იუნ ფოსე

იუნ ოლაფ ფოსე (დ. 29 სექტემბერი, 1959) ― ნორვეგიელი ავტორი და დრამატურგი, 2023 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში. პრემია მიენიჭა „მისი ინოვაციური პიესებისა და პროზისთვის, რომელიც (გამო)უთქმელსაც ხმას ანიჭებს“. ჰენრიკ იბსენის შემდეგ ნორვგიელი დრამატურგებიდან ყველაზე მეტჯერ ფოსეს პიესებია დადგმული. მას ხშირად „ახალ იბსენადაც“ მოიხსენიებენ, რადგანაც ფოსეს ნაშრომებში XIX საუკუნეში იბსენის მიერ დამკვიდრებული დრამატული ტრადიციების თანამედროვე გაგრძელებას ხედავენ. იუნ ფოსე ჰიოუგესუნში, ნორვეგიაში დაიბადა და სტრანდებარმში აღიზარდა. მწერლის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა იქონია შვიდი წლის ასაკში მომხდარმა შემთხვევამ, როდესაც კინაღამ დაიღუპა. ჩაირიცხა ბერგენის უნივერსიტეტში, სადაც შედარებით ლიტერატურას სწავლობდა. ლიტერატურული კარიერა ნიუნორსკიზე წერით დაიწყო, რომელიც ერთ-ერთია ნორვეგიული ენის ორი წერითი სტანდარტიდან. მისი სადებიუტო რომანი „წითელი, შავი“ 1983 წელს გამოქვეყნდა. პირველი პიესა, Og aldri skal vi skiljast, 1994 წელს დაიბეჭდა და დაიდგა. მისი შემოქმედება მოიცავს რომანებს, მოთხრობებს, პოეზიას, საბავშვო წიგნებს, ესეებსა და პიესებს. ფოსეს ნაშრომები თარგმნილია ორმოცზე მეტ ენაზე. რომანებზე მუშაობის გარდა ფოსე სხვა ავტორთა ნაშრომებსაც თარგმნის. Jon Fosse's "Night Sings Its Songs" at Words Without Borders იუნ ფოსე საიტზე Nobelprize.org იუნ ფოსე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Jon Fosse დაარქივებული 4 September 2014 საიტზე Wayback Machine. at Doollee.com Vincent Rafis, Mémoire et voix des morts dans le théâtre de Jon Fosse, Les presses du réel, Dijon, 2009. Andrew Dickson: "Jon Fosse: 'The idea of writing another play doesn't give me pleasure'", The Guardian, 12 March 2014. Retrieved 22 August 2014. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #120052547 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ BD Gest' <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2876969"></a> ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 9.0 9.1 9.2 https://www.newyorker.com/culture/the-new-yorker-interview/jon-fosses-search-for-peace ↑ 10.0 10.1 https://www.uib.no/hf/165316/nobels-litteraturpris-til-jon-fosse ↑ 11.0 11.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ https://www.aftenposten.no/kultur/i/wAGwKP/jon-fosse-eg-har-overlevd-som-fattig-forfattar-eg-har-ikkje-tenkt-aa-endra-paa-det ↑ https://www.nm.no/fosse-og-malet-hans/ ↑ 14.0 14.1 14.2 14.3 https://www.nrk.no/kultur/fosse_-jon-1.1640620 ↑ https://www.nrk.no/kultur/nordisk-pris-til-fosse-1.2050841 ↑ https://www.aftenposten.no/kultur/i/GaXox/jon-fosse-faar-ibsenprisen ↑ Eurobabel Jon FOSSE ↑ https://www.nrk.no/kultur/jon-fosse-vant-brageprisen-i-skjonnlitteratur-1.15744680 ↑ Press release ↑ Jon Fosse Facts ↑ Tildelinger av ordener og medaljer — Norwegian royal family. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q99967389"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2418613"></a> ↑ https://www.nrk.no/kultur/st.-olav-til-fosse-1.540902 ↑ https://www.nrk.no/kultur/fransk-heder-til-fosse-1.535482 ↑ Fosse får Storkors av St. Olavs Orden — Norsk rikskringkasting, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q190238"></a> ↑ https://snl.no/Jon_Fosse ↑ https://kultura.pravda.sk/kniha/clanok/683968-nobelovu-cenu-za-literaturu-ziskal-norsky-dramatik-jon-fosse/ ↑ „Jon Fosse – «take it or leave it»“. NRK. ციტირების თარიღი: 5 October 2023. ↑ Jon Fosse in Store norske leksikon ↑ H.H. Andersson, Jon Fosse i teaterhistorien, kunstinstitusjonen og markedet, University of Oslo, 2003 ↑ Creamer, Ella. Jon Fosse wins the 2023 Nobel prize in literature (5 October 2023). ციტირების თარიღი: 5 October 2023 ↑ "I have to talk about it because it's so fundamental to me: at the age of seven, I was close to death because of an accident . . I could see myself sitting here . . everything was peaceful, and I looked at the houses back home, and I felt quite sure that I saw them for the last time as I was going to the doctor. Everything was shimmering and very peaceful, a very happy state, like a cloud of particles of light. This experience is the most important experience from my childhood. And it has been very formative for me as a person, both in good and in bad ways. I think it created me as a kind of artist." ('Jon Fosse's Search for Peace'. The New Yorker, 13 November 2022) ↑ Merve Enre. (13 November 2022) Jon Fosse's Search for Peace. ციტირების თარიღი: 14 November 2022