laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მუსა გარეევი

მუსა გარეევი (ბაშკ. Муса Ғaйса улы Гәрәев; ასევე Муса Гәрәй; დ. 9 ივნისი, 1922 — გ. 17 სექტემბერი, 1987) — საბჭოთა კავშირის სამხედრო მფრინავი, ეროვნებით ბაშკირი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი. მუსა გარეევი დაიბადა 1922 წლის 9 ივნისს სოფელ ილიაკშიდეში, უფის გუბერნიაში ღარიბი გლეხის ოჯახში. არმიაში 1940 წლის 15 დეკემბერს გაიწვიეს. 1942 წლის 25 სექტემბერს, სამხედრო საჰაერო სკოლის დამთავრების შემდეგ ფრონტზე გაგზავნეს, სერჟანტის წოდების მიღების შემდეგ 944-ე პოლკში გაანაწილეს. 1944 წელს გარეევი დაინიშნა ბელორუსიის მე-3 ფრონტის, 1-ლი საჰაერო არმიის, 1-ლი მოიერიშე საჰაერო დივიზიის, 76-ე მოიერიშე საჰაერო პოლკის მეთაურად. მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას გარეევმა შეასრულა დაახლოებით 250 საბრძოლოს გაფრენა. ომი მოიერიშე პოლკის მაიორის წოდებით დაასრულა. ომის დასრულების შემდეგ მეთაურობდა საავიაციო პოლკს. 1951 წელს ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია, 1959 წელს კი სსრკ-ის გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემია დაამთავრა. 1956 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. გარეევი 1987 წლის 17 სექტემბერს 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა, დაიკრძალა უფაში გამარჯვების პარკში. მუსა გარეევი მუსა გარეევი[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie46444060/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie150038680/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18064496/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie21102047/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie33223776/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie46013743/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie32812682/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie29607268/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1512434354/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17866423/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1513445677/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1513445678/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17036114/ ↑ https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1513445676/
უფის საერთაშორისო აეროპორტი

უფის საერთაშორისო აეროპორტი (IATA: UFA, ICAO: UWUU) — ქალაქ უფის (ბაშკირეთი, რუსეთი) საერთაშორისო აეროპორტი. 2013 წელს უფის აეროპორტით 2 218 000 მგზავრმა ისარგებლა, ამ მაჩვენებლით აეროპორტი რუსეთის მასშტაბით სიდიდით მეცხრე ხოლო ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის ყველაზე დიდი აეროპორტი გახდა. უფის აეროპორტი ბაშკირეთში სიდიდით პირველია, მისი ხარისხის მენეჯმენტის სისტემა სერტიფიცირებულია ISO 9001:2008-ის მიხედვით. აეროპორტი მოიცავს ორ ძირითად და სამ ბალახის ასაფრენ ზოლს. ძირითადად გამოიყენება პირველი ასაფრენი ზოლი, რომელიც ყველაზე ახლოს მდებარეობს აეროპორტთან, მისი სიგრძეა 2.5 კმ. მეორე ასაფრენი ზოლი რკინა-ბეტონისგან შედგება, მისი სიგრძე 3.7 კილომეტრია. მეორე ზოლი 1980-ან წლებში შეიქმნა, როგორც სარეზერვო ზოლი საბჭოთა მრავალფუნქციური სატრანსპორტო კოსმოსური სისტემის ბურანისათვის. დღეისათვის მეორე ზოლს იშვითად იყენებენ, მხოლოდ ზემძიმე, ან-124 რუსლანის მსგავსი თვითმფრინავების მისაღებად. უფის საერთაშორისო აეროპორტს სრულად ფლობს ბაშკირეთის რესპუბლიკა, მისი კაპიტალი შეადგენს 181 094 000 რუსულ რუბლს. აეროპორტის გენერალური დირექტორია ალექსანდრე ანდრეევი. 2015 წლის დეკემბრის მონაცემების მიხედვით უფის საერთაშორისო აეროპორტიდან რეისებს ახორციელებენ შემდეგი ავიაკომპანიები: ავიგვერდები ოფიციალური გვერდი ↑ 1.0 1.1 Ъ-Уфа - Пассажиропоток международного аэропорта Уфы за год снизился на 3% ↑ ОАО "Международный аэропорт «Уфа» успешно прошёл ресертификацию на соответствие международному стандарту ISO 9001:2008. ↑ Аэропорт Уфа - Расписание. Airportufa.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-02. ციტირების თარიღი: 2014-10-04. ↑ Mouzenidis Расписание авиарейсов. Mouzenidis.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-02-12. ციტირების თარიღი: 2014-12-30.
უფა (საფეხბურთო კლუბი)

უფა (რუს. ФК «Уфа», ბაშკ. Өфө, Öfö) — რუსული კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ამავე სახელწოდების ქალაქში. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში. 2010 წლის ზაფხულში ბაშკირეთის პრეზიდენტმა, რუსტემ ხამიტოვმა გადაწყვიტა უფაში ჩამოეყალიბებინა კლუბი, რომელიც იასპარეზებდა რუსეთის პრემიერლიგაში. ამავე წლის 23 დეკემბერს, „ბაშინფორმსვიაზ-დინამოს“ ბაზაზე, რომელიც რუსეთის დონით მესამე ლიგაში გამოდიოდა შეიქმნა ახალი კლუბი. მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა ინგლისის პრემიერლიგის 2-გზის გამარჯვებული, ანდრეი კანჩელსკისი. თავდაპირველად მწვრთნელმა განაცხადა, რომ თანაშემწე ანატოლი ბიშოვეცი იქნებოდა, მაგრამ საბოლოოდ გადაწყვეტილება შევალა. პირველი ოფიციალური მატჩი „უფამ“ ჩაატარა რუსეთის თასის მეორე ეტაპზე, „სიზრანის“ წინააღმდეგ. საბოლოოდ „უფა“ პენალტების სერიაში დამარცხდა. ლიგაში პირველი თამაში ჩაატარა შინ, 2011 წლის 24 აპრილს 3:1 დაამარცხა „ტიუმენი“, კონსტანტინ იონოვმა ჰეთ-თრიკი შეასრულა. კლუბმა გააგრძელა წინსვლა, სეზონის ბოლოს „უფას“ და „ნეფტეხიმიკს“ დაუგროვდათ თანაბარი 86 ქულა, ვინაიდან რუსეთის დონით მესამე ლიგა იყოფა 5 ნაწილად და თითეულიდან მხოლოდ ერთი გადის, ურთიერთშეხვედრების უკეთესი სხვაობის ხარჯზე „ნეფტეხიმიკმა“ აჯობა „უფას“ და შეძლო აღზევება რუსეთის დონით მეორე ჩემპიონატში. თუმცა ჩემპიონატის დასავლეთ ნაწილის პირველადგილოსანმა, ბრიანსკის „დინამომ“ ვერ შეძლო ლიცენზიის მოპოვება, რის გამოც ერთი ადგილი გათავისუფლდა, „უფამ“ შანსი გამოიყენა და აღზევდა რუსეთის პირველ დივიზიონში. „უფას“ პირველი სეზონი რუსეთის დონით მეორე ჩემპიონატში წარმატებული გამოდგა, დაიკავა მე-6 ადგილი, მხოლოდ 4 ქულა დააკლდა აღსაზევებელ პლეი-ოფში გასვლამდე. მომდევნო სეზონში გუნდმა დაიკავა მე-4 ადგილი და აღსაზევებელ პლეი-ოფში შეხვდა პრემიერლიგის მე-13 ადგილოსან ტომსკის „ტომს“. პირველი მატჩი ჩატარდა 2014 წლის 18 მაისს, „უფამ“ უმასპინძლა „ტომს“ და დიდი ანგარიშით, 5:1 დაამარცხა მეტოქე. 4 გოლი „უფას“ კაპიტანმა და თილისმამ, დიმიტრი გოლუბოვმა გაიტანა. შემდეგი მატჩი გაიმართა 4 დღეში და დამთავრდა „ტომის“ გამარჯვებით, 3:1. ეს ანგარიში ტომსკის კლუბს არ ეყო, „უფა“ კი დაარსებიდან 3 წელში უკვე პრემიერლიგაში აღზევდა. ოფიციალური საიტი (რუსული)
ესტონეთის დაცული ტერიტორიების სია

დაცულ ტერიტორიებს ესტონეთში წარმოადგენენ: ეროვნული პარკები, ნაკრძალები და დაცული ლანდშაფტები. ესტონეთს აქვს ხუთი ეროვნული პარკი, 138 (144) ნაკრძალი და 151 დაცული ლანდშაფტი. ესტონეთში ასევე არის 116 (118) დაცული ტერიტორია ძველი საბჭოთა კავშირის დროინდელი რეგულაციის მიხედვით და 537 პარკი. ჯამში ესტონეთის ტერიტორიის 18.1% წარმოადგენს დაცულ ტერიტორიას. ლიაენემაას მაზრას აქვს ყველაზე მეტი დაცული ტერიტორია (323%), ხოლო პილვამაას ყველაზე ცოტა (9%). EELIS: ესტონეთის ბუნების საინფორმაციო სისტემა[მკვდარი ბმული] ესტონეთის გარემოს რეგისტრი ესტონეთის დაცული ტერიტორიების სია დაარქივებული 2014-04-22 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ფრინველების მნიშვნელოვანი არეები ესტონეთში დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Nature Conservation Act. რიიგიკოგუ. ციტირების თარიღი: 22 April 2014. ↑ 2.0 2.1 Estonian Environmental Registry. Estonian Ministry of Environment. ციტირების თარიღი: 22 April 2014. ↑ 3.0 3.1 Berit-Helena Lano. (2013-12-19) Valitsus kiitis heaks nelja looduskaitseala kaitse-eeskirjad Estonian. Estonian Ministry of Environment. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-09. ციტირების თარიღი: 22 April 2014. ↑ Nature conservation. Estonian Ministry of Environment. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 31 მარტი 2013. ციტირების თარიღი: 22 April 2014.
კავკასიის გუბერნია

კავკასიის გუბერნია (რუს. Кавказская губерния; 5 მაისი, 1785 — 10 აგვისტო, 1822) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი გეორგიევსკი. 1785 წლის 5 მაისს შეიქმნა კავკასიის სამეფისნაცვლო, რომელიც თავის მხრივ დაიყო ასტრახანის ოლქად და კავკასიის გუბერნიად. ეს უკანასკნელი დაიყო 6 მაზრად: ალექსანდროვსკის მაზრა; გეორგიევსკის მაზრა; ეკატერინოგრადის მაზრა; მოზდოკის მაზრა; სტავროპოლის მაზრა; ყიზლარის მაზრა. საგუბერნიო ქალაქად გამოცხადდა ქალაქი ეკატერინოგრადი. 1790 წლის 30 აპრილს გაუქმდა კავკასიის გუბერნია, ხოლო მისი მაზრები შეუერთდა ასტრახანის გუბერნიას. 1802 წლის 15 ნოემბერს 9 მაზრისაგან შემდგარი ასტრახანის გუბერნია გაიყო ორ — ასტრახანის და კავკასიის გუბერნიებად. ეს უკანასკნელი დაიყო 5 მაზრად: ყიზლარის მაზრა მოზდოკის მაზრა გეორგიევსკის მაზრა ალექსანდროვსკის მაზრა სტავროპოლის მაზრა საგუბერნიო ქალაქად გამოცხადდა გეორგიევსკი. 1822 წლის 10 აგვისტოს გუბერნიას ოლქის სტატუსი მიენიჭა და დაერქვა კავკასიის ოლქი, ხოლო ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა სტავროპოლი. 1824 წლის 2 ოქტომბრის ბრძანებით წარმომადგენლობები გეორგიევსკიდან გადატანილ იქნა სტავროპოლში. ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое (1649-1825), т. XXII, указ 16.193, ст. 388 ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое (1649-1825), т. XXIII, указ 16.858, ст. 128 ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое (1649-1825), т. XXVII, указ 20.511, ст. 363 ↑ Кавказский календарь на 1845 годъ ↑ Кавказский календарь на 1845 годъ ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое (1649-1825), т. XXXIX, указ 30.0078, ст. 551
უფა (სადგური)

უფა (ბაშკ: Өфө) — ბაშკირეთის რეგიონის (კუიბიშევის რკინიგზა) რკინიგზის სადგური. სადგურზე 4 სამგზავრო პლატფორმაა, აქედან 1 ბაქანი და 3 კუნძული, რომლებიც დაკავშირებულები არიან მიწისქვეშა გადასასვლელებით. მათი დახმარებით შესაძლებელია, როგორც სადგურის შენობაში მოხვედრა, ისე ქალაქში გასვლა. თუმცა ამჟამად მიწისქვეშა გადასასვლელები დაკეტილია. სადგურის მთავარ შენობას ორჯერ ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია, პირველად 1974 წელს, მეორე კი 2011 წელს. 2011 წელს შენობის რეკონსტრუქციის შემდეგ, მეორე სართულიდან შესაძლებელი გახდა კუნძულოვან პლატფორმებზე გასვლა, მიმავალი გზა აღჭურვილია ესკალატორებით. თუ პლატფორმაზე მიმდინარეობს ჩასხდომა სადგურიდან მაშინ მოქმედი ესკალატორი მხოლოდ ქვევით ჩადის. უფასა და მოსკოვს შორის მოძრაობს საფირმო მატარებელი 39/40 ბაშკირეთი. უფის გავლით მოძრაობს ასევე საფირმო მატარებელი 13/14 ჩელიაბინსკი-მოსკოვის მიმართულებით. უფის სადგურის გავლით მოძრავი საქალაქთაშორისო მატარებლები (2015 წლის ივნისი): ↑ Железнодорожные станции СССР. Справочник. — М.: Транспорт, 1981
ფოჩი

ფოჩი — ბოსტნეული კულტურების, საკვები და ტექნიკური ძირხვენ-გორგლეულის მიწის ზედა მცენარეული მასა. ცხოველთა საკვებად იყენებენ ნედლად, მშრალად და დასილოსებულს. უმთავრესად კვებავენ მსხვილ რქოსან საქონელს (10-15 კგ დღე-ღამეში), მცირე რაოდენობით აძლევენ ღორსა და ცხვარს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 386.
პიონერთა სასახლე

პიონერთა სასახლე, (იგივე ახალგაზრდობის სასახლე და ყოფილი მეფისნაცვლის სასახლე) — XIX საუკუნის თბილისის ოფიციალური დანიშნულების შენობათა შორის გამორჩეული შენობა, მდებარეობს შ. რუსთაველის გამზ. N6-ში. სასახლე მთავარი ფასადით რუსთაველის გამზირზე გამოდის, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან კი ვრცელი ბაღი აკრავს. სასახლის მშენებლობის უმთავრესი ეტაპები თბილისში მოღვაწე გერმანელი ხუროთმოძღვრის ოტო იაკობ სიმონსონს უკავშირდება. მისი მონაწილეობით 1858-59 წლებში შენობის არასრული გადაკეთება მოხდა, 1865-69 წლებში კი - საფუძვლიანი რეკონსტრუქცია. სიმონსონმა საგრძნობლად გაზარდა მთავარმართებლის ძველი, 1845-47 წლებში ი. სემიონოვის მიერ აშენებული სასახლე და მას სრულიად ახლებური იერი მიანიჭა: კლასიცისტური ფასადი რენესანსული ელემენტებით ჰარმონიულმა ერთობლიობამ შეცვალა (წახნაგოვანი და ხორკლიანი რუსტიკა, კორინთულკაპიტელიანი პილასტრებისა და თაღოვანი ღიობების მონაცვლეობით შედგენილი მწკრივი, გელერეების თაღედი, მედალიონები, რკალური ფრონტონები). შენობის ფასადები მკაცრი და ოფიციალურია. განსხვავებული, ინტიმური და ამავე დროს საზეიმო იერი აქვს მხოლოდ სამხრეთ ფასადს, რომელიც ელეგანტური რკინის სვეტების მქონე მორკალულმარშიანი ღია კიბე-აივნით არის მიმართული ბაღისკენ. ინტერიერი, XIX საუკუნის თბილისური სასახლეების ტრადიციისამებრ, კლასიცისტურ ორდერთან ერთად (დიდ ფოიეში, მეფისნაცვლის მისაღებსა და კაბინეტებში) გვიანირანული არქიტექტურისთვის დამახასიათებელ მორთულობასაც შეიცავს (სტუკოს ორნამენტები და სარკეები, სტალაქტიტებიანი ნიშები და ფრიზები, მუშარაბიანი სარკმლები მთავარ დარბაზში). 1917-1921 წლებში სასახლეში (მეფისნაცვლის ყოფილ რეზიდენციაში) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელმა კრებამ და მთავრობამ დაიდო ბინა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1921 წლიდან, ამ შენობაში მოთავსდა საქართველოს სსრ ცაკი და ეწოდა საბჭოთა საქართველოს მთავრობის სასახლე. 1937 საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გადაწყვეტილებით სასახლეში უნდა მოწყობილიყო თბილისის პიონერთა და ოქტომბრელთა სასახლე (რეკონსტრუქცია ჩატარდა არქიტექტორ არჩილ ქურდიანის ხელმძღვანელობით). 1941 წლის 2 მაისს შენობა ხელახლა გაიხსნა, როგორც პიონერთა და მოსწავლეთა რესპუბლიკური სასახლე, რომელსაც 1959 წელს ბორის ძნელაძის სახელი მიენიჭა. ამჟამად, შენობაში განთავსებულია საქართველოს მოსწავლე-ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლე. "საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წელი, ISBN 99940-0-923-0 მეფისნაცვლის (მთავარმართებლის)სასახლე
კავკასიის ოლქი

კავკასიის ოლქი (რუს. Кавказский область; 10 აგვისტო, 1822 — 2 მაისი, 1847) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი სტავროპოლი. კავკასიის ოლქი წარმოიქმნა 1822 წლის 10 აგვისტოს კავკასიის გუბერნიის ბაზაზე. 1827 წლის 6 (18) თებერვალს კავკასიის გუბერნიის ბაზაზე ფორმირდა კავკასიის ოლქი. შედგებოდა ოთხი ოკრუგისაგან: გიორგიევსკის, კიზლარის, მოზდოკისა და სტავროპოლის. 1828 წლის 22 ნოემბერს დამტკიცდა კავკასიის გუბერნიის გერბი. გუბერნიის გერბი წარმოადგენდა ორად გაყოფილ ფარს. ზედა ნახევარში ოქროსფერ ფონზე წარმოდგენილია კავკასიის მთაზე მჯდომარე ორთავიანი არწივი, რომელსაც ცალ ხელში გვირგვინი უკავია, ფეხებთან პრომეთეს გაწყვეტილი ჯაჭვია მოთავსებული. ქვედა ნახევარში კი ციხფერ ფონზე თეთრ ცხენზე ამხედრებული კავკასიის მთიელი მეომარია წარმოდგენილი, რომელიც მწვანე ბილიკზე მიჰქრის და თან მშვილდს ესვრის მდევრებს. შორს მოჩანს კავკასიის თოვლისნი მთები. 1847 წლის 2 მაისს კავკასიის ოლქის ბაზაზე შეიქმნა სტავროპოლის გუბერნია. საქართველოს გუბერნია ↑ Кавказский календарь на 1846 годъ ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-ое (1825-1881), т. II, указ 878, ст. 107-155 ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-ое (1825-1881), т. III, указ 2446, ст. 1012 ↑ Кавказский календарь на 1848 годъ
სალავათ იულაევი

სალავათ იულაევი (ბაშკ. Салауат Юлай улы; დ. 16 ივნისი, 1752 — გ. 26 სექტემბერი 1800) — ბაშკირეთის ეროვნული გმირი. ემელიან პუგაჩოვის მიერ წამოწყებული გლეხთა აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. პოეტ-იმპროვიზატორი (სესენი). დაიბადა ბაშკირეთის სოფელ ტეკეევოში. აღნიშნული სოფელი დღეს უკვე აღარ არსებობს. იგი აჯანყებაში მონაწილე სხვა სოფლებთან ერთად ეკატერინე II-ის ბრძანებით გადაწვეს. როდესაც სალავათ იულაიევმა გაიცნო ემილიანე პუგაჩოვი იგი 19 წლის იყო. ამ დღიდან მოყოლებული დაპატიმრებამდე (1774 წლის 25 ნოემბერი) იგი იმყოფებოდა გლეხთა აჯანყების ეპიცენტრში. 1775 წლის 15 ივლისს, ხანგრძლივი გამოძიების შემდეგ გამოაცხადეს სალავათ იულაევის განაჩენი. მას და მამამისს, როგორც სახელმწიფო დამნაშავეებს მიუსაჯეს გამათრახება და კატორღაში მუშაობა. 2 ოქტომბერს მამა-შვილი ბალტიისპირეთში თანამედროვე ესტონეთის ქალაქ პალდისკიში (მაშინ როგერვიკი) გააგზავნეს. უკანასკნელი დოკუმენტი, რომელშიც მოიხსენიება სალავათი, მიეკუთვნება 1800 წელს. ამ პერიოდამდე იგი 25 წელი ტყვეობაში იმყოფებოდა. სალავათ იულაევი გარდაიცვალა 1800 წლის 26 სექტემბერს. სალავათ იულაევი ბაშკირი ხალხის ეროვნული გმირია. მის სახელს ატარებს რაიონი, ქალაქი, ქუჩები (რუსეთის, უკრაინის, ყაზახეთის, ესტონეთის ქალაქებში) და კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებები. სალავათ იულაევს მიეძღვნა კომპოზიტორ ზაგირ ისმაგილოვის და პოეტ ბაიაზით ბიკბაის ოპერა „სალავათ იულაევი“, ბალეტი „მთის არწივი“ (1959, ლიბრეტო და მუსიკა ხ. ახმეტოვის და ნ. საბიტოვის), ფილმი „სალავათ იულაევი“ (1941, რეჟ. ი. პროტაზანოვი) ბაშკირეთში დაწესებულია სალავათ იულაევის ორდენი და სალავათ იულაევის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1967 წლიდან) ლიტერატურის, ხელოვნების და არქიტექტურის დარგში საუკეთესო ნამუშევრებისთვის. სხვადასხვა ქალაქებში დადგმულია იულაევის ბიუსტები და ძეგლები. სსრკ-ში და რუსეთში გამოშვებულია საფოსტო მარკები და საფოსტო კონვერტები იულაევის გამოსახულებით. კადრი ფილმიდან „სალავათ იულაევი“ (1940) თბომავალი „სალავათ იულაევი“ სსრკ-ის საფოსტო მარკა (1952) რუსეთის საფოსტო მარკა (1999) სალავათ იულაევის ლექსები დაარქივებული 2020-08-13 საიტზე Wayback Machine. «Салават Юлаев — герой Крестьянской войны». ГТРК «Южный Урал», 2009 г. დაარქივებული 2013-04-17 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links «Личность в башкирской истории: Салават Юлаев». ТРК «Башкортостан», 2010 г. YouTube-ზე «Лик Салавата». ТРК «Башкортостан», 2013 г. YouTube-ზე «В несвободной стране жил как свободный человек» დაარქივებული 2015-11-25 საიტზე Wayback Machine. ↑ согласно опросу в Тайной экспедиции Сената დაარქივებული 2018-10-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ Юлаев Салават დაარქივებული 2013-10-14 საიტზე Wayback Machine. , ИА «Башинформ»
დინამოს სტადიონი (უფა)

დინამო — საფეხბურთო სტადიონი ქალაქ უფაში. იტევს 6 000 მდე მაყურებელს, 2015 წლის 9 აგვისტომდე იყო საფეხბურთო კლუბ „უფას“ საშინაო არენა. არენა აშენებულია ყოფილი უშაკოვსკის პარკის ადგილას. აშენდა 1930 წელს, გაიხსნა 1934 წლის 6 მაისს. საბჭოთა დროს სტადიონის სახელი ხშირად იცვლებოდა, არქმევდნენ ისეთ შემოკლებულ სახელებს, როგორებიცაა ბოსფკ, ბსპს, გსფკ. მოედანზე არის ხელოვნური საფარი, რომლის გამოყენებაც შესაძლებელია წელიწადის ნებისმიერ დროს. სტადიონის კომპლექსი ასევე მოიცავს სარბენ ბილიკს, სიმაღლეზე ხტომის სექტორს, ჩოგბურთის კორტებს და საერთაშორისო დონის სპორტულ დარბაზს. 2012 წელს სტადიონზე დამონტაჟდა გათბობის სისტემა. ინფორმაცია სტადიონის კომპლექსის შესახებ დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
ნეფტიანიკი (სტადიონი)

ნეფტიანიკი — საფეხბურთო სტადიონი ქალაქ უფაში. იტევს 15 200 მაყურებელს, არის საფეხბურთო კლუბ „უფას“ საშინაო არენა. რეკონსტრუქციამდე იტევდა 10 000 მაყურებელს. განახლების შემდეგ პირველი მატჩი გაიმართა 2015 წლის 9 აგვისტოს, „უფამ“ უმასპინძლა რუსეთის ჩემპიონ სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტს“, მასპინძლებმა მატჩი 0:1 დათმეს.. პროფილი Soccerway-ზე ↑ Реконструкция стадиона «Нефтяник» в Уфе будет стоить порядка 300 млн руб. ↑ „უფა“ - „ზენიტი“
მალაიალამური ენა

მალაიალამი (თვითდასახ. മലയാളം) — ინდოეთში მცხოვრები ხალხის მალაიალის ენა, მიეკუთვნება დრავიდულ ენებს. ენა სავარაუდოდ წარმოიშვა ძველი ტამილური დიალექტების ევოლუციის შედეგად. გამოიყოფა დიალექტები როგორც ტერიტორიული პრინციპით (სამხრეთის, ცენტრის, ჩრდილოეთის), ასევე სოციალურ-ეთნიკური პრინციპით (ბრაჰმანული, მუსულმანური და სხვა ჯგუფების). მოლაპარაკეთა რაოდენობა: >30 მლნ ენის კოდი: ml სახელწოდება: ml, en - Malayalam; eo - Malajalama დამწერლობა: მალაიალამური მალაიალამის პირველწყაროები ცნობილია IX-X სს-დან. მისი დამწერლობა მომდინარეობს ბრაჰმისაგან. თანამედროვე დამწერლობის შემქმნელად ითვლება XVშ ს-ის მწერალი ტ.ეჟუტაჩანი. ოფიციალური ენა: ინდოეთი - სხვა 15 ენასთან ერთად. კერალა ლაქშადვიპი … ფრაზები და სიტყვები გამარჯობა - Namaskaram კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Swagatam გმადლობთ - Nandi; Valarey nanhi კი / არა - - გეთაყვა - Dayewu cide; Dayavayi ნახვამდის - Pottei; Namaskaram 1 - onnu, 2 - randu, 3 - moonu, 4 - nalu, 5 - anchu, 6 - aaru, 7 - aazhu, 8 - yettu, 9 - ompathu, 10 - pathu მალაიალამური ლიტერატურა Pillai, Anitha Devi (2010). Singaporean Malayalam. Saarbrücken: VDM Verlag Dr. Müller. ISBN 3-639-21333-5.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მალაიალამური ენა Ethnologue report for Malayalam დაარქივებული 2012-03-21 საიტზე Wayback Machine. Unicode Code Chart for Malayalam (PDF Format) Malayalam Grammar
რუნდუ

რუნდუ (ინგლ. Rundu) — მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით სიდიდით მეორე ქალაქი ნამიბიაში, აღმოსავლეთი კავანგოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში 2011 წლის აღწერით ცხოვრობს 63 431 ადამიანი. ფართობი — 164,1 კმ². დაარსდა 1936 წელს. ქალაქი მდებარეობს ანგოლის საზღვართან. დასახლებული პუნქტის ცენტრის სიმაღლე შეადგენს ზღვის დონიდან 1105 მეტრს. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით: ქალაქში არსებობს აეროპორტი. რუნდუ დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან: ჩებოქსარი, ჩუვაშეთი, რუსეთი ნივეგეინი, ნიდერლანდები ↑ 2011 წლის მოსახლეობის აღწერა-Citypopulation ↑ Namibia 2011 Population and Housing Census Preliminary Results. Namibia Statistics Agency, April 2012[მკვდარი ბმული] abgerufen am 9. Mai 2012 ↑ http://www.klausdierks.com/Geschichte/index_founding_of_towns.htm ↑ Rundu, Namibia Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2011-06-08. ↑ Rundu. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2011-06-08. ↑ Rundu (NDU) Namibia. World-airoport-codes. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2011-06-08.
Id Tech 5

Id Tech 5 – კომპანია id Software-ის მიერ შემუშავებული თამაშის ძრავა. იგი არის რიგით მეხუთე ძრავა id Tech 1, 2. 3, 4 -ის შემდეგ, რომლებიც შემდგომში გამოქვეყნდა GNU General Public License-ის ქვეშ.იგი წარმოადგენს კროსპლატფორმულ პროგრამულ უზრუნველყოფას განკუთვნილი პერსონალური კომპიუტერებისა (Microsoft Windows, GNU/Linux, Mac OS X) და სათამაშო კონსოლებისთვის. ძრავის პირველი დემონსტრაცია მოხდა WWDC-ზე ჯონ კარმაკის მიერ 8 ბირთვიან მაკინტოშის კომპიუტერზე. id Tech 5 პირველად გამოიყენეს ვიდეო თამაშ Rage-ში, რომელსაც მოჰყვა Wolfenstein: The New Order, The Evil Within და Wolfenstein: The Old Blood. Official id Tech 5 licensing page საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია მარტი 2, 2009) id Tech 5 press release საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია ნოემბერი 18, 2007) From Texture Virtualization to Massive Parallelization დაარქივებული 2009-10-07 საიტზე Wayback Machine. (SIGGRAPH 2009) Timothee Besset's Blog post on possible porting to Linux ↑ Polygon. Online resumes point to Wolfenstein game in development. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-27. ციტირების თარიღი: 2016-03-28. ↑ Eurogamer.net. Shinji Mikami's The Evil Within announced for cross-gen, 2014 release. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-23. ციტირების თარიღი: 2016-03-28.
ოფიცერთა სახლი

ოფიცერთა სახლი — თბილისის არტისტული წრისათვის („კრუუჟოკი“) (რუსთაველის გამზირი N16) 1916 წელს აიგო არქიტექტორ დავიდ ჩისლიევის პროექტით. შენობა ევროპული ნეოკლასიციზმის ნიმუშია. შენობა გრძივად მიჰყვება გამზირს, ბესიკის ქუჩის კუთხესთან კი მომრგვალებულია. პირველი სართული რუსტირებულია და ფართო სწორკუთხა ღიობებით არის დანაწევრებული. ვარდისფერი ქვით მოპირკეთებულ გამზირისპირა ფასადზე სამკუთხა ფრონტონით დაგვირგვინებული ფართო რიზალიტი გამოიყოფა. ფასადს რუხი ქვის გიგანტური სადა პილასტრები ანაწევრებს. ქვის გიგანტური პილასტრებით არის გამოყოფილი ნაგებობის მომრგვალებული კუთხეც, რომლის აივნების შემკულობა (დორიული სვეტები II სართულზე; მოქანდაკე იაკობ ნიკოლაძის შესრულებული კარიატიდები III სართულზე) და მძლავრი ანტაბლემენტი არსებითია შენობის მხატვრული ხასიათისთვის. 1918 წლიდან ნაგებობის სარდაფში გამართული იყო კეფე „არგონავტთა ნავი“, რომელიც მხატვრებმა კირილ ზდანევიჩმა, ლადო გუდიაშვილმა და ალექსანდრე ბაჟბეუქ-მელიქოვმა მოხატეს. ამჟამად შენობაში განთავსებულია: გალარეა TMS, საქართველოს ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლი „ერისიონი“ და სხვ. „საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი“, 2006 წელი, ISBN 99940-0-923-0.
საფეხბურთო ხულიგნობა

საფეხბურთო ხულიგნობა — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს ფეხბურთის ფანების მიერ ძალადობრივ, უწესო ქმედებას. საფეხბურთო ხულიგანიზმის დროს შეტაკებები მიმდინარეობს, როგორც წესი ფირმებს შორის (სიტყვა ფირმა მომდინარეობს ბრიტანული სლენგიდან, რაც კრიმინალურ დაჯგუფებას ნიშნავს). შეტაკებების მთავარი მიზანი არის მეტოქე გუნდის ფანებში შიშის დანერგვა. ფირმებთან მიმართებაში ასევე გამოიყენება სიტყვები „army“, „boys“, „casuals“, და „crew“. კლუბების უმეტესობას ჰყავს პრინციპული მეტოქე, ხშირად გეოგრაფიულად საკმაოდ ახლოს (ლოკალური დერბი), დერბის დროს შეტაკებები ხშირდება და დიდ მასშტაბებს იძენს. კონფლიქტი ხულიგნებს შორის შეიძლება წარმოიშვას მატჩამდე, მატჩის მიმდინარეობისას და მატჩის შემდეგ. ჩხუბის მონაწილეები ხშირად შეტაკებისთვის ირჩევენ სტადიონისგან მოშორებულ ადგილს, რადგან თავიდან აიცილონ პოლიციის მხრიდან მათი დაპატიმრება, თუმცა კონფლიქტი შეიძლება წარმოიშვას სპონტანურად სტადიონზე ან მის მიმდებარე ქუჩებზე. ზოგიერთ შემთხვევაში მაღაზიების ვიტრინები იმსხვრევა, ნაგვის ურნებს ცეცხლი ეკიდებათ და პოლიციის მანქანები იმტვრევა. რთული შემთხვევების დროს შეიძლება ხულიგნების ან პოლიციელების მკვლელობამდე მივიდეს საქმე. ამ დროს პოლიცია ცრემლმდენი აირით, სასამსახურო ძაღლებით, ჯავშნიანი მანქანებით და წყლის ჭავლით შლის მათ. ↑ http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/find_out/guides/sport/international_football/newsid_3089000/3089728.stm ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-30. ციტირების თარიღი: 2021-01-17. ↑ http://www.iht.com/articles/2007/04/19/sports/GREEKS.php