laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხისოს კოშკი

ხისოს კოშკი — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, სოფელ ხისოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ხისო-ომალოს გზის მარცხენა მხარეს. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კოშკი გეგმით ოთხკუთხა (4,9 X 4,1 მ) ზემოთკენ შევიწროვებული. ნაგებია ფიქლით, წყობა მშრალია. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა. მონგრეულია IV სართულის კედლების ზედა ნაწილი. პირველ სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. სამხრეთ კედელში ირიბად გაჭრილი ორი სათოფურია. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია. კოშკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელზე მიყრდნობილია კედელი (სიგრძე 7 მ, სიმაღლე 2,5 მ), რომელშიც მოწყობილია სწორკუთხა კარი და სხვადასხვა დონეზე განლაგებული ხუთი სათოფური. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 168.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 13954
ჯვარბოსელის კოშკები

ჯვარბოსელის კოშკები — კოშკები მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ჯვარბოსელის სამხრეთით. ერთმანეთისგან ორმოციოდე მეტრის დაშორებით. განეკუთვნებიან გვიანდელ შუა საუკუნეებს. აღმოსავლეთით მდგარი კოშკი ოთხსართულიანია, ზემოთკენ შევიწროებული. ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. შესასვლელი დასავლეთიდან, პირველ სართულზეა. კარი სამკუთხა თაღითაა გადახურული. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სათოფურებია მოწყობილი. მეორე სართულის დასავლეთ კედლებში სათოფურებია მოწყობილი. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში გარეთკენ დავიწროებული ორი თაღოვანი სარკმელია. მსგავსი სარკმელია ჩრდილოეთ კედელშიც, რომლის გვერდით ერთი სათოფურია. ერთი სათოფურია აღმოსავლეთ კედელში. მესამე სართულზე რამდენიმე სათოფურია. მეოთხე სართულს ყოველ მხარეს თითო სალოდე პქონია, რომლებისგანაც მხოლოდ კვალი შემორჩა. დასავლეთით მდგარი კოშკი ექვსსართულიანია. გეგმით კვადრატული (7 X 7 მ). ნაგებია ფიქლით - მშრალად. ძეგლი დაზიანებულია. ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა. მონგრეულია ზედა სართულის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი. პირველ სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნაწილში თაღოვანი სარკმელია, რომელსაც საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში ფართო თაღოვანი კარია. კარის ორივე მხარეს - ვიწრო სწორკუთხა სარკმლები. დასავლეთ კედელში გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული ორი სარკმელია. ერთი თაღოვანი სარკმელია სამხრეთ კედლის შუაში, რომლის გვერდებზე თაღოვანი სათოფურებია მოწყობილი. ჩრდილოეთ კედელში ორი თაღოვანი ნიშია. მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულების ოთხივე კედელი სათოფურებითაა აღჭურვილი. მეექვსე სართულს სათოფურების გარდა სალოდეებიც ჰქონია, რომლებისგანაც მხოლოდ კვალი შემორჩა. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 174.
სტაურაკიოსი

სტაურაკიოსი (ბერძ. Σταυράκιος; დ. 775 — გ. 11 იანვარი, 812) — ბიზანტიის იმპერატორი 811 წლის 26 ივლისიდან 2 ოქტომბრამდე. ტახტზე ავიდა მამამისის, ნიკიფორე I-ის ბრძოლაში სიკვდილის შემდეგ. იმეფა ორ თვეზე ცოტა მეტ ხანს და გარდაიცვალა 812 წლის 11 იანვარს იმავე ბრძოლაში მიღებული ჭრილობისაგან. Warren Treadgold, A History of the Byzantine State and Society (Stanford University Press, 1997) ISBN 0-8047-2630-2 Whittow, Mark, The Making of Byzantium, 600-1025 (University of California Press, 1996) ISBN 0-520-20497-2 Kazhdan, Alexander, რედ. (1991), Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-504652-6 Norwich, John Julius (1993), Byzantium: The Apogee, Penguin, ISBN 0-14-011448-3 Vasiliev, A. A., History of the Byzantine Empire, 1952 Bury, J. B., A History of the Eastern Roman Empire, from the Fall of Irene to the Accession of Basil I, 1912 George Finlay, History of the Byzantine Empire from 716 – 1057, William Blackwood & Sons, 1853 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტაურაკიოსი
ჯვარბოსელის ციხე-სახლი

ჯვარბოსელის ციხე-სახლი — ციხე-სახლი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასოფლარ ჯვარბოსელის ტერიტორიაზე (ომალოს თემში), ნასოფლარის განაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შენობა ხუთსართულიანია, ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის - ზემოთკენ შევიწროვებული. ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავი და სართულშუა გადახურვა, დანგრეულია მეხუთე სართულის სამხრეთ კედლის დიდი ნაწილი, დაბზარულია სამხრეთ კედელი და ნგრევის პირამდეა მისული. პირველი სართულის (8 X 7,5 მ) დასავლეთ კედელში ვიწრო და დაბალი თაღოვანი შესასვლელია გაჭრილი, ჩრდილოეთ კედელში - ერთი სათოფური და ორი მცირე ზომის თაღოვანი ნიში. სამხრეთ კედელში კი, სამი თაღოვანი ნიშია. მეორე სართულის დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში - სამ-სამი. მესამე სართულის დასავლეთ კედელში შეისრულთაღოვანი კარი და ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელი და ერთი სათოფური. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში კი, ორ-ორი სათოფური. მეოთხე სართულის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელი და თითო სათოფური. მეხუთე სართულზე სათოფურების გარდა სალოდეებიცაა. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სალოდეა, დანარჩენ ორში - ორ-ორი. სათოფურებიდან ოთხი დასავლეთ კედელშია, სამი აღმოსავლეთ კედელში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში კი, ორ-ორი. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული. შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 174.
აღვერანი

აღვერანი (სომხ. Աղվերան) — მთიანი კურორტი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ არზაკანის ტერიტორიაზე, სოფელ ბუზაკანის ჩრდილოეთით. მდებარეობს მდინარე რაზდანის მარჯვენა შენაკად მდინარე დალარზე. კურორტი აღვერანი აღვერანი[მკვდარი ბმული] GEOnet Names Server-ზე.
Tux

ტუქსი (Tux) — ლინუქსის ოფიციალური თილისმა, შექმნილი 1996 წელს ლარი იუინგის მიერ. ტუქსი მსუქანი პინგვინია, რომელიც დანაყრებული და კმაყოფილია. ლინუქსის თილისმად პინგვინის გამოყენების იდეა ოპერაციული სისტემის ბირთვის შემქმნელს, ლინუს ტორვალდს ეკუთვნის. ტუქსი შეიქმნა ლინუქსის თილისმის შექმნისადმი გამოცხადებული კონკურსისთვის. გაიმარჯვა ლარი იუინგის მიერ თავისუფლად გავრცელებადი გრაფიკულ რედაქტორში შექმნილმა პინგვინმა. თილისმის სახელწოდება ტუქსი (Tux) ჯეიმზ ჰიუზმა მოიგონა და გაშიფრა ქვემოთ მოყვანილი მაგალითის მიხედვით: "(T)orvalds (U)ni(X)". სადღეისოდ ტუქსი აღიარებული სიმბოლოა ლინუქსისა და FLOSS–ის მომხრეთა საზოგადოებაში. ის გაცილებით ცნობილია, ვიდრე, მაგალითად, GNU პროექტის ლოგოტიპი. პინგვინის იერი იცვლება სურათიდან სურათამდე: მაგალითად, PaX–ის უსაფრთხოების პაკეტში პინგვინს აქვს ჩაფხუტი, ფარი, ხელში ხმალი უჭირავს, გამოხედვა კი დემონური აქვს. ბევრ კომპიუტერულ თამაშში, მეტწილად შექმნილი ლინუქსის ოპერაციული სისტემისთვის პერსონაჟად გამოყენებულია ტუქსი: ClanBomber Freedroid RPG SuperTux — Super Mario Bros. მსგავსი თამაში Tux Paint — საბავშვო სახატავი პროგრამა Tux Racer — სპორტული რბოლა Pingus — კლონი თამაშისა Lemmings (ლემინგები შეცვლილია პინგვინებით) კლასიკური TUX Gnu და TUX ერთად თანამედროვე TUX ვარიანტი I პატარა TUX Linux 2.0 Penguins (ლარი იუინგი) ტუქსის ისტორია LWN პინგვინების გალერეა ტუქსის გალერეა დაარქივებული 2008-06-10 საიტზე Wayback Machine. ტუქსის შექმნა Photoshop საშუალებით დაარქივებული 2005-11-01 საიტზე Wayback Machine.
ჯანდიერების კოშკი

