laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი

სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი — ქართველ მაჰმადიანთა მიერ საქართველოსთან აჭარის შესაერთებლად შექმნილი ორგანიზაცია. 1918 წლის აპრილში ბათუმში თურქეთის საოკუპაციო ჯარის შესვლის შემდეგ პროგრესულად მოღვაწეებმა აჭარა დატოვეს. ისინი თბილისში ჩავიდნენ. ამ პერიოდში თბილისში დაარსდა სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი, რომლის თავმჯდომარეს აირჩიეს მემედ აბაშიძე. წევრებად ჰაიდარ აბაშიძე (მოადგილე), სულეიმან დიასამიძე (მდივანი), ხასან თხილაიშვილი, ყადირ შერვაშიძე, ზია აბაშიძე, სულეიმან ბეჟანიძე, ქ. ნოღაიდელი, ი. ქათამაძე, ქემალ დიასამიძე, იუნუს წულუკიძე, გულოაღა კაიკაციშვილი, აბდულ მიქელაძე და სხვები. სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის მიზანი იყო აჭარის შეერთება საქართველოსთან, აჭარის მოსახლეობაში ქართული ეროვნული შეგნების განმტკიცება, პანისლამისტებისა და სედაიმილეთელების წინააღმდეგ ბრძოლა და სხვა. კომიტეტის წინააღმდეგ გაერთიანდნენ ინგლისის საოკუპაციო ხელისუფლება, ოსმალოფილები (სედაიმილეთელები), მუსავატელები, დაშნაკები, დენიკინელები და სხვა რეაქციონერები. აჭარის ან მესხეთის მოსახლეობასთან დასაახლოებლად და მათში ახსნა-განმარტებითი მუშაობის გასაშლელად კომიტეტმა თავისი განყოფილებები შექმნა ოზურგეთსა და ახალციხეში; კომიტეტმა აჭარის მოსახლეობაში დიდი მუშაობა გასწია ოსმალთა საოკუპაციო ხელისუფლების, პანისლამისტურ-რეაქციული არსის, ინგლისის კოლონიური პოლიტიკისა და დენიკინელთა შავრაზმული მისწრაფებების წინააღმდეგ. ოსმალთა დამარცხების შემდეგ ცენტრი თბილისიდან ბათუმში გადაიტანეს. კომიტეტმა 1919 წელს დააარსა თავისი ორგანო — გაზეთი „სამუსლიმანო საქართველო“, რომელმაც ბევრი მოწოდება და პროკლამაცია გამოსცა. 1919 წლის 31 აგვისტოს სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელმა კომიტეტმა მოიწვია ბათუმის ოლქის წარმომადგენელთა ყრილობა, რომელმაც აირჩია სამუსლიმანო საქართველოს მეჯლისი (საბჭო) მემედ აბაშიძის თავმჯდომარეობით, ერთხმად დაადგინა საქართველოსთან აჭარის შეერთება ავტონომიის საფუძველზე და გაგზავნა თავისი დელეგაცია პარიზის საზავო კონფერენციაზე. კომიტეტი და მისი შემადგენლობა აჭარის შეერთებას საქართველოსთან დიდი მოწონებით შეხვდა, მაგრამ პირველი რესპუბლიკის მთავრობამ აჭარას ავტონომია არ მისცა. კომიტეტს ასევე დაპირისპირება ჰქონდა რესპუბლიკის რწმუნებულთან აჭარაში ბენია ჩხიკვიშვილთან. სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელმა კომიტეტმა (შემდეგში მეჯლისი) 1921 წლის მაისამდე იარსება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 38.
ვენესუელის ქალაქების სია

ცხრილში მოცემულია ვენესუელის უდიდესი ქალაქების სია ზრდადი თანმიმდევრობით. სავარაუდო მოსახლეობის რიცხვი არ შეიცავს ურბანული არეალის მოსახლეობას. ეს ქალაქები არ შედის ვენესუელის უდიდეს ქალაქთა რიცხვში, მაგრამ გამორჩეულია ისტორიული, კულტურული და ტურისტული თვალსაზრისით. კარიპე სიუდად-ოხედა კუმანა ლა-ასუნსიონი ლა-გუაირა ლა-ვიქტორია ლოს-დოს-კამინოსი მაიკეტია პორლამარი პუერტო-აიაკუჩო სან-კარლოსი სან-ხოაკინი სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი სან-ფელიპე-დელ-რეი სან-ფერნანდო-დე-აპურე ტრუხილიო ტუკუპიტა ვალერა ვალე-დე-ლა-პასკუა ვენესუელის დემოგრაფია ვენესუელის ადმინისტრაციული დაყოფა ვენესუელის უდიდესი ქალაქები ↑ შედგება ლიბერტადორის მუნიციპალიტეტებისგან (ფედერალური ოლქი) და ბარუტას, ჩაკაოს, ელ-ატილიოსა და სუკრესგან (მირანდას შტატი)
ნაბუქოდონოსორ II

ნაბუქოდონოსორ II (არაბ. نِبُوخَذنِصَّر დ. ძვ. წ. 634 — გ. ძვ. წ. 562) — ახალი ბაბილონის მეფე ძვ. წ. 605 — ძვ. წ. 562 წლებში. ბიბლიის თანახმად, მან დაიპყრო იუდეა და იერუსალიმი, საიდანაც გადაასახლა ებრაელები. მას მიეწერება ბაბილონის დაკიდებული ბაღების აშენება და სოლომონის ტაძრის დანგრევა. იგი მოხსენიებულია დანიელ წინასწარმეტყველისა და ბიბლიის რამდენიმე წიგნში. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 601 წლის დეკემბერში ნაბუქოდონოსორი ეგვიპტის საზღვარს მიუახლოვდა. სასტიკ ბრძოლაში ეგვიპტელებმა გაიმარჯვეს. ნაბუქოდონოსორი ვალდებული გახდა უკან დაეხია და დაბრუნებულიყო ბაბილონში. ამ ბრძოლის შედეგად ნაბუქოდონოსორის ლაშქარი ძალიან დასუსტდა, მათ 20 თვე დასჭირდათ ბრძოლისუნარიანობის აღდგენისთვის. ეგვიპტემაც აგრეთვე დიდი ზარალი მიიღო, ამ ბრძოლის შემდეგ ნექომ გადაწყვიტა არ ეომა ბაბილონთან აზიური პროვინციებისთვის. ჩვენ წელთაღრიცხვამდე 586 წ. ზაფხულს აპრიის ლაშქარი ისევ აღმოჩნდა სამხრეთით, ის ემუქრებოდა ბაბილონს რომელმაც, იერუსალიმს ალყა შემოარტყა მაგრამ, განიდევნა და 586 წლის 18 ივლისს ეპიდემიითა და შიმშილით დასუსტებული იერუსალიმი დაეცა. მხედართმთავრებს შორის რომლებიც, მონაწილეობას იღებდნენ იერუსალიმის აღებაში გამოირჩეოდა ნეგრალ-შარ-უცური, ბაბილონის მომავალი მეფე. მეფე სედეკიამ სცადა გაქცევა მაგრამ ის იერიხონთან დაიჭირეს, და ბრმად დააბრუნეს ბაბილონში. სოლომონის ტაძარი დაანგრიეს, ხოლო იერუსალიმი დაწვეს. ომის შემდეგ გადარჩენილი მოსახლეობა ტყვედ წაიყვანეს. Inscription of Nabuchadnezzar. Babylonian and Assyrian Literature Nabuchadnezzar Ishtar gate Inscription Jewish Encyclopedia on Nebuchadnezzar Nebuchadnezzar II on Ancient History Encyclopedia
ვენესუელის შტატები

ვენესუელა იყოფა 23 შტატად (estados), 1 ფედერალურ ოლქად (Distrito Capital) და ფედერალურ სამფლობელოებად (Dependencias Federales) რომელიც მოიცავს ვენესუელის მრავალრიცხოვან კუნძულებს. ვენესუელა ასევე პრეტენზიას აცხადებს გაიანა-ესეკიბას ტერიტორიაზე, რომელიც მოიცავს დამოუკიდებელ სახელმწიფო გაიანას 6 რაიონს. ფედერალურ ომამდე (1859–1863), ვენესუელა იყოფოდა პროვინციებად. გამარჯვებული ძალები თითოეული შტატისთვის უფრო მეტი ავტონომიის მიცემას ფიქრობდნენ, მაგრამ ეს არ განხორციელდა. 1863 წლიდან ადრეულ 1900-იან წლებამდე ქვეყანაში მრავალი ტერიტორიული ცვლილება მოხდა, მათ შორის იყო შტატების გამსხვილება თუ დაყოფა, მაგრამ ამ პერიოდიდან 1990-იან წლებამდე შტატების საზღვრები უცვლელი რჩებოდა. ბოლო წლებში შეიქმნა რამდენიმე ახალი შტატი: დელტა-ამაკურო, ამასონასი და ვარგასი. მოცემულია ვენესუელის 23 შტატი. მათთან ერთად ცხრილში განთავსებულია მათი სიმბოლოები, მონაცემები და მდებარეობა. ზოგიერთ შტატს სახელი მიღებული აქვს ისტორიული ფიგურების პატივსაცემად: ანსოატეგი — ხოსე ანტონიო ანსოატეგი ბოლივარი — სიმონ ბოლივარი ფალკონი — ხუან კრისოსტომო ფალკონი ლარა — ხასინტო ლარა მირანდა — ფრანსისკო მირანდა მონაგასი — ხოსე ტადეო მონაგასი და ხოსე გრეგორიო მონაგასი სუკრე — ანტონიო ხოსე დე სუკრე ვარგასი — ხოსე მარია ვარგასი ზოგიერთ შტატს სახელი მიღებული აქვს ბუნებრივი მახასაითებლებისგან: ამასონასი — მდინარე ამაზონი აპურე — მდინარე აპურე არაგუა — მდინარე არაგუა ბარინასი — მდინარე ბარინასი კოხედესი — მდინარე კოხედესი დელტა-ამაკურო — მდინარე ამაკუროს დელტა გუარიკო — მდინარე გუარიკო პორტუგესა — მდინარე პორტუგესა ტაჩირა — მდინარე ტაჩირა იარაკუი — მდინარე იარაკუი სხვა სახელთა წარმომავლობა კარაბობო — სახელი ეწოდა ეთნიკური სოფლისგან. კარაკასი — სახელი ეწოდა ადგილობრივთა ჯგუფ კარაკასისაგან. მერიდა — დედაქალაქ მერიდასგან, რომელმაც თავისმხრივ სახელი ესპანეთის ქალკაქ მერიდასგან მიიღო. ნუევა-ესპარტა (ახალი სპარტა) — სახელი ეწოდა ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ომში მისი მოსახლეობის მიერ გამოჩენილი სიმამაცის გამო, რასაც ძველბერძენი სპარტელი მეომრების სიმამაცეს ადარებენ. ტრუხილიო — დედაქალაქ ტრუხილიოსგან სულია — მომდინარეობს ჩიბჩას ხალხის ენის ვოკალური ტრანსლიტერაციისგან, ამ სახელს ისინი ეგზოტიკურ, ლურჯყვავილებიან მცენარეს უწოდებდნენ (Lobelia erinus) CityMayors feature სამთავრობო საიტი დაარქივებული 2006-02-03 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვენესუელის შტატები
აპურე (მდინარე)

აპურე (ესპ. Apure) — მდინარე ვენესუელის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდინარე ორინოკოს მარცხენა შენაკადი. წარმოიქმნება მდინარეების სარარესა და ურიბანტეს შეერთების შედეგად. აპურეს აუზის გარკვეული ნაწილი ვრცელდება კოლუმბიის ტერიტორიაზეც. სათავეს იღებს კორდილიერა-დე-მერიდას მთებში. სიგრძე 1038 კმ, აუზის ფართობი 167,000 კმ². მიედინება დასავლეთიდან აღმოსავლური მიმართულებით, ლიანოს-ორინოკოს დაბლობზე. ქვემო დინებაში ხეობა შედარებით განიერია, რამდენიმე ნაწილად იტოტება და ისე ჩაერთვის ორინოკოს. მარცხენა მხრიდან იღებს რამდენიმე მნიშვნელოვან შენაკადს, რომელთაგან აღსანიშნავია მდინარეები პორტუგესა და გუარიკო. წვიმიან სეზონში მდინარე მეტად წყალუხვია, მაისიდან ოქტომბერ-ნოემბრამდე დამახასიათებელია წყალმოვარდნები. წარმოადგენს რეგიონის მნიშვნელოვან სატრანსპორტო არტერიას. სანაოსნოა შესართავიდან საშუალოდ 600 კილომეტრზე. წყლის საშუალო ხარჯი 2 183 მ³/წმ. მდინარე აპურეს ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: გუასდუალიტო და სან-ფერნანდო-დე-აპურე. ვენესუელის მდინარეების სია BINGHAM, Hiram. On the route of Bolívar’s great march: Caracas to Bogotá via Arauca and the Páramo of Pisva. London: The Geographical Journal, oct, 1908, pp. 329–347. CARVAJAL, (fray) Jacinto. Relación del descubrimiento del río Apure hasta su ingreso en el Orinoco. Escrita en 1648 y editada en León (España) en julio de 1882. Editada también en Madrid: Edime, 1956. DE LEÓN, Rafael; RODRÍGUEZ DÍAZ, Alberto: El Orinoco aprovechado y recorrido. Caracas: Ministerio de Obras Públicas, Corporación Venezolana de Guayana, 1976 RODRIGUEZ DIAZ, Alberto J. y DE LEON, Rafael. Apuntes para los estudios de navegación por el sistema Orinoco-Apure: Tramo Ciudad Guayana- Guasdualito. Caracas: M.O.P., Dirección de Recursos Hidráulicos, Oficina de Planeamiento, Estudios Río Orinoco, 1975. ZINCK, Alfred. Los ríos de Venezuela. Caracas: Cuadernos LAGOVEN, 1982, 2ª edición. მდინარე აპურე – ენციკლოპედია ბრიტანიკა ↑ Saunders, James F., III and Lewis, William M., Jr. (October 1988) "Transport of phosphorus, nitrogen, and carbon by the Apure River, Venezuela" Biogeochemistry 5(3): pp. 323-342
ვენესუელის მდინარეების სია

მოცემულია ვენესუელის მდინარეების სია: ამაზონი (ბრაზილია) რიო-ნეგრო კასიკიარეს არხი ბარია იატუა სიაპა კონოროჩიტე ესეკიბო (გაიანა) მასარუნი (გაიანა) კუიუნი ვენამუ კორუმპო იურუარი სუპამო კამარანგი ორინოკო ორინოკოს დელტა ბარიმა ამაკურო კუიუბინი აგირე კანიო-არაგუაო კანიო-მარიუსა კანიო-მაკარეო კანიო-ტუკუპიტა კანიო-მანამო ტიგრე მორიჩალ-ლარგო ურეკოა კარონი პარაგუა ასა უინებონა კარუტუ კარაო ჩურუნი იკაბარუ აკარუაი აპონგუაო კუკენანი კარისი არო არისა კარაპო პაო გუაიკუპა კაბრუტიკა მაპირე კაურა მატო ერებატო მერევარი ზაუტა იგუანა კუჩივერო მანაპირე გუარიკიტო მოკაპრა აპურე გუარიკო ორიტუკო მემო პორტუგესა გუანარე კანიო-გუანაპარო ბოკონო ტისნადოსი კოხედესი სან-კარლოსი ტინაკო აკარიგუა კაჩე კაუკაგუა მასპარო სანტო-დომინგო პაგუეი კანაგუა კაპარო სარარე ურიბანტე არაუკა კუნავიჩე მატიურე ორიჩუნა ჩივირიპა კაპანაპარო სუაპურე სინარუკო პარგუასა მეტა სიპაპო კუაო აუტანა გუაიაპო ატაბაპო ვენტუარი პარუ მარიეტა მანაპიარე კუნუკუნუმა პადამო მატაკუნი ოკამო მავაკა მანავიჩე გუანიპა ამანა სან-ხუანი გუარაპიჩე მანსანარესი ნევერი არაგუა უნარე გუერე ტამანაკო გუაპო ტუი კაპაიო აროა იარაკუი ტოკუიო უეკე მონაი პედრეგალი მატიკორა ლიმონი სოკუი გუასარე მოტატანი ჩამა ესკალანტე კატატუმბო სულია ტაჩირა ტარა ტუკურო აპონი პალმარი ტაპატაპა გუეი ტურმერო არაგუა ტოკორონი გუიგუე კანიო-სენტრალი კაბრიალესი ლოს-გუაიოსი გუაკარა ერეიგე კურა მარიარა სამხრეთ ამერიკის მდინარეების სია ვენესუელის რუკები დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
იუდეა

იუდეა (ებრ. יְהוּדָה, იეჰუდა; ებრ. אֶרֶץ יְהוּדָה, ერეც–იეხუდა, „იეჰუდას მიწა“) — ისრაელის მიწის ფართო ისტორიული ოლქი სამარიიდან (შომრონი) სამხრეთით მდებარეობს. ბიბლიაში პირველად მოიხსენიება, როგორც იუდას (იეჰუდას) მიწა. ის გაიჭიმა მკვდარი ზღვიდან ხმელთაშუა ზღვამდე და შეიცავდა იუდეის უდაბნოს, იუდეის მთებს, იუდეის დაბლობს (შველათ-უეჰუდა), ნეგევის დაბლობისა და მთების დიდ ნაწილს. პალესტინა ქანაანი იუდეის უდაბნო ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იუდეა The Jewish History Resource Center Judea and civil war The subjugation of Judea დაარქივებული 2006-07-17 საიტზე Wayback Machine. Judaea 6-66 CE დაარქივებული 2015-05-03 საიტზე Wayback Machine. Judea photos
რომულო ბეტანკური

რომულო ბეტანკური (ესპ. Rómulo Antonio Betancourt Bello; დ. 22 თებერვალი 1908 , გუატირე, ვენესუელა — გ. 28 სექტემბერი 1981, ნიუ-იორკი, აშშ) — ვენესუელელი პოლიტიკოსი. ვენესუელის 45-ე და 52-ე პრეზიდენტი, ვენესუელის მუდმივი სენატორი. დაიბადა მირანდას შტატის ქალაქ გუატირეში. მონაწილეობას იღებდა ხუან ვისენტე გომესის დიქტატურის წინააღმდეგ მასობრივ დემონსტრაციებში, რის გამოც 1928 წ. დააპატიმრეს. 1930 წელს კოსტა-რიკაშია, სადაც მცირე ხნით გახდა კომუნისტური პარტიის წევრი, მაგრამ მალევე დატოვა პარტიის როგები და გახდა ანტიკომუნისტი. 1936 წელს გომესის გარდაცვალების შემდეგ და გენერალ ელეასარ ლოპეს კონტრერასის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და 1941 წელს დააარსა ოპოზიციური პარტია „დემოკრატიული მოძრაობა.“ 1945 წელს მონაწილეობდა სახელმწიფო გადატრიალებაში, რომლის შედეგად დაემხო ისაიას მედინა ანგარიტას ხელისუფლება. გადატრიალების შემდეგ მისი პარტია გახდა მმართველი, ხოლო ბეტანკური სახელმწიფოს მეთაური. 1948 წელს მისი მთავრობა ასევე სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს, თავად ბეტანკური კი ემიგრაციაში წავიდა. 1958 წელს მარკოს პერეს ხიმენესის დიქტატურის დამხობის შემდეგ დაბრუნდა ვენესუელაში და გახდა სახელმწიფოს მეთაური. გარდაიცვალა 1981 წელს ნიუ-იორკში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რომულო ბეტანკური Betancourt Foundation - Official Page დაარქივებული 2018-04-01 საიტზე Wayback Machine. 1Up Info about the Triumph of Democracy President Kennedy's speech at la Morita დაარქივებული 2006-03-23 საიტზე Wayback Machine.
კრისტობალ მენდოსა

კრისტობალ მენდოსა (ესპ. Cristóbal Hurtado de Mendoza; დ. 23 ივნისი, 1772, ტრუხილიო, ვენესუელა — გ. 8 თებერვალი, 1829, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის პირველი პრეზიდენტი. დაიბადა 1772 წელს ტრუხილიოს შტატში, სწავლობდა ფრანცისკანულ მონასტერში. 16 წლის ასაკში გაემგზავრა კარაკასში და 1794 წელს მიიღო იურისტის ხარისხი. 1811 წლის 5 მარტს გახდა ვენესუელის პირველი პრეზიდენტი. გარდაიცვალა 1829 წელს კარაკასში. Cristobal de Mendoza ↑ http://www.2001.com.ve/20050302/Opini%C3%B3n/Opini%C3%B3n1.asp
შოტლანდიის თასი 1874-1875

შოტლანდიის საფეხბურთო თასი 1874-1875 იყო შოტლანდიის თასის რიგით მეორე გათამაშება ფეხბურთში 1875-1876 წლებში. გამარჯვებული გახდა გლაზგოს კლუბი ქუინს პარკი. სტანდარტი გავიდა ტურნირის მეორე რაუნდში თამაშის გარეშე ვეილ ოფ ლივინი გავარდა გადათამაშების დროს კლაიდსდეილთან როვერსი გავიდა მეოთხედფინალში თამაშის გარეშე კლაიდსდეილი გავიდა ნახევარფინალში თამაშის გარეშე მთავარი სტატია: შოტლანდიის თასის ფინალი 1875. შოტლანდიის თასის ყველა მატჩი www.rsssf.com (ინგლისური) შოტლანდიის თასის სტატისტიკა www.soccerbase.com დაარქივებული 2010-02-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) შოტლანდიის თასი 1873-74 на www.iffhs.de (ინგლისური) Scottish Football Archive 1873—74 დაარქივებული 2009-12-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ხოსე ანტონიო პაესი

ხოსე ანტონიო პაესი (ესპ. José Antonio Páez Herrera; დ. 13 ივნისი, 1790, კურპა, ვენესუელა — გ. 6 მაისი, 1873, ნიუ-იორკი, აშშ) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის მე-3, მე-9 და 19-ე პრეზიდენტი. დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის გმირი. ხოსე ანტონიო პაესი
ძვ. წ. 588

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 588 ნაბუქოდონოსორ II-მ, ბაბილონის მეფემ ალყა შემოარტყა იერუსალიმს
პორტუგესა

პორტუგესა (ესპ. Río Portuguesa) — მდინარე ვენესუელის დასავლეთ ნაწილში. მდინარე აპურეს მარცხენა შენაკადი. წარმოადგენს მდინარე ორინოკოს აუზის ნაწილს. სათავე აქვს ანდების მთისწინეთში. სიგრძე 600 კილომეტრზე მეტი, აუზის ფართობი 80,000 კმ². მდინარე აპურეს ჩაერთვის ქალაქ სან-ფერნანდო-დე-აპურესთან ახლოს. მდინარის აუზში ვრცელდება არაერთი მოზრდილი ქალაქი: ბარკისიმეტო, ვალენსია, სან-კარლოსი, გუანარე, ასარიკუა, ნირკუა და სხვ. მნიშვნელოვანი შენაკადებია: ტურბიო, გუანარე, ბოკონო, ტიზნადოსი და პაო. მდინარე პორტუგესას წყლები გამოიყენება სხვადასხვა მიზნებისთვის, მ.შ. ბრინჯის, თამბაქოსა და სხვ. მცენარეების მომარაგებისა და გამრავლების საქმეში. ვენესუელის მდინარეების სია Rand McNally, The New International Atlas, 1993. მდინარე პორტუგესას შესახებ
გუარიკო

გუარიკო (ესპ. Río Guárico) — მდინარე ვენესუელაში, გუარიკოს შტატში. მიედინება ცენტრალური ლიანოსის ტერიტორიაზე. სათავე აქვს კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას მთიან რაიონში, ზღვის დონიდან 770 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 525 კილომეტრი. მდინარეზე მდებარეობს ამავე სახელწოდების წყალსაცავი. მდინარე გუარიკო ვრცელდება მდინარე ორინოკოს აუზში და ერთვის მდინარე აპურეს. გუარიკოს ერთვის რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენაკადი, რომელთაგან აღსანიშნავია: ორიტუკო და მემო. წყლის ხარჯი 81.000 მ³/წმ. ვენესუელის მდინარეების სია მდინარე გუარიკო დაარქივებული 2011-02-03 საიტზე Wayback Machine.
ანამორი

ანამორი — XI საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ IV ბაღვაშის მწიგნობართუხუცესი. დაახლოებით 1060 წ. სულა კალმახის ერისთავის მიერ ლიპარიტის შეპყრობისა და მისი მეფე ბაგრატ IV-ისათვის გადაცემის შემდეგ ანამორმა უარი განაცხადა კლდეკარის ციხესიმაგრე მეფისათვის ჩაებარებინა. „მატიანე ქართლისაჲ“-ს ცნობით, მეფის ბრძანებით კლდეკარის დამცველთა თვალწინ ლიპარიტი და მისი ძე ივანე ძელებზე გაჰკიდეს და „განწირნეს სასიკვდილოდ“. მაშინ ანამორმა ბაღვაშთა სიცოცხლის შენარჩუნების სანაცვლოდ ციხესიმაგრე ბაგრატს გადასცა. „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 288
ვეგეტატიური ნერვული სისტემა

ვეგეტატიური ნერვული სისტემა (ავტონომიური ნერვული სისტემა; ვნს) — ადამიანისა და ხერხემლიანი ცხოველების ნერვული სისტემის ნაწილი, რომელიც არეგულირებს შინაგანი ორგანოების (მომნელებელი, სუნთქვის, სისხლის მიმოქცევის, გამრავლების, გამომყოფი და სხვ.) მოქმედებას, ნივთიერებათა ცვლის პროცესებს და ამით — ყველა ქსოვილის ფუნქციურ მდგომარეობას. შედგება ორი ნაწილისაგან - სიმპათიკური და მისი თანამგზავრი პარასიმპათიკური, რომლებიც აინერვირებენ შინაგან ორგანოებს. როგორც სიმპათიკური, ისე პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა შედგება ცენტრალური და პერიფერიული ნაწილებისგან. ვეგეტაციური ნერვული სისტემის ერთიანი ცენტრები მოთავსებულია თავის ტვინის ჰემისფეროების ქერქში, ზოლიან სხეულში და ჰიპოთალამუსის მიდამოს ბირთვებში. ვეგეტაციური ნერვული სისტემის ნერვული ბოჭკოები ფუნქციის მიხედვით შეიძლება იყოს - მგრძნობიარე (აფერენტული), მამოძრავებელი (ეფერენტული) და სეკრეციული. ვნს-ის ნერვული ბოჭკოები, გამოსული შესაბამისი ცენტრებიდან მიემართება მომუშავე ორგანოსკენ და მისვლამდე შეწყდება მხოლოდ ერთ, რომელიმე ნერვულ კვანძში. ამგვარად, არჩევენ ორ მონაკვეთს: პირველი მონაკვეთი ცენტრიდან - კვანძამდე ანუ პრეგანგლიური ბოჭკო; მეორე მონაკვეთი კი - ნერვული კვანძიდან მომუშავე ორგანომდე ანუ რუხი ფერის პოსტგანგლიური ნერვული ბოჭკო. რამაზ ხეცურიანი, „ადამიანის ნორმალური ანატომია“, თბილისი, 2006 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 342-343.
კუოპიო

