laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მარდი გრა

მარდი გრა (ფრანგ. Mardi Gras — „მსუყე სამშაბათი“; ინგლ. Shrove Tuesday — „აღსარების სამშაბათი“) — დასავლეთევროპული დიდმარხვის დაწყების წინა დღე და ყოველწლიური კარნავალის კულმინაცია. მარდი გრას მოსდევს „ფერფლის ოთხშაბათი“, რომელიც აღნიშნავს დიდმარხვის პირველ დღეს ანგლიკანურ, კათოლიკურ, ლუთერანულ, მეთოდისტურ და პრესვიტერიანულ ეკლესიებში. მარდი გრა ხსნილის ბოლო დღეა. შესაბამისად, მოზეიმე ხალხი განსაკუთრებით ბევრს და მსუყედ ჭამს 46-დღიანი დიდმარხვის დაწყების წინ. სწორედ ამას უკავშირდება სახელწოდება მარდი გრა ანუ „მსუყე სამშაბათი“. ინგლისში მარდი გრა უფრო ცნობილია „აღსარების სამშაბათის“ სახელით. ეს სახელწოდება დაკავშირებულია დიდმარხვის წინ აღსარების ჩაბარების ტრადიციასთან. გაერთიანებულ სამეფოსა და ირლანდიაში არსებული ტრადიციით, დიდმარხვის წინა სამი დღე ეთმობა აღსარების ჩაბარების პროცესს, რომელსაც Shrovetide ეწოდება. ტრადიციული საჭმელია მაჭკატები. თანამედროვე საუბარში გვხვდება მარდი გრას, როგორც ტერმინის, განზოგადება მთლიანად კარნავალის სახელწოდებად. ამან გამოიწვია მეორე ენობრივი სიახლე – ამერიკის ზოგიერთ ქალაქში წარმოიშვა ტერმინი „მარდი გრას დღე“. მარდი გრას ხანგრძლივობა განსხვავდება ჩატარების ადგილის მიხედვით. ლუიზიანას შტატის დედაქალაქ ახალ ორლეანში კარნავალი მეთორმეტე ღამიდან ფერფლის ოთხშაბათამდე გრძელდება. სხვაგან მარდი გრა მხოლოდ სამდღიანია და უშუალოდ დიდმარხვის წინ ტარდება. ალაბამას შტატის ქალაქ მობილში კი ზეიმი მადლიერების დღესასწაულს უსწრებს და ნოემბრიდან მოყოლებული იმართება შესაბამისი წვეულებები სააღდგომო მარხვამდე. მარდი გრას თარიღი მოძრავია. ჩვეულებრივ, 3 თებერვლიდან 9 მარტამდე პერიოდში იმართება ხოლმე, ნაკიან წელიწადში კი – 4 თებერვლიდან 9 მარტამდე. დიდმარხვის დაწყების თარიღის მსგავსად, მარდი გრას თარიღიც დამოკიდებულია აღდგომის მოძრავ თარიღზე. მომავალი მარდი გრას თარიღებია: 2017 – 28 თებერვალი 2018 – 13 თებერვალი 2019 – 5 მარტი 2020 – 25 თებერვალი 2021 – 16 თებერვალი 2022 – 1 მარტი 2023 – 21 თებერვალი 2024 – 13 თებერვალი 2025 – 4 მარტი 2026 – 17 თებერვალი 2027 – 9 თებერვალი მარდი გრას კარნავალებით განსაკუთრებით განთქმულია შემდეგი ქალაქები და რეგიონები: რიო-დე-ჟანეირო, ვენეცია, ბაია და ახალი ორლეანი. კარნავალი მნიშვნელოვანი დღესასწაულია ევროპის ბევრ ქვეყანაში, ლათინურ ამერიკასა და კარიბებზე. მარდი გრა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ http://www.neworleansonline.com/neworleans/mardigras/mgdates.html ↑ http://www.mardigras.com
იოველ წინასწარმეტყველი

წმინდა იოველ წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 19 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 1 ნოემბერი. წინასწარმეტყველი იოველი ქრისტეს შობამდე რვაასი წლის წინ ცხოვრობდა. მან იწინასწარმეტყველა იერუსალიმის მოოხრება. წინასწარ განჭვრიტა ისიც, რომ მაცხოვრის მეოხებით სულიწმიდა გარდამოვიდოდა „ყოველსა ზედა ჴორცსა“ (იოველი, 2; 28-32). „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
იონა წინასწარმეტყველი

იონა წინასწარმეტყველი — ბიბლიური წინასწარმეტყველი, წმინდანი იუდაიზმში, ქრისტიანობასა და ისლამში. მართლმადიდებელი ეკლესია მისი ხსენების დღეს აღნიშნავს 5 ოქტომბერის (ძველი სტილით 22 სექტემბერი). წინასწარმეტყველი იონა ისრაელთა მეფის, იერობოამ II-ის დროს მოღვაწეობდა. ღმერთმა იონა ასურელებთან, ისრაელის მტრებთან გაგზავნა ქალაქ ნინევეში და უბრძანა, ეუწყებინა მათთვის, რომ დაიღუპებოდნენ, თუ ცოდვებს არ შეინანებდნენ. იონას არ უნდოდა ისრაელთა მტრებისათვის ექადაგა და გაქცევა განიზრახა, ჩაჯდა ხომალდში და სხვა მიმართულებით, თარშისკენ წავიდა. ღვთის ბრძანებით უცებ საშინელი ქარიშხალი ამოვარდა. ხომალდზე მყოფნი ძლიერ შეშინდნენ და ევედრებოდნენ თავიანთ ღმერთებს, მაგრამ ქარიშხალი არ ცხრებოდა. მაშინ მათ წილი ყარეს, რომ შეეტყოთ, ვის გამო მოევლინათ ეს უბედურება. წილი იონას ხვდა. წინასწარმეტყველმა აღიარა თავისი დანაშაული ღვთის წინაშე და უთხრა მათ: იონა ჩააგდეს ზღვაში და ქარიშხალიც დაცხრა. უფლის რჩეული ვეშაპმა გადაყლაპა, მის მუცელში იყო იგი სამი დღე და სამი ღამე და ღმერთს გამოხსნას სთხოვდა. ბოლოს ღვთის ბრძანებით ვეშაპმა იგი ნაპირზე გამოაგდო. იონამ ზეგარდმო კვლავ მიიღო ბრძანება, წასულიყო ნინევეში და სინანული ექადაგა. ამჟამად წმინდანმა შეასრულა ღვთის ნება, მივიდა მტრების ქალაქში და იწყო ქადაგება, ეს რომ ესმათ, ნინეველები სინანულში ჩავარდნენ, ძაძები შეიმოსეს, მარხვად დადგნენ, პირუტყვსაც არ მისცეს საზრდელი და წყალი. უფალმაც შეიწირა მათი სინანული, მიუტევა მათ შეცოდებანი და ქალაქი გადარჩა. სამი დღე იონა წინასწარმეტყველის ყოფნა ვეშაპის მუცელში და მისი ხსნა მოასწავებდა ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს სამ დღეს საფლავში ყოფნას და მის დიდებულ აღდგომას. მაცხოვარმა მწიგნობრებსა და ფარისევლებს, რომლებიც სასწაულს ითხოვდნენ მისგან, მიმართა, „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. წმიდა წინასწარმეტყველი იონა (VIII ს. ქრისტეს შობამდე) – orthodoxy.ge ↑ 1.0 1.1 http://timeline.biblehistory.com/event/jonah ↑ Kermode F. In the Beginning — 2009. — ISSN 0362-4331 ↑ (იონა; 1,12) ↑ (იონა; 3,4) ↑ (მთ. 12.39)
მალაქია წინასწარმეტყველი

წმინდა მალაქია წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 იანვარი, ახალი სტილით - 16 იანვარი. წინასწარმეტყველი მალაქია ქრისტეს შობამდე 400-ზე მეტი წლის წინ ცხოვრობდა, როდესაც ბაბილონის სამეფო სპარსეთის მეფე კიროსმა დაიმორჩილა და იუდეველებს სამშობლოში დაბრუნების ნება მისცა. თავისი სიკეთითა და სათნოებით წინასწარმეტყველი ხალხს აოცებდა, ამიტომაც უწოდეს „მალაქია”, რაც ანგელოზს, მახარებელს ნიშნავს. მალაქიას წინასწარმეტყველება ჩართულია ძველი აღთქმის კანონიკურ წიგნებს შორის. აქ იგი ამხელს იუდეველებს და წინასწარ ჭვრეტს იესო ქრისტესა და მის წინამორბედის მოსვლას და უკანასკნელ სამსჯავროს (3,1-5; 4,1-6) მალაქიას „წინასწარმეტყველთა ბეჭედს” უწოდებენ, რადგან იგი უკანასკნელი იყო იმ მართალთაგან, ვისაც უფალი წინასწარხედვით მადლს ანიჭებდა. მალაქიადან იოანე ნათლისმცემლის მოსვლამდე 400-ზე მეტი წლის განმავლობაში, საწინასწარმეტყველო სიტყვა არ გახმიანებულა ებრაელთა შორის. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
მიქეა წინასწარმეტყველი

წმინდა მიქა წინასწარმეტყველი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 იანვარი, ახალი სტილით — 18 იანვარი. წინასწარმეტყველი მიქეა იუდეაში ცხოვრობდა ელია წინასწარმეტყველის დროს. მიქეამ ამხილა მეფე აქაბი და მას ასურელებთან ბრძოლაში დაღუპვა უწინასწარმეტყველა, რისთვისაც საპყრობილეში ჩააგდეს. აქაბის სიკვდილის შემდეგ წმინდანი გაათავისუფლეს. მიქეამ წინასწარ განჭვრიტა, რომ მაცხოვარი ბეთლემში იშვებოდა. იგი მოწამეობრივად აღესრულა ქრისტეს შობამდე IX საუკუნეში. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
ნაუმ წინასწარმეტყველი

ნაუმ წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 დეკემბერი, ახალი სტილით — 14 დეკემბერი. წინასწარმეტყველი ნაუმი, ერთი თორმეტ მცირე წინასწარმეტყველთაგანი, გალილეაში დაიბადა და ქრისტეს შობამდე VII საუკუნეში მოღვაწეობდა. ნაუმამდე ორასი წლით ადრე იონა წინასწარმეტყველმა ნინევიის მცხოვრებლებს აუწყა, რომ ქალაქს მათი უსჯულოების გამო განადგურება ელოდა. მაშინ ნინევიელებმა მოინანიეს და ღმერთმაც შეცვალა მკაცრი განაჩენი. გავიდა ხანი და ნინევიის მკვიდრნი ისევ გაირყვნენ. ამჯერად ღმერთმა წინასწარმეტყველი ნაუმის მეშვეობით განუცხადა მათ იმ საშინელ უბედურებათა წყება, რომელიც თავს დაატყდებოდათ. წინასწარმეტყველება ზუსტად ახდა: ძველი მსოფლიოს ეს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და უმდიდრესი ქალაქი მტრებმა ერთიანად დაანგრიეს და გაძარცვეს, მდინარე ტიგროსის ადიდებამ კი საბოლოოდ გაანადგურა იგი. წინასწარმეტყველმა ნაუმმა ახალი აღთქმის მოვლენები იწინასწარმეტყველა: ნაუმ წინასწარმეტყველი ორმოცდახუთი წლის ასაკში გარდაიცვალა და თავის სამშობლოში დაკრძალეს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 ↑ (ნაუმ. 1,15).
ოსე წინასწარმეტყველი

წმინდა ოსე წინასწარმეტყველი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 17 ოქტომბერი, ახალი სტილით — 30 ოქტომბერი. წინასწარმეტყველი ოსე ქრისტეს შობამდე IX საუკუნეში ცხოვრობდა ისრაელის სამეფოში და წმინდა წინასწარმეტყველთა: ისაიას, მიქეას და ამოსის თანამედროვე იყო. იმ დროისთვის მრავალ მის თანატომელს ზურგი ექცია ჭეშმარიტი ღვთისთვის და კერპებს სცემდა თაყვანს. წმინდა წინასწარმეტყველი თავისი ბრძნული შეგონებებით კეთილმსახურებისკენ მოუწოდებდა გზაშეცდომილებს. მან იწინასწარმეტყველა ასურეთის ტყვეობაში ებრაელების გადასახლების შესახებაც. მაცხოვრის განკაცებამდე თითქმის ათასი წლით ადრე წმიდა ოსემ სულიწმიდის მადლით განჭვრიტა, რომ შეწყდებოდა ძველი აღთქმის მსხვერპლშეწირვა და ჭეშმარიტი ღვთის შემეცნება მთელ სამყაროში გავრცელდებოდა. ოსემ იწინასწარმეტყველა მაცხოვრის ეგვიპტიდან დაბრუნება, მესამე დღეს მკვდრეთით აღდგომა და სიკვდილის დათრგუნვა. წმინდანის წინასწარმეტყველებანი ძველი აღთქმის წიგნებშია ჩართული. ნეტარი ოსეს საწინასწარმეტყველო მსახურება სამოც წელზე მეტ ხანს გრძელდებოდა. მან ღრმა მოხუცებულობაში შეჰვედრა სული უფალს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
სოფონია წინასწარმეტყველი

