laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პროგრამა ვენერა

„პროგრამა ვენერა“ — საბჭოთა უპილოტო კოსმოსური ხომალდების სერია პლანეტა ვენერის შესასწავლად. სხვა შედეგებთან ერთად, ამ სერიის ხომალდებმა პირველად მოახერხეს სხვა პლანეტის ატმოსფეროში შესვლა, სხვა პლანეტის ზედაპირზე რბილად დაჯდომა, პლანეტის ზედაპირის ფოტოსურათების გამოგზავნა დედამიწაზე და ვენერის ზედაპირის რადიოლოკაციური გამოსახულებების მიღება. ასე რომ, მთელი ეს წამოწყება პლანეტა ვენერის შესაწავლად შეიძლება მიჩნეულ იქნას, როგორც მეტად წარმატებული. პლანეტა ვენერის მზესთან ახლომდებარეობის გამო მასზე არსებული პირობების (მაღალი ტემპერატურა და წნევა) გამო ხომალდების მუშაობის ხანგრძლივობა არც ისე დიდი იყო. დიამეტრი დედამიწასა და ვენერას შორის 0.95 კილომეტრია.მისი მასა 0.82. ორბიტის რადიუსი 0.72. ბრუნვის პერიოდი 0.62.დღე-ღამე 243.00 თანამგზავრი კი არ ჰყავს ვენერა-1 იყო პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელიც პლანეტა ვენერისკენ გაიგზავნა. ხომალდი გაშვებულ იქნა 1961 წლის 12 თებერვალს და მან პლანეტიდან 100 000 კმ მანძილზე ჩაიარა. ვენერა-2 და ვენერა-3 პლანეტას 1965 წლის ნოემბერში მიაღწიეს. ვენერა-2 1966 წლის თებერვალში პლანეტას 24 000 კმ მანძილზე ჩაუარა. ვენერა-3 პლანეტის ზედაპიურს მიაღწია. ვენერა-4 1967 წლის ოქტომბერში პლანეტა ვენერაზე ჩაუშვა დასაშვები აპარატი, რომლის პარაშუტებმა უზრუნველყვეს დაშვება პლანეტის ზედაპირზე, რომელიც 94 წუთი გრძელდებოდა. დასაშვებმა აპარატმა გადმოსცა ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ვენერის ატმოსფეროში 25 კმ სიმაღლეზე 271 გრადუსი ტემპერატურა და წნევა 17-20 ატმ წნევა იყო. გაზომვით დადგინდა, რომ ვენერის ატმოსფერო თითქმის მთლიანად ნახშირორჟანგისგან შედგებოდა. ვენერა-5 და ვენერა-6 1969 წლის მაისში შევიდნენ ვენერის ატმოსფეროში ღამის მხარეზე და გადმოგვცეს ატმოსფეროს ქვედა ფენების შესახებ უფრო დაწვრილებითი ინფორმაცია. ვენერა-7 1970 წლის 15 დეკემბერს მიაღწია ვენერის ზედაპირს ღამის მხარეზე. 23 წუთის განმავლობაში იგი გადმოსცემდა ინფორმაციას პლანეტის შესახებ, სანამ მაღალი ტემპარატურის და წნევის გამო არ განადგურდა. 1975 წლის ოქტომბერში ვენერა-9 და ვენერა-10 დასაშვებმა აპარატები დაეშვნენ ვენერის ზედაპირზე დღის მხარეზე ერთმანეთისგან 2 000 კმ დაშორებით. თვითონ კოსმოსური ხომალდები გავიდნენ ვენერის ირგვლივ ძლიერ გაჭიმულ ელიფსურ ორბიტაზე (გარემოქცევის პერიოდი 2 დღე იყო). ვენერა-9 დასაშვები აპარატი ინფორმაციას 53 წუთის განმავლობაში გადმოსცემდა. 1978 წლის დეკემბერში ვენერის დღის მხარეზე დაეშვნენ ვენერა-11 და ვენერა-12 დასაშვები აპარატები. ატმოსფეროს კვლევასთან ერთად ეს აპარატები აფიქსირებდნენ ელექტრულ მუხტებს. 1982 წლის მარტში ვენერა-13 და ვენერა-14 დასაშვები აპარატები დაეშვნენ პლანეტის ზედაპირზე. პირველად იქნა მიღებული პლანეტის ზედაპირის ფერადი ფოტოსურათები და ჩატარდა ზედაპირის გრუნტის ანალიზი. ვენერა-15 და ვენერა-16, რომლებმაც პლანეტას 1983 წლის ოქტომბერში მიაღწიეს რამდენიმე თვის განმავლობაში, გადმოსცემდნენ ვენერის ზედაპირის რადიოლოკაციურ გამოსახულებებს, გარჩევისუნარიანობით 1-2 კმ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პროგრამა ვენერა The Soviet Exploration of Venus Catalog of Soviet Venus images Venera 9, 10, 13, and 14 images of the surface of Venus The Soviets and Venus by Larry Klaes, 1993 Venera - Encyclopedia Astronautica
რევაზ სიხარულიძე

რევაზ ილიას ძე სიხარულიძე (დ. 1 მაისი, 1921, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 1973, იქვე) — ქართველი მხატვარი. 1939 წელს თბილისის პირველი საცდელ-საჩვენებელი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში ქანდაკების ფაკულტეტზე. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ იაკობ ნიკოლაძე და ნიკოლოზ კანდელაკი. 1945 წელს წარჩინებით დაამთავრა აკადემია. 1946–1959 წლებში პერიოდულად მონაწილეობდა ახალგაზრდა მხატვართა ნამუშევრების გამოფენებში. რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთები დადებითად აფასებდა ახალგაზრდა ხელოვანის შემოქმედებას, მის მიერ მაღალი გემოვნებით ხეზე შესრულებულ მინიატურულ კომპოზიციას, ქვის დამუშავების თავისებურ მანერასა და ტექნიკას. ნიჭიერი მოქანდაკე ავადმყოფობის გამო ადრევე ჩამოსცილდა თავის საყვარელ სპეციალობას და ხელი მიჰყო მთარგმნელობით საქმიანობას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ დიდი გემოვნებით ნათარგმნი ალექსანდრე კუპრინის მოთხრობები. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 324, თბ., 1994 რევაზ სიხარულიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ილია სიხარულიძე

ილია ლუკას ძე სიხარულიძე (დ. 28 აგვისტო, 1889, ბუკისციხე, ოზურგეთის მაზრა — გ. 7 იანვარი, 1963, თბილისი) — ქართველი პოეტი, პედაგოგი, რესპუბლიკის დამსახურებული მასწავლებელი (1949). დაიბადა გლეხის ოჯახში. ბავშვობა და ყრმობა სოფლად გაატარა. 1897-1902 წლებში სწავლობდა დიდივანის საეკლესიო ორკლასიან სკოლაში. სკოლის დასრულების შემდეგ ცდილობდა ჩაბარებას ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში. გამოცდები ჩააბარა, თუმცა აღნიშნულ სასწავლებელში გლეხთა წოდებისთვის განკუთვნილ მოლოდ ერთ ვაკანტურ ადგილზე კონკურსი ვერ გაიარა. 15 წლის ყმაწვილზე წარუშლელი კვალი დატოვა 1905 წლის რევოლუციამ, რაც აისახა კიდეც მის პირველ ლექსებში. 1909 წელს ჩაირიცხა ხონის სამასწავლებლო სემინარიაში. პირველი ლექსი „სიმინდის ყანა“ 1912 წელს გამოაქვეყნა ჟურნალ „ნაკადულში“. აქედან მოყოლებული, პოეტი მთელი სიცოცხლის მანძილზე ემსახურებოდა საბავშვო ლიტერატურას და არაერთი შესანიშნავი ქმნილებით გაამდიდრა იგი. 1913 წელს დაასრულა სემინარია და მასწავლებლად დაინიშნა სუჯუნის ორკლასიან სასწავლებელში. 1915 წელს დაიბეჭდა მისი ლექსების პირველი კრებული. 1915-1917 წლებში ასწავლიდა ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელში. 1917 წლიდან იყო ბათუმის სამოქალაქო სკოლის პედაგოგი 1918 წლის მარტამდე, ოსმალეთის მიერ ქალაქის აღებამდე. 1919-1925 წლებში სწავლობდა მშობლიური უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის სიტყვიერების განყოფილებაზე. პარალელურად მასწავლებლობდა თბილისის უფროს დაწყებით სასწავლებელში. 1925-1932 წლებში ასწავლიდა თბილისის ვეტერინარიულ ინსტიტუტში. 1932-1945 წლებში ასწავლიდა თბილისის პირველ საშუალო სკოლაში ქართული ენასა და ლიტერატურას მასწავლებელი. ამავე დროს ნაყოფიერად იღწვოდა საბავშვო მწერლობაში. 1934 წლიდან უძღვებოდა საქართველოს მწერალთა კავშირის საბავშვო მწერლობის სექციას. 1952 წელს აღინიშნა მისი ლიტერატურული მოღვაწეობის 40 წლის იუბილე. სიხარულიძის ლექსები სისტემატურად იბეჭდებოდა, აგრეთვე რუსულ, უკრაინულ, ბელორუსულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ საბავშვო ჟურნალებში და ცალკე წიგნებადაც გამოდიოდა. მარტო ქართულ ენაზე გამოცემულია პოეტის 20-მდე კრებული. მისი ლექსები სიმღერებად აქციეს ჩვენმა კომპოზიტორებმა რ. ლაღიძემ და ნ. ექსანიშვილმა. პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად ეწეოდა თეორიულ მუშაობასაც. 1932-1939 წლებში სკოლებში ქართული ენის გრამატიკა მისი სახელმძღვანელოთი ისწავლებოდა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. საბავშვო თამაშობანი ლექსებად — ტფილისი, მე-3 სტამბა, 1925, 67 გვ. პურის მარცვლის თავგადასავალი — ტფილისი, სახელმწიფო გამომცემლობა, 1926, 36 გვ. აიწონა-დაიწონა: საბავშვო ლექსები — თბილისი, საბლიტგამი, 1958, 76 გვ. (2013) „ილია სიხარულიძე“, მწერალთა ავტობიოგრაფიები, წიგნი I. თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, გვ. 589-593. ISBN 978-99940-28-84-9.  ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 323, თბ., 1994 ილია სიხარულიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სწავლა

