ვრანგელის სახლი

ვრანგელის სახლი (რუს. Дом Врангеля) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1885 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით. ამ სახლში გაატარა თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობა თეთრგვარდიელმა გენერალმა, თეთრების მოძრაობის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა პეტრე ვრანგელმა. ვრანგელის სახლს აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. ამჟამად ნაგებობა ავარიულ მდგომარეობაშია და საჭიროებს რესტავრაციას. ვრანგელის ვილა ააშენეს 1885 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით. თავდაპირველად სახლი სხვადასხვა მფლობელის ხელში იყო, ხოლო შემდეგ იყიდა ბარონმა ნიკოლაი ვრანგელმა, რომელიც იყო მეცნიერი, ხელოვნებათმცოდნე, მწერალი და ანტიკვარიატის კოლექციონერი. მისი ცოლი მარია დიმიტრის ასული იყო როსტოვის პირველი ქალთა საკვირაო სკოლის გახსნის ინიციატორი. მათი შვილი პეტრე ვრანგელი გახდა თეთრების მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი სამოქალაქო ომის პერიოდში. საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია და მასში განათავსეს № 68 საბავშვო ბაღი. 1990-იან წლებში საბავშვო ბაღი დახურეს და შენობა აქამდე მიტოვებულია. როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის მეთაურის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 გადაწყვეტილების მიხედვით ვრანგელის სახლი სახელმწიფო დაცვის ქვეშაა და გამოცხადებულია რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად. 2006 წელს შენობა საჩუქრად გადაეცა როსტოვის ეპარქიას. ამჟამად ქირავდება რესტავრაციის პირობით. ეპარქია ფიქრობს, რომ განახლებულ შენობაში გახსნას საგანმანათლებლო ცენტრი და მუზეუმი. 2011 წელს დაგეგმეს სახლში გაეხსნათ ალექსანდრე სოლჟენიცინის მუზეუმი, მაგრამ როსტოვის ეპარქიამ რესტავრაციისათვის საჭირო სახსრების მოძიება ვერ მოახერხა. 2012 წელს მოახერხეს სახურავის გამოცვლა და ფანჯრების დამონტაჟება. 2011 წელს შენობასთან გაიმართა მშვიდობიანი აქცია, რომლის მონაწილეთა მიზანი იყო ხელისუფლებას ყურადღება მიექცია არქიტექტურული ძეგლისათვის. 2013 წლის მარტში როსტოვის ეპარქიამ შენობა გაყიდა 9 მლნ რუბლად. შემოსული თანხით გაარემონტეს დონის როსტოვის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი. შენობის ახალი მფლობელი კი გახდა „მექანიზატორების გაერთიანება“. 2015 წელს ქალაქის ადმინისტრაციამ გადაწყვიტა დაენგრია სახლი და მის ადგილზე აეშენებინათ შენობის ზუსტი ასლი. მისი აღდგენა შეფასდა 130 მლნ რუბლად, ხოლო ასლის მშენებლობა - 20 მლნ. შენობის დანგრევის იდეა მკაცრად გააკრიტიკიეს საზოგადოების წარმომადგენლებმა. 2016 წელს დაგეგმეს შენობის რესტავრაცია და მასში ახალგაზრდული კლუბის გახსნა. სამუშაოები დაჯდებოდა 115 მლნ. რუბლი. საბოლოოდ გადაწყდა, რომ რესტავრაციის შემდეგ მასში გაიხსნება ვრანგლის მუზეუმი. 2017 წლის მონაცემებით შენობა ჯერ კიდევ არაა ბოლომდე აღდგენილი და ადგილი აქვს ვანდალიზმის აქტს. ↑ 1.0 1.1 Ростовская епархия продала дом Врангеля. Новая газета (2013-03-08). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ Ирина Ароян. (2013-03-27) Детский сад мой и Врангеля. Московский комсомолец. ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ 3.0 3.1 Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 Епархия продала домик Врангеля в Ростове-на-Дону. РИА Новости (2013-03-06). ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ „Дом барона Врангеля: красота не спасла?“ (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ Владимир Левендорский. Печальный юбилей. voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ Админ. «Красота спасёт красоту».. voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ правды», Александр СТЕПАНОВ | Сайт «Комсомольской (2015-02-13). „Старинному особняку баронов Врангелей в центре Ростова грозит снос“. KP.RU - сайт «Комсомольской правды» (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ Алексей Сакунов. (2013-06-26) Новый собственник дома Врангеля в Ростове хочет сделать в нём молодёжный клуб. donnews.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-30. ციტირების თარიღი: 2013-09-15. ↑ Репортер, Городской (2015-09-14). „В отреставрированном доме Врангеля откроют музей“. Городской репортер – новости Ростова-на-Дону (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ Дом Врангеля в Ростове восстановят в 2016 году. www.rostov.aif.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ „Вандальная надпись появилась на Доме Врангеля в Ростове“. Privet-Rostov.ru - Главные новости Ростова и Ростовской области (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-30. ↑ Вандалы в Ростове захватили Дом Врангеля и потребовали насилия над детьми. bloknot-rostov.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-30.