laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
უმინგანი

უმინგანი (ოფიციალურად უმინგანის მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Umingan; ტაგალ. Bayan ng Umingan; ილოკ: Ili ti Umingan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 77 074 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი 58 ბარანგაის მოიცავს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უმინგანი Umingan Profile at PhilAtlas.com Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines დაარქივებული 2017-07-02 საიტზე Wayback Machine. Umingan at the Pangasinan Government Website დაარქივებული 2019-01-19 საიტზე Wayback Machine. Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-10-10 საიტზე Wayback Machine. Philippine Census Information ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a>
ურბისტონდო (პანგასინანი)

ურბისტონდი (ოფიციალურად ურბისტონდოს მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Urbiztondo; ტაგალ. Bayan ng Urbiztondo; ილოკ: Ili ti Urbiztondo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 55 557 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი 21 ბარანგაის მოიცავს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ურბისტონდო (პანგასინანი) Urbiztondo Profile at PhilAtlas.com Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines დაარქივებული 2017-10-26 საიტზე Wayback Machine. Urbiztondo at the Pangasinan Government Website დაარქივებული 2018-08-13 საიტზე Wayback Machine. Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-10-10 საიტზე Wayback Machine. Philippine Census Information ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a>
კლასიკური იაპონური ენა

კლასიკური იაპონური ენა (იაპ. 中古日本語 chūko nihongo), უფრო ზუსტად გვიანდელი ძველიაპონური — ჰაიანის პერიოდის იაპონური ენის განვითარების პერიოდი (794-1185). მან შეცვალა ძველიაპონური ენა. თუმცა ძველიაპონური იეროგლიფებსა და დამწერლობას ჩინურისგან ითვისებს, გვიანდელ ძველ პერიოდში ორი ახალი დამწერლობის სისტემა აღმოცენდა: ჰირაგანა და კატაკანა. ამ განვითარებამ დამწერლობა გაამარტივა და ახალი ეპოქა შემოიტანა ლიტერატურაში, ისეთი კლასიკური ნაწარმოებებით, როგორიცაა გენძის ამბავი, ბამბუკის მჭრელის ამბავი, ისეს ამბები და მრავალი სხვა. იაპონოლოგია გამოცდა იაპონურ ენაში უცხოელთათვის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი
ვილიასისი

ვილიასისი (ოფიციალურად ვილიასისი მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Villasis; ტაგალ. Bayan ng Villasis; ილოკ: Ili ti Villasis) ― კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 047 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი 21 ბარანგაის მოიცავს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილიასისი Villasis Profile at PhilAtlas.com Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines დაარქივებული 2017-07-02 საიტზე Wayback Machine. Villasis at the Pangasinan Government Website დაარქივებული 2019-07-17 საიტზე Wayback Machine. Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-10-10 საიტზე Wayback Machine. Philippine Census Information ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a>
ულვაშა გოჭალა

ულვაშა გოჭალა (ლათ. Barbatula) — მტკნარი წყლის თევზების გვარი. მათი სხეულის სიგრძე 10–22 სმ-ია, ტანი დაბალი, თითისტარასებრი და ლორწოთი დაფარულია. შეფერილობა ნარინჯისფერი, ოქროსფერი ან მოყვითალოა, აყრია მუქი ლაქები (განსაკუთრებით ფარფლებზე). პირი პატარაა, ქვემოთ განლაგებული, 6 ცალი ულვაშით. საცურავი ბუშტი მთლიანად ძვლოვან კაფსულაშია მოთავსებული. ფსკერის თევზებია; იკვებებიან უხერხემლოებით, მწერების მატლებით, მცენარეული საკვებით. ზამთარში იფლობიან შლამში, იტანენ წყალსატევების დროებით ამოშრობებს; მგრძნობიარეები არიან ამინდის ცვალებადობისადმი. ცნობილია 20-მდე სახეობა. ძირითადად ბინადრობენ ინდოეთის, ჩინეთის, მონღოლეთისა და ტიბეტის მდინარეების ზემო და შუა წელზე. სამეურნეო მნიშვნელობა არ აქვთ. ↑ 1.0 1.1 Решетников Ю. А. Барбатулы // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М., 2005. — стр. 37. ↑ Species of Barbatula. FishBase. ციტირების თარიღი: 1 სექტემბერი, 2021
ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში

„ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში“ — 1985 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. რეჟისორი გიორგი მატარაძე. ფილმი მოგვითხრობს მხიარულ საანეგდოტო ისტორიებს საქართველოს ერთ-ერთი, გამორჩეული კოლორიტული მხარის — რაჭის მცხოვრებთა შესახებ, რომლებიც თავიანთი დინჯი ხასიათით გამოირჩევიან. რამაზ გიორგობიანი (წამყვანი) ტრისტან სარალიძე ზურაბ ქაფიანიძე გურამ ფირცხალავა გივი ბერიკაშვილი შოთა სხირტლაძე ამირან ბუაძე ზაზა ქაშიბაძე ნესტან შარია ზაზა კოლელიშვილი მარინა კახიანი ვაჟა ფირცხალაიშვილი ბერდია ინწკირველი გურამ გოგუა რეჟისორი გია მატარაძე სცენარის ავტორები ამირან ჭიჭინაძე, გია მატარაძე ოპერატორი ლერი მაჩაიძე მხატვარი გიორგი მიქელაძე კომპოზიტორი გომარ სიხარულიძე „ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
ჩინეთის ეროვნული მუზეუმი

ჩინეთის ეროვნული მუზეუმი (ჩინ.: 中国国家博物馆) — მუზეუმი ჩინეთში. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ პეკინში, ტიანანმენის მოედანის აღმოსავლეთ ნაწილში. მუზეუმი იმართება ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის კულტურის სამინისტროს მიერ. კორონავირუსის პანდემიის გამო 2020 წლის დიდი ნაწილის განმავლობაში მუზეუმი დახურული იყო. ვიზიტორთა რაოდენობა 78 პროცენტით დაეცა და 1 600 000 ადამიანი შეადგინა. მიუხედავად ამისა, 2020 წელს ვიზიტორების რაოდენობით ლუვრის მუზეუმის შემდეგ მეორე ადგილი დაიკავა. ოთხწლიანი რემონტის შემდეგ, მუზეუმი ხელახლა გაიხსნა 2011 წლის 17 მარტს. დაემატა 28 ახალი საგამოფენო დარბაზით, სამჯერ მეტი ვიდრე წინა საგამოფენო სივრცე და უახლესი გამოფენისა და შენახვის საშუალებები. აქვს საერთო ფართობი თითქმის 200,000 მ2.<ref name=national>{{Cite web ↑ The Art Newspaper visitor survey, March 30, 2021 ↑ Wang Chunfa became the director of NMC. Wangyi News (2018-01-04). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-05. ციტირების თარიღი: 2021-09-01. ↑ "The Art Newspaper", List of most-visited art museums, 30 March 2021
კავკასიური ზერინთია

კავკასიური ზერინთია (ლათ. Allancastria caucasica) — პეპელა აფროსნისებრთა ოჯახისა. მესამეული პერიოდის რელიქტი და იშვიათი სახეობა; კავკასიის ენდემი; გვარის ერთადერთი წარმომადგენელი კავკასიის ტერიტორიაზე. საქართველოში სახეობა პირველად მოპოვებული და აღწერილია მდინარე რიონის ხეობიდან. კავკასიური ზერინთიის წინა ფრთების სიგრძე 28–30 მმ-ია, საერთო შეფერილობა — მკრთალი ყვითელი შავი ლაქებით. ფრთების კიდეებს გასდევს დაკბილული შავი არშია. უკანა ფრთის კიდე დაკბილულია. კიდესთან წითელი და ცისფერი ლაქებია განლაგებული. ფრთის ძირი და სხეული შემუქებულია. გავრცელების არეალი მოიცავს კავკასიას და იჭრება ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში. ნომინატური სახეობა ბინადრობს დასავლეთ საქართველოს კოლხურ ტყეში. კახეთის მშრალ, სუბტროპიკულ ტყეებში დაფრინავს სტაბილური ფორმა A. c. subsp. cachetica Schel (აღმოსავლეთი საქართველო), ხოლო კავკასიონის დასავლეთ ნაწილში (აფხაზეთი, კრასნოდარის მხარე) — ქვესახეობა A. c. subsp. tkatschukovi Schel. თუმცა ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, ისინი მხოლოდ ვარიაციებს წარმოადგენენ. ზერინთიას ტიპური ადგილსამყოფელია ბარისა და მთის კოლხური ტიპის ფართოფოთლოვანი ტყეები ზღვის დონიდან 200–2400 მ-ზე. ახასიათებს წყვეტილი არეალი, რაც წარსულში სახეობის ფართო გავრცელებაზე მიუთითებს. ამჟამად მისი რიცხოვნობა მცირდება, თუმცა ლოკალურ ადგილებში ზოგჯერ დიდი რაოდენობითაც გვხვდება. კავკასიური ზერინთია წელიწადში ერთ თაობას იძლევა. ბარში მარტ-მაისში ფრენს, მთებში კი — ივნის-ივლისში. იკვებება ყვავილებით, დენდროფილია. კვერცხდება და მატლის კვება მიმდინარეობს ძირმწარას გვარის სახეობებზე, მ. შ. ქართულ ძირმწარაზე (Aristolochia iberica). ჭუპრი იზამთრებს მსუბუქ პარკში. ძირითადი მალიმიტებელი ფაქტორებია წყვეტილი არეალი და მონოფაგია. ამჟამად სახეობის ადგილსამყოფელი ანთროპოგენური ფაქტორების ძლიერ ზეგავლენას განიცდის ტიპური ბიოტების საკურორტო, სატურბაზო ზონებად ათვისების გამო. 1976 წლიდან შეტანილია საქართველოს ტერიტორიაზე დასაცავ მწერთა სიაში. დიდმანიძე ე., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 449.
მოსულის მუზეუმი

მოსულის მუზეუმი (არაბული: متحف الموصل ) — მეორე უდიდესი მუზეუმი ერაყში, ერაყის ეროვნული მუზეუმის შემდგომ, რომელიც მდებარეობს ბაღდადში . აღნიშნული მუზეუმი გაძარცვეს 2003 წელს ერაყის ომის დროს. თავდაპირველად, 1952 წელს მუზეუმს ეკავა შენობის ერთი პატარა დარბაზი, 1972 წელს კი გაიხსნა მუზეუმისთვის ახალი შენობა, სადაც დაცული იყო უძველესი ასურული ექსპონატები . მოსულის მუზეუმის განადგურება ↑ Mosul descends into chaos as even museum is looted. The Guardian. April 12, 2003 ↑ Unesco inspection finds no evidence of recent looting in Northern Iraq დაარქივებული 2008-12-22 საიტზე Wayback Machine. The Art Newspaper ↑ Riyadh Mohammed. (26 Feb 2015) ISIS Destroys Second Largest Museum in Iraq. The Fiscal Times.
ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მუზეუმი ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქალაქ ონში, შოთა რუსთაველის ქუჩა № 26. ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი 1948 წელს შეიქმნა. მუზეუმში დაცული არქეოლოგიური მასალა მოიცავს ქვეყნის ისტორიულ-კულტურული განვითარების სხვადასხვა პერიოდს, კერძოდ ქვის ხანიდან გვიანფეოდალური ხანის ჩათვლით. მუზეუმში დაცულ ექსპონატთა უმრავლესობა განეკუთნება ბრინჯაოს პერიოდს. მათ შორისაა: ბრინჯაოს ცხვრის ქანდაკება, ჭვირული ასტრალური ბალთები, ხარის საბუზარები, ქალის სამკაულები, საბრძოლო და შრომის იარაღის სეგმენტები. მუზეუმშია დაცული მრავალძალის X-XI საუკუნის წმინდა გიორგისა და წმინდა სამების ეკლესიების არქიტექტურული დეტალები და რელიეფის ფრაგმენტები, აგრეთვე ნუმიზმატიკური მასალა, კერძოდ X-XIV საუკუნის ფულის ნიშნები, XIX საუკუნის ეთნოგრაფიული ხასიათის მასალები, ხელნაწერი და ბეჭდური წიგნები, XX საუკუნის ცნობილ ქართველ მხატვართა ფერწერული ტილოები, მათ შორის აღსანიშნავია: ვასილ შუხაევი, სერგო ჩახოიანი, ვალენტინ შერპილოვი, დავით ნალბანდიანი, უჩა ჯაფარიძე და სხვა. მუზეუმში დაცული ექსპონატთა რაოდენობა საერთო ჯამში 15500 შეადგენს. ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
ზიგანას უღელტეხილი

ზიგანას უღელტეხილი (თურქ. Zigana Geçidi) — უღელტეხილი თურქეთში. მდებარეობს თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გუმუშჰანეს პროვინციაში, პონტოს მთებზე. სიმაღლე 2032 მ. უღელტეხილზე გადის D885 და E97 გზები, მდებარეობს ქალაქ გუმუშჰანედან 60 კმ-ში და ტრაპიზონიდან 120 კმ-ში. წელიწადში 5 თვის განმავლობაში გადასასვლელი თოვლით არის დაფარული. ზღვის დონიდან 1795 მ.-ზე გაყვანილია ზიგანას გვირაბი, რომლის სიგრძე 1702 მ., სიფართე 11 მ. და მაქსიმალური სიმაღლე 8 მ.-ია. ის ქვეყანაში ყველაზე დიდ გვირაბად ითვლება. გვირაბიდან სამხრეთ-დასავლეთით 3.5 კმ-ში მდებარეობს სოფელი ზიგანა და წარმოადგენს ცნობილ სათხილამურო კურორტს. ↑ 1.0 1.1 „En güzel 10 kar manzarası-En iyi 10:1. Zigana Geçidi-Gümüşhane“. Hürriyet (თურქული). January 13, 2006. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 14, 2012. ციტირების თარიღი: February 22, 2009. ↑ Özdemir, Ulaş (April 1, 1999). „Zigana Tüneli tehlike saçıyor“. Milliyet (თურქული). ციტირების თარიღი: February 25, 2009.
სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი

სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი (რუს. Президиум Верховного Совета СССР) — 1938-1989 წლებში სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს მუდმივმოქმედი დ მის წინაშე ანგარიშვალდებული კოლეგიური ორგანო, რომელიც სსრკ-ის კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ფარგლებში ახორციელებდა სსრკ სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს ფუნქციებს უმაღლესი საბჭოს სესიათა შუა პერიოდში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს ირჩევს სსრკ უმაღლესი საბჭო (პირველ სესიაზე) დეპუტატებისაგან პალატების გაერთიანებულ სხდომაზე თავმჯდომარის, მისი პირველი მოადგილისა და 15 მოადგილის (თითოეული ყოველი მოკავშირე რესპუბლიკისაგან), მდივნისა და 21 წევრის შემადგენლობით. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის კომპეტენცია სსრკ-ის კონსტიტუციით განისაზღვრებოდა (მმ. 119-124). იგი მოიცავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს ორგანიზაციისა და საქმიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, ფართო უფლებამოსილებას სახელმწიფოებრივი, სამეურნეო და სოციალურ-კულტურული მშენებლობის, მშენებლობის, თავდაცვისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა სფეროში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი ნიშნავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს არჩევნებს; იწვევდა მის სესიებსა და კოორდინაციას უწევდა პალატების მუდმივი კომისიების საქმიანობას; კონტროლს უწევდა სსრკ კონსტიტუციის დაცვას; უზრუნველყოფდა საკავშირო კონსტიტუციასა და კანონებთან მოკავშირე რესპუბლიკების კონსტიტუციებისა და კანონების შესაბამისობას; აუქმებდა სსრკ და მოკავშირე რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოების კანონშეუსაბამო დადგენილებებსა და განკარგულებებს; განმარტავდა სსრკ კანონებს; ახორციელებდა ამნისტიასა და შეწყალებას; აძლევს სსრკ მოქალაქეობას, წყვეტს მისგან გასვლისა და მისი ჩამორთმევის, თავშესაფრის უფლებების მიცემის საკითხებს; აწესებდა სსრკ ორდენებსა და მედლებს, საპატიო წოდებებს და ანიჭებდა ამ ჯილდოებს; ქმნიდა სსრკ თავდაცვის საბჭოსა და ამტკიცებდა მის შემადგენლობას, ნიშნავდა და ცვლიდა სსრკ შეიარაღებული ძალების უმაღლეს სარდლობას; აცხადებდა საერთო ან ნაწილობრივ მობილიზაციას, სამხედრო წესებს ცალკეულ ადგილებში ან მთელ ქვეყანაში სსრკ დაცვის ინტერესებისათვის, ომის მდგომარეობას კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევებში; აწესებდა სამხედრო წოდებებს, დიპლომატიურ რანგებსა და სხვა სპეციალურ წოდებებს, ანიჭებდა უმაღლეს სამხედრო წოდებებს და სხვა; ახდენდა სსრკ საერთაშორისო ხელშეკრულებების რატიფიკაციასა და დენონსაციას, ნიშნავდა და იწვევდა სსრკ დიპლომატიურ წარმომადგენლების რწმუნებულებისა და გაწვევის სიგელებს. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს, უმაღლეს საბჭოს მორიგ სესიაზე დასამტკიცებლად შემდგომი წარდგენის პირობით, შეჰქონდა ცვლილებები სსრკ მოქმედ საკანონმდებლო აქტებში, სამინისტროებისა და სახელმწიფო კომიტეტების ნუსხასა და მთავრობის შემადგენლობაში, ამტკიცებდა მოკავშირე რესპუბლიკებს შორის საზღვრების შეცვლას. ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 145-146.
დიდღელეს მღვიმე

დიდღელეს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ყუმისთავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4–5 კმ-ზე, ადგილ მელოურის მიდამოებში. მდებარეობს ოსუნელას ტაფობში, ზღვის დონიდან 395 მ სიმაღლეზე. შესასვლელი იხსნება 20 მ-იანი ქარაფის ფსკერზე. მღვიმის სიგრძეა 295 მ, ფსკერის ფართობი 1100 მ², სიღრუის მოცულობა 3650 მ³. გამომუშავებულია სდდ 250–270° ვალანჟინურ-ჰოტრივული ასაკის სქელ და საშუალოშრეებრივ სდდ 250–270° აზიმუტითა და 25–30° კუთხით დაქანებულ გადოლომიტებულ კირქვებში. მღვიმეში იზომება ნაპრალთა რამდენიმე სისტემა, რომელთა შორის შვეული და ციცაბოდვარდნილი დჩდ 270–280° და მერიდიანული (მცირე გადახრებით) სისტემებია გაბატონებული. შესასვლელთანაც და საკუთრივ მღვიმეებშიც შეინიშნება ჩრდილო-დასავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ორიენტირებული, ტექტონიკური ბუნების დიაგონალურ ნაპრალთა შედარებით სუსტად გამოხატული სისტემები. მღვიმის დაახლოებით შუა მონაკვეთში, დერეფანი სუბმერიდიანული მიმართების, მაგრამ საწინააღმდეგოდ დაქანებულ, ორ კარგად განვითარებულ, ერთმანეთთან და შეთავსებულ ღია რღვევის გადაკვეთის ხაზზე გაჩენილ ხვრელს მიუყვება. დიდღელეს მღვიმე დაღმავალი, საფეხურებრივია. შესასვლელიდან მე-100 მ-ზე დერეფანი აწყდება ეროზიულ საფეხურს. აქვე გვირაბს მარჯვნიდან ჯერ კიდევ სუსტად დამუშავებული, დატოტვილი განშტოება უერთდება. ოკინკილეს სერზე სათავეს იღებს ნაკადული, რომელიც გაედინება რა ტაფობის ფსკერზე, მღვიმის შესასვლელთან არსებულ ნაპრალებში იჟონება. წყალდიდობისას ნაპრალები ჭარბ წყლებს ვერ ატარებენ და შესასვლელთან ჩნდება დროებითი ტბა. ზედაპირზე მღვიმის შესასვლელთან დაკარგული ნაკადი მღვიმეში კონცენტრირდება ვიწრო, დატოტვილ მარჯვენა განშტოებაში და გასდევს მღვიმეს მთელ სიგრძეზე. ნაკადი გზადაგზა ჭორომებს, ევორზიულ ორმოებს, ხოლო დერეფნის ბოლოს სიფონს აჩენს. აკვალანგების გამოყენებით გადალახულია სამი, უაღრესად ვიწრო სიფონი, რომელთა საერთო სიგრძე 20 მ-ს არ აღემატება. მღვიმის ფსკერი მოფენილია ჭერიდან და კედლებიდან მორღვეული ლოდებით. ბოლო მონაკვეთზე როგორც ფსკერზე, ასევე კედლებზე, შესანიშნავადაა გამოხატული კარული ღარები. დიდღელეს მღვიმესთან ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წყალტუბო. მანძილი წყალტუბოსა და სოფელ ყუმისთავს შორის 7,5 კმ-ია, ხოლო სოფელ ყუმისთავსა და დიდღელეს მღვიმეს შორის 7 კმ. დიდღელეს მღვიმე ბუნების ძეგლია. საქართველოს ბუნების ძეგლები ↑ კუკური წიქარიშვილი. საქართველოს კარსტული მღვიმეები, თბ., 2013, გვ. 43 ↑ 2.0 2.1 2.2 ომარ ლანჩავა, კუკური წიქარიშვილი. წყალტუბოს (პრომეთეს) მღვიმური სისტემა, თბ., 2016, გვ. 56–57 ↑ ავტორთა კოლექტივი. წყალტუბოს მღვიმური სისტემა, თბ., 2009, გვ. 43–44 ↑ დაცული ტერიტორიების სააგენტო | დიდღელის მღვიმის ბუნების ძეგლი
ილუზიების მუზეუმი

ილუზიების მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, რომელიც დაარსდა 2018 წელს თბილისში. ილუზიების მუზეუმი წარმოადგენს როგორც სოციალურ, ასევე გასართობ სივრცეს ილუზიების სამყაროში მოგზაურობისთვის. სადაც ყველა თაობის წარმომადგენელი აღფრთოვანებული დარჩება. ეს არის იდეალური ადგილი მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ერთად გართობისა და ახალი შთაბეჭდილებებისთვის. ილუზიების მუზეუმი გაგაოცებთ და დაგაჯერებთ, რომ ნაბიჯის გადადგმა მყარ და სტაბილურ ზედაპირზე, ბრუნავი ცილინდრისკენ არც თუ ისე მარტივია, ასევე იხილავთ დეფორმირებულ გამოსახულებას მრუდ სარკეების ოთახში, გაუწევთ წინააღმდეგობას მიზიდულობის კანონს და იხილავთ სხვა მრავალ ილუზიას. მუზეუმში საოცარი და სახალისო ხერხებით, ინფორმაცია მარტივადაა გადმოცემული ხედვის, აღქმის, ადამიანის გონებისა და მეცნიერების შესახებ დაუფრო ადვილია ახსნათ რატომ ხედავს ჩვენი თვალები იმას, რასაც ვერ აღიქვამს ჩვენი გონება, ასევე მოინახულებთ სათამაშო ოთახს, რომელიც სავსეა დამაინტრიგებელი და ამავე დროს საგანმანათლებლო თამაშებითა და გამოცანებით. მუზეუმში ბევრ გონების ისეთ სავარჯიშოს გადაეყრებით, რომლის ამოხსნაც არც თუ ისე მარტივია. მუზეუმი ნათლად ამტკიცებს იმ მოსაზრებას, რომ არაფერია ისეთი, როგორიც ერთი შეხედვით ჩანს. ილუზიების მუზეუმი ოფიციალური საიტი
დეარგ-დუე

ჯარეგ-დუე — საზარელი ქალი-არსება ირლანდიიდან, რომლის სახელიც "სისხლის წითელ მწოველს" ნიშნავს. ვამპირის ეს ნაირსახეობა, რომელსაც კელტების ხანას უკავშირებენ, დღემდე თავზარს სცემს ადგილობრივ მოსახლეობას. ასეთი არსების სავარაუდო ადგილსამყოფელის გაუვნებელყოფის ერთადერთი საშუალებაა, საფლავზე ქვების დახვავება. დეარგ-დუეს შესახებ ყველაზე ცნობილი თქმულებაა ლამაზი ქალის შესახებ, რომელიც სავარაუდოდ უოთერფორდშია დაკრძალული, ეკლესიის ეზოში, "წელში მოხრილი ხის" გვერდით. წელიწადში რამდენიმეჯერ იგი ამოდის საფლავიდან და თავის უნარს იმისათვის იყენებს, რომ ადამიანი შეაცდინოს და შემდეგ - მოკლას.
მარცვლოვანი ცისტოდერმა

მარცვლოვანი ცისტოდერმა (ლათ. Cystoderma granulosum) — სოკოს სახეობა ცისტოდერმას გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი ევრაზია, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. პირობითად საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი. ზოგიერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მოიხსენიებს. იზრდება წიწვიან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა ავგუსტ ბაჩმა 1783 წელს როგორც Agaricus granulosus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მისცა შვეიცარიელმა მიკოლოგმა ვიქტორ ფაიომ 1889 წელს. სამეცნიერო სინონიმები Agaricus granulosus Batsch, 1783basionym Lepiota granulosa (Batsch) Gray, 1821 Cystodermella granulosa (Batsch) Harmaja, 2002 ქუდის დიამეტრი — 1-5 სმ, ნორჩობაში — კვერცხისებრი, ამოზნექილი, მარცლოვანი ზედაპირით, ფოჩისებრი კიდეებით. ზრდასრულ ეგზემპლარებს — ბრტყლად ამოზნექილი ან გაშლილი; ზედაპირი მშრალი, წვრილმარცვლოვანი, ზოგჯერ, დანაოჭებული, მოწითალო ან ჟანგმიწისფერ-მურა, ზოგჯერ ნარინჯისფერი ელფერით, გახუნებადი. ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები სუსტად შეზრდილი, ხშირი, კრემისფერი ან მოყვითალო-თეთრი. ახასიათებს შუალედური ფირფიტები. ფეხის სიგრძე — 2-6 სმ, სისქე — 0,5-0,9 სმ, ცილინდრული ან ძირისკენ გაფართოებული, ფუყე, მშრალი, ქუდის ფერია ან იასამნისფერი, ფეხი წინდასავით აქვს და ზემოთ გლუვია, უფრო ღია, ქვემოთ — მარცვლოვანი, ქერცლოვანი. ახასიათებს დროებითი საყელო, ხშირად საყელოს გარეშე. რბილობი — მოთეთრო ან მოყვითალო, განსაკუთრებული სუნისა და გემოს გარეშე. გაჭრისას ფერს არ იცვლის. სპორების მტვერი — თეთრი, სპორები — 3,5-5×2-3 მკმ, ელიფსისებური, გლუვი, გამჭირვალე, არაამილოიდური, ცისტიდების გარეშე. საპროტროფია. იზრდება წიწვიან და შერეულ ტყეებში ნიადაგზე ან ხავსზე, ერთეულებად ან ჯგუფებად, აგვისტოდან ოქტომბრამდე. გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ჩრდილოეთ აფრიკას. მინიჭებული აქვს R-სტატუსი, როგორც პოტენციურად გადაშენების პირას მყოფი სახეობა. პირობითად საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი. ზოგიერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარცვლოვანი ცისტოდერმა“ ვიკისაწყობში. მარცვლოვანი ცისტოდერმა MycoBank-ზე (ინგლისური) მარცვლოვანი ცისტოდერმა Index Fungorum-ზე (ინგლისური) ↑ Batsch, A.J.G.K., Elenchus fungorum, Apud Joannem J. Gebauer in Halae Magdeburgicae, 1783. — გვ. 183. ↑ Fayod, M.V. (1889). „Prodrome d'une histoire naturelle des Agaricinés“. VII. Paris: Annales des Sciences Naturelles, Botanique: 351. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-08. ციტირების თარიღი: 2021-09-02. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება) ↑ Kuo, M.. Cystoderma granulosum. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-12. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ ნახუცრიშვილი ივ., საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. არჩ. ღიბრაძე, თბ.: „ბუნება პრინტი“ და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 157, ISBN 99940-856-1-1. ↑ Grzybland. Ziarnóweczka gruzełkowata. ციტირების თარიღი: 2013-04-14. ↑ Cystoderma granulosum. Roger’s Mushrooms. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-07. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ Zbigniew Mirek (2006). Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences. ISBN 83-89648-38-5.
დანაგი

დანაგი — ვამპირი ფილიპინებიდან, რომელსაც უკავშირდება კუნძულებზე მცენარე ტაროს გახარება მრავალი წლის წინ. ისტორიულად, დანაგი ადამიანებთან თანამშრომლობდა, მაგრამ მათი მეგობრობა დასრულდა მაშინ, როდესაც ქალმა თითი გაიჭრა და დანაგმა ჭრილობა მოუწოვა; ამ დროს კი მას ისე მოეწონა გემო, რომ „მსხვერპლს“ სისხლი სულ გამოაცალა.
ნოვოპუჩაკოვო

ნოვოპუჩაკოვო (ბაშკ. Яңы Боҫҡах; რუს. Новопучкаково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 90 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 44 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 75 კმ-ით. Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ http://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw ↑ 2.0 2.1 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009 ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31. ↑ Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7
უმბრიელი

უმბრიელი — პლანეტა ურანის თანამგზავრი. დიამეტრი 880 კმ, პლანეტის ცენტრიდან საშუალო მანძილი 267 ათასი კმ. ურანის ორბიტისადმი თითქმის მართობულად გარემოიქცევა. აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა უ. ლასელმა 1851 წლის 24 ოქტომბერს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 147. ჭაბაშვილი მ., უცხო სიტყვათა ლექსიკონი. თბ. : განათლება, 1989