laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოსმანისტიკა

ოსმანისტიკას უწოდებენ სამეცნიერო–კვლევით დისციპლინას, რომელიც ორიენტალისტიკის ერთ-ერთი მოსაზღვრე დარგია და შეისწავლის ოსმალეთის იმპერიის ისტორიასა და კულტურას. ოსმანისტიკა ძირითადად ისეთ მეცნიერებებს ეფუძნება, როგორიცაა ისლამოლოგია და თურქოლოგია, მაგრამ ასევე მაგრამ ასევე მეტად ახლოს დგას არაბისტიკასთან, ირანისტიკასთან, ბიზანტინისტიკასთან და სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ისტორიასთან. თარჯიმნები და დიპლომატები ახალი დროის ადრეულ ეტაპებზევე დაინტერესდნენ ოსმანთა ენით, ისტორიითა და კულტურით. მეცნიერული ოსმანისტიკის ფუძემდებლად მიიჩნევენ ავსტრიელ ჰამერ-პურგშტალს (1774-1856), რომლის კალამსაც ეკუთვნის ათტომიანი ნაშრომი „ოსმანთა იმპერიის ისტორია“. ოსმალეთის იმპერია თურქოლოგია ოსმალური ენა Klaus Kreiser: Der Osmanische Staat 1300-1922. München 2001 H.G. Majer (გამომც.): Die Staaten Südosteuropas und die Osmanen. München 1989 Maurus Reinkowski: Die Dinge der Ordnung. Eine vergleichende Untersuchung über die osmanische Reformpolitik im 19. Jahrhundert. München 2005. Informationsmittel und -ressourcen დაარქივებული 2009-03-03 საიტზე Wayback Machine. (19.04.2008) Suchmaschine nach Instituten und Wissenschaftler der Orientalistik (19.04.2008) თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. აღმოსავლეთმცოდნეობა დაარქივებული 2007-07-08 საიტზე Wayback Machine.
აბდ ალ-ქარიმ კასიმი

აბდ ალ-ქარიმ კასიმი (არაბ. عبد الكريم قاسم; `Abd al-Karīm Qāsim; დ. 1914 — გ. 9 თებერვალი, 1963) — ერაყელი ნაციონალისტი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც ხელისულებაში 1958 წლის პუტჩის შემდეგ მოვიდა, როდესაც ერაყის მონარქია დაამხეს. სახელმწიფოს სათავეში ერაყის პრემიერ-მინისტრის რანგში იგი სიცხოხლის ბოლომდე, 1963 წლამდე მსახურობდა. YouTube აბდ ალ-ქარიმ კასიმის ბოლო სიტყვით გამოსვლა 14 ივლისის რევოლუციის პრინციპები
ნოვოროსიისკი

ნოვოროსიისკი (რუს. Новороссийск) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს შავი ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ცემესის უბესთან. ნოვოროსიისკი სანაოსნო ქალაქია. იგი არის რუსეთის ერთ ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი შავ ზღვაზე. აქ არის როგორც სავაჭრო ისე სამხედრო ნავსადგური, რკინიგზის სადგური. ნოვოროსიისკის მიდამოებთან მდებარეობდა მცირე ზომის ციხე და მნიშვნელოვანი ნავსადგური სუჯუქ-ყალე, რომელიც ოსმალეთის იმპერიას ეკუთვნოდა. 1812 წელს წელს რუსებმა ის დაანგრიეს და 1838 წელს დააარსეს სიმაგრე. 1866 წლიდან იყო შავიზღვისპირეთის ოკრგუსი ცენტრი, ხოლო 1896-1920 წლებში იყო შავიზღვისპირეთის გუბერნიის ცენტრი. 1905 წლის რევოლუციის დროს მოქმედებდა ნოვოროსიისკის რესპუბლიკა. 1917-1920 წლებში, რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს გადადიოდა ხელიდან ხელში თეთრ მოძრაობასა და ბოლშევიკებს შორის. საბოლოოდ, 1920 წლის 27 მარტიდან დაიკავეს ბოლშევიკებმა. მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიპყრეს გერმანელებმა. 1942-1943 წლებში იყო მნიშვნელოვანი ბრძოლების ცენტრი. გათავისუფლებულ იქნა 1943 წლის 16 სექტემბერს. მიენიჭა გმირი ქალაქის წოდება. საბჭოთა პერიოდში იყო ცემენტის წარმოების მსხვილი ცენტრი, ასევე მოქმედებდა ლითონდასამუშავებელ, საშენ მასალათა, კვების მრეწველობისა და ავეჯის საწარმოები. ნოვოროსიისკის თავდაცვითი ოპერაცია ნოვოროსიისკ-ტამანის ოპერაცია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნოვოროსიისკი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 463. ↑ Численность населения Новороссийска на 1 января 2014 года
რუსთავის ციხე

რუსთავის ციხე (ან რუსთავის ციხე-ქალაქი) — ისტორიული ციხესიმაგრე კუხეთის, რუსთავის ტერიტორიაზე. ციხე წარმოადგენდა თბილისის ირგვლივ დედაქალაქის დასაცავად აგებულ ციხეთაგან ერთ-ერთს. თავისი არსებობის მანძილზე ციხეს ჰქონდა სამი სხვადასხვა პერიოდის ზღუდე. თავდაპირველად (V-VIII საუკუნეები) ზღუდეს ოთხკუთხა კოშკები ჰქონდა, მეორეს, ე.წ. შიდა ზღუდეს, ნახევარწრიული კოშკები. შემდგომ ეს ორივე ზღუდე ერთ ზღუდედ გაუერთიანებიათ (IX-XI საუკუნეები). მესამე, ე.წ. გარე ზღუდეს ჰქონდა გვირაბიანი კარიბჭე (XII-XIII საუკუნეები.). ციხის აღმოსავლეთის მხრიდან ერთდოულად ორი ზღუდე ჰქონდა შემორტყმული. რუსთავის ციხე ერთადერთი ციხეა საქართველოში რომელშიც არის ფრესკები. 2020 წლის 27 აგვისტოს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. XX საუკუნეში რუსთავის ციხის ტერიტორიაზე არაქართული მოსახლეობა ცხოვროდა, რომელიც ციხეს რიშ-ყალას ეძახდა. რუსთავს რიშად მოხსენიებს ქართლის ცხოვრების სომხური თარგმანიც. რიშა ქართული რუსთავის დამახინჯებული ვარიანტია. XX საუკუნის 20-იან წლებში ციხეს კიდევ ერთი ისტორიულად გაუმართლებელი სახელი დაუმკვიდრდა — არიშის ციხე. ეს სახელი მომდინარეობს პავლე ინგოროყვას გამოკვლევიდან — რუსთაველიანა, რომელშიც მან რუსთავის ციხე ჰერეთის დიდებულების — არიშიანების საგვარეულო ციხედ მიიჩნია და მას არიშის ციხე უწოდა. ეს მოსაზრება თავიდანვე უარყვეს იმდროინდელმა ისტრიკოსებმა, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ რუსთავი ყოველთვის კახეთ-კუხეთის განუყოფელი ნაწილი იყო და არასოდეს შედიოდა ჰერეთის შემადგენლობაში. ყველა ისტორიულ წყაროში ციხე მოხსენიებულია, როგორც რუსთავის ციხე-ქალაქი ან რუსთავის ციხე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუსთავის ციხე პაჭიკაშვილი ნ., „რუსთავის ისტორია“, 2006 წ. „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 364-372.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11517 ↑ დადგენილების ტექსტი
ფრანსუა ფიიონი

ფრანსუა ფიიონი (François Fillon) (დ. 4 მარტი, 1954) — ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთის 168-ე პრემიერ-მინისტრი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრანსუა ფიიონი
ხმელთაშუა ზღვის კავშირი

ხმელთაშუა ზღვის კავშირი (აკრონიმი UfM, ფრანგ. Union méditerranéenne / Union pour la Méditerranée; ინგლ. Mediterranean Union) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებს ევროპასა და აფრიკაში. ორგანიზაცია დაარსდა 2008 წლის 13 ივლისს საფრანგეთის პრეზიდენტ ნიკოლა სარკოზის ინიციატივით. თავდაპირველად ეს იდეა შემოთავაზებული იყო, როგორც თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანების ალტერნატივა, თუმცა ეს იდეა უარყოფილ იქნა. 2008 წლის მარტში თურქეთისთვის მიცემული გარანტიის შედეგად, რომ ეს პროექტი ამ ქვეყნის ევროკავშირში წევრობის ალტერნატივა არ გახდებოდა, მან მონაწილეობაზე დასტური განაცხადა. ეკონომიურ-საფინანსო შეხვედრა, 7 ოქტომბერი 2008, ლუქსემბურგი. დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . ინდუსტრიული, 5–6 ნოემბერი 2008, ნიცა (საფრანგეთი). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . დასაქმება და შრომის ბირჟა, 9–10 ნოემბერი 2008, მარაკეში (მოროკო). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . ჯანმრთელობა, 11 ნოემბერი 2008, ქაირო (ეგვიპტე). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . წყალი, 22 დეკემბერი 2008, ომანი (იორდანია). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . მდგრადი განვითარება, 25 ივნისი 2009, პარიზი (საფრანგეთი). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . ეკონომიურ-საფინანსო შეხვედრა, 7 ივლისი 2009, ბრუსელი (ბელგია). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . ქალის როლის გაძლიერება საზოგადოებაში, 11–12 ნოემბერი, მარაკეში (მოროკო). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . ვაჭრობა, 9 დეკემბერი 2009, ბრიუსელი (ბელგია). დასკვნა დაარქივებული 2011-11-10 საიტზე Wayback Machine. . წყალი, 21–22 აპრილი 2010, ბარსელონა (ესპანეთი). ტურიზმი, 20 მაისი 2010, ბარსელონა (ესპანეთი). შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხმელთაშუა ზღვის კავშირი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-06-27 საიტზე Wayback Machine.
ბრუნო ტაუტი

ბრუნო იულიუს ფლორიან ტაუტი (გერმ. Bruno Julius Florian Taut; დ. 4 მაისი, 1880, კენიგსბერგი, გერმანია — გ. 24 დეკემბერი, 1938, სტამბოლი) — ვაიმარის პერიოდის გერმანელი არქიტექტორი და ურბანისტი. ტაუტი ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი თეორიული ნაშრომებითა და საგამოფენო ნაგებობით. მისი ყველაზე განთქმული შენობაა მინის პავილიონის პრიზმული გუმბათი კელნის ვეკბუნდის გამოფენაზე (1914). მისი „ალპური არქიტექტურის“ მონახაზების (1917) საფუძველზე, რომელიც უტოპიურ იდეებს ემყარებოდა, მას სხვადასხვა კრიტიკოსები მოდერნიზმსა ან ექსრესიონისზმს მიაკუთვნებენ. ბერლინში სწავლისა და შტუტგარტში თეოდორ ფიშერის კანტორაში პრაქტიკის შემდეგ, ტაუტი საკუთარ ოფისს ხსნის ბერლინში 1910 წელს. უფრო ასაკოვანი არქიტექტორი ჰერმან მუთესიუსის რჩევით ის ინგლისს ეწვია მიმდინარეობა ქალაქი-ბაღნარის გასაცნობად. ამ ვიზიტმა მასზე ხანგრძლივი შთაბეჭდილება დატოვა. მათესიუსმა მას ასევე გააცნო დოიჩერ ვერკბუნდის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფიგურაც, მათ შორის ვალტერ გროპიუსი. თუმცა ტაუტი მსოფლმხედველობით სოციალისტი იყო და პირველ მსოფლიო ომამდე ეს მის წინსვლას ხელს უშლიდა. ტაუტმა პირველი ორი საცხოვრებელი პროექტი მაგდებურგში შეასრულა 1912–1915 წლებში, ქალაქი-ბაღნარის მიმდინარეობის ჰუმანური ფუნქციონალიზმისა და ურბანული დიზაინის გადაწყვეტის პირდაპირი ზეგავლენით. 1921–1923 წლებში ის მაგდებურგის ქალაქის არქიტექტორი იყო.
ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები

ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები (2001 წლამდე ცნობილი, როგორც ბრიტანეთის კუნძულების მორაგბეთა ნაკრები გუნდი, მეტსახელით ბრიტანელი ლომები) — ინგლისის, შოტლანდიის, ირლანდიისა და უელსის ნაკრებების საუკეთესო მოთამაშეებისგან შემდგარი ერთი ძლიერი ნაკრები, რომელიც აერთიანებს ბრიტანეთის კუნძულების ქვეყნებს. გუნდმა პირველი საერთაშორისო თამაში გამართა 1888 წლის 28 აპრილს ოტაგოს ნაკრების წინააღმდეგ და დაამარცხა იგი 8-3. ოფიციალური ლომების ვებსაიტი სიახლეები და რესურსები 2009 წლის ტურის ინფორმაცია ოფიციალური ნებადართული ოპერატორი 2009 წლის ტურისთვის ლომების 2009 წლის ტურის ვებსაიტი შედეგები rugbydata.com-დან დაარქივებული 2008-07-06 საიტზე Wayback Machine. ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომების სიახლეები RugbyWeek-ისგან დაარქივებული 2008-07-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 ESPN Scrum's Statsguru. ციტირების თარიღი: 2017-07-03
მსოფლიო XV

მსოფლიო XV — საერთაშორისო რაგბის კავშირის გუნდი, რომელიც შედგება მსოფლიოს საუკეთესო მორაგბეებისგან სხვადასხვა ქვეყნებიდან. მსოფლიო XV-ის მიერ გამართული თამაშები არ არის ტესტ მატჩები, ისინი ძირითადად თამაშობენ გასართობად. მათი უკანასკნელი ტური იყო სამხრეთ აფრიკაში, 2006 წელს, სადაც ისინი ეთამაშნენ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკისა და დასავლეთ ოლქის ნაკრებებს.
წულუკიძეები

წულუკიძეები — ფეოდალური საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში; ცნობილია 1451 წლიდან. იოანე ბატონიშვილის ცნობით, თავადის წოდება მიუღიათ იმერთა მეფის გიორგი III-ის ზეობისას, 1605 წელს. წულუკიძეები ფლობდნენ სათავადოს რაჭაში და ქვემო იმერეთის სარდლის სახელოს; საძვალედ ჰქონდათ ნიკორწმინდის ტაძარი. რუსეთის იმპერიის მიერ იმერეთის დაპყრობის შემდეგ, საგვარეულოს დაუმტკიცდა თავადობა 1850 წ. ↑ იოანე ბაგრატიონი (ბატონიშვილი) (1768-1830), წულუკიძე (იმერეთის თავადნი) დაარქივებული 2022-01-23 საიტზე Wayback Machine. . შემოკლებით აღწერა საქართველოსა შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა.
როსტოკი

როსტოკი (გერმ. Rostock) — ქალაქი გერმანიაში. უდიდესია მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეში. როსტოკი იყო გდრ-ის უდიდესი ნავსადგური. მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. შედგება 8 ადმინისტრაციული რაიონისაგან. როსტოკის ოფიციალური საიტი Max Planck Institute for Demographic Research Православный приход святой блаженной Ксении Петербургской Leibniz-Institut für Katalyse e. V. an der Universität Rostock
ვერტიკალური ფერმა

ვერტიკალური ფერმა (ინგლ. vertical farming) — ურბანულ მაღლივ შენობებში სოფლის მეურნეობის ფორმის კონცეფცია. ამგვარ მაღლივ შენობებში სათბურის გამოყვანის მეთოდებით და რესურსების მუდმივი ხელმეორე გამოყენებით შესაძლებელია ხილის, ბოსტნეულის, თევზისა და პირუტყვის მოყვანა/გამოზრდა, რაც მომავლის ქალაქებს არსებობისთვის საკუთარ რესურსებს შეუქმნის. ამ კონცეფციის ბოლოდროინდელი კვლევა ძირითადად ეკუთვნის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ბუნების სიჯანსაღის მეცნიერებისა და მიკრობიოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორ დიკსონ დესპომიეს. ამ იდეის განხორციელების ჩანაფიქრით შენობების პროექტები მოამზადეს ენდრიუ კრანისმა, კოლუმბიის უნივერსიტეტი, გორდონ გრაფმა, ვატერლოოს უნივერსიტეტი, კრის ჯეიკობსმა, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, და ფირმამ SOA Architects, პარიზი, საფრანგეთი, რომლებმაც თავის მხრივ ეს კონცეფცია მსოფლიოს ყურადღების ქვეშ მოაქციეს. ვერტიკულური ფერმის პოტენციური დადებითი მხარეები ბევრია. უპირველეს ყოვლისა, მოსავალს არ ავნებს ამინდი. მეორე, საკვების მოყვანა შესაძლებელი იქნება მთელი წლის განმავლობაში, სეზონისდა მიუხედავად. ვერტიკალური ფერმები შეაფერხებს დეფორესტაციას (ტყის საფარის განადგურებას, გაუდაბნოებას) და სოსოფლო-სამეურნეო მიწების გავრცელებით გამოწვეულ სხვა მავნე შედეგებს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის ცენტრებში საკვების მოყვანა ასევე გამოიწვევს საწვავის საჭიროების შემცირებას, მომხმარებლამდე საკვების მიტანის მანძილის შემცირება ასევე შეამცირებს ტრანსპორტირების მიერ წარმოქმნილ დაბინძურებას. მრავალსართულიანი სათბურის კონტროლირებული გარემო ასევე ზედმეტს გახდის პესტიციდებს, ჰერბიციდებსა და სასუქებს. თანამედროვე წარმოდგენით, ვერტიკალური ფერმები ასევე გამოიყენებს მხოლოდ ადგილზე გენერირებულ მზის, სითბურ ან ქარის ენერგიას. ასევე მცენარეებიდან აორთქლილი წყალი ხელმეორედ იქნება გამოყენებული ნარგავების სარწყავად, ან ექსპორტირებულ იქნას ფერმიდან, როგორც სასმელი წყალი. ამჟამად, დედამიწის სუფთა წყლის 70% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ნარგავების მოსარწყავად, და ერთხელ გამოყენების შემდეგ ის გამოუსადეგარია ნებისმიერი სხვა დანიშნულებისთვის აგროქიმიკატებისა და პესტიციდების გამოყენების გამო. პროფ. დესპომიეს თვალსაზრისით ამგვარი ფერმების აგების ტექნოლოგიები ამჟამად უკვე არსებობს. მისი მტკიცებით ამგვარი სისტემები მომგებიანი და ეფექტიანი იქნება, რასაც გარკვეული წინასწარი კვლევის შედეგებიც ადასტურებს. ზოგიერთი დიდი ქალაქის დეველოპერები და მთავრობების უკვე გამოთქვამენ ამგვარი ფემების აგების სურვილს. ეს ქალაქებია: ნიუ-იორკი, ლას-ვეგასი, აბუ-დაბი, დუბაი და სხვა. ვერტიკალური ფერმების პროექტების გალერეა ნიუ-იორკ ტაიმსის ვებსაიტზე. ვერტიკალური სოფლის მეურნეობა დაარქივებული 2021-04-19 საიტზე Wayback Machine.
ნეგროიდული რასა

ნეგროიდული რასა (ასევე კონგოიდი) — პიგმეებთან ერთად აფრიკის ძირძველი მოსახლეების რასა. ზოგჯერ ტერმინი „ნეგროიდული რასა“ გამოიყენება, როგორც ეკვატორული რასის სინონიმი. ეს გარემოება გამოწვეულია იმით, რომ ზოგიერთი მკვლევარი ნეგროიდულ რასას ეკვატორულს (ნეგროავსტრალიურლს) აკუთვნებს. საზღვარგარეთულ ლიტერატურაში ნეგროიდულ რასის წარმომადგენლებს უწოდებენ ნეგროიდებს, რათა განასხვაონ ისინი მუქი პიგმენტების მქონე სხვა რასებისგან: კაპოიდებისგან, პიგმეებისგან და ეთიოპელებისგან. ტასმანიელი კივაი ცენტრალური აფრიკელი ბუშმენური ტიპის კაცი შილური ხოიხოი ნეგრიტული ტიპი პაპუა–მელანიური ↑ Molnar, Stephen (2006). Human Variation: Races, Types, and Ethnic Groups. Pearson Prentice Hall, გვ. 4. ISBN 0131927655.
პენტაგონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

პენტაგონი (აშშ) - შენობა აშშ-ში პენტაგონი - გეომეტრიული ფუგურა.
ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — კუნძულ ირლანდიის (ირლანდიის რესპუბლიკის და ჩრდილო ირლანდიის) ეროვნული ნაკრები რაგბის კავშირში, რომელიც საკმაოდ პოპულარული სპორტია ირლანდიაში. გუნდი ყოველწლიურად მონაწილეობს ექვსი ერის ჩემპიონატზე (რომელიც მათ 10-ჯერ მოიგეს) და ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ რაგბის მსოფლიო თასზე. 2019-ის მონაცემებით რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ირლანდიამ 9-დან 9-ჯერ ითამაშა. მისი საუკეთესო შედეგი კი 1/4 ფინალია, რომელიც 7-ჯერ დააფიქსირა. ირლანდიის ნაკრების პირველ მატჩად მიჩნეულია 1875 წლის თამაში ინგლისის წინააღმდეგ, რომელიც ინგლისელთა გამარჯვებით 7-0 დასრულდა. ირლანდიას საქართველოს წინააღმდეგ 4 მატჩი აქვს ჩატარებული. პირველი მატჩი შედგა ირლანდიაში, 1999 წლის მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე და დასრულდა 70:0 მასპინძლების გამარჯვებით. 2002 წელს, იმავე სტადიონზე ირლანდიამ 64:14 იმარჯვა. ქართველთაგან ლელოები კაცაძემ და ხამაშურიძემ დადეს, ორივე გარადსხვა კი ურჯუკაშილმა შეასრულა. მესამე და ყველაზე დაძაბული შეხვედრა გამოდგა 2007 წლის მსოფლიო თასზე, ბორდოში, რომელიც 10:14 დასრულდა ირლანდიელთა სასარგებლოდ. ქართველთაგან ლელო გიორგი შკინინმა დადო, ჯარიმა და გარდასხვა კი მერაბ კვირიკაშილმა გაიტანა. ამ გუნდების ბოლო დაპირისპირება კვლავ ირლანდიაში, დუბლინის ავივას სტადიონზე გაიმართა, რომელიც 49-7 დასრულდა მასპინძლების სასარგებლოდ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები ირლანდიის რაგბის კავშირი ირლანდიის რაგბის კავშირის სიახლეები Planet Rugby-სგან დაარქივებული 2005-05-27 საიტზე Wayback Machine. ირლანდიური Rugby.co.uk დაარქივებული 2011-09-27 საიტზე Wayback Machine. ირლანდიის რაგბის კავშირის სიახლეები ↑ Irish International Teams: Results, Scorers, Dates and Venues – 1874 to June 1999. Irishrugby.ie. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-18. ციტირების თარიღი: 31 ოქტომბერი, 2008. ↑ http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;opposition=81;team=3;template=results;type=team;view=results ↑ RUGBY WORLD CUP 2007, MATCH 16. rugbyworldcup.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-22. ციტირების თარიღი: 23 ივლისი, 2020. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=P08NSK5OtlQ
ბანდარ-სერი-ბეგავანი

ბანდარ-სერი-ბეგავანი (ჯავი: بندر سري بڬاوان ; წარსულში ცნობილი როგორც ქალაქი ბრუნეი; მალ. بندر بروني) — ბრუნეის უდიდესი ქალაქი და დედაქალაქი. ოფიციალურად იმართება, როგორც მუნიციპალიტეტი (მალ. bandaran). ბანდარ-სერი-ბეგავანის მოსახლეობა 100 700 ადამიანს შეადგენს, ხოლო ბრუნეი-მურაის რაიონის ჩათვლით ― 279 924 ადამიანს, რაც მთელი ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარზე მეტია. ↑ Jabatan Bandaran Bandar Seri Begawan, Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri – Maklumat Bandaran ms-BN. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-02. ციტირების თარიღი: 2017-10-02 ↑ Population and Housing Census Report (Demographic Characteristics) გვ. 4/10. Department of Economic Planning and Development (2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მაისი 2015. ციტირების თარიღი: 21 ივლისი 2020. } ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Bandar Seri Begawan
უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — უელსის ეროვნული ნაკრები რაგბის კავშირში. გუნდი ყოველწლიურად გამოდის ექვსი ერის ჩემპიონატზე ინგლისის, საფრანგეთის, ირლანდიის, იტალიისა და შოტლანდიის ნაკრებებთან ერთად. უელსს აქვს მოგებული ექვსი ერის ჩემპიონატი 24-ჯერ და მას ამ მონაცემში მხოლოდ ინგლისის ნაკრები უსწრებს. გუნდი ყოველ ოთხ წელიწადში გამოდის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე. IRB-ს რეიტინგში გუნდს 2011 წლის 17 ოქტომბრის მონაცემებით მე-6 ადგილი უკავია. უელსის რაგბის კავშირი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ჰანს ფრანკი

ფრანკი, ჰანს მიხაელ (გერმ. Hans Michael Frank) (დ. 23 მაისი 1900, კარლსრუე, გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, მესამე რაიხის მიერ დაპყრობილი პოლონური ტერიტორიეაბის გენერალ-გუბერნატორი 1939– 1944 წლებში.
ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანია

ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანია — კერძო ტელე-რადიო კომპანია საქართველოში, ქვემო ქართლში, იგივე IV არხი. ტელევიზია დაარსდა 1998 წელს. განთავსებულია ქალაქ რუსთავში, სასტუმრო რუსთავის შენობაში. აქვს ფილიალი ქალაქ მარნეულსა (TV მარნეული) და ბოლნისში. მუწყებლობს ქვემო ქართლის მასშტაბით. ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანიის ოფიციალური საიტი[მკვდარი ბმული]
დიდი თხილნარა

დიდი თხილნარა, ყოფ. დიდი თხინალა — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ხცისი). მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ძამის წყალგამყოფის — ყელეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, ხაშურიდან 11 კმ დაშორებით. 2002 და 2014 წლების აღწერებით მუდმივი მოსახლეობა არ არის. სოფლის სასაფლაოზე დგას ღვთისმშობლის ეკლესია. 1886 წლის აღწერით, დიდ თხინალაში 22 კომლი მოსახლე სახლობს (119 კაცი და 153 ქალი, სულ 346 კაცი). ეროვნული შემადგენლობის თვალსაზრისით მოსახლეობა მთლიანად ოსურია. დიდი თხინალა, როგორც სოფელი, მოიშალა XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 416. ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 16, 22 აპრილი, 2019, გვ. 3.
დიდი სატივე

დიდი სატივე — სოფელი საქართველოში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული გომი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე სურამულას მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე. ხაშურიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით, გომის რკინიგზის სადგურიდან — 4 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მებოსტნეობა. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დგას XIX ს-ის შუა წლებში აგებული სამების ეკლესია. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 374 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 293 კაცი, საიდანაც 144 მამაკაცია, ხოლო 149 ქალი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 420. ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022. ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 539. ↑ 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ 4.0 4.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჰართვისის მუხა

ჰართვისის მუხა, კოლხური მუხა (ლათ. Quercus hartwissiana, Quercus armeniaca) — 25-მ-მდე სიმაღლის ხეა და საქართველოს ფლორის ერთ-ერთი იშვიათი, უძველესი სახეობაა; სწრაფმზარდი, მაღალხარისხოვანი მერქნის მქონე დეკორატიული მცენარეა; უმთავრესად გვხვდება დასავლეთ საქართველოში (აფხაზეთი, რაჭა-ლეჩხუმი, სამეგრელო, იმერეთი, გურია, აჭარა); აღმოსავლეთ საქართველოდან კი დღეისათვის მხოლოდ შიდა კახეთიდანაა (ბაბანეური) ცნობილი. საქართველოს გარეთ – შავი ზღვის სანაპირო (მზიმთის აუზიდან გელენჯიკამდე), მცირე აზია, იმიერკავკასია. იზრდება კოლხეთის ფოთლოვან ტყეში იმერეთის მუხასთან ერთად, თიხნარ, ეწერ, ყომრალ, კარბონატულ, წითელმიწა დაჭაობებულ ნიადაგებზე მთის ქვედა და შუა სარტყლებში 200 მ-დან 1200-1400 მ-მდე სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. გვხვდება ერთეულებად ან პატარ-პატარა ჯგუფებად. ზოგჯერ დაბლობებში ქმნის ტყეებს, რომელთა ფართობი ძალიან მცირეა. მრავლდება თესლით და ვეგეტაციურად (ძირკვის ამონაყრით), 2-3 წელში ერთხელ უხვად მსხმოიარობს.
ვილჰელმ ფრიკი

ვილჰელმ ფრიკი (გერმ. Wilhelm Frick; დ. 12 მარტი 1877, ალზენცი, გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, მესამე რაიხის შინაგან საქმეთა მინისტრი 1933–1943 წლებში.
რომის დიდი ხანძარი

რომის დიდი ხანძარი ისტორიკოს ტაციტუსის თანახმად, დაიწყო 64 წლის 18 ივლისის ღამეს და გაგრძელდა 19-ში ცირკუს მაქსიმუსის გარშემო შეჯგუფებულ მაღაზიებში. ვინაიდან იმ პერიოდში რომაელთა უმრავლესობა ხის სახლებში ცხოვრობდა, ხანძარი სწრაფად მოედო მეზობელ უბნებს. სვეტონიუსის მტკიცებით, ხანძარი ექვსი დღე და შვიდი ღამე მძვინვარებდა და მან თოთხმეტი უბნიდან ოთხი სრულიად გაანადგურა, შვიდი კი ძლიერ დააზიანა. ასევე განადგურდა ნერონის სასახლე, იუპიტერის ტაძარი და ვესტას ტაძრის სამსხვერპლო. "Secrets of the dead": დაარქივებული 2004-07-25 საიტზე Wayback Machine. Tacitus describes the great Fire: ↑ National Geographic Society, Washington, DC, <https://www.nationalgeographic.org/thisday/jul19/great-fire-rome/>
სიხშირე

სიხშირე (სიმბოლო: f {\displaystyle f} < ინგლ. frequency, ν {\displaystyle \nu } ) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს პერიოდულ პროცესს და ტოლია დროის ერთეულში შესრულებული სრულ ციკლთა რაოდენობისა. მის შებრუნებულ სიდიდეს რხევის პერიოდი ეწოდება. რაიმე პერიოდული პროცესის (მაგალითად, ბრუნვა, რხევა და ტალღა) სიხშირე განიმარტება როგორც დროის ერთეულში შესრულებული ციკლების ოდენობა. ფიზიკის სხვადასხვა დარგებში სიხშირე აღინიშნება ლათინური ასოთი   f {\displaystyle ~f} ან ბერძნული ასოთი   ν {\displaystyle ~{\nu }} . სიხშირის ერთეული ერთეულთა საერთაშორისისო სი სისტემაში არის ჰერცი (ჰც, Hz). მბრუნავი მექანიკური ხელსაწყოებისა და დანადგარების მოძრაობის დასახასიათებლად ტრადიციულად გამოიყენება აგრეთვე ერთეული ბრუნი წუთში. 60 ბრუნი წუთში 1 ჰერცის ექვივალენტურია. პერიოდი როგორც წესი აღინიშნება როგორც T, და არის დრო, რომელიც ერთი ციკლის შესრულებას სჭირდება. პერიოდი და სიხშირე დაკავშირებულია როგორც: T = 1 f {\displaystyle T={\frac {1}{f}}} SI სისტემაში პერიოდის ერთეულია წამი. კუთხური სიხშირე ტალღის სიგრძე ტალღა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 526. ↑ Davies, A. (1997). Handbook of Condition Monitoring: Techniques and Methodology. New York: Springer, გვ. 275. ISBN 9780412613203.
Č

Čč - ლათინური ასო ბოსნიური, ხორვატული, სლოვაკური და სლოვენიური ანბანებისთვის. გამოითქმის როგორც ქართული ჩ. სერბულ "კირილიცაში" შეესაბამება Ч
Ć

Ćć — ასო ბოსნიურ, ხორვატიულ, პოლონურ, სერბულ და მაკედონიურ ანბანებში. გამოითქმის, როგორც ქართული ჩ. კირილიცაში შეესაბამება - Ћ.