აღმოსავლეთის მონადირე-შემგროვებელი

აღმოსავლეთის მონადირე-შემგროვებელი (ინგლ. Eastern Hunter-Gatherer; EHG), აღმოსავლეთ ევროპელი მონადირე-შემგროვებელი — ტერმინი, რომელიც არქეოგენეტიკაში აღნიშნავს აღმოსავლეთ ევროპის მეზოლითის მონადირე-შემგროვებლების წარმომავლობას. მეზოლითის ხანაში დასავლეთ მონადირე-შემგროვებლის განსახლების არეალი, ბალტიის ზღვიდან ურალის მთებამდე და პონტურ-კასპიურ სტეპამდე ვრცელდებოდა. სკანდინავიელ მონადირე-შემგროვებლებთან (SHG) და დასავლეთ მონადირე-შემგროვებლებთან (WHG) ერთად, აღმოსავლეთ მონადირე-შემგროვებელი (EHG) შეადგენს პოსტ-გამყინვარების პერიოდის ადრეულ ჰოლიცენიური ევროპის სამიდან ერთ-ერთ გენეტიკურ ჯგუფს. WHG-სა და EHG-ს შორის საზღვარი უხეშად იყოფოდა ქვემო დუნაისთან, ჩრდილოეთით კი, დნეპრისგან დასავლეთით მდებარე ტყეებით, ბალტიის ზღვის მიმართულებით. ჰააკ და სხვების (2015) მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, აღმოსავლეთის მონადირე-შემგროვებლს 75% უძველესი ჩრდილოეთ ევრაზიულის (ANE) და 25% დასავლეთ მონადირე შემგროვებლის (WHG) წარმომავლობა გააჩნია, და თავადაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა დასავლეთის მონადირე-შემგროვებლისა და სკანდინავიელი მონადირე-შემგროვებლის (WHG-სა და EHG-ს ნარევი) წარმომავლობაზე. ვანგი და სხვების (2018) თანახმად მათი წარმომავლობის 9% ANE-ს, ხოლო 91% იმ ჯგუფს განეკუთვნება, რომელიც ენათესავებოდა, თუმცა გამოირჩეოდა WHG-სგან. ნეოლითისა და ადრეული ენეოლითის ხანაში, პონტურ-კასპიური სტეპის აღმოსავლეთ მონადირე-შემგროვებლება ჩამოაყალიბეს იამნაიას კულტურა, მას შემდეგ რაც ისინი შეერივნენ კავკასიელ მონადირე-შემგროვებლებს (CHG). იამნაიას კულტურამ და მისმა მემკვიდრეებმა, სავარაუდოდ, წამოიწყეს მასიური მიგრაცია, რამაც ევრაზიის ფართო ტერიტორიაზე ინდოევროპული ენების გავრცელება გამოიწვია. ითვლება, რომ აღმოსავლეთის მონადირე-შემგროვებლებს ჰქონდათ ყავისფერი თვალები, ქერა თმა და ღია ფერის კანი. Anthony, David W. (2019b) „Ancient DNA, Mating Networks, and the Anatolian Split“, Dispersals and Diversification: Linguistic and Archaeological Perspectives on the Early Stages of Indo-European. BRILL, გვ. 21–54. ISBN 978-9004416192.  Günther, Thorsten (January 1, 2018). „Population genomics of Mesolithic Scandinavia: Investigating early postglacial migration routes and high-latitude adaptation“. PLOS Biology. PLOS. 16 (1): e2003703. doi:10.1371/journal.pbio.2003703. PMC 5760011. PMID 29315301. ციტირების თარიღი: January 9, 2020. Haak, Wolfgang (June 11, 2015). „Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe“. Nature. Nature Research. 522 (7555): 207–211. doi:10.1038/nature14317. PMC 5048219. PMID 25731166. Jones, Eppie R. (February 20, 2017). „The Neolithic Transition in the Baltic Was Not Driven by Admixture with Early European Farmers“. Current Biology. Cell Press. 27 (4): 576–582. doi:10.1016/j.cub.2016.12.060. PMC 5321670. PMID 28162894. Kashuba, Natalija (May 15, 2019). „Ancient DNA from mastics solidifies connection between material culture and genetics of mesolithic hunter–gatherers in Scandinavia“. Communications Biology. Nature Research. 2 (105): 185. doi:10.1038/s42003-019-0399-1. PMC 6520363. PMID 31123709. Lazaridis, Iosif (July 25, 2016). „Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East“. Nature. Nature Research. 536 (7617): 419–424. doi:10.1038/nature19310. PMC 5003663. PMID 27459054. Mathieson, Iain (November 23, 2015). „Genome-wide patterns of selection in 230 ancient Eurasians“. Nature. Nature Research. 528 (7583): 499–503. doi:10.1038/nature16152. PMC 4918750. PMID 26595274. Mathieson, Iain (February 21, 2018). „The Genomic History of Southeastern Europe“. Nature. Nature Research. 555 (7695): 197–203. doi:10.1038/nature25778. PMC 6091220. PMID 29466330. Mittnik, Alisa (January 30, 2018). „The genetic prehistory of the Baltic Sea region“. Nature Communications. Nature Research. 16 (1): 442. doi:10.1038/s41467-018-02825-9. PMC 5789860. PMID 29382937. Narasimhan, Vagheesh M. (September 6, 2019). „The formation of human populations in South and Central Asia“. Science. American Association for the Advancement of Science. 365 (6457): eaat7487. bioRxiv 10.1101/292581. doi:10.1126/science.aat7487. PMC 6822619. PMID 31488661. Saag, Lehti (July 24, 2017). „Extensive Farming in Estonia Started through a Sex-Biased Migration from the Steppe“. Current Biology. Cell Press. 27 (14): 2185–2193. doi:10.1016/j.cub.2017.06.022. PMID 28712569. ↑ Haak, Wolfgang; Lazaridis, Iosif; Patterson, Nick; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Brandt, Guido; Nordenfelt, Susanne; Harney, Eadaoin; Stewardson, Kristin; Fu, Qiaomei (2015-06-01). "Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe". Nature. 522 (7555): 207–211. doi:10.1038/nature14317. ISSN 1476-4687. PMC 5048219. PMID 25731166. ↑ Anthony 2019b, p. 27. ↑ Kashuba 2019: "Earlier aDNA studies suggest the presence of three genetic groups in early postglacial Europe: Western hunter–gatherers (WHG), Eastern hunter–gatherers (EHG), and Scandinavian hunter–gatherers (SHG)4. The SHG have been modelled as a mixture of WHG and EHG." ↑ Anthony 2019b, p. 28. ↑ Wang 2018. sfn error: no target: CITEREFWang2018 (help) ↑ Haak, Wolfgang; Lazaridis, Iosif; Patterson, Nick; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Brandt, Guido; Nordenfelt, Susanne; Harney, Eadaoin; Stewardson, Kristin; Fu, Qiaomei (2015-06-01). „Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe“. Nature. 522 (7555): 207–211. doi:10.1038/nature14317. ISSN 1476-4687. PMC 5048219. PMID 25731166. ↑ Günther 2018. ↑ Hanel, Andrea; Carlberg, Carsten (2020). „Skin Colour and Vitamin D: An update“. Experimental Dermatology. 29 (9). "Interestingly, eastern and Scandinavian hunter-gatherers had light skin,[48] in contrast to Baltic hunter-gatherers who kept their dark skin only until 3800 years ago when farming was introduced in this region by the Bronze Age expansion of people of Russian steppe origin.[56, 57]"