laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დილერი

დილერი (ინგლ. dealer – მოვაჭრე, აგენტი) — იურიდიული ან ფიზიკური პირი, შუამავალი, რომელიც სასაქონლო ბირჟაზე მოქმედებს თავისი სახელითა და ხარჯით. ეს განასხვავებს მას ბროკერისაგან, რომელიც თანამშრომლობს თავის კლიენტებთან მათივე სახელით და დავალებით. დილერობა სავაჭრო-საშუამავლო სტრუქტურების ფართოდ გავრცელებული ნაირსახეობაა. დილერები თვითონ არჩევენ მომწოდებლებს და მყიდველებს, რომლებსაც შუამავლის მეშვეობით საქონლის გაყიდვის ან ყიდვის სურვილი აქვთ. დილერთა შემოსავალს წარმოადგენს საქონლის ნასყიდობასა და გასაყიდ ფასებს შორის სხვაობა. საქართველოში სადილერო საქმიანობა ექვემდებარება საქართველოს კანონს სასაქონლო ბირჟებისა და საბირჟო ვაჭრობის შესახებ (1999 წ.). გაგნიძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ კანონი სასაქონლო ბირჟებისა და საბირჟო ვაჭრობის შესახებ. სსმ, 27(34), 06/07/1999. „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე“.
დილის გაზეთი

„დილის გაზეთი“ — ქართული ყოველდღიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გაზეთი, გამოდიოდა 1996-2004 წლებში. მთავარი რედაქტორი იყო თეიმურაზ მეტრეველი, შემდეგ — მანანა კარტოზია, გამომცემელი — ტარიელ შავერდაშვილი. გაზეთის მიერ გამოცემულია ყოველწლიური საიმიჯო-თემატური კალენდრები, წიგნი „ერთი პუბლიკაციის ანთოლოგია“ (2002, ასახულია თავიანთი ავტორების მუშაობა), პაატა ნაცვლიშვილის „პუბლიცისტური წერილები“ (2006) და ერლომ ახვლედიანის ესეების კრებული. მიღებული აქვს ბეჭდური პრესის სხვადასხვა ჯილდო. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
დილის საარი

დილის საარი (სპარს. سحر, „საჰარ“ – დილა, აგრეთვე მომაჯადოებელი, მომხიბვლელი, ჯადოსნური, გრძნეული) — ქართული ქალაქური ფოლკლორის ნაწილი, ცისკრის ჰანგი, რომელსაც მხოლოდ გათენებისას უკრავდნენ და წინადღით დაწყებული დროსტარების დასასრულის მაუწყებელი იყო. ტრადიციისამებრ, გარიჟრაჟისას, ღამენათევი, სუფრიდან აშლილი მოქეიფენი შინიდან ეზოში ან ქუჩაში აგრძელებდნენ მოლხენას. ამ დროს უკრავდნენ საარსაც. ეს იყო შინ დაწყებული ლხინის თეატრალიზებული დასასრული. დილის საარი, იოსებ გრიშაშვილის თქმით, სრულდებოდა დუდუკზე, ხოლო ძველი თბილისის კულტურის მკვლევარის ალექსი ბარნოვის მიხედვით — ზურნაზე. ბარნოვი ა., ძველი თბილისის მუსიკოსები, თბ., 1974. გრიშაშვილი ი., ქალაქური ლექსიკონი, თბ., 1997. ბერიძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
დილიფის განძი

დილიფის განძი — VII-IX საუკუნეების ვერცხლის მონეტების განძი, აღმოჩენილია 1949 წელს სოფელ დილიფში (ახლანდ. დილითი, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი). შემორჩენილია 14 მონეტა და 19 ნატეხი. განძის დიდი ნაწილი დაკარგულია. 1 მონეტა სასანური დრაქმაა, 1 — არაბულ-სასანური, ხოლო დანარჩენი ომაიანთა და აბასიანთა დირჰემებია. მონეტების ქრონოლოგიური ჩარჩოა 620–833 წწ. (ჰიჯრით). ჯალაღანია ი., ქუფური მონეტების ტოპოგრაფია საქართველოში, თბ., 1972. ჯალაღანია ი., საქართველოს სამონეტო განძები, [ტ.] 1, თბ., 1976. დუნდუა, გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
ჰასანფაშას აირის ქარხანა

ჰასანფაშას აირის ქარხანა (თურქ. Hasanpaşa Gazhanesi — ჰასანფაშას გაზჰანე), ასევე ცნობილია, როგორც ქადიქიოის აირის ქარხანა (თურქ. Kadıköy Gazhanesi), ან ქურბაღალიდერეს აირის ქარხანა (თურქ. Kurbağalıdere Gazhanesi), დღეს ცნობილია, როგორც გაზჰანეს მუზეუმი (თურქ. Müze Gazhane) — აირის ქარხანა სანათი აირის წარმოებისთვის თურქეთში, სტამბოლში. აშენდა 1892 წელს, 2021 წელს კი გადაკეთდა ხელოვნებისა და კულტურის ცენტრად, ასევე ტექნოლოგიების მუზეუმად. ჰასანფაშას აირის ქარხანა, რომელიც დღეს მუზეუმია, მდებარეობს სტამბოლის ქადიქიოის რაიონში, ჰასანფაშას სამეზობლოში, ქურბაღალიდერეს (თურქ. Kurbağalıdere) ქუჩა 125-ში. ქარხანა აშენდა 1892 წელს, ოსმალეთის იმპერიის დროს, სტამბოლის ანატოლიური მხარის მოსახლეობის გაზისა და ელექტროენერგიის საჭიროების დაკმაყოფილების მიზნით. იმ დროისთვის ქარხანა სტამბოლის ოთხი აირის ქარხნიდან ერთ-ერთი იყო, დოლმაბაჰჩეს, იედიქულესა და ქუზგუნჯუქის ქარხნებთან ერთად. სტამბოლის ანატოლიური მხარის განათება 1860-იანი წლებიდან ხორციელდებოდა ქუზგუნჯუქის აირის ქარხნიდან მოწოდებული აირით. როდესაც ეს არასაკმარისი გახდა, დაიგეგმა ახალი ქარხნის მშენებლობა. 1891 წლის 28 ივლისს, ოსმალურ კომპანია „განათება გაზითა და ელექტროენერგიით“ 50 წლიანი ლიცენზია მიენიჭა ქადიქიოის, იუსქუდარისა და ქალაქი ანატოლიის მხარის მომარაგება განათებითა და გათბობით, ქვანახშირის გაზის გამოყენებით. შეთანხმებას ხელი მოეწერა ინჟინერ ანატოლი ბარილსა, რომელიც წარმოადგენდა პარიზში მოღვაწე რკინის მრეწვეელს — ჩარლზ ჟორჟს, და მერ რიდვან ფაშას შორის, რომელიც წარმოადგენდა ოსმალეთის სახელმწიფოს. 1891 წლის 1 აგვისტოს, არქიტექტორმა გულიელმო სემპრინიმ დაიწყო აირის ქარხნის მშენებლობა. აირის ქარხანა ექსპლუატაციაში მომდევნო 1892 წელს შევიდა, რომელსაც მართავდა „Üsküdar-Kadıköy Gaz Şirket-i Tenviriyesi“ („იუსქუდარ-ქადიქიოის აირგანათების კომპანია“). ქარხანა მდებარეობდა ქურბაღალიდერეს ნაკადთან ახლოს, ქადიქიოის რაიონში, რაც საშუალებას იძლეოდა ნახშირის წყლით და შემდეგ რკინიგზით ქარხანაში ტრანსპორტირებას, რასაც შემდეგ ნახშირის აირში გადაამუშავებდნენ. ამიტომ აირის ქარხანას უწოდეს „ქურბაღალიდერეს აირის ქარხანა“ ან „ქადიქიოის აირის ქარხანა“, მოგვიანებით კი მისი მდებარეობიდან გამომდინარე „ჰასანფაშას აირის ქარხანა“ უწოდეს. ↑ İletişim tr. Müze Gazhane. ციტირების თარიღი: 8 October 2022. ↑ Hasanpaşa Gazhanesi'nin Bilinemeyen Geleceği tr. Arkitera (12 June 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 ივლისი 2021. ციტირების თარიღი: 3 October 2022. ↑ „Hasanpaşa Gazhanesi kültür sanat merkezi oluyor“. Milliyet (თურქული). 21 April 2021. ციტირების თარიღი: 3 October 2022. ↑ Mazak, Mehmet. Türkiye'de Modern Aydınlatmanın Başlangıcı – Aydınlatma Tarihimize Genel Bir Bakış (1853–1930) tr. EMO. ციტირების თარიღი: 5 October 2022. ↑ 5.0 5.1 Uygun, Gökçe (24 February 2021). „Kadıköy Kronolojisi (4)“. Gazete Kadıköy (თურქული). ციტირების თარიღი: 5 October 2022. ↑ Atayurt, Ulus (12 May 2021). „Gazhane'den müşterek haneye“. 1+1 Express (თურქული). ციტირების თარიღი: 5 October 2022.
სკანდერბეგის ორდენი

სკანდერბეგის ორდენი (ალბ. Urdhëri i Skënderbeut) — ალბანეთის სახელმწიფო ჯილდო. ორდენის შექმნის ბრძანება ალბანეთის პრეზიდენტმა, აჰმედ ზოგუმ 1925 წლის 12 დეკემბერს გასცა. ორდენი მიეძღვნა ალბანეთის ეროვნულ გმირს, ალბანეთის ანანტიოსმალური აჯანყების ლიდერს — გეორგ სკანდერბეგს. ორდენი თავდაპირველად დაარსდა ოთხ კლასში: დიდი ჯვარი, დიდი ოფიცერი, მეთაური და კავალერი. 1939 წლის აპრილში, ალბანეთის ოკუპაციის შემდეგ, იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ III-მ გადაწყვიტა, შეენარჩუნებინა ალბანური ორდენები და გაეერთიანებინა ისინი იტალიურ ორდენებთან, ამავდროულად შეცვალა მათი ნიშნები. 1940 წელს მან სკანდერბეგის ორდენს ოფიცრის კლასი დაამატებინა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების და ალბანეთში ენვერ ხოჯას ხელმძღვანელობით კომუნისტური რეჟიმის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, სკანდენბერგის ორდენი შენარჩუნდა სახელმწიფოს დაჯილდოების ახალ სისტემაში, მაგრამ გარეგნულად განიცადა რამდენიმე ცვლილება და შეუმცირდა სამი კლასი. 1996 წელს, ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმის დაცემის შემდეგ, სკანდერბეგის ორდენი ხელახლა დაარსდა, სახელწოდებით „გეორგ კასტრიოტი-სკანდერბეგის ორდენი“. ორდენს გააჩნია ხუთი კლასი. ასევე აქვს ჯაჭვი, რომელიც სახელმწიფოს მეთაურთა დაჯილდოებისთვის გამოიყენება: დიდი ჯვარი — ორდენის ნიშანი მხრის ლენტზე და რვაქიმიანი ვარსკვლავი გულმკერდის მარცხენა მხარეს. დიდი ოფიცერი — ორდენის ნიშანი კისრის ლენტზე და ვარსკვლავი გულმკერდის მარცხენა მხარეს (1939 წლიდან — სპეციალური სამკერდე ნიშანი გულმკერდის მარჯვენა მხარეს). მეთაური — ორდენის ნიშანი კისრის ლენტზე. ოფიცერი (1939 წლიდან) — ორდენის ნიშანი გულმკერდის ლენტზე და სპეციალური სამკერდე ნიშანი გულმკერდის მარჯვენა მხარეს. კავალერი — ორდენის ნიშანი მკერდის ლენტზე. ორდენის ნიშანი თავის მხრივ წარმოადგენს წითელი მინანქრით დაფარულ, ოქროთი მოჩუქურთმებულ ორთავიან არწივს, რომელის თავზეც მოთავსებულია ხუთქიმიანი ვარსკვლავი. ვარსკვლავზე ორდენის ლენტია დამაგრებული. არწივის ცენტრში ლურჯი მინანქრის მრგვალი მედალიონია ოქროს კანტით, რომელიც შემოსაზღვრულია მწვანე მინანქრის დაფნის ტოტებით. მედალიონზე სკანდერბეგის მუზარადის ოქროს გამოსახულებაა დატანილი. ორდენის ვარსკვლავი თავის მხრივ წარმოადგენს ვერცხლის რვაქიმიან ვარსკვლავს, რომელიც ფორმირებულია მრავალი განსხვავებული ზომის წვეტიანი სხივით, დაფარული ალმასის კიდეებით. ვარსკვლავის ცენტრში გამოსახულია იგივე მრგვალი მედალიონი, რაც თვითონ ორდენზე. ორდენის ლენტის შავი მურა ფერის ზედაპირზე, კიდეების გასწვრივ გამოსახულია წითელი ზოლები. უფრო ფართო წითელი ზოლები ვრცელდება უშუალოდ ლენტის კიდეებზე. Орден периода народной республики на сайте «За заслуги» Орден периода королевства на сайте «Награды мира» Албанская армия. Орден Скандербега Албанские награды в фондах музея Kingdom of Albania: Order of Skanderbeg People's Republic of Albania: Order of Skanderbeg Republic of Albania: Order of Scanderbeg Your site for World Orders and Medals
ბაჰამის კუნძულები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბაჰამის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები
ბაჰამის კუნძულები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბაჰამის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ორი ოქროს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები
აპიუს კლავდიუს კაუდექსი

