laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტენოფაგია

სტენოფაგია (ბერძ. στενός — „ვიწრო“ და ბერძ. φᾰγεῖν — „ჭამა“) — ცხოველთა ვიწრო სპეციალიზებული კვება ერთი (მონოფაგია) და რამდენიმე სახის საკვებით (ოლიგოფაგია). სტენოფაგებს განეკუთვნება მრავალი უხერხემლო (მათ შორის მწერები), აგრეთვე ზოგიერთი ხერხემლიანი ცხოველი. მაგალითად, ვაშლის ჩრჩილის მატლი ჭამს მხოლოდ ვაშლის ხის ფოთლებს, ზოგიერთი კოპროფაგი — განსაზღვრული სახეობის ცხოველის ექსკრემენტს, შაკი — თევზს, სამხრეთ ამერიკის სამთითა ზარმაცა (ძუძუმწოვარი) ერთი სახეობის მცენარის (ცეკროპია) ფოთლებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 561.
ფლორესტა-აზული

ფლორესტა-აზული (პორტ. Floresta Azul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 660 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 351.596 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.32 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
განდუ

განდუ (პორტ. Gandu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.329 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 243 15 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 130.8 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
გონგოჟი

გონგოჟი (პორტ. Gongogi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 344 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 198.305 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.08 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
გოვერნადორ-ლომინადუ-ჟუნიორი

გოვერნადორ-ლომინადუ-ჟუნიორი (პორტ. Governador Lomanto Júnior) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 453 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 120.570 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53.52 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იბიკარაი

იბიკარაი (პორტ. Ibicaraí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23.910 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 231 938 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 104.65 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იბირაპიტანგა

იბირაპიტანგა (პორტ. Ibirapitanga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 610 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 470.264 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.08 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იბირატაია

იბირატაია (პორტ. Ibirataia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 946 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 226.139 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 83.78 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ილეუსი

ილეუსი (პორტ. Ilhéus) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 187 315 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 840.991 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 101.75 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იპიაუ

იპიაუ (პორტ. Ipiaú) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 44 430 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 286.597 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 155.03 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იტაბუნა

იტაბუნა (პორტ. Itabuna) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 205 885 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 443.198 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 464.54 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
სპარუსისებრნი

სპარუსისებრნი (ლათ. Sparidae) — თევზების ოჯახი ქორჭილასნართა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 10-150 სმ აღწევს. სხვადასხვაგვარი შეფერილობა აქვთ. მტაცებლები არიან, იკვებებიან აგრეთვე პლანქტონით. სპარუსისებრნი შეიცავს 30-ზე მეტ გვარს. გავრცელებული არიან მსოფლიო ოკეანის ზომიერ და ტროპიკულ წყლებში. შავ, აზოვის და იაპონიის ზღვებში ბინადრობს 8 გვარის 9 სახეობა. ჰერმაფროდიტები არიან. უმრავლესობა რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია. შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან გვხვდება ზღვის კარჩხანა (Diplodus annularis) და ოქროსფერი სპარუსი (Sparus aurata). დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 509.
სიფარი

სიფარი — ძველი ქალაქი შუამდინარეთში, მდინარე ევფრატის მარჯვენა ნაპირზე. მზის ღვთაების შამაშის (შუმერულად უთუ) კულტის ცენტრი. ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულს — ძვ. წ. I ათასწლეულში ბაბილონეთის მსხვილი ვაჭრობა-ხელოსნობის ცენტრი იყო, თვითმმართველობით სარგებლობდა და თავისუფალი იყო გადასახადებისაგან. მართავდა უხუცესთა საბჭო, რომელსაც სათავეში შამაშის უზენაესი ქურუმი ედგა. ძვ. წ. 538 წელს სიფარი სპარსელებმა დაიპყრეს. 1880 წელს დაიწყო სიფარის არქეოლოგიური კვლევა. გათხრების შედეგად გამოვლინდა ქალაქის ზღუდე, ქალაქის შუაგულში აღმართული ზიქურათი და ღვთაება შამაშის ტაძარი. სიფარი 30 კილომეტრი სიგრძის სამეფო არხით უკავშირდებოდა მდინარე ევფრატის მარცხენა ნაპირზე მდებარე ქალაქ ოპისს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 406.
XXII საუკუნე

