laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტიტუს ანდრონიკუსი

ტიტუს ანდრონიკუსი (ინგლ. Titus Andronicus) — უილიამ შექსპირის ამავე სახელწოდების მქონე ტრაგედიის მთავარი მოქმედი გმირი. ტიტუსი რომაელი დიდგვაროვანია, რომელიც, ერთ დროს, გოთების წინააღმდეგაც იბრძოდა. მიუხედავად მისი სამაგალითო სამსახურისა და ჩინისა, ომის ზარალი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მას უარი ეთქვა იმპერატორობაზე. მიუხედავად ამისა, დადგმაში ის მკითხველთ და მაყურებელთ წარმოუდგება, როგორც სამაგალითო მოქალაქე. თუმცა, რომაული მმართველობის სისტემის ტრადიციების მკაცრი დაცვა, საბოლოოდ, მის სიკვდილს გამოიწვევს, რადგან სხვები შურისძიების წადილით არიან აღვსილნი. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, შექსპირმა პერსონაჟის გვარი – ანდრონიკუსი – XII საუკუნეში მოღვაწე პოლიტიკური ფიგურის, ბიზანტიის იმპერატორ ანდრონიკე I კომნენოსის მიხედვით შეარჩია, რომელიც, პერსონაჟის მსგავსად, წერილებმიბმული ისრების სროლისკენ იყო მიდრეკილი. ენტონი ჰოპკინზმა, ცნობილმა ბრიტანელმა მსახიობმა, მას შემდეგ, რაც 1999 წელს აღნიშნული პერსონაჟის როლი კინოში მოირგო, დასძინა, რომ ზემოხსენებული პერსონაჟი მეფე ლირის, ბარნისა და ჰანიბალ ლექტერის შერწყმას წარმოადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ პიესის მთავარი გმირი სწორედ ტიტუსია, პიესის სხვადასხვა ადაპტაციაში მოქმედებას მისი შვილიშვილის – ახალგაზრდა ლუციუსის – თვალთახედვიდან ვეცნობით. უილიამ შექსპირი ↑ 1.0 1.1 1.2 Titus Andronicus: Characters. Spark Notes. ციტირების თარიღი: April 25, 2014. ↑ (1922) რედ. Stoll, Elmer Edgar: The Tragedy of Titus Andronicus, Volume 30. The MacMillan Company, გვ. xvi. ციტირების თარიღი: April 24, 2014.  ↑ Holden, Stephen. (December 24, 1999) Titus (1999): Film Review; It's a Sort of Family Dinner, Your Majesty. The New York Times. ციტირების თარიღი: April 24, 2014. ↑ Titus Andronicus. British Universities Film & Video Council. ციტირების თარიღი: April 25, 2014.
ფრიკის კოლექცია

ფრიკის კოლექცია (ინგლ. The Frick Collection) — ხელოვნების მუზეუმი მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი, აშშ. მდებარეობს ლითონის მაგნატის ჰენრი კლეი ფრიკის ყოფილ რეზიდენციაში, რომელიც თომას ჰასტინგის პროექტით 1913-14 წლებში აიგო. ფრიკი ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ხელოვნების მუზეუმთაგანია აშშ-ში, ძველ ხელოვანთა ერთობ მაღალი ხარისხის კოლექციით, რომელიც ყოფილი რეზიდენციის 16 გალერეაში არის გამოფენილი. ტილოები მრავალ გალერეაში დღესაც ფრიკის დიზაინის მიხედვით არის განლაგებული, თუმცა ამასთან წლების განმავლობაში დამატებული ახალი ხელოვნების ნიმუშებიც კოლექციას ფრიკის ესთეტიკის შესაბამისად ეხამება. კოლექციაში შედის მთავარი ევროპელი მხატვრების ზოგიერთი ყველაზე უკეთ ცნობილი ნამუშევარი, ასევე მრავალი ქანდაკება და ფაიფურის ჭურჭელი. აქვეა ავეჯი, მინანქრის ნივთები და ხალიჩები. ფრიკის გარდაცვალების შემდეგ მისი ქალიშვილი ჰელენ კლეი ფრიკი კოლექციას აფართოებს და ამჟამად კოლექციის მესამედი 1919 წლის შემდეგ არის შესყიდული. იან ვან ეიკი. «ქალწული მარიამი წარგზავნილებით». ჯოვანი ბელინი. «წმ. ფრანცისკოს ექსტაზი». გოლბეინ უმცროსი. თომას მორის პორტრეტი. ტიციანი. «ახალგაზრდა მამაკაცი წითელ ქუდში». ბრონძინო. ლუდოვიკო კაპონის პორტრეტი. ფრიკის კოლექციის ოფიციალური საიტი
S/2011 J 3

