laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სპეთის ზედამაცხოვარი

სპეთის ზედამაცხოვარი — X-XI საუკუნების ეკლესია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სპეთის ტერიტორიაზე, მდ. ყვირილას ხეობაში, მოსახლეობისაგან მოშორებით. სპეთის ზედამაცხოვარის ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. სახელწოდება „ზედა მაცხოვარი“ მკვიდრდება XIX საუკუნიდან, მას შემდეგ რაც სპეთში აიგო მაცხოვრის სახელობის მეორე ეკლესია, რომელიც უშუალოდ სოფელში მდებარეობდა და ძველი ეკლესის ქვემოთ იდგა. ამჟამად სპეთში ორი ტაძარია „ზედა მაცხოვარი“ და „ქვედა მაცხოვარი.“ მეორე ეკლესია 1991 წლის მიწისძვრამ ნაწილობრივ დაანგრია და სოფლის მოსახლეობამ აღადგინა. რაც შეეხება „ზედა მაცხოვარს“ მისი ქტიტორის ვინაობას ჩვენამდე არ მოუღწევია. ცნობილია, რომ ტაძარი აშენებულია X-XI საუკუნეების მიჯნაზე და წარმოადგენს ერთნავიან დარბაზული ტიპის ნაგებობას. მისი არქიტექტურული იერი საუკუნეების მანძილზე არ შეცვლილა. მისთვის არ მიუშენებიათ გარშემოსავლელი და ვერც 1991 წლის მიწისძვრამ დაატყო თავისი კვალი. მიეხედავად ამისა ძეგლს პრობლემები ნამდვილად არ აკლია. ეკლესიის აღმოსავლეთის კედელზე განთავსებულია ორი ასომთავრული წარწერა, რომლებიც ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი და შესაძლოა უახლოეს მომავალში საერთოდ განადგურდეს. მძიმე მდგომარეობაშია ფასადი, ქვის გადახურვა, ნესტისაგან დაწყებულია ქვის დაშლის პროცესი და საჭიროებს სასწრაფო რესტავრაციას. ჩვენი დროის წარწერა, რომელიც გვამცნობს, რომ: „ძეგლი დაცულია სახელმწიფოს მიერ“ ჩამოხსნილია და ეკლესიაშია შენახული. სპეთის „ზედა მაცხოვრის“ ყველაზე დიდ ღირსშესანიშნაობას მისი კანკელი წარმოადგენს, რომელიც თაბაშირისაა და XI საუკუნეშია დამზადებული და ავთენტური სახით შემორჩა. სპეთის კანკელის შესახებ ცნობებს ვახუშტი ბატონიშვილიც გვაწვდის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 509. სპეთის „ზედა მაცხოვრის“ ხუროთმოძღვრული ძეგლი ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
შავი ყუთი

შავი ყუთი — ტერმინი მეცნიერებაში, კომპიუტერულ ტექნოლოგიასა და ინჟინერიაში, რომლითაც აღინიშნება მოწყობილობა, სისტემა ან ობიექტი, რომელიც აღქმულია მასში შემავალი (საწყისი) და გამომავალი (გადამუშავებული) ინფორმაციის ჭრილში, მუშა პროცესის ცოდნის ან გაგების გარეშე, მისი სირთულიდან ან დასახულის ამოცანისთვის უმნიშვნელოობიდან გამომდინარე. ამ გაგებით, ტრანზისტორს, ალგორითმს, ან სულაც ადამიანის თავის ტვინს შეიძლება ვუწოდოთ შავი ყუთი, რადგან ინფორმაციის დამუშავება ბუნდოვანია (შავია). შავი ყუთის სისტემა, როგორც წესი გამოისახება ინფორმაციული ნაკადების დიაგრამის სახით, შავი ყუთით ცენტრში. შავი ყუთის საპირისპირო სისტემას, სადაც შიდა კომპონენტები ან მუშა პროცესის ლოგიკა დამკვირვებლისთვის ცნობილია ან გასაგებია, უწოდებენ თეთრ ყუთს. შავი ყუთი (რუს.). სტატია ფილოსოფიური ენციკლოპედიური ლექსიკონიდან. Национальная энциклопедическая служба России (1989). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2018.
კაცხის სვეტი