კუოპიო (ფინ. Kuopion kaupunki) — ქალაქი ფინეთში, ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონში. ქალაქში ცხოვრობს 96 830 კაცი. კუოპიოს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მეცხრე ადგილი უკავია. ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-10-27 საიტზე Wayback Machine. კუოპიოს 360° პანორამა აღმოსავლეთ ფინეთის უნივერსიტეტი ↑ http://www.stat.fi/meta/luokitukset/kunta/001-2012/luokitusavain_ks.html ↑ Kuntien ja kielisuhdeluokituksen 2024 välinen luokitusavain, Klassificeringsnyckeln mellan kommuner och språklig indelning år 2024, The correspondence table between municipalities and language distribution in 2024 — Statistics Finland, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q798557"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q125824619"></a>
ძვ. წ. 587

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 587 იერუსალიმის დაცემა და იუდეის სამეფოს დამხობა. ბაბილონელების მიერ ებრაელები ეფრატის ნაპირებზე გადასახლება.
კარონი

კარონი (ესპ. Caroni) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 952 კმ, აუზის ფართობი 95,000 კმ². სათავე აქვს და მიედინება გვიანის ზეგანზე. კარონიზე არის ჩანჩქერები და ჭორომები. წყალმოვარდნები იცის აპრილიდან ოქტომბრამდე. კარონი გამოირჩევა წყლის დიდი ხარჯით. წყალი მუქი ფერისაა. იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს, ისეთივეს, როგორიც არის მაგ., მდინარე რიო-ნეგრო ბრაზილიაში. კარონის აუზი შედის ვენესუელის მთავარი მდინარის — ორინოკოს აუზის შემადგენლობაში. კარონი და ორინოკო ჰიდროგრაფიული ხასიათის მიხედვით მიმსგავსებულები არიან ერთიმეორესთან. მდინარე კარონის აუზში მდებარეობს მსოფლიოს ყველაზე მაღალი წყალვარდნილი ანხელი (სიმაღლე 1054 მ). მნიშვნელოვანია ასევე კუკენანის წყალვარდნილი (სიმაღლე 610 მ). წყლის საშუალო ხარჯი 4,850 მ³/წმ. მაქსიმალური 17.576 მ³/წმ. სანაოსნოა შესართავიდან 100 კილომეტრზე. აქვე მდებარეობს მზარდი ქალაქი სიუდად-გუაიანა. მდინარის წყლები გამოყენებულია ჰიდროენერგეტიკული მიზნებისათვის. მდინარეზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგურები მაკაგუა, გური და სხვ. კარონის ფართო კანიონში გაშენებულია გურის წყალსაცავი, რომლის ფართობია 4,250 კმ², ხოლო მოცულობა 135 კმ³. კარონის აუზის განსაკუთრებული ესთეტიკურობა ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ამ რეგიონში. ვენესუელის მდინარეების სია გურის წყალსაცავი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარონი მდინარე კარონი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 413.
ძვ. წ. 582

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 582 დელფოსში პითიური თამაშები გაიხსნა
ვენტუარი

ვენტუარი (ესპ. Ventuari) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 520 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 40.000 კმ². სათავე აქვს გვიანის ზეგანის დასავლეთ ნაწილში. მიედინება ბორცვნალ ადგილებში, რომელიც ტროპიკული ტყითაა დაფარული. განვითარებულია ჭორომები. წყალმოვარდნები იცის წვიმიან ამინდებში, აპრილიდან ოქტომბრამდე. სანაოსნოა მხოლოდ ცალკეულ მონაკვეთებზე. ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე მანაპიარე. ვენტუარი წყალუხვი მდინარეა, რაც განპირობებულია ადგილობრივი ოროგრაფიული პირობებით. წყლის ხარჯი 3000 მ³/წმ და მეტი. ვენესუელის მდინარეების სია მდინარე ვენტუარი – ენციკლოპედია HITCHCOCK, Charles B. La región Orinoco Ventuari. Relato de la Expedición Phelps al Cerro Yaví. Caracas: Ministerio de Educación Nacional, Imprenta El Compás, 1984 (traducción de una edición anterior en inglés: The Orinoco - Ventuari Region. American Geographical Society, 1947) VILA, Pablo. Geografía de Venezuela. T. I: El territorio nacional y el ambiente físico. Caracas, Ministerio de Educación, 1960.
კაურა