ჯანდიერების კოშკი — მდებარეობს კახეთის რეგიონში, ქ. ახმეტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. კოშკური ტიპის საცხოვრებელი სახლი მარნით ჯანდიერების საკუთრება ყოფილა. ნაგებია ნატეხი ქვით. 1950 წელს შეაკეთეს. ამჟამად საბრძოლო ბანი გადაკეთებულია სხვენად და გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით. კოშკი (12,5 X 8,5 მ) გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ წაგრძელებული, გარედან კუთხემომრგვალებული სწორკუთხედია. შედგება ერთმანეთისაგან კედლით გამიჯნული, ორი არათანაბარი ნაწილისაგან. ორივე ნაწილი ამჟამად სამსართულიანია, მაგრამ სართულთა დონეები ერთმანეთს არ ემთხვევა. ერთი ნაწილის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები). ხოლო მეორე ნაწილში კამაროვანი გადახურვებია გამოყენებული და სართულებიც უფრო მაღალია. პირველ სართულზე მარანია. მეორე სართულზე ყრუ კედლით გამიჯნული ორი სათავსია, რომლებიც სხვადასხვა დონეზე მდებარეობის გამო ერთმანეთს კედლის სისქეში არსებული კიბით უკავშირდება. მესამე სართულის დიდი ოთახის აღმოსავლეთ კედელში ორი, ხოლო სამხრეთის და ჩრდილოეთისაში თითო განიერი სარკმელია. შენობის კოშკურა ნაწილის მესამე სართულ სანახევროდაა შემორჩენილი. სართულის დასავლეთ კედელში სამი, ხოლო სამხრეთ კედელში ერთი დაბალი ნიშია. ყველა ნიშში თითო შეწყვილებულ სათოფურია. ჩრდილოეთ კედლის ღერძზე ნახევარწრიული ბუხარია, რომლის ორივე მხარეს თითო სათოფურია. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში კიბის უჯრედში შესასვლელია, რომელიც მოზრდილი ნაწილის IV სართულზე ადის. შენობის მოზრდილი ნაწილის მეოთხე სართული ყრუკედლებიან ღია ბანს წარმოადგენდა. შემორჩენილია კედლების მცირე ნაწილები. გარედან ორივე ნაწილი ერთ მთლიან აბრისშია მოქცეული. ამ ტიპს სხვა ნაგებობების მსგავსად შენობის ორნაწილედობა გარედან ასახულობაშიც იყო გამოვლენილი და მისი ორსაფეხურიანი სილუეტი ციხე-სიმაგრისათვის დამახასიათებელი ქონგურებით იყო დაგვირგვინებული. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 43-44.
წმინდა იაკობის ორდენი

ალტოპაშოს წმინდა იაკობს ორდენი, ასევე წმინდა იაკობის ჰოსპიტალიერები ან ტაუს რაინდები — სამხედრო ორდენი, სავარაუდოდ, ყველაზე ადრეული ქრისტიანული დაწესებულება, რომელიც მომლოცველთა (პილიგრიმების) დაცვისა და დახმარებისთვის გაერთიანდა. ორდენი დაახლოებით 1075 წელს დააარსა მატილდა ტოსკანელმა ტოსკანის ერთ-ერთ ქალაქ ალტოპაშოში. წმინდა იაკობის ორდენი (მცირე ინფორმაცია)[მკვდარი ბმული] ქრისტეს რაინდები: იტალიური ორდენები დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. მახვილი და მწვანე ჯვარი: წმინდა იაკობის ორდენი
ცხრაკარას სასახლე

ცხრაკარას სასახლე — მდებარეობს ქალაქ ახმეტის განაპირას, ჩრდილოეთით, მდინარე ალაზნის პირას, მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება XVII საუკუნის მეორე ნახევარს. სასახლე ერთსართულიანი ყოფილა, ნაგებია რიყის ქვით. კარ-სარკმელთა წყობაში და სარკმლებს შორის, ერთ რიგად ნაწყობი აგურის შრეებია ჩართული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლები 1,8-2,3 მეტრის სიმაღლეზეღა დგანან. სასახლე ერთ რიგად განლაგებული ექვსი, თითქმის თანაბარი ზომის ოთახისგან შედგება, რომელთა შორის განაპირებს, ეზოს მხარეს თითო კვადრატული ოთახი ეკვრის. შესასვლელი უკანა კედელშია, ცენტრალურ დიდ ოთახში, მდინარე ალაზნის მხარეს. შესასვლელის გვერდებზე ორ-ორი ფართო და მაღალი სარკმელია. მსგავსი ოთხი სარკმელი ეზოს მხარესაცაა. დანარჩენ ოთახებს ეზოს მხარეს ორ-ორი სარკმელი აქვთ. მომიჯნავე ოთახები ერთმანეთთან თითო შესასვლელითაა დაკავშირებული. ექვსი ძირითადი ოთახიდან თითოეულში, თითო ბუხარია, ან უკანა კედელში, ან ეზოს მხარეს, სარკმლებს შორის. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 42.
ლაბორატორია

ლაბორატორია (ლათ. laboratorium) — დაწესებულება, სადაც ეწევიან ექსპერიმენტებს, სამეცნიერო კვლევებს ან სასწავლო მუშაობას. ლაბორატორია შეიძლება იყოს მეცნიერული, აკადემიური, სამინისტროს, უწყების და სხვ. დამოუკიდებელი სტრუქტურული ქვედანაყოფი. არსებობს სასწავლო, პრობლემური, დარგობრივი და სხვ. ლაბორატორია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 96.
ახმეტის ციხე

ახმეტის ციხე — ციხე ახმეტის უტოს უბნის სამხრეთით ჯაგნარით დაფარულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ციხე შედგება სწორკუთხა გალავნისა (13 X11,5 მ) და მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში ჩადგმული კოშკისგან. ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. გალავნისგან შემორჩენილია აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის კედლები და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილი (სიმ. 1,5-1,8 მ). ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლებში თითო-თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. კოშკი გეგმით კვადრატულია (5,5 X 5,5 მ), შემორჩენილია სართულნახევრის სიმაღლეზე. პირველი, თითქმის მთლიანად მიწით ამოვსებული სართულის კედლები ყრუა. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია საკოჭე ბუდეები). დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 42.
წეროსწვივა (გვარი)

წეროსწვივა (ლათ. Macrolepiota) — სოკოს გვარი ფირფიტოსანთა ოჯახიდან. ახლახან ჩატარებულმა კვლევებმა გვარიდან გამოყო რამდენიმე სახეობა და გააერთიანა ქლოროფირუმის გვარში. ამჟამად გაერთიანებულია 30-მდე სახეობა. საქართველოში გავრცელებულია 3 წერეწოს სახეობა: წეროსწვივა, თეთრი წეროსწვივა და ქლოროფილუმი-ს ოჯახში მყოფი რბილობწითელა წეროსწვივა. წეროსწვივა (გვარი) (ინგლისური)
არზაკანი

არზაკანი (სომხ. Արզական) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. არზაკანში მდებარეობს სამთო კურორტი აღვერანი. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები, არზაკანი დაარქივებული 2021-05-18 საიტზე Wayback Machine. GEOnet Names Server-ზე. World Gazeteer: Armenia[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
ხრაშუნასოკოსებრნი

ხრაშუნასოკოსებრნი (ლათ. Russulaceae) — სოკოს ოჯახი ხრაშუნასოკოსნაირთა რიგისა. ამ ოჯახში გაერთიანებულია ორი მთავარი სოკოს გვარი როგორიცაა: რძიანა სოკოები და ხრაშუნა სოკოები. ხრაშუნასოკოსებრნი
ალექსი IV ანგელოსი

ალექსი IV ანგელოსი (ბერძ. Αλέξιος Δ' Άγγελος; დ. 1153 — გ. 8 თებერვალი, 1204) — ბიზანტიის იმპერატორი 1203-1204 წლებში. ისააკ II ანგელოსის შვილი. 1203 წლის 18 ივლისს ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლს შეუტიეს. ალექსი III-მ დაუყოვნებლივ დატოვა ქალაქი. მოსახლეობამ ციხიდან გაათავისუფლა ისააკ II და იმპერატორად გამოაცხადა, თუმცა მისი სიბრმავის გამო ჯვაროსნებმა აიძულეს ისააკი თავის მაგივრად შვილი, ალექსი აეყვანა ტახტზე. ალექსი IV-ის ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში ბიზანტიის იმპერიამ დაკარგა ტერიტორიები შავი ზღვის სანაპიროზე, სადაც ტრაპიზონის იმპერია ჩამოყალიბდა. ალექსი ცდილობდა ურთიერთობა განემტკიცებინა ჯვაროსნებთან, რაც მოსახლეობაში უკმაყოფილებას იწვევდა. დაპირისპირებამ კონსტანტინოპოლის მცხოვრებლებსა და ჯვაროსნებს შორის რეგულარული ხასიათი მიიღო. საბოლოოდ, ალექსი დუკამ 27/28 იანვრის ღამეს ისააკი და ალექსი დააპატიმრა. ისააკი მალევე გარდაიცვალა სიბერისაგან, თუმცა არსებობს მოწამვლის ვერსიაც, ალექსი კი 8 თებერვალს დაახრჩვეს. ტახტზე ალექსი დუკა ავიდა ალექსი V-ის სახელით. Angold, Michael, The Fourth Crusade (London and New York, 2004). Brand, C.M., 'A Byzantine Plan for the Fourth Crusade', Speculum, 43 (1968), pp. 462–75. Harris, Jonathan, Byzantium and the Crusades (2nd ed. London and New York, 2014). ISBN 978-1-78093-767-0 The Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, 1991. Phillips, Jonathan, The Fourth Crusade And The Sack Of Constantinople (London and New York, 2004). Plate, William (1867). „Alexios IV Angelos“. In William Smith (ed.). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. 1. Boston: Little, Brown and Company. p. 131.
გალილეისეული მთვარეები

გალილეისეული მთვარეები — გალილეო გალილეის მიერ 1610 წლის იანვარში აღმოჩენილი იუპიტერის ოთხი მთვარე. ისინი იუპიტერის ყველაზე დიდი მთვარეებია. ესენია: იო, ევროპა, განიმედე და კალისტო. მათი სახელები ზევსის სატრფოებიდან მომდინარეობს. ისინი მზის სისტემაში ყველაზე მასიურ ობიექტებს შორის არიან, გამოკლებით მზისა და რვა პლანეტისა. მათი რადიუსები კი ნებისმიერი ჯუჯა პლანეტის რადიუსს აღემატება. განიმედე მზის სისტემაში ყველაზე დიდი მთვარეა და პლანეტა მერკურიზე დიდიც კია. სამი შიდა მთვარე — იო, ევროპა და განიმედე — 4:2:1 ორბიტალურ რეზონანსშია ერთმანეთთან. ეს ოთხი მთვარე ან 1609 წელს ან 1610 წელს აღმოაჩინა გალილეომ, როდესაც მანდ თავისი ტელესკოპი გააძლიერა, რამაც საშუალება მისცა, ციური სხეულები უპრეცედენტო სიზუსტით შეესწავლა. გალილეოს აღმოჩენამ ტელესკოპის, როგორც ხელსაწყოს, მნიშვნელობა გამოავლინა ასტრონომებისთვის იმის დამტკიცებით, რომ არსებობს ისეთი ობიექტები, რომელთა შეუიარაღებელი თვალით დანახვა შეუძლებელია. უფრო მნიშვნელოვანი კი ის იყო, რომ გალილეომ აღმოაჩინა ციური სხეულები, რომლებიც დედამიწის გარშემო არ ბრუნავდა, რამაც სერიოზული ზიანი მიაყენა იმდროინდელ პტოლემეს სამყაროს სისტემას, ან გეოცენტრულ თეორიას, რომლის მიხედვითაც ყველაფერი დედამიწის ირგვლივ მოძრაობს. გალილეომ თავდაპირველად თავის აღმოჩენას Cosmica Sidera („კოსიმოს ვარსკვალვები“) უწოდა, მაგრამ ის სახელები, რომლებიც საბოლოოდ გაბატონდა, სიმონ მარიუსმა შეარჩია. მარიუსმა მთვარეები გალილეოსგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინა და მათ ამჟამინდელი სახელები დაარქვა, რომლებიც იოჰანეს კეპლერმა შესთავაზა. მარიუსმა 1614 წელს თავის Mundus Jovialis-ში გამოაქვეყნა ეს სახელები. ↑ Computed using the IAU-MPC Satellites Ephemeris Service µ value ↑ Source: JPL/NASA დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ Computed from IAG Travaux 2001 დაარქივებული 2018-10-31 საიტზე Wayback Machine. .
ყურე

ყურე — ხმელეთში ღრმად შეჭრილი ოკეანის, ზღვის ან ტბის ნაწილი, რომელსაც არ გააჩნია წყალსატევის ძირითად ნაწილთან თავისუფალი წყლის მიმოცვლა. ყურის ნაირსახეობებია: უბე; ესტუარი; ფიორდი; ლიმანი; ლაგუნა და სხვა. მსოფლიო ოკეანის უდიდეს ყურეებს მიეკუთვნებიან: ალასკის, ბენგალის, ბისკაის, დიდი ავსტრალიური, გვინეის ყურეები. ზოგიერთ შემთხვევაში სახელწოდება „ყურე“ დაკავშირებულია წყალსატევთან, რომელიც თავისი ჰიდროლოგიური რეჟიმის მიხედვით ზღვას წარმოადგენს (მაგალითად, მექსიკის ყურე, ჰუდსონის ყურე, სპარსეთის ყურე, მექსიკის ყურე, კალიფორნიის ყურე). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 664.
კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში

კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში (2011–დღემდე) — სუდანის სამხრეთით კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში მიმდინარე კონფლიქტი. დაპირისპირებული მხარეებია ერთი მხრივ სუდანის არმია, ხოლო მეორე მხრივ: სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი მოძრაობა და სუდანის განმათავისუფლებელი არმია. 2005 წელს სუდანის მეორე სამოქალაქო ომის ნაივაშის შეთანხმებით დასრულების შემდგომ 2011 წელს სამხრეთ კორდოფანში სუდანის და განმათავისუფლებელ არმიებს შორის ბრძოლები ისევ დაიწყო. დაპირისპირება ცისფერი ნილოსის შტატშიც გავრცელდა. კონფლიქტი დაკავშირებულია დარფურის ომთან. 2011 წელს განმათავისუფლებელმა ფრონტმა კავშირი დაამყარა დარფურელ აჯანყებულებთან. 2014 წლის ოქტომბრისთვის ომმა დაახლოებით 2 მილიონი ადამიანი დააზარალა. დაახლოებით 500 000 იქცა ლტოლვილად, ხოლო 250 000 გადავიდა სამხრეთ სუდანში ან ეთიოპიაში. 2015 წლის იანვრიდან ბრძოლები გააქტიურდა, რადგან ომარ ალ-ბაშირის მთავრობა ცდილობს მოიპოვოს კონტროლი აჯანყებულების ტერიტორიებზე და ემზადება აპრილში არჩევნების ჩასატარებლად. სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი დარფურის კონფლიქტი Sudan Tribune: South Kordofan & Blue Nile Conflict დაარქივებული 2015-09-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Durame (13 April 2012). „Ethiopia Is Arming South Kordofan Rebels says Ethiopian officer“. ↑ PressTV-Rebels, Sudan army clash in Dalami. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 იანვარი 2015. ციტირების თარიღი: 26 January 2015. ↑ Sudan Military Strength. GFP. ციტირების თარიღი: 27 March 2014. ↑ ვიდეო YouTube-ზე ↑ 5.0 5.1 Radio Dabanga - Independent news and relevant information from the heart of Darfur. ციტირების თარიღი: 11 November 2014. ↑ More than 600 killed in Sudan warzone: minister ↑ UN report: 1,500 killed and 73,000 displaced in S. Sudan conflicts. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-29. ციტირების თარიღი: 2015-01-30. ↑ „Sudan rebels form alliance to oust president“. Al Jazeera English. 13 November 2011. ციტირების თარიღი: 13 November 2011. ↑ South Kordofan & Blue Nile: Population Movements Fact Sheet. OCHA (19 May 2014). ციტირების თარიღი: 18 January 2015. ↑ Sudan: Humanitarian Snapshot. OCHA (31 October 2014). ციტირების თარიღი: 18 January 2015. ↑ Sudanese troops close in on last rebel stronghold in South Kordofan. The Guardian (14 January 2015). ციტირების თარიღი: 18 January 2015. ↑ Sudan troops battle rebels in war-torn South Kordofan. AFP (13 January 2015). ციტირების თარიღი: 18 January 2015.
აბა, დამაცადე!

აბა, დამაცადე! (რუს. Ну, погоди!) — საბჭოთა ანიმაციური სერიალი მგლისა და კურდღლის თავგადასავლებზე. 1969–1993 წლებში სტუდია „სოიუზმულტფილმმა“ გადაიღო 18 სერია ამ ციკლიდან. რეჟისორია ვიაჩესლავ კოტიონოჩკინი. როლებს ახმოვანებდნენ ანატოლი პაპანოვი (მგელი) და კლარა რუმიანოვა (კურდღელი). უკანასკნელი სერიები შექმნილი პაპანოვის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ხმის ჩანაწერებიდან ამონაკრეფის მიხედვით. 2005 წელს სტუდია Christmas Films-ში ანატოლი პაპანოვის შვილმა ალექსეი პაპანოვმა გადაიღო „აბა, დამაცადე!“-ს მე-19 და მე-20 სერია. ძირითადი გამოშვებები გამოშვება 1. ქალაქში და სანაპიროზე (1969) გამოშვება 2. ქალაქის პარკში (1970) გამოშვება 3. გზაზე (1971) გამოშვება 4. სტადიონზე (1971) გამოშვება 5. ქალაქში (1972) გამოშვება 6. სოფელში (1973) გამოშვება 7. გემზე (1973) გამოშვება 8. ახალი წელი (1974) გამოშვება 9. ტელესტუდიაში (1976) გამოშვება 10. მშენებლობაზე (1976) გამოშვება 11. ცირკში (1977) გამოშვება 12. მუზეუმში (1978) გამოშვება 13. ოლიმპიადა '80 (1980) გამოშვება 14. ტექნიკოსების სახლი (1984) გამოშვება 15. დასვენების სახლი (1985) გამოშვება 16. ზღაპარში (1986) გამოშვება 17. კუნძულზე (1993) გამოშვება 18. სუპერმარკეტი (1993) გამოშვება 19. კურორტზე (2005) გამოშვება 20. აგარაკზე (2006) გამოშვება 21. ოფისში (2007) ტელეგამოშვება 1 (1980) ტელეგამოშვებები 2-3 (1981) საახალწლო გამოშვება (2012) 3D (2020) ყოველი ეპიზოდი, რომელიც 10 წუთამდე გრძელდება, იწყება „სოიუზმულტფილმის“ სატიტულო კადრით, რომელსაც მიჰყვება მოკლე სიუჟეტი, რომლის ბოლოს ან მგელი უყვირის კურდღელს ფრაზას „აბა, დამაცადე!“, ან თავად სერიალის სახელწოდება ჩნდება სატიტულო კადრის სახით. აგრეთვე იწერება ეპიზოდის ნომერი, რასაც მიჰყვება ტიტრები. ახალ ეპიზოდებში შესავალში იწერება როგორც „სოიუზმულტფილმი“, ასევე „სტუდია 13“ (ეპიზოდები 17 და 18). „Christmas Films“ და „Пятёрочка“ (რუს. ხუთეული) იწერება მე-19 და მე-20 ეპიზოდების დასაწყისში. ტიტრების სექცია ანიმაციის გარეშე არის შესრულებული და მხოლოდ ტექსტს შეიცავს. მას მიჰყვება სერიალის მთავარი თემა. ძირითადი სიუჟეტი ასევე მთავრდება ფრაზით „აბა, დამაცადე!“. „აბა, დამაცადე!“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) საიტზე Animator.ru „აბა, დამაცადე!“, ანუ სირბილი უძრაობის ფონზე - სერიალის მოკლე ისტორია დაარქივებული 2009-03-07 საიტზე Wayback Machine. ეპიზოდები 1-16 და პილოტი YouTube-ზე („სოიუზმულტფილმის“ ოფიციალური არხი)
ისააკ II ანგელოსი

ისააკ II ანგელოსი (ბერძ. Ισαάκιος Β’ Άγγελος; დ. სექტემბერი, 1156 — გ. იანვარი, 1211) — ბიზანტიის იმპერატორი 1185–1195 წლებში და ხელმეორედ 1203–1204 წლებში, შვილთან, ალექსი IV ანგელოსთან ერთად. ისააკის მამა, ანდრონიკე დუკა ანგელოსი (დ. 1122 — გ. 1185 წლის შემდეგ) სამხედრო მეთაური იყო მცირე აზიაში. იგი იყო კონსტანტინე ანგელოსისა და იმპერატორ ალექსი I კომნენოსისა და ირინე დუკინას ყველაზე ახალგაზრდა ქალიშვილის, თეოდორა კომნენოსის (დ. 15 იანვარი, 1096/1097) შვილი. აქედან გამომდინარე, მამის მხრიდან, ისააკი კომნენოსების დინასტიის შთამომავალი იყო. მისი პირველი მმართველობისას ცდილობდა იმპერიის მდგომარეობა დინასტიათაშორისი ქორწინებებით განემტკიცებინა. ახლო ნათესავები დააქორწინა სერბეთის, უნგრეთის, იტალიის, კიევის რუსეთისა და სხვა ქვეყნების სამეფო და მაღალი არისტოკრატიული დინასტიების წარმომადგენლებზე. ებრძოდა ნორმანებსა და ბულგარელებს. 1195 წელს მისმა ძმამ, ალექსიმ, არმიის მხარდაჭერით თავი იმპერატორად გამოაცხადა ალექსი III-ის სახელით. ისააკი დააბრმავეს და კონსტანტინოპოლში ციხეში გამოკეტეს. ისააკი ტახტზე მეორედ 1203 წელს, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის დაკავების შემდეგ ავიდა. იგი ბიზანტიას 1203–1204 წლებში, შვილთან, ალექსი IV ანგელოსთან ერთად მართავდა. მთლიანად ჯვაროსნებზე დამოკიდებული მმართველობის უუნარო იყო, ამიტომ 1204 წლის 27/28 იანვარს ალექსი დუკამ მამა-შვილი დააპატიმრა. ისააკი მალევე გარდაიცვალა. არსებობს მოწამვლის ვერსიაც. Angold, Michael, The Byzantine Empire: A Political History, 1025–1204, 2nd edition (London and New York, 1997) Brand, C.M., Byzantium Confronts the West, 1180–1204 (Cambridge, MA, 1968) Harris, Jonathan, Byzantium and the Crusades (London: Bloomsbury, 2nd ed., 2014). ISBN 978-1-78093-767-0 Harris, Jonathan, 'Collusion with the infidel as a pretext for military action against Byzantium', in Clash of Cultures: the Languages of Love and Hate, ed. Sarah Lambert and Helen Nicholson (Turnhout, 2012), pp. 99–117 Hiestand, Rudolf, 'Die Erste Ehe Isaaks II Angelus und Seine Kinder', Jahrbuch der Osterreichischen Byzantinistik, 47 (1997). The Oxford Dictionary of Byzantium, 3 vols (Oxford, 1991) Treadgold, Warren, A History of the Byzantine State and Society (Stanford CA, 1997) K. Varzos, Ē genealogia tōn Komnēnōn (Thessalonica, 1984) vol. 2 pp. 807–840. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ისააკ II ანგელოსი Foreign policy of the Angeli from A History of the Byzantine Empire by Al. Vasilief