laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თეოდოროს სამთავრო

თეოდოროს სამთავრო, აგრეთვე ცნობილი როგორც გოთია (ბერძ. Γοτθία) ან თეოდორო-მანგუპის გოთურ-ბიზანტიური სამთავრო. — პატარა სამთავრო ყირიმის სამხრეთ-დასავლეთ მხარეში. ის ყირიმელი გოთებისა და ბიზანტიის იმპერიის მემკვიდრედ რჩებოდა, მანამ სანამ, 1475 წელს ოსმალეთის იმპერიის მართველობის ქვეშ მოექცეოდა. მოსახლეობა ძირითადად ბერძნების, ყირიმელი გოთების, ალანების, ბულგარების და ყივჩაღებისაგან შედგებოდა, რომლებიც მართლმადიდებლურ მრწამს მისდევდნენ. სამთავროს ოფიციალური ენა ბერძნული იყო. თავდაპირველად ტერიტორია ტრაბიზონის იმპერიის ნაწილს, ყირიმის ზღვისგადაღმა სამმართველოს ნაწილი იყო. სამთავროს ჩრდილოეთით ოქროს ურდო ესაზღვრებოდა, ვის სასარგებლოდაც მშვიდობის სანაცვლოდ კისრულობდა ხარკს და ოქროს ურდოს ნომინალურ ვასალად ითვლებოდა, ხოლო სამთავროს სამხრეთით, საზღვაო ნავსადგურების შენარჩუნების მიზნით გენუის ყირიმის კოლონიებთან ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობები. მოგვიანებით სანაპიროს ვიწრო ზოლი იამბოლსა (ბალაკლავა) და ალუსთონს (ალუშტა) შორის არსებული ტერიტორიები გენუელების კონტროლის ქვეშ გადავიდა. ადგილობრივი ბერძნები ამ რეგიონს პარათალასიას (ბერძ. Παραθαλασσια; ზღვის სანაპიროს), ხოლო გენუელები გოთიის სარდლობას უწოდებდნენ. სამხრეთ ნავსადგურის დაკარგვისთანავე, თეოდოროელები ახალი საზღვაო ნავსადურის ავლიტას მშენებლობას შეუდგნენ, რომელიც მდინარე ჩერნაიას პირას ააშენეს და შემდგომ ის კალამატიის ციხით გაამაგრეს. 1475 წლის 6 იანვარს, ოსმალეთის ჯარებმა, გედიკ აჰმედ-ფაშას სარდლობით მოახერხეს კაფას დაკავება, წლის ბოლოსთვის კი, მანგუპის ექვსთვიანი ალყის შემდგომ, თეოდორეს დედაქალაქიცც ოსმალეთის ხელში გადავიდა. ნახევარკუნძულის უდიდესი ნაწილი ოსმალეთის ვასალ ყირიმის სახანოს ხელში რჩებოდა, ხოლო თეოდოროს ყოფილი ტერიტორიები და სამხრეთ ყირიმი კი უშუალოდ ბრწყინვალე პორტას ადმინისტრაციულ ერთეულად იქცა. Beyer, Hans-Veit (2001). History of the Crimean Goths as an interpretation of the Tale of Matthew on the city of Theodoro (Russian). Yekaterinburg: Ural University Press. ISBN 5-7525-0928-9.  Bryer, Anthony M. (1970). „A Byzantine Family: The Gabrades, c. 979 – c. 1653“. University of Birmingham Historical Journal. Birmingham. XII: 164–187. Pritsak, Omeljan (1991). „Dory“. In Kazhdan, Alexander (ed.). The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. pp. 654–655. ISBN 978-0-19-504652-6. Vasiliev, Alexander A. (1936). The Goths in the Crimea. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America.  თეოდოროს სამთავროს მოკლე ისტორია ↑ Kołodziejczyk 2011, p. 21. sfn error: no target: CITEREFKołodziejczyk2011 (help)
ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ’ანვილი

ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი (ფრანგ. Jean Baptiste Bourguignon d'Anville; დ. 11 ივლისი, 1697 — გ. 28 იანვარი, 1682) — ფრანგი გეოგრაფი და კარტოგრაფი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი. მისი რუკები დიდი სიფრთხილით, სიზუსტითა და უამრავი კვლევების შედეგად არის შექმნილი, ამიტომ ისინი სანდო და განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია. ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი დაიბადა 1697 წლის 11 ივლისს საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. მისი გატაცება გეოგრაფიული თვალსაზრისით ადრეულ ასაკშივე გამოვლინდა. ასე 12 წლის იქნებოდა, როდესაც პირველად სცადა რუკების შექმნა. 15 წლის ასაში გამოსცა მისი პირველი რუკა, 22 წლის ასაკში კი მიენიჭა დამსახურებული ჯილდო. ამის შემდეგ დ'ანვილი იყო ორლეანის ჰერცოგის პირადი დივანი. 1775 წელს გახდა პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 1779 წელს მთავრობის სამეფო ბიბლიოთეკამ (ახლა საფრანგეთის ნაციონალური ბიბლიოთეკა) შეიძინა მისი ფასდაუდებელი კოლექცია. ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი გარდაიცვალა 1782 წლის 28 იანვარს, პარიზში. Taton, Juliette (1970). „Anville, Jean-Baptiste Bourguignon D'“. Dictionary of Scientific Biography. 1. New York: Charles Scribner's Sons. pp. 175–176. ISBN 0-684-10114-9. «Новый атлас Китая, китайской Татарии и Тибета», на d’Anville от Всемирной цифровой библиотеки University of Virginia biography დაარქივებული 2008-10-11 საიტზე Wayback Machine.
თეთრი ციხე-სიმაგრე (რომანი)

თეთრი ციხესიმაგრე (თურქ. Beyaz Kale) — თურქი ნობელიანტი მწერლის, ორჰან ფამუქის 1985 წლის რომანი. რომანში აღწერილი მოვლენები XVII საუკუნის სტამბოლში ხდება. რომანის მთავარი პერსონაჟი იტალიელი მეცნიერია, რომელიც ვენეციიდან ნეაპოლისაკენ მიემგზავრება, შემდეგ კი ოტომანთა იმპერიის ტყვე ხდება. ცოტა ხნის შემდეგ, ის მეცნიერის, სახელად - Hoja (ოსტატი) - მონა ხდება, რომელთანაც ძლიერი ფიზიკური მსგავსება აქვს. Hoja მოხსენებას აბარებს ფაშას, რომელიც მას უამრავ კითხვას უსვამს მეცნიერებისა და სამყაროს შესახებ. თანდათან Hoja და მთხრობელი მიდიან სულთანთან, რომლისთვისაც შემდეგში უაზრმაზარ რკინის იარაღს შექმნიან. მონა ოსტატს ასწავლის დასავლურ მეცნიერებებსა და ტექნოლოგიებს, მედიცინიდან დაწყებული, ასტრონომიით დამთავრებული. მაგრამ Hoja-ს უკვირს, რომ მასა და მონას ერთმანეთისათვის ცოდნისა და საიდუმლოებების გაზიარება შეუძლიათ, შესაბამისად მათ საკუთარი იდენტობის გაცვლაც ძალუძთ. Review of The White Castle at The New York Times Paris Review interview with Orhan Pamuk დაარქივებული 2009-08-31 საიტზე Wayback Machine.
ბიშარა ელ-ხური

