laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თმოგველები

თმოგველები — დიდგვარიან ფეოდალთა საგვარეულო XII-XIV საუკუნეების საქართველოში, მხარგრძელთა განშტოება. ამ გვარის ფუძემდებელი იყო სარგის ვარამის ძე მხარგრძელი, რომელსაც თამარ მეფემ ამირსპასალარ გამრეკელ თორელის სიკვდილის შემდეგ სამამულოდ უბოძა თორელის საკარგავი — თმოგვის ციხე (ისტორიულ ჯავახეთში) და მიმდგომი მხარე. XIII საუკუნის დასაწყისიდან თმოგველების საგვარეულო მონასტრად იქცა ვაჰანის (ვანი) სამეფო მონასტერი (თმოგვის მახლობლად). თმოგველების მამული — თმოგვის მხარე — XIII-XIV საუკუნეებში წარმოადგენდა დიდ ფეოდალურ სენიორიას, თვით თმოგვი კი — შუა საუკუნეების ტიპურ ციხე-ქალაქს. თმოგველები ატიურად მონაწილეობდნენ XII-XIII საუკუნეების საქართველოს პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში (სარგის თმოგველი, თაყაიდინ თმოგველი). თმოგველებს ფეოდალური შუღლი ჰქონდათ სამხრეთ საქართველოს მეორე დიდ საგვარეულოსთან - სამცხის მთავრებთან, ჯაყელებთან. ამ ბრძოლაში თმოგველები დამარცხდნენ და XIV საუკუნეში დატოვეს თმოგვი, გადასახლდნენ კახეთსა და შიდა ქართლში. კახეთში ისინი დაეუფლდნენ უჯარმას, ხოლო შიდა ქართლის დასავლეთ ნაწილში — ნიქოზს და ეწოდათ ჯერ თმოგველ-უჯარმელები, ხოლო შემდეგ — თმოგველ-უჯარმელ-ფავლენიშვილები. აქ მათ საგვარეულო საყდრად გაიხადეს ნიქოზის ეკლესია. საისტორიო წყაროებში თმოგველებად ხშირად იხსენიებიან არა მარტო თმოგველების საგვარეულოს წევრები, არამედ თმოგვის მხარის მცხოვრებლებიც. კაკაბაძე ს., თმოგველთა გვარის ისტორიისათვის, ტფ., 1913; მისივე, წერილები და მასალები საქართველოს ისტორიისათვის, წგნ. 1, ტფ., 1914; შოშიაშვილი ნ., ქსე, ტ. 4, გვ. 687, თბ., 1979
მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატი

მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატი, შემოკლებით MDI — ორგანული ნაერთი და არომატული დიიზოციანატი. არის სამი იზომერის სახით, ესენია: 2,2'-MDI, 2,4'-MDI, და 4,4'-MDI. ამ იზომერებიდან ყველაზე ფართოდ გამოიყენება 4,4'-MDI იზომერი, რომელსაც მეორენაირად 4,4'დიფენილმეთან დიიზოციანატს უწოდებენ. 4,4'დიფენილმეთან დიიზოციანატი არის ყველაზე წარმოებადი დიისოციანატი, რომელიც გლობალური ბაზრის 61,3%-ს შეადგენდა 2000 წელს. მეთილენ დიფენილის დიიზოციანატის პიეველადი პროდუქტებია ანილინი და ფორმალდეჰიდი, კატალიზატორად გამოიყენება ქლორწყალბადმჟავა. რეაქციის შედეგად მიიღება დიამინი: ეს დიამინი რეაქციაში შედის ფოსგენთან, რათა მიღებული იქნეს იზოციანატების ნარევი. იზომერული თანაფარდობა კი განისაზღვრება დიამინის იზომერული შემადგენლობით. ნარევის დისტილაცია იძლევა ოლიგომერული პოლიიზოციანატების ნარევს, რომელიც ცნობილია როგორც პოლიმერული MDI, და MDI-ის იზომერების ნარევს, რომელსაც დაბალი 2,4' იზომერის შემცველობა აქვს. შემდგომში კი გაწმენდის შედეგად ხდება MDI იზომერის ნარევის ფრაქციული დისტილაცია. ↑ Pubchem. 4,4'-Diphenylmethane diisocyanate | C15H10N2O2 - PubChem en. ციტირების თარიღი: 2017-06-25 ↑ (2003) The Polyurethanes Book. New York: Wiley. ISBN 978-0-470-85041-1.  ↑ doi:10.1002/14356007.a14_611
პენტაერიტრიტოლი

