laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კენჭნარი

კენჭნარი — ფხვიერი, მსხვილი, დანალექი, კონტინენტური ან ზღვიური ქანი, შედგება ცალკეული, სუსტად ან კარგად დამუშავებული მომრგვალო, ან მრგვალი კენჭებისაგან, რომელთა ზომა მერყეობს 20-დან 200 მმ-ის ფარგლებში. ზომების მიხედვით არჩევენ მსხვილს (60–200 მმ), საშუალოს (40–60 მმ), და წვრილს (20–40 მმ). კენჭნარის შუალედები შეიძლება იყოს ცარიელი ან შევსებული წვრილი (ქვიშიანი, ალევრიტული) მასალით. შეცემენტებული კენჭნარი წარმოადგენს კონგლომერატის ერთ-ერთ სახესხვაობას. პეტროგრაფიული შედგენილობის მიხედვით განასხვავებენ პოლიმიქტურ, ოლიგომიქტურ და მონომიქტურ კენჭნარს. გამოიყენება როგორც სამშენებლო მასალა, ძირითადად გზის მშენებლობაში. ↑ Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. 1978. ↑ Галечник | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-25. ციტირების თარიღი: 2021-02-15.
ჩრდილოეთ ყირიმის არხი

ჩრდილოეთ ყირიმის არხი (უკრ. Північно-Кримський канал) — სარწყავი არხი უკრაინაში. იწყება კახოვკის წყალსაცავიდან და პერეკოპის ყელის გავლით ქერჩამდე აღწევს. მშენებლობა დაიწყო 1961 წელს. 1963 წელს წყალი ტრანსპორტირდებოდა კრასნოპერეკოპსკამდე, 1965 წელს — ჯანკოიმდე, 1971 წელს — ქერჩამდე. სიგრძე 402,6 კმ. წყლის ხარჯი 380 მ³/წმ. რუსეთის ფედერაციის მიერ ყირიმის ანექსიასთან დაკავშირებით, უკრაინის ხელისუფლებამ არხი პირველად 2014 წელს გადაკეტა. 2017 წელს ახალი დამბა ამოქმედდა, რომელმაც ყირიმისთვის მდინარე დნეპრის წყლის გადაკეტვა შეძლო, მაგრამ ამავე დროს, ხერსონის ოლქს სრულფასოვანი წყალმომარაგება შეუნარჩუნა. «Вода России» - Северо-Крымский канал ↑ „უკრაინამ ყირიმს წყლის მიწოდება შეუწყვიტა“. Commersant.ge. 2017-05-01. ციტირების თარიღი: 31 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
კოვადონგის ბრძოლა

კოვადონგის ბრძოლა — ქრისტიანების პირველი დიდი გამარჯვება პირენეს ნახევარკუნძულის არაბი დამპყრობლების წინააღმდეგ. ბრძოლა გაიმართა სავარაუდოდ 718 ან 722 წელს. თანამედროვე ისტორიოგრაფია ანიშნულ ომს მიიჩნევს რეკონკისტის დასაწყისად. ასტურიის სამეფო პელაიო ალფონსო III-ის ქრონიკა კოვადონგის ბრძოლა რეკონკისტის პორტალზე დაარქივებული 2012-10-05 საიტზე Wayback Machine. ანონიმი ავტორი.. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.kuprienko.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 2012-11-17.
პანამის გერბი

პანამის გერბი — პანამის ერთ-ერთი (ჰერალდიკური) სახელმწიფო სიმბოლო. დამტკიცებულია 1904 წლის 4 ივნისს. გერბმა განიცადა მცირე ცვლილებები სანამ თანამედროვე სახეს მიიღებდა. Text of Modification of law 18, 2002[მკვდარი ბმული]
თალიდომიდი

თალიდომიდი — სედატიური დასაძინებელი სამკურნალო საშუალება, რომელიც ფართოდ ცნობილი გახდა თავისი ტერატოგენურობის წყალობით, მას შემდეგ, რაც დადგინდა, რომ 1956 წლიდან 1962 წლამდე პერიოდის განმავლობაში მრავალ ქვეყანაში სხვადასხვა ცნობებით დაიბადა 8000-დან 12000-მდე ბავშვი თანდაყოლილი ნაკლოვანებებით, რომლებიც გამოწვეული იყო იმით, რომ მათი დედები ორსულობის დროს იღებდნენ თალიდომიდის პრეპარატებს. თალიდომიდურმა ტრაგედიამ ბევრ ქვეყანას აიძულა, გადაეხედათ სამკურნალო საშუალებების ლიცენზირების არსებული პრაქტიკა და გაემკაცრებინათ მოთხოვნები პრეპარატების ლიცენზირებისთვის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თალიდომიდი Thalidomid Drugs in Pregnancy and Lactation დაარქივებული 2013-12-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Thalidomide — Annotated List of Links (ინგლისური) WHO Pharmaceuticals Newsletter No. 2, 2003 — See page 11, Feature Article (ინგლისური) The Return of Thalidomide (ინგლისური) Thalidomide UK დაარქივებული 2012-09-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ბურბიის ბრძოლა

ბურბიის ბრძოლა — გაიმართა 791 წელს ასტურიის სამეფოს ძალებსა და კორდოვის საამიროს ძალებს შორის. ასტურიის ჯარს მეთაურობდა მეფე ბერმუდო I, ხოლო კორდოვის საამიროს ძალებს იუსუფ იბნ ბაჯი. ბრძოლის მიზეზი გახდა ჰიშამ I-ის მიერ ქრისტიანების წინააღმდეგ აჯანყებული გაზების მხარდაჭერა პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთში. ბრძოლა გაიმართა მდინარე ბურბიის სანაპიროზე თანამედროვე ვილიაფრანკა-დელ-ბიერსოს მახლობლად. ბრძოლა დასრულდა ასტურიის სამეფოს ძალების დამარცხებით. ბრძოლაში დამარცხებამ გამოიწვია მეფე ბერმუდო I-ის გადადგომა ალფონსო II-ის სასარგებლოდ, რომელიც იყო ასტურიის ყოფილი მეფის ფრუელა I სასტიკის შვილი და ალფონსო I-ისა და პელაიოს შვილიშვილი. პირველი რაც მან გააკეთა იყო დედაქალაქის გადატანა პრავიიდან ძველ რომაულ კოლონია ოვიედოში. ამ ბრძოლაში განცდილმა მარცხმა რეკონკისტა დიდი ხნით გადაწია. Martínez Díez, Gonzalo (2005). El Condado de Castilla (711-1038): La historia frente a la leyenda (Spanish). Valladolid: Marcial Pons Historia, გვ. 113. ISBN 978-84-95379-94-8. ციტირების თარიღი: 18 July 2012.
იამაიკის გერბი

იამაიკის გერბი — იამაიკის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. პრაქტიკულად წარმოადგენს 1661 წლამდე არსებულ ბრიტანული სამეფო ორდერის მცირეოდენ მოდიფიკაციას. ფარზე გამოსახული სიმბოლო — წითელი ჯვარი თეთრ ფონზე, ე.წ. წმინდა გიორგის ჯვარი, აღებულია გაერთიანებული სამეფოს დროშიდან და გამოხატავს რამდენიმესაუკუნოვან კავშირს იამაიკასა და დიდ ბრიტანეთს შორის. გერბზე გამოსახულ ადგილობრივ მცხოვრებლებს ხელში უჭირავთ ხილის კალათა და მშვილდი, რაც მათ ძირითად საქმიანობაზე (მიწათმოქმედება და მონადირეობა) მიგვანიშნებს. იამაიკის გერბი მრავალჯერ შეცვლილა, მაგრამ მხოლოდ სამი მათგანია ოფიციალურად აღნიშნული 1906, 1957 და 1962 წლებში. იამაიკის გერბი 1875 წლიდან 1906 წლამდე. იამაიკის გერბი 1906 წლიდან 1957 წლის 8 აპრილამდე. იამაიკის გერბი 1957 წლის 8 აპრილიდან 1962 წლის 13 ივლისამდე. იამაიკის გერბი 1962 წლის 13 ივლისიდან 1962 წლის 6 აგვისტომდე. იამაიკის გერბი (რუსული)
ლევან გეგეჭკორი

ლევან გეგეჭკორი (დ. 5 ივნისი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ მარჯვენა მცველი, ასევე შეუძლია დაცვის მარცხენა ფლანგზე თამაში. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
სერგი ორბელაძე

სერგი ორბელაძე (დ. 25 ოქტომბერი 1982, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ცენტრალური მცველი. მოლდოვის ნაციონალური დივიზიონი ჩემპიონი (1): 2010/2011 მოლდოვის ნაციონალური დივიზიონი მეორე ადგილი (2): 2008/2009, 2011/2012 მოლდოვის თასის ფინალისტი (2): 2008/2009, 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2005/2006 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2007/2008 მოლდოვის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2011/2012 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase.eu-ზე (ინგლისური)
დავით ციცხვაია

დავით 'დათა' ციცხვაია (დ. 30 ნოემბერი, 1988) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ თავდამსხმელი. პირველი ლიგა ჩემპიონი (1): 2010/2011 პირველი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2009/2010 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ბექა ციკოლია

ბექა ციკოლია (დ. 1 იანვარი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ნახევარმცველი. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ლაშა ჯღამაია

ლაშა ჯღამაია (დ. 30 ოქტომბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ნახევარმცველი. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
პაპუნა ფონიავა

პაპუნა ფონიავა (დ. 10 მარტი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი „დინამო ბათუმის“ ცენტრალური ნახევარმცველი. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ასარხადონი

ასარხადონი (აქადური: აშურ-ახე-იდდინნა "აშური ძმად მეკუთვნის"; არამეული: ܐܵܫܘܿܪ ܐܵܗܐܹ ܐܝܼܕܝܼܢܵܐ; ებრ. אֵסַר חַדֹּן; ძვ. ბერძნ. Ασαραδδων; ლათ. Asor Haddan) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 680-ძვ. წ. 669 წლებში. გამეფდა სამოქალაქო ომის შედეგად. საშინაო პოლიტიკაში ეყრდნობოდა ვაჭრებს, ქურუმებს. აღადგინა თავისი მამის სინახერიბის მიერ დანგრეული ბაბილონი. მსხვილ სავაჭრო-კულტურულ ცენტრებს დაუბრუნა პრივილეგიები და გადასახადებისაგან გაატავისუფლა. წარმატებით ეწეოდა დაპყრობით პოლიტიკას. ასურეთს კვლავ დაუმორჩილა სირია, პალესტინა, ფინიკია, დაიპყრო ეგვიპტე (ძვ. წ. 675-ძვ. წ. 671). ასარხადონს ბრძოლები ჰქონდა არამეულ, ირანულ და იმიერკავკასიიდან შემოსეულ ტომებთან. პირველი ცნობები ასურეთის ახალი მტრების — კომერიელების და სკვითების შესახებ შემონახულია ასარხადონის წარწერებში. ასარხადონმა თავისი სამფლობელო ორ შვილს გაუყო: ასურეთი ასურბანიფალს არგუნა, ბაბილონი — შამაშმუქუნს. ასურეთის მეფეები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 625. Amitai Baruchi-Unna, "Crossing the Boundaries: Literary Allusions to the Epic of Gilgamesh in the Account of Esarhaddon's Egyptian Campaign," in Mordechai Cogan and Dan'el Kahn (eds), Treasures on Camels' Humps: Historical and Literary Studies from the Ancient Near East Presented to Israel Eph`al (Jerusalem, Magnes Press, 2008), Erle Leichty, "Esarhaddon's Eastern Campaign," in Mordechai Cogan and Dan'el Kahn (eds), Treasures on Camels' Humps: Historical and Literary Studies from the Ancient Near East Presented to Israel Eph'al (Jerusalem, Magnes Press, 2008). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ასარხადონი A summary of Assyrian kings The murderer of Sennacherib Vassal treaties and Esharhaddon's "Letter to the God" Esharhaddon’s Syrio-Palestinian Campaign Esarhaddon Chronicle დაარქივებული 2016-11-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ Ezra 4 / Hebrew - English Bible / Mechon-Mamre. Mechon-mamre.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-10-16. ციტირების თარიღი: 2012-08-17. ↑ 2.0 2.1 NEW ADVENT BIBLE: Ezra 4. Newadvent.org. ციტირების თარიღი: 2012-08-17.
აკაკი წყაროზია

აკაკი წყაროზია (დ. 2 აგვისტო 1988, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ შემტევი ნახევარმცველი. კარიერა დაიწყო რუსულ კლუბებში, „ზნამია ტრუდასა“ და პიატიგორსკის „მაშუკში“. 2007 წელს დაბრუნდა საქართველოში და კარიერა თბილისის „ლოკომოტივში“ განაგრძო, თუმცა მალევე წავიდა საზღვარგარეთ და სერბეთის დაბალი ლიგის კლუბ „სინდელიჩს“ შეუერთდა, შემდეგ გადავიდა სერბეთის პირველი ლიგის კლუბ „ბეჟანიაში“. 2009 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და უმაღლეს ლიგაში მოასპარეზე საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიაში“ ჩაირიცხა. 2009–10 წლების ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას უკრაინის პირველი ლიგის კლუბ „პრიკარპატიეში“ გადავიდა. შემდეგი სეზონის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას მოდვალა-ნად-ბოდვოუს „ბოდვას“ შეუერთდა, რომელიც სლოვაკეთის მეორე ლიგაში გამოდიოდა. 2013 წლის ზაფხულში დაბრუნდა საქართველოში და კარიერა „ვიტ ჯორჯიაში“ განაგრძო, 2013-14 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ მარტვილის „მერანში“ გადავიდა. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
არაუკა (ქალაქი)

არაუკა (ესპ. Arauca) — ქალაქი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 118 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 68 222 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 721 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
არაუკიტა

არაუკიტა (ესპ. Arauquita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 143 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 951 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 060 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
კრავო-ნორტე

კრავო-ნორტე (ესპ. Cravo Norte) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 970 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 221 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ფორტული

ფორტული (ესპ. Fortul) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 262 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 393 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 042 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პუერტო-რონდონი

პუერტო-რონდონი (ესპ. Puerto Rondón) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 133 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 656 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 313 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ასასი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ასასი შეიძლება აღნიშნავდეს: ასასი — აფხაზეთში გლეხთა კატეგორია ასასი — მოხელე ფეოდალურ საქართველოში
სარავენა

სარავენა (ესპ. Saravena) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 261 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 279 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 907 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ტამე (არაუკა)

ტამე (ესპ. Tame) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, არაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 304 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 557 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 064 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
დავით ბოლქვაძე

დავით ბოლქვაძე (დ. 5 ივნისი 1980, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ნახევარმცველი. საქართველოს თასის გამარჯვებული (2): 2005/2006, 2006/2007 საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2012/2013 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (3): 2006/2007, 2007/2008, 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ლუტოსის ბრძოლა

ლუტოსის ბრძოლა — გაიმართა 794 წელს ასტურიის სამეფოს ძალებსა და კორდოვის საამიროს ძალებს შორის. ასტურიის ძალებს მეთაურობდა მეფე ალფონსო II, ხოლო საამიროს ძალებს ძმები აბდ ალ-მალიქ იბნ აბდ ალ-ვალიდ იბნ მუღაითი და აბდ ალ-ქარიმ იბნ აბდ ალ-ვალიდ იბნ მუღაითი. აბდ ალ-ქარიმმა იერიში მიიტანა ალავაზე, ხოლო მისმა ძმამ აბდ ალ-მალიქმა, ასტურიის სამეფოს ცენტრში, ოვიედოზე. მათ გაანადგურეს ქვეყნის დიდი ნაწილი, მათ შორის ფრუელა I სასტიკის მიერ აგებული ეკლესია. უკან დაბრუნებისას მათ კამინო-რეალ-დელ-პუერტე-დე-ლა-მესას ხეობაში დახვდათ ასტურიის ძალები თვით მეფე ალფონსო II-ის მეთაურობით. ასტურიის ჯარი ჩაუსაფრდა მუსულმანთა ჯარს და ლუტოსის მახლობლად გამართული ბრძოლა დასრულდა ასტურიელების გამარჯვებით. მუსლიმთა არმიის უდიდესი ნაწილი განადგურდა. აბდ ალ-მალიქ იბნ აბდ ალ-ვალიდ იბნ მუღაითი დაიღუპა ბრძოლის ველზე. Batalla de Lutos (794) დაარქივებული 2009-12-25 საიტზე Wayback Machine.
პანკორბოს ბრძოლა (816)

პანკორბოს ბრძოლა — გაიმართა 816 წელს, კორდოვის საამიროს ძალებსა და ფრანკთა სახელმწიფოს შორის. კორდოველებს ხელმძღვანელობდა აბდ ალ-ქარიმ იბნ აბდ ალ-ვაჰიდი, ხოლო ფანკებს ბალასკ ალ-იალასქი. ბრძოლა გაიმართა მუსლიმანების მიერ უღელტეხილის გადალახვის დროს პანკორბოსთან. ბრძოლა დასრულდა კორდოვის საამიროს გამარჯვებით, რამაც გამოიწვია ბასკების აჯანყება, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ინიიგო არისტა. Luis Suárez Fernández, Historia de España Antigua y media, ISBN 978-84-321-1882-1
ისტრანჯა

ისტრანჯა, სტრანჯა (ბულგ. Странджа, თურქ. Yıldız Dağları, Istranca Dağları) — მთის მასივი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. განფენილია ბულგარეთისა და თურქეთის ტერიტორიებზე. მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიული ოლქის თრაკიის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე 125 კმ, სიგანე 65 კმ. მასივის საერთო ფართობია დაახლოებით 10 ათ. კმ². სიმაღლე 1031 მ-მდე (მთა მახია). უმეტესწილად აგებულია კრისტალური ფიქლებითა და გრანიტებით; აღმოსავლეთით — კირქვებით. ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთა დაფარულია მუხნარ-წიფლნარითა და ბუჩქოვანი ქვეტყით, სამხრეთ-დასავლეთი მარადმწვანე ბუჩქნარით. მასივის ფარგლებშია ბულგარეთის უდიდესი ეროვნული პარკი — ისტრანჯის ეროვნული პარკი. ისტრანჯა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
კორდოვის საამირო

კორდოვის საამირო (ესპ. Emirato de Córdoba, არაბ. إمارة قرطبة) — ისლამური სახელმწიფო შუა საუკუნეების ესპანეთის ტერიტორიაზე (756-929 წწ.). დააარსეს ომაიანების შთამომავალმა აბდ ალ-რაჰმან I-მა, რომელმაც 756 წელს მიიღო ამირას ტიტული. 11-718 წლებში, მუსულმანების მიერ პირენეს ნახევარკუნძულის სწრაფი დაპყრობის შემდეგ, ჩამოყალიბდა პროვინცია, რომელიც ომაიანთა სახალიფოს შემადგენლობაში შევიდა. მისი მმართველის ამირას რეზიდენცია ქალაქი კორდობა გახდა. 750 წელს აბასიანებმა დაამხეს ომაიანების დინასტიადა მათი ეს ოჯახი ამოწყვიტეს. ერთ-ერი გადარჩენილი წარმომადგენელი ეგვიპტეში გაიქცა, აქედან კი მაღრიბში. 755 წლის დასასრულს აბდ ალ-რაჰმანი გადავიდა ესპანეთში, დაიპყრო კორდოვა და თავი ამირად გამოაცხადა. თავიდან ის ფორმალურად ცნობდა აბასიანების ხელისუფლებას ესპანეთში. 765 წლიდან კი დამოუკიდებელი მმართველია. თავისი მმართველობის უდიდესი დრო, მან ქრისტიანებთან ბრძოლას მოანდომა. თუმცა დამოუკიდებელი საამიროს დამაარსებლად ითვლება აბდ ალ-რაჰმან II, რომელმაც მოახდინა ნახევარკუნძულის სწრაფი ისლამიზაცია და შეამცირა ქრისტიანი მოსახლეობი რაოდენობა ისლამურ მიწებზე. ქვეყანაში მიმდინარეობდა ბრძოლა არაბებსა და მავრებს შორის ხელისუფლებისათვის, რაც ქრისტიანებს აძლევდა შანსს რეკონკისტა წარმატებით გაეგრძელებინათ. აბდ ალ-რაჰმან III-ის ტახტზე ასვლის დროს საამიროს დაქვეითება და დაქუცმაცება უკვე ფაქტი იყო. მან დაასრულა ქრიტიანული მიწების დაპყრობები, გააერთიანა დაქუცმაცებული საამირო და 929 წელს თავი ხალიფად გამოაცხადა. 756-788 — აბდ ალ-რაჰმან I 788–796 — ჰიშამ I 796–822 — ჰაქიმ I 822–852 — აბდ ალ-რაჰმან II 852–886 — მუჰამად I 886–888 — მუნზირი 888–912 — აბდ ალ-ალაჰი 912–929 — აბდ ალ-რაჰმან III Кордовский эмират на сайте «Руниверс» ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.kuprienko.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 2012-11-17.
მახია

მახია, მახიადა (თურქ. Mahya Dağı; ბულგ. Махиада) — მთა თურქეთში, ისტრანჯის მთის მასივზე. სიმაღლე 1031 მ. ისტრანჯისა და თურქეთის ევროპული ნაწილის უმაღლესი წერტილი. ↑ koronaeuropy.suder.cc. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-23. ციტირების თარიღი: 2014-09-20.
ასასი (აფხაზური)

ასასი (აფხ. სიტყვასიტყვით — სტუმარი) — აფხაზეთში გლეხთა კატეგორია, უდრის ქართულ ხიზანს, „მინდობილს“. ასასებს აფხაზეთში უწოდებდნენ ფეოდალური კლასის იმ წარმომადგენლებსაც, რომლებიც სხვა რომელიმე ფეოდალის მიწა-წყალზე სახლდებოდნენ და მისი ქვეშევრდომნი ხდებოდნენ. ანჩაბაძე ზ., ქსე, ტ. 1, გვ. 625, თბ., 1975
Thick as a Brick - Live in Iceland

Thick as a Brick - Live in Iceland — ბრიტანელი პროგრესული როკ-მუსიკოს იენ ანდერსონის საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2014 წლის 25 აგვისტოს. იგი ჩაწერილი იქნა 2012 წლის 22 ივნისს, რეიკიავიკში Thick as a Brick Tour-ის გამართული კონცერტის დროს. ალბომი გამოვიდა CD/Blu-Ray/DVD ფორმატებში. ინტერვიუ იენ ანდერსონთან რეპეტიცია - Someday The Sun Won't Shine For You (მონტრეს ჯაზ-ფესტივალის დამაარსებელ კლოდ ნობსის მონაწილეობით) Banker Bets, Banker Wins (მონტრე, 2012) ↑ ჰინი, გრეგორი. Thick as a Brick - Live in Iceland AllMusic-ზე ↑ https://www.burningshed.com/store/jethrotull/product/444/5823/
ბელა ხოტენაშვილი

ბელა ხოტენაშვილი (დ. 1 ივნისი, 1988) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2013). ბელა ხოტენაშვილი 1988 წლის 1 ივნისს დაიბადა თელავში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი და შემდეგ საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში მაგისტრის ხარისხის მოსაპოვებლად. ჰყავს მეუღლე, ყოფილი მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატი მალხაზ სულაშვილი და ქალიშვილი მარიამი. არის საერთაშორისო დიდოსტატი (2007), კაცთა შორის საერთაშორისო ოსტატი (2009). 16 - წლამდელთა შორის მსოფლიო ჩემპიონი (2004), ევროპის გუნდური პირველობის ვერცხლის პრიზიორი (2009), საჭადრაკო ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (თავის დაფაზე მცირე ბრინჯაოს მედალი, (2010), მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2011), ევროპის საკლუბო ჩემპიონატის გამარჯვებული კლუბ "ბათუმის შემადგენლობაში (თავის დაფაზე ბრინჯაოს მედალი, (2017). მეორე ადგილი - ქალთა შორის ევროპის გუნდური ჩემპიონატი (2017), (კრეტა, საბერძნეთი); მესამე ადგილი - ქალთა შორის მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი (2017, (ხანტი-მანსიისკი, რუსეთი); მეორე ადგილი - ქალთა შორის ევროპის გუნდური ჩემპიონატი (2009, ნოვი სადი, სერბეთი); მესამე ადგილი - ქალთა შორის ევროპის ჩემპიონატი (2015), (რეიკიავიკი, ისლანდია); პირველი ადგილი - ქალთა შორის მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი (2015), (ჩენდუ, ჩინეთი); მესამე ადგილი - ქალთა შორის მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი (2011), (მარდინი, თურქეთი); მესამე ადგილი - ქალთა XXIV საჭადრაკო ოლიმპიადა (2010, (ხანტი-მანსიისკი, რუსეთი). ქართული სპორტის სტატისტიკა ბელა ხოტენაშვილი — ფიდეს ჩანაწერი (ინგლისური) ბელა ხოტენაშვილი — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე (ინგლისური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბელა ხოტენაშვილი Grand Prix site ↑ ბელა ხოტენაშვილი - დედა, დიდოსტატი და მომავალი დოქტორი. Worldsport.ge
ულტრაიისფერი გამოსხივება

ულტრაიისფერი გამოსხივება (ულტრაიისფერი სხივები) — ელექტრომაგნიტური გამოსხივება, რომელიც იკავებს სპექტრულ დიაპაზონს ხილვად და რენტგენულ გამოსხივებებს შორის. ულტრაიისფერი გამოსხივების ტალღის სიგრძე ძევს 10-დან 400 ნმ ინტერვალში (7,5×1014—3×1016 ჰც). ტერმინი მომდინარეობს ლათ. ultra-დან — ზე, საზღვრებს მიღმა და იისფერი. ინფრაწითელი გამოსხივება ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ულტრაიისფერი გამოსხივება Hu, S; Ma, F; Collado-Mesa, F; Kirsner, R. S. (July 2004). „UV radiation, latitude, and melanoma in US Hispanics and blacks“. Arch. Dermatol. 140 (7): 819–824. doi:10.1001/archderm.140.7.819. PMID 15262692. Hockberger, Philip E. (2002). „A History of Ultraviolet Photobiology for Humans, Animals and Microorganisms“ (– Scholar search). Photochemisty and Photobiology. 76 (6): 561–569. doi:10.1562/0031-8655(2002)076<0561:AHOUPF>2.0.CO;2. PMID 12511035. Allen, Jeannie (6 September 2001). Ultraviolet Radiation: How it Affects Life on Earth, Earth Observatory. NASA, USA.
ასასი (არაბული)

ასასი (არაბ. ასას — დარაჯი, მოთვალთვალე) — საპოლიციო ფუნქციების მქონე მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. თვალყურს ადევნებდა წესრიგს ქალაქში, დარაჯობდა ღამით, მომხდარი ბოროტმოქმედების შესახებ მოახსენებდა ქალაქის მოურავს, რომელსაც უშუალოდ ემორჩილებოდა. მოურავი და ქალაქის მოხელეები ასასებისა და მათი უფროსების — ასასბაშების მეშვეობით ახორციელებდნენ თავიანთ ხელისუფლებას. ნადარეიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 625.
რენტგენული გამოსხივება

რენტგენული გამოსხივება — ელექტრომაგნიტური ტალღები, რომელთა ფოტონების ენერგიაც ელექტრომაგნიტური ტალღების შკალაზე მდებარეობს ულტრაიისფერ გამოსხივებასა და გამა-გამოსხივებას შორის, რაც შეესაბამება ტალღის სიგრძეებს 10−2-დან 102-მდე Å-ს (10−12-დან 10−8-მდე მ). რენტგენული გამოსხივება აღმოაჩინა ვილჰელმ კონრად რენტგენმა. მან პირველმა გამოაქვეყნა სტატია რენტგენული სხივების შესახებ, რომლებსაც მან უწოდა X-სხივები (X-rays). რენტგენის სტატია სახელოწდებით „სხივების ახალი ტიპების შესახებ“ გამოქვეყნდა 1895 წლის 28 დეკემბერს ვიურცბურგის ფიზიკა-მედიცინის საზოგადოების ჟურნალში. Historical X-ray tubes Example Radiograph: Fractured Humerus A Photograph of an X-ray Machine დაარქივებული 2007-08-10 საიტზე Wayback Machine. X-ray Safety დაარქივებული 2018-06-07 საიტზე Wayback Machine. An X-ray tube demonstration (Animation) ↑ რენტგენული გამოსხივება — სტატია ფიზიკის ენციკლოპედიიდან
ა სეკო

ა სეკო (იტალ. a secco - მშრალზე), კედლის მხატვრობის ერთგვარი ტექნიკა. ფრესკისგან განსხვავებით ა სეკოს ხერხით ფერწერა შემშრალ ბათქაშზე ხდება მცენარეულ წებოში ან კვერცხში (იშვიათად კირში) გაზავებული საღებავებით. ქსე, ტ. 1, გვ. 629, თბ., 1975
დომინიკის გერბი

დომინიკის გერბი — დომინიკის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. დამტკიცებულია 1961 წლის 21 ივლისს. ფარზე გამოსახულია დომინიკის ეროვნული სიმბოლოები, მათ შორის ბაყაყი, ე. წ. „მთის ქათამი”. Fungus devastates 'chicken' frog[მკვდარი ბმული]
ლაიონელ ანტვერპი

ლაიონელ ანტვერპი, კლარენსის 1-ლი ჰერცოგი, jure uxoris ოლსტერის მე-4 ერლი და კონაქტის მე-5 ბარონი (ინგლ. Lionel of Antwerp) (დ. 29 ნოემბერი, 1338 — გ. 7 ოქტომბერი, 1368) — ედუარდ III-ისა და ფილიპა ენოელის მესამე ვაჟი. სახელი მიიღო დაბადების ადგილის მიხედვით. მისი შვილიშვილი, ენ მორტიმერი იორკის ჰერცოგის შვილზე დაქორწინდა. ორკთა დინასტია სწორედ მისგან ჩამომავლობის გამო აცხადებდა პრეტენზიას სამეფო ტახტზე. სტატია ბრიტანიკაში
ასელარელი ადამიანი

ასელარელი ადამიანი — უძველესი ადამიანის პირობითი სახელწოდება. მამაკაცის თითქმის მთლიანი ჩონჩხი ნაპოვნია 1927 წელს საჰარაში, ფორტ ასელარის მახლობლად (მალის რესპუბლიკა). ასელარელი ადამიანი ანთროპოლოგიურად სამხრეთ აფრიკის თანამედროვე ნეგროიდების მსაგავსია. მისი არსებობის საორიენტაციო პერიოდად მეზოლითის ბოლოს მიიჩნევენ. ქსე, ტ. 1, გვ. 629, თბ., 1975