laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნურ თათარი

ნურ თათარი (თურქ. Nur Tatar Askari; დ. 16 აგვისტო, 1992, ვანი, თურქეთი) — ქურთული წარმოშობის თურქი ქალი ტაეკვონდოელი, რომელიც ასპარეზობს ბუმბულისებრ, მსუბუქ და საშუალო წონით კატეგორიაში. იყო ანკარის „TSE Sports Club“-ის წევრი, სანამ არ გადავიდა „Ankara İller Bankası“-ში. მწვრთნელია ჯიუნეით გიულჩექი. ნურ თათარმა თავისი პირველი მედალი 15 წლის ასაკში მოიპოვა. ორჯერ გაიმარჯვა ევროპის უმცროსთა შორის ჩემპიონატზე ტაეკვონდოში და მოიპოვა ოქროს მედლები ევროპის A-კლასის ტურნირებში. 2010 წელს სანქტ-პეტერბურგში ჩატარებულ ტაეკვონდოს ევროპულ ჩემპიონატზე მოიგო ვერცხლის მედალი. კვალიფიკაცია მოიპოვა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც 67 კგ წონით კატეგორიაში ვერცხლის მედალი აიღო. 2013 წლის ხმელთაშუაზღვის ჩემპიონატზე, რომელიც თურქეთის ქალაქ მერსინში გაიმართა, ოქროს მედალოსანი გახდა. კიდევ ერთხელ მოიპოვა კვალიფიკაცია ოლიმპიური თამაშებზე, ამჯერად 2016 წლისაზე, სადაც მან ბრინჯაოს მედალი აიღო 67 კგ წონით კატეგორიაში. 2017 წელს დაქორწინდა ირანის ტაეკვონდოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი წევრზე — მეჰრან ასკარიზე. ↑ „Kürt'üm, ay yıldızlı bayrağı gururla taşıyorum“. Sporaktif.com.tr (Turkish). 21 August 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 თებერვალი 2017. ციტირების თარიღი: 9 August 2013. ↑ Tatar, Nur. Taekwondo Data. ციტირების თარიღი: 2012-04-07. ↑ Nur Tatar. Herbalife Sports. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-23. ციტირების თარიღი: 2012-04-07. ↑ Güli Adnan (2009-11-13). „Vali Karaloğlu, Nur Tatar'ı altınla ödüllendirdi“. Yeni Şafak (Turkish). ციტირების თარიღი: 2012-04-07.[მკვდარი ბმული] ↑ European Taekwondo Union. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-19. ↑ Türk Sporcular 2012 Londra Olimpiyatklarında-Tekvando-Nur Tatar Turkish. GSB. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2012-07-07. ↑ Women's -67kg - Olympic Taekwondo. London2012.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-21. ციტირების თარიღი: 2012-08-11. ↑ „Nur Tatar'dan altın madalya“. CNN Türk (Turkish). 2013-06-22. ციტირების თარიღი: 2013-06-23. ↑ Türk Sporcular 2012 Londra Olimpiyatklarında-Tekvando-Nur Tatar Turkish. GSB. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2012-07-07. ↑ nur tatar. Rio 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-09-22. ციტირების თარიღი: 2016-08-22. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-10. ციტირების თარიღი: 2018-05-30.
ვედი

ვედი — მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა ვედისა და ქვედა ვედის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 344.
ტომაშ ბერდიხი

ტომაშ ბერდიხი (ჩეხ. Tomáš Berdych; დ. 17 სექტემბერი, 1985, ვალაშსკე მეზირჟიჩი, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეოთხე ჩოგანი. ბერდიხმა კარიერაში ერთეულთა თანრიგში ATP-ის 13 ტურნირი მოიგო, აქედან ერთი მასტერსის ტურნირი. ჩეხი ჩოგბურთელის კარიერაში საუკეთესო მიღწევაა უიმბლდონის ფინალში გასვლა – 2010 წელს მეოთხედფინალში მოქმედი ჩემპიონის როჯერ ფედერერის ოთხ სეტში და ნახევარფინალში ნოვაკ ჯოკოვიჩის სამ სეტში ძლევის შემდეგ, ბერდიხი ფინალში რაფაელ ნადალთან სამ სეტში დამარცხდა. ჩეხმა ჩოგბურთელმა ოთხივე დიდი სლემის ტურნირის მინიმუმ ნახევარფინალამდე მიაღწია. აღსანიშნავია, რომ სტანისლას ვავრინკასთან და ჟო-ვილფრიდ ცონგასთან ერთად, ბერდიხი ერთადერთი ჩოგბურთელია, ვინც დიდი სლემის ტურნირებზე დიდი ოთხეულის ოთხივე ჩოგბურთელის დამარცხება შეძლო. სანაკრებო დონეზე, ბერდიხს ორჯერ დეივისის თასი და ერთხელ ჰოპმანის თასი აქვს ჩეხეთის ნაკრებთან ერთად მოგებული. 2013 წლის დეივისის თასზე, ბერდიხი ჩოგბურთის ისტორიაში მეორე ყველაზე გრძელი მატჩის მონაწილე გახდა. თანამემამულე ლუკაშ როსოლთან ერთად, მან შვეიცარიელები მარკო კიუდინელი და სტანისლას ვავრინკა 5 სეტიან მატჩში დაამარცხა, რომელიც 7 საათს და 2 წუთს გაგრძელდა – 6–4, 5–7, 6–4, 6–7(3–7), 24–22. მთავარი სტატია: ტომაშ ბერდიხის სტატისტიკა და მიღწევები. ოფიციალური საიტი (ჩეხური) ტომაშ ბერდიხი Facebook-ზე ტომაშ ბერდიხი Twitter-ზე ბერდიხი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე ბერდიხი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2019-07-29 საიტზე Wayback Machine. ბერდიხი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Rankings | Singles | ATP World Tour | Tennis“. ATP World Tour (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2017-09-12. ↑ „Wimbledon 2010: Roger Federer stunned by Tomas Berdych“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018. ↑ „Wimbledon 2010: Tomas Berdych upsets Novak Djokovic“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018. ↑ „Wimbledon 2010: Rafael Nadal beats Berdych in final“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018. ↑ „Czech pair defeat Swiss in longest Davis Cup game in history“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 1 ივნისი 2018.
დავიდ ფერერი

დავიდ ფერერ ერნი (ესპ. David Ferrer Ern; დ. 2 აპრილი, 1982, ხავეა, ესპანეთი) — ესპანელი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მესამე ჩოგანი. ფერერმა კარიერაში ერთეულთა თანრიგში ATP-ის 27 ტურნირი მოიგო, აქედან ერთი მასტერსის ტურნირი. ესპანელი ჩოგბურთელის კარიერაში საუკეთესო მიღწევაა საფრანგეთის ღია პირველობის ფინალში გასვლა – 2013 წელს იგი ფინალამდე სეტის წაუგებლად მივიდა, სადაც თანამემამულე რაფაელ ნადალთან სამ სეტში დამარცხდა. აღსანიშნავია, რომ ფერერმა ოთხივე დიდი სლემის ტურნირის მინიმუმ მეოთხედფინალამდე მიაღწია. მას ATP-ის ტურის ისტორიაში ყველაზე მეტი მატჩი აქვს მოგებული დიდი სლემის ტიტულის მოგების გარეშე. სანაკრებო დონეზე, ფერერმა ესპანეთის ნაკრებთან ერთად დეივისის თასზე სამჯერ გაიმარჯვა. მთავარი სტატია: დავიდ ფერერის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი დავიდ ფერერი Facebook-ზე დავიდ ფერერი Twitter-ზე ფერერი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე ფერერი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2014-03-05 საიტზე Wayback Machine. ფერერი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Men's Tennis ATP Rankings“. atpworldtour.com. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018. ↑ „Rafael Nadal beats David Ferrer to win eighth French Open title“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018.
ვედრი

ვედრი — შენახვის ხელშეკრულების ობიექტი, ანაბარი ძველ ქართულ სამართალში (შევედრება-მინდობა, რწმუნება, მიბარება). დაახლოებით ამასვე ნიშნავდა და ვედრთან ერთად იხმარებოდა „ნამარხევი“ (დამარხვა, ე. ი. შენახვა). ვედრად შეიძლებოდა დადებულიყო ყოველგვარი მოძრავი თუ უძრავი ქონება, კერძოდ, ფული და ყმა-მამული, ასევე წერილობითი საბუთიც. XIII საუკუნეში არაბულიდან შემოსული ამანათიც, მაგრამ შევედრება და ვედრი კიდევ დიდხანს (XVII ს.) გვხვდება, მეტადრე ლიტერატურაში. ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ., 1929, გვ. 466-468 ფურცელაძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 235.
ვეზან ხორნაბუჯელი

ვეზან ხორნაბუჯელი — ხორნაბუჯის (კამბეჩოვანის) ერისთავი VI საუკუნეში, სასანური ირანის შაჰის მოხელე. დაახლოებით VI საუკუნის 70-იან წლებში ირანელთა ბატონობით უკმაყოფილო ჰერები ასამის და ვარაზვარდ ბაგრატიონების მეთაურობით აჯანყდნენ და მოკლეს ვეზან ხორნაბუჯელი. პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970; პაპუაშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 345.
ფერნანდო გონსალესი

ფერნანდო ფრანსისკო გონსალეს სიუფარდი (ესპ. Fernando Francisco González Ciuffardi; დ. 29 ივლისი, 1980, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეხუთე ჩოგანი. გონსალესმა კარიერაში ერთეულთა თანრიგში ATP-ის 11 ტურნირი მოიგო. ჩოგბურთელის კარიერაში საუკეთესო მიღწევაა 2007 წლის ავსტრალიის ღია პირველობის ფინალში გასვლა, სადაც იგი როჯერ ფედერერთან სამ სეტში დამარცხდა. გონსალესმა ოთხივე დიდი სლემის ტურნირის მინიმუმ მეოთხედფინალამდე მიაღწია. ოლიმპიურ თამაშებზე, გონსალესმა ერთეულებში 1 ვერცხლის და 1 ბრინჯაოს მედალი დაისაკუთრა, ხოლო 2004 წელს წყვილებში ნიკოლას მასუსთან ერთად ჩილეს ისტორიაში ოლიმპიადაზე პირველი ოქროს მედალი მოუტანა. კარიერა გონსალესმა 2012 წელს ტრავმების გამო დაასრულა. მთავარი სტატია: ფერნანდო გონსალესის სტატისტიკა და მიღწევები. გონსალესი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე გონსალესი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2017-12-10 საიტზე Wayback Machine. გონსალესი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Federer sweeps to Aussie Open win“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 31 მაისი 2018. ↑ „Chile cheers Olympic first“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 11 ივნისი 2018. ↑ „Chile's Fernando Gonzalez to retire“. espn.com. ციტირების თარიღი: 25 ნოემბერი 2018.
აუდიოსიგნალი

აუდიოსიგნალი — წარმოადგენს ჟღერადობას, ელექტრულ ძაბვას როგორც ანალოგური სიგნალებისთვის, ისე ციფრული სიგნალებისთვის ორმაგ რიცხვს. აუდიოსიგნალებს აუდიოსიხშირის დიაპაზონში დაახლოებით 20-დან 20 000-მდე ჰერცი (Hz) გააჩნია (ადამიანის სმენის დიაპაზონი). აუდიოსიგნალები შეიძლება სინთეზირებული იყოს როგორც პირდაპირ, ისე ტრანსფორმატორზე წარმოქმნილი, როგორიცაა მიკროფონი, მუსიკალური ინსტრუმენტი, ფონოგრამის კარტრიჯი ან ფირი. ელექტრულ აუდიოსიგნალებს მოსმენად ხმად ხმის გამაძლიერებლები და ყურსასმენები გარდაქმნიან. ციფრული აუდიოსისტემები აუდიოსიგნალებს სხვადასხვა ციფრულ ფორმატში წარმოადგენენ. აუდიოარხი ან აუდიოტრეკი, აუდიოსიგნალის შენახვის მოწყობილობასთან ან ხმის ციფრული მიქშერის საკომუნიკაციო არხს წარმოადგენს, რომელიც გამოიყენება როგორც მრავალხმიანი ჩანაწერის შესაქმნელად, ისე ხმის გასაძლიერებლად. სიგნალის ნაკადი არის გზა რომლის მეშვეობითაც აუდიო სიგნალი სპიკერს ან ჩამწერ მოწყობილობას გადაეცემა. ნაკადი შეიძლება იყოს, მოკლე და მარტივი როგორც სახლის აუდიოსისტემაში, ხანგრძლივი და ციფრულად დამუშავებული ხმისჩამწერ სტუდიაში და გამაძლიერებელი სისტემის გამოყენებით უფრო მაღალი ხმა, რომლის სიგნალიც აუდიომართვის პულტის მრავალი სექცია შეიძლება გაიაროს და გარე აუდიო ტექნიკას ან სხვადასხვა სისტემას დაუკავშირდეს. აუდიოსიგნალები შეიძლება შეიცავდეს პარამეტრებს, როგორიცაა მათი გამტარობა, დენის დეციბელი (dB) და ძაბვის დონე. დენის და ძაბვის ურთიერთდამოკიდებულება განისაზღვრება სიგნალის გზების წინაღობით, რომელიც შეიძლება იყოს ერთჯერადი ან დაბალანსებული. აუდიოსიგნალებს აქვთ გარკვეულწილად სტანდარტიზებული დონეები, რომლებიც პროგრამის გამოყენების მიხედვით არის დამოკიდებული. პროფესიული აუდიომართვის პულტის შედეგები მეტწილად ხაზის დონეზეა. მიკროფონების ზოგადი შედეგები ქვედა დონეზეა რაც, საყოველთაოდ „მიკროფონის დონედ“ მოიხსენიებენ. სამომხმარებლო აუდიოაპარატურის შედეგები ასევე ქვედა ძაბვის დონეზე გამოდის. როგორც უმეტესი, ძველი, ანალოგურმა აუდიოაპარატურამ ემულაცია განიცადა ციფრული ფორმატის აუდიოაპარატურასთან, თანამედროვე ციფრული აუდიოსისტემის აუდიოდანამატების განვითარებას, ციფრული ინფორმაციის პროგრამულ უზრუნველყოფას (აუდიოაპარატურიდან აუდიოდანამატებით აუდიოტრეკის გავლა) ასევე აუდიოსიგნალს ან სიგნალის ნაკადს უწოდებენ. ციფრული აუდიოსიგნალი, რომელიც სადენის მეშვეობით არის გამოგზავნილი, რამდენიმე ფორმატში შეიძლება გამოყენება. ოპტიკური (ADAT, TDIF), კოაქსიალური (S/PDIF), XLR (AES/EBU) და ეთერნეტი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აუდიოსიგნალი“ ვიკისაწყობში. ↑ Hodgson, Jay (2010). Understanding Records, p.1. ISBN 978-1-4411-5607-5.
ჰასან ბეი აღაევი

ჰასან ბეი მაშადი ჰიუსეინ ბეის ძე აღაევი (აზერ. Həsən bəy Məşədi Hüseyn bəy oğlu Ağayev; დ. 1875, ელიზავეტპოლი (დღეს განჯა), რუსეთის იმპერია — გ. 19 ივლისი, 1920, თბილისი, საქართველოს დრ) — აზერბაიჯანელი საზოგადო-პოლიტიკური მოღვაწე, ჟურნალისტი, ექიმი, მასწავლებელი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე. ჰასან ბეი აღაევი დაიბადა 1875 წელს განჯაში. განჯის კლასიკურ გიმნაზიაში განათლების დამთავრების შემდეგ, 1901 წელს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის დაფინანსებით, სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც მოგვიანებით წარმატებით დაასრულა. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ექიმად დაიწყო მუშაობა. 1906-1907 წლებში იძულებული იყო ეცხოვრა სამხრეთ აზერბაიჯანში. 1907 წელს აირჩიეს ბაქოში ჩატარებული კავკასიის მუსლიმ მასწავლებელთა კონგრესის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარედ. იყო ორგანიზაცია „დიფაი“-ს წევრი. მონარქიის დამხობიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, განჯაში, ორგანიზაცია „დიფაი“-ს დამფუძნებლებთან და ეროვნული კომიტეტის წამყვან პირებთან — შაფი ბეი რუსტამბეილისთან, ხალილ ბეი ხასმამედოვთან, ძმები შეიხზამანლებთან და სხვებთან ერთად, ნასიბ იუსიფბეილის ხელმძრვანელობით, დაფუძნეს აზერბაიჯანის ისტორიაში ახალი დონის, ევროპული კულტურული ღირებულებების მომხრე პირველი პარტია „თურქ ადამი-მარქაზიათ ფირგასი“ (1917). აღნიშნული პარტიის მუსავატთან გაერთიანების შემდეგ, აღაევი აირჩიეს მისი ცენტრალური კომიტეტის წევრად. 1918 წლის 28 მაისს, თბილისში აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს სხდომაზე, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის მიღების დროს, ჰასან ბეი აღაევი იყო ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარის, მამედ ემინ რასულზადეს მოადგილე და იგი უშუალოდ იღებდა მონაწილეობას ამ ისტორიულ მოვლენაში. ჰასან ბეი აღაევმა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას პირველმა ხელი მოაწერა. 1918 წლის 16 ივნისს, აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭო და ხელისუფლება გადავიდნენ განჯაში. 17 ივნისს, აქ ჩატარებულ პირველ სხდომაზე, ეროვნულმა საბჭომ წარმოშობილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით დროებით შეაჩერა თავისი საქმიანობა, მთელი ძალაუფლება გადასცა ახლად ფორმირებულ ხელისუფლებას. 1918 წლის 7 დეკემბერს, აზერბაიჯანის პარლამენტის ბაქოში ოფიციალურად გახსნამდე, ჰასან ბეი აზერბაიჯანის რკინიგზის სამმართვლელოში, მთავარი ექიმის თანამდებობაზე მუშაობდა. დეკემბერში პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ აირჩიეს და რადგან თავმჯდომარე ალიმარდან ბეგ თოფჩიბაშევი ბაქოში არ იმყოფებოდა, 1920 წლის 2 თებერვლამდე ასრულებდა თავმჯდომარის მოვალეობასაც. რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ გადავიდა თბილისში. 1920 წლის 19 ივლისს, თბილისში მოკლულ იქნა დაქირავებული სომეხი მკვლელის მიერ, რომელმაც მის გარდა ფათალი ხან ხოისკიც მოკლა. დასაფლავებულია თბილისში მდებარე ძველ მუსლიმთა სასაფლაოზე (ამჟამად მდებარეობს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე). ჰასან ბეი აღაევი ასევე პუბლიცისტიც იყო. განჯაში გამოსცემდა გაზეთ „იუჟნი კავკაზ“-ს („სამხრეთი კავკასია“) (1911-1912). 1911 წელს აირჩიეს მუსლიმთა საგანმანათლებლო საზოგადოების თავმჯდომარედ. 1914 წელს განჯაში ხუდადათ ბეი რაფიბეილისთან (1878-1920) ერთად დაფუძნა სამედიცინო საზოგადოება. ↑ muallim.edu.az ↑ Görkəmli Azərbaycanlılar
ნაზმიე მურატლი

ნაზმიე მურატლი (თურქ. Nazmiye Muratlı; დაბ. ნაზმიე მუსლუ (თურქ. Nazmiye Muslu); დ. 13 ივნისი, 1979, კონია, თურქეთი) — თურქი ქალი პავერლიფტერი. არის მსოფლიოს ჩემპიონი და რეკორდსმენი პავერლიფტინგში 40 კგ წონით კატეგორიაში, რომელიც 2012 წლის პარალიმპიურ თამაშებზე დაამყარა, სადაც ოქროს მედალი მოიპოვა. ასპარეზობს კლუბ „Konya Meram Belediyespor“-ში. ნაზმიე მუსლუ დაიბადა 1979 წელს, თურქეთის ქალაქ კონიაში. პერაპლეგიით ავადმყოფი და ინვალიდის ეტლზე დამოკიდებული, მან დაწყებითი განათლება თავის მშობლიურ ქალაქში მიიღო. მან მეგობრის მოწოდებით დაიწყო პავერლიფტინგი, რომელიც დაჟინებით მოუწოდა, რომ მასთან ერთად დაეწყო ვარჯიში. თავდაპირველად მან ვარჯიში მიატოვა, რადგან მისთვის ძალიან ძნელი იყო. თუმცა, დედამისის და მოგვიანებით მამამისის თხოვნით, ის განაახლა ვარჯიში. პავერლიფტინგით დაკავებიდან მხოლოდ სამი თვის შემდეგ, იგი ეროვნულ გუნდში შეიყვანეს და პორტუგალიაში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატზე გაგზავნეს, მისი ოჯახის გარეშე და მარტო მისი საკუთარი ცოდნით. თავის საერთაშორისო დებიუტზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მურატლი 2005 წლის და 2006 წელს ქვეყნის ეროვნული ჩემპიონი გახდა. 2005 წელს ბრინჯაოს მედალი და 2007 წელს ოქროს მედალი მოიპოვა ევროპის ჩემპიონატზე. 2008 წლის პარალიმპიურ თამაშებზე ჩინეთში, მურატლი მეოთხე გახდა. 2012 წლის ლონდონის პარალიმპიადაზე, მან მოხსნა თავისი მსოფლიო რეკორდი, სადაც 109.0 კგ აწია და ოქროს მედალი მოიპოვა. თავისი რეკორდი ხელახლა მოხსნა 2016 წლის ოლიმპიადაზე და ისევ ოქროს მედალი მოიპოვა. ასე ის თურქეთის ისტორიაში პირველი სპორტსმენი გახდა, რომელიც ზედიზედ ორ პარალიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ↑ „Rekortmen haltercinin hedefi Rio“. TRT Spor (Turkish). 2015-12-13. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-09-15. ციტირების თარიღი: 2016-09-08. ↑ 2.0 2.1 2.2 Paralimpik Oyunlarına Geri Sayım Başladı !..-Nazmiye Muslu Turkish. Türkiye Milli Paralimpik Komitesi. ციტირების თარიღი: 2012-01-31. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Odabaş, Nusret (2012-08-31). „Nazmiye'nin gözü Naim'in rekorunda“. Haber7 (Turkish). ციტირების თარიღი: 2012-08-31. ↑ „Nazmiye Muratlı, Rio 2016 Paralimpik'te dünya rekoru kırdı“. Hürriyet (Turkish). 2016-09-09. ციტირების თარიღი: 2016-09-09.
ველვიჩია

ველვიჩია (Welwitschia bainesil, Welwitschia mirabilis) — შიშველთესლოვანი ორსახლიანი მცენარე ველვიჩიასებრთა ოჯახისა. იზრდება მხოლოდ სამხრეთ-დასავლეთ ანგოლის ქვიან ნიადაგზე, ნამიბისა და კალაჰარის უდაბნოებში. მისი გრძელი და მძლავრი ფესვი ნიადაგში გრუნტის წყლებამდე ეშვება, აქვს დაბალი და მსხვილი ღერო (დიამეტრი 1,2 მ), რომლის დიდი ნაწილი ნიადაგშია ჩამალული, მიწის ზემოთ კი მხოლოდ 50 სმ-ითაა ამოწეული. ღერო წვერში უნაგირივით არის ჩაზნექილი და მასზე ორი 3 მ-მდე სიგრძის ღვედისებრი ფოთოლია. ველვიჩია 100 წელზე მეტს ცოცხლობს და ფოთლებსაც ბოლომდე ინარჩუნებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 348.
ველი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ველი შეიძლება აღნიშნავდეს: ველი — მცენარეულობის ტიპი ველი — მნიშვნელოვანი ალგებრული ცნება ველი — ფიზიკური ცნება ველი — სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში ველი — 1972 წლის ფრანგული ფილმი ველი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რაიონი
ველი

ველი, ტრამალი — მცენარეულობის ტიპი, რომელიც შედგება გვალვა- და ყინვაგამძლე მრავალწლოვანი ბალახოვანი ფიტოცენოზებისაგან. ფართოდ არის გავრცელებული ზომიერად მშრალი ჰავის პირობებში შავმიწა და წაბლა ნიადაგებზე. მცენარეულ საფარში ჭარბობს მკვრივკორდოვანი მარცვლოვნები — ვაციწვერა, წივანა და სხვა, მრავალწლოვანი მთავარფესვიანი ორლებნიანი მცენარეები, ხანმოკლე განვითარების ერთწლოვნები (ეფემერები) და ბოლქვიანი თუ ფესურიანი მრავალწლოვნები (ეფემეროიდები), რომლითაც ვეგეტაცია ადრე გაზაფხულზე ან შემოდგომაზე ეწყებათ. აქა-იქ გვხვდება ბუჩქები (ქონდარა ნუში, გრაკლა, ყარღანი) და ნახევარბუჩქები, ხავსები, ლიქენები, ხმელეთის წყალმცენარეები, სოკოები. რუსეთში ველებს სტეპებს უწოდებენ, უნგრეთში — პუშტებს, ჩრდილოეთ ამერიკაში — პრერიებს, სამხრეთ ამერიკაში კი — პამპებს. ველებს დიდი ფართობი უკავია აგრეთვე კავკასიაში, წინა და შუა აზიაში. საქართველოში ის მეტწილად აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკეებზე, მთისწინა კალთებსა და სამხრეთ მთიანეთშია გავრცელებული. ამის მიხედვით არის ბარისა და მთიანეთის ველები; მათ მრავალ ფორმაციას შორის მთავარია უროიანი, წივანიანი, ვაციწვერიანი, ნაირბალახოვან-მარცვლოვნიანი და სხვა. ჩვენში ველი ბევრგან მეორეული წარმოშობისაა. ასეთია, მაგ., ჯავახეთის ველი, რომელიც ტყის მოსპობის შედეგად არის წარმოქმნილი, შირაქისა და გარეჯის ველები, რომლებიც ხშირად ნათელი ტყის განადგურების შედეგია. ამჟამად მთისა და ბარის ველების დიდ ნაწილს ამუშავებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის, იყენებენ საძოვრად და სათიბად. ნახუცრიშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 348-349.
ალაპაევსკის სამების საკათედრო ტაძარი

ალაპაევსკის სამების საკათედრო ტაძარი (რუს. Свято-Троицкий собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ალაპაევსკში. ტაძრის დაარსება თარიღდება 1702 წლით. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს კამენსკის ეპარქიას. XVII საუკუნის დასასრულს სოფელ ალაპაევსკისა და სხვა სოფლების მცხოვრებლებმა თხოვნით მიმართეს ტობოლსკის ეპარქიის ხელმძღვანელობას, რათა აეშენებინათ მათ დასახლებაში ტაძარი და ჩამოეყალიბებინათ მორწმუნეთა თვითმმართველი თემი. თხოვნა გაითვალისწინეს და 1702 წელს მათ საკუთარი ფინანსებით ააშენეს მცირე ქვის ტაძარი ალექსი ღვთისკაცის სახელზე. 1771 წელს გადაწყვიტეს ხის ჭერი და სამრეკლო შეეცვალათ ქვით და ალექსი ღვთისკაცის ეკლესიისათვის მიეშენებინათ ქვის ეგვტერი მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე. ახალი ეგვტერი აკურთხა ბოგოიავლინსკის მონასტრის არქიმანდრიტმა ისაიამ. 1793 წელს ალაპაევის სამღვდელო შტატმა გადაწყვიტა აეშენებინათ ახალი, ცივი ტაძარი სამების სახელზე და გადაეკეთებინათ ალექსი ღვთისკაცის ტაძარი. 1798 წლის 8 დეკემბერს ალექსი ღვთისკაცის ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც დაიწვა მთელი ხის გადახურვა. ხანძრის გამო სამების სახელობის ეგვტერის აგება გაჭიანურდა და მისი კურთხევა მოხდა მხოლოდ 1816 წელს. ამავე პერიოდში არამყარი გრუნტის გამო სამრეკლო დაშორდა მთავარ ტაძარს და დაცემის საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდა. ამიტომ 1831 წელს სამრეკლო დაანგრიეს და მის ადგილზე 1832-1833 წლებში ააშენეს ახალი. 1912 წელს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილების შედეგად ტაძარმა საკათედროს სტატუსი მიიღო. 1918 წელს ეკლესიას სტუმრობდა თავადი რომანოვები და ელისაბედ თევდორეს ასული, რომლებიც იმყოფებოდნენ პატიმრობაში და მოკლეს ალაპაევსკის ახლოს. 1918 წლის 1 ნოემბერს აღმოაჩნეს ალაპაევსკის მოწამეების ცხედრები და გადაასვენეს სამების საკათედრო ტაძარში. ისინი დაასაფლავეს ტაძრის აკლდამაში და შესასვლელი აგურით ამოაშენეს. 1932 წლიდან 1992 წლამდე საკათედრო ტაძრის შენობაში განთავსებული იყო პურის ქარხანა. 1991 წელს დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები. 1992 წლიდან სამების ეკლესია საპატრიარქოს მეტოქია. 1999 წლის 8 აგვისტოს ეკლესია აკურთხა ეკატრინბურგისა და ვერხოტურის მთავარეპისკოპოსმა ვიკენტიმ. 1990-იანი წლების ბოლოს აღადგინეს აკლდამაც, რომელიც რომანოვების დინასტიის მოწამეების დროებითი დასაკრძალი იყო. 2016 წელს შტორმა, რომელიც ეკატერინბურგში 20-21 მარტის ღამეს ბობოქრობდა, ჩამოაგდო ტაძრის სამრეკლოს წვერი. ↑ Фомин С.. Свято-Троицкий собор. Склеп — место временного захоронения алапаевских мучеников. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-20. ციტირების თარიღი: 2010-03-13. ↑ Алапаевские мученики: убиты и забыты (часть 1). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-20. ციტირების თარიღი: 2010-03-13. ↑ Шпиль колокольни, оторванный штормовым ветром, пробил крышу старинной церкви в Алапаевске
კამენსკ-ურალსკის სამების საკათედრო ტაძარი