ათწლეულები და წლები საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები 2101 - 2102 - ... 2198 - 2199 - საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოღვაწენი 2101 - 2102 - ... 2198 - 2199 - ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: XXII საუკუნე
890-იანები

890-იანი (რვაას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 890-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 890 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 899 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899 საჯიდების დინასტიის წარმომადგენელმა ხალიფა აბუ ლ-საჯიმ აზერბაიჯანის მმართველად მისი ვაჟი მუჰამადი დანიშნა. ლევენის ბრძოლაში ალნულფმა დაამარცხა ნორმანები. სმბატ I სომხეთის მეფე გახდა. ვიკინგები მეორედ დაესხნენ თავს პრიუმის სააბატოს. ჰერეთის მთავარმა ჰამამმა მეფის ტიტული მიიღო. შეიქმნა ჰერეთის სამეფო. კვირიკე I კახეთის ქორეპისკოპოსი გახდა. ბულგარეთის დედაქალაქი გადაიტანეს პრესლავში. დიდი მორავიის სამეფო ტახტზე ავიდა მოიმირ II, მამამისის სვატოპლუკ I-ის სიკვდილის შემდეგ. იაპონიამ ჩინეთთან სავაჭრო ურთიერთობა შეწყვიტა. დანიელებმა თავდასხმები დაიწყეს ინგლისის ქალაქ სასექსზე. დიდ მორავიას გამოეყო ბოჰემია. ქ. ბულგაროფიგონთან ბრძოლაში ბულგარეთის მეფის სიმეონ I-ის ჯარებმა ბიზანტიელები დაამარცხეს. ალფრედ დიდმა რესტავრაცია გაუკეთა ლონდონის კედელს. შატბერდის ლავრაში გადაიწერა ადიშის ოთხთავი. უნგრელებმა ალყა შემოარტყეს ქ. კიევს. ბოლონია შეუერთდა იტალიის სამეფოს.
880-იანები

880-იანი (რვაას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 880-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 880 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 889 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 ნასრამ დავით I კურაპალატი მოკლა. კარლ III საღვთო რომის იმპერატორი გახდა. სარკინოზებმა მონტე-კასინო დაარბიეს. ტანის დინასტიამ თურქული ტომების დახმარებით ჩაახშო სახალხო აჯანყება, რომლის სათავეში იდგა ხუან ჩაო. დიეგო როდრიგესმა ქ. ბურგოსი დააფუძნა. ფროდი დანიის მეფე გახდა. ვიკინგებმა ქ. პარიზს ალყა შემოარტყეს. შეიქმნა ჩოლას სამეფო ინდოეთში.(დაეცა 1267წ.) ბაგრატ I-მა მოკლა აფხაზთა მეფე ადარნასე და თვითონ დაიჭირა ტახტი. ბაგრატ კურაპალატის შვილიშვილმა ადარნესემ მიიღო „ქართველთა მეფის“ ტიტული. ბერენგარ I იტალიის მეფე გახდა. ბულგარეთში ბორის I-ის შემდეგ ვლადიმირი გამეფდა. იტალიაში ფორლი პირველად რესპუბლიკა გახდა.
870-იანები

870-იანი (რვაას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 870-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 870 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 879 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879 იოანე კოლოვუმ დააარსა პირველი სავანე ათონზე. არაბებმა კუნძული მალტა დაიპყრეს. შეიქმნა ბულგარეთის ავტოკეფალური საარქიეპისკოპოსო. 4 იანვარი : ვიკინგებმა რედინგის ბრძოლაში დაამარცხეს ეთელრედ I. საღვთო რომის იმპერატორი ლუდვიგ II მეორედ იქნა დაგვირგვინებული. ჰარალდ I ჰორფაგერი ნორვეგიის პირველი მეფე გახდა. დიდი მორავიის მეფემ სვიატოპოლკ I-მა აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფოსთან ზავი დადო. ტანის დინასტიაში დაიწყო სახალხო აჯანყება, რომლის სათავეში იდგა ხუან ჩაო. შარლ „მელოტი“ საღვთო რომის იმპერატორი გახდა. არაბებმა სიცილია დაიკავეს. ტაო-კლარჯეთის სამეფო ტახტზე დავით I კურაპალატი ავიდა. გადასახლებაში მყოფი პატრიარქი ფოტიოს I კონსტანტინეპოლში დაბრუნდა. მაისი : ქ. ედინგტონთან ბრძოლაში ალფრედ დიდმა დაამარცხა ვიკინგები და აღადგინა კონტროლი უესექსის ტერიტორიაზე. რვათვიანი ბრძოლის შემდეგ არაბებმა სიცილიის ქ. სირაკუზა აიღეს. ლეონის მეფემ ალფონსო III-მ ომაიადებისაგან ქ. კოიმბრა დაიბრუნა. ქ. კონსტანტინოპოლში, აია-სოფიას ტაძარში გაიხსნა დიდი მსოფლიო საეკლესიო კრება.
860-იანები

860-იანი (რვაას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 860-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 860 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 869 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869 კირილე და მეთოდე ხაზარებთან ჩავიდნენ. ეთელბერტ I უესექსის მეფე გახდა. 28 მაისი — ვიკინგებმა ქ. პარიზი ააოხრეს. დემეტრე II-ის გარდაცვალების შემდეგ აფხაზთა სამეფოს მეფე გახდა გიორგი I. მაიას ცივილიზაციის საცერემონიო ცენტრი ლაბნა აშენდა. როსტისლავის თხოვნით კირილე და მეთოდე დიდ მორავიაში ჩავიდნენ. აიგო ქსნის არმაზი. გადაიწერა სინური მრავალთავი იერუსალიმის წმიდა საბას ლავრაში. ასტურიის სამეფოში ორდონიო I-ის სიკვდილის შემდეგ დიდებულებმა ახალ მეფედ ალფონსო III გამოაცხადეს. ვიკინგებმა ქ. იორკი აიღეს. რომის პაპმა ნიკოლოზ I-მა ჯადოქრობის ბრალდებით წამების გამოყენება აკრძალა. ქ. ოჰრიდი ბულგარეთის სამეფოს შემადგენლობაში მოექცა. ჩამოყალიბდა პორტუგალიის საგრაფო. პირველი გრაფი – ვიმარა პერეში. 26 მაისი : იაპონიაში, ქ. სენდაისთან მოხდა დიდი მიწისძვრა. სამხრეთ ერაყში ზანგი მონები აჯანყდნენ. შედგა კონსტანტინეპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება.
850-იანები

850-იანი (რვაას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 850-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 850 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 859 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 არაბებმა ქ. ბარსელონა აიღეს. ბორის I ბულგარეთის მეფე გახდა. 5 აგვისტო : ბუღა თურქის ლაშქრობა საქართველოში და თბილისის აოხრება. ბუღა თურქი მეორედ შემოესია საქართველოს და ააოხრა გარდაბანი. ედმუნდი აღმოსავლეთ ანგლიის მეფე გახდა. 22 დეკემბერი : ირანის ჩრდილოეთ ნაწილში მომხდარმა მიწისძვრამ იმსხვერპლა დაახ. 200 000 ადამიანი. კორინთოში მიწისძვრამ ისმხვერპლა დაახ. 45 000 ადამიანი. ეთელბალდმა მამამის ეთელვულფ I-ს ჩამოართვა უესექსი სამეფო ტახტი. სენ-კანტენთან (ჩრდილო საფრანგეთი) ბრძოლაში ჰუმფრიდმა აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფოს ლუი გერმანელი დაამარცხა. ვიკინგებმა ბალეარის კუნძულები ააოხრეს.
840-იანები

840-იანი (რვაას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 840-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 840 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 849 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849 სტელინგის აჯანყება საქსონიაში. ქ. ვერდენში დადებული ხელშეკრულებით ფრანკთა იმპერია დაიშალა არაბულ-ბიზანტიური ომები: ბიზანტიის იმპერიასა და აბასიანთა სახალიფოს შორის მოხდა ტყვეების გაცვლა. გაცვლა გრძელდებოდა 10 დღის განმავლობაში და ბიზანტიამ დაიბრუნა 4600 ტყვე. პარიზის ალყა: ვიკინგებმა ქალაქი პარიზი დაარბიეს. დიდი ანტი-ბუდისტური დევნა: იმპერატორი უ-ცზუნი ტანის დინასტიიდან იწყებს ჩინეთში ბუდისტების და სხვა ისეთი უცხო რელიგიების დევნას როგორებიცაა: ზოროასტრიზმი, ნესტორიანელობა, მანიქეიზმი. 4,600-ზე მეტი მონასტერი და 40,000-ზე მეტი ტაძარი დაანგრიეს. 260,000-ზე მეტი ბუდისტი ბერი და მონაზონი აიძულეს დაბრუნებოდა საერო ცხოვრებას. მუსლიმანებმა ლეონი მეორედ აიღეს. სარკინოზებმა იტალიის ქ. ბარი აიღეს.
830-იანები

830-იანი (რვაას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 830-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 830 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 839 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839 შეიქმნა დიდი მორავიის სახელმწიფო. პიპინ I-მა და ლუი გერმანელმა ფრანკთა მეფე ლუი I-ის წინააღმდეგ ამბოხება მოაწყვეს. ბიზანტიის იმპერატორმა თეოპილემ ხატების თაყვანისცემა აკრძალა. ალ-მუთასიმი ბაღდადის ხალიფა გახდა მისი ძმის ალ-მამუნის სიკვდილის შემდეგ. დიდი მორავიის მთავარმა მოიმირ I-მა თავის სახელმწიფოს შემოუერთა ნიტრას სამთავრო. ვიკინგებმა ქ. დორესტადი (ახლანდელი ნიდერლანდები) ააოხრეს. ფრანკთა სამეფოს არქიპისკოპოსებმა იმპერატორი ლუი I ღვთისმოშიში გაათავისუფლეს. იმპერატორმა საზავო ხელშეკრულება დადო აკვიტანიის მეფე პიპინ I-თან და ბავარიის მეფე ლუი გერმანელთან. აბასიანთა ხალიფამ ალ-მუთასიმმა დედაქალაქი გადაიტანეს სამარაში. ვიკინგებმა უესექსის მეფე ეგბერტის ლაშქარი დაამარცხეს. კაირუანის დიდი მეჩეთის მშენებლობა დაიწყო ტუნისში. ჰერეთის მთავარმა საჰლმა არაბებს გადასცა ალბანეთში ხურამიტული აჯანყების ხელმძღვანელი ბაბექი. ვიკინგები თავს დაესხნენ ქ. კონსტანტინოპოლს. ეთელვულფ I უესექსის მეფე გახდა.
820-იანები

820-იანი (რვაას ოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 820-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 820 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 829 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829 დაიწყო თომა სლავის აჯანყება. აბდ ალ-რაჰმან II კორდოვის საამროს ამირა გახდა. ჰერეთის მთავარმა საჰლმა ალბანეთის მმართველი, მიჰრანიდი ვარაზ-თრდატი დაამარცხა და მიითვისა ტიტული „რანთა მეფე“. სუმბატ დავითის ძის მიოხედვით არტანუჯში მოკლეს აშოტ კურაპალატი გრიგოლის გარდაცვალების შემდეგ კახეთის მთავარი გახდა ვაჩე. აღლაბიდებმა სიცილია დაიპყრეს. ეგბერტი მთელი ინგლისის პირველი მეფე გახდა. მარკოზ მოციქული ალექსანდრიიდან ვენეციაში გადაასვენეს.
810-იანები

810-იანი (რვაას ათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 810-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 810 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 819 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819 ქ. მერიდის მაცხოვრებლები ომაიანების მმართველობის წინააღმდეგ აჯანყდნენ. 26 ივლისი : ბიზანტიის იმპერატორი ნიკიფორე I ბულგარეთის ხან კრუმთან ბრძოლაში დაიღუპა. ფრანკთა მეფე ლუი I-მა პირენეის მთების გადაღმა განამტკიცა ფრანკთა მმართველობა პამპლონასა და ბასკებზე. ბულგარეთის ხანმა ომურტაგმა და ბიზანტიის იმპერატორმა ლეონ V-ემ საზავო ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი. ანტიარაბული აჯანყება აზერბაიჯანსა და დასავლეთ ირანში ბაბექის მეთაურობით. ფრანკთა მეფე ლუი I-მა სამფლობელო გაუყო სამ ვაჟიშვილს და უფროსი ლოთარ I თანაიმპერატორად გამოაცხადა. ლუი გერმანელი ბავარიის მეფე გახდა.
800-იანები

800-იანი (რვაასიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 800-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 800 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 809 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809 კარლოს დიდი რომის პაპმა ლეო III იმპერატორად აკურთხა 28 დეკემბერი : ლუი I ღვთისმოსავმა დაიპყრო ბარსელონა გრაფ ვილჰელმ ტულუზელის დახმარებით. ეგბერტი უესექსის მეფე გახდა. ჯაიავარმან II-მ კამბოჯა გააერთიანა და დააფუძნა ანგკორის სამეფო. კორეაში ტაძარი ხეინსა აშენდა. სარკინოზებმა ბიზანტიის იმპერატორ ნიკიფოროს I-ის ჯარი მწარედ დაამარცხეს. კარლოს დიდმა საქსონიის დაპყრობა დაასრულა. ბულგარეთის ხანმა კრუმმა ავარების სახანოს აღმოსავლეთი ნაწილი დაიპყრო და გაანადგურა. ვიკინგებმა კუნძულ იონის მაცხოვრებლები გაჟლიტეს. ქ. მერიდის მაცხოვრებლები ომაიანების მმართველობის წინააღმდეგ აჯანყდნენ. დჰაპულა III შრი-ლანკის მეფე გახდა და დედაქალაქი გადაიტანა ანურადჰაპურაში. აბასიანთა სახელმწიფოს დედაქალაქი გადაიტანეს ბაღდადიდან სამარაში.
790-იანები

790-იანი (შვიდას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 790-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 790 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 799 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 ალკუინი ინგლისში დაბრუნდა აახენიდან, სადაც იგი კაროლინგების სამეფო კარის მასწავლებლად იყო მიწვეული. ალფონსო II ასტურიის მეფე ხდება. ჰიშამ I-მა ჯიჰადი გამოაცხადა. 8 ივნისი : ვიკინგებმა პირველად შეუტიეს ბრიტანეთს. იაპონიის დედაქალაქი კიოტოში გადაიტანეს. დაიწყო ჰეიანის პერიოდი. რომის პაპ ლეო III-ის პოლიტიკით უკმაყოფილო რომაელმა დიდებულებმა ბრალად დასდეს მას მრუშობა, ფიცის გატეხა და აჯანყება მოაწყვეს.
780-იანები

780-იანი (შვიდას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 780-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 780 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 789 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 780 781 782 783 784 785 786 787 788 789 კონსტანტინე IV ბიზანტიის იმპერატორი გახდა მამამისის, ლეონ IV-ის სიკვდილის შემდეგ. ჰარუნ არ-რაშიდის ჯარი ანატოლიაში იჭრება და ქ. კონსტანტინოპოლს უახლოვდება. კარლოს დიდი ინგლისიდან კაროლინგების სამეფო კარში მეცნიერ ალკუინს იწვევს. ბიზანტიელი მხედართმთავარი სტავრაკიოსი პელოპონესის ნახევარკუნძულზე მცხოვრები სლავების წინააღმდეგ ლაშქრობს. იაპონიის დედაქალაქი ნარიდან გადაიტანეს. კარლოს დიდმა ქ. ჯირონა დაიბრუნა მავრებისაგან. ვიშესლავი დალმაციის მმართველი გახდა. დაიწყო ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება ბერმუდო I ასტურიის მეფე გახდა. იდრის I-მა ქ. ფესი დააარსა. ვიკინგთა მეფე ბეოტრიკმა მერსიის მეფის, ოფას ქალიშვილზე იქორწინა.
770-იანები

770-იანი (შვიდას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 770-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 770 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 779 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 ნერსე II ქართლის ერისმთავარი გახდა. აბასიანთა ხალიფა მანსურმა ქართლის ერისმთავარი ნერსე II ბაღდადში გაიწვია და დაატყვევა. იტალიაში ლანგობარდთა უკანასკნელმა სამეფომ არსებობა შეწყვიტა. ბიზანტიის იმპერატორი ლეონ IV თავის ვაჟს, კონსტანტინეს თანაიმპერატორად აცხადებს. კარლოს დიდმა საქსონები დაამარცხეს. საქსონების მეთაური ვიდუკინდი დანიაში გაიქცა.
760-იანები

760-იანი (შვიდას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 760-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 760 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 769 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 ლეგენდის თანახმად ბერებმა მაქსიმომ და ფრომესტანომ ქ. ოვიედო დააფუძნეს. აბასიანთა ჯარი ქ. კაირუანს კვლავ იპყრობს. 17 თებერვალი : იანის სახელმწიფოს იმპერატორმა ში ჩაოიმ თავი დაიხრჩო, რითაც დასრულდა შვიდწლიანი ან ლუშანის აჯანყება ტანის დინასტიაში. ნოემბერი : ტიბეტელთა ჯარი ტანის დინასტიის დედაქალაქ ჩანანს იპყრობს. ხაზარებმა ამიერკავკასიაზე ილაშქრეს. ლორშის სააბატო დაარსდა გერმანიის ქ. ლორშში. ტელეცის გარდაცვალების შემდეგ საბინი ბულგარეთის ხანი ხდება. რომის პაპმა სტეფანე III-ემ მოიწვია საეკლესიო კრება, რომელმაც გაკიცხა ანტიპაპი კონსტანტინე II და ცვლელიბები შეიტანა პაპის არჩევის წესში.
750-იანები

750-იანი (შვიდას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 750-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 750 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 759 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 ლანგობარდებმა აიღეს ქალაქი რავენა, რითაც დასრულდა ბიზანტიის რავენის საეგზარქოსოს არსებობა. ფრანკთა მეფემ პიპინ მოკლემ ქ. ჩიტა-დი-კასტელო ვატიკანს გადასცა. რომის პაპის ზაქარიას გარდაცვალების შემდეგ ახალ პაპად არჩეულ იქნა სტეფანე, მაგრამ იგი არჩევიდან ორ დღეში გარდაიცვალა ისე, რომ მისი კორონიზაცია არ მომხდარა. არაბებმა ქ. სამარყანდი აიღეს. რომის პაპმა სტეფანე II-ემ გვირგვინი უკურთხა ფრანკთა მეფე პიპინ მოკლეს . ან ლუშანმა ტანის დინასტიის მმართველობის წინააღმდეგ აჯანყება დაიწყო. პიპინ მოკლემ ლაშქარი გააგზავნა იტალიაში პაპის დასახმარებლად ლანგობარდებთან ბრძოლაში. არაბები პირენეს ნახევარკუნძულზე აარსებენ კორდოვის საამიროს. 9 მარტი : პალესტინასა და სირიაში დიდი მიწისძვრა მოხდა. ლანგობარდთა მეფე დეზიდერიუსი ქალაქებს, სპოლეტოსა და ბენევენტოს იპყრობს. ან შის აჯანყების დროს, არაბები და სპარსელები ნავსადგურ გუანჯოუს ანადგურებენ. ფრანკებმა ნარბონი აიღეს. სარაცინები გაძევებული იქნენ საფრანგეთის ტერიტორიიდან.
740-იანები

740-იანი (შვიდას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 740-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 740 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 749 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 ბიზანტიელები არაბებს ამარცხებენ აკრონიოსთან ბრძოლაში. მერსიის მეფე ეთელბალდმა უესექსი დაიპყრო. ადარნასე ბაგრატიონი კლარჯეთის ერისთავი ხდება. ბოდენის ტბის კუნძულ რაიხენაუზე მონასტერი აშენდა. ომაიანთა ჯარი მერტოლის რეგიონში (ახლანდელი პორტუგალია) მომხდარ ბერბერთა აჯანყებას ახშობს. კონსტანტინე III-მ დაამარხცა არტავაზდი და დაუბრუნდა ბიზანტიის საიმპერატორო ტახტს. ბიზანტიის იმპერატორმა კონსტანტინე V-მ დაამარცხა არაბთა ლაშქარი და კვიპროსი დაიბრუნა. სიცილიაში, კალაბრიასა და მონემვასიაში შავი ჭირი გაჩნდა. აბასიანებმა ისპაანთან ომაიანთა ჯარები დაამარცხეს და ერაყში შევიდნენ. პალესტინაში ძლიერი მიწისძვრა მოხდა.
730-იანები

730-იანი (შვიდას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 730-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 730 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 739 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 ბიზანტიაში გამოიცა ედიქტი ხატთაყვანისმცემლობის აკრძალვის შესახებ. არაბები მარცხდებიან პუატიესთან ომში. მდ. ბოარნთან ბრძოლაში ფრანკები ფრიზებს ამარცხებენ. დაიწყო მარვან II იბნ მუჰამადის ლაშქრობა საქართველოში. დაარსდა თბილისის საამირო. აფხაზთა და ქართველთა გაერთიანებულმა ლაშქარმა ანაკოფიასთან მოიგერია არაბები. არჩილი ქართლის ერისთავი გახდა. ალფონსო I ასტურიის მეფე გახდა. ბონიფაციუსმა რეგენსბურგის საეპისკოპოსო დააფუძნა.
720-იანები

720-იანი (შვიდას ოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 720-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 720 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 729 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 არაბები ლაშქრობენ გალიაში და იპყრობენ ფრანკთა სახელმწიფოს სამხრეთ ტერიტორიებს. ხილპერიკ II-ის სიკვდილის შემდეგ, ფრანკთა მეფე ხდება თოიდერიხ IV. ვიკინგებისა და კორნუოლელების გაერთიანებული ჯარმი უესექსის სამეფოს ჯარს ამარცხებს. იაზიდ II-ის სიკვდილის შემდეგ ომაიანთა დინასტიის ხალიფა ხდება ჰიშამი. იაპონიის იმპერატორი ხდება შომუ. ეგვიპტეში მუსლიმანური მმართველობის წინააღმდეგ კოპტები აჯანყდნენ. პაპმა გრიგოლ II-მ ხატმებრძოლეობა დაგმო. ლანგობარდთა მეფე ლიუტპრანდი ყველა საეგზარქოსოს იპყრობს. არაბმა სარდალმა ჰარაჰმა თბილისი დაიკავა და განაახლა „დაცვის სიგელი“.
710-იანები

710-იანი (შვიდას ათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 710-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 710 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 719 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 ნეკორის სამეფო დაარსდა მაროკოში. იწყება ნარას პერიოდი იაპონიაში. დედაქალაქი ხდება ნარა. 15 მარტი : მავრების შეჭრა პირენეს ნახევარკუნძულზე; არაბებმა დაიპყრეს ლისაბონი. ომაიანებმა ქ. ლისაბონი დაიპყრეს. პელაიომ ასტურიის სამეფო დააარსა.
700-იანები

700-იანი (შვიდასიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 700-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 700 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 709 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 დაიწყო არაბეთ-ხაზარეთის ომი 702—781 — იაპონიის იმპერატორ კონინის მმართველობა. არაბთა ბატონობის წინააღმდეგ სომხები აჯანყდნენ. ეგია I სომხეთის კათოლიკოსი გახდა. თურქთა სახაკანომ ჩინეთის ბატონობისაგან გათავისუფლდა. ომაიანთა გენერალმა მუჰამად იბნ მარვანმა ჩაახშო ამბოხება სომხეთში. მავრებმა ბიზანტიას წაართვეს ბალეარის კუნძულები. სელრედი გახდა ესექსის მეფე. კეოლრედი გახდა მერსიის მეფე.