laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მაკა ელბაქიძე

მაკა ელბაქიძე (დ. 5 სექტემბერი, 1965) — ქართველი პედაგოგი და ფილოლოგი. 1994-2006 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართულ-საზღვარგარეთული ლიტერატურული ურთიერთობების ლაბორატორიაში. 2006 წელს სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. იყო ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ფილოლოგიის მიმართულების დარგობრივი კოლეგიის თავმჯდომარე და საუნივერსიტეტო საგამომცემლო კოლეგიის წევრი. 2008 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს დარგობრივი ფილოლოგიის სექციის სადისერტაციო კომისიის, კომპარატივისტული ლიტერატურის საერთაშორისო ასოციაციისა (ICLA) და ასევე კომპარატივისტული ლიტერატურის ქართული ასოციაციის (GCLA) გამგეობის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა არაერთ საერთაშორისო და ადგილობრივ სამეცნიერო კონფერენციაში. იგი ავტორია 40-ზე მეტი გამოქვეყნებული ნაშრომისა და მონოგრაფიის. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფეროა: რუსთველოლოგია, ქართული ლიტერატურა, კომპარატივისტული ლიტერატურა და ა.შ. 2006 წლიდან ყოველწლიური სამეცნიერო ჟურნალ „ლიტერატურული ძიებანის“ მთავარი რედაქტორი, ასევე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი და შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. ვეფხისტყაოსნის პოეტიკის ზოგიერთი საკითხი შუასაუკუნეების ფრანგულ რაინდულ რომანთან ტიპოლოგიურ მიმართებაში (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2005. - 178 გვ. - ISBN: 99940-51-42-3 მაკა ელბაქიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თორელიანთ კოშკი

თორელიანთ კოშკი — კოშკი განთავსებულია ჭართლის ხევის სამხრეთით, დაქანებულ ფერდობზე. დღესდღეობით კოშკისგან მხოლოდ ორი სართული შემორჩა. ის აგებულია სხვადასხვა ზომის ქვებით. მისი კედლები ქვემოდან ზემოთ ვიწროვდება, რაც მას ტრაპეციის მაგვარ ფორმას სძენს. კარს აქვს არქიტრავული გადახურვა და გაჭრილია აღმოსავლეთ ფასადზე. არქიტრავის ქვა საკმაოდ დიდია. კარის ქვემოთ ოთხ დიდი ზომის ქვას ვხვდებით, რომლებიც აივნის კონსტრუქციის ნაწილს უნდა შეადგენდეს. სავარაუდოდ მასზე მიდგმული იყო ხის კიბე, რომლის გამოყენებითაც კოშკში ასვლა ხერხდებოდა. მოსახლეობის თქმით, კოშკის ქვემოთ თავდაცვის მიზნით გვირაბია მოწყობილი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 42631
სოკრატ უგულავა

სოკრატ უგულავა (დ. 24 იანვარი, 1907, ყუმისთავი, წყალტუბოს რაიონი — გ. 21 ივნისი, 1986) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი. 1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის გეოგრაფიული განყოფილება. 1928-1929 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ბარიტის ქარხანაში. 1929-1932 წლებში საბჭოთა არმიის რიგებში იყო. 1932-1934 წლებში მუშაობდა საუწყებო დაცვის ბრიგადაში ქ.ჭიათურაში და ოცეულის მეთაურის თანამდებობაზე ქ.თბილისში. გაიარა ასპირანტურის კურსი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე, პარალელურად, მუშაობდა ქ.გორში გეოგრაფიის მასწავლებლად. 1953 წლიდან მუშაობდა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, იქვე იყო კათედრის გამგე. 1959 წელს გადაიყვანეს ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1966-1974 წლებში იყო კათედრის გამგე. შესრულებული აქვს 35 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნებულია. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1956). ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი, 2003, გვ.242 სოკრატ უგულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 1.2 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00015792/
დავით ლაგრაძე