პენტაერიტრიტოლი — ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით C(CH2OH)4. გამოიყენება სამშენებლო ბლოკების, ფეთქებადი ნივთიერებების, საღებავების, კოსმეტიკური საშუალებების და სხვა მრავალი პროდუქტის მისაღებად. არის მყარი ნივთიერება. პენტაერიტრიტოლი პირველად გერმანელმა ქიმიკოსმა ბერნარდ ტოლენსმა და მისმა სტუდენტმა პ. ვიგანდმა მიიღო 1891 წელს. მიიღება პოლიმიერთების რეაქციით აცეტალდეჰიდისა და სამი მოლი ფორმალდეჰიდისგან. მიღებულ პროდუქტს კვლავ ემატება ფორმალდეჰიდი და მიიღება საბოლოო პროდუქტი. ↑ 1.0 1.1 (2014) Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book). Cambridge: Royal Society of Chemistry, გვ. 691. DOI:10.1039/9781849733069-FP001. ISBN 978-0-85404-182-4.  ↑ Tollens, B.; Wigand, P. (1891). „Ueber den Penta-Erythrit, einen aus Formaldehyd und Acetaldehyd synthetisch hergestellten vierwerthigen Alkohol (On pentaerythritol, a quaternary alcohol synthetically produced from formaldehyde and acetaldehyde)“. Justus Liebig's Annalen der Chemie (German). 265 (3): 316–340. doi:10.1002/jlac.18912650303. ↑ doi: 10.15227/orgsyn.004.0053
ელექტროფილი

ელექტროფილი ორაგნულ ქიმიაში — ელექტრონული წყვილის მიმღები რეაგენტი ან მოლეკულა. არის დადებითი მუხტის მატარებელი ან ნეიტრალური, მაგრამ ვაკანტური ორბიტალის მქონე, რომელიც ელექტრონულ წყვილს იზიდავს. ↑ Parr, R. G.; Szentpaly, L. v.; Liu, S. (1999). „Electrophilicity Index“. J. Am. Chem. Soc. 121 (9): 1922–1924. doi:10.1021/ja983494x.
ლოკომოტივი მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)

