laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დაზღვევა

დაზღვევა — რისკის მართვის ერთ-ერთი ფინანსური ინსტრუმენტი, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია რისკის შედეგად წარმოქმნილი ფინანსური ზარალის თავიდან აცილება (სადაზღვევო საზოგადოებაზე გადაცემა). კლიენტსა (დამზღვევი) და სადაზღვევო საზოგადოებას (მზღვეველი) შორის დადებული სადაზღვევო ხელშეკრულებისას დამზღვევის მიერ ხდება რისკის მზღვეველისათვის გადაცემა, რის შემდეგაც შესაძლო ზარალის დროს მზღვევლი დამზღვევს სრულად აუნაზღაურებს ფინანსურ ზარალს იმ ოდენობით და იმ პირობებით, რომელიც სადაზღვევო ხელშეკრულებაშია ჩადებული. დაზღვევოს ძირითადი პრინციპი ასეთია: ყოველწლიურად უამრავ ადამიანს გარკვეული თანხა შეაქვს საერთო ფონდში, საიდანაც კომპესაცია მიეცემათ ცალკეულ დაზღვეულ პირებს. დაზღვევის პირობები განისაზღვრება საბუთით — პოლისით — რომელსაც სადაზღვეო კომპანია გასცემს. ყველას შეუძლია ნებისმიერი უსიამოვნებისაგან დაიზღვიოს — სახლისა თუ ავტომობილის დაზიანებით დაწყებული და სამსახურის დაკარგვით დამთავრებული. სპორტის ბევრი დიდი ვარსკვლავი ეზღვევა სერიოზული ტრავმის წინააღმდეგ, რომელსაც შესაძლოა კარიერა შეუწყვიტოს. პენსია დაზღვევის სახეობაა, რომელიც იმის გარანტიას იძლევა, რომ პენსიაზე გასული ადამიანი გარკვეულ შემოსავალს მიიღებს. ზოგჯერ პენსია ნამსახურები წლების მიხედვით ინიშნება, მეტწილად კი შენატანებზეა დაფუძნებული: სადაზღვევო ფონდში ყოველკვირეულად ირიცხება ხელფასის გარკვეული თანხა, რომლის საფუძველზე შემდგომში ადამიანი პენსიას იღებს. „ჯანდაცვის ეკონომიკა და დაზღვევა“, თენგიზ ვერულავა, თბილისი, 2009 წ. Oxford University Press 1998. საქართველოს სადაზღვევო სექტორის სიახლენი თენგიზ ვერულავა – “ჯანმრთელობის დაზღვევის ისტორია” დაარქივებული 2013-01-01 საიტზე Wayback Machine.
One Tree Hill (ეპიზოდების სია)

აქ არის წარმოდგენილი ამერიკული ტელესერიალ „One Tree Hill“-ის ეპიზოდების სია. „One Tree Hill“ შექმნილია მარკ შვანის მიერ, რომელმაც აგრეთვე დაწერა ერთი მესამედი მისი, მათ შორის სეზონების გახსნის და სეზონის დახურვის ეპიზოდების. შვანთან ერთად სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერები არიან ჯო დავოლა, გრეგ პრანჯი, მაიკ ტოლინი, და ბრაიან რობინსი. შოუ პროდუსირებულია ტოლინ/რობინს პრადაქშანის და ვორნერ ბორზ. ტელევიზიის მიერ. სერიალში მონაწილეობენ ჩედ მაიკლ მარი და ჯეიმზ ლაფერტი, ისინი განასახიერებენ ნახევარ ძმებს ლუკას სკოტს და ნეიტან სკოტს, აგრეთვე სერიალში თამაშობენ ჰილარი ბარტონი, სოფია ბუში, ბეტანი ჯოი გალეოტი, ლი ნორისი და ანტონ ტანერი, რომლებიც განასახიერებენ პეიტონ სოიერს, ბრუკ დევის, ჰეილი ჯეიმზ სკოტს, მარვინ "მოუთ" მაკფადენს და ანტონ "სკილს" ტეილორს. „One Tree Hill“ პირველი სამი სეზონი 2003 წლის 23 სექტემბრიდან 2006 წლის 3 მაისამდე გადიოდა ამერიკულ არხ The WB-ზე, სანამ ის გაერთიანდებოდა UPN-თან 2006 წელს და შეიქმნებოდა ახალი არხი The CW, რომელიც მაუწყებლობს 2006 წლის 27 სექტემბრიდან . თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 1) თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 2) თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 3) თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 4) თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 5) თარგი:მთავარიOne Tree Hill (სეზონი 6) ეპიზოდების რეზიუმე დაარქივებული 2008-10-26 საიტზე Wayback Machine. The CW-დან ↑ One Tree Hill - About. The CW. CBS Corporation (2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-18. ციტირების თარიღი: 2008-02-08. ↑ One Tree Hill - Cast. The CW. CBS Corporation (2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-18. ციტირების თარიღი: 2008-02-08. ↑ One Tree Hill Season One Episode Recaps. KTLA. Tribune Company. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-02. ციტირების თარიღი: 2008-02-09. ↑ One Tree Hill Season Three Episode Recaps. KTLA. Tribune Company. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-02. ციტირების თარიღი: 2008-02-09. ↑ One Tree Hill Season Four Episode Recaps. KTLA. Tribune Company. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-02. ციტირების თარიღი: 2008-02-09. ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 Season 1 Episode Guide Booklet. [Book]. One Tree Hill: The Complete First Season: Warner Brothers Home Entertainment. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 Season 2 Episode Guide Booklet. [Book]. One Tree Hill: The Complete Second Season: Warner Brothers Home Entertainment. ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 Season 3 Episode Guide Booklet. [Book]. One Tree Hill: The Complete Third Season: Warner Brothers Home Entertainment. ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 Season 4 Episode Guide Booklet. [Book]. One Tree Hill: The Complete Fourth Season: Warner Brothers Home Entertainment. ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 One Tree Hill - Episodes. The CW. CBS Corporation (2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-10-26. ციტირების თარიღი: 2008-03-06. ↑ Season 5 Episode Guide Booklet. [Book]. One Tree Hill: The Complete Fifth Season: Warner Brothers Home Entertainment.
საძიებო სისტემა

