laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
IPA ნიშნების სია

Erst die entsprechenden Nasallaute summen: „mmm", „nnn" , „ŋŋŋ". Dann den beim deutschen Vokalanlaut üblichen Kehlkopfschluss einschieben: „mˀmˀm", „nˀnˀn" , „ŋˀŋˀŋ". Dann einen Vokal anhängen: „ˀma:", „ˀna:" , „ˀŋa:". Dann die Nasallaute durch Verschlusslaute ersetzen: „ˀba:", „ˀda:", „ˀga:". Nun kann man die Ausatmung vermeiden und kommt zu „ɓa:", „ɗa:",„ɠa:". Diese Zeichen sind keine Laute, sondern dienen der näheren Beschreibung der Aussprache einzelner Laute oder Lautfolgen. ყოფილი IPA-ნიშნების სია საერთაშორისო ფონეტიკის ასოციაცია ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: Liste der IPA-Zeichen im Wiktionary Website der International Phonetic Association დაარქივებული 2004-06-02 საიტზე Wayback Machine. Richtlinien für die Transkribierung der deutschen Standardlautung დაარქივებული 2006-02-11 საიტზე Wayback Machine. (pdf) თარგი:Informativ IPA-Zeichen თარგი:Link ga
საერთაშორისო ფონეტიკური ანბანი

საერთაშორისო ფონეტიკური ანბანი (ინგლ. International Phonetic Alphabet; ან IPA) — ფონეტიკური ნიშნების კრებული, რომელშიც შესულია მსოფლიოს თითქმის ყველა ენის ბგერათა აღმნიშვნელი ნიშნები. იგი შექმნილია ლათინური ანბანის მიხედვით. საერთაშორისო ფონეტიკური ანბანი შეიმუშავა საერთაშორისო ფონეტიკურმა ასოციაციამ და იგი დღეს ყველაზე ვრცელი ფონეტიკური ანბანია. IPA ნიშნების სია {{IPA}} IPA-ს ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2004-06-02 საიტზე Wayback Machine.
იჯევანი

იჯევანი (სომხ. Իջևան) — ქალაქი სომხეთში. ტავუშის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ სომხეთში, მდინარე აღსტევის ორივე ნაპირზე. ქალაქზე გადის ერევანი-თბილისის საავტომობილო გზა. იჯევანი დაარქივებული 2017-05-10 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ევანჯელისტა ტორიჩელი

ევანჯელისტა ტორიჩელი (იტალ. Evangelista Torricelli; დ. 15 ოქტომბერი, 1608, ფაენცა — გ. 25 ოქტომბერი, 1647, ფლორენცია) — იტალიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი. მათემატიკური განათლება მიიღო რომში გ. გალილეის მოწაფის ბ. კასტელის ხელმძღვანელობით. 1641 გადავიდა არჩეტრიში, სადაც გალილეის ეხმარებოდა შრომების დამუშავებაში. 1642-იდან, გალილეის სიკვდილის შემდეგ, იყო ტოსკანის დიდი ჰერცოგის კარის მათემატიკოსი, ამავე დროს ფლორენციის უნივერსიტეტის პროფესორი. ყველაზე მეტად ცნობილია ტორიჩელის შრომები, რომლებიც ეხება პნევმატიკისა და მექანიკის საკითხებს. 1644 განავითარა ატმოსფერული წნევის თეორია, დაამტკიცა ე. წ. ტორიჩელის სიცარიელის მიღების შესაძლებლობა და გამოიგონა ვერცხლის-წყლიანი ბარომეტრი. საფუძველი ჩაუყარა ჰიდრავლიკას, გამოიყვანა ჭურჭლიდან იდეალური სითხის გამოდინების სიჩქარის ფორმულა (ტორიჩელის ფორმულა). შრომები აქვს აგრეთვე მათემატიკაში, ბალისტიკაში და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 24. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 Favino F. Dizionario Biografico degli Italiani — 2019. — Vol. 96. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537"></a> ↑ https://books.google.cat/books?id=FVZ97lqmSnAC&pg=PA42 — გვ. 42. ↑ Гельфер Я. М. Торричелли Эванджелиста // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1977. — Т. 26 : Тихоходки — Ульяново. — С. 116. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Complete Dictionary of Scientific Biography — დეტროიტი: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12439"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28970153"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845617"></a> ↑ The Galileo Project <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103434068"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 13.0 13.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118623427 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
გუმბათი

გუმბათი — არქიტექტურში გავრცელებული კონსტუქციული ელემენტი, კამარა, შენობის, ეკლესიის სივრცული გადახურვა. ჯერ კიდევ ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისში შუამდინარეთში ამოჰყავდათ ე. წ. ცრუგუმბათები. ძველი რომის არქიტექტურაში გუმბათის მეშვეობით საყრდენების გარეშე ხურავდნენ ცენტრალური ნაგებობის დიდ სივრცეს. ბიზანტიურ არქიტექტურაში გუმბათი ტრომპებსა და აფრებზე ამოჰყავდათ. შუა საუკუნეებში ევროპასა და კავკასიის არქიტექტურაში გუმბათს ძირითადად ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობების გადასახურად იყენებდნენ. ქართულ არქიტექტურაში გავრცელებულია პირამიდული და კონუსური გუმბათი. გუმბათი ჩვეულებრივ ეკლესიის არქიტექტურის მთავარი ელემენტია. ქართულ არქიტექტურაში გუმბათი ყოველთვის ეყრდნობა გუმბათის ყელს. XIX საუკუნის II ნახევრიდან აგურისა და ქვის გარდა გუმბათს აკეთებდნენ აგრეთვე შემინული ლითონის კარკასით. XX საუკუნეში მონოლითური და ასაწყობი რკინაბეტონის, გარსული და ლითონის კონსტრუქციების განვითარებამ, მკვეთრად გაზარდა გუმბათის სტრუქტურათა ნაირსახეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 307.
ნინო სალუქვაძე

ნინო სალუქვაძე (დ. 1 თებერვალი, 1969, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი, მიზანში მსროლელი, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988). სამგზის ოლიმპიური მედლის მფლობელი — ოქროსა და ვერცხლის მედლები მოიპოვა 1988 წელს საბჭოთა კავშირის გუნდში ასპარეზობისას, ხოლო ბრინჯაოს მედალი 2008 წელს საქართველოს გუნდში (პეკინის ოლიმპიადაზე). ნინო 19 წლის იყო 1988 წელს ზაფხულის ოლიმპიადაზე ოქროსა და ვერცხლის მედლების მოპოვებისას ქალთა შორის მიზანში სროლაში ასპარეზობისას 25 და 10 მეტრი ნიშნულიდან. 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის დროს საქართველოსა და რუსეთს შორის ომი მიმდინარეობდა, როდესაც ნინო სალუქვაძე რუს მსროლელ ნატალია პადერინას ეჯიბრებოდა; სალუქვაძემ ბრინჯაოს, ხოლო პადერინამ ვერცხლის მედალი მოიპოვა. პოდიუმზე ორივემ ერთმანეთი გადაკოცნა და ორ მთავრობას ომის შეწყვეტისკენ მოუწოდა. ვახტანგ გორგასლის სახელობის II და III ხარისხის ორდენების (2003, 1999), ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის (2018), ღირსების ორდენისა (1993, 2008) და საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ორდენის (2003) კავალერი. მიღებული აქვს საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის საიუბილეო მედალი (1999). 2016 წელს ცოტნე მაჭავარიანი და ნინო სალუქვაძე გახდნენ პირველი დედა-შვილი, რომლებმაც ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე ერთად იასპარეზეს. 1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ნინო სალუქვაძე საქართველოს მეორე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს. ნინო სალუქვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნინო სალუქვაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნინო სალუქვაძე — ქართული სპორტი ↑ "Olympic shooters hug as their countries do battle", CNN, 10 აგვისტო, 2008 ↑ Schladebeck, Jessica (4 May 2016) Olympic games in Rio de Janeiro will welcome first ever mother and son competitors. nydailynews.com ↑ დავით გობეჯიშვილი — საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი // „ლელო“, 1 იანვარი, 1991, № 1 (10414), გვ. 1.
À

