laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბატანგ-აის ეროვნული პარკი

ბატანგ-აის ეროვნული პარკი (მალ. Taman Negara Batang Ai) — ეროვნული პარკი მალაიზიაში, სარავაკის შტატში. მდებარეობს ქალაქ კუჩინგიდან 250 კმ-ით აღმოსავლეთით მოიცავს სულ 24 კმ²-ზე გადაჭიმულ ტროპიკულ წვიმის ტყეებს, სადაც გავრცელებულია რამდენიმე უიშვიათესი, დაცული ცხოველი. პარკში მდებარეობს ჰიდროელექტროსადგურისთვის შექმნილი ხელოვნური წყალსატევი. ეროვნულ პარკად გამოცხადდა 1991 წელს და სულ მალე საკმაოდ პოპულარული გახდა როგორც ადგილობრივებში, ისე ტურისტებში, მიუხედავად ინფრასქტრუქტურის ნაკლებობისა. არეალში გადაადგილება ძირითადად ნავებით ხდება. სველ, დიპტეროკარპულ ტყეებში ბინადრობს ორანგუტანი, გიბონი. ადგილობრივ მოსახლეობას ძირითადად იბანის ხალხი შეადგენს; ტურისტებს შორის პოპულარულია ტურები მათი სახლების სიახლოვეს. პარკის მენეჯმენტში აქტიურადაა ჩართული ადგილობრივი საზოგადოება. პარკის დაცვის ხელშეწყობის მიზნით, მათ შექმნილი აქვთ კოოპერატივი. მალაიზიის ეროვნული პარკების სია Sarawak Forestry Hilton Batang Ai Longhouse Resort Aiman Batang Ai Resort and Retreat
ტაგანროგის სურბ-აკობის ეკლესია

ტაგანროგის სურბ-აკობის ეკლესია (რუს. Церковь Сурб Акоб; სომხ. Սուրբ Հակոբ եկեղեցի) — ყოფილი ეკლესია ქალაქ ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. აგებულია 1900-1901 წლებში. ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 62. დონის მიწაზე სომხების დასახლება დაიწყო ორი საუკუნის წინ. XVIII საუკუნეში ეკატერინე II-მ გამოსცა ბრძანებულება ყირიმიდან სომხების გადასახლების შესახებ აზოვისპირეთში. 1779 წელს ათასი სომეხი გადაასახლეს დონის მიწაზე, ძირითადად სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. ასევე დასახლდნენ ტაგანროგში. XIX საუკუნიდან ტაგანროგში ცხოვრობს ათასამდე სომეხი. მათი საეკლესიო ცხოვრების სრულყოფისათვის აუცილებელი იყო ეკლესიის აშენება. 1895 წელს ადგილობრივ სომხურ მოსახლეობას გაუჩნდა ეკლესიის აშენების იდეა. ეკლესიის მშენებლობისათვის ადგილი შესწირა ვაჭარმა, თამბქოს ფაბრიკის მფლობელმა, ეროვნებით სომეხმა იაკობ სერებრიაკოვმა. სომეხი-გრიგორიანელებისათვის ეკლესიის მშენებლობის საკითხების განხილვაში მონაწილეობდა ასევე მოსკოველი ვაჭარი შორნიკოვი. იაკობ სერებრიაკოვმა ეკლესიის მშენებლობისათვის მრევლს გადასცა საკუთარი სამფლობელო ბერძნების ქუჩა № 50-ში (ამჟამად 62). 1897 წელს მშენებლობის საკითხი გადაწყდა და დაიწყო სახსრების შეგროვება. შემომწირველები იყვნენ მდიდარი მეწარმეები, მათ შორის: ძმები ადაბაშევები, ძმები ბაღდასაროვები, მარდიროსოვი, ტერ-არუთინოვი, ოგანესიანცი, ხალდრიმიანცი და სხვა. 1897 წელს ნახიჩევან-ბესრაბაიის კონსისტორიამ მიმართა ეჩმიაძინის წმინდა სინოდს მიეცა თანხმობა ტაგანროგში სამლოცველო სახლის მშენებლობის შესახებ. 1899 წლის 12 აგვისტოს სასულიერო საქმეთა დეპარტამენტმა გასცა თანხმობა ტაგანროგში ეკლესიის მშენებლობის შესახებ და 1900 წლის 21 მაისს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი. 1901 წლის ოქტომბერში ეკლესია ააშენეს. ეკლესია ააგეს სომხურ-გრიგორიანულ სტილში. მისი განსაკუთრებული დეტალი იყო კონუსისებური გუმბათი და ცალკე მდგომი სამრეკლო. ეკლესია აკურთხეს წმინდა იაკობის სახელზე, რომლის სახელობის დღესასწაულს აღნიშნავენ ოქტომბერში. 1904 წელს ეკლესიაში დააყენეს კანკელი. ეკლესია აკურთხეს 1906 წლის 19 მარტს. ეკლესიის საკურთხებლად დონის ნახიჩევანიდან ჩავიდა არქიმანდრიტი მუშე და მღვდელთმსახურები. ეკლესიის პირველი სტაროსტა გახდა ს. ადაბაშევი, პირველი მღვდელი - ოვანეს ოქსენტიანცი. 1913 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 1922 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, ეკლესიიდან გაიტანეს ჯვარი, ხუთი ვერცხლის ხატი და სხვა საეკლესიო განძი. 1929 წელს, ქალაქის საბჭოს № 1151 დადგენილების მიხედვით ტაგანროგის ყველა ეკლესია გადაკეთდა კლუბად და ხორბლის საწყობად. ეკლესიის დანგრევა დაიიწყო 1930 წელს. საბოლოოდ ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს სამსართულიანი საცხოვრებელი სახლი. Вартанян В.Г., Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001 Е.И. Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М., 2013 Церковь Сурб Акоб (Таганрог) Армянская церковь Таганрога დაარქივებული 2017-02-12 საიტზე Wayback Machine. Армянские храмы Нахичевани на Дону დაარქივებული 2017-04-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Гаврюшкин О.П. "По старой Греческой". д. 63. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-11. ციტირების თარიღი: 2017-04-16.
სუვოროვის ძეგლი (აქსაი)

სუვოროვის ძეგლი (რუს. Памятник Суворову) — ძეგლი აქსაიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 2013 წელს. ძეგლის ავტოორია მოქანდაკე ანატოლი დემენტიევი. გენერალ-პორუჩიკი ალექსანდრე სუვოროვი 1777 წელს დაინიშნა ყუბანის კორპუსის აზოვისპირეთის კომენდანტად. ყუბანის გზაზე აუცილებლად უნდა გაველო წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე, რომელიც ომის დროს იყო რუსეთის ჯარების ბაზა. სუვოროვმა ყუბანში სამთვიანი ყოფნის პერიოდში მოახდინა გამაგრების სისტემის მოწყობა, მოახდინა თავდაცვის ხაზის ორგანიზება. მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე მოახდინა ოთხი ციხესიმაგრის აგება. სუვოროვი დონის მხარეს მეორედ ესტუმრა 1782 წელს ოჯახთან ერთად. ამ პერიოდში წმინდა დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო კორპუსის შტაბი. სუვოროვის თხოვნით იმპერატორ ეკატერინე II-სადმი, ყირიმელი სომხები დაასახლეს დონის ტერიტორიაზე, მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები: ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. როსტოვის ოლქში სუვოროვის ათზე მეტი ძეგლი დგას. 2013 წელს ქალაქ აქსაიში დადგეს მხედართმთავრის კიდევ ერთი ძეგლი. ძეგლი დადგეს 22-ე სპეციალური დანიშნულების ბრიგადის ტერიტორიაზე, დიდების ხეივნის დასაწყისში. XVIII საუკუნის 80-იან წლებში ამ ადგილიდან ახლოს მდებარეობდაყუბანის კორპუსის მეთაურთა შტაბი. ძეგლი დადგეს დონის სუვოროვ-ნახიმოვის კავშირის დაფინანსებით. მხედართმთავარ ალექსანდრე სუვოროვის ძეგლი დადგეს სუვოროვის სამხედრო და ნახიმოვის სამზედრო-საზღვაო სკოლის დაარსების 70 წლისთავის აღსანიშნავად. ძეგლი არის ბრინჯაოს ბიუსტი, რომელიც დგას კვარცხლბეკზე. კვარცხლბეკზე დაკრულია მემორიალური დაფა, რომელზეც წარწერაა ძეგლი შემოსაზღვრულია. ძეგლი დაამზადეს ქალაქ კრაპოტკინში. მისი საერთო მასა ორი ტონაა, საიდანა 1 200 კგ. თავად სუვოროვის ბიუსტია. ძეგლი დადგეს „სუვოროვ-ნახიმოვის კადეტთა კავშირის“ ინიციატივით. ძეგლის სიმაღლეა 3,6 მეტრი. Агуренко Б. Александр Суворов, гениальный полководец/ Б. Агуренко// Вечерний Ростов.- 2002.- 4 февр.-С. 2. Бормотов В. «Потомство мое прошу брать мой пример»/ В. Бормотов// Резонанс.- 1999.- № 10. Вартанов Э. Он был необъяснимым чудом/ Э. Вартанов// Наше время.- 2010.- 22 янв. Корольченко А. В крепости Ростовской/ А. Корольченко//Приазовский край.- 1993.- 19 авг. Рудик Ю. Из фельдмаршалов – в генералиссимусы/Ю. Рудик// Вечерний Ростов.-1999.- 1 марта. Чеботарев В. Александр Суворов на Дону и Северном Кавказе/ В. Чеботарев// Приазовский край.- 2005.- 24 нояб. В Аксае установят памятник великому русскому генералиссимусу Суворову В Аксае открыли памятник Александру Суворову В Аксае открыли памятник Александру Суворову[მკვდარი ბმული]
ქაიხოსრო III გურიელი

ქაიხოსრო III გურიელი (გ. დაახლოებით 1747 შემდეგ) — გურიის მთავარი 1717 წელს. მამია III გურიელის ვაჟი. მთავრად გახდომამდე ბერად იყო შემდგარი. 1716 წელს ხელისუფლება წაართვა ძმას, გიორგი IV გურიელს დედის, ელენე აბაშიძისა და დადიანის დახმარებით. გიორგიმ უკან დაიბრუნა ტახტი 1717 წელს. ქაიხოსრო ქართლის სამეფოს შეეხიზნა (მისი პაპიდა, თუთა, ვახტანგ VI-ის დედა იყო) და 1724 წელს ვახტანგ VI-თან ერთად რუსეთის იმპერიაში წავიდა. მას თან ახლდა სამი აზნაური და ოთხი მსახური. 1730 წელს რუსეთში დაბადა მისი შვილი სტეფანე გურიელი. რუსეთში შევიდა იმპერიის სამხედრო სამსახურში, 1738 წელს ჩაირიცხა ქართველ ჰუსართა ასეულში პორუჩიკის წოდებით. 1741 წლიდან გახდა ასეულის მეთაური. მთავრობისგან მიიღო მამული უკრაინაში და 35 კომლი ყმა. 1741 წელს ჰუსართა ასეულის ბაზაე შეიქმნა ჰუსართა პოლკი და ქაიხოსრო გურიელი გახდა მისი მეთაური. 1741-1743 წლებში მონაწილეობდა შვედეთთან ომში. 1742 წლის სექტემბერში პოლკი გენერალ-ფელდმარშალ ლასის ბრძანებით წაიყვანა ფრონტიდან უკრაინაში.1747 წელს რეკომენდაცია გაუწია დავით გურამიშვილისვის პრაპორშჩიკის წოდების მინიჭებას. ქაიხოსროს შვილი, სტეფანე გურიელი და შვილიშვილი, ივანე გურიელი, რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები იყვნენ. ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 444. ჩხატარაიშვილი ქ., გენერალი ივანე გურიელი, ცისკარი, თბილისი, 1973. — გვ. 155-158. ↑ სოსელია, ო. (1954). „ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური დაშლის ისტორიიდან“, მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, ნაკვეთი XXX. თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, გვ. 133.  ↑ 2.0 2.1 ყუბანეიშვილი, ს. „„დავით გურამიშვილი ქართულ ჰუსართა პოლკში“ გვ. 38, 42, 67, 82, 83 142 — 1955 წ"
სუვოროვის ძეგლი (ნოვოჩერკასკი)

სუვოროვის ძეგლი (რუს. Памятник Суворову) — ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 2004 წელს. ძეგლის ავტორია მოქანდაკე სერგეი ოკუნევი. როსტოვის ოლქში შემთხვევით არ დგას ალექსანდრე სუვოროვის 10-ზე მეტი ძეგლი. მისი სახელი ეწოდება ქუჩებსა და სასწავლო დაწესებულებებს. სუვოროვი მუშაობდა და ხშირად სტუმრობდა დონის მხარეს. გენერალ-პორუჩიკი ალექსანდრე სუვოროვი 1777 წელს დაინიშნა ყუბანის კორპუსის აზოვისპირეთის კომენდანტად. ყუბანის გზაზე აუცილებლად უნდა გაველო წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე, რომელიც ომის დროს იყო რუსეთის ჯარების ბაზა. სუვოროვმა ყუბანში სამთვიანი ყოფნის პერიოდში მოახდინა გამაგრების სისტემის მოწყობა, მოახდინა თავდაცვის ხაზის ორგანიზება. მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე მოახდინა ოთხი ციხესიმაგრის აგება. სუვოროვი დონის მხარეს მეორედ ესტუმრა 1782 წელს ოჯახთან ერთად. ამ პერიოდში წმინდა დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო კორპუსის შტაბი. სუვოროვის თხოვნით იმპერატორ ეკატერინე II-სადმი, ყირიმელი სომხები დაასახლეს დონის ტერიტორიაზე, მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები: ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. ნოვოჩერკასკში 2004 წელს სუვოროვის კიდევ ერთი ძეგლი დადგეს. იგი მდებარეობს რუსეთის შინაგან სამინისტროს სუვოროვის სახელობის სამხედრო სასწავლებლის მახლობლად. ნოვოჩერკასკში სხვადასხვა დროს მუშაობდა სუვოროვის ორი სამხედრო სასწავლებელი. ერთი ფუნქციონირებდა 1943 წლიდან 1963 წლამდე, ხოლო მეორე ამჟამადაც ფუნქციონირებს. მეორე სასწავლებლის ხელმძღვანელობა, მასწავლებლები და მოსწავლეები იყვნენ ქალაქში გენერალისიმუსის ძეგლის დადგმის ინიციატორები. სუვოროვის სახელს ატარებს შსს-ს სასწავლებელი. ძეგლის დასადგემლად გამოაცხადეს კონკურსი. კონკურსის განმარჯვებულები გახდნენ მოქანდაკეთა კოლექტივი დონის როსტოვიდან, რომელთაც ხელმძღვანელობდა ტატიანა იაგოდიცნაია. პროექტის განხორციელება დაევალა მოქანდაკე სერგეი ოკუნევს. ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 2004 წლის 17 დეკემბერს შსს-ს სასწავლებლის კედელთან. ძეგლი ბრინჯაოს ბიუსტია, რომელიც დგას მრგვალ, მარმარილოს კვარცხლბეკზე. კვარცხლბეკზე არის წარწერა „გენერალისიმუსი ალექსანდრე ვასილის ძე სუვოროვი 1730-1800“. ძეგლის ახლოს ორივე მხარეს დგას თითო ქვემეხი. Агуренко Б. Александр Суворов, гениальный полководец/ Б. Агуренко// Вечерний Ростов.- 2002.- 4 февр.-С. 2. Бормотов В. «Потомство мое прошу брать мой пример»/ В. Бормотов// Резонанс.- 1999.- № 10. Вартанов Э. Он был необъяснимым чудом/ Э. Вартанов// Наше время.- 2010.- 22 янв. Корольченко А. В крепости Ростовской/ А. Корольченко//Приазовский край.- 1993.- 19 авг. Рудик Ю. Из фельдмаршалов – в генералиссимусы/Ю. Рудик// Вечерний Ростов.-1999.- 1 марта. Чеботарев В. Александр Суворов на Дону и Северном Кавказе/ В. Чеботарев// Приазовский край.- 2005.- 24 нояб. [მკვდარი ბმული] Описание Памятник А.В. Суворову Памятник Суворову
გენეზისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გენეზისი შეიძლება აღნიშნავდეს: გენეზისი — წარმოშობა, გაჩენა გენეზისი — ფილოსოფიური კატეგორია გენეზისი — ნიადაგის წარმოშობა და განვითარება
საღვთო ლიგა (1684)

