19 მარტი

19 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 78-ე დღე (ნაკიან წლებში – 79-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 287 დღე. 1812 : ესპანეთის პარლამენტმა კადისში მიიღო ქვეყნის პირველი კონსტიტუცია. 1859 : პარიზში გაიმართა შარლ გუნოს ოპერის „ფაუსტის“ პრემიერა. 1915 : პლუტონი პირველად გადაღებული იქნა. 1944 : ნაცისტურმა არმიამ დაიკავა უნგრეთი. 1972 : ბანგლადეში და ინდოეთი ამყარებენ მეგობრულ ურთიერთობას. 1982 : არგენტინასა და დიდ ბრიტანეთს შორის დაიწყო ფოლკლენდის ომი. 1999 : ვლადიკავკაზის ბაზარში მომხდარმა ძლიერმა აფეთქებამ 53 ადამიანი იმსხვერპლა. 2003 : აშშ-ისა და დიდი ბრიტანეთის ჯარები შეიჭრნენ ერაყში. დაიწყო ერაყის ომი. 2019 : კარენ ულენბეკი პირველი ქალი გახდა, რომელიც აბელის პრემიით დააჯილდოვეს. 2019 : ყაზახეთის პრეზიდენტი ნურსულთან ნაზარბაევი გადადგა. პრეზიდენტის მოვალეობას არჩევნებამდე ყაზახეთის სენატის თავმჯდომარე ყასიმ-ჟომართ თოყაევი ასრულებდა. 1206 : გუიუქი — მონღოლთა დიდი ყაენი (1246–1248) 1454 : ამერიგო ვესპუჩი — იტალიელი ვაჭარი, მკვლევარი და კარტოგრაფი. 1601 : ალონსო კანო — ესპანელი მოქანდაკე და ფერმწერი 1604 : ჟუან IV — პორტუგალიის მეფე (1640–1656) 1629 : ალექსი I — რუსეთის მეფე (1645–1676) 1792 : ხოსე მარია კარენიო — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. 1813 : დეივიდ ლივინგსტონი — შოტლანდიელი მოგზაური 1816 : ეკატერინე ჭავჭავაძე — სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი დედოფალი (1853–1856) 1849 : ალფრედ ფონ ტირპიცი — გერმანელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე 1851 : როკე საენს პენია — არგენტინელი პოლიტიკოსი 1872 : სერგეი დიაგილევი — რუსი ხელოვნებათმცოდნე 1872 : ალექსანდრა კოლონტაი — საერთაშორისო და რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე 1885 : მარგარეტ ჰარვუდი — ამერიკელი ასტრონომი 1888 : იოზეფ ალბერსი — გერმანელი მხატვარი, მათემატიკოსი 1895 : ვასო პატარაია — ქართველი მწერალი 1901 : პავლე აბრამიძე — საბჭოთა გენერალ-მაიორი 1901 : შოთა მანაგაძე — ქართველი კინორეჟისორი 1902 : ფუად შეჰაბი — ლიბანის პრეზიდენტი (1958–1964) 1905 : ალბერტ შპეერი — გერმანელი არქიტექტორი და სახელმწიფო მოღვაწე 1906 : ადოლფ აიხმანი — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე. 1909 : კოტე დაუშვილი — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი 1912 : ადოლფ გალანდი — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე. 1919 : პიტერ აბრაჰამსი — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მწერალი. 1922 : ჰიროო ონოდა — იაპონიის შეიარაღებული ძალების სამხედრო დაზვერვის უმცროსი ლეიტენანტი. 1926 : ბორის ბრეგვაძე — ბალეტის ქართველი მსახიობი 1931 : ნოდარ ტაბიძე — ქართველი მწერალი 1933 : ფილიპ როთი — ამერიკელი მწერალი. 1936 : ურსულა ანდრესი — შვეიცარიელ-ამერიკელი მსახიობი 1943 : ნოდარ მანაგაძე — ქართველი კინორეჟისორი 1943 : მარიო მონტი — იტალიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე 1947 : გლენ კლოუზი — ამერიკელი მსახიობი. 1949 : ვალერი ლეონტიევი — რუსული ესტრადის მომღერალი 1952 : ჰარვი ვაინსტინი — ამერიკელი კინოპროდიუსერი 1955 : ბრიუს უილისი — ამერიკელი მსახიობი 1963 : ნინო ანანიაშვილი — ქართველი პრიმა-ბალერინა 1965 : ზაზა ტყეშელაშვილი — ქართველი მოჭიდავე 1967 : ბიორგოულფურ თორ ბიორგოულფსონი — ისლანდიელი ბიზნესმენი და მეწარმე. 1971 : მარიკა ვერულაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი 1974 : ვიდა გუერა — ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და მომღერალი. 1976 : ალესანდრო ნესტა — იტალიელი ფეხბურთელი. 1979 : ემილ დიმიტრიევი — მაკედონელი პოლიტიკოსი 1981 : კოლო ტურე — კოტ-დ'ივუარელი ფეხბურთელი 1985 : მანუჩარ ცხადაია — ქართველი მოჭიდავე 1986 : კონსტანტინე სეფიაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი 1995 : ექტორ ბელერინი — ესპანელი პროფესიონალი ფეხბურთელი 1919 : ნინიკო ჩხეიძე — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი 1721 : კლემენტ XI — რომის პაპი 1700—1721 წლებში 1841 : მარიამ დადიანი — იმერეთის სამეფოს უკანასკნელი დედოფალი, სოლომონ II-ის მეუღლე 1930 : ბალფორი, ართურ ჯეიმზ — დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი 1902—1905 წლებში 1950 : მიხა ცხაკაია — ქართველი საბჭოთა რევოლუციონერი და პოლიტიკური მოღვაწე 1955 : გოვოროვი, ლეონიდ — რუსი სამხედრო მოღვაწე 1962 : ვასილი სტალინი — საბჭოთა სამხედრო მფრინავი, ავიაციის გენერალ-ლეიტენანტი 1979 : მიხეილ აბაკელია — ქართველი გეოლოგი, ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი 1987 : ლუი დე ბროილი — ფრანგი ფიზიკოსი. ნობელის პრემიის ლაურეატი 1993 : ჟორჟ გარვარენცი — სომეხი კომპოზიტორი 2004 : ლეილა გორდელაძე — ქართველი რეჟისორი 2017 : გია ჭირაქაძე — ქართველი მომღერალი, ანსამბლ „ქართული ხმების“ დამფუძნებელი 2019 : მარლენ ხუციევი — ქართული წარმოშობის საბჭოთა და რუსი კინორეჟისორი და სცენარისტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: დოსითეოს ქუთათელი წმინდა ელენე დედოფლის მიერ ძელისა ჭეშმარიტისა და სამსჭვალთა პოვნა წმინდა 42 ამორეველი მოწამე - კონსტანტინე, თეოფილე, აეტი, თეოდორე, მილისენი, კალისტე, ვასოჲ და სხვა ღირსმოწამე კონონი და ძე მისი, წმინდა კონონი არკადი კვიპრელი აგრეთვე: ბელგია, ესპანეთი, პორტუგალია: მამის დღე სხვა თვეები