laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ახო

ახო — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, ცხმორისის თემში (სოფლები: ახო, გეგელიძეები, გობრონეთი, კოკოტაური, ჩეტკიძეები, ცხმორისი). მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 500 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 594 კაცი. მთავარი სტატია: ახოს ჯამე. სოფელში დგას ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლი ახოს ჯამე. აშენებულია ლაზი ხელოსნის უსტა ხუსეინის მიერ 1817-1818 წლებში. მორთულია ორნამენტებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 304. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 21. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2010-07-28. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ტახტის დახმარების ასოციაცია

ტახტის დახმარების ასოციაცია (ტაისეი იოკუსანკაი, იაპონ. 大政翼賛会) — იაპონური პოლიტიკური გაერთიანება 1940—1945 წლებში. შეიქმნა 1940 წელს, სხვა პარტიების გაუქმების შემდეგ. ტახტის დახმარების ასოციაციასმართავდა მდივანი, რომელიც ხდებოდა პრემიერ-მინისტრი. პრეფექტურებში, ქალაქებში და სხვა ადმინისტრაციულ ერთეულებში არსებობდა ადგილობრივი დანაყოფები. ადმინისტრაციულ აპარატს ნიშნავდა მდივანი ერთი წლის ვადით. როგორც წესი, პრეფექტურების, სოფლებისა და ქალაქების მმართველები იყვნენ ასევე ასოციაციის შესაბამისი დანაყოფების ხელმძღვანელები. ტახტის დახმარების ასოციაციას ემორჩილებოდა რამდენიმე სხვა მასობრივი ორგანიზაცია (დიდი იაპონიის ახალგაზრდული პარტია, სამშობლოს მსახურების ასოციაცია და სხვ.) 1945 წლის 13 ივნისიდან, იაპონიის კაპიტულაციამდე რამდენიმე დღით ადრე, ასოციაცია გაუქმდა. ↑ 1.0 1.1 1.2 ტახტის დახმარების ასოციაცია- iaponeli.wordpress.com-ზე
ჯერი ჰოლიუელი

ჯერალდინ „ჯერი“ ესტელ ჰორნერი (ქორწინებამდე ჰოლიუელი, დ. აგვისტო, 1972) — ინგლისელი პოპ-მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მწერალი, ფილანტროპი და მსახიობი. იგი უფრო მეტად ცნობილია ჯგუფის Spice Girls წევრობით. 1998 წელს ჯგუფიდან წასვლის შემდეგ მან გამოსცა სოლო ალბომი Schizophonic. აგრეთვე დღემდე გამოსულია მისი ორი დისკი - Scream If You Wanna Go Faster და Passion და მთლიანობაში 4 სინგლი, რომელიც მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტების #1 პოზიციებზე - Mi Chico Latino, Lift Me Up, Bag It Up და It's Raining Men. როგორც სოლო-შემსრულებელს, ჯერის საერთო ჯამში მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული აქვს 12 მილიონი ჩანაწერი. მთავარი სტატია: ჯერი ჰოლიუელის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Schizophonic (1999) Scream If You Wanna Go Faster (2001) Passion (2005) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯერი ჰოლიუელი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. ჯერი ჰოლიუელი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობა საქართველოში

შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობა – ირანის შაჰის, სეფიანთა დინასტიის წარმომადგენლის თამაზ I-ის საქართველოში ლაშქრობების ერთ-ერთი ეტაპი. ლაშქრობა გაიმართა 1541 წელს. ოსმალო და ყიზილბაშ დამპყრობთა წინააღმდეგ ქართლის თავდადებული ბრძოლების მეთაური XVI საუკუნის 40-50-იანი წლებში იყო მეფე ლუარსაბ I (1527-1556 წწ.). ლუარსაბის მეფობის პირველ ხანებში ქართლში შედარებით მშვიდობა სუფევდა, მაგრამ 40-იანი წლებიდან საქართველოს ეს მცირე ქვეყანა ჩაება უთანასწორო და სისხლისმღვრელ ბრძოლებში უძლიერესი აგრესორების წინააღმდეგ. ეს ბრძოლები რამდენადმე უკავშირდება ირან-ოსმალეთის პირველ ომს, რომლის ხანძარი სწორედ ამ ხანებში განსაკუთრებული სიმძაფრით დაენთო. შემტევი მხარე ძირითადად ოსმალეთი იყო, მაგრამ ირანიც აქტიურად იცავდა თავს. ირანის გააქტიურებას ის უწყობდა ხელს, რომ ოსმალეთის სულთნს სულეიმანს (1520-1566 წწ.) ორ ფრონტზე უხდებოდა ბრძოლა. იგი ხან ევროპისკენ წარმართავდა ბრძოლებს, ხან აღმოსავლეთით გადმოისროდა თავის ძალებს. ამიტომ ენერგიული შაჰ-თამაზ I (1524-1576 წწ.), როგორც კი ოსმალეთის მოუცლელობას მოიხელთებდა, დაუყოვნებლივ ცდილობდა განემტკიცებინა პოზიციები ოსმალეთის სასაზღვრო რაიონებში და, ბუნებრივია, ამ მხრივ მის ყურადღებას ამიერკავკასიის ქვეყნები იქცევდა. 1540 წელს შაჰ-თამაზი დიდი ჯარით ყარაბაღში შემოვიდა. აქ მასთან საჩუქრებით გამოცხადდა კახეთის მეფე ლევანი (1518–1574 წწ.) და მესხეთიდან გამოძევებული ქაიხოსრო. ლუარსაბი ყიზილბაშთა მბრძანებელს არ ეახლა. 1541 წელს შაჰმა თავისი ჯარიდან საგანგებოდ 12 000 მხედარი შეარჩია და თბილისზე თავდასხმა უბრძანა. ყიზილბაშთ მხედრობა თბილისს ღამით მოულოდნელად მოადგა და ქალაქში შეიჭრა. ლუარსაბი შემთხვევით თბილისში არ იმყოფებოდა. მას უმცროსი ვაჟიშვილი გარდაცვლოდა და დასაკრძალავად მცხეთას იყო წასული. თბილისის დაცვა ქალაქის მოურავსა და ციხისთავ გულბაათს ჰქონდა დავალებული. მაგრამ მტრის მოულოდნელი შემოსევით დამფრთხალმა მოღალატემ ციხე უომრად დათმო და თვითონაც დამპყრობლის მხარეზე გადავიდა. შაჰთამაზმა თბილისის ციხეში თავისი გარნიზონი შეიყვანა, ხოლო ნაწილი ლუარსაბ მეფის შესაპრობად გააგზავნა. მან თავისი ძალა ორად გაყო. ერთი გორის მიმართულებით გაუშვა, მეორეს კი ქვემო ქართლის დარბევა უბრძანა. აქ ყიზილბაშებმა ზოგიერთი ქართველი თვადის ღალატით ბირთვისი მიუდგომელი ციხე აიღეს. ციხეში თავშეფარებულთა დიდი ნაწილი დახოცეს, ქალები და ბავშვები დაატყვევეს. ლუარსაბ მეფე ამ მძიმე მომენტში სულით არ დაცემულა, მტერთან პირისპირ შესაბმელად მას ძალა არ ჰყოფნიდა, ამიტომ პარტიზანულ ომებზე გადავიდა. ქართლის მეფე მტერს დიდგორთან დახვდა, დიდად დააზარალა და ბრძოლით გაეცალა. მისი რაზმები მტერს უსაფრდებოდნენ და მოულოდნელი თავდასხმებით ანადგურებდნენ. შაჰ-თამაზი იძულებული იყო შეეწყვიტა ბრძოლები და თავისი შეთხელებული ლაშქრით უკან გაბრუნებულიყო. ამ ლაშქრობით შაჰ-თამაზმა მართალია თბილისი დაიკავა, მაგრამ თავის მთავარ მიზანს მაინც ვერ მიაღწია – ვერც ლუარსაბი დაატყვევა და ვერც ქართლი დაიმორჩილა. შაჰ-თამაზის მეორე ლაშქრობა საქართველოში შაჰ-თამაზის მესამე ლაშქრობა საქართველოში შაჰ-თამაზის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში საქართველოს ისტორია, ტ. III, თბ. 2008 წ. გვ. 165-166
უდაბნო (მრავალმნიშვნელოვანი)

უდაბნო შეიძლება აღნიშნავდეს: უდაბნო — ლანდშაფტის ტიპი უდაბნო — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში უდაბნო — მთა გარეჯის ქედზე უდაბნო — სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში უდაბნო — რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმი
უდაბნოს მონასტერი

უდაბნო — ქართული მონასტერი შუა საუკუნეების დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში (თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 60-70 კმ-ზე, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში), ისტორიულ კუხეთში. მდებარეობს დავითის ლავრის სამხრეთ-დასავლეთით აღმართული კლდის სამხრეთ ფერდობზე. ტერიტორია წარმოადგენს დავის საგანს საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის. გამოქვაბული მონასტერი მოიცავს მრავალ ეკლესია-სენაკს. ანსამბლის მთავარი ნაგებობა ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელსაც ჩრდილოეთით სამთაღიანი გასასვლელით დაკავშირებული მაღალი და ფართო სადიაკვნე ეკვრის. მონასტერს ჰქონდა აგრეთვე სატრაპეზო და სხვა დანიშნულების სათავსები. უდაბნოს მონასტერში დაცულია მხატვრობა, რომელშიც პირველად აისახა დავით გარეჯელის ცხოვრების ციკლი. მთავარი ეკლესიის მოხატულობის უძველესი ფენა X საუკუნის II ნახევრით თარიღდება. ამავე ხანას მიეკუთვნება სატრაპეზოს მოხატულობა. სადიაკვნეს მოხატულობა სტილისტური და იკონოგრაფიული ნიშნებით ახლოს დგას ქრისტიანული აღმოსავლეთის ქვეყნების ადრინდელი ხანის მოხატულობის ნიმუშებთან და 856-864 შორის უნდა იყოს შესრულებული. მოხატულობის II ფენა XIII საუკუნეს მიეკუთვნება, ხოლო შემდეგი - XIV საუკუნეს. 2012 წლის 6 მაისის შემდეგ მონასტრის ტერიტორიაზე ჩადგნენ აზერბაიჯანელი მესაზღვრეები და იქ ტურისტებს არ უშვებდნენ. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის განცხადებით ამის მიზეზი ისაა, რომ მონასტერი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ამჟამად შექმნილია კომისია, რომელიც საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის დადგენაზე მუშაობს, საზღვრის შეთანხმებამდე უდაბნოს მონასტრის მონახულება ნებისმიერ ტურისტს შეუძლია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „უდაბნოს მონასტერი“ ვიკისაწყობში. აბრამიშვილი გ., დავით გარეჯელის ციკლი ქართულ კედლის მხატვრობაში, თბ., 1972 Чубинашвили Г. Н., Пещерные монастыри Давид-Гареджи, Тб., 1948 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 101. ბერთუბანი, ღვთისმშობლის ტაძარი (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა უდაბნოს მონასტერი wikimapia.org-ზე ↑ დავით გარეჯში, კერძოდ უდაბნოს მონასტერში, აზერბაიჯანელი მესაზღვრეები ჩადგნენ ↑ აზერბაიჯანული მხარის მტკიცებით, უდაბნოს მონასტერი საქართველოს არ ეკუთვნის[მკვდარი ბმული] ↑ დავით გარეჯის უდაბნოს მონასტერი სერგო ორჯონიკიძემ გააჩუქა, რურუა-კალანდაძემ არასადაოდ გამოაცხადა ↑ ვაშაკიძე: დავით გარეჯის საკითხი საზღვრის საბოლოო დელიმიტაციის შემდეგ გადაწყდება[მკვდარი ბმული] ჟურნალი „ტაბულა", 21-05-2012, 14:12
ლაზარე გალისიელი

ლაზარე გალისიელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძვ. სტილით 7 ნოემბერი, ახ. სტილით – 20 ნოემბერი. ღირსი ლაზარე გალისიელი ქალაქ მაგნეზიაში (აზია) დაიბადა. სიყრმიდანვე სიმშვიდით და გლახაკთა სიყვარულით გამორჩეულმა წმინდანმა საფუძვლიანი განათლება მიიღო, შემდგომ კი პალესტინაში გაემგზავრა წმინდა ადგილების მოსალოცად და საბა განწმენდილის ლავრაში დამკვიდრდა. აქ ნეტარმა ათი წელი დაჰყო და საძმოს გულწრფელი სიყვარული დაიმსახურა. იერუსალიმის პატრიარქმა ღირსი ლაზარე მღვდლად აკურთხა, რის შემდეგ იგი სამშობლოში დაბრუნდა და ეფესოს მახლობლად, გალისიის მთაზე დამკვიდრდა. აქ წმინდანი საკვირველი ხილვის ღირსი შეიქნა: ცად აწვდილ ცეცხლოვან სვეტს შემოხვეული ანგელოზები გალობდნენ: „აღდეგინ ღმერთი და განიბნინედ ყოველნი მტერნი მისნი“. ამ გამოცხადების ადგილას უფლის რჩეულმა ქრისტეს აღდგომის სახელობის ტაძარი ააგო და მესვეტეობის ღვაწლი იტვირთა. მალე დიდი მოსაგრის ირგვლივ მოწაფეები შემოიკრიბნენ და დაფუძნდა მონასტერი. წმინდა ლაზარეს წინასწარ ეუწყა აღსასრულის მოახლოება და განემზადა კიდეც, მაგრამ საძმოს მხურვალე ვედრებით უფალმა მას კიდევ თხუთმეტი წლით გაუხანგრძლივა სიცოცხლე. ღირსი ლაზარე 1053 წელს გარდაიცვალა, სამოცდათორმეტი წლის ასაკში. წმინდა მამის ნაწილთა აღმოყვანებას ეკლესია 30 ივლისს იხსენიებს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
მზია კვირიკაშვილი

მზია კვირიკაშვილი (დ. 27 იანვარი, 1949 — გ. 28 ივლისი, 2010, თბილისი) — ქართველი ესტრადის მსახიობი, საქართველოს „სიცილის დედოფლად“ წოდებული. იუმორისტული პროექტის — „იუმორინას“ ერთ-ერთი ძირითადი მონაწილე და თანაავტორი. მზია კვირიკაშვილი თბილისში, 2010 წლის 28 ივლისს ღვიძლის კიბოსაგან გარდაიცვალა. ↑ მზია კვირიკაშვილი გარდაიცვალა
მელქისედეკი (ხაჩიძე)

ეპისკოპოსი მელქისედეკი (ერისკაცობაში — არკადი აბესალომის ძე ხაჩიძე; დ. 25 აპრილი, 1975, ოძისი, ხაშური) — მარგვეთისა და უბისის ეპარქიის ეპისკოპოსი. ანგელოზის დღე – 14 ოქტომბერი. 1992-1995 წწ. - თბილისის სასულიერო სემინარია; 1995-1998 წწ. - თბილისის სასულიერო აკადემია; 1998-2003 წწ. - ათენის უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე; 2004 წლის 3 აპრილს - ხელდასხმა დიაკვნად; 2006 წლის 31 აგვისტო – ბერად აღკვეცა. 2008 წლის 21 დეკემბერი - არქიმანდრიტი; 2009 წლის 3 მაისიდან - არის ახლად შექმნილი დედოფლისწყაროსა და ჰერეთის ეპარქიის ეპისკოპოსი. დაექვემდებარა დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი და საინგილო; 2010 წლის 21 დეკემბრიდან - იწოდება ხორნაბუჯისა და ჰერეთის ეპარქიის მმართველად. 2015 წლიდან მარგვეთისა და უბისის ეპარქიის მმართველი. საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II-ის საკვირაო ქადაგება, 2009 წლის 3 მაისი drevo-info.ru მელქისედეკ (ხაჩიძე) ↑ საქართველოს ეკლესიის ოთხმა ეპისკოპოსმა ეპარქიები გაცვალა
ბაალი (პიესა)

ბაალი — გერმანელი მოდერნისტი დრამატურგის, ბერტოლტ ბრეხტის მიერ დაწერილი პირველი სრული სიგრძის პიესა. პისა არის უსაქმური ახალგაზრდის შესახებ, რომელიც რამდენიმე ქალთან აქვს რომანი და, სულ მცირე, ერთი მკვლელობა აქვს ჩადენილი. პიესა დაიწერა 1918 წელს, როდესაც 20 წლის ბრეხტი მიუნხენის უნივერსიტეტის სტუდენტი იყო. პიესა წარმოადგენს ერთგვარ პასუხს დრამატურგის ჰანს იოსტის (რომელიც მალედვე ნაცისტი გახდა) პიესაზე - მარტოსული (გერმ. - Der Einsame). Sacks, Glendyr. 1994. "A Brecht Calendar." In Thomson and Sacks (1994, xvii-xxvii). Thomson, Peter. 1994. "Brecht's Lives". In Thomson and Sacks (1994, 22-39). Thomson, Peter and Glendyr Sacks, eds. 1994. The Cambridge Companion to Brecht. Cambridge Companions to Literature Ser. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-41446-6.
ფილადელფიის მერია

ფილადელფიის მერია — ქალაქ ფილადელფიის, პენსილვანია, მთავრობის რეზიდენცია. 167 მ სიმაღლით, ქანდაკების ჩათვლით, ეს არის მსოფლიოში სიმაღლით მეორე ქვის წყობით ნაგები შენობა და მხოლოდ 0,49 მეტრით ჩამორჩება ტურინის მოლე-ანტონელიანას. შენობის წონის მნიშვნელოვანი წილი მოდის 6,7 მ სისქის გრანიტისა და აგურის კედლებზე, ლითონის კარკასის ნაცვლად; ფასადის მოპირკეთების ძირითადი მასალაა კირქვა, გრანიტი და მარმარილო. შენობა უმაღლესი საცხოვრებლად ვარგისი ნაგებობა იყო მსოფლიოში 1901-08 წლებში და უმაღლესი პენსილვანიაში 1932 წლამდე, როდესაც მას გალფ-ტაუერმა გაუსწრო. ფილადელფიაში ის შემდეგაც რჩებოდა უმაღლეს ნაგებობად, სანამ "One Liberty Place" (1984-87) დაარღვევდა არაფორმალურ "ჯენტლმენურ გარიგებას", რომელიც ქალაქში შენობების სიმაღლეს საზღვრავდა. ამჟამად ის პენსილვანიაში სიმაღლით მე-15-ეა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფილადელფიის მერია ოფიციალური საიტი
იუნიონ სტეიშენი (ვაშინგტონი)

იუნიონ სტეიშენი (ინგლ. Union Station) — ბოზ-არტის სტილის დიდი ცერემონიული რკინიგზის სადგური, გაიხსნა 1908 წელს, როგორც ვაშინგოტნის, აშშ-ის დედაქალაქის, კარიბჭე. ეს ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული და კარგად ცნობილი ადგილია ვაშინგტონში და მას ყოველწლიურად 32 მილიონი ადამიანი სტუმრობს. სარკინიგზო ტერმინალს ემსახურება კომპანიები Amtrak, MARC და VRE საგარეუბნო სამსახური, ასევე ვაშინგტონის მეტროპოლიტენის სატრანზიტო სისტემა, რომელიც ავტობუსებისა და მიწისქვეშა მატარებლებისგან შედგება. ამ შენობაშია განთავსებული კომპანიის Amtrak შტაბ-ბინაც. ოფიციალური საიტი
წითელაშვილები

წითელაშვილი — ქართული გვარი სამეფო აზნაურთა ქართლისა. წითელაშვილთა წინაპრები ძველი დროიდან იყვნენ არაგვის საერისთავოს სახასო აზნაურნი, რომლებიც იწოდებოდნენ წითლაძეთ. როდესაც ქართლის მეფე ვახტანგ VI წავიდა რუსეთში, მას თან გაჰყოლია წითლაძე, რომელიც მსახურებდა მეფის კარზე, რის გამოც მეფემ 1726 წელს დაუმტკიცა წითლაძეს შვილობა და შემდგომ წითელაშვილები მეფედან ყოფილან მიღებულნი სამეფო აზნაურად. წითელაშვილთა გვარი მოხსენებულია გიორგიევსკის ტრაქტატში, ზოგიერთი მათგანი დარჩენილან რუსეთში, სხვები კი არიან საქართველოში. წითელაშვილი — ტაბაკინი, კლდეეთი, მარელისი, ძლოურდანეთი, ჭყვიში. წითელაშვილი გიორგი – (ქართული სამართლის ძეგლები, ტომი IV) წითელაშვილი – (ქრონიკები, წიგნი II, გვ. 349) წითელაშვილი (წითელაშვილი) – (ისტორიული საბუთები, წიგნი III, გვ. 35) წითელაშვილი – (1721 წლის აღწერა, გვ. 120) www.geogen.ge საქართველოს თავად-აზნაურთა საკრებულო[მკვდარი ბმული]
ალექსი ჭინჭარაული

ალექსი ლეკოს ძე ჭინჭარაული (დ. 25 დეკემბერი, 1925, შატილი — გ. 12 თებერვალი, 2012) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. დაიბადა 1925 წლის 25 დეკემბერს დუშეთის რაიონის სოფელ შატილში. 1950 წელს შევიდა და 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიური ენების განყოფილება. 1958 წელს დაამთავრა ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურა და მუშაობა დაიწყო ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში. 1961 წელს მას მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაცული დისერტაციის („ხევსურულის დარგობლივი ლექსიკა“) საფუძველზე. ალ. ჭინჭარაული მონაწილეობდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ და შემდეგ ამ ლექსიკონის ერთტომეულის შედგენის სამუშაოებში (სიტყვების განმარტება, განმარტებულის პირველადი რედაქცია, რედაქტირებული მასალის რეცენზირება და სხვ.). მას აქვს ენათმეცნიერული შრომები „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტისა და ენის, ვაჟა-ფშაველას თხზულებათა ტექსტისა და ენის, ქართული ენის დიალექტებისა და სხვათა შესახებ. გამოქვეყნებული აქვს გამოკვლევები „ვეფხისტყაოსნის“ ავტორის სადაურობის საკითხისათვის. ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში მუშაობისას ალ. ჭინჭარაულმა შეადგინა „ხევსურული ლექსიკონი“ (დაახლოებით 25 000 სიტყვა-სტატია) და „ფშაური ლექსიკონი“ (დაახლოებით 15 000 სიტყვა-სტატია). 1993 წელს მას მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი ენათმეცნიერების ინსტიტუტში დაცული დისერტაციის (მხატვრული ტექსტის ენობრივი ანალიზის საკითხები „ვეფხისტყაოსნის“ და ვაჟა-ფშაველას თხზულებათა მიხედვით) საფუძველზე. „ხევსურული ლექსიკონი“ გამოიცა 2005 წელს, ხოლო ფშაურ ლექსიკონზე კვლავ მიმდინარეობს მუშაობა. იგი არის მწერალთა კავშირის წევრი; გელათის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი – 1995; მიღებული აქვს ღირსების ორდენი – 1999; პრემია საგურამო, ნომინაციაში ჰუმანიტარული მეცნიერება – 2007; აკადემიკოს ვ. თოფურიას პრემია – 2009; ფოლკლორის სახელმწიფო პრემია – 2009; საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო – წმინდა გიორგის ორდენი – 2010. იგი არის ავტორი 7 მონოგრაფიისა. მას აქვს 250-მდე გამოკვლევა ან წაკითხული მოხსენების თეზისები. „ხევსურულის თავისებურებანი“, ტექსტებით და ინდექსით, 1960 წ. „ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი“, 1969 წ. „ვაჟა-ფშაველას ტექსტის დადგენისათვის“, 1977 წ. „აკაკი შანიძე მთის მკვლევარი“, 1977წ. მთას ვიყავ“, 1980 წ. „ვეფხისტყაოსნის“ ენისა და ტექსტის საკითხები“, I, 1982 წ. „ხევსურული ლექსიკონი“, 2005 წ. 1999 — ღირსების ორდენი 2007 — პრემია „საგურამო“, ნომინაციაში ჰუმანიტარული მეცნიერება 2009 — აკადემიკოს ვ. თოფურიას პრემია 2009 — ფოლკლორის სახელმწიფო პრემია 2010 — წმიდა გიორგის ოქროს ორდენი (საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო) ალექსი ჭინჭარაული — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი როგორ დაიწერა რევაზ ინანიშვილის მოთხრობა "ჩაჩაურის წასვლა" ცოტა რამ დიდ ადამიანზე დაარქივებული 2011-06-23 საიტზე Wayback Machine. ალექსი ჭინჭარაულის სრული ბიბლიოგრაფია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ ალექსი ჭინჭარაული 87 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-29. ციტირების თარიღი: 2014-05-23.
ურარტუს მეფეების სია

სიაში წარმოდგენილია ურარტუს მეფეები. ურარტუს სამეფო არსებობდა ძვ. წ. I ათასწლეულის განმავლობაში. იმასთან დაკავშირებით, რომ ურარტუს ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული ასურეთის იმპერიის ისტორიასთან, სიაში ასევე წარმოდგენილია ურარტუს მმართველთა თანამედროვე ასურეთის მეფეებიც. ურარტუს სამეფო ძვ.წ. IX-VI სს.[მკვდარი ბმული] ↑ ზოგიერთი ქრონოლოგიური ცხრილით სარდური III-ის შემდეგ მეფობენ ერიმენა (ძვ. წ. 625 - 605 ), რუსა III (ძვ. წ. 605 - 600 )და სარდურ IV (ძვ. წ. 600 - 595).
კოლხეთი (ცთომილი)

1135 კოლხეთი (Kolchis) — ასტრონომიაში, მცირე ცთომილი № 1135. აღმოაჩინა ასტრონომმა გრიგორი ნეუიმინმა 1929 წლის 3 ოქტომბერს სიმეიზის ობსერვატორიაში. საშუალო მანძილი მზიდან 398,8 მლნ. კმ, მზის ირგვლივ გარემოქცევის პერიოდი 4,35 წ. საშუალო ვარსკვლავიერი სიდიდე 15,0. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 595.
ურბნისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ურბნისი შეიძლება აღნიშნავდეს: ურბნისი – სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში ურბნისი – სოფელ ურბნისის ნაქალაქარის ტერიტორია ურბნისის სიონი – სამნავიანი ბაზილიკა
ურთა

ტოპონიმი ურთა შეიძლება აღნიშნავდეს: ურთა — ისტორიული სოფელი თურქეთში ურთა — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში ურთა — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში ურთა — მთა ხობის მუნიციპალიტეტში.
ურო

ურო შეიძლება აღნიშნავდეს: ურო — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი ურო —სატყორცნი იარაღი ურო — დარტყმითი მოქმედების მანქანა ურო — მარცვლოვანთა ოჯახის მრავალწლოვანი ბალახების 3 გვარი
უსახელო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი უსახელო შეიძლება აღნიშნავდეს: უსახელო — სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტში უსახელო — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში უსახელო — ალმასი
ჯო კოკერი

ჯონ რობერტ ჯოზეფ „ჯო“ კოკერი (ინგლ. Joe Cocker), დ. 20 მაისი, 1944, შეფილდი, ინგლისი — გ. 22 დეკემბერი, 2014) — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენოსანი ინგლისელი მომღერალი, რომელიც ბლუზის და როკის ჟანრებში მოღვაწეობდა. მის სავიზიტო ბარათად იქცა ხრინწიანი ბარიტონის ტიპის ვოკალი. კოკერი ცნობილია ბევრი ცნობილი ქავერ-ვერსიით, რომელთა შორის გამოირჩევა The Beatles-ის სიმღერების ინტერპრეტაციები. იგი ასევე გრემის ჯილდოს მფლობელია, — 1983 წლის სიმღერისათვის „Up Where We Belong“. როლინგ სტოუნის ყველა დროის საუკეთესო მომღერლების რეიტინგში მას №97 პოზიცია უკავია. მთავარი სტატია: ჯო კოკერის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები With a Little Help from My Friends (1969) Joe Cocker! (1969) Joe Cocker (aka Something to Say) (1972/1973) I Can Stand a Little Rain (1974) Jamaica Say You Will (1975) Stingray (1976) Luxury You Can Afford (1978) Sheffield Steel (1982) Civilized Man (1984) Cocker (1986) Unchain My Heart (1987) One Night of Sin (1989) Night Calls (1991/აშშ: 1992) Have a Little Faith (1994) Organic (1996) Across from Midnight (1997) No Ordinary World (1999/აშშ: 2000) Respect Yourself (2002) Heart & Soul (2004/აშშ: 2005) Hymn for My Soul (2007/აშშ: 2008) Hard Knocks (2010/აშშ: 2012) Fire It Up (2012) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯო კოკერი ოფიციალური საიტი ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118832034 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ http://www.nytimes.com/2014/12/23/arts/music/joe-cocker-is-dead-at-70.html ↑ https://fr.findagrave.com/memorial/140345547/joe-cocker ↑ Joe Cocker dies aged 70. ITV News. ციტირების თარიღი: 22 December 2014. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-22. ციტირების თარიღი: 2014-12-22. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-19. ციტირების თარიღი: 2010-07-29.
პეტრე მირიანაშვილი

პეტრე მირიანაშვილი (დ. 1860 - გ. 1944) - ქართველი ლიტერატორი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი-პოლიგლოტი, ლიბრეტისტი. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია (გიმნაზიის მეგობრებს შორის იყვნენ ნიკო მარი, ექვთიმე თაყაიშვილი, სილოვან ხუნდაძე, მიხეილ მღვდლიშვილი). ისმენდა ლექციებს სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. სწავლობდა პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში. 1886 წელს, საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ასწავლიდა ფრანგულ ენას ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში, ქართულ ენას თბილისის სკოლებში, იყო ქართული ენის ცენზორი (1905 წელს მან ეს თანამდებობა საკუთარი ნებით დატოვა). 1905 წელს მას ნება დაერთო გამოეცა ქართულენოვანი გაზეთი "პატარა გაზეთი". იყო თბილისში არსებულ საეკლესიო მუზეუმის გამგეობის წევრი. თარგმნილი აქვს ქართულ ენაზე ჰომეროსის "ილიადა" და "ოდისეა", ესქილეს "მიჯაჭვული პრომეთე", ევრიპიდეს "მედეა", ვირგილიუსის "ენეიდა", ყურანი, გოეთეს "ფაუსტი". გამოცემული აქვს "ამირანის ლექსი", "ვეფხისტყაოსანი". იყო ზაქარია ფალიაშვილის "აბესალომ და ეთერის" ლიბრეტტოს ავტორი. პ. მირიანაშვილი აქვეყნებდა სტატიებს "ივერიაში" "კლდიას" ფსევდონიმით. ზ. ჭიჭინაძე "ქართულს ენაზედ "ყურანის" თარგმნის ისტორია". სტატია გადმობეჭდილია საქართველოს ეროვნულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკის გაზეთში "ქართული წიგნი". № 112, დეკემბერი. 2001 წ.
უქიმერიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი უქიმერიონი შეიძლება აღნიშნავდეს: უქიმერიონი — გორა ქუთაისში სადაც დგას ბაგრატის ტაძარი. უქიმერიონი — ისტორიული ციხესიმაგრე უქიმერიონი — ყოველთვიური ჟურნალი
უშბა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი უშბა შეიძლება აღნიშნავდეს: უშბა — მწვერვალი; უშბა — ჟურნალი; უშბა — ლონდონში არსებული ალპინისტთა კლუბი.
პრეცესია

პრეცესია — მოვლენა, რომლის დროს მბრუნავი ობიექტის ღერძი იხრება, მაგალითად გარეშე ფაქტორის გავლენით. პრეცესიის მოვლენის დაკვირვება შეგვიძლია მარტივად განვახორციელოთ ე. წ. ბზრიალას ბრუნვის დროს: თავდაპირველად მისი ბრუნვის ღერძი ვერტიკალურია, შემდეგ კი მისი ზედა წერტილი იწყებს გადახრას და სპირალისებურ მოძრაობას. პრეცესიის მთავარი თვისებაა არაინერციულობა: მას შემდეგ, რაც ბზრიალას პრეცესიის გამომწვევი ძალა შესუსტდება და გაქრება, პრეცესია შეწყდება და ბზრიალაც მოძრაობას შეწყვეტს. პრეცესიასთან პირდაპირ მიმართებაშია მეორე ეფექტიც - ნუტაცია ანუ პეცესირებადი სხეულის ღერძის ტალღოვანი მოძრაობა. პრეცესიის სიჩქარე და ნუტაციის ამპლიტუდა კავშირში არიან სხეულის ბრუნვის სიჩქარესთან. მსგავს მოძრაობას ასრულებს დედამიწის ბრუნვის ღერძიც, რაც თავის დროზე აღნიშნა ჰიპარქემ. თანამედროვე მონაცემებით დედამიწის პრეცესიის სრული ციკლი შეადგენს 25 765 წელიწადს. დედამიწის ბრუნვის ღერძის ცვალებადობა იწვევს ვარსკვლავების განლაგების ცვლას ევატორულ კოორდინატთა სისტემასთან მიმართებაში. ამის გამო გარკვეული პერიოდის შემდეგ პოლარული ვარსკვლავი აღარ იქნება ჩრდილოეთ პოლუსთან ყველაზე დაახლოებული ნათელი ვარსკვლავი. მის ადგილს დროთა განმავლობაში დაიკავებენ სხვა თანავარსკვლავედთა შემადგენლობაში შემავალი კაშკაშა ვარსკვლავები.