laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბებრისკონკა

ბებრისკონკა (ლათ. Lamium) — მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. ერთწლოვანი ან მრავალწლოვანი ბალახებია, რომლებსაც მოპირისპირედ განლაგებული ფოთლები და მეწამული, ზოგჯერ თეთრი ყვავილები აქვს. ცნობილია 40 სახეობა, რომლებიც იზრდება ევროპაში, აზიასა (ტროპიკებს გარეთ) და ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში 6 სახეობაა გავრცელებული, მათგან 1 კავკასიის ენდემია (ლათ. Lamium caucasicum). ბებრისკონკა იზრდება ტყეებში, ბუჩქნარში, მშრალ ფერდობებსა და კლდეებზე, დანაგვიანებულ ადგილებში, ბაღებში, ბოსტნებსა და სხვა. მრავალი სახეობა თაფლოვანია, ზოგი სარეველაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 262.
ინდიავაი

ინდიავაი (პორტ. Indiavaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 215 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 397 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.97 კმ²-ზე. ფართობი 603 289 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჟაურუ

ჟაურუ (პორტ. Jauru) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 450 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 455 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.03 კმ²-ზე. ფართობი 1 301 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ლამბარი-დ’უესტი

ლამბარი-დ'უესტი (პორტ. Lambari d'Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 186 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 431 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.08 კმ²-ზე. ფართობი 1 763 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მირასოლ-დ’უესტი

მირასოლ-დ'უესტი (პორტ. Mirassol d'Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 260 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 299 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.5 კმ²-ზე. ფართობი 1 076 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პორტუ-ესპერიადიანი

პორტუ-ესპერიადიანი (პორტ. Porto Esperidião) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 160 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 031 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.9 კმ²-ზე. ფართობი 5 809 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
რეზერვა-დუ-კაბასალი

რეზერვა-დუ-კაბასალი (პორტ. Reserva do Cabaçal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 335 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 572 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.92 კმ²-ზე. ფართობი 1 337 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
რიუ-ბრანკუ (მატუ-გროსუ)

რიუ-ბრანკუ (პორტ. Rio Branco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 070 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.01 კმ²-ზე. ფართობი 562 836 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სალტუ-დუ-სეუ

სალტუ-დუ-სეუ (პორტ. Salto do Céu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 908 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.23 კმ²-ზე. ფართობი 1 752 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ჟოზე-დუს-კუატრუ-მარკუსი

სან-ჟოზე-დუს-კუატრუ-მარკუსი (პორტ. São José dos Quatro Marcos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 998 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.75 კმ²-ზე. ფართობი 1 287 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2015: ჯგუფი B

მთავარი სტატია: რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2015. 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის B ჯგუფში თამაშები დაიწყო 19 სექტემბერს და დასრულდა 11 ოქტომბერს. ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ სამხრეთი აფრიკა, სამოა და შოტლანდია. აგრეთვე ორი საკვალიფიკაციო ეტაპის გავლის შედეგად გასული გუნდი, იაპონია და აშშ. ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით ↑ World Cup 2015 schedule. BBC Sport (2 მაისი, 2013). ციტირების თარიღი: 2 მაისი, 2013. 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ოფიციალური საიტი
ბებუთაშვილები

ბებუთაშვილები, ბებუთოვები — სომხური მონოფიზიტობის მიმდევარი თავადები XVIII-XIX საუკუნეების საქართველოში. ქართლში XVI საუკუნეში მოვიდნენ სომხეთიდან. XVII საუკუნის მსხვილი ვაჭრები გახდნენ. XVIII საუკუნის შუა წლებში თეიმურაზ II-მ აზნაურობა უბოძა, 90-იან წლებში ერეკლე II-მ — თავადობა. მემკვიდრეობით ფლობდნენ თბილისის მელიქ-მამასახლისისა და ნაცვლის სახელოს. ამ გვარის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენლები არიან: ხოჯა ბეგბუთა (ბებუთა), ბებუთბეგის ძე, რომელმაც XVII საუკუნის შუა წლებში ავლაბარში ააგო ხოჯევანქის ეკლესია; აშხარბეგი, ხოჯა ბებუთას ძე, თბილისის მამასახლისი (1712), მელიქი (1714—1721), მელიქ-მამასახლისი (1724—1735), აღა აშხარბეგის ძე — მელიქ-მამასახლისი (1735—1747). 1747 წელს სამეფო ტახტის პრეტენდენტ აბდულა-ბეგთან კავშირი დაბრალდა, რისთვისაც ერეკლე II-მ სახელოები ჩამოართვა და 1000 თუმნით დააჯარიმა. 12 წლის შემდეგ მოახერხა მეფესთან შერიგება. 1760—1768 წლებში ერთდროულად იყო მელიქ-მამასახლისი და ნაცვალი; ავეტიქა აღას ძე — მელიქ-მამასახლისი და ნაცვალი (1769-1786); იოვანე და იოსებ აღას ძენი — მიშკარბაშები; დარჩია ავეტიქას ძე (გ. 1832), მელიქ-მამასახლისი (1795—1801). მონაწილეობდა თბილისის მსხვილ ვაჭართა მიერ მეფის წინააღმდეგ მოწყობილ 1796—1797 წლების შეთქმულებაში, ჩამოერთვა ქონება და სახელო, მაგრამ ერეკლე II-მ მალე შეიწყალა. 1801 წლიდან იყო საქართველოს უზენაესი მთავრობის სახაზინო ექსპედიციის წევრი. ბებუთაშვილების გვარისა იყვნენ სამხედრო მოღვაწენი: დავით ბებუთოვი და ვასილ ბებუთოვი. აკოფაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 262. მელიქის სახელო საქართველოში / ალექსანდრე ბოშიშვილი; რედაქტორი: აპოლონ თაბუაშვილი; ივ. ჯავახიშვილის სახ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტი - ISBN 978-9941-445-47-7 ↑ ალექსანდრე ბოშიშვილი,, ცოტა რამ სამველ კარაპეტიანის ნაშრომზე – Мэры Тифлиса, (ქართული), თბ., 2012, გვ. 397-398. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბებუთაშვილები
1936

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1936 1936 (ათას ცხრაას ოცდათექვსმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-4 დეკადის მე-6 წელი. 1 აგვისტო : ბერლინში დაიწყო მე-11 ოლიმპიური თამაშები. 14 აგვისტო : პირველად ოლიმპიურ თამაშებში შეიტანეს კალათბურთი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1936. 10 იანვარი : ჯანსუღ კახიძე — ქართველი დირიჟორი და კომპოზიტორი (გ. 2002) 12 იანვარი  : ემილ ლაჰუდი — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 15 იანვარი  : ალექსანდრე სკრინსკი — რუსი ფიზიკოსი. 19 იანვარი  : ზიაურ რაჰმანი ბანგლადეშის პრეზიდენტი 1977–1981 წლებში. (გ. 1981) 21 იანვარი  : სოსო ლაღიძე — ქართული კინოსა და თეატრის მსახიობი. 1 თებერვალი  : ავთანდილ ცოტნიაშვილი — ქართველი პუბლიცისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი. (გ. 1998) 4 თებერვალი  : ათანასე — რუსთავისა და მარნეულის ეპარქიის მიტროპოლიტი 1996–2009 (გ. 2012) 5 თებერვალი : კენეთ სილვერმანი — ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის დამსახურებული პროფესორი 11 თებერვალი  : ბარტ რეინოლდსი — ამერიკელი მსახიობი. 14 თებერვალი : ანა გერმანი — პოლონელი მომღერალი (გ. 1982) 5 მარტი  : ქანაან ბანანა — ზიმბაბვეს პრეზიდენტი (1980–1987) 8 მარტი : გენო ადამია — ქართველი გენერალ-მაიორი (გ. 1993) 10 მარტი : ზეპ ბლატერი — ფიფა-ს პრეზიდენტი (1998–2015) 10 მარტი : ანზორ გომართელი — ქართველი მოქანდაკე. (გ. 1992) 13 მარტი  : ნანა მესხიძე — ქართველი მხატვარი (გ. 1997) 18 მარტი  : ფრედერიკ დე კლერკი — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1989–1994) 19 მარტი  : ურსულა ანდრესი — შვეიცარიელ-ამერიკელი მსახიობი 28 მარტი : მარიო ვარგას ლიოსა — პერუელი მწერალი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ესეისტი და 2010 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი. 27 აპრილი : ანგელოპულოსი, თეო— ბერძელი კინორეჟისორი 24 ივნისი :ამაშუკელი, რევაზ — ქართველი პოეტი. 29 ივნისი : გაბრიაძე, რევაზ —ქართველი მწერალი, კინოდრამატურგი, რეჟისორი, მხატვარი. 9 აგვისტო : კოტრიკაძე, სერგო— ქართველი მეკარე (გ. 2011) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1936. 18 იანვარი : რადიარდ კიპლინგი— ინგლისელი მწერალი (დ.1865) 27 თებერვალი : ივანე პავლოვი - რუსი მეცნიერი. 21 მარტი : ალექსანდრე გლაზუნოვი — რუსი კომპოზიტორი (დ.1865) 18 აპრილი : ლესპიგი, ოტორინო— იტალიელი კომპოზიტორი (დ.1879) 18 ივნისი : მაქსიმ გორკი —რუსი მწერალი (დ.1868) 19 აგვისტო: გარსია ლორკა, ფედერიკო — ესპანელი მწერალი (დ.1898) 24 ოქტომბერი : ამირეჯიბი, სიმონ— ქართველი მედიკოსი (დ. 1877) ფიზიკა : ვიქტორ ფრანც ჰესი, კარლ დავიდ ანდერსონი ქიმია : პიტერ დები ფიზიოლოგია და მედიცინა : ჰენრი ჰალეტ დეილი, ოტო ლევი ლიტერატურა : ო'ნილი, იუჟინ მშვიდობა : კარლოს საავედრა ლამასი
ბეგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბეგი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბეგი — მიწის ვიწრო ზოლი ბეგი — კარიერის ფერდობზე გაკეთებული საფეხური ბეგი — ტიტული ახლო და შუა აღმოსავლეთ ქვეყნებში
კობეთი

კობეთი — სოფელი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, კიროვის თემში, მდინარე ჯეჯორის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1660 მ, ონიდან 28,1 კმ; ჯავიდან 44 კმ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 566.
დათო ევგენიძე

დათო (დავით) ევგენიძე (დ. 2 დეკემბერი, 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი კომპოზიტორი და მუსიკოსი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2000). დათო ევგენიძე დაიბადა 1958 წელს თბილისში. 1982 წელს დაამთავრა მოსკოვის პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის სახელმწიფო კონსევატორია. 1983 წელს საბჭოთა კავშირის მუსიკოს შემსრულებელთა კონკურსზე დაჯილდოვდა გრან-პრით. 1985-1986 წლებში მისი ნაწარმოებები იდგმებოდა მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. იმავე წლებში დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა. 1987 წელს განახორციელა პირველი წარმოდგენები ნიუ-იორკში. დათო ევგენიძე წერს მუსიკას სპექტაკლებისათვის, ფილმებისათვის, მონაწილეობს საერთაშორისო კონკურსებში. თავისუფალ დროს დათო წერს ლექსებს, ხატავს. 1987 — ავტოპორტრეტი 1989 — ზეიმი 1989 — მდგმურები 1990 — სტუმრები 1990 — მარტივი პასიანსი 1991 — სახლი 1992 — ანას დაბადების დღე 1994 — ხედვის ანბანი 1998 — არა, მეგობარო 2000 — სიყვარული ვენახში 2003 — მას შემდეგ, რაც ოთარი წავიდა 2005 — მეცხრე ასეული 2005 — ლოვიტორი 2005 — ღმერთის შემდეგ პირველი 2006 — 9 თვე 2006 — სიცხე 2009 — ჯაყოს ხიზნები 2010 — ნისლი 2010 — სეზონი 2010 — კაპიტნები 2010 — ამანდო O 2010 — კაცის გარეშე 2012 — სიყვარული აქცენტით 2013 — უკანასკნელი მაგიკიანი (ტელესერიალი) 2013 — სტალინგრადი 1990 – მარტივი პასიანსი 2013 – ღია კარის დღე 1982 – მოსკოვის კონსერვატორიის პრიზი 1983 – საუკეთესო ახალგაზრდა კომპოზიტორი (საბჭოთა კავშირი) 1996 – „მანას“ პრიზი 1997 – საქართველოს საუკეთესო მუსიკოსი. 2005 – „ოქროს ვერძი“ მუსიკისთვის ფილმისთვის „მეცხრე ასეული“ (რუსეთი) 2005 – „ოქროს არწივი“ მუსიკისთვის ფილმისთვის „მეცხრე ასეული“ (რუსეთი) 2005 – ნიკა მუსიკისთვის ფილმისთვის „მეცხრე ასეული“ (რუსეთი) 1997 – «Piano Interview» 2003 – «Goroscope» დათო ევგენიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დათო ევგენიძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ინტერვიუ დათო ევგენიძესთან დაარქივებული 2009-05-02 საიტზე Wayback Machine.
ბეგი (სამხედრო)

ბეგი — მიწის ვიწრო ზოლი (დაახლოებით 10 სმ სიგანისა), რომელსაც ტოვებენ სანგრის გათხრისას თხრილსა და ყრილს შორის თხრილში მიწის ჩამოცვენის თავიდან ასაცილებლად. სანგრებსა და მაკავშირებელ თხრილებში ბეგს იყენებენ ვაზნების დასაწყობად და იდაყვების საბჯენად პირადი იარაღით სროლისას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 264.
ერაყის ქურთისტანი

ერაყის ქურთისტანი, ერაყის ფედერაციის კონსტიტუციის მიხედვით ოფიციალურად ქურთისტანის რეგიონი (სორ. هه‌رێمی کوردستان [Herêmî Kurdistan], არაბ. إقليم كردستان [Iqlīm Kurdistān]) მდებარეობს ერაყის ჩრდილოეთით და წარმოადგენს ქვეყნის ერთადერთ ავტონომიურ რეგიონს. ქურთულ ტრადიციაში - სამხრეთი ქურთისტანი (ქურთ. Başûrê Kurdistanê, სორ. باشووری کوردستان), რადგან მიჩნეულია დიდი ქურთისტანის ნაწილად, რომელიც ასევე მოიცავს ჩრდილოეთ ქურთისტანს (თურქეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი), როჟავასა (სირიის ჩრდილოეთი) და აღმოსავლეთ ქურთისტანს (ირანი). ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-08-10. ციტირების თარიღი: 2017-04-22. ↑ Viviano, Frank (January 2006). „The Kurds in Control“. National Geographic Magazine. Washington, D.C. ციტირების თარიღი: 2008-06-05. ციტატა: „Since the aftermath of the 1991 gulf war, nearly eight million Kurds have enjoyed complete autonomy in the region of Iraqi Kurdistan...“ ↑ Kurdish Awakening: Nation Building in a Fragmented Homeland, (2014), by Ofra Bengio, University of Texas Press
ბეგი (საფეხური)

ბეგი — მაღალი მიწის კაშხალის, რკინიგზის ყრილის, არხის ან კარიერის ფერდობზე გაკეთებული საფეხური, რომლის დანიშნულებაა მისი დაცვა ატმოსფერული წყლით წარეცხისაგან. კარიერებში არის სატრანსპორტო (სიგანე 8—15 მ) და დამცველი (სიგანე 3—5 მ) ბეგები. პირველი სანგრევს აერთებს ზედაპირთან, მეორე ჩამონგრევისაგან იცავს კარიერის გვერდებს. არსებობს აგრეთვე 7—10 მ სიგანის ბეგი, სადაც გროვდება ჩამონგრეული ქანები (ამ ქანებისაგან ბეგს პერიოდულად ასუფთავებენ). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 264.
ბეგი (ტიტული)

ბეგი, ბეი (თურქ. beg, bey — მბრძანებელი, მთავარი, ბატონი) — გვაროვნულ და ფეოდალურ დიდკაცობის ტიტული ახლო და შუა აღმოსავლეთ ქვეყნებში. თავდაპირველად ეწოდებოდა თურქი ტომების ზედაფენის წარმომადგენლებს. X საუკუნეში ყარახანიდების ბატონობის პერიოდში ტერმინი გავრცელდა შუა აზიაში. ოქროს ურდოს ხანი უზბეკი (1312—1342) ბეგის წოდებას ანიჭებდა იმ მონღოლ ფეოდალებს — ნოინებს, რომლებიც მუსლიმანობას იღებდნენ. XI საუკუნიდან ტერმინი „ბეგი“ ახლო აღმოსავლეთში გავრცელდა. ოსმალეთში ბეგს უწოდებდნენ ადმინისტრაციულ ერთეულების — სანჯაყების მმართველებს (სანჯაყბეგი). XVI საუკუნის ბოლო მეოთხედიდან — გამაჰმადიანებულ მესხ ფეოდალებს (მაგ., ბასიანის ბეგი). ამ ტიტულს ფლობდნენ აგრეთვე ზოგიერთი კატეგორიის სახელმწიფო მოხელეები, XIX საუკუნიდან კი არმიისა და ფლოტის უფროსი ოფიცრები. ტიტული თურქეთში 1934 წელს გაუქმდა. მუსლიმანური აღმოსავლეთის ქვეყნებში „ბეგი“ სოციალური შინაარსის ტერმინი იყო — ასე მიმართავდნენ „კეთილშობილებს“ — ფეოდალებს, მოხელეებსა და სხვებს. ტუნისში 1705—1957 წლებში ბეგები იყვნენ ქვეყნის მემკვიდრეობითი მმართველები. ირანის ზოგ რაიონში ბეგის ტიტული ჰქონდათ ტომის მეთაურებს. კავკასიის თურქულენოვან ხალხებში თავად-აზნაურები იწოდებოდნენ ბეგებად. ჩოჩიევი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 264.
წყლის სურო

წყლის სურო (ლათ. Hydrocharis) — მცენარეთა გვარი წყლისსუროსებრთა ოჯახისა. წყლის ზედაპირზე მოტივტივე პატარა ბალახებია. უმეტესად ვეგეტატიურად მრავლდებიან; ივითარებენ მოზამთრე კვირტებს, რომელიც შემოდგომაზე ფსკერზე იძირება, გაზაფხულზე წყლის ზედაპირზე ამოტივტივდება და მათგან ახალი მცენარეები ვითარდება. კვირტებს ლორწოვანი გარსი აქვთ, ადვილად ეკვრის ცხოველებს და სხვა წყასაცავებშიც გადადის. ცნობილია წყლის სუროს 2 სახეობა, რომლებიც გავრცელებულია ევროპისა და აზიის დამდგარსა და მდორე მტკნარ წყლებში. საქართველოში იშვიათად გვხვდება ჩვეულებრივი წყლის სურო (H. morsus-ranae). კ. ქიმერიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 369.
წყლისსუროსებრნი

წყლისსუროსებრნი (ლათ. Hidrocharitaceae) — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახი. წყლის მრავალწლოვანი ბალახებია. მტკნარიწყლის სახეობების დამტვერვა უპირატესად წყლის ზედაპირზე ხდება, ზღვის სახეობების - წყალში. ოჯახში 15 გვარია (100-მდე სახეობა); გავრცელებულია ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის ქვეყნებში. ინდოეთის და წყნარი ოკეანის, იშვიათად ატლანტიკის სანაპიროებზე ალაგ-ალაგ ზოგი გვარის სახეობები წყალქვეშა შალდამებს ქმნის. საქართველოში გვხვდება 3 გვარის 3 სახეობა, მათგან 2 მეტად იშვიათია. Elodea densa გზადმოყოლილია სამხრეთ ამერიკიდან, ნაპოვნია სოხუმის მიდამოებში, ხოლო Vallisneria spiralis - ბებისერის ტბაში. ზოგ სახეობას აკვარიუმში აშენებენ. წყლის სურო კ. ქიმერიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 369.
ჩორლულუ ალი-ფაშა

ჩორლულუ დამატ ალი-ფაშა (თურქ. Çorlulu Damat Ali Paşa; დ. 1670, ჩორლუ, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1711, ლესბოსი, საბერძნეთი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1706-1710 წლებში, სულთან აჰმედ III-ის მმართველობის პერიოდში. დაიბადა 1670 წელს, ჩორლუში. ალი ნიჭიერი დიპლომატი იყო და ეს სამეფო კარზე არ გამმოჰპარვიათ. საკუთარი ნიჭი მას ძალიან უწყობდა ხელს კარიერულ წინსვლაში. აჰმედ III-მ 1703 წელს იგი დანიშნა ალეპოს ბეგლარბეგად. 1704 წელს იგი ოსმალეთის ფლოტის მეთაური, ანუ კაპუდან-ფაშა გახდა, ხოლო 1706 წლის 3 მაისს, სულთან აჰმედმა იგი ბალთაჯი მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირად დანიშნა. 1708 წელს ჩორლულუ ალი-ფაშა დაქორწინდა ოსმალეთის იმპერიის ყოფილი სულთნის, მუსტაფა II-ის ქალიშვილ ემინე სულთანზე, რის შედეგადაც გახდა დამატი (სიძე) ოსმანების დინასტიისა. შვედეთის მეფე კარლ XII-მ თავშესაფარი სთხოვა სულთან აჰმედ III-ს პოლტავის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ. რუსეთის მეფე პეტრე I ცდილობდა მის დატყვევებას ოსმალეთშიც კი. 1710 წელს კარლ XII-მ დაარწმუნა ოსმალები დაეწყოთ ომი რუსეთის წინააღმდეგ. ალი-ფაშამ ვერ მოახერხა კარგად ეხელმძღვანელა ოსმალეთის არმიისათვის. ამიტომ შვედებმა მას ბრალი დასდეს იმაში, რომ რუსეთისგან ქრთამი აიღო. 1710 წლის 15 ივნისს აჰმედმა იგი ამ პოსტიდან გაათავისუფლა და დანიშნა ფეოდოსიის მმართველად. ჩორლულუ დამატ ალი-ფაშა გაეგზავრა ფეოდოსიაში, მაგრამ სულთანმა საკუთარი გადაწყვეტილება მოულოდნელად შეცვალა და მანამ ალი ფეოდოსიაში ჩავიდოდა, იგი საბერძნეთის კუნძულ ლესბოსზე გადაასახლა, სადაც რამდენიმე თვის შემდეგ სიკვდილით დასაჯეს. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5
ბეგიაური (მცენარე)

ბეგიაური (ლათ. Galium aparine) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ენდროსებრთა ოჯახისა. აქვს ოთხწახნაგოვანი, სუსტი, 30-100 სმ სიგრძის ღერო; ჩხროებად შეკრებილი ხაზურლანცეტა ფოთლები და ნაყოფი შემოსილია ეკლისებრი ბეწვით. გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში, წინა აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში და სხვა. გავრცელებულია საქართველოშიც. აბეზარა სარეველად იზრდება მინდვრის ნათესებში, ბოსტნებში, ბუჩქნარში, სათიბ-საძოვრებზე, დანაგვიანებულ ადგილებში და სხვა. მსუბუქ კირიან და გაპატივებულ ნიადაგზე ძლიერ იტოტება და ივითარებს გართხმულ ყლორტებს. მისი ბღაუჭა და ხვიარა ღერო პურეულს აწვენს ხოლმე. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 264.
მწვანე მუშტი

„მწვანე მუშტი“ — საქართველოში მოქმედი სოციალური მოძრაობა, რომელიც მემარცხენე და ეკოლოგიურ ღირებულებებზეა ორიენტირებული. მოძრაობა დაფუძნდა 2013 წელს. იგი ძირითადად სტუდენტებსა და ახალგაზრდებს აერთიანებს. მოძრაობა „მწვანე მუშტის“ ჩამოყალიბება 2013 წლის ივლისში გადაწყდა. გაერთიანებაში 20 ივლისს „დედაენის ბაღში“ გამართული საპროტესტო აქციის მონაწილეები გაწევრიანდნენ. საპროტესტო აქციის მთავარი ლოზუნგი იყო „არა რესურსების მაქსიმალური ათვისების პოლიტიკას“. 2013 წლის შემოდგომიდან მოძრაობამ აქტიური კამპანია დაიწყო ხუდონის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის წინააღმდეგ. „მწვანე მუშტის“ ორგანიზებით სოფელ ხაიშსა და თბილისში რამდენიმე სტუდენტური გამოსვლა მოეწყო. 2013-2015 წლებში მოძრაობის წარმომადგენლები სამოქალაქო აქტივიზმის სხვადასხვა ფორმით მონაწილეობდნენ საპირველმაისო დემონსტრაციებში, მუშათა გაფიცვების მხარდამჭერ აქციებსა და შრომის უფლებების დასაცავად წარმოებულ კამპანიებში. ამასთანავე, „მწვანე მუშტი“ საყდრისის ოქროს მაღაროს არქეოლოგიური ძეგლის გადარჩენის მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი იყო და გამოდიოდა კაზრეთის საწარმოს ნაციონალიზაციის მოთხოვნით. „მწვანე მუშტის“ ინიციატივით გაიმართა ნარჩენების დახარისხებისა თუ მდინარეების საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიებები 2015 წელს მემარცხენე-ეკოლოგიურმა ჯგუფმა მონაწილეობა მიიღო თბილისის კინოს მეთხუთმეტე საერთაშორისო ფესტივალშიც მოძრაობის ორი წევრი თსუ-ის წარმომადგენლობით საბჭოს დელეგატად არის არჩეული. „მწვანე მუშტის“ აქტივისტი ცოტნე ცხვედიანი კი 2015 წელს წარდგენილი იყო ლიტერატურულ პრემია „საბაზე“ ნომინაციაში „საუკეთესო დებიუტი“. 2014 წელს „მწვანე მუშტმა“ საკუთარი პოლიტიკური მანიფესტი გამოაქვეყნა. ოფიციალური საიტი მწვანე მუშტი Facebook-ზე მწვანე მუშტი Twitter-ზე ↑ The economy isn’t everything, say Georgia’s green activists ↑ სტუდენტების აქცია ხუდონჰესის წინააღმდეგ ↑ სტუდენტური მოძრაობა დაბა კაზრეთში აქციას გამართავს ↑ „მწვანე მუშტი“ სოციალური და ეკოლოგიური სამართლიანობის მოთხოვნით, ჭიათურაში დღეს აქციას გამართავს ↑ მოძრაობა „მწვანე მუშტი“ საყდრისის ნაციონალიზაციას მოითხოვს. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-09-08. ↑ Green Fist SOS[მკვდარი ბმული] ↑ სტუდენტური მოძრაობა „მწვანე მუშტი“ თსუ მაღლივი კორპუსის ტერიტორიაზე გამართავს აქციას „დაახარისხე ნარჩენები!“ ↑ „მწვანე ფერი“ ქალაქდაგეგმარება, ეკო პოლიტიკა და მწვანე აქტივიზმი[მკვდარი ბმული] ↑ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-08. ციტირების თარიღი: 2015-09-08. ↑ ლიტერატურული პრემია „საბას“ გამარჯვებულები ცნობილია[მკვდარი ბმული] ↑ “მწვანე მუშტის” მანიფესტი
ბეგიაური

საკუთარი სახელი ბეგიაური შეიძლება აღნიშნავდეს: ბეგიაური — მცენარე; ბეგიაური — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში.
ვლადიმერ დგებუაძე

ვლადიმერ დგებუაძე (დ. 2 ოქტომბერი, 1970, სოხუმი) — ქართველი ძიუდოისტი. მსოფლიოს ბრინჯაოს პრიზიორი. ახალგაზრდებში ევროპის ჩემპიონი (1989, 71 კგ; ათენი, საბერძნეთი) და მსოფლიოს ჩემპიონი (1990, 71 კგ; დიჟონი, საფრანგეთი). ევროპის ორგზის ჩემპიონი (1989, გუნდური; ვენა, ავსტრია; 1993, 71 კგ; ათენი, საბერძნეთი). სსრკ სპორტის ოსტატი, სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, 1996 წლის ატლანტის ოლიმპიადის მონაწილე (X ადგილი). მოგებული აქვს მრავალი საერთაშორისო ტურნირი. ვლადიმერ დგებუაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვლადიმერ დგებუაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვლადიმერ დგებუაძე — judoinside.com. ვლადიმერ დგებუაძე — ქართული სპორტი