laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Trigana Air Service (რეისი 267)

ტრიგანას ავია სერვისების რეისი 267 (IL267/TGN267) — ინდონეზიის შიდა ავიაკომპანის Trigana Air Service-ის 45 წუთიანი სამოქალაქო რეისი, რომელიც სრულდებოდა ინდონეზიის აღმოსავლეთ პროვინცია პაპუაში, სენტანის აეროპორტიდან ოკსიბილის აეროპორტის მიმართულებით. 2015 წლის 16 აგვისტოს, აფრენიდან 30 წუთის შემდეგ თვითმფრინავმა კატასტროფა განიცადა და ჩამოვარდა. კატასტროფის შემდეგ, ნამსხვრევები სოფლის მაცხოვრებლებმა ბინტაგის მთიანეთში, ოკსიბილის რეგიონში აღმოაჩინეს. ბორტზე 49 მგზავრი (მათ შორის 5 ბავშვი) და ეკიპაჟის 5 წევრი იმყოფებოდა. ამჟამად უცნობია დაღუპულთა რაოდენობა, ასევე უცნობია არიან თუ არა გადარჩენილები. თავდაპირველად, კატასტროფის დღეს გადარჩენილთა სამძებრო სამუშაოები არასაკმარისი ხილვადობის გამო შეწყდა, მეორე დღეს კი სამუშაოები კვლავ განახლდა. სამძებრო სამუშაოებში ცოცხალ ძალასთან ერთად ჩართულია ექვსი თვითმფრინავიც. ისტორიაში, ATR 42-ის მონაწილეობით მომხდარ კატასტროფათა შორის 54 დაღუპულით Trigana Air Service-ის რეისი 267 ყველაზე ფატალური კატასტროფა აღმოჩნდა, აღსანიშნავია, რომ 2008 წელს Santa Bárbara Airlines-ის რეისი 518, რომელიც კატასტროფით დასრულდა 46 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. Trigana Air Service-ის უბედური შემთხვევა ინდონეზიაში ბოლო რვა თვის განმავლობაში უკვე მესამეა, Indonesia AirAsia-ის რეისი 8500-სა და ინდონეზიის საჰაერო ძალების Lockheed C-130 Hercules-ის შემდეგ. ეს კატასტროფა ავიაკომპანიის ისტორიაში ყველაზე ფატალური უბედური შემთხვევაა. ტრიგანას თვითმფრინავი ოკტაბეში, პაპუაში აღმოაჩინეს რეისი TGN267, რომელსაც 54 ადამიანი გადაჰყავდა გაუჩინარდა ტრიგანას ავია სერვისების რეისი TGN267-მა კატასტროფა განიცადა ტრიგანას რეისი 267 პაპუაში დაიკარგა ბორტზე მყოფი 54 ადამიანით ↑ 1.0 1.1 1.2 „Villagers find wreckage of Indonesian plane in Papua“. Al Jazeera English Online. 16 August 2015. ციტირების თარიღი: 17 August 2015. ↑ Batubara, Herianto (17 August 2015). „Pakai Jet Kecil, Menhub Jonan Bertolak ke Papua Pantau Evakuasi Trigana Air“. DetikCom. ციტირების თარიღი: 17 August 2015. ↑ „Plane with 54 on board crashes in remote Indonesian region“. Reuters. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-08-16. ციტირების თარიღი: 16 აგვისტო 2015. ↑ „Missing Plane: Indonesian Villagers Find Wreckage“. Sky News. ციტირების თარიღი: 16 აგვისტო 2015. ↑ http://www.dailysabah.com/asia/2015/08/16/indonesian-plane-with-54-passengers-missing-in-papua
ჟიული და ჯიმი

ჟიული და ჯიმი (ფრანგ. Jules and Jim) — ფრანსუა ტრიუფოს 1962 წლის ფილმი, დაფუძნებულია ანრი-პიერ როშეს ამავე სახელწოდების რომანზე. ფილმში ასახულია სამი ადამიანის, ორი კაცისა და ერთი ქალის ტრაგიკური სასიყვარულო სამკუთხედი. „ჟიული და ჯიმი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ჟიული და ჯიმი“ — Allmovie-ზე
თბილისის სომხური პანთეონი

ცნობილ სომხებთან ერთად ხოჯივანქის პანთეონი წარმოადგენს შემდეგი საგვარეულოების სასაფლაოს: ბებუთოვების ოჯახი ღარაგანოვების ოჯახი სარაევების ოჯახი ქალანთაროვების ოჯახი კუზანოვების ოჯახი ამიროვების ოჯახი შაროევების ოჯახი აღაჯანოვების ოჯახი ტერ-დავიდოვების ოჯახი ბერივების ოჯახი მურადოვების ოჯახი ტერ-ღევონდიანების ოჯახი ამირაგოვების ოჯახი პიტოევების ოჯახი თარხანოვების ოჯახი თუმანოვების ოჯახი ხოჯივანქი (Facebook გვერდი) თბილისის პანთეონი, ხოჯივანქი[მკვდარი ბმული] თბილისის სომხური პანთეონი (Armeniapedia)
სამანიშვილის დედინაცვალი (1926 წლის ფილმი)

სამანიშვილის დედინაცვალი — კოტე მარჯანიშვილის 1926 წლის ფილმი, დაფუძნებულია დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობაზე. მაყურებელი ფილმს გულგრილად შეხვდა. პრესა საერთოდ არ გამოეხმაურა მის გამოსვლას. აკაკი ვასაძე შალვა ღამბაშიძე ცეცილია წუწუნავა ალექსანდრე ჟორჟოლიანი გოგი რატიანი ფილმის გადაღება ზესტაფონში მიმდინარეობდა. მარჯანიშვილს მოეწონა ვარინკა წერეთლის კარ-მიდამო. მასპინძელი შვილის გარდაცვალების გამო არავის ენახვვებოდა, მაგრამ რეჟისორს უარი არ უთხრა. ფილმის საბოლოო ვარიანტი არ მოსწონდა მარჯანიშვილს და სახკინმრეწვს სთხოვდა, არ გაეშვათ ფილმი მახარაძე ი., „დიადი მუნჯი“, თბილისი: ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2014, ISBN 978-9941-23-104-9.
გოგი რატიანი (ფილმი)

გოგი რატიანი — პირველი ქართული საბავშვო მხატვრული ფილმი. გადაღებულია კოტე მარჯანიშვილის მიერ 1927 წელს. ფილმში აღწერილია ორი მეგობრის ამბავი. მასში ნაჩნებია ორი ეპოქა, მენშევიკების დროინდელი და საბჭოთა საქართველო. ის სრულდება პიონერის ყელსახვევიანი ბავშვების სიცილით. ფილმის კადრებში ჩანს მიწისძვრის შედეგად დანგრეული გორი, თბილისის ქუჩები 20-იან წლებში, საპირველმაისო დემონსტრაცია რუსთაველის გამზირზე. ფილმში ჩანან ალექსანდრე წუწუნავა, ტიციან ტაბიძე, კოტე ფოცხვერაშვილი, დიმიტრი შევარდნაძე. ფილმის გადაღების იდეა მარჯანიშვილს ჩარლი ჩაპლინის „ბიჭუნამ“ უკარნახა. რეჟისორს ისე მოეწონა პატარა სვანი ბიჭუნა, რომლის სახელიც უწოდა ფილმს. ირაკლი მახარაძე, „დიადი მუნჯი“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9
არაბკირის რაიონი

არაბკირის რაიონი (სომხ. Արաբկիր) — სომხეთის დედაქალაქის, ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მდებარეობს ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2011 წლის მონაცემებით არაბკირის რაიონში ცხოვრობს 130 600 ადამიანი. ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან საზღვრავს მდინარე რაზდანი. რაიონს ესაზღვრება კანაკერ-ზეითუნის, აჯაპნიაკის, კენტრონისა და დავთაშენის რაიონები. რაიონი იყოფა 5 კვარტალად: ნორ-არაბკირი, აიგეძორი, მერგელიანი, რაიკომი და კანაკერის ჰიდროელექტროსადგური. კომიტასის ქუჩა ნაირი ზარიანის ქუჩა ჰრაჩია კოჩარის ქუჩა მამიკონანის ქუჩა მჰერ მკრტიჩიანის მოედანი ვაჰაგან დავთიანის პარკი ერევნის ადმინისტრაციული დაყოფა არაბკირი Report of the results of the 2001 Armenian Census, National Statistical Service of the Republic of Armenia
დავთაშენის რაიონი

დავთაშენის რაიონი (სომხ. Դավթաշեն) — სომხეთის დედაქალაქის, ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მდებარეობს ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2013 წლის მონაცემებით დავთაშენის რაიონში ცხოვრობს 42 500 ადამიანი. რაიონმა სახელწოდება მიიღო 1939 წელს დავით სასუნცის პატივისცემის ნიშნად. რაიონს ესაზღვრება არაბკირისა და აჯაპნიაკის რაიონები. ასევე კოტაიქის პროვინცია. რაიონი იყოფა 2 კვარტალად: დავთაშენი და ჰუისი-ავანი. ტიგრან პეტროსიანის ქუჩა ანასტას მიქოიანის ქუჩა აღაბაბიანის ქუჩა ერევნის ადმინისტრაციული დაყოფა Ajapnyak district at GEOnet Names Server დაარქივებული 2021-01-16 საიტზე Wayback Machine. Report of the results of the 2001 Armenian Census, National Statistical Service of the Republic of Armenia
კადიმია

კადიმია ან ალ-კაზიმია (არაბ. الكاظمية; არაბ. الكاظمين ალ-კაზიმიან) — დასახლებული პუნქტი ერაყში, რომელიც დღე დღეისობით მოქცეულია ბაღდადის ჩრთილოეთ გარეუბანში. კადიმია მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან ხუთ კილომეტრში. ის წარმოადგენს ბაღდადის ერთ-ერთ ადმინისტრაციულ ერთეულს. კადიმია შიიტებისთვის მიიჩნევა წმინდა ქალაქად. მისი სახელი ითარგმნება როგორც ორი კაზიმი ან ორნი რომლებმაც დაითმინეს რისხვა. სახელი ეწოდება ორი შიიტი იმამის პატივსაცემად რომლებიც იქ არიან დასაფლავებული: მუსა ალ-კაზიმი და მისი შვილიშვილი და შემცვლელი მუჰამად ალ-ჯავადი. თავიდან მათ საფლავებზე აშენდა სალოცავი, ხოლო მოგვიანებით კადიმიას მეჩეთი. კადიმიას ტერიტორიაზე თასვდაპირველად იყო კურაიშების სასაფლაო. New York Times article about the district, May 18, 2007
ნასირია

ნასირია (არაბ. لناصرية‎) — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი არის დი-ქარის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 7 მეტრზე. 2012 წლის შეფასების მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობა დაახლ. 860 200 შეადგენდა. ნასირია არის მოსახლეობის სიმრავლით ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი ერაყში. იგი მდებარეობს 370 კილომეტრში ქვეყნის დედაქალაქ ბაღდადიდან. თანამედროვე ქალაქი დაარსდა 1876 წელს. ნასირია ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში.ოსმალეთის დაშლის შემდეგ ცოტა ხნით იყო ბრიტანეთის იმპერიაში, ხოლო შემდეგ შევიდა ერაყის სამეფოს შემადგენლობაში. დი-ქარის მუჰაფაზა Iraq Image - Nasiriyah Satellite Observation დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.
აირავანქის მონასტერი

აირავანქის მონასტერი (სომხ. Հայրավանք) — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციის სოფელ აირავანქში. აირავანქის მონასტერი დაარსებულია IX საუკუნეში. ცენტრალური აფსიდი ნახევარწრიულია. მონასტრის ჩრდილო-დასავლეთით შემორჩენილია ბრინჯაოს ხანის ციხესიმაგრე და ორი პატარა სასაფლაო. სამონასტრო კომპლექსი მონასტერი აპრლის თვეში ინტერიერი აფსიდა სომხური წარწერა შესასვლელის თავზე სევანის მონასტერი Armeniapedia.org: Hayravank Monastery Armenica.org: Hayravank Monastery ↑ Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აირავანქის მონასტერი
აპარანის წმინდა ჯვრის ეკლესია

წმინდა ჯვრის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Խաչ եկեղեցի) — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოთნის პროვინციის ქალაქ აპარანში. წმინდა ჯვრის ეკლესია აგებულია IV საუკუნეში. 1877 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio ↑ Thierry, Jean-Michel (1989). Armenian Art. New York: Harry N. Abrams. p. 545. ISBN 0-8109-0625-2. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აპარანის წმინდა ჯვრის ეკლესია
ძეგლისდება

ძეგლისდება (ძეგლის დადება, ძეგლისწერა) — შუა საუკუნეების საქართველოში საკანონმდებლო აქტის დადგენა-ჩამოყალიბება წერილობით საბუთად, „გაჩენა და დაბადება“ ძეგლად: თვითონ ასეთი საკანონმდებლო ძეგლი („განაჩენი“) განმტკიცებული სახით. ვარაუდობენ, რომ ძეგლის დადებაში აღიბეჭდა უძველესი ხერხი კანონის გამოკვეთისა ქვის სვეტზე (მაგ. ხამურაბის კანონები). ძეგლის დადების მსგავსი გამოთქმები საბუთებში იშვიათი როდია, მაგრამ თვით ამ სახელწოდების აქტებად ცნობილია „რუის-ურბბნისის კრების ძეგლისწერა“ და „ძეგლის დადება მეფეთ მეფის გიორგის მიერ“. დ. ფურცელაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 266.
არენის ღვთისმშობლის ეკლესია

არენის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի) — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციის სოფელ არენში. აგებულია 1321 წელს სიუნიქის მთავრის ტარსაიჭ ორბელიანის ბრძანებით და მომიკის პროექტით. 1840 წელს გუმბათი ჩამოინგრა და მასთან ერთად დაიღუპა უნიკალური ფრესკები და რელიეფი, თუმცა მათი ნაწილი გადარჩა გუმბათის საყრდენ კედლებზე. აქ გამოსახულია ევანგელისტური სიმბოლოები: ანგელოზები, არწივი, ფრთიანი ხარები და ლომი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არენის ღვთისმშობლის ეკლესია flutEric.info. — შუა საუკუნეების სომხეთის ხელოვნება დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
ბექარიანი

საკუთარი სახელი ბექარიანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ვაღინაკ ბექარიანი — სომეხი მწერალი ცოლაკ ბექარიანი — სომეხი კომპოზიტორი, მევიოლინე, პედაგოგი არა ბექარიანი — სომეხი მხატვარი, პედაგოგი, სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი წოვინარ ბექარიანი — სომეხი მხატვარი, რუსეთის მხატვართა კავშირის წევრი
ხავერდა

ხავერდა, ყვითელი ყვავილი, იმერული ზაფრანა (ლათ. Tagetes) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. [1]
დაჰუკი

დაჰუკი (არაბ. دهۆک) — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ერაყის ქურთისტანში. იგი არის დაჰუკის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქი. დაჰუკი მდებარეობს 565 მეტრზე ზღვის დონიდან. დაჰუკი არის 470 კილომეტრში ქვეყნის დედაქალაქ ბაღდადიდან. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა დაახლ. 500 000 ადამიანს შეადგენდა. რადგან ქალაქი ქურთისტანში მდებარეობს, მისი მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ქურთია და ყველაზე გავრცელებული ენა არის ქურთული. ქალაქ დაჰუკში მდებარეობს მის მუჰაფაზაში საუკეთესო და მთელ ერაყში ცნობილი დაჰუკის უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსებულია 1992 წელს. დაჰუკის ისტორია ჯერ კიდევ ძვ. წ. XXV საუკუნეში იწყება. ქალაქი ისტორიულად მოიხსენიებოდა ნუჰადრას ან ნაარდას სახელით. დაჰუკის მუჰაფაზა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დაჰუკი Iraq Image - Dahuk Satellite Observation დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine.
სქილაკი

სქილაკი — ძვ. წ. VI-V საუკუნის ბერძენი მოგზაური, მწერალი და გეოგრაფი. პირველად სქილაკი მეფე დარიოს I-მა გააგზავნა მდინარე ინდის დინების მიმართულების შესასწავლად. ამ მოგზაურობისას ასევე შეისწავლა წითელი ზღვა. ეს მოგზაურობა 30 თვე გაგრძელდა. სქილაკი ცნობილი პიროვნება იყო ანტიკურ სამყაროში. სტრაბონი მას მოიხსენიებს როგორც „ანტიკურ მწერალს“. ჰეროდოტე, Histories, 4.44 არისტოტელე, Politics, 7.13.2 სვიდა, s.v. Σκύλαξ
მაიკლ უინსლოუ

მაიკლ უინსლოუ (ინგლ. Michael Winslow, 1958 წლის 6 სექტემბერი) — ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი, საზოგადოების უმეტესობა მას იცნობს კომედიური ფილმიდან პოლიციის აკადემია, სადაც ითამაშა ლარველ ჯონსის როლი. უინსლოუ ცნობილია ასევე როგორც „ადამიანი 10 ათასი ხმის ეფექტით“. ის საკუთარი ხმით იმიტაციას უკეთებს ბუნებაში არსებულ თითქმის ყველა ხმას. ცხოვრობს ფლორიდაში. Cheech & Chong's Next Movie (1980) Underground Aces (1981) Nice Dreams (1981) Space Stars (1981) (voice) Tag: The Assassination Game (1982) Lovelines (1984) Police Academy (1984) Alphabet City (1984) Gremlins (1984) (voice) Grandview, U.S.A. (1984) Police Academy 2: Their First Assignment (1985) Police Academy 3: Back in Training (1986) Zärtliche Chaoten (Germany) (1987) Police Academy 4: Citizens on Patrol (1987) Spaceballs (1987) Buy & Cell (1987) Police Academy 5: Assignment Miami Beach (1988) Zärtliche Chaoten II (Germany) (1988) Police Academy 6: City Under Siege (1989) Far Out Man (1990) Extralarge (1993) (with Bud Spencer) Police Academy: Mission to Moscow (1994) Police Academy: The Series TV Series (1997–1998) The Trumpet of the Swan (2001) (voice) The Biggest Fan (2002) Lenny the Wonder Dog (2004) RoboDoc (2008) The History of the Typewriter recited by Michael Winslow (2010) Tosh.0 (2010) Late Night with Jimmy Fallon (29 July 2013) Comedy Sketch: The Michael Winslow Car Alarm & Musical Sit-In Guest The Jack and Triumph Show (2015) Sharknado 3: Oh Hell No! (2015) Lavalantula (2015) მაიკლ უინსლოუ კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოფიციალური საიტი მაიკლ უინსლოუ საიტზე MySpace acts/promotions დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Michael Winslow's NOW HEAR THIS! დაარქივებული 2011-05-16 საიტზე Wayback Machine. Winslow on Radio 1 დაარქივებული 2011-04-30 საიტზე Wayback Machine. Interview with Heeb Magazine, August 2009 SEPIA - Students and Entrants Promotion International Association დაარქივებული 2015-08-25 საიტზე Wayback Machine.
დირკ ვან ბაბიურენი

დირკ ვან ბაბიურენი (დ. 1595 — გ. 21 თებერვალი, 1624) — ნიდერლანდელი კარავაჯისტული სკოლის ფერმწერი. ბავშვობა უტრეხტში გაატარა. მას ასევე იცნობდნენ როგორც თეოდორე ვან ბაბიურენის ან თეოდორე ბაბიურენის სახელითაც. 1612-1615 წლების პერიოდში გაემგზავრა რომში. დაუმეგობრდა კარავაჯოს რომელმაც ბაბიურენზე დიდი გავლენა მოახდინა. იგი კარავაჯისტულ ჟანრში ხატავდა და გამოჩენილ კარავაჯისტად ჩამოყალიბდა. იგი ერთ-ერთი პირველი ნიდერლანდელი ფერმწერი გახდა რომში. 1620 წელს დაბრუნდა უტრეხტში იქ შეუდგა მუშაობას. იგი XVII-ე საუკუნის ერთ-ერთ წამყვან ნიდერლანდელ ფერმწერად იყო აღიარებული. Slatkes, L. J., Dirck van Baburen: A Dutch Painter in Utrecht and Rome (1965).
ნათელა (ფილმი)

ნათელა — 1926 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ამო ბეკ-ნაზაროვის მიერ. ფილმი ასახავს სამეგრელოში გლეხთა აჯანყებას 1856-57 წლებში. ფილმისგან განსხვავებით, სინამდვილეში უტუ მიქავა არ მოუკლავთ, არამედ გადაასახლეს, შემდეგ კი დაბრუნდა და მჭედლად და მამასახლისად მუშაობდა. ნატო ვაჩნაძე აკაკი ხორავა — უტუ მიქავა მიხეილ ჭიაურელი ალექსანდრე ჟორჟოლიანი — ხითი დიმიტრი ყიფიანი ირაკლი მახარაძე, „დიადი მუნჯი“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9
ჰარიჭავანქი

ჰარიჭავანქი (სომხ. Հառիճավանք) — შუა საუკუნეების მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს შირაკის პროვინციის სოფელ არიჭში. აგებულია 1201 წელს. ნაგებობის უძველესი ნაწილი თარიღდება VII საუკუნით. ეს არის წმინდა გრიგორის სახელობის ეკლესია, რომელიც აგებულია მასტარის ეკლესიის გავლენით. შემონახულია ასევე ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც განეკუთვნება V საუკუნეს. არქიტექტურული კომპლექსის ცენტრალური ნაგებობაა ორი ეკლესია და გავიტი. კომპლექსის მთავარი ეკლესია აგებულია 1201 წელს ზაქარია მხარგრძელის თაოსნობით. Cuneo P. Architettura armena dal quarto al diciannovesimo secolo. R., 1988. Vol. 1. P. 248-253 ↑ 1.0 1.1 1.2 მართლმადიდებლური ენციკლოპედია - არიჭი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰარიჭავანქი
სამავა

სამავა (არაბ. السماوة‎) — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და იგი არის მუთანის მუჰაფაზის უდიდესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. ის მდებარეობს მუჰაფაზის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქი არის 9 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, სამავაში 152 890 ადამიანი ცხოვრობდა. ქალაქ სამავას აქვს მერია და მისი მერი აბდულ ჰუსეინ ხალაფ ჰამზა. იგი მდებარეობს 280 კილომეტრში ქვეყნის დედაქალაქ ბაღდადიდან. სამავაში მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ერაყელები წარმოადგენენ და ქალაქის მაცხოვრებელთა უდიდესი ნაწილი შიიზმის მიმდევარია. მუთანის მუჰაფაზა Iraq Image - Samawah Satellite Observation დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine.
ბღენო-ნორავანქი

ბღენო-ნორავანქი (სომხ. Բղենո-Նորավանք) — XI საუკუნის მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში. მონასტერი შედგება მცირე ეკლესიისაგან, რომელიც დათარიღებულია 1062 წლით. იგი მდიდარია ორნამენტებით და ბიბლიური პერსონაჟების გამოსახულებებით. მონასტრის ნანგრევები ხელახლა აღმოაჩინა აკსელ ბაკუნცმა 1920-იან წლებში, ერთ-ერთი მოგზაურობის დროს. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio Armeniapedia.org: Bgheno-Noravank 3D model of the Bgheno-Noravank basilica დაარქივებული 2012-10-13 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბღენო-ნორავანქი
მომიკი

მომიკი (სომხ. Մոմիկ; დ. XIII საუკუნე — გ. XIV საუკუნე) — სომეხი არქიტექტორი და მხატვარი. წარმოშობით ვაიოცძორიდან. გლაძორის უნივერსიტეტის კუსდამთავრებული. ოსტატ სირანესის მოსწავლე. სომხური მინიატურების სფეროში გლაძორის სკოლის ცნობილი წარმომადგენელი. მომიკი დიდი ხნის მანძილზე მუშაობდა კილიკიაში, შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და სიუნიქში გავლენის მოქნე სტეფანოს ორბელიანის კარზე მიიღო სკულპტორისა და მინიატურისტის თანამდებობა. მომიკის პროექტით და ხელმძღვანელობით აშენდა არენის ღვთისმშობლის ეკლესია (1321 წ.), რომელიც დღემდეა შემონახული. მომიკის განვითარების უმაღლესი მწვერვალია ნორავანქის მონასტერი (1339 წ.), სიუნიქის მიტროპოლიტის საკათედრო ტაძარი. widths="120px" ნორავანქის ღვთისმშობლის ტაძარი, 1339 არენის ღვთისმშობლის ეკლესია, 1321 მინიატურა, 1302 მნაცაკანიანი ს., ზაქარიანი ე.. «Մոմիկ» (მომიკი). სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ. VII. ერევანი, სომხეთის სსრ, 1981, გვ. 698-699.
ჰერმენევტიკული სტილი

ჰერმენევტიკული სტილი — ლათინური ენის სტილი რომაული და ადრეული შუა საუკუნეების პერიოდში, რომელიც ხასიათდება უჩვეულო და იდუმალი სიტყვების ფართო გამოყენებით, განსაკუთრებით ძველბერძნული სიტყვებით. ლათინური განათლება მეცხრე საუკუნეში დაკნინდა, მაგრამ როდესაც იგი აღდგა მეათე საუკუნეში, ჰერმენევტიკული სტილი გახდა ძალზედ გავლენიანი. განსხვავებით კონტინენტური ევროპისგან, სადაც მსგავს სტილს მხოლოდ მწერლების უმცირესობა თუ იყენებდა, მეათე საუკუნის ინგლისში მან საყოველთაო აღიარება ჰპოვა. ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობის შემდეგ კი მან მნიშვნელობა დაჰკარგა. Lapidge, Michael (1985). "General Introduction". In Lapidge, Michael; Rosier, James L. Aldhelm, The Poetic Works. Cambridge, UK: D. S. Brewer. ISBN 978-0-85991-146-7.
თელმა ტოდი

თელმა ელის ტოდი (დ. 29 ივლისი, 1905 – გ. 16 დეკემბერი, 1935) — ამერიკელი მსახიობი. ითამაშა დაახლოებით 120 ფილმში 1926-1935 წლების პერიოდში. ცნობილი იყო მისი კომედიური როლებით. დაიბადა ლოურენსში, მასაჩუსეტსის შტატში ჯონი და ელის ტოდების ოჯახში. ბავშვობაში სურდა სკოლის მასწავლებელი გამხდარიყო. ახალგაზრდობისას უკვე სილამაზის კონკურსში მიიღო მონაწილეობა და 1925 წლისათვის „მის მასაჩუსეტსი“-ც გახდა რის შემდეგაც იგი შენიშნეს ჰოლივუდის აგენტებმა და მისი საფილმო კარიერაც სწორედ ამ დროიდან დაიწყო. ითამაშა ძმები მარქსების რამდენიმე ფილმში. 1935 წლის დილას იგი გაზით გაგუდული იპოვნეს საკუთარ ავტომობილში მისი მეგობრის ჯიუველ კარმენის გარაჟში. თელმა ტოდს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში საკუთარი ვარსკვლავი გაუხსნეს ამერიკულ ფილმში შეტანილი წვლილისათვის. Donati, William. The Life and Death of Thelma Todd. McFarland & Company, Inc., 2012 Edmonds, Andy (1989). Hot Toddy: The True Story of Hollywood's Most Sensational Murder. New York: William Morrow and Co. Inc. ISBN 0-688-08061-8. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თელმა ტოდი თელმა ტოდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში თელმა ტოდი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში თელმა ტოდი. Find a Grave-ზე. "A Mystery Revisited" დაარქივებული 2017-12-25 საიტზე Wayback Machine. — „Los Angeles Times“ ↑ Almanac of Famous People (2011). ციტირების თარიღი: 25 დეკემბერი, 2015.
იერვანდ I საკავაკიაცი

იერვანდ I საკავაკიაცი (სომხ. Երվանդ Ա Սակավակյաց) — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 570 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 560 წელს. იერვანდს ზედმეტსახელად საკავაკიაცს, ხანმოკლედ მყოფს ეძახდნენ, რისი მიზეზიც არა მისი ხანმოკლე ცხოვრება, არამედ ხანმოკლე მეფობა იყო. იერვანდ I-ის შემდეგ სამეფო ტახტზე მისი ვაჟი ტიგრანი ავიდა. იერვანდ I-ს ჰყავდა 40 000-იანი ქვეითი ჯარი და 8 000 ცხენოსანი, ასევე 3 000 ტალანტი (40 კგ. 800 გ.) ვერცხლი, რომელთა საერთო წონა 122 400 კგ-ს შეადგენდა. იერვანდმა თავისი ქალიშვილი ტიგრანუჰი მიდიის მეფეს ზაჰაკს მიათხოვა. პოპულარული ლეგენდების თანახმად, იერვანდ I-ს ჰქონდა 3 000 ტალანტი, რომელთა ნახევარიც მისი საკუთრება იყო, მეორე ნახევარი კი ვანის ტბის ფსკერზე იყო დამალული. მეფის ციხესიმაგრეში არსებობდა საიდუმლო გვირაბი, რომელიც პირდაპირ დამალულ საგანძურთან მიდიოდა, თუმცა მოგვიანებით გვირაბი ჩახერგეს რათა განძი მომავალი თაობებისთვის შემოენახათ. ლეგენდის თანახმად საგანძური დღემდე ტბის ფსკერზეა დამალული. სომხეთის მეფეების სია ორონთიდების დინასტია დაარქივებული 2015-11-05 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის ორონთიდების დინასტი ერვანდუნების (ორონთიდების) დინასტია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. ერვანდუნების დინასტია - მეფეები და სატრაპები ↑ Khachatri︠a︡n, Aĭsh (2006). 141 Kings of the Armenians. Erevan: Amaras. ISBN 978-99930-1-192-7
ტიგრან ერვანდუნი

ტიგრან ერვანდუნი სომხ. Տիգրան Երվանդունի — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 560 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 535 წელს. მოვსეს ხორენაცის სომხეთის ისტორიის მიხედვით, ტიგრან ერვანდუნის მეფობის დროს სომხეთის ფართობი 400 000 კმ2 შეადგენდა. მოვსეს მას მოიხსენიებს, როგორც ყველაზე ჭკვიანი, ყველაზე ძლიერი და ყველაზე მამაცი სომეხ მეფეებს შორის. ჰეროდოტეს მიხედვით, სწორედ ჰარპაგუსმა ჩამოაგდო ტახტიდან ასტიაგე კიროსთან ერთად, თუმცა კიროს დიდმა ბევრი მეფე თანამდებობაზე დატოვა, ხარკის გადახდის სანაცვლოდ. ეს კი წინააღმდეგობაში მოდის სომხურ ლეგენდასთან, რომლის მიხედვითაც მიდიის მეფე ასტიაგეს დაესიზმრა, რომ ტიგრანი მას თავს დაესხმებოდა, ამიტომ გადაწყვიტა მისი შეთქმულებით ტახტიდან ჩამოგდება. როდესაც ომი დაიწყო, ტიგრანმა ასტიაგე მოკლა, შემდეგ კი მის ქვრივ ცოლზე ანუშზე (არიენისზე) იქორწინა. ქსენოფონტი მეფე ტიგრან ერვანდუნს კიროპედიაში იხსენიებს, სადაც აღნიშნავს, რომ ტიგრანი კიროს II დიდის მოკავშირე იყო. სომეხი ისტორიკოსის ჰ. ხაჩეტრიანის მიხედვით, ისინი ნადირობაში ერთმანეთს კომპანიონობას უწევდნენ (ერთად ნადირობდნენ). ტიგრანი კარგი მშვილდოსანი იყო და კიროსთან შეჯიბრებისას ყოველთვის იმარჯვებდა. მოგვიანებით გადაწყვიტეს ტურნირის ორგანიზება, სადაც მონაწილეებს თავდაპირველად 10 ჭიქა ღვინო უნდა დაელიათ, შემდეგ კი ისარი ესროლათ. კიროსმა და ტიგრანმა ღვინო დალიეს, თუმცა, ამის შემდეგ, კიროსმა სპეციალური ბალახი შეჭამა, რომელიც ღვინის ეფექტს აქრობდა, როგორც აღმოჩნდა ზემოთ აღნიშნული ბალახი ტიგრანსაც აღმოაჩნდა. საბოლოოდ ტურნირში კვლავ ტიგრანმა გაიმარჯვა. ამის შემდეგ კიროსი ამბობდა, რომ: სომხეთის მეფეების სია ორონთიდების დინასტია დაარქივებული 2015-11-05 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის ორონთიდების დინასტი ერვანდუნების (ორონთიდების) დინასტია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. ერვანდუნების დინასტია - მეფეები და სატრაპები ↑ History of Armenia, Moses of Khorene, http://www.vehi.net/istoriya/armenia/khorenaci/index.html ↑ Khachatryan, Hayk (2006). 141 Kings of the Armenians. Erevan: Amaras. ISBN 978-99930-1-192-7
ვაჰაგნ ვიშაპაქაღი

ვაჰაგნ ვიშაპაქაღი (სომხ. Վահագն Վիշապաքաղ ვაჰაგნ დრაკონის მკვლელი) — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 530 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 515 წელს. Երկնէր երկին, երկնէր երկիր, Երկնէր և ծովն ծիրանի. Երկն ի ծովուն ունէր և զկարմրիկն եղեգնիկ. Ընդ եղեգան փող ծուխ ելանէր, Ընդ եղեգան փող բոց ելանէր, Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ. Նա հուր հեր ունէր, Բոց ունէր մօրուս, Եւ աչքունքն էին արեգակունք։ სომხეთის მეფეების სია ორონთიდების დინასტია დაარქივებული 2015-11-05 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის ორონთიდების დინასტი ერვანდუნების (ორონთიდების) დინასტია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. ერვანდუნების დინასტია - მეფეები და სატრაპები ↑ Հայ հին վիպաշխարհը. Աստվածներ և հերոսներ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-23. ციტირების თარიღი: 2015-08-19.
ჰიდარნეს I

ჰიდარნეს I სომხ. Հիդարնես Ա — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 515 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 500 წელს. სომხეთის მეფეების სია ორონთიდების დინასტია დაარქივებული 2015-11-05 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის ორონთიდების დინასტი ერვანდუნების (ორონთიდების) დინასტია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. ერვანდუნების დინასტია - მეფეები და სატრაპები