laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეგნატე ანტიოქიელი

ეგნატე ანტიოქიელი, ეგნატე ღმერთშემოსილი (ბერძ. Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας [Ignátios Antiokheías]) (გ. დაახლ. 110, რომი) — ანტიოქიის პატრიარქი, მღვდელმოწამე. ეგნატეს ცხოვრებისა და მარტვილობის შესახებ ცნობები ეკუთვნით ევსები კესარიელს, იერონიმე სტრიდონელს და სხვ. ეგნატე სირიაში დაიბადა. საეკლესიო ტრადიციის მიხედვით ის იოანე ღვთისმეტყველის მოსწავლე გახდა და მოციქულთა კრების გადაწყვეტილებით, ანტიოქიის ეპისკოპოსად აკურთხეს. ამგვარად, ეგნატე ანტიოქიის მეორე მღვდელმთავარი გახდა სამოცდაათთაგანი მოციქულის, ევოდის შემდეგ. იმპერატორ ტრაიანეს ზეობისას (98-117 წლები) ეგნატე ქრისტიანული აღმსარებლობის გამო სხვა მორწმუნეებთან ერთად ანტიოქიაში შეიპყრეს, რომში გადაიყვანეს და მხეცებს დააგლეჯინეს. რომის კათოლიკური ეკლესია ეგნატეს ხსენების დღეს აღნიშნავს 17 ოქტომბერს, აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია კი — 20 დეკემბერს. ეკლესიის ისტორიისათვის უმნიშვნელოვანესია ეგნატე ანტიოქელის ეპისტოლარული მემკვიდრეობა — წერილები, რომლებიც ტყვედქმნილმა ეგნატემ რომისკენ მიმავალ გზაზე დაწერა. მათში გადმოცემულია ეგნატეს გაფრთხილებანი ცრუ მოძღვრებების წინააღმდეგ, მისი მზაობა მოწამეობრივი სიკვდილისათვის და ა. შ. უკვე IV საუკუნეში ევსები კესარიელისთვის ცნობილი იყო 7 წერილი, რომლებიც, მკვლევართა აზრით, უშუალოდ ეგნატე ანტიოქელს ეკუთვნის. ძველი დროიდან ასევე ცნობილია ეგნატეს უფრო ვრცელი კრებული, რომელშიც 13 წერილია შესული. წერილები ძველთაგანვე ითარგმნა სხვადასხვა ენაზე. არსებობს წერილების სირიული, კოპტური, სომხური თარგმანები. ქართულ ენაზე არსებობს ეგნატეს ერთადერთი, გიორგი მთაწმიდელისეული თარგმანი, რომელმაც დღემდე 6 ხელნაწერის სახით მოაღწია. ეგნატე ღმერთშემოსილის ეპისტოლენი (1. მარიამ კასოვოლელის მიმართ, 2. ტრალელთა მიმართ, 3. მაღნისიელთა მიმართ, 4. ტარსელთა მიმართ, 5. ფილიპელთა მიმართ, 6. ფილადელფელთა მიმართ, 7. ზმირნელთა მიმართ, 8. პოლიკარპოს მიმართ, ზმირნელი ეპისკოპოსისა, 9. ანტიოქელთა მიმართ, 10. ირონის მიმართ, 11. ეფესელთა მიმართ, 12. ჰრომაელთა მიმართ), გამოცემულია ანდრია (ილია) ბოროდას მიერ, «საქართველოს ეკლესიის კალენდარი», თბილისი: „საქართველოს საპატრიარქო“, 1988 წ., გვ. 518-624. [ეპისტოლე რომაელთა მიმართ] / წმ. ეგნატი ანტიოქიელი ; ძვ. ბერძნულიდან თარგმნა და შენიშვნები დაურთო ედიშერ ჭელიძემ // : რელიგიურ-საგანმანათლებლო ჟურნალი. - თბილისი, 2011. - № 1, საშობაო გამოცემა. - გვ.39-45. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 540. Outtier, Bernard, Les lettres de saint Ignace d'Antioch en géorgien, Le Muséon, 136 (1-2), 2023: 89-93. ეგნატე ანტიოქიელი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
კოფუკუ-ძი

