laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯერაჰ მეჰმედ-ფაშა

ჯერაჰ მეჰმედ-ფაშა (თურქ. Cerrah Mehmed Paşa; დ. ? — გ. იანვარი, 1604) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1598 წლის 9 აპრილიდან 1599 წლის 6 იანვრამდე. ეროვნებით თურქი. სულთანმა მეჰმედ III-მ ჯერაჰ მეჰმედ ფაშა 1598 წელს დანიშნა დიდ ვეზირად. მართალია დიდიხანი არ ყოფილა ამ მაღლ თანამდებობაზე, ნახევარი წლის შემდეგ ავადმყოფობის მიზეზით თუ თანამდებობისთვის თავის ვერ გართმისთვის ის გაათავისუფლეს თანამდებობიდან. 1593 წელს მან დაუკვეთა ჯერაჰ-ფაშას მეჩეთის აგება სტამბოლში. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.358 Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [1] Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5
უმბოი (კუნძული)

უმბოი (ინგლ. Umboi Island) — ვულკანური კუნძული წყნარ ოკეანეში პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. ადმინისტრაციულად შედის რეგიონ მომასეს მორობეს პროვინციაში. ძველი ვულკანური მასივი, წარმოდგენილი ელიპტიკური ფორმის კუნძულის სახით, ზომით 49 კმ 27 კმ-ზე. კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ჩამქრალი ვულკანების ჯგუფი, რომლის ცენტრშია — ტალოს კონუსი — ბაზალტური სტრატოვულკანი, სიმაღლით 1390 მეტრი (სხვა მონაცემებით — 1548 მეტრი) და ორი კრატერი, შევსებული ტბებით — სოალი და ბარიკი. მათ ქვეშ არსებობენ მრავალრიცხოვანი ცხელი წყაროები. კუნძული სავარაუდოდ წარმოიშვა ჰოლოცენის ეპოქაში. კუნძულის ფართობია — 930,2 კმ². ↑ United Nations Environment Program, Islands by land area: Umboi დაარქივებული 2012-07-13 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links, islands.unep.ch (1988).
ქოჯა სინან-ფაშა

ქოჯა სინან-ფაშა (ალბ. Sinan Pasha Topojani, თურქ. Koca Sinan Paşa; 1520 (სხვა ვერსიით — 1515) ალბანეთი, ოსმალეთის იმპერია — 1596, სტამბოლი, იქვე) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1580-1582, 1589-1591, 1593-1595, 1595, 1595-1596 წლებში. დაიბადა 1520 (სხვა ვერსიით - 1515) წელს ალბანეთში. დევშირმე გახდა სულეიმან I-ის მმართველობის პერიოდში. მოგვიანებით დაინიშნა ქალაქ მალათიის გუბერნატორად. მსახურობდა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებში — ქ. კასტამონუში, ღაზაში, ნაბლუსში, ერზურუმში და ალეპოში. 1567-1569 და 1571-1573 წლებში ორჯერ ეკავა ეგვიპტის გუბერნატორის თანამდებობა. იემენში აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მიიღო „იემანის დაპყრობლის“ ტიტული. 1574 წელს ქოჯა სინან-ფაშამ უხელმძღვანელა ექსპედიციას ტუნისში. მიუხედავად ესპანელების და იტალიელების წინააღმდეგობისა ტუნისი დაიპყრო. მან დაამუშავა ირანში შეჭრის გეგმა. მიუხედავად სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას წინააღმდეგობისა მისი გეგმა მოიწონეს. იგი დაინიშნა თურქული არმიის მეთაურად ირანში შეჭრისას, 1580 წელს სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას სიკვდილის შემდეგ დიდ ვეზირად დანიშნეს. ლეინტენანტ მეჰმედ-ფაშა ირანის დარბევის შემდეგ მოიხსნა თანამდებობიდან და გადაასახლეს გორში, საიდანაც ამარაგებდა სურსათით თბილისის გარნიზონს. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ იგი დაინიშნა სამის გუბერნატორად. 1588 წელს მეორედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. იგი ამუშავებდა არხების გაყვანის გეგმას. იგი მონაწილეობა 1591 წლების იანიჩარების აჯანყებაში, რის გაააყენეს თანამდებობიდან. 18 თვის შემდეგ 1593 წელს იგი ბრუნდება სტამბოლში და მესამედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. იმავე წელს იყო დანიშნული თურქული არმიის მეთაურად უნგრეთში, მაგრამ გამარჯვებების მიუხედავად 1595 წლის თებერვალში იგი მოიხსნა თანამდებობიდან და მეჰმედ III-ის მთავრობაში მოსვლის შემდეგ იგი გადაასახლეს მალქარაში, იმავე წლის აგვისტოში გაათავისუფლეს და მეოთხედ დაინიშნა უდიდეს ვეზირად. მისი ბრძანებით ჩამოახრჩეს ფერჰათ-ფაშა. მან ავსტრიაში შეჭრის დროს დანიშნა თავისი შვილი თურქეთის არმიის მეთაურად. სინან-ფაშა ხელმძღვანელობდა ოსმალეთის არმიას ხანგრძლივი ომის დასაწყის ეტაპზე. ვლახეთშილაშქრობის დროს კელუგერენის ბრძოლაში დამარცხდა ვლახეთის მთავრის მიჰაი მამაცის მიერ. ოსმალეთის არმიის განადგურების შემდეგ იგი გადააყენეს თანამდებობიდან და გადაასახლეს მალქარაში. 10 წლის შემდეგ იგი გაანთავისუფლეს თავისი მემკვიდრის ლალა მუსტაფა-ფაშას გარდაცვალებასთან დაკავშირებით და მეხუთედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. 1596 წლის 3 აპრილს ავსტრიაში ლაშქრობის მომზადების პროცესში იგი გარდაიცვალა. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.340-343 Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [1] Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5 Yılmaz, Mehmet, "Sinan Paşa (Koca)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi, C.2 s.544-545, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01. Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III s.109-110
ლონგ-აილენდი (პაპუა-ახალი გვინეა)