დავით ლაგრაძე (დ. 20 ოქტომბერი, 1967) — ქართველი ინჟინერი. 1991 წელს სწავლა დაასრულა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის „ელ. ამძრავი და სამრეწველო დანადგართა ავტომატიზაციის“ ფაკულტეტზე. 1990 წლიდან 1992 წლამდე პერიოდში მუშაობდა „თბილქალაქგანათებაში“ დისპეტჩერის თანამდებობაზე. 1992 წელს იყო „საქმთავარენერგო“ იმედიანობის სამსახურის ინჟინერი. 1993-2001 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე „ენერგოსისტემის ტექნიკური ექსპლიატაციის ზედამხედველობის საინსპექციო და შრომის დაცვის სამმართველო“-ში. 2001-2004 წლებში — სს „ელექტროგადაცემის“ გამანაწილებლი ქსელის განყოფილების უფროსი ინჟინერის იუფროსი იყო, ხოლო 2004 წლიდან — სს „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის სერვის ცენტრის მთავარი ინჟინერი. 2005-2009 წლებში „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის სერვის ცენტრის მთავარი ინჟინერი იყო. 2009 წლიდან კი „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის რეგიონული ქსელის მენეჯერი გახდა. დავით ლაგრაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00019628/
ძველი სენაკის მაცხოვრის შობის ეკლესია

ძველი სენაკის მაცხოვრის შობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სამეგრელოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ სენაკში. ძველი სენაკის მაცხოვრის ეკლესია აიგო XIX საუკუნეში. ტაძარი ნაკურთხია, როგორც მაცხოვრის შობის ტაძარი. ტაძარი თავიდან დიდი ზომის ბაზილიკა იყო, შემდეგ გუმბათოვან ნაგებობად გადააკეთეს. ეკლესიას ყოველი მხრიდან ოთხ-ოთხი თაღოვანი სარკმელი აქვს. ფასადებზე გვხვდება სიბრტყის შეწევით მიღებული გოლგოთის ჯვრები. გუმბათი რვაწახნაგაა და რვა სარკმელი აქვს, რომლებიც თაღებშია მოქცეული. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით, სამივე შესასვლელი სწორკუთხაა. ეკლესია ნაგებია აგურით. ↑ https://georgiantravelguide.com/ka/dzveli-senakis-matskhovris-shobis-sakhelobis-eklesia
გამოჩინებულის წმინდა გიორგის ეკლესია

გამოჩინებულის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი იმერეთის მხარეში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო აბაშაში. ეკლესია XVI საუკუნით თარიღდება. ამჟამად აღდგენილია. ტაძარი დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს აღმოსავლეთით სწორკუთხედში ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით. ეკლესიას დასავლეთიდან მინაშენი აქვს, მინაშენი ყოფილა ჩრდილოეთიდანაც, თუმცა მისგან მხოლოდ ნანგრევია შემორჩენილი. ტაძარი ნაგებია თლილი ქვით, ფასადები სადაა. ნაგებობა მთაზე დგას და ვრცელი, ლამაზი ხედით გამოირჩევა. გამოჩინებულის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესიის შესახებ  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9776
პრინკიპოს ბერძნული ობოლთა თავშესაფარი

