laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კრისტოფ მეცელდერი

კრისტოფ მეცელდერი (გერმ. Christoph Metzelder; დ. 1980 წლის 5 ნოემბერი) — ყოფილი გერმანელი ფეხბურთელი. მეცელდერმა კარიერა საფეხბურთო კლუბ „მიუნსტერში“ დაიწყო, საიდანაც 2000 წლის ზაფხულში „დორტმუნდის ბორუსიაში“ გადაბარგდა. 2002 წელი კრისტოფისთვის ძალიან წარმატებული გამოდგა. მან გუნდთან ერთად მოიგო ბუნდესლიგა. გარდა ამისა, ეროვნულ გუნდთან ერთად მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალშიც იასპარეზა. მეცელდერი ტურინის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელადაც დაასახელეს. თავისი სიმაღლიდან გამომდინარე(193 სმ), მეცელდერი ძლიერად ასპარეზობს მეორე სართულზე. მისი თამაშით მოხიბლული თვით ალექს ფერგიუსონიც დარჩა, რომელიც კრისტოფს გარი ნევილის საუკეთესო შემცვლელად მოიაზრებდა. 2007 წლის 18 აპრილს, მეცელდერმა „მადრიდის რეალთან“ გააფორმა წინასწარი ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, 2006-07 წ.წ სეზონის დასრულებისთანავე, ის სამეფო კლუბს შეუერთდებოდა. კრისტოფის უმცროსი ძმა, მალტე, ასევე ფეხბურთელია, რომელიც მეორე ბუნდესლიგაში მოასპარეზე საფეხბურთო გუნდ „ინგოლშტადტის“ ღირსებას იცავს. 2008 წლის თებერვალში ცნობილი გახდა, რომ მეცელდერს ტრავმის გამო 2 თვის გამოტოვება მოუხდებოდა. შედეგად, მან ვერ იასპარეზა ჩემპიონთა ლიგის 1/8-ფინალურ მატჩებში „რომას“ წინააღმდეგ. იმავე წლის 11 მაისს კრისტოფმა ფორმა აღიდგინა და სრულად ითამაშა კიდეც „სარაგოსას“ წინააღმდეგ. ტრავმის აღდგენის შემდეგ, მეცელდერმა ყველა მატჩი ჩაატარა გერმანიის ნაკრების რიგებში ევრო 2008-ზე, სადაც მისი ნაკრები ფინალში ესპანეთის ნაკრებთან დამარცხდა. ბუნდესლიგა: 2002 ლა ლიგა: 2007-08 ესპანეთის სუპერთასი: 2008-09 უეფას თასი ფინალში დამარცხებული: 2002 კონფედერაციის თასი ვერცხლის მედალოსანი: 2005 მსოფლიოს 2002 წლის ჩემპიონატი: ფინალში დამარცხებული მსოფლიოს 2006 წლის ჩემპიონატი: მესამე ადგილოსანი ევროპის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2002 ევრო 2008: ფინალში დამარცხებული
McAfee VirusScan

McAfee VirusScan — პოპულარული ანტივირუსული პროგრამა, შექმნილი McAfee-ს მიერ, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც Network Associates. პროგრამა შექმნილია როგორც სახლის კომპიუტერებისთვის, ისე ოფისისთვის. McAfee VirusScan გამოდის ასევე Mac OS X-ისთვის, VirusScan for Mac-ის სახელით. VirusScan page on McAfee web site დაარქივებული 2008-12-02 საიტზე Wayback Machine. VirusScan for Mac page on McAfee web site
ქართველი მწერლების სია

ალექსანდრე აბაშელი გრიგოლ აბაშიძე ირაკლი აბაშიძე მემედ აბაშიძე ნინო აბაშიძე ტბელი აბუსერისძე ნიკოლოზ აგიაშვილი ბექა ადამაშვილი ალიო ადამია ავთანდილ ადეიშვილი ლადო ავალიანი გიორგი ავალიშვილი ნიკოლოზ ავალიშვილი შოთა აკობია ილია ალხაზიშვილი ჭაბუა ამირეჯიბი ბორის ანდრონიკაშვილი ქაიხოსრო ანდრონიკაშვილი მიხეილ ანთაძე ბაღათერ არაბული შიო არაგვისპირელი ლავრენტი არდაზიანი არსენ II არსენ ბერი მამია ასათიანი მიხეილ ასათიანი არტემ ახნაზაროვი გერცელ ბააზოვი გრიგოლ ბაგრატიონი ბანოვანი (მწერალი) გიორგი ბარათაშვილი იესე ბარათაშვილი ვასილ ბარნოვი ბასილი ბაგრატის ძე ბასილი ვაჩეს ძე ბასილი ზარზმელი ბასილი საბაწმინდელი აკაკი ბელიაშვილი სიმონ ბერეჟიანი ლაშა ბუღაძე გრიგოლ ბუხნიკაშვილი ნიკოლოზ ბარათაშვილი აკაკი ბაქრაძე ეკატერინე გაბაშვილი ზაქარია გაბაშვილი გაბრიელ მცირე ზვიად გამსახურდია კონსტანტინე გამსახურდია მირზა გელოვანი გურამ გეგეშიძე იონა გედევანიშვილი გიორგი მერჩულე გიორგი მთაწმიდელი გიორგი მცირე იაკობ გოგებაშვილი ლევან გოთუა ჯანრი გოგეშვილი ცირა გოგეშვილი გრიგოლ დოდორქელი გრიგოლ ხანძთელი შალვა დადიანი ფუცუ დგებუაძე-ფულარია გურამ დოჩანაშვილი ნოდარ დუმბაძე დუტუ მეგრელი დავით ერისთავი რაფიელ ერისთავი დომინიკა ერისთავი (განდეგილი) მერაბ ელიოზიშვილი მერაბ ელიოზიშვილი ვაჟა-ფშაველა ვახტანგ VI ელიზბარ ზედგინიძე იოანე-ზოსიმე თეიმურაზ ბატონიშვილი თეოფილე ხუცესმონაზონი ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი ავთანდილ თუმანიშვილი კონდრატე თათარიშვილი (უიარაღო) არსენ იყალთოელი ალექსანდრე იასაღაშვილი იოსებ იმედაშვილი რევაზ ინანიშვილი იოანე საბანის ძე ოტია იოსელიანი ანა კალანდაძე გიორგი კეკელიძე ნიკოლოზ კეცხოველი მიხეილ კვესელავა ნესტან კვინიკაძე დავით კვიცარიძე ამირან კილაძე დავით კლდიაშვილი სერგო კლდიაშვილი ვახტანგ კოტეტიშვილი ვახუშტი კოტეტიშვილი გიორგი ლეონიძე ჭოლა ლომთათიძე ნიკო ლომოური ნიკო ლორთქიფანიძე კონსტანტინე ლორთქიფანიძე გოჩა მანველიძე გივი მარგველაშვილი ელგუჯა მარღია ივანე მაჩაბელი დიმიტრი მაჩხანელი ონოფრე მაჭუტაძე მანანა მენაბდე მიხო მოსულიშვილი სერგეი მესხი გიორგი მერჩულე ილო მოსაშვილი კოლაუ ნადირაძე ეგნატე ნინოშვილი დიმიტრი ორბელიანი ვახტანგ ორბელიანი სულხან-საბა ორბელიანი გიორგი პაპაშვილი გაბრიელ რატიშვილი გრიგოლ რობაქიძე გურამ რჩეულიშვილი ზაალ სამადაშვილი სარგის თმოგველი იროდიონ სონღულაშვილი ლევან სანიკიძე არჩილ სულაკაური გალაკტიონ ტაბიძე დავით ტურაშვილი ტიციან ტაბიძე ელიზბარ უბილავა ვანო ურჯუმელაშვილი დიმიტრი უჩანეიშვილი გურამ ფანჯიკიძე მორის ფოცხიშვილი ანტონ ფურცელაძე ჯარჯი ფხოველი ჯემალ ქარჩხაძე სიმონ ქვარიანი მიხეილ ქვლივიძე ლეო ქიაჩელი ჯემალ ქირია გერონტი ქიქოძე როდიონ ქორქია გიორგი ქუჩიშვილი ჯანსუღ ღვინჯილია ალექსანდრე ყაზბეგი ედიშერ ყიფიანი ნუგზარ შატაიძე ცირა შალაშვილი სანდრო შანშიაშვილი გიორგი შატბერაშვილი დავით შემოქმედელი იორამ ჩადუნელი გიორგი ჩალაძე როდამ ჩაჩანიძე გრიგოლ ჩიქოვანი სიმონ ჩიქოვანი გოდერძი ჩოხელი გიორგი ციციშვილი იაკობ ცურტაველი გიორგი ძიგვაშვილი აკაკი წერეთელი თამაზ წივწივაძე ნოდარ წულეისკირი ალექსანდრე ჭავჭავაძე ილია ჭავჭავაძე რეზო ჭეიშვილი სერგი ჭილაია თამაზ ჭილაძე ოთარ ჭილაძე დანიელ ჭონქაძე ფრიდონ ხალვაში გრიგოლ ხანძთელი ბესიკ ხარანაული დავით ჯავახიშვილი მიხეილ ჯავახიშვილი ბასა ჯანიკაშვილი რევაზ ჯაფარიძე ბარბარე ჯორჯაძე
ალექსია

