laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვალიორი

ვალიორი (ფრანგ. Valeur) — ფერწერასა და გრაფიკაში ტონის სხვადასხვა ელფერი, ან შუქისა და ჩრდილის თანამიმდევრული გრადაცია ერთი რომელიმე ფერის ფარგლებში. ვალიორული გრადაციის სისტემატური გამოყენების შედეგად საგნები ჰაერსა და სინათლესთან კავშირში გამოიხატება, ფერთა ერთიერთდამოკიდებულება და გადასვლებიც უფრო იხვეწება და საერთო კოლორიტიც ღრმა და მდიდრული ხდება (დ. ველასკესის, ი. ვერმეერის, ჟ. ბ. შარდენის, კამილ კოროს და სხვა ფერწერული ნაწარმოებები). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 284.
ვალისნერია

ვალისნერია (ლათ. Vallisneria, სახელი ეწოდება ანტონიო ვალისნერის პატივსაცემად.) — ერთლებნიან მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი წყლის სუროსებრთა ოჯახისა. წყალში ჩაყურსული ბალახია. ამ გვარის 6 სახეობა გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერი სარტყლის წყალსატევებში ყველაზე მეტად ცნობილია Vallisneria spiralis, რომელიც გვხვდება დუნაის, დნეპრისა და ვოლგის შესართავში, კავკასიის, შუა აზიისა და შორეული აღმოსავლეთის ტბებში; საქართველოში - ბებესირის ტბა (აფხაზეთი). მისი ცალსქესიანი ყვავილები დასამტვერად წყლის ზედაპირზე ამოტივტივდება, შემდეგ კვლავ წყალში ჩაიძირება და ნაყოფიც იქ მწიფდება. ვალისნერიას ხშირად ამრავლებენ აკვარიუმებში. საკვები ბალახია თევზებისა და მცურავი ფრინველებისათვის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 284. ↑ D. Gledhill (1994). The Names of Plants. Cambridge University Press, Cambridge, UK.. ISBN 9780521366755.
რენე შმერლინგი

რენე შმერლინგი (გერმ. Rene Schmerling; დ. 5 დეკემბერი, 1901, თბილისი, — გ. 18 თებერვალი, 1967, თბილისი) — გერმანული წარმოშობის ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1966). ქართული ხელოვნების მკვლევარი რენე შმერლინგი დაიბადა 1901 წლის 5 დეკემბერს. იყო ფერმწერისა და გრაფიკოსის ოსკარ შმერლინგის ქალიშვილი. დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1929 წელს. მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში; 1941 წლიდან იყო ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. მან ფუძემდებლური ნაშრომები შექმნა შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ხუროთმოძღვრული დეკორის, ძველი ქართული ქანდაკების, ხელნაწერი წიგნის მხატვრული მორთულობის შესახებ. რენე შმერლინგი იკვლევდა ქართული პალეოგრაფიის საკითხებს და ქართულ ხელოვნებას. გამოქვეყნებული აქვს აგრეთვე პოპულარული ნაშრომები — გზამკვლევები ძველი ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების შესახებ. მის შრომებს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილ სამეცნიერო ლიტერატურაში. რენე შმერლინგი ცნობილი იყო როგორც ექსლიბრისის კოლექციონერი. 2013 წელს თბილისში შედგა რენე შმერლინგის ექსლიბრისის უნიკალური კოლექციის გამოფენა, რომელიც მოიცავს ორ ასეულზე მეტ ქართული, სომხური, რუსული და ევროპული ექსლიბრისის საუკეთესო, უნიკალურ ნიმუშებს — XIX საუკუნიდან XX საუკუნის 30-იანი წლების ჩათვლით. ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, აკადემიკოსი გიორგი ჩუბინაშვილი ასე ახასიათებდა შმერლინგის მოღვაწეობას: ↑ 1.0 1.1 Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570"></a> ↑ ბერიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ რენე შმერლინგის ექსლიბრისის უნიკალური კოლექციის გამოფენა გაიმართა ↑ ტომით უცხო და გულით ქართველი ქალბატონი-რენე შმერლინგი
აიშე ერზანი

აიშე ერზანი (თურქ. Ayşe Erzan; დ. 1949, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი. აიშე ერზანი დაიბადა 1949 წელს, ანკარაში. სტამბოლში მიღებული განათლების შემდეგ, ერზანი აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც 1970 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ბრინ-მარის კოლეჯში, ხოლო 1976 წელს დოქტორის ხარისხი სტოუნი-ბრუკის უნივერსიტეტში. შემდგომში, ერზანი ანკარაში დაბრუნდა და ერთი წელი ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე დაჰყო, შემდეგ კი, 1977 წელს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის პერსონალს შეუერთდა. ამ პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო მშვიდობიან და ქალთა მოძრაობებში. 1980 წლის თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, ქვეყანა დატოვა. 1981-1990 წლებში ერზანი მუშაობდა და ასწავლიდა სხვადასხვა სამეცნიერო დაწესებულებებსა და უნივერსიტეტებში. 1981-1982 წლებში მუშაობდა ჟენევის უნივერსიტეტის თეორიული ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1982-1985 წლებში იყო პორტუს უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი, 1985-1987 წლებში ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტის ფონდის თანაშემწე მარბურგის თეორიული ფიზიკის დეპარტამენტში. 1987-1990 წლებში მუშაობდა გრონინგენის უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომლად. ასევე იყო ტრიესტის თეორიული ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრის მკვლევარი. 1990 წელს დაბრუნდა სტამბოლში და მუშაობა დაიწყო სტამბოლის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ასევე განაგრძო კვლევა ფეზა გიურსეის ინსტიტუტში. ერზანი, 1995 წელს გახდა თურქეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასოცირებული წევრი, ხოლო 1997 წელს ნამდვილი წევრი. შემდგომში თურქეთის სამეცნიერო კვლევითი საბჭოს (TÜBİTAK) სამეცნიერო პრიზი მიიღო. 2003 წელს გადაეცა „ლორეალ-იუნესკოს ჯილდო ქალებისათვის მეცნიერებაში“, ხოლო 2009 წელს რამალის პრემია. არის მსოფლიო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. აიშე ერზანი სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის საიტზე. ↑ https://www.gettyimages.pt/detail/fotografia-de-not%C3%ADcias/ayse-erzan-recipient-of-the-2003-loreal-unesco-fotografia-de-not%C3%ADcias/583567190 ↑ https://www.aps.org/programs/honors/prizes/sakharov.cfm ↑ 3.0 3.1 Hizlan, Doğan (9 March 2003). „Fizikçi“. Hürriyet (Turkish). ↑ Ayşe Erzan. Palestine Academy for Science & Technology. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 დეკემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 10 November 2015. ↑ 5.0 5.1 Hahn-Koenig, Monica Anke. Alumnae Profiles: Ayse Erzan, 'outstanding' scientist. Bryn Mawr Alumnae Bulletin. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 ოქტომბერი 2017. ციტირების თარიღი: 10 November 2015. ↑ Rammal Award 2009. EuroScience (July 10, 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 8, 2015. ციტირების თარიღი: მაისი 9, 2018.
ინგებორგ დანიელი

ინგებორგ დანიელი (დან. Ingeborg af Danmark; ფრანგ. Ingeburge de Danemark) (დ. 1174 - გ. 29 ივლისი 1237) — დანიის მეფე ვალდემარ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სოფია მინსკელის ასული. საფრანგეთის დედოფალი ორჯერ, პირველად 1193 წელს სულ 10 დღით, ხოლო მეორედ 1200-1223 წლებში როგორც ფილიპ II-ის მეუღლე. ინგებორგი იყო დანიის მეფე ვალდემარ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სოფია მინსკელის ასული. 1193 წელს ინგებორგი მიათხოვეს საფრანგეთის ახლად დაქვრივებულ მეფე ფილიპ II-ს, რომელიც მასზე 10 წლით უფროსი იყო. ფილიპის პირველი ცოლი, დედოფალი იზაბელა ენოელი 19 წლის ასაკში გადაჰყვა ტყუპ ვაჟებზე ქორწინებას, რომელთაგან უფროსი საფრანგეთის მეფე ლუი VIII გახდა. მათი ქორწინება კატასტროფულად დაიწყო, რის გამოც სულ ათ დღეში ფილიპი მას გასცილდა და მისი დანიაში დაბრუნება განიზრახა. ამ დროს ისინი ოფიციალურად კვლავ ცოლ-ქმარი იყვნენ, რის გამოც ინგებორგი სუასონის სასახლეში გადავიდა. ამ ამბიდან სამ თვეში რომის პაპმა ისინი ოფიციალურად გაჰყარა ერთმანეთს, რის შემდეგაც ინგებორგი დანიაში დაბრუნდა, ფილიპმა კი ცოლად აგნეს მერანიელი შეირთო. ინგებორგი ამ ამბით უკმაყოფილო იყო და თავიდანვე არ სურდა გაყრა. ფილიპის მესამე ქორწინებიდან მალევე მან მიმდინარე მოვლენები გააპროტესტა და დანიიდან კვლავ საფრანგეთში დაბრუნდა. ინგებორგმა რომის პაპთან დელეგაცია გააგზავნა და ფილიპისთვის ცოლის გაცილება მოსთხოვა. რომის პაპი დანიის მეფის ასულს დათანხმდა და ფილიპს აგნესთან განქორწინებისკენ მოუწოდა, თუმცა ფილიპმა პაპი დააიგნორა. ინგებორგის ასეთმა ქმედებამ ფილიპი განარისხა. ვინაიდან ინგებორგი საფრანგეთში იყო, ფილიპმა ის დააპატიმრა და ეტამპის ციხესიმაგრეში გამოკეტა მრავალი წლის მანძილზე, საიდანაც ინგებორგი ძლივს გამოვიდა. ინგებორგის განთავისუფლების შემდეგ, ფილიპმა მასზე ხელახალა დაქორწინება მოისურვა. ფილიპი და აგნეს მერანიელი 1196 წელს დაქორწინდნენ და ორი შვილი შეეძინათ - ფილიპი და მარი. როცა ფილიპმა კვლავ ინგებორგზე დაქორწინება მოისურვა, იგი 1200 წელს აგნესს გასცილდა, რომელიც ერთ წელიწადში გარდაიცვალა კიდეც. ცხადია ფილიპს ინგებორგზე ქორწინება მხოლოდ პოლიტიკური მიზნების გამო სურდა, ვინაიდან იგი დანიის პრინცესა იყო, დანია კი ევროპის ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო. 1200 წელს ისინი ხელ მეორედ დაქორწინდნენ და ინგებორგი კვლავ დედოფალი გახდა. 1213 წლამდე ისინი თითქმის არ კონტაქტობდნენ, რის შემდეგაც სამუდამოდ შერიგდნენ. 1223 წელს კი ფილიპ II გარდაიცვალა. სიკვდილის წინ მან თავის შვილებს დაუბარათ, რომ ინგებორგისთვის ეპატრონათ და მასზე ეზრუნათ. სიცოცხლის ბოლო წლები დედოფალმა ინგებორგმა ფუფუნებაში, უზრუნველობასა და ფუჭ დროის კარგვაში გაატარა. რაც უფრო ხანში შედიოდა, მით უფრო ცილდებოდა რელიგიურ ცხოვრებას. 1237 წლის 29 ივლისს ინგებორგ დანიელი გარდაიცვალა. Alex Sanmark – The Princess in the Tower (History Today February 2006) http://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/68.html დაარქივებული 2016-12-20 საიტზე Wayback Machine. http://www.corpusetampois.com/che-20-guibourge1957etampes702chateauprison.html https://www.historyofroyalwomen.com/denmark/ingeborg-denmark-queen-france/
ვამპირი (ცხოველი)

ვამპირი (ლათ. Vampyrum) — ძუძუმწოვრების გვარი ხელფრთიანების რიგისა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ ამერიკასა და დიდი ანტილის კუნძულებზე. გვარში ერთი სახეობაა — დიდი ვამპირი (Vampyrum spectrum). სხეულის სიგრძე 13 სმ აღწევს, ფრთების შლილი — 70 სმ. აქვს დიდი ყურის ნიჟარები, ცხვირზე — დამახასიათებელი, ზემოთ შევიწროებული დანამატი. ღამის ცხოველია. იკვებება მწერებითა და ხილით. ბინადრობს ხშირ ტყეში, ზოგჯერ ადამიანის საცხოვრებელშიც. მიუხედავად სახელწოდებისა, ვამპირი არ მიეკუთვნება სისხლმწოვისებრთა ოჯახს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 287.
ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის აღდგომის ტაძარი

ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის აღდგომის ტაძარი (რუს. Воскресенский собор Воскресенского Новодевичьего монастыря) — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს მოსკოვის პროსპექტზე, სანქტ-პეტერბურგის მოსკოვის რაიონში, ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის ტერიტორიაზე. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ხუთთავიანი, ორსართულიანი აღდგომის ტაძარი ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის არქიტექტურული დომინანტია. ტაძრის სიმაღლეა დაახლოებით 50 მეტრი. ტაძარი შენდებოდა 1849-1861 წლებში არქიტექტორების ნიკოლაი ეფიმოვისა და ნიკოლაი სიჩიოვის პროექტის მიხედვით რუსულ-ბიზანტიურ სტილში და ჩამოჰგავს XV საუკუნის ვლადიმირ-სუზდალის ტაძრებს. ტაძარში შესასვლელი მდებარეობს მაღალ თაღოვან კარიბჭეში, რომელიც გადის მოსკოვის პროსპექტზე. ტაძრის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადები გაფორმებულია დეკორაციული თაღებით. ტაძარს ამშვენებს მოოქროვილი ხახვისებური ხუთი გუმბათი. ოთხ პატარა გუმბათზე განთავსებულია ზარები. ტაძრის შიგნით განთავსებულია ხუთი საკურთხეველი: ცენტრალური საკურთხეველი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის სახელზე, მარჯვენა ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, მარცხენა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, ქოროს მარჯვენა ყველაწმინდის სახელზე, ხოლო მარცხენა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1874-1875 წლებში არქიტექტორ გ. კარპოვის პროექტის მიხედვით ტაძრის სარდაფში ამოაშენეს კიდევ ერთი საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს თეოდოსი იღუმენისა და გრიგოლ საკვირველთმოქმედის სახელზე. მოხატულობა შეასრულეს მონასტრის მხატვრებმა და მონაზვნებმა. ღვთისმშობლის მიძინების ეგვტერში დაცულია სმოლენსკის ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც მოხატა იღუმენია თეოფანიამ და ითვლება სასწაულმოქმედად. ტაძარი დახურეს 1932 წელს. 1996 წელს ტაძარი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ამჟამად მიმდინარეობს ტაძრის რეკონსტრუქცია. Официальный сайт Воскресенского Новодевичьего монастыря დაარქივებული 2016-05-24 საიტზე Wayback Machine.
მარტინა ჰინგისი

მარტინა ჰინგისი (Martina Hingis; დ. 30 სექტემბერი, 1980, კოშიცე, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკური წარმოშობის შვეიცარიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. ჰინგისს ერთეულებში 5 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 ავსტრალიის ღია პირველობა, 1 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 უიმბლდონი. 1990-იან წლებში, ჰინგისმა რამდენიმე რეკორდი დაამყარა. 1997 წელს ავსტრალიის ღია პირველობის მოგებით, მარტინა გახდა დიდი სლემის ტურნირების ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული 16 წლის და 3 თვის ასაკში. ორ თვეში იგი გახდა ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა პირველი ჩოგანი ერთეულთა რეიტინგში. 2002 წელს 22 წლის ასაკში, მარტინას ტრავმების გამო ჩოგბურთისთვის თავის დანებება მოუწია. ამ დროისთვის მას უკვე WTA-ის 40 ტიტული ჰქონდა მოგებული, 1997-დან 2001 წლამდე, იგი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ქალი ჩოგბურთელი იყო. ჰინგისი 2006 წელს დაუბრუნდა ჩოგბურთს, მოიგო რამდენიმე ტურნირი და რეიტინგში მეექვსე ადგილამდე ავიდა, თუმცა მას კვლავ დაეწყო ტრავმები. ასევე 2007 წელს იგი უიმბლდონის სამედიცინო შემოწმებაზე ჩავარდა ორგანიზმში კოკაინის არსებობის გამო, რის გამოც მარტინა ორი წლით იქნა დისკვალიფიცირებული. მან მეორედ გამოაცხადა კარიერის დასრულება, თუმცა 2013 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა ჩოგბურთს. ჰინგისი კარიერის ბოლომდე მხოლოდ წყვილთა და შერეულ წყვილთა მატჩებში იღებდა მონაწილეობას. საბოლოოდ ერთეულებში მარტინა ჰინგისმა WTA-ის 43 ტურნირი მოიგო, აქედან 2 წლის შემაჯამებელი ტურნირი. იგი 209 კვირის განმავლობაში ლიდერობდა ერთეულთა მსოფლიო რეიტინგში. წყვილებში მან 13 დიდი სლემის ტურნირზე გაიმარჯვა. მარტინამ კარიერაში 64 წყვილთა ტურნირი მოიგო და წყვილთა რეიტინგში 90 კვირის განმავლობაში იკავებდა პირველ ადგილს. ჰინგისმა ასევე 7 დიდი სლემის ტიტული მოიგო შერეულ წყვილებში. ოლიმპიურ თამაშებზე, მას ერთი ვერცხლის მედალი აქვს წყვილთა თანრიგში მოპოვებული. სანაკრებო დონეზე, ჰინგისმა ერთხელ მოიგო ჰოპმანის თასი შვეიცარიის ნაკრებთან ერთად. მესამედ და საბოლოოდ მარტინა ჰინგისმა კარიერა 2017 წლის ბოლოს დაასრულა. 2013 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. მთავარი სტატია: მარტინა ჰინგისის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი ვ.უილიამსი–ჰინგისის მეტოქეობა ს.უილიამსი–ჰინგისის მეტოქეობა მარტინა ჰინგისი Facebook-ზე მარტინა ჰინგისი Twitter-ზე ჰინგისი WTA-ს ოფიციალურ საიტზე ჰინგისი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2018-04-01 საიტზე Wayback Machine. ჰინგისი ფედერაციის თასის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2017-10-30 საიტზე Wayback Machine. ჰინგისი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Hingis quits tennis“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 9 მაისი 2018. ↑ „Hingis handed two-year suspension“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 9 მაისი 2018. ↑ „Martina Hingis wins doubles match on return to competitive tennis“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 9 მაისი 2018. ↑ „Martina Hingis to retire from tennis after WTA Finals“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 9 მაისი 2018.
ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის ყაზანის ეკლესია

ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის ყაზანის ეკლესია (რუს. Казанская церковь Воскресенского Новодевичьего монастыря) — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს მოსკოვის პროსპექტზე, სანქტ-პეტერბურგის მოსკოვის რაიონში, ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტრის ტერიტორიაზე. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტერში პირველი ტაძარი იყო ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ხის ეკლესია, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარეს 1848 წლის 13 სექტემბერს. შენობა ააგეს ნიკოლაი ეფიმოვის პროექტის მიხედვით. ამავე წლის 22 ოქტომბერს ეკლესია აკურთხა რეველის ეპისკოპოსმა ნათანიელმა. 20 წლის შემდეგ, 1869 წელს ეკლესიას ქვის საფუძველი ჩაუსხეს. თავად ეკლესია გაარემონტეს. დროთა განმავლობაში ხის ეკლესია საკმაოდ შევიწროვდა, გარდა ამისა, იგი მუხერხებლად იდგა მონასტრის საავადმყოფოსა და სამეურნეო ეზოს შორის, ამიტომ გადაწყდა 1906 წელს, იგი შეეცვალათ უფრო დიდი ქვის ეკლესიით. ახალი აგურის ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარა მიტროპოლიტმა ანტონიმ 1908 წლის 21 ივნისს და შენდებოდა არქიტექტორ ვასილი კოსიაკოვის პროექტის მიხედვით. მშენებლობისათვის თანხები გამოყვეს ვაჭრებმა პანტელეევებმა და კაშინცევებმა. 1912 წელს ტაძრის მშენებლობა დასრულდა და დაიწყო ინტერიერის მოხატვა, რასაც ხელმძღვანელობდა მხატვარი თომა რაიალინი. მაგრამ პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში უსახსრობისა და ასევე დამკვეთსა და აღმასრულებელს შორის კამათის გამო 1915 წლის ზაფხულში სამუშაოები შეწყდა. შედეგად, ტაძარი ღვთისმშობლის ხატის სახელზე აკურთხეს 1917 წელს. 1920-იან წლებში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდ როგორც ახალ, ასევე ძველ ეკლესიებში. ტაძრის დახურვის მცდელობა დაიწყო ჯერ კიდევ 1923 წელს, როცა მას ფლობდნენ ობნოვლენცები. საბოლოოდ, საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1927 წლის ივლისში, ძველი ხის ეკლესია კი დახურეს 1929 წელს და დაანგრიეს. მცირე ხნის განმავლობაში ქვის ეკლესიის ნაგებობა არ გამოიყენებოდა. 1929 წელს კი მასში განათავსეს საწყობი. დიდი სამამულო ომის შემდეგ შენობა გადაეცა ელექტრომანქანათსამშენებლო საწარმოს. 1950-იან წლებში მიიღეს ეკლესიის აფეთქების გადაწყვეტილება, მაგრამ ტექნიკური სირთულეების გამო გადაწყვეტილება შეცვალეს. 1990 წლის დეკემბრიდან 1994 წლის ოქტომბრამდე ტაძარში განთავსდა რუსეთის საზღვარგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ამავდროულად 1992 წელს ეკლესია მოსკოვის საპატრიარქოს გადასცეს. ამავე წლის 15 მარტს იგი აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. დაიწყო რესტავრაცია. 1995 წელს ეკლესია გადაეცა აღდგენილ მონასტერს. თავად ტაძარი აკურთხეს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 2002-2004 წლებში ტაძარში მიმდინარეობდა სრული რესტავრაცია. აგურის შენობა აგებულია ნეობიზანტიურ სტილში და ჩამოჰგავს კონსტანტინოპოლის აია-სოფიას ტაძარს. ეკლესიას აქვს სამი საკურთხეველი: მთავარი ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ჩრდილოეთისა - ღვთისმშობლის ხატის „დერჟავნაიას“ სახელზე და სამხრეთისა - სერაფიმ საროველის სახელზე. Зодчий. — 1911. — Вып. 27. — С. 295. Антонов В. В., Кобак А. В. Святыни Санкт-Петербурга: Христианская историко-церковная энциклопедия. — СПб: Лики России, 2003. — ISBN 5-87417-114-2. Казанский храм на сайте Новодевичьего монастыря დაარქივებული 2015-05-28 საიტზე Wayback Machine. Казанская церковь на сайте Citywalls დაარქივებული 2018-05-14 საიტზე Wayback Machine.
ვამპირი

ვამპირები — მითოლოგიური ან ფოლკლორული არსებები. ხშირად, გამოცოცხლებული ადამიანის ცხედრები, რომლებიც ადამიანისა და/ან ცხოველის სისხლით იკვებებიან. ამას გარდა, ვამპირები ხშირად არიან სხვადასხვა მხატვრული ფილმისა თუ ლიტერატურის გმირები. თუმცა, ვამპირები მხატვრულ ლიტერატურასა და მითოლოგიაში ოდნავ განსხვადებიან. ფოლკლორში ეს ტერმინი, როგორც წესი, დასავლურევროპული ლეგენდების სისხლისმწოველა არსებების მიმართ გამოიყენება, თუმცა ხშირად ვამპირებს მათ მსგავს არსებებსაც უწოდებენ სხვა ქვეყნების კულტურებიდან. ყველა გადმოცემაში ვამპირის დამახასიათებელი თვისებები ძლიერ განსხვავებულია. ზოგიერთ კულტურაში გავრცელებულია ისტორიები არაადამიან ვამპირებზე, მაგალითად ღამურებზე, ძაღლებსა და ობობებზე. თანამედროვე სამყაროში ვამპირი, ისევე, როგორც ადრე, ითვლება გამოგონილ არსებად, თუმცა არსებობს მტკიცე რწმენა ისეთი არსებების, როგორიც არის ჩუპაკაბრა. ხალხურ თქმულებებში ვამპირი ხშირად აღწერილია, როგორც გარდაცვლილი ადამიანის მდგომარეობას სიკვდილის შემდგომ, როდესაც იგი უარს ამბობდა სიცოცხლის დასრულებაზე. პორფირიას სახელი უკავშირდება 1985 წელს აგორებულ ვამპირულ ლეგენდებს, თუმცა მას შემდეგ მრავალმა მისი კავშირი ეჭვქვეშ დააყენა. მითური და ფოლკლორული ვამპირების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვამპირი“ ვიკისაწყობში. ↑ Silver, A., & Ursini, J. (1997). The Vampire Film: From Nosferatu to Interview with the Vampire (pp. 22–23). New York: Limelight Editions. ↑ "Dear Cecil" column from straightdope.com ↑ Lane, Nick. „Born to the Purple: the Story of Porphyria“. Scientific American (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 January 2017. ციტირების თარიღი: 2017-01-26.
ხურშიდბანუ ნათავანის სახლი

ხურშიდბანუ ნათავანის სახლი (აზერ. Xurşidbanu Natəvanın evi) — ორსართულიანი სახლი ქალაქ შუშაში, რომელიც ეკუთვნოდა ცნობილ XIX საუკუნის აზერბაიჯანელ მწერალ ხურშიდბანუ ნათავანს. მიეკუთვნება ქალაქ შუშას XVIII—XIX საუკუნეების ძველ სახლებს. ამჟამად იმყოფება ნახევრად დანგრეულ მდგომარეობაში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ხურშიდბანუ ნათავანის სახლი“ ვიკისაწყობში. ხურშიდბანუ ნათავანის სახლი დაარქივებული 2019-04-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Город Шуша. Дом Хуршуд Бану Натаван // Азербайджан (Исторические и достопримечательные места) / Под общей редакцией М. А. Казиева.. — Б.: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1960. — С. 92
შუშის მღვიმე

შუშის მღვიმე (აზერ. Şuşa mağarası) — მღვიმე, რომელშიც სახლობდა ქვის ხანის ადამიანი. განლაგებულია ქალაქ შუშის სამხრეთით, მდინარე დაშალთის მარცხენა ნაპიზე. გამოქვაბული აღმოაჩინა არქეოლოგმა მ. ჰუსეინოვმა 1971 წელს. ↑ Şuşa mağara düşərgəsi
ბანინი

უმ ელ-ბანუ (იუმულბანუ) მირზას ასული ასადულაევა (აზერ. Ümmülbanu (Ümm-Əl-Banu) Mirzə qızı Əsədullayeva; ფრანგ. Umm-El-Banine Assadoulaeff; დ. 18 დეკემბერი, 1905, ბაქო, რუსეთის იმპერია — გ. 23 ოქტომბერი, 1992, პარიზი, საფრანგეთი) — აზერბაიჯანელი წარმოშობის ფრანგი მწერალი, აზერბაიჯანელი მილიონერის მუსა ნაღიევის შვილიშვილი და აზერბაიჯანელი ბიზნესმენისა და პოლიტიკოსის მირზა ასადულაევის ქალიშვილი. იყენებდა ფსევდონიმს — „ბანინი“-ს. ბანინი, 1923 წელს, საფრანგეთში ემიგრაციაში წავიდა, მამამისის შემდეგ, რომელიც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის ყოფილი მინისტრი (1918 წლის დეკემბერი — 1920 წლის აპრილი) იყო. ის საცხოვრებლად ჯერ სტამბოლში გადავიდა, სადაც ქმარი მიატოვა, რომელზეც იგი იძულებულად დააქორწინეს თხუთმეტი წლის ასაკში და იქიდან პარიზში გაიქცა. პარიზში, მრავალი წლის შემდეგ, მისი ლიტერატორი ნაცნობების მოწოდებით, მათ შორის ჰენრი დე მონტერლანტის, ნიკოს კაზანძაკისის და ანდრე მალრუს, გამოაქვეყნა თავისი ნაშრომები. ბანინიმ, საფრანგეთსა და ევროპაში, აზერბაიჯანის ისტორიისა და კულტურის პოპულარიზება დაიწყო. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „კავკასიური დღეები“ და „პარიზის დღეები“. ბანინი, რომელიც გერმანელი მწერლის ერნსტ იუნგერისა და რუსი მწერლის ივანე ბუნინის მეგობარი იყო, თავის წიგნებში კათოლიციზმზე შებრუნებას აღწერს. გარდაცვალებამდე, ბანინიმ რამდენიმე სტატია მიუძღვნა აზერბაიჯანში შექმნილი სიტუაციის შესახებ. გარდაიცვალა 1992 წლის 23 ოქტომბერს, 86 წლის ასაკში. ნამი (Nami), Gallimard, 1942. კავკასიური დღეები (Jours caucasiens), Julliard, 1946. პარიზის დღეები (Jours parisiens), Julliard, 1947, Gris Banal, 2003. შეხვედრები ერნსტ იუნგერთან (Rencontres avec Ernst Jünger), Julliard, 1951. მე ავირჩიე ოპიუმი (J'ai choisi l'opium), Stock, 1959. შემდეგ (Après), Stock, 1962. უცხო საფრანგეთი (La France étrangère), S.O.S Desclée de Brouwer, 1968. ბოლო შანსის ზარი (L'appel de la dernière chance), S.O.S, 1971. ერნსტ იუნგერის პორტრეტი: წერილები, ტექსტები, შეხვედრები (Portrait d'Ernst Jünger : lettres, textes, rencontres), La Table Ronde, 1971. ერნსტ იუნგერის სხვადასხვა სახეები (Ernst Jünger aux faces multiples), Lausanne, éditions L'Âge d'Homme, 1989. რა მითხრა მერიმ: მოსამსახურე მარიამის ამბავი (Ce que Marie m’a raconté : le dit de la Servante Marie), Cahier Bleus, 1991. ↑ 1.0 1.1 International Standard Name Identifier — 2012. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q423048"></a> ↑ 2.0 2.1 Swartz A. Open Library — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q461"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817"></a> ↑ 3.0 3.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Mühacirət övladı. ციტირების თარიღი: 2011-11-15. ↑ William Pfaff. The Bullet's Song: Romantic Violence and Utopia. ISBN 978-0-684-80907-6
ჟუსტინ ენენი

ჟუსტინ ენენი (ფრანგ. Justine Henin; დ. 1 ივნისი, 1982, ლიეჟი, ბელგია) — ბელგიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. ენენს მოგებული აქვს 7 დიდი სლემის ტურნირი – 4 საფრანგეთის ღია პირველობა, 2 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 ავსტრალიის ღია პირველობა. მან ასევე მოიგო 2 წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში ენენს კარიერაში WTA-ის 43 ტურნირი აქვს ერთეულებში მოგებული. ბელგიელი ჩოგბურთელი 117 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულთა მსოფლიო რეიტინგში პირველ ადგილს. ოლიმპიურ თამაშებზე, ენენს 1 ოლიმპიური ოქროს მედალი აქვს ერთეულებში მოგებული. სანაკრებო დონეზე ბელგიის ნაკრებთან ერთად, მან ერთხელ მოიგო ფედერაციის თასი. ჟუსტინ ენენმა კარიერა პირველად 2008 წელს დაასრულა, როდესაც იგი რეიტინგში პირველ ადგილს იკავებდა, თუმცა 16 თვის შემდეგ დაუბრუნდა ჩოგბურთს. მეორედ და საბოლოოდ მან კარიერა 2011 წელს, 28 წლის ასაკში დაასრულა იდაყვის ტრავმის გამო. 2016 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. მთავარი სტატია: ჟუსტინ ენენის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი ენენი–კლეისტერსის მეტოქეობა ენენი–ს.უილიამსის მეტოქეობა ოფიციალური საიტი (ფრანგული) (ნიდერლანდური ენა) (ინგლისური) ჟუსტინ ენენი Facebook-ზე ჟუსტინ ენენი Twitter-ზე ენენი WTA-ს ოფიციალურ საიტზე ენენი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2020-08-12 საიტზე Wayback Machine. ენენი ფედერაციის თასის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2017-03-28 საიტზე Wayback Machine. ენენი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Justine Henin quits tennis because of injury“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 10 მაისი 2018.