საძიებო სისტემა (ინგლ. Search engine) არის ვებ საიტი, რომლის დანიშნულებაცაა ინტერნეტში ინფორმაციის მოძიება. ძიება უმეტეს შემთხვევაში ხორციელდება მსოფლიოს ფართო ქსელში. მოძიებული ინფორმაცია ტიპების მიხედვით შეიძლება დაიყოს ვებ გვერდებად, სურათებად, ვიდეოებად და ა.შ. ასევე არსებობს ისეთი საძიებო სისტემები, რომლებიც FTP სერვერზე-ზე ეძებენ ფაილებს. ვებ საიტების კატელოგებისგან განსხვავებით, რომელიც მთლიანად ადამიანის მიერ იმართება, საძიებო სისტემა მუშაობს ადამიანის მიერ სპეციალურად შექმნილი ალგორითმებით. 2008 წელს, კომპანია Net Applications-ის მონაცემებით Google ფლობდა მთელი ბაზრის 79.90 %-ს, Yahoo — 11.01 %, MSN — 3.23 %, AOL — 2.17 %, Microsoft Live Search — 1.57 %, Ask — 1.10 %, AltaVista — 0.09 %, Excite — 0.04 %, Lycos — 0.01 %, All the Web — 0.01 % . პირველი საძიებო სისტემა იყო «Wandex». დღეისათვის იგი აღარ არსებობს. იგი შექმნა მეთიუ გრეიმ (ინგლ. Matthew Gray), მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტიდან, 1993 წელს. ამ წელსვე შეიქმნა საძიებო სისტემა «Aliweb», რომელიც დღემდე მუშაობს. თუმცა პირველი საძიებო სისტემა, რომელიც მთლიანად "კითხულობდა" საიტზე განთავსებულ ტექსტს, იყო «WebCrawler», რომელიც 1994 წელს გაეშვა. მისი წინამორბედებისგან განსხვავებით, იგი საშუალებას იძლეოდა ნებისმიერი საკვანძო სიტყვებით ძებნისა, ნებისმიერ საიტზე. რაც დღეისათვის ერთგვარ სტანდარტადაა ქცეული თითქმის ყველა საძიებო სისტემისთვის. 1994 წელს გაეშვა საძიებო სისტემა Lycos-იც, რომელიც კარნეგი მელონის უნივერსიტეტში შეიქმნა. მალე სხვა საძიებო სისტემებიც გამოჩნდნენ და დაიწყეს პოპულარობისთვის ბრძოლა. ესენი იყვნენ Magellan, Excite, Infoseek, Inktomi, Northern Light, და AltaVista. ასევე საკმაოდ პოპულარული იყო Yahoo!-ც, თუმცა იმ დროისთვს მისი საძიებო ფუნქცია მხოლოდ ვებ დირექტორიით შემოიფარგლებოდა, მას არ შეეძლო სხვა საიტების ინდექსირება. 1998 წელს შეიქმნა გუგლი, რომელიც დღეისათვის ყველაზე პოპულარული საძიებო სისტემაა. იგი იყენებდა და იყენებს საიტების შეფასების ინოვატორულ ფუნქცია, რომელსაც PageRank ეწოდება. გუგლი იღებს ინფორმაციას თუ რამდენ სხვა საიტზეა განთავსებული მოცემული საიტის ბმული და ამას ითვალისწინებს საიტების შეფასებისას. გუგლი ასევე გამოირჩევა თავისი სადა და მარტივი დიზაინით, განსხვავებით მრავალი მისი კონკურენტისგან, რომელთა დიზაინიც პორტალის სტილშია გადაწყვეტილი. 2000 წელს Yahoo!-მ წარმოადგინა ძიების სერვისი, რომელიც Inktomi საძიებო სისტემის ბაზას იყენებდა. Yahoo!-მ შეიძინა Inktomi და Overture (რომელიც ფლობდა AlltheWeb-ს და AltaVista-ს) 2003 წელს. 2004 წლამდე Yahoo! Google-ის ბაზას იყენებდა, 2004 წელს კი მან თავისი საძიებო სისტემა შექმნა. საძიებო სისტემების სია საძიებო სისტემები საიტზე dmoz.org საძიებო სისტემების ისტორია დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine. რა არის საძიებო სისტემები ↑ http://marketshare.hitslink.com/report.aspx?qprid=4&qptimeframe=M&qpsp=116&qpmr=100&qpdt=1&qpct=3&qpf=1
სესილ დემილი

სესილ ბლონ დემილი (ინგლ. Cecil Blount DeMille; დ. 12 აგვისტო, 1881 — გ. 21 იანვარი, 1959) — ამერიკელი რეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი. 1914–58 წლებში შექმნა 70 მუნჯი და ხმოვანი ფილმი. აღიარებულია ამერიკული კინემატოგრაფის მამა-დამფუძნებლად და კომერციულად ყველაზე წარმატებულ პროდიუსერ-რეჟისორად კინოისტორიაში. მისი ფილმები გამოირჩეოდა ეპიკური გაქნევითა და კინემატოგრაფიული სანახაობით. იყო აქტიური მასონი და წევრი უფლისწულის ნარინჯისფერი ლოჟისა #16 ნიუ-იორკში. სესილ დემილი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) სესილ დემილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში სესილ დემილი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
ალფ შებერგი

ლფ შებერგი (დ. 21 ივნისი, 1903 — გ. 16 აპრილი, 1980) — თეატრისა და კინოს შვედი რეჟისორი. მან კანის კინო ფესტივალის „გრან პრი“ ორჯერ დაიმსახურა. პირველად ფილმისთვის „წამება“ (1946), ხოლო მეორედ ფილმისთვის „მის ჯული“ (1951). „Den starkaste“ (1929) „Med livet som insats“ (1940) „Den blomstertid“ (1940) „Hem från Babylon“ (1941) „Himlaspelet“ (1942) „Kungajakt“ (1944) „Torment“ (1944) „Resan bort“ (1945) „Iris och löjtnantshjärta“ (1946) „Bara en mor“ (1949) „Miss Julie“ (1951) „Barabbas“ (1953) „Karin Månsdotter“ (1954) „Vildfåglar“ (1955) „Sista paret ut“ (1956) „Domaren“ (1960) „Ön“ (1966) „Fadern“ (1969) ალფ შებერგი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ბილი უაილდერი

