laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პოლიქრონიოს ხუცესი

პოლიქრონიოს ხუცესი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე პოლიქრონიოს ხუცესი ბავშვობიდანვე ქრისტიანული მსოფლმხედველობით იზრდებოდა, იგი ღარიბი მიწათმოქმედის შვილი იყო. როდესაც სრულწლოვანებას მიაღწია, წმინდანმა დატოვა მშობლიური სახლი, კონსტანტინოპოლს მიაშურა და ერთი მდიდარი მეპატრონის ზვრებში დაიწყო მუშაობა. ბატონი გაოცებული იყო მისი მუყაითობით და საზღაურსაც უშურველად უხდიდა. აღებული ფულით ნეტარმა ტაძარი ააგო. არსებობს ცნობა, რომ პოლიქრონიოსი მედავითნის ხარისხში მონაწილეობდა I მსოფლიო კრების (325 წ., ნიკეა)სხდომებზე. მალე იგი ხუცესად აკურთხეს. უფლის რჩეული არიანელმა მწვალებლებმა ღვთისმსახურების დროს მოკლეს ტაძრის საკურთხეველში (IV საუკუნე). „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წელი.
იულიანე და კესარიოსი

იულიანე და კესარიოსი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე იულიანე ხუცესი და კესარიოს დიაკონი მოციქულთა სწავლების უშუალო გამგრძელებელი და მქადაგებელი წმინდა მამები მოწამეობრივად აღესრულნენ ქრისტესთვის. კესარიოსი იტალიის ქალაქ ტარაკინიაში (შემდგომ - ტერაცინა) შეიპყრეს და აპოლონის ტაძარში წაიყვანეს, მაგრამ წმინდანის მოახლოებისთანავე საკერპო ჩამოიქცა და შიგ შეკრებილი ხალხი და ქურუმები ქვეშ მოიყოლა. ამ დროს კერპთმსახურებმა შეიპყრეს ქრისტიანი ხუცესი იულიანე. იმპერატორის ბრძანებით ორივე მოწამე ზღვაში დაახრჩვეს, მაგრამ, ღვთის ნებით, მათი წმინდა ცხედრები წყლის ზედაპირზე ამოტივტივდა. მართლმორწმუნეებმა ისინი წაასვენეს და პატივით დაკრძალეს. ნეტარი კესარიოსის უხრწნელი ნაწილები ამჟამად რომშია დაცული. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
სერგი და ბაქოსი

სერგი და ბაქოსი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამენი სერგი და ბაქოსი რომაელები იყვნენ და იმპერატორ მაქსიმიანეს (286-310) კარზე მაღალი თანამდებობები ეკავათ. მაქსიმიანეს გამორჩევით უყვარდა ერთგული კარისკაცები, მაგრამ არ იცოდა, რომ ისინი ქრისტიანები იყვნენ. ბოლოს მოშურნეებმა წმიდანები თვითმპყრობელთან დაასმინეს - წარმართულ ღვთაებებს თაყვანს არ სცემენო. იმპერატორმა ცრუღმერთების პატივსაცემად დიდი დღესასწაული გამართა. მაქსიმიანემ შენიშნა, რომ წმიდანები არსად ჩანდნენ, ძალით მოაყვანინა ისინი და კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვა. უფლის რჩეულებმა მის წინაშე ახოვნად აღიარეს თავიანთი სარწმუნოება. განრისხებულმა მაქსიმიანემ მხედრული ხარისხები აჰყარა მარტვილებს, დედათა სამოსით შეამოსვინა და, ყელზე რკინის სალტეებშემოჭდობილნი, ბრბოს დასაცინად ატარებინა ქალაქის ქუჩებში. იმპერატორმა, რომელსაც არ სურდა, თვითონ ეწამებინა საყვარელი კარისკაცები, სირიის აღმოსავლეთ ნაწილის მმართველს, ქრისტესმოძულეობით განთქმულ ანტიოქოსს გაუგზავნა ისინი. ანტიოქოსს თანამდებობა სერგისა და ბაქოსის წყალობით ჰქონდა მოპოვებული. „მამანო და მწყალობელნო ჩემნო! - მიმართა მან მარტვილებს, - მარტო თქვენი თავი კი არა, მეც შემიწყალეთ: არ მსურს გაწამოთ!“ მაცხოვრის მსასოებლებმა კი მიუგეს: „ჩვენთვის სიცოცხლე - ქრისტეა, მისთვის სიკვდილი კი - შესაძინელი“. მაშინ უღმრთო მმართველმა ბრძანა, დაუნდობლად ეგვემათ ბაქოსი, ხოლო სერგი საპყრობილეში გამოემწყვდიათ. ბაქოსი წამების დროს აღესრულა ქალაქ ბარბალისში, მდინარე ევფრატის სანაპიროზე. მხეცებისა და ფრინველების საჯიჯგნად მიგდებული მისი ნეშტი ქრისტიანებმა ფარულად წაასვენეს და ერთ გამოქვაბულში დაფლეს. იმავე ღამეს ბაქოსი ღამეული ჩვენებით გამოეცხადა სერგის და განამტკიცა. მეორე დღეს სერგის გრძელი და მახვილი ლურსმნებით მოსხმული რკინის ჩექმები ჩააცვეს და აიძულეს, სხვადასხვა ქალაქებში მიმომავალი ანტიოქოსის ეტლს ხლებოდა თან. სირიის ქალაქ როზათში მარტვილს ახალი მძიმე სატანჯველები დაატეხეს თავს. წმიდანი მხნედ იტანდა წამებას და ფსალმუნებსა და ლოცვებს აღავლენდა ზეცათა მეუფის წინაშე. ბოლოს მას თავი მოჰკვეთეს (290-303 წლებს შორის). „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წელი.
იოსებ ხუცესი

იოსებ ხუცესი — ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა იოსებ ხუცესის შესახებ ძალიან მწირი ცნობები მოგვეპოვება. ვიცით, რომ ის იყო მოხევე და იქვე მსახურობდა მღვდლად. მოხევეები — „კაცნი მბრძოლნი, ძლიერნი, ახოვანნი, ჰაეროვანნი“, ყოველთვის გამოირჩეოდნენ სარწმუნოებრივი შემართებით, იქაური ეკლესია-მონასტრები გვაცვიფრებენ თავიანთი სილამაზითა და მოუწვდომლობით. იქ თითქოს საგანგებოდ აშენებდნენ ეკლესიებს ისეთ ადგილებში, სადაც მისვლაც კი უკვე აღმსარებლობას უტოლდებოდა. ხევის მშვენებასა და სიმბოლოს წარმოადგენს „მარადის ყინულით შევერცხლილი“ მყინვარი, რომლის კალთებზე არის აშენებული სამების მონასტერი, „შუენიერ ნაშენი შუენიერს ადგილას“, სადაც ერთ დროს წმიდა ნინოს ჯვარი ინახებოდა. მყინვარზე, ყინულებში, კაცთაგან მიუვალ ადგილას გამოკვეთილი ყოფილა გამოქვებული, რომელსაც ბეთლემს უწოდებდნენ. გამოქვებულში შესვლა მხოლოდ იქიდან ჩამოშვებული ჯაჭვის საშუალებით შეიძლებოდა. „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, იქ მრავალი საკვირველება ინახებოდა: „იტყუინ უფლისა აკვანსა მუნ და აბრაამის კარავსა მდგომსა უსუეტოდ, უსაბლოდ და სხვათა საკვირველთა“. მეფე გიორგი XII-ის უფროსი ძის დავით ბატონიშვილის (1776-1819 წწ.) ცნობით, იოსებ მოხევე აღესრულა 1763 წელს. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბილისი, 2004 წ.
დიონისე (ალექსანდრიის პატრიარქი)

