laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
წალკის წმინდა დემეტრეს ეკლესია

წალკის წმინდა დემეტრეს ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ წალკაში, ღვთისმშობლის გუმბათიანი ტაძრიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 5 მეტრის დაშორებით. ნაგებია დამუშავებული ქვის კვადრებით. იგი ძლიერაა გადაკეთებული. თავდაპირველი სახე, ყველაზე მეტად, აღმოსავლეთის ფასადს აქვს შენარჩუნებული. ეკლესია წარმოადგენს სამნავიან ბაზილიკას, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. აქვს ოთხი სარკმელი – სამი აღმოსავლეთ კედელში, ერთი – დასავლეთ კედელში. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა აწეული დარბაზის იატაკიდან და აქვს სოლეა. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, თავდაპირველად იგი ორმალიანი ყოფილა, ახლა ერთი კარი გადაკეთებულია ფანჯარად, რომლის მარჯვენა ამყოლზე ამოკვეთილია წრეში ჩასმული ტოლმკლავა ჯვარი. დასავლეთის ფასადის ცენტრში შესასვლელი იყო გაჭრილი, რასაც მოწმობს კედლის წყობაში შემორჩენილი ტიმპანი. ტიმპანში შემორჩენილია ფაქიზი კვეთით შესრულებული რელიეფი ღვთისმშობლის განდიდების სიუჟეტით. აღმოსავლეთის ფასადზე, შვერილი აფსიდის ცენტრში, ამოკვეთილია სამსაფეხურიან კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარი. წალკის წმინდა დემეტრეს ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 5772 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
უკანგორის ეკლესია

უკანგორის ტაძარი — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის მაშავერას თემის სოფელ უკანგორში. ტაძარი დათარიღებულია V-VI საუკუნეებით. იგი ერთნავიანი სიგრძივ მიმართული შენობაა, რომელსაც სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან აკრავს ოთხკუთხედი სადიაკვნო. სადიაკვნოს შესასვლელი მხოლოდ ეკლესიის შიგნიდან აქვს. შენობის კედლები ძალიან სქელია. როგორც გარედან, ისე შიგნიდან შემოსილია თლილი ქვის პერანგით. ამჟამად, ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი მიწითაა დაფარული, მოპირდაპირე მხარე კი ჩაქცეულია. აქ კედლებიც ნაწილობრივ ჩამონგრეულია. ტაძარს ორი კარი აქვს, ამიტომაც ეძახიან ორკარიანს. სარკმელი სამია: სამხრეთ-დასავლეთიდან, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან. ტაძარი შიგნით წარმოადგენს მოგრძო ოთხკუთხედს, რომელიც გადახურულია ცილინდრული კამარით. ამბიონი შემაღლებულია ერთი საფეხურით. საკურთხევლის უკანა კედელზე, სარკმლის ქვეშ, მიშენებული აქვს ტრაპეზი, სიმაღლით 0,75 მ. შემკულობა, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ უადგილო ადგილას ჩაშენებულ ორნამენტულ ქვებს, როგორც ჩანს, არც გარეთ ჰქონია ტაძარს და არც შიგნით. ტაძრის გარშემო, სასაფლაოზე ნაპოვნია წარწერიანი ჯვრის კვარცხლბეკი, რომელიც დიდი ქვის კუბს წარმოადგენს. მასზე გვხვდება 6 სტრიქონიანი მთავრული წარწერა, რომლის მხოლოდ პირველი ოთხი სტროფი იკითხება. წარწერა ხანმეტია და ენათესავება ბოლნისის სიონის უძველეს წარწერებს. ამათ გარდა, ნაპოვნია სხვა წარწერიანი ქვები და ბარელიეფები. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია მუსხელიშვილი ლ., არქეოლოგიური ექსკურსიები მაშავრის ხეობაში, თბ., 1941, გვ. 8-23 მუსხელიშვილი ლ., უკანაგორის ისტორიული ნაშთები, ენიმკის მოამბე, ტ. X, 1941, გვ. 159-182 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 119. ჯვრის კვარცხლბეკი, ქართული წარწერების კორპუსი I, აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.), თბ., 1980, გვ. 89-94 შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, თბ., 2012, გვ. 68 უკანგორის ორკარა საყდარი, საქართველოს გამოჩენილი და საქმიანი ადამიანები. საქართველო, 2015, თბ., გვ. 192-193 ↑ მუსხელიშვილი ლ., უკანაგორის ისტორიული ნაშთები, ენიმკის მოამბე, ტ. X, 1941, გვ. 159-182 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
არჯევან-სარვანის ეკლესია

არჯევან-სარვანის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ არჯევან-სარვანში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილიში. აგებულია X-XI საუკუნეებში. ზოგიერთი წყარო მას XI-XII საუკუნეებით ათარიღებს. არჯევან-სარვანის ეკლესია წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ნაგებობას. აშენებულია დიდი ზომის დამუშავებული კვადრებით. გადახურულია ლორფინით. ეკლესია გეგმაში მართკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც ორი თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკთან შედარებით აწეულია ერთი საფეხურით. სამხრეთიდან არსებული შესასვლელი არქიტრავულია. არქიტრავზე ამოკვეთილია კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარი, რომელსაც შემოუყვება ბოლოებში ჰორიზონტალურად გაშლილი, ნახევარწრიული ლილვი. ეკლესიას აქვს თაღოვანი სარკმელები სამხრეთის და აღმოსავლეთის კედლებზე, რომლის საფუძველზეც ნათდება ინტერიერი. აღმოსავლეთის სარკმელს შემოვლებული აქვს მოჩუქურთმებული საპირე. სარკმლის მარჯვენა მხარეს ხუთსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა, რომელშიც მოიხსენიება „მეფეთ მეფე გიორგი“ და ეკლესიის ამშენებელი მექარვე. ეკლესიის ეზოში სამაროვანია გამართული, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი ნამოსახლარის ნაშთები შეინიშნება. არჯევან-სარვანის ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 5366 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
აუმი

აუმ, აგრეთვე ცნობილი როგორც ომ (სანს. ॐ) — მარცვალი სანსკრიტულ ენაზე, რომელიც ინდუიზმში, ბუდიზმსა და ჯაინიზმში წმინდად ითვლება. ინდუიზმის ფილოსოფიის მიხედვით მარცვალი აუმ მთელ სამყაროში გამუდმებით ჟღერს, იგია უპიროვნო ბრაჰმანი, ღმერთის ვიბრაციული ფორმა. ღვთაებებისადმი მიმართული მანტრები (ლოცვები) ყოველთვის ამ მარცვლით იწყება. აუმ-ის გრაფიკული გამოხატულება სვასტიკასთან ერთად ძლიერ გავრცელებულია განსაკუთრებით ინდუისტურ საკულტო ადგილებში. იგი ინდუიზმის ისეთივე სიმბოლოა, როგორც ქრისტიანული ჯვარი და ისლამური ნახევარმთვარე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Aum“ ვიკისაწყობში.
გუმბათის ციკლოპური ციხე

გუმბათის ციკლოპური ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გუმბათში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე გუმბათის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1650 მ. სიმაღლეზე. ციკლოპური სიმაგრის კედლები ნაგებია დიდი ზომის ლოდებით, ორპირად მშრალი წყობით, შიდა არე შევსებულია მომცრო ზომის ქვებით. გეგმაში ციხე ოთხკუთხა ფორმისაა. ზღუდის ფორმა ტალღისებურია, კუთხეებში და შუაში მძლავრი ბურჯებია. ციხეში შესასვლელი სამხრეთის მხრიდანაა. ძეგლი წარმოადგენს კომპლექსს, რომელიც შედგება ნამოსახლარისა და ციტადელისაგან. ნამოსახლარი განფენილია მთის ფერდობზე, ციტადელი კი მთის თხემზე, რომელიც აღმოსავლეთის მხარეს ციცაბოდ ეშვება მდინარის ნაპირამდე. ციხესიმაგრის კომპლექსი ორი ნაწილისაგან შედგება — მთავარი ციხისა (ციტადელი) და მასზე სამხრეთიდან მიშენებული გალავნისაგან. ქვედა გალავანს სავარაუდოდ ორი შესასვლელი ჰქონდა — სამხრეთისა და დასავლეთის მხრიდან. ციტადელში შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარეობს. კომპლექსის ყველა კედელი ნაგებია დიდი ზომის ლოდების ორპირა წყობით, რომელთა შორის არე ქვებითაა ამოვსებული. ციტადელის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში არსებულ ბურჯში ნიშისებური შეღრმავებაა გამართული. ნამოსახლარი უშუალოდ ებმის სასიმაგრო სისტემას სამხრეთის მხრიდან და თავისი მცირე ზღუდით ერთიანი სისტემის ნაწილის წარმოდგენას. ნამოსახლარზე აკრეფილი თიხის ჭურჭლის მცირე ფრაგმენტები გვიანბრინჯაო-რკინის ხანას და ადრეულ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება. ძეგლი საკმაოდ დაზიანებულია. ციტადელის და გალავნის კედლები თითქმის საფუძვლის დონეზეა შემორჩენილი. ნამოსახლარის გამაგრების კვალი მხოლოდ ალაგ-ალაგაა შემორჩენილი. გუმბათის ციკლოპურ ციხეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 5524 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
ტაჯიკეთი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ 1 ოქროს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2017-12-12 საიტზე Wayback Machine.
კაკლიანის ეკლესია

კაკლიანის ღმრთისმშობლის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკლიანში. ტაძარი ერთნავიანია და დათარიღებულია XI საუკუნით. კედელზე შემორჩენილია ლაპიდარული წარწერა. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბილისი, 2007, გვ. 443 ბერძენიშვილი დ., თრიალეთის უცნობი წარწერები, საქართველოს ისტორიისა და გეოგრაფიის კრებული, ტ. VI, თბ., 1982, გვ. 9 რჩეულიშვილი ლ., ზურტაკერტის ველის ხელოვნების ძეგლთა დახასიათების საკითხისათვის, ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, თბ., 1994, გვ. 73 ↑ საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბილისი, 2007, გვ. 443 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ტაჯიკეთი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ 1 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2012-11-11 საიტზე Wayback Machine.
სარკინეთის წმინდა ბასილის ეკლესია

სარკინეთის წმინდა ბასილის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარკინეთში. ტაძარი თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია რჩეულიშვილი ლ., ზურტაკერტის ველის ხელოვნების ძეგლთა დახასიათების საკითხისათვის, ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, გვ. 16-22; გვ. 32-33; გვ. 48, თბ., 1994 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 107. შუბითიძე ვ., ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, გვ. 62, თბ., 2012  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6145 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
თეჯისის წმინდა კონსტანტინეს ეკლესია

თეჯისის წმინდა კონსტანტინეს ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ თეჯისში. ეკლესია წარმოადგენს დარბაზულ ნაგებობას. იგი აშენებულია დამუშავებული ქვის კვადრებით. გეგმაში ეკლესია მართკუთხაა, რომელიც აღმოსავლეთით ბოლოვდება აფსიდით, სადაც ორი ნიშია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, იგი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან თაღოვანი. აღმოსავლეთის და სამხრეთის კედლებში გაჭრილია სარკმლები. მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთის მხრიდან გაუკეთებიათ მინაშენი, რომლის მხოლოდ კედლებია შემორჩენილი. ეკლესიას შემოვლებული აქვს გალავანი. გალავანს ორი შესასვლელი აქვს, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ორივე შესასვლელი ქვის მონოლითითაა გადახურული. თეჯისის წმინდა კონსტანტინეს ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 5759 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
საკირის წმინდა გიორგის ეკლესია

საკირის წმინდა გიორგის ეკლესია— არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში. ეკლესია დგას სოფელის ცენტრში, ქვის გალავნით შემოსაზღვრული ვრცელი ეზოს შუაგულში. იგი ბერძენი ხელოსნების მიერ არის აგებული. ეკლესია გუმბათიანია. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია თლილი ქვა და ხე. შენობა გეგმით ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. მის კომპოზიციურ ბირთვს წარმოადგენს გუმბათით დასრულებული ცენტრალური სივრცე, აღმოსავლეთით შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდითა და დასავლეთით წაგრძელებული ჯვრის მკლავით. ცენტრალურ, რვაწახნაგა გუმბათში სარკმლებია გაჭრილი. დანარჩენი ოთხი მცირე ზომის დეკორატიული გუმბათი ინტერიერში არ იკითხება. ყველა ღიობი თაღოვანია. საკურთხეველში სამი სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელსა და დასავლეთის მკლავში ორ-ორი სარკმელია გაჭრილი. საკურთხევლის წინ მაღალი, სამნაწილიანი იკონოსტასია აღმართული, რომელიც ასევე XX საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნება. ინტერიერის კედლები შელესილია. იატაკისათვის გამოყენებულია XIX საუკუნის საფლავის ქვები. ერთი ასეთი ქვა ჩაშენებულია ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში. შენობის დასავლეთი მკლავის სახურავზე სამრეკლოა გამართული. სადაც მოხვედრა მისაყუდებელი კიბით არის შესაძლებელი. სამრეკლოს ფანჩატური კოკოშნიკებით არის დამუშავებული. შესასვლელი ეკლესიაში ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე ფართოა და თაღოვანი გადახურვით. სამხრეთი კარის თავზე რელიეფური ჯვარია გამოსახული. XX საუკუნის დასაწყისის ეკლესია თავისი მხატვრულ-სტილისტური სახით ეკლექტურია. მასში გაერთიანებულია რუსული და ბერძნული არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24907
სარკინეთის ამაღლების ეკლესია

სარკინეთის ამაღლების ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარკინეთში. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა. აქვს მინაშენი. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია რჩეულიშვილი ლ., ზურტაკერტის ველის ხელოვნების ძეგლთა დახასიათების საკითხისათვის, ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, გვ. 16-22; გვ. 32-33; გვ. 48, თბ., 1994 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 107. შუბითიძე ვ., ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, გვ. 62, თბ., 2012  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6387 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ფატიმა დიამე

ფატიმა დიამე (ესპ. Fátima Diame; დ. 22 სექტემბერი, 1996, ვალენსია, ესპანეთი) — სენეგალელი წარმოშობის ესპანელი ათლეტი, რომელიც სპეციალიზირდება სამმაგ ხტუნვაში. 2017 წლის წარმოადგინა ესპანეთი მსოფლიო ჩემპიონატზე და ვერ მიაღწია ფინალს. 2015 წლის ევროპული ახალგაზრდული თამაშების ჩემპიონატზე მან მოიგო ბრანჯაოს მედალი, გრძელი ხტომის კატეგორიაში. Outdoor გრძელი ხტუნვა – 6.68 (+1.9 მ/წ, ტარაგონა 2018) სამმაგი ხტუნვა – 14.03 (+0.4 მ/წ, ტორენტი 2017) Indoor გრძელი ხტუნვა – 6.55 (სან-სებასტიანი 2019) სამმაგი ხტუნვა – 12.92 (ვალენსია 2016) ↑ World Athletics database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205"></a> ↑ Ane Santesteban, plata en ciclismo; Itoay y Diane, plata y bronce en salto de logitud Spanish. RTVE (27 June 2018). ციტირების თარიღი: 23 September 2018. ↑ ფატიმა დიამე IAAF-ზე
ზემო ყარაბულაღის ეკლესია

ზემო ყარაბულაღის ეკლესია — X–XI საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ყარაბულაღში. ტაძარი დგას მდინარეების შავწყაროსწყლისა და თეთრწყაროსწყლის შესართავთან. გეგმით სწორკუთხა, ნახევარწრიული აფსიდით დასრულებული ერთნავიანი ეკლესია. შიგა სივრცე სიგრძივი კედლებიდან ძლიერ გამოშვერილი კედლის სვეტებით (პილასტრებით) გაყოფილია სამ ნაწილად. სვეტებს შორის გადაყვანილი ისრისებრი თაღები ქმნიან ღრმა უბეებს. ჩუქურთმებით ძუნწად მორთული ფასადები შემოსილია ბაზალტის ქვით, შიგა პირი – შერეული წყობით. სამხრეთ კარის თავზე ამოკვეთილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულნი არიან დავით და კვირიკე მეფეები. შენობის ზედა ნაწილს ემჩნევა შეკეთების კვალი. ირგვლივ სასაფლაო ყოფილა. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია რჩეულიშვილი ლ., ზურტაკეტის ველის ხელოვნების ძეგლთა დახასიათების საკითხისათვის, ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, გვ. 34-42, თბ., 1994 შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, გვ. 76, თბ., 2012, საქართველოს გამოჩენილი და საქმიანი ადამიანები, საქართველო, გვ. 184, თბ. 2015,  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6145 ↑ ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, I, დმანისის რაიონი, თბ., 2017, გვ. 108-109 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
ერთიანი ოსეთი

ერთიანი ოსეთი (ოს. Иугонд Ир, იუგონდ ირ) — ე. წ. „სამხრეთ ოსეთის“ პოლიტიკური პარტია. დაარსდა 2012 წლის სექტემბერში. 2014 წლის ე. წ. „საპარლამენტო არჩევნებში“ გაიმარჯვა და მოიპოვა 20 მანდატი პარლამენტში. ანატოლი ბიბილოვმა გამარჯვება მოიპოვა 2017 წლის „საპრეზიდენტო არჩევნებში“. 2019 წლის „საპარლამენტო არჩევნებში“ პარტიამ გაიმარჯვა და მოიპოვა 14 მანდატი. ოფიციალური საიტი
გერი როსი

გერი როსი (ინგლ. Gary Ross; დ. 3 ნოემბერი, 1956) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით: „პლეზენტსვილი“ (1998), „ფავორიტი“ (2003), „შიმშილის თამაშები“ (2012) და „ოუშენის რვა მეგობარი“ (2018). ის აგრეთვე არის ფილმების „დიდი“ (1988) და „დეივი (1993) სცენარის ავტორი. მიღებული აქვს ოსკარის ოთხი ნომინაცია. გერი როსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Cheat Sheet: Gary Ross. Bestforfilm. ციტირების თარიღი: 28 სექტემბერი, 2013. ↑ Gary Ross Bio. Tribeca Film Festival. ციტირების თარიღი: 28 სექტემბერი, 2013. ↑ Interview: Gary Ross breathes his life into 'Pleasantville'. CNN (12 ოქტომბერი, 1998).
განძანის ციხე

განძანის ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განძანში. ნინოწმინდის რაიონულ ცენტრს დაშორებულია 25 კილომეტრით. სოფელი მდინარე ფარავნის ორივე მხარესა, ზღვის დრონიდან 2050 მეტრზე. გამოიირჩევა არაერთი მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლით. სოფელი განძანი მდებარეობს მდინარე ფარავნისწყალზე. ასეთი სახელწოდებით პუნქტს არ იცნობს ვახუშტი ბაგრატიონი. როგორც ირკვევა, იგი მოგვიანო პერიოდში გაჩნდა. სახელწოდება “განძა” XIX საუკუნის რუსულ რუკებზეა. იგი დატანილია 1801-1813 წლისა და 1819 წლის რუკებზე. XIX საუკუნეში რუსებმა სოფელ განძანში ჩამოასახლეს თურქეთიდან ლტოლვილი სომხები. ჩამოსახლებულ მოსახლეობას სოფლის ცენტრში XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აუგია სომხური ეკლესია. სოფელში არაერთი ქართული ეკლესია, რომლებიც გამოირჩევა ლაპიდარული წარწერებით. ეკლესიებთან ერთან განძანის ახლოს შემორჩენილია ძველი ციხესიმაგრის ნაშთი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დათარიღება რთულია, რადგან ჩვენამდე მცირე ნაწილმა მოაღწია. თუმცა იგი, უფრო ზუსტად XI-XII საუკუნის ძეგლს მიეკუთვნება. ამჟამად თითქმის აღარაფერია დარჩენილი. ადგილობრივმა მოსახლეობამ გაზიდა ციხის ქვები, ხოლო მის ტერიტორიაზე სამეურნეო დანიშნულების სხვადასხვა შენობები განათავსეს. განძანის ციხეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404. ს. ჯიქია. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958, გვ. 343. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 689. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-04. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
ივერიის მთის მონასტერი

ივერიის მთის მონასტერი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ახალ ათონში. ტაძრის ადრეული ფენა VIII-IX საუკუნეებს განეკუთვნება, არის ასევე XIX საუკუნის კვალიც. ივერიის მთის მონასტერს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9251 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
ერიკ ფუხაევი

ერიკ გიორგის ძე ფუხაევი (ფუხათი) (ოს. Пухаты Эрик Георгийы фырт; დ. 5 მაისი, 1957, სხლითი, ახლანდ. თიღვის მუნიციპალიტეტი) — რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ ცხინვალის რეგიონში არსებული „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკას“ მე-15 „პრემიერ-მინისტრი“ 2017 წლის 16 მაისიდან 2020 წლის 29 აგვისტომდე. თანამდებობა დატოვა პირადი განცხადების საფუძველზე, სახალხო პროტესტის გამო. 1977-1982 წლებში სწავლობდა სამხრეთ ოსეთის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. გახდა ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი. 2014-2017 წლებში იყო „სამხრეთ ოსეთის ვიცე-პრემიერი“. 2021 წლის 20 იანვარს დაინიშნა ე.წ. სამხრეთ ოსეთის პრეზიდენტის სახელმწიფო მრჩევლად. დაქორწინებულია. ჰყავს სამი შვილი. ↑ „Президент Южной Осетии принял отставку главы правительства“. cominf.org. 2020-08-29. ციტირების თარიღი: 20 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 „Новым премьером Южной Осетии стал Эрик Пухаев“. Osinform.org (რუსული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-25. ციტირების თარიღი: 3 დეკემბერი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ „Экс-премьер Южной Осетии Эрик Пухаев назначен госсоветником президента“. cominf.org. 2020-01-20. ციტირების თარიღი: 20 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
განახლების ამაღლების ეკლესია

განახლების ამაღლების ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს დმანისის მუნიციპალიტეტის, სოფელ განახლებაში, გომარეთის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ისტორიული ზურტაკეტის ხეობაში. დმანისიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით, ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე მდებარეობს. სოფელს განახლება ეწოდა 1949 წელს, მანამდე მას ერქუშაანთსოფელი ერქვა. XIX საუკუნეში აქ დასახლდნენ თურქეთიდან მოსული ბერძნები, რომლებმაც სოფელს ამბარლო დაარქვეს. გომარეთის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები. მათ შორის VII–VIII საუკუნის ამაღლების ეკლესია და წმინდა ელიას ეკლესია — „ელიაობა“. ამაღლების ეკლესიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სარკმლებს ამკობს დეკორატიული მორთულობა, რომლებიც ადგილობრივი ოსტატების მიერაა შესრულებული. ეკლესიას მთელ სიგრძეზემ სამხრეთიდან მიდგმული აქვს გვიანდელი მინაშენი, რომლის კედლის წყობაში გამოყენებულია საფლავის ქვები და ძველი კანკელის ფრაგმენტები. შენობა ნაგებია ქვის თარაზული წყობით. მეორე ტაძარი წმინდა ელიას სახელობის, ეკლესიის სამხრეთ კარის ბალავრის თავზე ამოკვეთილი ასომთავრული წარწერის მიხედვით, რომელიც გვაწვდის საკმაოდ მნიშვნელოვან ისტორიულ ცნობას, ეკლესია აშენებულია 1032 წელს. განახლების ამაღლების ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. განახლების ეკლესიები // ჟღერს ქვის ჰარმონია : ნაკვეთი პირველი, თბ.: „ციცინათელა“, 2006. — გვ. 230–231. 351 გვ. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-04. ციტირების თარიღი: 2024-05-27.