laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნინოწმინდა

ნინოწმინდა — ქალაქი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ახალქალაქის პლატოს უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ხანჩალის ტბის აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1940 მ სიმაღლეზე. ნინოწმინდა ახალციხიდან დაშორებულია 91 კმ-ით, თბილისიდან წალკის გავლით 161 კმ-ით, ხოლო ახალციხის გავლით 320 კმ-ით. ნინოწმინდაში მთიანეთის სტეპის ჰავაა. ზამთარი ცივი, მცირეთოვლიანია, ზაფხული — ხანგრძლივი და გრილი. იანვრის საშუალო ტემპერატუა — 10,6 °C, აგვისტოს 13,1 °C. ნალექები 733 მმ წელიწადში, მაქსიმალური ივნისში — 116 მმ, მინიმალური დეკემბერში - 30 მმ. თოვლის საბურველის ხანგრძლივობა 100 დღე. სოფელი 1840-იან წლებში გააშენეს რუსეთიდან გადმოსახლებულმა დუხობორებმა და უწოდეს ბოგდანოვკა. ქალაქად გამოცხადდა 1983 წელს. 1991 წელს ეწოდა ნინოწმინდა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5144 ადამიანი. ნინოწმინდაში მოქმედებს სუბ-სარქისის სახელობის ეკლესია, რომელიც აგებულია 1884 წელს. ეკლესია ექვემდებარება სომხური სამოციქულო ეკლესიის საქართველოს ეპარქიას. ნინოწმინდაში არის ახალქალაქისა და კუმურდოს ეპარქიის რეზიდენცია. 2001 წლიდან ფუნქციონირებს ღვთისმშობლის ხარების სახელობის დედათა მონასტერი. ქალაქში მოქმედებს ერთი კერძო საბავშვო ბაღი. ასევე საქართველოს საპატრიარქოს წმინდა ნინოს სახელობის ობოლ და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონატი. ქალაქში 4 საჯარო სკოლაა. ქალაქში მოქმედებს ერთი პოლიკლინიკა. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები: ნინოწმინდის მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლე, ნინოწმინდის სახალხო თეატრი, კინოკლუბი, საბრძოლო დიდების მუზეუმი და სპორტული სკოლა. 2009 წელს ნინოწმინდასა და პოლონეთის ქალაქ გოსტინს შორის გაფორმდა დეკლარაცია თანამშრომლობის შესახებ. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-08-14. ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ ხუციშვილი ლ., პაპუაშვილი ნ., დუხობორები // „რელიგიები საქართველოში“, თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 276, ISBN 978-9941-0-0902-0. ↑ 5.0 5.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-30. ციტირების თარიღი: 7 დეკემბერი, 2016.
1499

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1499 1499 (ათას ოთხას ოთხმოცდაცხრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-10 დეკადის მე-9 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1499. 31 მარტი : პიუს IV — რომის პაპი (გ. 1565) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1499. ჯონ კაბოტი — იტალიელი მოგზაური
ჩეხოსლოვაკიის მეორე რესპუბლიკა

ჩეხოსლოვაკიის მეორე რესპუბლიკა (ჩეხ. Česko-Slovenská republika) — მეორე ჩეხოსლოვაკიური რესპუბლიკა, რომელიც არსებობდა 1938 წლის 1 ოქტომბრიდან 1939 წლის 14 მარტამდე, სულ 167 დღე. რესპუბლიკა შედგებოდა ბოჰემიისგან, მორავიისგან, ჩეხური სილეზიისგან, სლოვაკეთისა და კარპატების რუთენიისგან. მეორე რესპუბლიკა წარმოიქმნა მიუნხენის შეთანხმების შედეგად, რითიც მანამდე არსებულმა ჩეხოსლოვაკიის პირველმა რესპუბლიკამ გერმანიას დაუთმო სუდეტენლანდი, სლოვაკეთის სამხრეთი ნაწილი და კარპატების რუთენია უნგრეთს, ხოლო ზაოლზეს რეგიონი სილეზიაში პოლონეთს. მეორე რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა 1939 წლის 15 მარტს, როდესაც იქ გერმანია შეიჭრა, მოახდინა მისი ანექსია და ჩეხეთის რეგიონი შეუერთა ბოჰემიისა და მორავიის პროტექტორატს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩეხოსლოვაკიის მეორე რესპუბლიკა Jan, Gebhart and Kuklík, Jan: Druhá republika 1938–1939. Svár demokracie a totality v politickém, společenském a kulturním životě, Paseka (2004), Praha, Litomyšl, ISBN 80-7185-626-6 (ჩეხური) Dokumenty z historie československé politiky 1939–1945. II., Prague 1966, p. 420–422 (ჩეხური)
მორავიის სლოვაკეთი

მორავიის სლოვაკეთი (ჩეხ. Moravské Slovensko) — კულტურული რეგიონი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სლოვაკეთისა და ავსტრიის საზღვრებთან. ცნობილია თავისი დამახასიათებელი ფოლკლორით, მუსიკით, ღვინით, ტანისამოსითა და ტრადიციებით. არეალი მოიცავს ზლინისა და სამხრეთ მორავიის ადმინისტრაციულ მხარეებს. რეგიონის ცენტრია ქალაქი უჰრესკე-ჰრადიშტე, რომელიც მდინარე მორავაზეა გაშენებული. სხვა მნიშვნელოვან დასახლებულ პუნქტებს შორისაა უჰრესკი-ბროდი, ბრჟეცლავი, ჰოდონინი, სტრაზნიცე და კიიოვი. IX საუკუნეში, ეს რეგიონი დიდი მორავიის იმპერიის ცენტრი იყო. ადგილობრივი მორავიელები ჩეხური ენის მორავიული დიალექტზე საუბრობენ, რაზეც გავლენას ახდენენ მეზობლად მცხოვრები სლოვაკურენოვანი ხალხი, სწორედ ამიტომ ეწოდა რეგიონს „მორავიის სლოვაკეთი“. სლოვაკეთთან ენობრივი და კულტურული კავშირების გამო, XX საუკუნემდე ბევრი ეთნოგრაფი მორავიელ სლოვაკებს მიიჩნევდნენ ხალხად, რომელიც პოლიტიკურად მორავიას მიეკუთვნება, მაგრამ ეთნოგრაფიულად და კულტურულად სლოვაკების ეთნიკურ ჯგუფს. ისტორიულად, ამ არეალში ასევე სახლობდა გერმანულენოვანი მოსახლეობა, რომელმაც ასევე იქონია გავლენა ადგილობრივთა მეტყველებაზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მორავიის სლოვაკეთი ტურიზმის საიტი Information at the South Moravian Region website
1500

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1500 1500 (ათას ხუთასი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-10 დეკადის მე-10 წელი. პედრუ კაბრალმა აღმოაჩინა ბრაზილია და იგი პორტუგალიის საკუთრებად გამოაცხადა. მანუელ I-მა გამოსცა კანონი პორტუგალიიდან ებრაელების განდევნის შესახებ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1500. 24 თებერვალი : კარლ V — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (1519–1556) (გ. 1558) 12 აპრილი : იოახიმ კამერარიუსი — გერმანელი მეცნიერი (გ. 1574) 3 ნოემბერი : ბენვენუტო ჩელინი — იტალიელი ხელოვანი (გ. 1571) 24 დეკემბერი : კარლ V ჰაბსბურგი — საღვთო რომის იმპერატორი 1519-1556 წლებში (გ. 1558) ატაჰუალპა — ინკების უკანასკნელი დამოუკიდებელი მმართველი (გ. 1533) ნიკოლო ტრიბოლო — იტალიელი მანიერისტი ხელოვანი (გ. 1550) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1500. 28 მაისი : ბარტოლომეუ დიაში — პორტუგალიელი მეზღვაური-მკვლევარი (დ. დაახ. 1450) 21 ოქტომბერი : გო-ცუჩიმიკადო — იაპონიის იმპერატორი (დ. 1442) ნექტარიოს ათონელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი ქაიხოსრო I — სამცხის ათაბაგი 1948-1500 წლებში
მედიატორი

მედიატორი — ბრტყელი ფორმის მყარი სხეული. მედიატორი გამოიყენება სიმებიანი საკრავის, გიტარის, და ზოგიერთი სხვა ინსტრუმენტის დასაკვრელად. მედიატორი აადვილებს ინსტრუმენტზე დაკვრას. ის მზადდება რქისაგან, ძვლისაგან, ცელულოიდისაგან. მედიატორი XIX საუკუნის მიწურულს გამოჩნდა. როდესაც რკინის სიმებიანმა აკუსტიკურმა გიტარებმა ნეილონის სიმებიანი კლასიკური გიტარა ჩაანაცვლა თითებით დაკვრა საკმაოდ რთული აღმოჩნდა, სწორედ ამიტომ გამოიგონეს მედიატორი ანუ პიკი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მედიატორი“ ვიკისაწყობში. მედიატორი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტი. The Guitar Pick / Plectrum. The History of Guitar Picks.
მორავა (ჩეხეთი)

მორავა (ჩეხ. Morava; გერმ. March; უნგრ. Morva) — მდინარე ცენტრალურ ევროპაში, მორავიის ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარე. სათავეს იღებს ჩეხეთისა და პოლონეთის საზღვრის სიახლოვეს, პარადუბიცეს მხარეში, კრალიცკი-სნეჟნიკის მთებში და შემდეგ სამხრეთის მიმართულებით მიედინება. მდინარის ქვემოწელზე გაივლის სახელმწიფო საზღვარი ჩეხეთსა და სლოვაკეთს, ასევე ავსტრიასა და სლოვაკეთს შორის. მორავაზე გაშენებული მნიშვნელოვანი ქალაქებია ოლომოუცი (ჩეხეთი) და სლოვაკეთის დედაქალაქი ბრატისლავა. სათავიდან დაახლოებით 354 კმ დინების შემდეგ, სლოვაკეთში, ქალაქ დევინის სიახლოვეს დუნაის ერწყმის. მორავა ევროპის მდინარეებს შორის არადამახასიათებელი შავი წყლით გამოირჩევა. მდინარის მთავარი შენაკადია დიე, რომელიც მას ქვემო ავსტრიისა და მორავიის საზღვართან უერთდება. მორავის სათავე მორავა ავსტრიასა და სლოვაკეთს შორის ადიდებული მორავა ბრატისლავის სიახლოვეს დიე — მორავის მთავარი შენაკადი დატბორილი ტყე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მორავა (ჩეხეთი) ČHMÚ Brno, Ostrava, Magistrát města Olomouce - Hlásné profily povodňové služby VÚV T.G.Masaryka - Oddělení GIS - Charakteristiky toků a povodí ČR დაარქივებული 2008-12-28 საიტზე Wayback Machine.
ტომ სოიერის თავგადასავალი

„ტომ სოიერის თავგადასავალი“ (ინგლ. The Adventures of Tom Sawyer) — ამერიკელი მწერლის, მარკ ტვენის რომანი, რომელიც 1876 წელს გამოიცა და მოგვითხრობს მდინარე მისისიპისთან მცხოვრები ბიჭის, ტომ სოიერის თავგადასავალზე. მოქმედება ვითარდება 1840-იან წლებში, ადგილობრივ ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში (რაც განასახიერებს მისურის შტატის ქალაქ ჰანიბალს, მარკ ტვენის მშობლიურ ქალაქს). მიუხედავად იმისა, რომ ეს წიგნი თითქოს გადაჩრდილა მისმა პრიქველმა „ჰეკლბერი ფინის თავგადასავალი“, იგი მიჩნეულია ამერიკული ლიტერატურის შედევრად. „ტომ სოიერის თავგადასავალი“ იყო რომანის დაწერის პირველი მცდელობა მარკ ტვენისგან. რომანი შეიცავს იუმორის, სატირისა და სოციალური კრიტიკის ელემენტებს, რამაც მარკ ტვენი ამერიკული ლიტერატურის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ავტორად აქცია. მარკ ტვენი წიგნში აღწერს ავტობიოგრაფიულ მოვლენებსაც. ნაწარმოებში ნახსენები არაერთი ადგილი რეალურად არსებობს და ხშირად იწვევს ტურისტებს დასათვალიერებლად. წიგნის 135-ე იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა დაარქივებული 2010-04-26 საიტზე Wayback Machine. , University of California Press, 2010. წიგნი თანდართული აუდიოთი დაარქივებული 2008-09-15 საიტზე Wayback Machine. (PDF) უფასო აუდიო წიგნი საიტზე LibriVox უფასო ელექტრონული წიგნი „ტომ სოიერის თავგადასავლები“ — Project Gutenberg-ზე გზამკვლევი სტუდენტებისათვის და მასწავლებლებისათვის დაარქივებული 2012-06-21 საიტზე Wayback Machine. guide for students and teachers ტრუ უილიამსის მიერ პირველი გამოცემისათვის მომზადებული ილუსტრაციები დაარქივებული 2017-07-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 პირველი ორიგინალური გამოცემის ფაქსიმილე. ↑ Mark Twain 2010 : "The Stories Started Here" – Hannibal, MO. (4 March 2011) Exploring the Life and Literature of Mark Twain. ციტირების თარიღი: MT2010.
1301

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1301 1301 (ათას სამას ერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XIV საუკუნის 1-ლი დეკადის 1-ლი წელი. 14 იანვარი : ანდრაშ III-ის გარდაცვალებით დასრულდა არპადთა დინასტიის მმართველობის ხანა უნგრეთში. მონღოლების წინააღმდეგ აჯანყებულმა მეფე დავით VIII-მ თავი გველეთის ციხეს შეაფარა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1301. 7 ოქტომბერი : ალექსანდრე მიხეილის ძე — ტვერის დიდი მთავარი (გ. 1339) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1301. 14 იანვარი : ანდრაშ III — უნგრეთის მეფე
კრალიცკი-სნეჟნიკი

კრალიცკი-სნეჟნიკი (ჩეხ. Králický Sněžník) — მთა ცენტრალურ ევროპაში, აღმოსავლეთ სუდეტებში, ჩეხეთისა და პოლონეთის საზღვარზე. სახელი სნეჟნიკი სიტყვა „თოვლიდან“ მომდინარეობს, რადგან მთა წლის მანძილზე რვა თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში თოვლითაა დაფარული. ჩეხურში, ზედსართავი სახელი „კრალიცკი“ დამატებულია იმის გამო, რომ ეს მთა სხვა მთისგან — დეჩინსკი-სნეჟნიკისგან გაარჩიონ. კრალიცკი-სნეჟნიკი სნიზნიკის მთების უმაღლესი წერტილია. მასივი მესამეულ სისტემაში ჩამოყალიბდა და ის წყალგამყოფს წარმოადგენს შავ, ბალტიისა და ჩრდილოეთის ზღვებისთვის. 1990 წელს, ჩეხეთის მხარეს სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ მყოფი ბუნების ნაკრძალი შეიქმნა. ასევე დაცულია პოლონეთის მხარე, სადაც შექმნილია სნეჟნიკის ლანდშაფტის პარკი. მდინარე მორავის სათავე კრალიცკი-სნეჟნიკის მთაზე მთის წვერზე აღმართული პატარა სპილოს ქანდაკება კრალიცკი-სნეჟნიკის ხედი სამხრეთიდან, 2008 წლის მაისი მთის ხედი სამხრეთიდან Natural Reservation Králický Sněžník (in Czech and German) Photo gallery ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Králický Sněžník - Śnieżnik
გროსერ-არბერი

გროსერ-არბერი (გერმ. Großer Arber) — მთა გერმანიაში. შუმავის მთების უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 1456 მ. გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სამთო კურორტი. მწვერვალზე არის ორი სამხედრო რადიოლოკაციური სადგური, რომელიც ცივი ომის პერიოდში აშენდა. სიახლოვეს აღმართულია მთა კლეინერ-არბერი (1384 მ). გროსერ-არბერი – ოფიციალური საიტი
პლეხი

პლეხი (ჩეხ. Plechý; გერმ. Plöckenstein) — მთა შუმავის მთებში, ჩეხეთისა და ავსტრიის საზღვარზე. სიმაღლე 1378 მ. დიდი ხნის განმავლობაში დაფარულია თოვლით. განვითარებულია მდელოები. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1090 მ სიმაღლეზე მდებარეობს მყინვარული ტბა პლეშნე. აქვეა შუმავის ეროვნული პარკი. პლეხი — ინფორმაცია (ჩეხური)
ჩერხოვი

ჩერხოვი (ჩეხ. Čerchov, გერმ. Schwarzkopf) — მთა ჩეხეთში. ჩეხეთის ტყის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 1042 მ. გერმანია-ჩეხეთის საზღვრიდან მდებარეობს 2 კილომეტრში. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა უდრის 4,2°C-ს. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 1168 მმ. 1894 წელს ვილემ კურცის ინიციატივით მთაზე აღიმართა 18 მ სიმაღლის ხის კოშკი, რომელიც 1905 წლისათვის ქვის ნაგებობით შეიცვალა. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) შემდეგ იყენებდნენ სამხედროები. ამჟამად ჩერხოვი ტურიზმის ობიექტია. ჩერხოვი — ინფორმაცია (გერმანული) ჩერხოვი — ინფორმაცია დაარქივებული 2012-10-04 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
1302