დიონისე (ალექსანდრიის პატრიარქი) — ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 18 ოქტომბერი. იგი მდიდარი წარმართების ოჯახში დაიბადა. შემდგომ მან კარგი განათლება მიიღო და რიტორი გახდა. მოწიფულობას მიღწეული წმინდანი ეკლესიის ცნობილი მამის, ორიგენეს (III) გავლენით მოექცა ქრისტიანობაზე, დაემოწაფა მას და სათნოებებში წარმატებული, მალე ხუცესად აკურთხეს. 231 წლიდან დიონისე ალექსანდრიის სასწავლებლის მოძღვარი გახდა, 247 წელს კი ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული. იგი ფრიად დაშვრა სხვადასხვა ერეტიკული სწავლებების, განსაკუთრებით, საველიანელთა მწვალებლობის სამხილებლად და აღმოსაფხვრელად. იმპერატორების, დეციუსისა (249-251) და ვალერიანუსის (253-260) მიერ მართლმორწმუნეთა დევნისას მშვიდი და მოსიყვარულე მღვდელმთავარი ერთგულ დარაჯად ედგა ქრისტიანთა სულებს და აღმსარებლობით ღვაწლში განამტკიცებდა. წმიდა მამა ყველას დახმარებასა და ნუგეშისცემას ახერხებდა. ჟამიანობის დროს იგი თავის სამწყსოს მოუწოდებდა, შემწეობა აღმოეჩინათ, როგორც ქრისტიანი, ისე წარმართი ავადმყოფებისათვის და დაეფლათ მიცვალებულნი. იმ სულიერ შვილებზე, რომლებიც ამ კურთხევის შესრულებისას დაიღუპნენ, ნეტარი მწყემსმთავარი წერდა: „ამგვარად დატოვეს სიცოცხლე საუკეთესოებმა ჩვენს ძმათა შორის. ასეთი სიკვდილი - დიდი ღვთისმოსაობისა და მტკიცე სარწმუნოების ნაყოფი - არაფრით ჩამოუვარდება მოწამეობას“. წმიდა დიონისე ორჯერ იყო გადასახლებული. იგი იმპერატორ გალიენუსის (260-268) დროს დაუბრუნდა თავის კათედრას და მშვიდობით მიიცვალა 264 წელს. მართალია, წმიდა დიონისე მოწამეობრივად არ აღსრულებულა, მაგრამ მთელი თავისი ცხოვრების მანძილზე იმდენი ტანჯვა დაითმინა ღვთისთვის, რომ წმიდა ეკლესიამ იგი მარტვილთა დასში შერაცხა. წმიდა დიონისე ალექსანდრიელმა დაგვიტოვა რამდენიმე შესანიშნავი ნაშრომი წმიდა წერილის განსამარტებლად და ერეტიკულ სწავლებათა უარსაყოფად. მისმა თხზულებებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქრისტიანული აზროვნების განვითარების ისტორიაში და დიდი გავლენა მოახდინა IV საუკუნის ღვთისმეტყველებაზე. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
მამელხვა სპარსელი

მამელხვა სპარსელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 18 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე მამელხვა სპარსელი, სანამ ქრისტეს შეუდგებოდა, ქალღმერთ არტემიდეს ქურუმი იყო. იგი საკუთარმა დამ მოაქცია ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე. როდესაც წარმართებმა ნეტარი მარტვილი ნათლისღების თეთრ სამოსელში იხილეს, ქვებით ჩაქოლეს. ეს მოხდა დაახლოებით 344 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
დაჩი (მწიგნობარი)

დაჩი — X საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, მთარგმნელი. ქართულად თარგმნა ეპიფანე კვიპრელის ფსალმუნთა თარგმანების ანუ კომენტარის ნაწილი (შედის 973–976 გადაწერილ შატბერდის კრებულში, ხელნაწერი S-1141). თარგმანს წინ უძღვის სტეფანე მტბევრისადმი მიწერილი წერილი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ დაჩის ბერძნული არ სცოდნია და ტექსტი სომხურიდან გადმოუღია. წერილის თანახმად, მას უთარგმნია 7 ფსალმუნის კომენტარი. ქართული ტექსტი კი 15 ფსალმუნის თარგმანებას შეიცავს. ვარაუდობენ, რომ დანარჩენი ფსალმუნების კომენტარებიც დაჩიმ თარგმნა. შანიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 342.
დემეტრე I (აფხაზთა მეფე)

დემეტრე I (დიმიტრი) — აფხაზთა მეფეთა დივანის (ქრონიკის) მიხედვით, აფხაზთა მე-6 „მეფე“ (ერისთავი), ბარუკის ძე. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 374.
დემეტრე II (აფხაზთა მეფე)

დემეტრე (დიმიტრი) II, (დ. დაახლოებით 825 — გ. 861) — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) მეფე,ლეონ II-ის ძე. ენერგიულად იბრძოდა ახლად შექმნილი სამეფოს დამოუკიდებლობის დასაცავად. IX საუკუნის 40-იან წლებში არაერთხელ დაამარცხა დასაცლეთ საქართველოში შემოსული ბიზანტიელთა ლაშქარი. 853 წინ აღუდგა საქართველოში შემოჭრილ არაბთა სარდალს ბუღა თურქს. იგი შემდეგშიაც განაგრძობდა ბრძოლას ქართლიდან არაბთა განდევნისა და საქართველოს გაერთიანებისათვის. დემეტრე II-ის საშინაო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იყო აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესიის გავლენის განმტკიცება დასავლეთ საქართველოში. ამ მიზანს ემსახურებოდა მისი ხელშეწყობით IX საუკუნის I ნახევარში დასავლეთ საქართველოში გრიგოლ ხანძთელის მიერ ქართული მონასტრის დაარსებას. ანჩაბაძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 375.
დემეტრე III

დემეტრე (დიმიტრი) III — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) მეფე დაახლოებით 967-975, გიორგი II-ის ძე, ლეონ III-ის ძმა და მემკვიდრე. აქტიურად იბრძოდა საქართველოში ჰეგემონიის მოპოვებისათვის. ფეოდალურმა ოპოზიციამ დაუპირისპირა ძმა თეოდოსი, რომელსაც მხარს უჭერდა მესხეთის, ქართლისა და კახეთის აზნაურთა ნაწილი. დემეტრე III-მ დაამარცხა თეოდოსის მომხრე აზნაურები, შემდეგ მოტყუებით შეიპყრო თეოდოსი, თვალები დასთხარა და შეძლო დროებით აღედგინა აფხაზეთის სამეფოს ჰეგემონია საქართველოს გაერთიანებისათვის ბრძოლაში. მაშინ მეამბოხე ფეოდალებმა მის წინააღმდეგ აამხედრეს მეორე ძმა, დემეტრე III-მ ეს ცდაც ჩაახშო. ანჩაბაძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 375.
სანდრო ცირეკიძე

ალექსანდრე (სანდრო) ცირეკიძე (დ. 2 სექტემბერი, 1894, ქუთაისი ― გ. 15 ივნისი, 1923, თბილისი) ― ქართველი პოეტი, ცისფერყანწელთა წევრი. ალექსანდრე გიორგის ძე ცირეკიძე დაიბადა ქალაქ ქუთაისში, 1894 წელს. ქართული ლიტერატურით დაწყებით სასწავლებელშივე დაინტერესდა. მეექვსე კლასში თავის მეგობრებთან ერთად გამოსცა ხელნაწერი ჟურნალი „ჩონგური“. სკოლაში გადაწყვიტყვიტა ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე ჩაბარება, დაიწყო ლათინური ენის შესწავლა. 1912 წელს დაამთავრა სასწავლებლის სრული კურსი და სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1914 წელს შეეყარა ტუბერკულოზი და ჯანმრთელობის გაუარესების გამო გადავიდა კიევის უნივერსიტეტში, სწავლობდა ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მისი სადიპლომო გამოკვლევა იყო ბაგრატის ტაძარი. 1916 წელს დაუახლოვდა „ცისფერყანწელებს“. 1919 წელს შეადგინა "ახალი მწერლობის ანთოლოგია“, თარგმნა და გამოსცა სტეფან მალარმეს „ლექსები და პროზა“, ასევე თარგმნა შარლ ბოდლერის პოემები პროზად, ოსკარ უაილდის ზღაპრები. 1920-იან წლებში ჩამოაყალიბა მწერალთა გართიანება „მწერალთა საგამომცემლო კოოპერატივი“, ამავე პერიოდში დააარსა გამომცემლობა „კირჩხიბი“. 1920 წელს ქუთაისში მისი რედაქტორობით გამოვიდა ცისფერყანწელთა ჟურნალი „შვილდოსანი“. 1921 წელს გამოიცა მისი პირველი წიგნი „მთვარეულები“, მცირე ხნით რედაქტორობდა ჟურნალ „შვილდოსანს“. გარდაიცვალა 1923 წელს, ზაფხულში. დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე. ლომიძე გ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 512-513. ჯალიაშვილი მ., „სიტყვის მთვარეული - სანდრო ცირეკიძე,“ კრებული „ცამეტნი“, ქუთაისი, 2009 სანდრო ცირეკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დემეტრე გურიელი

დემეტრე გურიელი — გურიის სამთავროს ფაქტობრივი გამგებელი 1658-1664, იმერეთის მეფე 1660 და 1663-1664 წლებში. დემეტრე გურიელი ახალგაზრდობაში ბერად იყო შემდგარი. 1658 იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-მ და ვამეყ III დადიანმა ბანძის ბრძოლაში დაამარცხეს ლიპარიტ III დადიანი და ქაიხოსრო I გურიელი და გურიის სამთავრო ტახტზე ბრმა სიმონ II გურიელი აიყვანეს, მას მონასტრიდან გამოყვანილი დემეტრე გურიელი აშვილეს, რომელიც ფაქტობრივად განაგებდა გურიის სამთავროს. 1658 წელს ქაიხისრო I ოსმალეთის დახმარებით გურიაში დაბრუნდა. დემეტრე გურიელი იმერეთში გაიხიზნა და ქაიხოსრო თავად მაჭუტაძეს მოაკვლევინა. ქაიხოსროს მოკვლის შემდეგ, დემეტრე გურიელი კვლავ გურიელად დაჯდა. 1660 იმერეთის ფეოდალებმა მოკლეს თურქთა მიერ მეფედ დასმული ვახტანგ ჭუჭუნიაშვილი და დემეტრე გურიელი იმერეთში გაამეფეს. იმავე წელს დემეტრე გურიელი ფეოდალებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს. დემეტრე გურიელმა დიდძალი ქრთამი მისცა ოსმალეთის სულთანს. სულთანმა ახალციხის ფაშას დაავალა დემეტრეს მხარდაჭერა იმერეთის ტახტზე. დემეტრე ხელახლა მეფობდა 1663-1664 წლებში. გურიელი ტახტიდან ჩამოაგდეს, დააბრმავეს და გააძევეს. მისი შემდომი ბედი უცნობია. ჩხატარაიშვილი ქ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 375.
პირველი ტოლა

პირველი ტოლა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ხვანჭკარის თემი), მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ასკისწყლის შესართავთან. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ამბროლაურიდან 17 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 283 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 77-78. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დემეტრე ვიპატოსი

დემეტრე ვიპატოსი — ქართლის ერისმთავარ გუარამ კურაპალატის უმცროსი ძე. ვიპატოსის ბიზანტიის საკარისკაცო ტიტული მინიჭებული უნდა ჰქონდეს მავრიკიოს კეისრის მიერ VI საუკუნის 90-იან წლებში. დემეტრე ვიპატოსი იყო მცხეთის ჯვრის ტაძრის ერთ-ერთი აღმაშენებელი. ტაძრის აღმოსავლეთ კედელზე სამი ქტიტორის კომპოზიციაში, შემონახულია მისი რელიეფური გამოსახულება, წარწერით. ბოგვერაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 375.
სადმელი

სადმელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოსტანა, კლდისუბანი, ღვიარა, ძირაგეული). მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა და მდინარე რიცეულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ამბროლაურიდან 5 კილომეტრი. სოფელში ასევე მოქმედებს საბავშვო ბაღი. სოფელში დაიბადა ქართველი წმინდანი ექვთიმე აღმსარებელი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 529 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 622. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი - განათლება. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-23. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
საკეცია

საკეცია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ზნაკვის თემი), მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ზნაკურის შესაყართან. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ამბროლაურიდან 7 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. ვახუშტი ბაგრატიონი „საკეცის“ სახელით მოიხსენიებს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 671. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
სათემო (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

სათემო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ბარდუბნის თემი), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 260 მეტრი, თერჯოლიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 303 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 658. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პირველი ეწერბაში

პირველი ეწერბაში — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ბაშის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრი, სამტრედიიდან 17 კილომეტრი. ამჟამად შედის სოფელ ბაშის შემადგენლობაში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 272 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 73. ↑ 1.0 1.1 1.2 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 98
პირველი წყალტუბო

პირველი წყალტუბო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (გვიშტიბის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 130 მეტრი, წყალტუბოდან 3 კილომეტრი. სოფელში არის ქვის კარიერი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 353 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 78. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჟონეთი

ჟონეთი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ოფურჩხეთის თემში. მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, ოსეთის სამხედრო გზაზე. ზღვის დონიდან 310 მეტრი, წყალტუბოდან 40 კილომეტრი. სოფელში არის ბარიტისა და გრანიტის საბადოები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 334 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 468. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
რიონი (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

რიონი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ზარათი, კუდოთი, მეჩხერი, ნოღა, სორმონი, ჭოლევი). ზღვის დონიდან 250 მეტრი, წყალტუბოდან 30 კილომეტრი. 1926 წლისთვის რიონის თემი შედგებოდა ექვსი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 3597 ადამიანს, ხოლო ფართობი 68,8 კმ²-ს. სოფელში დაიბადა სერგეი მესხი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1160 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 394. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
რონდიში

რონდიში — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი), მდებარეობს ასხის მასივის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ოკაცეს მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ხონიდან 31 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 442-443. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
რუსთავი (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)

რუსთავი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1040 მეტრზე, ასპინძიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. სოფლის გადასახვევთან დგას შოთა რუსთაველის ძეგლი, რომლის მახლობლად შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების კოშკი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 427 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 510. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დემეტრე მგალობელი

დემეტრე I მგალობელი — XVII საუკუნის II ნახევრის და XVIII საუკუნის I ნახევრის ქართველი მგალობელი, მწიგნობარი, კალიგრაფი და პედაგოგი. ჩვენამდე მოღწეულია ავტობიოგრაფიული ხელნაწერი „გულანი“, რომელიც მას 1714-1716 გადაუწერია კახეთში ერეკლე I-ის ასულის მარიამის (ცნობილი პოეტი ქალის, ჰიმნოგრაფის) დახმარებით. ანდერძში ვკითხულობთ: „უფალო, შემიწყალე მე, დემეტრე. მგ [ალობელი]“ (10. V). დემეტრე მგალობელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 375.
საყუდაბელი

საყუდაბელი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ორგორის თემში. მდებარეობს ერუშეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1270 მეტრზე. ასპინძიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. სოფლის ტერიტორიაზე მოიპოვება ბაზალტი. სოფელში არის XII-XIII საუკუნეების გამოქვაბულის კომპლექსი, მონასტრის ნანგრევები. სოფლის მიდამოებშია ნასოფლარი ვარნეთი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 205. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2013-02-11. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
საწისქვილო

საწისქვილო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი), მდებარეობს მდინარე ოკაცეს მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ხონიდან 23 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 223. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
სუხჩა

სუხჩა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (მათხოჯის თემი). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ხონიდან 11 კილომეტრი. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია. XX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა სენაკის მაზრაში, მოსახლეობა იყო მეგრელები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 617. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 205. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 205. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
საყუნეთი

საყუნეთი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, აგარის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 900 მ, ახალციხიდან 22 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა აგარის მებოსტნეობა-მერძევეობის მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 472 ადამიანი. მთავარი სტატია: საყუნეთის წმინდა გიორგის ეკლესია. სოფელში დგას XV-XVI საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — მცირე ზომის დარბაზული ერთაფსიდიანი ეკლესია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კამარა პილასტრებზე ამოყვანილ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. კედლები შიგნიდან უხეშად დამუშავებული ქვითაა ამოშენებული. შემორჩენილია შელესილობისა და მოხატულობის ფრაგმენტები. გარედან ეკლესია ჩასმულია ძლიერ ნასვრეტიან ქვის პერანგში. ნაგებობის პროპორციები დაბალია და ფართო. დასავლეთ ფასადზე სარკმლის თავზე გამოსახულია მოჩუქურთმებული ჯვარი, რომლის სამივე მკლავი რელიეფური ბურთულებით არის დასრულებული, საფუძველი კი უშუალოდ სარკმლის საპირეს ერწყმის. მთავარი სტატია: საყუნეთის მეჩეთი. სოფელში ცხოვრობდნენ მუსლიმები, რომლებიც 1944 წელს გადაასახლეს. შემორჩენილია 1927 წელს აგებული მეჩეთი. მდებარეობს ქრისტიანული ტაძრის პირდაპირ. გადმოცემის მიხედვით მეჩეთი აუშენებიათ ადიგენელ მუსლიმებს, ხურცისძესა და იორდანისძეს, რომლებიც მექაში იყვნენ მოსალოცად და უკან დაბრუნებულებმა იმ სოფელს აუშენეს მეჩეთი, რომელსაც არ ჰქონდა. 2012 წელს საყუნეთის მეჩეთს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 205. ინფორმაცია საყუნეთის ეკლესიის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ უპატრონო სალოცავები „რადიო თავისუფლება“, ნოემბერი 19, 2016 ↑ მეჩეთებს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა