laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტამგალი

ტამგალის კლდის მხატვრობა - კულტურილი ძეგლი ყაზახეთში, ქალაქ ალმა-ატიდან 170 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით, სემირეიჩეს რეგიონში. პეტროგლიფები ძირითადად მთავარ კანიონზეა გამოსახული, თუმცა ასევე გვხვდება მიმდებარე კანიონებზეც. ისინი ბრინჯაოს ხანას მიეკუთვნება, მაგრამ ზოგიერთი მათგანი დაფარულია შუა საუკუნეების გრავირებებით. ძირითადად გამოსახულია ღვთაებები, ორსული ქალები, ნადირობის სცენები, სხვადასხვა ცხოველი, მსხვერპლად შეწირული ხარები. სიტყვა „ტამაგლი" ყაზახურ და სხვა თიურქულ ენებში „მოხატულ ადგილს" ნიშნავს. 2004 წელს, ძეგლი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში "Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly" UNESCO Goryachev, A. A. and Mariyashev, A. N. (2000) "Petrogliphs of Semirechye" დაარქივებული 2007-02-16 საიტზე Wayback Machine. ; "Semirechye Petroglifleri"
ბრიუგენი

ნავმისადგომი ბრიუგენი (ნორვ.Bryggen) - ასევე ცნობილია, როგორც Tyskebryggen) სავაჭრო ნაგებობათა კომპლექსი, განლაგებულია ფიორდის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ბერგენთან ახლოს, ნორვეგიაში. 1979 წელს ბრიუგენის ნავმისადგომი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანეს. ბრიუგენის სახელი ფლამანდიური ბრიუგედან მომდინარეობს. ქალაქი ბერგენი 1070 წელს დაარსდა. 1360 წელს ბერგენში ჰანზის კავშირის წარმომადგენლობა (კანტორა) შეიქმნა. მას მერე ქალაქი მსხვილ სავაჭრო ცენტრად ჩამოყალიბდა. ადმინისტრაციულ შენობებში კლერკები იყვნენ მოთავსებულნი ევროპის სხვადასხვა ქვეყნიდან, განსაკუთრებით კი გერმანიიდან. საწყობებში აუარებელი საქონელი ეწყო, ძირითადად, თევზეული ჩრდილოეთ ნორვეგიიდან და ხორბლეული სამხრეთ ევროპიდან. ბერგენი თავისი არსებობის მანძილზე არაერთხელ გამხდარა ხანძრის მსხვერპლი, რადგან ქალაქში ტრადიციულად სახლების უმეტესობა ხის მასალით იყო აშენებული. ხისგან იყო დამზადებული ნავმისადგომიც. დღეისათვის, შენობათა უმეტესობა 1702 წლამდეა აშენებული. ბერგენის დანარჩენი ნაწილი შედარებით "ახალგაზრდაა", მაგრამ იქვეა მე-15 საუკუნით დათარიღებული ქვის სარდაფებიც. ნავმისადგომის ნაწილი 1955 წლის ხანძარს ემსხვერპლა. მოგვიანებით მის ადგილას ბრიუგენის მუზეუმი ააშენეს, რომელიც არქეოლოგიური ძეგლებისგან და ძველისძველი ხის სახლებისაგნ შედგება. სწორედ ეს ექვსი სახლია ქვემოთ, პანორამულ გამოსახულებაზე. დღესდღეობით ბრიუგენის ნავმისადგომში უამრავი ტურისტული და სუვენირების მაღაზიაა გახსნილი. გარდა ამისა რესტორნები, კაფეები და მუზეუმებია ამ ტერიტორიაზე თავმოყრილი. 1955 წლის ხანძარს გადარჩენილი 58 შენობიდან უმეტესობა დღეს მხატვართა სახელოსნოებად არის ქცეული. Google Earth 3D Model დაარქივებული 2012-06-04 საიტზე Wayback Machine. კოორდინატები: 60°23′51″ ჩ. გ. 5°19′24″ ა. გ.﻿ / ﻿60.39750° ჩ. გ. 5.32333° ა. გ.﻿ / 60.39750; 5.32333
სოგნ-ოგ-ფიურანე

სოგნ-ოგ-ფიურანე — ნორვეგიის საგრაფო. ესაზღვრება მიორე-ოგ-რუმსდალი, ოპლანი, ბუსკერუდი და ხორდალანი. საგრაფოს ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ჰერმანსვერკში, ლეიკანგერის მუნიციპალიტეტში. უდიდესი ქალაქია ფიორდი. სახელი სოგნ-ოგ-ფიურანე 1919 წელს შეიქმნა. მისი სახელი პირველი ნაწილი არის რეგიონი სოგნის დასახელება. ბოლო ნაწილი არის ფიორდის მრავლობითი ფორმა, რომელიც რეგიონის ორ საგრაფოს შეესაბამება : ნორდფიორდი და სუნფიორდი. 1919 წლამდე საგრაფოს დასახელება იყო, (ნორვ. Nordre Bergenhus amt) რაც "ბერგენუსის ამტ-ს ჩრდილოეთ ნაწილს" ნიშნავს (ამტ - ტერიტორიული ერთეულია). ძველი ბერგენუსის ამტ შექმნილი იყო 1662 წელს. სოგნ-ოგ-ფიურანე იყოფა 26 მუნიციპალიტეტად. ესენია: ნორვეგიის საგრაფოები საგრაფოს საიტი (ნორვეგიული) NRK საგრაფოს ენციკლოპედია დაარქივებული 2009-02-20 საიტზე Wayback Machine. (ნორვეგიული)) Firda - სოგნ-ოგ-ფიურანეს უდიდესი გაზეთი (ნორვეგიული) ↑ Fylkesordførar
არასაძიხი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

არასაძიხი (აფხ. Арасаӡыхь) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (არასაძიხის თემი), მდინარე მოქვის მარცხენანაპირეთში. ზღვის დონიდან 160 მ, ოჩამჩირიდან 23 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 187. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 20.
აბჟააფთრა

აბჟააფთრა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ბესლახუბის თემი), მდინარე ღალიძგის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 15 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, ოჩამჩირიდან 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 488 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 31. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 32. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13.
აგვავერა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

აგვავერა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 250 მ, შავი ზღვიდან 22 კმ, ოჩამჩირიდან 25 კმ. პირველად ფიქსირდება XIX საუკუნის 30-იან წლებში (ა. ნორდმანი) აგვარას ფორმით. 1930 წელს აბგვავერას სახლწოდებით შედიოდა გუფის სასოფლო საბჭოში. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 42. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 117.
აკვასკია

აკვასკია, აკვასქია — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის მარჯვენა ნაპირზე. რკინიგზის სადგური ოჩამჩირე – ტყვარჩელის ხაზზე. ზღვის დონიდან 90 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, ოჩამჩირიდან 11 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ადგილობრივების ცნობით მისი ძველი ქართული სახელია ქუასკური (მეგრ. ქუა – ქვა, სკური – წყალი, ე. ი. ქვასავით ცივი წყალი). XIX საუკუნის შუა ხანებიდან ფიქსირდება წყაროებში აკვასკიას ფორმით (ფ. ზავადსკი), იხსენიება 1867 ლის აფხაზ მუჰაჯირთა სიაში (აკვასკი). 1886 წელს აკვასკი ბესლახუბის სასოფლო საბჭოში შედიოდა, ხოლო 1930 წელს – გუფის თემში. 1930-იანი წლების დასაწყისში გუფის სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფლები აკუასკე და ზაგანი, რითაც შეიქმნა აკუასკის სასოფლო საბჭო ცენტრით სოფელ აკუასკეში. 1954 წელს აკვასკისა და გუფის სასოფლო საბჭოები ერთ, გუფის სასოფლო საბჭოში გააერთიანეს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 80. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 117.
ალაფანკვარა

ალაფანკვარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (სომხური ათარის თემი), მდინარე თოუმიშის ზემოწელში. ზღვის დონიდან 190 მ, შავი ზღვიდან 15 კმ, ოჩამჩირიდან 27 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 91. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15.
ანუარხუ

ანუარხუ, ანუაა-რხუ — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ტამიშის თემი), მდინარე ბზანის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 30 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, ოჩამჩირიდან 15 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 171. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16.
აიმარა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

აიმარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჭლოუს თემი), მდინარე დუაბის (მოქვის შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 210 მ, შავი ზღვიდან 20 კმ, ოჩამჩირიდან 28 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 76. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14.
ანდროუ

ანდროუ — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჭლოუს თემი), მდინარე დუაბის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 160 მ, შავი ზღვიდან 17 კმ, ოჩამჩირიდან 22 კმ., ჭლოუდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 154. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 452. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16.
არაჟპარა

არაჟპარა, არაჟვპარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჭლოუს თემი), მდინარე დუაბის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 115 მ, შავი ზღვიდან 20 კმ, ოჩამჩირიდან 24 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 187. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
ბუნებრივი გარემო

ბუნებრივი გარემო — დედამიწის გარემოს შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მოიცავს ბუნებრივად და ხელოვნურად წარმოქმნილ ელემენტებს და ქმნის ბუნებრივ ლანდშაფტებს. ფართო გაგებით ბუნებრივი გარემოს ნაწილია მთლიანად კაცობრიობა და მასთან დაკავშირებული ბუნებრივი რესურსები, ჰაერი, წყალი, მიწა, ფლორა, ფაუნა. თითოეული ეს ბუნებრივი ელემენტები ერთმანეთთან ურთიერთდამოკიდებულებაში იმყოფებიან. ბუნებრივ გარემოში ადამიანის სამეურნეო საქმიანობას აქვს როგორც აღმშენებლობითი, ისე დამანგრეველი ხასიათი, რაც ბუნების ყველა ელემენტს — რელიეფს, ჰავას, წყლებს, ნიადაგებს, ორგანულ სამყაროსა და მთლიანობაში ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსებს ეხება. ადამიანი შეგნებულად ქმნის ხელოვნურ რელიეფს — ყორღანებს, ტერიკონებს, ქვაბულებს, მიწათხრილებს და სხვა. ადამიანის სამეურნეო საქმიანობასთან დაკავშირებით წარმოიქმნება ხრამები, მეწყრები, ქვიშის ბორცვები და ა.შ. რაც უარყოფით მოვლენებად ითვლება. ადამიანი თავისი სამეურნეო საქმიანობით (ტყის გაშენებით ან გაჩეხვით, ჭაობების ამოშრობით, უდაბნოების მორწყვით და ა. შ.) სახეს უცვლის (გარკვეული ტერიტორიის ფარგლებში) ჰავას, რომელზედაც განსაკუთრებით უარყოფითად მოქმედებს ატმოსფეროს დაჭუჭყიანება. ადამიანი აშენებს სარწყავ სისტემებს, სანაოსნო და ჰიდროენერგეტიკული დანიშნულების არხებს, წყალსაცავებს და სხვა, რითაც მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეაქვს წყლის ბრუნვაში. სამეურნეო საქმიანობა სახეს უცვლის ნიადაგურ საფარს. მის გაკულტურებასთან ერთად ინტენსიურმა დაშლის და გადარეცხვის პროცესებმა (ეროზია) მსოფლიოს ნიადაგური რესურსები მნიშვნელოვნად შეამცირა. ადამიანის სამეურნეო საქმიანობამ განსაკუთრებით ღრმა კვალი დაამჩნია აგრეთვე ცოცხალ ბუნებას. მან მოაშენა ფლორისა და ფაუნის მრავალი ახალი სახეობა. ახალი ტერიტორიების ათვისების და მოგზაურობების შედეგად მნიშვნელოვნად შეიცვალა მცენარეთა და ცხოველთა გავრცელების გეოგრაფია. კონტინენტიდან კონტინენტზე გადასახლდა მათი სახეობები, რომლებმაც ზოგან ძლიერ შეავიწროვეს ადგილობრივი მცენარეები და ცხოველები (მაგ.: ავსტრალიაში). ბიოსფერო ნოოსფერო ბუნება გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამა (ინგლისური) მეცნიერება და ბუნება (ინგლისური) ბუნებრივი გარემო – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია დაარქივებული 2010-10-31 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Allaby M. Basics of Environmental Science. 2nd edition. Routledge. London, N.Y. 323 p. ISBN 0-415-21175-1. Adams, Simon; David Lambert (2006). Earth Science: An illustrated guide to science. New York NY 10001: Chelsea House. pp. 20. ISBN 0-8160-6164-5. earth science.
გეირანგერფიორდი

