laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზემო ხალაწნის ეკლესია

ზემო ხალაწნის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხალაწნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მაღლობზე. განეკუთვნება XVI საუკუნეს. ეკლესია დარბაზულია (7,8 X 5,4 მ). ნაგებია რიყის ქვით. ქვა შერჩეულია და დაწყობილია სწორხაზოვან რიგებად. ინტერიერის კედლების მოსაპირკეთებლად და ზოგიერთი დეტალისათვის აგურია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი, კედლების ზედა ნაწილები, დარბაზი ნანგრევებითაა ამოვსებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარს შეისრული თაღი აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. რომელშიც შემორჩენილია სარკმლის სამხრეთ წირთხლის მცირე ნაწილი და ნიშის კვალი. მოგვიანებით ეკლესიისათვის დასავლეთიდან რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით ნაგები, გეგმით კვადრატული და სამ მხარეს ფართო შეისრული თაღებით გახსნილი კარიბჭე მიუდგამთ (ძლიერ დაზიანებულია). შიგნით კარიბჭეს შეისრული კამარა ხურავს. კარიბჭეს დასავლეთიდან კვადრატული გეგმის (2,2 X 4,2 მ) ნაგებობა ეკვრის. მისი კედლების წყობაში ჩართულია ქვიშაქვის რამდენიმე ლოდი (ერთ-ერთის სიგრძე 3,5 მეტრია, სიმაღლე - 0,8 მეტრი). კიკაჩეიშვილი პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 87.
ზემო ხალაწნის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზემო ხალაწნის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხალაწნის ჩრდილოეთით 400 მეტრზე, ფერდობზე, ღამურაანად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,7 X 4,9 მ), ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია წვრილი ქვითა და დუღაბით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესიის კედლები 1,5-1.7 მეტრის სიმაღლეზეღა დგანან. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ოდნავ ნალისებრი მოყვანილობის აფსიდი უჩვეულოდ ღრმაა. რის გამოც დარბაზის სიგანე რამდენადმე აღემატება მის სიგრძეს. საკურთხევლის ღერძზე შემორჩენილია სარკმლის კვალი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 88.
ჰაროლდ მაკმილანი

ჰაროლდ მაკმილანი (ინგლ. Harold Macmillan; დ. 10 თებერვალი, 1894, ლონდონი — გ. 29 დეკემბერი, 1986) — დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო მოღვაწე. განათლება მიიღო იტონისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტებში. პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოვიდა 1924 წელს, როდესაც კონსერვატიული პარტიიდან თემთა პალატაში აირჩიეს. სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა უინსტონ ჩერჩილის კაბინეტში 1940–1945 წლებში. 1951 წლის არჩევნების შედეგად ხელისუფლების სათავეში კონსერვატორთა დაბრუნების შემდეგ იყო საყოფაცხოვრებო მშენებლობისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის (1951–1954), თავდაცვის (1954–1955), საგარეო საქმეთა (1955) და ფინანსთა (1955–1957) მინისტრი. ეგვიპტეში ინგლის-საფრანგეთ-ისრაელის აგრესიის წარუმატებლობისა და ე. იდენის გადადგომის შემდეგ – პრემიერ-მინისტრი (1957–1963). 1964 წელს, ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას. სათავეში ჩაუდგა მსხვილ საგამომცემლო ფირმას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 375.
ბეკეშჩაბა

ბეკეშჩაბა (უნგრ. Békéscsaba; გერმ. Tschabe; რუმ. Bichişciaba; სლოვაკ. Békešská Čaba) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ უნგრეთში, ბეკეშის მედიეს ადმინისტრაციული ცენტრი. სახელი მომდინარეობს უნგრული სიტყვიდან „Békés“, რაც „მშვიდობიანს“ ნიშნავს და თურქული წარმოშობის მამაკაცის უნგრული სახელიდან „Csaba“. არეალი ჯერ კიდევ უძველეს დროში ყოფილა დასახლებული. რკინის ხანაში, ტერიტორია დაიპყრეს ჯერ სკვითებმა, შემდეგ კელტებმა და შემდეგ ჰუნებმა. მას შემდეგ კი, რაც ის უნგრელებმა დაიოპყრეს, აღმოცენდა მრავალი პატარა სოფელი. სოფელი შჩაბა წერილობით წყაროებში პირველად 1330-იან წლებში იხსენიება. ბეიუში, რუმინეთი მიკელი, ფინეთი ოდორჰეიუ-სეკუიესკი, რუმინეთი სკოჩუვი, პოლონეთი ტარნოვსკე-გური, პოლონეთი ტრენჩინი, უკრაინა უჟგოროდი, უკრაინა ვიტენბერგი, გერმანია ზრენიანინი, სერბეთი პენზა, რუსეთი სალონტა, რუმინეთი უნგრეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Photos of the town დაარქივებული 2005-02-08 საიტზე Wayback Machine. Aerial photography: Békéscsaba ↑ Békéscsaba települési választás eredményei ↑ Helyi önkormányzati választások 2019 - Békéscsaba (Békés megye)
ზალაეგერსეგი