პრინკიპოს ობოლ ბავშვთა თავშესაფარი — ისტორიული 20,000 კვადრატულ მეტრიანი ხის შენობაა ბუიუქადაზე, პრინცის კუნძულები ერთ-ერთზე, სტამბოლის სანაპიროზე (თურქეთი), მარმარილოს ზღვაში. პრინკიპოს თავშესაფარი ევროპაში უდიდესი ხის შენობაა, მსოფლიოში კი მეორე ადგილი უჭირავს. ის 1903-დან 1964 წლამდე მოქმედებდა, როგორც ობოლ ბავშვთა თავშესაფარი. პრინკიპოს თავშესაფრის პროექტი შექმნა და შენობა ააგო ფრანგულ-ოსმალური წარმომავლობის არქიტექტორმა, ალექსანდრე ვალაურმა 1898 წელს. ამ შენობის თავდაპირველი ფუნქცია იყო კაზინო და უმაღლესი კლასის სასტუმრო და მას ერქვა პრინკიპოს სასახლე. ის აშენდა „Compagnie Internationale des Wagons-Lits“-თვის. ის გაიყიდა 1903 წელს, როცა სულთანი აბდულჰამიდ II არ ადასტურებდა ამ ოპერაციას, პრინკიპოს სასახლე შეიძინა ბერძენი ბანკირის ცოლმა, ელენი ზარიფიმ და შემდეგ გადასცა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს, რის შემდეგაც მათ ეს შენობა ობოლთა თავშესაფრად აქციეს. 1964 წლის 21 აპრილს, კვიპროსის კონფლიქტის დროს ადგილობრივ ბერძენთა დევნის გამო, თავშესაფარი მთლიანად დაიხურა. 1997 წელს ის ჩამორთმეულ იქნა თურქეთის მიერ. არსებობის მანძილზე ამ თავშესაფარში იცხოვრა 5,800-მა ობოლმა ბავშვმა. პრინკიპოს თავშესაფარი ევროპაში უდიდესი ხის შენობაა, მსოფლიოში კი მეორე ადგილზეა ზომით, ტოდაი-ძის შემდეგ. თავშესაფარში იყო ჯამში 206-მდე ოთახი, სამზარეულო, ბიბლიოთეკა, სკოლა და სახელოსნო. ის იდგა ისა ტეპესის მთაზე, რომელიც 206 მეტრითაა დაშოებული ზღვის დონიდან და ეს მთა ბუიუქადაზე მდებარეობს. მას შემდეგ რაც შენობა დაიხურა (დაახლოებით ნახევარი საუკუნის წინ), ის დღემდე მძიმე ავარიულ მდგომარეობაშია. 1980 წლის ხანძრის შემდეგ ის ძლიერ დაზიანდა. 2012 წელს თურქეთის ხელისუფლებამ ბავშვთა სახლი ბერძნულ თემს დაუბრუნა. თემი ჩიოდა, რომ სახელმწიფომ შენობა არ დაუბრუნა იმ ფორმით, როგორშიც თავდაპირველად იყო, ჩამორთმევის დროს. უახლესმა კვლევებმა ყოველგვარი ეჭვის გარეშე გამოავლინა, რომ მილიონობით ევრო იქნება საჭირო ბავშვთა სახლის აღსადგენად და 2000 ყველაზე შეძლებული ბერძენისთვისაც კი ამ ხარჯების დაფარვა შეუძლებელი იქნებოდა. გავრცელებული ინფორმაციით, 65 მილიონი ევრო იქნებოდა საჭირო ბავშვთა სახლის ფეხზე დასაყენებლად. 2018 წელს ევროპა ნოსტრამ და ევროპის საინვესტიციო ბანკმა ბავშვთა სახლი შეიტანა 12 კულტურულ მემკვიდრეობათა შორის, რომლებიც ნომინირებულია შვიდი ყველაზე საფრთხის ქვეშ მყოფი კულტურული მემკვიდრეობის სიაში. იმავე წელს კონსტანტინოპოლის მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომე I-მა თურქეთის მთავრობას დახმარება სთხოვა შენობის დაცვაში, მაგრამ საპროცესო იმ დროს მოვიდა, როდესაც ახალი დაძაბულობა ჩამოყალიბდა საბერძნეთსა და თურქეთს შორის მთელი რიგი საკითხების გამო, მათ შორის კი იყო სტამბოლში ბიზანტიური და ბერძნული მემკვიდრეობის დაცვა. 2023 წლის მაისში დაგეგმილია სკოლის აღდგენის ტენდერი. Rum Orphanage on Global Heritage Network 2012 World Monuments Watch
სამსონაძე

საკუთარი სახელი სამსონაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თენგიზ სამსონაძე — მხატვარი იოსებ სამსონაძე — ანიმატორი, მხატვარი, რეჟისორი, სცენარისტი ირაკლი სამსონაძე — დრამატურგი, მწერალი
სურმანიძე

საკუთარი სახელი სურმანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ედვარდ სურმანიძე — პოლიტიკოსი მუედინ სურმანიძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე რამაზ სურმანიძე — ექიმი, მწერალი, პოლიტიკოსი
Can't Stop Loving You

Can't Stop Loving You — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის სიმღერა. იგი შეტანილი მის 2002 წლის ალბომიდან Testify. სიმღერის ორიგინალური ვერსია გამოვიდა 1977 წელს. მისი ავტორია ლეო სეიერი. Can't Stop Loving You – 4:18 High Flying Angel – 4:44
პავლე ფრანგიშვილი

