laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბრაუს ტბა

აბრაუ (რუს. Абрау) — მტკნარი ტბა რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, დაბალმთიან აბრაუს ნახევარკუნძულზე, ნოვოროსიისკიდან 14 კილომეტრში. აბრაუ კეზენოიამის ტბის შემდეგ, კავკასიონის სიდიდით მეორე ტბაა. ზედაპირის ფართობი 1,6-1,8 კმ², სიგრძე 3100 მ-ზე მეტია, უდიდესი სიგანე 630 მ, საშუალო სიღრმე 5,8 მ, მაქსიმალური სიღრმე სხვადასხვა ცნობებით 10-15 მ ფარგლებშია. წყალშემკრები აუზის ფართობი 20,3 კმ². ტბის მაქსიმალური სიღრმე კაშხალზე შეინიშნება, მაგრამ ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი შემცირდა 30-დან 10,5 მეტრამდე, რაც გამოწვეული იყო გზების მშენებლობისა და ვენახების გაშენების შედეგად გამოწვეული ნაპირების ეროზიის გამო. გაუდინარია. ტბის მუდმივი შენაკადებიდან აღსანიშნავია პატარა მდინარე აბრაუ და დიურსო. ტბის წყალშემკრები ფართობის (61 %) დიდ ნაწილს იკავებს იკავებს მდინარე აბრაუს აუზი; ტბის შემდინრე სხვა ნაკადულები იკავებენ 6,3 კმ²-ს (31 %), დანარჩენი 1,6 კმ² (8 %) მოდის საკუთრივ წყლის სარკეზე. მტკნარწყლიანია და მასში ჭაობის მცენარეულობა არ არის განვითარებული. წყალში გახსნილი კირქვის გამო, მისი წყალი მოთეთრო-მოლურჯოა ან ზურმუხტისფერი. ტბის რაიონში განვითარებულია ხმელთაშუაზღვის მშრალი კლიმატი, რომელიც გავლენას ახდენს მის ჰიდროგრაფიაზე: მასში წყლის მაქსიმალური დონე ნოემბრიდან მარტამდე შეინიშნება. ზაფხულში წყალმცირეა. ტბის სანაპიროზე მდებარეობს სოფელი აბრაუ. ტბის ნაპირების აქტიური სასოფლო-სამეურნეო და რეკრეაციული ათვისება დაიწყო 1872 წლიდან. 1979 წლიდან ითვლება ბუნების ძეგლად. ჯერ კიდევ 1870 წელს, იმპერატორის ბრძანებით შეიქმნა აგრონომებისა და ინჟინრებისაგან შექმნილი სპეციალური კომისია, რომელმაც შეისწავლა ტბის შემოგარენი, რადგან იმპერატორის ბრძანებით აქ უნდა დაარსებულიყო ახალი ადგილი სახელწოდებით აბრაუ-დიურსო. ტბა ზამთარში არ იყინება. წყლის ზედა ფენის მინიმალური საშუალო თვიური ტემპერატურა ნაპირებთან თავის წლიურ მინიმუმს იანვარში აღწევს და საშუალოდ უდრის 0,2°C-ს. წყლის ტემპერატურის სწრაფი მატება ზედა ფენებში იწყება აპრილში და გრძელდება ივლისის ბოლომდე. წყლის საშუალო თვიური ტემპერატურის მაქსიმუმია 24,8°C, ხოლო აგვისტოდან მოყოლებული წყალი თანდათან გაციებას იწყებს. წყლის ზედა ფენის მაქსიმალური ტემპერატურა დარეგისტრირებულია 1954 წელს (29,8°C). ტბის ფლორა და ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია. ტბა მდიდარია თევზით, სულ გვხვდება თევზის 15 სახეობა, მათ შორის: კუმჟა, ფარფლწითელა, კვირჩხლა, იდი, კობრი და სხვა. უშუალოდ ტბის ირგვლივ ხარობს ლავანდა, როზმარინი, ლეღვი და ყურძენი. Информация на kuban-tourism.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-18. ციტირების თარიღი: 2019-04-27. ↑ Твёрдый А. В. Абрау // Кавказ в именах, названиях, легендах: опыт топонимического словаря. — Краснодар : Платонов И., 2008. — С. 12. ↑ 2.0 2.1 Министерство сельского хозяйства Российской Федерации. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2020-04-17. ↑ 100-летняя история «русского басса»[მკვდარი ბმული]
ქეთევან დედოფლის გამზირი

ქეთევან დედოფლის გამზირი — ქუჩა თბილისში, ისნისა და სამგორის რაიონებში (ავლაბარი, ნავთლუღი). ავლაბრის მოედნიდან მოსკოვის გამზირამდე. მაგისტრალური ქუჩა, რომელიც ნავთლუღს აკავშირებს ქალაქის ცენტრალურ რაიონებთან. ძველთაგანვე ცნობილი იყო კახეთის გზის სახელით. ასეა დატანილი ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შედგენილ თბილისის 1735 წლის გეგმაზეც. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კახეთის ქუჩა, 1895 წლის გეგმაზე — როგორც კახეთის დიდი ქუჩა. 1923 წელს — სტეფანე შაუმიანის, 1990 — ქეთევან წამებულის, 2005 წელს ქეთევან დედოფლის სახელი დაერქვა. გამზირზე დგას პ. ადამიანის სახელობის სომხური სახელმწიფო დრამატული თეატრის შენობა (19396, არქიტექტორი მ. ტერ-მიქელოვი), ქეთევან დედოფლის გამზირისა და თელავის ქუჩის კუთხეში — ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო „შერატონ-მეტეხი-პალასი“ (1991, არქიტექტორები: ე. ჩაკმანი, შოთა ყავლაშვილი). ქეთევან დედოფლის გამზირისა და კახეთის გზატკეცილის შესაყართანაა შპს „ისანი“. შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. გამზირზე დგას მეფე ფარნავაზ I-ის ძეგლი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორები: შოთა ყავლაშვილი, ვ. რცხილაძე). გამოდის მეტროს სადგურები „ავლაბარი“, „300 არაგველი“, „ისანი“, „სამგორი“. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 177-178, ISBN 978-99928-20-35-3.
ანა კატერინა გონძაგა

ანა კატერინა გონძაგა (იტალ. Anna Caterina Gonzaga; დ. 16 ნოემბერი, 1566, მანტუა, იტალია — გ. 3 აგვისტო, 1621, ინსბრუკი, ავსტრია) — იტალიელი არისტოკრატი და გონძაგას საგვარეულოს წარმომადგენელი. მანტუას ჰერცოგ გულიელმო გონძაგასა და ელეონორა ავსტრიელის უმცროსი ქალიშვილი. ავსტრიის ერცჰერცოგინია 1582-1595 წლებში როგორც ფერდინანდ II-ის მეორე ცოლი. საღვთო რომის იმპერატრიცა ანა ჰაბსბურგ-ტიროლელის დედა. დაქვრივების შემდეგ იგი მონაზვნად აღიკვეცა, რის შემდეგაც მას ანა იულიანა გონძაგა (გერმ. Anna Juliana Gonzaga) ეწოდა. ანა კატერინა დაიბადა 1566 წლის 16 ნოემბერს მანტუაში. იგი იყო მანტუას ჰერცოგ გულიელმო გონძაგასა და მისი მეუღლის, ერცჰერცოგინია ელეონორა ავსტრიელის უმცროსი ქალიშვილი. დედამისი საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ის მრავალი ქალიშვილიდან ერთ-ერთი იყო. მამის გარდაცვალების შემდეგ მანტუას ტახტი ანა კატერინას უფროსმა ძმამ, ვინჩენცო გონძაგამ დაიკავა. 1580 წელს ქვემო ავსტრიის ერცჰერცოგისა და ტიროლის გრაფ ფერდინანდ II-ის პირველი მეუღლე, ფილიპინა ველსი უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ერცჰერცოგმა მეორე ცოლის ძიება დაიწყო. მან თავისი არჩევანი თავიდანვე შეაჩერა ანა კატერინაზე, თუმცა მოლაპარაკებები ორ წელს გაიწელა. 1582 წლის 14 მაისს, ქალაქ ინსბრუკში შედგა ანა კატერინა გონძაგასა და ფერდინანდ II-ის ქორწინება. მათ ქორწინებაში მხოლოდ ოთხი გოგონა გაჩნდა, რომელთაგან ორი ჩვილობაში დაიღუპა. 1595 წელს ფერდინანდი გარდაიცვალა და რადგან ვაჟი არ დარჩა, მისი მემკვიდრეობა სადავო იყო. ფერდინანდისა და ანა კატერინას უფროსი ქალიშვილი — მარია მონაზონი იყო და არ შეეძლო საერო მემკვიდრეობის მიღება, რის გამოც ყველაფერი მის უმცროს დას, ანას დარჩა, რომელიც ტახტისა და მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად იძულებული გახდა თავის ბიძაშვილზე, საღვთო რომის იმპერატორ მატიასზე დაქორწინებულიყო. დაქვრივებულმა ანა კატერინამ თავი მარიასთან შეაფარა მონასტერში, სადაც როგორც ცნობილია გადამალული ჰქონდა უძვირფასესი ხელოვნების ნიმუშები, რომლებიც მას იტალიიდან გაატანეს მზითვში. აქ იგი მალევე მოექცა კათოლიკური რწმენის დიდი გავლენის ქვეშ და ქალიშვილის მსგავსად მონაზვნად აღიკვეცა, რა დროსაც ანა იულიანა დაირქვა. დარჩენილი წლები მან ამბრასის მონასტერში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა 1621 წლის 3 აგვისტოს, 54 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მთელი მისი ქონება მისი უკვე განსვენებული ქალიშვილის, ანას ქმრის ოჯახს გადაეცა. თავად ანა იულიანა დაკრძალულია წმინდა მარიამის სახელობის ინსბრუკის დედათა მონასტერში, თავის ქალიშვილ მარიასთან ერთად. მართა (1582), გარდაიცვალა ჩვილი; ანა ელეონორა (1583-1584), გარდაიცვალა ჩვილი; მარია (1584-1649), აღიკვეცა მონაზვნად; ანა (1585-1618), ცოლად გაჰყვა საღვთო რომის იმპერატორ მატიასს, თუმცა შვილი არ ჰყოლია; Dourche, Joachim M. / Schenk, Jessie (translator) A Servant of Mary: Anne Juliana of Gonzaga, Archduchess of Austria, Third Order Servite (1566-1621). Sisters, Servants of Mary, Ladysmith, Wisconsin 1995. ISBN N/A. "Bishop Bishop Johann Franz von Khuen zu Liechtenberg". Catholic Encyclopedia. Retrieved 16 January 2013. "Anna Juliana". Heiligen.net (in Dutch). Retrieved 16 January 2013.
ტარას შევჩენკოს ქუჩა

ტარას შევჩენკოს ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). ზაქარია ჭიჭინაძის ქუჩიდან ბესიკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე ერქვა კლასიკური ქუჩა (სახელი ეწოდა თბილისის კლასიკური გიმნაზიის გამო), 1923 წელს დაერქვა სოფრომ მგალობლიშვილის, 40-იან წლებში — ტარას შევჩენკოს სახელი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 187, ISBN 978-99928-20-35-3.
სალუკი

სალუკი — მწევარი ძაღლის ჯიში. მისი წინაპრები ძვ. წ. 7–6 ათასი წლით თარიღდებიან. ძველ ეგვიპტელებს წმინდად მიაჩნდათ და „ეგვიპტის სამეფო ძაღლს“ უწოდებდნენ. იყენებდნენ გაზელზე სანადიროდ. მოხდენილი, ფხიზელი, მამაცი, ტანწერწეტა, გრეიჰაუნდის მსგავსი ძაღლია; აქვს გრძელი ყურები და ხავერდოვანი ბეწვი; ერთ-ერთ სახესხვაობას ყურებზე, ფეხებსა და კუდზე გრძელი ბეწვი ეზრდება. ფერად თეთრი, მკრთალი ყავისფერი, წითელ-ყავისფერი, შავ-თრთვილაა; აგრეთვე ახასიათებს შავის, თეთრისა და ყავისფრის შეხამება. მამალი სიმაღლეში 58-71 სმ-ია, წონაში 20–27 კგ; დედალი არსებითად მომცროა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სალუკი ↑ სალუკი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
სარანგი

სარანგი (ჰინ. सारंगी) — ინდური ხემიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი. აქვს 3–4 ძირითადი და 11–15 რეზონანსული სიმი. არსებობს რამდენიმე სახესხვაობა. ყველაზე მეტად გავრცელებულია სარანგი ხის კორპუსითა (უშუალოდ ვიწრო ყელში გარდამავალი) და ტყავის დეკათი. ძირითადი სიმები აწყობილია კვარტასა და კვინტაში, რეზონანსული — დიატონიკური ბგერათრიგის ტონებში. ↑ სარანგი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
ნიუ-იორკ ტაიმზ ბილდინგი

ნიუ-იორკ ტაიმს ბილდინგი (The New York Times Building) — ცათამბჯენი მიდთაუნ მანჰეტენის დასავლეთ ნაწილში, ნიუ–იორკში. მისი მთავარი მფლობელია ნიუ-იორკ ტაიმს კომპანი, გაზეთების ნიუ-იორკ ტაიმსი, ბოსტონ გლოუბი, ინტერნეშენალ ჰერალდ ტრიბიუნი გამომცემელი. გარე სამუშაოების ძირითადი ნაწილი დასრულდა 2007 წლის მეორე ნახევარში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნიუ-იორკ ტაიმზ ბილდინგი New York Times Tower on CTBUH Skyscraper Center Lua-ს შეცდომა in მოდული:Citation/CS1 at line 4027: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
არმენ შაღელდიანი

არმენ შაღელდიანი (სომხ. Արմեն Անդրանիկի Շահգելդյան; დ. 28 აგვისტო, 1973, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ფორვარდი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. მისი უკანასკნელი საფეხბურთო კლუბი იყო მიკა. შაღელდიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 1992 წელს, სომხეთის დამოუკიდებლობის მოპოვეპის შემდეგ პირველ საერთაშორისო მატჩში. იგი მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში ეროვნული ნაკრების წევრი; გუნდშ მან 53 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და გაიტანა 6 გოლი.[1] შაღელიანი სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად ორჯერ: 1993 და 2006 წლებში დასახელდა. 2010 და 2011 წლების სომხეთს საფეხბურთო პრემიერლიგის სეზონებში იგი მიკა ერევანის მთავარი მწვრთნელი იყო. 16 წლის ასაკში, არმენ შაღელიანი არარატი ერევანში ირიცხებოდა - კლუბში, რომელშიც მან შემდეგი 6 წელი გაატარა. კლუბთან ერთად მან მოიგო სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა ორჯერ (1993, 1995) და სომხეთის თასი სამჯერ (1993, 1994, 1995). 1993 წელს იგი დასახელდა სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 1996 წელს იგი შეუერთდა პიუნიკ ერევანს. ამ კლუბში მან ერთი სეზონი გაატარა და ამავე სეზონში გახდა 1996-1997 წლების სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის ჩემპიონი, 1996-1997 წლების სომხეთის თასის მფლობელი და 1997 წლის სომხეთის სუპერთასის ფინალისტი. არმენ შაღელიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნული საფეხბურთი ნაკრების პირველ გუნდში 1992 წელს შედგა. ეს იყო სომხეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ნაკრების პირველი საერთაშორისო მატჩი. აღნიშნულ მეგობრულ შეხვედრაში სომხეთის ნაკრები მოლდოვას ნაკრებს დაუპირისპირდა. თამაში ნოლოვან ფრედ დასრულა. ამ თამაშიდან მის კარიერის დასრულებამდე (2007 წლამდე) მას ნაკრებში მუდმივად იძახებდნენ. ამ პერიოდის განმავლობაში, მან მონაწილეობა მიიღო 53 თამაშში (სომხეთის ყველა დროის მე-8 ადგილი) და გაიტანა 6 გოლი (სომხეთის ყველა დროს მე-7 ადგილი). არმენ შაღელიანს ჰყავს ვაჟი, ანდრანიკი, რომელიც მამის მსგავსად ფეხბურთელია. კლუბ მიკაში არმენის მთავარი მწვრთნელობის პერიოდში ანდრანიკი გუნდის ძირითად ფორვარდად თამაშობდა. მამის მთავარ მწვრთნელის თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ, სეზონის ბოლოს იგი წავიდა კლუბ ულისში. არმენ შაღელდიანი — National-Football-Teams.com armfootball.tripod.com არმენ შაღელდიანი — FootballFacts.ru (ru) არმენ შაღელდიანი — FootballDatabase.eu ↑ Armen Shahgeldyan is the best დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. , from A1PLUS, retrieved 4 December 2006 ↑ Сын Шахгельдяна прошел просмотр в "Црвене Звезде" hy. ArmFootball.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 იანვარი 2013. ციტირების თარიღი: 16 March 2013.
სომხური თოლია

სომხური თოლია - ანუ სევანის ტბის ვერცხლისფერი თოლია. ცხოვრობს კავკასიაში, ახლო და შუა აღმოსავლეთის რეგიონში. ადრე ის კლასიფიცირდებოდა, როგორც ვერცხლისგულის ქვესახეობა, მაგრამ ამჟამად ის დამოუკიდებელი ფორმით არის წარმოდგენილი, მეჭვავიასნაირნთა ოჯახში. აღნიშნული ინდივიდის ოჯახი მოიცავს, 22 გვარს და 100 სახეობას. სომეხი თოლია ხასიათდება ყვითელი ფერის ფეხით, ოდნავ პატარა, მუქი ნაცრისფერი ზურგითა და მუქი თვალებით. ფრთებზე შავი ფერის ზოლით და უფრო ხშირად პატარა თეთრი ლაქებით. ზამთარში ფრინველები, როგორც წესი ყავისფერნი არიან. მათ აქვთ მოთეთრო ბუმბული, ფერმკრთალი ფუმფულა და ვიწრო, მკაფიო შავ ზოლიანი კუდი. ძირითადად სომხურ თოლიას ბუდე მთიანი ტბის მახლობლად აქვს . ცხოვრობს სომხეთში, საქართველოში, თურქეთსა და დასავლეთ ირანში. სომხეთში ყველაზე დიდი პოპულაცია არის სევანის ტბის აუზში, არბის ტბაზე, მდინარეების არაქსისა და ახურიანის ხეობებში. ფრინველთა უმეტესობა ზამთარში მიგრირებს თურქეთის, ლიბანისა და ისრაელის სანაპიროებზე. ამ ინდივიდების უფრო მცირე რაოდენობა - კვიპროსსა და ეგვიპტეში გვხვდება. თოლიებს აქვთ მცენარეული ბუდეები ნაპირზე, კუნძულებზე ან ტბაზე აგებული. დებს დაახლოებით სამ კვერცხს, ძირითადად, აპრილის ბოლოს. ბუდეების კოლონიები ძალიან მკვრივია, ბუდეები ერთმანეთთან ახლოსაა და მათ შორის ტერიტორიული კონფლიქტები არ არის გამორიცხული. სევანის ტბის თოლიის სიგრძე მერყეობს 52-დან 62 სანტიმეტრამდე ფრთების გასწვრივ, იწონის 600-დან 960 გრამამდე. მათი დამახასიათებელი ნიშნებია მასიური სხეული, საშუალო სიგრძის გრძელი მრუდი ფრთები. კუდი მოკლე აქვთ. ფეხები გაშლილია, კარგად განვითარებული საცურაო გარსით. ძირითადად თოლიები ითვლებიან საშუალო ზომის ფრინველებად. ძირითადად თოლიები ნადირობენ თევზებზე, კიბოსნაირებზე, მფრინავ და წყლის მწერებზე. ასევე იციან, სხვა ფრინველების ბუდეებიდან, კვერცხების ჭამა. სევანის ტბის თიოლიაც სხვა თოლიების მსგავსად ხშრად სტუმრობს: საკვების ნარჩენებს, ნაგავსაყრელებს და სათევზაო გემებთან ახლოს ხშირად დაფრინავს. შეიძლება ის შევნიშნოთ მოშორებით წყლის წყლებიდან ათობით კილომეტრის მანძილზე. ცხოველური საკვების გარდა, იკვებება ტყის კენკრით. ასე, რომ დიდი თოლიები ანგრევენ სხვა ფრინველებთა ბუდეებს, ჭამენ ნარჩენებს, ტყის კენკრასა და მძორს. Alan Harris, Hadoram Shirihai & David Christie. 1996 The Macmillan Birder’s Guide to European and Middle Eastern Birds. Macmillan, London. Snow D. W. & Perrins C. M. 1998. The Birds of the Western Palearctic, Concise Edition. Oxford University Press, Oxford Vol. 1. Armenian Gull photos by Rudy Offerein. Armenian Gull photos by Martin Reid. Avibase entry for Armenian Gull დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. . Birdguides — Armenian Gull. Photo of an Armenian Gull with spanned wings at Lake Sevan. Photo of a group of Armenian Gulls at Lake Sevan.
გალაკტიონ ტაბიძის ქუჩა

გალაკტიონ ტაბიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი). თავისუფლების მოედნიდან ლადო ასათიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 20-იან წლებში. 1841 წლის შედგენილს თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც განის ქუჩა. სავარაუდოა, რომ ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა სენატორი განი (ჰანი). 1923 წელს ეწოდა აკაკი წერეთლის, 1959 წელს — გალაკტიონ ტაბიძის სახელი. 1984 წლიდან გალაკტიონის ქუჩა . ამჟამად ისევ გალაკტიონ ტაბიძის ჰქვია. ძველი შენობათაგან აღსანიშნავია სახლი №22 (19883, არქიტექტორი ა. ზალცმანი), რომელიც ეკლექტიკური ხასიათისაა, ფასადებზე XIX საუკუნის ევროპული არქიტექტურის ელემენტები ოსტატურადაა შეხამებული ქართულ ეროვნულ მოტივებთან. № 20 სახლში განთავსებულია კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრი „კავკასიური სახლი“, რომლის შემადგენელი ნაწილია სმირნოვების საგვარეულო მუზეუმი — ალექსანდრე პუშკინის მემორიალი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 169, ISBN 978-99928-20-35-3.
პური (ქალაქი)

პური (ჰინდი: पुरी purī) — ქალაქი აღმოსავლეთ ინდოეთის შტატ ორისაში. ქალაქი განთქმულია აქ მდებარე ჯაგანნათის ტაძრით, რომელიც გვიანდელ მეთერთმეტე საუკუნეში აშენდა. პური ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. მდებარეობს ბენგალის ყურის სანაპიროზე და პოპულარული საზღვაო კურორტია.
ქერიმ ქერიმოვი (გენერალი)

ქერიმ ალიევიჩ ქერიმოვი (აზერ. Kərim Abbasəli oğlu Kərimov; დ. 14 ნოემბერი, 1917 — გ. 29 მარტი, 2003) — აზერბაიჯანული წარმოშობის საბჭოთა ინჟინერი, გენერალ-ლეიტენანტი, საბჭოთა კავშირის კოსმოსური პროგრამის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მრავალი წლის მანძილზე იყო საბჭოთა კავშირის კოსმოსური პროგრამის ცენტრალური ფიგურა. მიუხედავად მისი მოწინავე როლისა, ქერიმოვის ვინაობა დიდი ხნის განმავლობაში უცნობი იყო საზოგადოებისთვის. ქერიმოვი იყო 1950-იან წლებში საბჭოთა წარმატებების ერთ-ერთი მთავარი არქიტექტორი: 1957 წელს, პირველი სატელიტის, Sputnik 1-ის გაშვებისას, 1961 წელს Vostok 1-დან იური გაგარინის მიერ მსოფლიოს ირგვლივ შემოფრენისას, 1967 წელს პირველი სრული ავტომატიზირებული კოსმოსური დოკინგისა Cosmos 186-სა და Cosmos 188-ს შორის და ორბიტული სადგურების Salyut და Mir გაშვებისას (1971-1991 წლები). ქერიმ ქერიმოვი დაიბადა 1917 წლის 14 ნოემბერს, აზერბაიჯანის (მაშინ რუსეთის იმპერიის ნაწილი) დედაქალაქ ბაქოში, ინჟინერ-ტექნოლოგის ოჯახში. 1942 წელს აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტის დასრულების შემდეგ ქერიმოვმა სწავლა განაგრძო ძერჟინსკის საარტილერიო აკადემიაში, სადაც მან თავადვე შეისწავლა სარაკეტო სისტემების დიზაინი. როგორც სარაკეტო ტექნოლოგიების სპეციალისტი, მეორე მსოფლიო ომის დროს იგი თავიდანვე კატიუშას სარაკეტო დანადგარების განვითარებაზე მუშაობდა. ამ დარგში გაღებული წვლილისთვის ქერიმოვი წითელი ვარსკვლავის ორდენით დაჯილდოვდა. ქერიმოვი თავიდანვე ჩაერთო საბჭოთა აერონავტიკაშიც. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქერიმოვი კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების საბჭოთა პროგრამაზე მუშაობდა. რაკეტების სხვა ექსპერტებთან ერთად 1946 წელს ქერიმოვი გერმანიაში გაიმგზავრა, რათა გერმანული V-2 რაკეტის შესახებ ინფორმაცია შეეგროვებინა. სხვა საბჭოთა კოსმოსური პიონერების მსგავსად, საბჭოთა ხელისუფლება მრავალი წლის მანძილზე ქერიმ ქერიმოვის ვინაობას საჯაროდ არ ამხელდა. სატელევიზიო გადაცემების დროს კამერები ყოველთვის ფოკუსირებული იყო კოსმონავტებზე და არა იმ პრიოვნებებზე, რომლებსაც ასტრონავტები მისიის განხორციელების შესახებ ინფრომაციას აწვდიდნენ. რადგანაც ქარიმოვი „საიდუმლო გენერალი“ იყო, კამერის თვალთახედვის არიდან ის ყოველთვის იმალებოდა, მხოლოდ მისი ხმა ისმოდა. მისი სახელი საიდუმლოდ რჩებოდა „გლასტნოსტამდე“, რის შემდეგაც მისი სახელი პირველად 1987 წელს, გაზეთში Pravda მოიხსენიეს. 1991 წელს, გადადგომის შემდეგ ქერიმოვი რუუეთის ფედერაციის კოსმოსური სააგენტოს მთავარი კოსმოსური ფრენების კონტროლის კონსულტანტი იყო და დაწერა The Way to Space, საბჭოთა კოსმოსური პროგრამის ისტორია. ქერიმქეიმოვი იყო სოციალისტური შრომის გმირი, სტალინური და ლენინური პრემიების ლაურეატი, საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის მფლობელი, საბჭოთა არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. ქერიმოვი 2003 წლის 29 მარტს, 85 წლის ასაკში, მოსკოვში გარდაიცვალა. The Independent. Obituary: Lt-Gen Kerim Kerimov. "Behind Soviet Aeronauts: Interview with General Karim Karimov," Azerbaijan International, Vol. 3:3 (Autumn 1995), pp. 34–37, 82. [1] Biography of Kerim Kerimov (In Russian) Encyclopædia Britannica. Kerim Kerimov, or Kerim Aliyevich Kerimov (Azerbaijani scientist)
ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირი

ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირი — გამზირი თბილისში, საბურთალოსა და ვაკის რაიონებში (საბურთალო). პეკინის გამზირიდან პეტრე ქავთარაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 1941 წელს დაერქვა ივანე პავლოვის, 1990 წელს — ალექსანდრე ყაზბეგის სახელი. ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირი ვაჟა-ფშაველას გამზირთან ერთად წარმოადგენს საბურთალოს ცენტრალურ მაგისტრალს. მისი განაშენიანება დაიწყო 1956 წელს. გარდა საცხოვრებელი სახლებისა, გამზირზე განლაგებულია სასწავლო, სამეცნიერო, ადმინისტრაციული, კულტურულ-საგანმანათლებლო და სხვა საზოგადოებრივი დანიშნულების შენობები. ქუჩაზეა ფერდინანდ თავაძის სახელობის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი, ჰემატოლოგიისა დატრანსფუზიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, ინფექციური პათოლოგიის, შიდსის და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი, ვახტანგ ბოჭორიშვილის სახელობის სეფსისის საწინააღმდეგო ცენტრი. 2006 წელს ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირზე მდებარე წითელ ბაღს მიენიჭა ვასო გოძიაშვილის სახელი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 183, ISBN 978-99928-20-35-3.
ქერი (ლერიქი)

ქერი (აზერ. Ker) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. ქერი GEOnet სახელების სერვერზე
რამაზ ჩხიკვაძის ქუჩა

რამაზ ჩხიკვაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ნუცუბიძის პლატო). დასაწყისი შალვა ნუცუბიძის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 70-იან წლებში. 1981 წელს ნუცუბიძის პლატოზე მდებარე უსახელო ქუჩას გიორგი ძოწენიძის სახელი ეწოდა. 2015 წელს რამაზ ჩხიკვაძის ქუჩა დაერქვა. ↑ ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 200, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ ქ. თბილისში, ვაკის რაიონში, გიორგი ძოწენიძის ქუჩისთვის რამაზ ჩხიკვაძის სახელის მინიჭების შესახებ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო (28 ივლისი, 2015). ციტირების თარიღი: 4 თებერვალი, 2024
ტივოლის ბაღები

ტივოლის ბაღები (Tivoli) — განთქმული გასართობი პარკი კოპენჰაგენში, დანია. პარკი 1843 წლის 15 აგვისტოს გაიხსნა და დღემდე ხელუხლებლად შერმოჩენილი უძველესი გასართობი პარკია მსოფლიოში. გასართობ პარკს თავდაპირველად "Tivoli & Vauxhall" ეწოდებოდა; "Tivoli" პარიზში მდებარე Jardin de Tivoli სახელზე დაერქვა (რომელსაც თავის მხრივ სახელი რომთან მდებარე ტივოლისა ერქვა), და "Vauxhall" - ლონდონში არსებული ვოქსოლის ბაღების სახელზე. წყარო 1995–2005: Clavé, Salvador Anton: The global Theme Park Industry. 2007, S. 65 2006–2010: Global Attractions Attendance Reports 2006–2010 (2006 დაარქივებული 2007-04-22 საიტზე Wayback Machine. , 2007 დაარქივებული 2014-03-27 საიტზე Wayback Machine. , 2008, 2009 დაარქივებული 2015-09-04 საიტზე Wayback Machine. , 2010 დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. ) ანდერსენის სასახლე განათებული ბაღის ხედი ვაფელბარიეტი ღამით იაპონური კოშკი დანიის ტურიზმი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტივოლის ბაღები ოფიციალური საიტი (დანიური) ოფიციალური საიტი (ინგლისური) Copenhagen-Portal – Tivoli and History დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine. The Roller Coaster Database's page about Tivoli დაარქივებული 2007-03-12 საიტზე Wayback Machine. Tivoli Gardens Article დაარქივებული 2009-04-10 საიტზე Wayback Machine. Picture gallery including Tivoli's first Halloween season
აკაკი წერეთლის გამზირი

აკაკი წერეთლის გამზირი — გამზირი თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე). გიორგი ცაბაძის ქუჩიდან შოთა შალიკაშვილის ხიდამდე. საფუძველი ჩაეყარა შუა საუკუნეებში თბილისის ჩრდილოეთ განაპირა დასახლების, დიდუბის, გაჩენის შემდეგ. XIX საუკუნის 20-იან წლებში აქ გადიოდა გზა ვიურტემბერგელ გერმანელთა დასახლება ალექსანდერდორფამდე და ერქვა „გზა გერმანელთა კოლონიაში“. XIX საუკუნის შუა ხანებში აქ დასახლდნენ მოლოკნები, რომლებიც რუსეთის იმპერიის ცენტრალური რაიონებიდან ჩამოვიდნენ. 1872 წელს, თბილისი–ფოთის რკინიგზის გაყვანის შემდეგ, აქ ქუჩაზე ძირითადად რკინიგზის მუშები დასახლდნენ, შემდეგ — ტრამვაელები. თბილისის 1867 და 1900 წლების გეგმების მიხედვით აკაკი წერეთლის გამზირის დასაწყისი ეჭირა ელისაბედის, ახლანდელი მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩას. ქუჩა თანდათან გაიზარდა ჩრდილოეთით. 30-იან წლებში ბრძოლის ქუჩა დაერქვა (რევოლუციური წარსულის გამო). დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. დიდუბის ინტენსიური განაშენიანების შედეგად წარმოიქმნა პროსპექტი, რომელსაც 1958 წელს მიენიჭა აკაკი წერეთლის სახელი. ეს არის დიდუბის რაიონის ძირითადი მაგისტრალი (სიგრძე დაახლოებით 3,8 კმ), მიემართება მტკვრის პარალელურად და უერთდება შოთა შალიკაშვილის (ყოფილი დიდუბის) ხიდს, რომელიც ამ რაიონს აკავშირებს დიღომთან. 60-იან წლებში დაიწყო გამზირის გაფართოება-რეკონსტრუქცია. ძირითადად განაშენიანებულია რვასართულიანი საცხოვრებელი სახლებით. გამზირზეა სააქციო საზოგადოება „თბილქალაქმშენი“, შპს „სამთო ქიმია“, შპს „კოკა-კოლა ბოთლერს ჯორჯია“, ეროვნული სტადიონი [XX საუკუნის 30-იანი წლები, არქიტექტორი არჩილ ქურდიანი, არქიტ. ნ. გრინევსკის მონაწილეობით. რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1976 (არქიტექტორები: ა. და გ. ქურდიანები. კონსტრუქტორი შ. გაზაშვილი) და 2006 წელს (არქიტექტორები: გ. და ა. ქურდიანები)], დიდუბის ღვთისმშობლის ეკლესია, ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონი, საგამოფენო ცენტრის — „ექსპოჯორჯიის“ პავილიონები, მძლეოსნობის სასახლე (1979, არქიტექტორები: მ. ლიპარტელიანი, მ. ჩხენკელი, რ. ჯანაშია). გამზირზე დგას აკაკი წერეთლის ძეგლი (მოქანდაკე ბ. ავალიშვილი, არქიტექტორი ოთარ ლითანიშვილი), სკულპტურული კომპოზიცია „გონების აღმაფრენა“ (მოქანდაკე ლ. მამალაძე). გამოდის მეტროს სადგურები „წერეთელი“, „დიდუბე“. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 201-202, ISBN 978-99928-20-35-3.