ლონგ-აილენდი (ინგლ. Long Island) — ვულკანური კუნძული პაპუა-ახალი გვინეის ჩრდილოეთ ნაპირთან. ადმინისტრაციულად შედის მომასეს რეგიონის მადანგის პროვინციაში. კუნძული ლონგ-აილენდი მდებარეობს ბისმარკის ზღვაში და გამოყოფილია კუნძულ ახალი გვინეიდან ვიტიაზის ყურით. შედის ბისმარკის არქიპელაგში. კუნძულის ფართობი შეადგენს 414 კმ²-ს. ყველაზე მაღალი წერტილია, მთა მაუნტ-დოვი, რომელიც აღწევს 1280 მეტრ სიმაღლეს. კუნძულის ცენტრში გიგანტურ ვულკანურ კრატერში ზომით 10 კმ 12,5 კმ-ზე მდებარეობს ტბა უიზდომი სიღრმით 23 მეტრამდე. ყველაზე დიდი დასახლებაა — მალალა, კუნძულის ჩრდილოეთით. კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა; ვულკანის ბოლო სამი ყველაზე დიდი ამოფრქვევა აქ მოხდა 16 000, 4000 და 300 წლების წინ. კუნძული ლონგ-აილენდი აღმოაჩინა აბელ ტასმანის ექსპედიციამ 1643 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძული დაიკავა იაპონიის ჯარმა. 1943 წლის დეკემბერში იგი გაათავისუფლა ამერიკულმა დესანტმა.
ქანიჟელი სიავუშ-ფაშა

ქანიჟელი სიავუშ-ფაშა (თურქ. Kanijeli Siyavuş Paşa; დ. ? — გ. 1602) — ბოსნიური ან უნგრული წარმოშობის ოსმალი სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი იყო სამჯერ: 1582 წლის 24 დეკემბრიდან 1584 წლის 28 ივლისამდე. 1586 წლის 15 აპრილიდან 1589 წლის 2 აპრილამდე და 1592 წლის 4 აპრილიდან 1593 წლის 28 იანვრამდე. თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ცხოვრობდა სტამბოლში და იქვე გარდაიცვალა 1602 წელს. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) Bosworth,C.E., van Donzel,E. , W.P. Heinrichs,W.P. ve Lecomte,G. (ed) (1997] Encyclopedia of Islam 2.ed. Cilt.IX SAN-SZE, say.726 ISBN 90-04-10422-4
კარკარი (კუნძული)

კარკარი (ინგლ. Karkar Island) — ვულკანური კუნძული ბისმარკის ზღვაში, დაახლოებით 30 კმ-ში კუნძულ ახალი გვინეის ჩრდილოეთ სანაპიროდან. ადმინისტრაციულად შედის სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის მომასეს რეგიონის მადანგის პროვინციაში. კუნძულის ზომებია 25 კმ სიგრძეში და 19 კმ სიგანეში. ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილია — 1839 მეტრი (მთა ულუმანი). კუნძულის ცენტრში მდებარეობს მოქმედი ვულკანი. კუნძულიდან 18 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული ბაგაბაგი. კუნძულის ზედაპირი დაფარულია ანდეზიტური ლავებით. ვულკანის 1974—1975 წლების ამოფრქვევამ ხელი შეუწყო ლავის დიდი რაოდენობით ამოსვლას, რომელმაც დაფარა შიდა კალდერის ფსკერის ფართობის დაახლოებით 70 %. 1979 წლის ამოფრქვევას არ გამოუწვევია დიდი რაოდენობით ლავის ამოსვლა. ნიადაგი — საკმაოდ ნაყოფიერია, აქტიურად გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში. მოყავთ ფუფალა, მდოგვი (ლათ. Sinápis), ლაიმი, ქოქოსის პალმა და კაკაო. პირველი ევროპელი, რომელმაც 1545 წლის 10 აგვისტოს დაინახა კუნძული კარკარი, იყო ესპანელი ზღვაოსანი ინიგო ორტის რეტესი, როდესაც იგი დიდი აფრიანი გემით San Juan ცდილობდა დაბრუნებულიყო კუნძულ ტიდორედან ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფოში. კუნძულის მოსახლეობას შეადგენს დაახლოებით 65 000 ადამიანი, რომლებიც ლაპარაკობენ ენებზე ვასკია და ტაკია. მოსახლეობის დიდი ნაწილი ასევე ფლობს ტოკ-პისინის ენას; სკოლებში ისწავლება ინგლისური ენა. რელიგია მოსახლეობაში უპირატესად ლუთერანული და კათოლიკურია. ↑ Global Volcanism Program, Smithsonian Institution.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-06. ციტირების თარიღი: 2014-10-31. ↑ Karkar. www.mineral.gov.pg. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-29. ციტირების თარიღი: 2007-07-17. ↑ Coello, Francisco «Conflicto hispano-alemán» Boletín de Sociedad Geográfica de Madrid, t.XIX. 2º semestre 1885, Madrid, p.317.
მარია კარმი

მარია კარმი (პრინცესა ნორინა მაჩაბელი; 3 მარტი, 1880 – 15 ივნისი, 1957) — მსახიობ ნორინა ჯილის სასცენო ფსევდონიმი. იგი დაიბადა იტალიაში, ქალქ ფლორენციაში. ”perfume company Prince Matchabelli”-ის კომპანიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. თეატრისა და კინოს მსახიობი, მისტიკოსი, გამომცემელი, ინდოელი მისტიკოსისა და ინდუიზმის სულიერი მოძღვრის მეჰერ ბაბას ერთგული მიმდევარი. ნორინა ჯილმა თავისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო მაქს რეინჰარდტის სამსახიობო სკოლაში, გერმანულ თეატრში. აქ მან დაჰყო 1907-1909 წ.წ. ფსევდონიმით „მარია კარმი“. ის თამაშობდა გერმანულ და იტალიურ თეატრებსა და მუნჯ ფილმებში. მისი ყველაზე ცნობილი სპექტაკლი იყო „სასწაული“ , რომელიც შეიქმნა დრამატურგ კარლ ვოლმიოლერის მიერ, რომელიც შემდგომში ნორინას მეუღლე გახდა. სპექტაკლი თავდაპირველად დაიდგა გერმანიაში, შემდეგ წარმოდგენილი იქნა 1911 წლის 23 დეკემბერს ლონდონში ოლიმპიადის მოედანზე. 1923 წლის 23 დეკემბერს სპაქტაკლი დაიდგა ნიუ-იორკში ბროდვეიზე. აქედან დაიწყო მისი თეატრალური ტურნე დეტროიტში, მილუოკსა და დალასში. საერთო ჯამში, ნორინამ 1000-ზე მეტჯერ ითამაშა ამ სპექტაკლში. კარლ ვალმიულერთან განქორწინების შემდეგ, 1916 წელს ნორინა ცოლად გაჰყვა ქართველ თავად გიორგი მაჩაბელს, რომელიც იმ დროს ცხოვრობდა სტოკჰოლმში, შვედეთში და ეწეოდა დიპლომატიურ საქმიანობას. როდესაც საქართველო დაიპყრო საბჭოთა რუსეთის წითელმა არმიამ, გიორგი იყო საქართველოს ელჩი იტალიაში. 1921 წლამდე იგი ცხოვრობდა რომში. 1923 წელს წყვილი საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში. გიორგი იყო მოყვარული ქიმიკოსი და გაიხსენა ძველი პროფესია, დაიწყო ნივთიერებების ერთმანეთთან შერევა და ცდების ჩატარება. 1926 წელს წყვილმა დააარსა პარფიუმერული კომპანია „perfume company Prince Matchabelli“. 1933 წელს წყვილი განქორწინდა. 1935 წელს გიორგი მაცაბელი გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით, ხოლო 1936 წელს ნორინამ კომპანია 250,000 დოლარად მიჰყიდა პარფიუმერიის მწარმოებელ საულ განცს. 1931 წელს ნორინა შეხვდა სულიერ მოძღვარს გურუ მეჰერ ბაბას გახდა მისი მოძღვრების მკაფიო მიმდევარი. ის აქტურად უწევდა პროპაგანდას გურუს იდეებს თავის მეგობართა წრეში. მან 1938 წელს მეჰერ ბაბას პერიოდული ჟურნალიც კი გამოსცა. ამ მიზნით ნიუ იორკში კარნეგი ჰოლსა და სხვა ადგილებში ლექციების მთელი ციკლი წაიკითხა. 40-ან წლებში ნორინამ ელიზაბეთ ჩაპლინ პეტერსონთან ერთად დააარსა რელიგიური საზოგადოება მეჰერ ბაბას სულიერი ცენტრი, რომელიც გადაჭიმული იყო ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ფიჭვნარში 500 ჰა მიწის ფართობზე, აშშ-ში, სამხრეთ კაროლინაში, მირტლ ბიჩში. ნორინა მაჩაბელი გარდაიცვალა იუპონ დუნესში, მირტლ ბიჩში, სამხრეთ კაროლინაში 1957 წელს, 77 წლის ასაკში. მისი ფერფლი დამარხეს მეჰერ ბაბას საფლავის სიახლოვეს ახლოს აჰმადნაგარში (ინდოეთი). მის საფლავზე ამოკვეთილია წარწერა: პრინცესა ნორინა იყო და მუდამ დარჩება ბაბად. გიორგი მაჩაბელი სუნამოების პრინცი მარია კარმი მარია კარმი პრინცესა ნორინა მაჩაბელი ფოტოები meherbabatravels.com - დან წერილის ისტორია დაარქივებული 2017-12-07 საიტზე Wayback Machine. ნორინა მაჩაბელი მარია კარმი ბიოგრაფია
ჰადიმ ჰასან-ფაშა

ჰადიმ ჰასან-ფაშა (თურქ. Hadım Hasan Paşa; გ. 1598, კონსტანტინოპოლი) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1597-1598 წლებში. წარმოშობით ალბანელი. იგი ასევე იყო ეგვიპტის გუბერნატორი 1580-1583 წლებში. Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010) say.357-358 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN: 9789758845000
პრინცი მაჩაბელი