ალექსია (ბერძ. ἀ „ა“ — უარყოფითი ნაწილაკი; λέξις „ლექსის“ — სიტყვა) — შეძენილი აფაზიის ტიპი, სადაც ტვინის დაზიანება იწვევს კითხვის უნარის დაკარგვას. მას ასევე უწოდებენ სიტყვის სიბრმავეს, ტექსტის სიბრმავეს, ან მხედველობით აფაზიას. სტრეფოსიმბოლია მხედველობითი აგნოზია დისლექსია
პოლონეთის პრეზიდენტების სია

იუზეფ პილსუდსკი / 14 ნოემბერი 1918 — 9 დეკემბერი 1922 გაბრიელ ნარუტოვიჩი / 9 დეკემბერი 1922 — 16 დეკემბერი 1922 (პრეზიდენტობის შემსრულებელი პირი) მაცეი რატაი — / 16 დეკემბერი 1922 — 20 დეკემბერი 1922 სტანისლავ ვოიცეხოვსკი / 20 დეკემბერი 1922 — 14 მაისი 1926 მაცეი რატაი / 15 მაისი 1926 — 1 ივნისი 1926 (პრეზიდენტობის შემსრულებელი პირი) იგნაცი მოსციცკი / 1 ივნისი 1926 — 30 სექტემბერი 1939 ბოლესლავ დლუგოშოვსკი / 25 სექტემბერი 1939 — 26 სექტემბერი 1939 (ერთი დღე) ვლადისლავ რაჩკევიჩი / 30 სექტემბერი 1939 — 6 ივნისი 1947 აუგუსტ ზალესკი / 7 ივნისი 1947 — 7 აპრილი 1972 სტანისლავ ოსტროვსკი / 8 აპრილი 1972 — 8 აპრილი 1979 ედვარდ რაჩინსკი / 8 აპრილი 1979 — 8 აპრილი 1986 კაზიმიეჟ საბათ / 8 აპრილი 1986 — 19 ივლისი 1989 რიშარდ კაჩოროვსკი / 19 ივლისი 1989 — 22 დეკემბერი 1990 ბოლესლავ ბერუტი / 1 იანვარი 1944 — 22 ივლისი 1952 ალექსანდრე ზავადსკი / 20 ნოემბერი 1952 — 7 აგვისტო 1964 ედვარდ ოხაბ / 12 აგვისტო 1964 — 8 აპრილი 1968 მარიან სპიხალსკი / 11 აპრილი 1968 — 23 დეკემბერი 1970 იუზევ ცირანკევიჩი / 23 დეკემბერი 1970 — 28 მარტი 1972 ხენრიკ იაბლონსკი / 28 მარტი 1972 — 6 ნოემბერი 1985 ვოიცეხ იარუზელსკი / 6 ნოემბერი 1985 — 31 დეკემბერი 1989 ვოიცეხ იარუზელსკი / 31 დეკემბერი 1989 — 22 დეკემბერი 1990 ლეხ ვალენსა / 22 დეკემბერი 1990 — 23 დეკემბერი 1995 ალექსანდრე კვასნევსკი / 23 დეკემბერი 1995 — 2005 ლეხ კაჩინსკი / 23 დეკემბერი 2005 - 10 აპრილი 2010 ბრონისლავ კომოროვსკი / 10 აპრილი 2010 — 8 ივლისი 2010 (პრეზიდენტობის შემსრულებელი პირი) ბოგდან ბორუსევიჩი / 8 ივლისი 2010 (პრეზიდენტობის შემსრულებელი პირი) გჟეგოჟ სხეტინა / 8 ივლისი 2010 — 6 აგვისტო 2010 (პრეზიდენტობის შემსრულებელი პირი) ბრონისლავ კომოროვსკი / 6 აგვისტო 2010 — 6 აგვისტო, 2015 ანჯეი დუდა / 6 აგვისტო, 2015 - დღემდე.
ტიმ ბერნერს-ლი

სერ ტიმოთი ბერნერს-ლი (ინგლ. Tim Berners-Lee; დ. 8 ივნისი, 1955, ლონდონი) — ინგლისელი კომპიუტერული მეცნიერი, რომელმაც გამოიგონა ინტერნეტ-რესურსების ადრესაციის სისტემა. იგი არის შესული ცოცხალ 100 ყველაზე გენიოს ადამიანს შორის. ბერნერს-ლი დღესდღეობით არის World Wide Web Consortium-ის (W3C) დირექტორი, რომელიც ადევნებს თვალს World Wide Web-ის განვითარებას. ბერნერს-ლის საიტი ↑ Quittner, Joshua (29 March 1999). „Tim Berners Lee—Time 100 People of the Century“. Time Magazine. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 აგვისტო 2007. ციტირების თარიღი: 17 აგვისტო 2013. ციტატა: „He wove the World Wide Web and created a mass medium for the 21st century. The World Wide Web is Berners-Lee's alone. He designed it. He loosed it on the world. And he more than anyone else has fought to keep it open, nonproprietary and free.“
მუსტიეს კულტურა