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1302 1302 (ათას სამას ორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1302. 22 თებერვალი  : გეგენ-ყაენი — იუანის დინასტიის მე-5 იმპერატორი (1320–1323) (გ. 1323) ალფონსო IV - არაგონის მეფე მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1302.
ლადინური ენა

ლადინური ენა (იტალ. lingua ladina) — რომანული ენა, ინდოევროპული ენების ოჯახისა, რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ იტალიაში, ტრენტოს, ბოლცანოსა და ბელუნოს პროვინციებში. მჭიდროდ არის დაკავშირებული შვეიცარიის რეტორომანულ და ფრიული ენებთან. რომანულ ენებს მიეკუთვნება აგრეთვე ლადინო ენა, რომელიც განსხვავდება ლადინური ენისგან და, რომელიც რომანული ენების იბერო-რომანულ ქვეჯგუფს მიეკუთვნება. 2001 წლის მონაცემებით ლადინურ ენაზე საუბრობს 34.586 ადამიანი. ლადინო ენა The office for Ladin language planning დაარქივებული 2007-08-08 საიტზე Wayback Machine. Italian-Fassano Ladin Dictionary დაარქივებული 2013-11-14 საიტზე Wayback Machine. Italian-Cadorino Ladin Dictionary დაარქივებული 2017-10-10 საიტზე Wayback Machine. German-Gardenese Ladin Dictionary დაარქივებული 2009-07-31 საიტზე Wayback Machine. German-Badiotto Ladin Dictionary დაარქივებული 2011-12-10 საიტზე Wayback Machine.
მაიამი ჰიტის სეზონები

მაიამი ჰიტი (ინგლ. Miami Heat) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს, ქალაქ მაიამიში, ფლორიდის შტატში, აშშ. გუნდი არის წევრი სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონის, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს American Airlines Arena-ში, რომელიც დაბლითა მაიამიში მდებარეობს. გუნდის მფლობელი არის მიკი არისონი, ხოლო მთავარი მწვრთნელის პოსტზე ერიკ სპოელსტრა, მენეჯერის პოსტზე კი პეტ რაილი არიან. ჰიტი ლიგას 1988 წელს შეუერთდა, როგორც დამატებითი გუნდი. მაიამი ჰიტი ორლანდო მეჯიქთან ერთად წარმოადგენს ფლორიდის შტატს NBA-ში. დაარსებიდან მოყოლებული 24 სეზონის განმავლობაში, გუნდმა 16-ჯერ მოახერხა პლეიოფში თამაში, სადაც 9 დივიზიონის ტიტული, 3 აღმოსავლეთ კონფერენციის ჩემპიონობა და ერთხელ კი NBA ჩემპიონის ტიტულს შეწვდა, როდესაც 2006 წელს დალას მევერიქსი 4-2 დაამარცხეს სერიებში. შენიშვნა: სტატისტიკის ბოლო შესწორების თარიღი 2011-12 წლის სეზონის დასრულება მაიამი ჰიტი მაიამი ჰიტის მთავარი მწვრთნელები მაიამი ჰიტის ოფიციალური საიტი ↑ ლოკაუტის გამო რეგულარული სეზონი 50 მატჩიანი იყო ↑ ლოკაუტის გამო რეგულარული სეზონი 66 მატჩიანი იყო
ლადინები

ლადინები (გერმ. Ladiner; იტალ. ladini) — რეტორომანელთა ჯგუფში შემავალი ხალხი. ცხოვრობენ აღმოსავლეთ შვეიცარიის და იტალიის ტიროლში. საერთო რაოდენობა დაახლოებით 30-35 ათ. ადამიანი. ლაპარაკობენ რეტორომანული ენის დიალექტზე, შვეიცარიაში იყენებენ გერმანულ ენასაც, იტალიაში იტალიურსა და გერმანულს. მორწმუნე ლადინები პროტესტანტები და კათოლიკეები არიან. წარმოშობით ძველ რეტებს განეკუთვნებინ, რომლებმაც ახალი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეებში რომანიზაცია განიცადეს. განვითარებულია მეცხოველეობა და მიწათმოქმედება. ლადინები – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 100. Народы зарубежной Европы, т. 2, М., 1965.
1303

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1303 1303 (ათას სამას სამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-3 წელი. დოლჩინოს აჯანყება ლომბარდიაში. პაპმა ბონიფაციუს VIII-მ გამოსცა კანონი, რომლის მიხედვით ყველა მეფე მის უზენაესობას უნდა დამორჩილებოდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1303. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1303. 4 მარტი : დანიელი — მოსკოვის დიდი მთავარი (დ. 1261)
ჟაკ-ივ კუსტო

ჟაკ-ივ კუსტო (ფრანგ. Jacques-Yves Cousteau; დ. 11 ივნისი, 1910 — გ. 25 ივნისი, 1997) — ფრანგი საზღვაო ოფიცერი, მკვლევარი, კონსერვაციონისტი, კინორეჟისორი, გამომგონებელი, მეცნიერი, ფოტოგრაფი, რომელიც სწავლობდა ზღვას და სიცოცხლის ყველა ფორმას წყალში. მან გააუმჯობესა აკვალანგი და გზა გაკაფა ზღვის კონსერვაციისკენ. ამავე დროს კუსტო საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი იყო. იგი ასევე ცნობილია როგორც „კომენდანტი კუსტო“ ან „კაპიტანი კუსტო“. კუსტომ 1943 წელს ემილი განიანთან ერთად გააუმჯობესა და მოსინჯა აკვალანგი. The Cousteau Society ჟაკ-ივ კუსტო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Jacques Cousteau at Find a Grave Jacques Cousteau centennial: 'The sea is everything'
ყარყუმი

ყარყუმი (ლათ. Mustela erminea) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მამლის სხეულის სიგრძე 25 სმ აღწევს (დედალი უფრო პატარაა). ზაფხულობით მურა-წითელი ბეწვი აქვს, ზამთარში — თეთრი, კუდის ბოლო მუდამ შავია. ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. იკვებება თაგვისებრი მღრღნელებით და წვრილ-წვრილი ფრინველებით, ზოგჯერ თავს ესხმის კურდღელს და სხვა ცხოველებს. ყრის 5-8 ნაშიერს. სარგებლობა მოაქვს თაგვისებრი მღრღნელების განადგურებით. ბეწვის გამო რეწვის ობიექტია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 631.
გიუსტავ ეიფელი

ალექსანდრ გიუსტავ ეიფელი (ფრანგ. Gustave Eiffel; დ. 15 დეკემბერი, 1832 — გ. 27 დეკემბერი, 1923) — ფრანგი სამოქალაქო ინჟინერი და არქიტექტორი. პარიზის ხელოვნებისა და წარმოების ცენტრალური სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან სახელი გაითქვა საფრანგეთის სარკინიგზო ქსელისთვის სხვადასხვაგვარი ხიდების აშენებით, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია გარაბიტ-ვიადუკი. თუმცა, გიუსტავი მთელ მსოფლიოში ცნობილი სახელგანთქმული ეიფელის კოშკის წყალობით გახდა, რომელიც პარიზის 1889 წლის მსოფლიო გამოფენისთვის აშენდა. ინჟინერიისგან ჩამოშორების შემდეგ, ეიფელმა თავისი ძალისხმევა მეტეოროლოგიისა და აეროდინამიკის კვლევებისკენ მიმართა და ორივე სფეროში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გიუსტავ ეიფელი“ ვიკისაწყობში. Official website of the Association of the descendants of Gustave Eiffel Gustave Eiffel: The Man Behind the Masterpiece დაარქივებული 2007-07-06 საიტზე Wayback Machine. Einsturz der Birsbrücke bei Münchenstein (Basel) Aérodynamique EIFFEL (map location) Eiffel Tower website
1304

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1304 1304 (ათას სამას ოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-4 წელი. დელის სულთანმა ალაუდინ ხილჯიმ გუჯარათი დაიპყრო. მონღოლთა იმპერიის სახანოებს შორის სამშვიდობო ხელშეკრულება დაიდო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1304. 16 თებერვალი : ჯაიათუ-ყაენი — იუანის დინასტიის მე-8 იმპერატორი (1328–1332) (გ. 1332) 24 თებერვალი : იბნ ბატუტა — არაბი მოგზაური და ვაჭარი (გ. 1377) 20 ივლისი : ფრანჩესკო პეტრარკა — იტალიელი პოეტი და ჰუმანისტი (გ. 1374) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1304. 7 ივლისი : ბენედიქტე XI — რომის პაპი (დ. 1240)
მეშადი აზიზბეკოვი

მეშადი აზიმ-ბეკ-ოღლუ აზიზბეკოვი (აზერ. Məşədi Əziz oğlu Əzizbəyov დ. 18 იანვარი [ძვ. სტ. 6 იანვარი ], 1876, ბაქო — გ. 20 სექტემბერი, 1918) — აზერბაიჯანელი რევოლუციონერი, ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი მარქსისტი. კომპარტიის წევრი 1898 წლიდან. რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში, ინჟინერი. დაამთავრა ბაქოს რეალური სასწავლებელი და პეტერბურგის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (1908). იყო სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფის „ჰუმეთის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1905–1907 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. 1913–1904 წლებში ბაქოს პროლეტარიატის გაფიცვების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1917 — ბაქოს საბჭოს წევრი. 1917 წლის სექტემბერში ხელმძღვანელობდა საყოველთაო გაფიცვის ბაქოს ნავთობის სარეწაოებსა და ქარხნებში. აქტიურად იბრძოდა ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვებისა (1917 წლის ოქტომბერი) და მუსავატელების ანტისაბჭოტა აჯანყების ლიკვიდაციისათვის (1918 წლის მარტი). მუშაობდა ბაქოს სახკომსაბჭოში საგუბერნიო კომისრად და შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილედ. ამავე დროს 1918 წლის მაისიდან იყო ბაქოს მაზრის გლეხთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. ინგლისის ინტერვენტებმა ესერების ხელშეწყობით დახვრიტეს სხვა ბაქოს 26 კომისრებთან ერთად. მეშადი აზიზბეკოვის ხსოვნის უკვდავსაყოფლად მისი სახელი მიენიჭა რაიონებს აზერბაიჯანსა და სომხეთში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 211-212. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეშადი აზიზბეკოვი
პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვეს გაერთიანებული სამეფო

პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვეს გაერთიანებული სამეფო (პორტ. Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarves) — ტრანსატლანტიკური მონარქია, რომელიც ჩამოყალიბდა პორტუგალიის კოლონია ბრაზილიისთვის სამეფოს სტატუსის მინიჭებითა და მისი გაერთიანებით პორტუგალიისა და ალგარვეს სამეფოსთან, რომელთას ერთიანი სახელმწიფო შექმნეს. ამ გაერთიანებული სამეფოს შიგნით, თითოეული სამეფო სუნ-ნაციონალური ერთობის სტატუსით განაგრძობდა არსებობას. პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვეს გაერთიანებული სამეფო 1815 წელს ჩამოყალიბდა, მას შემდეგ რაც პორტუგალიის სამეფო ოჯახი (მეფე ჟუან VI) ბრაზილიაში გადასახლდა და იარსება დაახლოებით ერთი წელი, სანამ სამეფო ოჯახი კვლავ პორტუგალიაში დაბრუნდა. დე-ფაქტო დაიშალა 1822 წელს, როდესაც ბრაზილიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. გაერთიანებული სამეფოს დაშლას პორტუგალია დე-იურე 1825 წელს დათანხმდა, როდესაც მან ბრაზილიის დამოუკიდებლობა აღიარა. არსებობის მანძილზე, გაერთიანებული სამეფო არ ემთხვეოდა პორტუგალიის მთლიან იმპერიას, ის უფრო ტრანსატლანტიკური მეტროპოლისი იყო, რომელიც პორტუგალიის კოლონიურ იმპერიას აკონტროლობდა, მათ შორის ზღვისგადაღმა სამფლობელოებს აფრიკასა და აზიაში. სამეფოს დედაქალაქი რიო-დე-ჟანეირო იყო. Monarchy in Brazil[მკვდარი ბმული] Ministry of External Relations, accessed on 8 June 2008. Elevação do Brasil a Reino Unido a Portugal e Algarves Secretary of Education of Rio de Janeiro, accessed on 8 June 2008. (პორტუგალიური) Reino Unido (1815–1822) Chamber of Deputies of Brazil, accessed on 8 June 2008. Brazil history დაარქივებული 2006-01-08 საიტზე Wayback Machine. Colonial flags of Brazil
ევროპის ერთა თასის I გათამაშება

პირველი ტურნირის სტარტზე ევროპის 30 ქვეყნის ნაკრები დადგა. ისინი ფირა-აერ-მა წინასწარ დაყო ოთხ ჯგუფად. ეს ჯგუფები ევროპული რაგბის მამებმა წინა წლების შედეგების მიხედვით შეადგინეს. პირველ ჯგუფში, რომელიც უშუალოდ თასისათვის იბრძოდა მოხვდნენ რუმინეთის, ესპანეთის, საქართველოს, პორტუგალიის, ჰოლანდიის და მაროკოს გუნდები. (მაროკოელები, ისევე როგორც ტუნისელები მესამე ჯგუფში ,უკანასკნელად თამაშობდნენ ფირა-აერ-ის პირველობაზე და მათი შედეგები საერთო ჩათვლაში არ შედიოდა). ტურნირის დასკვნითი მატჩი თბილისში (საქართველო - რუმინეთი)ცენტრალურიც აღმოჩნდა. გამარჯვებული თასის პირველი მფლობელი გახდებოდა. რუმინელთა გამოცდილებამ თავისი გაიტანა და თასი ბუქარესტს გაემგზავრა. ვინაიდან მაროკოს ნაკრები მომავალი წლიდან თავისი კონტინენტის ჩემპიონატში გადაერთვებოდა, იმ წელს პირველი დივიზიონი არავის დაუტოვებია. აფრიკელთა მიერ განთავისუფლებული ადგილი კი მეორე დივიზიონის გამარჯვებულმა, რუსეთის ნაკრებმა, შეავსო. საქართველოს ნაკრები - მწვრთნელი - კლოდ სორელი მეორე დივიზიონი მესამე დივიზიონი I რეგიონული დივიზიონი II რეგიონული დივიზიონი III რეგიონული დივიზიონი
ევროპის ერთა თასის II გათამაშება

თასის მეორე გათმაშებამ აჩვენა რომ, თასის ძირითდი მაძიებლები რუმინეთისა და საქართველოს ნაკრები გუნდები არიან. თუმცა ქართველებს რუსების სახით, ძველი და მეტად პრინციპული მეტოქე გამოუჩნდათ. საბჭოთა ხანაში მეზობლები მხოლოდ საკლუბო დონეზე ხვდებოდნენ ერთმანეთს, ახლა კი ნაკრებების ჯერი დადგა. ეს ამ გუნდების მეორე შეხვედრა იყო და კრასნოდარში ქართველებმა რევანში აიღეს სოპოტში დამარცხებისათვის. ტურნირის ცენტრალური მატჩი კი შარშანდელივით მისი ბოლო შეხვედრა გამოდგა. მეტოქეებიც კვლავ იგივენი იყვნენ, ოღონდ ამჯერად ბრძოლა ბუქარესტში გაიმართა. ბორჯღალოსნებმა კარპატელებსაც აუღეს რევანში და თასი თბილისში ჩამოიტანეს. ფირა-აერ-მა მსოფლიოს თასის გათმაშების გამო თავისი ჩემპიონატი ამ თასის ევროპული ზონის შესარჩევი ტურნირის საკვალიფიკაციოდ გამოიყენა და ამ კლასიფიკაციას ორწლიანი ციკლით ადგენდა. ამიტომაც ამ წელს მეორე დივიზინის გამარჯვებულს (უკრაინა)მომავალ წელს პირველში თამაშის უფლება არ მისცა. თვისთავად არც პირველი დივიზიონი დაუტოვებია მის აუტსაიდერს - ჰოლანდიის ნაკრებს საქართველოს ნაკრები - მწვრთნელი - კლოდ სორელი მეორე დივიზიონი მესამე დივიზიონი - I ჯგუფი მესამე დივიზიონი - II ჯგუფი მესამე დივიზიონი - III ჯგუფი
1305

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1305 1305 (ათას სამას ხუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XIV საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-5 წელი. ტახტზე ადის პირველი ავინიონელი პაპი კლემენტ V. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1305. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1305.