საღვთო ლიგა — ანტიოსმალური კოალიცია, რომელიც შეიქმნა რომის პაპის, ინოკენტი XI-ის ინიციატივით 1684 წელს, ვენის ბრძოლაში ოსმალების სასტიკი მარცხიდან მალევე. კოალიციის მიზანი იყო ოსმალეთის იმპერიის დამარცხება დიდ თურქულ ომში. საღვთო ლიგაში, თავდაპირველად, პაპის ოლქი, საღვთო რომის იმპერია ლეოპოლდ I-ის მეთაურობით, პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა იან III სობესკის მეთაურობით და ვენეციის რესპუბლიკა გაერთიანდნენ. 1686 წელს კოალიციას შეუერთდა რუსეთის სამეფოც. საღვთო ლიგის წევრებმა დიდ თურქულ ომში აბსოლუტურ გამარჯვებას მიაღწიეს. გაათავისუფლეს ცენტრალური ევროპის მნიშვნელოვანი ქალაქები, რომელიც ოსმალეთის იმპერიას საუკუნეზე დიდი ხნის განმავლობაში ჰქონდათ დაკავებული. 1686 წელს აიღეს ბუდა, 1687 წელს მოჰაჩის ბრძოლაში გამარჯვების შედეგად დაიკავეს უნგრეთი, 1688 წელს — ბელგრადი. საღვთო ლიგისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ზენტის ბრძოლაში გამარჯვება გამოდგა, 1697 წელს. ბრძოლიდან ორი წლის შემდეგ კარლოვიცში გაიმართა კონგრესი, რომელზეც დაიდო ზავი. მისი მიხედვით ოსმალეთის იმპერიამ დათმო უნგრეთი, პოდოლია, უკრაინის ნაწილი და აზოვი. ამის შემდეგ, კოალიცია დაიშალა. ↑ 1684: The Holy League of Blessed Pope Innocent XI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 April 2016. ციტირების თარიღი: 3 April 2016. ↑ Roman, Eric (2003) Austria-Hungary & the Successor States: A Reference Guide from the Renaissance to the Present, Online-Ausg., New York: Infobase Pub., გვ. 587. ISBN 9780816074693.
საქართველოს საკათალიკოსო საბჭო

საქართველოს საკათალიკოსო საბჭო — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი მმრთველი ორგანო 1917-1934 წლებში, შედგებოდა როგორც სასულიერო ისე საერო პირებისაგან. საკათალიკოსო საბჭო შემოღებული იქნა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველ ადგილობრივი კრებაზე 1917 წლის 17 სექტემბერს, საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულებით. წევრების არჩევნები გაიმართა იმავე დღეს. საკათალიკოსო საბჭოს ჩაანაცვლა საქართველოში გაუქმებული რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სინოდალური მმართველობა. საბჭოს დაარსებისთანავე საეკლესიო კრებაზე აირჩიეს ოთხი საბჭოს წევრი: რაფიელ ივანიცკი, პავლე ინგოროყვა, პეტრე ბარათაშვილი და ქრისტეფორე კაპანაძე, რომელთაც დაევალათ შეემუშავებინათ ეკლესიის მიმდინარე მდგომარეობა, ჩამოეყალიბებინათ მისი მართვა-გამგეობის ფუნქციები, თვალყური ედევნებინათ თუ რამდენად შესაბამისობაში იქნებოდა საეკლესიო კრების მიერ მირებული მართვა-გამგეობის დებულებანი და წლის თავზე მოწვეულ საეკლესიო კრებაზე გაეკეთებინათ მოხსენება. გაუქმდა 1934 წელს 31 მაისს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეშვიდე ადგილობრივ კრებაზე, ხოლო მის ნაცვლად შეიქმნა საქართველოს წმინდა სინოდი, რომლის წევრები მხოლოდ სასულიერო პირები უნდა ყოფილიყვნენ. „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი“, თბ., 1976, გვ. 110-111 თალაკვაძე ნ., „მოქალაქე მღვდლის დღიურიდან“, თბ.: ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი, 2013, ISBN 978-99940-28-77-1.
პლატოვის ძეგლი (კამენსკ-შახტინსკი)

პლატოვის ძეგლი (რუს. Памятник Платову) — ძეგლი კამენსკ-შახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება ატამან მატვეი პლატოვს. გაიხსნა 2003 წლის 14 ოქტომბერს. დონის კაზაკების ატამანის, კავალერიის გენერლის (1809 წ.), ალექსანდრე სუვოროვის თანამებრძოლის მატვეი ივანეს ძე პლატოვის (1751-1818 წწ.) ძეგლი, რომელიც მონაწილეობდა რუსეთის ყველა ბრძოლაში და ომში, რომელიც გაიმართა XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნის დასაწყისში, კამენსკ-შახტინსკში დადგეს 2003 წელს. ატამანის ინიციატივით დაარსდა სტანიცა კამენსკაია. ძეგლი არის ატამანის ბიუსტი, რომელიც დგას კვარცხლბეკზე. პლატოვის ძეგლი გაიხსნა 2003 წლის 14 ოქტომბერს, ღვთისმშობლის კვართის დღესასწაულზე, რომელსაც განსაკუთრებით პატივს მიაგებენ დონელი კაზაკები. ძეგლი დადგეს კამენსკ-შახტინსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიის გვერდით ატამან პლატოვის მოედანზე. შემოსაზღვრულია აჟურული მეტალის ღობით, რომელიც დამაგრებული აქვს აგურის პატარა ბოძებს. 1921 წელს კამენსკ-შახტინსკში დაარსდა ამჟამინდელი პლატოვის მოედანი. მოედანი ჩამოაყალიბეს მას შემდეგ, რაც დაანგრიეს პეტრე და პავლე მოციქულების სახელობის ტაძარი, რომელიც აგებული იყო გუმბათამდე, მაგრამ პირველი მსოფლიო ომის დაწყების გამო მისი მშენებლობა შეწყდა. მოედანმა მიიღო პეტრე-პავლეს მოედნის სახელი. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში მოედანმა მიიღო საბჭოთა რევოლუციონერის, საბჭოთა სამხედრო მოღვაწის, გენერალ-პოლკოვნიკ ეფიმ შჩადენკოს სახელი, რომელიც წარმოშობით იყო სტანიცა კამენსკაიიდან (ამჟამად კამენსკ-შახტინსკი). 2010 წლის სექტემბერში მოედანს გადაარქვეს სახელი მატვეი პლატოვის პატივსაცემად. მოედანზე დადგეს სამახსოვრო სტელა და პლატოვის ბიუსტი. მოედანზე ასევე დადგეს მემორიალური ფილა წარწერით „პლატოვის მოედანი“. Памятник М.И. Платову დაარქივებული 2017-04-22 საიტზე Wayback Machine. Бюст атамана М. И. Платова (Каменск-Ша́хтинский) Памятник атаману Платову დაარქივებული 2017-03-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ М. Кочергин. Платов, Иван Матвеевич (ст.) // Русский биографический словарь : в 25 томах / Под наблюдением председателя Императорского Русского Исторического Общества А. А. Половцева. — СПб., 1905. — Т. 14: Плавильщиков — Примо
პლატოვის ძეგლი (სემიკარაკორსკი)

პლატოვის ძეგლი (რუს. Памятник Платову) — ძეგლი სემიკარაკორსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება კავალერიის გენერალს, XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნაზე ყველა რუსული ბრძოლის მონაწილეს, დონის კაზაკთა ატამან მატვეი პლატოვს. გაიხსნა 2010 წელს. მატვეი ივანეს ძე პლატოვი დაიბადა დონის კაზაკტა დედაქალაქ ჩერკასკში (ამჟამად სტაროჩერკასკაია). დონის კაზაკების გმირი 47 წლის მანძილზე მონაწილეობდა ომებში. მ. პლატოვი იყო რუსეთ-ოსმალეთის ომების მონაწილე, ალექსანდრე სუვოროვის თანამებრძოლი, მონაწილეობდა ოჩაკოვოსა და იზმაილის აღებაში, 1812 წლის რუსეთ-საფრანგეთის ომის გმირი დონის კაზაკების სამხედრო ატამანი. რუსეთის არმიის საზღვარგარეთულ ლაშქრობებში მ. პლატოვი მეთაურობდა კაზაკთა კორპუსს. მისი ხელმძღვანელობით კაზაკებმა გაიმარჯვეს ფრანგულ, ოსმალურ და თათართა ჯარებზე. 2010 წელს როსტოვის ოლქის ქალაქ სემიკარაკორსკში ატამანისა და მისი დამსახურების პატივსაცემად გახსნეს ძეგლი. ძეგლის დადგმის ინიციატორები იყვნენ პარტია სამართლიანი რუსეთის ადგილობრივი ორგანიზაციის წარმომადგენლები და თადარიგის ოფიცერთა გაერთიანება. ძეგლი დადგეს კაზაკების, ფერმერებისა და ქალაქების სემიკარაკორსკის, ნოვოჩერკასკის, ვოლგოდონსკისა და ტალინის მეწარმეთა ფინანსებით. ძეგლის ავტორია როსტოველი მოქანდაკე ვლადიმერ ბელიაკოვი. მატვეი პლატოვის ძეგლი დგას მცირე კვარცხლბეკზე, რომელიც თავის მხრივ დგას ქვების გორაზე. ბრინჯაოს სკულპტურა წარმოდგენილია მთელი ტანით. ატამანი დგას ჰუსარების მუნდირით. კვარცხლბეკზე დამაგრებულია ფილა ძეგლის აღწერით. ძეგლის მიმდებარე ტერიტორია კეთილმოწყობილია. Семикаракорск. Бюсты известных земляков В Семикаракорске открыт памятник атаману Платову.[მკვდარი ბმული] Памятник Платову в Семикаракорске В городе Семикаракорске Ростовской области открыт памятник атаману Платову В Семикаракорске Ростовской области открыт памятник атаману Платову ↑ На Дону открыли памятник атаману Платову[მკვდარი ბმული]
ნიშნობა

ნიშნობა, დანიშვნა, დაწინდვა, დაბელგვა — ვაჟის მიერ ქალის საცოლედ დაბევება. გავრცელებული იყო მსოფლიოს მრავალ ხალხში და ქორწინების ერთ-ერთ სავალდებულო წინაპირობას წარმოადგენდა. ნიშნობამ დროთა ვითარებაში ქართველებშიც და სხვა ხალხებშიც მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა, მაგრამ ბოლომდე მაინც წესად დარჩა ვაჟის მიერ საცოლისათვის რაიმე ნივთიერი ნიშნის (ძველი ქართული წინდი, ნიშანი, ბელგა) მიტანა. საქართველოში ისტორიულად ქალის დაწინდვის ანუ დანიშვნის სხვადასხვა წესი იყო ცნობილი (აკვანში დანიშვნა, მცირეწლოვანთა დანიშვნა, გარიგებით დანიშვნა და სხვა). თუმცა ნიშნობის ეს წესები საქართველოს ცალკეულ რეგიონებში გარკვეული თავისებურებებით ხასიათდებოდა, მთავარი მომენრები მაინც საერთო ჰქონდათ: მოყვრობაზე შეთანხმების ინიციატორად გამოდიოდა ვაჟის მხარე, რაც გამოიხატებოდა ქალის ოჯახში მისი შუაკაცის მისვლით და საპატარძლოს თხოვნით. მატერიალური პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა ვაჟის ოჯახს, რომელიც ვალდებული იყო, ადგილობრივი წეს-ჩვეულების შესაბამისად, ქალის ოჯახისა და საპატარძლოსათვის მიერთმია საჩუქრები და ძღვენი (მ. შ. უპირველეს ყოვლისა, სანიშნო ბეჭედი). ქალის ოჯახის მიერ ნიშნის მიღება დამოყვრების ნიშნად ნიშნობის რიტუალის შესრულება და ქალ-ვაჟის დალოცვა ქორწინების აუცილებელ პირობად იყო მიჩნეული და მისი დარღვევა დანაშაულად ითვლებოდა. ითონიშვილი ვ., ქსე, ტ. 7, გვ. 453, თბ., 1984
გიორგი ნიორაძე

გიორგი ყაფლანის ძე ნიორაძე (დ. 12 დეკემბერი [ძვ. სტ. 30 ნოემბერი], 1886, შროშა, ზესტაფონის რაიონი — გ. 10 დეკემბერი, 1951, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი და პედაგოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. სწავლობდა თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტში. 1921 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1910-1917 წლებში იყო ქუთაისის საქალაქო სასწავლებლისა და მუშათა საღამოს კურსების მასწავლებელი; ატარებდა ლექციებს ღარიბ მოსწავლეთა სასარგებლოდ; უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იქვე დატოვეს საპროფესოროდ მოსამზადებლად; 1920-1922 წლებში აწარმოებდა არქეოლოგიურ გათხრებს; 1922-1924 წლებში სწავლობდა ჯერ ბერლინის, ხოლო შემდეგ ჰამბურგის უნივერსიტეტში და მიიღო არქეოლოგის კვალიფიკაცია; 1925 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის განყოფილების გამგე; 1926 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი; 1927 წელს მისი ხელმძღვანელობით გაითხარა ადრინდელი რკინის ხანის ორმოსამარხი ზემო ავჭალაში, 1930 წელს მტკვარ — არაქსის კულტურის ადრეული ძეგლი დიდუბეში; 1934 წლიდან არქეოლოგიის კათედრის გამგე; 1933 წლიდან პროფესორი, 1935 წლიდან ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი; 1935 წელს დაინიშნა საქართველოს არქეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორად; 1933–1943 წლებში განაგებდა ენის, ისტორიის და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის(შემდგომში ისტორიის ინსტიტუტი) არქეოლოგიის განყოფილებას; მისი არქეოლოგიური გამოკვლევები მოიცავს ქრონოლოგიური დიაპაზონის ძეგლებს ქვის ხანის მღვიმე საცხოვრისებიდან ფეოდალურ ხანამდე; ეთნოლოგიურ-ანთროპოლოგიური გამოკვლევები ეძღვნება ქართველების, ოსების, კავკასიისა და ციმბირის ხალხთა ყოფას, რელიგიას, ზოგადად კულტურისა და ისტორიის საკითხებს; გამოიკვლია დასავლეთ საქართველოს ხელოვნური ბორცვების ხასიათი და ასაკი, აღმოსავლურ-ქართული ბრინჯაოს კულტურის თავისებურება, ქართულ-წინააზიურ კულტურათა ურთიერთობა; გათხარა და შეისწავლა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს არქეოლოგიური ძეგლები, ქართული არქეოლოგიის ფუძემდებელი. გიორგი ნიორაძე (1886-1951) : ბიობიბლიოგრაფია, გვ. 5-18, თბ., 1988 წელი; გიორგი ნიორაძის ცხოვრება და მოღვაწეობა, გვ. 49-52, თბ., 1989 წელი; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 441.. გიორგი ნიორაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ემა მორანო

ემა მორანო (იტალ. Emma Morano; დ. 29 ნოემბერი, 1899 — გ. 15 აპრილი, 2017, იტალია) — 2016 წლის 12 მაისიდან დედამიწის უხუცესი მცხოვრები. გარდაიცვალა 117 წლის ასაკში. ჟანა კალმანის შემდეგ, ემა მორანო ევროპის მეორე უხუცესი მაცხოვრებელია. ემა მარტინა ლუიზა მორანო დაიბადა 1899 წლის 29 ნოემბერს ჩივიავსკოში, ჯოვანი მორანოსა და მატილდა ბრეშანის ოჯახში. ემა იყო უფროსი შვილი ხუთ გოგონასა და სამ ვაჟს შორის. ემას ოჯახის წევრები: დედა, დეიდა და რამდენიმე და-ძმა 90 წელზე მეტ ხანს ცხოვრობდნენ. მისი და ანჟელა მორანი 102 წლის ასაკში გარდაიცვალა 2011 წელს. 1926 წლის ოქტომბერში ემა ცოლად გაჰყვა ჯოვანი მარტინუცის. 1937 წელს მას შეეძინა ვაჟი, რომელიც ექვსი თვის ასაკში გარდაიცვალა. ქორწინება არ აღმოჩნდა ბედნიერი და 1938 წელს მორანო ფაქტობრივად გაეყარა ქმარს, მიუხედავად ამისა, ისინი ფორმალურად რჩებოდნენ ცოლ-ქმრად. 1975 წელს ემა პენსიაზე გავიდა. ↑ „Emma Morano, world's oldest living person and last link to 19th Century, celebrates her 117th birthday“. The Telegraph. London. ციტირების თარიღი: 15 April 2017. ↑ „Longevity tips from the world's oldest person“. The New Daily. 17 May 2016. ციტირების თარიღი: 27 December 2016. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ემა მორანო
მიხეილ ბოროვი

მიხეილ ბოროვი (დ. 1896, რუსეთის იმპერია — გ. 29 მაისი, 1941, კიევი) — მოჭიდავე. საბჭოთა კავშირის პირველი ჩემპიონი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში. 1936 წელს მიუხედავად 130 კილოგრამიანი წონისა, მიხეილ ბოროვმა ასმეტრიანი გარბენი 11,8 წამში შეასრულა. 1940-1941 წელს, ნოვოსიბირსკში ვარჯიშის დროს ინფექცია შეეყარა. დაავადმყოფებულმა კიევის საავადმყოფოში ექვსი თვე გაატარა. ათლეტმა გამოუჯანმრთელებლად მალევე დაიწყო ვარჯიში და შეჯიბრებისთვის მზადება. გაციების მიუხედავად მონაწილეობს კიევის ტურნირში. დაიღპა 29 მაისს 1941 წელს. დასაფლავებულია კიევში. http://www.erzia.saransk.ru/arhiv.php?n=1190&nom11=257 დაარქივებული 2019-02-13 საიტზე Wayback Machine. http://erziana.my1.ru/publ/mikhail_alekseevich_vtulkin/1-1-0-108