მუსტიეს კულტურა, მუსტიეური ეპოქა — ქვედა პალეოლითის ხანის ყველაზე გვიანდელი ხანა, რომელმაც შეცვალა აშელის კულტურა. მრავალი მეცნიერი მას „შუა პალეოლითს“ უწოდებს. XIX საუკუნის 60-იან წლებში პირველად შეისწავლა გ. მორილიემ. სახელი ეწოდა სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში (დორდონის დეპარტამენტი) მდებარე გამოქვაბულის ლე-მუსტიეს (le Moustier) მიხედვით. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, კავკასიაში, ახლო აღმოსავლეთსა და შუა აზიაში (ჩრდ. განედი 54° სამხრეთით). გეოლოგიურად თარიღდება ზედა პლეისტოცენით, რისვიურმის გამყინვარებათა შორისი პერიოდის დასასრულით და ევროპის უკანასკნელი, ვიურმის გამყინვარების I ნახევრით. რადიო-ნახშირბადის მეთოდით გვიანდელი მუსტიეს კულტურა ევროპაში დათარიღებულია ძვ. წ. 53-33 ათასწლეულით; მუსტიეს კულტურის წარმოშობა კი, ალბათ, 100-80 ათასწლეულს განეკუთვნება. ქვის დამუშავების ტექნიკისათვის დამახასიათებელია დისკოსებრი და ერთფუძიანი ნუკლეუსები (გულგულები), რომელთაგანაც მიღებულია საკმაოდ ფართო ანატკეცები. ამ ანატკეცებიდან ნაპირების რეტუშით მზადდებოდა სხვადასხვა იარაღი (სახოკები, წვეტანები, სახვრეტები, დანები და სხვა). ძვლის დამუშავება სუსტადაა განვითარებული. ცნობილია მუსტიეს კულტურის მრავალი ნაირსახეობა, რომლებიც ხანდახან ერთსა და იმავე ტერიტორიაზეა გავრცელებული. საქართველოში მუსტიეური ხანის 200-ზე მეტი ძეგლია. მათ შორის სტრატიფიცირებული, ძირითადად თავმოყრილია რიონ-ყვირილის აუზში და ისტორიულ შიდა ქართლის ტერიტორიაზე. გამოიყოფა 4 კულტურა: წოფი; ცუცხვათის მღვიმეთა ჯგუფი; ჯრუჭულა, კუდაროს მუსტიეს კულტურა; ცხინვალის მესტიეური ხანის ღია ტიპის ძეგლების ჯგუფი. მუსტიეს კულტურის მატარებელი იყვნენ ნეანდერტალელები. ისინი ცხოვრობდნენ მღვიმეებში და ღია ცის ქვეშ, ზოგჯერ მამონტის ძვლისა და ტყავისაგან ნაგებ შენობებში. ნადირობდნენ მამონტზე, მღვიმის დათვზე და სხვა. ეწეოდნენ აგრეთვე შემგროვებლობას. ნეანდერტალელთა სამარხების გაჩენა პირველყოფილი რელიგიის ჩასახვაზე მეტყველებს. Григорьев Г. П., Начало верхнего палеолита и происхождение Homo sapiens Л., 1968; Ефименко П. П., Первобытное общество, 3 изд., К., 1653; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 211. (ინგლისური) Zdeněk Burian - შუა პალეოლითი : ფერადი სურათები
მუტრიბი

მუტრიბი (არაბ.) — ამიერკავკასიის ხალხურ-პროფესიული მუსიკალური ხელოვნების წარმომადგენელი, მესაკრავე-მომღერალი. ქართულ ძეგლებში პირველად მოიხსენიება XI—XII საუკუნეებში, შემდეგ — XVI—XVIII საუკუნეებში. მუტრიბი საკრავთა მწყობრშიც მონაწილეობდა. სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით, მუტრიბი მეჩანგე ქალია. ლიტერატურული ძეგლებიდან ირკვევა, რომ მუტრიბის საკრავი ჩანგია. მუტრიბი არისტოკრატიული წრეების მეჯლისებისა და ნადიმების აუცილებელი მონაწილე იყო. ქართული სოფლური ხალხური მუსიკის ნაცვლად ქალაქური მუსიკის ფოლკლორითა და აღმოსავლური მუსიკითა და პოეზიით გატაცება გარკვეულ პერიოდში ამ წრეებისათვის დამახასიათებელი მოვლენა იყო. ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938; ჩხიკვაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 214, თბ., 1984
ევროპული მუფლონი

ევროპული მუფლონი (ლათ. Ovis gmelini musimon) — მუფლონის ქვესახეობა; მცოხნავი წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ცხვრის გვარისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 214.
ლუქსემბურგის შვეიცარია

პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია (შემოკლებით ლუქსემბურგის შვეიცარია) ეწოდება ლუქსემბურგის აღმოსავლეთით მდებარე კუთხეს და იგი მოიცავს ეხტერნახს, ბერდჰოფს, კონსდორფს, ბეფორტს (ფრანგ. Beaufort ბოფორი) და მიულერტალს. მრავალი მილიონის წლის წინათ გამყინვარების ეპოქის დასასრულს წყლის დიდი მასები უზარმაზარი მდინარეების სახით უნდა გაჩენილიყო, რომელთა დაშრეტას ასევე მრავალი მილიონი წელი უნდა დასჭირვებოდა. სწორედ ამ უზარმაზარი მდინარის კალაპოტის ერთ-ერთ ფრაგმენტს წარმოადგენს დღეს ქვიშაქვის კლდოვანი წარმონაქმნი, რომელსაც ლუქსემბურგის პატარა შვეიცარიას ეწოდება. ლუქსემბურგის შვეიცარიის ეს მიდამოები არის გერმანია-ლუქსემბურგის პარკ-ნაკრძალის ერთი ნაწილი და მრავალ ლაშქრობისა და მთასვლის მოყვარულ ტურისტს იზიდავს. მოზელის გარდა, აქ არის აგრეთვე ორი მდინარე — ზაუერი და შვარცე ერნცი, რომლებიც სწორედ ამ ქვიშაქვის კლდოვან ხეობებში გაედინება. ლუქსემბურგის დიდ საჰეცოგოში სამი ოფიციალური ენაა, რომლებსაც ამ ქვეყნის მოქალაქეები თანაბრად ფლობენ. სამენოვნება ლუქსემბურგის რთულმა ისტორიულმა წარსულმა განაპირობა. ქვეყნის ამ რთული წარსულის გამო ლამის ნებისმიერ გეოგრაფიულ პუნქტს სამივე ენაზე განსხვავებული მართლწერისა და ხშირად სრულიად სხვა ჟღერადობის ტოპონიმიკა გააჩნია. სახელწოდების პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია შემთხვევაში კი მას უბრალოდ თარგმნიან სამივე ენაზე და ლუქსემბურგულად Kleng Lëtzebuerger Schwäiz, გერმანულად Die Kleine Luxemburger Schweiz, ხოლო ფრანგულად La petite Suisse luxembourgeoise ჰქვია. თუმცა არსებობს სხვა სახელწოდებაც: იმის გამო, რომ ამ მიდამოების ცენტრი ძირითადად მიულერტალში მდებარეობს, მას ხშირად მიულერტალსაც, ანუ ლუქსემბურგულად Mëllerdall-ს, გერმანულად Müllertal-ს, ხოლო ფრანგულად Mullerthal-ს უწოდებენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუქსემბურგის შვეიცარია ბერდორფი პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია დაარქივებული 2015-08-29 საიტზე Wayback Machine. მიულერტალი
რაფაელ საბატინი

რაფაელ საბატინი (იტალ. Rafael Sabatini, დ. 29 აპრილი, 1875, ეზი, იტალია — გ. 13 თებერვალი, 1950, შვეიცარია) — იტალიელი მწერალი. წერდა სათავგადასავლო რომანებს. იგი აპენინის მთების ძირას გაშენებულ პატარა ქალაქ ეზში დაიბადა. მამა ადგილობრივი მკვიდრი ჰყავდა, დედა კი ინგლისელი. მშობლიური ენა რაფაელ საბატინისთვის ინგლისური იყო. რაფაელ საბატინი ჯერ შვეიცარიაში სწავლობდა, შემდეგ კი პორტუგალიაში, სრული კურსი კი ინგლისში დაასრულა. რაფაელ საბატინის პირველი რომანი 1904 წელს დაისტამბა. RafaelSabatini.com ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #143567675 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 5.0 5.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 6.0 6.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 7.0 7.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a>
დისკალკულია

დისკალკულია (ბერძ. δυσ „დის“ — ცუდად; ლათ. calculare — დათვლა) არის შესწავლის უუნარობა, რომელიც გამოიხატება მათემატიკის სწავლისა, ან გაგების სირთულეებში.
მუქედი

მუქედი — ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა მუქედისა და ქვედა მუქედის ძველი სახელწოდება. მუქედი ამჟამად წარმოადგენს ვანის მუნიციპალიტეტის თემს, რომელიც აერთიანებს ორ სოფელს: ზედა მუქედი და ქვედა მუქედი (თემის ცენტრი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 214.
ტარო ასო

ტარო ასო (იაპონ. 麻生太郎) (დ. 20 სექტემბერი, 1940), იაპონელი პოლიტიკოსი, ვიცე პრემიერ-მინისტრი და ფინანსთა მინისტრი 2012 წლის დეკემბრიდან, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი 2008-2009 წლებში. იგი არის იაპონიის წარმომადგენელთა პალატის წევრი 1979 წლიდან დღემდე. 2005-2007 წლებში იაპინიის საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2012 წელს ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის გამარჯვების შემდეგ, სინძო აბეს მთავრობაში დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად და ფინანსური სამსახურების სახელმწიფო მინისტრად. ამ პოზიციას 2012 წლის 26 დეკემბრიდან იკავებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტარო ასო Official website　(იაპონური) Official website of Prime Minister of Japan and His Cabinet Prime Minister Taro Aso's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly ↑ "Official English Translations for LDP Officials and Party Organs", Liberal Democratic Party. დაარქივებული 28 December 2007 საიტზე Wayback Machine. ↑ ემიური სინბუნი 28 December 2012
მუქიბი

მუქიბი, მუქიფი — სამეურნეო მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, მუქიბი არის „ძღვენთა მნე“. ხელმწიფის კარის გარიგებაში გვხვდება საღვინოს მუქიბი (აწარმოებდა ღვინის შემოსავალ-გასავლის ანგარიშს), საჭურჭლის მუქიბი (განაგებდა საჭურჭლის ანგარიშის საქმეს) და განმგეოს მუქიბი (ემსახურებოდა წვეულების მონაწილეებს დარბაზობა-პურობის დროს) . მუქიბი იღებდა და გასცემდა საჩუქრებს. XVI საუკუნის შემდეგ მუქიბი, როგორვ ჩანს ფეშქაშნივისმა შეცვალა. სურგულაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 214. სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952.
მუღანის ვაკე

მუღანის ვაკე, მუღანის სტეპი (აზერ. Muğan düzü) — მტკვარ-არაქსის დაბლობის ნაწილი მტკვრისა და არაქსის შესართავის სამხრეთით, აზერბაიჯანში. სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი ირანშია. სამხრეთით თანდათანობით გადადის ლენქორანის დაბლობში. მუღანის ვაკე ალუვიური ვაკეა, რომლის დიდი ნაწილი ოკეანის დონეზე დაბლა მდებარეობს. ნიადაგი — მდელოსი, მდელოს რუხი, რუხ-ყავისფერი, ადგილ-ადგილ დამლაშებულია. მცენარეულობა — ნახევარუდაბნოსი. ბამბის ნათესები, საზამთრო საძოვრები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 214. Материалы для древней географии Закавказья по персидкому сочинению, «Зинет-уль-меджались». წგნ.: Известия Кавказского отдела ИРГО, т. 1, ст. 131-136, Тиф., 1872-1873г. დაარქივებული 2020-08-07 საიტზე Wayback Machine.
მუღანლო

მუღანლო — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი მუღანლოსა და ქირაჩ-მუღანლოს ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 214.
მუღანლო (მრავალმნიშვნელოვანი)

მუღანლო შეიძლება აღნიშნავდეს: მუღანლო — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში მუღანლო — სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მუღანლო — სოფელ გუგუთის ძველი სახელწოდება მუღანლო — დიდი მუღანლოსა და ქირაჩ-მუღანლოს ძველი სახელწოდება
მუშა

მუშა შეიძლება აღნიშნავდეს: მუშა — ქართული არალეგალური ჟურნალი მუშა — ქართული ყოველდღიური გაზეთი მუშა — ქართული საღამოს გაზეთი მუშა და გლეხი — ქართული გაზეთი მუშა — მდინარე ლიეტუვის ჩრდილოეთ და ლატვიის სამხრეთ ნაწილში.
მუშა (ჟურნალი)

მუშა — ქართული არალეგალური მუშათა ხელნაწერი ჟურნალი. გამოდიოდა 1889–1891 წლებში თბილისში. გამოიცა 10 ნომერი. ჟურნალის პუბლიცისტურ წერილებში ასახულია მუშათა პოლიტიკური უუფლებობა და სოციალური უთანასწორობა; ავტორები ააშკარავებდნენ კაპიტალიზმის ნამდვილ ბუნებას, მოითხოვდნენ ექსპლუატატორებისა და თვითმპყრობელობის შეიარაღებული ბრძოლით დამხობას. „მუშაში“ დაბეჭდილი მხატვრული ნაწარმოებები სოციალურ და ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოტივებზეა აგებული. ჟურნალის ავტორები იყვნენ მ. ბოჭორიძე, ა. ოქუაშვილი, მ. თოიძე, ზ. ჭიჭინაძე, ვ. ცაბაძე, გ. ბასილაშვილი, ს.აზმაიფარაშვილი, ვ. ყულიჯანაშვილი, ტ. ბოქულაშვილი და სხვები. რედაქტორები — მ. ხომაზუროვი, მ. სიმონიძე. ჟურნალი დაცულია ბრიტანეთის მუზეუმის ბიბლიოთეკაში (ლონდონი). გაგოშიძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 215.
მუშა (გაზეთი)

მუშა — ქართული ყოველდღიური გაზეთი, ქართველი ანარქისტების ორგანო; გამოდიოდა 1906 წელს თბილისში. გამოიცა 52 ნომერი. თანამშრომლობდნენ პ. გუჯაბიძე, ვ. ღოღელიანი, კ. ჭუბაბრია და სხვები. რედაქტორი-გამომცემელი — მ. დიასამიძე. დაიხურა თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 215.
მუშა (საღამოს გაზეთი)

მუშა — საქართველოს პროფესიულ კავშირთა საბჭოს ყოველდღიური საღამოს გაზეთი; გამოდიოდა 1922–1939 წლებში თბილისში. აშუქებდა მშრომელი ხალხის ცხოვრებასა და საქმიანობა, გამოხატავდა მათ პროფესიულ ინტერესებს. თანამშრომლობდნენ ქართველი მწერლები, ჟურნალისტები, მუშები და სხვა წარმომადგენლები. ჰქონდა სურათებიანი დამატებები — „მუშა“ (1923) და „ტარტაროზი (1924–1930)“. რედაქტორი — პ. საყვარელიძე. გამოსცემდა საქართველოს კპ (ბ) თბილისის კომიტეტი, საქართველოს პროფსაბჭო და თბილისის მუშების, გლეხებისა და წითლარმიელების დეპუტატთა საბჭო. კვანჭილაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 215.
მუშა და გლეხი

„მუშა და გლეხი“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი, საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტისა და საგუბერნიო რევოლუციური კომის ორგანო; გამოდიოდა 1921 წლის აპრილიდან 1924 წლის 23 დეკემბრამდე [1921 წლის მაისიდან — საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და სამაზრო რევოლუციური კომიტეტის ორგანო, 1923 წლიდან — ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და აღმასრულებელი კომიტეტის ორგანო]. აშუქებდა მუშათა და გლეხთა ცხოვრებასა და საქმიანობას. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. კვანჭილაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 215.
კირილე და მეთოდე

კირილე და მეთოდე — ბერძენი ძმები, კირილე (საერო სახელი კონსტანტინე) (დ. 827, სალონიკი — გ. 14 თებერვალი, 869, რომი) და მეთოდე (დ. 815, სალონიკი — გ. 6 აპრილი, 885) — ბერები, ცხოვრების და მოღვაწეობის პერიოდი IX საუკუნის დასაწყისი, წარმოშობით თესალონიკიდან, რომელთაც მიუძღვით ღვაწლი სლავური ანბანის შექმნაში, ამ ანბანს სხვანაირად კირილიცასაც უწოდებენ. კირილე ფილოსოფოსი მეთოდე მორაველი „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ. ↑ Calendarium Romanum: Ex decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum. Editio typica — Civitas Vaticana: Typis Polyglottis Vaticanis, 1969. — გვ. 24. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98782022"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123141159"></a>
ტეტრიკუს I