„პრინცი მაჩაბელი“ — პარფიუმერული კომპანია აშშ-ში. მისი დამაარსებელი იყო პრინცი გიორგი მაჩაბელი, რომელიც იყო მოყვარული ქიმიკოსი. გიორგი მაჩაბელი იყო ქართველი თავადი და იტალიაში საქართველოს ელჩი. მე-20 საუკუნის 20-ან წლებში რუსეთის მიერ საქართველოს დაპყრობის შემდეგ, მაჩაბელი წავიდა ემიგრაციაში შეერთებულ შტატებში. მან და მისმა მეუღლემ, ნორინა ჯილიმ (მსახიობი. სასცენო სახელი მარია კარმი) ნიუ–იორკში 545 მედისონ-ავენიუზე 1924 წელს გახსნეს პატარა ანტიკვარული მაღაზია - „წითელი და შავი“. მაღაზიის სახელწოდება შეიქმნა სტენდალის რომანის მიხედვით იმგვარად, რომ წითელი აღქმული იყო, როგორც არისტოკრატიული ფერი, ხოლო შავი - როგორც რელიგიური („სასწაული“, ცნობილი სპექტაკლი, რომელმაც ნორინა სასცენო ვარსკვლავად აქცია). მოგვიანებით, 1926 წელს, მათ დააარსეს ცნობილი პარფიუმერული კომპანია სახელწოდებით „Prince Matchabelli Perfume Company“. ფირმის პირველი მუშები გიორგი მაჩაბლის მეგობრები იყვნენ, მასავით ლტოლვილი არისტოკრატები, მათი ცოლები და ქალიშვილები, ამიტომ ფირმის თანამშრომლებმა შეადგინეს ყველაზე დიდგვაროვანი და თავაზიანი პერსონალი მთელ ამერიკაში. გიორგი მაჩაბელმა უბრალო ჰობიდან ათ წელში შექმნა არა მარტო მილიონიანი ბიზნესი, არამედ გახდა ნოვატორიც. როდესაც მაჩაბელმა თავისი ბიზნესი წამოიწყო ამერიკას საკუთარი საპარფიუმერიო მრეწველობა ჯერ არ გააჩნდა. რაც მზადდებოდა ფრანგული პროდუქციის ცუდი ასლები იყო ძირითადად. ასე რომ, გიორგი მაჩაბელმა შეავსო ის სიცარიელე, რაც იმ დროს არსებობდა ამერიკულ სპარფიუმერიო წარმოებაში. კომპანია 1920-1930–იან წლებში აშშ–ს უმნიშვნელოვანესი კორპორაციების ხუთეულში შედიოდა. მაჩაბლის ფირმის ფლაკონზე გამოსახული იყო მისი საგვარეულო გერბი და სამეფო გვირგვინი. ეს მიგნება ეკუთვნოდა მის მეუღლეს. პირველი სუნამო, რომელიც გიორგი მაჩაბელმა დაამზადა, იყო „საქართველოს დედოფალი“. მას მოჰყვა „პრინცესა ნორინა“ „დიუშეს ოფ იორკ“ „ოქროს შემოდგომა“ სააბაზანო ზეთი „აბანო“ ოდეკოლონი „ქარის სიმღერა“ დაპრესილი პუდრი და ტუჩსაცხი. კომპანია ცნობილი გახდა მრავალფეროვანი ფერადი იარლიყებით, სამეფო გვირგვინის ფორმის ფლაკონებით და სხვ. ფლაკონები თავდაპირველად გერმანული ფაიფურისგან მზადდებოდა, შემდეგ ჯორჯ კობის (გრიგოლ კობახიძე) მინის კომპანიაში დაამზადეს გამჭვირვალე მინის ფლაკონი, რომელიც ნახევრად ავტომატური მეთოდით კეთდებოდა, მაგრამ ოქროთი მოვარაყება, ორქოსფერი ზარნიშისა და ზონრის დამზადება ხელით ხდებოდა. სულ მალე გიორგი მაჩაბლის გვირგვინები მთელ ამერიკას მოედო. 1935 წ. ივნისისთვის მე-5 ავენიუზე გიორგი მაჩაბელს დაგეგმილი ჰქონდა სადემონსტრაციო დარბაზის გახსნა. მარტში კი ფილიალების გახსნის მიზნით იმოგზაურა შანხაისა და კალიფორნიაში, მაგრამ გზაში გაცივდა 1931 წ. 31 მარტს ნიუ-იორკში ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა. ნორინა ჯილიმ გახსნა ბრწყინვალე სადემონსტრაციო სალონი, სადაც გამოფენილი იყო გიორგის პორტრეტი სამეფო რეგალიებით, 1936 წ. კი ბრენდი „Prince matchabelli“ სუნამოების მწარმოებელ სოლ გენცს 250 ათას დოლარად მიყიდა. ფირმა კონექტიკუტის შტატში დღესაც არსებობს, პროდუქცია მისი დამფუძნებლის სახელით და რეცეპტით გამოდის და საფირმო ნიშანიც იგივეა – ქართულჯვრიანი სამეფო ოქროს გვირგვინები. დღესდღეობით „პრინცი მაჩაბელი“ ითვლება მსოფლიო პარფიუმერიის კლასიკად. გიორგი მაჩაბელი მარია კარმი სამაჩაბლო მაჩაბელი გიორგი მაჩაბელი გიორგი მაჩაბელი სუნამოების პრინცი მსოფლიო პარფიუმერიის ქართველი პრინცი
ფერჰად-ფაშა

სერდარ ფერჰად-ფაშა (თურქ. Serdar Ferhat Paşa; გ. 1595) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც ორჯერ ფლობდა დიდი ვეზირის თანამდებობას. პირველად 1591 წლის 1 აგვისტოდან 1592 წლის 4 აპრილამდე. მეორედ 1593 წლის 16 თებერვლიდან 1595 წლის 7 ივლისამდე. 1590 წლის ფერჰად-ფაშას ხელშეკრულებით დასრულდა ირან-ოსმალეთის ომი (1578-1590). ფერჰად-ფაშას ხელშეკრულება ფერჰად-ფაშას ლაშქრობანი საქართველოში Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010) Yücel, Yaşar ve Sevim, Ali (1991) Türkiye Tarihi Cilt IV (1566-1730), Ankara:AKDTYKTTK Yayınları
ქოჯა მუსტაფა-ფაშა

ქოჯა მუსტაფა-ფაშა (თურქ. Koca Mustafa Paşa; გ. 1512) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1511-1512 წლებში. იგი იყო „მთავარი კარისკაცი“ (თურქ. kapıcıbaşı) თოფქაფის სასახლეში. ქოჯა მუსტაფა-ფაშა ასევე მსახურობდა როგორც ცერემონიმაისტერად უცხოელი ელჩების მიღების დროს. იგი დიდ ვეზირად ბაიაზიდ II-ის მეფობის დასასრულს დანიშნეს (1511). სტამბოლში მან ორი უძველესი ბიზანტიური ეკლესია მეჩეთად გარდაქმნა და მის პატივსაცემად ისინი ქოჯა მუსტაფა-ფაშას და ატიკ მუსტაფა-ფაშას სახელს ატარებენ. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. say.13.
დუკაკინზადე აჰმედ-ფაშა

დუკაკინზადე აჰმედ-ფაშა (თურქ. Dukakinoğlu Ahmed Paşa; დ. ? — გ. მარტი, 1515) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. მსახურობდა დიდი ვეზირის თანამდებობაზე 1514-1515 წლებში. იგი აღიზარდა ოსმალური სისტემის დევშირმული გზით. არასწორი სამხედრო სტრატეგიის გამო სულთნის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს 1515 წელს. მისი ვაჟი დუკაკინზადე მეჰმედ-ფაშა კი იყო ეგვიპტის გუბერნატორი 1544-1546 წლებში, გარდაცვალებამდე. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım (2002) Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Kitapları.
ანანის გეგმა

კოფი ანანის გეგმა — გაეროს ინიციატივა კვიპროსის კონფლიქტის დარეგულირების შესახებ. ინიციატივის მიხედვით უნდა ჩამოყალიბებულიყო ახალი სახელმწიფო სახელწოდებით კვიპროსის გაერთიანებული რესპუბლიკა. გეგმას სახელი ეწოდა გაეროს გენერალური მდივნის კოფი ანანის პატივსაცემად, რომელმაც დიდიე ფირტერთან ერთად უდიდესი წვლილი შეიტანა გეგმის შემუშავებაში. კვიპროსზე შეიქმნას ერთიანი სახელმწიფო კვიპროსის გაერთიანებული რესპუბლიკა, რომლის შემადგენლობაშიც შევა ორი ავტონომიური, ბერძნული და თურქული ნაწილი. შედეგად გაერთიანდება მთელი კუნძული (ბრიტანეთის სამხედრო ბაზის ჩათვლით). შეიქმნება 6 კაცისაგან შემდგარი პრეზიდიუმი, რომლებიც რიგრიგობით დაიკავებენ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. პრეზიდენტი და ვიცე-პრეზიდენტი უნდა შეიცვალოს ყოველ 10 თვეში ერთხელ. პრეზიდიუმში უნდა ყოფილიყო 4 ბერძენი და 2 თურქი. კუნძულის თურქული ნაწილის ტერიტორია უნდა შემცირდეს 28,5 %-მდე (ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროს 37 % უკავია), ასევე 85 000 ბერძენი ლტოლვილი უნდა დაბრუნდეს თავისი განსახლების ადგილზე. 2004 წლის 24 აპრილს კიპროსზე გაიმართა რეფერენდუმი კუნძულის გაერთიანების შესახებ. კვიპროსელი ბერძნების 75 %-მა და კვიპროსელი თურქების 35 %-მა ანანის გეგმას მხარი არ დაუჭირა. კვიპროსელმა ბერძნებმა თავიანთი უარი იმით დაასაბუთეს, რომ გეგმა არ შეიცავდა ვალდებულებას თურქების მიერ კვიპროსიდან ჯარის გაყვანის შესახებ, გარდა ამისა გაურკვეველი იყო იმ თურქი გადმოსახლებულების საკითხი, რომლებმაც ბერძენი ლტოლვილების სახლები დაიკავეს. იმისათვის, რომ ბერძენი ლტოლვილები დაებრუნებინათ ჩრდილოეთ კვიპროსში, საჭირო იყო 100 ათასი თურქის გამოსახლება. კვიპროსის კონფლიქტი ანანის გეგმის სრული ტექსტი დაარქივებული 2012-03-28 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
2002

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2002 2002 (ორი ათას ორი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XXI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-2 წელი. 1 იანვარი : მიმოქცევაში გაუშვეს ევროს ბანკნოტები. 1 აპრილი : პირველად მსოფლიოში, ნიდერლანდებში დააკანონეს ევთანაზია. 20 მაისი : აღმოსავლეთ ტიმორმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 31 მაისი : იაპონიასა და სამხრეთ კორეაში დაიწყო მსოფლიოს მე-17 ჩემპიონატი ფეხბურთში. 21 ივნისი : მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ ევროპა პოლიოსგან განთავისუფლებულად გამოაცხადა. 30 აგვისტო : ჰენრი კუპრაშვილმა კაცობრიობის ისტორიაში პირველმა გადაცურა „მხედრული კოლხურით“ (ხელფეხშეკრული კოლხური — უძველესი ქართული სამხედრო-საწვრთნელი ყაიდა) დარდანელის სრუტე, 12 კმ. 3 საათსა და 15 წუთში, ამასთან ერთად სათავე დაუდო მსოფლიოში სრუტეთა გადაცურვის ახალ წესს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2002. 29 იანვარი : თამაზ თოფურია — რუსი ფეხბურთელი 21 თებერვალი : ირაკლი აზაროვი — ქართველი ფეხბურთელი 8 აპრილი : ალექსანდრე ტეფნაძე — ქართველი ფეხბურთელი 16 მაისი : რაიან გრავენბერხი— ნიდერლანდელი ფეხბურთელი 7 ივნისი : ტანგი ნიანზუ — ფრანგი ფეხბურთელი 16 ივნისი : ალექსანდრ გაპეჩკინი — რუსი ფეხბურთელი 24 ივლისი : ივან ფოცხვერია — ქართველი ფეხბურთელი 5 სექტემბერი : მურთაზ სანებლიძე — ქართველი ფეხბურთელი 31 ოქტომბერი : ანსუ ფატი — ესპანელი და გვინეა-ბისაუელი ფეხბურთელი 13 ნოემბერი : ემა რადუკანუ — ბრიტანელი ჩოგბურთელი 23 დეკემბერი : ფინ ვულფჰარდი — კანადელი მსახიობი და მუსიკოსი 27 დეკემბერი : ლუკა ბერულავა — ქართველი სპორტსმენი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 2002. 22 იანვარი : დუდუ დადიანი — ქართველი სპორტსმენი (დ. 1969) 22 თებერვალი : ჟონას სავიმბი — ანგოლის პოლიტიკური მოღვაწე (დ. 1934) 10 მარტი : ელგუჯა ამაშუკელი — ქართველი მოქანდაკე (დ. 1928) 18 აპრილი : თურ ჰეიერდალი — ნორვეგიელი მკვლევარი (დ. 1914) 28 აპრილი : ალექსანდრე ლებედი — რუსი პოლიტიკოსი (დ. 1950) 5 მაისი : უგო ბანსერი — ბოლივიის პრეზიდენტი (დ. 1926) 10 მაისი : ნოდარ შამანაძე — ქართველი მწერალი (დ. 1930) 29 ივნისი : როზმარი კლუნი — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი (დ. 1928) 28 ივლისი : ჯეკ კარნემი — ინგლისელი სნუკერის კომენტატორი (დ. 1917) 19 აგვისტო : გრიგოლ გაგუა — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (დ. 1915) 26 სექტემბერი : როდი სკოტი — ბრიტანელი ფოტოჟურნალისტი (დ. 1971) 19 ოქტომბერი : მზია მგალობლიშვილი — ქართველი ისტორკოსი (დ. 1934) 20 ნოემბერი : კახი ასათიანი — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (დ. 1947) 19 დეკემბერი : კოტე მახარაძე — ქართველი მსახიობი, სპორტული კომენტატორი (დ. 1926) ფიზიკა : რეიმონდ დეივისი, მასატოში კოშიბა, რიკარდო ჯაკონი ქიმია : ჯონ ბ. ფენი, კოიჩი ტანაკა, კურტ ვიურტრიხი ფიზიოლოგია და მედიცინა : სიდნი ბრენერი, ჰ. რობერტ ჰორვიცი, ჯონ ე. სულსტონი ლიტერატურა : იმრე კერტეში მშვიდობა : ჯიმი კარტერი ეკონომიკა : კანემან დანიელი და სმით ვერნონი
ანთეოს ასათიანი

ანთეოს ერასტეს ძე ასათიანი (დ. 18 მაისი [ ძვ. სტ. 6 მაისი], 1895, ქუთაისი ― გ. 16 იანვარი, 1981, თბილისი) — ქართველი ჰიგიენისტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961) 1921–1922 წლებში იყო გაზეთ „კომუნისტის“ პასუხისმგებელი მდივანი, 1924–1925 წლებში პარტიის ახალციხის სამაზრო კომიტეტის პირველი მდივანი, 1927 საქართველოს მთავლიტის უფროსი, 1935–1936 ამიერკავკასიის ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისრის პირველი მოადგილე, 1938 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1942–1947 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო გამომცემლობის დირექტორი. 1944–1947 თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კვების ჰიგიენის კათედრის გამგე, 1947–1952 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სანიტარიისა და ჰიგიენის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1947–1974 წლებში განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სოციალური ჰოგიენის და ჯანდაცვის ორგანიზაციის კათედრას. ასათიანი საქართველოს ჰიგიენისტთა საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი (1939) და თავმჯდომარეა (1963–1968), 1968 წლიდან საქართველოს მედიცინის ისტორიკოსთა საზოგადოების თავმჯდომარე. დაამუშავა რაციონალური კვებისა და სამკურნალო პროფილაქტიკურ დაწესებულებებში სამედიცინო მომსახურების გაუმჯობესების ზოგიერთი საკითხი. დაჯილდოებულია "საპატიო ნიშნის" ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 620. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 223.
ცეუნგ-კვან-ო (სადგური)

ცეუნგ-კვან-ო — სადგური ჰონგ-კონგში, ცეუნგ-კვან-ოს ხაზზე. მდებარეობს ცეუნგ-კვან-ოში, საი-კუნგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 2002 წლის 18 აგვისტოს. MTR Corporation - Tseung Kwan O Station Street Map[მკვდარი ბმული] MTR Corporation - Tseung Kwan O station location map[მკვდარი ბმული] MTR Corporation - Tseung Kwan O Station train service time დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine.
ბოსტონ-ტერიერი

ბოსტონ ტერიერი (ინგლ. Boston Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში XIX საუკუნეში. ინგლისური ბულდოგის , ბულტერიერის, ბოქსიორის და დღეს გადაშენებული თეთრი ტერიერის შეჯვარების გზით მიღებული ბოსტონი თავდაპირველად დაახლოებით 20 კილოგრამს იწონიდა, მაგრამ სელექციის შედეგად ის შესამჩნევად „გახდა“ და ზომაშიც დაპატარავდა. თავდაჭერილი, ჩაფიქრებული და ტაქტიანი, ახალი ინგლისის ეს მკვიდრი დიდი პოპულარობით სარგებლობს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ის ჭკვიანი, ალერსიანი და საიმედო კომპანიონია. წინაპარი ტერიერების მოჩხუბარე ხასიათი ბოსტონს არ დაჰყვა, ის აშკარა უპირატესობას ადამიანების კომპანიას ანიჭებს, თუმცა სიამოვნებით დაიცავს თავის ტერიტორიას სხვა ძაღლისგან. ყველა დიდთავიანი ჯიშის მსგავსად ბოსტონს მშობიარობისას საკეისრო კვეთა უკეთდება. თუმცა, ბოლო დროს მოხერხდა მისი თავის ზომების შემცირება ისე, რომ შენარჩუნდა მისი თავისებურება და კეთილი გარეგნული იერი. ბოსტონ ტერიერი ვერ იტანს სიცხეს, ადვილად ეგუება ბავშვებს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, არ სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. აქვს ზომიერად ღრმა მკერდი, ზომიერი სიგრძის კისერი, თზელი, დაცქვეტილი ყურები. ბალანი თXელია. შეიძლება იყოს ვეფხვისებრი თეთრით ახ მუქი ვეფხვისებრი თეთრით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბოსტონ-ტერიერი“ ვიკისაწყობში. ბოსტონ ტერიერი (ინგლისური)