laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტრატოსფერო

სტრატოსფერო — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა, რომელიც განლაგებულია ტროპოსფეროსა და მეზოსფეროს შორის (8-16 კმ-დან 45-55 კმ-მდე სიმაღლეზე). სტრატოსფეროს ჰაერის შედგენილობა ტროპოსფეროს შედგენილობის მსგავსია, მაგრამ მასში ნაკლებია წყლის ორთქლი და მეტია ოზონი. სტრატოსფეროს ქვედა საზღვარზე ტემპერატურა იცვლება -40 °C-დან (პოლარულ და ზომიერ განედებზე) -80 °C-მდე (ტროპიკებში). სტრატოსფეროს ზედა საზღვარზე ტემპერატურა საშუალოდ 0 °C-ს უახლოვდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 579.
ტემპერატურა

ტემპერატურა (ლათ. temperatura — „თანაშეზომილება“, „ნორმალური მდგომარეობა“; აღნიშვნა: T {\displaystyle T} ) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს მაკროსკოპული სისტემის თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობას. თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობაში მყოფი იზოლირებული სისტემის ყველა წერტილის ტემპერატურა ერთი და იგივეა. თუ იზოლირებული სისტემა არ არის წონასწორობაში, მაშინ დროის განმავლობაში ენერგიის გადასვლა (თბოგადაცემა) სისტემის მეტად გახურებული ნაწილიდან ნაკლებად გახურებულში გამოიწვევს ტემპერატურის გათანაბრებას მთელ სისტემაში (პირველი პოსტულატი ანუ თერმოდინამიკური ნულოვანი საწყისი). წონასწორულ პირობებში ტემპერატურა სხეულის ნაწილაკების საშუალო კინეტიკური ენერგიის პროპორციულია. ტემპერატურა განსაზღვრავს: სისტემის წარმომქმნელი ნაწილაკების, ენერგიის დონეების (ბოლცმანის სტატისტიკა) და ნაწილაკების განაწილებას სიჩქარეების მიხედვით (მაქსველის განაწილება), ნივთიერების იონიზაციის ხარისხს, სხეულთა წონასწორული ელექტრომაგნიტური გამოსხივების თვისებებს — გამოსხივების სპექტრულ სიმკვრივეს, გამოსხივების სრულ მოცულობით სიმკვრივეს და ა. შ. ზოგად შემთხვევაში ტემპერატურას განსაზღვრავენ როგორც სხეულის მთლიანი ენერგიის წარმოებულს ენტროპიით. ასე განსაზღვრული ტემპერატურა ყოველთვის დადებითია, რადგან კინეტიკური ენერგია დადებითია. მას უწოდებენ აბსოლუტურ ტემპერატურას ან ტემპერატურას თერმოდინამიკური ტემპერატურული სკალით; აღნიშნავენ T {\displaystyle T} -თი. აბსოლუტური ტემპერატურის ერთეულადს ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში მიღებულია კელვინი ( K {\displaystyle K} ). ხშირად ტემპერატურას ზომავენ ცელსიუსის სკალით ( t {\displaystyle t} , °C). იგი T {\displaystyle T} -თან ( K {\displaystyle K} ) დაკავშირებულია ტოლობით: t = T − 273.15 K {\displaystyle t=T-273.15K} , ამასთან, 1 °C = 1 K {\displaystyle 1{\text{°C}}=1K} . ფიზიკური მოვლენების ტემპერატურული დიაპაზონი ძალიან დიდია (პრაქტიკულად ტემპერატურის აბსოლუტური ნულიდან 1011 K-მდე). მკაცრად რომ ვთქვათ, ტემპერატურა ახასიათებს სხეულთა წონასწორულ მდგომარეობას, მაგრამ ტემპერატურის ცნებით ხშირად სარგებლობენ აგრეთვე ფიზიკურ სისტემებში ნაწილაკებისა და კვაზინაწილაკების არაწონასწორული განაწილების განხილვისას (არაწონასწორული პლაზმის ელექტრონული და იონური ტემპერატურა, ფერითი ტემპერატურა, სიკაშკაშის ტემპერატურა და ა. შ.). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 690.
ჟუან ბერნარდუ ვიეირა

