laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მუჰამედ IV (შირვანი)

მუჰამედ IV — მეცხრე შირვანშაჰი 981-991 წლებში, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი, მეხუთე ლაიზანშაჰი 948-956 წლებში. 981 წელს, აჰმადის გარდაცვალების შემდეგ, შირვანშაჰის თანამდებობა მუჰამედ IV-მ დაიკავა. მუჰამედი დამპყრობლური პოლიტიკით გამოირჩეოდა. 981 წელს, თანამდებობის დაკავებისთანავე, მან ჰაბალას შეუტია და მისი მმართველი — აბდ-ულ ბარ ანდაბაში ტახტიდან ჩამოაგდო. 982 წელს, შირვანშაჰმა ბარდა დაიპყრო და მის მმართველად მუსა იბნ ალი დანიშნა. 990 წელს, ბარდის შირვანშაჰს განუდგა და მის წინააღმდეგ აჯანყებები წამოიწყო, მაგრამ მუჰამედ IV-მა ბარდასა და დერბენტში ყველა აჯანყება ჩაახშო. მუჰამედ IV გარდაიცვალა 991 წელს. მუჰამედის გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი მისი ძმა — იაზიდ II გახდა. Минорский В. Ф. История Ширвана и Дербента. — М.,1963. Ашурбейли С. Государство Ширваншахов. — Б., 1983. ↑ S. Ashurbeyli – Shirvanshahs, Baku, 2007
ბიძაჩემი იონა

ბიძაჩემი იონა — ჯემალ ქარჩხაძის იუმორისტული მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1987 წელს, კრებულში სახელწოდებით – "ანტონიო და დავითი". მოთხრობის მთავარი პერსონაჟი, რომლის სახელს ნაწარმოების ბოლომდე ვერ ვიგებთ, ბრუნდება მშობლიურ ქალაქში და იხსენებს თავის უცნაურ ბიძას, იოანას, რომელმაც ხალხს თავი უჩვეულო და აბსურდული ცხოვრებით დაამახსოვრა. „მოთხრობების სრული კრებული“ Goodreads.com-ზე
ვლადიმერ აფციაური

ვლადიმერ აფციაური (დ. 4 თებერვალი, 1962, მანგლისი — გ. 14 მაისი, 2012, თბილისი) — ქართველი მოფარიკავე. სეულის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1988), მსოფლიოს ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში (1982), მეორე (1988) და სამგზის მესამე პრიზიორი (1982, 1986, 1990), ევროპის თასის მფლობელი გუნდურ ასპარეზობაში (1985), საერთაშორისო მეგობრული სპორტული თამაშების ჩემპიონი პირად და გუნდურ პირველობაში (1984), უნივერსიადის მეორე პრიზიორი (1986), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი პირად და გუნდურ ჩათვლაში (1984). ქუვეითის ნაკრების (რაპირა) მთავარი მწვრთნელი (1998–2010). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1984), ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალერი. 2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა გიორგი ფრანგიშვილის წიგნი „ვლადიმერ აფციაური“. 1982 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა და სპეციალისტებმა ვლადიმერ აფციაური საქართველოს მეხუთე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს. ვლადიმერ აფციაური — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვლადიმერ აფციაური — ოლიმპიური მედალოსნები ვლადიმერ აფციაური — ქართული სპორტი ვლადიმერ აფციაური დაარქივებული 2022-01-12 საიტზე Wayback Machine. — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი ვლადიმერ აფციაური — Olympedia ვლადიმერ აფციაური — Sports Reference ↑ გარდაიცვალა ვლადიმერ აფციაური დაარქივებული 2022-01-12 საიტზე Wayback Machine. . საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი. ↑ საქართველოს 10 საუკეთესო // „ლელო“, 29 დეკემბერი, 1982, № 249 (7310), გვ. 1.