ლოკომოტივი მოსკოვი (რუს. Футбольный клуб «Локомотив» Москва) — რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. ჩამოყალიბდა 1922 წლის 23 ივლისს. რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი საფეხბურთო კლუბი. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში. სსრ კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1959), სსრ კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1936, 1957) და ფინალისტი (1990). რუსეთის პრემიერლიგის სამგზის ჩემპიონი, ხუთგზის ვიცე-ჩემპიონი და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, რუსეთის თასის რვაგზის მფლობელი და ფინალისტი (1998), რუსეთის სუპერთასის სამგზის მფლობელი. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ვიცე-ჩემპიონი: 1959 საბჭოთა კავშირის თასი თასის მფლობელი (2): 1936, 1957 ფინალისტი: 1990 რუსეთის პრემიერლიგა ჩემპიონი (3): 2002, 2004, 2018 ვიცე-ჩემპიონი (6): 1995, 1999, 2000, 2001, 2019, 2020 ბრინჯაოს პრიზიორი (6): 1994, 1998, 2005, 2006, 2014, 2021 რუსეთის თასი თასის მფლობელი (9): 1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019, 2021 ფინალისტი: 1998 რუსეთის სუპერთასი თასის მფლობელი (3): 2003, 2005, 2019 ვალენტინ ბუბუკინი (1953–1960, 1963–1965) გერმან აპუხტინი (1955–1956) ვლადიმერ მასლაჩენკო (1957–1962) ვალერი გაზაევი (1976–1978) სერგეი გორლუკოვიჩი (1986–1989) А.В. Савин. Москва футбольная. Люди. События. Факты: Справочник — М.: Терра-Спорт, 2000. — С. 8. — 560 с. А.В. Савин. Москва футбольная. Полная история в лицах, событиях, цифрах и фактах — М.: Спорт, 2016. — 832 с. П.Н. Алешин. Юрий Семин: Народный тренер России — Городец, 2013. — 448 с. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: „ლოკომოტივი“ მოსკოვი „ლოკომოტივი“ მოსკოვი — FootballFacts.ru „ლოკომოტივი“ მოსკოვი — Lokomotiv.info ↑ История клуба — "Локомотив" Москва/ Датой основания клуба считается 23 июля 1922 года – именно в этот день команда Московско-Казанской Железной дороги «Казанка» провела свой первый матч против Измайловского клуба спорта. За годы своего существования футбольная команда московского «Локомотива» завоевала немало регалий. В 1936 году «Локомотив» стал первым обладателем Кубка СССР. В 1957 году железнодорожники повторили свой успех. Спустя два года впервые в своей истории «Локомотив» завоевал серебряные медали чемпионата СССР. В российский период «Локомотив» выдвинулся в число сильнейших команд страны. Железнодорожники трижды (2002, 2004, 2017/2018) становились чемпионами России. Восемь раз (1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019) команда побеждала в розыгрышах Кубка России. Дважды (1998 и 1999) «Локомотив» был полуфиналистом Кубка обладателей кубков. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 თებერვალი, 2016. წყარო: fclm.ru. წაკითხვის თარიღი: 19 აგვისტო, 2019. ↑ История клуба — "Локомотив" Москва / В российский период «Локомотив» выдвинулся в число сильнейших команд страны. Железнодорожники трижды (2002, 2004, 2017/2018) становились чемпионами России. Восемь раз (1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019) команда побеждала в розыгрышах Кубка России. Дважды (1998 и 1999) «Локомотив» был полуфиналистом Кубка обладателей кубков. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 თებერვალი, 2016. წყარო: fclm.ru. წაკითხვის თარიღი: 19 აგვისტო, 2019.
თმოგველი

თმოგველი შეიძლება აღნიშნავდეს: თაყაიდინ თმოგველი — ქართველი სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე სარგის თმოგველი — თმოგველების ფეოდალური სახლის ფუძემდენელი სარგის თმოგველი (XIII ს.) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე სარგის თმოგველი — ქართველი მწერალი ფარსმან თმოგველი — ჯავახეთის დიდი ფეოდალი თმოგველები — დიდგვაროვან ფეოდალთა საგვარეულო
ჰიპერჰიდროზი

ჰიპერჰიდროზი (ძვ. ბერძნ. ὑπερ — „ზედმეტი“, „ჭარბი“, ἱδρώς — „ოფლი“) — ოფლის გაძლიერებული, ჭარბი გამოყოფა, რასაც ადგილი აქვს ზოგიერთი დაავადების (თირეოტოქსი კოზის, ცხელებების და სხვ.) შემთხვევაში. შეიძლება განვითარდეს ზოგიერთი სამკურნალწამლო საშუალების მიღების შედეგადაც. გოგიჩაძე, გ., სამედიცინო ტერმინოლოგიის ქართულ-ინგლისურ-რუსულ-ლათინური განმარტებითი ლექსიკონი, გვ. 394–395, თბ.: მერიდიანი, 2009, 496 გვ., ISBN 978-9941-10-174-8 [MFN: 138888]
დიქლორმეთანი

