laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მწვანე მთები

მწვანე მთები (ინგლ. Green Mountains) — ქედი აღმოსავლეთ აშშ-ში, აპალაჩების სისტემაში, მდინარე კონექტიკუტის ხეობიდან დასავლეთით. სიგრძე 250–300 კმ. შედგება მთათა მასივების რიგისაგან, რომლებიც დაბალ ზეგანზე არიან განლაგებული. სიმაღლე 1338 მ-მდეა (მთა მანსფილდი). აგებულია ძველი კრისტალური ქანებით. კალთებზე გავრცელებულია წიწვოვანი ტყე. მწვანე მთები — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არტისტული კაფეები

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არტისტული კაფეები — 1918-1921 წლებში საქართველოს კულტურისათვის მოკლე ეპოქა დგება, ეს პერიოდი, სახელოვნებო-კულტურული თვალსაზრისით, ექსპერიმენტის, ხელოვნების ფუნქციის გადააზრების, ახალი ენის შექმნის დინამიკური დროა. 1918 წლიდან უფრო გაიხსნა სახელოვნებო საზღვრები - საქართველოში დამკვიდრდნენ პოლონელი, სომეხი, და გერმანელი მხატვრები, პოეტები, რუსეთიდან ჩამოსული ხელოვანები, ქართველი მოდერნისტები და ავანგარდისტები; ტატიანა ნიკოლსკაია წერს: თბილისი იმჟამად მართლაც სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის, კავკასიისა და რუსეთის ავანგარდის ერთ-ერთ ცენტრად ჩამოყალიბდა. აქ იწყება მოდერნისტული და ავანგარდული არტისტული კაფეების ეპოქა - ხმაურიანი პროცესი უცნაური რიტორიკით. ამ კაფეებში მიმდინარეობდა მოდერნისტულ-ავანგარდული ცხოვრება - პოსტრეალისტური ესთეტიკური „ამბოხი“, ახალი ენის შექმნისთვის, ხელოვნების დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა; ის გამოჰყავთ უტილიტარული ფუნქციიდან, სწორხაზოვნებიდან, ნატურალიზმიდან. გაიხსნა არტისტული კაფეები, რომლებიც არა მხოლოდ შეკრების ადგილი, არამედ კულტურული ცხოვრების ერთ-ერთი ცენტრიც იყო. აქ იკრიბებოდნენ მწერლები და პოეტები, იმართებოდა ლექციები და პოეზიის საღამოები, თეატრალური წარმოდგენები თუ სხვადასხვა საქველმოქმედო ღონისძიებები. აღსანიშნავია, რომ საქართველოში კაფეთა ცხოვრებას წინ უსწრებდა საოჯახო სალონებისა და თბილისური დუქნების არსებობა. 1917 წელს გაიხსნა საქართველოში პირველი კაფე „ფანტასტიკური სამიკიტნო“. თბილისში, რუსთაველის ქუჩაზე მდებარე პატარა ოთახი თხუთმეტამდე ადამიანს იტევდა. კაფე-კლუბი იური დეგენისა და სანდრო კორონას ინიციატივით გაიხსნა. სივრცე მთლიანად მოხატული იყო ლადო გუდიაშვილის, სერგეი სკრიპიციანის, პეტრაკოვსკის, იური დეგინისა და იაკობ ნიკოლაძის მიერ. კაფე იმ დროს მოღვაწე ხელოვანთა თავშეყრის ადგილი იყო. სამ წელიწადში 200-მდე ლექცია წაიკითხეს. კლუბის ხშირი სტუმრები იყვნენ ცისფერყანწელები, ასევე, ილია ზდანევიჩი, იგორ ტერენტიევი, ალექსანდრე კრუჩიონიხი, იური დეგენი, სოფია მელნიკოვა და სხვა. 1918 გაიხსნა „არგონავტების ნავი“, სივრცე მოხატეს ლადო გუდიაშვილმა, კირილე ზდანევიჩმა და ალექსანდრე ბაჟბეუქ-მელიქოვმა. კაფე აკმეისტების შეკრების ადგილი იყო. ამ კაფე-კლუბების გარდა, თბილისში მდებარეობდა „ფარშევანგის კუდი“, მოხატული ზიგა ვალიშევსკისა და კირილე ზდანევიჩის ფრესკებით. „ჭიქა ჩაი“, „ძმური ნუგეში“, „ქართული კლუბი“, „იმედი“, „ინტერნაციონალი“, „ანონა“, რომელიც ცისფერყანწელთა შეკრების ადგილად იქცა და სახელიც შეეცვალა, კაფე „ქიმერიონი“, მოხატული სერგეი სუდეიკინის, დავით კაკაბაძის, და ლადო გუდიაშვილის მიერ. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრესასა თუ იმ დროს მოღვაწე ხელოვანთა შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია თბილისური კაფე-კლუბების ცხოვრებას, იქ გამართულ საღამოებს. ყიფიანი ნ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 35-36.
ბრიუსტერ კეილი

ბრიუსტერ კეილი (ინგლ. Brewster Kahle, (/keɪl/ KAYL; დ. 22 ოქტომბერი, 1960, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი პროგრამისტი, მეწარმე, ინტერნეტ-აქტივისტი, Alexa Internet-ის და Internet Archive-ის დამფუძნებელი, ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრი. ბრიუსტერ კეილი დაიაბადა 1960 წლის 22 ოქტომბერს. დაამთავრა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი 1982 წელს. 1983 წლიდან მუშაობდა კომპიუტერების მწარმოებელ კომპანია Thinking Machines-ში. 1989 წელს გახდა საძიებო სისტემა WAIS-ის თანადამაარსებელი (1995 წელს 13 მილიონ დოლარად შეისყიდა AOL-მა). 1996 წელს ბრიუს გილიატისთან ერთად დაფუძნა Alexa Internet (მოგვიანებით 250 მილიონ დოლარად შეისწყიდა Amazon.com-მა). 1996 წელს კეილმა დააფუძნა არაკომერციული ბიბლიოთეკა Internet Archive, რომლის მიზანია შექმნას ყველასთვის ხელმისაწვდომი ციფრული წიგნების, მუსიკალური ჩანაწერებისა და კინოფილემების არქივი. 2005 წელს ბრიუსტერ კეილი აირჩიეს ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრად, ხოლო 2012 წელს შეყვანილი იქნა ინტერნეტის დიდების დარბაზში. დაქორწინებულია მერი ოსტინზე. ყავთ ორი შვილი — კესლონი და ლოგანი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრიუსტერ კეილი პერსონალური ბლოგი ბრიუსტერ კეილი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive ბრიუსტერ კეილი — ნამუშევრები საიტზე Open Library ბრიუსტერ კეილი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ ბრიუსტერ კეილი — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები) გარეგნობა C-SPAN-ზე, ბრიუსტერ კეილი ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში ↑ https://brewster.kahle.org/2013/04/10/mary-austin-gets-honored-at-the-ny-center-for-the-book-arts/ ↑ https://www.internethalloffame.org/inductee/brewster-kahle/ ↑ Schwartz, John, "Page by Page History of the Web", The New York Times, October 29, 2001 ↑ Alexa Internet profile დაარქივებული 2011-07-17 საიტზე Wayback Machine. , via juggle.com. accessed 24 ნოემბერი, 2010 ↑ Kellogg, Carolyn (5 აგვისტო, 2011). „Archiving every book ever published“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: 18 August 2011. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Лоуренс Лессиг. Свободная культура. М.: Прагматика культуры, 2007. С. 126. ↑ 2012 Inductees დაარქივებული 2012-12-13 საიტზე Wayback Machine. , Internet Hall of Fame website. Last accessed September 26, 2017 ↑ Archiving the Internet / Brewster Kahle makes digital snapshots of Web. SFGate (1999-05-07). ციტირების თარიღი: 2016-01-29.
გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა

გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა (მაკედ. Гордана Силјановска-Давкова; დ. 11 მაისი, 1955, ოჰრიდი) — ჩრდილოეთ მაკედონიელი პოლიტიკოსი, უნივერსიტეტის პროფესორი და იურისტი. ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტი 2024 წლის 12 მაისიდან. გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა დაიბადა 1955 წლის 11 მაისს ოჰრიდში. დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო სკოპიეში. 1978 წელს დაამთავრა სკოპიეს წმინდა კირილესა და მეთოდეს უნივერისტეტის სამართლის ფაკულტეტი, სადაც ასევე მიიღო მაგისტრის ხარისხი. 1994 წელს კი დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1989 წელს სკოპიეს სამართლის იურიდიულ ფაკულტეტზე პოლიტიკური სისტემის სამართლის ასისტენტად აირჩიეს. 1994 წლიდან კონსტიტუციური სამართლისა და პოლიტიკური სისტემების ასოცირებული პროფესორია, ხოლო 2004 წელს სრული პროფესორი. 1990-1992 წლებში ჩრდილოეთ მაკედონიის პარლამენტის კონსტიტუციური კომისიის წევრია, ხოლო 1992-1994 წლებში იყო ბრანკო ცრვენკოვსკის პირველი მთავრობის უპორტფელო მინისტრი. იგი არის ასობით სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი კონსტიტუციური სამართლისა და პოლიტიკური სისტემის საკითხებში. სტრუგაში გამართული „შიდა მაკედონიური რევოლუციური ორგანიზაცია — დემოკრატიული პარტია მაკედონიის ეროვნული ერთიანობისათვის“ პარტიის ყრილობაზე გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა წამოაყენეს კანდიდატად 2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე. სილიანოვსკამ კვლავ იყარა კენჭი 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ამჯერად მან დიდი სხვაობით დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი სტევო პენდაროვსკი და გახდა ჩრდილოეთ მაკედონიის პირველი ქალი-პრეზიდენტი. ↑ Биографија на проф. д-р Гордана Силјановска-Давкова, официјален веб портал на Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-02-17. ციტირების თარიღი: 2019-04-02. ↑ ВМРО-ДПМНЕ ќе ја кандидира Силјановска-Давкова на претседателските избори, Нова Македонија, 16.02.2019 ↑ North Macedonia elects first woman president as center-left incumbents suffer historic losses en (9 May 2024). ციტირების თარიღი: 9 May 2024
თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭო

თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭო — მუშათა დეპუტატების საბჭოები რუსეთში პირველად 1905 წელს წარმოიქმნა, პირველი დემოკრატიული რევოლუციის პერიოდში. საქართველოში ანალოგიური ორგანიზაციების როლს ასრულებდნენ საგაფიცვო კომიტეტები ან ბიუროები, რომლებიც შეიქმნა 1905 წელს ხაშურში, ჭიათურაში, ქუთაისში, სამტრედიაში, ბათუმში, თბილისში და სხვა. ამავე წლის დეკემბერში შეიქმნა ამიერკავკასიის საგაფიცვო ბიურო. რუსეთის მონარქიის დამხობის შემდეგ, 1917 წლის 4 მარტს შეიქმნა თბილისის მუშათა დეპუტატების საბჭო, რომელმაც აირჩია დროებითი აღმასრულებელი კომიტეტი. მასში უმთავრესად სოციალ-დემოკრატები შედიოდნენ, თავმჯდომარეც კავკასიელი და ქართველი სოციალ-დემოკრატების აღიარებული ლიდერი ნოე ჟორდანია გახდა. საბჭო წარმოადგენდა საქართველოს რევოლუციური ხელისუფლების ორგანოს. ქალაქისა და ქვეყნის ნორმალური წარმართვისათვის საბჭოსთან ჩამოყალიბდა კომისიები: სასურსათო, საფინანსო, საგამომძიებლო, სასოფლო, სამხედრო, საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის და სხვა. თბილისის მუშათა საბჭო ხელმძღვანელობდა საქართველოს სხვა ქალაქებში შექმნილ საბჭოების მუშაობას. იმავე წლის 6 მარტს შეიქმნა თბილისის ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოც, რომლის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარედ აირჩიეს ჯარისკაცი ვერეშჩაკი. თბილისის მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატების საბჭო მალე ორივე საბჭო გაერთიანდა და მათ საქმიანობას ხელმძღვანელობდა პრეზიდიუმი, რომლის თავმჯდომარეც იყო ნოე ჟორდანია. ფუნქციონირებდა აგრეთვე ორი საბჭო: ამიერკავკასიის მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატების საბჭოს სამხარეო ცენტრი, რომლის თავმჯდომარე ერთხანს იყო ნოე ჟორდანია და კავკასიის რუსული არმიის ჯარისკაცთა დეპუტატების სამხარეო საბჭო (თავმჯდომარე დიმიტრი დონსკოი). კავკასიიდან და საქართველოდან რუსული ჯარების გასვლის შემდეგ ჯარისკაცთა საბჭოებმა ფუნქციონირება შეწყვიტეს. 1918 წლის 24 მაისს თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის სხდომაზე მოხსენება წაიკითხა ნოე ჟორდანიამ და საქართველოს დამოუკიდებლობის საკითხი დასვა. ნოე ჟორდანიას მოგონებით, თბილისისა და რაიონების მუშათა წარმომადგენლებმა ერთხმად დაუჭირეს მხარი ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადებას. საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭომ ფუნქციონირება შეწყვიტა და ადგილი დაუთმო სახელმწიფოს ცენტრალური და ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს. შველიძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 184-185.
მწვანულა (ფრინველი)

მწვანულა (ლათ. Chloris) — ფრინველთა გვარი მთიულასებრთა ოჯახისა. ზომით ბეღურებს უახლოვდებიან; შეფერილობა ზეთისხილისფერ-მწვანეა ფრთებზე სიყვითლეებით. ცნობილია 5 სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპასა და აზიაში, ერთი სახეობა გვხვდება აფრიკაშიც. ადრე შედიოდნენ ჩიტბატონას გვარში. მოლეკულურმა ფილოგენეტიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ეს სახეობები არ იყვნენ ჩიტბატონების ახლო ნათესავები და ისინი ცალკე გვარად გამოყვეს, რომელიც ჯერ კიდევ ჟორჟ კიუვიემ შემოიღო 1800 წელს ერთადერთი სახეობით — ჩვეულებრივი მწვანულა. ლათინური სახელი მომდინარეობს ძველი ბერძნული χλωρίς-დან, რაც „მწვანეს“ ნიშნავს. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 32, 142, 192. ↑ მწვანულა (TSN 997708). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ 3.0 3.1 Finches, euphonias. World Bird List Version 5.2. International Ornithologists' Union. ციტირების თარიღი: 5 June 2015. ↑ Cuvier, Georges (1800). Leçons d'anatomie comparée. Baudouin.  The year on the title page is An VIII.
მადონას ბიბლიოგრაფია

გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 15 სექტემბერი, 2003 ილუსტრაცია: ჯეფრი ფულვიმარი გაიყიდა 500,000 ეგზემპლარზე მეტი "ნიუ იორკ ტაიმსის" ბესტსელერების სიაში დებიუტი 1-ლ ადილზე "ნიუ იორკ ტაიმსის" საბავშვო ბესტსელერების სიაში 1-ლი ადგილი 7 კვირის განმავლობაში გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 10 ნოემბერი, 2003 ილუსტრაცია: ლორენ ლონგი "ნიუ იორკ ტაიმსის" ბესტსელერების სიაში დებიუტი 1-ლ ადილზე გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 26 აპრილი, 2004 ილუსტრაცია: გენადი სპირინი "ნიუ იორკ ტაიმსის" ბესტსელერების სიაში დებიუტი მე-7 ადილზე გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 30 ნოემბერი, 2004 ილუსტრაცია: ანდრეი დუგინი შევიდა "ნიუ იორკ ტაიმსის" ბესტსელერების სიის 10-ეულში გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 2 ივნისი, 2005 ილუსტრაცია: რუი პაესი შევიდა "ნიუ იორკ ტაიმსის" ბესტსელერების სიის 10-ეულში გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 26 ოქტომბერი, 2006 ილუსტრაცია: სტეისი პეტერსონი 2003 წლის საერთაშორისო ბესტსელერის გაგრძელება გამოცემის თარიღი აშშ-ში: 26 ოქტომბერი, 2006 შეიცავს პირველ ხუთ საბავშვო წიგნს უნიკალური ყუთი "ინგლისის ვარდების"-ეული გაფორმებით, რომელზეც გამოსახულია მადონა, რომელიც უკითხავს შვილებს - ლურდესს და როკოს.
მწვანულა

ტერმინი მწვანულა შეიძლება აღნიშნავდეს: მწვანულა — ფრინველთა გვარი; მწვანულა — ჩვეულებრივი მწვანულას გავრცელებული სახელწოდება; მწვანულა — თევზების გვარი; მწვანულა — თევზი; მწვანულა — სოკო.
ჰიდროელექტროსადგურები საქართველოში

ჰიდროელექტროსადგურები საქართველოში. ↑ ენერგეტიკის სამინისტრო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-11-30. ციტირების თარიღი: 2021-12-30. ↑ ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორი ↑ Article in Agende.ge ↑ Article in Bm.ge ↑ Article in Agende.ge
კიუკიუ (კერძი)

კიუკიუ (თალიშურ ენაზე კიუ ცემას ნიშნავს) — თალიშური კერძი. შედგება კვერცხისა და მწვანილეულობისგან. გავრცელებულია თალიშისტანში, ირანში, დეღასტანთან მოსაზღვრე რაიონებში, უზბეკეთსა და ტაჯიკეთში (კიუკ-ბიირონი). ქათმის კვერცხი და სხვადასხვა მწვანილეულობა იკმაზება მარილით, შავი პილპილით, ნიგვზით, იშვიათად ფქვილით, კოწახურით, გამაფხვიერებლით და დაფქვილი ზაფრანით. შემდეგ ნარევი გადაიტანება წინასწარ გახურებულ და ცხიმწასმულ ტაფაზე, აცხობენ ნელ (დაბალ) ცეცხლზე. ირანის რიგ ქალაქებში ეს კერძი სადღესასწაულო სუფრებზე გამოიყენება. კიუკიუს რეცეპტი (მწვანილეოულობის კიუკიუ) ირანის საზოგადოებრივი პალატის მიერ ყვავილოვანი კომბოსტოს კიუკიუს რეცენტი food for friends-სგან დაარქივებული 2018-04-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Kookoo Sabzi (Persian Herb Quiche). familyspice.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 19, 2014. ციტირების თარიღი: October 13, 2014. ↑ Sizedeh Bedhar, 13th Day of Norouz. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 7, 2014. ციტირების თარიღი: October 13, 2014.
ბასტურმა

ბასტურმა (აზერ. Basdırma, სომხ. Չորմիս, თურქ. Pastırma) — გამომშრალი ძროხის ხორცის ფილე. ეს კერძი დამახასიათებელია იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც მდებარეობენ ყოფილი ოსმალეთის იმპერიის ტერიტორიაზე. ახალ ფილეს ამარილებენ, ზედმეტი სითხის გამოსადევნად და დასაჭრელად მოსახერხებელი ფორმის მისაცემად სიმძიმის ქვეშ დებენ (დამარილებულს). შემდეგ დებენ ნივრიან, წითელი და შავი წიწაკის დაფქული თესლების, და ასევე სამყურას ნარევში, რომელსაც თხელი ცომის მსგავსი კონსისტენცია აქვს. მიღებული ნაჭრები გამოსაშრობად იკიდება. არ შეგეშალოთ პასტურმაში — შებოლილ მარინირებულ ხორცში. ბასტურმა თურქული ბასტურმა სომხური ბასტურმა Alan Davidson (food writer), The Oxford Companion to Food. Oxford University Press, Oxford 1999. ISBN 0-19-211579-0. Maria Kaneva-Johnson, The Melting Pot. Balkan Food and Cookery, Prospect Books, 1995. ISBN 0-907325-57-2. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბასტურმა
ჯონ ბენიტესი

ჯონ "ჯელიბინ" ბენიტესი (John "Jellybean" Benitez) (* 7 ნოემბერი, 1957. ნიუ იორკი, აშშ) - პუერტო რიკოული წარმოშობის ამერიკელი დრამერი, გიტარისტი, ტექსტების ავტორი, დიჯეი, რემიქსების ოსტატი და მუსიკალური პროდიუსერი. მას იცნობენ, როგორც მადონას პირველი ჰიტების პროდიუსერს და მისსავე ახლო მეგობარს.
რამაზ ნოზაძე

რამაზ ნოზაძე (დ. 16 ოქტომბერი, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა, 96 კგ). ათენის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი (2004), მსოფლიოს ჩემპიონი (2007) და მესამე პრიზიორი (2003), ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2003, 2007) და მესამე პრიზიორი (2008), მსოფლიოს თასის ორგზის (2003, 2004) და ევროპის თასის მფლობელი (2004). მსოფლიოსა (2003) და ევროპის (2003) ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის. რამაზ ნოზაზე — ქართული სპორტის სტატისტიკა რამაზ ნოზაძე — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი რამაზ ნოზაძე — Sports-reference.com (ინგლისური) რამაზ ნოზაძე — პროფილი საიტზე International Wrestling Database (ინგლისური)
მწვანულა (სოკო)

მწვანულა (ლათ. Tricholoma equestre ან Tricholoma flavovirens) — ფირფიტოვანთა ჯგუფის სოკო. ქუდი 5–10 სმ დიამეტრისა და ამოზნექილია, ბლაგვი ბორცვით შუაში, ლორწოვანი გარსითაა დაფარული, ფერად მოყვითალო-მომწვანოა, ცენტრში მეტად მუქი. ფეხი ხშირად თითქმის მთლიანად არის ჩაფლული მიწაში. რბილობი თეთრია, გარსის ქვეშ მოყვითალო. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. უმთავრესად იზრდება ფიჭვნარში შემოდგომით. თავისი კვებითი თვისებებით მიეკუთვნება მეოთხე კატეგორიის სოკოებს. მწვანულა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ლევან სანაძე

ლევან სანაძე (დ. 16 მარტი, 1928, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 29 აგვისტო, 1998, მოსკოვი, რუსეთი) — ქართველი სპორტსმენი (მძლეოსნობა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1957). ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალერი. დაიბადა თბილისში. იყო XV ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი (1952, ჰელსინკი — ესტაფეტა 4X100 მ), ევროპის ჩემპიონი (1950 — ესტაფეტა 4X100 მ) და მესამე პრიზიორი (1954 — ესტაფეტა 4X100 მ), სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1948, 52 — ესტაფეტა 4X100 მ), ექვსგზის მეორე (1948, 52, 54 — რბენა 100 მ; 1948 — რბენა — 200 მ; 1954 — ესტაფეტა 4X100 და ესტაფეტა 4X400) და შვიდგზის მესამე (1949, 1950, 1953 — რბენა 100 მ; 1950, 1951, 1954 — რბენა 200 მ; 1950 — ესტაფეტა 4X400 მ) პრიზიორი. მსოფლიოს სტუდენტური თამაშების ორგზის ჩემპიონი (1951, 1954 — ესტაფეტა 4X100 მ) და ორგზის მეორე პრიზიორი (1951, 1954 — რბენა 100 მ), მსოფლიოს ახალგაზრდული თამაშების მეორე (1955 — ესტაფეტა 4X100 მ) და მესამე (1953 — ესტაფეტა 4X100 მ) პრიზიორი. პირადი საუკეთესო შედეგები: 100 მ — 10,3 წმ; 200 მ — 21,4 წმ. ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 152, თბ.: პალიტრა L, 2013. ლევან სანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლევან სანაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლევან სანაძე — ქართული სპორტი
რამაზ ფალიანი

რამაზ ფალიანი (დ. 31 აგვისტო, 1973, მესტია, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მოკრივე. მსოფლიოს ჩემპიონი (2001) და ორგზის მესამე პრიზიორი (1993, 1999), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1996, 1998, 2000), „კეთილი ნების თამაშებში“ გამარჯვებული (1994), XXV ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორი (1992, ბარსელონა), XXVI და XXVII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1996, ატლანტა და 2000, სიდნეი — ორივე შემთხვევაში მეხუთე ადგილზე გავიდა), ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების ჩემპიონი (2000), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (1989). სხვადასხვა დროს გამოდიოდა რუსეთისა (1993–1996) და თურქეთის სახელით (1997–2001). არის სსრკ, რუსეთისა და თურქეთის ჩემპიონი. 2002 წლიდან გადავიდა პროფესიულ კრივში, სადაც გამოდის საქართველოს სახელით. არის ABF-ის საჩემპიონო ქამრის მფლობელი. 2012 იყო საქართველოს მოკრივეთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1989). რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი. ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 141, თბ.: პალიტრა L, 2013. რამაზ ფალიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რამაზ ფალიანი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი რამაზ ფალიანი — ქართული სპორტი რამაზ ფალიანი — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
შოთა ქველიაშვილი

შოთა ქველიაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1938, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 25 აპრილი, 2004) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). 1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სსრკ და ევროპის მრავალგზის რეკორდსმენი, XVIII ოლიმპიური თამაშების (1964, ტოკიო) ვერცხლის პრიზიორი. გაიმარჯვა მრავალ საერთაშორისო შეჯიბრებაში, საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი, ტყვიის სროლის საერთაშორისო ფედერაციის წევრი. 1969–1973 წლებში მუშაობდა სპორტულ-ადმინისტრაციულ ორგანოებში. 1976–1986 წლებში იყო საქართველოს სპორტული კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე და საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემიაში კათედრის გამგე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ზაფხულის XVIII ოლიმპიადის ვერცხლის პრიზიორი (1964, ტოკიო; ნებისმიერი შაშხანა — 3 X 40, 300 მ – 1144 ქულა), ევროპის ჩემპიონი (1959, მილანი, მცირეკალიბრიანი შაშხანა — გუნდური; 1969, პლზენი, ნებისმიერი შაშხანა, წოლელა), ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1969, პლზენი, ნებისმიერი შაშხანა, წოლელა — პირადი და გუნდური), სსრკ ჩემპიონი (1961, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა, ჩოქელა; 1964, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა — 3 X 40 მ; 1968, კიევი, ნებისმიერი შაშხანა, ჩოქელა), სსრკ ვიცე-ჩემპიონი (1961, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა — 3 X 40 მ; 1963, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა — 3 X 40 მ; 1968, კიევი, ნებისმიერი შაშხანა — 3 X 40 მ), სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1959, მცირეკალიბრიანი შაშხანა — 3 X 40 მ; 1963, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა, ჩოქელა; 1967, მოსკოვი, ნებისმიერი შაშხანა, ჩოქელა), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1959, 1963; გუნდური), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (1963, 1967), მსოფლიოს ჩემპიონი ახალგაზრდებში (1958) სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1964), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1967), ღირსების ორდენის კავალერი (1997). 2006 წლიდან საქართველოს ტყვიის სროლის ფედერაცია შოთა ქველიაშვილის სახელობის საერთაშორისო ტურნირს ატარებს. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 895, ISBN 99928-20-32-2. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512. ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 176, თბ.: პალიტრა L, 2013. შოთა ქველიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი შოთა ქველიაშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი შოთა ქველიაშვილი — ქართული სპორტი ↑ Olympedia — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922"></a>
მწვანე ჩაი

მწვანე ჩაი — ჩაის ერთ-ერთი ნაირსახეობა; იძლევა ღია მომწვანო-ყვითელი ფერის, ძლიერი არომატისა და მომწარო-მწკლარტე გემოს მქონე ნაყენს. მწვანე ჩაის დამზადების ტექნოლოგიაში ამოღებულია ღნობისა და ფერმენტაციის პროცესები, რაც განაპირობებს მის დამახასიათებელ თვისებებს. შავ ჩაისთან შედარებით, მწვანე ჩაი იწვევს ადამიანის ორგანიზმის მოქმედების მეტად აღგზნებას. შეიცავს 12-დან 18,6 %-მდე სათრიმლავ ნივთიერებას (ტანიდებს), დაახლ. 1,5 % კოფეინს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მწვანე ჩაი მწვანე ჩაი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) NCCIH — მწვანე ჩაის გვერდითი ეფექტები და გაფრთხილებები
ჩვეულებრივი მწვანულა

ჩვეულებრივი მწვანულა, მწვანულა (ლათ. Chloris chloris) — ფრინველი მთიულასებრთა ოჯახისა. შეფერილია ზეთისხილისფერ-მწვანედ. გავრცელებულია ევროპის, დასავლეთ აზიისა და ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკის ფოთლოვან ტყეებში, საქართველოში ბუდობისას გვხვდება; სამხრეთ რაიონებში მკვიდრად ცხოვრობს, ჩრდილოეთი რაიონებიდან კი ზამთრობით სამხრეთისაკენ მიფრინავს. ბუდეს ხეებზე აკეთებს. 1–2-ჯერ ბუდობს ზაფხულში; დებს 4–6 კვერცხს. იკვებება თესლითა და კენკრით, იშვიათად მწერებით. მწვანულა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 32, 142, 192. ↑ 2.0 2.1 ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 673.
მღრინავი

მღრინავი, ტიბუარა (ლათ. Charadrius morinellus) — ფრინველი მეჭვავიასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 25 სმ. შეფერილია ჭრელად — შავად, წითურად და თეთრად; მობუდარს აქვს გრძელი წარბი, შავი მუცელი და მკერდის თეთრი განივი ზოლი, რომლის ზემოდანაც შავი ზოლი გასდევს, არამობუდარის და წლევანდულას ფერები ნაკლებადაა გამოხატული. გავრცელებულია ევროპისა და აზიის ქვიან ტუნდრაში, აგრეთვე ჩრდილოეთ და ცენტრალური ევროპის, ურალისა და ციმბირის მთის ტუნდრაში; საქართველოში გადაფრენისას გვხვდება. გადამფრენი ფრინველია. ზამთრობს აფრიკასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. ბუდობს მიწაზე. დებს ჩვეულებრივ 3 კვერცხს, იშვიათად 2 ან 4-ს. ინკუბაცია 22–25 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს მხოლოდ მამალი და ბარტყებიც მას დაჰყავს. იკვებება მწერებითა და სხვა უხერხემლოებით, აგრეთვე კეწერას კენკრით. მღრინავი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 89, 142, 214. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 გავაშელიშვილი ლ., ჯავახიშვილი ზ., დარჩიაშვილი გ., კოლხეთის ჭარბტენიან ტერიტორიათა ფრინველები, გვ. 146, თბ., 2006, ISBN 99940-857-7-8 ↑ Хрустан // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 28 — М., 1978.