laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ყვითელი პრესა

ყვითელი პრესა — ტერმინი ჟურნალისტიკაში, რომლითაც აღინიშნება დაბალი საფასურის ბეჭდითი პრესის გამოცემები, რომელთა ძირითადი სპეციალიზაცია არის ჭორების (ხშირ შემთხვევაში გადაუმოწმებელი და მატყუარი), სენსაციებისა და სკანდალების გაშუქება. ამგვარ გმოცემებში ინფორმაცია მხოლოდ გასართობი საშუალებაა. «ყვითელი პრესის ფენომენი». ევგენი საზონოვი, სამეცნიერ-კულტუროლოგიური ჟურნალი RELGA, № 7 [109] 23.05.2005
ჭანჭახოვანი

ჭანჭახოვანი — ხეობა თუშეთის ერთ-ერთი ისტორიული თემის, ჩაღმას ტერიტორიაზე. თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით თავსდება კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე და მოიცავს სოფლებს: ხახაბო, ხისო, შტროლთა, ჩიგლაურთა, ჟველურთა, ცოკალთა, ნაციხარი. ლიტერატურაში მოხსენიებულია ასევე, როგორც თუშეთის ცალკე თემი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 383. ↑ თოფჩიშვილი რ. „საქართველოს ეთნოგრაფია/ეთნოლოგია“ გვ. 268 — თბილისი, „უნივერსალი“ 2010 ISBN 578-9941-12-882-0
ვინჩენზო რუფო

ვინჩენზო რუფო (დ. 1508 — გ. 9 თებერვალი, 1587) — იტალიელი რენესანსის ეპოქის კომპოზიტორი. ვინჩენტო რუფო დაიბადა ვერონაში და გახდა მღვდელი 1531 წელს. ორგანზე დაკვრას ის ბიაჯიო როსეტისთან სწავლობდა. 1543 ან 1544 წელს ის ალფონსო დეალვანოსთან წავიდა სამუშაოდ. MusicBrainz
ჭანჭიკი

ჭანჭიკი — მანქანათა ნაწილებისა და ნაგებობათა გასართი შეერთებისათვის განკუთვნილი დეტალი. ჭანჭიკი ღეროა, რომელსაც ერთ ბოლოზე აქვს კუთხვილი, მეორე ბოლოზე კი — სხვადასხვა ფორმის ექვსკუთხა ან ოთხკუთხა თავი. ჭანჭიკს ამზადებენ ნახშირბადიანი, მცირედ ლეგირებული ან სპეციალური ფოლადისაგან, თითბირისგან და სხვ. ყოველდღიურ ქართულ მეტყველებაში ჭანჭიკის აღსანიშნავად გავრცელებულია რუსული ენიდან შემოსული ბარბარიზმი „ვინტი“ (რუს. Винт; გერმანული სიტყვიდან Gewinde, „ხრახნი“). ჭანჭიკსაჭრელი ჩარხი ჭანჭიკური შეერთება ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 383.
ძიძა

ძიძა — ადამიანი, რომელსაც, ტრადიციულად, მსახურის სტატუსი ჰქონდა დიდ ოჯახში, რომელიც თითქმის მე-20 საუკუნის ბოლომდე ყოველთვის ქალი უნდა ყოფილიყო. დღეს, ამ როლს რამდენიმე მამაკაციც ეჭიდება, მაგრამ იმ ქვეყნებში, სადაც მამრობითი სქესის ძიძების გარკვეული რაოდენობაა, მათ ძიძისგან განსხვავებული სახელებით მოიხსენიებენ, როგორიცაა, მაგალითად, «ბავშვის ზედამხედველი» ან «ბიძა» (კაცი + ძიძა). როგორც არ უნდა იყოს, ძიძის როლი მიეკუთვნება ბავშვის ადრეული განათლების სექტორს. მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში, დიდ ოჯახში ძიძა თავის საქმეს უძღვებოდა, რომელზეც ერთი მოახლე მაინც იყო მიმაგრებული. ბავშვის აღზრდაში მათი მნიშვნელობის გამო, ისინი მეტი პრივილეგიით სარგებლობენ, ვიდრე ახალბედა მოახლეები. ძიძები წლობით რჩებოდნენ ერთსა და იმავე არისტოკრატების ოჯახში და თაობებს ზრდიდნენ. დღეს, იმის მიუხედავად, რომ ოჯახების უმეტესობას ბავშვისთვის აყავს ან მოიხმარს პროფესიულ მუშახელს, ძიძებზე, რომლებიც სრული გრაფიკით იმუშავებენ (კლასიკური გაგებით), საშუალოზე ოდნავ ზედა და ზედა ფენის ოჯახებს თუ მიუწვდებათ ხელი. ძიძას შემდეგი სამუშაოების შესრულება ევალება: ბავშვზე ზრუნვა ოჯახთან წინსწარ მოლაპარაკებულ საათებში ბავშვების ფიზიკური, სოციალური, ემოციური, შემოქმედებითი და ინტელექტუალური განვითარების მხარდაჭერა ბავშვების საშიშროებისგან დაცვა და მათთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა მადისაღმძვრელი და დაბალანსებული საკვების მომზადება ბავშვის მშობლებთან კარგი ურთიერთობის შენარჩუნება, და ბავშვის განვითარების და ჩივილების შესახებ მათი ინფორმირება სისუფთავის შენარჩუნება სახლის იმ ადგილებში, რომელიც უშუალოდ ბავშვებთანაა დაკავშირებული ძიძა, როგორც წესი, 20-დან 30-წლამდე ქალია. ზოგიერთი უფრო ახალგაზრა. შედარებით ღარიბ ქვეყნებში, ძიძებად თინეიჯერი გოგონებიც მუშაობენ. ძიძებს ძირითადად დაბალი შემოსავლები აქვს. ზოგჯერ დამსაქმებელი ძიძას/ძიძებს ფორმის ტარებას თხოვს. ამ პრაქტიკას უფრო ადრე, მე-20 საუკუნეში მიმართავდნენ, მაგრამ 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული, ძიძებს ნებისმირი ტანსაცმლის ტარება შეუძლიათ, რომელშიც ისინი მუშაობის დროს თავს კომფორტულად გრძნობენ. ძიძისგან განსხვავებით, გუვერნანტი უფრო ბავშვების სწავლა-განათლებას აქცევს ყურადღებას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძიძა
ჭანჭური

ჭანჭური — საქართველოში ფართოდ გავრცელებული ხილის ადგილობრივი ჯიში. ჭანჭური საშუალი სიმაღლის ხეა. აქვს ძლიერგანტოტვილი, პირამიდული ვარჯი, მოწითალო ან მოყვითალო ფერის, გამოკვეთილყელიანი, მოგრძო ნაყოფი; ნაყოფის კანი თხელი და მკვრივია, რბილობი — მოყვითალო, წვნიანი, სპეციფიკური არომატი აქვს. დამწიფებას იწყებს აგვისტოს დასაწყისში. იყენებენ ნედლად ხილის სახით, ჩირად და ხილფაფად. ხე მსხმოიარობაში შედის მე-5—მე-6 წელს, მაღალმოსავლიანია. ახვლედიანი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 383.
ბეიბისითერი

ბეიბისითერი (ინგლ. Babysitter) — ადამიანი, რომლის სამუშაო ბავშვზე დროებით ზრუნვას გულისხმობს. ბეიბისითერობა ყველაზე გავრცელებულია თინეიჯერებს შორის, როგორც დამატებითი სამუშაო, ძირითადად, გოგონების შორის. სიტყვა «ბეიბი სით»-ის ცნება პირველად 1937 წელს გაჩნდა. მისი მოკლე ფორმა კი 1943 წელს გამოიყენეს.
ჭანჭყატი

ჭანჭყატი (Euonymus) — ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ხეებისა და ბუჩქების გვარი ჭანჭყატისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 200-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის სარტყლებში. საქართველოში იზრდება 7 სახეობა; მათგან 2 ენდემურია: კეცხოველის ჭანჭყატი (E. ketzkhovelii) — 2 მ-მდე სიმაღლის ბუჩქი, მოზამთროფოთლებიანი. გავრცელებულია მთელ დასავლეთ საქართველოში ზღვის დონიდან 1500 მ-მდე, მთის შუა სარტყლის ფართოფოთლოვან ტყეებში, ტყის პირებსა და ბუჩქნარებში; არმაზული ჭანჭყატი (E. armasica) — დაბალი ტანის, მიწაზე გართხმული ბუჩქი; გავრცელებულია თბილისის მიდამოებში (მცხეთა, საგურამო). იზრდება ქვეტყის სახით შერეულ ფართოფოთლოვან ტყეებში. ჭანჭყატის ღეროს და განსაკუთრებით ფესვის ქერქი შეიცავს გუტაპერჩს. ამ მხრივ პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს მეჭეჭიან ჭანჭყატსა (E. verrucosus) და ევროპულ ჭანჭყატს (E. europaeus), რომლებიც აღმოსავლეთ ევროპასა და კავკასიაში (მ.შ. საქართველოში) იზრდება. ჭანჭყატის ზოგი სახეობა დეკორატიულია, მწვანე მშენებლობაში იყენებენ. ლორია, მ., ქსე, ტ. 11, გვ. 383. თბ., 1987 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჭანჭყატი
ჭანჭყატისებრნი

ჭანჭყატისებრნი (ლათ. Celastraceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ხეები, ბუჩქები და ლიანებია. ყვავილები ორსქესიანი ან ერთსქესიანია; შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილედებად. ნაყოფი კოლოფი, კენკრა ან კურკიანაა. აერთიანებს 75-მდე გვარსა და 1150-მდე სახეობას. საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი გვარი — ჭანჭყატი. ლორია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 383. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჭანჭყატისებრნი
ჭაობი

ჭაობი — დედამიწის ზედაპირის განსაკუთრებული ტიპი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია უტორფო ან ტორფიანი, მუდმივად ტენიანი გრუნტი და სპეციფიკური მცენარეულობა, რომელშიც გაბატონებულია ჰელოფიტები. ჭაობი, მარში, ჭანჭრობი, ტბისა და მდინარის დატბორილი ნაპირები, ესტუარი – ყველა დაჭაობებული ტერიტორიაა. ისინი მრავალ ჰაბიტატს ქმნიან მცენარეებისა და ცხოველებისთვის, რომლებიც ღრმა წყლებში და მშრალ ხმელეთზე ვერ ცხოვრობენ. ფრინველებისთვის იდეალური ადგილია: ბინადრობს უამრავი თევზი, მცენარეები და მწერი, რაც მათ საკვებ ბაზას შეადგენს; ყველგან ხარობს ლელქაში და ჭილი ბუდის გასაკეთებლად. მდინარეები გამუდმებით ლექავს მოტანულ ნაშალ მასალას, ტალახში მცენარეულობა იზრდება, ამიტომ დაჭაობებული ადგილები დროთა განმავლობაში ნელ-ნელა იერ-სახეს იცვლის. ბევრ მათგანს საფრთხე ემუქრება, რადგან ჯერ ამოაშრობენ, შემდეგ კი ფერმერული და სატყეო მეურნეობისათვის ან სამშენებლო უბნებად იყენებენ. ზოგი ჭაობი პარაზიტი მწერების, მაგალითად ქინქლების, შესამცირებლად დააშრეს. ქიმერიძე კ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 383-384. საყმაწვილო ენც. დედამიწა, გამომც. პალიტრა L, 2010
ჭაობი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჭაობი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჭაობი — დედამიწის ზედაპირის ტიპი „ჭაობი“ — პოლიტიკური დაჯგუფება საფრანგეთის რევოლუციის დროს „ჭაობი“ — ირინა ავერბახის პირველი ქართული პორნოგრაფიული ჟანრის რომანი
დავით აღმაშენებლის ორდენი

დავით აღმაშენებელის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან სამოქალაქო, სამხედრო და სასულიერო პირები, სახელმწიფო მოღვაწეები ქართველი ერის წინაშე ღვაწლის, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და აღორძინების, საზოგადოების კონსოლიდაციის, დემოკრატიის დამკვიდრების საქმეში შეტანილი პირადი წვლილისათვის. ორდენი საქართველოს მეფის, დავით IV აღმაშენებლის (1089-1125) სახელობისაა. დამტკიცებულია 1992 წლის 24 დეკემბრის პარლამენტის დადგენილებით. დიზაინის ავტორია ემირ ბურჯანაძე. პირველი კავალერია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II (1998). დავით აღმაშენებლის ორდენს აქვს 40-მილიმეტრიანი მრგვლოვანი სილუეტი, რომელზეც გამოკვეთილია რომბი. რომბის წრიულ ჩაღრმავებაში გამოსახულია ასომთავრული „ა“-თი (Ⴀ) გარშემოწერილი ასომთავრული „დ“ (Ⴃ) და „თ“ (Ⴇ) (აღნიშნავს დავით აღმაშენებელს), ხოლო მათ თავზე ადგას სამეფო გვირგვინი. ორდენის ჰორიზონტალურ ღერძზე მოთავსებულია რვაქიმიანი ალმასისთვლიანი ვარსკვლავი. ორდენი მოძრავი ყუნწით უკავშირდება ოქროს ფირფიტისაგან დამზადებულ სამაგრს. რომბი ქართულ სიმბოლიკასა და საეკლესიო მხატვრობაში მამა ღმერთის სიმბოლოა და იისფერი ტონალობით გამოხატავენ, ამიტომ სამაგრზე გადაკრული ბაფთის თეთრ ფონზე (სიგანე — 27 მმ), დავით აღმაშენებლის მეფობის ოქროს ხანის აღსანიშნავად, გამოყენებულ ოქროსფერს (9 მმ) ორივე მხარეს 1,5 მმ დაცილებით ახლავს 2 მმ სიგანის იისფერი ხაზები. 1998 — ილია II; 2013 — გიგი უგულავა, ლევან ვარშალომიძე. საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები დაარქივებული 2007-10-06 საიტზე Wayback Machine. . საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ 1.0 1.1 ჯავახიშვილი ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 275–276. ↑ საქართველოს მოქმედი სახელმწიფო ჯილდოები : „ჰეროლდი“, 2020, № 9, გვ. 15, ISBN 2298-0261. ↑ 2003-2015 წლებში საქართველოს პრეზიდენტების მიერ გაცემული სახელმწიფო ჯილდოები. ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (10 მაისი, 2016). ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2021
ოქროს საწმისის ორდენი

ოქროს საწმისის ორდენი შეიძლება იყოს: ოქროს საწმისის ორდენი (ევროპა) — სახელმწიფოებრივი ორდენი ძველ ბურგუნდიაში, ავსტრიასა და გერმანიაში; ოქროს საწმისის ორდენი (საქართველო) — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო.
ოქროს საწმისის ორდენი (საქართველო)

ოქროს საწმისის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო; ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან უცხოელი მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომელთაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს საქართველოს სახელმწიფოს აღმშენებლობაში, მისი ეროვნული უშიშროების ინტერესების, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვაში, დემოკრატიული და თავისუფალი საზოგადოების ჩამოყალიბებაში, უცხოეთის სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ორმხრივად სასარგებლო ურთიერთობის დამყარებაში, საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების დაცვაში, ქართული კულტურის პოპულარიზაციაში, ქართული მეცნიერებისა და ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის. ორდენი მითიური ოქროს საწმისის სახელობისაა, რომელიც მდებარეობდა კოლხეთში, დღევანდელ დასავლეთ საქართველოში. ორდენი შემოღებულია საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით 1998 წლის 26 ივნისს. ოქროს საწმისის ორდენის ესკიზი შექმნილია საქართველოში, ქ. თბილისში, 1997 წელს. მისი ავტორები არიან: მხატვარი-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე და ჰერალდიკოსი მამუკა წურწუმია. ოქროს საწმისის ორდენი არის 52-მილიმეტრიანი ოქროს ვარსკვლავი, რომელიც მიღებულია დიდი შვიდბოლოიანი და მცირე შვიდქიმიანი ვარსკვლავების გადაწვნით. ვარსკვალავი შედგება შვიდი 51.450-იანი სეგმენტისაგან. ორდენის ავერსი — დიდი ვარსკვლავის ბოლოებში ჩასხმულია შინდისფერი მინანქარი, გადაწვნის ადგილებში მონაცვლეობით ჩასმულია 7 ლურჯი და 7 წითელი თვალი. ცენტრალური მედალიონის ირგვლივ არის 2 მმ სიგანის თეთრი ოქროს ტეხილი დეტალი. მედალიონში ამობურცულ ლურჯ მინანქარზე გამოსახულია ოქროს საწმისი თეთრი ოქროს რქებით. ვარსკვლავი ოქროს მოძრავი ყუნწით (10,5 X 10 მმ) უკავშირდება სამაგრის ზოლს. 1,1 მმ სისქის ოქროს რგოლი (გარე დიამეტრი – 15მმ) ხისტადაა დაკავშირებული სამაგრთან. სამაგრი არის ოქროს ორი გრიფონი (სიმაღლე – 16,5 მმ), ოქროს ფარით (7 X 12,2 მმ). ფარის ლურჯ მინანქარზე გამოსახულია ოქროს ემბლემა და დევიზის ლენტი (სიგრძე - 25,7 მმ; სიგანე – 3მმ), რომლის შინდისფერ მინანქარზე ოქროს ლათინური შრიფტით ამოტვიფრულია წარწერა – LABOR PRO GEORGIA. ორდენის რევერსი — ზედა ნაწილში აღნიშნულია ორდენის სამნიშნა რიგითი ნომერი. შუა ნაწილში, ქართული ორნამენტის თავზე ოქროთი ამოტვიფრულია წარწერა – „ღვაწლი საქართველოსათვის”, ქვემოთ – ორდენის დამზადების წელი. ორდენის ბაფთა ცისფერია (სიგანე - 34 მმ) ორი ოქროსფერი ზოლით (სიგანე – 5 მმ). 1999 — სულეიმან დემირელი 2000 — გერჰარდ შრედერი 2001 — ჰეიდარ ალიევი და ხუან ანტონიო სამარანჩი 2002 — ელისაბედ II 2003 — ისლამ ქარიმოვი, რასულ გამზატოვი და კირსან ილუმჟინოვი 2007 — ბართლომე I და ტოომას ჰენდრიკ ილვესი 2009 — კურშად თუზმენი, გაბრიელა ფონ ჰაბსბურგი, სერჟ სარქისიანი, ალაჰშუქიურ ფაშაზადე, მეთიუ ბრაიზა, ვიქტორ იუშჩენკო და მარი ენ ისლერ ბეგინი 2010 — ხავიერ სოლანა, სტრობე ტალბოტი და რეჯეფ თაიფ ერდოღანი 2014 — ჯეიმზ ეიმოსი 2015 — ბენ ჰოდჯესი და ხუან ეჩანოვე 2016 — ფილიპ ბრიდლოვი და ჯონ კოსტელო 2021 — ლეხ კონჩაკი 2022 — აბდულა II საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები დაარქივებული 2007-10-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ "სახელმწიფო ჯილდოები და პრემიები". ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 საქართველოს მოქმედი სახელმწიფო ჯილდოები : „ჰეროლდი“, 2020, № 9, გვ. 15, ISBN 2298-0261.
ელენა პაპარიზუ

ელენა პაპარიზუ (ბერძ. Έλενα Παπαρίζου; შვედ. Helena Paparizou; დ. 31 იანვარი, 1982, ბუროსი, შვედეთი) — ბერძენი მომღერალი. წარადგენდა საბერძნეთს ევროვიზია 2001 წელს ჯგუფ „Antique“, და მე-3 ადგილი დაიკავა. 2005 წელს გავიდა კიევში ევროვიზიაზე და სოლო სიმღერით პირველი ადგილი დაიკავა. ოფიციალური საიტი
კატლეტი

კატლეტი (ფრანგ. côtelette), გატარებული ხორცის ბრტყელი მოგრძო კვერი, სათანადოდ შეზავებული და შემწვარი. მას ხშირად მიირთმევენ პურთან ერთად. კატლეტი მომზადების წესით და სანელებლებით ჩამოჰგავს ქაბაბს.
გოსტივარი

გოსტივარი (მაკედ. Гостивар; ალბ. Gostivari; თურქ. Gostivar) — ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის პოლოგის რეგიონში. მდებარეობს შარ-პლანინას მთის ძირას. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 35 847 კაცია. უჭირავს 1 341 კმ². მოსახლეობას შეადგენს ალბანელები (47,1 %), მაკედონელები (33,2 %), თურქები (12,7 %) და ბოშები (5,3 %). გოსტივარი ქვეყნის დიდი ქალაქთა რიცხვს მიეკუთვნება და გააჩნია კარგი სამიმოსვლო არტერიები მავროვოსაკენ, ტეტოვოსაკენ, სკოპიესაკენ, დებარისაკენ, კიჩევოსა და ოჰრიდის მიმართულებით. ქალაქს აქვს აგრეთვე შედარებით კარგად განვითარებული ინფრასტრუქტურა. 1995 წელს კოსტივარიდან ტეტოვოს მიმართულებით 28 კმ. სიგრძის ავტოსტრადა დააგეს. ჩრდილოეთ მაკედონიის სარკინიგზო ხაზი გოსტივარიდან სკოპიესკენ მიემართება, ხოლო შემდეგ კი კიჩევოსაკენ. პეტროვიჩის საერთაშორისო აეროპორტი „პეტროვეცი“ მდებარეობს 100 კმ-ს დაშორებით. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს სოფელი ვრუტოკი, რომელშიც მდინარე ვარდარი იღებს თავის სათავეს. ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქების სია ჩრდილოეთი მაკედონია სკოპიე მაკედონური ენა სლავური ენები ტორბეშები პომაკები ქალაქ გოსტივარის ოფიციალური საიტი. დაარქივებული 2002-02-06 საიტზე Wayback Machine. ქალაქ გოსტივარის საინფორმაციო გვერდი
ტორბეშები

ტორბეშები (მაკედ. торбеши, ლათ. torbeš) — მაკედონელი ხალხის სუბეთნოსი, სლავურენოვანი მუსლიმანები. ტორბეშთა უმცირესობა ცხოვრობს მაკედონიასა და კოსოვოში. საუბრობენ მაკედონურ ენაზე. მათი რიცხვი სავარაუდოდ დაახლოებით 120 000-დან 200 000-მდე კაცს შეადგენს. ტორბეშებს მაკედონელებისა და სერბებისაგან მათი რელიგიური კუთვნილების გამო განასხვავებენ, ხოლო ამავე რეგიონში მცხოვრები თურქებისა და ალბანელებისაგან კი ენობრივად. გორანები – ლიტერატურაში მათ ზოგჯერ ტორბეშებთან აიგივებენ. პომაკები – მუსლიმი ბულგარელები ბერძენი მუსლიმები Болгары-мусульмане Македонии (торбеши и помаки) — глава монографии Васила Кынчова (1900)
ჰოლანდის გვირაბი

ჰოლანდის გვირაბი (ინგლ. Holland Tunnel) — საავტომობილო გვირაბი მდინარე ჰუდზონის ქვეშ, რომელიც კუნძულ მანჰეტენს აკავშირებს აშშ-ის კონტინენტურ ნაწილთან, კერძოდ, ნიუ-ჯერსის შტატის „ინტერსტეიტ 78“ მაგისტრალთან. გვირაბის თავდაპირველი სახელი იყო მდინარე ჰუდზონის საავტომობილო გვირაბი ან კანალ სტრიტის გვირაბი და ლინკოლნის გვირაბთან ერთად ერთ-ერთია ორი გვირაბიდან მდინარე ჰუდზონს ქვეშ. გვირაბს ამჟამად ისტორიული ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული, როგორც ერთ-ერთ ადრეულ ვენტილირებულ გვირაბსა და სამოქალაქო მშენებლობის მიღწევას. ჰოლანდის გვირაბი (ინგლისური)
SketchUp

SketchUp — სამგანზომილებიანი კომპიუტერული მოდელირების პროგრამა. 2006 წლის მარტში მის შემქმნელ ფირმასთან @Last Software ერთან შეისყიდა Google-მა. ამჟამად გარკვეული ფუნქციებით შეზღუდული ვერსია Google SketshUp თავისუფალია, ხოლო სრული ვერსია SketchUp Pro 6 ფასიანია. პროგრამის ძირითად უპირატესობად მიიჩნევა მისი მარტივი, ინტუიციური ინტერფეისი. მისი ყველაზე პოპულარული დამატებაა 3D Warehouse - მომხმარებლების მიერ შექმნილი მოდელების ან კომპონენტების ონლაინ საწყობი. პროგრამა ინტეგრირებულია Google Earth-თან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: SketchUp ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-04-13 საიტზე Wayback Machine.
ჭაობი (საფრანგეთის ისტორია)

„ჭაობი“ (ფრანგ. Les Marais), „ველი“ (Les Plaine), საფრანგეთის რევოლუციის (1789-99) დროს იმ დეპუტატთა სახელწოდება, რომლებიც ეროვნულ კონვენტში უმრავლესობას წარმოადგენდნენ. სახელწოდება მიიღეს მუდმივად მერყევი პოლიტიკის გამო. თვითონ „ჭაობი“ არცერთ პოლიტიკურ დაჯგუფებას არ ეკუთვნოდა და უფრო გავლენიან დაჯგუფებას ემხრობოდა ხოლმე. „ჭაობის“ ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ ემანუელ სიეიესი, ანტუან ტიბოდო, პოლ ბარასი. „ჭაობი“ ჟირონდისტების მხარეზე იყო, შემდეგ იაკობინელებისა. 1794 წ. იაკობინელებს შორის მომხდარი განხეთქილების დროს ისინი რობესპიერს მიემხრნენ, თერმიდორული გადატრიალების დროს კი განუდგნენ მას. ქსე, ტ. 11, გვ. 384. თბ., 1987
სექსი ამერიკის სამოქალაქო ომში

ამერიკის სამოქალაქო ომის პერიოდში სექსუალური ყოფაქცევა და შეხედულებები, ისევე როგორც ცხოვრების სხვა ასპექტები, კონფლიქტის გავლენის ქვეშ მოექცა. ფოტოგრაფიის განვითარებამ და მედიის გავრცელების გაადვილებამ სექსუალური მასალა უბრალო ჯარისკაცისთვის ხელმისაწვდომი გახადა. ყაზარმაში ე. წ. „ბარაკის ფავორიტები“ ცირკულირებდა. ეს იყო სექსუალური შინაარსის იაფფასიანი რომანები. სიშიშვლის ამსახველი ფოტოსურათებიც ხელმისაწვდომი იყო და ჯარისკაცებიც და ოფიცრებიც ხშირად ერთობოდნენ ამით. ეს 12x15 დიუმიანი სურათები $1.20 დოლარი ღირდა 12 ცალი, ან 12 ცენტი ერთი სურათისთვის. ეს იყო ძირითადად შიშველი ქალების სურათები. სექსუალურ აქტში გადაღებული ქალები ძირითადად ფერადკანიანები (შავკანიანი ან ინდიელი) იყვნენ. ვინაიდან ჯარისკაცები შინიდან ძალიან შორს იმყოფებოდნენ, ამ სურათებს სავარაუდოდ ძირითადად მასტურბაციისთვის იყენებდნენ. ომისდროინდელ გასართობ რომანთაგან დღემდე შემორჩენილია სულ სამი. სამივე ინდიანას უნივერსიტეტის კინსლის ინსტიტუტში ინახება. ზემოთ აღნიშნული არ ნიშნავს, რომ ქალები სექსისთვის ხელმიუწვდომნი იყვნენ. მეძავები თან დაყვებოდნენ ყაზარმებს ერთი ბანაკიდან მეორეში. მათმა რიცხვმა იმდენად იმრავლა პოტომაკის არმიაში კავშირის გენერალი ჯოზეფ ჰუკერის მეთაურობის პერიოდში, რომ ტერმინი „ჰუკერი“ მათ მეტსახელად შერჩათ. ზოგიერთი ქალი ჯარისკაცი იყო, კაცად გადაცმული. კავშირის ოფიცერს ერთხელ მოუხენებია ხელმძღვანელობისთვის, თუ როგორ დაარღვია კავშირის სერჟანტმა „ყველა სამხედრო კანონი“ მშობიარობის გამო, და ეს არ იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ჯარისკაცის სქესი აღმოუჩენიათ მშობიარობის გამო. მოკავშირეთა ტყვეთა ბანაკში ერთმა კონფედერატმა ჯარისკაცმა იმშობიარა, თუმცა მისი სქესი მეტუსაღეებისთვის მანამდე უცნობი იყო. ზოგიერთ ჯარისკაცს ჯგუფური გაუპატიურების აქტებშიც მიუღია მონაწილეობა. კონფედერატების არქივები განადგურდა, თუმცა გადარჩენილი დოკუმენტების ხუთი პროცენტი ცხადყოფს, რომ გაუპატიურების გამო ოცდაათზე მეტი სამხედრო გასამართლება მოუწყვიათ. სასჯელი ამ დანაშაულისთვის ჩვეულებისამებრ ან ჩამოხრჩობა ან დახვრეტა იყო. გაუპატიურების მსხვერპლთა უმრავლესობა შავკანიანი იყო. ხშირად, საშუალო ოჯახის თეთრკანიანი ქალისთვის ფულის შეძლევა სექსისთვის გაიგივებული იყო გაუპატიურებასთან. მაგ. რიგით ილინოისელ ჯარისკაცს კემპ დენისონში ერთი თვე გაუტარებია ჰაუპტვახტში იმის გამო, რომ დედა-შვილისთვის ფული შეუძლევია. სამხრეთის შტატებში შეჭრილი ფედერალური ჯარები ხშირად სარგებლობდნენ ადგილობრივი შავკანიანების უუფლებობით. შავკანიანი ჯარსკაცები კი მსგავსი დანაშაულისთვის გაცილებით მკაცრად ისჯებოდნენ. ტერმინი „ჰომოსექსუალობა“ მხოლოდ ომის დასრულებიდან 30 წლის შემდეგ გაჩნდა. შესაბამისად, რაიმე განსაზღვრული სასჯელი ამ სახის დანაშაულისთვის არ არსებობდა. თუმცა ამ მიზეზით 1865 წელს სამი წყვილი მეზღვაური დაუსჯიათ მოკავშირეების ჯარში. ომის პერიოდში მამაკაცის პროსტიტუციის მხოლოდ ერთი ფაქტია აღნიშნული. 1862 წლის 13 მაისს გაზეთი „რიჩმონდ დისპაჩი“ წერდა „ორივე სქესის მეძავებმზე“, რომლებიც ღიად ასაღებდნენ საკუთარ თავს ვაგონებში და ტროტუარებზე. მკვლევარებმა სცადეს გაერკვიათ სამოქალაქო ომის ცნობილ ფიგურათა შორის ჰომოსექსუალობის აღმნიშვნელი ფაქტები. ყველაზე ცნობილი მათ შორის იყვნენ კონფედერატი გენერალ-მაიორი პატრიკ კლებორნი და აშშ-ის პრეზიდენტი აბრაამ ლინკოლნი, თუმცა ორივე შემთხვევაში ამის დამადასტურებელი პირდაპირი საბუთი არ არსებობს.
თბილისობა

„თბილისობა“ — ყოველწლიური საშემოდგომო დღესასწაული ქალაქ თბილისში. პირველად აღინიშნა 1979 წლის 28 ოქტომბერს. 1990-იანი წლების დასაწყისში პაუზის შემდეგ, დღესასწაული 1995 წელს კვლავ განახლდა და მას შემდეგ ყოველწლიურ ტრადიციად იქცა. ტრადიციულად, დღესასწაული ოქტომბრის ბოლო (ან ბოლოსწინა) შაბათ-კვირას ტარდება და ორ დღეს გრძელდება. ფესტივალის ფარგლებში ეწყობა სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებები, სპორტული შეჯიბრებები, ქართული და ეთნიკური უმცირესობების ხალხური შემოქმედების კონცერტები და გამოფენა-გაყიდვები, სასოფლო-სამეურნეო ბაზრობები. ღონისძიებების ეპიცენტრია ძველი თბილისი — დედაქალაქის ისტორიული ნაწილი. ამავე დღეს სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე გამოჩენილ ადამიანებს ენიჭებათ თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება. თბილისობა დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. . თბილისის მერიის ვებ-საიტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თბილისობა
იქს-ადამიანები (მრავალმნიშვნელოვანი)

იქს-ადამიანები შეიძლება აღნიშნავდეს: იქს-ადამიანები — მარველის კომიქსების სუპერგმირებისგან შექმნილი გუნდი. კომიქსში: შემზარავი იქს-ადამიანები გიგანტური ზომის იქს-ადამიანები გამაუგნებელი იქს-ადამიანები ახალი იქს-ადამიანები იქს-ადამიანები: მემკვიდრეობა უკანასკნელი იქს-ადამიანები იქს-ადამიანები:მანგა ფილმში: იქს-ადამიანები (ფილმების სერია) იქს-ადამიანები (ფილმი) (2000) იქს-ადამიანები 2 (2003) იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა (2006) იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი (2009) იქს-ადამიანები: პირველი კლასი (2011) სამურავი: უკვდავი (2013) იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეები (2014) იქს-ადამიანები: აპოკალიფსი (2016) ტელევიზიაში: იქს-ადამიანების პრაიდი იქს-ადამიანები (სატელევიზიო სერიალი) იქს-ადამიანები: ევოლუცია სამურავი და იქს-ადამიანები სხვა გამოყენებით: Uncanny X-Men (ჯგუფი) ავსტრალიური როკ-ჯგუფი იხ. ასევე: იქს-ადამიანების კომპიუტერული და ვიდეო თამაშების სია X-Men (1992-წლის ვიდეო თამაში) (არკადული თამაში) X-Men (1993 წლის ვიდეო თამაში) (Sega) X-Men (Game Gear-ის თამაში) (Game Gear-ის თამაში) (1994) იქს-ადამიანების კომიქსების სია ადამიანი-იქსი/ნეით გრეი
ჭაპალა

ჭაპალა (ყოფ. ქოჩულო) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ნახიდურის თემში. მდებარეობს მდინარე მაშავერის მარჯვენა სანაპიროზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1121 კაცი. მთავარი სტატია: ჭაპალის ციხე. სოფელთან, მდინარეების მაშავერასა და ბოლნისისწყლის შუასაყარის მარჯვნივ 2-3 კმ-ზე, დგას შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე. ციხის ძირში ნასოფლარი და 2 ეკლესიის ნანგრევებია. იქვე, მდ. მაშავერაზე, XVII ს. ქვის თაღიანი ხიდია. ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 384. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა
ჰაუპტვახტი

ჰაუპტვახტი — (გერმ. Hauptwache) სპეციალური შენობა, სადაც დაპატიმრებულ სამხედრო მოსამსახურეს ათავსებენ. ყოფილ სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში არსებობდა საგარნიზონო და საჯარისო ჰაუპტვახტი. ჰაუპტვახტში ათავსებენ დისციპლინარული წესით, სამძებრო ორგანოების მიერ დაპატიმრებულს, სამართალში მიცემულ სამხედრო მოსამსახურეს და მას, ვისაც სამხედრო ტრიბუნალმა ჰაუპტვახტი მიუსაჯა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 607.
.travel

.travel — ზედა დონის საერთო დომენი. შემოტანილია 2005 წლის 8 აპრილს სპეციალურად ტურისტული კომპანიებისთვის. ქართული დიასპორა
.edu

.edu (ინგლ. education — განათლება) — ზედა დონის საერთო დომენი საგანმანათლებლო ინსტიტუტებისთვის.
პეტრე ჭარაია

პეტრე გიორგის ძე ჭარაია (ფსევდონიმი პ. გიორგაძე) (დ. 12 ივნისი, 1861, სოფ. ეშქეთი, ახლანდ. ოჩამჩირის რაიონი, — გ. 2 დეკემბერი, 1919, იქვე) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი და ეთნოგრაფი. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. მასწავლებლობდა აფხაზეთში, სამურზაყანოს (ძირითადად ახლანდ. გალის რაიონი) სოფლის სკოლებში. რუსეთის მმართველობის პერიოდში იცავდა ქართული ენის ინტერესებს და, მიუხედავად დევნა-აკრძალვისა, ბავშვებს ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა. ზოგიერთ სკოლასთან საკუთარი სახსრებით გახსნა ქართული ბიბლიოთეკა. წერილებში ეხებოდა ქართული სალიტერატურო ენის განვითარების საკითხებს, სასკოლო ცხოვრებას. კარგად ფლობდა აფხაზურ ენას, იღვწოდა აფხაზებში წერა-კითხვის გასავრცელებლად; ქართულ პრესაში აქვეყნდებდა ეთნოგრაფიულ სტატიებს აფხაზეთისა და აფხაზების შესახებ („აფხაზეთი და აფხაზნი“, «ივერია», 1888, 6 აგვ.—6 სექტ., № 165-186). კეკელიძე, მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 384.