ზალაეგერსეგი (უნგრ. Zalaegerszeg; ხორვატ. Jegersek; სლოვენ. Jageršek; გერმ. Egersee) — ქალაქი დასავლეთ უნგრეთში, ზალის მედიეს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ზალის ნაპირებზე, სლოვენიისა და ავსტრიის საზღვრებთან, დედაქალაქ ბუდაპეშტიდან 220 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩენილი მასალების საფუძველზე დგინდება, რომ ეს ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ზედა პალეოლითში. შემდეგში დასალხდნენ კელტები. წერილობით წყაროებში ქალაქი სახელად ეგერსკუგი პირველად 1247 წელს იხსენიება. კლაგენფურტი , ავსტრია ზენიცა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა დობრიჩი, ბულგარეთი ვარაჟდინი, ხორვატია ვარკაუსი, ფინეთი კუზელი, გერმანია მარლი, გერმანია გორიცია, იტალია კროსნო, პოლონეთი, 2000-დან ტირგუ-მურეში, რუმინეთი სურგუტი, რუსეთი ლენდავა, სლოვენია ხერსონი, უკრაინა უნგრეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Another site Aerial photography: Zalaegerszeg ↑ Krosno Official Website - Partner Cities. (in Polish) © 1998 - 2001 Urząd Miasta Krosna. ციტირების თარიღი: 2008-10-23.
ხალიბები

ხალიბები — სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ტომთა ერთი ჯგუფის სახელწოდება ანტიკური ხანის მწერლების ცნობებში. ხალიბები იხსენიებიან ძირითადად დასავლეთ-ქართული ტომების (კოლხები, ტიბარენები, მოსინიკები, მაკრონები, მაკროკეფალები,ხალდები და სხვა) გარემოცვაში. ქსენოფონტთან და სტრაბონთან ხალიბების სინონიმად არის მიჩნეული „ხალდები“, რომლებსაც VIII საუკუნის სომხური „გეოგრაფია“ ჭანებთან აიგივებს. ამიტომ ჩვეულებრივ ხალიბებსაც დასავლურ-ქართულ ტომებად მიიჩნევენ. ანტიკური ხანის ავტორები ხალიბებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის სხვადასხვა რაიონში ათავსებენ. ჰეროდოტეს ერთი ცნობის მიხედვით, რომლის მართებულობა სპეციალისტთა შორის დავას იწვევს, ისინი თითქოს მდინარე ჰალისის დასავლეთითაც სახლობდნენ. ზოგი ავტორის მიხედვით, ხალიბები ტრაპეზუნტის დასავლეთით ზღვისპირა ზოლში სახლობდნენ, ზოგის მიხედვით კი ტრაპეზუნტის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე მთიანეთშიც. სტრაბონის აზრით ხალიბები ტრაპეზუნტისა და ფარნაკიის სამხრეთით მდებარე მთიანეთში ცხოვრობდნენ და თვით ფარნაკიაც ხალიბების მიწა-წყალზე მდებარეობდა. ანტიკურ სამყაროში ხალიბებს თვლიდნენ რკინის გამომგონებლებად და გამოცდილ მეტალურგებად. აშკარაა ამ სახელწოდების კავშირი ბერძნულ ტერმინთან „ხალჲუფს“ (რკინა), თუმცა შესაძლებელია ეს ტერმინი კი არ მომდინარეობდეს ხალიბების სახელიდან, არამედ თვითონ სახელწოდება „ხალიბი“ იყოს განვითარებული ამ ტერმინიდან, რკინის დამუშავებით განთქმული აქაური ტომების აღსანიშნავად. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 418.
ბაია (უნგრეთი)

