laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თემურ ჯავახიშვილი

თემურ ჯავახიშვილი, თემო ჯავახი (დ. 16 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და მხატვარი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი 1976 წელს, ხოლო კინოს სტუდია „ქართულ ფილმთან“ არსებული სამსახიობო სტუდია 1974 წელს. 1995 წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. 1976 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); ზაარბრიუკენი (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), გიუმრი (სომხეთი), სოჭი (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — კალინინგრადი და ეკატერინბურგი (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ (სან-დიეგო, 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 თემურ ჯავახიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იზოლაცია

იზოლაცია შეიძლება აღნიშნავდეს: იზოლაცია — ორგანიზმთა ერთმანეთისგან გამიჯვნა იზოლაცია — ელექტრული კონტაქტის წარმოქმნს აცილების საშუალება
პოდესტა

პოდესტა (იტალ. podestà, ლათ. potestas-დან — „ხელისუფლება“) — უმაღლესი ადმინისტრაციული პირი (აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლების მეთაური) XII–XVI საუკუნეების იტალიის მრავალ ქალაქ-კომუნაში. ირჩევდნენ (როგორც წესი, სხვა ქალაქის მცხოვრებს) 6 თვიდან 1 წლამდე ვადით. XII საუკუნის მე-2 ნახევარში იმპერატორმა ფრიდრიხ I ბარბაროსამ თავის თავს მიანიჭა პოდესტას დანიშვნის უფლება, რამაც ეს თანამდებობა იმპერატორის ხელისუფლების წარმომადგენლად აქცია. ლენიანოს ბრძოლის (1176) შემდეგ ქალაქებმა კვლავ მოიპოვეს მისი არჩევის უფლება. XIII საუკუნის შუა ხანებიდან პოპოლანების წარმატებულმა ბრძოლამ ნობილების წინააღმდეგ მრავალ ქალაქში (ბოლონია, ფლორენცია და ბევრი სხვა) პოდესტას ხელისუფლების დასუსტება და ხალხის კაპიტნის ინსტიტუტის გაძლიერება გამოიწვია. XIV–XV საუკუნეებში პოდესტას მხოლოდ სასამართლო ფუნქციები გააჩნდა. XVI საუკუნის დასაწყისში ადგილი დაუთმო მოსამართლეთა კოლეგიას. შუა საუკუნეების ზოგიერთ მსხვილ იტალიურ ქალაქ-სახელმწიფოში (ვენეცია, გენუა, ფლორენცია) მათ დაქვემდებარებაში მყოფ ტერიტორიებზე არსებული ქალაქების მმართველები აგრეთვე პოდესტად იხსენიებოდნენ, მათ ცენტრალური ხელისუფლება ნიშნავდა. 1926 წელს ფაშისტური იტალიის ქალაქებში შემოიღეს ამავე სახელწოდების უმაღლესი ადმინისტრაციული თანამდებობა, რომელსაც მთავრობის მიერ დანიშნული პირები იკავებდნენ. 1946 წლის იანვარში ფაშისტური რეჟიმის მარცხთან ერთად პოდესტას თანამდებობა გაუქმდა. Рутенбург В.И. Подеста // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 20 — М., 1975. პოდესტა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
შენგელია

საკუთარი სახელი შენგელია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შენგელია ალეკო შენგელია — პოეტი ალექსანდრე შენგელია — ფეხბურთელი არიკ შენგელია — პოლიტიკოსი არშაველ შენგელია — თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი გეგა შენგელია — თანამდებობის პირი, ფინანსისტი გივი შენგელია — სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა) გიორგი შენგელია — მაიორი, საბჭოთა კავშირის გმირი გრიგოლ შენგელია — პედაგოგი, ლიტერატურათმცოდნე დავით შენგელია — სპორტსმენი (სამბო) დავით შენგელია — გეოლოგი ვაჟა შენგელია — ენათმეცნიერი ზაზა შენგელია — თანამდებობის პირი, ჟურნალისტი ზურაბ შენგელია — პოლიტიკოსი თორნიკე შენგელია — კალათბურთელი ილია შენგელია — ფეხბურთელი კახა შენგელია — ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი ლევან შენგელია — ბიოლოგი, პოლიტიკოსი ლევან შენგელია — ფეხბურთელი ლორეტა შენგელია-აბაშიძე — გრაფიკოსი ლუკა შენგელია — ფეხბურთელი მერაბ შენგელია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი მიხეილ შენგელია — ოფთალმოლოგი, მედიცინის ისტორიკოსი ნიკა შენგელია — სპორტსმენი (ფარიკაობა) ნოდარ შენგელია — პროფესორი, თურქოლოგი ოთარ შენგელია — იურისტი, პოლიტიკოსი ოთარ შენგელია — ექიმი, პოლიტიკოსი პავლე შენგელია — ჰიდროენერგეტიკოსი რამაზ შენგელია — ფეხბურთელი რამაზ შენგელია — ქირურგი
ედუინ ლანკესტერი

ედუინ ლანკესტერი (დ. 15 მაისი, 1847, ლონდონი — გ. 15 აგვისტო, 1929, ლონდონი) — ინგლისელი ზოოლოგი და ემბრიოლოგი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1875-დან). ლანკესტერის შრომები ეხება ნამარხ თევზებს, რგოლოვანი ჭიების, მოლუსკების და ფეხსახსრიანების ანატომიას და ემბრიოლოგიას, უხერხემლოთა სისტემატიკას. 1877 წელს ჭიები დაყო სამ ტიპად: ბრტყელი, მრგვალი და რგოლოვანი. ცხოველთა სისტემაში ცალკე ჯგუფად გამოყო ღრუბლები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 122.
პოლ ლანჟევენი

პოლ ლანჟევენი (დ. 23 იანვარი, 1872, პარიზი — გ. 19 დეკემბერი, 1946) — ფრანგი ფიზიკოსი, პარიზის მეცნიერთა აკადემიის წევრი (1934), ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი. 1891 წელს დაამთავრა ფიზიკის და ქიმიის ინდუსტრიული სკოლა. 1897 წელს დაამთავრა პარიზის ნორმალური სკოლა, მიიღო ქალაქის სტიპენდია და ერთი წელი მუშაობდა კევენდიშის ლაბორატორიაში კემბრიჯში ჯ. ტომსონთან. საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ ასწავლიდა პარიზის უნივერსიტეტში. 1902 წლიდან მუშაობდა კოლეჟ დე ფრანსში, სადაც 1909 წლიდან იყო პროფესორი. 1905 წლიდან ფიზიკის და ქიმიის ინდუსტრიულ სკოლაში დაიკავა კათედრა. 1925 წლიდან იყო ამ სკოლის დირექტორი. 1926 წელს ეს სკოლა გადააკეთა უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებად. 1933-1939 წლებში მონაწილეობდა ამსტერდამ-პლაილეის მოძრაობაში. 1934 წლიდან სათავეში ედგა ანტიფაშისტურ კომიტეტს. 1939 წელს დააარსა და ხელმძღვანელობდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ჟურნალ პანსეს. 1940 წლის ოქტომბერში გერმანელმა ოკუპანტებმა დააპატიმრეს, ხოლო დეკემბერში ტრუაში გადაასახლეს. 1944 წლის მარტში წინააღმდეგობის მოძრაობის დახმარებით გადავიდა შვეიცარიაში. 1944 წელს შევიდა საფრანგეთის კომუნისტურ პარტიაში. ლანჟევენმა დაამუშავა აირში დამუხტული იონების მოძრაობის თეორია, შემოიღო რეკომბინაციის ალბათობის ცნება. შექმნა იონთა ძვრადობის განსაზღვის მეთოდები. მისი მნიშვნელოვანი შრომები შეეხება ნივთიერებათა მაგნიტური თვისებების სტატისტიკურ თეორიას. მისი მოსწავლეები იყვნენ ირენ ჟოლიო-კიური და ეჟენი კოტონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 122.
ლანსანგი

ლანსანგი — ლაოსის ფეოდალური სახელმწიფო. არსებობდა 1353-1707 წლებში. ეკავა დაახლოებით ახლანდელი ლაოსისა და აღმოსავლეთ ტაილანდის ტერიტორია. 1707 წელს დაიშალა ორ სამთავროდ: ლუანგპრაბანგად და ვიენტიანად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 122.
ლანსინგი

ლანსინგი (ინგლ. Lansing [ˈlænsɪŋ]) — ქალაქი აშშ-ში, მიჩიგანის შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობა 113810 ადამიანი (2014). ლანსინგი ავტომრეწველობის მნიშვნელოვანი ცენტრია. ქალაქში განთავსებულია General Motors-ის ოფისები და ქარხნები. ლანსინგში დაიბადა ამერიკელი მსახიობი სტივენ სიგალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 122.
უსტი-ნად-ლაბემის მხარე

უსტი-ნად-ლაბემის მხარე (ჩეხ. Ústecký kraj) — მხარე ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ჩეხეთის ჩრდილო-დასავლეთით. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლიბერეცის მხარე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ცენტრალური ბოჰემიის მხარე, სამხრეთით მცირედით ესაზღვრება პლზენის მხარეს, სამხრეთ-დასავლეთით — კარლოვი-ვარის მხარეს. მისი საზღვრების ყველაზე დიდი ნაწილი გერმანიაზე მოდის. ცხოვრობს დაახლოებით 821 ათ. მცხ. ANDĚL, Jiří a kolektiv. Geografie Ústeckého kraje. Ústí nad Labem: Univerzita J. E. Purkyně, 2000. 151 s. ISBN 80-7044-320-0. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უსტი-ნად-ლაბემის მხარე Krajský úřad Statistické údaje ČSÚ Fotogalerie, památky a další informace o Ústeckém kraji დაარქივებული 2017-09-21 საიტზე Wayback Machine. Sčítání lidu 2011 – výsledky დაარქივებული 2020-04-09 საიტზე Wayback Machine.
ქარადაღის რაიონი

ქარადაღის რაიონი (აზერ.Qaradağ rayonu) — ბაქოს ქალაქის 12 ადმინისტრაციული რაიონიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ბაქოს ქალაქ იასამალის, საბაილისა და ბინაგადის რაიონებს, აგრეთვე აზერბაიჯანის აფშერონის, სალიანისა და ჰაჯიყაბულის რეგიონებს. დღესდღეობით, გარდაღის რაიონის ტერიტორია 1080 კმ²-ია. ქარადაღის მხარე, როგორც ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, შეიქმნა 1923 წელს, პუტა-შუბანის შახტის გახსნასთან დაკავშირებით. 1923 წლის 7 მაისს, სოფელ პუტას კლუბში ჩატარებულ პარტიულ კონფერენციაზე გადაწყდა რაიონის დაფუძნება. რეგიონის სახელწოდება უკავშირდება ამიერკავკასიის პირველი სარკინიგზო სადგურის იგივე სახელს - ქარადაღის რკინიგზის სადგურს. 1937 წლამდე ამ ტერიტორიას მიქოიანოვსკი ერქვა. 1937 წელს მას მოლოტოვსკი დაარქვეს და ასე ეწოდებოდა 1956 წლამდე, როდესაც რეგიონს დღევანდელი სახელი მიენიჭა - Garadag. ამასთან, 1963 წელს რაიონს კვლავ ეწოდა სახელი აზიზბეიოვი. რეგიონს ეს სახელი მხოლოდ 3 წლის განმავლობაში ჰქონდა, რის შემდეგაც 1966 წელს მას დაარქვეს ქარადაღის სახელი. ქარადაღის რეგიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების საქმიანობა რეგულირდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის 1999 წლის 16 ივნისის განკარგულების შესაბამისად, „ადგილობრივი აღმასრულებელი ხელისუფლების დებულებების შესახებ“, რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური სულეიმან მიქაილოვია. ქარდაღის რაიონის ტერიტორიაზე 11 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულია. ბაქოს სახელმწიფო სტატისტიკური სამსახურის 2012 წლის სტატისტიკური მონაცემებით 109,400 ადამიანი ცხოვრობს რაიონში. . 90 ინდუსტრიული საწარმო კონცენტრირებულია ქარდაღის მხარეში, საიდანაც 22 მსხვილია. ქარდაღის რეგიონში მოქმედებს ასევე გაზის გადამამუშავებელი საწარმო. გარდაღის რეგიონში არის 30 სასწავლო დაწესებულება, მათ შორის: 25 საშუალო სკოლა, 4 ლიცეუმი და 1 ინტერნატი. ასევე რეგიონში არის 3 მუსიკალური სკოლა და 22 საბავშვო ბაღი. ქარადაღის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს: 8 კულტურის სახლი, 1 მუზეუმი, 10 ბიბლიოთეკა, 10 კულტურისა და დასვენების ბაღი, 1 ეროვნული ნაკრძალი და ასევე 10 მეჩეთი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო კომიტეტის მიერ რელიგიურ ორგანიზაციებთან მუშაობის შესახებ რეგისტრირებული ქარადაღის რაიონის ტერიტორიაზე არსებული რელიგიური თემებია: სოფელ ლოკბატანის მეჩეთის რელიგიური თემი სოფელ სანგაჩალის მეჩეთის რელიგიური თემი სოფელ გობუსტანში მეჩეთის რელიგიური თემი ქარადაღის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს: 7 საავადმყოფო, 6 ამბოლატორიული კლინიკა, 1 სტომატოლოგიური კლინიკა, 1 სამშობიარო სახლი და რესპუბლიკური საავადმყოფო. Официальный сайт Исполнительной власти Гарадагского района города Баку.(აზერბაიჯანული) ↑ Bakı şəhərinin rayonları və qəsəbələri üzrə əhalinin sayı
სადარაკის მეჩეთი

სადარაკის მეჩეთი (აზერბ. Sədərək məscidi) — მეჩეთი ბაქოს ქარადაღის რაიონში, ლოკბატანის დასახლებაში, სადარაკის სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიაზე . მეჩეთი აშენდა 2007 წელს. ლოცვის სახლს ემსახურება ძირითადად სავაჭრო ცენტრის მრავალი თანამშრომელი, რომელიც ერთ–ერთი უდიდესია კავკასიაში . მეჩეთი არის იმამ ჯაფარ ჯაფარ სადიკის სახელობის. სადარაკის მეჩეთი არის შიიტური. ის არის მოქმედი მეჩეთი ბაქოში. მეჩეთი ორსართულიანია, თანამედროვე რვაკუთხა ფორმის, დიდი სფერული გუმბათით. სამწუხაროდ მინარეთი დაკარგულია. მეორე სართულზე გუმბათის მთლიანი პერიმეტრის გასწვრივ 14 სარკმელია დამონტაჟებული. მეჩეთის მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც მთავარი კომპლექსის ნაწილია, განთავსებულია მეორადი სწორკუთხა ნაგებობა კრამიტით გადახურული სახურავით, სადაც თაყვანისმცემლები რიტუალს ასრულებენ. თავად მეჩეთი, მიმდებარე ტერიტორიასთან ერთად, გარშემორტყმულია გალავანით, რომელიც დაახლოებით ორი მეტრის სიმაღლისაა და ქვა-რკინის ნაგებობაა. მეჩეთის მინბარი (ტრიბუნა) და მიჰრაბი დამზადებულია ხისგან და გაფორმებულია ხელნაკეთი ნიმუშებით. ამავე დროს, მას ყველა საჭირო პირობა აქვს 350-მდე მორწმუნის მისაღებად. იერუსალიმის მეჩეთის სტილში, სადარაკის სავაჭრო ცენტრის გენერალური გეგმის შესაბამისად აშენებულ მეჩეთს არ აქვს მინარეთი. Координаты мечети Mosque at the Sederek Shopping Center - Sədərək Ticarət Mərkəzində məscid(ინგლისური)(აზერბაიჯანული) სადარაკის მეჩეთი დაარქივებული 2021-10-20 საიტზე Wayback Machine. ისტორია ↑ Sədərək Ticarət Mərkəzi დაარქივებული 2013-10-29 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ Начинается перенос крупнейших на Кавказе вещевых рынков Садарак и Бина. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-29. ციტირების თარიღი: 2013-10-25. ↑ В Азербайджане горел один из крупнейших торговых центров. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-03. ციტირების თარიღი: 2020-10-12.
ჩალაძეები

ჩალაძეები — რაჭული წარმოშობის საგვარეულო. ძირითადად გავრცელებულია თბილისში, რაჭაში, რუსთავში და კახეთში. საქართველოში 1000 ყველაზე გავრცელებული გვარიდან 534-ე ადგილს იკავებს. „ჩალა“ (ბზე) მეტსახელია გვარებში: ჩალაძე, ჩალაშვილი, ჩალაური. გადმოცემით, ჩალაძეთა წინაპრები სიდამონიძეები ყოფილან, ქართლიდან ბატონს გაქცევიან და პირველად ნაკიეთში ჩასახლებულან. საბუთებში მოხსენიებულია მამასახლისი ბერო ჩალაძე, მეუღლე მართა, ვაჟი მამუკა, ქალიშვილი ანა (ბორბალო 1823 წ., სცსსა, ფ 254 I, 802, ფურ. 77-83); ტფილისის მაზრის სოფელ ბორბალოს მცხოვრებ, საბატონო ყმას ბერუა ჩალაძეს დაებადა ვაჟი კანონიერის ცოლის დავითას ასულ მართასგან. რაჭაში ცხოვრობენ სოფლებში: საკაო, ურავი, უწერა, ძეგლევი, ნაკიეთი. გვარი „ჩალაძე“ ონის მუნიციპელიტეტის სოფელ ძეგლევის ერთ-ერთი მკვიდრი გვარია. წყაროებში ძეგლევი მოიხსენიება XVIII საუკუნიდან. სოფელში მოსახლეობის რიცხოვნობა ეტაპობრივად მცირდებოდა და ჩალაძეები ძირითადად ნაკიეთში, ნაწილი კი ურავში დასახლდა. 1882 წელს ზემო რაჭიდან გლეხ-კაცობა, ოთხ-ოთხი, ხუთ-ხუთი ოჯახობა ერთად მიდის მამისონის მთის გადაღმა და სახლდება ალაგირში, ვლადიკავკაზში, მოზდოკში, ნალჩიკში, კისლოვოდსკში და პლასტუნკაში. სადაც როგორც ამბობდნენ სახელმწიფო და კერძო პირების მიწებს იჯარით გასცემდნენ, თან იქვე არსებულ მზა სახლებსაც შეისყიდიდნენ. 1919 წელს ოსებმა იერიში მიიტანეს ალაგირში მცხოვრებ ქართველებზე მას შემდეგ, რაც საქართველოში ოსების აჯანყება ჩააქრო ქართულმა გვარდიამ ვალიკო ჯუღელის მეთაურობით. ალაგირელი რაჭველები აიყარნენ და უკან დაბრუნდნენ. მათი დიდი ნაწილი ჩაასახლეს ლაგოდეხის რაიონში, სადაც დღემდე ცხოვრობენ მათი შთამომავლები. 1997 წლის მონაცემებით, ლაგოდეხში სახლობს 163 ჩალაძე. 1900-იანი წლების დასაწყისში ჩალაძეებმა გუგეშაშვილებმა და ქებაძეებმა რაჭაში მოაშენეს ახალი სოფელი ბორცო. 1949 წელს ურავის მოსახლეობის დიდი ნაწილი იარაღის ძალით აფხაზეთში გადაასახლეს. 1957 წელს ჩალაძეების ნაწილი საცხოვრებლად გადმოდის ასურეთში (ასურეთი, ბორბალო). 1990-იანი წლების დასაწყისში აფხაზეთის შეიარაღებულმა კომფლიქტმა, დანარჩენ რაჭველებთან ერთად, ურაველი ჩალაძეებიც დევნილად აქცია და მიმოფანტა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში. ნაწილი ისევ ურავში დაბრუნდა. ავთანდილ ჩალაძე გიორგი ჩალაძე ვასილ ჩალაძე კორნელი ჩალაძე ახუაშვილი ი., ქართული გვარ-სახელები, თბ., 2005. — 690 გვ. გობეჯიშვილი ვ., ჩემი თვალით დანახული რაჭა, თბ., 2017. — გვ. 14, 363, 431/32/33, 488, 558/59/60. სილაგაძე ა., თოთაძე ა., გვარ-სახელები საქართველოში, თბ., 1997. — გვ. 216, 258, 265, 268, 271/72. როგორ წარმოიშვა ქართული გვარ-სახელები ჩალაძეების გვარის კურთხევა ა(ა)იპ ჩალაძეთა საგვარეული კავშირი
ლოკბატანი

ლოკბატანი (აზერბ. Lökbatan) — ურბანული ტიპის დასახლება აზერბაიჯანში, შედის ბაქოს ქარადაღის რაიონში. ლოკბატანის მოსახლეობა 99 ათასი ადამიანია (2019 წელი). ძველად სოფლის ტერიტორიაზე ქარავნების ბანაკი იყო და რადგან ტერიტორია ჭაობიანი იყო, აქლემები ხშირად იხრჩობოდნენ. აქედან მოდის დასახლების სახელი Lök-batan“ („lök“ სპარსულის სიტყვაა და აქლემს ნიშნავს, „batan“ კი იძირებას). ურბანული ტიპის დასახლება გაჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში, ნავთობის ბუმთან დაკავშირებით. ის მუდმივად იზრდებოდა და იცვლიდა იერსახეს. დღეს კი, სოფლის მახლობლად დიდი სავაჭრო ცენტრების „სადარაკის“ და „ბინას“ მშენებლობა მიმდინარეობს, ხდება სოფლის გაფართოება, ძველი „ლერწმის“ სახლების დანგრევა და ახალი სახლების აშენება. სადარაკის მეჩეთი სადარაკის სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს 2007 წლიდან . ცენტრალური ფოსტის გვერდით ჰეიდარ ალიევის სახელობის პარკია, ხოლო სოფლის ამ ნაწილში აშენდა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს ახალი შენობა. აქ არის ასევე ოლიმპიური სტადიონი, რამდენიმე სკოლა, სასურსათო ბაზარი და სხვა მნიშვნელოვანი ნაგებობები. ხალი სახლები 1980-იანი წლების შემდეგ აშენებული დასახლების ნაწილია. სოფლის უძველესი მხარე შუა ნაწილია, რომელიც 40–50 –იან წლებში აშენდა, აქ არის რამდენიმე არქიტექტურული ძეგლი, როგორიცაა: კულტურის სასახლე, ძველი უნივერმაგი, ძველი ხუთსართულიანი შენობა. როგორც ჩანს, შენობები ააშენეს პატიმრებმა, მოგვიანებით კი გერმანელმა სამხედრო ტყვეებმა. ეს შენობები დამზადებულია სპეციალური სტილით და არსებული მონაცემებით, შენობებს აქვთ მიწისქვეშა გვირაბების და გადასასვლელების ქსელი, დაბომბვის დროს სპეციალური ბუნკერები და თავშესაფრები. ამ დროისთვის სოფელში ძალიან ცოტა ძველი მაცხოვრებელია და პრაქტიკულად არ არსებობს შესაძლებლობები შეგროვდეს ინფორმაცია სოფლის წარსულის შესახებ. სოფლის მახლობლად მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტალახის ვულკანი. აღსანიშნავია, რომ იგი ყველაზე დიდია მსოფლიოში. ტალახის ვულკანმა 2001 წლის ოქტომბერში წარმოშვა ბუნებრივი აირის სანახაობრივი ალები . აქ მდებარეობს ახალი საავადმყოფო. ლოკბატანთან უახლოესი დასახლებებია პუტა და გობუ. ქალაქს ჰყავს ერთი პროფესიონალური საფეხბურთო გუნდი, „ქარადაღ ლოკბატანი“, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს აზერბაიჯანის ფეხბურთის მეორე ლიგაში, აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში . ლოკბატანი GEOnet სახელების სერვერზე Azer News article ↑ Sədərək Ticarət Mərkəzi დაარქივებული 2013-10-29 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ Azer News article ↑ "Neftçi" İSM "Qaradağ" oldu Azerbaijani. ekpress.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 3 September 2011.
გუსტავ ლანსონი

გუსტავ ლანსონი (დ. 5 აგვისტო, 1857, ორლეანი — გ. 15 დეკემბერი, 1934) — ფრანგი ლიტერატურათმცოდნე. მისი მთავარი შრომაა „ფრანგული ლიტერატურის ისტორია“ (1894) და მისი დამატება „ახალი ფრანგული ლიტერატურის ბიბლიოგრაფიული სახელმძღვანელო“ (ტ. 1-4, 1909-1912). ავტორია მონოგრაფიებისა: „კომპოზიციისა და სტილის პრინციპები“ (1887), „ნიველ დე ლა შოსე“ (1887), „ბუალო“ (1892), „კორნელი“ (1898), „ვოლტერი“ (1906). ლიტერატურის ისტორიის მეთოდი“ (1910), „ფრანგული ტრაგედიის ისტორიის ნარკვევი“ (1920). უმთავრესად მიყვებოდა კულტურულ-ისტორიული სკოლის ტრადიციებს, იყენებდა ფ. ბრიუნეტიერის, ი. ტენის, შ.ო. სენტ-ბევის მეთოდებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 122.
იტალიური ლირა

იტალიური ლირა — ფულის ერთეული იტალიაში, გამოიყენებოდა 2002 წლამდე, ევროს მიერ ჩანაცვლებამდე. უდრიდა 100 ჩენტეზიმოს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იტალიური ლირა Overview of Italian lira from the BBC The pre-euro banknotes of Italy {{in lang|en|de}
ლირიდები

ლირიდები — მეტეორული ნაკადი, რომლის რადიანტი ქნარის თანავარსკვლავედშია. ჩანს დაახლოებით 21 აპრილს. ცნობილი იყო 2500-ზე მეტი წლის წინ. 1803 წლის შემდეგ მასში მეტეორთა მცირე რადენობა შეინიშნება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 250.
შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)

შტუტგარტი — საფეხბურთო კლუბი გერმანიის ქალაქ შტუტგარტიდან. გერმანიის ჩემპიონი: 5 1950, 1952, 1984, 1992, 2007 გერმანიის თასი: 3 1954, 1958, 1997 გერმანიის სუპერ თასი: 1 1992 ინტერტოტოს თასი: 2 2000, 2002 (გერმანული) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-01-12 საიტზე Wayback Machine.
ბოჰემიის კონსორტთა სია

ბოჰემიის კონსორტთა სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ ბოჰემიის მმართველებზე. მათ ჯერ ჰერცოგინიის, საბოლოოდ კი დედოფლის წოდება ჰქონდათ. ჰაბსბურგთა მონარქიაში შესვლის შემდეგ ბოჰემიას, ავსტრიას, საღვთო რომს, უნგრეთსა და ხორვატიას საერთო კონსორტები ჰყავდათ. 874-888/91: ლუდმილა ბოჰემიელი, ბორჟივოი I-ის ცოლი; 906-921: დრაჰომირა, ვრატისლავ I-ის ცოლი; 935-972: ბიაგოტა, ბოლესლავ I-ის ცოლი; ?-999: ემა მელნიკელი, ბოლესლავ I-ის მეორე ცოლი; ?-?: ბოჟენა, ოლდრიხის ცოლი; 1034-1055: იუდით შვაინფურტელი, ბრეტისლავ I-ის ცოლი; 1055-1061: იდა ვეტინი, სპიტინიევ II-ის ცოლი; 1061-1062: ადელაიდა უნგრელი, ვრატისლავ II-ის პირველი ცოლი; 1062-1092: სვიატისლავა პოლონელი, ვრატისლავ II-ის მეორე ცოლი; 1092: ვირპირკ ტენგლინგელი, კონრად I-ის ცოლი; 1094-1100: ლუკარტა ბოგენელი, ბრეტისლავ II-ის ცოლი; 1100-1107: ჰელბირგა ავსტრიელი, ბორჟივოი II-ის ცოლი; 1111-1117: რიჩეზა ბერგელი, ვლადისლავ I-ის ცოლი; 1117-1120: ჰელბირგა ავსტრიელი, ბორჟივოი II-ის ცოლი; 1120-1125: რიჩეზა ბერგელი, ვლადისლავ I-ის ცოლი; 1125-1140: ადელაიდა უნგრელი, სობესლავ I-ის ცოლი; 1140-1150: გერტრუდა ბაბენბერგელი, ვლადისლავ II-ის პირველი ცოლი; 1153-1172: იუდით თიურინგიელი, ვლადისლავ II-ის მეორე ცოლი; 1172-1173: ელიზაბეტა უნგრელი, ფრიდრიხ I-ის ცოლი; 1173-1178: ელიზაბეტა პოლონელი, სობესლავ II-ის ცოლი; 1178-1189: ელიზაბეტა უნგრელი, ფრიდრიხ I-ის ცოლი; 1189-1191: ჰელიკა ვიტელსბახი, კონრად II-ის ცოლი ბოჰემიის მმართველთა სია უნგრეთის დედოფლების სია ავსტრიის კონსორტების სია
დავით იმედაშვილი (რეჟისორი)

დავით იმედაშვილი (დ. 23 აპრილი, 1979, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი და პროდიუსერი. მისი ცნობილი ნამუშევრებია  „ოცნების ქალაქი“ (2009) და „ვისი სული გსურს“ (2016). აგრეთვე არის ჰოლივუდური მძაფრსიუჟეტიანი თრილერის, „აგვისტოს 5 დღე“ აღმასრულებელი პროდიუსერი. დაიბადა თბილისში, 1979 წლის 23 აპრილს. 2004 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორი ფაკულტეტი. პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი — „ოცნების ქალაქი“ 2009 წელს გადაიღო. 2016 წელს მისი რეჟისურით ეკრანებზე ახალი რომანტიკული კომედია და ფენტეზი — „ვისი სული გსურს“ გამოვიდა. 2011 წელს იყო ქართულ-ამერიკული თრილერი ფილმის „აგვისტოს 5 დღე“ აღმასრულებელი პროდიუსერი, რომელშიც მონაწილეობენ ჰოლივუდის ვარსკვლავები როგორებიც არიან ენდი გარსია, ველ კილმერი, რუპერტ ფრენდი, და სხვები. დავით იმედაშვილს 3 ქორწინებიდან 4 შვილი ჰყავს. რეჟისორის მეუღლეა ტელეწამყვანი ანნა იმედაშვილი . დავით იმედაშვილი დაარქივებული 2020-10-20 საიტზე Wayback Machine. — Metacritic დავით იმედაშვილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ „ოცნების ქალაქი“. ეროვნული ფილმოგრაფია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი, 2020. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020. ↑ ახალი ქართული ფილმი „ვისი სული გსურს“ უკვე კინო-ეკრანებზეა. Musicbox.ge (9 მაისი, 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი, 2020. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020. ↑ John Anderson. (8 აგვისტო, 2011) 5 Days of War. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი, 2020. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020. ↑ ანნა იმედაშვილი — სექსუალური წამყვანი და მზრუნველი დედა. Ambebi.ge (13 დეკემბერი, 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი, 2020. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020.
MTV Select

MTV Select (MTV აირჩიე) — ინტერაქტიული სატელევიზიო პროგრამა, რომელიც სამუშაო დღებში, საღამოობით ΜΤV-ის არხის საშუალებით მთელს ევროპაში გადაიცემოდა. თავდაპირველად არსებობდა MTV Select-ის ოთხი ვერსია: გერმანული, იტალიური, გაერთიანებული სამეფოს და პან-ევროპული. შემდეგ, არსებულ გადაცემებს დაემატა პოლონური, რუმინული და ესპანური ვარიანტები, თუმცა მოგვიანებით MTV-ის ხელმძღვანელობამ ეს გადაცემები შემცირა და საეთერო ბადეში ამერიკული TRL-ის ევროპულ ვერსიებს დაუთმო. TRL გაერთიანებული სამეფო და TRL პოლონეთი, საბოლოოდ მაინც მოიხსნა ეთერიდან, რადგან მათ ვერ მოიპოვეს ისეთი რეიტინგი, როგორიც MTV Select-ს ჰქონდა. 2000 წელს MTV Select-ის MTV იაპონიის არხზე გამოჩნდა, თუმცა მალევე მისი ჩანაცვლება მოხდა. დღეს, MTV-ის ევროპული არხების უმეტესობას არ გააჩნია ცოცხალ ეთერზე დაფუძნებული ინტერაქტიული request-შოუები. გამონაკლისია, ამ მხრივ, MTV იტალია და MTV რუმინეთი, რომელთაც TRL-ის ლოკალური ვერსიები აქვთ და ბრიტანული ვერსიისგან განსხვავებით, წარმატებითაც სარგებლობენ.
ლისაკოვსკი

ლისაკოვსკი — ქალაქი ყაზახეთში, კოსტანაის ოლქში. მდებარეობს მდინარე ტობოლის მარჯვენა ნაპირზე. მოქმედებს რკინიგზის სადგური. 1949 წელს აღმოაჩინეს ლისაკოვსკის რკინის მადნის საბადო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 251. ↑ http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT305821
ლისანდრე

ლისანდრე (გ. ძვ. წ. 395) — სპარტელი მხედართმთავარი. პელოპონესის ომის დროს ძვ. წ. 407 წელს ლისანდრეს მეთაურობით სპარტის ფლოტმა ნოტიონის კონცხთან დაამარცხა, ხოლო ძვ. წ. 405 წელს ეგოს-პოტამოსთან გაანადგურა ათენის ფლოტი. ამის შემდეგ ლისანდრემ დაიპყრო ათენის მორჩილი ბერძნული კუნძულები, თრაკიის და მცირე აზიის პოლისები, ჩააყენა იქ სპარტის გარნიზონები და დაამყარა ოლიგარქიული წყობილება. ძვ. წ. 404 წელს აიღო ათენი, მოსპო დემოკრატია და დაამყარა „ოცდაათი ტირანის“ ოლიგარქია. ლისანდრე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, მას თაყვანს სცემდნენ როგორც ღვთაებას. ამავე დროს გამოირჩეოდა სისასტიკითა და თვითნებობით. დაიღუპა ბრძოლაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 251.
ზვიგენთა რისხვა

„ზვიგენთა რისხვა“ (ინგლ. Shark Tale) — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. DreamWorks Animation-სა და კინოგაერთიანება DreamWorks Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2004 წლის 10 სექტემბერს გაიმართა. რეჟისორი — ვიკი ჯენსონი, ბიბო ბერგერონი და რობ ლეტერმანი. „ზვიგენთა რისხვა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)