კაცხის სვეტი — კირქვის სვეტისებრი დენუდაციური „მოწმე“ — შთენილი კლდე იმერეთის მხარეში ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაცხში, მდინარეების კაცხურისა (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) და ღვითორის (ბუჯის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სვეტის სიმაღლე 40 მეტრია. ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ კაცხის სვეტი თავდაპირველად მონოფიზიტ განდეგილთა სამყოფელს წარმოადგენდა, თუმცა ეს მოსაზრება საყოველთაოდ არაა გაზიარებული, სათანადო არგუმენტაციის არქონის გამო. სვეტის ზედა ბაქანზე დგას ორი მცირე ზომის ეკლესია (დღეისათვის ისინი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი). ასეთ ადგილებში სამლოცველოების აგებას მკვლევრები უკავშირებენ მესვეტეობას, რომელიც VI საუკუნეში გავრცელებული იყო წინა აზიასა და, უპირველეს ყოვლისა, სირიაში, რომელთანაც ქრისტიანულ საქართველოს მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა. ერთი ეკლესია (V ს.) მშრალადაა ნაშენი ადგილობრივად მოპოვებული, უხეშად დამუშავებული ქვით, აფსიდი კლდეშია გამოკვეთილი. მეორე (VI ს.) ნაგებია ქვემოდან აზიდული კარგად გათლილი კვადრებით, აქვს კრიპტა (ქვედა სართული — სამარხი). არავინ იცის ზუსტად როდის შეწყდა რელიგიური ცხოვრება კაცხის სვეტზე, მაგრამ ვახუშტი ბატონიშვილის დროს აქ ბერები აღარ მოღვაწეობდნენ. კაცხის სვეტის არქიტექტურული ძეგლები 1944 წელს ალექსანდრე ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით მთამსვლელთა ჯგუფმა ინახულა. ბოლო პერიოდამდე კაცხის სვეტზე ასვლა, ალპინისტური აღჭურვილობის გარეშე, შეუძლებელი იყო. 2007 წლიდან კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის და გადარჩენის ფონდის დაფინანსებით დაიწყო სვეტზე არსებული ნაგებობების სარეაბილიტაციო სამუშაოები. კაცხის სვეტზე ასვლა აკრძალულია. გამონაკლის შემთხვევებში, ადგილობრივი ბერების ლოცვა-კურთხევით, სვეტზე მხოლოდ მამაკაცების ასვლაა შესაძლებელი. აღდგენილია სვეტის ძირში და თავზე არსებული სამლოცველოები, რაც სვეტზე ამჟამად მოღვაწე ბერი მაქსიმეს დამსახურებაა. 2007 წელს კაცხის სვეტზე არსებულ ნანგრევებში მამა მაქსიმემ აღმოაჩინა კირქვის მცირე ქვათლილი (ზომები 41X21 სმ), რომელზეც ათსტრიქონიანი ქართული ასომთავრული წარწერაა ამოკაწრული. წარწერა პალეოგრაფიული ნიშნებით XIII საუკუნით თარიღდება. წარწერაში მოხსენიებულია ვინმე ფრიად ცოდვილი გიორგი, რომელსაც „სამი სახლაკი“ აუშენებია „ძელი ცხოვრებაზე“ — ანუ სვეტის თავზე დამკვიდრებულ დაყუდებულთათვის. ვახუშტი ბატონიშვილი მის შესახებ წერდა: 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ცინცაძე ვ., კაცხის „სვეტი“, „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“, 1946, ტ. 7, № 8; მარუაშვილი ლ., საღარაძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 579. წერეთელი ვ., ჟამი შენებისა, ქუთაისი 2010 წ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კაცხის სვეტი კაცხის სვეტი Katskhi Pillar – Going to Church on a Stairway to Heaven "A Matter of Faith" ↑ კაცხის სვეტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-09. ციტირების თარიღი: 2015-01-15. ↑ წერეთელი ვ., ჟამი შენებისა, ქუთაისი 2010 წ. გვ., 14 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ჩვეულებრივი ნაძვი

ჩვეულებრივი ნაძვი ან ევროპული ნაძვი (ლათ. Picea abies, ადრე Picea excelsa) — წიწვოვანი მცენარე ფიჭვისებრთა ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევროპაში, მცირედ — ალპებში, კარპატებში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის მთიან ნაწილებში, აგრეთვე საქართველოშიც. სიმაღლეში 30 მ-ს აღწევს (იშვიათად 50 მ-ს). აქვს კონუსისებური ფორმა. წიწვები (ფოთლები) სიგრძეში 1–2,5 სმ-მდეა, რომელთა სიცოხლე ექვს და მეტ წელს გრძელდება. გირჩა 15 სმ სიგრძისა და 4 სმ სიგანისაა, თესლი კვერცხისებური-წამახვილებული ფორმისა და 4 მმ სიგრძისაა. ჩვეულებრივი ნაძვი თესლს იძლევა 20–60 წლის ასაკიდან, 4–5 წელიწადში ერთხელ. ცოცხლობს საშუალოდ 250–300 წელი, მაგრამ არსებობს უფრო ხნიერი ნაძვებიც (მაგ. 468 წლის). Жизнь растений. В 6 т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1978. — Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. Под ред. И. В. Грушвицкого и С. Г. Жилина. — С. 361—364. — 447 с. — 300 000 экз. Уханов В. В. Род 7. Larix Mill. — Лиственница // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов и Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1949. — Т. I. Голосеменные. — С. 165—170. — 464 с. — 3000 экз. Губанов И. А. и др. 44. Picea abies (L.) Karst. [P. excelsa (Lam.) Link] — Ель европейская // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 119. — ISBN 8-87317-091-6. Новиков В. С., Губанов И. А. Род Ель (Picea) // Популярный атлас-определитель. Дикорастущие растения. — 5-е изд., стереотип. — М.: Дрофа, 2008. — С. 65—66. — 415 с. — (Популярный атлас-определитель). — 5000 экз. — ISBN 978-5-358-05146-1. — УДК 58(084.4) ↑ მანჯავიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 342.
ალიბეილი (ზარდაბი)

ალიბეილი (აზერ. Əlibəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,050 კაცი. ალიბეილი GEOnet სახელების სერვერზე
კასიუსი (ჯგუფი)

კასიუსი (Cassius) ფრანგული ჰაუზ მუსიკალური დუეტია. მასში შედიან პროდიუსერები ფილიპე სერბონეჟი და ჰუბერტ ბლანკ-ფრანკარდი, რომლებიც ხალხისთვის ცნობილები არიან როგორც ფილიპე ზდარი და ბუმ ბასი. ზდარმა და ბუმ ბასმა ერთად მუშაობა 1988 წელს დაიწყეს: ისინი პროდიუსირებას უკეთებდნენ ფრანგულ ჰიპ-ჰოპ მომღერალს Mc Solaarს. 1990 წელს მათ პირველი საკუთარი პროექტი შექმნეს, რომელსაც La Funk Mob ერქვა, და შემდეგ წელს უკვე ელეკტრონულ მუსიკასთან ექსპერიმენტები დაიწყეს, რის შედეგადაც ზდარი შეუერთდა Etienne de Crécy-ს პროექტ მოტორბასში. ამის შემდეგ ზდარი და ბუმ ბასი თავიანთ პირველ ჰაუზ მუსიკალურ ტრეკს "Froxxy" ქმნიან, და 1996 წელს გამოსცემენ სახელით კასიუსი.
ახალი კალედონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2018)

2018 წლის 4 ნოემბერს ახალ კალედონიაში ჩატარდა დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი. მოქალაქეებს უნდა აერჩიათ ან ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში ყოფნა ან დამოუკიდებელი სახელმწიფოს წარმოქმნა. დამოუკიდებელი სახელმწიფოს წარმოქმნას მხარი არ დაუჭირა ახალი კალედონიის მოსახლეობის 56,40%-მა, ხოლო დამოუკიდებლობას — 43.60%-მა. საბოლოო ჯამში ახალი კალედონია ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში დარჩა. დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი კიდევ ჩატარდება 2020 წელს და თუ ახალი კალედონიის მოსახლეობა ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში დარჩენას აირჩევს, მაშინ ახალი კალედონიის კონგრესის ერთი მესამედი 2022 წელს იმსჯელებს იმაზე, რომ ჩატარდეს თუ არა რეფერენდუმი თავიდან. ↑ პირველი არხი ↑ newposts.ge
რუსელ დე ბაიოლი

რუსელ დე ბაიოლი (ფრანგ. Roussel de Bailleul ან ბერძ. Φρανγόπουλος — სიტყვასიტყვით ფრანგების შვილი ; გ. 1077) — ნორმანდიელი ავანტიურისტი. ცნობილია, როგორც ბიზანტიის იმპერატორ რომანოზ IV-ის მიერ დაქირავებული და მის სამსახურში მყოფი მხედართმთავარი. მოიხსენიება აგრეთვე ურსელუს დე ბალიოლის, როსცელინის, როსკელინ დე ბეელის სახელით, ანა კომნენე მას ურსელიუსს უწოდებს. ანა კომნენეს ალექსიადაში იგი პირველად 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლაში მოიხსენიება, რა დროსაც იგი რონამოზს ეხმარებოდა, მაგრამ თავისი სამხედრო ძალა ბრძოლაში არ ჩართო, რამაც საბოლოოდ ბიზანტიელთა სასტიკი დამარცხება გამოიწვია. ამის მიუხედავად, იგი იმპერიის სამსახურში დარჩა და მოგვიანებით მცირე აზიაში გაიგზავნა 3000 კაციან მძიმედ შეიარაღებულ ფრანგო-ნორმანდიულ კავალერიასთან ერთად. მან მოახერხა გალათიის ნაწილის დაპყრობა და ეს ტერიტორიები დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადა თავისი მმართველობის ქვეშ (1073), როგორც ჩანს, სამხრეთ იტალიელი ნორმანდიელების მაგალითზე. დედაქალაქად აქცია ანკარა, დღევანდელი თურქეთის დედაქალაქი. დაამარცხა იოანე დუკას არმია და გაანადგურა ქალაქი ქრისოპოლისი. მიხეილ VII-მ დახმარება თურქ-სელჩუკებს სთხოვა ტერიტორიების ნაწილის სანაცვლოდ. ტუტუშ I შემოთავაზებას დათანხმდა. რუსელი თავის რაზმებთან ერთად არმენიაკონის თემის ტერიტორიაზე გაიქცა და მიადგა ამასიას. ადგილობრივებმა, კონსტანტინოპოლისაგან სიშორის გათვალისწინებით, დე ბაიოლს ფული გადაუხადეს, რათა დაეცვა ისინი თურქთა შემოსევებისაგან. თუმცა, ალექსი კომნენოსის ინტრიგების შედეგად, რუსელი 1074 წელს ღალატით შეიპყრეს. 1077 წელს გაათავისუფლეს გამოსასყიდის სანაცვლოდ და გაგზავნეს აჯანყებულ ნიკიფორე ბოტანიატესთან საბრძოლველად. თავდაპირველად დაამარცხა კიდეც, მაგრამ მოგვიანებით თვითონაც მას ნიკიფორეს შეუერთდა. იმპერატორმა დასახმარებლად ისევ თურქ-სელჩუკებს მიმართა, რომლებმაც დაამარცხეს რუსელი და დაატყვევეს. იგი კონსტანტინოპოლში გადაიყვანეს, სადაც სიკვდილით დასაჯეს. Norwich, John Julius. The Normans in the South, 1016—1130. London: Longmans, 1967. Gravett, Christopher, and Nicolle, David. The Normans: Warrior Knights and their Castles. Oxford: Osprey Publishing, 2006. Schlumberger, Gustave (1881). „Deux chefs normands des armées byzantines au XIe siècle: Sceaux de Herve et de Raoul de Bailleul“ (PDF). Revue Historique. 16: 289–303. Джонатан Харрис. Византия. История исчезнувшей империи = JONATHAN HARRIS. The Lost World of Byzantium. — М.: Альпина Нон-фикшн, 2017. ↑ Харрис, 2017, с. 256.
კატრინ დე ვალუა (1428-1446)

კატრინ დე ვალუა (ფრანგ. Catherine de Valois; დ. 1428 — გ. 13 ივლისი, 1446) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის ქალიშვილი. ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ გულადის პირველი მეუღლე. კატრინი დაიბადა 1428 წელს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის ასული. 1435 წელს, საფრანგეთსა და ბურგუნდიას შორის გაფორმებული სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე, კატრინი დანიშნეს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ III-ის ვაჟზე, შაროლუას გრაფ შარლ დე ვალუაზე. 1438 წელს შარლი თავისი დელეგაციით ეწვია პარიზს, რათა თავისი საცოლე პირველად ენახა. 1439 წლის 11 ივნისს, წმინდა ომარის სახელობის სააბატოში ისინი ოფიციალურად დაინიშნენ, ხოლო 1440 წლის 19 მაისს, ბლუაში შედგა მათი ქორწინება. პატარძალი ამ დროს 12 წლის იყო, ხოლო სიძე 7-ის. ცხადია მათ შვილები არ ჰყოლიათ. საბედნიეროდ, შარლსა და კატრინს მეგობრული ურთიერთობა ჩამოუყალიბდათ, თუმცა მათი მცირეწლოვანებიდან გამომდინარე სხვადასხვა საძინებლებში ეძინათ და ორივე მათგანზე შარლის დედა, ბურგუნდიის ჰერცოგინია ისაბელ პორტუგალიელი ზრუნავდა. კატრინი მეტად დახვეწილი, ინტელიგენტი, გულკეთილი და ეშხიანი იყო, რის გამოც მან მალევე მოხიბლა სამეფო კარი. ასევე მას მიეწერება ბურგუნდიის სამეფო კარზე ეტიკეტის შემოღება და დიდი ბიბლიოთეკის გახსნა. თუმცაღა, ქვემო ქვეყნების (თანამედროვე ბელგია-ჰოლანდია) მკაცრმა კლიმატმა სერიოზულად შეარყია კატრინის ჯანმრთელობა. 1446 წელს მას იმ ეპოქაში განუკურნებელი დაავადება, ტუბერკულოზი დაუდგინეს, რითაც გარდაიცვალა ამავე წლის 13 ივლისს, 17-18 წლის ასაკში. ვინაიდან მასთან შვილები არ ჰყავდა, შარლი მეორედ დაქორწინდა იზაბელ დე ბურბონზე. Ruth Putnam, “Charles the Bold” Aline S. Taylor, “Isabel of Burgundy: The Duchess Who Played Politics in the Age of Joan of Arc, 1397-1471”
იზაბელ დე ბურბონი

იზაბელ დე ბურბონი (ფრანგ. Isabelle de Bourbon; დ. 1434 — გ. 25 სექტემბერი, 1465) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ისა და აგნეს ბურგუნდიელის ქალიშვილი. შაროლუას გრაფ შარლ დე ვალუას მეორე მეუღლე. ბურგუნდიის ჰერცოგინია მარია I-ის დედა და კასტილიის მეფე ფილიპე I-ის ბებია. აგრეთვე იყო ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე ფილიპე II-ისა და საღვთო რომის იმპერატრიცა და ავსტრია-უნგრეთის დედოფალ მარია ესპანელის დიდი ბებია. იზაბელის ცხოვრების შესახებ, არც თუ ისე ბევრი ცნობაა ჩვენამდე მოღწეული. იგი დაიბადა 1434 წელს და იყო ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ისა და მისი ცოლის, აგნეს ბურგუნდიელის ქალიშვილი. აგნესი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან უშიშის ასული, რომელიც თავის მხრივ ძლევამოსილი ჰერცოგი და საფრანგეთის მეფე შარლ VI "შლეგის" რეგენტი იყო. საფრანგეთი ამ დროს ასწლიან ომში იყო გახვეული, რომელშიც ვალუას დინასტიის წარმომადგენლები და ინგლისელები ლანკასტერები ერთმანეთს საფრანგეთის ტახტისათვის ებრძოდნენ. თავის მხრივ, ლანკასტერებიც იზაბელა ფრანგის შთამომავლები იყვნენ და ამიტომ ჰქონდათ პრეტენზია. ყოველივე ამას, ისიც დაემატა, რომ მალე თავად საფრანგეთში დაიწყო სამოქალაქო ომი — ბურგუნდიელებსა და არმანიაკებს შორის. ამ დროს მთელი ჩრდილოეთ საფრანგეთი, პარიზიანად ინგლისელთა ხელში იყო. ამგვარ სიტუაციაში თავის გადასარჩენად, ჰერცოგმა შარლ I-მა თავის გადარჩენა ბურგუნდიელებთან დამოყვრებით გადაწყვიტა. 1446 წელს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ III-ის ერთადერთი ვაჟი, შაროლუას გრაფი შარლ დე ვალუას მეუღლე, პრინცესა კატრინ დე ვალუა გარდაიცვალა, რამაც ბურბონებს გზა გაუხსნა. ბურბონებსა და ბურგუნდიელებს შორის საქორწინო მოლაპარაკებები მალევე გაჩაღდა. იზაბელისა და შარლის ქორწინება 1454 წლის 30 ოქტომბერს შედგა, ქალაქ ლილში. 1457 წლის 13 თებერვალს მან გააჩინა თავისი პირველი და უკანასკნელი ქალიშვილი, სახელად მარია, რომელსაც სახელი საფრანგეთის დედა-დედოფალ მარია ანჟუელის პატივსაცემად დაარქვეს. 1459 წელს იზაბელი გახდა საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ისა და დედოფალ შარლოტა სავოიელის ვაჟის, პრინცი ჟაკის ნათლია, რომელიც მალევე დაიღუპა. შარლის პირველი ცოლის მსგავსად, იზაბელიც ტუბერკულოზით გარდაიცვალა 1465 წლის 25 სექტემბერს, ანტვერპენში, 31 წლის ასაკში. Isabella's weepers, Ten Statues from a Burgundian Tomb by F. Scholten Surviving statuettes from Isabella's tomb at Rijksmuseum, Amsterdam.
ოქსალატები

ოქსალატები (< ბერძ. οχαλις — მჟაუნა) — მჟაუნმჟავის მჟავური და საშუალო მარილები, მაგ. HOOC − COOK {\displaystyle {\ce {HOOC-COOK}}} , NaOOC − COONa {\displaystyle {\ce {NaOOC-COONa}}} . მარტივი ოქსალატის მარილების რენტგენოსტრუქტურულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ოქსალატის ანიონს შეუძლია მიიღოს ბრტყელი აგებულება D2h მოლეკულური სიმეტრიით ან აგებულება, სადაც O − C − C − O {\displaystyle {\ce {O-C-C-O}}} კუთხე დაახლოებით 90°-ია და ემთხვევა D2h სიმეტრიას. მაგალითად, ოქსალატის ფრაგმენტი იღებს ბრტყელ, D2h აგებულებას M 2 C 2 O 4 {\displaystyle {\ce {M_2C_2O_4}}} -ის მკვრივ სტრუქტურაში (M = Li, Na, K); თუმცა, Cs 2 C 2 O 4 {\displaystyle {\ce {Cs_2C_2O_4}}} -ის სტრუქტურაში O − C − C − O {\displaystyle {\ce {O-C-C-O}}} ორწახნაგა კუთხე 81°-ის ტოლია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 615. ↑ Dean, Philip A. W. (2012). „The Oxalate Dianion, C2O42−: Planar or Nonplanar?“. Journal of Chemical Education. 89 (3): 417–418. Bibcode:2012JChEd..89..417D. doi:10.1021/ed200202r. ↑ Reed, D. A.; Olmstead, M. M. (1981). „Sodium oxalate structure refinement“. Acta Crystallographica Section B. 37 (4): 938–939. doi:10.1107/S0567740881004676. ↑ Beagley, B.; Small, R. W. H. (1964). „The structure of lithium oxalate“. Acta Crystallographica. 17 (6): 783–788. doi:10.1107/S0365110X64002079. ↑ In the figure 81(1)°, the (1) indicates that 1° is the standard uncertainty of the measured angle of 81° ↑ Dinnebier, Robert E.; Vensky, Sascha; Panthöfer, Martin; Jansen, Martin (2003). „Crystal and Molecular Structures of Alkali Oxalates: First Proof of a Staggered Oxalate Anion in the Solid State“. Inorganic Chemistry. 42 (5): 1499–507. doi:10.1021/ic0205536. PMID 12611516.
მარგარეტ იორკელი

მარგარეტ იორკელი (ინგლ. Margaret of York, ფრანგ. Marguerite d'York; დ. 3 მაისი, 1446, ფოტერინგეი, ინგლისი — გ. 23 ნოემბერი, 1503, მეხელენი, ფლანდრია) — იორკთა დინასტიის წარმომადგენელი. იორკის ჰერცოგ რიჩარდ პლანტაგენეტისა და ჰერცოგინია სესილი ნევილის ასული. ინგლისის მეფეების: ედუარდ IV-ისა და რიჩარდ III-ის და. ბურგუნდიის ჰეცოგინია და ქვემო მიწების მონარქი 1468-77 წლებში როგორც შარლ გულადის მესამე ცოლი. მარგარეტი დაიბადა 1446 წლის 3 მაისს ფოტერინგეის სასახლეში. იგი იყო იორკის მესამე ჰერცოგ რიჩარდ პლანტაგენეტისა და მისი ცოლის, სესილი ნევილის ქალიშვილი. 1468 წლის 3 ივლისს იგი ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიისა და ქვემო მიწების ჰერცოგ შარლ დე ვალუას, რომელიც უკვე ორჯერ დაქვრივებული და ერთი ქალიშვილის მამა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მარგარეტსა და შარლს შვილები არ ეყოლათ, მათ ძალიან ძლიერი კავშირი ჰქონდათ, რამაც განაპირობა ბურგუნდიის კვლავ ინგლისის ბანაკში გადასვლა. ისტორიკოსები აღნიშნავენ იმასაც, რომ შარლ გულადსა და მის სიმამრს, რიჩარდ პლანტაგენეტს, ერთად სურდათ საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის დამხობა. როდესაც იგი პირველად ჩავიდა ბურგუნდიაში, მას მაშინვე მიეგებნენ მისი ახალი ფრეილინები. ცნობილია, რომ მისი და შარლის ქორწილი საოცრად პომპეზური და მდიდრული იყო. მარგარეტმა სწორედ ასეთ საოცარ ფუფუნებაში გაატარა მთელი თავისი დარჩენილი ცხოვრება. ჩვენთვის ასევე ისიც ცნობილია, რომ მარგარეტს ძალიან უყვარდა თავისი გერი, მარია ბურგუნდიელი. ისინი ღვიძლი დედა-შვილივით იყვნენ, რაც იმითაც იყო გამოწვეული, რომ მარგარეტს საკუთარი შვილები არ ჰყავდა და მთელი თავისი ცხოვრება მას მიუძღვნა. 1477 წელს შარლ გულადი ლოთარინგიაში ბრძოლისას მოკლეს, რის შემდეგაც ბურგუნდიის ტახტზე მისი ქალიშვილი მარია ადის თავის ქმართან, მომავალში საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან ავსტრიელთან ერთად. ცნობილია, რომ მარიამ და მაქსიმილიანმა, თავიანთ ერთადერთ ქალიშვილს, სწორედ მარგარეტის პატივსაცემად დაარქვეს სახელი. მას შემდეგ, რაც 1482 წელს მარია ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად დაიღუპა, მარგარეტი პირადად ზრუნავდა მარიას შვილების, ფილიპესა (მომავალში კასტილიის მეფე და ბურგუნდიის ჰერცოგი) და მარგარეტის (მომავალში სავოიის ჰერცოგინია, ნიდერლანდების შტატჰალტერი და ასტურიის პრინცესა) აღზრდაზე. აგრეთვე ცნობილია იმ დიდი გავლენის შესახებ, რაც მარგრეტმა მოახდინა ვარდების ომზე. თავის რძალთან, ელიზაბეთ ვუდვილთან ერთად იგი ცდილობდა მოეკლა მეფე ჰენრი VII და მის ნაცვლად ტახტზე თავისი ძმის შვილი, ვორვიკის ჰერცოგი დაესვა, თუმცა სულ ამაოდ. მარგარეტი გარდაიცვალა 1503 წლის 23 ნოემბერს, 57 წლის ასაკში. Taylor, Aline S, Isabel of Burgundy Heer, Friedrich, The Holy Roman Empire Calmette, Joseph, The Golden Age of Burgundy Gairdner, James (1893). "Margaret (1446-1503)". In Lee, Sidney. Dictionary of National Biography. 36. London: Smith, Elder & Co.
ალექსანდრე ბლოკის სახლ-მუზეუმი

ალექსანდრე ბლოკის სახლ-მუზეუმი (რუს. Музей-квартира А. А. Блока) — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. სანქტ-პეტერბურგის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალი. მუზეუმი გაიხსნა 1980 წლის 28 ნოემბერს იმ სახლში, სადაც რუსი პოეტი ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბლოკი ცხოვრობდა 9 წელი 1912 წლიდან გარდაცვალებამდე, 1921 წლის აგვისტომდე. მისი გარდაცვალების შემდეგ პოეტის ბიბლიოთეკა, არქივი და პირადი ნივთების კოლექცია შეინახა მისმა ცოლმა ლიუბოვ ბლოკმა. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის რუსული ლიტერატურის ინსტიტუტს (პუშკინის სახლი), სადაც დროდადრო ახდენდნენ მის გამოფენას 1960-1970-იან წლებში. მუზეუმი შედგება ორი ნაწილისაგან: მემორიალური ბინა მეოთხე სართულზე, რომელიც შექმნილია უნიკალური ავთენტური ნივთებით და აღჭურვილობით, რომელიც ეკუთვნოდა პოეტს. მეორე ნაწილი მდებარეობს მეორე სართულზე და მოგვითხრობს პოეტის ცხოვრებაზე და შემოქმედებაზე. ოფიცერთა სახლში (ამჟამად დეკაბრისტების ქუჩა 57) ალექსანდრე ბლოკი ცხოვრობდა და ეკავა ორი ბინა 1912 წლის 24 ივნისიდან გარდაცვალებამდე. 1980 წელს პოეტის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით აღნიშნულ ოთახებში გაიხსნა მისი სახლ-მუზეუმი. მუზეუმში დამთვალიერებლებისათვის გახსნილია სამი გამოფენა - მემორიალური (ბინა № 21), ლიტერატურული (ბინა № 23) და ექსპოზიცია „ბლოკი და მისი გარემოცვა“, რომლის გახსნა შედგა 2008 წელს № 21 ბინაში. მუზეუმის ოფიციალური ვებგვერდი
შუშანია

საკუთარი სახელი შუშანია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსი (შუშანია) — ქართველი მღვდელმონაზონი ირაკლი შუშანია — ქართველი საოპერო მომღერალი (ბანი) პლატონ შუშანია — ქართველი მეან-გინეკოლოგი
ალექსანდრე პუშკინის სახლ-მუზეუმი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრე პუშკინის სახლ-მუზეუმი (რუს. Музей-квартира А. С. Пушкина) — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. ალექსანდრე პუშკინის სრულიადრუსული მუზეუმის ფილიალი. მუზეუმი მოგვითხრობს ალექსანდრე პუშკინის ცხოვრების უკანასკნელი წლების შეასხებ. მდებარეობს მისამართზე: 191186, სანქტ-პეტერბურგი, მდინარე მოიკის სანაპირო, სახლი 12. თავადის ასულ სოფია ვოლკონსკაიას სახლში, მდინარე მოიკის სანაპიროზე ალექსანდრე პუშკინის ოჯახს ბინა ჰქონდა 1836 წლიდან. პოეტის გარდაცვალების შემდეგ სახლი არაერთხელ გადააკეთეს. მნიშვნელოვნად შეიცვალა სახლის არქიტექტურული სახე. 1924 წლის შემოდგომაზე პუშკინის ყოფილი ბინა გადავიდა პუშკინის წრის საზოგადოების „ძველი პეტერბურგის“ ხელში და დაიწყო მისი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, რომელიც შემდეგ წლამდე გაგრძელდა. 1925 წლის 10 თებერვალს პოეტის აღდგენილ კაბინეტში შედგა კრება, რომელიც პუშკინის გარდაცვალების წლისთავს ეძღვნებოდა. პირველი მუზეუმი გაიხსნა რამდენიმე ოთახში 1927 წლის 13 თებერვალს, შემდეგ კი არსებითად გარდაიქმნა პუშკინის გარდაცვალების 100 წლისთავთან დაკავშირებით 1937 წლის 10 თებერვალს. ამჟამად მუზეუმში შენახულია რამდენიმე ნამდვილი ავეჯი, რომლებმაც ათწლეულების შემდეგ კვლავ დაიკავა თავისი ყოფილი ადგილი. პოეტის საწერი მაგიდა და მისი საყვარელი ვოლტერს სავარძელი, ტროსტი და ჩიბუხი, სამელნე - ყველა ეს და სხვა ნივთები განთავსებულია კაბინეტში, რომელიც დღეს მოგვითხრობს ალექსანდრე პუშკინის შესახებ. პოეტის ცოლის, ნატალია გონჩაროვას ოთახში შესაძლებელია მისი პორტრეტის ხილვა, რომელიც შესრულებულია 1832 წელს ალექსანდრე ბრიულოვის მიერ. ასევე აქ შესაძლებელია მისი სუნამოს ფლაკონის, სამაჯურების და სხვა პირადი ნივთების ხილვა. პუშკინისეული ავთენტური ნივთებიდან აღსანიშნავია პუშკინისა და მისი ოჯახის წევრების პორტრეტები. მუზეუმში ასევე დაცულია ნივთები, რომელიც დაკავშირებულია პოეტის დუელთან - ჟილეტი, თმის კულული, რომელიც შეიჭრა ივანე ტურგენევის თხოვნით, სამუილ გალბერგის მიერ შესრულებული გარდაცვლილის ნიღაბი, ასევე დივანი, რომელზეც 1837 წელს გარდაიცვალა პოეტი. ქვედა სართულზე სადაც პუშკინის პერიოდში სამეურნეო ნაწილი იყო განთავსებული, ამჟამად განთავსებულია კომპოზიცია, რომელიც ეძღვნება პოეტის ცხოვრების უკანასკნელ თვეებს. ორ საშუალო დარბაზში წარმოდგენილია პუშკინის პერიოდის გრავიურები, აკვარელი და ლითოგრაფია. პოეტის მეგობრების პორტრეტები, პუშკინის ცოლის საქორწინო ფეხსაცმელები და ფარდაგის ფრაგმენტები. აქვე წარმოდგენილია მასალები, რომელიც მოგვითხრობს 1837 წლის 27 იანვრის დუელის შესახებ: 1836 წელს მიღებული ანონიმური პასკვილი, დუელის პირობა, რომელიც ხელმოწერილია ალექსანდრე პუშკინისა და ჟორჟ შარლ დანტესის სეკუნდანტების მიერ. Официальный сайт Всероссийского музея А. С. Пушкина Российская сеть культурного наследия Музеи России Документальный фильм «Дом Пушкина на Мойке» ↑ Мемориальный Музей-квартира А. С. Пушкина ↑ Обнаружен портрет секунданта Дантеса БалтИнфо.ru
֍

֍ — დამატებითი ასო-ნიშანი სომხური დამწერლობისათვის. Graphemica (֍)
֎

֎ — დამატებითი ასო-ნიშანი საომხური დამწერლობისათვის. Graphemica (֎)