კაიუს პიუს ეზუვიუს ტეტრიკუსი (Caius Pius Esuvius Tetricus), გალების (Imperium Galliarum) იმპერატორი 270-273 წლებში, ვიქტორინუსის მკვლელობის შემდეგ. ტეტრიკუსი, რომელიც მის ვაჟთან, ტეტრიკუს II-სთან ერთად მმართველობდა, გალების ბოლო იმპერატორი იყო. ტეტრიკუსი კეთილშობილ ოჯახში დაიბადა და პროვინციული მმართველის (praeses provinciae) ადმინისტრაციული რანგი ეჭირა აქიტანიაში ვიქტორინუსის სიკვდილის პერიოდში. ვიქტორინუსის დედამ, ვიქტორიამ, არმიას დიდძალი ფული გადაუხადა ტეტრიკუსის იმპერატორად გამოცხადების მხარდასაჭერად ბურდიგალიასთან (ბორდო, საფრანგეთი), რომელსაც ასევე მხარი დაუჭირეს გაულსა და ბრიტანეთში. მისი დანიშვნის შემდეგ, ტეტრიკუსმა უკუაგდო გერმანული ტომები, რომლებმაც ვიქტორინუსის გარდაცვალებით დრო იხელთეს და გალებს შემოესივნენ. ტეტრიკუსმა სატახტო ქალაქად აუგუსტა ტრევერორუმი გამოაცხადა (ამჟამად ტრიერი, გერმანია) და საკუთარი ვაჟი, ტეტრიკუს II, კეისრად დანიშნა. ტეტრიკუსს გალების იმპერიის გავრცობისთვის არ უზურუნია, გარდა სამხრეთით აქიტანიის შემოერთებისა (რომელიც რომის იმპერიას შეუერთდა კლაუდიუს გოთიკუსის მმართველობის პერიოდში). 273 წლის ბოლოს ან 274 წლის დასაწყისში, ფაუსტინუსი, გალია ბელგიკის პროვინციის მმართველი, მას აუგუსტა რევერორუმში აუჯანყდა. 273 წელს, იმპერატორი აურელიანე იწყებს დასავლეთ რომის იმპერიის ხელახლა დაპრყობას, აღმოსავლეთში გამარჯვებებით წაქეზებული. ტეტრიკუსსა და აურელიანეს ჯარებს შორის გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა შალონ-სურ-მარნთან, სადაც ტეტრიკუსი და მისი ვაჟი აურელიანეს ჩაბარდნენ. ლიტერატურული წყაროების მიხედვით, აურელიანემ რომში ტეტრიკუსი და მისი ვაჟი ნადავლის სახით ჩაიყვანა, თუმცა შემდეგ მათ სიცოცხლე უბოძა და თანამდებობაც კი მისცა (სამხრეთ იტალიის ერთ-ერთი რეგიონის მმართველის). ტეტრიკუსი იტალიაში გარდაიცვალა, თუმცა თარიღი უცნობია. ისტორია აუგუსტაში ის დასახელებულია რომის ოცდაათ ტირანთა შორის.
იაპონიის პარლამენტი

იაპონიის პარლამენტი (პარლამენტი, იაპონ. 国会 კოკაი), იაპონიის ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო 1889 წლიდან; ორივე პალატაში წარმომადგენლები ირჩევა საყოველთაო არჩევნებით. წარმომადგენელთა (ქვედა) პალატა შედგება 480 დეპუტატისგან და აირჩევა 4 წლის ვადით. ასაკობრივი ცენზია 25 წელი. 180 დეპუტატის შერჩევა ხდება პარტიული სიებით. მრჩეველთა (ზედა) პალატა შედგება 252 დეპუტატისგან და აირჩევა 6 წლის ვადით. ასაკობრივი ცენზი ზედა პალატაში 30 წელია. 98 დეპუტატს ირჩევენ მმართველი პარტიიდან პრემიერ-მინისტრიის სიით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაპონიის პარლამენტი პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა დაარქივებული 2002-10-18 საიტზე Wayback Machine.
ფონოგრამა (ენათმეცნიერება)

ფონოგრამა — წერილობითი ნიშანი, რომელიც, მორფოგრამის, იდეოგრამისა და ლოგოგრამისგან განსხვავებით, ბგერის ტრანსკრიფციას წარმოადგენს. მაგალითად, ასო "a" ფონოგრამაა, რადგან იგი აღნიშნავს ბგერა [a]-ს,ი ხოლო ასო "x" ყოველთვის არ არის ფონოგრამა: სიტყვაში "les animaux", იგი აღნიშნავს არა ბგერას, არამედ მრავლობითის მორფემას. ლიეზონებს შეუძლიათ მორფოგრამების ნაწილობრივი ფონოგრამიზება მოახდინონ: გამონათქვამებში "les animaux" და "les hommes" "x" ისმის როგორც ბგერა [z]. იდეოგრამები თავის ფორმაში ნაწილობრივ ატარებენ აღსანიშნი სიტყვის აზრს. ფონოგრამას კი ამგვარი დამოკიდებულება არ აქვს აზრთან: იგი ბგერის ჩასაწერად გამოიყენება მიუხედავად იმისა თუ რა აზრის გადმოცემისთვის იქნება საჭირო მოცემული ბგერა.