დიქლორმეთანი, მეთილენის ქლორიდი — ქლორორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით CH2Cl2. არის უფერო, აქროლადი, ტკბილი სუნის მქონე სითხე. ძირითადად გამოიყენება ორგანულ გამხსნელად ქიმიაში. დიქლორმეთანი იწარმოება ქლორმეთანის ან მეთანის ქლორირებით 400–500 °C-ზე. ამ ხერხით, დაახლოებით 400 000 ტონა იქნა წარმოებული აშშ-ში, ევროპასა და იაპონიაში 1993 წელს. CH4 + Cl2 → CH3Cl + HCl CH3Cl + Cl2 → CH2Cl2 + HCl CH2Cl2 + Cl2 → CHCl3 + HCl CHCl3 + Cl2 → CCl4 + HCl რეაქციის შედეგად მიღებული ნარევი შეიცავს ქლორმეთანს, დიქლორმეთანს, ნახშირბადის ტეტრაქლორიდს და ქლოროფორმს. მათი განცალკევება ხდება დისტილაციით. დიქლორმეთანი პირველად 1839 წელს მიიღო ფრანგმა ქიმიკოსმა ჰენრი ვიქტორ რეგნალტმა (1810–1878), მან იგი გამოყო ქლორმეთანისა და ქლორის ნარევიდან. დიქლორმეთანი ორგანულ ქიმიაში გამოიყენება გამხსნელად, მაგრამ მისი არასტაბილურობის გამო, დღეს მას ნაკლებად მოიხმარენ. საკვებ ინდუსტრიაში იყენებენ უკოფეინო ყავისა და ჩაის მისაღებად. ↑ Rossberg, M. et al. (2006) "Chlorinated Hydrocarbons" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ↑ Regnault, V. (1839) "De l'action du chlore sur les éthers hydrochloriques de l'alcool et de l'esprit de bois, et de plusieurs points de la théorie des éthers" (On the action of chlorine on the hydrochloric ethers of ethanol and methanol, and on several points of the theory of ethers), Annales de chimie et physique, series 2, 71 : 353–431; see especially: "Seconde partie. De l'action du chlore sur l'éther hydrochlorique de l'esprit de bois" (Second part. On the action of chlorine on the hydrochloric ether of methanol [i.e., chloromethane]), pages 377–380. Regnault gives dichloromethane the name éther hydrochlorique monochloruré (monochlorinated hydrochloric ether). Note: Regnault gives the empirical formula for dichloromethane as C2H4Cl4 because during that era, chemists used incorrect atomic masses. Reprinted in German in: Regnault, V. (1840). „Ueber die Einwirkung des Chlors auf die Chlorwasserstoffäther des Alkohols und Holzgeistes und über mehrere Punkte der Aethertheorie“. Annalen der Chemie und Pharmacie. 33 (3): 310–334. doi:10.1002/jlac.18400330306. See p. 328. Regnault, V. (1840). „Ueber die Wirkung des Chlors auf den Chlorwasserstoffäther des Alkohols und des Holzgeistes, so wie über mehrere Puncte der Aethertheorie“. Journal für Praktische Chemie. 19: 193–218. doi:10.1002/prac.18400190134. See p. 210. ↑ Office of Environmental Health Hazard Assessment. (September 2000) Dichloromethane. Public Health Goals for Chemicals in Drinking Water. California Environmental Protection Agency. ციტირების თარიღი: June 5, 2016
დაშდალიგჯარი

დაშდალიგჯარი (აზერ. Daşdalıqcar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,400 კაცი. დაშდალიგჯარი GEOnet სახელების სერვერზე
დაშთათიურქი

დაშთათიურქი (აზერ. Daştatük) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 878 კაცი. დაშთათიურქი GEOnet სახელების სერვერზე
დეზდამეშა

დეზდამეშა (აზერ. Dezdameşa) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. დეზდამეშა GEOnet სახელების სერვერზე
დიგაჰი (ლენქორანი)

დიგაჰი (აზერ. Digah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,347 კაცი. დიგაჰი GEOnet სახელების სერვერზე
დირიანი

დირიანი (აზერ. Dıryan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 758 კაცი. დირიანი GEOnet სახელების სერვერზე
ალაზეფინი

ალაზეფინი (აზერ. Ələzəpin) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. ალაზეფინი GEOnet სახელების სერვერზე
აშლა

აშლა (აზერ. Əşlə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 317 კაცი. აშლა GEOnet სახელების სერვერზე
ალუმინის კარბიდი

ალუმინის კარბიდი — არაორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით Al 4 C 3 {\displaystyle {\ce {Al4C3}}} . მის კრისტალებს აქვს ღია ყვითელიდან ყავისფერამდე შეფერილობა. სტაბილურია 1400 °C-მდე. ალუმინის კარბიდი ჰიდროლიზდება მეთანის წარმოქმნით. რეაქცია ჩვეულებრივად მიმდინარეობს ოთახის ტემპერატურაზე, მაგრამ ტემპერატურის გაზრდით დაჩქარებულია რეაქციის სიჩქარე: Al4C3 + 12 H2O → 4 Al(OH)3 + 3 CH4 მსგავსი რეაქცია, სადაც ალუმინის კარბიდი რეაქციაში შედის ქლორწყალბადთან მეთანის წარმოქმნით: Al4C3 + 12 HCl → 4 AlCl3 + 3 CH4 ალუმინის კარბიდი მიიღება ალუმინისა და ნახშირბადის ურთიერთქმედებით ელექტრულ რკალურ ღუმელში. 4 Al + 3 C → Al4C3 ალტერნატიული სინთეზის მეთოდი მდგომარეობს ალუმინის ოქსიდისა და ნახშირბადის რეაქციაში, მაგრამ ნახშირბადის მონოქსიდის გამო, რომელიც რეაქციის შედეგად გამოიყოფა, ამ ხერხს ნაკლებად იყენებენ. 2 Al2O3 + 9 C → Al4C3 + 6 CO ↑ 1.0 1.1 1.2 Mary Eagleson (1994). Concise encyclopedia chemistry. Walter de Gruyter, გვ. 52. ISBN 978-3-11-011451-5.  ↑ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements, 2nd, Butterworth-Heinemann, გვ. 297. ISBN 0-08-037941-9.
გაგირანი

გაგირანი (აზერ. Gəgiran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,925 კაცი. გაგირანი GEOnet სახელების სერვერზე
გარმათიუქი

გარმათიუქი (აზერ. Gərmətük) — დაბა აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 5,556 კაცი. გარმათიუქი GEOnet სახელების სერვერზე
გირდანი

გირდანი (აზერ. Girdəni) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4,688 კაცი. გირდანი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ https://archive.today/20160419064256/http://www.azerpost.az/?options=content&id=188
თაყაიდინ თმოგველი

თაყაიდინ სარგისის ძე თმოგველი — XIII საუკუნის დასაწყისის ქართველი სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე, თმოგვის საფეოდალოს სამამულედ მფლობელი, თმოგველების საგვარეულოს წარმომადგენელი. თმოგველი მონაწილეობდა ბასიანის ბრძოლაში (1203), აგრეთვე ქართველთა ლაშქრობაში ირანში (1210), სადაც ქ. მარანდის ახლოს მისი წინამძღოლობით 500 წარჩინებულისაგან შემდგარმა ქართველთა მზვერავმა რაზმა გაანადგურა ირანელთა რიცხობრივად ჭარბი ლაშქარი. ამის შემდეგ თაყაიდინ თმოგველი წყაროებში აღარ იხსენიება. მხარგრძელთა გენეალოგია კაკაბაძე ს., თმოგველთა გვარის ისტორიისათვის, ტფ., 1913; მისივე, წერილები და მასალები საქართველოს ისტორიისათვის, წგნ. 1, ტფ., 1914; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 687. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
ბერილიუმის კარბიდი

ბერილიუმის კარბიდი — არაორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით Be 2 C {\displaystyle {\ce {Be2C}}} . არის ლითონის კარბიდი და ძალიან მტკიცე ნივთიერება; სიმტკიცით ჰგავს ალმასს. ბერილიუმის კარბიდი მიიღება ბერილიუმისა და ნახშირბადის ურთიერთქმედებით 900°C-ზე. მისი მიღება ასევე შესაძლებელია ბერილიუმის ოქსიდისა და ნახშირბადის ურთიერთქმედებით 1 500 °C-ზე მაღალ ტემპერატურაზე: 2BeO + 3C → Be2C + 2CO ბერილიუმის კარბიდი ნელა იშლება წყალში: Be2C + 2H2O → 2BeO + CH4 რეაქციაში შედის მინერალურ მჟავებთან და გამოიყოფა მეთანი. Be2C + 4 H+ → 2 Be2+ + CH4 However, in hot concentrated alkali the reaction is very rapid, forming alkali metal beryllates and methane: Be2C + 4OH− → 2 BeO22− + CH4 ↑ Beryllium Carbide Info დაარქივებული 2011-09-29 საიტზე Wayback Machine. American Elements Retrieved June 11, 2009.
გიოიშაბანი

