laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საჰარის ატლასი

საჰარის ატლასი (არაბ. الأطلس الصحراوي) — ქედებისა და მასივების სისტემა მაროკოში, ალჟირსა და ტუნისში. წარმოადგენს ატლასის მთების ნაწილსა და მაღალი ატლასის აღმოსავლეთ გაგრძელებას. საშუალო სიმაღლე 1500 მ, მაქსიმალური 2236 მ (მთა ისა). რელიეფში ჭარბობს კუესტები და მაგიდა მთები; ფართოდაა გავრცელებული მარილშემცველი ქანების გამოსავლები; გვხვდება თაბაშირისა და მარილის კლდეები და გუმბათები. მისი აღმოსავლეთი გაგრძელებაა ორესის მთები. საჰარის ატლასის განშტოებებია დასავლეთით ქსურის ქედი, ცენტრალურ ნაწილში ამურის ქედი და აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე ულედ-ნაილის ქედი. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბელეზმის ქედი, ჰონდის მთები, ნემემჩის ქედი და ზაბის მთები. თელ-ატლასისა და საჰარის ატლასის მთები ერთმანეთს აღმოსავლეთით ებმიან და წარმოქმნიან თებესისა და მედჯერდის მთებს. იგი აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი პლატოა, რომელიც წარმოიქმნა მარჩხი ზღვისა და ალუვიონის ნაფენების დანალექებით გადაფარებული უძველესი მკვიდრი ქანებით. ჰიდროგრაფიული ქსელი წარმოდგენილია უადებით, რომელთა შორის გამოიყოფა შელიფისა და ტუილის უადები, რომლებიც წყლით მარაგდებიან მხოლოდ წვიმების სეზონში, შესაბამისად, ახდენენ ამურისა და ულედ-ნაილის ქედების დრენირებას. გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა; მწვერვალებზე ქვამუხის, ალეპოს ფიჭვის, ტუიისა და ღვიისგან შემდგარი მეჩხერი ტყეა. მთა ოუენზას სიახლოვეს მოიპოვება რკინის მადანი, ხოლო ქალაქ თებესასთან ფოსფატი. ↑ Aurès Mountains | British Museum | Information ↑ Shahin, Mamdouh (2007). Water resources and hydrometeorology of the Arab region. p. 40. ISBN 978-1-4020-5414-3. ↑ The New Encyclopaedia Britannica: Macropaedia : Knowledge in depth, Encyclopaedia Britannica, 2003 ↑ Saharan Atlas mountains, Africa | Encyclopedia Britannica
უკრაინის საავტომობილო მრეწველობა

საავტომობილო მრეწველობა — უკრაინის ეკონომიკის ერთ-ერთი განშტოება. საავტომობილო ინდუსტრია უკრაინაში წარმოდგენილია სატვირთო მანქანების, მსუბუქი მანქანებისა და ავტობუსების წარმოებით. 1991 წლამდე საავტომობილო კომპლექსი მოიცავდა 4 საავტომობილო ქარხანას: სამგზავრო მანქანების წარმოებისთვის — ზაპორიჟიის საავტომობილო ქარხანა (ზაპორიჟია) და ლუცკის საავტომობილო ქარხანა (ლუცკი), სატვირთო მანქანების წარმოებისთვის — კრემენჩუგის საავტომობილო ქარხანა (კრემენჩუკი); ავტობუსების წარმოებისთვის — ლვოვის ავტობუსების ქარხანა (ლვივი). კრემენჩუგის საავტომობილო ქარხანა („კრაზ“) ზაპორიჟჟიის საავტომობილო ქარხანა („ზაზ“) „ევროკარი“ (Еврокар) კორპორაცია „ბოჰდანი“ კორპორაცია „ეტალონი“ შეშფოთება „ელექტრონი“ ლუცკის საავტომობილო ქარხანა („ლუაზ“) ლვოვის ავტობუსის ქარხანა („ლაზ“) კრემენჩუგის ავტოსაამწყობო ქარხანა (კრასზ) „ანტო-რუს“ (Анто-Рус) „ზაზ“-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-08-04 საიტზე Wayback Machine. „უკრავტო“-ს ოფიციალური საიტი „ბოჰდან“-ის ოფიციალური საიტი „ელექტრომაშ“-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-12-07 საიტზე Wayback Machine. „ელექტროტრანს“-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-10-26 საიტზე Wayback Machine.
სუხი-სტავოკი