აპიუს კლავდიუსი კაუდექსი (ლათ. Appius Claudius Caudex) — რომის კონსული ძვ. წ. 264 წელს. აპის კლავდიუს ბრმის შვილიშვილი. მონაწილეობას იღებდა პირველ პუნიკურ ომში. 264 წელს იგი მარკუს ფულვიუს ფლაკუსთან ერთად არჩეული იყო კონსულად. მისი კუნსულობის დროს გადაწყდა მესინაში მყოფი მამერტინელების დახმარება სირაკუზის ტირანი ჰიერონ II-ის წინააღმდეგ. მამერტინელებმა რომის გარდა დახმარება კართაგენსაც სთხოვეს. ვინაიდან რომს სურდა სიცილიის საკუთარ გავლენის სფეროში მოქცევა, მან ეს თხოვნა საბაბად გამოიყენა და აპიუს კლავდიუსი ორი ლეგიონით სიცილიაში ჩავიდა. მან დაიკავა რეგიუმი და ღამით გადაკვეთა სრუტე, სადაც სირაკუზელების და კართაგენელების ალყაში იყო მესინა. ბრძოლაში კლავდიუსმა ორივე არმია დაამარცხა და ქალაქი გაათავისუფლა. სწორედ აპიუსთან დადო ჰიერონმა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც სირაკუზელები რომის მოკავშირეები გახდნენ და ეხმარებოდნენ მთელი ომის განმავლობაში. აპიუს კლავდიუს კაუდექსი დაარქივებული 2014-12-20 საიტზე Wayback Machine. პოლიბიუსი, საყოველთაო ისტორია. წიგნი 1
ალანდიკის ბრძოლა

ალანდიკის ბრძოლა — გაიმართა 939 წლის 5 აგვისტოს, ესპანეთის ქალაქ ზამორაში. კორდოვის სახალიფოს ჯარებმა აბდ ალ-რაჰმან III-ის მეთაურობით შეუტიოს ქალაქ ზამორას კედლებს. ქალაქს იცავდნენ ლეონის სამეფოს, მეფე რამირო II-ის ერთგულები. ბრძოლა იმდენად სისხლიანი იყო, რომ ბრძოლის ბედი უცნობი იყო მანამ, სანამ ქალაქის კედლების მიმდებარე თხრილი მთლიანად გვამებით არ აივსო. აბდ ალ-რაჰმანის ჯარებმა მოიგეს ბრძოლა და შეძლეს ქალაქის აღებაც. Álvarez Martínez, Ursicino; Ursicinio Álvarez Martínez (1965). Historia General Civil y Eclesiástica de la Provincia de Zamora (primera ed.). Madrid: Editorial Revista de Derecho Privado. Ferrero Ferrero, Florián (2008). "La configuración urbana de Zamora durante la época románica". STVDIA ZAMORENSIA, Segunda Etapa. VIII. Zamora: 9–44.
სამორა (ქალაქი)

სამორა (ესპ. Zamora) — ქალაქი ესპანეთში, კასტილიისა და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში. ამავე სახელწოდების პროვინციის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დუეროს ნაპირებზე. ქალაქში დგას შუა საუკუნეების დროინდელი ოცდაოთხი რომანული ეკლესია, რის გამოც მას „რომანული ხელოვნების მუზეუმი“ უწოდებენ. სამორა ცნობილია იმითაც, რომ ევროპის მასშტაბით ყველაზე მეტი რომანული ეკლესია გვხვდება. სამორაში ყველაზე ცნობილი დღესასწაული წმინდა კვირაა (Semana Santa). Tourism in Zamora ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ჩიშტი-შარიფის რაიონი

ჩიშტი-შარიფის რაიონი (სპარს. چشتی شریف) — ავღანეთის რაიონი, მდებარე ჰერათის პროვინციაში. მას ესაზღვრება ჩრდილოეთით ბადღისის პროვინცია, დასავლეთით ობეს რაიონი, სამხრეთით და აღმოსავლეთით ღურის პროვინცია. მოსახლეობა შეადგენს 23,100 კაცს (2012). რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ჩიშტი-შარიფი. ავღანეთის რაიონები Map of Settlements ↑ Settled Population of Herat Province. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 October 2015. ციტირების თარიღი: 2014-06-12.
ფები

ფები (ლათ. Sayornis) — ფრინველთა გვარი ტირანისებრათა ოჯახისა. ცნობილია სამი სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ალასკიდან ჩრდილოეთ არგენტინის მთებამდე. ჩრდილოეთ ამერიკაში ყველაზე ცნობილი სახეობაა აღმოსავლური ფები (Sayornis phoebe), რომელიც სიგრძეში 18 სმ-მდეა; ზემოდან შეფერილია ერთფეროვან მოყავისფრო-მურად, ქვემოთ კი უფრო ღიაა. გამოსცემს „ჶი-ბი“-ს მსგავს ხმას. ხავსებისგან გაკეთებულ ბუდეს ტალახით ამაგრებს, აწყობს შვერილებზე, ხშირად ხიდების ქვეშაც. ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილის ღია ადგილებში ბინადრობს სეის ფები (Sayornis saya), რომელიც უფრო დიდი ზომისაა, ქვედა ნაწილი შეფერილია მოყვითალო-ყავისფრად. ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია შავი ფები (Sayornis nigricans), რომელიც გვხვდება აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთში მდებარე წყალსატევებიდან არგენტინამდე. სიგრძეში 16 სმ-მდეა, მცირედ ჩამორჩება აღმოსავლურ ფების; მისი სხეულის ზედა ნაწილი მუქია, მუცელი კი თეთრი. ბუნებაში არცერთ სახეობას საფრთხე არ ემუქრება და სამივეს პოპულაცია მზარდია. ↑ Sayornis — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ Phoebe. Encyclopedia Britannica online (2018). ციტირების თარიღი: 31 მაისი, 2024
სოტირ კოლეა

  სოტირ კოლეა (1872-1945) — ალბანელი ფოლკლორისტი, დიპლომატი და ალბანეთის ეროვნული გამოღვიძების აქტივისტი. თომა კაკორთან ერთად მას რილინდას უკანასკნელად ასახელებენ. სოტირ კოლია დაიბადა 1872 წლის 4 სექტემბერს სამხრეთ ალბანეთში, ბესტის გორიჩეს რაიონში (მაშინ ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი). მისი მამა კრისტო იყო ადვოკატი, რომელიც მუშაობდა როგორც იურიდიული მრჩეველი ფრანგული კომპანიის La Regie Des Tabacs-ისთვის, რომელსაც ჰქონდა თამბაქოს მონოპოლია ოსმალეთის იმპერიაში. ცხრა წლის ასაკში გადავიდა ბიტოლაში, სადაც ცხოვრობდა მისი ბიძა ილია, ამავე კომპანიის თამბაქოს ვაჭარი. ადგილობრივი ბერძნულენოვანი გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, იგი დაქირავდა La Regie Des Tabacs-ში და მუშაობდა მათ ოჰრიდის ფილიალში. 1896 წელს მუშაობდა ალბანური ენის მასწავლებლად კავალას ალბანურ თემში. 1899-1902 წლებში გადაიყვანეს კომპანიის დრამისა და კავალას ფილიალებში. მოგვიანებით კოლეა გადასახლდა ეგვიპტეში, სადაც აირჩიეს ადგილობრივი ორგანიზაციის მდივნად. ალბანეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო ლონდონის კონფერენციაზე გაგზავნილ დელეგაციაში რასიჰ დინოსთან, ფილიპ ნოგასთან და მეჰმედ კონიცასთან ერთად . 1913 წელს მან ფაიკ კონიცასთან ერთად მოაწყო ტრიესტის ალბანეთის კონგრესი . შვეიცარიაში დასახლების შემდეგ 1915 წლიდან 1919 წლამდე აქვეყნებდა ლოზანაში გაზეთს L'Albanie . 1919-20 წლებში იყო ალბანეთის დელეგაციის წევრი პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე და ფრანკო-ალბანურ ადმინისტრაციულ საბჭოში. 1920 წელს გადავიდა მადაგასკარში, შემდეგ კი საფრანგეთში, სადაც 1927 წლამდე ცხოვრობდა მარსელში . 1928 წლიდან 1937 წლამდე მსახურობდა ალბანეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორად , რომლის ტომი სამჯერ გაიზარდა მისი ვადის განმავლობაში. ზოგიერთი წყაროს თანახმად, კოლეამ მოიტანა კონსტანტინე ბერატელის იშვიათი კოდექსი, ქრისტიანული ლიტერატურის ნაწილი, რომელიც ცნობილია როგორც "Kodikët e Shqipërisë" ( ალბანური კოდექსი ), რომელიც აღმოაჩინა ილო მიტკე ქაფეზეზმა . 1937 წლიდან ცხოვრობდა ელბასანში, სადაც გარდაიცვალა 1945 წელს. მისი ნეკროლოგი დაწერა მისმა ახლო მეგობარმა, ენათმეცნიერმა მაჰირ დომიმ . 1944 წელს მისი ნაშრომი ალბანურ ანდაზებზე ერთი tufë proverba გამოიცა ტირანაში. 2002 წელს ალფრედ მოისიუმ დააჯილდოვა იგი ნაიმ ფრაშერის ორდენის ოქროს მედლით. ↑ Mano, Nini (July 3, 2010). „Sotir Kolea, dhunimi i një patrioti (pas vdekjes)“. Gazeta Shqip. დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 3, 2011. ციტირების თარიღი: 2011-07-05.
დიმიტრი (ვახტანგ III-ის ძე)

დიმიტრი — XIV საუკუნის ქართველი მეფისწული, საქართველოს მეფის ვახტანგ III-ის ძე. ჟამთააღმწერლის მიხედვით ვახტანგს გარდაცვალების (1308) შემდეგ „დარჩეს შვილნი ორნი: დიმიტრი და გიორგი. დიმიტრის დმანისი აქუნდა, და გიორგის — სამშვილდე“. გიორგის შესახებ სხვა არაფერია ცნობილი, დიმიტრი კი იხსენიება პეტრიწონის მონასტრის ღვთისმშობლის ხატის 1311 წლის წარწერაში მეფის ტიტულით. ზოგი მკვლევარის აზრით, დიმიტრის მცირე ხნით აღმოსავლეთ საქართველოს ტახტი ეპყრა, მაგრამ, როგორც ჩანს, დავით VIII-ის გარდაცვალების შემდეგ დიმიტრიმ დმანისში თავისი უფლებამოსილება „მეფის“ რანგში აიყვანა და რეალურად მხოლოდ დმანისის მხარის „პროვინციის მეფე“ იყო. კიკნაძე ვ., საქართველო XIV საუკუნეში, თბ., 1989. ნინიძე დ., „პროვინციის მეფეები" XIV–XV საუკუნეების საქართველოში, თბ., 1995. ზალდასტანიშვილი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 433.
აქდერე (არდეშენის რაიონი)

აქდერე (თურქ. Akdere) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 166 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Akdere Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Akdere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ბაჰათინფაშა

ბაჰათინფაშა (თურქ. Bahattinpaşa) — სოფელი დერეფაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 12 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ დერეფაზარიდან 3 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 198 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Bahattinpaşa Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Derepazarı Bahattinpaşa Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
არილი (ფინდიქლის რაიონი)

არილი (თურქ. Arılı) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 69 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 387 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Arılı Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Arılı Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
აქიამაჩი (ჰემშინის რაიონი)

აქიამაჩი (თურქ. Akyamaç) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 71 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 4 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 221 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Akyamaç Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Hemşin Akyamaç Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ელგუჯა კვეზერელი

ელგუჯა კვეზერელი (დ. 16 ნოემბერი, 1934, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 1995, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ქიმიკოსი, პოეტი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. იყო ქიმიის მეცნიერებათა კანდიდატი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დოცენტი. შეთხზა 50-მდე ეტიუდი, იყო მრავალი კონკურსის პრიზიორი. მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა მისი შემოქმედების ამსახველი წიგნი „პოეზია და საჭადრაკო პოეზია“ (2010). ელგუჯა კვეზერელი იოსებ კრიხელის მემორიალი, 1990 II-III პრიზი ამოხსნა: 1. e7 მფa6 2. e8ლ კ:e8 3. ეe8 მh7 4. a4! მf8! 5.ეd8 შავებს ორი გაგრძელება აქვს, მაგრამ ორივეჯერ თვითონ ხვდებიან ცუგცვანგში. 5. ... h1ლ 6. ეd7 ლh7 7. ეc7! ლ:c7 პატი. 5. ... h1ე 6. ეd7 ეh7 7. ეb7! ე:b7 პატი. გიორგაძე თ., ქართული ჭადრაკის მატიანე, ნაწ. I, თბ., 1995. — გვ. 50. გიორგაძე თ., ქართული ჭადრაკის მატიანე, ნაწ. II, თბ., 1997. — გვ. 330. კვეზერელი ელგუჯა, პოეზია და საჭადრაკო პოეზია, თბ., 2010.
დიმიტრიოსი

დიმიტრიოსი — IX საუკუნის ქართველი ბერი, გრიგოლ ხანძთელის მოწაფე, რომელიც „შერაცხილ იყო პირველთა თანა მოწაფეთა მისთა“. დიმიტრიოსი იხსენიება იმ სასულიერო პირთა გვერდით, „რომელთაგან მრავალნი უდიდესსა საზომსა მონაზონებისასა მიწევნულ იყვნენ და სასწაულნი დიდნი მათ მიერ იქმნებოდეს ხორცთა შინა ყოფასა მათსა და შემდგომად სიკვდილისა მათისა“. ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხილია წმინდანად და მოიხსენიება კლარჯეთის უდაბნოს ღირს მამათა და დედათა შორის 5 (18) ოქტომბერს. ქართველ წმინდანთა ცხოვრებანი, თბ. – ათენი, 2003. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 435.
ლევ ვლასენკო

ლევ ვლასენკო (რუს. Лев Никола́евич Вла́сенко; დ. 24 დეკემბერი, 1928, თბილისი — გ. 23 აგვისტო, 1996) — საბჭოთა პიანისტი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1991) 1946-1948 წლებში სწავლობდა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, პედაგოგი ა. ვირსალაძე (ფორტეპიანო), 1953 წლიდან - მოსკოვის კონსერვატორიაში, პედაგოგი ი. ბ. ფლიერი (ფორტეპიანო), 1958 წლიდან მისივე ხელმძღვანელობით ასპირანტურაში. პარალელურად სწავლობდა მოსკოვის უცხო ენათა ინსტიტუტის საღამოს განყოფილებაზე, რომელიც დაამთავრა 1954 წელს. თავისუფლად ფლობდა ინგლისურ, ფრანგულ, იტალიურ ენებს. 1952 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, ჯერ მოსკოვის გნესინების სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, 1957 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, 1965 წლიდან დოცენტი, 1976 წლიდან პროფესორი. 1956 - ფერენც ლისტის სახელობის საერთაშორისო კონკურსი(ბუდაპეშტი), I პრემია 1958 - პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსი, II პრემია, (მოსკოვი) 1965 - უდმურტეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი 1966 - რსფსრ დამსახურებული არტისტი 1981 : რსფსრ სახალხო არტისტი 1991 : სსრკ სახალხო არტისტი ლევ ვლასენკო — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Lev Vlassenko Piano Competition ↑ Library of Congress Authorities — Library of Congress. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454"></a> ↑ ВЛАСЕНКО Лев Николаевич ↑ Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3084 О присвоении Власенко Л. Н. почетного звания Народный артист СССР
დიმიტრის მონასტერი

დიმიტრის მონასტერი — ქართული მონასტერი იერუსალიმში, მდებარეობს იაფოს ჭიშკარსა და წმინდა მხსნელის მონასტერს შორის. აგებული უნდა იყოს XIV საუკუნის პირველ ნახევარში მეფე გიორგი ბრწყინვალის დროს. XVIII საუკუნის ქართველი ავტორის ტიმოთე გაბაშვილის „მიმოსვლაში“ დაცული ცნობით „წმიდის დიმიტრის მონასტერი“ აუშენებიათ „ქსნის ერისთავს შალვას, ვირშელს ივანეს, და მათი მოჴსენებაც მუნ არს“. „მიმოსვლის“ ერთ-ერთი ხელნაწერი იხსენიებს მხოლოდ „ქსნის ერისთავთ ვირშელს შალვას“. ერისთავ შალვა ქვენიფნეველის სახელზე იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში შედგენილია ორი აღაპიც. მეფე გიორგი V-ის მიერ ეგვიპტესა და იერუსალიმში გაგზავნილმა შალვა ერისთავის ძე პიპამ, სავარაუდოდ, გამგზავრებისას თავისი მამა-ბიძის მიერ გატანებული შესაწირავიც წაიღო, რითაც ახალი მონასტერი ააგეს და, შესაბამისად, სამშენებლო წარწერაში მათი სახელები უკვდავყვეს. XVII საუკუნის ბოლოდან მონასტერი ბერძენთა ხელში გადავიდა. გაბაშვილი ტ., მიმოსლვა, ე. მეტრეველის გამოც., თბ., 1956. მეტრეველი ე., მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის (XI–XVII სს.), თბ., 1962. მამისთვალიშვილი ე., ქართველები და ბიბლიური სამყარო, გორი, 1998. მამისთვალიშვილი ე., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
კუდჯაგრიანები

კუდჯაგრიანები, ჯაგრკუდიანები (ლათ. Thysanura) — მაღალორგანიზებული პირველადუფრთო მწერების რიგი ფეხსასხსრიანთა ტიპისა. აქვთ წვრილი, წაგრძელებული სხეული (10-20 მმ სიგრძისა), მღეჭავი პირის ორგანო, წაგრძელებული ყბის საცეცები, მრავალნაწევრიანი გრძელი ულვაშები, სარბენი ფეხები. ფასეტურ თვალებს შორის 2-3 მარტივი თვალი აქვთ. პირის აპარატი მღრღნელი ტიპისაა. მუცელი 11 ნაწილადაა დანაწევრებული და 3 გრძელი ჯაგრისებრი ძაფით (2 ცერკი, 1 კუდის ძაფი) ბოლოვდება. ცოცხლობენ 3 წლამდე. გავრცელებული არიან ყველგან. ბინადრობენ ქვებს შორის, კლდეებზე, ნიადაგში, ჭიანჭველის ბუდეებში, სახლებში (ნესტიან ადგილებში). კუდჯაგრიანები მრავლდებიან კვერცხებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 55. მ. სეფერთელაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 523. Thysanura დაარქივებული 2016-01-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Virginia Extension Service Article (ინგლისური)
აქაია (არდეშენის რაიონი)

აქაია (თურქ. Akkaya) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 54 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 8 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 271 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Akkaya Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Akkaya Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
არიჯილარი (არდეშენის რაიონი)

არიჯილარი (თურქ. Arıcılar) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 68 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 28 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 10 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Arıcılar Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Arıcılar Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
არმაღანი (არდეშენის რაიონი)

არმაღანი (თურქ. Armağan) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 8 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 536 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Armağan Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Armağan Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.