ბილი უაილდერი (დ. 22 ივნისი, 1906 — გ. 27 მარტი, 2002) — ავსტრიაში დაბადებული წარმოშობით ებრაელ-ამერიკელი ჟურნალისტი, 6 ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. იგი მიიჩნევა ჰოლივუდის ოქროს ხანის ერთ-ერთ საუკეთესო რეჟისორად. კანის კინოფესტივალზე მან დაიმსახურა „ოქროს პალმის რტო“ ფილმისთვის „დაკარგული უქმეები“ (1946). 1943: ხუთი საფლავი კაირომდე (Five Graves to Cairo) 1944: ორმაგი დაზღვევა (Double Indemnity) 1945: დაკარგული უქმეები (The Lost Weekend) 1945: სიკვდილის წისქვილები (Death Mills) 1948: უცხოური რომანი (A Foreign Affair) 1950: სანსეტ ბულვარი (Sunset Boulevard) 1951: ტუზი სახელოში (Ace in the Hole) 1953: შტალაგი 17 (Stalag 17) 1954: საბრინა (Sabrina) 1955: შვიდი წლის თავზე (The Seven Year Itch) 1957: ბრალდების მოწმე (Witness for the Prosecution) 1959: ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილები არიან (Some Like It Hot) 1960: ბინა (The Apartment) 1961: ერთი, ორი, სამი (One, Two, Three) 1963: სათუთი ირმა (Irma la Douce) 1966: იღბლის აზარტი (The Fortune Cookie) 1972: ავანტი! (Avanti) 1974: პირველი გვერდი (The Front Page) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბილი უაილდერი“ ვიკისაწყობში. ბილი უაილდერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ბილი უაილდერი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში ბილი უაილდერის ფილმები უაილდერის ბიბლიოგრაფია (ინგლისური)
დეივიდ ლინი

სერ დეივიდ ლინი (ინგლ. David Lean დ. 25 მარტი, 1908 — გ. 16 აპრილი, 1991) — ინგლისელი კინო რეჟისორი და პროდიუსერი. ფართო ეკრანებზე გამოსვლისთანავე მას დიდი წარმატება მოუტანა ისეთმა ფილმებმა, როგორიცაა: „ლოურენს არაბი“, „ხიდი მდინარე კვაიზე“, „ექიმი ჟივაგო“, „რაიანის ქალიშვილი“, „გასასვლელი ინდოეთში“. 1946 წელს ლინი დაჯილდოვდა კანის კინო ფესტივალის „ოქროს პალმის რტოთი“ ფილმისთვის „მოკლე შეხვედრა“. 1945 - მოკლე შეხვედრა (Brief Encounter) 1948 - ოლივერ ტვისტი (Oliver Twist) 1952 - ხმოვანი ბარიერი (The Sound Barrier) 1954 - ჰობსონის არჩევანი (Hobson's Choice) 1957 - ხიდი მდინარე კვაიზე (The Bridge on the River Kwai) 1962 - ლოურენს არაბი (Lawrence of Arabia) 1965 - ექიმი ჟივაგო (Doctor Zhivago) 1970 - რაიანის ქალიშვილი (Ryan's Daughter) 1984 - მოგზაურობა ინდოეთში (A Passage to India) Sir David Lean დაარქივებული 2019-11-30 საიტზე Wayback Machine. – Daily Telegraph obituary David Lean კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში David Lean Archive დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine. on the BAFTA website Senses of Cinema: Great Directors Critical Database, Biography by Alain Silver Biography at British Film Institute დაარქივებული 2005-08-10 საიტზე Wayback Machine. Honours from the Queen[მკვდარი ბმული] David Lean Foundation. დაარქივებული 2006-05-04 საიტზე Wayback Machine. Charity which makes grants to restore Lean's films, and to film studies students. Literature on David Lean
რობერტო როსელინი

რობერტო როსელინი (დ. 8 მაისი, 1906 — გ. 3 ივნისი, 1977) — იტალიელი კინორეჟისორი. როსელინის მამა იყო კინოთეატრის მფლობელი და სწორად მან დააახლოვა კინოსთან. პირველი მხატვრული ფილმი 1941 წელს გადაიღო. როსელინი იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი იტალიური ნეორეალიზმისა. თავისი ფილმით „რომი - ღია ქალაქი“, რომლისთვისაც მიიღო ოქროს პალმის რტო, მან ერთი-ერთმა პირველთაგანმა საფუძველი ჩაუყარა ამ ჟანრს. 1943 - კაცი ჯვრით (L'Uomo dalla Croce) 1945 - რომი - ღია ქალაქი (Rome, Open City) 1946 - პაიზა (Paisà) 1948 - გერმანია, ნულოვანი წელი (Germany, Year Zero) 1950 - სტრომბოლი, ღმერთის მიწა (Stromboli terra di Dio) 1950 - წმინდა ფრანცისკის ყვავილები (Francesco, giullare di Dio) 1952 - ევროპა 51 (Europa '51) 1954 - მოგზაურობა იტალიაში (Viaggio in Italia) 1961 - ვანინა ვანინი (Vanina Vanini) 1963 - უბიწოება (Illibatezza) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტო როსელინი რობერტო როსელინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში რადიო თავისუფლება: რობერტო როსელინი - 100 NY Times: The Elusive Realism of Rossellini
მარცელინუსი (პაპი)

მარცელინუსი (ლათ. Marcellinus; დ. უცნობია — გ. 1 აპრილი, 304, რომი, იტალია) — რომის პაპი 296–304 წლებში. მარცელინუსის შესახებ ისტორიული ცნობები თითქმის არ მოგვეპოვება. ცნობილია მხოლიდ ის, რომ პაპად აურჩევიათ 296 წლის 30 ივნისს და მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა 304 წელს იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ ორგანიზებულ ქრისტიანთა დიდი დევნის დროს. თუმცა ეს უკანასკნელი ცნობაც სადაოა, არსებობს გადმოცემები, რომლის თანახმადაც მარცელინეს სიცოცხლის გადარჩენის მიზნით ქრისტიანობაც კი უარყვია. იგი დაასაფლავეს 304 წლის 26 აპრილს პრიშილას სასაფლაოზე რომში. კათოლიკურმა ეკლესიამ მარცელინე წმინდანად შერაცხა. მარცელინუსი ასევე ცნობილია იმით, რომ მანიქეველებს ებრძოდა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ ↑ მანანა ჯავახიშვილი, „პაპობის ისტორია შუა საუკუნეებში“, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, თბ., 2015, გვ. 11
ტიტანიკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ტიტანიკი შეიძლება აღნიშნავდეს: ტიტანიკი — ინგლისური სამგზავრო ლაინერი ტიტანიკი — 1997 წლის ფილმი
ვოევოდინა

ვოევოდინა (სერბ. Војводина / Vojvodina, უნგრ. Vajdaság, სლოვაკ. Vojvodina, რუმ. Voivodina, რუსინ. Войводина, ხორ. Vojvodina) — სერბეთის ავტონომიური მხარე, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ ნაწილში მდინარე დუნაის ნაპირებზე. ფართობი 21,5 ათ. კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოვი-სადი. ჰავა ზომიერი და კონტინენტურია. ნალექები 550-750 მმ წელიწადში. მთავარი მდინარეებია: დუნაი, ტისა, ტამიში. ჭარბობს შავმიწა სტეპის ლანდშაფტები. VI საუკუნეში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სლავები დასახლდნენ, IX საუკუნის ბოლოდან — უნგრელები. 1526-1918 წლებში უნგრეთის სამეფოსთან ერთად ჰაბსბურგთა მონარქიას ემორჩილებოდა. 1848-1849 წლებში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სერბმა გლეხებმა მოაწყვეს ანტიფეოდალური გამოსვლები. 1848 წლის მაისში გამოცხადდა ვოევოდინის ავტონომია, რომელიც არ სცნო უნგრეთის რევოლუციურმა მთავრობამ. XIX საუკუნის შუა წლებში სრემის, ბანატისა და ბაჩკის გაერთიანების შედეგად შეიქმნა ვოევოდინის საჰერცოგო, რომელმაც 1860 წლამდე იარსება. 1918 წელს შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოს (1929 წლიდან იუგოსლავია) შემადგენლობაში. ვოევოდინა ცნობილია თავისი მრავალეროვნობით. აქ უმეტესობას წარმოადგენენ სერბები, რომლებიც მოსახლეობის 65% შეადგენენ, აქ ასევე ცხოვრობენ უნგრელები — 14%, სლოვაკები — 3%, ხორვატები — 3%, მონტენეგროელები — 2%, რუმინელები — 1,5%, ბოშები — 1,5%, რუსინები — 0,5%. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 440. სერბეთის საიტი(ვოევოდინა) დაარქივებული 2008-05-08 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Atlas of Vojvodina (Wikimedia Commons)
მარცელუს I

მარცელუს I (ლათ. Marcellus; დ.? – გ. 309) - რომის პაპი 308-309 წწ. მარცელუსს მძიმე მემკვიდრეობა დახვდა პაპის ტახტზე. მისი პირველი ამოცანა ყოფილა იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ დაშლილი ეკლესიის რეორგანიზაცია. "მღვედლმთავართა წიგნი"-ს (ლათ. Liber Pontificalis) თანახმად მას 25 ახალი ეკლესია და კატაკომბა აუშენებია ვია სალარიაზე. ქრისტიანთა უფლებების სახალხოდ დაცვის გამო იმპერატორ მაქსენტიუსს მარცელუსი რომიდან გაუძევებია. მარცელუსი გარდაიცვალა 309 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლასიამ იგი წმინდანად შერაცხა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
მარია შერიფოვიჩი