სუხი-სტავოკი (უკრ. Сухий Ставок) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 117 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
პიატიხატკი (ბერისლავის რაიონი)

პიატიხატკი (უკრ. П'ятихатки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 313 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
პერვომაისკე (ბერისლავის რაიონი)

პერვომაისკე (უკრ. Первомайське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 306 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სადოკი

სადოკი (უკრ. Садок) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 484 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სტარიცია (ბერისლავის რაიონი)

სტარიცია (უკრ. Стариця) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 118 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სტაროსილია (ბერისლავის რაიონი)

სტაროსილია (უკრ. Старосілля) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 677 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სტეპოვე (ბერისლავის რაიონი)

სტეპოვე (უკრ. Степове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 133 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ტვერდომედოვე

ტვერდომედოვე (უკრ. Твердомедове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 397 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ტოკარევე

ტოკარევე (უკრ. Токареве) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 173 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ტრიფონივკა

ტრიფონივკა (უკრ. Трифонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 812 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ჩარივნე (ბერისლავის რაიონი)

ჩარივნე (უკრ. Чарівне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 508 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ჩერვონა-ლიუდმილივკა

ჩერვონა-ლიუდმილივკა (უკრ. Червона Людмилівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 155 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ჩკალოვე (ბერისლავის რაიონი)

ჩკალოვე (უკრ. Чкалове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 677 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
შოსტაკოვე (ბერისლავის რაიონი)

შოსტაკოვე (უკრ. Шостакове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 54 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
შჩასლივე (ბერისლავის რაიონი)

შჩასლივე (უკრ. Щасливе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 129 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბილა-კრინიცია (ბერისლავის რაიონი)

ბილა-კრინიცია (უკრ. Біла Криниця) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 1234 კაცს შეადგენდა. დაბის ამინდი
ველიკა-ოლექსანდრივკა

ველიკა-ოლექსანდრივკა (უკრ. Велика Олександрівка) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 6742 კაცს შეადგენდა. დაბის ამინდი
კალინივსკე (დაბა)

კალინივსკე (უკრ. Калинівське) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 1183 კაცს შეადგენდა. დაბის ამინდი
კარერნე (დაბა)

კარერნე (უკრ. Кар'єрне) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 382 კაცს შეადგენდა. დაბის ამინდი
თამარ კვანტალიანი

თამარ კვანტალიანი (დ. 12 სექტემბერი, 1952, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1975–1978 წლებში — მიხეილ წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ქრონიკული უკმარისობის განყოფილების უფროსი ლაბორანტი. 1978–1985 წლებში — ამავე განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1985 წლიდან აღნიშნული განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომერლი. ავტორია 40 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულის იშემიური დაავადების სხვადასხვა ფორმის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობის საკითხებს. 1992 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას დამოუკიდებელ სამედიცინო ინსტიტუტებში „ვითა“ და „ელეგია და კომპანია“. ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006). საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიით ავადმყოფებში მიოკარდიუმის ექტოპიური აქტივობის გამოვლენა ფსიქო-ემოციური და სენსორული სტრეს-ტესტების საშუალებით“, დაიცვა 1983 წელს. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 2006 წელს. გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაზიანება და მისი დიაგნოსტიკის გზები ქრონიკული ბაქტერიულ-ვირუსული ინფიცირების დროს, თბილისი, შპს „სი-ჯი-ეს“, 2009, გვ. 154 ISBN 9789941020384 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 148 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 337 თამარ კვანტალიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დიდვაკე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი დიდვაკე შეიძლება აღნიშნავდეს: დიდვაკე — სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში დიდვაკე — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დიდვაკე — ნასოფლარი დუშეთის მუნიციპალიტეტში დიდვაკე — ნამოსახლარი თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში
სინათლე ჩვენს ფანჯრებში

სინათლე ჩვენს ფანჯრებში — სს „ქართული ფილმის" 1969 წლის ფილმი. რეჟისორი — გუგული მგელაძე. ენგურჰესის მშენებლობაზე ახალგაზრდებს ბრიგადირად ომის ვეტერანი ალექსანდრე დაუნიშნეს. ისინი საერთო საცხოვრებელშიც ერთად არიან. ალექსანდრეს გამოცდილება, შრომისმოყვარეობა, წესიერება და ადამიანურობა სკოლის მერხიდან პირდაპირ მშენებლობაზე მისული ბიჭებისთვის სამაგალითო გახდება. მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნილი ახალგაზრდები, მშენებლობის მიტოვებასაც დააპირებენ, მაგრამ ალექსანდრე ახალგაზრდებს ამხნევებს და ისევ აგრძელებენ დაწყებულ საქმეს. დოდო აბაშიძე — ალექსანდრე გრიგოლ წიტაიშვილი — გერასიმე ლეილა ყიფიანი — მარინე ლალი მესხი — ლია რუსუდან კიკნაძე — ტატა თამაზ თოლორაია — ბიძინა თეიმურაზ წიკლაური — ნოდარი – ბელაფონტე ნანული პირველი — გალინა ლიანა ასათიანი — ბიძინას დედა ილია ბაკაკური — ილო თამარ თვალიაშვილი — ალექსანდრეს დედა მალხაზ ჭეიშვილი — მალხაზი გია ნარიმანიძე — ჯაბა „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) როგორ აღმოჩნდა თემურ წიკლაური ბელაფონტეს როლში ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
რექომი

რექომი (ოს. Реком) — ნაყოფიერების ღვთაება, ცარაზონთა გვარის ერთ-ერთი მფარველი. ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმინდა გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის (ოს. Рекомы Уастырджы — „რექომის წმინდა გიორგი“). ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ. Гатиев Б. Суеверия и предрассудки у осетин // ССКГ. IX. ТФ., 1876; Миллер В. Ф. Осетинские этюды. I. М., 1881; Магометов А. Х. Реком. Из истории религии осетин // УЗСОГПИ. 1968. Т. XXVIII (2); Кузнецов В. А. Реком, Нузал и Царазонта. Владикавказ, 1990; Газданова В. С. Золотой дождь. Исследования по традиционной культуре осетин. Владикавказ, 2007; Дарчиев А. О некоторых реликвиях святилища Реком // Дарьял. № 2. Владикавказ, 2012. რექომი
რექომის სალოცავი

42°47′26″ ჩ. გ. 43°54′16″ ა. გ.﻿ / ﻿42.7907833° ჩ. გ. 43.9045611° ა. გ.﻿ / 42.7907833; 43.9045611 რექომის სალოცავი (ოს. Рекомы кувæндон) — შუასაუკუნეების სალოცავი ჩრდილოეთ ოსეთში. 1995 წელს ხანძრის შედეგად სრულად განადგურდა, აღდგენილია. ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმ. გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის (ოს. Рекомы Уастырджы — „რექომის წმ. გიორგი“). ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ. სალოცავში ბოლო დრომდე შემონახული იყო საქართველოს მეფის გიორგი XI-ის მიერ შეწირული და 1674 წლით დათარირებული ზარი ქართული წარწერით. Гатиев Б. Суеверия и предрассудки у осетин // ССКГ. IX. ТФ., 1876; Миллер В. Ф. Осетинские этюды. I. М., 1881; Магометов А. Х. Реком. Из истории религии осетин // УЗСОГПИ. 1968. Т. XXVIII (2); Кузнецов В. А. Реком, Нузал и Царазонта. Владикавказ, 1990; Газданова В. С. Золотой дождь. Исследования по традиционной культуре осетин. Владикавказ, 2007; Дарчиев А. О некоторых реликвиях святилища Реком // Дарьял. № 2. Владикавказ, 2012. რექომი
მაღალი ატლასი

მაღალი ატლასი (არაბ. اَلْأَطْـلَـس الْـكَـبِـيْـر; ფრანგ. Haut Atlas) — ქედი ცენტრალურ მაროკოში, ჩრდილოეთ აფრიკაში. წარმოადგენს ატლასის მთების უმაღლეს ნაწილს. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 740 კმ-ზე, სიგანე საშუალოდ 60 კმ. იწყება ატლანტის ოკენის სანაპიროდან და მთავრდება მაროკო–ალჟირის საზღვარზე. მაღალი ატლასის საშუალო სიმაღლეა 2000 მ, ხოლო მაქსიმალური სიმაღლე 4167 მ (მთა თუბკალი). 400-ზე მეტი მწვერვალის სიმაღლე აჭარბებს 3000 მ-ს, რომელთა შორის აღსანიშნავია მთა აიაში (3757 მ) და მთა მ’გუნი (4071 მ). უღელტეხილებიდან მნიშვნელოვანია თიზი-ნ’თიშქა (2260 მ), თიზი-ნ-თესთი (2093 მ) და თიზი-ნ-თალრჰემთი (2210 მ). მაღალი ატლასი ოროგრაფიულად იყოფა სამ ნაწილად: დასავლეთი მაღალი ატლასი, ცენტრალური მაღალი ატლასი და აღმოსავლეთი მაღალი ატლასი. იკვეთება თვალსაჩინო კონტრასტი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კალთებს შორის; ჩრდილოეთი კალთები შემოსილია მცენარეული საფრით, ხოლო სამხრეთი შიშველია და მზისგან დამწვარი. მაღალ ატლასსა და ანტიატლასს შორის კავშირს ქმნის სირვის მასივი, რომელიც წარმოადგენს ძველ, ვეებერთელა და მაღალი ვულკანის ნაშთს. დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში გაბატონებულია ალპური ტიპის ძლიერ დანაწევრებული ნაოჭა-ლოდა საშუალომთიანი და მაღალმთიანი მასივები, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში გასწვრივი დეპრესიებით დაყოფილი მოკლე და დაბალი ძლიერ დაკარსტული ქედები. მაღალ მწვერვალებზე იცის თოვლი, თუმცა მუდმივი თოვლი და მყინვარები არ გვხვდება. ქედის აღმოსავლეთი სექტორი უმეტესწილად აგებულია იურული ასაკის კირქვებით, ხოლო დასავლეთი ნაწილი კრისტალური ქანებით, რომელიც მნიშვნელოვან სიმაღლეზე მძლავრი ვერტიკალური მოძრაობებითაა აზევებული. მყინვარული ცირკებისა და ხეობების არსებობა კაინოზოურში მომხდარ გამყინვარებაზე მიანიშნებს. ჩრდილოეთ კალთებსა და დაბალი მთების უმაღლეს ნაწილებში გვხვდება მუხის, ფიჭვის, კედრისა და სხვა მცენარეებისაგან შემდგარი ტყე, მათ შორის კაკლის ხე, რომელიც იზრდება საირიგაციო საზღვრამდე. ქვედა კალთები გარშემორტყმულია წყალუხვი ხეობებით, რომელშიც ბერბერები ამუშავებენ პატარა სარწყავ მინდვრებს. სიცხისგან და მშრალი საჰარული ქარებისგან დაუცველი მთათა სამხრეთი ფერდობები ზოგადად მოკლებულია მცენარეულობას. მოიპოვება სპილენძი, რკინის მადანი, ტყვია, თუთია და მანგანუმი. მწვერვალებზე თოვლის საბურველის არსებობისას პოპულარულია თხილამურებით სრიალი; ზაფხულის თვეებში სალაშქროთ მრავალი ტურისტი სტუმრობს თუბკალის ეროვნულ პარკს. ↑ 1.0 1.1 Augustin Bernard, Afrique septentrionale et occidentale, Paris, 1939 ↑ 2.0 2.1 2.2 High Atlas mountains, Morocco | Encyclopedia Britannica ↑ Searight, Susan, Maverick Guide to Morocco, Pelican Publishing, 1999 ↑ Ioannis Vogiatzakis, Mediterranean Mountain Environments, Wiley-Blackwell, 2012
Signal

Signal (ასევე სიგნალი) — სხვადასხვა პლატფორმისთვის შექმნილი ცენტრალიზებული დაშიფრული მესენჯერი. სიგნალის შემქმნელებია არაკომერციული ფონდი Signal Foundation და Signal Messenger LLC. მომხმარებლებს შეუძლიათ ერთმანეთს გაუგზავნონ ერთი ან ჯგუფური შეტყობინებები, რომლებიც შეიძლება შეიცავდეს ფაილებს, ხმოვან შეტყობინებებს, სურათებსა და ვიდეოებს.სიგნალის გამოყენება ასევე შესაძლებელია ინდივიდუალური და ჯგუფური ხმოვანი და ვიდეო ზარების განსახორციელებლად. თავდაპირველად Android-ის ვერსიას ასევე შეეძლო SMS აპლიკაციის ფუნქციების განხორციელება, თუმცა 2022 წლის 12 ოქტომბერს სიგნალმა მიიღო გადაწყვეტილება sms მხარდაჭერის გაუქმების შესახებ. მომხმარებლის იდენტიფიცირებისთვის სიგნალი იყენებს სტანდარტულ ფიჭურ (მობილურ) სატელეფონო ნომრებს, ხოლო მომხმარებელთა შორის კომუნიკაცია დაშიფრულია. სიგნალს გააჩნია სპეციალური მექანიზმები, რომლითაც მომხმარებლებს შეუძლიათ დამოუკიდებლად შეამოწმონ საკუთარი კონტაქტების იდენტობა და მონაცემთა არხის უსაფრთხოება. ↑ Today's Signal release for Android, iOS, and Desktop includes the ability to send arbitrary file types. (1 May 2017). ციტირების თარიღი: 5 November 2018 Missing or empty |user= (help); Missing or empty |number= (help) ↑ Perez, Josh. Release v1.35.1. Signal (2 September 2020). ციტირების თარიღი: 3 September 2020 ↑ 3.0 3.1 Frosch et al. 2016 harv error: no target: CITEREFFroschMainkaBaderBergsma2016 (help) ↑ Removing SMS support from Signal Android (soon). Signal (12 October 2022). ციტირების თარიღი: 12 October 2022 ↑ Schröder et al. 2016 harv error: no target: CITEREFSchröderHuberWindRottermanner2016 (help)
პუერტო-რიკოს დამოუკიდებლობის პარტია

პუერტო-რიკოს დამოუკიდებლობის პარტია (ესპ.: Partido Independentista Puertorriqueño, PIP) – პუერტო-რიკოს პოლიტიკური პარტია, რომელიც იბრძვის პუერტო-რიკოს აშშ-სგან დამოუკიდებლობისათვის . ეს არის ერთ-ერთი სამი ძველი პუერტო-რიკოს პოლიტიკური პარტიებიდან და რიგით მეორე ყველაზე ძველი რეგისტრირებული პარტიებიდან. The New York Times; Mar 18, 1949, pg. 13. ↑ Berrios-Martinez, Ruben; “Puerto rico—Lithuania in Reverse?”; The Washington Post, Pg. A23; May 23, 1990. ↑ Puerto Rico State Electoral Commission (CEE). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-01-02. ციტირების თარიღი: 2008-01-02.
ბათომურა

ბათომურა, ბაოლური, ბათომის ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ იგი საქართველოს ისტორიული მხარიდან — კლარჯეთიდან, შავშეთიდან ან ლივანიდანაა შემოტანილი. ამ მოსაზრებას მხარს უჭერს ის ფაქტიც, რომ ზემო აჭარის რაიონებში ასევე გვხვდება საქართველოს ისტორიული მხარეებიდან შემოტანილი ვაზის ჯიშები, რომლებსაც იმ ადგილების სახელწოდება აქვთ მიღებული, საიდანაც არიან წარმოშობით. მაგალითად: ლივანურა, კლარჯული და შავშურა. შესაძლებელია ბათომურაც აღნიშნული მხარეებიდან იყოს წამოღებული, შემდეგ ჯიშის ნამდვილი სახელი დაიკარგა და იმ ადგილის სახელი მიიღო, სადაც მასობრივად გავრცელდა. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო სიდიდის ან საშუალოზე მცირეა, მომრგვალო ან განიერ-ოვალური, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად მცირედაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი ცილინდრულია, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი მუქი ნათელია, საკმაოდ მსხვილი. ოვალურში ან შუაწელელში განიერი, სქელკანიანია და მკვრივი. მარცვალი მცირედაა დაფარული ცვილით. საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია ჩვეულებრივი მოტკბო გემოთი. ბათომურა ძლიერი ზრდის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 207 დღეა. მტევანი საშალოდ 82-122 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 4.5-5.0 ტონა. ყურძნის სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-8.5 გ/ლ-ს. ბათომურა გამოიყენება როგორც საღვინედ, ასევე სასუფრე ყურძნად. დაკრეფილი ყურძენი გაზაფხულამდე ინახება და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 66
იუსტინე არველაძე

იუსტინე არველაძე (დ. 14 სექტემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1971 წელს დაამთავრა ტიუმენის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1971–1973 წლებში იყო ქარელის რაისაავადმყოფოს ექიმი–ანესთეზიოლოგი. 1973–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1981–1986 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჟორდანიას სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1986–1996 წლებში თბილისის I სამედიცინო სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე. 1996 წლიდან ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი. ავტორია 8 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ექიმი–ანესთეზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზატორი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სხვადასხვა ტიპის კაპილარების ასაკობრივი ცვლილებები“, დაიცვა 1986 წელს. 2000 — ღირსების ორდენი ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 19 წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2003, გვ. 77 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 302 იუსტინე არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
შუა ატლასი

შუა ატლასი (არაბ. الأطلس المتوسط) — ქედი ცენტრალურ მაროკოში, ატლასის მთების ნაწილი. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 350 კმ-ზე. ფართობი 23 ათ. კმ². გაბატონებული სიმაღლეებია 2000–3000 მ. მაქსიმალური სიმაღლე 3340 მ (მთა ჯებელ-ბუ-ნასერი). მთებიდან მნიშვნელოვანია აგრეთვე მუსა-უ-საბელი (3172 მ) და ჯებელ-ბუ-იბლანი (3081 მ). წარმოდგენილია 3000 მ-ზე მაღალი ნაოჭა ქედებითა და კარსტული რელიეფის მქონე მაგიდა ზეგნებით. სამხრეთით გაწოლილია მაღალი ატლასი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით თელ-ატლასი, ხოლო ჩრდილოეთით ელ-რიფი. გაბატონებულია ლანდშაფტის სამი ტიპი: ძველი ნაგებობები, კარსტული პლატოები და ერუფციული არეალები. შუა ატლასის მეზოზოური დანალექების ქვეშ მოჩანს პალეოზოური ფენების თითქმის ვერტიკალური საფუძველი. დასავლეთით მეზოზოური დანალექები არ გვხვდება და გაშიშვლებულია დანაწევრებული პენეპლენი. აღმოსავლეთით, პირიქით, ჭარბობს იურული, თითქმის მთელ ზედაპირზე გაბატონებული სუსტად ტალღოვანი კირქვები, მაშინ როდესაც უძველესი წარმონაქმნები გვხვდება მხოლოდ უადების კალაპოტების ფსკერზე. ახალგაზრდა ვულკანური მოქმედების შედეგია ბაზალტური ლავური ნაკადები, რომლებსაც კარსტული პლატო 300 კმ²-ზე აქვთ გადაფარებული. კრატერები ჯგუფებადაა გადაჭიმული რიგი რღვევის გასწვრივ. შუა ატლასის შემაღლებულ ადგილებში მცენარეულობისთვის ვარგისი მიწები ცოტაა. მრავალ ადგილას ზედაპირზე შიშველი ქანების გამოსავლებია. დანგრეული ლავით გამდიდრებული ალუვიონი ხეობებშია დალექილი, სადაც მკვიდრი მოსახლეობა საარსებო საშუალებასა და თავშესაფარს პოულობს. შუა ატლასი დიდ ნაწილში პლატოა, მხოლოდ სამხრეთ და აღმოსავლეთ კიდეებთან, კერძოდ, ელ-აბიდის უადისა და მდინარე მულუის გასწვრივ გვხვდება ნამდვილი მთათა ჯაჭვები. კარსტული რელიეფის ფორმებიდან გვხვდება მღვიმეები, კარსტული ძაბრები, უფსკრულები და სხვა. შუა ატლასის კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარეები უმ-ერ-რბია, სებუ და სხვა. დამახასიათებელია მკაცრი კლიმატი. ხშირია წვიმა და თოვლი. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 500–800 მმ აღწევს. დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით იცის ძლიერი ქარბუქი. 1000 მ-დან დაწყებული თოვლი დევს. უფრო მაღლა თოვლი მრავალი თვის განმავლობაში არ დნება და ზოგჯერ მისი სისქე 1.5 მ-ს აღწევს. ნოტიო კალთებზე იზრდება მთელი ჩრდილოეთი აფრიკის საუკეთესო კედრის ტყეები, ხოლო მშრალ კალთებზე ტუია, ღვია და ბუჩქნარის რაყები. 1500 მ-დან გვხვდება პირველადი კედრის ტყეები. შუა ატლასის ფარგლებშია იფრანის ეროვნული პარკი და ტაზეკის ეროვნული პარკი. პოპულარულია თევზაობა, ნადირობა და თხილამურებით სრიალი. შუა ატლასი ბერბერებითაა დასახლებული, რომლებიც ქმნიან ტომთა კავშირებს. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Augustin Bernard, Afrique septentrionale et occidentale, Paris, 1939 ↑ John Gunn (Editor). Encyclopedia of Caves and Karst Science, Taylor & Francis, 2004 ↑ Middle Atlas mountains, Morocco | Encyclopedia Britannica