წმინდა სოფონია წინასწარმეტყველი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 დეკემბერი, ახალი სტილით - 16 დეკემბერი. წინასწარმეტყველი სოფონია, თორმეტ მცირე წინასწარმეტყველთაგანი, იერემია წინასწარმეტყველის და წინასწარმეტყველი ქალის, ოლდამას თანამედროვე იყო. იგი დიდგვაროვანთა ჩამომავალი იყო და სამეფო სასახლეში ცხოვრობდა. წმინდა სოფონიამ წინასწარ განჭვრიტა ის უბედურება, რომელიც იუდეისა და მის მოსაზღვრე სამეფოთა მკვიდრთ დაატყდათ თავს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
იერემია წინასწარმეტყველი

წმინდა იერემია წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 მაისი, ახალი სტილით - 14 მაისი. წინასწარმეტყველი იერემია, ძველი აღთქმის ოთხ უდიდეს წინასწარმეტყველთაგან ერთ-ერთი, იყო ანათოთელი მღვდლის ექელკისიას შვილი. იგი მოღვაწეობდა იუდეველთა სახელმწიფოს ისტორიის ყველაზე მძიმე პერიოდში - ისრაელის მეფის იოსიასა და მისი ოთხი მემკვიდრის მეფობის ჟამს. 15 წლის იერემიას გამოცხადებით ეუწყა, რომ შობამდე იყო მოწოდებული წინასწარმეტყველად. მას შეეშინდა ასეთი დიდი და მძიმე მსახურებისა, რადგან ჯერ ყრმა და გამოუცდელი იყო, მაგრამ უფალმა თანადგომა და მფარველობა აღუთქვა. იერემია ყოველ ღონეს ხმარობდა ცოდვებისაგან დამძიმებული თანამემამულეების მოსალოდნელი ღვთის რისხვისაგან დასახსნელად. 23 წლის მანძილზე წინასწარმეტყველებდა იგი, ქადაგებდა იერუსალიმის ტაძარში, ქალაქის კარიბჭესთან, მეფის სასახლეში, მოედნებზე და სხვა ხალხმრავალ ადგილებში, ამხელდა იუდეველებს ჭეშმარიტი ღვთისგან განდგომისა და კერპთაყვანისმცემლობისათვის. ბაბილონელთაგან იუდეველთა მომავალი დამონების ნიშნად, ღვთის ბრძანებით იერემია ქედზე ატარებდა ჯერ ხის, შემდეგ კი რკინის უღელს. მისი საშინელი წინასწარმეტყველებით შეძრწუნებულმა იუდეველმა უხუცესებმა იერემია ბინძურ ჭაში ჩააგდეს, სადაც შიმშილისა და ნესტისაგან სიკვდილი ემუქრებოდა, ერთ ღვთისმოშიშ საჭურისს - აბიმელექს რომ არ გამოეხსნა. იერემიას წინასწარმეტყველება მალე ახდა: ბაბილონის მეფემ ნაბუქოდონოსორმა იუდეა დაიპყრო, ხალხი ამოწყვიტა, დარჩენილები ტყვედ წაასხა, იერუსალიმი კი გაძარცვა და დაარბია. თავად იერემია გაათავისუფლეს, არჩევანის უფლებაც მისცეს - წასულიყო ბაბილონში, ან სამშობლოში დარჩენილიყო. იერემია ნანგრევებადქცეულ ქალაქში დარჩა, რადგანაც მიაჩნდა, რომ იუდეაში მის ყოფნას მეტი სარგებლობის მოტანა შეეძლო ხალხისათვის. გადმოცემით, წინასწარმეტყველმა აღთქმის კიდობანი გადამალა ნაბათის მთის ერთ-ერთ ნაპრალში ისე, რომ იუდეველებს მისი მოძებნა არ შეძლებოდათ. შემდგომ გააკეთეს ახალი კიდობანი, მაგრამ მას ძველის დიდება არ ჰქონდა. სამშობლოში დარჩენილ იუდეველებს შორის მტრობა ჩამოვარდა. ქალდეველთა მიერ იუდეაში ერისმთავრად დანიშნული ღოთოლია მუხანათურად მოკლა ერთმა იუდეველმა მხედარმა, შემდეგ კი გაექცა შურისმაძიებელთა რისხვას და არონიტელებს შეაფარა თავი. იუდეველთა უმრავლესობა ეგვიპტეში გაიხიზნა. თავად იერემიაც, მისი წინააღმდეგობის მიუხედავად, ეგვიპტის ქალაქ ტაფნისში წაიყვანეს. აქ იგი ოთხი წელი ცხოვრობდა და ეგვიპტელების დიდი პატივისცემითაც სარგებლობდა. როდესაც იერემიამ იწინასწარმეტყველა ბაბილონელთა შემოჭრა ეგვიპტეში და იქ მცხოვრები ებრაელების ამოჟლეტა, იუდეველებმა წინასწარმეტყველი ქვებით ჩაქოლეს. იმავე წელს იერემიას წინასწართქმა ახდა. არსებობს გადმოცემა, რომ 250 წლის შემდეგ ალექსანდრე მაკედონელმა წინასწარმეტყველის ნეშტი ალექსანდრიაში გადაასვენა. იერემიას ეკუთვნის ძველი აღთქმის წიგნი „გოდება“ იერუსალიმის დაქცევის გამო და ეპისტოლე. მისი მოღვაწეობის პერიოდზე საუბარია მეფეთა მეორე (23, 24, 25) ნეშტთა მეორე (36-12) და მაკაბელთა მეორე (2) წიგნებში. მათეს სახარებაში მითითებულია, რომ იუდას მიერ მაცხოვრის გაცემა ნაწინასწარმეტყველებია იერემიას მიერ: შანიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 85-86. დანელია კ., იერემიას წინასწარმეტყველების ძველი ქართული ვერსიები და მათი მიმდინარეობის საკითხი, თბილისი, 1964 „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ. ↑ (იერ. 1, 9-10). ↑ (მათ. 27, 9-10).
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრალიაში

1 2 3 5 6 7 8 9 10 11ა 11ბ 15 16 17 19 2011 წლის მონაცემებით, ავსტრალიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 19 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 2  % ავსტრალიის ძეგლებია. მათ შორის: 3 კულტურული ობიექტი 12 ბუნების ძეგლი 4 შერეული ტიპის ობიექტი 2 კულტურული ობიექტი ადამიანური გენიის შედევრია (კრიტერიუმი i) და 9 ობიექტი — ბუნებრივი ფენომენალური განსაკუთრებული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობები (კრიტერიუმი vii). ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრალიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში მსოფლიო მემკვიდრეობა იუნესკო იუნესკოს ოფიციალური საიტი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რუსულ ენაზე დაარქივებული 2011-01-14 საიტზე Wayback Machine. ავსტრალიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია[მკვდარი ბმული]
მიქაელ მხედარი

მიქაელ მხედარი (გ. 886) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით — 5 დეკემბერი. მართალი მიქაელ მხედარი ბულგარელი იყო. იგი ბავშვობიდანვე კეთილმსახურებით იღვწოდა. არსებობს გადმოცემა, რომ წმინდა მიქაელმა ლოცვით მოკლა საშინელი გველეშაპი, რომელიც ადამიანებს იტაცებდა. წმინდანი მშობლიურ ქალაქ პოტუკში გარდაიცვალა 886 წელს. აქედან მისი უხრწნელი ნაწილები ქალაქ ტირნოვოში გადაასვენეს, XIX საუკუნის დასაწყისში კი — ვლახეთში. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
აგაბო ისმაიტელი

აგაბო ისმაიტელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით — 5 დეკემბერი. ღირსი აგაბო ისმაიტელი სირიაში მოღვაწეობდა. იგი ღირსი ევსების მორჩილი იყო, წმინდანი მუდამ ფეხშიშველი დადიოდა, წელზე ჯაჭვებს ატარებდა, არ წვებოდა. მუდმივი შინაგანი ლოცვისა და მდუმარების ოცდათვრამეტ წლიანი ღვაწლის შემდეგ უფლის რჩეული მშვიდობით მიიცვალა. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
ტრანსპლანტოლოგია

ტრანსპლანტოლოგია — თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული დარგი. აერთიანებს თანამედროვე ქირურგიის, რეანიმატოლოგიის, ანესთეზიოლოგიის, იმუნოლოგიის, ფარმაკოლოგიის და სხვა სამედიცინო-ბიოლოგიური მეცნიერების უახლეს მიღწევებს, ეფუძნება მაღალ სამედიცინო ტერმინოლოგიებს. ტრანსპლანტოლოგიის, როგორც დარგის განვითარების დასაწყისად 1954 წელი ითვლება, როდესაც ამერიკელმა ქირურგებმა თირკმელის პირველი გადანერგვა განახორციელეს. საქართველოში თირკმელის ტრანსპლანტაცია 1977 წლიდან იწყება. 1977 წელს გაკეთდა 6 ოპერაცია, ყველა შემთხვევაში დონორი მიცვალებული იყო. ყველა ოპერაცია წარუმატებელი აღმოჩნდა. World Health Organization (2008). Human organ and tissue transplantation (PDF), Geneva / New York: WHO, გვ. 13. ციტირების თარიღი: 24 December 2013.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტრანსპლანტოლოგია Organ Transplant survival rates დაარქივებული 2005-10-23 საიტზე Wayback Machine. Multi Organ Transplant The Gift of a Lifetime – Online Educational Documentary დაარქივებული 2019-05-25 საიტზე Wayback Machine. "Overcoming the Rejection Factor: MUSC's First Organ Transplant"
ფილიმონი (სამოცდაათთაგანი)

ფილიმონ მოციქული — ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით - 5 დეკემბერი. მოციქული და მისი მეუღლე აპფია ფრიგიის ქალაქ კოლოსეში ცხოვრობდნენ. მას შემდეგ, რაც პავლე მოციქულის ხელით ნათელიღეს, წმინდანებმა თავიანთი სახლი სამლოცველოდ აქციეს, სადაც მართლმორწმუნენი იკრიბებოდნენ ღვთისმსახურების აღსასრულებლად. მოციქული ფილიმონი ქალაქ ღაზის ეპისკოპოსად იქნა დადგენილი და მთელს ფრიგიაში ქადაგებდა ღვთის სიტყვას. პავლე მოციქულმა ნეტარს გაუგზავნა სიყვარულით სავსე ეპისტოლე, რომელშიც წერს: წმინდანები აღესრულნენ იმპერატორ ნერონის (54-68) მიერ ქრისტიანთა დევნისას. წარმართული დღესასწაულის დროს ქრისტიანულ ტაძარში, სადაც ღვთისმსახურება აღესრულებოდა, გააფთრებული ბრბო შეცვივდა. ყველანი დაფრთხნენ და დაიფანტნენ, დარჩნენ მხოლოდ: ფილიმონი, არქიფო და აპფია. უღმერთოებმა შეიპყრეს ისინი. წმინდა ფილიმონი და აპფია მმართველის ბრძანებით ქვებით ჩაქოლეს. ეკლესია წმინდა მოციქულებს - ფილიმონსა და არქიპოს და მოციქულთასწორ აპფიას 3 მარტსაც იხსენიებს. Catholic Encyclopedia[მკვდარი ბმული] ↑ (ფილიმ. 1, 1-3).
ორდი (მდინარე)

ორდი (ინგლ. Ord River) — მდინარე ავსტრალიაში, დასავლეთ ავსტრალიის შტატში. სიგრძე 320 კმ. სახელი ეწოდა 1877–1880 წლებში დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორის, ჰარი ორდის პატივსაცემად, მოგზაურ ალექსანდრე ფორესტის მიერ, რომელმაც 1879 წელს მდინარე აღწერა. მდინარე სათავეს უელსის მთიდან იღებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ორდი (მდინარე) NT Country Hour - 29/8/2002: Katherine - a future rail transport hub? - ABC. Tropical Forestry Services which harvests Indian Sandalwood in the ORIS. Kununurra Historical Society Inc. Archive, Library, Museum & Research Profile on Flickr (Many Ord Resources)
უმაღლესი ლიგა 2000—2001

უმაღლესი ლიგა 2000-2001 — უმაღლესი ლიგის მეთორმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა ქუთაისის „ტორპედო“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „ლოკომოტივი“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. საქართველოს თასი 2000-2001
წმინდა მენიგნი

წმინდა მენიგნი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით - 5 დეკემბერი. იგი უბრალო ხელოსანი იყო. ღვთისა და მოყვასის სიყვარულით აღვსილ წმინდა მენინგის უფალმა განსაკუთრებული წყალობა მიმადლა: ნეტარმა ორჯერ გაიგონა ზეციური ხმა, რომელმაც ქრისტესთვის მოწამეობრივი აღსასრულისკენ მოუწოდა. იმპერატორ დეციუსის (249-251) მიერ ქრისტიანთა დევნისას ერთი ასეთი სასწაული აღესრულა: ანგელოზმა პყრობილი ქრისტიანები ციხიდან გაათავისუფლა. ამის შესახებ რომ შეიტყო, მენიგნი სიხარულით აღივსო და მთელი გულით შეიყვარა ქრისტე. მას მოაგონდა ზეციური მოწოდება ქრისტესთვის მარტივლობისკენ, დახია მოედანზე გამოკიდებული უსჯულო დეკიუსის ბრძანება მართლმორწმუნეთა დევნის შესახებ და საჯაროდ აღიარა ჭეშმარიტი ღმერთი. ამისთვის იგი შეიპყრეს და სასტიკი წამების შემდეგ 250 წელს თავი მოჰკვეთეს. აღსასრულის წინ მოწამის ბაგეებს თეთრი მტრედი მოსწყდა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
ბენდიგო

ბენდიგო (ინგლ. Bendigo) — რეგიონული ქალაქი ცენტრალურ ავსტრალიაში, ვიქტორიას შტატში. შტატის დედაქალაქ მელბურნიდან დაშორებულია დაახლოებით 131 კილომეტრით. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით წარმოადგენს შტატის მეოთხე ყველაზე დასახლებულ ქალაქს 82 794 მოსახლით. ქალაქი ბენდიგო ↑ მოსახლეობის აღწერა (2011 წელი). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-24. ციტირების თარიღი: 2015-02-19. ↑ I. McCalman, A. Cook, A. Reeves (2001). Gold: Forgotten Histories and Lost Objects of Australia. Retrieved 2009-11-22. ↑ Australian Historical Population Statistics, 2006 ↑ Census 2006 AUS|id=2030|name=Bendigo (VIC) (Statistical District)|accessdate=2007-09-27}}
იოანე მინჩხი

იოანე მინჩხი — X საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფი. დასავლეთ საქართველოს (აფხაზეთის) მეფის გიორგი II-ის (922-957) თანამედროვე. წარმოშობით დასავლეთ საქართველოდან, სოფ. ინჩხიდან ყოფილა, რაზეც მისი ზედწოდება (მინჩხი) მიუთითებს. ვარაუდობენ, რომ პალესტინაში, სინის მთაზე მოღვაწეობდა. მისი ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა სწორედ სინურმა ხელნაწერებმა შემოინახა. მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978-988) მოთავსებულია იამბიკური საზომით დაჭერილი იოანე მინჩხის 4 საგალობელი (გამოაქვეყნა ი. ჯავახიშვილმა 1947). ჰიმნოგრაფიაში მან შემოიღო ახალი სალექსო ფორმა მინჩხური. იოანე მინჩხის პოეზია / ტექსტი გამოსაც. მოამზადა და გამოკვლევა დაურთო ლელა ხაჩიძემ ; საქ. სსრ მეცნ. აკად., ხელნაწ. ინ-ტი — (ძველი ქართული მწერლობის ძეგლები, X/სერიის სარედ კოლ.: ელ მეტრეველი (მთ. რედ.) და სხვ.) თბილისი : მეცნიერება, 1987. ჯღამაია ლ., ქსე, ტ. 5, გვ. 190, თბ., 1980 ჯავახიშვილი, სინის მთის ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, თბილისი, 1947. კეკელიძე, ახალი შრომა ძველი ქართული პოეზიის შესახებ, ლიტერატურული ძიებანი, XI, 447-461. ეტიუდები, VI. ე. თაყაიშვილი, პარიზის ნაციონალური ბიბლიოთეკის ქართული ხელნაწერები, პარიზი, 1933. ძველი ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია, შედგ. ს. ყუბანეიშვილის მიერ, I, თბილისი, 1946. პ. ინგოროყვა, ძველი ქართული პოეზია, თხზულებათა კრებული, ტ. III, თბ. 1965. იოანე მინჩხი
პროკოფი წიგნისმკითხველი

პროკოფი წიგნისმკითხველი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით - 5 დეკემბერი. წმინდა მოწამე პროკოფი იერუსალიმის ტაძრის მედავითნე იყო. იგი მკაცრი მოსაგრე ცხოვრებით ცხოვრობდა, რისთვისაც უფალმა ეშმაკთა განსხმის ნიჭი მიმადლა. ღვთის სიტყვის მოშურნე მქადაგებელი შეიპყრეს, პალესტინის კესარიაში სამსჯავროზე წარადგინეს და კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვეს. წმინდანმა მტკიცე უარი განაცხადა, რისთვისაც 303 წელს თავი მოჰკვეთეს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
კიკილია (ცეცილია)

კიკილია (ცეცილია) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით — 5 დეკემბერი. წმინდა მოწამე კიკილია მდიდარი და დიდებული წარმართების ასული, სიყმაწვილეშივე შეუდგა ქრისტეს. მდიდრული ტანსაცმლის ქვეშ წმინდანს ჯვალოს სამოსი ეცვა. მშობლებმა გადაწყვიტეს, ქალწული დიდებული წარმართის, ვალერიანესთვის მიეთხოვებინათ. წმინდანმა ვერ გაბედა მშობლების ნებას წინ აღდგომოდა, მან ცრემლებით შესთხოვა უფალს, მისი საქმრო ქრისტიანობაზე მოექცია, თავად მას კი უბიწოების დამარხვაში შესწეოდა. წმინდანმა ვალერიანე ეპისკოპოს ურბანოსთან მისვლაზე დაიყოლია, რომელიც ქრისტიანთა დევნის გამო მღვიმეს აფარებდა თავს. ბრძენი მოძღვრის ქადაგების გავლენით წმინდა ქალწულის წარმართმა საქმრომ ირწმუნა ჭეშმარიტი ღმერთი და თავისი ძმა, ტიბურტიც მოაქცია მაცხოვრის სარწმუნოებაზე. როცა მმართველმა ამაქმა ამის შესახებ შეიტყო, ბრძანა, შეეპყროთ და სამსჯავროზე წარედგინათ წმინდა ძმები. მან ველერიანესა და ტიბურტის ქრისტეს უარყოფა და წარმართული ღმერთებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვა, რაზეც მათ უარით უპასუხეს. მაშინ მოწამეები სასტიკად გვემეს. წამების დროს ვალერიანე ქრისტიანებს მოუწოდებდა, სატანჯველების არ შეშინებოდათ და მტკიცედ დაეცვათ ქრისტეს სარწმუნოება. მმართველმა, რომელსაც სურდა, რომ ხალხი წმინდა აღმსარებლის ქადაგების ზემოქმედებისთვის განერიდებინა, ბრძანა, მოწამეები ქალაქგარეთ დაესაჯათ სიკვდილით. მეომართა რაზმს, რომელსაც უკანასკნელ გზაზე მიმავალი უფლის რჩეულების დაცვა დაევალა, მაქსიმე წინამძღვრობდა. იგი გააოცა მარტვილების სიმტკიცემ და ჰკითხა მათ, რატომ არ ეშინოდათ სიკვდილის. წმიდანებმა მიუგეს, რომ ისინი დროებით ცხოვრებას მარადიული ცხოვრებისთვის თმობდნენ. მაქსიმეს აღეძრა სურვილი, უფრო საფუძვლიანად გასცნობოდა ქრისტიანთა სწავლებას. წმიდა ძმების ქადაგების შემდეგ მაქსიმემ მთელი სახლეულით აღიარა ქრისტე. მეორე დღეს ვალერიანესა და ტიბურტის თავი მოჰკვეთეს, მაქსიმემ საჯაროდ განაცხადა, რომ ისიც ქრისტიანი იყო, ამგვარი კადნიერებისთვის იგი სულის ამოხდომამდე სცემეს (+230). მმართველს სურდა, სიკვდილით დასჯილთა ქონება მიეთვისებინა, მაგრამ როცა შეიტყო, რომ წმიდა კიკილიას უკვე გლახაკებისთვის დაერიგებინა ყველაფერი და თავისი ქადაგებით ოთხასი კაცი მოექცია ქრისტიანობაზე, მისი სიკვდილით დასჯაც ბრძანა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 ↑ Calendarium Romanum: Ex decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum. Editio typica — Civitas Vaticana: Typis Polyglottis Vaticanis, 1969. — გვ. 31. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98782022"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123141159"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>