laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლოზ მარშაკი

ნიკოლოზ იაკობის ძე მარშაკი (დ. 15 თებერვალი, 1902, ტულა — გ. 30 დეკემბერი, 1962, თბილისი) — რუსი რეჟისორი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1955). ჭაბუკობიდანვე ეზიარა თეატრს. 1918 წლიდან მონაწილეობდა თბილისის სცენის მოყვარეთა რუსულ წარმოდგენებში, როგორც მსახიობი და რეჟისორი. მისი დიდი მეცადინეობით 1927 წლის 18 აპრილს, პლეხანოვის სახელობის მუშათა კლუბში დაიდგა ამერიკელი პოეტის ჰ. ლონგფელოს მიხედვით ნ. ოგნევის პიესა „ჰაიავატა, იროკეზების ბელადი“. ეს თარიღი იქცა ამიერკავკასიაში პირველი საბავშვო თეატრის დაბადების დღედ — თბილისში ჩამოყალიბდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრი. მის კვალად 1928 წელს შეიქმნა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრიც. რუსულ მოზარდ მაყურებელთა თეატრს სამ ათეულ წელზე მეტი ხანი სათავეში ედგა მისი დამააარსებელი ნ. მარშაკი, რომელიც სიცოცხლის ბოლო ორი წელი ხელმძღვანელობდა ჯერ ქ. კალინინის, შემდეგ ტულის მოზარდ მაყურებელთა თეატრებს. მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“, ს. მარშაკის „ტომ სოიერის თავგადასავალი“ (მ. ტვენის მიხედვით), ა. ბრუნშტეინის „ცისფერი და ვარდისფერი“, „ახალგაზრდა გვარდია“ (ა. ფადეევის მიხედვით), ვ. როზოვის „გზა მშვიდობისა“ და სხვები. ნიკოლოზ მარშაკის ხელმძღვანელობით პირველი ნაბიჯები გადადგა შემდგომში ცნობილმა რეჟისორმა გ. ტოვსტონოგოვმა. აკაკი წერეთლის „პატარა კახში“ შედგა შემდგომში საყოველთაოდ აღიარებული მსახიობის ევგენი ლებედევის დებიუტი. ამ თეატრის სკოლა გაიარეს ისეთმა ცნობილმა სცენარისტებმა და რეჟისორებმა, როგორებიც არიან ბ. დობროდეევი, ა. გრებნევი, ლ. კულიჯანოვი, ალ. გინზბურგი, კ. შახ-ნაზაროვი. აქ იღწვოდნენ დირიჟორი ო. დიმიტრიადი, კომპოზიტორი შ. მშველიძე და სხვა მრავალი გამოჩენილი ხელოვანნი. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 250, თბ., 1994 ნიკოლოზ მარშაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ გაზეთი „კომუნისტი“. 1955. №292
მარიჯანი

მარიჯანი (ნამდვილი სახელი — მარიამ მარკოზის ასული ტყემალაძე-ალექსიძე; დ. 12 ივნისი, 1890, თბილისი — გ. 9 მაისი, 1978, იქვე) — ქართველი პოეტი, ქართული საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1908 წელს დაამთავრა წმინდა ნინოს ქალთა სასწავლებელი, ხოლო 1922 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგია-ფილოსოფიის ფაკულტეტი. მისი პირველი ლექსი „ტბა“ 1916 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „სახალხო ფურცელში“, ხოლო კრებული ლექსები 1921 წელს. აქედან მოყოლებული პოეტი ქალის ნაწარმოებები სისტემატურად იბეჭდებოდა ქართულ პერიოდიკაში, გამოდიოდა ცალკე წიგნებად. მარიჯანის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია ნატიფი ლირიზმი, ორიგინალური თვალთახედვა. განსაკუთრებით ნაყოფიერად მოღვაწეობდა საბავშვო მწერლობაში. აღსანიშნავია მარიჯანის მთარგმნელობითი მოღვაწეობა. სწორედ მან გააცნო ქართველ ბავშვებს ს. მიხალკოვის, კ. ჩუკოვსკის, ე. შვარცის, მ. ალიგერის, ა. ტოლსტოის შემოქმედება. მისი თარგმნილი პიესები წლების განმავლობაში წარმატებით იდგმებოდა ჩვენი თეატრების სცენებზე. მწერალი აქტიური საზოგადოებრივი ცხოვრებით ცხოვრობდა 20 წლის მანძილზე საქართველოს მწერალთა კავშირში მუშაობდა საბავშვო ლიტერატურის სექციის მდივან-კონსულტანტად და ამითაც ხელს უწყობდა საბავშვო ლიტერატურის წინსვლის საქმეს. დაჯილდოვებული იყო იაკობ გოგებაშვილის პრემიით და შრომის წითელი დროშის ორდენით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ქ. ბურჯანაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 444. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 249, თბ., 1994 ↑ მარიჯან., ტბა [ლექსი] // სახალხო ფურცელი. - 14 აგვისტო, 1916. - N 649 . - გვ. 3.
ტეფნახტ I

შეპსესრე ტეფნახტი (ასევე ტეფნახტი, ტეხნადისი, ტნეფჰაქთოსი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეოთხე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტეფნახტმა 7 წელი იმეფა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 732 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 725 წელს. ფარაონის ტიტულამდე ტეფნახტი იწოდებოდა, როგორც „დასავლეთის დიდი მეთაური“ და „საისის პრინცი“, მოგვიანებით ძალაუფლებით ოცდამეორე დინასტიის უკანასკნელ ფარაონს ოსორკონ IV-ს გაუტოლდა. ტეფნახტი ფაქტობრივად საისის მეორე მმართველი იყო. ფარაონი ტეფნახტი
ჯეიმზ უორდი

ჯეიმზ მან უორდი (ინგლ. James Mann Wordie; დ. 26 აპრილი, 1889, გლაზგო — გ. 16 იანვარი, 1962, კემბრიჯი) — ბრიტანელი მეცნიერი, გეოლოგი, მკვლევარი, ერნესტ შეკლტონის საიმპერიო ტრანსარქტიკული ექსპედიციის, გრენლანდიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებსა და შპიცბერგენზე მოწყობილი მრავალი ექსპედიციის მონაწილე. სკოტის პოლარული კვლევების ინსტიტუტის ერთ-ერთი დამაარსებელი. მრავალი სამეცნიერო საზოგადოების დამსახურებული წევრი. დაიბადა 1889 წლის 26 აპრილს გლაზგოში (შოტლანდია), ჯონ უორდისა და ჯეინ კეტრინ მარდის ოჯახში. დაამთავრა „გლაზგოს აკადემიის“ სახელით ცნობილი სკოლა. გეოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო გლაზგოს უნივერსიტეტში. შემდეგ გადავიდა კემბრიჯში მდებარე სენტ-ჯონსის კოლეჯში, სადაც სწავლასთან ერთად სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო. ამ პერიოდში დაუახლოვდა ფრენკ დებენჰემსა და რეიმონდ პრისტლის — რობერტ სკოტის ბოლო ანტარქტიკული ექსპედიციის მეცნიერ-მონაწილეებს. ამ ორ მეცნიერთა ერთად მუშაობისას ჯეიმზ უორდის ექსპედიციებისა და სამეცნიერო აღმოჩენების მიმართ ინტერესი გაუღრმავდა და რეიმონდ პრისტლის რეკომენდაციით იგი შეკლტონმა თავის პირველ ექსპედიციაში ჩართო, როგორც სამეცნიერო შტატის ხელმძღვანელ-გეოლოგი. Farmer, B. H. (2004). "Wordie, Sir James Mann (1889–1962)", rev., Oxford Dictionary of National Biography: Oxford University Press. Accessed 8 September 2006 (subscription required). Smith, Michael (2004). Polar Crusader: Sir James Wordie – Exploring the Arctic and Antarctic: Birlinn. ISBN 1-84158-292-1. ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61782217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q691152"></a>
მეი ფაინგოლდი

მეიტალ სლონიმსკი (ებრ. מיי פיינגולד; დ. 16 დეკემბერი, 1982), უფრო ცნობილი როგორც მეი ფაინგოლდი,— მომღერალი ისრაელიდან. მან მუსიკალურ შოუში „Kokhav Nolad 7“ მესამე ადგილი დაიკავა, ასევე მონაწილეობდა „Pop Idol“-ში. მეი წარადგენდა ისრაელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2014 წელს და სიმღერით „Same Heart“ ნახევარ ფინალში 19 ქულით 14 ადგილი დაიკავა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მეი ფაინგოლდი“ ვიკისაწყობში. ↑ Storvik-Green, Simon. (12 January 2014) Mei Finegold to fly the Israeli flag in Copenhagen. Eurovision.tv. ციტირების თარიღი: 12 January 2014.
მულახის თემი

მულახის თემი (მულახის ადმინისტრაციული ერთეული; სვან. მჷლახ) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 11 სოფელს: ჭოლაში (თემის ცენტრი), არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში. მულახთან ახლოს მდებარეობს კურორტი თეთნულდი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1 007 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 608 კაცი საიდანაც 318 მამაკაცია, ხოლო 290 ქალი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-04. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-04. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-04.
სუვოროვი

საკუთარი სახელი სუვოროვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: სუვოროვი, ალექსანდრე - რუსი მხედართმთავარი და სამხედრო თეორეტიკოსი სუვოროვი, ვიქტორ - რუსი მწერალი და ისტორიკოსი
ბადიში

ბადიში, ჭიდილა — უღელტეხილი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2372 მ. გადადის ჭიდილასწყლისა (ბახვისწყლის აუზი) და ნაღვარევისწყლის (აჭარისწყლის აუზი) ხეობების დამაკავშირებელი საურმე გზა. შემოსილია სუბალპური მდელოებით. ჯაყელი ქ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 324.
ჰოვტაშატი

ჰოვტაშატი (სომხ. Հովտաշատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 830 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 537 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 200 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.71 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰოვტაშენი

ჰოვტაშენი (სომხ. Հովտաշեն) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 830 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 109 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 272 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.08 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჯრაჰოვიტი

ჯრაჰოვიტი (სომხ. Ջրահովիտ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 830 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 174 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 313 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.75 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჯრაშენი (არარატი)

ჯრაშენი (სომხ. Ջրաշեն) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 950 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 738 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 234 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7.43 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ქაღცრაშენი

ქაღცრაშენი (სომხ. Քաղցրաշեն) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 930 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 088 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 353 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.76 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კანაჩუტი

კანაჩუტი (სომხ. Կանաչուտ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 307 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 488 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.68 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხაჩფარი

ხაჩფარი (სომხ. Խաչփառ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 772 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 563 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.15 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები ↑ https://www.cadastre.am/storage/files/pages/pg_8945925618_pg_907871769_HH_bnak._bar..pdf
ლანჯანისტი

ლანჯანისტი (სომხ. Լանջանիստ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 815 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 254 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 34.82 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლანჯარი

ლანჯარი (სომხ. Լանջառ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 237 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.67 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლანჯაზატი

ლანჯაზატი (სომხ. Լանջազատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 020 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 328 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.62 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აკოლიის რაიონი

აკოლიის რაიონი (ესპ. Distrito de Acolla) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 467 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 989 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 82 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 122.4 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
აპატის რაიონი

აპატის რაიონი (ესპ. Distrito de Apata) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 340 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 163 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 421.62 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ატაურის რაიონი

ატაურის რაიონი (ესპ. Distrito de Ataura) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 344 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 335 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 230 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.9 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
კანჩაილიოს რაიონი

კანჩაილიოს რაიონი (ესპ. Distrito de Canchayllo) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 609 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 304 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 974.69 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
კურიკაკის რაიონი

კურიკაკის რაიონი (ესპ. Distrito de Curicaca) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 532 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 880 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 64.68 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ელ-მანტაროს რაიონი

ელ-მანტაროს რაიონი (ესპ. Distrito de El Mantaro) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 320 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 870 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 160 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.76 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
უამალის რაიონი

უამალის რაიონი (ესპ. Distrito de Huamalí) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 339 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 118 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 100 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.19 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ბადრიჯანი

ბადრიჯანი (ლათ. Solanum melongena) — მრავალწლოვანი მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. სითბოსა (20-30 °C) და ტენის მოყვარული კულტურა. მისი სამშობლოა აღმოსავლეთი ინდოეთი. ველურად იზრდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში (ინდოეთი, მიანმარი და სხვა), ტროპიკულ სარტყელში კულტივირებულია მრავალწლოვან მცენარედ. ამიერკავკასიის რესპუბლიკებში, რუსეთსა და უკრაინის სამხრეთით, მოლდოვასა და შუა აზიაში მოჰყავთ ღია გრუნტზე. ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): 7,1-11 მშრალ ნივთიერებას, 2,7 - 4 შაქარს, 0,6-1,4 ცილას, 0,1-0,4 ცხიმს, აგრეთვე კალციუმის, ფოსფორის, რკინისა და სხვა მარილებს. ბადრიჯანს იყენებენ საკონსერვო წარმოებასა და კულინარიაში. გავრცელებული ჯიშები: დელიკატესი 163, დონური 14, გრძელი იისფერი 239, სიმფეროპოლური 105, საკონსერვო 10 და სხვა. მოსავლიანობა 1530 ტ/ჰა. სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის ქვეყნებში ბადრიჯანი მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი კულტურა ჩითილის გამოყვანის მეთოდით. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, საქართველოში ბადრიჯანი ცნობილი ყოფილა XII საუკუნემდე. ხალხური სელექციით შექმნილია ადგილობრივი ჯიშები. რესპუბლიკაში დარაიონებული ჯიშებია: გარდაბნული, ბულგარული 014, შავგვრემანი. ბადრიჯნის მავნებლებია: მინდვრის ბაღლინჯო, მახრასებრნი და სხვა. დაავადებანი: მშრალი სიდამპლე, ფილტოფთორა, ჭკნობა. კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 137.
უარიპამპის რაიონი

უარიპამპის რაიონი (ესპ. Distrito de Huaripampa) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 354 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 190 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 84 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.19 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
უერტასის რაიონი

უერტასის რაიონი (ესპ. Distrito de Huertas) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 380 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 082 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.82 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ხანხაილიოს რაიონი

ხანხაილიოს რაიონი (ესპ. Distrito de Janjaillo) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 698 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 228 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.57 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ხაუხის რაიონი

ხაუხის რაიონი (ესპ. Distrito de Jauja) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 390 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 695 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 700 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.1 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ხულკანის რაიონი (ხაუხა)

ხულკანის რაიონი (ესპ. Distrito de Julcán) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 460 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 814 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.78 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ლეონორ-ორდონიესის რაიონი

ლეონორ-ორდონიესის რაიონი (ესპ. Distrito de Leonor Ordóñez) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 325 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 833 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 90 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.34 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ლოკლიაპამპის რაიონი

ლოკლიაპამპის რაიონი (ესპ. Distrito de Llocllapampa) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 496 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 489 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 110.6 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
მარკოს რაიონი

მარკოს რაიონი (ესპ. Distrito de Marco) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 461 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 526 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 88 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 28.8 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
პიერ ბაზილი

პიერ ბაზილი (ფრანგ. Pierre Basile; 6 აპრილი, 1199), ასევე ცნობილია როგორც ბერტრან დე გუდრუნი, ჯონ სებროზი და დუდო — ფრანგი რაინდი, რომელმაც არბალეტიდან გასროლით მოკლა ინგლისის მეფე რიჩარდ I ლომგული (1157-1199 წწ.). 1199 წლის 26 მარტს, მაშინ როდესაც რიჩარდ ლომგულსა და მის არმიას, საფრანგეთში ალყაში ჰყავდა მოქცეული შალიუს ციხესიმაგრე, რიჩარდმა მოიხსნა ტანზე შემოსილი აბჯარი და ამ დროს პიერ ბაზილმა მას არბალეტით მიაყენა ჭრილობა. თუმცა იმ დროს რიჩარდი არ დაღუპულა. მეფეს მხოლოდ რამდენიმე თვის გასვლის შემდგომ განუვითარდა განგრენა, რომელიც გამოწვეული იყო აღნიშნული ჭრილობიდან და რომელმაც რიჩარდ ლომგული იმავე წლის 6 აპრილს, საბოლოოდ შეიწირა კიდეც. ციხესიმაგრის დამცველებს შორის მხოლოდ ორი ფრანგი რაინდი იყო და მათ ინგლისელები სახეზე კარგადაც იცნობდნენ. ცნობილია ისიც, რომ ციხესიმაგრე არ იყო კარგად დაცული, რის გამოც ინგლისელებისათვის მისი აღება პრობლემას არ წარმოადგენდა და შესაძლოა ითქვას ამ ალყით ისინი ერთობოდნენ კიდეც. სწორედ მოწინააღმდეგის შეუფასებლობა გახდა მიზეზი იმისა,რომ რიჩარდმა არ, ან ვერ გაითვალისწინა ის საფრთხე, რაც ციხე-სიმაგრის დამცველებისაგან მომდინარეობდა და უარი განაცხადა აბჯრის ჩაცმაზე, რაც მისთვის საბედისწერო შეცდომა აღმოჩნდა. როდესაც მეფის დაჭრით განრისხებულმა ინგლისელებმა შალიუს ციხესიმაგრე აიღეს, სხვა ტყვეებთან ერთად ტყვედ აიყვანეს რიჩარდის სასიკვდილოდ დამჭრელი რაინდი პიერ ბაზილი, თუმცა რიჩარდმა გამოამჟღავნა უდიდესი სულგრძელობა და ბრძანა, რომ იგი სიკვდილით არ დაესაჯათ. აქვე აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ რაოდენ გასაოცარიც არ უნდა იყოს, ფრანგი რაინდი მეფემ 100 შილინგითაც კი დააჯილდოვა. 1199 წლის 6 აპრილს, რიჩარდ I ლომგული, პიერის მიერ მიყენებული ჭრილობის შედეგად გარდაიცვალა. რის შემდეგაც იმავე დღეს (1199 წლის 6 აპრილი), მეფის სიკვდილით განრისხებულმა ინგლისელებმა პიერ ბაზილს ცოცხლად გააძრეს ტყავი და მხოლოდ ამის შემდეგ ჩამოახრჩვეს უსაშინლესად ნაწამები რაინდი. ↑ Gillingham J., Richard the Lionheart. — Butler and Tanner Ltd, 1989. — p. 16. ↑ Flori J., Richard the Lionheart: Knight and King. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1999. — pp. 233—254. — ISBN 978-0-7486-2047-0 ↑ Казни и пытки в Средние века. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-26. ციტირების თარიღი: 2010-05-15.
მაჩვენებლიანი ფუნქცია

მაჩვენებლიანი (ექსპონენტური) ფუნქცია მათემატიკურ ფუნქციებში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ჩაიწერება ამგვარად exp(x) ან ex, სადაც e უდრის დაახ. 2.71828183 და არის ნატურალური ლოგარითმის ბაზისი. ხარისხის წილადური მაჩვენებლები, წილადმაჩვენებლიან ხარისხებზე მოწმედებათა მარტივი წესები გვხვდება XIV საუკუნის ფრანგი მათემატიკოსის ნ. ორესმი (1323-1382) შრომებში. ფრანც ნ. ბუკე (XV საუკუნე) განიხილავდა უარყოფით და ნულოვან მაჩვენებლიან ხარისხებს. გერმანელმა მატემატიკოსმა მ. შტიფელმა(1486-1567) შემოიტანა სახელწოდება ”მაჩვენებელი (Exponente)” და განსაზღვრა a°=1, როცა a არ უდრის ნულს. შეადარა რა ერთმანეთს ერთიდაიმავე ფუძიანი ნატურალურმაჩვენებლიანი ხარისხები, იგი ამ კერძო შემთხვევაში მოვიდა შემდეგ თანაფარდობამდე: Log(ab)=Loga+Logb, Log(a/b)=Loga-Logb. ლოგარითმები ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად შემოიტანეს ინგლისელმა მატემატიკოსმა ჯ. ნეპერმა და შვეიცარიელმა მათემატიკოსმა ი. ბიურგიმ (1552-1632). ლოგარითმების თეორია განავითარა ნეპერმა. მან დაამუშავა ლოგარითმების დაწვრილებით ცხრილები.ნეპერის ცხრილები მცირედ განსხვავდება ნატურალური ლოგარითმების თანამედროვე ცხრილებისგან. ათობითი ლოგარითმები შემოიტანა ინგლისელმა მათემატიკოსმა გ. ბრიგსმა (1556-1630). ჯერ კიდევ XVII საუკუნის ბოლოს ლაიბნიცი გალოგარითმების წესების მეშვეობით ხსნიდა მაჩვენებლიან განტოლებებს. ლოგარითმული ცხრილების, ხოლო უფრო მოგვიანებით ლოგარითმული სახაზავის გამოყენებამ მნიშვნელოვნად გაამარტივა გამოთვლითი სამუშაოები. ისინი დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდნენ გამოთვლების ძირითად საშუალებებს. ფრანგი მათემატიკოსი ლაპლასის თქმით, რომ ლოგარითმის გამოგონებამ გაახანგრძლივა გამომთვლელთა სიცოცხლე.
მასმა-ჩიკჩეს რაიონი

მასმა-ჩიკჩეს რაიონი (ესპ. Distrito de Masma Chicche) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 650 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 027 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 29.86 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
მასმის რაიონი

მასმის რაიონი (ესპ. Distrito de Masma) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 460 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 118 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 150 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.26 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
მოლინოსის რაიონი

მოლინოსის რაიონი (ესპ. Distrito de Molinos) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 430 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 224 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 312.17 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
მონობამბის რაიონი

მონობამბის რაიონი (ესპ. Distrito de Monobamba) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 450 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 698 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 295.83 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.