ბაია (უნგრ. Baja) — ქალაქი სამხრეთ უნგრეთში, დუნაის მარცხენა ნაპირზე, ბაჩ-კიშკუნის მედიეში. მოსახლეობა 37,707 მცხოვრები (2009). ქვეყნის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი: რკინიგზის ხაზები, ნავმისადგომი, ხიდი დუნაიზე. ქალაქში განვითარებულია საფეიქრო, ხის დასამუშავებელი მრეწველობები. სომბორი, სერბეთი ჰოდმეზოვაშარხი, უნგრეთი ტირგუ-მურეში, რუმინეთი სინჯეორჯიუ-დე-პედურე, რუმინეთი ვაიბლინგენი, გერმანია არგენტანი, საფრანგეთი ტისტედი, დანია ლაბინი, ხორვატია უნგრეთის ქალაქების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 152. Baja's public homepage (უნგრული) ოფიციალური საიტი (უნგრული) (ინგლისური) ↑ Helyi önkormányzati választások 2019 - Baja (Bács-Kiskun megye)
ბარანიის მედიე

ბარანიის მედიე (უნგრ. Baranya) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — პეჩი. ფართობი — 4430 კმ². მოსახლეობა — 393 758 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 91 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბარანიის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ბეკეშის მედიე

ბეკეშის მედიე (უნგრ. Békés) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ბეკეშჩაბა. ფართობი — 5631 კმ². მოსახლეობა — 366 556 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 69.6 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბეკეშის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიე

ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიე (უნგრ. Borsod-Abaúj-Zemplén) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — მიშკოლცი. ფართობი — 7247 კმ². მოსახლეობა — 692 771 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 102 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ჩონგრადის მედიე

ჩონგრადის მედიე (უნგრ. Csongrád megye) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სეგედი. ფართობი — 4263 კმ². მოსახლეობა — 423 240 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 100 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჩონგრადის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ფეიერის მედიე

ფეიერის მედიე (უნგრ. Fejér) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სეკეშფეხერვარი. ფართობი — 6394 კმ². მოსახლეობა — 427 416 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 98 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფეიერის მედიე“ ვიკისაწყობში.
დიორ-მოშონ-შოპრონის მედიე

დიორ-მოშონ-შოპრონის მედიე (უნგრ. Győr-Moson-Sopron) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — დიორი. ფართობი — 4089 კმ². მოსახლეობა — 448 435 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 103 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დიორ-მოშონ-შოპრონის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ჰაიდუ-ბიჰარის მედიე

ჰაიდუ-ბიჰარის მედიე (უნგრ. Hajdú-Bihar) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — დებრენეცი. ფართობი — 6211 კმ². მოსახლეობა — 541 298 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 88 კაცი/კმ²). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 590. უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰაიდუ-ბიჰარის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ჰევეშის მედიე

ჰევეშის მედიე (უნგრ. Heves megye) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ეგერი. ფართობი — 3637 კმ². მოსახლეობა — 311 454 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 90 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰევეშის მედიე“ ვიკისაწყობში. ↑ საზღვარგარეთის ქვეყნების გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1989. — გვ. 210.
იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიე

იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიე (უნგრ. Jász-Nagykun-Szolnok) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოლნოკი. ფართობი — 5582 კმ². მოსახლეობა — 390 775 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 74 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიე“ ვიკისაწყობში.
კომარომ-ესტერგომის მედიე

კომარომ-ესტერგომი (უნგრ. Komárom-Esztergom) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტატაბანია. ფართობი — 2285 კმ². მოსახლეობა — 312 431 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 76 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კომარომ-ესტერგომის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ნოგრადის მედიე

ნოგრადის მედიე (უნგრ. Nógrád) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — შალგოტარიანი. ფართობი — 2544 კმ². მოსახლეობა — 204 917 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 86 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნოგრადის მედიე“ ვიკისაწყობში.
პეშტის მედიე

პეშტის მედიე (უნგრ. Pest) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ბუდაპეშტი. ფართობი — 6394 კმ². მოსახლეობა — 1 229 880 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 168 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პეშტის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ვესპრემის მედიე

ვესპრემის მედიე (უნგრ. Veszprém) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ვესპრემი. ფართობი — 4613 კმ². მოსახლეობა — 346647 ადამიანი (2015). მდებარეობს ბალატონის ტბის ჩრდილოეთით. მედიეს შუა ნაწილში ბაკონის ტყიანი მთებია, რომელიც ჩრდილო-დასავლეთით კიშალფელდში გადადის, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ბალატონის ტბის ჩრდილოეთ ნაპირებამდე აღწევს. ნალექები 600-800 მმ წელიწადში. ვესპრემის მედიე სამრეწველო რაიონია, ბაკონის მთებში იღებენ ქვანახშირს, ბოქსიტებს, მანგანუმის მადანს. განვითარებულია ქიმიური, ალუმინის და მანქანათსაშენი მრეწველობა. მთებში ჭვავის, ქერის და შვრიის ნათესებია, დაბლობში ხორბლისა და სიმინდის. ბალატონის რივიერაზე განვითარებულია ადგილობრივი და საერთაშორისო ტურიზმი. უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვესპრემის მედიე“ ვიკისაწყობში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 382.
ვაშის მედიე

ვაშის მედიე (უნგრ. Vas) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სომბატხეი. ფართობი — 3336 კმ². მოსახლეობა — 259 364 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 80 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვაშის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ტოლნის მედიე

ტოლნის მედიე (უნგრ. Tolna) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სექსარდი. ფართობი — 3703 კმ². მოსახლეობა — 233 650 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 68 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტოლნის მედიე“ ვიკისაწყობში.
საბოლჩ-სატმარ-ბერეგის მედიე

საბოლჩ-სატმარ-ბერეგის მედიე (უნგრ. Szabolcs-Szatmár-Bereg) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნირედხაზა. ფართობი — 5936 კმ². მოსახლეობა — 560 429 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 96 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „საბოლჩ-სატმარ-ბერეგის მედიე“ ვიკისაწყობში.
შომოდის მედიე

შომოდის მედიე (უნგრ. Somogy) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — კაპოშვარი. ფართობი — 6036 კმ². მოსახლეობა — 320 578 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 56 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შომოდის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ზალის მედიე

ზალის მედიე (უნგრ. Zala) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ზალაეგერსეფი. ფართობი — 3784 კმ². მოსახლეობა — 288 591 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 79 კაცი/კმ²). უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზალის მედიე“ ვიკისაწყობში.
ტიბარენები

ტიბარენები — სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთში კოტიორასა და პონტოს მთებს შორის მობინადრე ძველი ტომები. ბერძენ-რომაელი და ბიზანტიელი მწერლების ცნობით ტიბარენების აღმოსავლეთით მოსინიკები ცხოვრობდნენ, დასავლეთით - ხალიბები, და ლევკოსირები, სამხრეთით - მოსხები. ტიბარენების სახელწოდების რამდენიმე პარალელური ფორმაა დადასტურებული (ტიბარები, ტიბარანები, ტაბერენები). ქართველი მკვლევრები ტიბარენებს დასავლურ-ქართველურ ტომთა რიცხვს მიაკუთვნებენ. ჰეროდოტეს ცნობით, მოსხებთან, მაკრონებთან, მოსინიკებთან და მარებთან ერთად ტიბარენებს აქემენიდთა სპარსულ სამეფოს მე-19 სატრაპიაში შედიოდნენ და მათთან ერთად ყოველწლიურად იხდიდნენ 300 ტალანტს. მონაწილეობა მიუღიათ სპარსეთის მეფის ქსერქსე I-ის ლაშქრობაში საბერძნეთზე, ტიბარენებსა და მოსხებს წინამძღოლობდა არიომარდე. ტიბარენებს მოსხების მსგავსი სამხედრო აღჭურვილობა ჰქონდათ. ქსენოფონტის მიხედვით, რომელიც თავისი აღწერილი ამბების თვითმხილველი იყო, ტიბარენებს შავი ზღვის სანაპიროზე არცთუ ძლიერად გამაგრებული დასახლებები ჰქონიათ. ქსენოფონტი იხსენიებს აგრეთვე ტიბარენების ქვეყანაში მდებარე ელინურ ქალაქს კოტიორას, რომელიც სინოპელთა მიერ დაარსებული ახალშენი ყოფილა. ტიბარენების მეურნეობაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა მესაქონლეობას. ხაზარაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 713. ყაუხჩიშვილი, ს. (1936). ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტომი III. ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 285.
ქაღალდი

ქაღალდი — თხელი, ბრტყელი მატერია, რომელიც ძირითადად მცენარეული ბოჭკოებისგან შედგება. გამოიყენება უმთავრესად წერისთვის და ბეჭდვისთვის. სხვა გავრცელებული გამოყენებებია: შესაფუთი საშუალება (მუყაო), ჰიგიენური ქაღალდი (ქაღალდის ხელსახოცი, ტუალეტის ქაღალდი), დეკორაციული ქაღალდი (მგ. შპალერი). ქაღალდი პირველად ჩინეთში, ძვ.წ. 105 წელს გაჩნდა. ჩინურ ქაღალდს ბამბუკისგან, თუთის ხის ფოთლებისა და აბრეშუმის ბოჭკოებისგან ამზადებდნენ. VII საუკუნეში არაბები ქაღალდის წარმოებაში უკვე სხვა ნედლეულს იყენებდნენ - ქსოვილსა და ბამბას. ევროპაში ქაღალდი XIV საუკუნეში გავრცელდა. პირველი ქაღალდის დამამზადებელი ქარხანა საფრანგეთში 1350 წელს დაარსდა. XIX საუკუნეში ქაღალდისთვის საჭირო ნედლეულში ცელულოზის დამატება დაიწყეს, რამაც ქაღალდის წარმოება მასობრივი გახადა. ნანა მაჭარაშვილი, ნინო სილაგაძე (2007). ხელოვნება. თბილისი: „მერიდიანი“.
რუდოლფ ლეონჰარდი

რუდოლფ ლეონჰარდი (გერმ. Rudolf Leonhard; დ. 27 ოქტომბერი,1889, ლისა, პოლონეთი — გ. 19 დეკემბერი, 1953, ბერლინი) — გერმანელი მწერალი. ემხრობოდა ექსპრესიონიზმის მემარცხენე ფრთას. მისი ნაწარმოებების უმრავლესობა ომის საწინააღმდეგო, რევოლუციური და ანტიფაშისტური სულისკვეთებისაა. მათგან მნიშვნელოვანია ლექსების კრებულები „ეკლიანი სტროფები“ (1913), „სონეტები სპარტაკელებზე“ (1921), „გერმანიამ უნდა იცოცხლოს!..“ (1944), პიესები „ჯოჯოხეთის კარიბჭე“ (1919), „იალქნიანი ჰორიზონტზე“ (1925), „მძევლები“ (1945) და სხვა მრავალი წიგნი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 195. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118727559 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ალექსანდრე მენშიკოვი

საკუთარი სახელი ალექსანდრე მენშიკოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე მენშიკოვი — რუსი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე ალექსანდრე მენშიკოვი — რუსი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
ზოლტან ტილდი

ზოლტან ტილდი (უნგრ. Zoltán Tildy; დ. 18 ნოემბერი, 1889, ლუჩენეცი, სლოვაკია — გ. 3 აგვისტო, 1961, ბუდაპეშტი) — გავლენიანი უნგრელი პოლიტიკოსი,უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი 1945-1946 წლებში და უნგრეთის პრეზიდენტი 1946-1948 წლებში. დაიბადა ლუჩენცში ადგილობრივი ჩინოვნიკის ოჯახში. სწავლობდა თეოლოგიას პაპის თეოლოგიურ აკადემიაში. იყო უნგრეთის პარლამენტის წევრი. 1945 წლის 15 ნოემბრიდან 1946 წლის 1 თებერვლამდე ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, რის შემდეგაც შეუდგა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობის შესრულებას. პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1948 წლის 31 ივლისამდე. 1956 წლამდე იმყოფებოდა შინაპატიმრობაში. უნგრეთში 1956 წელს განვითარებული მოვლენების შემდეგ დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა, მაგრამ 1959 წელს გაათავისუფლეს ინდივიდუალური ამნისტიის საფუძველზე ჯანმრთელობის პრობლემების გამო. ამის შემდეგ იგი პრაქტიკულად აღარ მონაწილეობდა საზოგადოებრივ საქმიანობაში. გარდაიცვალა 1961 წელს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზოლტან ტილდი“ ვიკისაწყობში. Föglein Gizella: Az államfő "intézménye" 1944 és 1949 között Haas György: A kisgazda államminiszter დაარქივებული 2009-03-28 საიტზე Wayback Machine. Sulinet
არპად საკაშიცი

არპად საკაშიცი (უნგრ. Szakasits Árpád; დ. 6 დეკემბერი, 1888, ბუდაპეშტი — გ. 3 მაისი, 1965, ბუდაპეშტი) — უნგრელი პოლიტიკოსი, სოციალ-დემოკრატი, ხოლო სოციალ-დემოკრატებისა და კომუნისტების გაერთიანების შემდეგ უნგრეთის მშრომელთა პარტიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1948 წლის 2 აგვისტოდან 1949 წლის 23 აგვისტომდე. შემდეგ იყო საპრეზიდენტო საბჭოს თავმჯდომარე 1950 წლის 26 აპრილამდე. Biographie auf der Homepage des Instituts für die Geschichte des Volksaufstands von 1956 Liste der Ungarischen Regierungen seit 1945
21 ივლისი

21 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 202-ე დღე (ნაკიან წლებში – 203-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 163 დღე. 1718 : ხელი მოეწერა პასაროვიტცის ხელშეკრულებას ოსმელთს, ავსტრიასა და ვენეციის რესპუბლიკას შორის. 1774 : რუსეთმა და ოსმალეთმა ხელი მოაწერეს ქუჩუკ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებას. დამთავრდა რუსეთ-ოსმალეთის ომი. 1831 : ბელგიაში ჩატარდა პირველი მეფის ლეოპოლდ I-ს ინაუგურაცია. 1931 : „სი-ბი-ეს“-ის ნიუ-იორკის სადგური იწყებს პირველი რეგულარული შვიდ დღიანი სატელევიზიო გადაცემების ტრანსლაციას აშშ-ში. 1969 : ნილ არმსტრონგი და ედვინ ალდრინი ხდებიან პირველი ადამიანები, რომელთაც მთვარეზე გაიარეს. 1970 : 11-წლიანი მშენებლობის შემდეგ ასუანის კაშხალი ამუშავდა ეგვიპტეში. 1983 : მსოფლიოს ყველაზე დაბალი ტემპერატურა −89.2 °C (−129 °F) დარეგისტრირდა ვოსტოკის სადგურზე, ანტარქტიკა. 1992 : საქართველომ და უკრაინამ დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარეს. 1994 : ტონი ბლერი გამარჯვებულად გამოცხადდა ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის მეთაურის არჩევნებში, რამაც გზა გაუკვალა მის პრემიერ-მინისტრად გახდომას 1997 წელს. 2008 : სერბეთის უშიშროების ძალებმა სამხედრო დანაშაულთა და გენოციდის ბრალდებით ყოფილი ბოსნიელ სერბთა ლიდერი რადოვან კარაჯიჩი დააკავეს 12-წლიანი ძებნის შემდეგ. 2009 : ნასამ დაადასტურა შეჯახების შემთხვევა იუპიტერზე, პირველი 1994 წლის მოვლენის შემდეგ. XXI საუკუნის ყველაზე ხანგრძლივი მზის სრული დაბნელება მოხდა აზიისა და წყნარი ოკეანის ტერიტორიაზე. 2013 : ახალ ზელანდიაში 6,5 Mw მაგნიტუდის მიწისძვრა მოხდა. ალბერტ II-ის მიერ ტახტზე უარის თქმის შემდეგ, მისი შვილი, ფილიპე ბელგიის მეფე გახდა. 2015 : პიერ ნკურუნზიზა ბურუნდის პრეზიდენტად მესამე ვადით აირჩიეს. 2021 : იუნესკომ ლივერპულის ნავსადგური მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო. ძვ. წ. 356 : ალექსანდრე მაკედონელი — ათენის მხედარმთმავარი. 1899 : ჰაინემანი, გუსტავ — გერმანიის ბუნდესპრეზიდენტი 1899 : ჰემინგუეი, ერნესტ — ამერიკელი მწერალი (გ.1961) 1936 : ნანი ბრეგვაძე — ქართველი მომღერალი, საქართველოსა და რუსეთის სახალხო არტისტი 1938 : სუხიშვილი, თენგიზ — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი 1933 : გარდნერი, ჯონ — ამერიკელი მწერალი (გ.1982) 1792 : დავით გურამიშვილი — ქართველი პოეტი (დ. 1705) 1870 : შტრაუსი, იოზეფ — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ.1827) 2023 : ტონი ბენეტი — ამერიკელი მომღერალი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: მირდატ მეფე პროკოპი იერუსალიმელი გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა აგრეთვე: ბელგია : ეროვნული დღესასწაული ბოლივია : წამებულის დღე გუამი : განთავისუფლების დღე სხვა თვეები
ორმოცდაათი წლისთავის პარკი

ორმოცდაათი წლისთავის პარკი (ფრანგ. Parc du Cinquantenaire, ნიდერლ. Jubelpark) — პარკი ბრიუსელში, მდებარეობს დაახლოებით კილომეტრნახევარში ვარანდეს პარკის (Warandepark) აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 37 ჰექტარია. ზაფხულის პერიოდში — ბრიუსელელებისთვის პოპულარული დასხვენების ადგილი. 1880 წელს ბელგია საკუთარი დამოუკიდებლობის 50 წლისთავს აღნიშნავდა. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით მეფე ლეოპოლდ II-მ გადაწყვიტა მსოფლიო გამოფენა მოეწყო ბრიუსელში. ამ მიზნისთვის არჩეულ იქნა ყოფილი სამხედრო პოლიგონი. ახალ პარკს იმპოზანტური ნაგებობებით მსოფლიოსთვის უნდა ეჩვენებინა განვითარებული და შეძლებული ბელგიის სახე. მეორე მსოფლიო ომის დროს პარკი გამოიყენებოდა ხილეულის მოსაყვანად. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ორმოცდაათი წლისთავის პარკი Autoworld Brasserie დაარქივებული 2021-02-11 საიტზე Wayback Machine. — Autoworld Cinquantenaire buildings, history დაარქივებული 2011-10-01 საიტზე Wayback Machine. — Autoworld History of the Cinquantenaire park and the Royal Museum of the Armed Forces and Military History დაარქივებული 2013-06-03 საიტზე Wayback Machine. Pictures of the Cinquantenaire park დაარქივებული 2010-10-19 საიტზე Wayback Machine.
ვახ

ვაი, ვაჰ, ვახ - შორისდებულები ქართულ ენაში. როგორც შორისდებულების უმრავლესობას, მათ არ გააჩნიათ პირდაპირი შასატყვისი სხვა ენებში. "ვახ" იხმარება სხვა კავკასიურ ენებშიც და რუსულ ენაში. ამ უკანასკნელში უმეტესწილად კავკასიელების მიერ, ან კავკასიური საუბრის მანერის იმიტაციისთვის. საუბრისას "ვახ" ან "ვაჰ" , როგორც წესი იხმარება ცალკე მდგომი ამოძახილი სახით - "ვახ!", ან წინადადების დასაწყისში. შეიძლება გამოხატავდეს გაკვირვებას, ირონიას, ირონიულ გაკვირვებას, ინტონაციიდან გამომდინარე სინანულს და ა.შ. გამოყენების სხვა გავრცელებული ფორმაა საუბრისას მითი რამდენიმეჯერ მიყოლებით მონოტონური გამეორება, მაგალითად "ვახ, ვახ, ვახ!". ხმარების ეს ფორმა თითქმის ყოველთვის ირონიულია და გადაჭარბებულ გაკვირვებას, აღფრთოვანებას გამოხატავს. "ვაი"
ხალხინ-გოლის ბრძოლები

ხალხინ-გოლის ბრძოლები — ბრძოლა სსრკ-მონღოლეთისა და იაპონია-მანჯურიის ჯარებს შორის 1939 წლის მაის-სექტემბერში ხალხინ-გოლის რაიონში (მდინარე მონღოლეთსა და ჩინეთში). იაპონიის სარდლობამ მონღოლეთის ტერიტორიის ხელში ჩაგდების მიზნით 11 და 14 მაისს მონღოლეთის საზღვარზე მოაწყო შეიარაღებული პროვოკაციები, ხოლო 28 მაისს იაპონიის ჯარმა არტილერიისა და ავიაციის მხარდაჭერით დაარღვია მონღოლეთის სახელმწიფო საზღვარი. სსრკ-მონღოლეთის ძალებმა იაპონია მანჯურიიდან უკუაგდეს. 2 ივლისს იაპონელები შეტევაზე გადავიდნენ, გადალახეს ხალხინ-გოლი და მოწინააღმდეგის ჯარებს გარსშემორტყმით დაემუქრნენ. გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ სსრკ-მონღოლეთის ჯარებმა მოწინააღმდეგე მდინარის აღმოსავლეთ ნაპირისაკენ უკუაგდეს. 20 აგვისტოს მოკავშირეთა ჯარები გადამწყვეტ შეტევაზე გადავიდნენ და იაპონელები მონღოლეთის ტერიტორიიდან განდევნეს. იაპონიამ დაზავება ითხოვა და 16 სექტემბერს საბრძოლო მოქმედებები შეწყდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 424.