S/2011 J 3 — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2011 წლის 27 სექტემბერს, ჩილეს ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში 6.5 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღნიშნული აღმოჩენა მიღებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2022 წლის 20 დეკემბერს, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული თანამგზავრის შესახებ დაგროვდა საკმარისი და უტყუარი ინფორმაცია. S/2011 J 3 შედის ჰიმალიის ჯგუფში. ესაა იუპიტერის პროგრადული არარეგულარული თანამგზავრების მჭიდრო გროვა, რომლებიც მიმიუყვებიან თანამგზავრ ჰიმალიის მსგავს ორბიტას, და რომელთა დიდი ნახევარღერძი მერყეობს 11–12 მილიონი კმ-სა, ხოლო ორბიტალური დახრა — 26°-31° შორის. ის, დაახლოებით 3 კმ-იანი დიამეტრითა და აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდით — 16.3, ჰიმალიის ჯგუფის ყველაზე პატარა თანამგზავრია, დღემდე ცნობილ წევრთა შორის. ↑ MPEC 2022-Y69 : S/2011 J 3. Minor Planet Electronic Circulars. Minor Planet Center (20 December 2022). ციტირების თარიღი: 20 December 2022. ↑ Planetary Satellite Discovery Circumstances. JPL Solar System Dynamics. NASA. ციტირების თარიღი: 20 December 2022. ↑ 3.0 3.1 Sheppard, Scott S.. Moons of Jupiter. Earth & Planets Laboratory. Carnegie Institution for Science. ციტირების თარიღი: 20 December 2022.
S/2018 J 4

S/2018 J 4 — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2018 წლის 11 მაისს, ჩილეს სერრო ტოლოლოს ობსერვატორიაში 4 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღნიშნული აღმოჩენა მიღებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2023 წლის 20 იანვარს, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული თანამგზავრის შესახებ დაგროვდა საკმარისი და უტყუარი ინფორმაცია. თანამგზავრის დიამეტრია დაახლოებით 2 კმ, აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე — 16.7. იგი იუპიტერის არარეგულარული თანამგზავრია, მოძრაობს პირდაპირი მიმართულებით, ხოლო ორბიტა ეკლიპტიკის მიმართ დახრილია 53° კუთხით. იგი მიეკუთვნება მსგავსი დახრის მქონე კარპოს ჯგუფს, რომელიც S/2018 J 4-ის აღმოჩენამდე ითვლებოდა, რომ წარმოადგენდა გამონაკლისს. იუპიტერის ყველა არარეგულარული თანამგზავრის მსგავსად, S/2018 J 4-ის ორბიტა დროთა განმავლობაში ძალიან იცვლება მზის და სხვა პლანეტების გრავიტაციული აშლილობის გამო. S/2018 J 4-ის ორბიტის დიდი ნახევარღერძი შეადგენს 16.3 მლნ კმ-ს, ექსცენტრისიტეტი — 0.18. კარპოს მსგავსად, S/2018 J 4-ის ძალიან მაღალი დახრილობა ემორჩილება ლიდოვ-კოზაის რეზონანსს, სადაც ხდება პერიოდული ცვლა მის ორბიტალურ ექსცენტრიულობასა და დახრილობას შორის, მაშინ როცა მისი პერიცენტრის არგუმენტი მერყეობს მუდმივ მნიშვნელობაზე აფსიდური პრეცესის გარეშე. მაგალითად, ლიდოვი-კოზაის რეზონანსი იწვევს თანამგზავრ კარპოს ექსცენტრიულობისა და დახრის ცვლილებას, შესაბამისად 0.19-0.69 და 44-59°-ს შუალედში. S/2018 J 4-ის პერიცენტრის მნიშვნელობა იცვლება დაახლოებით 270° ეკლიპტიკასთან მიმართებაში, რის შედაგდაც პერიცენტრის დროს ის ყოველთვის იუპიტერის ზემოთ იმყოფება, ხოლო აპოცენტრის დროს — ქვემოთ. ↑ MPEC 2023-B51 : S/2018 J 4. Minor Planet Electronic Circulars. Minor Planet Center (20 January 2023). ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ 2.0 2.1 Sheppard, Scott S.. Moons of Jupiter. Earth & Planets Laboratory. Carnegie Institution for Science. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ Planetary Satellite Discovery Circumstances. JPL Solar System Dynamics. NASA. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ 4.0 4.1 Brozović, Marina; Jacobson, Robert A. (March 2017). „The Orbits of Jupiter's Irregular Satellites“. The Astronomical Journal. 153 (4): 10. Bibcode:2017AJ....153..147B. doi:10.3847/1538-3881/aa5e4d. S2CID 125571053. 147. ↑ 5.0 5.1 Planetary Satellite Mean Elements. JPL Solar System Dynamics. NASA. ციტირების თარიღი: 13 February 2023. ↑ Nesvorný, David; Alvarellos, Jose L. A.; Dones, Luke; Levison, Harold F. (July 2003). „Orbital and Collisional Evolution of the Irregular Satellites“. The Astronomical Journal. 126 (1): 398–429. Bibcode:2003AJ....126..398N. doi:10.1086/375461. S2CID 8502734.
სტეინიცი — ფონ ბარდელებენი

სტეინიცი — ფონ ბარდელებენის საჭადრაკო პარტია გათამაშდა 1895 წელს ჰასტინგსის ტურნირზე. მასში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ვილჰელმ სტეინიცი და კურტ ფონ ბარდელებენი. 1. e2–e4 e7–e5 2. მg1–f3 მb8–c6 3. კf1–c4 კf8–c5 4. c2–c3 მg8–f6 5. d2–d4 e5xd4 6. c3xd4 კc5–b4+ 7. მb1–c3 გათამაშდა იტალიური პარტია. 7. … d7–d5?! მართალია, თეთრებს განმხოლოებული პაიკი შეექმნათ, მაგრამ შავებმა ვერ მოასწრეს ფიგურების განვითარება და მათი მეფე იერიშის ობიექტი გახდა. 8. e4xd5 მf6xd5 9. 0–0! კc8–e6 10. კc1–g5 კb4–e7 11. კc4xd5! კe6xd5 12. მc3xd5 ლd8xd5 13. კg5xe7 მc6xe7 14. ეf1–e1 გაცვლებით სტეინიცმა შავი მეფე ცენტრში დააყოვნა. შემდგომ იგი შესანიშნავად იყენებს ამ გარემოებას. 14. … f7–f6 15. ლd1–e2?! ლd5–d7 16. ეa1–c1 c7–c6? 17. d4–d5!! მძლავრი იერიშის დაწყებით. (თენგიზ გიორგაძე) 17. … c6xd5 18. მf3–d4 მფe8–f7 19. მd4–e6 ეh8–c8 20. ლe2–g4! g7–g6 21. მe6–g5+! მფf7–e8 22. ეe1xe7+!! საყოველთაო აღიარებით, ეს არის XIX საუკუნის კომბინაციური აზრის მწვერვალი, როგორც თავისი იდეით, ასევე შინაარსის კლასიკური უბრალოებით. 22. … მფe8–f8 23. ეe7–f7+ მფf8–g8 24. ეf7–g7+ მფg8–h8 25. ეg7xh7+! ამ პოზიციაში ფონ ბარდელებენი ამდგარა, გაოგნებულმა დატოვა სატურნირო დარბაზი და უკან აღარ დაბრუნებულა. სტეინიცის კომბინაციის ფინალი, რომელიც განუხორციელებელი დარჩა, ასეთია: 25. … მფg8 26. ეg7+ მფh8 27. ლh4+ მფxg7 28. ლh7+ მფf8 29. ლh8+ მფe7 30. ლg7+ მფe8 31. ლg8+ მფe7 32. ლf7+ მფd8 33. ლf8+ ლe8 34. მf7+ მფd7 35. ლd6#. გიორგაძე თ., ჭადრაკის ანბანი, თბ., 1983. — გვ. 170-171.
უკვდავი უკრაინული პარტია

კორჩმარი — ე. პოლიაკი უსსრ-ის ჩემპიონატი, კიევი, 1937 უკვდავი უკრაინული პარტია — საჭადრაკო პარტია, რომელიც გათამაშდა ეფიმ კორჩმარსა და ევსეი პოლიაკს შორის კიევში უკრაინის ჩემპიონატის მიმდინარეობისას. 1. e4 e5 2. მf3 მc6 3. მc3 მf6 4. კb5 d6 5. d4 ed 6. მ:d4 კd7 7. 0—0 მ:d4? (7… კе7) 8. კ:d7+ ლ:d7 9. ლ:d4 კe7 10. ეd1 0—0 11. e5 მe8 12. კf4 a5 13. ეd3 ეa6 14. ეe1 ლf5 15. მd5 კd8 16. ed მ:d6 17. ეg3 f6 18. კh6 ეf7 (იხ. დიაგრამა) კომბინაციის დასასრული, რომლის დროსაც თეთრები წირავენ მხედარს, ლაზიერს, ეტლს და სვამენ შამათს: 19. მb4! ab 20. ლ:d6! ლd7 21. ლd5!! (Δ 22. ე:g7+) 21… მფf8 (21… g6 22. ეgе3) 22. ე:g7!! ლ:d5 (22… ე:g7 23. ლ:d7 ) 23. ეg8++! შავები დანებდნენ, რადგანაც შამათი გარდაუვალია: 23… მფ:g8 24. ეe8+ ეf8 25. ე:f8#. უკვდავი პარტია ↑ Efim Korchmar vs Abram Borisovich Poliak. (1931) The Ukraine Immortal (game of the day Oct-05-07). Chessgames. ციტირების თარიღი: 2016-05-07.(ინგლისური)
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

ქობულეთის მუნიციპალიტეტი შედის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი. მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 2 დაბა, 19 ტერიტორიული ორგანო და 48 სოფელი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან დაბა ჩაქვის, ალამბარის, ბობოყვათის, გვარას, კვირიკეს, ლეღვას, საჩინოს, ქაქუთის, ქობულეთის, ციხისძირის, ჭახათის, ხალის და ხუცუბნის ადმინისტრაციულ ერთეულებში. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ფართობია 711.3 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 74 794 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა – 105.2. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ქობულეთის. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის ხუცუბანი (3 483 ადამიანი), ქობულეთიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ხინოწმინდა (44კმ.). ქობულეთი ალამბარი აჭი აჭყვისთავი ბობოყვათი ბუკნარი გვარა გოგმაჩაური გორგაძეები დაგვა დიდვაკე ვარჯანაული ზედა აჭყვა ზედა კვირიკე ზედა კონდიდი ზედა სამება ზენითი კეჭიეთი კვირიკე კობალაური კოხი ლეღვა მუხაესტატე ნაკაიძეები ნაცხავატევი ოხტომი 1 სახალვაშო სკურა სტალინისუბანი ტყემაკარავი ქაუთი ქვედა აჭყვა ქვედა დაგვა ქვედა კვირიკე ქვედა კონდიდი ქვედა სამება შუაღელე ჩაისუბანი ჩაქვისთავი ცხისძირი ცხრაფონა წყავროკა ჭახათი ხალა ხინოწმინდა ხუცუბანი ჯიხანჯური რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია: 1 — საჩინო ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 2.2 ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 4.4 ↑ 3.0 3.1 3.2 2014 წლის აღწერის ძირითადი შედეგები
თურქეთის რეგიონების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით

ამ ცხრილში მოცემულია თურქეთის სტატისტიკური რეგიონების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით. ↑ Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab en.
საჭადრაკო ეტიუდი

საჭადრაკო ეტიუდი — საჭადრაკო კომპოზიტორის მიერ ხელოვნურად შედგენილი პოზიცია, რომელშიც, ჩვეულებრივ, თეთრებს გარკვეული დავალება აქვთ. ეს დავალება არის გამარჯვების ან ყაიმის მიღწევა. ეტიუდში არ არის განსაზღვრული სვლების რაოდენობა. თამაში ქიშითაც შეიძლება დაიწყოს. ეტიუდი უნდა იყოს ეკონომიური, ჰქონდეს ერთადერთი და ზუსტი ამოხსნა. ეტიუდი შეიძლება იყოს პაწია და მინიატურა. შინაარსის თვალსაზრისით არსებობს ეტიუდების ორი ჯგუფი: ანალიტიკური და კომბინაციური. ანალიტიკურ ეტიუდში წინა პლანზეა წამოწეული ანალიზის ელემენტები. მას უშუალო პრაქტიკული ღირებულება აქვს დაბოლოებათა თეორიისთვის. ამიტომ იგი ძალზე ახლოსაა ენდშპილთან, მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ ეტიუდს ერთადერთი ამოხსნა აქვს. კომბინაციურ ეტიუდში მთავარი მნიშვნელობა ენიჭება ნაწარმოების იდეას, მის მხატვრულობას. ეტიუდი მაშინ არის მხატვრული, თუ ბუნებრივია მისი საწყისი პოზიცია (ჰგავს ენდშპილს), ბრძოლა აღსავსეა მოულოდნელი და ეფექტური მანევრებით თუ შეწირვებით, ყალბი გაგრძელებებით, ლამაზი და შთამბეჭდავი ფინალით. ეტიუდის ამოხსნის სიძნელეს განაპირობებს ძირითადი აზრის შენიღბული შესავალი თამაში და შავების აქტიური კონტრთამაში. ეტიუდისტები თავიანთ ნაწარმოებებს აგებენ შამათის, პატის, გახსნილი ქიშის და სხვა თემებზე. მაგრამ დასახული მიზნის მისაღწევად ეტიუდებშიც გამოიყენება გატყუების, დაბმის, ცუგცვანგის და სხვა ცნობილი იდეები. ზოგ ეტიუდს პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს. მისი ცოდნა მოჭადრაკეს უადვილებს ენდშპილის თამაშს. მაგალითად, ქართველი ეტიუდისტის, დავით გურგენიძის ამ ეტიუდმა საყოველთაო აღიარება მოიპოვა. I პრიზი, შახმატი ვ სსსრ, 1981 I ადგილი, საბჭოთა კავშირის მე-16 პირველობა, 1985 1.g7! თეთრებმა რომ მოიგონ, საჭიროა მეფე f7-ზე მიიყვანონ. მაგრამ მოუმზადებლად მიზანი ვერ მიიღწევა: 1. მფb3? ეh5! 2.g7 ეg5 3.მფс4 მფg2 4.მფd4 მფg3 5.მფе4 მფg4 6.ეf7 მფg3 7.ეа7 მფg4 8.ეа1 მფh3 9.ეh1+ მფg2 10.ეh7 მფg3 — და პოზიციური ყაიმია. 1. … ეb8 2.ეb7!! (2.ეf7? ეg8! 3.მფb3 მფg2 4.მფс4 მფg3 5.მფd5 მფg4 6.მფе6 მფg5 — ყაიმია, რადგანაც f7 უჯრა გადაკეტილია). 2. … ეс8 3.მფb3 მფg2 4.ეс7! ეd8 5.მფс4 მფg3 6.ეd7! ეе8 7.მფd5 მფg4 8.ეе7! ეg8 9.მფе6 მფg5 10.მფf7 მოგებით. გიორგაძე თ., ჭადრაკის ანბანი, თბ., 1983. — გვ. 294-296.
ბარბარა ჯორდანი

ბარბარა ჩარლინ ჯორდანი (ინგლ. Barbara Charline Jordanდ, დ. 21 თებერვალი, 1936 — გ.17 იანვარი, 1996) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, იურისტი, დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, აფრო-ამერიკელი ქალთა უფლებების მოძრაობის ლიდერი, აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის ტეხასის მე-18 რაიონის წევრი 1973 — 1979 წლებში. პირველი ფერადკანიანი ქალი, რომელიც აირჩიეს ტეხასის შტატის სენატში, პირველი არჩეული ფერადკანიანი სამხრეთელი ქალი წარმომადგენელთა პალატაში, დემოკრატიული კონვენციის პირველი აფრო-ამერიკელი წევრი. დაჯილდოებულია თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით. 1975 წელს ის იყო ამერიკელ ქალთა შორის ერთ-ერთი, რომლსაც ჟურნალმა Time-ს მიანიჭა „წლის ადამიანის“ წოდება. ჯორდანის პარტნიორი 20 წლის განმავლობაში იყო ნენსი ერლი, მათ ერთმანეთი გაიცნეს 1960-იანი წლების ბოლოს.ჯორდანის სექსუალური ორიენტაცია უცნობია, მაგრამ ზოგიერთი წყარო მას ლესბოსელად მიიჩნევს.ამ შემთხვევაში ის შეიძლება ჩაითვალოს პირველ ლესბოსელად, რომელიც აირჩიეს აშშ-ის კონგრესში.ნენსი ერლი, როგორც ექიმი, ზრუნავდა ჯორდანზე, როდესაც მას ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნა, მათ შორის ისეთი დაავადებების, როგორიცაა გაფანტული სკლეროზი და ლეიკემია. აშშ-ის პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა განაცხადა, რომ 1990-იან წლებში სურდა ჯორდანის კანდიდატურის წარდგენა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოში, მაგრამ იმ დროისთვის მას უკვე სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა. 1988 წელს ჯორდანი საკუთარ აუზში ლამის დაიხრჩო, მაგრამ იგი ნენსი ერლმა გადაარჩინა. ბარბარა ჯორდანი გარდაიცვალა 1996 წლის იანვარში, 60 წლის იუბილემდე ერთი თვით ადრე, პნევმონიის გართულებისგან. ↑ 1.0 1.1 1.2 http://www.nndb.com/people/690/000046552/ ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Smith J. C. Notable Black American Women <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946"></a> ↑ https://www.britannica.com/topic/Spingarn-Medal ↑ https://www.womenofthehall.org/inductee/barbara-jordan/ ↑ https://www.hws.edu/about/history/elizabeth-blackwell/award/default.aspx ↑ https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/document/0003/1069095.pdf ↑ https://www.americanbar.org/content/dam/aba/administrative/women/barbara_jordan.pdf
ქარიტები

ქარიტები (ძვ. ბერძნ. Χάριτες < χάρις — „სილამაზე“, „მოხდენილობა“) — სილამაზისა და მოხდენილობის ქალღმერთები, სრულყოფილი ხორციელი მშვენიერების განსახიერებანი ბერძნულ მითოლოგიაში. იგივე რომაული გრაციები (ლათ. Gratiae < Gratia — „მომხიბლაობა“) — სილამზის ქალღმერთები რომაულ მითოლოგიაში. ქარიტები იყვნენ ზევსის და ჰერას ან ევრონიმეს ასულები, ან კიდევ ჰელიოსის და ოკეანიდ ეგლეს ქალიშვილები. მათი რიცხვი ჰომეროსთან გაურკვეველია, მაგრამ ხელოვნების ქმნილებას ძლიერ აფასებენ, ამიტომ ქ. თალია (ან აგლაია) ჰეფესტოსის მეორე ცოლია. აქილევსის დედას მომხიბლავი ღიმილით ეგებება, სიხარულით შეიპატიჟებს მოციმციმე „გრძელსამოსიან“ თეტიდას და მოსვლის მიზეზს ჰკითხავს. ჰომეროსი ქარიტების მთელ ტომს იცნობს. მამად ითვლება ურანოსიც, ერებოსიც, ნაქსიც და დიონისეც, დედად — ევრიმედუზა, ჰარმონია, ციური სიო, ლეთა ან ევანთე (ძვ. ბერძნ. Ευάνθη). ჰეროდე სამს ასახელებს: ევფროსინეს (საზეიმო სიხარული), აგლაიას (სადღესასწაულო ელვარება) და თალიას (გაფურჩქნილი ბედნიერება). სიმღერისა და სიხარულის ქალღმერთების მეგობრები არიან, მუზებთან ერთად ცხოვრობენ ოლიმპოზე. აფროდიტეს მხლებელთა როლსაც ასრულებენ, თანხმობის ქალღმერთს პეითოს და მჭერმეტყველების ღმერთს ჰერმესსაც უმშვენებენ გვერდს. ყველას ესაჭიროება სიტურფე და მომხიბვლელობა, უმისოდ წარმატებას ვერ მიაღწევენ. მათ მთელი საბერძნეთი სცემდა პატივს, მაგრამ განსაკუთრებით ორქომენელი მანიელები, აქ შემოიღო მათი კულტი ეტეოკლემ, აქედან გავრცელდა სხვა მხარეებში. სპარტაში ორ ქარიტს ცნობდნენ — კლეტას და ფაენას (ჟღერა და ციალი), ათენში კი — ავქსოს და ჰეგემონეს (მზრდელსა და წინამძღოლს). ეს სულ ამინდის, ბუნების ცვლის ძველი ქალღმერთები არიან, ჰორებთან დაკავშირებულნი, ბუნების მშვენიერების მომწესრიგებელნიც. გვიანდელი ფუნქციით სამივე ქარიტი ქალის მომხიბვლელობას განასახიერებს. მათ უმღეროდნენ მგოსნები: „ვარდისფერმკლავა წმინდა ქარიტნო, აქეთ წამოდით, ზევსის ასულნო“. ძვ. წ. III საუკუნიდან ხელოვანნი ერთიმეორეს ეჯიბრებიან სამი მშვენიერი შიშველი ქალის გამოსახვაში — ფერწერაში თუ პლასტიკაში, ატრიბუტებით: საკრავებით, მირტები, ვარდები... არქაულ და კლასიკურ ხანაში გრძელსამოსიანი ქალიშვილებია (ფრანსუა-ვაზა; სოკრატეს რელიეფის თასოსური ასლები). სამი შიშველი გრაციის ელინისტური ნიმუში, რაც 1460 წელს იპოვეს რომში, დაზიანებულია (ერთს აკლია თავი და ფეხი). ეს შედევრი სიენის ტაძრის დარბაზშია. კანოვას „სამი გრაცია“ ამავე პოზისა და ფიგურების გადამუშავების შედეგი უნდა იყოს. სხვა მიმუშებია პომპეის ფრესკებზე, გემმებზე, მონეტებზე. ეს ანტიკური ჯგუფიშუა საუკუნეებში შედარებით მიივიწყეს, მხოლოდ მოგვიანებით დამატებით სამკაულად დაკანონდა. ბოტიჩელის „გაზაფხულის“ (უფიცი, 1478) გრაციები ძალზე ორიგინალური, ჰაეროვანი ქალიშვილებია, სხვა ოსტატები უფრო მისდევენ ტრადიციას (კოსა, ვენერას ტრიუმფი, 1470; რაფაელის ქარიტები, 1500; ბალდუნგის და რუბენსის ქარიტები, პრადო; ტინტორეტოს ალეგორიული გრაციები, ვენეციის დოჟების სასახლე, 1578). მეფური წყალობის ალეგორიებია ბოტიჩელის სხვა სურათის სახეები (ლუვრი), ასევე რუბენსის „მარიამ მედიჩის აღზრდა“ (ლუვრი, 1621-1625), რენიოს „სამი გრაცია“... ნ. ა. სალისის „ანტიკურობა და რენესანსი“ (1947). ↑ გელოვანი ა., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983. — გვ. 512-513 ↑ გელოვანი ა., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983. — გვ. 122 ↑ ილიადა 18, 382 ↑ ილიადა 14, 267 ↑ Cornutus, Compendium of Greek Theology, 15 ↑ საფოკლე, 52
რუსეთის კოშკი

რუსეთის კოშკი (რუს.: Башня Россия) — ზემაღალი ცათამბჯენის პროექტი მოსკოვის საერთაშორისო ბიზნეს ცენტრში. მშენებლობა დაიწყო 2007 წლის სექტემბერში და გეგმით 2012 წელს უნდა დასრულებულიყო. შენობის სიმაღლე 612,2 მეტრი, შენობა კი ევროპაში ყველაზე მაღალი და მსოფლიოში მეორე შენობა უნდა ყოფილიყო ბურჯ დუბაის შემდეგ. მშენებლობა 2008 წლის კრიზისის გამო შეჩერდა. კონსტრუქციის საერთო ფართი 529.000 მ² იყო, რომლის 38% მიწის ქვეშ უნდა მოქცეულიყო. კოშკს 118 სართული, 101 ლიფტი და მიწისქვეშა ავტოსადგომი ექნებოდა 3.680 ავტომანქანისთვის. კომერციული საცალო მაღაზიები განლაგდება შენობის პირველ სართულებზე იყო დაგეგმილი. შენობის მაქსიმალურ ტევადობად 30.000 ადამიანი მოიაზრებოდა. თავდაპირველად, 1994 წელს, რუსეთის კოშკი მოსკოვის საერთაშორისო ბიზნეს ცენტრის მეორე და მესამე ნაკვეთებზე იყო გათვლილი და მსოფლიოში უმაღლესი შენობა უნდა გამხდარიყო 648 მ სიმაღლით და 125 სართულით. შენობის ადრეული პროექტი მოამზადა არქიტექტურულმა კომპანიამ ჩიკაგოდან "Skidmore, Owings and Merrill". შენობის აგება შემდეგ მე-14 ნაკვეთზე გადაწყდა. 2003 წელს განახლებული პროექტი დამტკიცდა, რომელიც უკვე კომპანიას "ფოსტერი და პარტნიორები" ეკუთვნის და იგი მე-17 და მე-18 ნაკვეთებზე გადაიტანეს. 2004 წლის იანვარში პროექტის მთავარი ინვესტორი მოსკოვის დეველოპერული კომპანია გახდა, რომელმაც ამ სამუშაოებში $2 მილიარდი უნდა დახარჯოს. 2007 წლის 18 სექტემბერს საზეიმოდ შედგა შენობის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია. (რუსული) კოშკის "რუსეთის" ფორუმ-საიტი. დაარქივებული 2008-02-02 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ფოსტერი და პარტნიორების ოფიციალური საიტი ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-21. ციტირების თარიღი: 2008-01-28. ↑ პირველი ქვა ჩაიდო საძირკველში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-12-01. ციტირების თარიღი: 2008-01-28.
დიმიტრანა ივანოვა

დიმიტრანა ივანოვა (ბულგ. Димитрана Иванова; დ. 1881 – 1960) – ბულგარელი განათლების რეფორმატორი, სუფრაჟისტი და ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი. ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარე 1926-1944 წლებში. ივანოვა (ქალიშვილობის გვარია პეტროვა) 1881 წლის 1 თებერვალ დაიბადა, რუსეში, ბულგარეთში. იგი ვაჭრის ოჯახში დაიბადა და განათლება გოგონათა ადგილობრივ სკოლასა და გოგონათა საშუალო სკოლაში მიიღო. ბულგარეთში ქალებს სოფიის უნივერსიტეტში ლექციების მოსმენის უფლება 1896 წლიდან დართეს, თუმცა რეგულარულ სტუდენტებად მხოლოდ 1901 წლიდან დაუშვეს, თუმცა უნივერსიტეტში სწავლა მაინც რთული იყო, რადგანაც გოგონათთა საშუალო სკოლები 7-დან მხოლოდ 6 კლასის განათლებას აძლევნდენ გოგონებს. სწორედ ამ მიზეზით, დიმიტრანა ივანოვას სოფიაში სამართლის სწავლაზე უარი განუცხადეს, მაგრამ იგი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ციურიხის უნივერსიტეტში განათლება და ფილოსოფია ისწავლა. 1900 წელს ბულგარეთში დაბრუნების შემდეგ მან მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა, რაც იმ დროისთვის, პრაქტიკულად ერთადერთი პროფესია იყო ქალებისთვის (დაქორწინებული ქალებისთვის 1904 წლამდე იყო აკრძალული). 1914 წელს ის პედაგოგ დონჩო ივანოვზე დაქორწინდა, მაგრამ პროფესიული მოღვაწეობა გააგრძელა (დაქორწინებულ ქალთათვის აკრძალვა 1904 წელს მოიხსნა). 1921 წელს მან სოფიის უნივერსიტეტში სამართლის ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა და 1927 წელს დაასრულა. 1926 წელს ივანოვამ იულია მალინოვა ჩაანაცვლა და ქვეყნის მასშტაბით ქალთა უფლებების წამყვანი ორგანიზაცია, ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარის პოზიცია დაიკავა. ↑ Daskalova, Krassimira (1 March 2004). „The women's movement in Bulgaria in a life story“. Women's History Review. 13 (1): 91–104. doi:10.1080/09612020400200384. ISSN 0961-2025. ↑ Ruiz, Blanca Rodriguez; Rubio-Marín, Ruth (2012) The Struggle for Female Suffrage in Europe: Voting to Become Citizens (en). BRILL, გვ. 329. ISBN 9789004224254.
იონ ჟალია

იონ ჟალია რუმ. Ion Jalea; დ. 19 მაისი, 1887, კასიმჩა, ტულჩის მაზრა — გ. 7 ნოემბერი, 1983) — რუმინელი მოქანდაკე. რუმინეთის სახალხო მხატვარი, რუმინეთის აკადემიის წევრი. სწავლობდა ბუქარესტში, ნატიფი ხელოვნების სკოლაში (1907–1911), ჟიულიანის აკადემიაში (1915–1916) და პარიზში, ე. ი. ბურდელის სტუდიაში. შექმნა პლასტიკურად საინტერესო ღრმა ფსიქოლოგიური პორტრეტები („მეცხვარე“, თაბაშირი, 1938; ჯ. ენესკუს პორტრეტი, თაბაშირი, 1958, რუმინეთის სახალხო რესპუბლიკის ხელოვნების მუზეუმი, ბუქარესტი), მონუმენტური-დეკორატიული ქანდაკებები. 1968-იდან რუმინეთის მხატვართა კავშირის პრეზიდენტია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 239. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იონ ჟალია“ ვიკისაწყობში. ↑ 1.0 1.1 https://rkd.nl/explore/artists/41589 ↑ 2.0 2.1 Ion Jalea <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ 3.0 3.1 Vlasiu I. Jalea, Ion // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T043277 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103937062"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ Union List of Artist Names — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649"></a>