ბიშარა ელ-ხური (არაბ. بشارة الخوري; დ. 10 აგვისტო, 1890 — გ. 11 იანვარი, 1964) — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ლიბანის პირველი პრეზიდენტი 1943-1952 წლებში. დაიბადა რეშმაიაში 1890 წელს მთიან ლიბანში, მარონიტი ქრისტიანის ოჯახში. განათლებით და პროფესიით იურისტია. როგორც ადვოკატი ცნობილი გახდა 1935 წლის სასამართლო პროცესიდან, როდესაც მან მოახერხა ლიბანის მომავალი პრემიერ-მინისტრის აბდულ ჰამიდ ქარამეს უდანაშაულობის დამტკიცება, რომელსაც ბრალად სდებდნენ მვლელობაში მონაწილეობას. 1920-იანი წლების შემდეგ დაკავებული იყო პოლიტიკური საქმიანობით. 1927 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს ლიბანის პარლამენტის წევრად. საფრანგეთის მანდატის დროს ორჯერ ეკავა ლიბანის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, 1927 წლის 5 მაისიდან 1928 წლის 10 აგვისტომდე და 1929 წლის 9 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე. იყო ლიბანის დამოუკიდებლობის აქტიური მომხრე და პარტია ად-დუსტურის პარტიის დამაარსებელი. 1943 წლის 23 სექტემბერს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 8 ნოემბერს ლიბანის პარლამენტმა ქვეყნის კონსტიტუციიდან ამოიღო მუხლი შეზღუდული სუვერენიტეტის შესახებ, ამის საპასუხოდ საფრანგეთის ხელისუფლებამ 11 ნოემბერს ბიშარა ელ-ხური ლიბანის დამოუკიდებლობის სხვა მომხრეებთან ერთად დააპატიმრეს (პრემიერ-მინისტრი რიად ალ-სოლხი, პიერ ჟმაიელი, ქამილ შამუნი და სხვ.), დაშალეს პარლამენტი და შეაჩერეს კონსტიტუციის მოქმედება. საფრანგეთის ხელისუფლების მოქმედებამ აღშფოთება გამოიწვია ქვეყანაშიც და არაბულ სამყაროშიც. ლიბანში დაიწყო მასობრივი საპროტესტო აქციები. ამან აიძულა საფრანგეთის ხელისუფლება 1943 წლის 22 ნოემბერს გაეთავისუფლებინა პატიმრები, მათ შორის ბიშარა ელ-ხური. აქედან მოყოლებული აღნიშნული თარიღი ითვლება ლიბანის დამოუკიდებლობის დღედ და აღინიშნება როგორც ეროვნული დღესასწაული. ბიშარა ელ-ხური დაუბრუნდა პრეზიდენტის თანამდებობას 1943 წლის 22 ნოემბერს და იგი ეკავა 1952 წლის 18 დეკემბერს. მისი პრეზიდენტობის ერთ-ერთი ძირითადი მიღწევა იყო ეროვნული პაქტის შემუშავება, ლიბანის ქრისტიანი და მუსულმანი ლიდერების შეთანხმება, რომელიც დე-ფაქტო ქვეყნის კონსტიტუციური მოწყობის საფუძველი გახდა. ბიშარა ელ-ხურის პრეზიდენტობა ქვეყანაში აღინიშნა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზრდით, მაგრამ ლიბანის მონაწილეობამ 1947-1949 წლების არაბეთ-ისრაელის პირველ ომში, რომლის შედეგადაც ქვეყნის ტერიტორიაზე შევიდა 100 000 პალესტინელი ლტოლვილი, მნიშვნელოვნად შეარყია ქვეყნის ეკონომიკა. ამ ფაქტორმა და კიდევ ბიშარა ელ-ხურის ადმინისტრაციის წევრების კორუფციაში დადანაშაულებამ, ქვეყანაში მასობრივი დემონსტრაციების პროვოცირება გამოიწვია, რამაც აიძულა ბიშარა ალ-ხური გადამდგარიყო ქვეყნის მეთაურის თანამდებობიდან 1952 წლის 18 სექტემბერს. თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ, გარდაცვალებამდე იყო პარტია ად-დუსტურის ლიდერი. გარდაიცვალა 1964 წლის 11 იანვარს. ბიშარა ელ-ხურის შვილი მიშელ ელ-ხური ასევე ლიბანელი პოლიტიკოსი იყო და 1960-იან წლებში ეკავა რიგი მინისტრების თანამდებობა. ↑ Khoury, (Cheikh) Béchara (Khalil) El-. Rulers.org. ციტირების თარიღი: 24 July 2012. ↑ Barak, Oren (2002). „Conflict and Peace in Lebanon“ (PDF). Int. J. Middle East Studies: 619–644. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 14 აგვისტო 2007. ციტირების თარიღი: 18 March 2013. ↑ David S. Sorenson (12 November 2009). Global Security Watch—Lebanon: A Reference Handbook: A Reference Handbook. ABC-CLIO, გვ. 7–. ISBN 978-0-313-36579-9. ციტირების თარიღი: 16 October 2012.
თემისკირა

თემისკირა (ბერძ. Θεμίσκυρα) — ანტიკური ბერძნული დასახლება თემისკირას დაბლობზე, მდინარე თერმოდონის (თანამედროვე თერმე) პირას არსებული ქალაქი. ლეგენდის თანახმად ის ამაზონების სამშობლოდ მიიჩნევა. თემისკირა პირველად ჰეროდოტეს ეპოქაში მოიხსენიება, ჰეროდოტე გვამცნობს ამორძალი მებრძლების შესახემ თემისკირიდან. პტოლემე უდავოდ ცდება როცა ქალაქის მდებარეობას უფრო დასავლეთით მდინარე ირისის (იეშილ-ირმაქი) და ჰერაკლეს კონცხის მიდამოებს უკავშირებს. სქილაკი მას ბერძნულ დასახლებას უწოდებს; ხოლო დიოდორე სიცილიელი, წერს რომ ის ამაზონის სამეფოს მიერ იყო დაარსებული. მითრიდატე IV-ის ანატოლიიდან გამობრუნების შემგდომ, თემისკირა ალყაში მოაქცია ლუკულუსმა, ადგილობრივი მოსახლეობა თავს დიდი ვაჟკაცობით იცავდა; და როდესაც ქალაქის კედლები შეირყა მათ ლუკულუსის წინააღმდეგ გამოიყენეს დათვები და სხვა გარეული ცხოველებიც კი. მიუხედავად მათი თავგანწირული ბრძოლისა, ქალაქი საბოლოოდ განადგურდა. პომპონიუს მელა გვაუწყებს რომ ქალაქი უკვე აღარ არსებობდა, ხოლო სტრაბონი კი უკვე აღარ მოიხსენიებს მას. ანტიკურ ხანაში თემისკრია ცნობილი იყო თაფლის წარმოებით. ↑ (ინგლისური)Sue Blundell Women in Ancient Greece -1995 p60 "For other ancient authors the Amazons, in spite of their separatist habits, were not immune to the lure of sexual desire. The fifth-century historian Herodotus recounts how some Amazons from Themiscyra who had been taken prisoner by a ..." ↑ (ინგლისური) (2009) From Artemis to Diana: The Goddess of Man and Beast. Museum Tusculanum Press, გვ. 333. ISBN 978-87-635-0788-2.
არარუნა (პარანა)

არარუნა (პორტ. Araruna) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 610 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 419 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.21 კმ²-ზე. ფართობი 493 190 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ბარბოზა-ფერასი

ბარბოზა-ფერასი (პორტ. Barbosa Ferraz) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 435 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 656 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.5 კმ²-ზე. ფართობი 538 636 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კამპუ-მორანი

კამპუ-მორანი (პორტ. Campo Mourão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 630 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 87 194 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 115.05 კმ²-ზე. ფართობი 757 875 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კორუმბატაი-დუ-სული

კორუმბატაი-დუ-სული (პორტ. Corumbataí do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 601 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 002 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.35 კმ²-ზე. ფართობი 164 341 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ენჟენიერუ-ბელტრანი

ენჟენიერუ-ბელტრანი (პორტ. Engenheiro Beltrão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 520 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 906 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.75 კმ²-ზე. ფართობი 467 470 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ფაროლი (პარანა)

ფაროლი (პორტ. Farol) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 630 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 472 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12 კმ²-ზე. ფართობი 289 232 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ფენისი (პარანა)

ფენისი (პორტ. Fênix) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 365 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 802 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.51 კმ²-ზე. ფართობი 234 099 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ირეტამა

ირეტამა (პორტ. Iretama) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 595 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 622 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.62 კმ²-ზე. ფართობი 570 459 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ლუიზიანა (პარანა)

ლუიზიანა (პორტ. Luiziana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 315 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.05 კმ²-ზე. ფართობი 908 601 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მამბორე

მამბორე (პორტ. Mamborê) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 961 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.72 კმ²-ზე. ფართობი 788 061 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პეაბირუ

პეაბირუ (პორტ. Peabiru) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 524 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 624 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.07 კმ²-ზე. ფართობი 468 595 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კინტა-დუ-სოლი

კინტა-დუ-სოლი (პორტ. Quinta do Sol) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 422 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 088 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.6 კმ²-ზე. ფართობი 326 177 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
რონკადორი

რონკადორი (პორტ. Roncador) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 762 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 537 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.55 კმ²-ზე. ფართობი 742 121 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტერა-ბოა

ტერა-ბოა (პორტ. Terra Boa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 635 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მორანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 776 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49.17 კმ²-ზე. ფართობი 320 850 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარინტინტინი

პარინტინტინი — ბრაზილიის ადგილობრივი ხალხი; ცხოვრობენ მდინარე მადეირის აუზში. 2010 წლის მონაცემებით, პარინტინტინის ხალხის რაოდენობა 418 ადამიანს შეადგენს და ცხოვრობენ სამ სოფელში. პარინტინტინის ენა კავაჰიბას ენის დიალექტია, რომელიც თავის მხრივ ტუპი-გუარანის ენათა ოჯახს მიეკუთვნება. წერენ ლათინური ანბანით. მისდევენ სოფლის მეურნეობას, მეთევზეობას და შემგროვებლობას. მისდევენ ეგზოგამიას. მემკვიდრეობა მამაკაცის ხაზით გადაეცემა. მას შემდეგ, რაც 1946 წელს ბრაზილიელებთან კონტაქტი დაამყარეს, რასაც კაუჩუკის ბუმი მოჰყვა, პარინტინტინის 4 000-იანი მოსახლეობა თანდათან 120-მდე შემცირდა. მსგავს კატასტროფას ხელი შეუწყო 1970 წელს ტრანს-ამაზონური გზატკეცილის გაყვანამაც. ამაზონის აუზის კოლონიზაციას მჰყვა დაავადებების გავრცელებაც, რომელთა წინააღმდეგაც პარინტინტინის ხალხს იმუნიტეტი არ ჰქონდა. პარინტინტინის საზოგადოებას ამჟამად საფრთხე ემუქრება მადეირას ჰიდროელექტრო კომპლექსისგან. Instituto Socioambiental (Portuguese) Parintintin (Portuguese) Flickr set of TI Nove de Janeiro International Rivers დაარქივებული 2012-04-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ "Parintintin: Introduction." Povos Indígenas no Brasil. Retrieved 8 Feb 2012. ↑ Instituto Socioambiental ↑ "Ticuna." Ethnologue. Retrieved 1 Feb 2012. ↑ Hurwitz, Z. (2008), "The Price of Profits." დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine. Cultural Survival Quarterly (32)1:2008.
შარლ ჰელუ

შარლ ჰელუ (არაბ. شارل الحلو‎; დ. 25 სექტემბერი, 1913 — გ. 7 იანვარი, 2001) — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ლიბანის პრეზიდენტი 1964-1970 წლებში. შარლ ჰელუ დაიბადა ბეირუთში 1913 წლის 25 სექტემბერს გავლენიანი მარონიტის ოჯახში. 1929 წელს წარმატებით დაასრულა ბეირუთის წმინდა იოსების უნივერსიტეტი. 1934 წელს დაასრულა იურიდიული განათლების მიღება. დასაწყისში დაკავდა ბიზნესით, დააარსა ორი ფრანგულენოვანი გაზეთი (L’Eclair du Nord და Le Jour). 1936 წელს პიერ ჟმაიელთან და თანამოაზრეებთან ერთად დააარსა პარტია კიტაიბი. მოგვიანებით ჟმაიელთან დაპირისპირების გამო გავიდა პარტიიდან. 1947 წელს შარ ჰელუ დაინიშნა ლიბანის ელჩად ვატიკანში, ხოლო 1949 წელს მიიღო მონაწილეობა არაბეთ-ისრაელის მოლაპარაკებებში, სადაც იგი შეეცადა დიპლომატიური დათმობების სანაცვლოდ გაეყვანა ისრაელის ჯარები ლიბანის ტერიტორიიდან. 1954-1955 წლებში ეკავა იუსტიციისა და ჯანმრთელობის დაცვის, ხოლო 1964 წელს განათლების მინისტრის თანამდებობა. შარლ ჰელუ ითვლებოდა ფუად შეჰაბისთან დაახლოებულ პიროვნებად, სწორედ ამიტომ მან შარლ ჰელუ თავის პოლიტიკურ მემკვიდრედ დაასახელა. 1964 წელს შარლ ჰელუ ლიბანის ეროვნულმა ასამბლეამ აირჩია ლიბანის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. შარლ ჰელუს პრეზიდენტობის დროს მისი დიდი პრობლემა იყო პოლიტიკური სიტუაციის დარეგულირება მეზობელ ისრაელთან და ექვსდღიანი ომი (1967). გარდა ამისა, მისი პრეზიდენტობის დროს გაკოტრდა ახლო აღმოსავლეთში ყველაზე მსხვილი ინტრა ბანკი. ექვსდღიანი ომის პერიოდში ლიბანის პოლიტიკურ წრეებში სერიოზული აზრთა სხვადასხვაობა იყო ომთან დაკავშირებით: პოლიტიკოსების მუსულმანური ნაწილი მოითხოვდა ომში ჩაბმას არაბული ქვეყნების მხარეს, ხოლო ქრისტიანები ამ იდეის წინააღმდეგები იყვნენ. შარლ ჰელუმ მოახერხა ხელი შეეშალა ლიბანის საომარ მოქმედებებში ჩართვისათვის, მაგრამ 1968 წლის საპარლამენტო არჩევნებმა ცხადი გახადა პოლიტიკური პოლარიზება ქვეყანაში. პარლამენტში ჩამოყალიბდა პროარაბული კოალიცია რაშიდ ქარამეს ხელმძღვანელობით და პროდასავლური კოალიცია ქამილ შამუნის, პიერ ჟმაიელისა და რაიომონ ედეს მეთაურობით. აღნიშნულ კოალიციებს ეკავათ 30-30 ადგილი 99 კაციან პარლამენტში. შარლ ჰელუს პრეზიდენტობის დროს გახშირრდა შეტაკებები ლიბანის არმიასა და პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციის ჯარებს შორის. 1970 წელს შარლ ჰელუმ პრეზიდენტის თანამდებობაზე მხარი დაუჭირა ილიას სარკისს, მაგრამ მან მხოლოდ ერთი ხმით წააგო საპრეზიდენტო არჩევნები სულეიმან ფრანჟიესთან. ლიბანის სხვა პრეზიდენტებისაგან განსხვავებით, რომლებიც გადადგომის შემდეგაც განაგრძობდნენ პოლიტიკურ ცხოვრებას, შარლ ჰელუმ გადადგომის შემდეგ მთელი თავისი დრო მოანდომა საქველმოქმედო მოღვაწეობას. შარლ ჰელუ გარდაიცვალა გულის შეტევის შედეგად 2001 წლის 7 იანვარს 87 წლის ასაკში. ↑ Lee, Khoon Choy (1993) Diplomacy of a Tiny State World Scientific, ISBN 981-02-1219-4 p. 223 ↑ Reich, Bernard (1990) Political Leaders of the Contemporary Middle East and North Africa: A Biographical Dictionary Greenwood Publishing Group, ISBN 0-313-26213-6 pp 298—299
დობრინის ორდენი

დობრინის ორდენი (პოლ. Zakon Dobrzyński; გერმ. Orden von Dobrin) აგრეთვე ცნობილი როგორც დობრინის საძმო (პოლ. Bracia Dobrzyńscy — სამხედრო ორდენი, რომელიც შეიქმნა მაზოვიის და პრუსიას შორის მდებარე ტერიტორიაზე, იმისათვის რომ ბოლო მოეღოთ XIII საუკუნეში წარმართი პრუსიელი ბალტების თავდასხმებისთვის. ორდენი შეიქმნა, პრუსიის პირველი ეპისკოპოსის, ქრისტიან ოლიველის მიერ (1216–1228). დობრინის ორდენი იყო ერთადერთი სამხედრო ორდენი, რომელიც პოლონეთში დაარსდა. ლათინურ წყაროებში რაინდები ცნობილი იყვნენ როგორც, უფრო დიდი და გავლენიანი „ქრისტეს მეომრების“ უფროსი ორდენის ერთ-ერთი შტოს ნაწილად, რომლებსაც „პრუსიის იესო ქრისტეს რაინდებს“ უწოდებდნენ. 1228 წელს, ორდენის შექმნა დაადასტურა რომის პაპმა გრიგოლ IX-მ. მაზოვიის ჰერცოგმა კონრადმა, რაინდებს დობრინის დასახლება და მიმდებარე ტერიტორიები გადასცა, რომელიც პრუსიის მოსაზღვრე რეგიონს წარმოადგენდა. თავიდან ორდენი მოიცავდა 15 გერმანელ რაინდს ქვემო საქსონიიდან და მაკლენბურგიდან. დობრინის ორდენი მხარს უჭერდა ცისტერციანელებს პრუსიაში მისიონერული საქმიანობის გასამართად და მათ წარმართი პრუსიელი ტომების თავდასხმებისაგან იცავდა. მათ იდეოლოგიას გამოსახავდა ასევე მათი სამოსი - ჯავშანზე გადაცმული ჰქონდათ თეთრი სამოსელი, რომელზეც გამოსახული იყო სიმბოლოები: აღმართული ხმალი და წითლი ვარსკვლავი, რომელიც არაქრისტიანელებისთვის იესო ქრისტეს გამოსახულებას წარმოადგენდა. პრუსიის ომებში მათ მიერ მიღწეულმა წარმატებამ და ასევე ორდენის წევრების მცირე რაოდენობა, მიზეზი გახდა 1235 წელს, ორდენის უმრავლესობის, რომის პაპის ბულას ნებართვით, ტევტონების ირდენში გაერთიანებულიყვნენ. 1237 წელს, ორდენის დანარჩენი წევრები კონრარდის მიერ დროხიჩინში, სასაზღვრო ზოლის გასაძლიერებლად გადავიდნენ. დობრინის ორდენი უკანასკნელად, 1240 წელს კიევის მთავარის მიერ დროხინჩინის აღების დროს მოიხსენიება. Alain Demurger, Chevaliers du Christ, les ordres religieux-militaires au Moyen Age, Seuil, Paris, 2002 ISBN 2-02-049888-X Józef Marecki, Zakony w Polsce, Universitas, Kraków 2000 Dick Harrison (2005). Gud vill det! – Nordiska korsfarare under medeltiden. Ordfront förlag. ISBN 91-7037-119-9
გენუის რესპუბლიკა

გენუის რესპუბლიკა (ლათ. Res Publica Ianuensis; იტალ. Repubblica di Genova) — დამოუკიდებელი სახელმწიფო 1005 წლიდან 1797 წლამდე ლიგურიაში, იტალიის ჩრდილოეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, რომელიც მოიცავდა კორსიკას 1347 წლიდან 1768 წლამდე და უამრავ მცირე ტერიტორიებს ხმელთაშუა ზღვის გასწვრივ. XVI საუკუნეში ის ესპანეთის იმპერიის სატელიტად ითვლებოდა. თავდაპირველად გენუა საღვთო რომის იმპერიის, იტალიის სამეფოს, ერთ-ერთ თვირთმათველ კომუნას წარმაოდგენდა, ხოლო არსებობა შეწყვიტა როცა ის საფრანგეთის პირველმა რესპუბლიკამ, ნაპოლეონის მეთაურობით, ის ლიგურიის რესპუბლიკით ჩაანაცვლა. კორსიკა კი, 1768 წელს ვერსალიის ხელშეკრულებით საფრანგეთს გადაეცა. ლიგურიის რესპუბლიკა 1805 წელს საფრანგეთმა შეიერთა, ხოლო მისი აღდგენა დროებით 1814 წელს, ნაპოლეონის დამარცხებას მოჰყვა, მაგრამ საბოლოოდ ის, 1815 წელს სარდინიის სამეფომ შემოიერთა. Fernand Braudel. The Perspective of the World // Civilization and Capitalism. — 1984. — P. 157-174.
მოიზ კინი

მოიზ კინი (დ. 28 თებერვალი, 2000; ვერჩელი) — კოტ-დ’ივუარული წარმოშობის იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსის“ თავდამსხმელი. კინი შევიდა უეფას ჩემპიონთა ლიგისა და ასევე იტალიის სერია A-ს ისტორიაში. ის პირველი მოთამაშეა, რომელიც დაბადებულია 21-ე საუკუნეში და მონაწილეობა მიიღო ამ შეჯიბრებებში. განახლდა: 22 ნოემბერი, 2016 ↑ მოიზ კინი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური)