laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ადრიანე I

ადრიანე I (ლათ. Hadrianus PP. I; დ. 700 — გ. 25 დეკემბერი, 795) — რომის პაპი 772–795 წლებში. წარმოშობით დიდგვარიანი რომაელი. მიიღო კარგი განათლება. პაპ სტეფანე II-ის დროს გახდა დიაკონი. პაპის ტახტის განსამტკიცებლად მარჯვედ გამოიყენა ფრანკებისა და ლანგობარდების შუღლი. მისი პონტიფიკატობის დასაწყისიდან ატარებდა საფრანგეთის სამეფოსთან კავშირის პოლიტიკას. მან მოახერხა დანაშაულებში მრავალგზის მონაწილე პროლანგობარდული პარტიის ლიდერის, პავლე აფიარტის სასამართლოსათვის გადაცემა. ამით შეასუსტა ლანგობარდების ზეგავლენა რომის იმპერიაზე. ლანგობართა მეფის დეზიდერიუსის მიერ შევიწროებულმა ადრიანემ მიმართა ფრანკთა მეფეს კარლოს დიდს. გამარჯვების მომტანი ლაშქრობის შემდეგ, 774 წელს იტალიაში ლანგობარდთა უკანასკნელმა სამეფომ არსებობა შეწყვიტა. ადრიანემ კარლოს დიდისაგან მიიღო პიპინ მოკლეს სიგელის მტკიცებულება, რომელმაც დასაბამი მისცა საეკლესიო სახელმწიფოს წარმოქმნას და რომელსაც კარლოს დიდი უერთებდა იმოლს, ბოლონიასა და ფერარს. კარლოსმა ხელახლა დაუმტკიცა პაპს პიპინ მოკლის მიერ სტეფანე II-სთვის 754 წელს ნაბოძები სამფლობელო („წმინდა პეტრეს მამული“), რითაც განამტკიცა პაპების საერო ხელისუფლება. ადრიანემ აკურთხა კარლოსის ძენი პიპინი - იტალიის, ხოლო ლუდოვიკუსი - აკვიტანიის მეფედ. ნიკეის საეკლესიო კრებაზე (787) ადრიანემ დაგმო ხატმებრძოლეობა. ადრიანემ შეავსო დიონისე უმცროსის კანონთა კრებული და საზეიმოდ აჩუქა იგი კარლოს დიდს, ეს კრებული (Codex Hadrianeus) იქცა ფრანკთა სამეფოს საეკლესიო სამართლის ოფიციალურ კოდექსად. ადრიანეს მეორე კრებულს — საკრამენტარიებს — „Hadrianum”-ს - ძალზე დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა რომაული ლიტურგიის გავრცელების საქმეში. იმის გამო, რომ ფრანკთა სამეფოში ნეგატიურად ეკიდებოდნენ ნიკის მეორე საეკლესიო კრებას, ადრიანემ ახსნა-განმარტებანი გაუკეთა საეკლესიო კრების დადგენილებათა ლათინური თარგმანის გაურკვეველ ადგილებს, ასევე მიუთითა განსხვავებულობა ღმერთის თაყვანისცემასა და ხატთაყვანისცემას შორის. ადრიანემ რომში ფართომასშტაბიანი მშენებლობა და ეკლესიათა ინტერიერების მორთვის კამპანია წამოიწყო. მანვე არადგინა რომის წყალგაყვანილობანი, ზრუნავდა დედაქალაქის სურსათმომარაგების გაუმჯობესებაზე. 781 წლიდან დაიწყო საკუთარი მონეტის მოჭრა და ოფიციალურ დოკუმენტთა პონტიფიკატის წლებით დათარიღება (სქოლიოში: მანამდე იგი ბიზანტიის იმპერატორების მმართველობის წლებით თარიღდებოდა). ამით იტალიამ მანამდე არსებული ნომინალური დამოკიდებულებაც გაწყვიტა ბიზანტიასთან. ადრიანეს და კარლოს დიდი ნაყოფიერი თანამშრომლობა და გულითადი მეგობრობა აკავშირებდათ ერთმანეთთან. ადრიანეს სიკვდილის შემდეგ კარლოსმა რომში სამაროვნის ლორფინო გააგზავნა შემდეგი ეპიტაფიით: „ჩვენი სახელები შეერთდებიან ამ წარწერაში: ადრიანე და კარლოსი — მე მეფე, შენ — მამა.“ უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, გვ. 240-242, თბ. 2008
ადრიანე IV

ადრიანე IV (ლათ. Hadrianus PP. IV; ერისკაცობაში ნიკოლას ბრეიქსპირი; დ. 1100 — გ. 1 სექტემბერი, 1159) — რომის პაპი 1154–1159 წლებში. ინგლისელი საეკლესიო მოღვაწე, ერთადერთი ინგლისელი რომის პაპი. წარმოშობით ღარიბი ოჯახიდან. ჭაბუკობაში დატოვა ინგლისი, სწავლობდა საფრანგეთში. წმინდა რუთის ავინიონის მონასტერში რეგულარულ კანონიკთა რიგებში შევიდა. 1137 წელს გახდა ამ მონასტრის აბატი. როგორც ჩანს, მკაცრი წესების გამო მას უჩივლეს და გამოიძახეს რომში, მაგრამ პაპმა ევგენი II-მ მაშინვე შენიშნა ახალგაზრდა აბატის განსწავლულობა და ენერგია, აკურთხა იგი ალბანის ეპისკოპოსად და დანიშნა კარდინალად. 1150 წელს ნიკოლაუს ბრეიკსპირი, პაპის ლეგატის ხარისხით გაგზავნეს სკანდინავიაში. მას ევალებოდა ნორვეგიისა და შვედეთის ეკლესიათა ორგანოზაციის საკითხები. ამ მისიას მან ბრწყინვალედ გაართვა თავი. პაპ ანასტასიუს IV-ის გარდაცვალების შემდეგ ერთსულოვნად აირჩიეს პეტრე მოციქულის კათედრაზე. გახდა რა პაპი, იგი მაშინვე შეუდგა მნიშვნელოვან პოლიტიკურ პრობლემათა გადაჭრის საქმეს, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესი იყო სამოციქულო ტახტის ურთიერთობა რომის კომუნასთან, რომლის სათავეშიც ავგუსტინელტა მონასტრის ყოფილი პრიორი არნოლდ ბრეშელი იდგა. მას შემდეგ, რაც არნოლდის ხალხმა ერთ-ერთი კარდინალი მოკლა, ადრიანემ რომს ინტერდიქტი დაადო, თვით არნოლდი კი საიმპერატორო სასამართლოს გადასცა. 1155 წელს ადრიანემ კორონაცია მოუწყო იმპერატორ ფრიდრიხ I ბარბაროსას, მაგრამ 1157 წელს თეოკრატიულ მისწრაფებათა გამო მათ შორის ურთიერთობა დაიძაბა, რადგან ბარბაროსა ცდილობდა თავად აეღო ხელში უმაღლესი ხელისუფლება ეკლესიაზე. 1158 წელს მის წინააღმდეგ ქალაქ მილანთან დადო კავშირი. ადრიან IV თანამიმდევრულად ატარებდა ეკლესიის ცენტრალიზებული მმართველობის პოლიტიკას. იგი თავის ლეგატებს სხვადასხვა ქვეყნებში აგზავნიდა, რიტაც ამყარებდა ცალკეული საეკლესიო პროვინციების ურთიერთობას რომთან. უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, გვ. 243-244, თბ. 2008
კანადის ჰიმნი

კანადის ჰიმნია „O Canada“. კანადაში ორი ოფიციალური ენაა – ფრანგული და ინგლისური. შესაბამისად არსებობს ჰიმნის ორი ტექსტი, თუმცა არც ერთი არაა მეორის თარგმანი. პირველად კანადის ჰიმნი შესრულდა 1880 წლის 24 ივნისს. იმ დროისთვის არსებობდა მხოლოდ ფრანგული ვარიანტი და ეწოდებოდა „ერის სიმღერა“ (ფრანგ. Chant Nationale). 1908 წელს შეიქმნა ინგლისური ტექსტი. ოფიციალურად „O Canada“ ჰიმნად გამოცხადდა 1980 წლის 1 ივლისს. O Canada! Our home and native land! True patriot love in all thy sons command. With glowing hearts we see thee rise, The True North strong and free! From far and wide, O Canada, We stand on guard for thee. God keep our land glorious and free! O Canada, we stand on guard for thee. O Canada, we stand on guard for thee. Ô Canada! Terre de nos aïeux, Ton front est ceint de fleurons glorieux! Car ton bras sait porter l’epée, Il sait porter la croix! Ton histoire est une epopée Des plus brillants exploits, Et ta valeur, de foi trempée, Protégera nos foyers et nos droits, Protégera nos foyers et nos droits. Anthems of Canada, Department of Canadian Heritage დაარქივებული 2016-02-26 საიტზე Wayback Machine. O Canada without lyrics დაარქივებული 2016-10-11 საიტზე Wayback Machine.
ალექსანდრე III (პაპი)

ალექსანდრე III (ლათ. Alexander PP. III; ერისკაცობაში ორლანდო (როლანდო) ბანდინელი; დ. 1100/1105 — გ. 30 აგვისტო, 1181) — რომის პაპი 1159–1181 წლებში. სწავლული თეოლოგი. ბოლონიის უნივერსიტეტში ასწავლიდა საეკლესიო სამართალს. პაპების თეოკრატიის განმტკიცების მიზნით მხარს უჭერდა ლომბარდიის ლიგას, ებრძოდა იმპერატორ ფრიდრიხ I ბარბადოსას, რომელმაც მას დაუპირისპირა ანტიპაპები. ინტერდიქტის მუქარით აიძულა ინგლისის მეფე ჰენრი II დათმობაზე წასულიყო. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ალექსანდრე IV (პაპი)

ალექსანდრე IV (ლათ. Alexander PP. IV; ერისკაცობაში რაინალდო დე კონტი; დ. ? — გ. 25 მაისი, 1261) — რომის პაპი 1254–1261 წლებში. 1227 წლიდან კარდინალი. განაგრძობდა თავისი ნათესავი პაპების ინოკენტი III-ისა და გრიგოლ IX-ის თეოკრატიულ პოლიტიკას. მთელი ენერგია შეალია შტაუფენებთან ბრძოლას. წინ აღუდგა მათი გვარის წარმომადგენლის გერმანიის მეფედ არჩევას (1256) წელს, ებრძოდა ფრიდრიხ II-ის ძეს მანფრედს სიცილიის სამეფოში და მის სიძეს - ეცელინო-და-რომანოს ზემო იტალიაში. ალექსანდრე IV მისიონერებს - ფრანცისკელებსა და დომინიკელებს გზავნიდა აღმოსავლეთ ევროპის, აზიისა და აფრიკის ქვეყნებში, მ. შ. საქართველოში (1258). ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ოლდ ტრაფორდი

ოლდ ტრაფორდი (ინგლ. Old Trafford), ასევე ცნობილია როგორც „ოცნებების თეატრი“ (ინგლ. Theatre of Dreams) — საფეხბურთო სტადიონი, რომელიც მდებარეობს ტრაფორდში (დიდი მანჩესტერი, ინგლისი). სტადიონი 75,643 მაყურებელს იტევს. მიღებული აქვს უეფას 5 ვარსკვლავიანი, ელიტური ნიშანი. სტადიონიდან დაახლოებით 800 მეტრში მდებარეობს ამავე დასახელების კრიკეტის სტადიონი და იქვეა მანჩესტერის სადგური. „ოლდ ტრაფორდი“ საფეხბურთო კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედის“ საშინაო სტადიონია 1910 წლიდან. მეორე მსოფლიო ომის დროს „ოლდ ტრაფორდი“ გერმანულმა ავიაციამ დაბომბა და შედეგად სტადიონი სერიოზულად დაზიანდა. კლუბი რამდენიმე წლით თანაქალაქელი „მანჩესტერ სიტის“ მოედან „მეინ როუდზე“ გადავიდა. „მანჩესტერ იუნაიტედი“ აღდგენილ „ოლდ ტრაფორდზე“ 1949 წლის 24 აგვისტოს დაბრუნდა, როდესაც მათ „ბოლტონ უონდერერსი“ 3–0 დაამარცხეს. „ოლდ ტრაფორდმა“ ბევრჯერ განიცადა რეკონსტრუქცია და მოდერნიზაცია. სტადიონის ტევადობა თანდათან იზრდებოდა და ის დღეს ერთ-ერთი უდიდესი სტადიონია ევროპაში, ხოლო ინგლისში ტევადობით მხოლოდ „უემბლის“ ჩამორჩება. სტადიონმა უმასპინძლა 1966 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის მატჩებს. ასევე აქ გაიმართა 2003 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალი „მილანსა“ და „იუვენტუსს“ შორის. ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები ახალი „უემბლის“ აშენებამდე, ძირითადად „ოლდ ტრაფორდზე“ მასპინძლობდა მეტოქეებს. ოლდ ტრაფორდი მანჩესტერ იუნაიტედის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Manchester United stadium“. premierleague.com. ციტირების თარიღი: 8 ივლისი 2017. ↑ „The Old Trafford story: 1931 - 1962“. manutd.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-05. ციტირების თარიღი: 8 ივლისი 2017. ↑ „Milan lift European crown“. uefa.com. ციტირების თარიღი: 8 ივლისი 2017.
მარტინ IV

მარტინ IV (ლათ. Martinus PP. IV; ერისკაცობაში სიმონ მონპიტიე დე ბრიონი; დ. 1210 — გ. 28 მარტი, 1285) — ფრანგი რომის პაპი 1281–1285 წლებში. რომის ფრანგ პაპს კარდინალის წოდება მიანიჭა ურბან VI-მ. მის დროს (1282) საფრანგეთის პრინცმა, სიცილიის მეფე კარლ ანჟუელმა, მოაწყო მეამბოხე ფრანგთა ჟლეტა, ცნობილი სიცილიური სერობის სახელწოდებით. ფრანგი პაპების სია ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ვიტალიანე

ვიტალიანე (ლათ. Vitalianus PP.; დ. უცნობი — გ. 27 იანვარი, 672) — რომის პაპი 657–672 წლებში. დაიბადა სეგნში, ლაციო. ანასტასიუსის შვილი. მისი წინა პაპის, ევგენი I-ის გარდაცვალების (657) შემდეგ, ვიტალიანე, 2 ან 3 ივნისს არჩეულ იქნა პაპად, მისი ინტრონიზაცია 30 ივლისს მოხდა. ბიოგრაფია
ადეოდატუს II

ადეოდატუს II (ლათ. Adeodatus PP. II; დ. უცნობია — გ. 17 ივნისი, 676) — რომის პაპი 672–676 წლებში. ადეოდატუს II ან დეოდატუს II პაპი იყო 672 წლის 11 აპრილიდან გარდაცვალებამდე, 17 ივნისამდე, (676). მის შესახებ არაფერია ცნობილი, გარდა რამდენიმე შემონახული ჩანაწერისა, რომელიც მიუთითებს მის ხელგაშლილობაზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მასთან ღარიბი, ან პილიგრიმი მივიდოდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ადეოდატუს II ადეოდატუს II — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ Shahan, Thomas (1907). "Pope St. Adeodatus" in The Catholic Encyclopedia. Vol. 1. New York: Robert Appleton Company.
დონუსი

დონუსი (ლათ. Donus PP.; დ. უცნობია — გ. 11 აპრილი, 678) — რომის პაპი 676–678 წლებში. დაიბადა რომში. იყო რომან მაურიციუსის შვილი. პონტიფიკატის დროს რომის ეკლესიას შეუერთა რავენის ეპარქია. დონუსზე ბევრი რამ არ არის ცნობილი. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ზაქარია (პაპი)

ზაქარია (ლათ. Zacharias PP.; დ. უცნობია — გ. 22 მარტი, 752) — რომის პაპი 741–752 წლებში კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, მოიხსენიებენ 22 მარტს. უკანასკნელი ბერძენი პაპი, დაიბადა კალაბრიაში. თავდაპირველად იყო ბენედიქტელი ბერი ლატერანში. თანხმობა მისცა პიპინ მოკლეს, რომ მიეღო მეფის ტიტული და ამით განამტკიცა პაპების ძალაუფლება. ბერძენი პაპების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზაქარია Baronius, Cesare (1867). რედ. Augustinus Theiner: Annales ecclesiastici denuo excusi et ad nostra usque tempora perducti ab Augustino Theiner... (Latin). Barri-Ducis, გვ. 466–562.
ლეო II

ლეო II (ლათ. Leo PP. II; დ. 611 — გ. 28 ივნისი, 683) — რომის პაპი 682–683 წლებში. წარმოშობით ბერძენი დაიბადა სიცილიაში. ცნობილია მუსიკის სიყვარულით და ღარიბებისადმი დახმარების დიდი სურვილით. თავდაპირველად პაპი ლეო დაკრძალეს მისივი მონუმენტთან. მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, მისი ნეშტი გადაასვენეს სასაფლაოზე, სადაც სხვა პაპებთან ერთად დაკრძალეს. XVIII საუკუნეში ლეო დიდის წმინდა ნაწილები გამოეყო სხვა პაპებისას და ცალკე, მისივე სახელობის სამლოცველოში იქნა გადასვენებული. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეო II ↑ Mann, Horace Kinder (1910). "Pope St. Leo II" . In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. 9. New York: Robert Appleton.
ბერძენი პაპების სია

ბერძენი პაპების სია — 13 რომის პაპი იყო ბერძნული წარმოშობისა. მათ შორის პირველია ტელესფორუსი, ხოლო უკანასკნელი ზაქარია. ერთადერთი ბერძენი ანტიპაპი იყო ალექსანდრე V. ტელესფორუსი (126–137) ჰიგინიუსი (138–140) ელეუთერიუსი (174–189) ანტეროსი (235–236) სიქსტუს II (257–258) დიონისიუსი (259–268) ზოსიმუსი (417–418) ბონიფაციუს III (607) თეოდორ I (642–649) აგათო (678–681) იოანე VI (701–705) იოანე VII (705–707) ზაქარია (741–752) ალექსანდრე V (1409–1410) ფრანგი პაპების სია ესპანელი პაპების სია გერმანელი პაპების სია პორტუგალიელი პაპების სია
ბენედიქტე II

ბენედიქტე II (ლათ. Benedictus PP. II; დ. 635 — გ. 8 მაისი, 685) — რომის პაპი 684–685 წლებში. ბენედიქტე II გარდაიცვალა 8 მაისს, 658 წელს. მან შეცვალა ლეო II. არჩეულ იქნა 683 წელს. იგი აქტიურად ეხმარებოდა მონოთელიტიზმისს აღკვეთაში. მან აღადგინა მრავალი ეკლესია რომში. ბენედიქტე II რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
მოლოსია

მოლოსია, ოფიციალურად – მოლოსიის რესპუბლიკა (Republic of Molossia) — თვითაღიარებული სახელმწიფო-მიკროერი, რომელიც დაარსებულია ქალაქ დეიტონთან ახლოს, შტატ ნევადაში, აშშ, 1977 წელს ჯეიმზ სპილმანის (მეფე ჯეიმზ I) და კევინ ბოგის მიერ. ქვეყნის მოსახლეობა შეადგენს 4 კაცს: პრეზიდენტი კევინ ბოგი, მისი ცოლი და ორი შვილი. ასევე, მოლოსიის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 3 ძაღლი, კატა და კურდღელი. მოლოსიის კანონები და წესები მოიცავს სამხედრო სავალდებულო სამსახურს, სიკვდილით დასჯას, სიტყვის თავისუფლებას და აკრძალვას მოწევაზე. მოლოსიის კრიტიკმა გადაიღო სერიალი, სახელად Kickassia. სერიალის სიუჟეტის მიხედვით მოლოსიას იპყრობენ და არქმევენ კიკესიას. მოლოსიის ოფიციალური საიტი «COOLtura.ru» — მოლოსია. ქვეყანა, რომლის შესახებ არაფერი გსმენიათ «Wебосипед.ру» — მიკროსკოპული სახელმწიფოები, ნაწილი 6. მოლოსია დაარქივებული 2010-06-12 საიტზე Wayback Machine.
ცენტრალური რაიონი (ისრაელი)

ცენტრალური რაიონი (ებრ.: מחוז המרכז, Meḥoz haMerkaz) — ერთ-ერთი ისრაელის ექვსი ადმინისტრაციული რაიონიდან, მოიცავს შარონის ხეობის დიდ ნაწილს. იყოფა 4 რეგიონულ საბჭოდ: ფეთახ-თიკვა, რამლა, რეხოვოთი, შარონი. უდიდესი ქალაქია რიშონ ლეციონი. 2017 წლი მონაცემებზე დაყრდნობით მოსახლეობა 2,115,800 კაცს შეადგენს. ამ მონაცემით ყველაზე მრავალრიცხოვანი რაიონია (ებრაელი — 88%, არაბი — 8,2%, არ კლასიფიცირდება — 4% მათი უმრავლესობა ემიგრანტია ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიიდან ნაწილობრივი ებრაელი ან ნათესავი). ↑ Официальные данные по округам и подокругам на 01.01.2017 года, Центральное статистическое бюро Израиля ↑ Localities and Population, by Population Group, District, Sub-District and Natural Region. Statistical Abstract of Israel. Israel Central Bureau of Statistics (2016).
იოანე VII (პაპი)

იოანე VII (ლათ. Johannes PP. VII; დ. უცნობია — გ. 18 ოქტომბერი, 707) — ბერძენი რომის პაპი 705–707 წლებში. წარმოშობით ბერძენი. პაპად აირჩიეს იუსტინიან II-ის დროს. იოანე VII დაიღუპა 707 წელს და დაკრძალულია წმინდა პეტრეს ტაძარში. მისი მემკვიდრე იყო სიზინუსი. ბერძენი პაპების სია Claudio Rendina, I Papi. Storia e segreti, Newton Compton, Rome, 1984. Корелин М. С. Иоанн, римские папы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
იოანე VI (პაპი)

იოანე VI (ლათ. Johannes PP. VI; დ. უცნობი — გ. 11 იანვარი, 705) — ბერძენი რომის პაპი 701–705 წლებში. წარმოშობით ბერძენი დაიბადა ეფესოში. დაკრძალულია წმინდა პეტრეს ტაძარში. მისი მემკვიდრე იყო იოანე VII. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ ბერძენი პაპების სია კალინიკე I
ტაჯიკეთის პრეზიდენტი

ტაჯიკეთის პრეზიდენტი - ტაჯიკეთის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 7 წლის ვადით. ტაჯიკეთის ისტორიის ქრონოლოგია ტაჯიკეთის პრეზიდენტები დაარქივებული 2011-08-06 საიტზე Wayback Machine.
ცხოვრება ქართველთა მეფეთა

„ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“, ან „მეფეთა ცხოვრება“ — ძველი ქართული საისტორიო თხზულებათა კრებულის, „ქართლის ცხოვრების“, პირველი წიგნი. სამეცნიერო ლიტერატურაში უფრო ხშირად იხსენიება შემოკლებული სახელწოდებით – „მეფეთა ცხოვრება“. შეიცავს ქვეყნის ისტორიის გაბმულ თხრობას უძველესი დროიდან IV საუკუნის ბოლომდე. ტრადიციულად მიიჩნევა, რომ მისი ავტორია ლეონტი მროველი, XI საუკუნის ქართველი მოღვაწე, რუისის ეპისკოპოსი. მას აგრეთვე მიეწერება „არჩილის წამება“ (იხ. სტატია „არჩილი“). ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, XI საუკუნის მოღვაწე ლეონტი მროველი ამ თხზულების მხოლოდ რედაქტორი ან გადამწერია. მკვლევართა ნაწილი კი ამ თხზულებებს VIII საუკუნით ათარიღებს და შესაბამისად მათ ავტორად სხვა, VIII საუკუნეში მოღვაწე ლეონტი მროველს მიიჩნევს. ქართლის ცხოვრება ლეონტი მროველი „ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“ „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.) „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი II, 1959.)
ბოდავი

ბოდავი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტის ჟინვალის თემში. მდებარეობს მდინარე ბოდავისხევის მარჯვენა მხარეს. დუშეთიდან 20 კმ. სოფელში შემორჩენილია ეკლესია ფუძნარი. იხსენიება ვახუშტი ბატონიშვილის თხზულებაში — „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი. გ. მარსაგიშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 440. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
მაკარ ჩუდრა

”მაკარ ჩუდრა” (რუს. „Макар Чудра“) — მაქსიმ გორკის პირველი გამოცემული ნაწარმოები. პირველად გამოიცა გაზეთ ”კავკაზში” 1892 წელს. პირველად ალ. პეშკოვმა სწორედ ამ გამოცემაში დაირქვა თავი მაქსიმ გორკი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ნაწარმოების მთავარი გმირია მოხუცი ბოშა-კაცი მაკარ ჩუდრა, რომელიც თავის მეგობარ სოკალს ცხოვრებისეულ რჩევებს აძლევს და საკუთარ ისტორიებს უყვება, ხოლო როცა საქმე ქალებზე და სიყვარულზე მიდგა, იხსენებს ორი ბოშა-ახალგაზრდის ლოიკო ზობარისა და რადას სიყვარულის ისტორიას. მათ უყვართ ერთმანეთი, მაგრამ ორივე ამბიციურია. მიუხედავად ზობარის სიამაყისა, იგი მაინც უმღერის მას სიმღერებს და სიყვარულს ეფიცება, სიყვარულის ნაცვლად ის რადასგან მხოლოდ აგრესიას იღებს. ერთ ღამესაც რადა ლოიკოს იარაღს დაადებს შუბლზე, სიყვარულს აუხსნის და პირობას აძლევს, რომ თუ იგი ხალხის წინაშე მუხლებზე დაიჩოქებს და ხელზე ემთხვევა, მას ცოლად გაჰყვება. მაგრამ ბოშებში მუხლებზე დაჩოქვა უდიდესი დამცირებაა, ამის გამო ლოიკო დაჩოქებამდე რადას გულში დანას ჩაარტყამს, ხოლო სიკვდილის შემდეგ დაუჩოქებს მას. დანილი, რადას მამა, ამ ყველაფრის შემსწრე იგივე დანას ზობარს ზურგში ურტყამს და კლავს. Павел Басинский. Горький. — М.: Молодая гвардия, 2005. — 451 [13] с. — (ЖЗЛ). — 5000 экз. — ISBN 5-235-02850-3. ↑ Commentaries to Макар Чудра. The Works by M.Gorky in 30 volumes. Vol.1. Khudozhestvennaya Literatura // На базе Собрания сочинений в 30-ти томах. ГИХЛ, 1949-1956.
იოანე V (პაპი)

იოანე V (ლათ. Ioannes PP. V; დ. 635 — გ. 2 აგვისტო, 686) — რომის პაპი 685-686 წლებში. იოანე V დაიბადა ანტიოქიის პროვინციაში. პაპის თანამდებობა ეკავა 685 წლის ივლისიდან, 686 წლის 2 აგვისტომდე. ის პირველი ბიზანტიელი პაპი იყო, რომელიც ბიზანტიის იმერატორის თანხომის გარეშე აკურთხეს. ის ასევე იყო პირველი იმ ათიდან, რომლებიც უწყვეტად აღმოსავლური წარმოშობის პაპები იყვნენ. მისი პაპობის პერიოდში დასავლეთი და აღმოსავლეთი რომის იმპერიები შერიგდნენ. Ekonomou, Andrew J. 2007. Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752. Lexington Books. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იოანე V (პაპი)
კონონი

კონონი (ლათ. Conon PP.; დ. 630 — გ. 21 სექტემბერი, 687) — რომის პაპი 686–687 წლებში. კონონი აკურთხეს 686 წლის 21 ოქტომბერს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე (687, 21 სექტემბერი). გარდაიცვალა რომში. დაკრძალულია რომის საპატრიარქო წმინდა პეტრეს სახელობის ტაძარში. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
სერგიუს I (პაპი)

სერგიუს I (ლათ. Sergius PP. I; დ. 650 — გ. 8 სექტემბერი, 701) — რომის პაპი 687–701 წლებში. წმინდა სერგიუს I პაპად აირჩიეს 687 წლის 15 დეკემბერს და იყო რომის პაპი გარდაცვალებამდე (701 წლის 8 სექტემბრამდე). სერგიუს I კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. მისი მემკვიდრე იყო იოანე VI. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
სიზინუსი

სიზინუსი (ლათ. Sisinnius PP.; დ. 650 — გ. 4 თებერვალი, 708) — რომის პაპი 708, 15 იანვარი–708, 4 თებერვალი წლებში. სიზინუსი იყო რომის ოთხმოცდამეშვიდე პაპი. აკურთხეს 708 წლის 15 იანვარს და იყო პაპის თანამდებობაზე, დაახლოებით სამი კვირა, გარდაცვალებამდე (708 წლის 4 თებერვალი). მისი პაპობის პერიოდში პაპების შემოწირულობის რაოდენობა შეადგენდა 42 ფუნტი ოქროს და 310 ფუნტი ვერცხლს. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ჰერმან გმაინერი

ჰერმან გმაინერი (გერმ. Hermann Gmeiner ; დ. 23 ივნისი 1919, ალპბერშვენდე, ავსტრია — გ. 26 აპრილი 1986, ინსბრუკი) — ავსტრიელი სოციალური პედაგოგი, ბავშვთა სოფელ SOS-ის შემქმნელი. ჰერმან გმაინერი ავსტრიელი ექიმი და ჰუმანისტია. ის არის საერთაშორისო ბავშვთა სოფლების დამაარსებელი. დღეს მსოფლიოს 442 ქვეყანაში 134 ბავშვთა სოფელია, მათ შორის 2 საქართველოში. ჰერმან გმაინერი აღიარებულია მე-20 საუკუნის ადამიანად. Breid, Inge: Befreiungspädagogik und Kinderdorf-Idee, SOS-Kinderdörfer in Entwicklungsländern, Paulo Freire und Hermann Gmeiner im Vergleich. Verlag Dialogische Erziehung, Oldenburg 2003; ISBN 3-934129-43-9 Reinprecht, Hansheinz: Hermann Gmeiner, Abenteuer Nächstenliebe. Österreichischer Bundesverlag, Wien 1989; ISBN 3-215-07283-1 Reinprecht, Hansheinz: Hermann Gmeiner, der Vater der SOS-Kinderdörfer. Molden, München 1979; ISBN 3-217-00398-5 Reinprecht, Hansheinz: Das Hermann Gmeiner Buch, Die SOS-Kinderdörfer und ihr Begründer. Verlag Styria, Graz 1974; ISBN 3-222-10796-3 SOS-Kinderdorf-Verlag (Hrsg.): Hermann Gmeiner, Vater der SOS-Kinderdörfer. SOS-Kinderdorf-Verlag, Innsbruck, München 1987 Stadelmann, Ludwig: Hermann Gmeiner, Ein Leben für die Mutterlosen, Weg und Werk meines Jugendfreundes. Verlag Neues Leben, Bad Goisern 1969
საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა

საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა — რესპუბლიკური მთავრობა საფრანგეთში 1946–1958 წლებში. მისი ისტორია 1946 წლის 13 ოქტომბერს, დამფუძნებელი კრების მიერ კონსტიტუციის მიღებით იწყება. მეოთხე რესპუბლიკა ფაშისტურ ოკუპაციამდე არსებული მესამე რესპუბლიკის აღდგენის მცდელობად ითვლება. ორივეში საპარლამენტო მმართველობა, სუსტი პრეზიდენტი და თითქმის იდენტური კონსტიტუცია იყო. მეოთხე რესპუბლიკის დროს ეკონომიკა სწრაფად ვითარდებოდა. აღდგა ომის დროს განადგურებული სოციალური ინსტიტუტები და ინდუსტრიული სექტორი, მოხდა საფრანგეთის ევროპულ სტრუქტურებში ინტეგრაცია, დაიწყო და თითქმის დამთავრდა დეკოლონიზაციის პროცესი, 1945–1954 წლებში მიმდინარეობდა ომი ვიეტნამთან. შიდაპოლიტიკური ვითარება არასტაბილური და დაძაბული იყო, ხშირად იცვლებოდა მთავრობა, წელიწადში 2–3 პრემიერ–მინისტრი მიდიოდა თანამდებობიდან. პერიოდის დასაწყისში პოპულარობით სარგებლობდნენ კომუნისტები (მემარცხენეები), შემდეგ უკვე, ალჟირის კრიზისის დროს მემარჯვენეები. 1958 წელს პრემიერ–მინისტრი გახდა შარლ დე გოლი, მან მხარი დაუჭირა საპრეზიდენტო მმართველობას და მის მიერ წარმოდგენილი კონსტიტუციის ახალი პროექტი ოქტომბერში რეფერენდუმით მიიღეს, პრეზიდენტმა კოტმა მას ხელი მოაწერა და შეიქმნა საფრანგეთის მეხუთე რესპუბლიკა. იმავე წლის დეკემბერში შარლ დე გოლი პრეზიდენტად აირჩიეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 157.
ჯორჯო ვაზარი

ჯორჯო ვაზარი (დ. 30 ივლისი, 1511 — გ. 27 ივნისი, 1574) — იტალიელი მხატვარი, მწერალი, ისტორიკოსი და არქიტექტორი, რომელიც დღესდღეობით უმეტესად ცნობილია მის მიერ დაწერილი მხატვართა, არქიტექტორთა და მოქანდაკეთა ბიოგრაფიებით — „შემოქმედთა ცხოვრება“ ეს უკანასკნელი განიხილება, როგორც ხელოვნების ისტორიის მწერლობის საწყის ნამუშევრად. ვაზარი დაიბადა არეცოში, ტოსკანას რეგიონში. იგი საკუთარი ბიძაშვილის ლუკა სინიორელის რეკომენდაციით ადრეულ ასაკში გახდა ჯიულიემო დე მარსილიას, შუშის გამოჩენილი მხატვრის, მოწაფე. 16 წლის ასაკში, ვაზარი კარდინალმა სილვიო პასერინიმ ფლორენციაში გაგზავნა სადაც იგი ანდრეა დელ სარტოსა და მისი მოწაფეების: როსსო ფიორენტინოსა და იაკოპო პონტორმოს წრეს შეუერთდა. ამ წრის წევრობამ ვაზარის ჰუმანისტური განათლების განვითარებას ხელი შეუწყო. ვაზარი მალე მიქელანჯელო ბუანაროტიმ დაიმეგობრა, რომლის მხატვრობაც ვაზარის მხატვრობაზე გავლენას მოახდენდა. 1529 წელს ვაზარი რომს ეწვია, სადაც მან რაფაელის და სხვა რომანული მაღალი რენესანსის მხატვართა ნამუშევრები შეისწავლა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯორჯო ვაზარი Biography of Vasari and analysis for four major works დაარქივებული 2007-02-23 საიტზე Wayback Machine. Brief Vita დაარქივებული 2008-04-10 საიტზე Wayback Machine. Giorgio Vasari ↑ 1.0 1.1 1.2 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a>
თავისუფალი ქალაქი დანციგი

თავისუფალი ქალაქი დანციგი (გერმ. Freie Stadt Danzig; პოლ. Wolne Miasto Gdańsk) — ნახევრად თავისუფალი ავტონომიური ქალაქი ბალტიის ზღვის სანაპირო ზოლში. შეიქმნა 1920 წლის 10 იანვარს. დანციგის თავისუფალ ქალაქად გამოცხადების წინააღმდეგი იყო ადგილობრივი მოსახლეობა, თუმცა 1919 წლის ვერსალის საზავო ხელშეკრულებაზე ეს გადაწყვეტილება მაინც მიიღეს. თავისუფალი ქალაქის შემადგენლობაში დანციგთან ერთად შედიოდა დაახლოებით ორასი დასახლებული პუნქტი. ერთა ლიგის გადაწყვეტილებით, ეს ტერიტორია არ შედიოდა არც პირველ მსოფლიო ომში დამარცხებული გერმანიის და არც ახლად შექმნილი პოლონეთის შემადგენლობაში. გერმანიის მიერ პოლონეთზე თავდასხმის შემდეგ, დანციგის თავისუფალი ქალაქი გაუქმდა. მეორე მსოფლიო ომში გერმანია ამ ტერიტორიაზე ახორციელბდა ებრაელების დევნას. 1945 წლის პირველ თვეებში აქ საბჭოთა არმია შევიდა. ეს ტერიტორია შევიდა პოლონეთის შემადგენლობაში. მოგვიანებით დანციგმა მიიღო დღევანდელი სახელი და მას გდანსკი ეწოდა. საბოლოოდ გდანსკი პოლონეთის საკუთრებად აღიარეს, 1990 წელს გერმანიის გაერთიანების შემდეგ. ↑ John Brown Mason (1946). The Danzig Dilemma, A Study in Peacemaking by Compromise. Stanford university press.  page 284.