laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პიერ კარდენი

პიერ კარდენი (ფრანგ. Pierre Cardin; დ. 2 ივლისი, 1922, სან-ბიაჯო-დი-კალალტა, ვენეციასთან ახლოს — გ. 29 დეკემბერი, 2020, ნეიი-სიურ-სენი, პარიზთან ახლოს) — ფრანგი მოდის დიზაინერი, საფრანგეთის ინსტიტუტის წევრი (1992). იუნესკოსა (1991) და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის კეთილი ნების ელჩი (2009). 1945 წლიდან ცხოვრობდა პარიზში, სადაც თავიდან სწავლობდა არქიტექტურას, მუშაობდა ჟანა პაკენისა და ელზა სკიაპარელის ფირმებში, 1947 წლიდან — კრისტიან დიორთან. 1950 წელს გახსნა საკუთარი ატელიე, რომელიც დაკავებული იყო თეატრალური კოსტიუმებისა და ნიღბების დამზადებით. 1953 წელს შექმნა ქალის ტანსაცმლის პირველი კოლექცია, 1954 წელს გახსნა საფირმო მაღაზიები „ევა“ და „ადამი“. 1953–1993 წლებში იყო მაღალი მოდის სინდიკატის წევრი. კარდენი საკუთარ მოდელებში ამუშავებდა ხაზგასმულ „გეომეტრიულ“ სტილს, სადაც დომინირებდა გამოხატული სილუეტი (სწორი ან ქვევით შევიწროებული, „ტიტა“-ქვედატანები, რბილი საყელო-ფურცლები, მამაკაცის კოსტიუმში კვადრატული მხრები და ა.შ.), სუფთა ფერები. ხშირად იყენებდა დეკორატიულ ლითონის ბეჭდებს, აპლიკაციებს, მოხატულობებსა და გაჭრილ კუწუბებს, ხელოვნურ ყვავილებსა და დიდი ზომის ღილებს. 1946 წლიდან მუშაობდა კინოს დარგში (კოსტიუმები და ნიღბები კრისტიან ბერარის ესკიზების მიხედვით ჟან კოქტოს ფილმისათვის „მზეთუნახავი და ურჩხული“). ტანსაცმელში „ფუტუროლოგიური“ სტილის ინიციატორი („Kosmos-Look“). დიდი გავლენა მოახდინა სამეცნიერო-ფანდასტიური ფილმების მხატვრებზე. აგრეთვე ამზადებდა სპორტული ტანსაცმლის (1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების მონაწილეებისათვის), ფეხსაცმლის, აქსესუარების მოდელებს; პროექტებს საქონლის რეკლამის, ავტომობილთა დიზაინის, ავეჯის (1977-დან) მიმართულებით და სხვ. იყო მფლობელი თეატრისა „ესპას პიერ კარდენი“ (გაიხსნა 1971 წელს; აგრეთვე სამხატვრო ხელმძღვანელი), რესტორნების ქსელისა „მაქსიმის“ („Maxim’s“, 1981-დან) პარიზსა და მსოფლიოს სხვა დედაქალაქებში. მის მოწაფეებსა და მიმდევართა შორისაა: ჟან პოლ გოტიე, კ. მონტანა, ა. ოლივიე. 2006 წელს, პარიზთან ახლოს, სენტ-უანში გაიხსნა პიერ კარდენის მუზეუმი. დაჯილდოებულია საპატიო ლეგიონის ორდენით (1974). Milbank C. R. (1985). Couture: the great fashion designers. London.  (1990) რედ. V. Mendes: P. Cardin: past, present, future. (Cat.). London.  Loschek I. (2001). Fashion of the century, 5th. Augsburg.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიერ კარდენი ოფიციალური საიტი პიერ კარდენის მუზეუმი პიერ კარდენი საიტზე Discogs ↑ Ferla, Ruth La (2020-12-29). „Pierre Cardin, Designer to the Famous and Merchant to the Masses, Dies at 98“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2020-12-29. ↑ Le couturier français Pierre Cardin est mort. BFMTV (2020-12-29). ციტირების თარიღი: 2021-01-01. ↑ 3.0 3.1 3.2 Карден Пьер // Большая российская энциклопедия. т. 13. — М., 2009. — стр. 116. ↑ UNESCO Celebrity Advocates: Pierre Cardin. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ნოემბერი, 2009. ციტირების თარიღი: 2 ივლისი, 2010. ↑ Meet the Goodwill Ambassadors: Pierre Cardin. The Food and Agriculture Organization of the United Nations. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-23. ციტირების თარიღი: 2 ივლისი, 2010.
ვარსინის მღვიმე

ვარსინის მღვიმე, ვაჭევის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჭევში, იმერეთის მაღლობზე, ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ სქელშრეებრივ კირქვებში. მღვიმეში შესასვლელი იხსნება კაცხურის ხეობის ფსკერისპირა ზოლის მარცხენა ფერდობზე, 0,5 მეტრი სიმაღლის ხვრელის სახით. მღვიმე დერეფნული ტიპისაა, აქვს სუბჰორიზონტული ფსკერი და ცალკეული დარბაზული გაფართოებები. მთელ მანძილზე ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი უხვი მასალაა დაგროვებული. გაედინება ნაკადული, რომელიც შესასვლელთან ნაზავ მასალაში იფილტრება. მღიმის ჯამური სიგრძე 960 მეტრია, ფსკერის ფართობი — 1400 მ², მოცულობა — 5600 მ². მღვიმეში ჰაერის ტემპერატურა 9 °C-მდე ადის. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 180. ტატაშიძე ზ., წიქარიშვილი კ., ჯიშკარიანი ჯ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 2009 „საქართველოს არქეოლოგია“, თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 41.
პეტრინიის მიწისძვრა (2020)

პეტრინიის მიწისძვრა — 2020 წლის 29 დეკემბერს ხორვატიაში ადგილობრივი დროით (CET) 12:19-ზე მოხდარი 6,4 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა. ეპიცენტრი მდებარეობდა ქალაქ პეტრინიიდან 3 კმ-ში, დედაქალაქ ზაგრებიდან — 50 კმ-ში. ადგილობრივ ხელისუფალთა ინფორმაციით, პეტრინიაში დაიღუპა 12 წლის გოგონა. 5 ადამიანის ცხედარი იპოვეს მეზობელ ქალაქ გლინაში, ხოლო 1 — ახლომდებარე სოფლის ეკლესიის ნანგრევებში. მიწისძვრის შედეგად დაშავდა რამდენიმე ათეული ადამიანი. სტიქიურმა მოვლენამ პეტრინიასა და მიმდებარე ქალაქებსა და სოფლებში მთლიანად, ან ნაწილობრივ დაანგრია ასეულობით საცხოვრებელი სახლი და სხვა შენობები, მათ შორის პეტრინიის მერიის შენობა. პეტრინიაში ჩასულმა ხორვატიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი პლენკოვიჩმა განაცხადა, რომ ქალაქში ცხოვრება უსაფრთხო აღარ არის. პეტრინიაში 20 ათასამდე ადამიანი ცხოვრობს. სტიქიის ზონაში მაშველების დასახმარებლად გაიგზავნა ხორვატიის შეიარაღებული ძალების სამხედროები. მიწისქვეშა ბიძგები იგრძნობოდა სლოვენიაში, სერბეთში და სხვა მეზობელ ქვეყნებშიც. მიწისძვრასთან დაკავშირებით, სლოვენიამ ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა შეაჩერა. ზაგრების მიწისძვრა (2020) ↑ Advanced National Seismic System. „Petrinja 2020 : M 6.4 - 3 km WSW of Petrinja, Croatia“. Comprehensive Catalog. U.S. Geological Survey. ციტირების თარიღი: 1 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 2.2 „ხორვატიაში გაიზარდა მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რიცხვი“. radiotavisupleba.ge. 2020-12-30. ციტირების თარიღი: 1 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „მიწისძვრა ხორვატიაში და სერბეთში“. amerikiskhma.com. 2020-12-30. ციტირების თარიღი: 1 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
კარწახი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი კარწახი შეიძლება აღნიშნავდეს: კარწახი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში; კარწახის ტბა — ტბა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. კარწახის ჭაობის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ითხვისის არქეოლოგიური ძეგლები