პავლე ფრანგიშვილი (დ. 17 ოქტომბერი, 1897 — გ. 22 ივნისი, 1966, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, მწერალი, რეჟისორი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1941) 1911 წლიდან გამოდიოდა ავჭალის აუდიტორიის მუშათა დრამატულ წრეში: აგრეთვე ხარფუხის, ნაძალადევის, ავლაბრის თვითმოქმედ დრამატულ წრეებში. 1913 წელს ჩაირიცხა თბილისის დრამატულ დასში. მუშაობდა აგრეთვე ქუთაისში, გორში. 1929-1939 და 1949-1958 წლებში იყო ჭიათურის დრამატული თეატრის, 1939-1949 კი — გორის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. უმთავრესად ასრულებდა ჰეროიკულ-რომანტიულ როლებს: ხიმშიაშვილი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), ოტელო (შექსპირის „ოტელო“), კარლ მოორი (შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. დადგა სპექტაკლები: ა. წერეთლის „თამარ ცბიერი“, ი. მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები“, ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი“, მ. ბარათაშვილის „ჭრიჭინა“, ი. ვაკელის „შამილი“, სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“, ს. კლდიაშვილის „ირმის ხევი“ და სხვა. 1941 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი შრომის წითელი დროშის ორდენი პავლე ფრანგიშვილი, „როგორ დავეუფლოთ სასცენო ხელოვნებას“. თბილისი, ხელოვნება, 1955 პავლე ფრანგიშვილი, „რაც ვნახე და განვიცადე“. თბილისი, 1963 პავლე ფრანგიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1941. №№1-3. გვ. 24.
მუედინ სურმანიძე

მუედინ (მოედინ) ფერხატის ძე სურმანიძე (დ. 1875, სოფ. ქედა, — გ. 3 ოქტომბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1925-1926 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი, 1925-1930 წლებში — აჭარის ასსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე, 1931-1932 წლებში — აჭარის ასსრ სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით და იმავე წლის ოქტომბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1958 წელს. აჭარის მიწათმოქმედების სახალხო კომისრები სოფლის მეურნეობის მინისტრები // აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ისტორია / თენგიზ ცივაძე, ვაჟა იაკობიძე, ლევან ბოლქვაძე. - ბათუმი, 2013. - ISBN 978-9941-0-6720-4. - გვ. 90. სურმანიძე მუედინ ფერხატის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. საბჭოთა რეპრესიები: „აჭარის საქმე“. „ნეტგაზეთი“. 22 ივნისი, 2011.
ტაკიძე

საკუთარი სახელი ტაკიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ამირან ტაკიძე — პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი ამირან ტაკიძე (1935-2004) — თეატრის მსახიობი ანი ტაკიძე — პიანისტი დავით ტაკიძე (შემოქმედელი) — მწერალი, პუბლიცისტი დარეჯან ტაკიძე — სოფლის მეურნეობის მუშაკი ემენ ტაკიძე — სამართალმცოდნე, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე ირაკლი ტაკიძე — ფეხბურთელი ომარ ტაკიძე — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი ტაკიძეები — გეოგრაფიული სახელწოდება
კოღონია

საკუთარი სახელი კოღონია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ეთერ კოღონია — აფხაზი მსახიობი იუა კოღონია — აფხაზი პოეტი
დიმიტრი მჟავია

დიმიტრი მჟავია (დ. 12 აპრილი, 1896 — გ. 22 ოქტომბერი, 1965, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. 1920 წელს დაამთავრა გ. ჯაბადარის საესტრადო სტუდია. 1920 წლიდან მიიწვიეს თბილისის ქართულ დრამაში (ახლანდელი შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრი), სადაც გარდაცვალებამდე მუშაობდა. მის მიერ შექმნილ სახეებს ახასიათებდა დამაჯერებლობა, დრამატული სიმძაფრე, ემოციურობა. როლებიდან აღსანიშნავია ბარონი როზენი, შადიმანი (ს. შანშიაშვილის „არსენა“, „გიორგი სააკაძე“), გარსია კასტრო (გ. მდივნის „ალკაზარი“), შმაგა, მამაევი (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულოდ დამნაშავენი“, „ზოგჯერ ბრძენიც შეცდება“), შუისკი (ვ. სოლოვიოვის „დიდი ხელმწიფე“), შპილბერგი (ფ. შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. 1941 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი დიმიტრი მჟავია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თენგიზ მუშკუდიანი

თენგიზ მუშკუდიანი (დ. 12 ივნისი, 1927, თბილისი — გ. 2 ივლისი, 2023, იქვე) — ქართველი საოპერო მომღერალი (ბანი), მსახიობი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965), ღირსების ორდენის კავალერი (1996). 1951 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი. შემდეგ სწავლა განაგრძო ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე. 1955 წლიდან ზ. ფალიაშვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტია. მისი შესრულებული პარტიებიდან აღსანიშნავია: ბორისი, პიმენი (მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“), მეფისტოფელი (გუნოს „ფაუსტი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკის „ალი“), დონ ბაზილიო (როსინის „სევილიელი დალაქი“), გალიცკი (ბოროდინის „თავადი იგორი“), ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“, „ლატავრა“), ხევისბერი (ო. თაქთაქიშვილის „მინდია“), შერგილი (რ. ლაღიძის „ლელა“), მეფე გიორგი (მ. ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერი“), დონ ჯოვანი (მოცარტის „დონ ჯოვანი“). სასცენო კარიერის დასრულების შემდეგ განაგრძო აქტიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. 1985-2005 წლებში იყო თბილისის პირველი სამუსიკო სკოლის დირექტორი. გადაღებულია ფილმებში. 2016 წლის 14 ივლისს, თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წინ საზეიმოდ გაიხსნა მომღერლის ვარსკვლავი. 1957 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი 1965 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი 1996 — ღირსების ორდენი 1956 — „აბეზარა“ — არქიტექტორი 1969 — „დიდოსტატის მარჯვენა“ — ჭიაბერი თენგიზ მუშკუდიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თენგიზ მუშკუდიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია თენგიზ მუშკუდიანი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) თენგიზ მუშკუდიანი 96 წლის გახდა ↑ „გარდაიცვალა საოპერო მომღერალი თენგიზ მუშკუდიანი“. რადიო თავისუფლება. 2023-07-02. ციტირების თარიღი: 2023-07-03. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №412. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-07-03. ციტირების თარიღი: 2023-07-03.
ალისარჩული (გვარი)

ალისარჩული (ლათ. Carthamus) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ღეროს სიმაღლე 1 მეტრამდეა, ტყავისებრი ფრთადანაკვთული ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული. ყვავილები მილისებრია, ყვითლიდან წითელ ფერამდე, ორსქესიანი, კალათებად შეკრებილი. ნაყოფი ოთხწახნაგოვანი თესლურაა. ცნობილია 50-მდე სახეობა. ბუნებრივად იზრდება კანარის კუნძულებიდან შუა აზიამდე და დასავლეთ ინდოეთამდე. საქართველოში 3 სახეობაა. უძველესი დროიდან ფართოდაა კულტივირებული საღებავი ალისარჩული (C. tinctorius). მისი ყვავილები შეიცავს წითელ და ყვითელ საღებავ ნივთიერებებს, რომლებსაც ადრე ფართოდ იყენებდნენ ქსოვილების შესაღებად. თესლში ცხიმოვანი ზეთის შემცველობა 60%-მდე აღწევს. მოჰყავთ ევრაზიაში (ძირითადად ინდოეთში), ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში. დღეს ალისარჩულის საღებავ ნივთიერებებს იყენებენ კვების მრეწველობაში, თესლისგან მიღებულ ზეთს — ტექნიკური მიზნებისათვის და პარფიუმერიაში. საქართველოში გავრცელებული სახეობები: Carthamus glaucus M.Bieb. Carthamus lanatus L. Carthamus oxyacanthus M.Bieb. ↑ 1.0 1.1 1.2 Чернева О. В. Сафлор // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М., 2015. — стр. 477. ↑ Carthamus L. en. Plants of the World Online | Kew Science. ციტირების თარიღი: 3 ივლისი, 2023 ↑ 3.0 3.1 დავლიანიძე მ., ღვინიაშვილი ც., მუყბანიანი მ. და სხვ., საქართველოს ფლორის ნომენკლატურული ნუსხა, თბ.: „უნივერსალი“, 2018. — გვ. 58, ISBN 978-9941-26-391-0.
ფარტენაძე

საკუთარი სახელი ფარტენაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: თამაზ ფარტენაძე — პოლიტიკოსი შოთა ფარტენაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
შავთვალაძე

საკუთარი სახელი შავთვალაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: თამაზ შავთვალაძე — პოლიტიკოსი ნუგზარ შავთვალაძე — პოლიტიკოსი
შაინიძე

საკუთარი სახელი შაინიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: თორნიკე შაინიძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა) ჟუჟუნა შაინიძე — პოეტი, ჟურნალისტი, ფილოლოგი
დოდო ჩოგოვაძე

დოდო ჩოგოვაძე (დ. 1 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. პოპულარობა მოუტანა პრინცესას როლის შესრულებამ მ. გორკის სახელობის კინოსტუდიაში გადაღებულ ფილმში „ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“ (1966). 1967 წელს ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანის“ გარეკანზე მოხვდა. გდრ-ში კი გამოსცეს ღია ბარათები მისი გამოსახულებით. თავდაპირველად კინოეკრანზე 12 წლის ასაკში, 1963 წელს, რე­ჟი­სო­რე­ბის — ნელი ნე­ნო­ვა­სა და გენო წუ­ლა­ი­ას „ცე­რო­დე­ნა რა­ინ­დებში“ გა­მოჩ­ნდა, მოგ­ვი­ა­ნე­ბით კი, მსა­ხი­ო­ბის სი­ლა­მა­ზემ და არ­ტის­ტუ­ლო­ბამ რუსი რე­ჟი­სო­რე­ბიც მო­ხიბ­ლა. 1963 — „ცეროდენა რაინდები“ — ნანა (რეჟ. ნელი ნენოვა და გენო წულაია) 1966 — „ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“ — პრინცესა ბუდური (რეჟ. ბორის რიცარევი) 1981 — „ცაში „ღამის ალქაჯები“ არიან“ — სოფიკო (რეჟ. ევგენია ჟიგულენკო) დოდო ჩოგოვაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია დოდო ჩოგოვაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) 1960-იანი წლების ქართველი ლამაზმანი ↑ http://otkritkiartistov.ru/collection/CH/1270/
სხვა სამყაროს სამეფო

სხვა სამყაროს სამეფო (ინგლ. Other World Kingdom) არის ვირტუალური სახელმწიფო, რომელიც ფემინისტების ინიციატივით ჩამოყალიბდა ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღაში 1996 წელს. მმართველობის ფორმა არის აბსოლუტური მონარქია BDSM-ის ელემენტებით. სამეფოს შექმნის ოფიციალური თარიღი 1996 წლის 1 ივნისია. ის ჩერნას მუნიციპალიტეტში, ჟძიარ-ნად-საზავოუს რაიონში მდებარეობს, მე-16 საუკუნის ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე. პირველი მოქალაქეების მიღება სამეფომ 1997 წელს დაიწყო. სამეფოს გააჩნია თავისი სასამართლო სისტემა, პოლიცია, ვალუტა (დომი), პასპორტი და სახელმწიფო ჰიმნი. მმართველობის ფორმა არის BDSM ელემენტების მქონე აბსოლუტური მონარქია. ამჟამად ქვეყნის მეთაური დედოფალი პატრიცია I-ია. სამეფო წარმოადგენს აბსოლუტურ მონარქიას. ქვეყნის მეთაური არის დედოფალი პატრიცია I, რომლის კორონაცია 1997 წლის 30 მაისს შედგა. ქვეყნის კანონმდებლობის თანახმად, დედოფალს შეუძლია ცვლილებების შეტანა კანონებში და სხვა იურიდიულ აქტებში. სახელმწიფოს საზოგადოება დაყოფილია რამდენიმე კლასად, რომელთაგან უმაღლესად მიჩნეულია "ამაღლებული ქალბატონები" ან "ქალბატონები მოქალაქეები", რომლებიც ქმნიან სამეფოს თავადაზნაურობას. მოქალაქეობის მისაღებად ქალი უნდა აკმაყოფილებდეს გარკვეულ კრიტერიუმებს, კონკრეტულად კი: უნდა მიაღწიოს თანხმობის ასაკს. უნდა ფლობდეს მინიმუმ ერთ მონა-კაცს. უნდა ემორჩილებოდეს სახელმწიფოს პრინციპებს და კანონებს. მოქალაქეობის მისაღებად უნდა გააგზავნოს განცხადება. უნდა გაატაროს მინიმუმ ხუთი ღამე სამეფო სასახლის რაიონში. მეორე კლასი არის დედოფლის ქვეშევრდომები - კაცები, რომლებიც იცავენ სამეფოს კანონებს, ემორჩილებიან დედოფალს და უხდიან მას გადასახადებს, მაგრამ ამავდროულად გააჩნიათ გარკვეული უფლებები, მაგალითად მოგზაურობის, ბიზნესით დაკავების, საკუთარი აზრის გამოხატვის, შვილის ყოლის და სხვა უფლებები. ქვედა კლასი არიან დედოფლის და კეთილშობილი ქალბატონების კუთვნილი კაცი მონები, რომლებსაც არავითარი უფლებები არ აქვთ და ქალების შინაურ ცხოველებად ითვლებიან. სამეფოს საკუთრებაშია 3 ჰექტარის მიწის ნაკვეთი რამდენიმე შენობით, 250 მეტრიანი ოვალური გზით, პატარა ტბით და ა.შ. სამეფოში მთავარ შენობად დედოფლის სასახლე ითვლება, რომელსაც გააჩნია საბანკეტო დარბაზი, ბიბლიოთეკა, სატახტო დარბაზი, წამების კამერა, საკლასო ოთახი, სავარჯიშო დარბაზი, დიდი მიწისქვეშა ციხე და კამერები, რომელთა ქირაობა არის შესაძლებელი. სასახლეს ასევე გააჩნია დამატებითი ოთახები ვიზიტორებისთვის, მათ შორის აუზი, პაბი, რესტორანი და ღამის კლუბი. ↑ DICTATORESS. (2019-08-22) The Other World Kingdom. ციტირების თარიღი: 2022-11-06
კევინ ტუიტი

კევინ ჯ. ტუიტი (ინგლ. Kevin J. Tuite; დ. 3 აპრილი, 1954, საუთ-ბენდი) — ამერიკელი, კანადელი ენათმეცნიერი, ანთროპოლოგი, ქართველოლოგი, მონრეალის უნივერსიტეტის (კანადა) პროფესორი. კევინ ტუიტი დაიბადა 1954 წელს აშშ-ში, ინდიანას შტატის ქალაქ საუთ-ბენდში. 1972-1976 წლებში სწავლობდა ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტზე. 1980 წელს ჩაირიცხა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ენათმეცნიერების ფაკულტეტზე. ქართულ ენას სწავლობდა ჯერ ჩიკაგოს უნივერსიტეტში პროფესორ ჰოვარდ არონსონთან, შემდეგ, 1985-1986 წლებში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი მიენიჭა 1988 წელს. 1991 წლიდან მონრეალის უნივერსიტეტის ანთროპოლოგიის განყოფილების სრული პროფესორია. იგი არის კანადისა და ირლანდიის მოქალაქე. 2010-2014 წლებში იყო ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტის კავკასიოლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი. კევინ ტუიტი მრავალი წელია აქტიურად მოღვაწეობს ქართველოლოგიაში. მისი ნაშრომებია: მონოგრაფია – "Kartvelian Morphosyntax. Number agreement and morphosyntactic orientation in the South Caucasian languages" (ქართველური მორფოსინტაქსი. შეთანხმება რიცხვში და მორფოსინტაქსური ორიენტაცია სამხრეთ კავკასიურ ენებში) (1998); სტატიები: „ირიბი გარდამავალი ზმნები ქართულში“ (1987), „ქართული ყე–ს გეოგრაფია“ (1989), „პრეფიქსი ს ძველ ქართულში“ (1990), „რიცხვის კატეგორია საერთო ქართველურში“ (1992), „პარადიგმების აღდგენა ქართულში“ (1996), „სვანური ენა“ (1997), „შენიშვნები სვანურ ზმნაზე“ (1998), „დეპონენსური ზმნები ქართულში“ (2002), „ქართველური სერიების ნიშნები“ (2003) და სხვ. კევინ ტუიტი დაინტერესდა ქართული ფოლკლორითაც. მან 1994 წელს გამოსცა "An Anthology of Georgian Folk Poetry" (ქართული ხალხური პოეზიის ანთოლოგია), რომელშიც შესულია 70-მდე ნიმუში ქართული ტექსტის ინგლისური ტრანსლიტერაციითურთ. კევინ ტუიტი აქტიურად თანამშრომლობს ქართველ მეცნიერებთან. 1985 წლიდან ხელმძღვანელობს საქართველოში ეთნოლოგიურ და ლინგვისტურ საველე კვლევებს. იგი არის კავკასიოლოგიის საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი საზოგადოებრივი ინსტიტუტის მოამბის – "ამირანი" – მთავარი რედაქტორი. კევინ ტუიტი დაქორწინებული იყო ენათმეცნიერ ამბაკო ჭკადუას ქალიშვილზე, მხატვარ ეთერ ჭკადუაზე. წყვილი ექვსწლიანი თანაცხოვრების შემდეგ ერთმანეთს დაშორდა. ქართული ენა: ენციკლოპედია. – თბ. 2008. – გვ.461-462. ფეიქრიშვილი ჟ., მასალები საზღვარგარეთული ქართველოლოგიის ისტორიისათვის. – თბ., 2012. – გვ. 291-292. კევინ ტუიტი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კევინ ტუიტი | უცხოელი ქართველოლოგები კევინ ტუიტის ვებ-გვერდი Kevin Tuite | Scientific Network for the Caucasus Mountain Region ↑ CV Kevin J. Tuite ↑ ეთერ ჭკადუა
ძევრის მაცხოვრის ეკლესია

ძევრის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძევრში. ეკლესია მდებარეობს ჩხარ-ეწერსა და ბოსელას შორის, გრიგოლ რობაქის სახლ-მუზეუმიდან სამხრეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია კურთხეულია, როგორც მაცხოვრის ტაძარი. 1872 წელს, ტაძრის აშენების ბრძანება გასცა იმპერატორმა, ალექსანდრე ნიკოლოზის ძემ და ეს საქმე დაავალა იმერეთის იმდროინდელ ეპისკოპოსს გაბრიელ ქიქოძეს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 41460
თენგიზ რიჩკოვი

თენგიზ რიჩკოვი (დ. 14 ნოემბერი, 1950, ბათუმი) — საზღვაო უსაფრთხოების დეპარტამენტის უსაფრთხოებისა და უშიშროების სამმართველოს ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის ეროვნული საინფორმაციო ცენტრის მენეჯერი, ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის კოორდინატორი. შტურმან-გემთწამყვანი. თენგიზ რიჩკოვი, დაიბადა 1950 წელს, ქალაქ ბათუმში. 1973 წელს დაამთავრა ბათუმის საზღვაოსნო სასწავლებლის გემთწამყვან-სანავიგაციო ფაკულტეტი შორეული ნაოსნობის შტურმანის სპეციალობით; 2001 წელს, საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის ეგიდით, სწავლობდა ტრიესტის საერთაშორისო საზღვაო აკადემიაში, განხრით - "ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლი და დროშის გამოყენება".1968 წელს, საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო ბათუმის გემთმშენებელი ქარხნის ზეინკლად; 1974 წლიდან, საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს მცურავ შემადგენლობაში მყოფმა, გემბანის მატროსობიდან შტურმანობამდე ყველა საფეხური გაიარა, იგი იყო კაპიტნის მეოთხე, მესამე და მეორე თანაშემწე; სხვადასხვა სანაოსნო გემის ეკიპაჟების წევრობისას, 1987 წელს, იგი უფროსი ოფიცერი გახდა; 1991 წლიდან დასაქმდა ხმელეთზე და მრავალი წელი საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ზღვაოსნობის უსაფრთხოების სამსახურის საზღვაო ინსპექტორის მოვალეობას ასრულებდა; 1997 წელს იგი კვლავ ზღვას დაუბრუნდა და 1999 წლამდე შორეული ნაოსნობის კაპიტნის უფროსი თანაშემწე იყო. ხოლო 1999-2001 წლებში სუპერინტენდანტად საქმიანობდა; 2002-2011 წწ. საჯარო სამსახურს შეუერთდა და საქართველოს საზღვაო ადმინისტრაციაში სხვადასხვა მნიშვნელოვან პოზიციაზე იდგა და ასრულებდა მენეჯერის, ინსპექტორისა და მთავარი სპეციალისტის მოვალეობებს; 2011-2013 წწ. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის "საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს საზღვაო უსაფრთხოების დეპარტამენტის" უსაფრთხოებისა და უშიშროების სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი იყო; 2018 წლის 1 აპრილიდან კი საზღვაო უსაფრთხოების დეპარტამენტის უსაფრთხოებისა და უშიშროების სამმართველოს ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის ეროვნული საინფორმაციო ცენტრის მენეჯერი და ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის კოორდინატორი, შტურმან-გემთწამყვანი. თენგიზ რიჩკოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი