laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სანდრო იაშვილი

სანდრო იაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ამჟამად თავისუფალი აგენტი. ბოლო, 2012–2013 წლების სეზონი გაატარა საჩხერის „ჩიხურაში“. მისი ძმა გიგა იაშვილი ასევე ფეხბურთელია. საქართველოს ჩემპიონი: 2009/2010 საქართველოს სუპერთასი: 2010/2011, 2005/2006 უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი: 2006/2007 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი National-football-teams.com-ზე (ინგლისური) ↑ სანდრო იაშვილი „ჩიხურაში“ ვარჯიშობს, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 20 იანვარი, 2012.
გია გეგუჩაძე

გია გეგუჩაძე (დ. 20 ივნისი, 1965, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. სხვადასხვა წლების განმავლობაში წვრთნიდა თბილისის „დინამოს“, ქუთაისის „ტორპედოსა“ და „ზესტაფონს“. ამ უკანასკნელთან ერთად 2010–11 წლების სეზონში გახდა უმაღლესი ლიგის გამარჯვებული. 2011 წლიდან წვრთნიდა „ტორპედოს“. 2013 წლის ნოემბრიდან რატკო დოსტანიჩის წარუმატებლობის გამო გია „ზესტაფონის“ მწვრთნელის პოზიციას დაუბრუნდა, მისი მოსვლის შემდეგ გუნდმა უმაღლეს ლიგაში მეორე ადგილის დაკავება შეძლო. 2014 წლის დეკემბერში გეგუჩაძემ „ზესტაფონი“ დატოვა, 2015 წლის მაისიდან თბილისის „დინამო“ ჩაიბარა. 2016 წლის იანვარში იგი იურაი იარაბეკმა ჩაანაცვლა, ხოლო თვითონ საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების თავკაცი გახდა. 2018 წლის იანვრიდან ბათუმის „დინამოს“ მწვრთნელია. საქართველოს ჩემპიონი: 2010/2011 უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი: 2013/2014 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2014/2015 პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) ↑ გია გეგუჩაძე: გუნდი კონცენტრირებულია და მომყვება [მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „sportall.ambebi.ge“, 24 ნოემბერი, 2013. ↑ დინამომ გია გეგუჩაძე წარადგინა, „დინამოს“ ოფიციალური საიტი, 20 მაისი, 2015. ↑ გია გეგუჩაძემ დინამო დატოვა, თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი, 26 იანვარი, 2016. ↑ ოფიციალურად: ახალგაზრდულ ნაკრებს გია გეგუჩაძე გაწვრთნის, საინფორმაციო სააგენტო „http://www.sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 26იანვარი, 2016. ↑ „გია გეგუჩაძე ბათუმის „დინამოს“ ახალი მწვრთნელია“. AjaraTV. 15 იანვარი, 2018. ციტირების თარიღი: 23 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
ტარტაროზი

„ტარტაროზი“ — ქართული იუმორისტული ჟურნალი; „მუშის“ ორკვირეული (1927 წლიდან — ყოველკვირეული) უფასო დამატება. გამოდიოდა თბილისში 1924–1930 წლებში ჟურნალ „ნიანგის“ (1923–1924) ნაცვლად. სულ გამოიცა 237 ნომერი, გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. 1931 წელს, ჟურნალ „ნიანგის“ განახლების შემდეგ, „ტარტაროზის“ გამოცემა შეწყდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 662.
ტარხუნა

ტარხუნა (ლათ. Artemisia dracunculus) — მრავალწლოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვს სწორმდგომი, გლუვი ღერო, რომლის სიმაღლე 60—125 სმ აღწევს, ლანცეტა ფოთოლი, პატარა, თეთრი ყვავილები, შეკრებილი სფეროსებრ ყვავილედად. ყვავილობს ივლისს-აგვისტოში, სამშობლოა მონღოლეთი და სამხრეთი ციმბირი. გავრცელებულია მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში. საქართველოში ყველაზე უხვად მოჰყავთ თბილისის საგარეუბნო ზონაში. დიდი რაოდენობით შეიცავს ეთერზეთებს. იყენებენ მწვანილად, კულინარიაში, ლიქიორის მრეწველობაში, პარფიუმერიაში, საკონსერვო მრეწველობაში (კიტრისა და პამიდვრის დამჟავებისას). ამრავლებენ ვეგეტატიურად, ბუჩქის დაყოფით ან კალმებით. ჩითილი ირგვება ღია გრუნტში 25 სმ დაშორებით. ტარხუნა ერთსა და იმავე ნაკვეთზე მოჰყავთ 10—15 წლის განმავლობაში. რობაქიძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 663.
ტატიშჩევის ელჩობა

ტატიშჩევის ელჩობა — 1604—1605 წლებში, რუსეთის სახელმწიფოს ელჩობა კახეთისა და ქართლის სამეფოებში. მეთაურობდა თავადი მიხეილ იგნატის ძე ტატიშჩევი, ელჩობა შედიოდა დიაკი ანდრეი ივანოვი. ელჩებს კახეთის მეფე ალექსანდრესათვის უნდა ეცნობებინათ, რომ მისი თხოვნის თანახმად, რუსეთი ემზადებოდა საშამხლოზე გასალაშქრებლად და ამ ლაშქრობაში ალექსანდრეს თავისი ჯარით უნდა მიეღო მონაწილეობა. ელჩებს აგრეთვე დავალებული ჰქონდათ შეერჩიათ ბორის გოდუნოვის ვაჟისთვის საცოლე, ასულისათვის — საქმრო. ტატიშჩევის ელჩობა მოსკოვიდან გაემგზავრა 1604 წლის მაისში და თერგის გზით 12 აგვისტოს კახეთში ჩავიდა. 19 აგვისტოს ელჩებმა მოლაპარაკება დაიწყეს გიორგი ბატონიშვილთან, ვინაიდან მეფე ალექსანდრე II ამ დროს ირანში შაჰ-აბას I-თან იმყოფებოდა. მოლაპარაკება გაჭიანურდა, რადგან გიორგი ბატონიშვილს სურდა ირან-ოსმალეთის მომავალი ომის შედეგები გაეთვალისწინებინა. 1600 წლის 1 იანვარს გიორგი იძულებული გახდა ელჩების მოთხოვნით რუსეთის მეფის ერთგულების ფიცი მიეღო. კახეთის სამეფო კარზე მომხდარი გადატრიალების შემდეგ (კონსტანტინეს მიერ ალექსანდრე მეფისა და გიორგი ბატონიშვილის მოკვლა) ელჩები ქართლში გიორგი X-თან გადავიდნენ. მეფემ ისინი 28 აპრილს მიიღო, მაგრამ მოლაპარაკებას არც აქ მოჰყოლია წარმატება. 11 მაისს ტატიშჩევის ელჩობა ქართლიდან გაემგზავრა და თერგის გზით 12 ნოემბერს მოსკოვს დაბრუნდა. ელჩების ჩანაწერები მნიშვნელოვან მასალას შეიცავენ კავკასიისა და, კერძოდ, აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიისათვის. ბერძენიშვილი ნ., რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან XVI—XVII საუკუნეთა მიჯნაზე, წგნ., 4., თბ., 1967; საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973 ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 665.
ძვ. წ. 1530-იანები

ძვ. წ. 1530-იანი (ათას ხუთას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1530-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1539 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1530 წლის 31 დეკემბერს.
ზურაბ იონანიძე

ზურაბ იონანიძე (დ. 2 დეკემბერი, 1971, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ეთნიკურად ასურელი. 2014 წლიდან წვრთნის მარტვილის „მერანს“. შოთა არველაძესთან ერთად შესულია ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირთა სიაში. ქუთაისის ტორპედოს რიგებში სამჯერ გახდა საქართველოს ჩემპიონი (1999/00, 2000/01, 2001/02). ორჯერ მოიგო ბომბარდირთა დავა (1999/00, 2002/03). 2000, 2003 და 2006 წლებში დასახელდა ეროვნული ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელად. 2009 წელს იონანიძე გახდა უმაღლესი ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი ისტორიის მანძილზე (216 გოლი) და ერთადერთი მოთამაშე, რომელმაც მიითვალა 200 გოლი ეროვნულ ჩემპიონატში. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 1996 წელს. მან ნაკრებში 10 წელი ითამაშა, სანაკრებო კარიერა დაასრულა 34 წლისამ 2006 წელს. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი National-football-teams.com-ზე (ინგლისური) სტატისტიკა Klisf-ზე[მკვდარი ბმული] (რუსული) ↑ ზურაბ იონანიძე: მარტვილის "მერანის" მიზანი უცვლელია - ადგილის შენარჩუნება , საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ambebi.ge“[მკვდარი ბმული], 13 იანვარი, 2014. ↑ შოთა არველაძე და ზურაბ იონანიძე - ყველა დროის ბომბარდირებში [მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ambebi.ge“[მკვდარი ბმული], 17 იანვარი, 2012.
მიხეილ ხუციშვილი

მიხეილ ხუციშვილი (დ. 28 იანვარი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ბოლოს თამაშობდა სერბეთის სუპერლიგის კლუბ „ვოივოდინაში“. მოულოდნელად წავიდა ფეხბურთიდან გულზე სერიოზული პრობლემების გამო. პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „ჟინერში“, ერთ წელიწადში გადავიდა ქართულ გიგანტში, თბილისის „დინამოში“. ამ პერიოდში ასევე ირიცხებოდა ქართულ კლუბ თბილისის „ლოკომოტივსა“ და „მერანში“, ასევე მოლდოვურ ტირასპოლის „შერიფში“. 2002 წელს გადავიდა საბერძნეთში, სადაც იცავდა „კალამატას“ ღირსებას, სეზონის მეორე ნახევარი კი „პასი იანინაში“ გაატარა. 2004 წლის იანვარში იგი დაბრუნდა საქართველოში და ჩაირიცხა ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში, ექვსი თვის შემდეგ იგი გადავიდა აზერბაიჯანულ კლუბ „კაპაზში“. იანვარში იგი შეიძინა ბოლნისის „სიონმა“, რაც მისთვის კარგი გამოდგა, ვინაიდან მათ პირველი ადგილი დაიკავეს 2005-2006 წლების ჩემპიონატში. ამას მოყვა მისი დაბრუნება თბილისის „დინამოში“ 2006 წლის ზაფხულში. დინამოში ორი სეზონი დარჩა და გახდა უმაღლესი ლიგის 2007-2008 წლების სეზონის გამარჯვებული, ასევე იგივე სეზონის ბომბარდირი. 2008 წლის ზაფხულში გადავიდა აზერბაიჯანულ კლუბ ბაქოს „ოლიმპიკში“ (ახლანდელი „აზალი“), მაგრამ 6 თვის შემდეგ კონტრაქტი გააფორმა სერბეთის სუპერლიგის კლუბ „ვოივოდინასთან“. 2009 წლის ზაფხულში შეუერთდა „ვოივოდინას“ გიორგი მერებაშვილთან ერთად, მაგრამ მას დაუდგინდა გულის პრობლემები, რის გამოც მოუწია ფეხბურთიდან წასვლა 2010 წელს. სიონი ბოლნისი უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2005–06 დინამო თბილისი უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 1997–98, 2007–08 უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი (1): 2007–08 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase-ზე (ინგლისური) ↑ საქართველო - ჩემპიონატის გამარჯვებული გუნდები (ინგლისური) RSSSF–ზე
ერიკ გაბარაევი

ერიკ გაბარაევი (რუს. Эрик Тужарович Габараев; დ. 3 დეკემბერი 1988) — რუსი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. 2013 წელს თამაშობდა გორის დილას შემადგენლობაში. პროფილი Transfermarktზე პროფილი Soccerwayზე პროფილი დილას ოფიციალურ საიტზე
ძვ. წ. 1540-იანები

ძვ. წ. 1540-იანი (ათას ხუთას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1540-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1549 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1540 წლის 31 დეკემბერს.
გიორგი ქვილითაია

გიორგი ქვილითაია (დ. 1 ოქტომბერი 1993, აბაშა) — ქართველი ფეხბურთელი. საქართველოს ეროვნული ნაკრებისა და კვიპროსის საფეხბურთო ჩემპიონატის საფეხბურთო კლუბ ლიმასოლის „არისის“ თავდამსხმელი. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. განახლდა: 30 ივნისი, 2024 დინამო თბილისი უმაღლესი ლიგა: 2015–16 საქართველოს თასი: 2015–16 საქართველოს სუპერთასი: 2015–16 ანორთოსისი კვიპროსის თასი: 2020–21 აპოელი კვიპროსის ჩემპიონატი: 2023–24 უმაღლესი ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2015–16 ღირსების ორდენი: 2024 გიორგი ქვილითაია — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე ↑ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ
ტატუირება

ტატუირება (ფრანგ. tatouer, ინგლ. tatoo; პირველწყარო — პოლინეზ.) — სხეულზე გამოსახულებების გამოყვანა კანქვეშ ნემსით, საღებავის შეყვანის საშუალებით. გავრცელებულია მსოფლიოს მრავალ ხალხშიქვის ხანიდან, რასაც მოწმობს აღმოჩენილი რქის, ძვლის და ქვის სპეციალური იარაღები. ტატუირების ჩვეულება განვითარდა სხეულის შეღებვის წესიდან და მასთან ერთად არსებობდა. პირველყოფილ ხალხებში ტატუირება შეიცავს რელიგიურ და მითოლოგიური წარმოდგენების ანარეკლს, განსაზღვრავს პიროვნების სოციალურ სტატუსს თავის სოციალურ ჯგუფში, ასევე დაკავშირებულია ტოტემისტურ წარმოდგენებთან, ფართოდ ისენებენ ინიციაციის ცერემონიის დროს. მისი მრავალფეროვანი სახეობა (ფერადი ტატუირება, სხვადასხვა ფიგურის გამოყვანა სახესა და სხეულის სხვა ნაწილებზე, სახსრების დასახიჩრება, კბილების ჩამტვრევა და ა. შ.) დიდი პატივით სარგებლობდა დედამიწის სხვადასხვა ქვეყანაში მცხოვრებ ჩამორჩენილ ხალხებს შორის, განსაკუთრებულ მაღალ ესთეტურ დონეს მიაღწია ამ ჩვეულებამ სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიის მაღალკულტურის ხალხებში. მაგ. იაპონიაში ტატუირების ხელოვნება თითქმის გაუსწორდა იაპონურ ფერწერას. შედარებით გვიან რომსა და შუა საუკუნეების ევროპაში ტატუირებას იყენებენ სამხედრო ტყვეებისა და სხვადასხვა სახის დამნაშავისათვის ნიშნის დასადებად. ტატუირების მოსაცილებლად იყენებენ ქირურგიულ მეთოდს და ლაზერის სხვივს. ზოგი კულტურის გადმონაშთი მიუთითებს, რომ ტატუირება შესაძლოა საქართველოშიც იყო გავრცელებული, მაგრამ აქ ამ წესს რაიმე განსაკუთრებული მნიშვნელობა არ მიუღია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 665.
ტაფელა

ტაფელა (ლათ. Rhodeus sericeus) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი მოკლე და მაღალი, გვერდებიდან შებრტყელებული სხეულის სიგრძე 9 სმ, მასა — 10 გ აღწევს. გავრცელებულია აზიასა და ევროპაში. საქართველოში წარმოდგენილია ქვესახეობით (Rhodeus sericeus amarus). გვხვდება მრავალ მდინარესა და ტბაში. გამრავლების პერიოდში (მარტი-აგვისტო) დედალს უვითარდება გრძელი კვერცხსადები, რომლის დახმარებითაც იგი ქვირითს ყრის ორსაგდულიანი მოლუსკის მანტიის ღრუში. ლამაზი დეკორატიული თევზია. მტაცებელი თევზების საკვებია. დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 666.
ვნება, სიფრთხილე (ფილმი)

ვნება, სიფრთხილე (ჩინ.: Se, jie) — ენგ ლის 2007 წლის ფილმი, ამავე სახელწოდების რომანის ეკრანიზაცია. ფილმმა მიიღო ოქროს ლომი ვენეციის კინოფესტივალზე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მოქმედება ვითარდება მეორე მსოფლიო ომის დროს იაპონიის მიერ ოკუპირებულ შანხაიში. გავლენიანი პოლიტიკოსს, კოლაბორაციონისტ ბატონი იის უყვარდება წინააღმდეგობის მიწისქვეშა ორგანიზაციის წევრი გოგონა ვანგი. ვანგი თავის ნამდვილ ვინაობას მალავს, ის ცდილობს, დაუახლოვდეს ბატონ იის, რათა ხელი შეუწყოს თანამზრახველებს იის მოკვლაში. მაგრამ რაც დრო გადის, იისა და ვანგის ურთიერთობა უფრო ღრმავდება. ოფიციალური საიტი „Lust, Caution“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Lust, Caution“ — Box Office Mojo-ზე „Lust, Caution“ — Rotten Tomatoes „Lust, Caution“ — Metacritic-ზე
ალექსანდრ დესპლა

ალექსანდრ დესპლა (ფრანგ. Alexandre Desplat; დ. 23 აგვისტო, 1961) — ფრანგი კინომუსიკოსი. 5-ჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე, ხოლო ექვს-ექვსჯერ ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოებზე. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის სამი, სეზარისა და BAFTA-ს თითო ჯილდო. Alexandre Desplat, official website (ფრანგული) (ინგლისური) Alexandre Desplat, fan website (ფრანგული) (ინგლისური) Alexandre Desplat კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
როდრიგო პრიეტო

როდრიგო პრიეტო (ესპ. Rodrigo Prieto; 23 ნოემბერი, 1965) — მექსიკელი ოპერატორი. ცხოვრობს აშშ-ში. ცნობილია კინოკამერის უჩვეულო გამოყენებით. როდრიგო პრიეტო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ძვ. წ. 1550-იანები

ძვ. წ. 1550-იანი (ათას ხუთას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1550-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1559 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1550 წლის 31 დეკემბერს.
კლაუდიო მირანდა

კლაუდიო მირანდა (ესპ. Claudio Miranda; მარტი, 1964 ) — ჩილეში დაბადებული ამერიკელი ოპერატორი. ცნობილია 3D ფილმით „პის ცხოვრება“. ოფიციალური საიტი კლაუდიო მირანდა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ნესტორ მუმლაძე

ნესტორ 'რამაზ' მუმლაძე (დ. 10 ივნისი, 1959) — ქართველი მწვრთნელი, წვრთნიდა თბილისის „დინამოს“, ქუთაისის „ტორპედოს“, რუსთავის „მეტალურგსა“ და „ვიტ ჯორჯიას“. ამ უკანასკნელთან ერთად 2008-09 წლის სეზონში გახდა უმაღლესი ლიგის გამარჯვებული. 2014 წლის ივლისიდან საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდს“ თავკაცობდა. ამავე წლის სექტემბრიდან იგი ბესიკ შეროზიამ შეცვალა. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2008/2009 უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (2): 2005/2006, 2007/2008 პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) ↑ მუმლაძე საქმიანობას ოფიციალურად შეუდგა[მკვდარი ბმული], „ზუგდიდის“ ოფიციალური საიტი, 24 ივლისი, 2014. ↑ "ზუგდიდში" ახალი დირექტორი და მთავარი მწვრთნელი დაინიშნნენ[მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 21 ივლისი, 2014. ↑ მუმლაძე, შეროზიამ შეცვალა დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. , „ზუგდიდის“ ოფიციალური საიტი, 2ო ოქტომბერი, 2014.
ძვ. წ. 1560-იანები

ძვ. წ. 1560-იანი (ათას ხუთას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1560-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1569 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1560 წლის 31 დეკემბერს.
როჟე მილა

როჟე მილა (ფრანგ. Roger Milla; დ. 20 მაისი, 1952) — კამერუნელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. ის იყო ერთ-ერთი პირველი საერთაშორისო დონის ვარსკვლავი აფრიკის საფეხბურთო სამყაროდან. მან სამი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი ითამაშა კამერუნის ნაკრების რიგებში. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 57-ე ადგილზე დასახელდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: როჟე მილა როჟე მილა — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] როჟე მილას ბიოგრაფია დაარქივებული 2017-07-18 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
ბობი მური

ბობი მური (ინგლ. Bobby Moore; დ. 12 აპრილი, 1941 — გ. 24 თებერვალი, 1993) — ინგლისელი ფეხბურთელი. კაპიტნობდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედს“ 10 წელზე მეტხანს და იყო ინგლისის ნაკრების კაპიტანი 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, როდესაც ინგლისმა პირველი და დღემდე ერთადერთი მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოიგო. აღიარებულია მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ გამორჩეულ ფეხბურთელად, ხოლო პელემ ის საუკეთესო მცველად დაასახელა, ვის წინააღმდეგაც ოდესმე უთამაშია. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 37-ე ადგილზე დასახელდა. მურმა 108 მატჩი ჩაატარა ინგლისის ნაკრებში, რაც რეკორდი იყო მისი საერთაშორისო კარიერის დასრულებისას, 1973 წელს. ეს რეკორდი მოგვიანებით დაამხო მეკარე პიტერ შილტონმა, რომელმაც 124 მატჩი ჩაატარა ნაკრებში. მურის რეკორდი მინდვრის მოთამაშეებს შორის კი, 2009 წელს ერთი მატჩით გააუმჯობესა დეივიდ ბექჰემმა. მაგრამ, განსხვავებით ბექჰემისგან, მურს ყველა ნათამაშები მატჩი შეუცვლელად ჰქონდა ნათამაშები, რაც უნიკალური შედეგი ალბათ კვლავ დიდხანს იქნება. ინგლისი მსოფლიო ჩემპიონი: 1966 მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1966 ფანჯიკიძე, გურამ (1967). ფეხბურთის სამშობლოში : მსოფლიო პირველობის ჩემპიონატი ინგლისში. თბილისი: ნაკადული.  კაკაბაძე, მიხეილ (1972). მეხიკო, მეხიკო : ნარკვევი ფეხბურთში მექსიკის IX მსოფლიო ჩემპიონატის შესახებ. თბილისი: საბჭ. საქართველო.  გოდუაძე, ლაშა (2010). მსოფლიო თასის ისტორია (1930–2010). თბილისი: გაზეთი „მსოფლიო სპორტი“.  ფანჯიკიძე, გურამ (1970). ფეხბურთის სამშობლოში : სპორტული ნარკვევი. თბილისი: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბობი მური“ ვიკისაწყობში. ბობი მური — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ბობი მურის მემორიალური საიტი ↑ Placar's 100 Craques do Século ↑ ბეკჰემი რეკორდს ოჯახს უძღვნის. Fifa.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-06. ციტირების თარიღი: 2021-09-06. ↑ შეძლებს ბეკჰემი ბობი მურის რეკორდის გაუმჯობესებას?. ↑ 1966 Soccer World Cup Awards · All-Star Team.
ძვ. წ. 1570-იანები

ძვ. წ. 1570-იანი (ათას ხუთას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1570-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1579 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1570 წლის 31 დეკემბერს. ძვ. წ. 1570 – დამთავრდა ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდი და დაიწყო ძველი ეგვიპტის ახალი სამეფოს ხანა.
რატი ალექსიძე

რატი ალექსიძე (დ. 3 აგვისტო, 1978, თბილისი) — ვეტერანი ქართველი თავდამსხმელი, კარიერა დაასრულა. ბოლოს ირიცხებოდა გორის „დილას“ რიგებში. გამოდიოდა საქართველოს თითქმის ყველა ასაკობრივ ნაკრებში, ასევე ეროვნულ ნაკრებშიც. მისი საკლუბო კარიერა დაიწყო თბილისის „დინამოში“. ჯერ კიდევ 1996 წელს ვარჯიშობდა „ჩელსის“ სარეზერვო გუნდში. ალექსიძეს მთავარ გუნდში თამაშის უფლება არ ჰქონდა, რადგან გაერთიანებულ სამეფოში კონტრაქტის გაფორმების უფლება არ ჰქონდა და „დინამოში“ დაბრუნდა. 1996-97 წლების სეზონში. მისს გოლის გატანის ალღო დაეხმარა კლუბს მოეგო უმაღლესი ლიგა 1997, 1998 და 1999 წლებში, ისევე როგორც 1997 წლის თასის მოპოვებაში. მისი „დინამოში“ თამაშის მანძილზე 71 მატჩში შეძლო 33 გოლის გატანა და განსაკუთრებით 1999-00 წლების სეზონში 14 მატჩში გატანილი 12 გოლის შემდეგ მისით უცხოური კლუბები დაინტერესდნენ, მათ შორის მოსკოვის „სპარტაკი“, თუმცა ალექსიძის შეძენა „ჩელსიმ“ მოახერხა. ალექსიძემ პირველ გუნდში ჩაატარა მხოლოდ 2 მატჩი ლიგაში და 1 ევროპაზე, ყველა შემცვლელად. ეროვნულ ნაკრებში გამოძახებულმა ალექსიძემ ტრავმა მიიღო უკრაინის ანკებთან თამაშში, რის გამოც 11 თვე გაუცდა. ტრავმის გამო ალექსიძეს „ჩელსის“ დატოვება მოუხდა და 2002 წელს დაბრუნდა თბილისის „დინამოში“, სადაც მის პირველივე სეზონში ცხრა გოლი მიითვალა. ამ დროს კლუბის მწვრთნელი იყო ივო შუშაკი. „დინამო“ გახდა საქართველოს ჩემპიონი და „თანამეგობრობის თასის“ გამარჯვებული. ალექსიძე მიიწვია რუსულმა კლუბებმა, „კრილია სოვეტოვმა“, „ალანიამ“ და „როსტოვმა“.ფეხბურთელმა აირჩია ეს უკანასკნელი და 2004 წელს იგი გახდა „როსტოვის“ ფეხბურთელი. „როსტოვში“ ლექსიძემ 9 მატჩი ითამაშა. შემდეგ ოჯახური პრობლემების გამო დაასრულა პროფესიული კარიერა და დაბრუნდა საქართველოში ნარკოდამოკიდებულების გამო სამწელიწადნახევრის მანძილზე კარიერა შეწყვეტილი ჰქონდა. 2008 წლის ივლისში იგი დაბრუნდა ფეხბურთში და კარიერა გააგრძელა თბილისის „ლოკომოტივში“. 2009 წელს შეუერთდა უნგრულ „დიორს“, სადაც 2012 წლამდე ითამაშა. შემდეგ უკანა კუნთის გაწყვეტის გამო გუნდს ვეღარ ეხმარებოდა და გადაწყვიტა საქართველოში დაბრუნებულიყო. კარიერა გორის „დილაში“ განაგრძო, თუმცა მალევე იქიდანაც წამოვიდა. 1998 დან 2004 წლამდე ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 28 მატჩი და შეძლო 2 გოლის გატანა. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი National-football-teams.com-ზე (ინგლისური) რატი ალექსიძე — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ინტერვიუ რატი ალექსიძესთან[მკვდარი ბმული] ↑ http://www.bounder.friardale.co.uk/Appearances/Aa-Az.htm ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-25. ციტირების თარიღი: 2009-10-25.
ძვ. წ. 1580-იანები

ძვ. წ. 1580-იანი (ათას ხუთას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1580-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1589 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1580 წლის 31 დეკემბერს. ეგვიპტელებმა გამოიგონეს ახალი და უკეთესი კალენდარი, რომელიც ეფუძნებოდა როგორც მთვარის ციკლს, ასევე ვარსკვლავებს. მომავალში ეს კალენდარი გახდა უფრო განვითარებული ბაბილონური კალენდრის ბაზისი. ერისჰუმ III, ასირიის მეფე. აქტეოსი, ათენის მეფე, ათენის პირველი მეფე პარიანის ქრონიკის თანახმად.
ტაქსოდიუმისებრნი

ტაქსოდიუმისებრნი (ლათ. Taxodiaceae) — წიწვოვან მცენარეთა ოჯახი ძველი კლასიფიკაციით, ახალი კლასიფიკაციით კვიპაროზისებრთა ოჯახთან ერთად განიხილება. მაღალი ხეებია, ნემსისებრი ან ქერქლისებრ ფოთლები აქვთ. ოჯახში 15-16 სახეობაა, რომლებიც 9 გვარშია გაერთიანებული. იზრდებიან აღმოსავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. 1 გვარი (Athrotaxis) გვხვდება ტასმანიაში. გეოლოგიის წარსულში ტაქსოდიუმისებრნი უხვად და ფართოდ იყო გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში; საქართველო, კერძოდ კოლხეთის დაბლობი, ტაქსოდიუმისებრთა საოცარი ხანგრძლივი არსებობით (მეზოზოური ერიდან მეოთხეული პერიოდის ჩათვლით) და მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა. თანამედროვე ტაქსოდიუმისებრნი ნამდვილი „ცოცხალი ნამარხებია“ (განსაკუთრებით მეტასეკვოიის, გლიპროსტრობუსისა და ტაივანიის გვარები). უფრო ცნობილი გვარების სეკვოია, სეკვოიადენდრონი, ტაქსოდიუმი, კრიპტომერია, კუნინგამია. ტაქსოდიუმისებრთა მერქანს სხვადასხვა დანიშნულებით იყენებენ. ზოგიერთ სახეობას დეკორატიულ მცენარედ აშენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 667.
ნიკა ფილიევი

ნიკა ფილიევი (რუს. Ника Константинович Пилиев; დ. 21 მარტი, 1991) — რუსი ფეხბურთელი, ეთნიკურად ოსი. 2013 დან 2014 წლამდე იცავდა გორის „დილას“ ღირსებას. პოზიციით შემტევი ნახევარმცველია. მისი დებიუტი რუსეთის პრემიერ ლიგაში შედგა 2009 წლის 16 მაისს, მოსკოვის „ლოკომოტივის“ შემადგენლობაში „ტერეკის“ წინააღმდეგ. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
კადეშის ზავი

კადეშის ზავი (ასევე მარადიული ზავი ან ვერცხლის ზავი) — ზავი ეგვიპტის ფარაონ რამსეს II-სა და ხეთების მეფე ხათუსილი III-ს შორის. ზავი მიჩნეულია მსოფლიოში პირველ სამშვიდობო ხელშეკრულებად. ხეთური ორიგინალი ინახება სტამბოლის არქეოლოგიურ მუზეუმში, ხოლო მისი ასლი - ნიუ-იორკის გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შტაბ-ბინაში. ზავი დადებულია რამსეს II-ის მეფობის ოცდამეერთე წელს. ზავმა ბოლო მოუღო ორ სახელმწიფოს შორის კონფლიქტს სირია-პალესტინის საზღვარზე. ტექსტის დედანი ვერცხლის ფირფიტებზე ყოფილა ამოტვიფრული, რომლებიც დღეს დაკარგულად ითვლება. ეგვიპტური ვერსია შემორჩენილია კარნაკის ტაძრის კედლებზე. ეგვიპტური ვერსია ბევრად ვრცელია ხეთურზე. მეცნიერების ვარაუდის თანახმად, ეგვიპტელებმა ხათუსილი III-ს შემოკლებული ვერსია გაუგზავნეს, სადაც მთელი რიგი მუხლები ამოღებული იყო. ტექსტის მიხედვით ხათუსილი III-ის წარგზავნილები ჩადიან პი-რამსესში და ზავს დებენ ეგვიპტის ფარაონ რამსეს II-სთან. რამსესმა აღიარა ხათუსილის ლეგიტიმურობა სამეფო ტახტზე. ხეთებს გადაეცათ ქალაქები ამურუ და კადეში, ხოლო ეგვიპტეს შეუნარჩუნდა ფინიკია. რაც შეეხება სირიის ტერიტორიას იგი ორად გაიყო. ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილი ხეთებს გადაეცათ, ხოლო სამხრეთი ეგვიპტელებს. ხელშეკრულების მიხედვით ომი სამუდამოდ გამოირიცხა ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობებში. ზავი შეეხო ლტოლვილებსაც, ორივე ქვეყანას უნდა დაებრუნებინა ისინი თავიანთ ქვეყანაში, თან ისე რომ არ დაესაჯა თავისი ქვეყნის ხელისუფლებას. ზავის შედეგად ქვეყნებს შორის მშვიდობა დამყარდა, სულ მალე რამსეს II-მ ცოლად შეირთო ხათუსილი III-ის ასული მაათორნეფრურა, რომელსაც ეგვიპტელებმა ნეფერურა შეარქვეს. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ლაშა კერესელიძე, კადეშის ბრძოლა, ჟურნალი „ისტორიანი“, № 11 (35), 2013, ნოემბერი. Bederman, David J. International law in antiquity, Cambridge University Press, 2001. ISBN 978-0-521-79197-7 "Boğazköy: Excavations" in Historical dictionary of the Hittites, Burney, Charles Allen. Scarecrow Press, 2004. ISBN 978-0-8108-4936-5 Fitzgerald, Stephanie. Ramses II: Egyptian Pharaoh, Warrior, and Builder, Compass Point Books, 2008. ISBN 978-0-7565-3836-1 რამსეს II-სა და ხათუსილი III-ს შორის დადებული ზავის ხეთური და ეგვიპტური ვერსიები დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 1590-იანები

ძვ. წ. 1590-იანი (ათას ხუთას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1590-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1599 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1590 წლის 31 დეკემბერს. ჩინეთში ქსია დინასტია შანგ დინასტიამ შეცვალა. პირველი ბაბილონური დინასტიის დაცემა. ხეთების მეფე,მურსილი I, ამარცხებს ბაბილონის უკანასკნელ მეფეს, სამსუდითანის, ანგრევს ბაბილონს და ტყვეები ხათუსაში მიჰყავს.