laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ირანული ენები

ირანული ენები მიეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა ოჯახის ინდოირანულ შტოს. მთელ მსოფლიოში 150 მლნ. კაციდან დაახლ. 50 მლნ. ერთ-ერთი ამ ენას მიიჩნევს დედაენად, ხოლო დანარჩენი 30-50 მლნ. კი ერთ-ერთ ირანულ ენას მეორე ან მესამე ენად გამოიყენებს. შედარებით ენათმეცნიერებაში სახელწოდება „ირანული ენები“ წარმოადგენს ინდოეთის სუბკონტინენტზე განფენილ ერთმანეთთან გეოგრაფიულად ახლოს მდგომ, მაგრამ ასევე ენობრივად მონათესავე ხალხების ჯგუფს. ეს ირანული ენების ჯგუფი, თავის მხრივ, ინდოირანულ, ან არიულ ენათა შტოს ქმნის ინდოევროპულ ენათა, ანუ იმავე ინდოგერმანულ ენათა ოჯახში. ხსენებული სიტყვათშეხამება, როგორც ირკვევა, 1840 წელს, პირველად გამოუყენებია აუგუსტ ფრიდრიხ პოტსა (August Friedrich Pott) და კრისტიან ლასენს (Christian Lassen) და მას შემდეგ დამკვიდრდა საენათმეცნიერო ცნება-ტერმინად. შემდეგ ირანულ ენებზე მოლაპარაკეთა რიცხვი არაა 1 მილიონ კაცზე ნაკლები: სპარსული (ფართო გაგებით); 55-დან 70 მილიონი, მეორეენოვანი დაახლ. 110 მილიონი (ირანი, ავღანეთი, ტაჯიკეთი, პაკისტანი, უზბეკეთი) დასავლეთსპარსული; 35-დან 40 მილიონი, მეორეენოვანთა ჩათვლით 50 მილიონზე მეტი კაცი. (ირანი) ფარსი; 50 მილიონი (ირანი) თათური ენა; 130 000 (დაღესტანი, აზერბაიჯანი, რუსეთი) აღმოსავლეთსპარსული; 20-დან 30 მილიონამდე. დარი; 15 მილიონი. (ავღანეთი) ტაჯიკური ენა; 4,5 მილიონი. (ტაჯიკეთი) ჰაზარა; 2,5 მილიონი. (ავღანეთი 2,2 მილიონი, ირანი 300 000) აიმაყი; 650 000 (ავღანეთი) იუდეო-სპარსული; 110 000 (უზბეკეთი: ბუხარა, ირანი, ისრაელი) თალიშური ენა; 1 მლნ. (ირანი, აზერბაიჯანი, დიალექტური კლასტერი) თათური ენა; 220 000 (ირანი) პუშტუ (ავღანური ენა); 35 მილიონი. (22,5 მლნ. პაკისტანში, 12 მლნ. ავღანეთში) ქურთული ენა; 4 მლნ. (ირანი, თურქეთი, ერაყი, სირია) კურმანჯი; 10 მილიონი. (თურქეთი, ჩრდილოეთერაყი, ჩრდილოეთსირია, ჩრდილოეთირანი, ხორასანი და ყოფილი სსრკ) სორანი; 4 მლნ. (ერაყი, ირანი) სამხრეთქურთული ენა; 4 მლნ. (ირანი) ზაზა-გორანი ზაზაკი; 2-3 მლნ. (თურქეთი) გორანი; 500 000 (ერაყი, ირანი) ვანეცი   100 000 (პაკისტანი, ავღანეთი) ბელუჯური ენა; 9 მილიონი. (7,5 მლნ. პაკისტანში, 1,4 მლნ. ირანში, 0,2 მლნ. ავღანეთში) ლური; 3,5 მლნ. (ირანი, დიალექტური კლასტერი) მაზენდერანი; 3 მლნ. (ირანი, კასპიის სანაპირო) გილაკი; 2,6 მლნ. (ირანი, კასპიის ზღვა) ოსური; 600 000 (კავკასია: საქართველო, ჩრდილოეთ ოსეთი, რუსეთი) წყაროები მოლაპარაკეთა რაოდენობის შესახებ: ეთნოლოგი (Ethnologue), ფიშერის წელიწდეული მსოფლიო ალმანახი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა (Encyclopedia Britannica). Windfuhr, Gernot Ludwig [გამომც.]: The Iranian languages. London [და სხვ.] : Routledge, 2009. ISBN 978-0-7007-1131-4 Schmitt, Rüdiger: Die iranischen Sprachen in Geschichte und Gegenwart. Wiesbaden: Reichert, 2000. ISBN 3-89500-150-3 Oranskii, Iosif: Les langues iraniennes. Paris : Klincksieck, 1977. ISBN 2-252-01991-3 Расторгуева, Вера С.: Иранские Языки. Том 1. Юго-западные иранские языки, Москва, изд. Индрик, 1997. ISBN 5-85759-048-5 Расторгуева, Вера С.: Иранские Языки. Том 2. Северо-западные иранские языки, Москва, изд. Индрик, 1999. ISBN 5-85759-099-X Расторгуева, Вера С.: Иранские языки. Москва, изд. Индрик, 1997. თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ირანისტიკის საბაკალავრო პროგრამა (მცირე დახასიათება)[მკვდარი ბმული]
მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში

მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში (ინგლ. Murder on the Orient Express) — ინგლისელ მწერალ აგათა კრისტის დეტექტიური რომანი. გამოიცა 1934 წლის 1 იანვარს. დეტექტივი ერკიულ პუარო ადის აღმოსავლეთის ექსპრესში, სადაც თავს მოიყრის სხვადასხვა ჯურის ადამიანი. მგზავრობის პირველ ღამეს მოხდება მკვლელობა. ერკიულ პუარო თავის თავზე იღებს ვალდებულებას გახსნას ერთი შეხედვით გაუხსნელი საქმე. მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში (1974 წლის ფილმი) მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში (2001 წლის ფილმი) მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში აგათა კრისტის ოფიციალური საიტზე მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში, ტექსტი და ანალიზი.
1814

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1814 1814 (ათას რვაას თოთხმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-4 წელი. 30 მაისი : ნაპოლეონის მეექვსე კოალიციის ომი: პარიზის ხელშეკრულებით საფრანგეთის საზღვრები 1792 წლის მდგომარეობას დაუბრუნდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1814. 1 იანვარი : ჰუნ სიუ-ჩიუანი — ჩინელი მხედართმთავარი (გ. 1864) 9 მარტი  : ტარას შევჩენკო — უკრაინელი პოეტი (გ. 1861) 30 მაისი : ბაკუნინი, მიხეილ — რუსი რევოლუციონერი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1814. ჟოზეფინ ბოარნე — საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის პირველი ცოლი. (დ. 1763)
1813

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1813 1813 (ათას რვაას ცამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-3 წელი. დაიდო გულისტანის საზავო ხელშეკრულება მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1813. 12 თებერვალი  : ჯეიმზ დანა — ამერიკელი გეოლოგი (გ. 1895) 12 თებერვალი : ოტო ლუდვიგი — გერმანელი მწერალი. (გ. 1865) 19 მარტი : დეივიდ ლივინგსტონი — შოტლანდიელი მოგზაური (გ. 1873) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1813.
კაპიტან გრანტის შვილები