კოფუკუ-ძი (იაპონ. 興福寺) – ბუდისტური ტაძარი იაპონიის ქალაქ ნარაში. ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. ტაძარი წარმოადგენს ბუდისტური სკოლის ხოსოს ტრადიციულ ცენტრს. მონასტერი დაარსდა კიოტოში , ხოლო მას შემდეგ რაც 710 წელს იაპონიის დედაქალაქი გახდა ნარა მონასტერიც იქ გადაიტანეს. დიდი ხნის მანძილზე მონასტერს იცავდა ფუძივარას კლანი, ნარის პერიოდში იგი შედიოდა 4 უდიდესი მონასტრის სიაში, ხოლო ჰეიანის პერიოდში იგი საუკეთესო შვიდეულის რიგებში იყო. ხოლო მას შემდეგ რაც სინტოიზმი ქვეყნის სახელმწიფო რელიგია გახდა, მონასტერმა თავისი მნიშვნელობა დაკარგა. მონასტერი რამდენიმე ნაგებობისგან შედგება: სამი ოქროს დარბაზი მრავალრიცხოვანი სკულპტურებით ჩრდილოეთის რვაკუთხა პავილიონი, აგებული 721 წელს აღმოსავლეთის პავილიონი, აგებული 726 წელს ცენტრალური დარბაზი, აგებული 710-724 წწ. შორის. სამიარუსიანი პაგოდა, აგებული 1143 წელს. 50 მეტრის სიმაღლის ხუთიარუსიანი პაგოდა აშენებული 725 წელს, ხოლო აღდგენილი 1426 წ.
ქართულ-იტალიური ლექსიკონი (1629)

ქართულ-იტალიური ლექსიკონი — 1629 წელს ქალაქ რომში გამოცემული პირველი ქართულენოვანი ნაბეჭდი წიგნი. შეიცავს 3084 სიტყვას. ლექსიკონი შედგენილია სტეფანო პაოლინის მიერ ნიკიფორე ირბახის დახმარებით, რომელიც თეიმურაზ I–ის ელჩი იყო საქართველოდან დასავლეთის ქვეყნებში. ლექსიკონის სრული სათაურია: ლექსიკონში ტექსტი სამ სვეტადაა განაწილებული: პირველ სვეტს ქართული სიტყვები შეადგენს; მეორე სვეტში ქართული სიტყვის ლათინური ტრანსლიტერაციაა მოცემული სიტყვებზე მახვილებითურთ; მესამე სვეტში კი ქართული სიტყვების იტალიური განმარტებებია. ლექსიკონში ხშირია ქართული სიტყვების არაზუსტი დაწერილობა (აგმოსაულეტი, ადვილიდ, აგმოზენებული, აბრეშომი და სხვა). ეს შეცდომები გამოწვეულია ლექსიკონის შემდგენლის – პაოლინის ქართული ენის თავისებური ბგერების გაურკვევლობა. მართალია მას ქართველი ნიკიფორე ირბახი ეხმარებოდა, მაგრამ გაურკვეველია ლექსიკონის შედგენისას კონკრეტულად რაში მიიღო მან მონაწილეობა და და რა გაკეთდა მის გარეშე. ორთოგრაფიული შეცდომების სიმრავლემ გამოიწვია ნიკიფორე ირბახის წარმომავლობისა და ეროვნების შესახებ აზრთა სხვადასხვაობა, მიუხედავად იმისა, რომ წიგნის თავფურცელზე იგი ქართველადაა მოხსენიებული. მიხეილ თამარაშვილის აზრით, ნიკიფორე ქართველ დიდებულთა წრიდან უნდა ყოფილიყო, მისი მამა კი ქართველთა ჯარის სარდალი. დავით კარიჭაშვილი სხვადასხვა გარემოებებზე დაკვირვებით ასკვნის, რომ ნიკიფორე ირბახი იგივე ნიკიფორე მიტროპოლიტია, ნიკოლოზად წოდებული, რომელიც ეროვნებით ბერძენი იყო. სწორედ ნიკიფორე ირბახის ბერძნული წარმომავლობით ხსნის დავით კარიჭაშვილი ლექსიკონში არსებულ შეცდომებს. მის მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტიც, რომ ლექსიკონში ქართულ სიტყვათა ნაცვლად არაერთ ადგილას ბერძნულია მითითებული: „მამაკაცის“ ნაცვლად წერია „ანირი“; „მეფის“ ნაცლად – „ვასილია“; „ცხენი“ – „იპო“ და სხვა. დავით კარიჭაშვილს ლექსიკონში ქართული სიტყვების ბერძნულით შეცვლის სულ 47 მაგალითი მოჰყავს. ქართული–იტალიური ლექსიკონის 3084 სიტყვა პირველი მცდელობაა ქართულენოვანი სიტყვების ანბანურ რიგზე დალაგებისა, სტეფანო პაოლინის გამოცემაში პირველადაა მოცემული ქართული სიტყვანი. უცნობია, ვინ შეადგინა სიტყვანი. არნოლდ ჩიქობავამ ეჭვქვეშ დააყენა, რომ რომში ჩასულმა ნიკიფორე ირბახიმ 3084 ქართული სიტყვა ზეპირად, წყაროების გამოყენების გარეშე შეადგინა. იგი მიიჩნევს, რომ სიტყვანი სხვაენოვანი (სავარაუდოდ ბერძნული) ლექსიკონის სიტყვანიდან გამოკრებილი მასალის ქართულ ენაზე თარგმნით შედგა. ამით ხსნის იგი „უთარგმნი“ ბერძნული სიტყვების არსებობას ლექსიკონში. ↑ ა. ჩიქობავა, ჯ. ვათეიშვილი; "პირველი ქართული ნაბეჭდი გამოცემები", გვ. 27, თბ., 1983 ↑ ა. ჩიქობავა, ჯ. ვათეიშვილი; "პირველი ქართული ნაბეჭდი გამოცემები", გვ. 27, თბ., 1983 ↑ მიხ. თამარაშვილი. ისტორია კათოლიკობისა ქართველტა შორის, 1902, გვ. 92 ↑ დ. კარიჭაშვილი, "ქართული წიგნის ბეჭდვის ისტორია", 1929, გვ. 17–22 ↑ დ. კარიჭაშვილი, "ქართული წიგნის ბეჭდვის ისტორია", 1929, გვ. 25–26 ↑ ა. ჩიქობავა, ჯ. ვათეიშვილი, პირველი ქართული ნაბეჭდი გამოცემები, 1983, გვ. 28–29.
ისიკარი