ჟოან ბერნარდო ვიეირა (პორტ. João Bernardo "Nino" Vieira დ. 27 აპრილი, 1939, ბისაუ, გვინეა-ბისაუ — გ. 2 მარტი, 2009, იქვე) — გვინეა-ბისაუს პრემიერ-მინისტრი (1978-1980) და პრეზიდენტი (1980–1984; 1984–1999; 2005–2009). დაიბადა 1939 წელს ქალაქ ბისაუში, პროფესიით - ელექტრიკოსი. 1960 წელს გაწევრიანდა გვინეისა და კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკულ პარტიაში და გახდა პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი პარტიზანული მეტსახელით ნინო. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა გვინეა-ბისაუს პარლამენტის - სახალხო ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე, ხოლო შემდეგ პრემიერ-მინისტრი. 1980 წელს უსისხლო გადატრიალების შემდეგ გახდა სახელმწიფოს მეთაური. 1984 წელს გადადგა 2 დღით სამოქალაქო მმართველობაზე გადასვლის გამო. 1994 წელს ჩაატარა მრავალპარტიული საპრეზიდენტო არჩევნები და გახდა ქვეყნის პირველი დემოკრატიული პრეზიდენტი. 1998 წელს დაიწყო კონფლიქტი ვიეირასა და ჯარების სარდალ ანსუმანე მანეს შორის, რომელთა დაპირისპირებაც გადაიზარდა სამოქალაქო ომში, თუმცა სასწრაფოდ ხელი მოაწერეს სამშვიდობო ხელშეკრულებას და ჩამოყალიბდა გარდამავალი მთავრობა, მაგრამ 1998 წლის 27 ნოემბერს პარლამენტმა იმპიჩმენტი გამოუცხადა ვიეირას. სამოქალაქო ომი კვლავ გაღვივდა. 1999 წლის მაისში ვიეირა გაიქცა პორტუგალიაში. 2003 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ ვიეირა დაბრუნდა სამშობლოში და მონაწილეობა მიიღო 2005 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და გაიმარჯვა მეორე ტურის რეზულტატით. 2009 წლის 2 მარტის ღამით არმიის შტაბ-ბინის აფეთქებისას დაიღუპა შეიარაღებული ჯარების მთავარსარდალი ტაგმე ნა ბაიე, მის მკვლელობაში მომხრეებმა დაადანაშაულეს პრეზიდენტი ვიეირა და შეუტიეს საპრეზიდენტო რეზიდენციას. პრეზიდენტი მოკლეს იმ დროს როდესაც იგი გაქცევას აპირებდა. ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. BBC news
გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტი

გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტი - გვინეა-ბისაუს სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტების სია
აზიხის მღვიმე

აზიხის მღვიმე (აზერ. Azıx mağarası) — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ აზიხის მახლობლად (აზერბაიჯანი, ჰადრუთის რაიონი), ზღვის დონიდან 1400 მ; აღმოაჩინა მ. ჰუსეინოვმა 1960 წელს. მღვიმე კარსტული წარმოშობისაა, 200 მ სიგრძის, 50 მ-მდე სიგანის, 15-20 მ სიმაღლისა; აზიხის მღვიმეში ლითოლოგიურად ერთმანეთისაგან განსხვავებული 8 ფენაა, რომელთა საერთო სისქეა 13 მ. არქეოლოგიური მასალა აღმოჩენილია III, V და VI ფენებში: III ფენაში — სხვადასხვანაირი წვეტანები, საფხეკ-სახოკები, დანისებური იარაღები და სხვა მასალა, რომელიც მუსტიეს ეპოქით თარიღდება. V ფენაში — შუა აზიის აშელის ეპოქისათვის დამახასიათებელი ხელცულები და სხვა, აგრეთვე აგვიანდელი არქანტროპებსა და ადრინდელი პალეოანტროპებს შორის გარდამავალ საფეხურზე მდგომი ადამიანის ქვედა ყბის ფრაგმენტი; VI ფენაში — რიყის ქვისაგან ნაკეთები უხეში ხელცულები და ანატკეც-ანამტვრევები, რომლებიც ადრინდელი აშელის ეპოქით თარიღდება. აზიხის მღვიმის კულტურულ ფენებში მოპოვებულია პლეისტოცენური ხანის ფაუნის ნაშთები (გარეული ცხენის, კეთილშობილი ირმის, გიგანტური ირმის, ხარის, გარეული ღორის, თხის, ცხვრის, მღვიმური დათვისა და სხვა ცხოველთა ძვლები). თუშაბრამიშვილი, დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 213.
აზიმ აზიმზადე

აზიმ ასლან-ოღლუ აზიმზადე (დ. 7 მაისი [ ძვ. სტ. 25 აპრილი], 1880, სოფ. ნოვხანი, ბაქოს მახლობლად — გ. 15 ივნისი, 1943, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი გრაფიკოსი. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი (1927). აზერბაიჯანული სატირული გრაფიკის ფუძემდებელი. სპეციალური განათლება არ მიუღია. მისი კარიკატურები და სატირული ნახატები სოციალურ და პოლიტიკურ თემებზე 1906 ქლიდან ქვეყნდებოდა სხვადასხვა ჟურნალში 1929–1936 წლებში იყო აზერბაიჯანის სამხატვრო ტექნიკუმის დირექტორი. აზიმზადეს მთავარი ნამუშევრებია: „ძველი ბაქოს ტიპები“ (1937), „ღარიბების რამაზანი“, „მდიდრების რამაზანი“ (1938, ყველა — აზერბაიჯანის ხელოვნების მუზეუმი, ბაქო) და სხვა ნამუშევრები. ომის წლებში აზიმზადემ შექმნა მრავალი ანტიფაშისტური კარიკატურა. მუშაობდა თეატრის მხატვრად. Наджафов М., Азим Азимзаде, Баку, 1965; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 212.
განჯა-ყარაბაღული კულტურა

განჯა-ყარაბაღული კულტურა — გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის არქეოლოგიური კულტურა აზერბაიჯანის დასავლეთ რაიონებში, ცნობილია ხოჯალი-ქედიბეკური (გადაბეიური) კულტურის სახელწოდებითაც. მისი შესწავლა დაიწყო XIX საუკუნის 90-იან წლებიდან. ძეგლები 3 ჯგუფად იყოფა: ყარაბაღის (მთიანეთი და მთისპირა ადგილები), ქედაბეკის (გადაბეის) (მცირე კავკასიონის ჩრდილოეთი ნაწილი და მთისპირა ზოლი) და კიროვაბად-ხანლარისა (მტკვრის მარჯვენა ნაპირის დაბლობი). ეს ძეგლებია: დიდი და მცირე მიწაყრილიანი, ქვაყრილიანი გორასამარხები, ე. წ. ქვაყუთები და ორმოსამარხები, გამაგრებული (მთისპირას) და ღია ნამოსახლარები (მთისპირას და დაბლობში), ლითონსამსხმელო (ლენინქენდთან) და კაჟის ნაკეთობათა (ქილიქ-დაღზე) სახელოსნოები. ყარაბაღ-ქედაბეკის (გადაბეის) ჯგუფებს განეკუთვნება ციკლოპური სიმაგრეები. მიცვალებულებს უმეტესად ხელფეხმოკეცილს, იშვიათად - გაშოტილს ან მჯდომარეს მარხავდნენ. გვხვდება კრემაციაც, დანაწევრებული სახით დაკრძალვა და სხვა. ამ კულტურაში გამოიყოფა 3 ეტაპი: ადრინდელი - ძვ. წ. XIII-XI საუკუნეები (დამახასიათებელია წვერკაუჭებული დანები, შედგენილტარიანი სატევრები, ლურსმნისებრი საკინძები და სხვა. კიროვაბად-ხანლარის ჯგუფში - ფართოპირიანი დანები, მასრიანი შუბისპირები, საფეთქლე რგოლები, სფერულტარიანი ჭურჭელი, ხელადები, ინკრუსტირებული გეომეტრიული სახეებით შემკული ჯამები და სხვა); განვითარებული - ძვ. წ. XI-IX საუკუნეები (დამახასიათებელის ბრინჯაოს ბრტყელი და ჩუგლუგის ტიპის ცულები, „წინააზიური“ ტიპის სატევრები, მახვილები, მასრიანი ფოთლისებური შუბისპირები, ორთითბი, ღეროიანი ისპირისპირები, ოთხნაწილადი ლაგმები, გრავირებული სარტყლები; ორნამენტებირებული და მოხატული შავი და მონაცისფრო თიხის ჭურჭელი); გვიანდელი — ძვ. წ. IX-VII საუკუნეები (დამახასიათებელია რკინის მასრიანი და ყუნწიანი ვიწრო შუბისპირები, სატევრები, დანები, ბრინჯაოს ორნაწილედი ლაგმები; მონაცრისფრო თიხის ჭურჭელი, იშვიათად - ინკრუსტირებული; შემორჩენილია ადრინდელი ტიპის ბრინჯაოს სატევრები, შუბისპირები, ისრისპირები, ლაგმები, სამკაული). განჯა-ყარაბაღული კულტურის მატარებელი ტომები დაკავშირებული ყოფილან ადგილობრივ ქედაბეკისა (გადაბეისა) და ყარაბაღოის სპილენძის საბადოებსა და მთის საძოვრებთან; მათ ურთიერთობა ჰქონდათ მეზობელ საწარმოო რაინებთანაც. აშკარაა ყარაბაღის ძეგლების, განსაკუთრებით ხოჯალისა და არჩაძორის მდიდრული სამაროვნების, მჭიდრო კონტაქტი ძველ აღმოსავლეთთან. როგორც ჩანს, მესაქონლეობის აღმავლობასთან ერთად ამ ტომებში დამკვიდრდა პატრიარქატი, გაღრმავდა ქონებრივი უთანასწორობა, სიმდიდრით გამოირჩევა პატრიარქთა, საგვარეულო და სატომო არისტოკრატიის სამარხები - დიდი გორასამარხები, რომლებშიც აღმოჩენილია მრგვალი ოქროს ნივთი. შეწირული მონის, მსახურის და შეიარაღებული რაზმელის ჩონჩხები (ახმახის, ადამიანის გორასამარხები). ამ პერიოდის სამაროვნები მოწმობენ ცალკეულ ტომთა ქონებრივ გამორჩეულობასაც. ამ სოციალურ-ეკონომიკური ძვრებით გამოწვეული საომარი სიტუაციით აიხსნება ციკლოპური ციხესიმაგრეებისა და გამაგრებული ნამოსახლარების გამოჩენა ცენტრალურ ამიერკავკასიაში. ფიცხელაური კ., აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII სს.), თ., 1973; გოგაძე ე., ქსე, ტ. 2, გვ. 691, თბ., 1977
აღსართან I

აღსართან I გაგიკის ძე — კახეთ-ჰერეთის მეფე (1058 — 1084). ებრძოდა გაერთიანებული საქართველოს მეფეს ბაგრატ IV-ს და ცდილობდა კახეთ-ჰერეთის დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას. ამ მიზნით აღსართან I 1068 წელს ეახლა თურქ-სელჩუკთა სულთანს ალფ-არსლანს, აღუთქვა ხარაჯა და მისი დახმარებით დაიბრუნა ბაგრატ IV-ის მიერ წართმეული მიწა-წყალი. 1073 წელს აღსართან I მიემხრო გიორგი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებულ ივანე ბაღვაშს, ხოლო ივანეს მეორედ განდგომისას გიორგი II-ის მოკავშირე გახდა. 1074 წელს აღსართან I საქართველოს მეფეს ეხმარებოდა თურქ-სელჩუკთა სულთნის მელიქ-შაჰის შემოსევის ჟამს. მალე მელიქ-შაჰმა კახეთ-ჰერეთის სამეფო გიორგი II-ის სამფლობელოდ ცნო. 80-იან წლებში გიორგი II თურქ-სელჩუკთა ლაშქრით კახეთ-ჰერეთის დასაპყრობად გაემართა. აღსართან I-მა დახმარებისათვის იმავე მელიქ-შაჰს მიმართა, ეახლა მას და მიიღო ისლამი. სულთანმა კახეთ-ჰერეთი ამჯერად ისევ აღსართან I-ს დაუმტკიცა. ამით აღსართან I-მა შეძლო მცირე ხნით კიდევ შეენარჩუნებინა კახეთ-ჰერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობა. თ. პაპუაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 62-63.
უბის წიგნაკი (ფილმი)

„უბის წიგნაკი“ (ინგლ. The Notebook) — 2004 წლის რომანტიკული ფილმი, რომლის რეჟისორია ნიკ კასავეტესი და რომელიც დაფუძნებულია ნიკოლას სპარქსის ამავე სახელწოდების მქონე რომანზე. ფილმში მონაწილეობენ რაიან გოსლინგი და რეიჩელ მაკადამსი, როგორც ნოა და ელი – ახალგაზრდა წყვილი, რომელთაც ერთმანეთი უყვარდებათ ადრეულ 1940–იან წლებში. მათი ისტორია მოთხრობილია თანამედროვე დროს მოხუცი კაცის მიერ, რომლის როლსაც ჯეიმზ გარნერი ასრულებს. ის ამ ამბავს თავის თანაპაციენტ ქალს უამბობს, რომელსაც ჯენა როულენდსი თამაშობს. რაიან გოსლინგი - ნოა კელჰუნი რეიჩელ მაკადამსი - ალისონ ჰამილტონი ჯეიმზ გარნერი - მოხუცი ნოა ჯენა როულენდსი - მოხუცი ელი სემ შეპარდი - ტომ კელჰუნი ჰიზერ უალქუისტი - სარა ტაფინგტონი ოფიციალური საიტი „უბის წიგნაკი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
აზერბაიჯანის დროშა

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დროშა (აზერ.Azərbaycan Respublikasının bayrağı) - წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთ ოფიციალურ სიმბოლოს (ჰიმნთან და გერბთან ერთად). დროშა დამტკიცებული იქნა 1918 წლის 9 ნოემბერს, როგორც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის (ადრ) სახელმწიფო დროშად, რომელიც არსებობდა 1920 წლამდე . 1991 წლის 5 თებერვალს დროშა დამტკიცდა, როგორც, იმავე წელს დამოუკიდებლობა გამოცხადებული, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშა. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2009 წლის 17 ნოემბრის ბრძანებულებით, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის უკვდელსაყოფად, ყოველწელს 9 ნოემბერი აღინიშნება როგორც „სახელმწიფო დროშის დღე“. დროშის აღნაგობა აზერბაიჯანის დროშის მხარეების შეფარდებაა — 1:2. აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშა არის მართკუთხა სამი ფერის (სამფეროვანი) ქსოვილი. ცისფერი, წითელი და მწვანე ფერის) ხაზები განლაგებულნი არიან ჰორიზონტალურად. რომლის ცენტრალურ წითელ ნაწილში გამოსახულია რვაქიმიანი ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე. ორივე გამოსახულება თეთრი ფერისაა. ცისფერი ფერი განასახიერებს თურქულენოვან მიკუთვნებას (ქვეყნის ძირითადი მოსახლეობა აზერბაიჯანელები მიეკუთვნებიან თურქულენოვან ხალხებს და რესპუბლიკის სახელმწიფო ენაც - აზერბაიჯანულია), წითელი ფერი განასახიერებს საზოგადოების მოდერნიზაციას და დემოკრატიის განვითარებას, ხოლო მწვანე ფერი მიუთითებს მუსულმანურ რწმენისადმი მიკუთვნებას. ნახევარმთვარე დროშაზე არის ისლამის სიმბოლო, ხოლო რვაქიმიანი ვარსკვლავი ფათალი ხან ხოისკის განმარტებით განასახიერებს „აზერბაიჯანის“ დასახელების 8 ასოს არაბულ ენაზე. ასევე ითვლება, რომ რვა ქიმიანი ვარსკვლავი განასახიერებს თურქულენოვანი ხალხების რვა შტოს: აზერბაიჯანელებს, ოტომანებს(თურქებს), ჯაღათაებს, თათრებს, ყაზახებს, ყიფჩაღებს, სელჩუკებს და თურქმენებს. ზოგიერთი მკვლევარი აღნიშნავს, რომ ყიფჩაღებად იმ დროს იგულისხმებოდნენ ყაზახები და ყირგიზები. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის დროს თურქულენოვანი ეთნოსის კლასიფიკაცია განსხვავდებოდა თანამედროვესგან. კიდევ ერთი განსხვავებული აზრით რვაქიმიანი ვარსკვლავი განასახიერებს აზერბაიჯანში მაცხოვრებელი 8 ეროვნებას. დროშა დაამტკიცეს 1991 წლის 5 თებერვალს. წარმოადგენს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშის ვარიაციას. აზიის დროშები აზერბაიჯანის დროშა 1918-1920 წწ. აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1920-1921 წწ. აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1937-1940 წწ. აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1940-1952 წწ. აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1952-1991 წწ. აზერბაიჯანის დროშა
პრეტენდენტთა VIII ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

პრეტენდენტთა VIII ტურნირი. 1 - 17 თებერვალი 1988. წყალტუბო მონაწილეთა რაოდენობა შეირჩა საზონათშორისო ტურნირებში (ექვსი გამარჯვებული) და მათ დაემატათ წინა პრეტენდენტთა ტურნირის ორივე ფინალისტი: ელენა ახმილოვსკაია და ნანა ალექსანდრია. ტურნირი ორ წრედ გაიმართა. პირველი წრე კარგად ჩაატარა მარტა ლიტინსკაიამ, რომელიც 5,5 ქულით ლიდერობდა კიდეც, მაგრამ მეორე წრეში მხოლოდ 2,5 ქულა შემატა თავის აქტივს. ჩაუვარდა მეორე წრე ნანა ალექსანდრიას, რომელმაც მხოლოდ 2,5 ქულის დაგროვება შეძლო, რამაც იქონია კიდეც გავლენა საბოლოო შედეგზე. ყველაზე სტაბილურად გამოვიდნენ ელენა ახმილოვსკაია და ნანა იოსელიანი, რომელებმაც გაიყვეს კიდეც I-II ადგილები. პრეტენდენტთა დამატებითი მატჩი. თებერვალი 1988 წყალტუბო ნანა იოსელიანი - ელენა ახმილოვსკაია 3 - 2 მატჩი იქვე წყალტუბოში გაიმართა. პირველი პარტია ნანამ მოიგო, რასაც ზედეზედ ოთხი ყაიმი მოყვა. ბოლო მეექვსე პარტია არ გამართულა, ვინაიდან ახმილოვსკაიას გამარჯვების შემთხვევაში დამატებითი მაჩვენებლებით პრეტენდენტი იოსელიანი ხდებოდა.
იესოს ლოცვა

იესოს ლოცვა — ფსიქო-სომატური ლოცვა, შემადგენელია ისიხაზმისა (Hesychastes - მშვიდი). გულისმიერი ლოცვის რთული ასკეტური სისტემა, სუნთქვის რეგულაციით, რომლის დროსაც მონაწილეობას იღებს ადამიანის მთელი არსება (სული და სხეული); მიიღწევა განწმენდა ქვენა ინსტინქტებისგან და ვნებათა დაცხრომა. „უფალო, იესუ ქრისტე, ძეო ღმრთისაო, შემიწყალე მე ცოდვილი”. IV-VIII საუკუნეებში ეგვიპტელი და სინელი ასკეტების მიერ რელიგიური და ეთიკურ-ასკეტური სწავლების მთელი სისტემა იქნა შემუშავებული. იგი ითვალისწინებდა გარკვეული მეთოდებისა და ხერხების შეთვისებას, რაც ადამიანს ღმერთთან მიაახლებდა, ეს ძალზე თავისთავადი მისტიკური მედიტაცია მოითხოვდა დადგენილი წესის დაცვას ლოცვისას, იესოს ლოცვის მრავალჯერად განმეორებას, სუნთქვის მოწესრიგებულობას, დროულ გალობას და სხვა. იესოს ლოცვის დაუფლება გარეგნულად, ბაგეებით ლოცვის განუწყვეტელ განმეორებას ნიშნავს. შინაგანად კი - გონების, ყურადღების გულში მოკრებას და მუდმივად უფლის წინაშე მყოფობას, რასაც თან ახლავს განსხვავებული ხარისხის გულის სითბო, მხურვალება და ყველა სხვა გულისწადილის განდევნა. იესო ქრისტემ ბრძანა: ”ვერავინ მივა მამასთან, თუ არა ჩემ მიერ” (იოან. 14,6). ამდენად, მართლმადიდებლური თვალსაზრისით, ადამიანი, რომელიც ამ ლოცვას მოიხვეჭს, განხორციელებული უფლის ძალმოსილებასაც ითვისებს. იესოს ლოცვის საღვთისმეტყველო დასაბუთებები მოცემულია თესალონიკელი მთავარეპისკოპოსის წმ. გრიგოლ პალამას ნაშრომში „ტრიადები წმიდა ისიხასტთა დასაცავად“ (1338). წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ. http://martlmadidebloba.ge/mogvatseoba5.html
აღსართან II

აღსართან II — კახეთ-ჰერეთის უკანასკნელი მეფე (1102-1104). უნდა იყოს თოღის (მაჭრის) ციხის ქვის ფილაზე ამოჭრილ წარწერაში მოხსენიებული - "ახსართან ქორეპისკოპოსი (?)... რანთა და კახთა მფლობელი". 1104 წელს საქართველოს გაერთიანების მომხრე ჰერმა დიდებულებმა — არიშიანებმა — შეიპყრეს და დავით აღმაშენებელს მიჰგვარეს. დავითმა კახეთ-ჰერეთის სამეფო გააუქმა და საქართველოს სამეფოს შეუერთა. თ. პაპუაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 63.
აზერბაიჯანის კონსტიტუცია

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია (აზერ. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası) - აზერბაიჯანის ძირითადი კანონი. მიიღეს 1995 წლის 12 ნოემბერს, საყოველთაო რეფერენდუმის საფუძველზე. 1995 წელს მიღებული კონსტიტუცია არის დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის პირველი კონსტიტუცია. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის 23-თვიანი ისტორიის პერიოდში. კონსტიტუციის მიღება ვერ მოხერხდა, ამის გამო კონსტიტუციური წყობილების ისტორია აზერბაიჯანის სსრკ-ს შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ იწყება. პირველი კონსტიტუცია მიიღეს 1921 წლის 19 მაისს აზერბაიჯანის საბჭოების I ყრილობაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციის ახალი რედაქცია მიიღეს სსრკ-ს 1921 წლის კონსტიტუციის საფუძველზე, 1925 წლის 14 მარტს აზერბაიჯანის საბჭოების IV ყრილობაზე. ასევე სსრკ-ს კონსტიტუციის საფუძველზე მიიღეს აზერბაიჯანის სსრს კონსტიტუცია 1978 წლის 21 აპრილს. 1995 წლის 12 ნოემბრის საერთო სახალხო რეფერენდუმის საფუძველზე მიიღეს დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის პირველი კონსტიტუცია. ნაწილი პირველი: საერთო დებულებები კარი I:ხალხის ხელისუფლება კარი II:სახელმწიფოს საფუძვლები. ნაწილი მეორე: ძირითადი უფლებები, თავისუფლებები და ვალდებულებები კარი III:ადამიანისა და მოქალაქის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები კარი IV:მოქალაქის ძირითადი ვალდებულებები ნაწილი მესამე:სახელმწიფო ხელისუფლება კარი V:საკანონმდებლო ხელისუფლება კარი VI:აღმასრულებელი ხელისუფლება კარი VII:სასამართლო ხელისუფლება კარი VIII:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა ნაწილი მეოთხე:ადგილობრივი თვითმმართველობა კარი IX:მუნიციპალიტეტები ნაწილი მეხუთე:სამართალი და კანონი კარი X:საკანონმდებლო სისტემა კარი XI:ცვლილებები აზერბაიჯანის კონსტიტუციაში კარი XII:დამატებები აზერბაიჯანის კონსტიტუციაში გარდამავალი დებულებები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია დაარქივებული 2007-09-23 საიტზე Wayback Machine. აზერბაიჯანის კონსტიტუციის ისტორიიდან დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.
აზერბაიჯანის დღესასწაულები

აზერბაიჯანის დღესასწაულები აზერბაიჯანის დღესასწაულები
BitTorrent

ბიტტორენტი — პირინგული (P2P) ქსელური პროტოკოლი ინტერნეტში ფაილების გასაზიარებლად. მისი მეშვეობით მომხმარებელს შეუძლია ფაილის მეორე მომხმარებლისგან გადაწერა სერვერზე დამატებითი დატვირთვის გარეშე. ბიტტორენტის შემთხვევაში „ტრეკერი“ (ანუ სერვერი) მხოლოდ მართავს „კონექტს“ - კავშირს- და მას არ გააჩნია არანაირი ინფორმაცია იმ ფაილზე, რომელსაც მომხმარებელი იწერს ან სხვას უზიარებს. პროგრამის მთავარ დადებით მხარედ ითვლება ის, რომ ფაილის გადმოწერის დროს მომხმარებელი ასევე ხდება „ლიჩერი“ - იგი უზიარებს (შესაბამის ჟარგონზე - „უსიდირებს“) ფაილს სხვა მომხმარებლებს; რაც უფრო მეტი მომხმარებელი (ლიჩერი ან სიდერი) ჰყავს ამ ფაილს, მით უფრო დიდი სიჩქარე აქვთ თითოეულს. პროტოკოლი შექმნა ბრემ კოენმა 2001 წლის 4 აპრილს, რომელმაც ასევე დაწერა პირველი ტორენტ-კლიენტი „BitTorrent“. პროტოკოლისა და პროგრამის მთავარ დადებით მხარედ ითვლება ის, რომ ვინც ტვირთავს ფაილს (ინგლ. Leachers, ლიჩერი) ამავდროულად არის ამ ფაილის გამცემიც (ინგლ. Seeders, სიდერი), უნებლიეთ გასცემს რა საკუთარი რესურის ნაწილს სხვისთვის ფაილის ჩამოტვირთვისთვის. ამ პრინციპით ყველა ერთმანეთს ეხმარება. ტორენტი (ინგლ. torrent) არის იდენტიფიკატორი, ანუ ფაილი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას არჩეულ ფაილზე. მაგალითად: ფაილის ზომას, ფაილის ფრაგმენტებს, უჩვენებს ტრეკერს, ლიჩერთა და სიდერთა. სიდერი (ინგლ. Seeder) არის ის მომხმარებელი რომელსაც გააჩნია ფაილის 100%. ლიჩერი (ინგლ. Leacher) არის, ის ვინც იწერს ამა თუ იმ ფაილს და ამავდროულად სხვასაც უზიარებს მის გარკვეულ ნაწილებს, ხოლო როდესაც იგი გადაიწერს ამ ფაილის 100%-ს ისიც გახდება სიდერი. ტრეკერი (ინგლ. Tracker) არის საიტი, რომელზეც დევს ტორენტ ფაილი, და რომელიც იძლევა ინფორმაციას ლიჩერებსა და სიდერებზე, და ამავდროულად არის შუამავალი მომხმარებლებს შორის. რატიო (ინგლ. Ratio) — ატვირთვის შეფარდება გადმოწერასთან. Announce [URL] — „announce“ არის მისამართი, რომელშიც არის ტორენტ ფაილი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: BitTorrent ბიტტორენტი - ოფიციალური საიტი ბიტტორენტის სპეციფიკაცია Michal Czerniawski, ინფორმაცია საავტორო უფლებების დარღვევასა და ტორენტების საძიებო სისტემების პასუხისმგებლობაზე, პორტალზე SSRN (2009 წლის დეკემბერი) ბიტტორენტის დაცვის ქვეშ — პროტოკოლის ავტორის ლექცია სტენფორდის უნივერსიტეტში (ვიდეო არქივი დაარქივებული 2012-02-18 საიტზე Wayback Machine. ).
რაიმუნდუ პერეირა

რაიმუნდუ პერეირა (დ. 9 თებერვალი, 1955) — გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2009 წლის 2 მარტიდან ამავე წლის 8 სექტემბრამდე. განათლებით იურისტი. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს პარლამენტის - ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ. ქვეყნის პრეზიდენტის ჟოან ბერნარდო ვიეირას მკვლელობის შემდეგ ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. 60 დღის შემდეგ ჩაატარა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომლის შედეგადაც ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა მალამ ბაკაი სანამ. 2012 წლის 9 იანვარს მალამ ბაკაი სანას გარდაცვალების შემდეგ ასევე დაიკავა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა. ↑ PAIGC chooses president of Guinea Bissau’s parliament დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. A Semana, 11 დეკემბერი 2008 ↑ Guinea-Bissau president shot dead BBC News, 2 მარტი 2009 ↑ Guinea-Bissau leader Malam Bacai Sanha dies in Paris
ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) XVIII ს.

ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (გ. 23 სექტემბერი, 1737) — კახეთის მეფის დავით II (იმამყულია-ხანის) უფროსი ვაჟი, მაჰმადიანური სახელი — ალი-მირზა. 1735 წელს თამაზყული-ხანმა (1736-იდან ნადირ-შაჰი) ქართლ-კახეთის მმართველად დანიშნა, შემდეგ კახეთის ნაიბად. ქართლ-კახეთის მოსახლეობის ანტიირანული გამოსვლების დროს ებრძოდა აჯანყებულებს. 1737 ირანმა გადააყენა. სცადა კახეთში გაბატონება, მაგრამ სპარსულ ტრადიციებზე აღზდრილი, მაჰმადიანი ალექსანდრე ბატონიშვილი ვერ დაუპირისპირდა თეიმურაზ II-ს, იძულებული გახდა შერიგებოდა შაჰს და გაემგზავრა ირანში. იქ მეთაურობდა შაჰის გვარდიის ქართულ რაზმებს. მონაწილეობა მიიღო ნადირ-შაჰის ავღანეთის ლაშქრობაში. დაიღუპა ყანდარზე იერიშის დროს. ტუხაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 293.
ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი)

ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. დაახლ. 1760 — გ. ოქტომბერი, 1780) — იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ერთადერთი ძე. დედამისი მარიამი იყო ოტია დადიანის ასული. სოლომონ I-მა აღსაზრდელად მიაბარა თავის ერთგულ თავად გიორგი წულუკიძეს. ალექსანდრე ბატონიშვილი გადაიბირეს მეფის პოლიტიკით უკმაყოფილო თავადებმა. მონაწილეობდა 1778 წლის თავადთა შეთქმულებაში, რომლის მიზანი იყო სოლომონ I-ის გადაყენება და ალექსანდრე ბატონიშვილის გამეფება. შეთქმულება მარცხით დამთავრდა. მეფემ შეთქმულები დასაჯა. ალექსანდრე ბატონიშვილი კი გაეყარა შეთქმულების მონაწილე გიორგი აბაშიძის ქალს და წულუკიძის ქალი შეირთო. ადრე ალექსანდრეს უკანონოდ ჰყავდა მიტოვებული ერეკლე II-ის ძის გიორგის ასული. უკანონო ქორწინების გამო ეკლესიამ შეაჩვენა ალექსანდრე ბატონიშვილი და აკრძალა მისი პატივით დაკრძალვა. ჰყავდა უკანონო შვილი გიორგი. სოსელია ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 293. სოსელია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 100. შ. ბურჯანაძე, იმერეთის სამეფო 1768-1764 წწ., «ხელნაწერთა ინსტიტუტის მოამბე», 1961, ტ. 3;