„კაპიტან გრანტის შვილები“ — ფრანგი მწერლის, ჟიულ ვერნის სათავგადასავლო რომანი. დაწერილია 1867 წელს. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. წიგნის სიუჟეტში მოთხრობილია შოტლანდიელი კაპიტან გრანტის შესახებ. მას შემდეგ რაც მის მიერ ზღვაში ჩაგდებულ ბოთლს პოულობენ, კაპიტანის საძებნელად მიემგზავრებიან შოტლანდიელი ლორდი და ლედი გლენარვანები. მათ მიჰყვებიან გრანტის შვილები, მერი და რობერტი. უცნობია, თუ სად განიცადა კატასტროფა გრანტის გემმა, ცნობილია მხოლოდ განედი - 37 გრადუსი. ნაწერები წერილში გაურკვეველია და ამიტომ მოგზაურთა გუნდი მრავალი დილემისა და გამოცანის წინაშე აღმოჩნდება. გემ ’დუნკანით’ მოგზაურები თავდაპირველად მიემართებიან სამხრეთ ამერიკისაკენ. კიდევ ერთი, მაგრამ მოულოდნელი მგზავრია ექსცენტრიული ჟაკ პაგანელი (რომელიც აპირებდა ინდოეთში გამგზავრებას). გუნდი მოივლის პატაგონიას, ტრისტან და კუნიას კუნძულს, ამსტერდამის კუნძულსა და ავსტრალიას. მოგზაურები გაიცნობენ აირტონს, რომელიც მათ ჰპირდება კატასტროფის ადგილის ჩვენებას. მაგრამ იგი მოღალატეა, რომელსაც გრანტის გემის დაღუპვა არ უნახავს, ვინაიდან მანამდე მიტოვებული იქნა ავსტრალიაში - მას შემდეგ, რაც წარუმატებლად სცადა გემის მითვისება, მომავალში მეკობრეობის მიზნით. იგი ცდილობს დუნკანის დაუფლებას, მაგრამ კვლავ წარუმატებლად. გლენარვანები, გრანტის შვილები, პაგანელი და რამდენიმე მეზღვაური რჩებიან ავსტრალიაში და დარწმუნებულები არიან, რომ დუნკანი სამუდამოდ დაკარგეს. ამიტომ ისინი მიემართებიან ოკლენდში (ახალი ზელანდია), საიდანაც ევროპაში დაბრუნებას აპირებენ. მას შემდეგ, რაც მათი გემი განიცდის კატასტროფას ოკლენდის სამხრეთით, მოგზაურებს იჭერენ მაორის ტომის ადამიანები. ისინი მაინც გარბიან და პირველივე გემზე ადიან. მათთვის მოულოდნელად, ეს ’დუნკანი’ აღმოჩნდება. აირტონი, რომელიც ახლა უკვე გემის ახალ მფლობელთა მონობაში იმყოფება, სთავაზობს მოგზაურებს ინფორმაციას გრანტზე. სანაცვლოდ იგი ითხოვს მის რომელიმე კუნძულზე დატოვებას. დუნკანი ტაბორის კუნძულისაკენ მიემართება, რომელიც კაპიტან გრანტის თავშესაფარი აღმოჩნდება. აირტონი სწორედ აქ რჩება. 1877 - Los sobrinos del Capitán Grant ("კაპიტან გრანტის ძმისშვილები") - ესპანური ოპერეტა. 1936 - Дети капитана Гранта (კაპიტან გრანტის შვილები), სსრკ, რეჟ: ვლადიმირ ვაინშტოკი. (იხ. „კაპიტან გრანტის შვილები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) 1962 - გარიყულების ძიებაში, აშშ, რეჟ.: რობერტ სტივენსონი (იხ. „კაპიტან გრანტის შვილები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) 1985 - В поисках капитана Гранта ("კაპიტან გრანტის ძიებაში"), ბულგარეთი - სსრკ, ტელესერიალი (იხ. „კაპიტან გრანტის შვილები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კაპიტან გრანტის შვილები „კაპიტან გრანტის შვილები“ — Project Gutenberg-ზე „კაპიტან გრანტის შვილები“ — Project Gutenberg-ზე (ფრანგული) 177 ილუსტრაცია, ედუარდ რიუ დაარქივებული 2012-01-16 საიტზე Wayback Machine. (1865–66)
1812

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1812 1812 (ათას რვაას თორმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-2 წელი. ახმეტაში დაიწყო აჯანყება გაიმართა ჩუმლაყის ბრძოლა 26 მარტი : ვენესუელაში მოხდა 7.7–8.0 ბალიანი მიწისძვრა (კარაკასის მიწისძვრა). კახეთში აჯანყებამ ახალი ძალით იფეთქა დაიდო ბუქარესტის ზავი 24 ივნისი - რუსეთში ნაპოლეონ ბონაპარტი შეიჭრა. დაიწყო რუსეთის ლაშქრობა. ირანის ჯარები თბილისისაკენ დაიძრნენ. გაიმართა მანავის ბრძოლა 14 დეკემბერი : ნაპოლეონ ბონაპარტის არმია რუსეთს ტოვებს. რუსეთის ლაშქრობა დასრულდა. კახეთის აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა ალექსანდრე ბატონიშვილი გაიმართა შილდის ბრძოლა მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1812. 26 იანვარი  : დავით დადიანი — სამეგრელოს მთავარი (1846–1853) (გ. 1853) 7 თებერვალი : ჩარლზ დიკენსი - ინგლისელი მწერალი (გ. 1870) 7 თებერვალი  : ივანე მუხრანბატონი — მსხვილი ქართველი მემამულე, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. (გ. 1895) 12 თებერვალი  : გიორგი ერისთავი — თავადი, რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი (გ. 1891) 16 თებერვალი  : ჰენრი უილსონი — ამერიკელი პოლიტიკოსი (გ. 1875) 19 თებერვალი : ზიგმუნტ კრასინსკი — პოლონელი პოეტი. (გ. 1859) 7 მაისი : ბრაუნინგი, რობერტ - ბრიტანელი პოეტი (გ. 1889) 9 ივნისი : გალე, იოჰან გოტფრიდ - გერმანელი ასტრონომი (გ. 1910) 12 ივლისი : ახუნდოვი, მირზა - აზერბაიჯანელი მწერალი-განმანათლებელი 4 ნოემბერი : ჭავჭავაძე, ნინო - ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქალიშვილი, ალექსანდრე გრიბოედოვის მეუღლე (გ. 1857) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1812.
1810

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1810 1810 (ათას რვაას ათი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-10 წელი. იმერეთის მეფე სოლომონ II-ემ რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყდა. რუსეთმა იმერეთი დაიპყრო. გურიის სამთავრო რუსეთის მმართველობაში შევიდა. რუსეთის ჯარებმა სოხუმი გაათავისუფლეს. აფხაზეთის სამთავრო რუსეთის მმფარველობაში შევიდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1810. 12 იანვარი  : ფერდინანდ II — ორი სიცილიის სამეფოს მეფე 1830–1859 წლებში. (გ. 1859) 5 თებერვალი : ულე ბული — ნორვეგიელი მევიოლინე და კომპოზიტორი. (გ. 1880) 1 მარტი  : ფრიდერიკ შოპენი — პოლონელი კომპოზიტორი და პიანისტი (გ. 1810) 2 მარტი : ლეო XIII — რომის პაპი (გ. 1903) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1810.
1809

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1809 1809 (ათას რვაას ცხრა) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-9 წელი. რუსეთის ჯარებმა ქუთაისი დაიკავეს. სოფ. მალთაყვასთან გურულმა მოხალისეებმა თურქეთის რაზმი დაამარცხეს. თავად ნ. დადიანის ხელმძღვანელობით ფოთი ისევ დაიბრუნეს ქართველებმა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1809. 4 იანვარი  : ლუი ბრაილი — ფრანგი პედაგოგი. (გ. 1852) 12 იანვარი  : ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 1867) 15 იანვარი  : პიერ-ჟოზეფ პრუდონი — ფრანგი პუბლიცისტი (გ. 1865) 19 იანვარი : ედგარ ალან პო — ამერიკელი მწერალი (გ. 1849) 26 იანვარი : საბალა — პოლონელი მთიელი, მოყვარული მუსიკოსი (გ. 1894) 3 თებერვალი  : ფელიქს მენდელსონი — გერმანელი კომპოზიტორი (გ. 1847) 12 თებერვალი : ჩარლზ დარვინი — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი. (გ. 1882) 12 თებერვალი : აბრაამ ლინკოლნი — აშშ–ს სახელმწიფო მოღვაწე. (გ. 1865) 5 მარტი : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი — ლიბერიის პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი. (გ. 1876) 27 ნოემბერი :პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1809. 31 მაისი : ლანი, ჟან — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
ყინულის კაცი

ყინულის კაცი (რობერტ "ბობი" ლუის დრეიკი) (ინგლ. Iceman) — Marvel Comics-ის გამოგონილი სუპერგმირი, იქს-ადამიანების წევრი. შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ. პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში შემზარავი იქს-ადამიანები (ნაწ. 1) #1, (1963 წლის სექტემბერი). მუტანტი ფლობს კრიოკინეზის (სიცივისა და ყინულის მართვა) უნარს. შეუძლია გაყინოს ყველაფერი მის გარშემო, ასევე შეუძლია გარდაქმნას მისი სხეული ყინულად. თუმცა იგი ომეგა-დონის მუტანტია, დრეიკს ჯერ კიდევ არ გამოუვლენია სრულად მისი პოტენციალი, თუმცაღა წლების მანძილზე შრომობს შესაძლებლობების გასაუმჯობესებლად. იქს-ადამიანების ერთ-ერთი ცენტრალურ ფიგურა, ყინულის კაცი ხშირად მონაწილეობს იქს-ადამიანების (და ადამიანი ობობას)-მსგავს კომიქსებში, ვიდეო თამაშებში, ანიმაციურ სერიებსა და სრულმეტრაჟიან ფილმებში, სადაც მუტანტს მსახიობი შონ ეშმორი ანსახიერებს. ყინულის კაცი Marvel-ის სამყაროს ვიკიში
ლევან აბაშიძე (მსახიობი)

ლევან აბაშიძე (დ. 22 მაისი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 7 სექტემბერი, 1992, სოხუმი) — ქართველი მსახიობი. აღიზარდა მეცნიერ მუშაკთა ოჯახში. 1980 წელს თბილისის პირველი საშუალო სკოლის დამთავრებისთანავე სწავლა განაგრძო შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში, სამსახიობო ფაკულტეტზე. იგი ჯერ კიდევ მეორე კურსის სტუდენტი იყო, როდესაც მას მიანდეს თბილისის კინომსახიობთა თეატრის სპექტაკლებში მონაწილეობა. მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისგან განსახიერებული მთავარი გმირის როლი თორნტონ უაილდერის პიესაში „ჩვენი პატარა ქალაქი“. 1985 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისის კინომსახიობთა სტუდიაში. ლევან აბაშიძის კინოდებიუტი შედგა ლანა ღოღობერიძის ფილმში „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“, სადაც 14 წლისამ მთავარი გმირის ვაჟიშვილის როლი განახორციელა. ხოლო მთავარი როლი ეკრანზე შეასრულა 1984 წელს გიორგი შენგელაიას ფილმში „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“, რომელმაც ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ერთ-ერთი მთავარი პრიზი — „ვერცხლის დათვი“ დაიმსახურა. მას შემდეგ ახალგაზრდა მსახიობმა ორ ათეულამდე კინოფილმში მიიღო მონაწილეობა და არაერთი საინტერესო მხატვრული სახე შექმნა. მათ შორის აღსანიშნავია ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილის „საფეხური“ (1975), ტატო კოტეტიშვილის „ანემია“ (1988 წელს კიევის საერთაშორისო კინო-ფესტივალზე ლევან აბაშიძე საუკეთესო სამსახიობო ნამუშევრისათვის დაჯილდოვდა მთავარი პრიზით) და „ქალაქის ცხოვრება“ (1990), ლანა ღოღობერიძის „ორომტრიალი“ (1986), გუგული მგელაძის „ფესვები“ (1987), მიხეილ კალატოზიშვილის „სკაპენის ოინები“ (1985), ალექსანდრე კაიდანოვსკის „სტუმარი“ (ლენფილმი, 1987) და სხვა. დაიღუპა ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული კონფლიქტის (1992–1993) დროს, ზემო ეშერასთან. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. შთამომავლობით ლევანი, ერეკლე II-ის პირდაპირი შთამომავალი იყო – თეკლე ბატონიშვილის შტოდან. 1978: „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (სანდრო) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე 1982: „ყველა კომეტა როდი ქრება“ (თეიმურაზი, ალექსანდრეს ვაჟი) რეჟ. დევი აბაშიძე 1984: „სკაპენის ოინები“ (ნიკუშა ჩაჩანიძე, ახალგაზრდა კომპოზიტორი — მთავარი როლი) რეჟისორები გიორგი კალატოზიშვილი, მიხეილ კალატოზიშვილი 1984: „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“ (ნიკუშა ჩაჩანიძე, ახალგაზრდა კომპოზიტორი — მთავარი როლი) რეჟ. გიორგი შენგელაია 1986: „დღიურის ჩანაწერი“ რეჟ. ლევან ერისთავი 1986: „საფეხური“ (მიტო) რეჟ. ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი 1986: „წრებრუნვა» (ეპიზოდში) 1986: „ორომტრიალი“ (ბადრი) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე 1987: „სტუმარი“ (ახალგაზრდა კაცი) 1987: „ფესვები“ (შვილიშვილი) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე 1987: „ანემია“ (ნიკა — მთავარი როლი) რეჟ. ვახტანგ კოტეტიშვილი 1990: „საბედისწერო გასროლა“ რეჟ. ოთარ კობერიძე 1990: „ზვარაკი“ რეჟ. გენო ჩირაძე 1993: „ბედიანი“ რეჟ. გიორგი ლევაშოვ-თუმანიშვილი 1993: „არა, მეგობარო“ რეჟ. გიო მგელაძე 1993: „ბრავო, ჯორდანო ბრუნო!“ (მთავარი როლი) რეჟ. ილია ჩაჩანიძე 1997: „იასამანი!“ რეჟ. ილია ჩაჩანიძე ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 22, თბ., 1994 ლევან აბაშიძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ლევან აბაშიძე (მსახიობი) [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
1808

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1808 1808 (ათას რვაას რვა) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-8 წელი. ასლან-ბეგ შერვაშიძემ სოხუმი დაიკავა მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1808. 5 იანვარი  : მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი — ირანის შაჰი 1834–1848 წლებში (გ. 1848) 19 იანვარი  : ლიზანდერ სპუნერი — ამერიკელი პოლიტიკური ფილოსოფოსი (გ. 1887) 21 იანვარი  : ხუან კრისოსტომო ტორიკო გონსალესი — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. (გ. 1875) 27 იანვარი  : დავიდ შტრაუსი — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ. 1874) 11 მარტი : აგუსტინ მორალესი — ბოლივიის პრეზიდენტი (1871–1872) (გ. 1872) 22 მაისი : ჟერარ დე ნერვალი — ფრანგი მწერალი და პოეტი 13 ივნისი : პატრიკ მაკ-მაჰონი — საფრანგეთის პრეზიდენტი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1808.
ნაზარი (ლეჟავა)

მიტროპოლიტი ნაზარი, ერისკაცობაში იოსებ ანდრიას ძე ლეჟავა (დ. 1872 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მიტროპოლიტი. დახვრიტეს ბოლშევიკური რეპრესიების დროს. შერაცხულია წმინდანად. ნაზარი (იოსებ ლეჟავა) დაიბადა იმერეთის სოფელ ჯიხაიშში. დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია. იგი ჯერ დიაკვნად, 1893 წელს კი, მღვდლად ეკურთხა. 1901-05 წლებში სწავლობდა კიევის სასულიერო სემინარიაში. ოჯახის წევრების ტრაგიკული გარდაცვალების შემდეგ, 1904 წელს, ბერად აღიკვეცა. ერთი პერიოდი მოღვაწეობდა რუსეთის სხვადასხვა მონასტრებში, 1911 წელს კი იოანე ნათლისმცემლის უდაბნოს წინამძღვარი გახდა. მონაწილეობდა 1917 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენაში. 1918 წელს, ეპისკოპოსის ხარისხით, დადგინდა ქუთათელ მიტროპოლიტად. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს მის დაქვემდებარებაში მყოფი ბერების მიერ გელათის მონასტრის განძის გაყიდვის ფაქტის შემდეგ, ეკლესიებიდან ეროვნული საგანძურის გატანის გამო კონფლიქტში იყო ჩართული ხელისუფლების წარმომადგენლებთან. 1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, ნოე ჟორდანიასა და ექვთიმე თაყაიშვილის მოწოდებების მიუხედავად, პატრიარქმა ლეონიდემ უარი განაცხადა თბილისის სიონისა და მცხეთის სცეტიცხოვლის საგანძურის ემიგრაციაში წაღებაზე. საგანძურის დასავლეთ საქართველოში დამარხვა მიტროპოლიტ ნაზარს დაევალა. ნაზარმა განძეულობა ქუთაისში გახიზნა და დამარხა ბაგრატის ტაძრის ძირში მდებარე სამიტროპოლიტო რეზიდენციის ეზოში. ბოლშევიკებმა განძს ერთ-ერთი სასულიერო პირის მითითებით მიაგნეს, ნაზარი დააპატიმრეს და 1924 წლის მარტში მიუსაჯა პატიმრობა და პირადი ქონების კონფისკაცია. 1924 წლის აპრილში ამინისტიის საფუძველზე გათავისუფლებული ნაზარი სამწყსოს დაუბრუნდა, მაგრამ იგი კვლავ დააპატიმრეს 1924 წლის 2 აგვისტოს. რამდენიმე კვირიანი დაკითხვისა და პატიმრობის შემდეგ, მიტროპოლიტი ნაზარი და მისი თანმხლები სასულიერო პირები (დეკანოზი გერმანე ჯაჯანიძე, დეკანოზი იეროთეოზ ნიკოლაძე, მღვდელი სიმონ მჭედლიძე და დიაკონი ბესარიონ კუხიანიძე) ქუთაისის მახლობლად, საფიჩხიას ტყეში დახვრიტეს იმავე წლის 1 სექტემბერს. 1995 წელს საქართველოს საეკლესიო კრებამ მოახდინა მიტრ. ნაზარისა და მასთან ერთად მოკლულ სასულიერო პირთა კანონიზირება, ხსენება დაწესდა ახალი სტილით 27 აგვისტოს. ნაზარი (ლეჟავა) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი წმიდა მოწამენი: მიტროპოლიტი ნაზარი; დეკანოზები გერმანე, იეროთეოსი; მღვდელი სიმონი; პროტოდიაკონი ბესარიონი (+1924) და ყოველნი ახალ მოწამენი (XX). „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბილისი, 2004 წ./orthodoxy.ge დეკანოზ ვასილ დოლაბერიძის ჩანაწერები მიტროპოლიტ ნაზარის უკანასკნელ დღეებზე
ტიუილრის სასახლე

ტიუილრი — ფრანგი მეფეების სასახლე პარიზის ცენტრში, რომელიც ლუვრთან ერთიან კომპლექსს ქმნიდა (მათ აგრეთვე დაემატა ტუილერის თეატრი). ლუდოვიკო XVI-ის მმართველოვიდან დაწყებული იგი ყველა შემდგომი ფრანგი მონარქის რეზიდენციად იქცა. დაიწვა პარიზის კომუნის პერიოდში, 48 საათში და მას შემდეგ არ აღდგენილა. სასახლის მშენებლობა დაიწყო 1564 წელს, ეკატერინე მედიჩის სურვილით. სასახლეს გააჩნდა უზარმაზარი ფასადი. მომავალში მას რეზიდენციად იყენებდნენ ჰენრი IV, ლუი XIV, ლუი XVI, აგრეთვე ლუი XVIII, შემდეგ ნაპოლეონ I და ნაპოლეონ III, 1871 წლის მაისში შენობის ხანძრის შედეგად განადგურებამდე. 1882 წელს საფრანგეთის ეროვნულმა ასამბლეამ კენჭი უყარა შენობის დარჩენილი ნაწილის საბოლოოდ დანგრევას. მცირე ნაწილები დაცულია ლუვრში და სხვა მუზეუმებში თუ უნივერსიტეტებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტიუილრის სასახლე ↑ Coeyman 1998, pp. 45–46. ↑ „Paris“. Encyclopædia Britannica. 17 (14th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 1956. p. 293. ↑ Van Cappel de Premont, François. Du Pavillon Bullant au Château de la Punta. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 სექტემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 17 March 2013.
ლევან წულაძე

ლევან (ჭოლა) წულაძე, (დ. 18 მარტი, 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი რეჟისორი, კინომსახიობი. 2006 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი, მიხეილ თუმანიშვილის სახელოსნო. (1992). გადაღებულია ფილმებში:„მეჯლისი გაყიდულ სახლში“ (1985), „ვარიაცია „ოტელოს“ თემაზე“ (2003), „ერთი ლეღვი გზაზე“ (2004), „უსუი“ (2005). დადგმული აქვს სპექტაკლები თეატრალური ინსტიტუტის, მარჯანიშვილის თეატრის, თეატრალური სარდაფის, რუსთაველის, სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრისა და რუსთავის მუნიციპალური თეატრის სცენებზე. მინიჭებული აქვს სანდრო ახმეტელის სახელობისა და საქართველოს თეატრალური საზოგადოების ყოველწლიური კონკურსის პრემიები (2005), ღირსების ორდენი (2005), თეატრალური პრემია „დურუჯი“, (2009). ჭოლა ლომთათიძე „თეთრი ღამე“ ედუარდო დე ფილიპო „აჩრდილები“ აკილა კამპანილე „პიეროს სიკვდილი“ ედუარდო დე ფილიპო „ნეაპოლი მილიონერთა ქალაქი“ ჯერომ სელინჯერი „თამაში ჭვავის ყანაში“ ვლადიმირ ეროფეევი „დაუსრულებელი სიზმარი“ პოლიკარპე კაკაბაძე „ყვარყვარე თუთაბერი“ უილიამ შექსპირი „ზაფხულის ღამის სიზმარი“ გურამ ქართველიშვილი „ქაქუცა ჩოლოყაშვილი“ აკა მორჩილაძე, ლევან წულაძე „პიგმალიონი“ არტურ შნიცლერი „ფერხული“ რეჟისორი და სცენოგრაფის ავტორი ანტონ ჩეხოვი „ქალი ძაღლით„ რეჟისორი და სცენოგრაფიიფ ავტორი ავქსენტი ცაგარელი „ხანუმა“ თომას მანი „მარიო და ჯადოქარი“ ბერტოლდ ბრეხტი „სამგროშიანი ოპერა“ ბესო ბარათაშვილი „აკუსტიკა“ ნიკოლოზ გოგოლი „ცხვირი“ ფრანც კაფკა „მეტამორფოზა“ პაატა მოისწრაფიშვილი „მელოდია ფლეიტისათვის“ გოეთე „ფაუსტი“ ვლადიმერ ნაბოკოვი „ორი ნოველა“ არტურ შნიცლერი „კაზანოვას დაბრუნება“ ნინო ბასილია „თაგვი“ პატრიკ ზიუსკინდი „კაფე როსინი“ ნინო ბასილია „ლიფტიორი“ ბერტოლდ ბრეხტი „ბიურგერული ქორწილი“ კლოდ მანიე „ოსკარი“ უილიამ შექსპირი „ვენეციელი ვაჭარი“ ავქსენტი ცაგარელი „ხანუმა“ ვაჟა-ფშაველა „გველის-მჭამელი“ რალფ კნიგი „ET CETERA“ პიერ ბომარშე „ფიგაროს ქორწინება“ ლევან წულაძე „სხვა მთვარე“ ჩარლზ დიკენსი „საშობაო სიზმარი“ ფედერიკო გარსია ლორკა „სისხლიანი ქორწილი“ გეორგ ბიუხნერი „ვოიცეკი“ ვლადიმერ ნაბოკოვი „ემიგრანტები“ ვლადიმერ ნაბოკოვი „ორი ნოველა“ ლაშა ბუღაძე „კაპრიჩიო“ მიხეილ ჯავახიშვილი „კვაჭი კვაჭანტირაძე“ უცნობი „ქვეყანაშია ფერები მუქი“ რუსთაველის თეატრი აჩიკო მეფარიძის სოლო კონცერტი, ფილარმონია თამუნა ამონაშვილის სოლო კონცერტი, ფილარმონია ფრიდონ სულაბერიძის იუბილე, ფილარმონია „ცეკვა ზღაპარში“ ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი 1985: „მეჯლისი გაყიდულ სახლში“ (პაო) რეჟ. მიხეილ ანთაძე 1986: „საფეხური“ რეჟ. ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი 2003: „ვარიაცია „ოტელოს“ თემაზე“ რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი 2004:„ერთი ლეღვი გზაზე“ რეჟ. ირაკლი მეტრეველი 2005: „უსუი“ რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი 2005: სანდრო ახმეტელის სახელობის პრემია 2005: თეატრალური საზოგადოების ყოველწლიური კონკურსის პრემია 2005: ღირსების ორდენი 2009: თეატრალური პრემია „დურუჯი“ ლევან წულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლევან წულაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ლევან წულაძე — მარჯანიშვილის თეატრი
1807

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1807 1807 (ათას რვაას შვიდი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-7 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1807. 19 იანვარი : რობერტ ლი — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე (გ. 1870) 6 თებერვალი :ეგნატე ბრიანჩანინოვი — სევასტოპოლელი ეპისკოპოსი (გ. 1876) 27 თებერვალი  : ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელო — ამერიკელი პედაგოგი და პოეტი (გ. 1882) 4 ივლისი : იტალიის სახალხო გმირი ჯუზეპე გარიბალდი. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1807.
ღირსების ორდენი (საქართველო)

„ღირსების ორდენი“ — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან მოქალაქენი დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს მშენებლობაში — მმართველობის, თავდაცვის, კანონიერების და მართლწესრიგის განმტკიცების, სახალხო მეურნეობის, ჯანმრთელობის დაცვის, მეცნიერების, განათლების, კულტურის, ლიტერატურის, ხელოვნების დარგებში შეტანილი განსაკუთრებული პიროვნული წვლილისათვის, სპორტული მიღწევებისათვის, გმირობისა და თავდადებისათვის. დამტკიცებულია 1992 წლის 24 დეკემბრის პარლამენტის დადგენილებით. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები საქართველოს პრეზიდენტის საიტი დაარქივებული 2012-03-16 საიტზე Wayback Machine.