სწავლა — ადამიანის მიზანდასახული ქცევის ფორმა, რომლის მიზანია გარკვეული ცოდნა-ჩვევების, ქცევის ფორმებისა და მოქმედების სახეების დაუფლება. სწავლა მთლიანპიროვნული შეგნებული ქცევაა და არ დაიყვანება ცალკეული ფსიქოლოგიური ფუნქციების მოქმედებაზე ან ჯამზე. დიმიტრი უზნაძის მიხედვით, სწავლა გარდამავალია თამაშსა და შრომას შორის. იგი პიროვნების ძალების განვითარებას ემსახურება, მაგრამ ამისათვის მასალა გარედან პედაგოგიურად ორგანიზებული წესით. სწავლის ეფექტურობა და ნაყოფიერება დამოკიდებულია სასწავლო პროცესის სწორ ორგანიზებაზე, თვით მოსწავლის სასწავლო აქტივობაზე და იმ უკუქცევითი კავშირების განხორციელებაზე, რომლებიც უზრუნველყოფენ სწორი ინფორმაციის მიღებას უკვე შესრულებულ მოქმედებაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 625.
აღავნატუნი

აღავნატუნი (სომხ. Աղավնատուն) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 925 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 481 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 304 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.46 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აკნალიჭი

აკნალიჭი (სომხ. Ակնալիճ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 310 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 183 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.09 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აკნაშენი

აკნაშენი (სომხ. Ակնաշեն) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 670 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 369 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.52 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ალაშკერტი (სომხეთი)

ალაშკერტი (სომხ. Ալաշկերտ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 815 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 422 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ამასია (არმავირი)

ამასია (სომხ. Ամասիա) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 890 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 205 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 301 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები ↑ https://web.archive.org/web/20200209151002/https://www.cadastre.am/storage/files/pages/pg_8945925618_pg_907871769_HH_bnak._bar..pdf
ამბერდი (არმავირი)

ამბერდი (სომხ. Ամբերդ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 813 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 407 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.45 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აპაგა (არმავირი)

აპაგა (სომხ. Ապագա) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 928 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 233 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.27 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჩავინის რაიონი

ჩავინის რაიონი (ესპ. Distrito de Chavín) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 187 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 968 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 426.17 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ალტო-ლარანის რაიონი

ალტო-ლარანის რაიონი (ესპ. Distrito de Alto Larán) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 137 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 972 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 298.83 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ჩინჩა-ალტის რაიონი

ჩინჩა-ალტის რაიონი (ესპ. Distrito de Chincha Alta) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 97 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 62 609 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 260 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 238.34 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ჩინჩა-ბახის რაიონი

ჩინჩა-ბახის რაიონი (ესპ. Distrito de Chincha Baja) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 41 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 387 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 170 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 72.52 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ელ-კარმენის რაიონი (ჩინჩა)

ელ-კარმენის რაიონი (ესპ. Distrito de El Carmen) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 155 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 777 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 790.82 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
გროსიო-პრადოს რაიონი

გროსიო-პრადოს რაიონი (ესპ. Distrito de Grocio Prado) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 93 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 856 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 790.82 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-ხუან-დე-იანაკის რაიონი

სან-ხუან-დე-იანაკის რაიონი (ესპ. Distrito de San Juan de Yanac) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 550 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 372 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 0.74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 500.4 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-პედრო-დე-უაკარპანას რაიონი

სან-პედრო-დე-უაკარპანას რაიონი (ესპ. Distrito de San Pedro de Huacarpana) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 796 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 641 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 222.45 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სუნამპეს რაიონი

სუნამპეს რაიონი (ესპ. Distrito de Sunampe) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 76 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 815 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 300 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.76 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ტამბო-დე-მორის რაიონი

ტამბო-დე-მორის რაიონი (ესპ. Distrito de Tambo de Mora) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის ჩინჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 682 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 210 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 22 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
არაგაწი (არმავირი)

არაგაწი (სომხ. Արագած) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3239 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 372 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.7 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არაქსი (ვაღარშაპატი)

არაქსი (სომხ. Արաքս) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 510 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1827 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 147 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12,45 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არაქსი (არმავირი)

არაქსი (სომხ. Արաքս) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1820 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 186 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9,76 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
სიპისო-პისო

სიპისო-პისო (ინდონ. Sipiso-Piso — ჩანჩქერი როგორც დანები) — ჩანჩქერი კუნძულ სუმატრაზე, ინდონეზიაში. ფლატოვანი და ვერტიკალური ტიპის წყალვარდნილია. სიმაღლე 120 მ. უნიკალურია იმით, რომ მის წყაროდ მიწისქვეშა მდინარე გვევლინება, რომელიც კაროს პლატოს ზედაპირზე გაედინება. უკანასკნელი ვერტიკალური ხეობით ეშვება ტობის ტბის ჩრდილო დაბოლოებისაკენ. სიპისო-პისო ტურისტული ობიექტია. სუმატრის ჩანჩქერები დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
საჰურა

საჰურა (ასევე სეფრესი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. საჰურას მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2487 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2475 წელს, მან 12 წელი იმეფა და მიჩნეულია ძველი სამეფოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ფარაონდა. საჰურას მეფობის დროს ეგვიპტეში როგორც პოლიტიკური ისე კულტურული მდგომარეობა მეხუთე დინასტიის სხვა ფარაონების მეფობის დროსთან შედარებით ყველაზე მაღალ საფუხურზე იყო. სავარაუდოდ ის წინამორბედი ფარაონის უსერკაფისა და მისი მეუღლის ნეფერჰეტეპ II-ის ვაჟი იყო. საჰურას შემდეგ ეგვიპტის ტახტი მისმა ვაჟმა რანეფერიმ დაიკავა, რომელიც გამეფდა, როგორც ნეფერირკარა კაკაი. საჰურა მეფე საჰურა ფარაონი საჰურა საჰურას პირამიდა საჰურა, V დინასტიის მეორე ფარაონი ძველი სამეფო, მეხუთე დინასტია, საჰურა ფარაონი საჰურა (ძველი ეგვიპტის ისტორია)
დიდებული ტყუილი

დიდებული ტყუილი (ინგლ. The Great Lie) — 1941 წლის ამერიკული ფილმი. მერი ასტორმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. სანდრასა და პიტერი დაქორწინებას გადაწყვეტენ, მაგრამ ჯერ სანდრას განქორწინება ძალაში უნდა შევიდეს. სანდრა პიტერისგან შვილს ელოდება. პიტერი თავის ყოფილ საცოლეზე, მეგიზე ქორწინდება. ქორწინების შემდეგ პიტერი სამხრეთ ამერიკაში მიფრინავს, სადაც მისი თვითმფრინავი ჩამოვარდება და პიტერი დაიკარგება. მეგი სანდრას ფულს გადაუხდის და მის შვილს იშვილებს. როდესაც დაკარგული პიტერი ბრუნდება, ქალები ბავშვისთვის ბრძოლას იწყებენ. ბეტი დეივისი — მეგი პატერსონი ჯორჯ ბრენტი — პიტერ ვან ალენი მერი ასტორი — სანდრა კოვაკი ჰეტი მაკდანიელი — ვაიოლეტი ლუსილ უოტსონი — ადა გრინფილდი გრანტ მიჩელი — ჯოშუა მეისონი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დიდებული ტყუილი „დიდებული ტყუილი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „დიდებული ტყუილი“ — Allmovie-ზე
United Buddy Bears

United Buddy Bears იდეა დაიბადა ბერლინში. კონკრეტულად კი საქმე ეხება გამოფენას, რომელიც ახორციელებს ტოლერანტობის, ხალხებს შორის გაგების, მშვიდობისა და დემოკრატიის პოპულარიზაციას. გაერთიანებული ბუდი დათვების იდეა არის ბერლინელი ცოლ-ქმრის, ევა და კლაუს ჰერლითცების პირადი ინიციატივა. აღნიშნული დევიზით: „ჩვენ ერთმანეთი უკეთ უნდა გავიცნოთ, მაშინ ჩვენ შევძლებთ ერთმანეთის უკეთ გაგებას, მეტად ნდობას და უკეთესად თანაცხოვრებას“. ისინი მსოფლიოს მასშტაბით ერთიანი ხელოვნების ნიმუშის სახით ახორციელებენ ტოლერანტობის და მშვიდობიანი თანაცხოვრების პოპულარიზაციას. მთლიანობაში 140 ბუდი დათვი წარმოადგენს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანას, მათ შორის არიან ასევე გაერთიანებული ორგანიზაციის მიერ აღიარებული ქვეყნები. ყოველი ბუდი დათვი არის მის მიერ წარმოდგენილი კონკრეტული ქვეყნის ხელოვანის მიერ შექმნილი. ამ უნიკალურ პროექტში გაერთიანებულია ინტერნაციონალ ხელოვანთა სტილის მიმართულებები, რომლებიც ავრცელებენ ცხოვრების ხალისს. დათვები ერთად დგანან "ხელი-ხელ ჩაკიდებულნი" და ასეთი ფორმით წარმოადგენენ მსოფლიოში მშვიდობიანი თანაცხოვრების მომავლის სიმბოლოს. ისინი პირველად 2002 წელს იქნენ წარმოდგენილნი ბერლინში. 2004 წლიდან კი ისინი მსოფლიოს მასშტაბით ახორციელებენ ტურნირს. ბუდი დათვების შექმნა/ჩამოყალიბება და გაჭირვებაში მყოფი ბავშვების დახმარება, ერთმანეთისაგან განუყოფელი ცნებებია. დათვების ოდენობა იზრდება მსოფლიოს მასშტაბით ბავშვების დამხმარე ორგანიზაციების საკეთილდღეოდ. დღემდე 2 მილიონ ევროზე მეტი თანხა შეიკრიბა „UNICEF“-თვის და ასევე სხვა მრავალი რეგიონალური ბავშვთა დამხმარე ორგანიზაციებისთვის. ბერლინში არსებულმა საქართველოს საელჩომ 2002 წელს მათი ქვეყნის წარმომადგენელი დათვის შესაქმნელად შეარჩია 1961 წელს თბილისში დაბადებული ხელოვანი ზურაბ სუმბაძე. United Buddy Bears კუალა-ლუმპური 2011 United Buddy Bears პარიზი 2012 United Buddy Bears ჰავანა 2015 United Buddy Bears ჯორჯტაუნი 2016 United Buddy Bears გვატემალა 2019 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: United Buddy Bears გაერთიანებული ბუდი დათვების ↑ United Buddy Bears[მკვდარი ბმული] ↑ United Buddy Bears ჯორჯტაუნი (პენანგი) 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-05. ციტირების თარიღი: 2017-05-03. ↑ Prensa Libre, 21 de enero de 2019: "Los 148 osos que promoverán la convivencia, el respeto y la tolerancia estarán en junio en la Ciudad de Guatemala"
ვეჩიჰი ჰურკუში

ვეჩიჰი ჰურკუში (თურქ. Vecihi Hürkuş) (დ. 6 იანვარი, 1896, სტამბოლი — გ. 16 ივლისი, 1969) — ლეგენდარული თურქი მფრინავი, შემდგომში თურქული ეროვნული ავიაციის დამაარსებელი. ვეჩიჰი ჰურკუში დაიბადა 1896 წლის 6 იანვარს, სტამბოლელი მებაჟის ოჯახში. 1912 წელს იბრძოდა ბალკანეთის ომში მოხალისედ. ომის დასრულების შემდეგ გადაწყვიტა გამხდარიყო მფრინავი. მან გაიარა მექანიკოსის კურსები და პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიგზავნა ავიამექანიკოსად ბაღდადის ფრონტზე. საავიაციო კატასტროფისას მიღებული ჭრილობის გამო სამკურნალოდ სტამბოლში დაბრუნდა. გამოჯანმრთელების შემდეგ დაამთავრა საავიაციო სკოლა და უმცროსი ლეიტენანტის წოდებით 1917 წელს ჩაირიცხა კავკასიის ფრონტზე მოქმედ ოსმალურ მეშვიდე ავიარაზმში. 1917 წლის 25 სექტემბერს ერზინჯანთან გამართულ საჰაერო ბრძოლაში იგი ჩამოაგდო ქართველმა მფრინავმა მიხეილ მაჭავარიანმა. ჰერკუში და მისი მფრინავ-დამკვირვებელი გადარჩნენ, თუმცა დაიჭრნენ და ტყვედ ჩვარდნენ. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს ჰერკუშმა ერთი აზერბაიჯანელის დახმარებით გაქცევა მოახერხა და სტამბოლში ჩავიდა. ომის დასრულების შემდეგ ის იყო მუსტაფა ქემალ ათათურქის თანამებრძოლი. 1923 წელს, თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ იგი ხდება თურქული ეროვნული ავიაციის დამაარსებელი. 1925 წელს ქმნის პირველ თურქულ თვითმფრინავს, სამხედრო აეროპლან VECIHI K VI-ს. თვისი 52-წლიანი კარიერის განმავლობაში ვეჩიჰი ჰურკუშმა 30 ათასი საათი გაატარა ჰაერში. 1969 წლის 16 ივლისს ჰურკუში ავარიის შედეგად გარდაიცვალა. დიმიტრი სილაქაძე, ერთი საჰაერო ბრძოლის ისტორია, ჟურნალი ისტორიანი, დეკემბერი, №12, 2013 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვეჩიჰი ჰურკუში“ ვიკისაწყობში. ვეჩიჰი ჰურკუშის ბიოგრაფია
არგინა

არგინა (სომხ. Արգինա) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 538 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 27.09 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაგარანი

ბაგარანი (სომხ. Բագարան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 555 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 40.66 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაღრამიანი (არმავირი)

ბაღრამიანი (სომხ. Բաղրամյան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 116 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 38 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 29.38 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
დალარიკი

დალარიკი (სომხ. Դալարիկ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 163 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 135 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 30.86 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ერვანდაშატი (სოფელი)

ერვანდაშატი (სომხ. Երվանդաշատ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 824 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 38.79 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰუშაკერტი

ჰუშაკერტი (სომხ. Հուշակերտ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 046 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 90 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.6 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ქარაკერტი

ქარაკერტი (სომხ. Քարակերտ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 319 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 120 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 35.99 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კოღბავანი

კოღბავანი (სომხ. Կողբավան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 115 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 30.52 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლერნაგოგი

ლერნაგოგი (სომხ. Լեռնագոգ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 189 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 95 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 22.97 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
მიასნიკიანი (სომხეთი)

მიასნიკიანი (სომხ. Մյասնիկյան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4523 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 143 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.56 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ნორ-კესარია

ნორ-კესარია (სომხ. Նոր Կեսարիա) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 506 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 84 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.83 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები ↑ https://www.cadastre.am/storage/files/pages/pg_8945925618_pg_907871769_HH_bnak._bar..pdf
შენიკი (არმავირი)

შენიკი (სომხ. Շենիկ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 052 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 43.73 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები