laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ედუარდ მირზოიანი

ედუარდ მირზოიანი (სომხ. Էդվարդ Միրզոյան დ. 12 მაისი, 1921 გორი — გ. 5 ოქტომბერი, 2012, ერევანი) — სომეხი კომპოზიტორი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1981). დაიბადა 1921 წლის 12 მაისს ქალაქ გორში (საქართველო). 3 წლის ასაკში დედასთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ერევანში. იგი სწავლობდა ერევნის სამუსიკო სკოლაში. 1941 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციის კლასი. 1942 წელს მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. ომის დროს, მან დაწერა უამრავი სამხედრო და პატრიოტული სიმღერა. 1945-1946 წლებში იყო მუსიკალური სკოლის პედაგოგი ერევანში. 1948 წლიდან იგი პედაგოგია ერევნის კონსერვატორიაში. ედუარდ მირზოიანმა აღზარდა ისეთი ცნობილი მუსიკოსები და კომპოზიტორები როგორიცაა - კონსტანტინე ორბელიანი, რობერტ ამირხანიანი, ხაჩატურ ავეტისიანი და სხვები. გარდაიცვალა 2012 წლის 5 ოქტომბერს ერევანში. დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში. მამა — სიმონ ალიკანოვი (პოლკოვნიკი) დედა — ლუსია პერშანგოვა (მსახიობი) მამინაცვალი — მიქაელ ივანეს ძე მირზოიანი (1888-1958), კომპოზიტორი, პედაგოგი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი. ედუარდ მირზოიანმა შექმნა უამრავი სხვადასხვა ჟანრის ნამუშევრები, რომლებმაც აღიარება მოუტანა მას, მის ნამუშევრებს დიდი ადგილი უკავია მსოფლიო მუსიკის საგანძურში. მათ შორისაა: „სადღესასწაულო კანტატა“ (1949), „ლენინის კანტატა“ (1950), „II მსოფლიო ომის გმირები“ (1944), უვერტიურა (1947), „პოემა“ (1955) სიმებიანი კვარტეტი (1947), სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის (1939), სონატა ჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1967), ასევე აქვს შექმნილი მუსიკალური ნაწარმოებები ფილმებისათვის. 1959 — „მეწყერი“ 1973 — „ქაოსი“ 1975 — „დღეს არის მზიანი დღე“ (დოკუმენტური) 1977 — „რევკომის თავმჯდომარე“ სსრკ სახალხო არტისტი (1981) ლენინის ორდენი (1971) ღირსების ორდენი (2011) ჯილდო არამ ხაჩატურიანი (სსრკ კულტურის სამინისტრო, 1988) ლეონარდო და ვინჩის მედალი (ევროპული კომიტეტის საჯარო ჯილდო და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პრიზი, (2006) სომხეთის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის ოქროს ჯილდო (2006) სსრკ - ის მედლები ერევნის საპატიო მოქალაქე (2001). Эдвард Михайлович Мирзоян на YouTube Эдвард Мирзоян კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Эдвард Михайлович Мирзоян — Ноты произведений в нотной библиотеке проекта «Детское образование в сфере искусства России» Интродукция и вечное движение[მკვდარი ბმული] ↑ Հայկական սովետական հանրագիտարան — Երևան: 1981. — ტ. 7. — გვ. 618. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123625363"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ Музыкант от Бога. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-10-28.
ვარდენისის რაიონი

ვარდენისის რაიონი (სომხ. Վարդենիսի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ვარდენისი. რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ბასარგეჩარის რაიონის სახელით. 1969 წელს რაიონს სახელი გადაერქვა და ეწოდა ვარდენისის რაიონი. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა. 1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1120 კმ²-ს შეადგენდა. 1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 19 სოფსაბჭოს, სადაც 36 სოფელი შედიოდა. ოთხ სოფელში აზერბაიჯანელებთან და სომხებთან ერთად ქურთებიც ცხოვრობდნენ, ხოლო ორ მათგანში ქურთების რაოდენობა აჭარბებდა სხვა ეთნოსებისას. სოფსაბჭოები: აკუნქის, ბასარგეჩარის, დაშქენდის, ჯანახმედის, ზერქენდის, ზოდის, კარაიმანის, კარჭაღბიურის, კაიაბაშის, კიარკიბაშის, მეწ-მასრიკის, ნარიმანლის, ნერქინ-შორჟის, ფამბაკი, ფოქრ-მასრიკის, წოვაკის, ჩაღირლის, ჩიჩაკლის, შიშკაიის. ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К., Ереван: Армгиз, 1948.
ერვანდ ლალიანი

ერვანდ ლალიანი (სომხ. Երվանդ Լալայան Ալեքսանդրի დ. 25 მარტი, 1864 — გ. 24 თებერვალი, 1931) — სომეხი ეთნოგრაფი და არქეოლოგი. სომხური ეთნოგრაფიული საზოგადოების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. სომეხი ეთნოგრაფიის და სომხეთის არქეოლოგიის ძირითადი სამუშაოს ავტორი. 1894 წელს დაამთავრა შვეიცარიაში ჟენევის უნივერსიტეტი. 1896-1916 წლებში გამოსცემდა ეთნოგრაფიულ პერიოდულ გამოცემას „აზგაგრაკან ანდეს“ (გამოვიდა 26 ტომი). 1909 წელს თბილისში მისი ინიციატივით შიექმნა ეთნოგრაფიულ-არქეოლოგიური მუზეუმი, 1921 წელს გადავიდა ერევანში. მის საფუძველზე შიექმნა სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმი სომხეთში, რომლის დირექტორი გახდა ერვანდ ლალაიანი. გარდაიცვალა 1931წელს ერევანში. Биография на сайте Энциклопедии фонда «Хайазг» Биография на сайте "Яндекс.Словари"[მკვდარი ბმული] Р. М. Абрамян. МЕЛИКИ ГЮЛИСТАНА. დაარქივებული 2010-12-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Deutsche Nationalbibliothek Record #1050743768 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Հայկական համառոտ հանրագիտարան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — ტ. 2. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053618"></a>
წმინდა აღათოკლია

წმიდა მოწამე აღათოკლია — მართლმადიდებელი წმინდანი. წმინდანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის წლები უცნობია. ცნობილია, რომ ის ერთი წარმართი და ქრისტეს მოძულე ქალბატონის მხევალი იყო. ამ უკანასკნელს ქრისტეს აღსარებისთვის საშინლად სძულდა აღათოკლია და რვა წლის მანძილზე სასტიკად ტანჯავდა მას. ერთხელ გააფთრებულმა ქალმა ცემით ხერხემალი დაუზიანა მხევალს, შემდეგ ენის წვერიც მოაჭრა, მაგრამ ვერაფრით შეძლო, მოედრიკა წმიდანი და წარმართულ მსხვერპლშეწირვაზე დაეყოლიებინა. უღმრთო ქალბატონმა საპყრობილეში ჩააგდო იგი. აღათოკლიასთან ყოველდღე ჩიტებს მიჰქონდათ საზრდელი. ბოლოს ბოროტებისგან გონდაკარგული უსჯულო საპყრობილეში შევიდა და აღათოკლია სიცოცხლეს გამოასალმა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
თალინის რაიონი

თალინის რაიონი (სომხ. Թալինի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი თალინი. თალინის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არაგაწოტნის პროვინციის ნაწილი გახდა. 1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1336 კმ²-ს შეადგენდა. 1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 მუშათა დასახლებასა (ალაგიაზი) და 22 სოფსაბჭოს: აგაგჩინის, აკქოის, აკუნქის, არეგის, აშნაკის, ბაისის, ბაროგის, ვერინ-კალაკუტის, დაიტანკის, ეღნიკის, ზარინჯის, კაქავაძორის, კარმრაშენის, კიალაშბეკის, მასტარის, მეღრიბის, ნერქინ-ბაზმაბერდის, ნერქინ-სასნაშენის, ნორ-ართიკის, საბუნჩის, თლიკის. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу: Армянская ССР (по переписи 1989 года) — Еженедельная демографическая газета Демоскоп Weekly. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-22. ციტირების თარიღი: 29-ое июля, 2015.. ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К., Ереван: Армгиз, 1948.
რობერტ დელ ნაია

რობერტ დელ ნაია (ინგლ. Robert Del Naja; დ. 21 იანვარი, 1965) აგრეთვე ცნობილი როგორც 3D — ინგლისელი მუსიკოსი, მომღერალი და გრაფიტისტი. თავდაპირველად გახდა ცნობილი თავისი გრაფიტით და ბრისტოლის ჯგუფ The Wild Bunch-ში მონაწილეობით. შემდეგ კი, როგორც ჯგუფ Massive Attack-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რომლის წევრიც ის დღესაც არის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტ დელ ნაია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-05-03 საიტზე Wayback Machine. Massive Attack-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 1998-12-03 საიტზე Wayback Machine.
ბასილი (XVI საუკუნე)

ბასილი — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1517-1528 და 1529-1531 წლებში. იბრძოდა ქვეყნის პოლიტიკური ერთიანობისათვის. ბასილმა ისარგებლა ქართლის მეფისა და სამცხის მთავარს შორის მშვიდობიანი ურთიერთობით, აგრეთვე გაერთიანების მომხრე ძალთა საყოველთაო მხარდაჭერით და 1518 წელს ყვარყვარე IV ათაბაგს (ქაიხოსროს ძე) სათანადო სიმტკიცის წიგნით აღადგინა სამცხის სამთავროს ეკლესიური დამოკიდებულება ქართლის საპატრიარქოსთან, რაც სამცხის მთავრების სეპარატისტულ მისწრაფებათა გამო დარღვეული იყო. ძველი საეკლესიო წყობილების აღდგენის მიზნით აღაწერინა სამთავროში მდებარე ქართლის საპატრიარქო ეკლესიის ყოფილი საყმო მამულები და დაამტკიცებინა სამცხის მთავრებს. თავისი მიზნის მისაღწევად ბასილი განდომილთა შეჩვენებასა და დაკრულვასაც მიმართავდა. ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 220.
ლეონარდო არაუჟო

ლეონარდო ნასიმენტო დე არაუჟო (პორტ. Leonardo Nascimento de Araújo; დ. 5 სექტემბერი, 1969, ნიტეროი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა „ფლამენგოს“, „სან-პაულუს“, „ვალენსიას“, „კაშიმა ანტლერსის“, „პარი სენ-ჟერმენის“, „მილანის“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1990–2002 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 56 მატჩი ითამაშა და 7 გოლი გაიტანა. 2009–2010 წლებში იყო „მილანის“,. ხოლო 2010–2011 წლებში — „ინტერის“ მთავარი მწვრთნელი. ფლამენგო ბრაზილიის სერია A: 1987 ბრაზილიის თასი: 1990 სან-პაულუ საკონტინენტთაშორისო თასი: 1993 სამხრეთ ამერიკის რეკოპა: 1993, 1994 სამხრეთ ამერიკის სუპერთასი: 1993 კაშიმა ანტლერსი იაპონის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1996 მილანი სერია A: 1998–99 იტალიის თასი: 2002–03 ბრაზილია მსოფლიო ჩემპიონატი: 1994 ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: 1997 კოპა ამერიკა: 1997 Bola de Prata-ს მფლობელი: 1991 ფეხბურთში განსაკუთრებული მიღწევებისთვის დაწესებული „ოქროს კვალის“ (Golden Foot) ჯილდო: 2018 „მილანის“ დიდების დარბაზის წევრი ინტერი იტალიის თასი: 2010–11 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეონარდო არაუჟო ლეონარდო დაარქივებული 2020-02-05 საიტზე Wayback Machine. — ფიფა-ს ჩანაწერი ↑ Luigi Garlando; Giampietro Agus. Leonardo si e' gia' preso il Milan Italian. La Gazzetta dello Sport (31 აგვისტო, 1997). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Brilla soltanto Leonardo Italian. La Gazzetta dello Sport (14 მარტი, 1999). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ questo Milan punisce poco Italian. La Gazzetta dello Sport (14 ოქტომბერი, 1998). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Leonardo, che fatica crescere Italian. La Gazzetta dello Sport (5 მარტი, 1998). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Leonardo backs Milan talent. UEFA (6 July 2009). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Леонардо официально объявил о своём уходе из «Милана». ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Леонардо официально стал главным тренером "Интера". Чемпионат.ру (24.12.2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-26. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Benvenuto!: Leonardo allenatore dell'Inter. Sito ufficiale di FC Internazionale Milano (24.12.2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-26. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020. ↑ Leonardo, ora è ufficiale, L'Inter ha il nuovo tecnico. La Gazzetta dello Sport.it (24.12.2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-26. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2020.
ნაირიის რაიონი

ნაირიის რაიონი (სომხ. Նաիրիի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1972—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ეღვარდი. ნაირიის რაიონი დაარსდა 1972 წელს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და კოტაიქის პროვინციის ნაწილი გახდა. ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ
მეღრის რაიონი

მეღრის რაიონი (სომხ. Մեղրու_շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — მეღრი. რაიონი შეიქმნა 1930 წელს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა. 1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ტერიტორიის ფართობი 664კმ²-ს შეადგენდა. 1948 წელს, რაიონში შედიოდა 13 სასოფლო საბჭო: ალდარინის, ვაღრავარის, ვანქსის, ვარდანაძორის, კარჩევანის, კურისის, ლერვაზის, ლიჩკის, მაღრინის, ნორ-არევიქის, ნიუვადინის, ტაშტუნის, შვანიძორის. Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə დაარქივებული 2015-11-16 საიტზე Wayback Machine. Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri დაარქივებული 2014-09-04 საიტზე Wayback Machine. Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.[მკვდარი ბმული] İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi[მკვდარი ბმული] Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı[მკვდარი ბმული] [1][მკვდარი ბმული] [2][მკვდარი ბმული] ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К.. — Ереван: Армгиз, 1948. — 90 с.
აბეს ტბა

აბეს ტბა — მლაშე ტბა აფრიკაში. მდებარეობს ეთიოპიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და ჯიბუტის დასავლეთით. ტბაზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ჯიბუტისა და ეთიოპიას შორის. წყლის სარკის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 320 კმ²-ს. მისი მაქსიმალური სიღრმეა 37 მეტრი. იგი მდებარეობს ზღვის დონიდან 243 მეტრზე, ხოლო წყლის მოცულობა შეადგენს 2752 კმ³-ს. ეს ტბა იკვებება მინერალური მარილებით გაჯერებული ცხელი წყაროებით. ტბა ცნობილია კირქვის კოლონებით, რომელთა სიმაღლე აღწევს 50 მეტრს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბეს ტბა Photos of Lake Abbe (ფრანგული) ILEC database entry for Lake Abbe დაარქივებული 2007-07-14 საიტზე Wayback Machine. Lake Abbe
თუმანიანის რაიონი

თუმანიანი რაიონი (სომხ. Թումանյանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი თუმანიანი. რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ალავერდის რაიონის სახელწოდებით. 1960-იან წლებში რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა თუმანიანი რაიონი. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არაგაწოტნის პროვინციის ნაწილი გახდა. 1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1121 კმ²-ს შეადგენდა. 1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქს (ალავერდი), 1 დაბას (შამლუღი), 2 მუშათა დასახლებასა (ახტალა და ძაგიძორი) და 23 სოფსაბჭოს: ჰაგვის, აიგეჰატის, აკნერის, აქორის, ათანის, აჰნიძორის, ახპატის, ჯილიზის, ქარინჯის, კაჩაგანის, კაჭაჭკუტის, ლორუტის, მარცის, მღართის, მეწ-აირუმის, თეღუტის, თუმანიანის, უვუნლის, წაღკაშატის, ჩკალოვის, ჭოჭკანის, შამუტის, შნოღის. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу: Армянская ССР (по переписи 1989 года) — Еженедельная демографическая газета Демоскоп Weekly. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-22. ციტირების თარიღი: 29-ое июля, 2015.. ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К., Ереван: Армгиз, 1948.
კამოს რაიონი

კამოს რაიონი (სომხ. Կամոյի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი კამო. რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ნორ-ბაიაზეთის რაიონის სახელწოდებით. 1959 წელს ნორ-ბაიაზეთის რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა კამოს რაიონი. 1962 წელს რაიონი გაუქმდა, მაგრამ 1964-ში ის კვლავ აღადგინეს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა. 1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 611 კმ²-ს შეადგენდა. 1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქსა (ნორ-ბაიაზეთი) და 13 სოფსაბჭოს: აირივანის, არწვაქარის, აღკალინის, აწარის, ბატიკის, გეღარქუნიქის, კარმირგიუღის, კიუზაჯიკის, ლჭაფის, მურანის, ნორატუსის, სარუხანის, წაღკაშენი. ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К., Ереван: Армгиз, 1948.
სომხეთის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი

სომხეთის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი (სომხ. Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան) — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1975 წელს. უნივერსიტეტს აქვს ფილიალები გიუმრსა და ეღეგნაძორში. ASUE official site
სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი

სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი (სომხ. Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան) — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1930 წელს. 1994 წელს გაერთიანდა ერევნის ზოოტექნიკურ ვეტერინარურ ინსტიტუტთან. ოფიციალური საიტი
სომხეთის სახელმწიფო პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი

სომხეთის სახელმწიფო პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი (სომხ. Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան) — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1933 წელს. უნივერსიტეტს აქვს ფილიაები გიუმრში, ვანაძორსა და კაპანში. State Engineering University of Armenia (SEUA) official site ↑ [1] Rector's web page at seua.am(in Armenian) ↑ SEUA webpage, students page (in Armenian) ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html
ერევნის სახელმწიფო ლინგვისტური უნივერსიტეტი

ერევნის სახელმწიფო ლინგვისტური უნივერსიტეტი (სომხ. Երևանի պետական լեզվաբանական համալսարան) — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1935 წელს. უნივერსიტეტს აქვს 389 ფაკულტეტი. Yerevan State Linguistic University after V. Brusov official site ↑ YSLU: Statistics 2008. Yerevan State Linguistic University. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2011-08-21. ↑ https://web.archive.org/web/20221123144401/https://www.auf.org/les_membres/nos-membres/ ↑ YSLU: About the university. Yerevan State Linguistic University. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-03. ციტირების თარიღი: 2011-08-21.
ერევნის სახელმწიფო თეატრისა და კინოს ინსტიტუტი

ერევნის სახელმწიფო თეატრისა და კინოს ინსტიტუტი (სომხ. Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ) — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1944 წელს. თავდაპირველად ის თეატრალური ხელოვნების უნივერსიტეტად იწოდებოდა, 1999 წელს ეწოდა ახლანდელი სახელი. ოფიციალური საიტი ↑ Yerevan State Institute of Theatre and Cinematography. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ოქტომბერი 2018. ციტირების თარიღი: 11 April 2015. ↑ YSITC. ციტირების თარიღი: 11 April 2015. ↑ Education in Armenia Armenian. Arlis. ციტირების თარიღი: 11 April 2015. ↑ Preamble. Batu. ციტირების თარიღი: 11 April 2015.
ფათიჰ თერიმი

ფათიჰ თერიმი (თურქ. Fatih Terim დ. 4 სექტემბერი, 1953) — თურქი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. მთელი კარიერა გაატარა თურქულ გუნდებში — „ადანა დემირსპორი“ და „გალათასარაი“. ამჟამად არის „გალათასარაის“ მთავარი მწვრთნელი. Eurosport-მა 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის საუკეთესო მწვრთნელად დაასახელა. ფათიჰ თერიმი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ფათიჰ თერიმი — თურქეთის ფეხბურთის ფედერაცია პროფილი — Mackolik.com ↑ En iyisi Terim seçildi. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 July 2011. ციტირების თარიღი: 13 December 2008. (in Turkish). Sevilenfrm.com. დაარქივებული 24 ივნისი, 2012.
არიგო საკი

არიგო საკი (იტალ. Arrigo Sacchi დ. 1 აპრილი, 1946) — იტალიელი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. მთელი კარიერა გაატარა იტალიურ გუნდებში — „ფუსინანოსა“ და „ბელარიაში“. მან გაწვრთნა მრავალი გუნდი მათ შორის იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, ატლეტიკო მადრიდი, რეალ მადრიდი და მილანი. არიგო საკი იყო იტალიის ეროვნულ ნაკრების მწვრთნელი 1994 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატში, ვისთან ერთადაც შეძლო ფინალში გასვლა, თუმცა დამარცხდა ბრაზილიის ნაკრებთან. მილანთან ერთად მოგებული აქვს: სერია ა 1-ჯერ, ჩემპიონთა ლიგა 2-ჯერ, საკონტინენტთაშორისო თასი 2-ჯერ, უეფა-ს სუპერთასი 2-ჯერ. საკი მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო მწვრთნელად. 2017 წლის იანვარში, არიგო საკი უეფა-ს მიერ დასახელებული იქნა ათ ყველა დროის უდიდეს მწვრთნელთა შორის. პარმა სერია C1 (1): 1985–86 მილანი სერია A (1): 1987–88 იტალიის სუპერთასი (1): 1988 ევროპის ჩემპიონთა თასი (2): 1988–1989, 1989–1990 ევროპის სუპერთასი (2): 1989, 1990 საკონტინენტთაშორისო თასი (2): 1989, 1990 იტალიის თასი, მეორე ადგილი (1): 1989–90 იტალია მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი, მეორე ადგილი (1): 1994 Seminatore d'Oro: 1988, 1989 World Soccer Awards-ის წლის მწვრთნელი: 1989 World Soccer Magazine-ის ყველა დროის მეექვსე საუკეთესო მწვრთნელი: 2013 წლის საუკეთესო ევროპელი მწვრთნელი — Sepp Herberger Award: 1989 სეზონის საუკეთესო ევროპელი მწვრთნელი: 1989–90 იტალიის ფეხბურთის დიდების დარბაზი: 2011 უეფა-ს 10 ყველა დროის საუკეთესო მწვრთნელი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „არიგო საკი“ ვიკისაწყობში. არიგო საკი — weltfussball.de ↑ 1.0 1.1 Greatest Managers, No. 6: Arrigo Sacchi. ESPN FC. ციტირების თარიღი: 7 თებერვალი, 2015. ↑ 2.0 2.1 Coaching greats in profile. UEFA (13 იანვარი, 2017). ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2017. ↑ Il pallone secondo Sacchi Italian. La Gazzetta di Parma (8 აპრილი 2015). ციტირების თარიღი: 31 მარტი, 2016. ↑ A. Sacchi. Soccerway. ციტირების თარიღი: 31 March 2016. ↑ World Soccer Awards – previous winners. World Soccer.com (14 დეკემბერი, 2012). ციტირების თარიღი: 21 დეკემბერი, 2015. ↑ Jamie Rainbow. (4 ივლისი, 2013) The Greatest Manager of all time. World Soccer. ↑ Jamie Rainbow. (2 ივლისი, 2013) The Greatest XI: how the panel voted. World Soccer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-01. ციტირების თარიღი: 2018-06-15. ↑ BARESI, CAPELLO AND RIVERA ACCEPTED IN HALL OF FAME. A.C. Milan (26 ნოემბერი, 2013). ციტირების თარიღი: 20 აპრილი, 2015.
გუნარ გრენი

იოჰან გუნარ გრენი (შვედ. Johan Gunnar Gren; დ. 31 ოქტომბერი, 1920 — გ. 10 ნოემბერი, 1991) — შვედი მწვრთნელი და ფეხბურთელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. გუნარ გრენმა კარიერის საუკეთესო წლები გაატარა მშობლიურ გეტერბორგში და იტალიაში, საფეხბურთო კლუბ მილანში, სადაც მასთან ერთად გამოდიოდნენ მისი თანამემამულეები, ნილს ლიდჰოლმი და გუნარ ნორდალი. შვედური სამეული 50-იანი წლების მილანის სიმბოლოებად ითვლებოდნენ და გულშემატკივრებში ცნობილი იყვნენ მათი ინიციალების კრებითი სახელი გრე-ნო-ლი. კარიერის დასრულების მეტნაკლები წარმატებით მწვრთნელობას მოჰკიდა ხელი და სხვადასხვა გუნდებს, მათ შორის მილანს და იუვენტუსს ავარჯიშებდა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გუნარ გრენი“ ვიკისაწყობში. Detail of international appearances and goals – by Roberto Mamrud, RSSSF
არცახი

არცახი (სომხ. Արցախ) — ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ძვ. წ. 189 წლიდან 387 წლამდე. ამის შემდეგ ის შედიოდა კავკასიის ალბანეთის შემადგენლობაში. VII საუკუნეში დაპყრობილ იქნა სასანიანთა იმპერიის მიერ. შემდეგ, არცახი იყო არაბების კონტროლის ქვეშ. არცახის პროვინცია მდებარეობს თანამედროვე მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიაზე და შედის მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ყოფნისას არცახი მოიცავდა 12 კანტონას. მისი ფართობი იყო 11,528 კმ², ხოლო პროვინციის ცენტრი იყო ხაჩენი. ესაზღვრებოდა აირარატის, სიუნიქის, ვასპურაკანის, უტიქისა და გუგარქის პროვინციებს. სომხეთის ისტორიული რეგიონები Articles and Photography on Artsakh (Nagorno-Karabakh) from UK Photojournalist Russell Pollard ↑ Hewsen, Robert H. (2001). Armenia: A Historical Atlas. Chicago: University of Chicago Press, გვ. 102. ISBN 0-226-33228-4.
მელქისედეკ II

მელქისედეკ II — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1528-1529, 1540-1542 და 1548-1552 წლებში, ქართლის მეფის კონსტანტინე II-ის (1479-1505) ძე. ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 561.
სტეფანავანის რაიონი

სტეფანავანის რაიონი (სომხ. Ստեփանավանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — სტეფანავანი. სტეფანავანის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა. 1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 635 კმ². 1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქს (სტეფანავანი) და 19 სასოფლო საბჭოს: აგარაკის, არმანის, ვარდაბლურის, ღერღერის, გიულაგარაკის, კატნაღბიურის, კიროვის, კოღესის, კუიბიშევის, კურთანის, ლეჯანის, ლორე-ბერდის, მაქსიმ-გორკოვის, ოვანდარის, ონარწინის, პუშკინოს, სვერდლოვის, ურუტის, იაღდანის. mode=packed-overlay სტეფანავანი mode=packed-overlay Sovet ensiklopediyası: “Stepanavan rayonunun adı Calaloğlu olmuşdur.” (აზერბაიჯანული). tarixiarasdirmalar.wordpress.com (2014-10-25). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-29. ციტირების თარიღი: 2014-10-29. ↑ Информационно-Статистический отдел при секретариате президиума верховного совета Армянской ССР. Армянская ССР: Административно-территориальная деление на 1-ое января 1948 года, Издание первое. Армгосиздать, Ереван, 1948, стр. 51 ↑ კანონი სომხეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ ↑ Армянская ССР. Административно-территориальное деление / Адамян Н. К.. — Ереван: Армгиз, 1948. — 90 с.