კახი კახიაშვილი

კახი კახიაშვილი ან აკაკიოს კაკიაშვილისი (ბერძ. Ακάκιος Καχιασβίλης; დ. 13 ივლისი, 1969, ცხინვალი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა, ქართველი და ბერძენი ძალოსანი. სამგზის ოლიმპიური და მსოფლიო ჩემპიონი. სპორტის დამსახურებული ოსტატი. ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალერი. 1994 წლიდან გამოდიოდა საბერძნეთის სახელით. 2005 წელს აღიდგინა საქართველოს მოქალაქეობა. ვახტანგ გორგასლის სახელობის III ხარისხის ორდენისა და ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი (2018), სპორტის რაინდი (2016). ორჭიდში დამყარებული აქვს მსოფლიო რეკორდი: 420 კგ (99 კგ კატეგორიაში, 1996 წ.); ატაცში - ორი მსოფლიო რეკორდი: 185,5 კგ (91 კგ კატეგორიაში, 1994 წ.) და 188 კგ (94 კგ კატეგორიაში, 1999 წ.); აკვრაში - სამი: 227,5 კგ (91 კგ კატეგორიაში, 1995 წ.), 228,5 კგ (91 კგ კატეგორიაში, 1995 წ.) და 235 კგ (99 კგ კატეგორიაში, 1996 წ.). ოლიმპიური მედალოსნები - კახი კახიაშვილი კახი კახიაშვილი — ქართული სპორტი
ლევან ჩილაჩავა

ლევან ჩილაჩავა (დ. 17 აგვისტო, 1991, სოხუმი, საქართველო) — შერკინების ბურჯის პოზიციაზე მოთამაშე საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი. ლევანი იცავს ფრანგული „ტულონის“ ღირსებას ტოპ 14-ში. 2012 წლის 11 თებერვალს ევროპის ერთა თასის საქართველო – ესპანეთის სარაგბო დაპირისპირებისას ლევან ჩილაჩავას დებიუტი შედგა. განახლდა: 7 ივნისი 2015 წელი. ჩილაჩავას პროფილი www.itsrugby.co.uk-ზე (ინგლისური) ↑ en.espn.co.uk. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-09. ციტირების თარიღი: 2016-03-20. ↑ ლევან ჩილაჩავა: "ტულონში" ჩემი მეტოქეები კასტროჯოვანი და ჰეიმანი არიან www.sportall.ge ↑ www.rctoulon.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-28. ციტირების თარიღი: 2016-03-20. ↑ www.espnscrum.com
უსმან დემბელე

უსმან დემბელე (ფრანგ. Ousmane Dembélé დ. 15 მაისი, 1997) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „პარი სენ-ჟერმენისა“ და საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ბორუსია დორტმუნდი: (1) გერმანიის თასი (1): 2016–17 ბარსელონა: (7) ლა ლიგა (3): 2017–18, 2018–19, 2022–23 ესპანეთის თასი (2): 2017–18, 2020–21 ესპანეთის სუპერთასი (2): 2018, 2022–23 საფრანგეთი: მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2018 ფინალისტი: 2022 ლიგა 1-ის წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2015–16 ლიგა 1-ის თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2016 (UNFP-ის, RTL-ის და L'Équipe-ის ვერსიით) ბუნდესლიგის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2016–17 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „უსმან დემბელე“ ვიკისაწყობში. უსმან დემბელე დაარქივებული 2019-04-18 საიტზე Wayback Machine. — საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალური საიტი უსმან დემბელე — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი უსმან დემბელე დაარქივებული 2018-06-16 საიტზე Wayback Machine. — უეფა-ს ჩანაწერი უსმან დემბელე — BDFutbol უსმან დემბელე — FootballDatabase.eu უსმან დემბელე — Mondedufoot.fr უსმან დემბელე — National-Football-Teams.com ↑ Ousmane Dembélé profile · At the end of 2014 he signed his first professional contract with French club Rennes. He made his Ligue 1 debut at just the age of 17 and he scored his first goal against Girondins. His progress attracted the attention of Borussia Dortmund and he signed for the Bundesliga club in the summer of 2016. Dembélé adapted quickly to German football, scoring 12 goals and providing 20 assists in his first season. He signed a five year deal with FC Barcelona in the summer of 2017. He made his Barça debut on 9 September in the league against Espanyol and celebrated by providing an assist. He scored his first goal as a blaugrana against Chelsea in the Champions League of that season. After representing France at various youth levels, he is a current France international and formed part of the 2018 World Cup winning squad in Russia alongside his blaugrana team mate Samuel Umtiti. წყარო: FC Barcelona Official website. წაკითხვის თარიღი: 8 დეკემბერი, 2019.
სერბული ხელოვნება

სერბული ხელოვნება — სახვითი ხელოვნება რომელსაც ქმნიან სერბები ან იქმნება სერბეთში. შუა საუკუნეების მემკვიდრეობა მოიცავს ბიზნატიურ ხელოვნებას, რომელიც დაცულია არქიტექტურაში და მართლმადიდებლურ მონასტრებში ხატების სახით. ახალი დროის ადრეულ პერიოდში სერბული სახვითი ხელოვნება განიცდიდა დასავლეთის გავლენას, განსაკუთრებით ჰაბსბურგების პერიოდში გვიან XVIII საუკუნეში. თანამედროვე სერბული ხელოვნების ისტორია XIX საუკუნიდან იწყება. შუა საუკუნეების სერბული არქიტექტურის ყველაზე გამორჩეული ნიმუშია სტუდენიცის მონასტერი. ამ მონასტერში დაცულია ბიზანტიური სტილის ფრესკები. იუნესკომ ეს მონასტერი მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის სიას 1986 წელს დაამატა. შემდგომში ის სხვა ისეთი მონასტრების მოდელი გახდა როგორებიცაა: სოპოჩანი და ვისოკი-დეჩანი. თეთრი ანგელოზი, მილეშევას მონასტერი, 1235 წ. იესოს ჯვრის ტარება, ვისოკი-დეჩანის მონასტერი, XIV საუკუნე. მარიამის მიძინება, გრაჩანიცის მონასტერი, XIV საუკუნე. XV საუკუნეში ოსმალეთის მიერ სერბეთის დაპყრობამ ხელოვნების გავვითარებაზე უარყოფითად იმოქმედა. სერბ თავადაზნაურობას დაბალი პოზიციები ეკავა სახელმწიფო სტრუქტურებში, ხოლო ოსმალო ხელისუფლები ეკლესიას არ სყალობდნენ. იმ პერიოდის ყველაზე გამოჩენილი მხატვარია გიორგი მიტროფანოვიჩი. სერბულ ხელოვნებაში ბაროკოს გავლენა გამოჩნდა XVIII საუკუნის ბოლოდან, ნიკოლა ნეშკოვიჩის და თეოდორ კრაჩუნის ნამუშევრებში. XIX საუკუნეში განმანათლებლობის და რაციონალიზმის იდეებით შთაგონებული სერბული ხელოვნება სცილდება ბაროკოს და იღებს ვენის სახვითი ხელოვნების აკადემიის ეკლექტიკურ იდეებს. ამ პერიოდის მხატვრობაში პორტრეტი ხდება პოპულარული. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ბელგრადის ხატვის სკოლაში აღიზარდნენ ისეთი მხატვრები როგორიცაა: მილან კონჯოვიჩი და მარკო ჩელებონოვიჩი. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ სერბეთის ხელოვნებაში დომინანტური მიმდინარეობა გახდა სოციალისტური რეალიზმი, რაც იუგოსლავიაში კომუნისტური მმართველობის დამყარებამ განაპირობებდა. XXI საუკუნის პირველი ნახევრის გამოჩენილი ახლაგაზრდა შემოქმედები არიან: იოვანკა სტანიჟევიჩი და სიმონიდა რაჟჯევიჩი. Vojislav J. Đurić. (1995)Art in the Middle ages. The history of Serbian Culture. Rastko. Dejan Medaković. (1995)Art in the Eighteent and Nineteenth centuries. The history of Serbian Culture. Rastko. Miodrag B. Protić. (1995)Painting in the Twentieth century (The First epoch - 1900-1950). The history of Serbian Culture. Rastko. Miodrag B. Protić. (1995)Painting in the Twentieth century (The Second Epoch - after 1950). The history of Serbian Culture. Rastko. Miodrag B. Protić. (1995)Painting and sculpture in the twentieth century. The history of Serbian Culture. Rastko. Koviljka Smiljković. (1995)Naive art. The history of Serbian Culture. Rastko. Miroslav Fruht. (1995)Design and Applied art. The history of Serbian Culture. Rastko. Sv. Luka: Old Serbian icons დაარქივებული 2019-06-10 საიტზე Wayback Machine. ART Ads დაარქივებული 2011-06-22 საიტზე Wayback Machine. ART Gallery Sell Paintings
ბექა ადამაშვილი