გეირანგერფიორდი (ნორ. Geirangerfjorden) — ფიორდი ნორვეგიაში, სუნმორეს რეგიონში, სტრანდის მუნიციპალიტეტში. მისი სიგრძე 15 კმ-ია და წარმოადგენს სტროფიორდის ერთ-ერთ ტოტს. ფიორდის კიდეზე (წვერში), სადაც მას მდინარე გეირანგელვა უერთდება, მდებარეობს სოფელი გეირანგერი. გეირანგერფიორდი ნორვეგიის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ღირსშესანიშნაობაა, რომელიც საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში. 2005 წელს, იუნესკომ ის ნერიოიფიორდთან ერთად, მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა, მაგრამ ეს სტატუსი ამჟამად საფრთხის ქვეშ დგას, რადგან ფიორდის თავზე დაგეგმილია ელექტროგადამცემი ხაზების გაყვანა. ფიორდის გასწვრივ, მრავალი მიტოვებული ფერმერული მეურნეობა მდებარეობს. Geiranger Tourist-Info დაარქივებული 2016-04-06 საიტზე Wayback Machine. Destination Geirangerfjord - Ålesund & Sunnmøre დაარქივებული 2011-03-24 საიტზე Wayback Machine. Geirangerfjord - the official travel guide to Norway
ფერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ფერი: ფერი — შეფერილობა, სპექტრალური და სხვა ფერები, ფერების ნიმუშები. ფერი — ერთ ერთი კვანტური რიცხვი. ლოტერატურაში: ფერი სხვა სამყაროებიდან — ამერიკელი მწერლის ჰოვარდ ლავკრაფტის მოთხრობა.
ეკორეგიონი

ეკორეგიონი — ლანდშაფტური ერთეული, რომელიც გამოიყოფა არსებული ბიოგეოგრაფიული ერთეულების გათვალისწინებით. წარმოადგენს ხმელეთისა და აკვატორიის მსხვილ გარკვეულ მონაკვეთს, რომელიც გამოირჩევა ბიოტურად ერთფეროვანი გაერთიანებით. ველური ბუნების საერთაშორისო ფონდის კლასიფიკაციით, დედამიწის ტერიტორიაზე გამოიყოფა 8 მსხვილი ეკოლოგიური ზონა, რომელიც თავის მხრივ, იყოფა ეკორეგიონებად. ეკოლოგიური რეგიონი იკავებს ხმელეთისა და აკვატორიის შედარებით დიდ ტერიტორიებს. სულ ხმელეთზე გამოიყოფა 867 ეკორეგიონი. ეკორეგიონები გამოიყოფა ზოო- და ბოტანიკურ-გეოგრაფიული ნიშნებით; გარდა ამისა, ითვალისწინებენ ბუნებრივ გეოგრაფიულ საზღვარს (როგორებიცაა კონტინენტური საზღვრები და მთათა სისტემები). ლანდშაფტი Map of the ecozones დაარქივებული 2009-04-21 საიტზე Wayback Machine. Activist network cultivating Ecoregions/Bioregions Sierra Club დაარქივებული 1996-11-21 საიტზე Wayback Machine. - ecoregions Brunckhorst, D. 2000. Bioregional planning: resource management beyond the new millennium. Harwood Academic Publishers: Sydney, Australia. Busch, D.E. and J.C. Trexler. eds. 2003. Monitoring Ecosystems: Interdisciplinary approaches for evaluating ecoregional initiatives. Island Press. 447 pages. Abell, R., M. Thieme, C. Revenga, M. Bryer, M. Kottelat, N. Bogutskaya, B. Coad, N. Mandrak, S. Contreras-Balderas, W. Bussing, M. L. J. Stiassny, P. Skelton, G. R. Allen, P.
რერუსი

რერუსი (ნორ. Røros) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნორვეგიაში, გაულდალენის რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 5 576 ადამიანს შეადგენს. ქალაქს ხშირად Bergstaden-ს ეძახიან, რაც „მაღაროების ქალაქს“ ნიშნავს. ეს იმის გამო, რომ ისტორიულად, რიოროსი სპილენძის მოპოვებითა და მისი მაღაროებითაა ცნობილი. დღესაც კი, ამ ქალაქის მოსახლეობა XVII - XVIII საუკუნისათვის დამახასიათებელ შენობებში ცხოვრობს. სწორედ ეს გახდა მიზეზი იმისა, რომ 1980 წელს, იუნესკომ ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. რიორუსში დაახლოებით 80-მდე ხის სახლია, რომლებიც შიდა ეზოების გარშემოა განლაგებული. ქალაქის ბევრი ისტორიული ნაშთი მას შუა საუკუნეების იერსახეს აძლევს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნორვეგიაში Municipal fact sheet from Statistics Norway დაარქივებული 2011-05-13 საიტზე Wayback Machine. History of Røros World heritage site Røros Røros info დაარქივებული 2006-12-05 საიტზე Wayback Machine. UNESCO Røros entry Visitnorway.com Røros დაარქივებული 2011-05-23 საიტზე Wayback Machine. Map hiking and DNT cabins VR images of Røros დაარქივებული 2011-10-08 საიტზე Wayback Machine. Haugan, Røros, Norway
დირაია

დირაია (არაბ. الدرعية‎) — ქალაქი საუდის არაბეთში. მდებარეობს დედაქალაქ ერ-რიადის ჩრდილო-დასავლეთ შემოგარენში. დირაია ალ-საუდის სამეფო ოჯახის მშობლიური ქალაქი იყო და წარმოადგენდა მათი დინასტიის დედაქალაქს 1744 - 1818 წლებში. 2010 წელს, ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ქალაქის ძველი ნაწილი მოიცავს თიხამიწით ნაშენ შენობათა ნანგრევებს, მათ შორის რამდენიმე გამორჩეული ნაგებობაა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში Photo gallery დაარქივებული 2010-09-07 საიტზე Wayback Machine. (არაბული ენა)
გუნუნგ-მულუს ეროვნული პარკი

გუნუნგ-მულუს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი მალაიზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, ქალაქ მირის სიახლოვეს. 2000 წელს, ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიყვანა, რისი მიზეზიც ის გასაცარი მღვიმეები და კარსტული ფორმაციებია, რომლებიც პარკის ტერიტორიაზე, ეკვატორულ ტროპიკულ ტყეებში მდებარეობს. 1977 - 1978 წლებში, პარკს იკველევდა ბრიტანეთის სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების 100 მეცნიერი, 15 თვის განმავლობაში. პარკს სახელი ეწოდა აქ მდებარე მულუს მთიდან. მალაიზიის ეროვნული პარკების სია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში UNESCO site datasheet Mulu Caves Project Database & Bibliography of the Caves of East Malaysia დაარქივებული 2019-06-16 საიტზე Wayback Machine. Gunung Mulu National Park information from Tour Malaysia Mulu National Park official website Benarat Caving Expedition 2005 დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. Caves of Mulu 2007 Expedition დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. Travel information from Virtual Malaysia დაარქივებული 2012-10-28 საიტზე Wayback Machine. Daily Mail article on caves in the Park
ცოლიკოური

ცოლიკოური, ობჩური, ობჩური ცოლიკოური, მელქოს ცოლიკოური, ქვემოური ცოლიკოური, ცოლიკოური კოხიძის — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ძველად ცოლიკოური „ობჩურის“ სახელწოდებითაც გახლდათ ცნობილი, რადგან ძირითადად ბაღდათის რაიონის სოფელ ობჩაში იყო გავრცელებული. გადმოცემის თანახმად, ცოლიკოური პირველად ობჩელ მევენახე მელქოს გაუვრცელებია და ამიტომ „მელქოს ცოლიკოურის“ სახელწოდებაც მიუღი.: ცოლიკოურს დაკავებული ფართობის მიხედვით რქაწითლის შემდეგ პირველი ადგილი უჭირავს საქართველოში. საბჭოთა კავშირის დროს იგი მოაშენეს უკრაინაში, მოლდოვაში, აზერბაიჯანშ-სომხეთში, შუა აზიის რესპუბლიკებში და მის ნარგავებს გავრცელებული ფართობის მიხედვიო რქაწითლის შემდეგ იქაც პირველი ადგილი ეჭირა (9461,5 ჰექტ.). ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, გვხვდება ხუთნაკვთიანი ან სრულიად დაუნაკვთავი ფოთლებიც. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან განივკონუსური, ხშირად მხრიანი, განტოტვილი ან უფორმო, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო ფერის, მზის მხრიდან ყავისფერი ლაქებით. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. ცოლიკოური საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 184-193 დღეა. დასავლეთ საქართველოში ყურძენი ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან მწიფდება. მტევნის საშუალო წონა 150-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 7.0-11.0 ტონას აჭარბებს. ცოლიკოური ადვილად ეგუება გარემო ეკოლოგიურ პირობებს. კარგად იტანს მშრალ ტენიან, მთიან და ვაკე ადგილებს, რითიც აიხსნება ამ ჯიშის მასობრივი გავრცელება. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-25%-ს, მჟავიანობა — 7.5-9.5 გ/ლ-ს. მისი ყურძნისგან მზადდება ადგილობრივი და ევროპული ტიპის მაღალხარისხიანი თეთრი მშრალი სუფრის და ბუნებრივად ნახევრად ტკბილი ცქრიალა ღვინოები, საუკეთესო ღირსების საბრენდე სპირტი, ჭაჭა, ბადაგი და ფელამუში. აღსანიშნავია ადგილწარმოშობის ბუნებრივად ნახევრად ტკბილი ღვინო „ტვიში“ ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტვიშის ზონიდან. ღვინოს ახასიათებს ნაზი გემო, ხილის არომატი, სიტკბო და ბუნებრივი ცქრიალი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 450 გოცირიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 240. Pierre Galet, „Dictionnaire encyclopédique des cépages“, 1, Hachette Livre, 2000, 2-0123633-18 ცოლიკოური დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) [მკვდარი ბმული] აქართველოში გავრცელებული და პერსპექტიული ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ჯიშები დაარქივებული 2016-12-24 საიტზე Wayback Machine.
Toshiba

Toshiba Corporation (იაპონ. 株式会社東芝) — მსხვილი საერთაშორისო კონცერნი, რომელიც მუშაობს ელექტროტექნიკის, ელექტრონიკის, ენერგეტიკული უზრუნველყოფისა და სამედიცინო აღჭურვილობის საკითხებში. 2009 წელს კომპანიამ Fortune Global 500-ის გამოცემაში დაიკავა 97 ადგილი. Toshiba-ს კორპორაცია შეიქმნა 1939 წელს ორი კომპანიის Tanaka Engineering Works და Hakunetsu-sha & Co-ის ბაზაზე. „Tanaka Engineering Works“ (1875 წ.) – იყო სატელეგრაფო აღჭურვილობის პირველი მწარმოებელი იაპონიაში. დამფუძნებელი ჰისასიგე ტანაკა (1799—1881 წწ.), რომელიც ცნობილი იყო როგორც ბრწყინვალე გამომგონებელი მექანიკური სათამაშოებისა და მუდმივი საათების სფეროში. სიბაურა სეისაკი-სე როგორც კომპანიის („Shibaura Engineering Works“) მმართველმა, საკუთარი კომპანია გამოააშკარავა როგორც იაპონიის ელექტრონული აღჭურვილობის ერთ-ერთი უდიდესი მწარმოებელი. „Hakunetsu-sha & Co“ (1890 წ.) – დაარსდა როგორც ქარხანა. 1899 წელს კომპანიას გადაერქვა სახელი და ეწოდა Tokyo Denki (Tokyo Electric Co.). კომპანიის საკვანძო მიმდინარეობაა: Digital Products — მობილური ტელეფონები, ტელევიზორები, პროექტორები, პერსონალური კომპიუტერები, POS ტერმინალები; Electronic Devices & Components — ელექტრონული კომპონენტები, ელექტრონიკა და სხვ.; Social Infrastructure Systems; Power Systems Company; Industrial Systems Company; Social Infrastructure Systems Company; Toshiba Elevator and Building Systems Corporation; Toshiba Solutions Corporation; Toshiba Medical Systems Corporation. Toshiba Worldwide portal Toshiba Multimedia დაარქივებული 2012-03-22 საიტზე Wayback Machine. Toshiba Medical Systems Toshiba Product Catalog for North America დაარქივებული 2019-03-19 საიტზე Wayback Machine. Toshiba Seek Japan დაარქივებული 2012-03-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Toshiba Financial Statements. Toshiba Corporation. ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2016. ↑ Fortune Global 500
ები-როუდის სტუდიები

ები-როუდის სტუდიები (ინგლ. Abbey Road Studios) — ხმისჩამწერი სტუდიები ები-როუდის ქუჩაზე (ლონდონი, ინგლისი). იგი დაარსდა 1931 წლის ნოემბერში კომპანიის EMI წინამორბედის მიერ. სტუდიის მთელი ისტორიის მანძილზე მასში მუშაობდნენ ცნობილი მუსიკოსები და ჯგუფები, რომელთა შორის იყვნენ The Beatles, პინკ ფლოიდი და სხვები. 2009 წლის ბოლოს სტუდია გაყიდვის საშიშროების ქვეშ იყო, თუმცა 2010 წელს ბრიტანეთის მთავრობამ მის დასაცავად შენობას ისტორიული ძეგლის სტატუსი მიანიჭა. ოფიციალური საიტი სტუდიის წინ ქუჩის გადასასვლელი დაარქივებული 2011-06-14 საიტზე Wayback Machine. Live from Abbey Road - ოფიციალური საიტი ვიდეო ინტერვიუები ები-როუდის შესახებ და სტუდიური ტური სტუდიის გასაყიდად გატანა 2010 წელს
ლენონი–მაკ-კარტნი

ლენონი–მაკ-კარტნი (ინგლ. Lennon–McCartney) — ჯონ ლენონისა და პოლ მაკ-კარტნის, როგორც სიმღერების ავტორების შემოქმედებითი დუეტის სახელწოდება. 1962–1969 წლებში მათ ერთად დაახლოებით 180 სიმღერა შექმნეს, რომელთა უმეტესობა ჩაწერილი იქნა The Beatles-ის მიერ და შეტანილია მათ სტუდიურ ალბომებსა თუ კრებულებში. განსხვავებით მსგავსი შემოქმედებითი თანამშრომლობებისგან, ლენონიც და მაკ-კარტნიც სიმღერისა და მუსიკის ავტორები იყვნენ. ლენონისა და მაკ-კარტნის ერთობლივმა სიმღერებმა არაერთი ქავერ-ვერსიის სახე შეიძინეს. გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით, სიმღერა „Yesterday“ დღესდღეობით კვლავ სარეკორდო რაოდენობის ქავერ-ვერსიების სახით არის წარმოდგენილი. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-09-10. ციტირების თარიღი: 2006-09-10.
ბაგერჰათის მეჩეთი

ბაგერჰათის მეჩეთი – ისტორიული ქალაქი მდებარეობს ბანგლადეშის სამხრეთ-დასავლეთში, ქალაქ ბაგერჰათის ბაგერჰათის რაიონი. ის დაარსებულია თურქი გენერალის ულუგ ხან ჯაჰანის მიერ XV საუკუნეში. თავდაპირველად ეს უძველესი ქალაქი ცნობილი იყო როგორც ხალიფატაბადი. ქალაქი ცნობილია ისლამური ძეგლების და მეჩეთების დიდი კონცენტრაციით. 50-ზე მეტი მონუმენტი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კატალოგშია შეტანილი. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბანგლადეშში იუნესკოს ოფიციალური საიტი
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კვიპროსში

2010 წლის მონაცემებით კვიპროსში 3 იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 911 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,3 % კვიპროსის ძეგლებია. ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში მათი დამატების მიხედვით. ხიროკიტია ტროოდოსი პაფოსი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კვიპროსში“ ვიკისაწყობში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კვიპროსში (ინგლისური) კვიპროსში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების კატალოგი (ინგლისური)