À, à — ლათინური ანბანის ასო. იწერება, როგორც A, თავზე გრავისით. გამოიყენება კატალონიურ, ფრანგულ, იტალიურ, პორტუგალიურ და ვიეტნამურ ენებში. უმეტეს ენაში გამოითქმის, როგორც ხმამაღალი ა. აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „A“-სა და „გრავისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: კომპიუტერის კლავიატურაზე წარმოადგენს შემდეგი სიმბოლოების ერთობლიობას: À —   Alt  +  0   1   9   2  à —   Alt  +  0   2   2   4  Graphemica (À) Graphemica (à)
გრავისი

გრავისი — დიაკრიტიკული ნიშანი. ეს არის პატარა შტრიხი (მახვილი) ასო-ნიშნის ზემოთ (à, è), შებრუნებული აკუტი (á).
ტრიფოლიატა

ტრიფოლიატა, სამყურა ფორთოხალი (ლათ. Poncirus trifoliata) — Poncirus გვარის ერთადერთი სახეობის მცენარე ტეგანისებრთა ოჯახისა. ძლიერ დატოტვილი ეკლებიანი ხეა, რომლის სიმაღლე 3 მ აღწევს. აქვს სამყურა ფოთლები, თეთრი, ორსქესიანი, მარტოული ან დაწყვილებული უსუნო ყვავილი, რომელიც ფოთლების გაშლამდე ჩნდება. ნაყოფი წვრილია, სფეროსებრი, მრავალთესლიანი, მცირედ შებუსული, საკმაოდ სქელკანიანი, საჭმელად უვარგისი, აქვს მომჟავო-მწარე გემო, წვენი შეიცავს 5%-მდე ლიმონის მჟავას. ტრიფოლიატა თესლით მრავლდება. გამოირჩევა ყინვაგამძლეობით, იტანს 20—25 °C ყინვას. გაშენებულია ჩრდილოეთ ჩინეთში; ყოფილ სსრკ-ის ციტრუსოვანი კულტურების რესპუბლიკებში, იყენებენ საძირედ და ყინვაგამძლე ჯიშების გამოსაყვანად, აგრეთვე ცოცხალი ღობეების მოსაწყობად. ლეკვეიშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 55.
პლატონის აკადემია

პლატონის აკადემია — პლატონის მიერ დაფუძნებული ფილოსოფიის სკოლა ათენში, დაახლოებით ძვ. წ. 385 წელს. სანამ აკადემია სკოლა გახდებოდა, ის ძველი ათენის კედლებს გარეთ არსებული ზეთისხილის ბაღი იყო - წმინდა ადგილი ათენელთათვის. ამ ადგილის არქაული სახელი იყო „ჰეკადემია“, რომელიც კლასიკურ ხანაში „აკადემია“-დ გარდაიქმნა დაახლოებით ძვ.წ. VI საუკუნეში, დაუკავშირდა რა ეპიკურ ათენელ გმირს, ლეგენდარულ აკადემოსს. აკადემიის ბაღი ქალღმერთ ათინასა და სხვა უკვდავთათვის მიძღვნილი წმინდა ადგილი იყო; ეს ასევე იყო ადგილი ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული რელიგიური კულტისა, რომელსაც გმირ-ღმერთებს დიოსკურელებს უკავშირებენ. დიოსკურთან ასოციაციის გამო სპარტანელები „აკადემიის ბაღს“ ხელუხლებელს ტოვებდნენ ატიკაზე შემოსევების დროს, განსხვავებით რომაელი სულასგან, რომელმაც ძვ. წ. 86 წელს ერთიანად გაჩეხა წმინდა ზეთისხილის ხეები ნაღმსატყორცნების ასაგებად. Collier's New Encyclopedia 1. (1921) New York: P.F. Collier & Son Company. 15. ხ • გ • რ ათენის ღირსშესანიშნაობები აკადემია · აკროპოლისი · ძველი აგორა · ჰადრიანეს თაღი · აეროპაგი · ლისიკრატეს მონუმენტი · ჰელენისტური პარლამენტი · კერამეიკონი · ლიკაბეტის გორა · მონასტირაკი · ათენის უნივერსიტეტი · არქეოლოგიური მუზეუმი · ეროვნული ბაღები · საბერძნეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა · ეროვნული თეატრი · ახალი აკროპოლისის მუზეუმი · ჰეროდე ატიკუსის თეატრი · ძველი პარლამენტი · ოლიმპიური კომპლექსი · პანათინაიკოს სტადიონი · ფილოპაპოსი · პლაკა · პნიქსი · პრეზიდენტის სასახლე · ათალოსის სტოა · ჰეფესტოს ტაძარი · ზევსის ტაძარი · დიონისეს თეატრი · ქარების კოშკი · ზაპეიონი
Macromedia

Macromedia — ჩრდილოეთ ამერიკული, ვებ-პროგრამირებაზე ორიენტირებული კომპანია. იგი მდებარეობდა სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში და აწარმოებდა ისეთ პროდუქციას, როგორიც იყო Macromedia Flash. Macromedia-ს ყველა პროდუქტს (გარდა Fontografer-ისა, რომელსაც ფლობს კომპანია FontLab) დღეისათვის აკონტროლებს კომპანია Adobe Systems, რომელმაც Macromedia 2005 წლის 3 დეკემბერს შეიძინა. Macromedia Flash Macromedia Dreamweaver Macromedia Breeze Macromedia Flex Macromedia ColdFusion Macromedia Director Macromedia Authorware Macromedia FreeHand Macromedia Fireworks Macromedia Contribute Macromedia Robohelp Macromedia Captivate Macromedia Shockwave Macromedia JRun Macromedia Flash Communication Server Macromedia HomeSite Macromedia Flashpaper Macromedia Fontographer Macromedia Central Macromedia FlashCast Macromedia Web Publishing System Adobe — ისტორიები Adobe-ს ჩანაწერები ↑ Flynn, Laurie J. (2005-04-19). „Adobe Buys Macromedia for $3.4 Billion“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2020-01-28.
ტომოძი აბე

ტომოძი აბე (იაპონ. 阿部 知二; დ. 26 ივნისი, 1903 — გ. 23 აპრილი, 1973) — იაპონელი მწერალი, კრიტიკოსი, მთარგმნელი. მისი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია რომანი „ზამთრის თავშესაფარი“ (1936). ემხრობოდა იმ ლიტერატურულ-ესთეტიკურ მიმდინარეობას („ახალი ხელოვნების სკოლა“), რომელიც აშკარად დაუპირისპირდა პროლეტარულ ლიტერატურას. აბეს ნაწარმოებების მთავარი თემაა ინტელიგენციის სულიერი სამყარო (რომანი „ქარბუქი“, 1938), განსაკუთრებით ომის შემდგომი ახალგაზრდობის სულისკვეთება (რომანები — „გაზაფხულის ღამე“, 1949, „შავი აჩრდილი“, 1950 და სხვა.). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 24-25. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 4. — ISBN 978-2-221-06888-5 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28924058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2696397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3372503"></a>
დიდება (ჰიმნი)

დიდება — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი 1918-1921 წლებში და საქართველოს რესპუბლიკის ჰიმნი 1991-2004 წლებში. ის ამავადროულად პირველი ქართული ეროვნული ჰიმნია. ტექსტი და მუსიკა ეკუთვნის კომპოზიტორ კოტე ფოცხვერაშვილს. დამოუკიდებელ საქართველოში სახელმწიფოს ჰიმნის მიღების საკითხი წამოიჭრა. შეიქმნა კომისია და გამოცხადდა კონკურსი. მასში, სხვა მუსიკოსებთან ერთად, კოტე ფოცხვერაშვილიც მონაწილეობდა. საკონკურსო კომისიამ განიხილა წარდგენილი ნაწარმოებები და საუკეთესოდ კოტე ფოცხვერაშვილის ჰიმნი — „დიდება“ აღიარა. საგულისხმოა ის ფაქტი, რომ კომპოზიტორს ჰიმნის რამდენიმე ვარტიანტი ჰქონდა წარდგენილი. ჰკითხეს ჰიმნის ავტორს: „რა არის ბატონო კოტე, ამდენი ჰიმნის წარმოდგენა, ნუთუ ერთი არ იყო საკმარისი?!“ რაზეც მუსიკოსმა უპასუხა: „რა ვქნა, ბატონებო, ჰიმნებით ვარ გაჟღენთილი“. 1921 წელს საქართველომ დამოუკიდებლობა დაკარგა. კ. ფოცხვერაშვილის მიერ შექმნილი ჰიმნი არათუ უარყვეს, არამედ საერთოდ აიკრძალა მისი შესრულება. 2004 წლის აპრილში, „დიდება“ შეიცვალა ახალი სახელმწიფო ჰიმნით — „თავისუფლება“. ფოცხვერაშვილი კოტე — დიდება (ნოტი) : ქართული ეროვნული ჰიმნი : განმარტივებული სახალხო გამოცემა ქალ-ვაჟთა გუნდისათვის (შეიძლება ფორტეპიანოზედაც დაიკრას) / სიტყვ. და მუზიკა კოტე ფოცხვერაშვილისა — ქუთაისი : ავტ. გამოც. N1, 1918 : ი. კილაძის სტ. — [4]გვ. ; 31სმ. — : 1მ. — www.nplg.gov.ge[მკვდარი ბმული]; ინსტრუმენტული ვერსია დაარქივებული 2011-11-30 საიტზე Wayback Machine. , MP3 ფორმატში; ინსტრუმენტული ვერსია, Youtube. ვოკალური ვერსია, Youtube. (Real Player) ვერსია;
აკაბორი შირო

აკაბორი შირო (ასევე აკაბორი სირო) (იაპონ. 赤堀四郎) (დ. 20 ოქტომბერი, 1900 — გ. 3 ნოემბერი, 1992) — იაპონელი ორგანული ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი, იაპონიის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი 1966 წლიდან. 1925 წელს დაამთავრა ტოჰოკუს უნივერსიტეტი და ორგანულ ქიმიაში ცოდნის გასაღრმავებლად ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. 1935 წლიდან ასწავლიდა ქიმიის ოსაკის უნივერსიტეტში, ხოლო 1938 წლიდან უნივერსიტეტის პროფესორად მიიჩნევა. 1958 წელს ამავე უნივერსიტეტთან ჩამოაყალიბა ცილის ინსტიტუტი, 1966 წელს აირჩა ოსაკას უნივერსიტეტის რექტორად და იაპონიის ბიოქიმიკოსთა საზოგადოების პრეზიდენტად. 1967 წლიდან ფიზიკური და ქიმიური გამოკვლევათა ინსტიტუტის პრეზიდენტის პოსტი ეკავა. ცნობილია მისი ნაშრომები: „ორგანული ქიმიის განვითარება“, „ამინომჟავა და ცილა“ და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 245. ↑ ოსაკას უნივერსიტეტის ისტორია, ოსაკას უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი 1, გვერდი 245, თბილისი, 1975 წელი
აკიტა უძიაკუ

აკიტა უძიაკუ (იაპონ. 秋田 雨雀), ნამდვილი სახელი ტოკუძო აკიტა (იაპონ. 秋田 徳三, დ. 2 თებერვალი, 1883 — გ. 12 მაისი, 1962) — იაპონელი მწერალი, კრიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. იაპონიის კომუნისტური პარტიის წევრი 1947 წლიდან. პირველი ნაწარმოები გამოაქვეყნა 1907 წელს. მისი ადრეული თხზულებები ომის წინააღმდეგ იყო მიმართული — მაგალითად, მოთხრობა "პირველი განთიადი", რომელიც 1908 წელს გამოქვეყნდა და სხვა. ინდური ფილოსოფიით გატაცების პერიოდში (1914-1919 წლებში) დაწერა რამდენიმე მისტიკური დრამა ("ბუდა და ბავშვის სიკვდილი", 1920 წელი და სხვ.). 20-იანი წლების დასაწყისში მიემხრო სოციალისტურ მოძრაობას. საბჭოთა კავშირში ყოფნის (1927-1928 წლებში) შემდეგ გამოაქვეყნა ნარკვევები "ახალგაზრდა საბჭოთა რუსეთი" (1929 წელი). აკიტა უძიაკუ საბავშვო ნაწარმოებების ავტორიცაა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი. 1, გვერდი 251, თბილისი, 1975 წელი
საქართველოს სსრ სახელმწიფო ჰიმნი

საქართველოს სსრ სახელმწიფო ჰიმნი — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი 1944—1991 წლებში. მუსიკის ავტორი — ოთარ თაქთაქიშვილი. ტექსტის ავტორები — გრიგოლ აბაშიძე და ალექსანდრე აბაშელი. MIDI ფაილი დაარქივებული 2006-05-26 საიტზე Wayback Machine. ვოკალური ჩანაწერი MP3 ფორმატში Lyrics – nationalanthems.info დაარქივებული 2008-05-27 საიტზე Wayback Machine.
ირაკლი ცირეკიძე

ირაკლი ცირეკიძე (დ. 3 მაისი, 1982, ქუთაისი) — ქართველი ძიუდოისტი, ოლიმპიური ჩემპიონი, მსოფლიოს ჩემპიონი 2007 წელს. 2007 წლის 15 სექტემბერს ძიუდოს მსოფლიო ჩემპიონატზე რიო-დე-ჟანეიროში ცირეკიძემ ოქროს მედალი მოიპოვა ბერძენი ილიას ილიადისის დამარცხებით. 2008 წლის 13 აგვისტოს ცირეკიძემ მეტოქეების დამარცხებით ქართულ ოლიმპიურ გუნდს მეორე ოქროს მედალი შეჰმატა (მანუჩარ კვირკველიასთან ერთად). საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2012 წელს. ირაკლი ცირეკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლოს-ანჯელეს ტაიმზი: ქართველები სომხებთან ერთად ლიდერობენ მსოფლიოში ერთ სულ მოსახლეზე ოლიმპიური მედლების რაოდენობით ↑ ირაკლი ცირეკიძემ ნაკრები ჩაიბარა. „მსოფლიო სპორტი“. 13.09.2012.
დიდება (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით დიდება შეიძლება აღნიშნული იყოს: დიდება — სადიდებელი სიმღერა, გალობა დიდება — საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნი 1918-1921 და 1991-2004 წლებში.
ბისაუ

ბისაუ (პორტ. Bissau) — გვინეა-ბისაუს დედაქალაქი. ბისაუს ავტონომიური სექტორის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 355 ათ. ადამიანი (2004). ქალაქი მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლში, სწორედ ამ ტერიტორიაზე ხდება მდინარე გაბეს შეერთება ოკეანესთან. ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში არის ბისაგოსის არქიპელაგი. ქალაქი ბისაუ დაარსდა 1687 წელს პორტუგალიელების მიერ, როგორც მონათავაჭრობის ცენტრი. ქალაქში არსებობდა პორტი, რის გამოც აქ საკმაოდ განივითარდა ვაჭრობა. 1942 წელს ეს დასახლება გახდა პორტუგალიური გვინეის ადმინისტრაციული ცენტრი. გვინეა-ბისაუს დამოუკიდებლობის შემდეგ ბისაუ გახდა, ახლად შექმნილი სახელმწიფოს დედაქალაქი. ბისაუ დაარქივებული 2011-02-03 საიტზე Wayback Machine.
ანამი კორეჩიკა

ანამი კორეტიკა (იაპონ. 阿南惟幾;დ. 21 თებერვალი, 1887 — გ. 15 აგვისტო, 1945, ტოკიო) — იაპონელი გენერალი. 1906 დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი და შემდეგ სამხედრო აკადემია ტოკიოში. 1930-1934 სარდლობდა მე-2 გვარდიულ დივიზიას. 1935-იდან იყო იმპერატორის ფლიგელ-ადიუტანტი და უმაღლესი სამხედრო საბჭოს მდივანი. 1936-1937 საპასუხისმგებლო თანამდებობები ეკავა სამხედრო სამინისტროში, 1938-1939 სარდლობდა ჩინეთში მოქმედ ქვეით დივიზიას. 1939-1941 იყო სამხედრო მინისტრის მოადგილე. 1941-1944 ჩინეთში მე-11 არმიისა და ჩრდილოეთ ფრონტის სარდალი.1945 აპრილიდან - სამხედრო მინისტრი. 1945 წლის 15 აგვისტოს სახელმწიფო გადატრიალების ცდის შემდეგ, ანამიმ სიცოცხლე რიტუალური თვითმკვლელობით - სეპუკუთი დაასრულა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 426-427.
ბრემენი

ბრემენი (ოფ. სახ. თავისუფალი ჰანზის ქალაქი ბრემენი; გერმ. Stadtgemeinde Bremen) — გერმანიის ყველაზე პატარა ფედერალური მიწის დედაქალაქი. VIII საუკუნის დასასრულს მეფე კარლოს დიდმა დააარსა ქალაქი როგორც ეპისკოპოსის რეზიდენცია. XIII საუკუნეში ბრემენი შეუერთდა ჰანზას კავშირს და მიიღო თავისუფალი საიმპერო ქალაქის სტატუსი. ყველა ადამიანი, რომელიც მასში 1 წელი და 1 დღე იხოვრებდა, ჩაითვლებოდა თავისუფალ მოქლაქედ. ბრემენი ექვემდებარებოდა მხოლოდ წმინდა რომის იმპერიის იმპერატორს. XVII საუკუნეში ბრემენი შეუერთდა შვედეთს, XVIII საუკუნეში იგი დაიპყრო ჰანოვერმა, 1810 წელს დაიპყრო საფრანგეთმა, ხოლო ნაპოლეონ ბონაპარტის ჯარებისგან ქალაქს ათავსუფლებდა რუსეთის ჯარი გერმანელი გენერალის ბარონ ფრიდრიჰ კარლ ფონ კეტენბორნის სარდლობით. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქს ნაცისტებისგან წმენდნენ ამერიკის სამხედრო დანაყოფები. 1955 წლამდე ბრემენის სანომრო ნიშნებზე იყვნენ ასოები HB (ნაზას ქალაქი ბრემენი). ქალაქს გააჩნია საკუთარი სენატი, სენატის პრეზიდენტი, მინისტრები და ბურგერშაფტი (პარლამენტი). ბრემენის ერთ ერთი ძირითადი ღირსშესანიშნაობა - წმინდა პეტრეს ტაძარი დაჰყურებს ბრემენის მთავარ მოედანს თერთმეტი საუკუნე, ქვის ტაძრის აშენება დაიწყო 1042, თუმცა მანამდე უკვე არსებობდა ხის მცირე ზომის ეკლესია. ბრემენის ცენტრალურ ქუჩაზე 600 წელზე მეტია დგას ბრემენის თავისუფლების სიმბოლო - რაინდ როლანდის ქანდაკება. როლანდი იყო კარლოს დიდის ერთ-ერთი ლეგენდარული რაინდი, უამრავი სხვადასხვა თქმულების თუ ზღაპრის გმირი. ბრემენში დგას მისი ათმეტრიანი ქანდაკება. ბრემენის მცხოვრებთათვის როლანდი არის საყვარელი გმირი, იგი ებრძოდა ეპისკოპოსს და გახდა ქალაქის თავისუფლების სიმბოლო. როლანდის ქანდაკების ფარზე გამოსახულია წმინდა რომის იმპერიის გერბი - ორთავა არწივი, ცისფერი ანგელოზი მის ქამარზე არის მისი თავადობის აღნიშნვა. როლანდის ფეხებს შორის მანძილი უდრიდა 1 ბრემენულ ელს. ბრემენის მერიის შენობაზე, რომელიც მეთხუთმეტე საუკუნეში აშენდა, თავიდან იყო თორმეტი მოციქულის ქანდაკება, შემდგომში ქანდაკებებზე წარწერები გადააკეთეს და მოციქულთა სახელების ნაცვლად დააწერეს საბერძნეთისა ორატორთა და ფილოსოფოსთა სახელები. გერმანიის დიდი ქალაქების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრემენი ბრემენი ტელეგადაცემა ”იხ ნრავი”-ზე დაარქივებული 2009-03-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.weser-kurier.de/bremen/bremen-stadt_artikel,-bovenschulte-will-sozialere-stadt-_arid,1856116.html — 2019.
თავისუფლების მოედანი (რუსთავი)

თავისუფლების მოედანი — ქალაქ რუსთავის მთავარი მოედანი. მდებარეობს მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ძველ რუსთავში. მოედანზე მდებარეობს ქალაქის მერიის შენობა.
იამუსუკრო

იამუსუკრო (ფრანგ. Yamoussoukro) — კოტ-დ’ივუარის დედაქალაქი 1983 წლის მარტიდან. იგი ასევე იამუსუკროს ავტონომიური ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრიცაა. იამუსუკროში 2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემების მიხედვით ცხოვრობს 212 670 ადამიანი. ქალაქი მდებარეობს ყოფილი დედაქალაქიდან და ქვეყნის უდიდეს ქალაქ აბიჯანიდან ჩრდილოეთით 240 კმ-ში, აბიჯანიდან ბურკინა-ფასოში მიმავალ ავტოსტრადაზე. მდებარეობს პრეზიდენტის რეზიდენცია, „პარტიის სახლი“. იამუსუკრო არის ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის ფელიქს უფუე-ბუანის მშობლიური ქალაქი, რითაც აიხსნება 1983 წელს აქ დედაქალაქის გადმოტანა აბიჯანიდან. იამუსუკრო სატრანსპორტო კვანძია. ფუნქციონირებს საერთაშორისო აეროპორტი. ქალაქში მუშაობენ საკვები და ხე-ტყის გადამამუშავებელი საწარმოები. იამუსუკროს რაიონში მოჰყავთ ყავა, კაკაო, იამსი, ბანანი და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურები; მოშენებულია მსხვილი რქოსანი საქონელი, ცხვარი, თხა. ქალაქში მდებარეობს მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ღვთისმშობლის ტაძარი, რომელიც აგებულია რომში მდებარე წმინდა პეტრეს ბაზილიკის სტილში. მისი მშენებლობა დაიწყო 1985 წელს და ოფიციალურად გაიხსნა 1990 წლის 10 სექტემბერს, რომის პაპ იოანე პავლე II-ის კურთხევით. 158 მეტრის სიმაღლის შენობაში დასაჯდომ ადგილებზე ეტევა 7000 მლოცველი და კიდევ 11 ათასი ფეხზე მდგომი, მისი მშენებლობისას მარმარილო შემოჰქონდათ იტალიიდან, ხოლო ფერადი შუშა საფრანგეთიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იამუსუკრო District of Yamoussoukro დაარქივებული 2008-02-01 საიტზე Wayback Machine. Yamossoukro photo gallery MSN Map[მკვდარი ბმული] ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა

ბერძნულ-რომაული ორთაბრძოლა (კლასიკური ჭიდაობა) — სპორტული ორთაბრძოლის სახეობა, რომლის ილეთები ეყრდნობა ხელებისა და ბეჭების მოქმედებებს (გამორიცხავს წელს ქვევით მოჭიდებას, ფეხის გამოდებას და მისთ.). ამ ჭიდაობის თანამედროვე ფორმით ჩამოყალიბდა საფრანგეთში XIX საუკუნის პირველ ნახევარში. 1896 წლიდან შეტანილია ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში, 1904 წლიდან მსოფლიოს, ხოლო 1898 წლიდან კი ევროპის ჩემპიონატებში. ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაცია (FILA) დაარსდა 1912 წელს და მასში 120 ქვეყანაა გაერთიანებული. საქართველოს ამ სახის ჭიდაობაში მრავალი მსოფლიო და ოლიმპიური ჩემპიონი ჰყავს. თავისუფალი ჭიდაობა ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ოლიმპიური ისტორია. ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის დიდების დარბაზი დაარქივებული 2015-09-18 საიტზე Wayback Machine. .
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2008

2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები, ოფიციალურად XXIX ოლიმპიადის თამაშები — მნიშვნელოვანი საერთაშორისო სპორტული ღონისძიება, რომელიც პეკინში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, ჩატარდა 8-24 აგვისტოს, 2008 წელს. 28 სპორტის სახეობის 302 ღონისძიებაში 10.500 ათლეტი იღებს მონაწილეობას. მთავარი სტატია: საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე (2008). საქართველოს წარმომადგენელი აბვიატურა – GEO სპორტსმენების რაოდენობა საქართველოდან იყო 35. სულ საქართველო მონაწილეობდა სპორტის 11 სახეობაში. საქართველომ ჯამში 6 მედალი მოიპოვა: 3 ოქროს და 3 ბრინჯაოს, ხოლო საერთო მედლების რაოდენობით კი 27–ე ადგილი დაიკავა. მედლების ცხრილი ქვეყნების მიხედვით[მკვდარი ბმული] 2008 ზლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალური გვერლი