ბექა ადამაშვილი (დ. 1990, თბილისი) — თანამედროვე ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, იუმორისტი და ბლოგერი. ცნობილი გახდა პირველივე სატირული რომანით – „ბესტსელერი“ (2014). ბექა ადამაშვილი დაიბადა თბილისში 1990 წელს. 2007 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა დაიწყო კავკასიის უნივერსიტეტის მედია სკოლის ჟურნალისტიკისა და სოციალური მეცნიერებების ფაკულტეტზე. მისი ადრეული მოთხრობები იბეჭდებოდა სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემასა და გაზეთში. ერთ–ერთი მოთხრობა, სახელწოდებით "წვიმის წვეთი" შევიდა ქიმიის სასკოლო სახელმძღვანელოში. 2009–დან 2013 წლამდე ბექა მუდმივად აქვეყნებდა სატირულ–იუმორისტულ სტატიებს საკუთარ ბლოგზე (www.doin.ge), ცხოვრებისეულ და სოციალურ თემებთან დაკავშირებით. მისი ბლოგები განსაკუთრებით პოპულარული იყო ახალგაზრდებში. როგორც ბლოგერმა, მან გაიმარჯვა მრავალ კონკურსში. 2013 წელს ბექა ადამაშვილმა მონაწილეობა მიიღო „შემოდგომის ლეგენდის“ ლიტერატურულ კონკურსში, სადაც დაწერილმა მოთხრობამ „XXVIII: წერტილი“, პირველი ჯილდოც მოუტანა. მისი სხვადასხვა მოთხრობა გამოქვეყნდა ლიტერატურულ ჟურნალებში, მათ შორის „ცისკარში“ და „ანეულში“. 2014 წელს ბექამ დაწერა პირველი რომანი – „ბესტსელერი“, რომელიც მისი თქმით არის „სატირულ-პაროდიულ-დეტექტიურ-თავსატეხ-ფენტეზ-ფანტაზ-დაკიდევრაცგამოგვრჩა“ ჟანრის რომანი ლიტერატურაზე, ლიტერატურულ კლიშეებზე, ცნობილ მწერლებზე, არანაკლებ ცნობილ პერსონაჟებზე, და ყველაფერ იმაზე, რაც წიგნებში სასიამოვნო ემოციებს გიშლით, ან უბრალოდ - ნერვებს. „ბესტსელერი“, რომელიც სატირაა ლიტერატურულ კლიშეებზე, მალევე გახდა პოპულარული ქართულ საზოგადოებაში და მოხვდა ისეთი ლიტერატურული პრემიების მოკლე სიაში, როგორებიცაა: „საბა“ და „წინანდლის პრემია“. ბექა ადამაშვილი დღესდღეობით სცენარისტად მუშაობს ცნობილ პოლიტიკურ–სატირულ შოუში სახელად „ვასიკო ოდიშვილის ყოველდღიური ამბები“. 2021 წელს ადამაშვილმა გადაცემა „მთავარ ჭკვიანში“ 50 000 ლარი მოიგო. „ბესტსელერი“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა (2014) ISBN 978-9941-23-244-2 „ამ რომანში ყველა კვდება“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა (2018) ISBN 9789941301995 2013 — ლიტერატურული პრემია „შემოდგომის ლეგენდა“ მთავარი პრიზი სადებიუტო მოთხრობისთვის „XXVIII: წერტილი“. 2019 — ევროკავშირის ლიტერატურული პრემია რომანისთვის „ამ რომანში ყველა კვდება“ „შემოდგომის ლეგენდა 2013“ ბექა ადამაშვილი – Goodreads.com Book.Gov.Ge - Beka Adamashvili ბექა ადამაშვილი – ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა ↑ https://www.tsu.ge/ge/mainnews/kHftNhVqgDKIEWrtW/?p=5[მკვდარი ბმული] ↑ „მთავარი ჭკვიანი — ბექა ადამაშვილმა 50 ათასი ლარი მოიგო“. mtavari.tv (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 15 მაისი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ XXVIII: წერტილი PDF ფაილი ↑ Winners of the 2019 EU Prize for Literature announced. PenNews. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 მაისი 2019. ციტირების თარიღი: 19 მარტი 2022.
დავოლა-ვაროში

დავოლა-ვაროში (სერბ. Ђавоља варош) — ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობა სერბეთის სამხრეთით მდებარე რადანის მთებში. მდებარეობს ქალაქ კურშუმლიიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 27 კილომეტრზე. ბუნების ძეგლი შედგება 202 ქვის სვეტისაგან, რომელთა სიმაღლეც 2 მეტრიდან 5 მეტრამდე მერყეობს, ხოლო საშუალო დიამეტრი 1 მ-ია. სვეტებს თავზე ადევთ ქვის „ქუდები“, რომელთა წონაც 100 კგ-ს აღწევს. ქვის სვეტები წარმოიქმნა გამოფიტვის შედეგად. 1959 წელს დავოლა-ვაროში დაცული ტერიტორიის სტატუსს იძენს, 1995 წლიდან სერბეთის მთავრობამ მას ბუნების ძეგლის სტატუსი მიანიჭა. 2002 წლიდან იუნესკომ დავოლა-ვაროში მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატი ძეგლების სიაში შეიყვანა. ვირტუალური ტური დავოლა-ვაროშში ↑ 1.0 1.1 About Devil`S Town. ციტირების თარიღი: 2015-05-16. ↑ The Djavolja Varos (Devil's Town) Natural Landmark. UNESCO World Heritage Centre. ციტირების თარიღი: 2015-05-16.
იურაი იანოშიკი

იურაი იანოშიკი (სლოვაკ. Juraj Jánošík; დ. 25 იანვარი, 1688, ტერხოვა — გ. 17 მარტი, 1713, ლიპტოვსკი-მიკულაში) — ლეგენდარული სლოვაკი ყაჩაღი (სლოვაკ. zbojník). ის დაიბადა ერთი ჩვეულებრივი მდიდარი მეურნის ოჯახში. 1706 წელს შევიდა ფერენც რაკოცის კურუცის არმიაში, რომელიც იბრძოდა ავსრიელთა ბატონობის წინააღმდეგ. ტრენჩინთან (თანამედროვე სამრეწველო ქალაქი სლოვაკეთში) მისი განადგურების შემდეგ იურაი შევიდა ავსტრიის ჯარში გრად ბიტჩიანსკის გარნიზონში. იქ გაიცნო ყაჩაღი ტომაშ უგორჩიკი და მასთან ერთად იპარავდა და ყიდდა ცხენებს პოლონეთში. მოგვიანებით სათავეში ჩაუდგა ყაჩაღთა ბანდას. პირველას შეიპყრეს 1712 წელს, მაგრამ დარაჯი მოისყიდა და გაიქცა. 1713 ხელახლა შეიპყრეს კლენოვცეში. 1713 წლის 16 მარტს ის დადანაშაულებულ იქნა მრავალრიცხოვან ყაჩაღობასა და მღვდელ იურაი ვენტიკის მკვლელობაში, რომელიც მას არ უღიარებია წამების შედეგადაც კი. 1713 წლის 17 მარტს ის ჩამოახრჩეს. სლოვაკური ლეგენდების თანახმად, იურაი იანოშიკი თავისი ბანდით ცხოვრობდა ჟულინასა და ლიპტოვსკი-მიკულაშის მიდამოებში არსებულ ტყეებში და თავს ესხმოდა მგზავრებს. პოლონური გადმოცემებით, ასევე, პოლონეთშიც მძარცველობდა. სლოვაკური გადმოცემით, იანოშიკი ატარებდა რობინ ჰუდის არწივს: «მდიდარს ართმევს, ღარიბს აძლევს». ის ცნობილი იყო ჩეხეთშიც. ჩეხმა კლასიკოსმა ალოის ირასეკმა შექმნა ნაწარმოები «ძველი ჩეხური ზღაპრები», რომელშიც შედის იანოშიკის ამბებიც. ეს თხზულებები არაერთხელ გამოიცა რუსულ ენაზე. პოლონელები მას იღებენ, როგორც თავის საკუთარ გმირს. ბელორუსმა პოეტმა მაქსიმ ტანკიმ ლექსი მიუძღვნა იანოშიკს. მას ეძღვნება, ასევე, მრავალი მხატვრული ნაწარმოები: პირველი სრულმეტრაჟიანი სლოვაკური ფილმი «იანოშიკი» (1921). ჩეხოსლოვაკიური ფილმები 1935 და 1963 წწ. პოლონური ფილმი 1974. პოლონური სერიალი 1973—1974. ჩეხოსლოვაკიური მულტიპლიკაციური სერიალი «ყაჩაღი იურკო» (1976). ბალადა ბავშვებისათვის. ავტ: მარგარიტა ფიგული (1980). კინოფილმი «იანოშიკი: ნამდვილი ისტორია» (2009) ჩეხეთის, პოლონეთის და სლოვაკეთის თანამედროვე წარმოება. ↑ Вотруба, Мартин. Jánošík (1921). Slovak Studies Program. Университет Питтсбурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-21. ციტირების თარიღი: 2010-07-03. ↑ YouTube — Janosik 1-1. იანოშიკი[მკვდარი ბმული] იანოშიკი[მკვდარი ბმული] იანოშიკი დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links იანოშიკი ჟურნალი იანოშიკი დაარქივებული 2013-06-06 საიტზე Wayback Machine.
ჯუდით ბატლერი

ჯუდით ბათლერი (ინგლ. Judith Butler; დ. 23 თებერვალი, 1956, კლივლენდი, ოჰაიო, აშშ) — ამერიკელი ფილოსოფოსი, პოსტსტრუქტურალიზმის წარმომადგენელი, რომელმაც შეიტანა დიდი წვლილი ფემინიზმის საკითხების შესწავლაში, ასევე კვირ-თეორიაში, პოლიტიკურ ფილოსოფიასა და ეთიკაში. ჯუდითი დაიბადა რუსული და ვენგრული წარმოშობის ებრაულ ოჯახში. სწავლობდა ბენინგტონის კოლეჯში, შემდგომ კი შეისწავლიდა ფილოსოფიას იელის უნივერსიტეტში, სადაც 1978 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი და 1984 წელს დოქტორის ხარისხი. 1984–1993 წლებში ასწავლიდა უესლიანურ უნივერსიტეტში,ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტსა დაჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტში. 1993 წლიდან იყო რიტორიკისა და შედარებითი ლიტერატურის პროფესორი კალიფორნიულ უნივერსიტეტში ბერკლიში. კვლევის მთავარ საგანს წარმოადგნდა პოსტსტრუქტურალიზმი დასავლეთის ფემინისტური თეორიის ფარგლებში, ფილოსოფიური ფანტასტიკისა და სექსუალობის. მისი ბოლო ნაშრომი მიმართულია ებრაელთა ფილოსოფიის შესწავლაზე. 2013: Dispossession: The Performative in the Political, coauthored with Athena Athanasiou : ISBN 978-0745653815 2012: Parting Ways: Jewishness and the Critique of Zionism : ISBN 0-231-14610-8 2011: The Question of Gender : Joan W. Scott’s critical feminism : ISBN 0-253-35636-9 2011: The Power of Religion in the Public Sphere : ISBN 0-231-15645-6 2009: Frames of War: When Is Life Grievable? : ISBN 1-84467-333-2 2007: Who Sings the Nation-State?: Language, Politics, Belonging (with Gayatri Chakravorty Spivak) : ISBN 1-905422-57-1 2005: Giving An Account of Oneself : ISBN 0-8232-2504-6 2004: Undoing Gender : ISBN 0-415-96923-9 2004: Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence : ISBN 1-84467-544-0 2003: Women and Social Transformation (with Elisabeth Beck-Gernsheim and Pigvart) : ISBN 0-8204-6708-1 2000: Contingency, Hegemony, Universality: Contemporary Dialogues on the Left (with Ernesto Laclau and Slavoj Žižek) : ISBN 1-85984-278-X 2000: Antigone’s Claim: Kinship Between Life and Death : ISBN 0-231-11895-3 1997: The Psychic Life of Power: Theories in Subjection : ISBN 0-8047-2812-7 1997: Excitable Speech: A Politics of the Performative : ISBN 0-415-91587-2 1993: Bodies That Matter: On the Discursive Limits of „Sex“ : ISBN 0-415-90365-3 1990: Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity : ISBN 0-415-38955-0 1987: Subjects of Desire: Hegelian Reflections in Twentieth-Century France : ISBN 0-231-06451-9
ტისის ტბა

ტისა (უნგრ. Tisza-tó), აგრეთვე ცნობილი როგორც კიშკერეს წყალსაცავი (უნგრ. Kiskörei-víztározó) — უდიდესი ხელოვნური ტბა უნგრეთში. მდებარეობს ჰევეშის მედიეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის, ჰაიდუ-ბიჰარისა და იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიების სიხლოვეს. წყალდიდობებთან ბრძოლის პროექტის ფარგლებში მდინარე ტისაზე 1973 წელს ტისის კაშხალი აშენდა. მისი წყლით შევსება 1990-იან წლებში დამთავრდა, რის შედეგადაც 127 კმ²-ის ფართობის ხელოვნური ტბა შეიქმნა. ტბის სიგრძე 27 კილომეტრია. საშუალო სიღრმე 1.7 მეტრია, ხოლო მაქსიმალური კი 17 მეტრი. მასში თავმოყრილია უამრავი მცირე ზომის კუნძული რომელთა საერთო ფართობი 43 კმ²-ია. წყალსაცავის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, უნგრელების დიდმა ნაწილმა აქ დასვენების დღეების გატარება დაიწყო, რადგან იგი მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა ტურისტებით გადაჭედილი ბალატონისაგან. ამის შედეგად წყალსაცავის ირგვლივ ტურისტული ინფრასტრუქტურა გაჩნდა და წყალსაცავს ტისის ტბა ეწოდა. ახალი დასასვენებელი ადგილი მთავრობამ ერთ-ერთ მთავარ ტურისტულ მიმართულებად გამოაცხადა. ტბას (ან წყალსაცავს) გააჩნია ახალი ადგილობრივი ეკოლოგიური გარემო, ფრინველების, მცენარეებისა და ცხოველების მრავალფეროვნებით. ტბის საიტი დაარქივებული 2008-11-30 საიტზე Wayback Machine. ტისის ტბის ეკოცენტრის საიტი ტისის ტბა funiq.hu-ზე
ანტონ ბერნოლაკი

ანტონ ბერნოლაკი (სლოვაკ. Anton Bernolák, 3 ოქტომბერი 1762, სოფ. სლანიცა — 15 იანვარი 1813, ნოვე-ზამკი) — სლოვაკი ფილოლოგი და კათოლიკე მღვდელი. სლოვაკური სალიტერატურო ენის პირველი კოდიფიკაციის ავტორი. ბერნოლაკი დაიბადა 1762 წელს 3 ოქტომბერს ორავაში, სოფელ სლანიცაში წვრილი აზნაურის ოჯახში (ეს თარიღი დაზუსტებულია, როგორც ნათლობის დღე, ხოლო დაბადების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის). 1774—1778 წწ. წავლობდა რუჟომბერკის გიმნაზიაში, მოგვიანებით, ბრატისლავაში, ტრნავაში და ბოლოს, ორი წელი სწავლობდა თეოლოგიას ვენაში. სწავლის პერიოდში ბერნოლაკი ინტერესდება აგრეთვე, ენათმცოდნეობით, ისტორიით, ეკონომიკით, მედიცინით და სხვა მეცნიერებებით. 1787 წელს ის ამთავრებს სწავლას ბრატისლავას გენერალურ სემინარიაში. მშობლიური ენის მოყვარულთა წრის მხარდაჭერით, რომლის წევრიც იყო თავად, ბერნოლაკმა 1787 წელს ანონიმურად გამოსცა «სლავური დამწერლობების ფილოლოგიურ-კრიტიკული ანალიზი» (Dissertatio philologico-critica de literis Slavorum) «ორთოგრაფიის» (Orthographia) პროგრამით. ამ წიგნის გამოცემის წელი ითვლება სლოვაკური ენის ისტორიის დასაწყისად. სემინარიის დამთავრების შემდეგ ანტონ ბერნოლაკი ასრულებდა მოძღვრის მოვალეობებს ჩეკლისში. (Čeklís, Čeklýs aj Lužnica) — დღეისათვის სოფელი ბერნოლაკოვო (Bernolákovo), ამასთან, ის განაგრძობს თავის სამეცნიერო მოღვაწეობას — 1790 წელს ანტონ ბერნოლაკმა გამოსცასლოაკური ენის პირველი გრამატიკა (Grammatica Slavica). 1791 წელს ის გამოსცემს შრომას სიტყვათწარმოქმნა სლოვაკურ ენაზე «სლოვაკური სიტყვების ეტიმოლოგია» (Etymologia vocum slavicarum), ამავე წელს ბერნოლაკი გადადის ტრნავაში, საარქიეპისკოპოსო ვიკარიატის მდივნად. 1797 წელს სიკვდილამდე (1813) ანტონ ბერნოლაკი ცხოვრობდა ქალაქ ნოვე-ზამკიში, აქ ის მუშაობდა ქალაქის სკოლის დეკანად და მმართველად. მან თავის «სლოვაკურ ჩეხურ-ლათინურ-გერმანულ-უნგრულ ლექსიკონზე» (Slowár Slowenskí Češko-Laťinsko-Ňemecko-Uherskí) მუშაობა ჯერ კიდევ ჩეკლისეში დაიწყო მუშაობა და ამჯერად, ნოვე ზამკიში გააგრძელა. თუმცა მან ვერ შეძლო ლექსიკონის გამოცემა ფინანსური და სხვა სიძნელეების გამო. ლექსიკონი გადამუშავებულ და გამოცემულ იქნა უკვე მისი გარდაცვალების შემდეგ 1825—1827 წწ. პირველ რიგში, იუ. პალკოვიჩის ძალისხმევით. ა. ბერნოლაკის შრომებში წარმოდგენილია სლოვაკური სალიტერატურო ენის კოდიფიკაციის ნორმები. ამ ენამ მიიღო დასახელება ბერნოლაკოვშჩინა. ეს სალიტერატურო ენა დაფუძნებული იქნა პირველ რიგში დასავლურსლოვაკურ ინტერდიალექტსა და ჩეხურ სალიტერატურო ენაზე. ბერნოლაკოვური სალიტერატურო ენის ვარიანტი გამოიყენებოდა მხოლოდ კათოლიკური სარწმუნოების მქონე სლოვაკური ინტელიგენციის წრეში. ამის გამო, ის ვერ ჩამოყალიბდა საერთო სლოვაკურ სალიტერატურო ენად (სლოვაკი-პროტესტანტები ტრადიციულად განაგრძობდნენ ჩეხური სალიტერატურო ენის გამოყენებას.) მე-XIX საუკუნის შუა ხანებში ბერნოლაკოვშჩინა გამოვიდა ხმარებიდან. ენის ფუნქციონირების ნახევარსაუკუნოვან მანძილზე გამოვიდა ამ ენაზე გამოიცა დიდი რაოდენობით რელიგიური და ელიტური ლიტერატურა (კერძოდ, ია. გოლის პოეზია და იუ. ფანდლის პროზა) ანტონ ბერნოლაკი სლოვაკურ-ჩეხურ-გერმანულ-ლათინური ლექსიკონი პორტრეტი[მკვდარი ბმული]
სერბეთის დემოგრაფია

სტატია მოიცავს სერბეთის მოსახლეობის დემოგრაფიულ მახასიათებლებს, მათ შორის სიცოცხლსისა და სიკვდილის სტატისტიკებს, რელიგიურ და ეთნიკურ ჯგუფებს, განათლების დონეს, მოსახლეობის ჯანმრთელობასა და სხვა ასპექტებს. წყარო: წყარო: სერბეთის მონაცემები (არ მოიცავს კოსოვოს). წყარო: წინასწარი მონაცემები მთავარი სტატია: რელიგია სერბეთში. სერბეთი რელიგურად მრავალფეროვანი ქვეყანაა, მოსახლეობის უმრავლესობა მართლმადიდებელია, უმცირესობას წარმოადგენენ მუსულმანები, კათოლიკეები, პროტესტანტი და სხვა რელიგიის მიმდევრები. სერბეთში დაახლოებით 6 079 396 მართლმადიდებელი ცხოვრობს, რაც ქვეყნის მოსახლეობის 84.5% პროცენტს შეადგენს. სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესია ქვეყნის უდიდესი და ტრადიციული ეკლესიაა, რომლის მიმდევართა უმრავლესობაც ეროვნებით სერბია. ქვეყანაში სხვა მართლმადიდებელი მოსახლეობაც ცხოვრობს, მათ შორის მონტენეგროელები, რუმინელები, ვლახები, მაკედონელები და ბულგარელები. სერბეთში 356 957 (მთელი მოსახლეობის 5%) კათოლიკეა, რომელთა უმეტესობა ვოევოდინაში (განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ნაწილში) ცხოვრობს, აღსანიშნავია, რომ ვოევოდინაში ბევრი ეთნიკურად განსხავებული ადამიანი ცხოვრობს (უნგრელები, ხორვატები, ბუნევცები, მცირე რაოდენობით სლოვაკები და ჩეხები). პროტესტანტ მაცხოვრებელთა საერთო რაოდენობა ქვეყნის მოსახლეობის 1%-ს შეადგენს, მათი უმეტესობა ძირითადად სლოვაკები და რეფორმისტული უნგრელები არიან. სერბეთში დაახლოებით 222 282 მუსულმანი ცხოვრობს, რაც მთელი მოსახლეობის 3% შეადგენს. ამ მაცვენებლით ისლამი სერბეთში სიდიდით მესამე რელიგიაა. სერბეთის სამხრეთ რეგიონებში ისლამს ძლიერი ისტორია აქვს. ბოსნიელებს სერბეთის მუსულმან მოსახლეობაში ყველაზე დიდი საზოგადოება აქვთ. ქვეყანაში მაცხოვრებელი ბოშების თითქმის მესამედიც მუსულმანია. ათეისტთა საერთო რაოდენობა სერბეთში 80 503 (ქვეყნის მოსახლეობის 1.1%) ადამიანს შეადგენს, 4 070 ადამიანი კი აგნოსტიკოსია. ↑ [1] ↑ B.R. Mitchell. European historical statistics. 1750-1975. ↑ Institut national d'études démographique (INED) ↑ Official Results of Serbian 2003–PopulationPDF (441 KiB), pp. 12-13 (სერბული) ↑ 5.0 5.1 Становништво, домаћинства и породице – база : Попис у Србији 2011. Popis2011.stat.rs. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2016-03-21. ↑ http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf