laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანა იზაბელა გონძაგა

ანა იზაბელა გონძაგა (იტალ. Anna Isabella Gonzaga; დ. 12 თებერვალი, 1655 — გ. 11 აგვისტო, 1703) — გონძაგას დინასტიის წარმომადგენელი. გუასტალას ჰერცოგ ფერანტე III-ის ასული. მანტუისა და მონფერატოს ჰერცოგინია 1671-1703 წლებში როგორც კარლო IV-ის პირველი მეუღლე. მანტუის რეგენტი ესპანური მემკვიდრეობის ომის პერიოდში. ანა იზაბელა დაიბადა 1655 წლის 12 თებერვალს იტალიაში. იგი იყო გუასტალას ჰერცოგ ფერანტე III გონძაგასა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია მარგერიტა დ’ესტეს ქალიშვილი. დედამისი თავის მხრივ მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო III-ის მეუღლე და ფრანჩესკო I-ის და იყო. ვინაიდან ფერანტეს ვაჟი არ ჰყავდა, როგორც მისი უფროსი ქალიშვილი, ანა იზაბელა გონძაგა გუასტალასა და ლუცარა-რეჯოლოს ტახტის მემკვიდრე იყო. მოგვიანებით ეს ყველაფერი სადავო გახდა, რადგან პრეტენზია გამოთქვა მისმა უმცროსმა დამ, პრინცესა მარია ვიტორიამ, რომელმაც თავის ქმართან ერთად ომიც კი გამოუცხადა ანა იზაბელას. ამასთან, გუასტალა ისედაც წარმოადგენდა გონძაგას დინასტიის ორი შტოს: გუასტალელი და მანტუელი გონძაგების სადავო მიწას. 1671 წელს, მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად ჯერ კიდევ სიცოცხლეში, ფერანტე III-მ ანა იზაბელა ცოლად შერთო მანტუისა და მონფერატის ჰერცოგ კარლო IV გონძაგას, განსვენებული ჰერცოგის, კარლო III-ისა და ერცჰერცოგინია იზაბელა კლარა ავსტრიელის ვაჟს. მიუხედავად ხანგრძლივობისა, მათი ქორწინება უნაყოფო იყო. 1678 წელს მამამისი, ჰერცოგი ფერანტე გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ანა იზაბელას დამ, მარია ვიტორიამ და მისმა ქმარმა, დონ ვინჩენცო გონძაგამ პრეტენზია განაცხადეს ტახტზე და მეტიც, ვინჩენცომ თავი გუასტალას ჰერცოგად გამოაცხადა. მანტუელმა გონძაგებმა ეს გააპროტესტეს, თუმცა გუასტალელ გონძაგებს ესპანეთის მეფე კარლ II დაეხმარათ და მანტუელებს დაემუქრათ, მანტუელების მოკავშირე საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-მ კი ამის წინააღმდეგ არაფერი იღონა. მიუხედავად ყველაფრისა, გუასტალასთვის ბრძოლა გრძელდებოდა, რის გამოც 1691 წელს ესპანელებმა მანტუა დაიპყრეს, რის გამოც კარლო თავის ცოლთან და მინისტრებთან ერთად ვენეციაში გაიქცა. ანა იზაბელამ მარტივად მოახერხა ახალი მოკავშირეების გაჩენა და მანტუიდან ესპანელების გაძევება. მოგვიანებით, სწორედ მან აწარმოა ესპანეთის მეფესთან სამშვიდობო მოლაპარაკებები. იგი ასევე დაუზავდა მილანის გუბერნატორსა და ნეაპოლის მეფისნაცვალს, რომლებიც ასევე ესპანეთის მეფის ქვეშევრდომები იყვნენ. 1700 წელს კარლ II-ის უშვილოდ გარდაცვალებით შეწყდა ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტო, რის გამოც დაიწყო ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის, სადაც ერთმანეთს კარლის სიძეები: საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და საღვთო რომის იმპერატორი ლეოპოლდ I დაუპირისპირდნენ. ფრანგების გავლენით 1702 წელს მანტუაც ჩაება ომში. კარლო IV-ს იმედი ჰქონდა, რომ მოახერხებდა გუასტალასა და მისი მიმდებარე მიწების მოერთებას, რის გამოც დატოვა მანტუა და ომში წავიდა, საჰერცოგოს კი რეგენტის სტატუსით მართავდა ანა იზაბელა. იგი საკმაოდ დიდი წარმატებით მართავდა მანტუას, თუმცა რამდენიმე თვეში, 1703 წლის 11 აგვისტოს მოულოდნელად გარდაიცვალა, 48 წლის ასაკში, უშვილოდ, რის გამოც კარლო IV-მ მეორე ცოლი შეირთო, თუმცა შვილები არც მასთან ეყოლა. Pompeo Litta, Famiglie celebri d'Italia. Gonzaga di Mantova, Torino, 1835. Elvira Gencarelli, ANNA ISABELLA Gonzaga, duchessa di Mantova, in Dizionario biografico degli italiani, vol. 3, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1961.
ჰელენ პრეჟანი

ჰელენ პრეჟანი (ინგლ. Helen Prejean; დ. 21 აპრილი, 1939, ბატონ რუჟი, ლუიზიანა, აშშ) — ამერიკელი კათოლიკე მონაზონი, სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგ მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. აქტიურად მუშაობდა როგორც სიკვდილმისჯილ პატიმრებთან, ასევე მკვლელობის მსხვერპლთა ოჯახებთან. 1957 წელს პრეჟანი წმინდა ჟოზეფ მედალის დების კათოლიკური ორდენის წევრი გახდა. დაამთავრა წმ. მარიამის სახელობის დომინიკელთა კოლეჯი ახალ ორლეანში ინგლისურისა და განათლების მიმართულებით 1962 წელს და მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი რელიგიურ განათლებაში ოტავის სენ-პოლის უნივერსიტეტში 1973 წელს. მისი კარიერა რელიგიის მასწავლებლობით დაიწყო, თუმცა მალევე ჩაერთო ღარიბთა და უპოვართა დაცვის საკითხებში. 1981 წელს ნაცნობის თხოვნით პრეჟანმა დაიწყო მიმოწერა ლუიზიანელ სიკვდილმისჯილ კრიმინალთან, რომელსაც საბოლოოდ საპატიმროში ეწვია და მისი სულიერი მოძღვარი გახდა. ამ დროიდან პრეჟანი აქტიურად ჩაება მისიონერულ საქმიანობაში სიკვდილმისჯილებთან და დაიწყო კამპანია სიკვდილით დასჯის გაუქმების მოთხოვნით. თავისი მოღვაწეობის ეს პერიოდი პრეჟანმა აღწერა მის პირველ წიგნში „მიცვალებული მოდის: შეერთებულ შტატებში სიკვდილით დასჯის ამბავი, მოთხრობილი თვითმხილველის მიერ“ (Dead Man Walking: An Eyewitness Account of the Death Penalty in the United States, 1994). წიგნში გადმოცემულია ავტორის სიკვდილმისჯილებთან, მათ ოჯახის წევრებთან, მკვლელობის მსხვერპლთა ახლობლებთან, საპატიმროების თანამშრომლებთან, ადვოკატებთან და სამოქალაქო აქტივისტებთან ურთიერთობის გამოცდილება და შთაბეჭდილებები. თხზულება ნომინირებული იყო პულიცერის პრემიაზე, ხოლო „ნიუ-იორკ ტაიმსმა“ საუკეთესო ბესტ-სელერად დაასახელა. წიგნის მიხედვით 1995 წელს ამერიკელმა რეჟისორმა ტიმ რობინსმა გადაიღო ფილმი „მიცვალებული მოდის“, რომელშიც სუზან სარანდონი და შონ პენი მონაწილეობდნენ. ის საფუძვლად დაედო ასევე 2000 წლის ოპერას (მუსიკის ავტორი: ჯეიკ ჰეგი, ლიბრეტო: ტერენს მაკნელისა). პრეჟანის მეორე წიგნიც „უდანაშაულოთა სიკვდილი: მცდარი სასჯელის ამბავი, მოთხრობილი თვითმხილველის მიერ“ (The Death of Innocents: An Eyewitness Account of Wrongful Executions, 2005) ასევე სიკვდილმისჯილებთან მუშაობის ავტორისეულ გამოცდილებას ასახავს და ამასთანავე აკრიტიკებს სამართლის ამერიკულ სისტემას, რომელმაც დაუშვა უდანაშაულო ადამიანების სიკვდილით დასჯა. 2019 წელს პრეჟანმა გამოაქვეყნა მემუარები „ცეცხლის მდინარე: ჩემი სულიერი მოგზაურობა“ (River of Fire: My Spiritual Journey). პრეჟანს მიღებული აქვს არაერთი საპატიო წოდება და ჯილდო. 1998 და 1999 წლებში ნომინირებული იყო ნობელის პრემიაზე. 1993-1995 წლებში პრეჟანსი იყო სიკვდილით დასჯის გაუქმებისთვის ეროვნული კოალიციის (National Coalition to Abolish the Death Penalty) თავმჯდომარე. ნიუ-ორლეანში აქვს საკუთარი ორგანიზაცია „მოძღვრობა სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგ“ (Ministry Against the Death Penalty). ↑ 1.0 1.1 Sister Helen Prejean, Encyclopædia Britannica. 2019. ნანახია 20 თებერვალი, 2020.
ფრემტეხი

თამაშებსა და სპორტებში ფრემტეხი ან ყაიმმტეხი (ხშირად "ტაიბრეიკი") — მეთოდი, რომლის დახმარებითაც გამოირჩევა გამარჯვებული ორი დაპირისპირებული მხარიდან, როდესაც შეჯიბრის მიწურულს მათ შორის ფიქსირდება ფრე. რიგ შემთხვევებში, ფრემტეხი უბრალოდ დამატებითი რაუნდია. მაგალითად, ქვიზური ტიპის თამაშებში, მოთამაშეებში გამარჯვებულს დამატებითი შეკთხვები წყვეტს, რომლებიც გრძელდება მანამ, სანამ ერთი მოთამაშე მეორეს წესების მიხედვით დათქმული ქულების რაოდენობით არ გადაასწრებს ან არ ამოიწურება განსაზღვრული შეკითხვები. სპორტული შეჯიბრებების შემთხვევაში ფრემტეხის როლს თამაშობს "დამატებითი დროის" პრინციპი. გადამწყვეტი, დამატებითი რაუნდი შეიძლება განსხვავდებოდეს სტანდარტული ფორმატისგან, მაგ: ფრემტეხი ჩოგბურთში ან პენალტების სერია ფეხბურთში.
მიშელ ფეირლი

მიშელ ფეირლი (ინგლ. Michelle Fairley; დ. 17 იანვარი, 1964) — ირლანდიელი მსახიობი. ცნობილია, HBO-ს სერიალ, სამეფო კარის თამაშები-ში კეიტლინ სტარკის როლის მონაწილეობით. იგი ასევე გადაღებულია რამდენიმე სერიალში, მათ შორისაა: NetWork-ის სერიალი „ფორსმაჟორი“, რომელშიც 2013 წელს მონაწილეობდა და Fox-ის სერიალი „24: Live Another Day“ (2014). მიშელ ფეირლი, 1964 წლის 17 იანვარს, კოლერაინში, ჩრდილოეთ ირლანდიაში დაიბადა. არის ბრაიან და ტერეზე ფეირლის ქალიშვილი. მიშელს ჰყავს და, სიმონ ფეირლი. იგი ბავშვობიდან ოცნებობდა მსახიობობაზე. როგორც მოზარდი, თამაშობდა ულტერის ახალგაზრდულ თეატრში. სწავლობდა კათოლიკურ გრამატიკის სკოლაში, ეთნიკური წარმომავლობით ირანელია. სწავლის დამთავრების შემდეგ, ფეირლიმ საცხოვრებელი ადგილი შეიცვალა. საცხოვრებლად ჩრდილოეთ ირლანდიის დედაქალაქში, ბელფასტში გადავიდა, სადაც მან განავითარა თავისი უნარ-ჩვევები. 1980-იან წლებში, ფეირლიმ საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა მოინდომა და ინგლისის ქალაქ მანჩესტერში გადავიდა. მანჩესტერში სწავლის შემდეგ, მიშელმა საყვარელი საქმე, მსახიობობა გააგრძელა. მიშელის ერთ-ერთმა მასწავლებელმა, იგი ერთ-ერთ ცნობილ დრამატურგს გააცნო. მოგვიანებით, დრამატურგმა მიშელი პიესა Joyriders-ში მიიწვია, ამ პიესაში მონაწილეობა მიშელისთვის, პირველი მნიშვნელოვანი პროექტი იყო. 1986 წელს მიშელი თეატრთან ერთად ლონდონში გადავიდა, სადაც მან 1988 წელს, „Daughter of the Sea“-ში მონაწილეობით, დიდი პოპულარობა მოიპოვა. სწორედ, ამ პერიოდიდან დაიწყო მიშელის სამსახიობო კარიერის აღმასვლა, გადაღებული იქნა რამდენიმე სატელევიზიო ფილმსა თუ სერიალში, მათ შორისაა, ფილმი „Cidade Oculta“, ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული სატელევიზიო შოუ-Lovejoy-ში, რომლის გადაღებები 8 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. მოგვიანებით, იგი მიიწვიეს ერთ-ერთ შოუში, Inspector Morse-ში, ამ პროექტზე იგი 1987 წლიდან 2000 წლამდე მუშაობდა. მიშელი ასევე გადაიღეს, კრიმინარულ დრამა „კომიქსში“, 1996 წელს და „ძვირფას სისხლში“. 1994 წელს, მიშელიმ, „სიკვდილსა და ქალწულში“ მონაწილეობის მიღებით, ხალხის დიდი პატივისცემა დაიმსახურა და მისი პოპულარობა კიდევ უფრო გაზარდა. 1996 წელს, მიშელმა, პირველი კომედიური როლი, BBC-ს შოუ „Safe and Sound“-ში შეასრულა. 1997 წელს მსახიობმა, BBC-ს შოუ „The Broker's Man“-ში, ფითზპატრიკის როლით ითამაშა, ხოლო 1999 წელს, რეი ვინსტონის როლი, „Marriage and Death“-ში შეასრულა და პრესტიჟული ჯილდოც მოიგო. ამავე წელს, იგი ადგილობრივი მსახიობების თეატრის, «Royal Court»-ის წევრი გახდა. აქ მუშაობით, მან მთლიანობაში 277 სპექტაკლში მიიღო მონაწილეობა. 2004 წელს, მიშელმა მთავარი როლი შეასრულა, „Ashes to Ashes“-ში, ხოლო 2007 წელს, მან შექსპირის ტრაგედია-ოტელოში, ემილიას როლი შეასრულა. 2009 წელს, მიშელმა სკანდალურ სატელევიზიო სერიალში, „Misfits“-ში ლუსის როლი შეასრულა. მომდევნო წელი მსახიობისთვის პროდუქტიული გამოდგა, 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა „ჩეთი“, და „ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები, ნაწილი 1“, სადაც მან მისის გრეინჯერის როლი შეასრულა, ერთ-ერთ ეპიზოდში. 2010 წლის 19 მარტს, ცნობილი გახდა ფაქტი რომ მიშელი „სამეფო კარის თამაშებში“ კეიტლინ სტარკის როლს შეასრულებდა. მან ამ სერიალში 2 სეზონი (25 ეპიზოდი) ითამაშა, და დიდი პოპულარობაც მოიპოვა. მიშელ ფეირლი დაარქივებული 2020-02-20 საიტზე Wayback Machine.
სიუზან ანრიეტა ლოთარინგიელი

სიუზან ანრიეტა ლოთარინგიელი (ფრანგ. Suzanne Henriette de Lorraine, იტალ. Susanna Enrichetta di Lorena; დ. 1 თებერვალი, 1686, საფრანგეთი — გ. 19 ოქტომბერი, 1710, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი არისტოკრატი და ლოთარინგიული დინასტიის წარმომადგენელი. მანტუისა და მონფერატოს უკანასკნელი ჰერცოგინია 1704-1708 წლებში როგორც კარლო IV გონძაგას მეორე ცოლი. სიუზან ანრიეტა დაიბადა 1686 წლის 1 თებერვალს საფრანგეთში, თუმცა უცნობია ზუსტად სად. იგი იყო ელბეფის ჰერცოგ შარლ ლოთარინგიელისა და მისი მესამე მეუღლის, ფრანსუაზ დე ნავალიეს ქალიშვილი. მამამისი კლოდ დე გიზის პირდაპირი შთამომავალი იყო, რომელიც თავის მხრივ ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ის ვაჟი იყო. მას ორი უფროსი ნახევარ-ძმა ჰყავდა: ანრი და ემანუელი, რომელთაგან ორივე გახდა ელბეფის ჰერცოგი. 1703 წელს მანტუისა და მონფერატოს ჰერცოგ კარლო IV-ის მეუღლე, ანა იზაბელა გონძაგა უშვილოდ აღესრულა, რის გამოც ჰერცოგმა ახალი ცოლის ძიება დაიწყო, თუმცა ამჯერად საფრანგეთში. თავდაპირველად მას კონდეს პრინცმა ანრი ჟიულმა შესთავაზა თავისი ქალიშვილი, მადმუაზელ დე მონმორანსი მარი ანა დე ბურბონი, თუმცა ეს საქორწინო მოლაპარაკებები მალევე ჩაიშალა. მიუხედავად იმისა, რომ ელბეფელი ლოთარინგიელები საფრანგეთის სამეფო კარზე ერთ-ერთი ყველაზე ნაკლები ძალაუფლების მქონე საგვარეულო იყო და არც დიდი ადგილ-მამულები ჰქონდათ, მანტუას ჰერცოგმა კარლო IV-მ თავისი არჩევანი მრავალ ფრანგ არისტოკრატს შორის სწორედ სიუზან ანრიეტაზე შეაჩერა, თუმცა ეს უფრო მისი გარეგნობის გამო მოხდა და არა წარმომავლობის. აღსანიშნავია ისიც, რომ სიუზანის მამის დედა იყო კატრინ ანრიეტა დე ბურბონი, თავად საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ისა და მისი საყვარლის, გაბრიელ დესტრეს უკანონო ქალიშვილი, რაც მას ფაქტობრივად საფრანგეთის მეფის ბიძაშვილად აქცევდა, რამაც ცხადია, ხელი შეუწყო მისი და მანტუის ჰერცოგის ქორწინებას. 1704 წლის ოქტომბერში სიუზან ანრიეტა ლოთარინგიელი თავისი ფრანგული ამალითურთ ჩავიდა მილანში, სადაც მას უკვე იტალიელები დახვდნენ, რომელთაც მიუყვანეს მის მომავალ მეუღლეს. ამავე წლის 8 ნოემბერს შედგა მისი და კარლო IV-ის ქორწინება, რითაც იგი მანტუისა და მონფერატის ჰერცოგინია გახდა. მათი ქორწინება მეტად ხანმოკლე და უნაყოფო აღმოჩნდა. 1708 წლის 5 ივლისს კარლო IV უშვილოდ გარდაიცვალა, რითაც შეწყდა გონძაგას დინასტია და 22 წლის სიუზან ანრიეტა ქვრივად დარჩა. ვინაიდან ტახტი დაცარიელდა, მონფერატი სავოიის ჰერცოგმა დაიპყრო, ხოლო მანტუა ჰაბსბურგებმა მიიერთეს. ამგვარი პირობების გამო, სიუზან ანრიეტა იძულებული გახდა უკან, საფრანგეთში დაბრუნებულიყო. მოგვიანებით მას თავისი მემკვიდრეობით ლოთარინგიის ჰერცოგ ლეოპოლდ I-ისა და კონდეს პრინცესა ანა ჰენრიეტა ბავარიელისაგან დასაცავად ბრძოლა მოუწია. იგი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა, სადაც მალევე შეეყარა ყვავილი და ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ 1710 წლის 19 ოქტომბერს, 24 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს სენ-ჟერმენის საძვალეთში, ბაბუამისის, მარშალ დე ნავალიეს გვერდი Foucault (comte). Histoire de Léopold I, duc de Lorraine et de Bar, père de l'Empereur, 1856, p.430 Leo van de Pas, Histoire de Charleville.
XVIII საუკუნე

ათწლეულები და წლები საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები 1701 - 1702 - ... 1798 - 1799 - საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოღვაწენი 1701 - 1702 - ... 1798 - 1799 - ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: XVIII საუკუნე
ფიორდი

ფიორდი (ნორვ. fjord) — ვიწრო ყურე, რომელიც ზღვის მთიან სანაპიროზე გვხვდება. წარმოქმნილია მყინვარების მოქმედების შედეგად. მისი კალთები კლდოვანი, მაღალი და ციცაბოა. ფიორდები მრავლადაა სკანდინავიაში, განსაკუთრებით ნორვეგიაში, რომელსაც „ფიორდების ქვეყანასაც“ უწოდებენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფიორდი ფიორდების კვლევისთვის ვეშაპების გამოყენება საგუენის მდინარე - კანადის ინტერნეტ ატლასი დაარქივებული 2011-06-07 საიტზე Wayback Machine.
ტოპოზერო

ტოპოზერო (რუს. Топозеро; მოძვ. ტოპ-ოპერო, ტოპნოზერო) — ტბა რუსეთში, კარელიის რესპუბლიკაში. მდებარეობს მდინარე კოვდის აუზში, ზღვის დონიდან 109 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 986 კმ². საშუალო სიღრმე 15,2 მ, მაქსიმალური 56 მ, წყლის მოცულობა 14,9 კმ³. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. ნაპირები, განსაკუთრებით აღმოსავლეთი, შეჭრილ-შემოჭრილია. ტოპოზეროში 144 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 63 კმ². ტბას ერთვის 28 მდინარე, რომელთაგან უდიდესია კიზრეკა და ვალასრეკა. გამოედინება მდინარე სოფიანგა, რომელიც ერთვის პიაოზეროს. ივლისში წყლის ტემპერატურაა 15–17°С. გამჭვირვალობა 6–8 მ. მინერალიზაცია სუსტია. საზრდოობს უმეტესწილად თოვლის წყლით. მაღალი დონეა ივნისში, დაბალი აპრილში. იყინება ოქტომბრის ბოლოსა და ნომებერში, ყინულისგან თავისუფლდება მაისში. 1966 წელს კუმის ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ, გახდა კუმის წყალსაცავის ნაწილი. განვითარებულია ხე-ტყის დაცურება. არის თევზი, მათ შორის: ჭაფალა, ჰარიუსი, სიგი, ჩვეულებრივი ცქიმურა და სხვა. ტურიზმი. რუსეთის ტბები «Вода России» - Топозеро ტოპოზერო // გეოგრაფიის ენციკლოპედია (რუსული)
ჩეგრავა

ჩეგრავა (ლათ. Hydroprogne caspia) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 56 სანტიმეტრამდეა, მასა 780 გრამამდე, ფრთების შლილი 145 სანტიმეტრამდე. ზურგისა და ფრთების ზედა მხარე ღია ვეჟანია, თავზე შავი „ქუდი“ აქვს მოკლე ქოჩრით, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრია. ნისკარტი ძლიერი, ფერად ღია წითელია, ბოლოვდება ღია წვერით. ფეხები მუქია. კუდი მცირედაა ამოკვეთილი. ძახილი ხმამაღალი და მკვეთრი აქვს, ჭარბობს დაბალი ჩხავილისა და ღრჭენის ხმები. მოიპოვებს 30 სანტიმეტრამდე სიგრძის თევზებს წყალში პიკირებით. ზოგჯერ ნადავლის მოსაპოვებლად საბუდრიდან რამდენიმე ათეული კილომეტრით შორს მიფრინავს. გავრცელებულია ყველა კონტინენტის (სამხრეთ ამერიკისა და ანტარქტიდის გარდა) ზომიერ და ტროპიკულ ზონებში, ევრაზიაში — ძირითადად ბალტიისპირეთში, ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და არიდული ზონების წყალსატევებზე (აღმოსავლეთით იმიერბაიკალეთამდე), აგრეთვე ჩინეთის ზღვების სანაპიროებზე. იზამთრებს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ბუდობს მჭიდრო კოლონიებად (ჩვეულებრივ ასეულობით წყვილი) თავთხელი წყალსატევების (ზღვის ლიმანები, სტეპის ტბები, მდინარეთა დელტები) სანაპიროებსა და კუნძულებზე. დებს 2 კვერცხს. მსოფლიოში მოითვლება დაახლოებით 50 ათასი წყვილი. Коблик Е. А. ЧЕГРАВА // Большая российская энциклопедия. т. 34. — М., 2017. — стр. 424. ↑ 1.0 1.1 კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 92, 169, 232.
ჰიონ ბინი

ჰიონ ბინი (კორ. 현빈 დ.25 სექტემბერი, 1982, სეული) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი და მოდელი. ჰიონ ბინი დაიბადა და გაიზარდა სეულში, თავის უფროს ძმასთან ერთად. მსახიობობის სურვილი მას ჯერ კიდევ სკოლაში გაუჩნდა. ბიბლიოთეკაში სიარულის ნაცვლად, ის სამსახიობო წრეებზე დადიოდა. ამის გამოაშკარავების შემდეგ მშობლებმა მას აუკრძალეს შეხვედრებზე დასწრება, თუმცა ისინი მალევე დანებდნენ და მხოლოდ ერთი პირობის სანაცვლოდ დათანხმდნენ შვილის მსახიობობას - მას ჩუნანის თეატრალურ სტუდიაში უნდა მიეღო განათლება. 2004 წელს ჰიონ ბინი ამავე სასწავლებლის კურსადამთავრებული გახდა. 2009 წელს ის ამავე უნივერსიტეტში ჩაირიცხა მაგისტრის ხარისხის მისაღებად. ჰიონ ბინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ 2월 중앙대 연극영화학과 졸업 후 3월 석사과정 진학 ko (10 February 2009).
ვიდეო თამაშების კონსოლების ემულატორი

ვიდეო თამაშების კონსოლის ემულატორი — კომპიუტერული პროგრამა, რომელიც ახდენს სათამაშო კონსოლის სამუშაოს ემულაციას პერსონალურ კომპიუტერებზე, სმარტფონებზე, სხვადასხვა სათამაშო კონსოლებსა (კროსპლატფორმული ემულაცია) და მოწყობილობებზე. უმეტეს შემთხვევაში, ემულატორების საშუალებით ადრეული თამაშები ეშვება თანამედროვე პერსონალურ კომპიუტერებზე ან სათამაშო მოწყობილობებზე (რეტროგეიმინგი). როგორც წესი, ემულატორები ენთუზიასტების მიერ იქმნება, რაც საკმაოდ დიდ შრომასა და პროგრამირების მაღალ დონეზე ცოდნას საჭიროებს. Emulation: Harmless or Lawless, magazine Next Generation #43, juillet 1998, 20-21.
პატარა ბალხანი

პატარა ბალხანი (თურქმ. Kiçi Balkan dagy) — დაბალმთიანი ამაღლება თურქმენეთში. გაწოლილია ქოფეთდაღის დასავლეთ კიდესა და დიდ ბალხანს შორის. წარმოადგენს ანტიკლინურ ნაოჭს, რომელიც გადაჭიმულია აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. სიმაღლე 777 მ-მდე. სიგრძე დაახლოებით 30 კმ. აგებულია კირქვებითა და მერგელებით. ძლიერ დანაწევრებულ მერგელიან და თაბაშირ-თიხიან მთისწინეთში ტიპურად არის წარმოდგენილი კარსტულ-სუფოზიური რელიეფი და მიწისქვეშა ეროზიის ფორმები, ეგრეთ წოდებული თიხოვანი კარსტი. ფერდობებზე აბზინდიანი და აბზინდიან-მლაშობიანი უდაბნოა. Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.
ემილია ფოქსი

ემილია როუზ ელისაბედ ფოქსი (ინგლ. Emilia Fox; დ. 31 ივლისი, 1974) — ინგლისელი მსახიობი და პრეზენტატორი. მან თავისი სამსახიობო დებიუტი რომან პოლანსკის ფილმში, „პიანისტი“-ში მონაწილეობით შეასრულა. მონაწილეობა აქვს მიღებული რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა, იტალიური-ფრანგული-ბრიტანული რომანტიკული დრამა, „The Soul Keeper“-ი (2002), მან ამ ფილმში მონაწილეობით Flaiano Film-ის ნომინაცია მოიგო, როგორც საუკეთესო მსახიობი. 2003 წელს ითამაშა რომანტიკულ კომედიურ დრამა ფილმ „სიყვარულის რესპუბლიკა“-ში, 2005 წელს მონაწილეობა მიიღო ბრიტანულ კომედიურ დრამა ფილმ „Things to Do Before You're 30“-ში. გადაღებულია სხვა ფილმებშიც, მათ შორისაა: „დაიცავი სიჩუმე“(2005), რომანტიკული კომედიური დრამა ფილმი, „უკან დაბრუნება“(2006), „უიღბლოს მოგონებები“(2008), „Ways to live Forever“(2010), „A Thousand Kisses Deep“(2011), და ფანტაზიური, საშინელებათა ჟანრის ფილმი „დორიან გრეი“(2009). Fox-ის სატელევიზიო სერიალები, სადაც მას მონაწილეობა აქვს მიღებული არის, BBC-ს დრამა „სიამაყე და ცრურწმენა“ (1995), PBS-ს ბრიტანულ-გერმანული სერიალი, „რებეკა“ (1997), ITV Granada-ს „ჰენრი მერვე“(2003), BBC-ს სერიალი „დენთი, ღალატი და მიწა“(2004), 2005 წლის, BBC-ს მინი სერიალი „The Virgin Queen“, და ITV-ს კრიმინარული დრამა სერიალი „დაცემული ანგელოზები“(2007). ემილი ასევე გადაღებულია BBC-ს სერიალ „მერლინში“, როგორც მორგაუზი, და ბრიტანულ სატელევიზიო დრამა სერიალ „გემრიელი”-ში, 2006 წელს. ემილია ფოქსი 1974 წლის 31 ივლისს ჰამერსმითში დაიბადა. არის მსახიობების ოჯახიდან, დედამისი ჯოანა დევიდი და მამისი ედუარდ ფოქსი მსახიობები არიან. მისი ბიძია ჯეიმზ ფოქსი, ინგლისელი მსახიობია, ხოლო მის ბიძაშვილებს ჯეკს, ლაურენსის და ლიდიას წარმატებული სამსახიობო კარიერა აქვთ. მისი ძმა ფრედი ფოქსი ასევე მსახიობია. ემილიას ნახევარ და ჰყავს, სახელად ლუსი. მან დორსეტში, დაამთავრა ბრაიანტონის დამოუკიდებელი სკოლა, ხოლო შემდგომ სწავლა ოქსფორდში, კატერინას კოლეჯში გააგრძელა. მისი დიდი ბაბუა, ინჟინერი სემსონ ფოქსი მილიონერი იყო, ხოლო დიდი ბებია ჰილდა ჰენბური, ლილი ჰენბურის დას ასევე სამსახიობო კარიერა ჰქონდა. მისი ბაბუა რობინ ფოქსი მსახიობი და თეატრალური აგენტი იყო. 2000 წელს მას ურთიერთობა ინგლისელ არტისთან ჯეიმზ როდერიკთან ჰქონდა, ხოლო შემდეგ, ხვდებოდა ბრიტანელ არტისტს და დიზაინერს ტობი მოტს. 2005 წლის ივლისს ემილია და ინგლისელი მსახიობი ჯერედ ჰარისი დაქორწინდნენ, ისინი 2009 წელს დაშორდნენ, ხოლო 2010 წელს მათი ურთიერთობა განქორწინებით დამთავრდა. მოგვიანებით, ემილიამ, სასიყვარულო ურთიერთობა ინგლისელ მსახიობთან, ჯერემი გილთან დაიწყო, ხოლო 2010 წლის ნოემბერს, წყვილს შვილი, როუზი ეყოლათ. ↑ Emilia Fox. The Genealogist. ციტირების თარიღი: 19 December 2017. ↑ „Interview: Emilia Fox“. The Mirror. 11 March 2000. ციტირების თარიღი: 19 December 2017. ↑ Emilia Fox Profile. alibi. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 დეკემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 19 December 2017. ↑ The Curious Benjamin Button Divorce. TMZ (13 January 2009). ციტირების თარიღი: 19 December 2017. ↑ „Emilia Fox is pregnant less than two years after divorce“. The Daily Telegraph. London: Telegraph Media Group. 29 May 2010. ციტირების თარიღი: 19 December 2017. ↑ Walker, Tim (25 March 2011). „Actress Emilia Fox takes her cub to work“. The Daily Telegraph. London: Telegraph Media Group. ციტირების თარიღი: 19 December 2017.
ილმენის ტბა

ილმენის ტბა (რუს. Ильмень; მატიანის მიხედვით ილმერი, ძვ. სლავურად სლოვენსკოე მორე) — ტბა რუსეთში, ნოვგოროდის ოლქში. გაწოლილია ილმენისპირა დაბლობის ყველაზე დადაბლებულ ნაწილში, ზღვის დონიდან 18,1 მ სიმაღლეზე. საშუალო დონის დროს ზედაპირის ფართობი აღწევს 982 კმ²-ს, წყლის დონის შესაბამისად იცვლება 733 კმ²-იდან 2090 კმ²-მდე. სიგრძე დაახლოებით 45 კმ, სიგანე 35 კმ, საშუალო სიღრმე 3-4 მ, მაქსიმალური სიღრმე 10 მ. ნაპირები ძირითადად დაბალია, დაჭაობებული, ადგილ-ადგილ — დელტური, მრავალრიცხოვანი ბრტყელი ჭალიანი კუნძულებითა და ფშანებით; ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროს გასწვრივ გადაჭიმულია სერები, რომელიც დადაბლებებთან მონაცვლეობს. სამხრეთ-დასავლეთი ნაპირები აგებულია კირქვებით, ფლატოვანია. ილმენის ტბას ერთვის დაახლოებით 50 მდინარე, რომელთაგან უდიდესია მსტა, პოლა, ლოვატი, შელონი; გამოედინება მდინარე ვოლხოვი. ძირითადად საზრდოობს შემდინარე მდინარეების ხარჯზე. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა და ზამთრის წყალმცირობა. დონე მერყეობს 7,4 მ-მდე (მინიმალური მარტშია, მაქსიმალური მაისში). ფსკერი დაფარულია ლამის მძლავრი ფენით. გამჭვირვალობა 0,5 მ-იდან 1 მ-მდე. ტბაში ბევრია ორგანული ნივთიერება, რის გამოც წყალს აქვს მოყვითალო შეფერილობა. იძგიფება ნოემბრიდან აპრილამდე. სანაოსნოა. მდიდარია თევზით, გვხვდება: კაპარჭინა, ტბის ცქიმურა, ღლაბუტა, წერი. მდინარე მსტის გავლით, ილმენისპირა არხი და მდინარე ვოლხოვი დაკავშირებულია ვიშნი-ვოლოჩოკის წყლის სისტემასთან. ილმენდან 6 კმ-ში მდინარე ვოლხოვის ნაპირზე განლაგებულია ქალაქი დიდი ნოვგოროდი. IX-XII საუკუნეებში ილმენის ტბაზე გადიოდა სავაჭრო-საწყლოსნო „გზა ვარიაგებიდან საბერძნეთამდე“. რუსეთის ტბები ილმენის ტბა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ილმენის ტბა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
WorldCat

WorldCat — მსოფლიოში უდიდესი ბიბლიოგრაფიულ მონაცემთა ბაზა — კრებსითი კატალოგი, რომელიც შეიცავს 450 მილიონზე მეტ ჩანაწერს ყველა სახის ნაწარმოებზე მსოფლიოს 484 ენაზე. WorldCat შექმნა 1967 წელს ფრედერიკ გრიდლი კილგურმა. ბაზა იქმნება 17 900 ათასზე მეტი ბიბლიოთეკის ერთობლივი ძალისხმევით მსოფლიოს 123 ქვეყნიდან OCLC-ის ორგანიზაციის ფარგლებში. 2006 წლის აგვისტოდან შესაძლებელია თავისუფალი წვდომა ამ მონაცემთა ბაზაზე ვებ-გვერდიდან worldcat.org. ოფიციალური საიტი
შილდის ნათლისმცემლის ეკლესია

შილდის ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სოფელ შილდის განაპირას. თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია, რომელსაც ჩრდილოეთიდან, მთელ სიგრძეზე, თანადროული მინაშენი ეკვრის. ძეგლი ნაგებია ნატეხი ქვით კირის ხსნარზე, გამოყენებულია შირიმიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. მსგავსი კარი ეკლესიის ჩრდილოეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშიცაა, რომელიც მინაშენში გადის. ეკლესიის შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის ღერძზე ვიწრო, ნახევარწრიულთაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ერთი ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელი სამხრეთით, შესასვლელის მარჯვენა მხარესაა. აღმოსავლეთით სარკმლის ქვეშ, კედელზე, მიდგმულია ტრაპეზი. აფსიდის გვერდებში თითო სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი მხრებით. კაპიტელებით დასრულებულ მეორე საფეხურს სფერული კონქის სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა. დარბაზი გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. აფსიდის იატაკი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. ეკლესიას ჩრდილოეთი მხრიდან, მთელ სიგრძეზე, გასდევს თანადროული მინაშენი, რომელიც ორი ღია თაღით უკავშირდებოდა გარე სივრცეს. თაღები გადაყვანილია ოთხკუთხა სვეტზე. მინაშენი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი აფსიდით. მის ღერძზე ვიწრო, ნახევარწრიული სარკმელია გაჭრილი. კონქის თაღი ნახევარწრიულია. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. გიორგობიანი კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 460.