კაურა (ესპ. Río Caura) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 723 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 52 000 კმ². სათავე აქვს გვიანის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში, ამ უკანასკნელს კვეთს სამხრეთიდან ჩრდილოეთური მიმართულებით, სადაც ქმნის ჭორომებსა და ჩანჩქერებს. კაურა წყლიანობის მიხედვით მდინარე ორინოკოს შენაკადებს შორის (კარონის შემდეგ) მეორე ადგილზეა. კარონისთან და ვენტუარისთან ერთად იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს. ქვემო მონაკვეთი მეტად განიერია, ადგილ-ადგილ მდინარის სიგანე 1500 მეტრია. კაურას ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე ერებატო, რომელიც აგრეთვე უხვწყლიანია. წყლის ხარჯი 3 000 მ³/წმ. სანაოსნოა მდინარე ორინოკოდან 257 კილომეტრზე. ვენესუელის მდინარეების სია მდინარე კაურა – ინფორმაცია[მკვდარი ბმული] WILLIAMS, Llewelin. Exploraciones botánicas en la Guayana venezolana. El medio y bajo Caura. Caracas: Tipografía La Nación, 1942. CHAFFANJON, Jean. Voyage à travers les Llanos du Caura et aux Sources de l’Orénoque. Paris: 1885-87.
ვენეტო

ვენეტო (იტალ. Veneto, ლათ. Venetia) — რეგიონი იტალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, უკავია მდინარე პოს დელტა, აგრეთვე ალპებისა და დოლომიტის მთები, ტბა გარდა. მისი მოსახლეობა 5 მლნ ადამიანია და ამ მხრივ იტალიის რეგიონებს შორის მე-5 ადგილზეა. ათასწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში ვენეტო დამოუკიდებელი სახელმწიფო იყო — ვენეციის რესპუბლიკა, რომელიც 1866 წელს, ავსტრიელი და ფრანგი მმართველობების დამარცხების შემდეგ საბოლოოდ შეიერთა იტალიამ. მისი დედაქალაქი იყო და არის ვენეცია, რომელიც საუკუნეთა მანძილზე მართავდა მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს და უმდიდრეს საზღვაო რესპუბლიკასა და სავაჭრო იმპერიას. მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობის გამო, მნიშვნელოვანი რაოდენობის ვენეტოელი საკუთარ თავებს უნიკალური იდენტობის ადამიანებად მიიჩნევენ და უარს ამბობენ მათს მიკუთვნებაზე იტალიურ ერთან, რეგიონული მთავრობა კი იმდენად შორს წავიდა, რომ მისი მაცხოვრებლები ოფიციალურრად განსაზღვრა როგორც უბრალოდ „ხალხი“. ერთ დროს ვენეციის რესპუბლიკის გული, ვენეტო დღეს იტალიის უმდიდრესი, ყველაზე განვითარებული და ინდუსტრიალიზებული რეგიონია. ფლობს ქვეყნის უმდიდრეს ისტორიულ, ბუნებრივ, ხელოვნების, კულტურულ, მუსიკალურ და კულინარიულ მემკვიდრეობას. ამავე დროს ის იტალიის ყველაზე მონახულებადი რეგიონია 60 მლნ ტურისტით ყოველწლიურად (2007). გარდა იტალიურისა, მოსახლეობის უმრავლესობა ლაპარაკობს ვენეტურ ენაზეც. ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე, ვენეტო მასიურ მიგრაციებს განიცდიდა და დღესაც, იტალიის მასშტაბით იგი ლიდრეობს იმიგრანტთა მიღებაში, 2008 წელს მან 454 453 უცხოელი იმიგრანტი მიიღო, რომელთა უმრავლესობაც რუმინელი და მაროკოელია. ვენეტოს რეგიონი ადმინისტრაციულად შვიდ პროვინციად იყოფა: იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა ოფიციალური საიტი რეგიონის რუკა დაარქივებული 2009-04-13 საიტზე Wayback Machine. Venice and the Veneto in the Words of Great North American Travelers დაარქივებული 2011-07-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ Consiglio Regionale Veneto - Leggi Regionali. Consiglioveneto.it. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-24. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ Statistical Report 2007 - Chapter 1.2 - Production sectors. Statistica.regione.veneto.it. ციტირების თარიღი: 2009-05-06. ↑ Statistiche demografiche ISTAT. Demo.istat.it. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-11. ციტირების თარიღი: 2010-04-24.
ძვ. წ. 580

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 580 კორინთოში ისთმიური თამაშები გაიხსნა