ითხვისის არქეოლოგიური ძეგლები — არქეოლოგიური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ითხვისთან, ადგილ ჩილათაზე. გათხრები ჩატარდა 1962–1963 წლებში (ხელმძღვანელი რ. აბრამი­­შვილი). ნამოსახლარის უძველესი ფენა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისაა. მასში აღმოჩნდა მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი მასალა. გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ფენებში (ძვ. წ. II–I ­ათასწლეული) ნაპოვნია დიდი რაოდენობით შავად გამომწვარი კოლხური კერამიკა, ბრინჯაოსა და რკინის იარაღი, ბრინჯაოს ნივთების ჩამოსასხმელი ყალიბები, წიდა და ა. შ. ადრინდელი ანტიკური ხანის კულტურულ ფენებში ად­გილობრივ მასალასთან ერთად აღმოჩნდა უცხოური ნივთებიც (­ბერძნული შავლაქიანი კერამიკა, აღმოსავლეთ სა­ქართვე­ლოდან შემოტანილი მოხატული ჭურჭელი და სხვ.). გა­ით­ხა­რა 12 სამარხი, რომელთაგან სიმდიდრით გამოირჩევა ძვ. წ. IV საუკუნის ერთ-ერთი სამარხი. ხის სარკოფაგში დაკრძალული იყო წარჩინებული ქალი მოახლითურთ, რომელსაც ჩატა­ნებული ჰქონდა მრა­ვა­ლი ნივთი. ძვ. წ. V საუკუნის მდიდრულ სამარხში სხვა ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა ძვ. წ. V საუკუნის II მეოთხედის ანტიკური შავფიგურებიანი კილიკი და შავლაქიანი ჯამი. ჯამზე და ერთ ადგილობრივ თი­ხის დოქზე ­ბერძნული ასოებით ამოკაწრულია მფლობელის სა­ხე­ლი – „მეტოს“. ეს წარწერა ­ბერძნული დამწერლობის გამოყენების უძველესი მაგალითია სა­ქარ­თვე­ლო­ში. ჩილათის სამოსახლომ ადრინდელ ფეოდალურ ხანამდე იარსება. გაგოშიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 225. გაგოშიძე ი., ითხვისის სამარხი, „ს. ჯანაშიას სახ. სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ხელმწ. მუზეუმის მოამბე“, 1967, ტ. 25 B
კვეტერის საერისთავო

კვეტერის საერისთავო — ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში. სავარაუდოდ, მოიცავდა მდინარე ილტოს ხეობას. ცენტრს წარმოადგენდა კვეტერის ციხე-ქალაქი (საერისთავოს სახელწოდებაც აქედან მომდინარეობს). საერისთავო შეიქმნა 1014 წლის შემდეგ, როდესაც კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე III დიდმა ადმინისტრაციული რეფორმა განახორციელა და სამეფო დაყო შვიდ საერისთავოდ. მათ შორის ერთ-ერთი სწორედ კვეტერის საერისთავო იყო. ერისთავთა ვინაობა უცნობია. საერისთავოს უნდა ეარსება XII საუკუნის დასაწყისამდე, სანამ დავით IV აღმაშენებელმა კვლავ არ შემოიერთა კახეთ-ჰერეთი და არსებული საერისთავოების ნაცვლად აღადგინა კა­ხე­თისა და ჰერეთის საერისთავოები. ბახტაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 666. ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი სა­ქარ­თვე­ლო­ში, თბ., 2003
ვეჯინის საერისთავო

ვეჯინის (ვეჟინის) საერისთავო — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული (საერისთავო) XI საუკუნის კახეთ-ჰერეთში. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, ის იყო მეფე კვირიკე დიდის მიერ ჰერეთში შექმნილი ოთხი საერისთავოდან ერთ-ერთი და მოიცავდა „ქისიყის საზღვარს ზეით თურდოს ხევამდე და ალაზანსა და ჰერეთის მთის შიგნით, რომელ არს შიგნით-კახეთი“. ბაგრატ IV-ის (ზეობდა 1027-1072) ხანაში „მატიანე ქართლისა“ იხსენიებს ვეჟინის ერისთავ წირქუალელს. სავარაუდოა, რომ ვეჯინის საერისთავო დავით აღმაშენებელმა კახეთ-ჰერეთის შემოერთების შემდეგ (1104) გააუქმა. ბახტაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 265. ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში, თბ., 2003.
ჰარუთიუნ ბაბაიანი

ჰარუთიუნ ბაბაიანი (დ. 18 დეკემბერი, 1975, ერევანი) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2017-2018 წლებში იყო ერევნის ქალაქის საბჭოს წევრი. 2019 წლიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. არის პარტია „ნათელი სომხეთის“ წევრი. ჰყავს 2 შვილი. ბიოგრაფია სომხეთის ეროვნული კრების საიტზე
თეთრი სოფელი

თეთრი სოფელი — ნასოფლარი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ისტორიულ ქვემო ქართლში. მდებარეობს შულავრისწყლის მარცხენა შენაკად ბინაძორის მარჯვვენა სანაპიროზე. სომხური მოსახლეობა მას „სპიტაკშენს“ უწოდებს, რაც ქართული სახელწოდების შესატყვისია. 1632–1658 წლებში ბირთველმა თუმანიშვილმა თეთრი სოფლისა და შულავრის საცილობელი მამულის დავა ასე განაჩინა: რასაც თეთრი სოფლელები მოხნავდნენ, ქერის, ბამბის ან ფეტვის ღალა იორამ ბატონიშვილისთვის უნდა გადაეცათ; სარწყავის გასაყოფად ერთი მერუე სოფლის მამასახლისს უნდა გამოეყვანა, ორი – შულავრისას. 1695–1703 წლებში მეფე ერეკლე I-მა დურმიშხან ალიხანაშვილს უბოძა კულუხის სითარხნე შულავერელი ბოშაშვილისაგან ნასყიდ ვენახზე, რომელიც თეთრი სოფლის კუთვნილი მიწა იყო. 1628 ვახუშტი როჭიკაშვილს თათრები სთხოვდნენ მიწაზე დადებულ გადასახადს თეთრი სოფლიდან. დასტურლამალის მიხედვით თეთრი სოფლის მალზე გადაკვეთილი იყო კაცის თავზე ნახევარშაური სახლთხუცის სარგო და ასევე მდიდარი ბეგის სარგო. 1721 წლის აღწერით იქ ითვლებოდა ერთი მებატონე და 10 გამომღები ყმა. 1784 წლის ერთი საბუთიდან ჩანს, რომ ნადირ-შაჰის დროს მეფის სახასო თეთრი სოფელი ქაიხოსრო ციციშვილს „უშოვნია“, მაგრამ შემდგომში ისევ „ხელი აუღია“. 1802 წელს სულხან თუმანოვი არზით არწმუნებდა დარეჯან დედოფალს, რომ თეთრი სოფლის მამულში გლახა როჭიკაშვილს წილი აღარ ეკუთვნოდა. მართალია ძველი სიგელები ჰქონდა, მაგრამ მეფეებს მამულები მაინც ჩამოურთმევიათ და როჭიკაშვილთა რამდენიმე თაობას აქ აღარაფერი გააჩნდა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 10-11. დოკუმენტები საქართველოს სოციალური ისტორიიდან, I, ნ. ბერძენიშვილის რედ., თბ., 1940 ლორთქიფანიძე იას., ქვემო ქართლი I–II, თბ., 1936 ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965; ტ. 4–5, თბ., 1972–74; ტ. 8, თბ., 1985
თორთომის ციხე

თორთომის ციხე (თურქულ წყაროებში თორთუმი, ევროპულ წყაროებში კორკონი) — არქიტექტურული ძეგლი ისტორიულ ტაოში (ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზე), მდინარე ოლთისისწყლის მარცხენა შენაკადის, — თორთომისწყლის სათავეებთან. ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში თორთომის ციხე კარგად ყოფილა შემონახული და, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი შენიშნავს, ძლიერ წააგავდა გორის ციხეს. თორთომის ციხე დიდი და კარგად გამაგრებული სიმაგრე ყოფილა. თურქების დახასიათებით: თორთომის შიდაციხეში სხვადასხვა საფორტიფიკაციო ნაგებობასთან ერთად განლაგებული ყოფილა საცხოვრებელი სახლები და ეკლესია, რომლის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი. ოსმალთა დაპყრობების შემდეგ თორთომის ციხეში სულთან სულეიმანის ჯამეც გაჩნდა. ციხის ქვედა გარეუბანში შვიდასამდე კეთილმოწყობილი ნაგებობა მდგარა. ქალაქს ჰქონდა აბანოები, ფუნდუკები, დუქნები. აქვე ყოფილა მარილის საბაჟოც. საცხოვრებელ სახლებს გარს ერტყა ბაღ-ვენახები. თორთომის ციხე ტაოს ერთ-ერთი თემის – თორთომის – ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. დროთა განმავლობაში მას სხვადასხვა ფეოდალური საგვარეულო ფლობდა, მ. შ. ფანასკერტელები, ჯაყელები. XVI საუკუნის დასაწყისში ციხეს დაეუფლნენ ჯაყელთა ვასალები, ქურცინა და მისი შვილები. ამავე საუკუნის შუა წლებში მას განაგებდა ვინმე როსტომი. თორთომის ციხეს უაღრესად დიდი სამხედრო-სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მცირე აზიიდან საქართველოში შემომავალ უმთავრეს გზებს იცავდა. ციხის მდებარეობა საშუალებას აძლევდა მეციხოვნეებს გამკლავებოდნენ მოწინააღმდეგის ჭარბ ძალასაც (მაგ., ციხესთანთან თაყა ფანასკერტელმა დაამარცხა შემოსული თურქმანი დამპყრობლები). ეს გარემოება მტერმაც კარგად იცოდა და საქართველოში დასამკვიდრებლად ამ ციხის აღებასაც ცდილობდა. XI საუკუნეში ციხეში ბიზანტიური გარნიზონი იდგა, მოგვიანებით კი, XIV–XV საუკუნეებში, ციხე თემურლენგისა და უზუნ-ჰასანის ჯარისკაცებს ეპყრათ. მაგრამ მტრის ყოველი ასეთი წარმატება ეპიზოდური ხასიათისა იყო. 1549 წელს, ერთკვირიანი ბრძოლის შემდეგ, თორთუმის ციხე ოსმალებმა აიღეს და იგი თორთომის სანჯაყის ადმინისტრაციულ ცენტრად გამოცხადდა. ჭეიშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 93-94. აბულაძე ც., თურქული წყაროები XVI ს. I მეოთხედის სამცხე-საათაბაგოს ისტორიისათვის, თბ., 1983 Такайшвили Е., Археологическая экспедиция 1917 года в южные провинции Грузии, Тб., 1952
სამსარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი სამსარი შეიძლება აღნიშნავდეს: სამსარი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში; სამსრის ქედი — მერიდიანული ქედი სამხრეთ საქართველოში. დიდი სამსარი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. პატარა სამსარი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ზამთრის აზიური თამაშების ყველა დროის მედლების ცხრილი

ქვემოთ არსებულ ცხრილში მოცემულია ზამთრის აზიური თამეშების მედლების სტატისტიკა 1986 წლის ზამთრის თამაშებიდან 2017 წლის თამაშების ჩათვლით (ორივე გაიმართა ქალაქ საპოროში, იაპონია).  ახალი ზელანდია (NZL) და  ავსტრალია (AUS) მონაწილეობის მისაღებად მიწვეულნი იყვნენ 2017 წლის თამაშებზე, თუმცა ამ ათლეტებს არ ჰქონდათ უფლება, რომ მიეღოთ რომელიმე მედალი, რამდენადაც ისინი ითვლებოდნენ სტუმარ მონაწილეებად. აზიური თამაშების ყველა დროის მედლების ცხრილი აზიის ოლიმპიური საბჭო [დაარქივებული] ↑ Morgan, Liam. (30 ოქტომბერი, 2016) Athletes from Oceania granted permission to compete at Sapporo 2017 by Organising Committee. Dunsar Media. ციტირების თარიღი: 2 იანვარი, 2017.
თურჩუს მღვიმე

თურჩუს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ხონის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, თურჩუს ქვაბულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. გამომუშავებულია ზედაცარცულ შრეებრივ კირქვებში. სიღრუის სიგრძე 10 მ-მდეა, შესასვლელის სიგანე – 5,6 მ. სიმაღლე – 0,8–1,0 მ. ფსკერის ფართობი – 20 მ². საერთო მოცულობა – 40 მ³. მღვიმე აღმოჩენილი და გამოკვლეულია ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოექსპედიციის (შ. ყიფიანი) მიერ 1959 წელს. ტატაშიძე ზ., წიქარიშვილი კ., ჯიშკარიანი ჯ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 2009
იქთიოზავრები

იქთიოზავრები (ლათ. Ichthyosauria) — ნამარხ ქვეწარმავალთა რიგი იქთიოპტერიგიების ქვეკლასისა. არსებობდნენ გვიანი ტრიასულიდან გვიანი ცარცული პერიოდის დასაწყისამდე, განსაკუთრებით გავრცელდნენ იურულ პერიოდში. მათი თუთუსტარისებრი, გვერდებზე შებრტყელებულს სხეულის სიგრძე 12 მ აღწევდა. ჰქონდათ ერთი ზურგის ფარფლი და მძლავრი კუდის ფარფლი, ძლიერ დამოკლებული კიდურები საჭის ფუნქციას ასრულებდნენ. ნესტოები თავის ქალაზე უკან გადაადგილებული, დაგრძელებული ყბები აღჭურვილი ჰქონდათ ხშირი და წვეტიანი კონუსური კბილებით, დიდი ზომის თვალები — დაცული სკლეროტული ფირფიტებით. იქთიოზავრები ცოცხლადმშობი ცხოველები იყვნენ. გაბუნია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 285.
ჯექსონ ვანგი

ჯექსონ ვანგი ((ჩინური); კორ. 왕잭슨 დ. 28 მარტი, 1994) — სამხრეთ კორეაში დაფუძნებული ჰონგ-კონგელი რეპერი, მომღერალი და მოცეკვავე, ბოიბენდ Got7-ის მთავარი რეპერი. ასევე ცნობილია ტელეშოუდან „ოთახის მეზობელი“. იგი პოლიგლოტია და თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, კორეულ, ჩინურ ენებს და საუბრობს ფრანგულად და იაპონურად. ჯგუფის დებიური შედგა 2014 წლის 16 იანვარს, სინგლით „Girls Girls Girls“ და მინი-ალბომით „Got It?“. იმავე წელს ჯექსონი გამოჩნდა შოუში „ოთახის მეზობელი“, რის შედეგადაც მისი პოპულარობა კორეაში გაიზარდა და მან მიიღო დებიუტანტის ჯილდო SBS Entertainment Awards-ზე. 2015 წელს ჯექსონი გახდა მუსიკალური შოუს წამყვანი Inkigayo-ზე ჰან კვან ჰისთან ერთად. ამავე წლის დეკემბერში შედგა მისი დებიუტი ჩინურ ტელევიზიაში. 2017 წლის 26 ივნისს მან დააფუძნა საკუთარი კომპანია სახელწოდებით Team Wang და ორი თვის შემდეგ ჯექსონის სოლო დებიუტი შედგა 2017 წლის 26 აგვისტოს, სინგლით „Papillon“. 2018 წლის 6 ნოემბერს, გუჩი მეინთან ერთად გამოუშვა კლიპი სიმრერისთვის „Different Game“. ჯექსონმა 2019 წლის 13 იანვარს გამოუშვა სინლი ჩინელ რეპერ ICE-სთან ერთად. ამავე წლის 12 აპრილს გამოუშვა კლიპი სიმღერაზე „Oxygen“, ხოლო 25 ოქტომბერს გამოუშვა სადებიუტო სოლო-ალბომი „MIRRORS“. მთავარი სტატია: Got7. ჯექსონ ვანგი ↑ [bnt photo Lee Kyung Gyoo Won The Biggest Award at SBS]. BNT News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-28. ციტირების თარიღი: 2017-03-24. ↑ "도니형, 잘할게요" 잭슨, 中 '냉장고' 메인 MC 도전기. Naver. ციტირების თარიღი: 2017-03-24.
თუხარისის საერისთავო

თუხარისის საერისთავო — ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში, იმიერტაოში. უცნობია თუხარისის საერისთავოს როგორც წარმოშობის, ასევე გაუქმების ზუსტი დრო. თუხარისის ერისთავი მოიხსენიება „მატიანე ქართლისაში“: მემატიანის ეს ცნობა 1045–1047 წლების ამბებს ეხება და თუხარისის საერისთავოს წყაროებში მოხსენიების ერთადერთი ფაქტია. თუხარისის ერისთავად შეიძლება მივიჩნიოთ დავით აღმაშენებლის თანამედროვე ბეშქენ ჯაყელი, რომელიც 1118 სელჩუკებთან ბრძოლაში დაიღუპა. XIV საუკუნის დასაწყისში თუხარელნი მოხსენიებული არიან „სამცხის თავადთა ნუსხაში“, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ XIV საუკუნის დასაწყისში თუხარისის საერისთავო აღარ არსებობდა, თუხარისი ფეოდალური მამული იყო და მისი მფლობელები თუხარელებად იწოდებოდნენ. ბახტაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 144. ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში თბ., 2003
კალმახის საერისთავო

კალმახის საერისთავო — ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში, მდებარეობდა ტაოში. საერისთავოს ცენტრს წარმოადგენდა კალმახის ციხე, საიდანაც მომდინარეობს სახელწოდებაც. მისი არსებობა დასტურდება „მატიანე ქარ­თლისაის“ მიხედვით XI საუკუნის 40–50-იან წლებში. უცნობია მისი შე­ქმნის დრო. სავარაუდოდ, საერის­თავო არსებობდა 1057–1058 წლამდე, ვიდრე ის ბაგრატ IV-მ მამულებით არ გადასცა კალმახის ერის­თავ სულას (ლიპარიტ ბაღვაშის შეპყრობის სანაცვლოდ). ამის შემდეგ სულა იწოდა კალმახელად და ეს გვარსა­ხე­ლი დაუმკვიდრდა მის შთამომავლებს. XIII საუკუნის განმავლობაში კალმახის საერისთავო გაუქმებული ჩანს. XIV საუკუნის I ნახევარში გიორგი ბრწყინვალემ კალმახი, რო­გორც ზღვისპირა რეგიონი, საერისთავოდ აქცია. შემდგომში კალმახის საერისთავო კვლავ გაუქმე­ბულა. XVI საუკუნის დასაწყისში შედგენილი მცხე­თის სამწყსოს მა­მულების ნუს­ხაში კალმახის ერის­თავთა ყო­ფილი მიწები სხვა ­მესხურ მიწებთან ერთად ­სამცხეთო მამულებს შორის მოიხსენიება. ბახტაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 501. ბახტაძე მ., ერისთავობის ინს­ტიტუტი სა­ქარ­თვე­ლო­ში, თბ., 2003 ხიდურელი ზ., სამეფო დომენის საკითხისათვის XI–XV სს. სა­ქარ­თველო­ში, „საისტორიო კრებული“, 1977, ტ. 7
მენი ბენიში

მენი ბენიში (დ. 4 აპრილი, 1969, ფოთი) — ისრაელელი ბიზნესმენი, საქართველოს საპატიო კონსული ისრაელში 2016 წლიდან. მენი ბენიში დაიბადა 1969 წლის 4 აპრილს, ქალაქ ფოთში, სიმიონ და რუსიკო ბინიაშვილების ებრაულ ოჯახში. მოგვიანებით, ოჯახი ალაიას დროს საცხოვრებლად ისრაელში გადავიდა, თუმცა საქართველოსთან კავშირი არ გაუწყვიტავთ. მენიმ დაამთავრა ჰაიფას უნივერსიტეტის ბიზნეს-ადმინისტრირების ფაკულტეტი და აქტიურად ჩაერთო ბიზნესსა და ფილანტროპიაში. ამჟამად უძღვება რამდენიმე ორგანიზაციას: Benish Group Ltd (დამფუძნებელი და მთავარი აღმასრულებელი ხელმძღვანელი), Maof Construction and Development Ltd (პრეზიდენტი და აქციონერი), Interacting Technology (საბჭოს წევრი), YTONG (თანადამფუძნებელი და დირექტორი), ასევე არის ისრაელის ელჩების კლუბსა და ორგანიზაცია „Special in Uniform“-ის მენეჯმენტის წევრი, რომელიც შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვებს ეხმარება, მათი შესაძლებლობებიდან გამომდინარე, რათა სკოლის პარალელურად ჩაერთონ ისრაელის თავდაცვის ძალებში მოხალისეებად ან მომსახურე ჯარისკაცებად. 2007 წელს მენი ბენიშმა გაიცნო ბიზნესპარტნიორები საქართველოში ილია წულაია და ირაკლი ქაფიანიძე. ამავე წლიდან, მენი არის ქართული დეველოპერული კომპანია „არქის“ მთავარი აქციონერი და ჩართულია საქართველოში საქველმოქმედო და საგანმანათლებლო საქმიანობაში. მენი ბენიშის მხარდაჭერით შედგა პარტნიორობა ტექ-ჰაბ აკადემიას, ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტს და ვების დეველოპერულ ცენტრს შორის, რომელიც თანამშროლობს ებრაეულ სტარტაპებთან და მათ პროგრამულ უზრუნველყოფას 100-ზე მეტი დეველოპერის დახმარებით საქართველოდან ახორციელებს. 2016 წლიდან არის საქართველოს საპატიო კონსული ისრაელში. ამ ხნის განმავლობაში ჩატარდა ებრაულ-ქართული დელეგაციის რამდენიმე სამუშაო ვიზიტი და გადაიდგა ნაბიჯები ორ ქვეყანას შორის ბიზნესურთიერთობის გაღრმავებისკენ. განხორციელდა სხვადასხვა ოფიციალური პირების ვიზიტი, მათ შორის თბილისის მერის, საქართველოს განათლების მინისტრის, სოფლის მეურნეობის მინისტრის, პრემიერ-მინისტრისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის, ისრაელის ეკონომიკის მინისტრის პირველი ვიზიტი საქართველოში, ისრაელის თავდაცვის მინისტრის ვიზიტი საქართველოში, საქართველოს პრეზიდენტის ვიზიტი ისრაელში. 2020 წლის 5 მაისს ბენიში დაინიშნა ებრაულ-ქართული სავაჭრო პალატის თავმჯდომარედ; ორგანიზაციის მიზანი საქართველოსა და ისრაელს შორის საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესება და ბიზნეს-ურთიერთობების გაძლიერებაა. ↑ Honorary Consuls of Georgia abroad დაარქივებული 2021-01-16 საიტზე Wayback Machine. mfa.gov.ge ↑ Honorary Presidents of the Ambassadors' Club ↑ Georgia University In Tbilisi Launches Israel Tech Hub ↑ Tbilisi Entrepreneurship Summit. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-24. ციტირების თარიღი: 2021-01-02. ↑ Israeli-Georgian Chamber of Commerce to open in Tel Aviv and Tbilisi ↑ Meni BENISH of Israel-Georgian Chamber of Commerce ↑ Israel-Georgia Chamber of Business
ურაველი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ურაველი შეიძლება აღნიშნავდეს: ურაველი — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში; ურაველი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
იბნ ქემალი

იბნ ქემალი, შამსუდდინ აჰმედ ბენ სულეიმანი (დ. 1468 — გ. 1534) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. დაწინაურდა სულთნების ბაიზიდ II-ისა და სულეიმან კანუნის დროს. იყო ღრმად განსწავლული ისლამმცოდნეობაში, პოეზიაში, ისტორიაში. სულთან ბაიაზიდ II-ის ბრძანებით დაწერა ოსმალო სულთნების ისტორია („Tevarih-I Al-I Osman“), სულ რვა წიგნი. შემდეგში მან მეცხრე და მეათე წიგნებიც შეადგინა, სადაც გადმოსცა სელიმ I-ისა და სულეიმან I-ის საქმიანობა. მეშვიდე დავთარში აღწერილია ბაიაზიდ II-ის მოღვაწეობა. მასში ავტორი დაწვრილებით განიხილავს ოსმალთა დაპყრობით ომებს, მოჰყავს მთელი რიგი ცნობები საქართველოში ოსმალთა ლაშქრობების შესახებ. საგანგებოდ აღწერს საქართველოს მოსაზღვრე ტერიტორიებს, განსაკუთრებით ტრაპიზონის მომიჯნავე ადგილებს, აღნიშნავს საქართველოს საზღვრების სიახლოვეს და სხვ. შენგელია ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 193. შენგელია ნ., XV–XIX საუკუნეების საქართველოს ისტორიის ოსმალური წყაროები, თბ., 1974 ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
ილდამუსა

ილდამუსა — სამეფო ქალაქი კოლხაში. იხსენიება ურარტუს მეფე სარდურ II-ის მატიანეში, სადაც საუბარია, თუ როგორ გაილაშქრა მან კოლხას ქვეყნის წინააღმდეგ, ბრძო­ლით დაიპყრო და გადაწვა მისი სამეფო ქალაქი, გაჟლიტა მოსახლეობა, დახოცა კოლხას მეფის ნაცვლები და ილდამუსაში წარწერა დადგა. მიუხედავად იმისა, რომ ის სამეფო ქალაქია, ამაში აუცილებლად დედაქალაქი არ იგულისხმება, თუმცა ის კოლხას მნიშვ­ნე­ლო­ვა­ნი ცენტრი უნდა ყოფილიყო. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 230. სა­ქარ­თვე­ლოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970
ინჩხურის განძი

ინჩხურის განძი — სამონეტო განძი. აღმოჩენილია 1988 წელს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ინჩხურში, ადგილ ღვამუშზე. მონეტები ეწყო თი­ხის ქოთანში და შედგმული იყო დიდი ლოდის ქვეშ. განძი შეიცავს 234 ცალ ვერცხლის დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ომაიანთა (9 ცალი) და აბასიანთა (225 ცალი) ხალიფების მიერ სახალიფოს სხვა­და­სხვა ზარაფხანაში ჰიჯრის 87–199 (707–815) წლებში. განძში აგრეთვე გვხვდება ბიზანტიის იმპერატორ მავრიკიოსის (582–602 წწ.) ოქროს სოლიდი. განძი ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელმწიფო მუზეუმსა და გ. ელიავას სახელობის მარტვილის მხა­რეთმცოდნეობის მუზეუმში. ქუთელია თ., ღვაბერიძე ც., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 305.