laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბდი-ბირუნი

აბდი-ბირუნი (უზბეკ. Abdiberun xonaqohi) — XVII საუკუნის პირველი ნახევრის მემორიალური და საკულტო დანიშნულების კომპლექსი სამარყანდის სამხრეთ გარეუბანში, უზბეკეთი. აგებულია 1630-იან წლებში ბუხარის მმართველის იმამყული-ხანის ვეზირისა და ბიძის ნადირ დივან-ბეგის მიერ XII საუკუნის წმინდა ისლამურ ადგილზე. ითვლება ცენტრალური აზიის ერთ-ერთ უდიდეს შუა საუკუნეების მემორიალად. აბდი-ბირუნის ანსამბლის ჩამოყალიბება დაკავშირებულია საიდ აბდ-ი იბნ იაკუბის სახელთან, რომელიც იყო ოჯახური კლანის, აბდის წარმომადგენელი. ამ კუთხით ისინი ენათესავებოდნენ წინასწარმეტყველ მუჰამედს და იყვნენ მისი შთამომავლები ქალშვილის, რუქაია ბინტ მუჰამედის ხაზით. საიდ აბდ-ი იბნ იაკუბი მავერანაჰრში უფრო მეტად ცნობილი იყო ხოჯა აბდის სახელით. იგი იყო სამარყანდის ყადი და ცნობილი იყო თავისი სამართლიანობით. გარდაცვალების შემდეგ იგი დაკრძალეს ყიშლაღ აკმეჩეთის სასაფლაოზე სამარყანდის ციხე-კედლის გარეთ. ამასთან დაკავშირებით მისი დაკრძალვის ადგილის სახელწოდებას დაუმატეს სიტყვა „ბირუნი“, რაც ტაჯიკურად ნიშნავს „გარეთა მდებარეს“ (რადგან მდებარეობდა ქალაქის კედლის გარეთ), არსებობს ასევე აბდი-დარუნის მავზოლეუმი (დარუნი - შიგნითა), რომელშიც დაკრძალულია ოჯახის სხვა წარმომადგენელი აბდ-ალ მაზედინი. არსებობს ასევე ვერსია, რომ ორივე ანსამბლი აბდი-ბირუნიც და აბდი-დარუნიც ეძღვნება ერთი და იგივე ადამიანს, აბდ-ალ მაზედინს, რომელიც სამარყანდში ცნობილი იყო ხოჯა აბდის სახელით. ხოჯა აბდის კულტი სამარყანდში გაჩნდა ჯერ კიდევ IX-X საუკუნეების მიჯნაზე. სავარაუდოდ, ჯერ კიდევ XII საუკუნეში აბდი-ბირუნის წმინდა ადგილი კეთილმოაწყო სულთანმა სანჯარმა, მაგრამ 1220 წელს მონღოლების მიერ ცენტრალური აზიის დაპყრობის პერიოდში სამარყანდი და მისი შემოგარენი მთლიანად ნანგრევებად იქცა. წმინდა ადგილის აღდგენა დაიწყო მხოლოდ XVII საუკუნეში. 1633 წელს ბუხარის ხანის გავლენიანმა ნათესავმა ნადირ დივან-ბეგმა აბდი-ბირუნის საფლავის გარშემო ააგო აგურის კედელი, მოგვიანებით კი მეჩეთი. აბდი-ბირუნის ანსამბლი კარგად იყო შემონახული XX საუკუნის შუა წლებამვე. 1959-1960 წლებში იგი გამოიყენეს ფილმ „ხამზას“ დეკორაციად. საბჭოთა პერიოდში კომპლექსი არ შეიყვანეს სამარყანდის ღირსშესანიშნაობების სიაში და ფულადი სახსრები მის გადასარჩენად არც გამოუყიათ. ანსამბლის რესტავრაცია დაიწყო მხოლოდ 2000-იან წლებში. 2013 წლის მდგომარეობით ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები მის ტერიტორიაზე დასრულებულია. აბდი-ბირუნის ანსამბლი მდებარეობდა 4 000 კვადრატულ მეტრზე. სარესტავრაციო სამუშაოების დროს იქ აღმოაინეს კელიები. კომპლექსის ტერიტორიაზე შესვლა შეიძლება ჭიშკრის საშუალებით, რომელსაც აქვს პორტალის ფორმა. დარბაზი გადახურული იყო სფეროსებური გუმბათით. გუმბათის ბარაბანი ეპიგრაფიკული ელემენტებით იყო გაფორმებული. 2000 წლებში კომპლექსს მიაშენეს მცირე მინარეთი. Самаркад. Музей под открытым небом. — Ташкент: Издательство литературы и искусства имени Гафура Гуляма, 1986. — С. 234, 246. — 248 с. Памятники искусства Советского Союза. Средняя Азия. Справочник-путеводитль. / Автор текста и составитель альбома Г.А. Пугаченкова. — М.: Искусство, 1983. — С. 395. — 428 с. Мавзолей Ходжи Абди Бирун.[მკვდარი ბმული] Комплекс Ходжа Абди Берун.[მკვდარი ბმული]
გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია

გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია (გტო) — ალიანსი დემოკრატიული, ნაციონალური და ისლამისტური ძალებისა, რომლებიც გაერთიანდნენ 1993 წელს. გტო იბრძოდა პოსტკომუნისტური მთავრობის წინააღმდეგ რომელსაც მართავდა ემომალი რაჰმონი. გტო-ში შედიოდნენ: ისლამისტური განვითარების პარტია (იგპ), რასტოხეცი, ტაჯიკეთის დემოკრატიული პარტია და ლალი ბუდაშხანი (პარტია ტაჯიკეთში). გტო წარმატებულად იბრძოდა და 1997 წელს დაიდო სამშვიდობო ხელშეკრულება მასა და რაჰმოვის მთავრობას შორის. აღნიშნული სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე ოპოზიციის ჯარის ნაწილი გაერთიანდა ტაჯიკეთის ეროვნულ არმიაში, და გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოცდილი არმია. ისლამისტური განვითარების პარტია
ბექაას ხეობა

ბექაას ხეობა, ან ბეკაას ხეობა (არაბ. وادي البقاع) — ნაყოფიერი ხეობა აღმოსავლეთ ლიბანში. იგი ქვეყნის მთავარ სასოფლო-სამეურნეო რეგიონს წარმოადგენს. აგრეთვე ვითარდება ინდუსტრია, რომელიც ძირითადად დაკავშირებულია მიწათმოქმედებასთან. ბექაა მდებარეობს ბეირუთიდან აღმოსავლეთით, 30 კმ-ის (19 მილი) მოშორებით. ხეობას დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიბანის ქედი, ხოლო აღმოსავლეთიდან ანტილიბანი. იგი წარმოადგენს დიდი რიფტული ხეობის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილს. რიფტული ხეობა ვრცელდება სირიიდან წითელ ზღვამდე. ბექაას ხეობა სიგრძეში 120 კმ (75 მილი), ხოლო სიგანეში 16 კმ-ია (9,9 მილი). ახასიათებს ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი: ნალექიანი, ზოგჯერ თოვლიანი ზამთარი და მშრალი, თბილი ზაფხული. ძვ. წ. I საუკუნეში, როდესაც რეგიონი რომის იმპერიის ნაწილს წარმოადგენდა, ბექას ხეობა ლევანტის რომაული პროვინციის მარცვლეულის მთავარი წყარო იყო. დღეს ხეობა ლიბანის სახნავ-სათესი მიწების 40%-ს შეადგენს. ხეობის ჩრდილოეთით, მისი მწირი ნალექის და ნაკლებად ნაყოფიერი ნიადაგის გამო, გამოიყენება ძირითადად საძოვარ მიწად. აქ განვითარებულია მომთაბარე მწყემსობა, რომელსაც ძირითადად სირიელი მიგრანტები მისდევენ. უფრო სამხრეთი, შედარებით ნაყოფიერი ნიადაგია, რის გამოც აქ განვითერებულია ხორბლის, სიმინდის, ბამბის და ბოსტნეული კულტურების მეურნეობა, აგრეთვე მევენახეობა და ხეხილის ბაღები. მისი ცენტრია ზაჰლა. ხეობაში ასევე აწარმოებენ ჰაშიშს და ოპიუმებს, რომლებიც ექსპორტზე გადიან უკანონო ვაჭრობით. 1957 წლიდან გამარტივდა სახნავ-სათესი მიწების ირიგაცია, რადგან ლიტანის ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ დაიწყო სარწყავი არხების გაყვანა (წყალსაცავია ტბა ქარაუნი). ზაჰლა არის ბექაას მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქი. ბეირუთ-დამასკოს ავტომაგისტრალი ხეობას შუაზე ჰყოფს. ზაჰლი მოსახლეობის უმრავლესობა ქრისტიანია, მათ შორის არიან მალკიტური ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესიის, ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესიის, მარონიტული კათოლიკური ეკლესიის წარმომადგენლები. ხეობის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქი ანჯარი. მისი მოსახლეობის უმეტესობა სომეხია. ქალაქში შემორჩენილია არაბული ნანგრევები. ბექაას მუჰაფაზის ჩრდილოეთ ნაწილისა და ბაალბექ-ჰერმელის მუჰაფაზის ტერიტორიაზე მცხოვრებთა უმრავლესობა ლიბანელი შიიტია, გამონაკლისია ქალაქი დიერ-ელ-აჰმარი, რომლის მოსახლეობა ქრისტიანია. ბაალბექ-ჰერმელის მუჰაფაზაში ქრისტიანები და სუნიტები უმცირესობას შეადგენენ. ისინი ძირითადად ჩრდილოეთ ნაწილში — სირიის საზღვართან ახლოს ცხოვრობენ. ხეობის სამხრეთ და დასავლეთ რეგიონების მოსახლეობა რელიგიურად შერეულია; არიან მუსლიმები, ქრისტიანები და დრუზები. ქალაქი ჯუბ-ჯანინი, რომლის მოსახლეობა 12 000 კაცს შეადგენს, მდებარეობს ხეობის შუა ნაწილში. აქ უმრავლესობა სუნიტია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბექაას ხეობა ბექაას ფოტო გალერეა ↑ Global eye - Spring 2006 - Eye on Lebanon - The Bekaa Valley დაარქივებული October 11, 2006, საიტზე Wayback Machine. კოორდინატები: 34°00′32″ ჩ. გ. 36°08′43″ ა. გ.﻿ / ﻿34.00889° ჩ. გ. 36.14528° ა. გ.﻿ / 34.00889; 36.14528
ალ-ბუხარის მემორიალური კომპლექსი

ალ-ბუხარის მემორიალური კომპლექსი (უზბეკ. Imom Al-Buxoriy majmuasi) — მემორიალური, საკულტო და სასულიერო-საგანმანათლებლო დანიშნულების კომპლექსი ყიშლაღ ხარტანგში, პაიარიკის რაიონი, სამარყანდის ოლქი, უზბეკეთი. აგებულია XX საუკუნის დასასრულს უზბეკეთის პრეზიდენტის ისლამ ქარიმოვის ინიციატივით 1997-1998 წლებში, ძველ წმინდა ადგილზე, სადაც დაკრძალული იყო იმამი მუჰამად ალ-ბუხარი. მემორიალური კომპლექსი აშენდა იმამის დაბადებიდან 1225 წლის იუბილის აღსანიშნავად (მთვარის კალენდრით). კომპლექსის ტერიტორიაზე მდებარე იმამ ალ-ბუხარის საფლავი, ისლამის ერთ-ერთი უდიდესი წმინდა ადგილია ცენტრალურ აზიაში. 870 წელს ბუხარიდან გაქცეული იმამი აბუ აბდულაჰ მუჰამად იბნ ისმაილ იბნ იბრაჰიმ ალ-ჯუფი ალ-ბუხარისათვის ბოლო თავშესაფარი აღმოჩნდა სამარყანდის მახლობლად მდებარე მცირე სოფელ ხარტანგის მოკრძალებული სასაფლაო. იმამის გარდაცვალების შემდეგ მისი ძირითადი ნაშრომი საჰიჰ ალ-ბუხარი (სუნიტური ჰადისების კრებული) ფართოდ ცნობილი გახდა ისლამურ სამყაროში, ხოლო მისი გამოქვეყნებიდან ორი საუკუნის შემდეგ გახდა ექვსიდან ერთ-ერთი ძირითადი სუნიტური ჰადისების კრებული. ალ-ბუჰარის სწავლებამ ბევრი მიმდევარი გაიჩინა მავერანაჰრში. XVI საუკუნეში შეიბანიდების დინასტიის მმართველობის დროს ყიშლაღის სასაფლაოზე გამოჩნდა პირველი მემორიალური კომპლექსი, რომელიც მოიცავდა მავზოლეუმსა და ჯუმა მეჩეთს. მავზოლეუმის მახლობლად გააშენეს ჭადრები, რომელთა ნახვაც დღემდეა შესაძლებელი კომპლექსის მიმდებარედ. მცირე გადაკეთებისა და მიმატებების შედეგად მოაღწია XX საუკუნის დამეგამდე. ცენტრალურ აზიაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მეჩეთში ღვთისმსახურება შეწყდა. უპატრონოდ მიტოვებული მეჩეთი მალევე მოძველდა და 1950-იან წლებში მხოლოდ ნანგრევებიღა იყო. მდგომარეობა შეიცვალა სსრკ-ში ისლამური სამყაროს ქვეყნების მთელი რიგი პოლიტიკური და რელიგიური მოღვაწეების ვიზიტის შემდეგ, რომლებიც გამოთქვამენ სურვილს, მუჰამედ ალ-ბუხარის ძეგლის მონახულების სურვილს. კომპლექსის რესტავრაცია დააჩაქარესა და მალევე სამართავად გადაეცა ცენტრალური აზიისა და ყაზახეთის მუსულმანთა სასულიერო ადმინისტრაციას. 1997 წელს იმამის დაბადებიდან 1225 წლის იუბილის აღსანიშნავად უზბეკეთის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ახალი მემორიალური კომპლექსის აშენება. მისი მშენებლობა დასრულდა 1998 წლის ოქტომბერში, მშენებლობაში მონაწილეობდნენ სამარყანდის, ტაშკენტის, ბუხარის, ხივის, შაჰრისაბზის, ანდიჯანის, კოკანდისა და ნამანგანის საუკეთესო ხელოსნები. იმამ ალ-ბუხარის მემორიალურ კომპლექსს უჭირავს 10 ჰა მიწის ფართობი და მოიცავს შესასვლელ ალაყაფს, ადმინისტრაციულ კომპლექსს, იმამ ალ-ბუხარის მავზოლეუმს და ცალკე მდგომ რამდენიმე ნაგებობას. ძირითადი არქიტექტურული ელემენტები თავმოყრილია მართკუთხა, თითქმის კვადრატული ეზოს გარშემო. კომპლექსის დეკორატიული გაფორმება მოიცავს შუა საუკუნეების არქიტექტურულ ელემენტებს: მოიზაიკა, მაიოლიკა და სხვა. ჭადრებს შორის არის წყარო, რომელიც მიიჩნევა სამკურნალოდ. Золотое наследие Самаркандского зодчества. Мавзолей аль-Бухари. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-02. ციტირების თარიღი: 2017-11-26. Мемориальный комплекс Имам аль-Бухари. Исторические и архитектурные памятники Самарканда. Мемориальный комплекс Имам аль-Бухари.
დედამიწის ამოსვლა

„დედამიწის ამოსვლა“ (ინგლ. Earthrise) — ასტრონავტ უილიამ ანდერსის მიერ 1968 წელს „აპოლო 8“-ის მისიის დროს გადაღებული დედამიწა და მთვარის ნაწილი. ბუნების ფოტოგრაფ გალენ როველის მოსაზრებით, ეს ფოტო არის ოდესმე გადაღებული ბუნების ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფოტო. მისი წინამორბედი იყო 1966 წელს მთვარის ორბიტერის მისიის დროს გადაღებული შავ-თეთრი ფოტო. ↑ Rowell, Galen. „The Earthrise Photograph“. ABC.]
თეოფილაქტე სიმოკატა

თეოფილაქტე სიმოკატა (ბერძ. Θεοφύλακτος Σιμοκάτ(τ)ης, ლათ. Theophylactus Simocatta) (დ. 580 — გ. 630) — VII საუკუნის ბიზანტიელი მწერალი და ისტორიკოსი. წარმოშობით ეგვიპტელი, მოღვაწეობს კონსტანტინოპოლში ირაკლი კეისრის მეფობის პერიოდში (610-641). ფოტიოსის გადმოცემით, თეოფილაქტეს ჯერ ეპარქოსი იყო, ხოლო შემდეგ დაინიშნა მდივნის თანამდებობაზე. თეოფილაქტეს ეკუთვნის საბუნებისმეტყველო ნაშრომი Quaestiones Phisicae, რომელიც შეეხება ბუნების ისტორიას. მისივეა ეთიკურ-რიტორიკული წერილები და საისტორიო ნაშრომი „ისტორია“, რომელიც მოგვითხრობს მავრიკიოს კეისრის დროინდელ (582-602) ამბებს და წარმოადგენს მენანდრეს „ისტორიის“ გაგრძელებას. თეოფილაქტეს „ისტორია“ შედგება რვა წიგნისაგან, რომელთაც წინ უძღვის რიტორიკული ზვიადობით შედგენილი „საუბარი“ ფილოსოფიასა და ისტორიას შორის და „შესავალი“ (პროოიმიონი). მას გამოყენებული აქვს მენანდრესა და იოანე ეპიფანიელის „ისტორიები.“ რაც შეეხება საკუთრივ თეოფილაქტეს თხზულებას, მას იყენებენ თეოფანე ჟამთააღმწერელი, კონსტანტინე პორფიროგენეტი და სხვები. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118621807 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑  J.D.C. Frendo, "History and Panegyric in the Age of Heraclius: The Literary Background to the Composition of the 'Histories' of Theophylact Simocatta", Dumbarton Oaks Papers, 1988. ↑  Cf. ed. J. Ideler in Physici et medici Graeci minores, I, 1841. ↑ ყაუხჩიშვილი ს., ბიზანტიური ლიტერატურის ისტორია, თბილისი, 1973, გვ. 193.
ჰობიტების ოჯახების სია

ქვემოთ წარმოდგენილია ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში არსებული ჰობიტების ოჯახების და გვარების სიები. ბეგინსები მთავარი სტატია: ბეგინსები. ბეგინსები ცხოვრობდნენ შაირში, ჰობიტონთან ახლოს. ისინი არისტოკრატული წარმოშობის იყვნენ. ოჯახის წევრები ქორწინდებოდნენ ადგილობრივებზე, კერძოდ ტუკებზე და ბრენდიბაკებზე. ტოლკინის ნაშრომებიდან ჩანს, რომ ბეგინსები იყვნენ ჰობიტონში მიწის ძირითადი მფლობელები და წამყვან გვარს წარმოადგენდნენ. მათ ყველა დიდ პატივს სცემდა, თუმცა ყოველივე შეიცვალა იმ დროიდან, როდესაც ბილბო ბეგინსი მოულოდნელად ჯუჯებთან ერთად გაუჩინარდა. მას შემდეგ, რაც შინ დაბრუნდა, ყველა უცნაურად თვლიდა და ეჭვის თვალით უყურებდა. არანაკლებ სახელოვანი იყო ფროდო ბეგინსი, რომელიც ბეჭდის ომის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურაა. ბეგინსების ქრონოლოგიაში ცნობილია ბალბო ბეგინსი, რომელიც ჰობიტონში ან ახლოს დაიბადა 1167 წელს (2767 შაირის შუახმელეთის საერთო წელთაღრიცხვით). თავად ბილბო მისი შვილთაშვილი იყო, ისევე, როგორც ფროდოს მამა, დროგო. ბეგინსი არის ვესტრონულად თარგმნილი ლაბინგის ვერსია. ითვლება, რომ ლაბინ ვესტრონში აბგას ნიშნავდა. აქედან გამომდინარეობს ქართულ გამოცემებში გვარის თარგმანიც – აბგელი (ანუ აბგიდან). სეკვილ-ბეგინსები ბეგინსების ოჯახის განშტოება. ერთ-ერთი ცნობილი წარმომადგენელი იყო ლობელია სეკვილ-ბეგინსი, რომელიც ბილბო ბეგინსს თავს აბეზრებდა. ქართულ თარგმანებში ამ გვარს ტომრილ-აბგელები ეწოდება. სენდიმენები ქართულ გამოცემებში ქვიშენები. ჰობიტების ოჯახი ჰობიტონიდან. ისინი მართვავდნენ ძველ წისქვილს. სენდიმენების სხვა ოჯახებთან კარგი ურთიერთობა არ ჰქონიათ. განსაკუთრებით არ უყვარდათ გემჯები. ბებრუხანა გემჯის არ უყვარდა სენდიმენი (მეწისქვილე), ისევე, როგორც მის ძე სემუაიზ გემჯის არ უყვარდა ტედ სენდიმენი, რომელიც ბეჭდის ომის დროს ლოთო სეკვილ-ბეგინსთან და შარკისთან იყო შეკრული. ტუკები ჰობიტების გვარი შაირში. იგი ძალიან მდიდარი იყო. მას ექვემდებარებოდა თაინთა უწყება. ტუკების დიდი ნაწილი ცხოვრებდა ტუკბოროს დიდ სმიალებში და ტუკლენდის ტერიტორიაზე, რომელიც დასავლეთ კუთხეში მდებარეობდა. უფრო მცირე კლანი, ჩრდილოელი-ტუკების სახით, ცხოვრობდა ჩრდილოეთ კუთხეში - მისი წარმომადგენლები მომდინარეობდნენ ბანდობრას ტუკისგან. ტუკები ძირითადად თეთრონები იყვნენ და უყვარდათ მოგზაურობა - უფრო მეტად, ვიდრე სხვა ჰობიტებს. ცნობილები იყვნენ უცნაური ქცევითაც, რაც ჰობიტებს შორის არც თუ მოსწონდათ. ამ მიზეზით ტუკებს ნაკლებად სცემდნენ პატივს. მათ სახელს უკავშირდებოდა განდალფის გამოჩენაც. ბილბოსა და მერის დედები ტუკები იყვნენ. ჰობიტების ოჯახების ტრადიციით, ტუკების ოჯახის მთავარი წევრი კლანს ცოლთან ერთად მართავდა, ამიტომ, მის გარდაცვალებამდე, უკანასკნელი ოჯახს ხელმძღვანელობდა. საგულისხმოა, რომ ლალია კლეიჰენგერი იყო ფორტინბრას ტუკ II-ის ცოლი. მაგრამ თაინის წოდება გადაეცა მის შვილს, ფერუმბრას ტუკ III-ს. ტუკებში ბიჭებს ხშირად ენიჭებოდათ სახელები, რომლებიც უკავშირდებოდა ბრძოლებს, იარაღს ან რამე ლეგენდას. გოგონებს სახელები ენიჭებოდათ ძვირფასი ქვების ან ყვავილების მიხედვით. ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1996), შუახმელეთის ხალხები, ბოსტონი: Houghton Mifflin, „დანართი ენების შესახებ“, გვ. 48, ISBN 0-395-82760-4
მეგრელიშვილი

საკუთარი სახელი მეგრელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გაბრიელ მეგრელიშვილი — ეკონომისტი გიორგი მეგრელიშვილი — მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი გურამ მეგრელიშვილი — მწერალი, კინოსცენარისტი, დრამატურგი დავით მეგრელიშვილი — ფეხბურთელი ვახო მეგრელიშვილი — პოლიტიკოსი, პედაგოგი ვახტანგ მეგრელიშვილი — მსახიობი თეიმურაზ მეგრელიშვილი — პოლიტიკოსი, ინჟინერი კარლო მეგრელიშვილი — ინჟინერი ნოე მეგრელიშვილი — თერაპევტი სერგო მეგრელიშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
დორილეა

დორილეა (ბერძ. Δορύλαιον) — ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ანატოლიაში. დღეს ამ ქალაქიდან შემორჩენილია ნანგრევები. ახლა მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქალაქი ესქიშეჰირი (თურქეთი). დორილეა მდებარეობდა ესქიშეჰირიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ამ ადგილს დღეს კარაჩა ჰისარი ეწოდება. ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლოს დორილეა გადაიტანეს დღევანდელი ქალაქის ადგილას. ქალაქი კონტროლდებოდა ფრიგიელთა მიერ, მაგრამ შესაძლოა უფრო ძველიც კი იყოს. დორილეა იყო რომის სავაჭრო პუნქტი. ეს ასევე იყო სავარაუდოდ მთავარი ქალაქი, საიდანაც პავლე მოციქული გაემგზავრა მეორე მისიონერულ მოგზაურობაში ახ. წ. 50 წელს. აქ არსებობდა ეპარქია მოგვიანებით, რომაულ ხანაში. ახ. წ. III საუკუნეში ქალაქი გუთებმა დაარბიეს. რომაელთა არმია მცირე აზიაში არ იყო დიდი, ფლოტი გადავიდა ჩრდილოეთით მდებარე სინოპში, ამიტომაც დორილეა დაუცველი გახდა. გუთები შეიჭრნენ შავი ზღვის პირა რეგიონიდან — ტრანსდუნაიდან. საფრთხის გამო, მოსახლეობამ ქანდაკებები გამოიყენა კედლების აღსამართად, რათა დაეცვათ საკუთარი თავი მომხდურებისგან. რომის იმპერიის გაყოფის შემდეგ, დორილეა შევიდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში. 1071 წლის მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ ქალაქი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს. ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს დორილეასთან გაიმართა ორი ბრძოლა. 1097 წელს ჯვაროსნებმა დაამარცხეს თურქები და ქალაქი დაიპყრეს. ამ გამარჯვებით მათ ხელში ჩაიგდეს დიდი ალაფი. დორილეა ბიზანტიას გადასცეს. 1147 წელს მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს დორილეასთან დამარცხდნენ გერმანელები კონრად III-ის მეთაურობით. 1175 წელს, დორილეა გაამაგრა ბიზანტიის იპერატორმა — მანუელ I კომნენოსმა, მაგრამ 1176 წელს მირიოკეფალის ბრძოლის შემდეგ ქალაქი თურქებმა დაიპყრეს. როგორც ჩანს მანუელმა არ დაანგრია ქალაქის საფორტიფიკაციო ნაგებობები ბრძოლაში დამარცხებს შემდეგ და სულთანს მოსალაპარაკებლად გაუგზავნა ელჩები. ამის საპასუხოდ სულთანმა არ მიიტანა პირდაპირი იერიში ქალაქზე, მაგრამ ჯარი გაგზავნა მიმდებარე მენდერესის ხეობის დასარბევად. 1204-1261 წლებში ქალაქი შედიოდა ნიკეის იმპერიის შემადგენლობაში. მიხეილ VIII-ის მიერ კონსტანტინოპოლის დაბრუნების შემდეგ დორილეა ბიზანტიას დაექვემდებარა. 1289 წელს ქალაქი ოსმალეთის სულთანმა — ოსმან I-მა დაიპყრო. მუსლიმური წყაროების მიხედვით დორილეაში მდებარეობდა ცხელი წყლის წყაროები. ბიზანტიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ აქ იყო საეპისკოპოსო. დორილეის ეპისკოპოსი ემორჩილებოდა სინადის მიტროპოლიტს. IV-დან IX საუკუნემდე ცნობილია დორილეის შვიდი ეპისკოპოსი, რომელთაგან ყველაზე გამორჩეულია ევსები დორილეელი დორილეის ბრძოლა დორილეის ბრძოლა (1147) Lindner, R.P., (2007) Explorations in Ottoman Prehistory, Published by University of Michigan Press. ISBN 0-472-09507-2 Treadgold, Warren (1997). A History of the Byzantine State and Society. Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2.  ↑ Catholic Encyclopedia ↑ 2.0 2.1 Dorylaeum. Catholic Encyclopedia. ციტირების თარიღი: 2007-02-17. ↑ Treadgold, p. 649. ↑ Lindner, p. 62 კოორდინატები: 39°47′ ჩ. გ. 30°31′ ა. გ.﻿ / ﻿39.783° ჩ. გ. 30.517° ა. გ.﻿ / 39.783; 30.517
ბილ გვიმრა

ბილ გვიმრა (ინგლ. Bill Ferny) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში სერის მკვიდრი, რომელიც ფროდოს უთვალთვალებდა. მერიადოკ ბრენდიბაკმა საკუთარი თვალით დაინახა, თუ როგორ უამბო მან ნაზგულებს ჰობიტების შესახებ. ოთხი ჰობიტის განადგურების წარუმატებელი მცდელობისა და ნაზგულების წასვლის შემდეგ სადღაც გაქრა მგზავრების ყველა პონი. ბილ გვიმრასგან შეძენილი იქნა სუსტი პონი, რომელსაც სემმა ბილი უწოდა. ბილ გვიმრა გამოხატავდა ზიზღს მაწანწალას მიმართ. სემი არაგორნთან შედარებით ნაკლებად მომთმენი იყო და ბილს სახეში ვაშლი ესროლა. როდესაც ჰობიტები დაბრუნდნენ შაირში, ბილ გვიმრა იცავდა ბრენდივაინის დახურულ ჭიშკარს. ბილ გვიმრა — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1954), ბეჭდის საძმო, ბეჭდების მბრძანებელი, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), „მაწანწალა“, ISBN 0-395-08254-4 ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1954), ბეჭდის საძმო, ბეჭდების მბრძანებელი, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), „დანა წყვდიადში“, ISBN 0-395-08254-4
შაჰიზინდა

შაჰიზინდა (უზბეკ. Shohizinda) — შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლი სამარყანდში, უზბეკეთი. ეს არის სამარყანდელი დიდებულების მავზოლეუმების არქიტექტურული ანსამბლი. ჩვენამდე მოღწეულია 11 მავზოლეუმი, რომლებიც ერთმანეთის თანმიმდევრობით ააგეს XIV-XV საუკუნეებში. უფრო ადრინდელი მავზოლეუმები, რომლებიც აღმოჩენილია უძველესი დასახლება აფრასიაბის აღმოსავლეთ ფერდობებზე, განეკუთვნება XI-XII საუკუნეებს. 2001 წელს სამარყანდის სხვა არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. შაჰიზინდის ანსამბლის ფორმირება ხდებოდა ცხრა საუკუნის განმავლობაში და მოიცავს IX-XIV და XIX საუკუნეების ოცზე მეტ ნაგებობას. სახელწოდება შაჰიზინდა (Шох-и Зинда) ითარგმნება როგორც „ცოცხალი მეფე“ და უკავშირდება ლეგენდას. ლეგენდაში ნათქვამია, რომ წინასწარმეტყველ მუჰამედის ბიძაშვილი კუსამ იბნ აბასი გაემართა სამარყანდისკენ მცირერიცხოვანი რაზმით ისლამის გასავრცელებლად. წარმართების ერთ-ერთი დავდასხმის დროს კუსამ იბნ აბასმა ისარი დაარტყა მიწაში, სადაც წარმოიქმნა ნაპრალი (სხვა ვერსიით ჭა), სადაც ცხოვრობდა მთელი ცხოვრება. უძველესი დროიდან არაბთა საფლავები არ იყო გაფორმებული ფერადი ფილებითა და წარწერებით. მოგვიანებით მოხდა მისი მოდერნის სტილში და ნეორუსულ სტილში გაფორმება. ანსამბლის უძველესი ნაგებობა, რომლისგანაც შემონახულია მხოლოდ საძირკველი და საფლავის ქვა, თარიღდება XI-XII საუკუნეებით. წარმოდგენილ შენობათა უმრავლესობა თარიღდება XIV-XV საუკუნეებით, ხოლო XVI-XIX საუკუნის გადაკეთებებს პრაქტიკულად არ უმოქმედია კომპლექსის გარე ხედზე. მავზოლეუმს აქვს ფირუზისფერი გაფორმება ან მუქი ლურჯი ფილები, რომელზეც დახატულია ყვავილის ორნამენტები. შაჰიზინდა ერთადერთი არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლია სამარყანდში, რომელშიც აფრასიაბის კულტურული ფენის ჩათვლით, ქალაქის თითქმის 25 საუკუნის ისტორია აისახა. კომპლექსის ტერიტორიაზე დასაფლავება აღარ მიმდინარეობს 1977 წლიდან. შესასვლელი კარიბჭე არის კომლექსის ყველაზე ახალი ნაგებობა. ასამბლის შიდა შენობები იყოფა ქვემო, შუა და ზემო ჯგუფებად, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდება თაღ-გუმბათოვანი გასასვლელით, რომელსაც ჩარტაკი ეწოდება. ქვემო ჯგუფის შენობებს მიეკუთვნება ორგუმბათიანი მავზოლეუმი. შუა ჯგუფის შენობები შედგება თემურლენგის დროის ნაგებობებისაგან, სადაც დაკრძალულნი არიან მისი ნათესავები და ცნობილი სამხედრო და რელიგიური პირები. ეს ნაგებობები თარიღდება XIV-XV საუკუნეებით. მთელი კომპლექსის ცენტრია კუსამ იბნ აბასის კომპლექსი, რომელიც რამდენიმე შენობას მოიცავს, რომელთაგან ყველაზე ძველია კუსამის აკლდამა და XVI საუკუნის მეჩეთი. 2004-2005 წლებში შაჰიზინდას ჩაუტარდა მასშტაბური რესტავრაცია. მავზოლეუმის შემედგენლობაში შედის შემდეგი ნაგებობები: კუსამა იბნ აბასის (1334 წ.) XV საუკუნის დეკორით; ცნობილი ქალბატონის სამარხი (1360-1361 წწ.); შადი-მულქ-აკის მავზოლეუმი (1371-1372 წწ.); შირინ-ბიკა-აკა (1385-1386 წწ.); ემირ-ზადე (1386 წ.); ხოჯა-აჰმადი (XIV საუკუნე); სამგუმბათიანი მავზოლეუმი (XV საუკუნე); ტუგლუ-ტეკინი (1376 წ.); რვაკუთხა მავზოლეუმი (XV ს.); უსახელო მავზოლეუმი № 1 (XIV საუკუნე); უსახელო მავზოლეუმი № 2 (XIV საუკუნე); ბურუნდუკის ემირი (XIV საუკუნე); ტუმან-აკის მავზოლეუმი (1405 წ.). Шахи-Зинда Самарканд в фотографиях. Альбом Шохи-Зинда დაარქივებული 2009-02-27 საიტზე Wayback Machine.