laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მონტესუმას ასული

მონტესუმას ასული (ინგლ. Montezuma's Daughter) — ინგლისელი მწერლის ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის სათავგადასავლო, ისტორიული რომანი. პირველად გამოიცა 1893 წელს. წარმოადგენს დიდ გეოგრაფიულ აღმოჩენებისადმი მიძღვნილ ნაწარმოებს, სადაც მხატვრული ხერხების გამოყენებით ასახულია ესპანელთა მიერ მექსიკის დაპყრობის ისტორია. მოქმედება ძირითადად ხდება აცტეკთა სახელმწიფოში და მთელი სიმძაფრით აღწერს მათ ტრაგიკულ ბედს. მოვლენები ვითარდება XVI საუკუნის პირველ ნახევარში. რომანი მოგვითხრობს ინგლისელ ჭაბუკ თომას ვინგფილდზე, რომლის თავგადასავალი იწყება მისი დედის მკვლელობით. თომასი მიემგზავრება ესპანეთში, რათა შური იძიოს თავისი დედის მკვლელზე, მისსავე ბიძაშვილ ხუან დე გარსიაზე. მას ვერც კი წარმოუდგენია რამდენი წელი და რამდენი ქვეყნის შემოვლა დასჭირდება იმისათვის, რომ დასახულ მიზანს მიაღწიოს. ნაწარმოები ნათარგმნია ქართულ ენაზეც. მონტესუმას ასული პროექტ „გუტენბერგზე“
ედვარდ ნორტონი

ედვარდ ჰარისონ ნორტონი (ინგლ. Edward Harrison Norton; დ. 18 აგვისტო, 1969, ბოსტონი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ფილმების „მებრძოლთა კლუბისა“ და ამერიკული ისტორია X-ის“ ვარსკვლავი. სამჯერ იყო ნომინირებული პრემია ოსკარზე. ედვარდ ნორტონი დაიბადა 1969 წლის 18 აგვისტოს ქალაქ ბოსტონში(აშშ). მისი დედა ასწავლიდა ინგლისურ ენას, მამა კი მუშაობდა პროკურორად კარტერის ადმინისტრაციაში. ედვარდი პატარაობიდანვე იყო სერიოზული, მიზანდასახული ბავშვი – უკვე 5 წლის ასაკში მან თვითონ აირჩია თავისთვის მსახიობის პროფესია, მას შემდეგ რაც ნახა სპექტაკლი, რომელშიც თამაშობდა მისი ძიძა. ის თამაშობდა სკოლის თეატრალურ სცენაზე, მაგრამ სკოლის დამთავრების შემდეგ ნორტონი მოეწყო პრესტიჟულ იელის უნივერსიტეტში, სადაც მან შეისწავლა ასტრონომია, ისტორია და იაპონური ენა. მიიღო რა დიპლომი ისტორიულ მეცნიერებათა დარგში, ის გაემგზავრა იაპონიაში ბაბუის კომპანიაში — Enterprise Foundation სამუშაოდ. მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ, 1994 წელს, ნიუ–ორკში დაბრუნებულმა ედვარდმა გადაწყვიტა უარი ეთქვა თავის ჩვეულ სამუშაოზე და თავისი თავი მთლიანად მიეძღვნა მსახიობის ხელოვნებისათვის. ედვარდ ნორტონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Edward Norton — Frequently Asked Questions. Edward Norton.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-18. ციტირების თარიღი: 2006-12-19.
ნეითან სკოტი

ნეითან სკოტი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჯეიმზ ლაფერტი, სერიალში One Tree Hill. ნეითანი არის ლუკას სკოტის ნახევარ-ძმა, ჰეილი ჯეიმზ სკოტის ქმარი, ჯეიმზ ლუკას სკოტის მამა და ლილი სკოტის ნათესავი. ↑ The Making of "One Tree Hill". [დოკუმენტური]. One Tree Hill: The Complete First Season: Warner Brothers Home Entertainment.
ველი (ფილმი)

