საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი (2007)

საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი 2007 წლის ნოემბერში განპირობებული იყო რიგი მოვლენებით, რომლებიც 3 ნოემბერს დაწყებულ სახალხო საპროტესტო აქციას უძღოდა წინ. აქცია დასრულდა პოლიციის მიერ მის მონაწილეთა დაშლით ცრემლსადენი აირის, ხელკეტების, რეზინის ტყვიების, აკუსტიკური თოფებისა და წყლის ჭავლის გამოყენებითა და ქვეყენაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებით. კრიზისის საპასუხოდ პრეზიდენტმა სააკაშვილმა ქვეყანაში ვადამდელი არჩევნები და რეფერენდუმი გამოაცხადა, რომელიც 2008 წლის იანვარში ჩატარდა. ძირითადი მოვლენები, რომლებმაც პოლიტიკური კრიზისი გამოიწვია: 12 სექტემბერი: შიდა ქართლის რეგიონის გუბერნატორმა მიხეილ ქარელმა, რომელიც თავდაცვის ყოფილ მინისტრთან ირაკლი ოქრუაშვილთან დაახლოებული პირია, თანამდებობა დატოვა მას შემდეგ, რაც ადგილობრივი გამგეობის რამდენიმე მაღალჩინოსანი კორუფციის ბრალდებით დააპატიმრეს. 14 სექტემბერი: ორმა დეპუტატმა, თეო ტლაშაძემ და ქეთევან მახარაშვილმა, რომლებიც ასევე ირაკლი ოქრუაშვილთან დაახლოებული პირები არიან, მმართველი პარტია დატოვეს. 25 სექტემბერი: პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივანი დიმიტრი ქიტოშვილი გამოძალვის ბრალდებით დააპატიმრეს. იმავე დღეს, შემოსავლების სამსახურმა ოქრუაშვილის ახლო მეგობრის ქიბარ ხალვაშის ბიზნეს საქმიანობის შესწავლა დაიწყო. იმავე დღეს, ოქრუაშვილმა განაცხადა, რომ აფუძნებს პოლიტიკურ პარტიას „მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის“. მან პრეზიდენტი სააკაშვილი „ანტი-სახელმწიფოებრივი ნაბიჯების გადადგმაში“ და ბიზნესმენ ბადრი პატარკაციშვილის მკვლელობის დაკვეთაში დაადანაშაულა. 27 სექტემბერი: ირაკლი ოქრუაშვილი თავდაცვის მინისტრობის დროს ფულის გამოძალვის, ფულის გათეთრების, ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების და სამსახურებრივი გულგრილობის ბრალდებით დააპატიმრეს. 28 სექტემბერი: პარლამენტის წინ ოქრუაშვილის გათავისუფლების, ვადამდელი არჩევნების და საპრეზიდენტო მმართველობის გაუქმების მოთხოვნით ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. 29 სექტემბერი: პრეზიდენტმა სააკაშვილმა ოქრუაშვილის შესახებ პირველი კომენტარი გააკეთა და განაცხადა, რომ ამ უკანასკნელის ბრალდებები მის მიმართ ყალბია. 8 ოქტომბერი: ოქრუაშვილმა უარყო სააკაშვილის წინააღმდეგ გაკეთებული განცხადებები და განაცხადა, რომ მისი ბრალდებები „პოლიტიკური დივიდენდების მიღებას“ ისახავდა მიზნად მისთვის და ბადრი პატარკაციშვილისთვის. გავრცელებულ ვიდეოჩანაწერში ოქრუაშვილმა ასევე აღიარა დანაშაული ფულის გამოძალვასა და სამსახურეობრივ გულგრილობაში. მოგვიანებით, 10 მილიონი ლარის ოდენობის გირაოს გადახდის შემდეგ ის გაათავისუფლეს. თუმცა, გაურკვეველია, ვინ გადაიხადა გირაო. 10 ოქტომბერი: ბიზნესმენმა ბადრი პატარკაციშვილმა, რომელიც მმართველ პარტიასა და ოპოზიციას შორის დაპირისპირებაში ჩაერთო მას შემდეგ, რაც ოქრუაშვილმა უარყო თავისი განცხადებები, განაცხადა, რომ ქვეყანაში არსებულმა „რთულმა სიტუაციამ“ შესაძლოა აიძულოს ის პოლიტიკაში მოვიდეს. 11 ოქტომბერი: ოქრუაშვილის მხარდამჭერებმა განაცხადეს, რომ თავდაცვის ყოფილი მინისტრი პოლიტიკიდან მიდის. 17 ოქტომბერი: ათმა ოპოზიციურმა პარტიამ, რომელიც ვადამდელი არჩევნების მოთხოვნით ერთობლივ კამპანიას აწარმოებს, თავისი პრიორიტეტები გაახმოვანეს 12-პუნქტიან მანიფესტში. იმავე დღეს კოალიციამ ოთხი მთავარი მოთხოვნა გაახმოვანა. 19 ოქტომბერი: ქუთაისში ოპოზიციის მიერ ორგანიზებულ აქციაზე ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. აქცია ოპოზიციის კამპანიის ფარგლებში გაიმართა, რომელიც 2 ნოემბერს თბილისში დაგეგმილ მასობრივ საპროტესტო აქციას წინ უძღვის. 22 ოქტომბერი: ათი პარტიისგან შემდგარი კოალიცია პერმანენტული აქციების შესახებ განცხადებას აკეთებს. 23 ოქტომბერი: რამდენიმე ათასმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა ბათუმში ოპოზიციის მიერ ორგანიზებულ აქციაში. 25 ოქტომბერი: პარტია საქართველოს გზის, თავისუფლების და რესპუბლიკელების ლიდერები სალომე ზურაბიშვილი, კონსტანტინე გამსახურდია და დავით უსუფაშვილი ბრიუსელს ევროკავშირის ერთიანი საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლეს წარმომადგენელს ხავიერ სოლანას შეხვდნენ. შეხვედრა ათი პარტიისგან შექმნილი ოპოზიციური კოალიციის საერთაშორისო მცდელობების ნაწილი იყო, რათა წარმოეჩინათ თავიანთი ზომიერი, ნაკლებად რადიკალური, პოზიცია 28 ოქტომბერი: ბიზნესმენმა ბადრი პატარკაციშვილმა განაცხადა, რომ იგი ოპოზიციას დააფინანსებს, რათა მათ „ცივილიზებული გზით“ გამართონ აქციები. ზუგდიდში ოპოზიციის მიერ გამართული საპროტესტო აქციის შემდეგ მმართველი პარტიის მხარდამჭერები თავს დაესხნენ და სცემეს ორი ოპოზიციონერი დეპუტატი და რამდენიმე აქტივისტი. 30 ოქტომბერი: დეპუტატმა გიგა ბოკერიამ განაცხადა, რომ ხელისუფლება არჩევნების დღესთან დაკავშირებით კომპრომისზე წასვლას არ აპირებს. 1 ნოემბერი: რეგიონებიდან ათასობით ადამიანი ჩამოვიდა საპროტესტო აქციაში მონაწილეობის მისაღებად. 2 ნოემბერი: ათიათასობით ადამიანი შეიკრიბა პარლამენტის წინ ოპოზიციის მიერ ორგანიზებულ აქციაზე. მოგვიანებით იმავე დღეს ოპოზიციის ლიდერები პარლამენტის თავმჯდომარე ნინო ბურჯანაძეს შეხვდნენ. ბურჯანაძემ განაცხადა, რომ ხელისუფლება არჩევნების დღესთან დაკავშირებით კომპრომისზე წასვლას არ აპირებს. 3 ნოემბერი: ათასობით ადამიანმა საპროტესტო აქცია განაახლა. ოპოზიციამ განაცხადა, რომ პრეზიდენტ სააკაშვილის გადადგომა მათი მთავარი მოთხოვნა იყო. 7 ნოემბერი: პოლიციამ აქციის დასაშლელად პარლამენტის წინ ცრემლსადენი აირი, ხელკეტები, რეზინის ტყვიები, აკუსტიკური თოფები და წყლის ჭავლი გამოიყენა. ნიღბიანმა პირებმა ტელეკომპანიების „იმედისა“ და „კავკასიას“ სტუდიები დაარბიეს, რის გამოც ამ ტელეკომპანიების მაუწყებლობა გამოირთო. პრეზიდენტმა სააკაშვილმა თბილისში საგანგებო ვითარება გამოაცხადა. 8 ნოემბერი: საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა, ორმა ტელევიზიამ მაუწყებლობა შეწყვიტა. დილით, 11 საათისთვის, ბათუმის უნივერსიტეტის მიმდებარე ტერიტორიაზე სპეცრაზმმა სტუდენტური აქცია დაშალა. საქართველოს მიერ სამი რუსი დიპლომატის გაძევებას რუსეთმა ასევე სამი ქართველი დიპლომატის გაძევებით უპასუხა. პრეზიდენტმა სააკაშვილმა 2008 წლის იანვარში ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნები და რეფერენდუმი დანიშნა. 16 ნოემბერი: გაუქმდა საქართველოს მასშტაბით 7 ნოემბერს დაწესებული საგანგებო მდგომარეობა. პრეზიდენტის მიმართვა 8 ნოემბერს - სრული ტექსტი დაარქივებული 2008-09-04 საიტზე Wayback Machine. 8 ნოემბერს თბილისში გაზეთების უმრავლესობა გაიყიდა დაარქივებული 2008-09-04 საიტზე Wayback Machine. ბი-ბი-სი: Tear gas used on Georgia protest Georgian riot police use tear gas, water cannons on protesters ↑ პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივანი კორუფციის მოტივით დააპატიმრეს. დაარქივებული 2007-10-22 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 25 სექტემბერი, 2007. ↑ ოქრუაშვილი ყოფილ მოკავშირეებზე იერიშს განაგრძობს. დაარქივებული 2007-10-16 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 26 სექტემბერი, 2007. ↑ ოქრუაშვილი დააპატიმრეს. დაარქივებული 2007-10-21 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 27 სექტემბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია ”საარჩევნო რევოლუციის” შესახებ აფრთხილებს. დაარქივებული 2007-10-16 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 29 სექტემბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია საპროტესტო აქციების გაგრძელებას გეგმავს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 28 სექტემბერი, 2007. ↑ სააკაშვილი: ოქრუაშვილის ბრალდება სიცრუეა. დაარქივებული 2007-10-31 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 29 სექტემბერი, 2007. ↑ ოქრუაშვილი დანაშაულს აღიარებს და სააკაშვილის წინააღმდეგ ბრალდებებს უარყოფს. დაარქივებული 2007-10-10 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 8 ოქტომბერი, 2007. ↑ პატარკაციშვილი პოლიტიკაში წასვლას არ გამორიცხავს. დაარქივებული 2007-11-17 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 10 ოქტომბერი, 2007. ↑ ოქრუაშვილი ’ამ ეტაპზე’ პოლიტიკას ჩამოცილდება. დაარქივებული 2007-10-23 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 11 ოქტომბერი, 2007. ↑ ოპოზიციამ პოლიტიკური პრიორიტეტები წარმოადგინა. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 17 ოქტომბერი, 2007. ↑ გაერთიანებული ოპოზიცია სააკაშვილსა და ბურჯანაძეს 4 მოთხოვნით მიმართავს. დაარქივებული 2007-11-08 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 17 ოქტომბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია რეგულარული საპროტესტო აქციების გამართვას გეგმავს. დაარქივებული 2007-11-12 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 22 ოქტომბერი, 2007. ↑ ბათუმში ოპოზიციამ ხალხმრავალი აქცია გამართა. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 24 ოქტომბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია ”ზომიერ” კამპანიას ახორციელებს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 26 ოქტომბერი, 2007. ↑ პატარკაციშვილი ოპოზიციის საპროტესტო კამპანიას დააფინანსებს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 29 ოქტომბერი, 2007. ↑ სუბარი ხელისუფლებას ”საპროტესტო აქციებისადმი შეუწყნარებლობის” გამო აკრიტიკებს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 29 ოქტომბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია ზუგდიდის დარბევაში მონაწილეთა ადეკვატურ დასჯას ითხოვს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 30 ოქტომბერი, 2007. ↑ არჩევნების თარიღზე კომპრომისი გამორიცხულია. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 1 ნოემბერი, 2007. ↑ საპროტესტო აქციის მონაწილეები თბილისში რეგიონებიდან ჩამოვიდნენ. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 2 ნოემბერი, 2007. ↑ საპროტესტო აქციის ფონზე ხელისუფლება კომპრომისზე წასვლას არ აპირებს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 2 ნოემბერი, 2007. ↑ ოპოზიცია სააკაშვილის გადადგომას ითხოვს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 3 ნოემბერი, 2007. ↑ სპეცდანიშნულების რაზმმა საპროტესტო აქცია დაშალა. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 7 ნოემბერი, 2007. ↑ ტელეკომპანია ”კავკასია” გაითიშა. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 7 ნოემბერი, 2007. ↑ თბილისში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადდა, ორმა ტელევიზიამ მაუწყებლობა შეწყვიტა. დაარქივებული 2011-11-26 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 7 ნოემბერი, 2007. ↑ საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადდა, ორმა ტელევიზიამ მაუწყებლობა შეწყვიტა. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 8 ნოემბერი, 2007. ↑ გავრცელებული ინფორმაციით, ბათუმში სტუდენტური აქცია დაშალეს. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 8 ნოე.'07 / 13:49 ↑ საქართველო სამი რუსი დიპლომატის გაძევებას გეგმავს. დაარქივებული 2008-08-13 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 8 ნოემბერი, 2007. ↑ საპრეზიდენტო არჩევნები ჩატარდეს 5 იანვარს - სააკაშვილი. დაარქივებული 2011-11-26 საიტზე Wayback Machine. სივილ ჯორჯია. 8 ნოემბერი, 2007.