მარია შერიფოვიჩი (სერბ. Марија Шерифовић) — 2007 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის გამარჯვებული, ჰელსინკიში. მან პირველი ადგილი დაიკავა სიმღერით: Molitva. სერბეთმა 2007 წელს ევროვიზიაზე პირველად მიიღო მონაწილება როგორც დამოუკიდებელმა ქავეყანამ. მარიმ სერბ ხალხს დიდი ზეიმი მოუტანა მისი ევროვიზიაზე გამარჯვებით, ასევე მარიას დამსახურებით 2008 წელს ევროვიზიის მასპინძელი ქალაქი ბელგრადი გახდა. მარია სერიფოვიჩი ვერიცა შერიფოვიჩის შვილია. ვერიცა ფოლკლორული რეპერტუარების შემსრულებელია. მარია პირველი კლასიდან მღერის. ის თავიდან ხალხურ სიმღერებს მღეროდა, შემდეგ კი — პოპს. ერთ-ერთ საბავშვო რეგიონულ კონკურსზე მარიამ უიტნი ჰიუსტონის რეპერტუარიდან შეასრულა სიმღერა. 2003 «Нај, најбоља» 2006 «Без љубави» 2008 «Нисам аднео» ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მარია შერიფოვიჩი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-06-17 საიტზე Wayback Machine.
ნასკა

ნასკა (ესპ. Nazca) — პერუს სამხრეთ სანაპიროზე მდებარე უდაბნო ფერდობი და ლითოსფერული ფილა. იგივე სახელწოდება გამოიყენება თავისებური არქეოლოგიური კულტურისადმი, რომლის აყვავებაც ძვ. წ. 300 და 800 წლებში დაფიქსირდა. სწორედ იმხანად შეიქმნა ნასკას ცნობილი ხაზები, საცერემონიო ქალაქი კახაუჩი და მიწისქვეშა აკვედუკების შთამბეჭდავი სისტემა, რომელიც დღემდე მოქმედებს. 1997 წლიდან ნასკა კანადელი მსხვილი კომპანიების მიერ ოქროს მოპოვების ადგილად იქცა. არადა, ბოლო 2000 წლის განმავლობაში ნასკაში მცხოვრებ ხალხს ამ მიწებზე უფლება არ ჰქონდა. ისინი ისე გადაასახლეს, რომ კანონთან არც კი შექმნიათ პრობლემა. ამის შემდეგ რამდენიმე მცდელობა იყო ადგილობრივი ღარიბი მოსახლეობის ამ მიწებზე უფლებების დაკანონებისა, თუმცა, საბოლოოდ გადაჭრით არფერი გარკვეულა.
ეუსებიუსი (პაპი)

ეუსებიუსი (ლათ. Eusebius; ? - 310, სიცილია, იტალია) - რომის პაპი 309-310 წწ. "მღვედლმთავართა წიგნი"-ს (ლათ. Liber Pontificalis) თანახმად ევსებიუსს გაუგრძელებია მარცელუს I-ის მიერ დაწყებული საქმიანობა. ქრისტიანებს, რომლებმაც იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს რწმენა უარყვეს მან მოსანანიებელი ვადები დაუნიშნა. ამან დიდი დავა გამოიწვია მღვდელმთავართა შორის, რის გამოც იმპერატორ მაქსენტიუსს ევსებიუსი და მისი მოწინააღმდეგე ვინმე ჰერაკლე რომიდან კუნძულ სიცილიაზე გაუძევებია. ევსებიუსი გარდაიცვალა 310 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
თესალია

თესალია (ბერძ. Θεσσαλία, ძველ თესალიურად Πετθαλία, Petthalía)— საბერძნეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე და თანამედროვე ადმინისტრაციული რეგიონი (პერიფერია). ადმინისტრაციულად მოიცავს ისტორიული მხარის უმეტეს ნაწილს. რეგიონის საერთო ფართობია 14 036 კმ², აქ ცხოვრობს საბერძნეთის მოსახლეობის 10%-ზე მეტი. რეგიონის დედაქალაქია ლარისა. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება დასავლეთი და ცენტრალური მაკედონია, სამხრეთით ეგრეთ წოდებული საბერძნეთის ცენტრი, დასავლეთით საბერძნეთის დასავლეთ რეგიონი, ეპირი და აღმოსავლეთით ეგეოსის ზღვა. თესალიის რეგიონი ასევე მოიცავს სპორადების კუნძულებს. საბერძნეთის ბნელ ხანამდე თესალია ცნობილი იყო როგორც ეოლია (ძვ. ბერძნ. Αἰολία). ასეთივე სახელწოდებით ჩანს ჰომეროსის „ოდისეაში“. თანამედროვე საბერძნეთის სახელმწიფოს ნაწილი გახდა 1881 წელს, ოსმალთა ოთხსაუკუნენახევრიანი ბატონობის შემდეგ. 1987 წლიდან ქვეყნის 13 რეგიონიდან (პერიფერიიდან) ერთ-ერთია და, 2011 წლის კალიკრატისის რეფორმის შემდეგ, იყოფა ხუთ პერიფერიულ ერთეულად და 25 მუნიციპალიტეტად (დიმად). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თესალია Official website (ბერძნულად) ↑ Π.Δ. (March 6, 1987). Καθορισμός των Περιφερειών της Χώρας για το σχεδιασμό κ.λ.π. της Περιφερειακής Ανάπτυξης. ΦΕΚ, გვ. 51/87.
მუხრანბატონები

მუხრანბატონები — ფეოდალური საგვარეულო XVI-XIX საუკუნეებში საქართველოში, ბაგრატიონთა სამეფო საგვარეულოს ერთი შტო. გვარის ფუძემდებელია ბაგრატ მუხრანბატონი, რომელსაც საუფლისწულოდ გადაეცა სამუხრანო ბაგრატი დაინიშნა შიდა ქართლის სადროშოს სარდლად. ამიერიდან სარდლობა, მუხრანბატონების სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა. მუხრანბატონების სამფლობელო, სამუხრანბატონო ანუ სამუხრანო, ძირითადად მუხრანის ველს მოიცავდა. სამუხრანოში შედიოდა 60-მდე სოფელი, რომელშიც დაახლოებით 1500-მდე კომლი გლეხი ცხოვრობდა. მუხრანბატონებს ჰყავდათ 13 გვარის რამდენიმე ათეული ვასალი აზნაური. სამფლობელოს ცენტრი იყო მუხრანი, სადაც მუხრანბატონებს ჰქონდათ სასახლე, ციხე, კარის ეკლესია და სხვა. სათავადო სახლის უფროსს ეწოდებოდა მუხრანბატონები სახლისკაცებს კი — მუხრანბატონიშვილი. XVI—XVII საუკუნეებში მუხრანბატონები ქართლის 5 დიდებულ თავადთა რიცხვში შედიოდნენ და დიდ როლს ასრულებდნენ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. სხვადასხვა დროს ქართლის გამგებლები იყვნენ მუხრანბატონები ვახტანგ ბაგრატის ძე, ქაიხოსრო ვახტანგის ძე, ვახტანგ თეიმურაზის ძე; ქართლის მეფე გახდა ვახტანგ მუხრანბატონი (ვახტანგ V). 1724 წლამდე ქართლის ტახტს განაგებდა ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტო, რომელმაც მრავალი სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი და მეცნიერი მოგვცა (გიორგი XI, ვახტანგ VI, ვახუშტი და სხვა). XVIII საუკუნის II ნახევარში მუხრანბატონები მხარში ედგნენ ერეკლე II-ს და ენერგიულად იბრძოდნენ ლეკიანობისა და სხვა გარეშე მტრების წინააღმდეგ. ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 230. გვრიტიშვილი დ., ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები), თბ., 1955.
მუხრანის არხი

მუხრანის არხი — საინჟინრო სარწყავი სისტემა მცხეთის მუნიციპალიტეტში. სათავე უდევს მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე, სოფ. ბულაჩაურთან (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). მიემართება სამხრეთით, სოფ. მისაქციელთან უხვევს დასავლეთისკენ და იყოფა ორად: ერთი ტოტი ჩრდილოეთის მხრიდან ჩაუდის სოფლებს — ახალუბანს, წილკანს, ძალისს და ერთვის მდინარე ნარეკვავს (არაგვის მარჯვენა შენაკადი). მეორე ტოტი სამხრეთიდან უვლის იმავე სოფლებს, უხვევს სამხრეთ-დასავლეთისკენ და წყდება მუხრანის ვაკეზე სოფ. მუხრანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სიგრძე 24,7 კმ. წყლის საშუალო ხარჯი 8 მ³/წმ. გაიყვანეს 1954 წელს. რწყავს მცხეთის მუნიციპალიტეტის მიწებს (10,2 ათ. ჰა-ს). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 231.
მუხრან-საგურამოს ვაკე

