laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მასალეონი

მასალეონი (ესპ. Mazaleón, არაგ. Mazalión) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 86,249085 კმ². მოსახლეობა — 511 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები მასალეონის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - მასალეონი დაარქივებული 2022-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მონროიო

მონროიო (ესპ. Monroyo, არაგ. Mont-royo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 79,234137 კმ². მოსახლეობა — 332 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები მონროიოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-01-20 საიტზე Wayback Machine. Gran Enciclopedia Aragonesa - მონროიო დაარქივებული 2022-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
კანჯარი

კანჯარი (ლათ. Equus hemionus) — კენტჩლიქოსანი ცხოველი ცხენისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 2 მ აღწევს. წონა 120—127 კგ. აქვს მოყვითალო ზურგი, თეთრი მუცელი, ხერხემლის გასწვრივ შავი ზოლი გასდევს. გავრცელებულია წინა, შუა და ცენტრალურ აზიის უდანბნოებსა და და ნახევარუდაბნოებში. შემორჩენილია სამხრეთ თურქმენეთში (ბადხიზის ნაკრძალი). აღმოსავლეთ საქართველოში ბინადრობდა შუა საუკუნეებში. სწრაფად დარბის (70 კმ-მდე საათში) და ძალზე ამტანია. მაკეობა 11 თვე გრძელდება. შობს 1 კვიცს. ეჯვარება ვირსა და შინაურ ცხენს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 374.
პენიაროია-დე-ტასტავინსი

პენიაროია-დე-ტასტავინსი (ესპ. Peñarroya de Tastavins, არაგ. Penyarroya de Tastavins) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83,282899 კმ². მოსახლეობა — 446 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები პენიაროია-დე-ტასტავინსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - პენიაროია-დე-ტასტავინსი დაარქივებული 2022-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
რაფალესი

რაფალესი (ესპ. Ráfales, არაგ. Ráfals) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,608249 კმ². მოსახლეობა — 139 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები რაფალესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - რაფალესი დაარქივებული 2022-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ტორე-დე-არკასი

ტორე-დე-არკასი (ესპ. Torre de Arcas, არაგ. Torre d'Arcas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 34,279518 კმ². მოსახლეობა — 94 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები Gran Enciclopedia Aragonesa - ტორე-დე-არკასი დაარქივებული 2021-04-26 საიტზე Wayback Machine.
ტორე-დელ-კომპტე

ტორე-დელ-კომპტე (ესპ. Torre del Compte, არაგ. Torrelconte) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,457231 კმ². მოსახლეობა — 117 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ტორე-დელ-კომპტეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ტორე-დელ-კომპტე დაარქივებული 2021-05-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ვალდელტორმო

ვალდელტორმო (ესპ. Valdeltormo, არაგ. Val d'el Tormo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16 კმ². მოსახლეობა — 281 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ვალდელტორმოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ვალდელტორმო დაარქივებული 2022-02-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ვალდერობრესი

ვალდერობრესი (ესპ. Valderrobres, არაგ. Val de Robres) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 124,039366 კმ². მოსახლეობა — 2435 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ვალდერობრესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ვალდერობრესი დაარქივებული 2022-02-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ვალხუნკერა

ვალხუნკერა (ესპ. Valjunquera, არაგ. Val Chunquera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 41,836585 კმ². მოსახლეობა — 338 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ვალხუნკერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ვალხუნკერა დაარქივებული 2022-02-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მოსფილმი

მოსფილმი (რუს. Мосфи́льм) — საბჭოთა და რუსული კინოსტუდია. „მოსფილმი“ დაარსებულია 1924 წელს და ერთ-ერთი მსხვილი კინოსტუდიაა ევროპაში. 2020 წლის მონაცემებით მის ბაზაზე შეიქმნა 2500-ზე მეტი სრულმეტრაჟიანი კინოფილმი. მათ შორისაა ცნობილი ფილმები: „კაპიტან გრანტის შვილები“ (1936), „ვოლგა-ვოლგა“ (1938), „რუსლანი და ლიუდმილა“ (1938), „კუტუზოვი“ (1943), „ადმირალი ნახიმოვი“ (1946), „სიმწიფის ატესტატი“ (1954), „მიფრინავენ წეროები“ (1957), „ძოწის სამაჯური“ (1964), „ომი და მშვიდობა“ (1965-67), „ოპერაცია „Ы“ და შურიკის სხვა თავგადასავლები“ (1965), „კავკასიელი ტყვე-ქალი“ (1966), „ანა კარენინა“ (1967), „მაიორი ვიხრი“ (1967), „ბრილიანტის ხელი“ (1968), „ძმები კარამაზოვები“ (1968), „არ იდარდო!“ (1969), „თორმეტი სკამი“ (1971), „იტალიელების საოცარი თავგადასავალი რუსეთში“ (1973), „ბედის ირონია, ანუ გაამოთ“ (1975), „ბოშათა ბანაკი ცას მიემგზავრება“ (1975), „მიმინო“ (1977), „სამსახურებრივი რომანი“ (1977), „ავტოფარეხი“ (1979), „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა“ (1979), „თეირანი-43“ (1980), „საპასუხო სვლა“ (1981), „ეძიეთ ქალი“ (1982), „პასპორტი“ (1990) და სხვ. კინოსტუდიაში მოღვაწეობდნენ ცნობილი რეჟისორები: ლეონიდ გაიდაი, სერგეი ბონდარჩუკი, ვლადიმერ გერასიმოვი, ალექსანდრე ალოვი, ვლადიმერ ნაუმოვი, ვლადიმერ ბასოვი, მიხეილ კალატოზიშვილი, მერი ანჯაფარიძე, გიორგი დანელია, გიორგი შენგელაია, ომარ გვასალია, თამაზ მელიავა, ელდარ რიაზანოვი, ემილ ლოტიანუ, ვლადიმერ მენშოვი, ალა სურიკოვა, კარენ შახნაზაროვი და სხვ. 2011 წელს კორპორაცია „Google“-მა და კინოსტუდია „მოსფილმმა“ გამოაცხადეს ურთიერთ პარტნიორული შეთანხმებისა და ვიდეოპორტალ „YouTube“-ზე „მოსფილმის“ არხის გაშვების შესახებ. 1939 — ლენინის ორდენი 1974 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი შესასვლელი კინოსტუდიის ტერიტორიაზე მთავარი კორპუსი (1931) შენობის მეორადი ბლოკი (1956—1959) ტბორი კინოსტუდიის ტერიტორიაზე კინოსტუდიის ტერიტორია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 145. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოსფილმი ↑ კინოსტუდიის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ „მოსფილმი“ youtube-ზე ↑ კონცერნის განყოფილებები
ანოსმია

ანოსმია, ასევე ცნობილი როგორც ყნოსვის დათრგუნვა — ერთი ან მეტი სუნის აღქმის უნარის დაკარგვა. ანოსმია შეიძლება იყოს დროებითი ან მუდმივი. განსხვავდება ჰიპოსმიისგან, რაც მგრძნობელობის დაქვეითებაა ზოგი ან ყველა სუნის მიმართ. ანოსმია შეიძლება მრავალი ფაქტორით იყოს გამოწვეული, მათ შორის ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთებით, ცხვირის გასასვლელების ბლოკირებით ან ერთ-ერთი ტვინის წილის დაზიანებით. ანთება გამოწვეულია ლორწოვანი გარსის ქრონიკული ცვლილებებით პარანაზალურ წიაღებში და ცხვირის შუა ან მთავარ ნიჟარებში. როცა ანოსმია გამოწვეულია ანთებითი ცვლილებებით ცხვირის გასასვლელებში, მკურნალობენ ანთების შემცირებით. https://books.google.ge/books?id=-4jCBAAAQBAJ&pg=PA136&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482152/ ↑ https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(88)90160-2/fulltext
კარანტინი

კარანტინი — ადამიანების, ცხოველებისა და საქონლის გადაადგილების შეზღუდვა დაავადების ან პარაზიტის გავრცელების პრევენციის მიზნით. ხშირად გამოიყენება დაავადებებთან და ავადმყოფობებთან კავშირში და გულისხმობს იმ ადამიანების გადაადგილების შეზღუდვისას, რომლებიც გადამდები დაავადებით ინფიცირებულთან ჰქონდათ კონტაქტი, თუმცა არ დადასტურებიათ საბოლოო სამედიცინო დიაგნოზი. კარანტინი განსხვავდება სამედიცინო იზოლაციისაგან, რომლის დროსაც ადამიანი, რომელსაც დაუდასტურდა გადამდები დაავადება, იზოლირებულია ჯანმრთელი მოსახლეობისგან. კარანტინის ხშირად არის სასაზღვრო კონტროლის ერთ-ერთი ასპექტია. კარანტინის კონცეფცია ცნობილია ბიბლიური პერიოდიდანვე და ისტორიის განმავლობაში მის პრაქტიკას მრავალ ადგილას შევხვედრივართ. აღსანიშნავი კარანტინები უახლეს ისტორიაში მოიცავს 1665 წელს სოფელ ეიმის კარანტინს ბუბონური ჭირის აფეთქებისას ინგლისში, აღმოსავლეთ სამოას კარანტინს 1918 წლის გრიპის ეპიდემიისას, დიფტერიის აფეთქების კარანტინს 1925 წლის ნომისაკენ შრატის რბოლისას, 1972 წლის იუგოსლავიის ყვავილის აფეთქების კარანტინს და გრძელვადიანი კარანტინებს მსოფლიოს გარშემო COVID-19-ის პანდემიისას 2020 წლიდან მოყოლებული. კარანტინის გამოცხადებისას აუცილებელია ეთიკური და პრაქტიკული ასპექტების გათვალისწინება. პრაქტიკა განსხვავდება სხვადასხვა ქვეყნებში. ზოგ ქვეყანაში, კარანტინი ერთ-ერთია იმ კანონმდებლობით რეგულირებად ზომათაგან, რომელიც ბიოუსაფრთხოებას უკავშირდება. მაგალითად, ავსტრალიაში ბიოუსაფრთხოება იმართება მრავლისმომცველი "ბიოუსაფრთხოების აქტი 2015-ით". Jared P. Cole. (9 octomber, 2014) Federal and State Quarantine and Isolation Authority. Congressional Research Service. Graham A. J. Ayylife, Mary P. English. http://assets.cambridge.org/052181/9350/sample/0521819350ws.pdf. Quarantine for SARS, Taiwan History of Quarantine
ინფექციურობა

ინფექციურობა — ეპიდემიოლოგიაში მიკროორგანიზმის უნარი შექმნას ინფექცია. უფრო ზუსტად, ინფექციურობა არის მიკროორგანიზმის წვდომა ჰორიზონტალური გადაცემისადმი, რომელიც გვიჩვენებთ თუ რა სიხშირით ვრცელდება იგი ისეთ მასპინძლებში, რომელთაც არ აქვთ მშობელ-შვილური ურთიერთობა. ინფექციურობის საზომს ჰქვია ინციდენცი. ინფეცქიურობას აქვს პირდაპირპროპორციული დამოკიდებულობა ზიანის მიყენებასთან მასპინძელი სხეულისადმი. ეს ნიშნავს იმას, რომ მიკროორგანიზმის ინფექცურობის ზრდასთან ერთად იზრდება ზიანის დონე, რომელსაც მიკროორანიზმი აყენებს მასპინძელს. პათოგენის ინფექციურობა მცირედით, თუმცა მნიშვნელოვნად განსხვავდება გადამდებიანობისაგან, რომელიც მიკროორგანიზმის ორგანიზმიდან ორგანიზმზე გადაცემის შესაძლებლობას განსაზღვრავს. ↑ Stewart, AD; Logsdon, JM; Kelley, SE (April 2005). „An empirical study of the evolution of virulence under both horizontal and vertical transmission“. Evolution. 59 (4): 730–739. doi:10.1554/03-330. PMID 15926685.
ლეილა ხუსკივაძე

ლეილა ხუსკივაძე (დ. 5 თებერვალი, 1936, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი და ხელოვნებათმცოდნე. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელად, შემდგომ უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კვლევის სფეროა შუასაუკუნეების ქართული სახვითი ხელოვნება. 1982 წლიადნ არის ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, ხელოვანებათმცოდნე. 1986 წლიდან კი თბილისის სამხატვრო აკადემიის რესტავრაციისა და ხელოვნების ისტორიის ფაკულტეტის პროფესორი, კითხულობს ბიზანტიის ხელოვნების ისტორიის კურსს. ლეილა ხუსკივაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ალექსანდრე მანუილოვი

ალექსანდრე მანუილოვი (დ. 1861 — გ. 1929) — რუსი ეკონომისტი და რექტორი. 1908-1911 წლებში იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის რექტორი. 1917 წელს რუსეთის დროებით მთავრობაში განათლების მინისტი. 1920 წლის 15 მაისს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ დაამტკიცა სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის შუამდგომლობა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორად მოიწვია იმჟამად მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი ალექსანდრე მანუილოვი. 1924 წლიდან იყო სახბანკის გამგეობის წევრი. ლილუაშვილი მ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 255.
საკვების და წამლის მარეგულირებელი სააგენტო (აშშ)

ამერიკის შეერთებული შტატების საკვების და წამლის მარეგულირებელი ფედერალური სააგენტო (ინგლ. Food and Drug Administration; FDA) — აშშ-ის ჯანდაცვის დეპარტამენტის ფედერალური სააგენტო. FDA პასუხისმგებელია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დაცვასა და ხელშეწყობაზე სურსათის უვნებლობის, თამბაქოს პროდუქტების, დიეტური დანამატების, რეცეპტით და ურეცეპტოდ გასაცემი ფარმაცევტული პრეპარატების (მედიკამენტების), ვაქცინების, ბიოფარმაცევტული საშუალებების, სისხლის გადასხმის, სამედიცინო მოწყობილობების, ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კონტროლისა და ზედამხედველობის, კოსმეტიკური ნაწარმის, ცხოველთა საკვების და ვეტერინარული პროდუქტების კონტროლის გზით. FDA ძირითადად მოქმედებს „სურსათის, წამლებისა და კოსმეტიკური საშუალებების შესახებ ფედერალური კანონის (FD&C)“ მიხედვით, მაგრამ სააგენტო ასევე აღასრულებს სხვა კანონებს, კერძოდ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამსახურის აქტის „361-ე“ პუნქტის მიხედვით, ისევე როგორც მათთან დაკავშირებულ რეგულაციების დაცვით. ამ მარეგულირებელი სამუშაოების დიდი ნაწილი პირდაპირ არ არის დაკავშირებული საკვებთან ან წამლებთან, მაგრამ მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა ლაზერის, მობილური ტელეფონების და პრეზერვატივის რეგულირება, ასევე დაავადების კონტროლს სხვადასხვა კონტექსტში არეგულირებს საყოფაცხოვრებო შინაური ცხოველებიდან დაწყებული ადამიანის სპერმის დონაციით დასრულებულ საკითხებს. FDA-ს ხელმძღვანელი არის სურსათისა და წამლების კომისარი, რომელსაც ნიშნავს პრეზიდენტი სენატის რჩევითა და თანხმობით. კომისარი ანგარიშვალდებულია ჯანდაცვისა და ადამიანური სერვისების მდივანს. დღეისთვის ამ თანამდებობას იკავებს ჯანეტ ვუდკოკი, რომელიც 2021 წლის 20 იანვრიდან კომისრის მოვალეობის შემსრულებელია. FDA-ს შტაბ-ბინა მდებარეობს უაიტ-ოკში, მერილენდის შტატში. სააგენტოს ასევე 223 ოფისი და 13 ლაბორატორია გააჩნია, რომლებიც განლაგებულია ქვეყნის 50 შტატში, ასევე ვირჯინიის კუნძულებსა და პუერტო-რიკოში. 2008 წლიდან FDA-მ დაიწყო თანამშრომლების გაგზავნა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, მათ შორის ჩინეთში, ინდოეთში, კოსტა-რიკაში, ჩილეში, ბელგიასა და გაერთიანებულ სამეფოში. ↑ 1.0 1.1 FY 2022 FDA Budget Request. FDA. ციტირების თარიღი: 14 January 2022 ↑ Animal Food & Feeds. Food and Drug Administration. ციტირების თარიღი: March 14, 2015 ↑ Kaplan, Sheila (20 January 2021). „Hahn Leaves F.D.A.; Woodcock Named Acting Commissioner“. The New York Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 იანვარი 2021. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი 2022. ↑ White Oak Campus Information. Food and Drug Administration (February 9, 2011). ციტირების თარიღი: May 12, 2017 ↑ FDA Overview. Food and Drug Administration. ციტირების თარიღი: August 30, 2012 ↑ FDA's International Posts: Improving the Safety of Imported Food and Medical Products. Food and Drug Administration. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 10, 2010. ციტირების თარიღი: თებერვალი 5, 2022.
ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები

ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები — ფოთოლეთის ეკლესიის წარწერების კორპუსი. ერთი ნაწილი გამოვლინდა 1939 წელს სიძველეთა კომიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების დროს. შესრულებულია კანკელის მარცხენა ბოძს მთელ სიგრძეზე. წარწერების მეორე ნაწილი გამოვლინდა 2007-2008 წლებში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დროს ჩრდილოეთის გარშემოსავლელში, სამკვეთლოს დასავლეთით მდებარე აკლდამის გადამხურავ ქვის ფილაზე. ფოთოლეთის ეკლესის ძველი კანკელის ფრაგმენტები საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება, ხოლო აკლდამის ქვის ფილა ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის პირველი ფრაგმენტის ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე ნიკოლოზის მოსახსენებელია და ასე იკითხება წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის II და III ფრაგმენტების ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება თერთმეტი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შალვას მოსახსენებელ ტექსტს წარმოადგენს და იკითხება ასე: წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის ფილაზე. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე იოვანეს მოსახსენებელია და იკითხება ასე: წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის შუა წელზე, სამივე ფილაზე. ტექსტი შედგება რვა სიტყვისაგან. იგი ვინმე მნათეს ანუ სტიქაროსანის მოსახსენებელია და ასე იკითხება: წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის პირველ ფილაზე. ტექსტი შედგება ოცდაორი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შარიაქას სავედრებელ ტექსტს წარმოადგენს და ასე იკითხება: წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის მეორე და მესამე ფილაზე. ტექსტი შედგება ოთხი სიტყვისაგან. იგი ვინმე თორნიკეს სავედრებელ ტექსტს წარწმოადგენს და იკითხება ასე: წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის მეორე ფილაზე. ტექსტი შედგება ორი სიტყვისაგან და ასე იკითხება: გოგოლაძე თ., გელაშვილი ი., ხარშილაძე ნ., ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები და მათი ისტორიულ-წყაროთმცოდნეობითი ანალიზი, ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შრომები, XIV-XV, 2016-2017 წწ. გვ. 253 ↑ ხვისტანი რ., მასალები საქართელოს ქრისტიანული არქეოლოგიისათვის, თბ. 2009, გვ. 98
ადრიან მარკე

ადრიან მარკე (დ. 6 ოქტომბერი, 1884, ბორდო – გ. 3 თებერვალი, 1955 ბორდო) — ფრანგი სოციალისტი, სტომატოლოგი და მერი. საფრანგეთის ტრანსპორტის, შინაგან საქმეთა და სახელმწიფო მინისტი, ქალაქ ბორდოს მერი. 1905 წელს შეუერთდა საფრანგეთის სოციალისტურ პარტიას. 1925-1944 წლებში იყო ქალაქ ბორდოს მერი. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ აკრიტიკებდა საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმს. 1934 წელს გასტონ დიუმერჟის მთავრობაში იკავებდა ტრანსპორტის მინისტრის თანამდებობას. 1933 წლიდან გაემიჯნა ლეონ ბლუმის ხელმძღვანელობით მოქმედ სოციალისტურ პარტიას და შეუერთდა პიერ რენოდელის მიერ შექმნილ ნეოსოციალისტურ პარტიას. 1940 წელს ფილიპ პეტენის მთავრობაში ჯერ იყო სახელმწიფო მინისტრი, ხოლო შემდგომში შინაგან საქმეთა მინისტრი. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 255-256.
აბასთუმნის დედათა მონასტერი

აბასთუმნის დედათა მონასტერი — მონასტერი ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიაში. კურორტ აბასთუმნის ვიწრო ხეობის ზემო წელზე, მდინარე ოცხის ორსავ ნაპირზე. რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III რომანოვის ვაჟის, უფლისწულ გიორგის სასახლეთა კომპლექსის მშენებლობა 1890-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო. რომანოვების სამეფო ოჯახის კომპლექსი ინგლისურ ყაიდზე გაშენებულ პარკში განთავსებულ სამ შენობას და რამდენიმე დამხმარე ნაგებობას შეიცავდა. გიორგისეულ სასახლედ იცნობს ამ ნაგებობას აბასთუმანიც. აქ ესვენა უფლისწულის ნეშთი 1899 წლის 28 ივნისს მისი ტრაგიკული დაღუპვის შემდეგ. ბიბლიოგრაფიული წყაროებიც მეტ ცნობას სწორედ ამ ნაგებობაზე გვაწვდის. ეს სასახლეა ასახული XIX საუკუნის მიწურულსა და XX საუკუნის დასაწყისის თბილისისა და პეტერბურგის არქივებში შემონახულ ფოტოებზეც. ყოფილი სასახლის ერთსართულიანი ნაგებობა ორნაწილედად შეიძლება წარმოვადგინოთ. მთავარი ნაწილი გეგმით დატეხილ სწორკუთხედს შემოხაზავდა, რომლის შუაშიც კვადრატული მოყვანილობის შუა ოთახი — დარბაზი იყო მოთავსებული. დარბაზის ირგვლივ იყო განლაგებული საძილე და სხვა მოსასვენებელი სადგომები. ნაგებობის არამთავარი ნაწილი წაგრძელებული ფლიგელი იყო, რომელიც გრძივად მიუყვებოდა კლდოვანი მთის დაფერდებულ ნაწილს და იგი ჯერ კიდევ სანატორიუმ მესხეთის აქ ყყოფნისას განადგურდა. სასახლის ტერიტორიაზე მხატვრულ-არქიტექტურული ღირებულებებით გამოირჩევა ქვის აუზი და წყარო. წყარო სასახლის პარკის დასავლეთიდან მომზღუდავი შვეული კლდის ძირშია აშენებული. იგი საგანგებო მნიშვნელობის არის არქიტექტურული თვალსაზრისით. წყაროს პროექტი გიორგი რომანოვის დაკვეთით XIX საუკუნის მეორე ნახევრის თბილისში მოღვაწე ცნობილი არქიტექტორს ოტო იაკობ სიმონსონს შეუდგენია. აღწერილი წყარო XIX საუკუნის 90-იანი წლების მიწურულში, უფლისწულის დაღუპვამდე, 1898 წელს დაპროექტდა. სასახლის ბაღში მდებარე ქვის აუზი კი სასახლის აშენების თანადროულია. ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 392-402
ადგილწარმოებისა და ხარისხის ნაციონალური ინსტიტუტი

ადგილწარმოებისა და ხარისხის ნაციონალური ინსტიტუტი (ფრანგ. Institut national de l'origine et de la qualité, INAO) — ფრანგული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 1935 წლის 30 ივლისს. მის მიზანს ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი დასახელების ღვინოების წარმოების პირობების განსაზღვრა და გაკონტროლება წარმოადგენს. მისი თანადამფუძნებელი იყო ბარონი პიერ ლე როი. ორგანო ექვემდებარება საფრანგეთის მთავრობას და წარმოადგენს საფრანგეთის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ნაწილს. დიდი ენციკლოპედია. „ღვინო“. ნაწილი I. გამომცემლობა პალიტრა L, 2017. გვ.240. INAO-ის ოფიციალური გვერდი
მიხეილ მარჯანიშვილი

მიხეილ მარჯანიშვილი (დ. უცნობია — გ. 1919) — ქართველი სუფლიორი (მოკარნახე). 1892 წელს ქუთაისში, კოტე მესხის პირველად შედგენილ დასში დაიწყო მუშაობა. ქუთაისის თეატრის დაწვის შემდეგ დასი დაიშალა. მიხეილმა ახალი დასი შეადგინდა და ხარაზოვის თეატრში დაიწყო მუშაობა. 1909 წლიდან ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. 1915 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბაქოს განყოფილების წევრი. ჭანტურიძე ს., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 256. მიხეილ მარჯანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სამკარის ციხე

სამკარის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ისტორიულ ტაოში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე სოფლის თავში, ამაღლებულ კლდეზეა გაშენებული. სულ რაღაც რამდენიმე წლის წინ თურქეთის ხელისუფლებამ ამ ციხეს კაპიტალური რემონტი ჩაუტარა. ის ფაქტობრივად თავიდან ააგეს. სამკარის ციხე ოლთისის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. ოლთისიდან სამხრეთისკენ მიმავალ გზაზე დასავლეთით გადასახვევია, სადაც სულ რამდენიმე კილომეტრის გავლის შემდეგ სოფელ სამიკალეში შევდივართ. სამკარის ციხე ზღვის დონიდან 1755 მეტრზე მდებარეობს. ციხესიმაგრე XX საუკუნის 80-იან წლებში მიწისძვრამ დაანგრია, ხოლო 2000-იან წლებში საფუძვლიანად აღადგინეს და ფაქტობრივად ძველი იერსახე დაუკარგეს. ციხესიმაგრე შუა საუკუნეების პერიოდისაა, რომელიც თავისი სტრატეგიული მნიშვნელობით მამირვანის მხარის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამხედრო ცენტრია. თანამედროვე გადაკეთების მიუხედავად, ციხესიმაგრეს ძველი ფორმები გარკვეულწილად შენარჩუნებულია. ზემოდან დაკვირვებით, ციხესიმაგრეს საინტერესო ფორმა აქვს და რელიეფს მიუყვება. ციხე სოფლის ყველაზე მაღალ წერტილშია აგებული. იქიდან ის მთელ სოფელსა და ირგვლივ არსებულს პერიმეტრს გადაჰყურებს. სამკარის ციხის ამჟამინდელი მაქსიმალური სიგრძე 64 მეტრია, ხოლო სიგანე 18 მეტრი. დღეს არსებული კედლის მაქსიმალური სიმაღლე კი 4 მეტრს აღწევს, რაც შეეხება კედლების სისქეს, ის 1,2 მეტრია. სამკარის ციხის აგების შესახებ პირდაპირი ცნობები არ გაგვაჩნია, თუმცა წყაროებში ის უკვე XIV-XV საუკუნეების მოვლენების აღწერის დროს იხსეინება. ამ დროს ციხე აგებულია და ქვეყნის თავდაცვაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. სამკარის ადგილმდებარეობამ სტრატეგიული მნუშვნელობა განვითარებულ ფეოდალურ ხანაში შეიძინა. ამას რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებდა: ფეოდალური ურთიერთობების გაღრმავება, იმიერტაოს პოლიტიკური ცენტრის, ოლთისის, თავდაცვის საჭიროება მდინარე ოლთისისწყლის მარცხენა სანაპიროს მხრიდან. IX-X საუკუნეებში მამირვანის მხარე ქართველთა სამეფოში შედის. X საუკუნეში მას ბაგრატიონთა იმიერტაოს შტო აკონტროლებს, რომლის გამორჩეული წარმომადგენელი დავით III დიდია. დავით III კურაპალატის გარდაცვალების შემდეგ ეს ტერიტორია ანდერძის წესით ბიზანტიის იმპერატორმა დაიკავა. ბიზანტიის 76-წლიანი მფლობელობის შემდეგ ის კვლავ საქართველოს უბრუნდება. თუმცა თურქ-სელჩუკების მიერ ამ მხარის დაპყრობის მერე ტაო ცილობის ობიექტია ქართველებსა და თურქებს შორის, ხოლო თამარის მეფობის დროს იგი საქართველოს შემადგენლობაში დამკვიდრდა. სამკარის ციხე გადაურჩა თემურ-ლენგის მრისხანებას, რამაც ამ ციხესიმაგრეს ისლამის მიმდევართა შორის აუღებელი ციხის სახელი დაუმკვიდრდა. სამკარის ციხის ოსმალო მმართველების ხელში გადასვლამ იქ არა მხოლოდ პოლიტიკური რეჟიმის, არამედ მნიშვნელოვან სოციალურ ცვლილებებსაც დაუდო სათავე, რაც, საბოოლოდ, ამ მხარის ეთნიკური, რელიგიური და დემოგრაფიული ცვლილებების მომასწავებელი გახდა. ოსმალური სოციალური სისტემის გაბატონებამ ციხის ფუნქციის დაკარგვა გამოიწვია. ახალ მფლობელებს, სიფაჰებს, ციხესიმაგრის განვითარებისთვის ზრუნვა ნაკლებად უწევდათ ვინაიდან ეს ციხე არ წარმოადგენდა მათ სამემკვიდრეო, მამისეულ მიწას. სამკარის ციხის სტრატეგიული მნიშვნელობის დაკარგვისთანავე მისი ფუნქცია დაიკარგა და ამის შემდეგ, შეიძლება ითქვას, რომ ძელი სამკარის უკვე ნაციხარია. ოსმალურ დათვრებში იგი აღარ იხსეინება, ვინაიდან მისი მნიშვნელობა იმდენად დაცემული იყო, რომ სპეციალურ აღნიშვნას არც საჭიროებდა. საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, XII, თბ., 2017 გვ. 171-172