„ველი“ (ფრანგ. La Vallée) — 1972 წლის ფრანგული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ბარბეტ შროდერი. ფილმის მთავარი გმირია ვივიანი, ქალი, რომელიც მიემგზავრება უცნაურ მოგზაურობაში ახალ გვინეაში. ფილმის საუნდტრეკია პინკ ფლოიდის ალბომი Obscured by Clouds. ამის გამო, როდესაც ფილმი გამოვიდა, პოსტერებზე ეწერა La Vallée (Obscured by Clouds). ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ავსტრალიაში საფრანგეთის ელჩის მეუღლე, ვივიანი დაინტერესებულია იშვიათი ფრინველების ბუმბულების შეგროვებით. ამის გამო იგი მიემგზავრება ახალგაზრდა ოლივიესთან ერთად, სტუმრად ახალი გვინეის მოსახლეობასთან. ოლივიეს მეგობრებს შორის კი არიან ადამიანები, რომლებიც ეძებენ იდუმალ, ღრუბლებით დაფარულ ველს, რომელიც შორს მთაშია დამალული. თავდაპირველად ვივიანი მათ მიჰყვება, იმ იმედით, რომ მხოლოდ გაიცნობს პირველ ტომს, რომლისგანაც რამდენიმე ბუმბულს შეიძენს. მას შინ დაბრუნების იმედი და მიზანი აქვს. თავდაპირველად მოგზაურები ჩნდებიან ყოველწლიურ ზეიმზე, სადაც იკრიბება ყველა ტომი. ბუმბულების გაყიდვა აკრძალულია ადგილობრივი პოლიციის მიერ, ამიტომ ვივიანი იძულებულია, დარჩეს ტომთან ერთად. მათ აქვთ ბუმბულები, მაგრამ მათი მოპოვება მხოლოდ მათ მიერ მოწონებულს შეუძლია. მოგვიანებით, ერთგვარი ფსიქოლოგიური ტესტის გავლის შემდეგ ვივიანი უკვე ფლობს ერთ სასურველ ბუმბულს. მაგრამ ახალი შეგრძნებებისა თუ ადგილობრივი სასმელის გამო, ვივიანის დამოკიდებულება ცხოვრებისადმი იცვლება. იგი აღმოაჩენს ბუნების სამყაროს და იძინებს მის ფონზე. მოგვიანებით ვივიანი ცდილობს, დატოვოს ექსპედიცია - მას შინ ქმარი, საყვარელი ძაღლი და მისივე კუთვნილი მაღაზია ელის. მას გული სტკივა ამ ადგილების დატოვებაზე - იგი ვერ ნახავს ნისლსა და ველს. ამიტომ, თვითმფრინავი მის გარეშე ბრუნდება. მოგზაურობა გრძელდება. ვივიანი მთელ ფულს ხარჯავს ცხენებზე. ამას მოჰყვება მაპუგას ტომის სცენები (მათი სიმღერა ჟღერს კომპოზიციაში „Absolutely Curtains“). ისინი ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით, ღორის ხორცს მიირთმევენ. ტომის ბელადის თქმით, თეთრკანიანები მათთან პირველად მოხვდნენ. ამას მოჰყვება ცეკვა. თუმცა, ოლივიეს თქმით, ადგილობრივები სასაფლაოზე ცეკვავენ. ცხენების გარეშე მოგზაურები მიჰყვებიან გზას. დაღლილები, თითქმის უძლურები, ისინი აღწევენ ერთ-ერთ მწვერვალს და ჟღერს „Absolutely Curtains“. ვივიანის უკანასკნელი სიტყვები - „ველი. მე ვხედავ მას.“ ბიულ ოჟიე: ვივიანი ჟან-პიერ კალფონი: გაეტანი ვალერი ლაგრანჟი: ჰერმინა მაიკლ გოზარდი: ოლივერი ჯერომ ბიუვარლე: იანი მონიკა გირაუდი: მონიკა მაპუგას ტომი და მისი ბელადები მთავარი სტატია: Obscured by Clouds. ფილმში შეტანილია პინკ ფლოიდის შემდეგი სიმღერები: Obscured By Clouds - შესავალი Burning Bridges - ვივიანი შედის ოლივიესთან. The Gold It's In The... - ოლივიე უარს ამბობს იმ ბუმბულების გაყიდვაზე, რომლებსაც ფლობს. Wot's... Uh The Deal - ოლივიესა და ვივიანის სასიყვარულო სცენა. Childhood's End - მგზავრობისას. Absolutely Curtains - ფილმის დასასრული Free Four - განსხვავებული ვერსია - იხილეთ ტექსტი სხვა კომპოზიციები, შეტანილი საუნდტრეკში, ფილმში არ ჟღერს. „ველი (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Mason, Nick (2004). „There Is No Dark Side“, Inside Out: A Personal History of Pink Floyd, New, Widenfeld & Nicolson, გვ. 164. ISBN 0-297-84387-7.
ანი ლორაკი

ანი ლორაკი (უკრ. Ані Лорак), ნამდვილი სახელი კაროლინა კუეკი (უკრ. Кароліна Мирославівна Куєк; დ. 27 სექტემბერი, 1978, კიცმანი, ჩერნოვიცის ოლქი, უკრაინის სსრ) — უკრაინული საესტრადო მომღერალი. უკრაინის სახალხო არტისტი (29 მაისი, 2008). მის არქივში არის 2 სოლო-კონცერტი, 9 ალბომი, 2 სინგლი, ბიოგრაფიული ვიდეოფილმი, 24 მუსიკალური ვიდეო. 2008 წელს წარადგინა უკრაინა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. მან უკრაინას ვერცხლი მოუტანა. ალბომები Хочу летать (1996) Я вернусь (1998) Там, де ти є (2001) Remix (2003) Ани Лорак (2004) Smile (2005) Розкажи (2006) 15 (2007) Shady Lady (2008) Солнце (2009) The Best (2010) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანი ლორაკი ოფიციალური საიტი.
სოლომონ მეფის საგანძური

„სოლომონ მეფის საგანძური“ — ინგლისელი მწერლის ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის სათავგადასავლო რომანი. პირველად გამოიცა 1885 წელს. რომანი მოგვითხრობს განძის მაძიებლებზე. აფრიკის თვალუწვდენელ უდაბნოში ჩამალულია განძი. მოთხრობის მთავარი გმირი სპილოებზე მონადირე ალან ქუოტერმენია, რომელთანაც მივა ვინმე ჰენრი კურტისი და სთხოვს გაჰყვეს უდიდეს, მშრალ და ცხელ უდაბნოში დაკარგული ძმის საპოვნელად. ალან ქუოტერმენი უნდა დაეხმაროს მას, სამაგიეროდ კი იგი მიიღებს გამოქვაბულებში ჩამალულ განძს. „სოლომონ მეფის საგანძური“ Internet Archive-ზე. „სოლომონ მეფის საგანძური“ პროექტ „გუტენბერგზე“.
შორენა კოლონკელიძე

შორენა კოლონკელიძე — ქართველი მწერლის, კონსტანტინე გამსახურდიას პოპულარული ისტორიული რომანის „დიდოსტატის მარჯვენა“ მთავარი პერსონაჟი ქალი, კვეტარის ერისთავის, თალაგვა კოლონკელიძის მხოლოდშობილი ასული. კ. გამსახურდიამ შორენა აღწერა როგორც მამაცი, თავისი მამისა და მხარის (კვეტარის საერისთავო) ერთგული, რომელიც მეფის (გიორგი I) ტირანიამაც კი ვერ მოდრიკა. გარეგნულად შორენა ძველი ქართული სილამაზით არის დაჯილდოებული. მაღალი, ზღვისფერი თვალებითა და თავთუხისფერი თმით.
დავით აღმაშენებელი (რომანი)

დავით აღმაშენებელი — კონსტანტინე გამსახურდიას ისტორიული რომანი, ტეტრალოგია ქართველ მეფე დავით IV აღმაშენებელზე. ეს რომანი ეძღვნება ქართველ მეფესა და მის პირად ცხოვრებას. დავითი თავის უახლოეს მეგობრებთან ერთად იღვწის ქვეყნის გაძლიერებისთვის, მაგრამ ეს ყოველივე დიდ ხარკს მოითხოვს, რადგან უნდა შესწირონ მამულს ყველაფერი, თავიანთი პირადი ცხოვრება და სიცოცხლე. ნაწარმოები ისტორიულ ჟანრშია შექმნილი. რომანის პერსონაჟთა დიდი ნაწილი ნამდვილი ისტორიული პირები არიან: დავით IV — საქართველოს მეფე გიორგი II — საქართველოს მეფე, დავითის მამა დემეტრე I — საქართველოს მეფე, დავითის უფროსი ვაჟი ელენე დედოფალი — საქართველოს დედოფალი, დავითის დედა გიორგი ჭყონდიდელი — დავითის აღმზრდელი, მწიგნობართუხუცესი ლიპარიტ IV ბაღუაშ-ორბელიანი — კლდეკარის ერისთავი რუსუდან დედოფალი — საქართველოს დედოფალი, დავითის პირველი მეუღლე მალიქ-შაჰი — თურქთა სულთანი მარიამ დედოფალი — ბიზანტიის დედოფალი, დავითის მამიდა, ბაგრატ IV-ის ასული კონსტანტინე გამსახურდია, «დავით აღმაშენებელი» ტეტრალოგია. 8 ტომი, თბილისი, 2011წ. [ISSN 1512-1178], ISBN 978-9941-19-162-6
ბუდა (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას ბუდა რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს: ბუდა (სანსკრ. बुद्ध buddha — გასხივოსნებული) — ბუდიზმში პირი, რომელმაც მიაღწია ნირვანას. ბუდა (სანსკრ. बुध, budha) — ინდუისტური მითოლოგიით პლანეტა მერკურის სახელწოდება.
1819

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1819 1819 (ათას რვაას ცხრამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-9 წელი. 7 აგვისტო : სიმონ ბოლივარის ტრიუმფალური გამარჯვება ბოიაკის ბრძოლაში ესპანეთთან. იმერეთში რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყება დაიწყო. დაარსდა პირველი ქართული გაზეთი „საქართველოს გაზეთი“ („ქართული გაზეთი“). მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1819. 8 თებერვალი : ჯონ რესკინი — ინგლისელი მწერალი (გ. 1900) 4 აპრილი : მარია II — პორტუგალიის დედოფალი (გ. 1853) 24 მაისი : ვიქტორია — დიდი ბრიტანეთის დედოფალი (გ. 1901) 10 ივნისი : გიუსტავ კურბე — ფრანგი მხატვარი (გ. 1877) 13 სექტემბერი : კლარა შუმანი — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი (გ. 1896) 18 სექტემბერი : ლეონ ფუკო — ფრანგი ფიზიკოსი, ასტრონომი (გ. 1868) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1819. 20 იანვარი : კარლ III — ესპანეთის მეფე (დ. 1748) 10 მარტი : ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი (დ. 1743) 25 მაისი : დავით ბატონიშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს გამგებელი, მწერალი, მეცნიერი (დ. 1767) 19 აგვისტო : ჯეიმზ ვატი — შოტლანდიელი ინჟინერ-გამომგონებელი და მათემატიკოსი (დ. 1736) 6 ოქტომბერი : კარლო ემანუელე IV — სარდინიის მეფე (დ. 1751) ნეშათი გურჯი — ირანელი პოეტი
არალის ზღვა

არალის ზღვა, ასევე არალის ტბა (ყაზახ. Арал теңізі; უზბეკ. Orol dengizi; რუს. Аральскοе мοре) — მლაშე ტბა ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთისა და უზბეკეთის საზღვარზე. ამჟამად ტბის დიდი ნაწილი დამშრალია; დარჩენილია მხოლოდ მისი ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნაწილების მცირე ნარჩენები, რომლებიც ერთმანეთს ამ დროისთვის წყლით არ უკავშირდება. არალის ტბის დაშრობა იმითაა გამოწვეული, რომ ტბაში ჩამდინარე ცენტრალური აზიის ორი უდიდესი მდინარე სირდარია და ამუდარია 1960-იანი წლებიდან გამოიყენება ყაზახეთსა და უზბეკეთში ბამბის მინდვრების სარწყავად, რის შედეგადაც მდინარეების წყალი ტბამდე პრაქტიკულად ვეღარ აღწევს. 1960-იანი წლებიდან დაწყებული ტბის დაშრობის პროცესი დღემდე ადამიანის მიერ გამოწვეულ ერთ-ერთ უდიდეს ეკოლოგიურ კატასტროფად მიიჩნევა. დაშრობამდე ტბის ფართობი დაახლოებით 68 000 კმ²-ს შეადგენდა და ამ მონაცემით იგი მეოთხე ტბა იყო მსოფლიოში; სიდიდის გამო ეწოდა არალის ტბას „ზღვა“. წყლის სწრაფ დაშრობას ხელს უწყობს ის გარემოებაც, რომ წლის განმავლობაში ნალექის რაოდენობა აქ ძალიან მცირეა, მხოლოდ 100 მმ. აორთქლებული წყალი მიღებულზე 12-ჯერ მეტია. აორთქლებამ გამოიწვია ზღვაში მარილიანობის მომატება, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია ფლორისა და ფაუნის მრავალი ჯიშის განადგურება. თევზის გაქრობის შედეგად შეწყდა მანამდე ტბაზე გავრცელებული მეთევზეობა. დამშრალ ტერიტორიაზე რჩება მარილის სქელი ფენები. დაშრობის შედეგად 1989 წელს ტბა ორად გაიყო: ჩრდილოეთის და სამხრეთის არალის ზღვებად. 2003 წელს ზღვის ზედაპირის ფართობი პირვანდელი ფართობის მეოთხედს შეადგენდა, ხოლო წყალი პირვანდელის 10%-ს. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია არალის ზღვის ფონდი არალის ზღვის კრიზისი დაარქივებული 2017-05-12 საიტზე Wayback Machine. არალის ზღვის რეაბილიტაციის პროექტიდაარქივებული 2012-02-13 საიტზე Wayback Machine. Water-related vision for the Aral Sea basin for the year 2025
1817

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1817 1817 (ათას რვაას ჩვიდმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-7 წელი. გაიხსნა თბილისის მართლმადიდებელთა რუსული სასულიერო სემინარია. შრი-ლანკაში ბრიტანული მმართველობის წინააღმდეგ დიდი აჯანყება დაიწყო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1817. 14 თებერვალი : ანა პეტროვა — რუსი მომღერალი (კონტრალტო). (გ. 1901) 17 თებერვალი : ჯორჯ ჯულიან ჰარნი — ინგლისის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (გ. 1897) 26 ივლისი : ბერნჰარდ ვინდშაიდი — გერმანელი იურისტი (გ. 1892) 14 სექტემბერი : თეოდორ შტორმი — გერმანელი პოეტი და ნოველისტი (გ. 1888) 30 ნოემბერი : თეოდორ მომზენი — გერმანელი ისტორიკოსი, ძველი რომის ისტორიისა და რომის სამართლის სპეციალისტი (გ. 1903) 4 დეკემბერი : ნიკოლოზ ბარათაშვილი — ქართველი პოეტი (გ. 1845) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1817.
პეიტონ სოიერი

პეიტონ ელიზაბეტ სოიერი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჰილარი ბარტონი, სერიალში One Tree Hill. Peyton Sawyer MySpace Peyton Sawyer podcast Peyton Sawyer website
1816

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1816 1816 (ათას რვაას თექვსმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1816. 16 იანვარი  : ნინო ამილახვარი — ქართველი სასულიერო მოღვაწე. (გ. 1904) 19 მარტი  : ეკატერინე ჭავჭავაძე — სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი დედოფალი (1853–1856) (გ. 1882) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1816. 20 მარტი : მარია I — პორტუგალიის დედოფალი.
მუხუდო

მუხუდო (Cicer) — ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. გვარში 27 სახეობაა. კულტურაში ცნობილია ერთწლოვანი სახეობა Cicer arietinum. მცენარე სწორმდგომია, ნაყოფი — პარკი, 1— 2, იშვიათად 3 — 4-თესლიანი. ფოთოლი, ღერო და ნაყოფი შებუსული. მუხუდო სინათლისა და სითბოს მოყვარულია, უძლებს გვალვას. იყენებენ კულინარიაში და ცხოველთა საკვებად. ყოფილ სსრკ-ში მოჰყავთ შუა აზიაში, ამიერკავკასიაში, ყაზახეთში, სამხრეთ უკრაინაში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. ჯაფარიძე ა., ქსე, ტ. 7, გვ. 232, თბ., 1984
The Hounds of Winter

The Hounds of Winter — პირველი სიმღერა სტინგის 1996 წლის ალბომიდან 'Mercury Falling'. მუსიკოსის მოყვარულები თვლიან, რომ ეს ალბომის ერთ-ერთი საუკეთესო კომპოზიციაა. იგი რიგით პირველ სიმღერად სრულდებოდა სტინგის 1996/97 წლების ტურებზე. მოგვიანებით მისი აკუსტიკური ვერსია ჩაიწერა ალბომისთვის ...All This Time ინფორმაცია სიმღერის შესახებ სტინგის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2010-06-28 საიტზე Wayback Machine.
ტრანსილვანია

ტრანსილვანია (ლათ. Transilvania „ტყის გაღმა მხარე“, რუმ. Ardeal არდიალი, გერმ. Siebenbürgen „შვიდქალაქეთი“, უნგრ. Erdély ერდელი) — უნგრეთისა და რუმინეთის სადავო ისტორიული ოლქი რუმინეთის ჩრდილო-დასავლეთით. ჩრდილოეთი ტრანსილვანია ეთნიკურად უფრო მრავალფეროვანია, ამიტომაც, პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის ამ რეგიონმა საკმაო კონფლიქტური პოტენციალი დააგროვა. რეგიონი ცნობილია თავისი გოთიკური სტილის ნაგებობებით, ასევე მას სახელი აქვს განთქმული როგორც „ვამპირების სამშობლო“, რაც მჭიდროდ უკავშირდება ვლად „დრაკულა“ ცეპეშის სახელს, რომელიც აქ მოღვაწეობდა. სიტყვა „ტრანსილვანია“ ლათინური წარმოშობისაა, რეგიონის პირველი ხსენება 1075 წლის ლათინურ დოკუმენტში ხდება როგორც „Ultra Silvam“, რაც პირდაპირი გაგებით ნიშნავს „ტყის გაღმა“. აქედან მოდის მისი ლათინური სახელი „Ultrasylvania“, რაც დროთა განმავლობაში „Transylvania-დ“ შეიცვალა. რუმინულად რეგიონი ცნობილია როგორც „არდიალი“ (Ardeal), რაც უნგრული „ერდელის“ (Erdély) რომანიზირებული ვარიანტია. რეგიონი ასევე ცნობილია როგორც „შვიდქალაქეთი“ (გერმ. Siebenbürgen, სლოვაკ. Sedmihradsko, პოლ. Siedmiogród, ბულგ. Седмиградско) რაც უკავშირდება გერმანელი საქსების მიერ დაარსებულ შვიდ ქალაქს, ესენია: კლაუსენბურგი/კლუჟ-ნაპოკა (გერმ. Klausenburg, რუმ. Cluj-Napoca) მედვეში/მედიაში (გერმ. Medwesch, რუმ. Mediaș) შესბურგი/სიგიშოარა (გერმ. Schäßburg, რუმ. Sighișoara) ნიოზენი/ბისტრიცა (გერმ. Nösen, რუმ. Bistrița) კონშტადტი/ბრაშოვი (გერმ. Kronstadt, რუმ. Brașov მიუჰლბახი/სებეში (გერმ. Mühlbach, რუმ. Sebeș) ჰერმანშტადტი/სიბიუ (გერმ. Hermanstadt, რუმ. Sibiu) X საუკუნეში დამოუკიდებელი სათავადოა. XI-XII საუკუნეებში ტრანსილვანიას უნგრელები იპყრობენ (იხ. აგრ. სეკეი). XVI საუკუნეში ყალიბდება ტრანსილვანიის სათავადო, რომელიც ოსმალთა სულთნის სუვერენიტეტს ცნობს, თუმცა, მას არ ემორჩილება. XVII საუკუნეში იპყრობს ჰაბსბურგთა მონარქია. 1867 წელს, ავსტრია-უნგრეთის შექმნის შემდეგ, ტრანსილვანია უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. პირველ მსოფლიო ომის დროს, რუმინეთის სამეფო უკავშირდება ანტანტას იმ პირობით, რომ ავსტრია-უნგრეთს ტრანსილვანია ჩამოეჭრებოდა და გადაეცემოდა რუმინეთს, რაც მოხდა კიდეც. 1940 წლის ვენის მეორე არბიტრაჟის გადაწყვეტილებით, რუმინეთმა უნგრეთს ჩრდილოეთი ტრანსილვანია დაუთმო. 1947 წლის სამშვიდობო მოლაპარაკების შემდეგ, ვენის 1940 წლის დიქტატი გაუქმებულია და ჩრდილოეთ ტრანსილვანია რუმინეთს უერთდება. რუმინეთის ისტორიული მხარეები RTI Radio - Radio Transsylvania International დაარქივებული 2010-12-18 საიტზე Wayback Machine. Tolerant Transylvania - Why Transylvania will not become another Kosovo დაარქივებული 2005-04-21 საიტზე Wayback Machine. , Katherine Lovatt, in Central Europe Review, Vol 1, No 14 27 September 1999. The History Of Transylvania And The Transylvanian Saxons by Dr. Konrad Gündisch, Oldenburg, Germany (გერმანული) Historical Literature about Transilvania and Neighbouring Territories by Klaus Popa, Germany Transylvania, its Products and its People, by Charles Boner, 1865 დაარქივებული 2018-05-05 საიტზე Wayback Machine. (უნგრული) Transylvanian Family History Database
მუხურისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მუხურისი შეიძლება აღნიშნავდეს: მუხურისი - ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში მუხურისი - ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში
1815

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1815 1815 (ათას რვაას თხუთმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-5 წელი. ქ. ტრაპიზონში (თურქეთი) გარდაიცვალა სოლომონ II 5 ნოემბერს ხელი მოეწერა კანდის შეთანხმებას რის საფუძველზეც კანდის სამეფო დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატად გამოცხადდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1815. 21 იანვარი  : ჟან-ლუი-ერნესტ მესონიე — ფრანგი კლასიკოსი მხატვარი და მოქანდაკე. (გ. 1891) 3 თებერვალი : ედუარდ ჯეიმზ როი — ლიბერიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 1872) 5 მარტი  : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. (გ. 1871) 1 აპრილი : ოტო ფონ ბისმარკი — გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის დამაარსებელი და პირველი რაიხსკანცლერი (გ. 1898) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1815. 24 თებერვალი : ფულტონი, რობერტ — ამერიკელი ინჟინერი და გამომგონებელი
მუხურისი (მხარე)

მუხურისი — ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში, ეგრისის (ლაზიკის) სამეფოს ცენტრალური პროვინცია. მოიცავდა იმერეთის ვაკე ტერიტორიას მდინარეების რიონსა და ცხენისწყალს შორის. ვარაუდობენ, რომ სახელწოდება „მუხურისი“ წარმოდგება ციხე „მუხურისიდან“ (ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია), რომელიც ამ მხარის უძველესი უნდა ყოფილიყო (VI საუკუნეში მხარის ცენტრი იყო უქიმერიონის ციხე). წყაროებში პირველად მოიხსენიება VI—VII საუკუნეებში. მუხურისი იყო მჭიდროდ დასახლებული, ეკონომიკურად დაწინაურებული დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობია მქონე მხარე. აქ გადიოდა სამეფოს მთავარი სავაჭრო-სამიმოსვლო მაგისტრალები, კერძოდ, მთის პროვინციებთან დამაკავშირებელი გზები; ის, ვინც ბატონობდა მუხურისზე, ფაქტობრივად ბატონობდა სვანეთსა და რაჭა-ლეჩხუმზეც. XI—XII საუკუნეებში მუხურისის ტერიტორიას ეწოდებოდა სამოქალაქო. მუსხელიშვილი დ., ქსე, ტ. 7, გვ. 232, თბ., 1984
მუხურისი (ციხე-ქალაქი)

მუხურისი ასევე მოხირისი — ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. პირველად მოხსენებული აქვს ძველ ავტორს პტოლემეს (II ს.). ქალაქის ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მუხურისი მდებარეობდა ახლანდელ სოფელ დაბლაგომის (სამტრედიის რაიონი) მიდამოებში. მუხურისი ეგრისის სამეფოს ერთ-ერთი დაწინაურებული ქალაქი იყო; წარმოადგენდა მუხურისის მხარის ცენტრს. V საუკუნეში აქ რომაელთა გარნიზონი იდგა. ბერაძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 232.
მუხურისის ბრძოლა

მუხურისის ბრძოლა — ბრძოლა ბიზანტიელ-ეგრისელებსა და ირანელებს შორის ეგრისის დიდი ომის დროს. გაიმართა 550 წელს. 550 წლის ზაფხულში ეგრისს შემოესია ირანის მრავალრიცხოვანი ჯარი ხურიანეს სარდლობით. მტერმა ბანაკი მუხურისის ხეობაში, მდინარე ცხენისწყლის ნაპირზე გაშალა. ეგრისელებს მეთაურობდა გუბაზ II, ბიზანტიელებს — დაგისთე. მოკავშირეთა ბანაკში გაიმართა სამხედრო თათბირი, რომელზედაც ეგრისელთა რჩევით გადაწყდა მტერზე იერიშია მიტანა. ბრძოლა ცვალებადი წარმატებით მიმდინარეობდა და საბოლოოდ მტრის სრული განადგურებით დამთავრდა. ბოგვერაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 232-233.
მუხურიშხა

მუხურიშხა, მუხურშა — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2207 მ. აგებულია ბაიოსური პორფირიტებით, ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, სამხრეთი — დამრეცი. მუხურიშხაზე სათავე აქვს მდინარე ჩედიმს (დასავლეთის გუმისთის მარცხენა შენაკადი). თხემი შემოსილია სუბალპური მდელოებით, კალთები — შერეული ფოთლოვანი ტყით. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 233.
მუხურჩის არქეოლოგიური ძეგლები

მუხურჩის არქეოლოგიური ძეგლები — ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ადრინდელი ანტიკური ხანის არქეოლოგიური ძეგლები სოფ. მუხურჩასთან (მარტვილის მუნიციპალიტეტი). გათხრები მიმდინარეობს 1974 წლიდან (ხელმძღვანელი ე. გოგაძე). შესწავლილია ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო ბორცვი („კეკელური ზუგა“). მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას გათხარეს ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. VIII—VI სს.) სამაროვანი. ნაპოვნია ბრინჯაოსა და რკინის საბრძოლო და სამეურნეო იარაღი, სამკაული, საკულტო-სარიტუალო ქანდაკებები და სხვა საგნები. ოქრო-ვერცხლის და კალის სამკაული, ფერადი ქვის, გიშრის, ქარვის, მინისა და პასტის მრავალნაირი მძივი, ავგაროზ-საკიდები და სხვა. მდინარის მარცხენა ნაპირას (ძვ. წ. VI — IV სს.) დიდი ნამოსახლარის ნაშთები. აღრიცხული და დაზვერილია სხვა ძეგლები და კულტურული ფენები. გოგაძე ე., კოლხეთის ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის ნამოსახლართა კულტურა, თბ., 1982 გოგაძე ე., ქსე, ტ. 7, გვ. 233, თბ., 1984
მუჯალამა

მუჯალამა (არაბ.), რაიმე გარემოების დამადასტურებელი მოწმობა-საბუთი XVI—XIX სს. საქართველოში. ფურცელაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 233. მასალები საქართველოს ეკონომიური ისტორიისათვის. დანართი. 1, 2, 3 წიგნების ლექსიკონი და საძიებლები, შეადგინა მ. ბერძენიშვილმა, თბ., 1957
1818

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1818 1818 (ათას რვაას თვრამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-8 წელი. დაარსდა გორის სასულიერო სასწავლებელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1818. 29 აპრილი : ალექსანდრე II — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1881) 5 მაისი : კარლ მარქსი — მეცნიერული კომუნიზმის ფუძემდებელი (გ. 1882) 17 ივნისი : გევორქ ახვერდიანი — სომეხი ლიტერატურათმცოდნე (გ. 1861) 30 ივლისი: ემილი ბრონტე — ინგლისელი მწერალი (გ. 1848) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1818. 14 მაისი : ბარკლაი-დე-ტოლი, მიხეილ — რუსი გენერალ-ფელდმარშალი