მუხრან-საგურამოს ვაკე — ვაკე აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში, კავკასიონის მთისწინეთისა და სხალტბისა და საგურამოს ქედებს შორის, მდინარეების არაგვისა და ქსნის აუზებში. სიგრძე 35 კმ. მაქსიმალური სიგანე 9 კმ. სიმაღლე 480-650 მ. მუხრან-საგურამოს ვაკე საქართველოს ტექტონიკურ ბელტში შემავალი მეოთხეული მდინარეული ნაფენებით ამოვსებული ახალგაზრდა სინკლინური დეპრესიაა. რელიეფი ბრტყელია, ეროზიული ფორმები მცირე სიღრმეზეა ჩაჭრილი ვაკეში. დასერილია მდინარეების ქსნისა და არაგვის განივი და ნარეკვავის გასწვრივი ხეობებით. ჰავა ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულია; იცის ცხელი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10,8 °C, იანვარი —1,1 °C, ივლისი 22,1 °C. აბსოლუტური მაქსიმალური 39 °C, აბსოლუტური მინიმალური — 29 °C. ნალექები 590 მმ წელიწადში. თითქმის მთელი ვაკე უჭირავს კულტურულ ლანდშაფტს – ბაღ-ვენახებსა და სიმინდის ყანებს. აქა-იქ შემორჩენილია მუხისა და თელის მცირე კორომები, მდინარისპირ ტუგაის ტყეები და ჯაგეკლიანი სტეპი. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 231-232. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუხრან-საგურამოს ვაკე
მუხრანული

მუხრანული, ქართული ლექსის სახეობა. შინაგან-გარეგანი რითმით შეწყობილი ოცმარცვლიანი ლექსი, რომელიც 4 ტაეპისაგან შედგება. მუხრანულის ნიმუში შემოგვინახა მამუკა ბარათაშვილმა. მიქაძე გ., ნარკვევები ქართული პოეტიკის ისტორიიდან, თბ., 1974; მიქაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 232, თბ., 1984
მუხური (მრავალმნიშვნელოვანი)

მუხური შეიძლება აღნიშნავდეს: მუხური — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში მუხური — სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში მუხური — სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში განარჯიის მუხური, განმუხური — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში ♣
ჰიაცინტი (მითოლოგია)

ჰიაცინტი (ძვ. ბერძნ. Γάκινθος) — ბერძნულ მითოლოგიაში სპარტელი მეფის, ამიკლეს და დიომედის ვაჟი. (მეორე ვერსიით პიერის და კლიოსი) მომღერალი, არაჩვეულებრივი სილამაზის მქონე ყმაწვილი, აპოლონისა და ზეფირის საყვარელი. ერთხელ, როდესაც აპოლონი და ჰიაცინტი დისკოს ტყორცნაში ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთს, ეჭვიანმა ზეფირმა აპოლონის ნატყორცნი დისკო ჰიაცინტისკენ შეაბრუნა და თავი გაუპო. იმ ადგილას სადაც ჰიაცინტის სისხლის წვეთები დაეცა, ამოვიდა ყვავილი ჰიაცინტი. განცი, ტიმოთი (1993). Early Greek Myth. Baltimore: Johns Hopkins University Press.  კერენი, კარლი (1959). The Heroes of the Greeks. New York/London: Thames and Hudson.  ჰიაცინტის შესახებ არსებული კლასიკური წყაროების კრებული
ოსამუ შიმომურა

ოსამუ შიმომურა (იაპონ. 下村 脩, ინგლ. Shimomura Osamu; დ. 27 აგვისტო, 1928 — გ. 19 ოქტომბერი, 2018) — იაპონელი ორგანული ქიმიკოსი/მეცნიერი და ოკეანოლოგი. ფილოსოფიის დოქტორი ორგანულ ქიმიაში ნაგოიას უნივერსიტეტში (ვუდზ ჰოლი, მასაჩუსეტსი), ოკეანოლოგიის ლაბორატორიისა და ბოსტონის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის საპატიო პროფესორი. 2008 წელს ნობელის პრემია მიენიჭა ქიმიის დარგში მწვანე მანათობელი ცილების აღმოჩენისა და დამუშავებისთვის ორ ამერიკელ მეცნიერთან ერთად (მარტინ შალფი კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან და როჯერ ციენი კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან). ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 3.0 3.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2008/summary/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ The Nobel Prize in Chemistry 2008. ნობელის ფონდის ოფიციალური საიტი.