კამენსკ-ურალსკის სამების საკათედრო ტაძარი (რუს. Свято-Троицкий собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ კამენსკ-ურალსკში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1839-1840 წლებში. სვერდლოვსკის ოლქის მთავრობის 2001 წლის 28 დეკემბრის № 859-ПП დადგენილების მიხედვით მიენიჭა რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს კამენსკის ეპარქიას. კამენსკის ქარხნის მშენებლობის საწყის ეტაპზე საჭირო გახდა მრავალი მუშახელი. მთავრობამ ქარხანას მიამაგრა სამი ათასი გლეხი კიტაისკისა და კოლჩედანის დასახლებებიდან. 1701 წელს კამენსკის ქარხანასთან ააშენეს ხის ტაძარი სამი წმინდანის სახელზე, რომელსაც ჰქონდა არტემი ვერკოლსკის სახელობის ეგვტერი. ეს ტაძარი დაიწვა 1768 წლის ხანძრის შედეგად. 1770 წელს ააშენეს მეორე ხის ტაძარი. უკვე 1790 წელს გადაწყვიტეს აეშენებინათ ქვის სამსაკურთხევლიანი ტაძარი, რომლის მთავარი საკურთხეველი იქნებოდა სამების სახელზე ნაკურთხი, ხოლო ორი ეგვტერი სამი მღვდელთმთავრისა და არტემი ვერკოლსკის სახელზე. ტაძრის მშენებლობა განახლვა ახალი პროექტის საფუძველზე. 1805 წელს ააგეს და აკურთხეს ეგვტერები. მთავარი ტაძრის კურთხევა შედგა 1813 წელს. ეგვტერებს დაადგეს მეორე სართული, სადაც მოაწყეს სამი ეგვტერი: ქრისტეს ხელთუქმნელი ხატის, ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატისა და ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. ქვემო სართულზე კიდევ ორი ეგვტერი ააშენეს წმინდა ჯვრისა და დიდმოწამე პარასკევას სახელზე. ამის შემდეგ ტაძარი გახდა რვასაკურთხევლიანი. კანკელები ქვედა და ზედა ტაძრებში მოოქროვილები იყო. მოგვიანებით სამრეკლოს დანგრევის საშიშროების გამო მიიღეს გავაწყვეტილება მტელი ეკლესიის რეკონსტრუქცია მოეხდინათ ახალ ფუნდამენტზე. ახალი პროექტის შექმნას ხელმძღვანელობდა მიხეილ მალახოვი. პროექტი შეადგინეს 1821 წელს. 1828 წელს ახალი პროექტის მიხედვით გადააკეთეს სამრეკლო და ეგვტერები. მთელი ეკლესია შელესეს. 1912 წელს კამენსკის ქარხნის სამების ტაძარმა საკათედროს სტატუსი მიიღო. 1918 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ გამოსცა განკარგულება ეკლესიიდან მეტრიკული წიგნის გატაცების შესახებ. 1930 წლის დეკემბერში ტაძარი დახურეს. 1990 წელს ეკლესია მრევლს გადასცეს, მაგრამ იგი ავარიულ მდგომარეობაში იყო. 1998 წლიდან საპატრიარქოს მეტოქია. 1999 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია იოანე აგაფონოვი. ამჟამად ტაძარი არის კამენსკის ეპარქიის საკათედრო ტაძარი. ტაძართან მოქმედებს ბიბლიოთეკა. კვირაობით იმართება მეცადინეობა საკვირაო სკოლაში. «Приходы и церкви Екатеринбургской Епархии». Екатеринбург, 1902 г. Гаврилова, С. Наследие Михаила Малахова / С. Гаврилова // Каменский рабочий — 1998. — № 22 (3 фев.). — С.4. ↑ Каменск-Уральский. Кафедральный собор Троицы Живоначальной.. Соборы.ру. ციტირების თარიღი: 2018-04-30. ↑ Постановление Правительства Свердловской области № 859-ПП от 28 декабря 2001 года. Электронный фонд правовой и нормативно-технической документации. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-04-13. ციტირების თარიღი: 2018-04-13. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 История Свято-Троицкого собора. Каменск-Уральский. Страницы истории.. ციტირების თარიღი: 2018-04-27. ↑ 4.0 4.1 Каменский завод // Приходы и церкви Екатеринбургской епархии. — Екатеринбург: Братство Св. Праведного Симеона Верхотурского Чудотворца, 1902. — С. 647.
ველიანთა

ველიანთა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ჯეჯორისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და ქვედრულის (ჯეჯორის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2223 მ. აგებულია პალეოგენური თიხებით, ქვიშაქვებითა და ბრექჩიებით. სამხრეთი კალთა ციცაბოა, დანარჩენი — დამრეცი. შემოსილია სუბალპური და ნაწილობრივ ალპური მდელოებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 241.
ველისციხე

ველისციხე შეიძლება აღნიშნავდეს: ველისციხე — სოფელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში ველისციხე — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
ველო...

ველო... (ლათ. velox — სწრაფი, ჩქარი) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი; ნიშნავს: ველოსიპედისას, საველოსიპედოს. მაგ., ველოდრომი, ველოსპორტი, ველოგადარბენა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 351.