გიოიშაბანი (აზერ. Göyşaban) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3,038 კაცი. გიოიშაბანი GEOnet სახელების სერვერზე
გიუნაჰირი

გიუნაჰირი (აზერ. Günəhir) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 845 კაცი. გიუნაჰირი GEOnet სახელების სერვერზე
ოქსირენი

ოქსირენი — ჰიპოთეტური ჰეტეროციკლური ნაერთი ქიმიური ფორმულით C 2 H 2 O {\displaystyle {\ce {C2H2O}}} . ციკლი შედგება სამწევრიანი უჯერი რგოლისგან, რომელიც შეიცავს ორ ნახშირბადის და ერთ ჟანგბადის ატომს. დაძაბულობის გამო ციკლს გააჩნია ძალიან მაღალი ენერგია, ამიტომაც ის არასტაბილურია. ↑ Mawhinney, Robert C; Goddard, John D (2003). „Assessment of density functional theory for the prediction of the nature of the oxirene stationary point“. Journal of Molecular Structure: THEOCHEM. 629: 263. doi:10.1016/S0166-1280(03)00198-2. ↑ Lewars, Errol G. (2011). Computational Chemistry - Introduction to the Theory and Applications of Molecular and Quantum Mechanics, 2nd (en), Springer. DOI:10.1007/978-90-481-3862-3. ISBN 978-90-481-3862-3.
პინგვინონი

პინგვინონი — ორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით C 10 H 14 O {\displaystyle {\ce {C10H14O}}} . სახელი მომდინარეობს პინგვინისგან, რადგან პინგვინონის ორგანზომილებიანი მოლეკულა პინგვინს წააგავს.. სუფიქსი „-ონი“ მიუთითებს, რომ ნაერთი არის კეტონი. მისი სისტემური სახელწოდებაა 3,4,4,5-ტეტრამეთილციკლოჰექსა-2,5-დიენონი. ↑ May, Paul (2008). Molecules with Silly or Unusual Names. Imperial College London, გვ. 35. ISBN 1848162073.  ↑ May, Paul. (23 October 2014) Molecules with Silly or Unusual names. University of Bristol. ციტირების თარიღი: 1 December 2014. ↑ Laszlo, Pierre (2004). „Science as Play“. American Scientist. 92 (5): 398. doi:10.1511/2004.5.398. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-18. ციტირების თარიღი: 2019-08-19. ↑ Chemical structures beginning with P. about.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 დეკემბერი 2009. ციტირების თარიღი: 1 December 2014. ↑ Parkvall, Mikael (2006). Limits of Language. London: Battlebridge, გვ. 176. ISBN 1903292042.
ფენოპროფენი

ფენოპროფენი — არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (NSAID). გამოიყენება რევმატოიდული ართრიტის, ოსტეოართრიტის და ზომიერი ტკივილის დროს. აშშ-ში იყიდება როგორც ნალფონი. 2015 წლისთვის შეერთებულ შტატებში მედიკამენტის ტიპური თვიური ღირებულება 50-დან 100 აშშ დოლარამდე მერყეობდა. ↑ Hamilton, Richart (2015) Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning, გვ. 8X. ISBN 9781284057560.
სარგის თმოგველი

სარგის თმოგველი — XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე მოღვაწე ქართველი დიდებული, თმოგველების ფეოდალური სახლის ფუძემდებელი, ვარამ ზაქარიას ძე მხარგრძელის ძე. თმოგველი აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. გიორგი რუსზე თამარის დაქორწინების შემდეგ ოთხმა მხარგრძელმა, მ. შ. სარგისმა, მოაწყვეს ძლევამოსილი ლაშქრობა თურქთა წინააღმდეგ დვინის მხარეში. თამარ მეფის წინააღმდეგ ფეოდალთა ამბოხების დროს სარგისი, სხვა მხარგრძელებთან ერთად, თამარს ემხრობოდა. ამბოხების ჩაქრობის შემდეგ თამარმა დააჯილდოვა თავისი ერთგული ფეოდალები, კერძოდ, სარგისს უწყალობა იმხანად გარდაცვლილი ამირსპასალარის გამრეკელ თორელის საკარგავი — თმოგვის ციხე (ჯავახეთში), რის შემდეგაც სარგისი იწოდა თმოგველად. თმოგველი მონაწილეობდა შამქორის ბრძოლაში (1195), შალვა ახალციხელთან ერთად მონაწილეობდა (ე. ი. იცავდა საზღვრებს) ჯავახეთში და მასთანავე სარდლობდა ქართველთა ლაშქარს კარის (ახლანდელი ყარსი) ციხის თურქებისაგან გასათავისუფლებლად. ზოგი მეცნიერი მას მწერალ სარგის თმოგველთან აიგივებს. მხარგრძელთა გენეალოგია კაკაბაძე ს., თმოგველთა გვარის ისტორიისათვის, ტფ., 1913; მისივე, წერილები და მასალები საქართველოს ისტორიისათვის, წგნ. 1, ტფ., 1914; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 687-688. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი

არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდ. ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ არხილოსკალოს ჩრდილოეთით, ე. წ. სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარის სამხრეთით, 300 მეტრში. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალის მიხედვით თარიღდება ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრით. ორმოსამარხები ძლიერ დაუზიანებიათ მიწის სამუშაოების დროს. ის 1986 წელს შეისწავლა იაე ინსტიტუტის აკც-ის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 270.
დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ დედოფლისწყაროში. დაარსდა 1975 წელს. მუზეუმში ძირითადად დაცულია დედოფლისწყაროს ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი თიხისა და ბრინჯაოს მასალა (ძვ. წ. VI–I საუკუნეებიდან გვიანფეოდალურ ხანამდე): საბეჭდავები, სამკაული, სამედიცინო დანიშნულების თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს პინცეტი, საკულტო სკულპტურები, კამეჩის ნიღბები, სკვითური ისრისპირები; ნუმიზმატიკა: VI ს. ვერცხლისა და ოქროს სასანური მონეტები, ქართული, ჰულაგუიდური, რუსული, გერმანული მონეტები; ეთნოგრაფიული მასალა: ქიზიყური ფარდაგები, ხურჯინები, ჯეჯიმები; ფიანდაზი, ოქრომკედით ნაქარგი ყაჯარი, საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნივთები. მუზეუმში ინახება აგრეთვე XX საუკუნის ქართველ მხატვართა ფერწერული ნამუშევრები (რ. სტურუა, ა. პოპიაშვილი, ჯ. გვიმრაძე, რ. თორდია, ვ. ალბიროვი). დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია დაახლოებით 10 ათასი ექსპონატი. მუზეუმის პარტნიორი ორგანიზაციებია ბერლინისა და ჰალეს არქეოლოგიური ინსტიტუტები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 354. დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
მეტალისტი ხარკივი (საფეხბურთო კლუბი)

მეტალისტი ხარკივი (უკრ. ФК «Металіст» Харків) — უკრაინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ხარკივიდან. ჩამოყალიბდა 1925 წლის 11 დეკემბერს და იარსება 2016 წლის 19 აპრილამდე. საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1988), უკრაინის ვიცე-ჩემპიონი (2013) და შვიდგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, უკრაინის თასის გათამაშების ფინალისტი (1992). 2015–16 წლის სეზონის დასრულების შემდეგ ფინანსური პრობლემებიდან გამომდინარე კლუბმა დაკარგა პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბის სტატუსი. 2016 წლის 19 აპრილს ხარკივის „მეტალისტმა“ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი მე-6 ადგილი: 1961 საბჭოთა კავშირის თასი თასის მფლობელი: 1988 ფინალისტი: 1983 საბჭოთა კავშირის სუპერთასი ფინალისტი: 1989 უკრაინის სსრ ჩემპიონატი ჩემპიონი: 1978 ვიცე-ჩემპიონი: 1974, 1976 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1946 უკრაინის პრემიერლიგა ვიცე-ჩემპიონი: 2012–13 ბრინჯაოს პრიზიორი: 2006–07, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2013–14 უკრაინის თასი ფინალისტი: 1992 Грот Ю.И. 100 лет харьковскому футболу. — Харьков: Золотые страницы, 2008. — 428 с. Иванов В. А., Мыленко В. А., Панкратов Е. П., Талиновский Б. Х., Франков А. В., Фришко А. В. Лучшие футбольные клубы Европы. — Харьков: Фактор, 2009. — 192 с. Кудырко А., Пашутинский Е., Пилькевич С. Футбольный клуб «Металлист» (Харьков). — «Команда» Специальный выпуск № 14. — Киев: «Редакция газеты «Команда», 2010. — 128 с. — (Справочник болельщика № 7). „მეტალისტი“ ხარკივი — FootballFacts.ru კლუბის არაოფიციალური საიტი — FC-metalist.com კლუბის პროფილი — Transfermarkt კლუბის პროფილი — Tribuna.com კლუბის 50 საუკეთესო ფეხბურთელი (ნაწ. პირველი) კლუბის 50 საუკეთესო ფეხბურთელი (ნაწ. მეორე) საიტი კლუბის ისტორიისა და სტატისტიკის შესახებ „მეტალისტი“ ხარკივი — Instagram ↑ ხპზ (ხარკივის ორთქმავალმშენებელი ქარხანა) (უკრ. ХПЗ (Харківський паровозобудівний завод); რუს. ХПЗ (Харьковский паровозостроительный завод)). ↑ Стадион "Металлист" / О cтадионе: Общее количество мест — 40003. Стадион и кассовый павильон стадиона занесены в Реестр культурно-национального наследия Украины. Стадион "Металлист" расположен на ул. Плехановской, 65 в Коминтерновском районе Харькова. За Южной трибуной стадиона находится ул. Плехановская, за Восточной – ул. Храмова, а за Западной – переулок Власовский. В непосредственной близости от стадиона расположены четыре выхода станции метро "Спортивная" и три выхода станции метро "Метростроителей имени Ващенко". Рядом со стадионом есть трамвайная остановка (маршруты № 5, 8). Проходят четыре автобусных маршрута: 232э, 244э/т, 251э, 260э/т. Стадион находится на расстоянии 7,5 км от аэропорта, 5 км от железнодорожного вокзала "Харьков-Пассажирский", 1,2 км от автовокзала. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 20 აგვისტო, 2019. შენიშვნა: 2012 წლის 11 ივლისის მონაცემებით სტადიონის ტევადობა შეადგენდა 38 633 მაყურებელს — Общее количество мест — 38 633. წყარო: metalist.ua. წაკითხვის თარიღი: 20 აგვისტო, 2019.
ენგურესი

ენგურესი (ლატვ. Engures ezers) — ტბა ლატვიაში. ადმინისტრაცაიული თვალსაზრისით მოქცეულია მერსრაგსის, ენგურესა და ტუკუმსის მხარეების ტერიტორიაზე. მდებარეობს რიგის ყურის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 3,2 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 40,5 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 2,1 მ. ენგურესი ლატვიაში ზედაპირის ფართობით ტბებს შორის მე-3 ადგილზეა. ერთვის მდინარეები მელნუპე, გრუნჩუ, ალქსნაიგრავისი, ჩექსტგრავისი, კალნუპე, ძედრუპე, პელჩულე, დურსუპე, იურპუგე. ტბიდან სათავეს იღებს მერსრაგის არხი. ტბაში სულ 9 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 85 ჰა. ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს ორნითოლოგიური კვლევითი ცენტრი. ენგურესი მოქცეულია ენგურესის ტბის ბუნებრივი პარკის ტერიტორიაზე. 1995 წლიდან შეტანილია რამსარის კონვენციის საერთაშორისო სიაში. მდიდარია თევზით. გვხვდება თევზების 20-მდე სახეობა, მათ შორის: ქორჭილა, ოქროსფერი კარჩხანა, წერი, ლოქორია, ფარფლწითელა, კობრი, ღლაბუტა, ქაშაპი და სხვა. ლატვიის ტბების სია ↑ Engures ezers // Ezeri.lv datubāze ↑ Engures ezers Nature Park. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-01. ციტირების თარიღი: 2019-08-20. ↑ Ramsar Sites Information Service ↑ ლატვიის ტბების მონაცემთა ბაზა