ისიკარი (იაპონ. 石狩川) — მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. ისიკარი ქვეყანაში მესამე უგრძესი მდინარეა, ხოლო კუნძულზე ყველაზე გრძელია. მდინარის აუზის ფართობი 14 330 კმ²-ია, რომლის მიხედვითაც იგი მეორე ადგილზეა იაპონიაში. მდინარე ისიკარი მთიდან იღებს სათავეს და ასაჰიკავასა და საპოროში გაედინება. ისიკარის უმთავრესი შენაკადებია ჩუბეცუ, ურიუ, სორაჩი და ტოიოჰირა. ჯერ კიდევ 40,000 წლის წინ ისიკარი წყნარ ოკეანეში, ტომაკომაისთან ახლოს ჩაედინებოდა. შიკოცუს ვულკანურის მთიდან ამოფრქვეულმა ლავამ მდინარეს კალაპოტი უცვალა და ამჟამად ისიკარი იაპონიის ზღვაში ჩადის. ისიკარის სახელი ანუს ენაზე „ხვეულ მდინარეს“ ნიშნავს, რადგან წინათ ისიკარის ამავე სახელწოდების დაბლობზე მიიკლაკნებოდა. მასიურმა ნაპირსამაგრმა და სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა მდინარე 100 კილომეტრით შეამოკლა, ამის მიზეზით დიდი ადგილი ნამდინარევ ტბებს დაეთმო. 石狩川 დაარქივებული 2013-06-17 საიტზე Wayback Machine. (იაპონური)
კასუგა-ტაისია

კასუგა-ტაისია (იაპონ. 春日大社) – სინტოისტური სალოცავი იაპონიის ქალაქ ნარაში. ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. სალოცავი ააშენეს 768 წელს. განიცადა მრავალჯერადი რეკონსტრუქცია. კასუგა წარმოადგენს ფუძივარას კლანის სამლოცველოს. მისი შიდა ეზო შემკულია უნიკალური ბრინჯაოს ნათურებით, ხოლო სალოცავისკენ მიმავალი გზის ორივე მხარეს ქვის ნათურებია. სალოცავი მდებარეობს ქალაქგარეთ, მასთან ახლოს მდებარეობს ბოტანიკური ბაღი მანიოსიუ. კასუგიში რეგულარულად იმართება ძველი იაპონური მუსიკისა და ცეკვის წარმოდგენები.
ფაწა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ფაწა შეიძლება აღნიშნავდეს: ფაწა — მდინარე ჯავის მუნიციპლაიტეტში ფაწა — სოფელი ჯავის მუნიციპლაიტეტში
იაპონიის დემოგრაფია

იაპონიის დემოგრაფიის საკითხი მოიცავს როგორც მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეროვნულობას, განათლების დონეს, ჯანმრთელობისა და ეკონომიკურ მდგომარეობას, რელიგიურ კუთვნილებას, ასევე სხვა ცხოვრებიეულ ასპექტებს. 1950-დან 2009 წლამდე შობადობასა და სიკვდილიანობის სტატისტიკაზე დაკვირვებამ გვიჩვენა, რომ ქვეყნის მოსახლეობა სტაბილურად ვითარდება და 2009 წლის მონაცემებით 127,076,183 ადამიანს შეადგენს, რაც იაპონიას მსოფლიოში მეათე ადგილზე აყენებს მოსახლეობის სიჭარბით. აქვე უნდა ითქვას, რომ, იმიგრაციის მიუხედავად, ქვეყანაში მოსახლეობის საგრძნობი მატება 19-20 საუკუნეენზე მოდის. 2009 წელი იმითაც აღსანიშნავია, რომ ქვეყანაში დიდი რაოდენობით ემიგრანტი დაბრუნდა, ვიდრე გავიდა. სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 2006 წლის მდგომარებით 81,25 წელია. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 336 ადამიანია. იაპონიის საზოგადოება დიდწილად ქალაქებშია თავმოყრილი და მხოლოდ 5%-ია სოფლის მეურნეობით დაკავებული. ქალაქებთან და დაბებთან მცხოვრებ ფერმერებს ხშირად უწევთ ქალაქელი მუშახელის ნახევარ განაკვეთზე აყვანა. დაახლოებით 80 მილიონი იაპონელი წყნარი ოკეანის სანაპიროებზე ცხოვრობს, განსაკუთრებით კი კუნძულ ჰონსიუზე. ტოკიო-იოკაჰამას მეტროპოლიაში 35 მილიონამდე ადამიანის საცხოვრებელი და მსოფლიოში ყველაზე ჭარბადდასახლებული ადგილია. დიდი ქალაქები იაპონიაშიც, ისევე როგორც მთელ მსოფლიოში, ურბანულ პრობლემებს განიცდიან გადატვირთული ქუჩებითა და გზატკეცილებთ. იაპონიის მოსახლეობა არაერთგვაროვანია ენობრივად, აქ მკვიდრი იაპონელების გარდა მცირე ჯგუფებად კორეელები, ჩინელები, ტაივანელები და ბრაზილიელები ცხოვრობენ, რომლებიც შეძლებისაგვარად ინარჩუნებენ ეროვნულ თვითშეგნებას, უპირველეს ყოვლისა მშობლიურ ენას. ქვეყანაში არსებული პირობების გამო ძნელია ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნება, რადგან იაპონიაში ჩასული უცხოელი, თუკი მან ქვეყანაში მუშაობის ლეგალური უფლება მოიპოვა, კარგავს საკუთარ მოქალაქეობას, რადგან იაპონია უცხოელებს თავის ტერიტორიაზე დიდხანს არ აჩერებს და არც ორმაგ მოქალაქეობას ცნობს. უცხოელებს, იმ შემთხვევაში, თუ ისინი იაპონიაში დარჩენას გადაწყვეტენ, უწევთ გვარის შეცვლა იაპონურით, არ აქვთ საკუთარი ენაზე საუბრის პრაქტიკული საშუალება (არ იგულისხმება ოჯახში საურთიერთო ენა) და მხოლოდ ამის შემდეგ ეძლევათ იაპონიის მოქალაქეობა - წინა მოქალაქეობის დაკარგვით. ქვეყანაში მრავალი ჩასულია, რომელთა შთამომავალმა მშობლიური ენა არ იცის. უკანასკნელი ინფორმაციით, ყოველწლიურად იაპონიაში ნატურალიზებას 10 000 კორეელი განიცდის, ამ პროცესს ექვემდებარება ყველა არაიაპონელი, რასის მიუხედავად.
კუსირო (მდინარე)

კუსირო (釧路川) — მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. მისი სიგრძე 154 კმ-ია. ეს არის სიგრძით მეოთხე მდინარე იაპონიაში. ერთვის წყნარ ოკეანეს.
ფედერატები

ფედერატები შეიძლება აღნიშნავდეს: ფედერატები — აქვს მრავალმნიშვნელობა საფრანგეთში ფედერატები — აქვს მრავალმნიშვნელობა ძველ რომში
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1787-1791)

რუსეთ-ოსმალეთის ომი 1787-1791 – ომი, ერთი მხრივ, რუსეთსა და ავსტრიას ხოლო, მეორე მხრივ, ოსმალეთის იმპერიას შორის. ამ ომით ოსმალეთს განზრახული ჰქონდა დაებრუნებინა ის მიწები, რომლებიც გადავიდნენ რუსეთის ხელში რუსეთ ოსმალეთის 1768–1774 ომის შედეგად. ომი დამთავრდა რუსეთის იმპერიის გამარჯვებით და იასის საზავო ხელშეკრულების დადებით. ომის წინაპირობა იყო რუსეთის მიერ ყირიმის სახანოს ანექსია და 1783 წლის 24 ივლისს ქართლ-კახეთის სამეფოსთან გაფორმებული გეორგიევსკის ტრაქტატი, რომლის ძალითაც აღმოსავლეთ საქართველო რუსეთის პროტექტორატის ქვეშ გადავიდა. რამდენიმე ბრძოლისა და სამი საომარი კამპანიის (1789, 1790, 1791) შედეგად ოსმალეთმა სერიოზული მარცხი იწვნია და იძულებული გახდა, 1792 წლის 9 იანვარს (ძვ. სტ. 1791 წ. 29 დეკემბერი) დაედო იასის საზავო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, ყირიმი და ოჩაკოვო რუსეთს რჩებოდა, ხოლო იმპერიებს შორის საზღვარმა დნესტრზე გადაიწია. ოსმალეთმა კვლავ დაადასტურა ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის შედეგები და სამუდამოდ დათმო ყირიმი, ტამანის ნახევარკუნძული და ყუბანის თათრები. ასევე, ოსმალეთმა უარი თქვა საქართველოს მიმართ პრეტენზიებზე და ვალდებულება აიღო, რომ მის მიმართ რაიმე მტრულ ქმედებებს არ განახორციელებდა. Петров А. Н. Вторая турецкая война в царствование императрицы Екатерины II (в 2 томах). — СПб: 1880. Lucien Bély, Les relations internationales en Europe - sp-XVIIe–XVIIIe, PUF, coll. « Thémis/Histoire », Paris, 1992. ISBN 2-13-051755-2 Michael Hochedlinger: Krise und Wiederherstellung - Österreichische Großmachtpolitik zwischen Türkenkrieg und Zweiter Diplomatischen Revolution 1787-1791, Berlin 2000. (= Historische Forschungen, Bd. 65) ISBN 3-428-10023-9 Christoph K. Neumann: Das osmanische Reich in seiner Existenzkrise (1768-1826) In: Kleine Geschichte der Türkei. Bonn, 2005 ISBN 3-89331-654-X S.283-313 Werner Scheck: Geschichte Russlands. Von der Frühgeschichte bis zur Sowjetunion. München, 1975. S.259-264
იასის საზავო ხელშეკრულება

იასის სამშვიდობო ხელშეკრულება — დაიდო რუსეთსა და ოსმალეთის იმპერიებს შორის 1792 წლის 9 იანვარს (ძვ. სტ. 1791 წ. 29 დეკემბერი), 1787–1792 წლის რუსეთ–თურქეთის ომის შედეგად. მოლაპარაკებები შედგა ქალაქ იასიში (რუმ. Iași), მოლდოვის სამთავროში (დღეს, რუმინეთის ტერიტორიაზე). რუსეთის მხრიდან მონაწილეობდნენ თავადი გრიგორი ალექსანდრეს ძე პოტიომკინი, ხოლო მისი სიკვდილის შემდეგ – თავადი ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბეზბოროდკო. თურქეთის მხრიდან მოლაპარაკებებში მონაწილეობდა დიდი ვეზირი იუსუფ–ფაშა. რუსეთის სახელით ზავს ხელი მოაწერეს სამოილოვმა, ხოსე დე რიბასმა და სერგეი ლაზარეს ძე ლაშქარიოვმა, თურქეთის სახელით – რეის ეფენდიმ (საგარეო საქმეთა მინისტრი), აბდულა ეფენდიმ, იბრაჰიმ ისმეტ ბეიმ და მეჰმედ ეფენდიმ. ხელშეკრულების ძალით რუსეთს გადაეცა მთელი ჩრდილო შავიზღვისპირეთი, ყირიმის ჩათვლით და გააძლიერა მისი პოლიტიკური პოზიციები კავკასიასა და ბალკანეთში. რუსეთს გადაეცა მიწები მდ. სამხრეთ ბუგსა და დნესტრს შორის, რითიც დადგინდა საზღვარი. ამგვარად, მომავალი ბესარაბიის გუბერნიის ტერიტორიები თურქეთის ბატონობის ქვეშ დარჩა. კავკასიაში საღვარი აღდგა მდ. ყუბანზე. თურქეთმა უარი განაცხადა საქართველოს მიმართ პრეტენზიაზე და ვალდებულება აიღო, რომ მის წინააღმდეგ მტრულ ქმედებებს არ განახორციელებდა. 1794 წელს, იასის ხელშეკრულებით მიღებულ მიწაზე, დაარსდა ქალაქი ოდესა. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია Hans Uebersberger: Russlands Orientpolitik in den letzten zwei Jahrhunderten. Band 1: Bis zum Frieden von Jassy. Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1913, (Veröffentlichungen der Gesellschaft für neuere Geschichte Österreichs ZDB 568217-4). Encyclopaedia Britannica-Online დაარქივებული 2008-04-28 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისურ ენაზე)
ყუბანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი ყუბანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ყუბანი – მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში; ყუბანი – ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინცია ჩრდილოეთ კავკასიაში; ყუბანის ოლქი – რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (1860-1918 წლებში); ყუბანის სახალხო რესპუბლიკა – ანტიბოლშევიკური სახელმწიფო (1918-1920 წლებში); ყუბანი – მრავალფუნქციური სტადიონი ქალაქ კრასნოდარში.
ნიიკაპუ

ნიიკაპუ (新冠川 ) – მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. მისი სიგრძე 80 კმ-ია. სათავეს იღებს პოროსირის მთებში ერთვის წყნარ ოკეანეს.
სვერი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

სვერი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: თვალუეთი, ცხრუკვეთი). სოფელში მოქმედებს 1905 წელს დაარსებული საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი. სოფელთან ახლოს არის მღვიმე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 750 ადამიანი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს სვერის ციხესიმაგრე (VI-VII საუკუნეთა მიჯნა) და იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია (1800 წ.). სოფელ სვერის მკვიდრნი იყვნენ: დავით ღვალაძე - სასულიერო მოღვაწე, დეკანოზი არტემ ღვალაძე - მანგანუმის მრეწველი ევგენ ღვალაძე - პოლიტიკოსი და ადვოკატი თამარ წერეთელი - მომღერალი დავით ღვალაძე - პედაგოგი და ჟურნალისტი ვლადიმერ წერეთელი - მანგანუმის მრეწველი ელენე წერეთელი - მუსიკისმცოდნე სიმონ ჯაფარიძე - იურისტი ევსევი ღვალაძე - ლოტბარი კონსტანტინე ცუცქირიძე - საბჭოთა კავშირის გმირი შოთა ცუცქირიძე - თეატრმცოდნე და რეჟისორი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 314. სვერის ციხე[მკვდარი ბმული] სვერის ეკლესია, გალერეა[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტო[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დეივიდ რეიბი

დეივიდ რეიბი (ინგლ. David Rabe; დ. 10 მარტი, 1940) — ამერიკელი დრამატურგი და სცენარისტი. რეიბი დაიბადა რუთ მაკორმიკისა და უილიამ რეიბის ოჯახში, აიოვაში. იგი სწავლობდა ლორას კოლეჯში და ვილანოვას უნივერსიტეტში, თუმცა 1965 მან უნივერსიტეტი დატოვა და ჯარში წავიდა. დადგა პიესები: „ჯოხები და ძვლები“ და „პავლო ჰუმელის მარტივი ვარჯიში“. დეივიდ რეიბი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) დეივიდ რეიბი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
551

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 551 551 (ხუთას ორმოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის 1-ლი წელი. ბიზანტიელებმა აიღეს პეტრა. დვინის საეკლესიო კრებაზე სომხეთის ეკლესიამ ოფიციალურად გამოაცხადა მონოფიზიტობა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 551. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 551.
ჯონ დიქსონ კარი

ჯონ დიქსონ კარი (ინგლ. John Dickson Carr; დ. 30 ნოემბერი, 1906, იუნიონტაუნი, პენსილვანია, აშშ — გ. 27 თებერვალი, 1977, აშშ ) — წარმოშობით შოტლანდიელი ამერიკელი მწერალი. წერდა ფსევდონიმებით: კარტერ დიქსონი, კარ დიქსონი და როჯერ ფეიბერნი. დაიბადა 1906 წლის 30 ნოემბერს, იუნიონტაუნში, პენსილვანიის შტატში, წარმატებული იურისტისა და პოლიტიკოსის ოჯახში. 21 წლის ასაკში პარიზში გაემგზავრა და სორბონის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა. იქვე დაწერა თავისი პირველი დეტექტივი. 1931 წელს კარმა ინგლისელ კლარისა კლევისსზე იქორწინა და ინგლისში დაფუძნდა. 1936 წელს კარი დეტექტიურ კლუბში გაწევრიანდა. რამდენიმე წლის განმავლობაში BBC-ზე პროგრამა „სიკვდილთან პაემნის“ ავტორი იყო. ეს პროგრამა შემდგომში ბევრი ცნობილი სერიალის საფუძვლად იქცა. მეორე მსოფლიო ომის დროს კარი, რადიოში პროპაგანდის განყოფილებაში მუშაობდა, 1948 წელს კი მცირე ხნით ამერიკაში დასახლდა. ინგლისში ისევ საქმემ დააბრუნა, მას ერგო პატივი არტურ კონან დოილის ბიოგრაფია დაეწერა, რომელიც 1949 წელს გამოიცა. გასული საუკუნის 60-იან წლებში კარი მაროკოში ცხოვრობდა, მერე კი ისევ აშშ-ში გაემგზავრა. იქვე გარდაიცვალა 1977 წლის 27 თებერვალს. „არც ისე ბევრი დეტექტიური რომანი მაბნევს ბოლო დროს, მაგრამ ბატონი კარი ამას ახერხებს“, - წერდა აგათა კრისტი ჯონ დიქსონ კარის შესახებ. ეს ამერიკელი დეტექტივისტი „დეტექტივის ოქროს საუკუნის“ ერთ-ეთ საუკეთესო წამომადგენლად მიიჩნევა. მსოფლიო დეტექტივების სეიფი, ტომი 7, თბილისი, 2010. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 5.0 5.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ 6.0 6.1 VIAF ID <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54919"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19832964"></a> ↑ 7.0 7.1 Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 9.0 9.1 9.2 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118870386 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ https://edgarawards.com/category-list-the-grand-master/ ↑ https://www.babelio.com/prix/36/de-la-Litterature-Policiere-Grand-Prix
552

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 552 552 (ხუთას ორმოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის მე-2 წელი. ბიზანტიელები და სპარსელები ხუთწლიან ზავს დებენ. ბიზანტიელები ნარსესის მეთაურობით აპენინებში ოსტგუთების მეფე ტოტილას ამარცხებენ და ხანმოკლე ალყის შემდეგ ქ. რომს იღებენ. ევტიქი კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ხდება. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 552. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 552. ბუმინ-ხაკანი — თურქთა სახაკანოს დამაარსებელი მინა — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ტოტილა — ოსტგუთების მეფე (დ. უცნობია)
553

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 553 553 (ხუთას ორმოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის მე-3 წელი. გაიმართა კონსტანტინოპოლის მეორე საეკლესიო კრება მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 553. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 553.
554

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 554 554 (ხუთას ორმოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის მე-4 წელი. ბიზანტიელმა სარდლებმა გუბაზ II მოკლეს ხობისწყალთან. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 554. სუიკო — იაპონიის იმპერატორი (გ. 628) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 554. გუბაზ II — ეგრისის მეფე
კირიაკ ზავრიევი

კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი (დ. 28 იანვარი [ძვ. სტ. 16 იანვარი], 1891, თბილისი — გ. 14 დეკემბერი, 1978, იქვე) — საბჭოთა მეცნიერი სამშენებლო მექანიკისა და ნაგებობათა სეისმომედეგობის დარგში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1941). საქართველოს სსრ მეცნიერების და ტექნიკის სამსახურებული მოღვაწე (1941). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი დაიბადა 1891 წლის იანვარს, თბილისში, სამხედრო ტოპოგრაფის ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის მე-3 გიმნაზიაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. 1914 წელს დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი. ავტორია რუსეთსა და ამიერკავკასიაში აგებული მრავალი დიდი ხიდის პროექტის ავტორი. ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1914-1915 წლებში პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში; 1918-1919 წლებში ოდესის; 1921-1930 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტებში. მრავალი წელი მოღვაწეობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტშიც (1931-1959). 1941-1947 წლებში იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული ანტისეისმური მშენებლობის ბიუროს თავმჯდომარე, 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე კი ამ ბიუროს ბაზაზე ჩამოყალიბებული სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის დირექტორი. მისი მთავარი შრომები ეხება ნაგებობათა თეორიას. საფუძველი ჩაუყარა მრღვევი დატვირთვების მიხედვით ნაგებობათა გაანგარიშების მეთოდსა (1913) და სეისმომედეგობის დინამიკის თეორიას (1926), მან პირველმა დაასაბუთა სეისმომედეგი ქვის ნაგებობათა მშენებლობის შესაძლებლობა და დაამუშავა შენობათა ანტისეისმური სარტყლები. ზავრიევს დიდი ღვაწლი მიუძღვის მსუბუქი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციების დამუშავებასა და დანერგვაში. იგი ხელმძღვანელობდა ბეტონის სპეციალისტთა ამიერკავკასიის სკოლას. 1957 წლიდან იყო აშშ-ის წინასწარდაძაბული რკინა-ბეტონის ინსტიტუტის წევრი. დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენითა და მედლებით. Проектирование состава бетона из портландцемента, в кн.: Бетон. Материалы по теории проектирования состава и технологии бетона, Тифлис. 1930; Динамика сооружений, М., 1946; Расчетные формулы прочности в особых случаях, М.—Л., 1935; Основы расчета сооружений по методу расчетных предельных состояний, Тбилиси, 1956; Расчет арочных мостов, М., 1956. წილოსანი ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 471. კირიაკ ზავრიევი. ბიობიბლიოგრაფია, შემდგ. ი. დუდუჩავა, თბ., 1978. კირიაკ ზავრიევი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (III მოწვევა) კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (IV მოწვევა) კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (V მოწვევა) ↑ Завриев Кириак Самсонович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ http://am.hayazg.info/index.php?curid=2787
555

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 555 555 (ხუთას ორმოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის მე-5 წელი. გაიმართა ეგრისის სახალხო კრება. მიწისძვრამ ლატაკია გაანადგურა. ნან ლიანის დინასტია დაიწყო; პირველი მმართველი ნან ლიან ჟუან დი იყო. ჩინური ლიანის დინასტია: ლიან იუან დი შეცვალა ლიან ჟენ იან ჰუმ, შემდეგ ლიან ძინ დიმ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 555. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 555. 7 ივნისი:ვიგილიუსი — რომის პაპი (დ. უცნობია) თოიდებალდი — ფრანკთა მეფე (დ. 535) მერმეროე — VI საუკუნის სასანიდური სპარსეთის სარდალი