laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
2011 წლის ტერაქტები ნორვეგიაში

2011 წლის ტერაქტები ნორვეგიაში — ორი ტერორისტული აქტი, რომელიც განხორციელდა ნორვეგიაში, 2011 წლის 22 ივლისს. პირველი იყო ავტომანქანაში დამონტაჟებული ყუმბარის აფეთქება ოსლოს სამთავრობო რაიონში, ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრ იენს სტოლტენბერგის ოფისთან. აფეთქებას ემსხპერპლა რვა ადამიანი, რამდენიმე დაშავდა (ათი პიროვნება - განსაკუთრებულად მძიმედ). მეორე თავდასხმა განხორციელდა ორი საათის შემდეგ. ამჯერად სამიზნე იყო ახალგაზრდული ბანაკი, რომელიც ეკუთვნის ნორვეგიის ლეიბორისტული პარტიის მუშათა ახალგაზრდულ ლიგას და მდებარეობს უტეიას კუნძულზე. პოლიციელად გადაცმულმა შეიარაღებულმა პიროვნებამ ცეცხლი გაუხსნა დამსვენებლებს და მოკლა 67 ადამიანი, მათ შორის - პრემიერ-მინისტრის ახლო მეგობრები და ნორვეგიის პრინცესა მეტე-მარიტის ძმა. გარდაცვლილთაგან 76 ნორვეგიის მოქალაქე იყო, ხოლო ერთი, ქუთაისში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქე თამთა ლიპარტელიანი. ნორვეგიის პოლიციის მიერ დაპატიმრებული იქნა ანდერს ბერინგ ბრეივიკი, 32 წლის ნორვეგიელი მემარჯვენე ექსტრემისტი . მას წაუყენეს ბრალდება უტეიაზე მომხდარი მოვლენების, მოგვიანებით კი - ოსლოში მომხდარი აფეთქების გამო. ევროპის კავშირის, ნატოსა და რამდენიმე ქვეყნის მიერ გამოხატული იქნა მხარდაჭერა ნორვეგიის მიერთ და დაგმობილი იქნა ეს მოვლენები. 2012 წლის 22 ივლისს ქუთაისში თამთა ლიპარტელიანის სახელობის მემორიალი გაიხსნა. ქუთისის აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ასევე დაწესდა მისი სახელობის სტიპენდია. 2012 წლის 24 აგვისტოს, ანდრეს ბრეივიკს სასამართლომ 21 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. 2012 წელს ნეტფილქსმა ნორვეგიის ტერაქტის შესახებ ფილმი გადაიღო. ↑ Beaumont, Peter (22 July 2011). „Norway attacks suggest political motive“. The Guardian. UK. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ივლისი 2011. ციტირების თარიღი: 22 July 2011. ↑ Duxbury, Charles; Hovland, Kjetil (23 July 2011). „Savage Terror Attacks“. The Wall Street Journal. ციტირების თარიღი: 23 July 2011. ციტატა: „...at Least 87 Dead“ ↑ Birnbaum, Michael; Mala, Elisa; Goodman, J David (22 July 2011). „At Least 80 Are Dead in Norway Shooting“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 23 July 2011. ↑ „Norway attacks: At least 87 dead in shootings at youth conference, Oslo explosion“. The Washington Post. 22 July 2011. ციტირების თარიღი: 23 July 2011. ↑ „Norway killings: Princess's brother Trond Berntsen among dead“. Telegraph. ↑ „Man held after Norway attacks right-wing extremist: report“. Reuters. 22 July 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 სექტემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 22 July 2011. ↑ Skevik, Erlend; Jørstad, Atle; Stormoen, Stein-Erik (22 July 2011). „Storberget: - Den pågrepne er norsk“. VG Nett (Norwegian). NO. ციტირების თარიღი: 22 July 2011. ↑ „Scores killed in Norway attack“. BBC. UK. 23 July 2011. ციტირების თარიღი: 23 July 2011. ციტატა: „We have no more information than... what has been found on [his] own websites, which is that it goes towards the right and that it is, so to speak, Christian fundamentalist.“ რეპორტაჟი ნორვეგიულ ენაზე შვედეთის რადიოს რეპორტაჟი BBC News-ის რეპორტაჟი სიახლეები და კომენტარებიThe New York Times-ის გვერდზე რადიო თავისუფლება თამთა ლიპარტელიანის დაღუპვის შესახებ თამთა ლიპარტელიანის მემორიალის გახსნა ქუთაისში ფილმი 22 ივლისი IMBD ზე.
ევროპის ლიგა

ევროპის ლიგა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან: უეფა-ს ევროპის ლიგა — საფეხბურთო ტურნირი ევროპის მასშტაბით; ევროპის ცურვის ლიგა — ევროპული ლიგა წყლის სპორტში; ევროპის ლიგა ფრენბურთში — სპორტული შეჯიბრი, რომელშიც მონაწილეობას იღებენ ევროპის ქეყნების ფრენბურთის ნაკრებები.
ლაპლანდია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ლაპლანდია შეიძლება აღნიშნავდეს: ლაპლანდია — ეთნიკურ-კულტურული რეგიონი ჩრდილოეთ ფენოსკანდიაში ლაპლანდია — რეგიონი (ლანდსკაპი) ფინეთში ლაპლანდია — პროვინცია ფინეთში 2009 წლამდე ლაპლანდია — პროვინცია (ლანდსკაპი) შვედეთში
ოვერნი

ოვერნი (ფრ. Auvergne, ოქც. Auvernhe) — რეგიონი ცენტრალურ საფრანგეთში. შედგება 4 დეპარტამენტისაგან: ალიე, კანტალი, ზემო ლუარა, პუი-დე-დომი. ფართობი - 26 ათასი კვ.კმ., მოსახლეობა - 1,3 მლნ. ქალაქები: კლერმონ-ფერანი, ორილაკი, ლე პუი-ან-ველე. სახელი ეწოდა ძველი გალური ტომის ავენისაგან, რომლის მეთაური ვერსინგეტორიქსი ძვ.წ. 52 წელს ხელმძღვანელობდა აჯანყებას რომაელების წინააღმდეგ. მე-14 ს-ში იყო გაყოფილ იქნა საჰერცოგოებად და საგრაფოებად. 1615 წელს ისინი საფრანგეთის შემადგენლობაში შევიდნენ.
რატი წინამძღვრიშვილი

რატი წინამძღვრიშვილი (დ. 22 მარტი, 1988, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თერჯოლის „საპოვნელას“ თავდამსხმელი. მისი დებიუტი საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში შედგა 17 წლის ასაკში. 2006 წელს მან მოიგო საქართველოს თასი „ამერთან“ ერთად ფინალში, რომელშიც რატიმ გაიტანა ულამაზესი თავური გოლი „ზესტაფონის“ წინააღმდეგ. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2010/2011, 2011/2012. პირველი ლიგა ჩემპიონი (1): 2004/2005 საქართველოს თასის გამარჯვებული (2): 2005/2006, 2006/2007. საქართველოს თასის ფინალისტი (3): 2007/2008, 2011/2012, 2013/2014. საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (5): 2006/2007, 2007/2008, 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
თორნიკე აფციაური

თორნიკე აფციაური (დ. 29 ნოემბერი 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. დინამო-2 თბილისი პირველი ლიგა ჩემპიონი (1): 1998/99 რეგიონული ლიგა (აღმოსავლეთი, B ჯგუფი) ოლიმპი რუსთავი უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2006/07 ზესტაფონი უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2010/11, 2011/12 საქართველოს თასი ფინალისტი (1): 2011/12 საქართველოს სუპერთასი გამარჯვებული (2): 2011, 2012 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი სიონის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-10-15 საიტზე Wayback Machine. (ქართული ენა)
როინ კვასხვაძე

როინ კვასხვაძე (დ. 31 მაისი, 1989, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ვარჯიში დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „მემორიალში“. 2005 წლიდან იცავდა „ზესტაფონის“ ღირსებას. გამოირჩეოდა საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში, ასევე გამოიძახეს საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. 2014 წელს კვასხვაძემ „ზესტაფონი“ დატოვა და ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელი გახდა, სეზონის დასრულების შემდეგ გადავიდა კვიპროსულ „ოთელოსში“. ზესტაფონი: უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2010/2011, 2011/2012. საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2007/2008 საქართველოს თასის ფინალისტი (3): 2005/2006, 2006/2007, 2011/2012. საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2011/2012, 2012/2013. საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2008/2009 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ როინ კვასხვაძე "ზესტაფონს" დაემშვიდობა[მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 10 იანვარი, 2014. ↑ როინ კვასხვაძე კვიპროსულ "ოთელოსში" გადადის დაარქივებული 2014-07-04 საიტზე Wayback Machine. , საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 24 ივნისი, 2014.
კახაბერ მეშველიანი

კახაბერ მეშველიანი (დ. 17 აპრილი, 1992, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზესტაფონის“ მეკარე. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2010/2011, 2011/2012. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2013/2014 საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2011/2012 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2011/2012, 2012/2013. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური) პროფილი ზესტაფონის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. (ქართული ენა)
საბა ლომია

საბა ლომია (დ. 7 ივლისი, 1990, სენაკი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2010/2011, 2011/2012. საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2011/2012, 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2011/2012 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ფირნი

ფირნი (გერმ. Firn < ძვ. ზემო გერმ. firni — შარშანდელი, ძველი) — მარცვლოვანი ყინული, რომელიც წარმოიშობა თოვლის გადაკრისტალებისა და მისი დნობით წარმოქმნილი წყლის თოვლის ფენებში ჩაჟონვით და ჩაყინვით, წყლის ორთქლის გადაკრისტალებისა და სუბლიმაციის შედეგად. თოვლის ზედა ფენების სიმძიმით ფირნი თანდათან გარდაიქმნება ყინულად. ფირნი წარმოიქმნება მთიან მხარეებში, თოვლის მიჯნის ზემოთ, და პოლარულ ქვეყნებში, სადაც ატმოსფერული ნალექები უმთავრესად თოვლის სახით მოდის და ზაფხულის განმავლობაში გადნობას ვერ ასწრებს. ფირნის სიმკვრივე 450-იდან 800 კგ/მ³-მდე მერყეობს. თოვლი ფირნად გადაიქცევა მზის რადიაციის, ლეღმის, წყლის ორთქლის გადაკრისტალებისა და სუბლიმაციის შედეგად. ფირნსა და ყინულს გააჩნიათ სხვადასხვა კრისტალური სტრუქტურა, მარცვლების ორიენტირი და ზომები. განასხვავებენ ინფილტრაციულ ფირნს, რომელიც წარმოიქმნება თოვლში წყლის განმეორებითი გაყინვის შედეგად, რომელსაც თან სდევს ჩამოწოლა და გადაკრისტალება, რეჟელაციური ფირნი, რომელიც ყალიბდება დამრგვალების, კრებსითი გადაკრისტალებისა და ჩამოწოლის შედეგად და რეკრისტალიზაციური ფირნი, რომელიც თავის მხრივ, თოვლის მეტამორფიზმის შედეგად ყალიბდება თხევადი წყლის მონაწილეობის გარეშე. ინფილტრაციული ფირნი ჩვეულებრივ გვხვდება მთის მყინვარების ფირნულ აუზებში (20–30 მ-მდე), რეჟელაციური და რეკრისტალიზაციური ფირნი ყინულსაფრების ზედა ჰორიზონტებში. სიდიდის მიხედვით გამოიყოფა წვრილმარცვლოვანი (მარცვლების დიამეტრი 1 მმ), საშუალომარცვლოვანი (მარცვლების დიამეტრი 1-3 მმ) და მსხვილმარცვლოვანი (მარცვლების დიამეტრი 3 მმ და მეტი) ფირნი. ფირნი გროვდება ფირნის აუზში — მყინვარულ ცირკში და აწარმოებს მყინვარის კვებას. აღსანიშნავია, რომ ანტარქტიდაში ფირნის სისქე 100 მ-მდეა. ესკიმოსები ფირნისგან აშენებენ საცხოვრებლის უნიკალურ ტიპს — გუმბათისებრ ქოხს — იგლუს. Lliboutry L., Traité de glaciologie, v. 1–2, P., 1964–66. Калесник С. В., Очерки гляциологии, М., 1963. ↑ Firn | Encyclopedia Britannica ↑ გეომორფოლოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა ნეკერი, თბილისი, 1996. ↑ 3.0 3.1 Фирн | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-12-15. ციტირების თარიღი: 2021-01-27. ↑ 4.0 4.1 География. Современная иллюстрированная энциклопедия. — М.: 2006. ↑ На Обском море построили сотню иглу — смотрим на самые необычные. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-13. ციტირების თარიღი: 2021-01-27.
ხათუნა ჭიჭინაძე

ხათუნა (ანა) ჭიჭინაძე (დ. 14 იანვარი, 1901, ჭოლევი, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — გ. 4 მარტი, 1938, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, რეპრესირებული. დაიბადა შავი ქვის მრეწველ სიმონ ჭიჭინაძის ოჯახში. 1908–1918 წლებში სწავლობდა ქუთაისის წმინდა ნინოს სასწავლებელში, 1919 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 1923–1924 წლებში იყო აკაკი ფაღავას სტუდიის მსმენელი. 1924 წელს ჩაირიცხა რუსთაველის თეატრში. ითამაშა კოტე მარჯანიშვილისა და ალექსანდრე ახმეტელის დადგმულ პირველ პანტომიმაში. მოღვაწეობას სხვადასხვა თეატრებში აგრძელებდა 1937 წლამდე, დაპატიმრებამდე. ხათუნა ჭიჭინაძეს ბრალად ედებოდა ლავრენტი ბერიას წინააღმდეგ ტერორისტული აქტის მომზადება. დაპატიმრებიდან 6 თვის შემდეგ დანაშაული აღიარა. დახვრეტა მიუსაჯეს 1938 წლის 3 მარტს. სასჯელი შეასრულეს მეორე დღეს, 4 მარტს. რეაბილიტირებულია 1956 წლის 18 ივლისის ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ტრიბუნალის გადაწყვეტილებით. ხათუნა ჭიჭინაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბილწი ბიბლია

ბილწი ბიბლია (ინგლ. The Wicked Bible) — ბიბლიის 1631 წლის გამოცემა სამეფო მესტამბეების - რობერტ ბარკერისა და მარტინ ლუკასის მიერ. ასეთი სახელის მიზეზი გახდა გამომცემლების მიერ დაშვებული შეცდომა ათი მცნების ადგილას: ინგლისური სიტყვა „not“ გამოტოვებულია მეშვიდე მცნებაში. ანუ იმის მაგიერ რომ წერებულიყო: „Thou shalt not commit adultery“ (არ იმრუშო), ეწერა „Thou shalt commit adultery“ (იმრუშე) (იხ. სურათი), რაც მცნების საპირისპირო მნიშვნელობისაა. გამომცემლები დააჯარიმეს და გამომცემლის ლიცენზია ჩამოართვეს. უმრავლესობა უკვე გამოცემული ბიბლიისა დაწვეს. თუმცა რამდენიმე შემორჩენილია კოლექციონერთა ხელში. ↑ 1631 "Wicked Bible", Greatsite.com ↑ რიკ გეკოსკი (23 ნოემბერი, 2010). „The Wicked Bible: the perfect gift for collectors, but not for William and Kate“. „გარდიანი“. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ალუბლის ბუზი

ალუბლის ბუზი (ლათ. Rhagoletis cerasi) — მწერი ჭრელურების ოჯახისა. მბზინავი ყავისფერი ბუზი (თითქმის შავი), სიგრძით 3-6 მმ. გამჭვირვალე ფრთებზე გარდიგარდმო 4 მუქი ზოლი აქვს. მატლი უფეხოა, მოყვითალო-თეთრი, სიგრძე — 6 მმ-მდე. ალუბლის ბუზი ნაყოფის რბილობში დებს თითო კვერცხს (სულ 150-მდე). ჭუპრი ნიადაგში იზამთრებს. წელიწადში იძლევა ერთ (ზოგჯერ ორ) თაობას. მატლი იკვებება ალუბლის, ბლის, გარგარისა და სხვა ნაყოფით. ალუბლის ბუზი გავრცელებულია ევროპაში. საქართველოში ალუბლისა და ბლის კულტურების საშიში მავნებელია, განსაკუთრებით აზიანებს საგვიანო ჯიშებს (30-100%-ით). მწკრივთშორისებში ნიადაგის საშემოდგომო ხვნა და ხის შემობარვა. მოსავლის აღება შემჭიდროებულ ვადებში და ნაყოფის საგულდაგულო კრეფა. ხის დროული დამუშავება ინსექტიციდებით (ვიდრე ბუზი კვერცხს დადებდეს). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 337.
სირშა რონანი

სირშა რონანი (ინგლ. Saoirse Una Ronan; დ. 12 აპრილი 1994, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელ-ირლანდიელი მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ნომინაციები. სირშა რონანი დაიბადა ქალაქ ნიუ-იორკში, მონიკა და პოლ რონანების ოჯახში, რომლებიც იმ დროს ნიუ-იორკში სახლობდნენ. იგი ოჯახში ერთადერთი შვილია. ამჟამად განათლებას იღებს საშინაო სკოლაში და კარლოუს საგრაფოში ცხოვრობს. თავდაპირველად სირშა მონაწილეობას იღებდა სერიალებში, როგორებიცაა „კლინიკა“ და „დამტკიცება“. პირველი ყველაზე მნიშვნელოვანი როლი კინოში მიიღო 2007 წელს ჯო რაიტის ფილმში „მონანიება“. 2009 წელს გადაიღეს ფილმში „საყვარელი ძვლები“, სადაც ითამაშა 14 წლის მოზარდი გოგონას როლი, რომელიც მანიაკმა შეიტყუა განცალკევებულ ადგილას და შემდეგ მოკლა. 2010 წელს როლი მიიღო ფილმში „გზა შინისაკენ“, სადაც მისი პარტნიორები გადასაღებ მოედანზე გახდნენ ჰოლივუდის ვარსკვლავები კოლინ ფარელი და ედ ჰარისი. 2011 წელს ჯო რაიტმა გადაღებებზე კვლავ სირშა რონანი მიიწვია, ამჯერად ფილმისთვის „ჰანა: სრულყოფილი იარაღი“. სირშა რონანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში (ინგლისური) სირშა რონანი დაარქივებული 2011-07-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-23. ციტირების თარიღი: 2011-07-27. ↑ Peter Debruge. (4 October 2007) Saoirse Ronan. Variety. ციტირების თარიღი: 13 December 2008. ↑ Xan Brooks (23 January 2010). „Saoirse Ronan: A name to reckon with“. The Guardian (Interview). ციტატა: „'You actually say it ­'Sairsha'...But you can also say it ­Sersha, or Seersha – both are OK.'“ soft hyphen character არის |quote=-ში №22 პოზიციაზე (დახმარება) But see also the following ref for variant pronunciations. ↑ Bernadette McNulty (16 February 2010 [print version: 13 February]). „Saoirse Ronan interview for The Lovely Bones: Bafta-nominated Saoirse Ronan, 15, talks about her moving role in 'The Lovely Bones.' [print version: Girl with heaven in her eyes]“. The Daily Telegraph (Review). p. R9. ციტატა: „[S]he was named after a figure in a painting bought by her aunt from a Maze prisoner, which now hangs on her own bedroom wall. Saoirse (pronounced Sir-sha) is the Gaelic word for 'freedom'.“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) See also inogolo:pronunciation of Saoirse Ronan.
სოლომონ კვირკველია

სოლომონ (საბა) კვირკველია (დ. 6 თებერვალი, 1992, სამტრედია) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოსა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. 2014 წელს დასახელდა საქართველოს წლის ფეხბურთელად. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. იყო საქართველოს 19 და 21 წლამდე საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელი. 2013 წლიდან კი საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. რუსეთის პრემიერ ლიგაში კვირკველიას დებიუტი შედგა საფეხბურთო კლუბ „ტერეკთან“ 2011 წლის 22 ივლისს. განახლდა: 26 ივნისი, 2024 საქართველოს წლის ფეხბურთელი: 2014, 2017 ღირსების ორდენი: 2024 სოლომონ კვირკველია — უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე სოლომონ კვირკველია — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე სოლომონ კვირკველია — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე ↑ Game report by RFPL ↑ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ
თურქული დამწერლობა

თურქული ანბანი — ლათინურ ანბანზე აგებული ანბანი, რომელიც არის თურქული ენისთვის განკუთვნილი და შედგება 29 ასობგერისგან, რომელთაგან 8 ხმოვანია, ხოლო დანარჩენი თანხმოვანი. ყველა ასო განასახიერებს მხოლოდ ერთ ბგერას: იკითხება ისე , როგორც იწერება. ანბანი შემუშავდა მეოცე საუკუნეში. თურქული ენა
ალუბლის რინქიტი

ალუბლის რინქიტი (ლათ. Rhynchites auratus) — ხოჭო მილხვევიასებრთა ოჯახისა. მომწვანო-ჟოლოსფერი მწერი, სიგრძით 6-9 მმ. მატლი თეთრი, უფეხო, ყავისფერთავიანია. იმაგო და მატლი ნიადაგში იზამთრებს. ალუბლის რინქიტი გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ ციმბირში, კავკასიაში, შუა აზიასა და სხვა. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. ხოჭო აზიანებს ბლის, ალუბლის, გარგარის, ქლიავის, ნუშისა და სხვა კვირტებს, კოკრებს, ყვავილსა და ნასკვს, მატლი კი — ნაყოფს. ბრძოლის ღონისძიებანი: ხის დამუშავება ინსექტივიდებით. ხოჭოების ჩამობერტყვა საფენზე, ძირნაყარის შეგროვება, ხის შემობარვა. ბათიაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 337.
იოზეფ მენგელე

იოზეფ რუდოლფ მენგელე (გერმ. Josef Rudolf Mengele; დ. 16 მარტი, 1911 — გ. 7 თებერვალი, 1979) — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი და ექიმი ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკში. სისასტიკის გამო ცნობილია მეტსახელით „სიკვდილის ანგელოზი“ (გერმ. Todesengel). ვოლფგანგ გერჰარდი ჟოზე მენგელე ჰელმუტ გრეგორი ექიმი ფაუსტო რინდონი ს. ჯოსი ალვარეს ასპირაზუ შუცშტაფელის ნომერი: 317, 885 ნაცისტური პარტიის ნომერი: 5, 574, 974 პოზიციები შუცშტაფელში: ექიმი ოფიცერი, SS-ის სამედიცინო ინსპექცია (1940) ექიმი ოფიცერი, SS-ის მეხუთე სატანკო დივიზია „ვიკინგი“ (1941–1943) ექიმი ოფიცერი, ბატალიონი „Ost“, სს-ის მესამე დივიზია ტოტენკოფი (1943) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იოზეფ მენგელე Josef Mengele დაარქივებული 2011-06-23 საიტზე Wayback Machine. , About.com (ინგლისური) Josef Mengele, Find A Grave. (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118783262 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 5.0 5.1 Frankfurter Personenlexikon — 2014. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q39845173"></a> ↑ 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
გიორგი ყურულაშვილი

გიორგი ყურულაშვილი (დ. 1893, ჩხარი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 10 ივლისი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე, რეპრესირებული. დაიბადა ხელოსნის ოჯახში. სწავლობდა ჩხარის სამრევლო სკოლაში, რომელიც მალევე მიატოვა. 1905 წლიდან მუშაობდა შეგირდად ადგილობრივ სამკერვალო სახელოსნოში. 1909 წელს გადავიდა ტფილისში, სადაც გახდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი და აქტიურად ჩაება მის საქმიანობაში. ამის გამო რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს: 1910 წლის აპრილში მეტეხის ციხეში ჩასვეს, ხოლო 1914 წელს კი ჯერ ასტრახანის გუბერნიაში, ხოლო შემდეგ სარატოვში გადაასახლეს. 1917 წელს ის ისევ დააპატიმრეს და ამჯერად ვერხოლენსკის მაზრაში გადაასახლეს. ყურულაშვილი პატიმრობაშიც აგრძელებდა არალეგალური საქმიანობას. 1917 წლის ოქტომბრის ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ ის სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობებზე მუშაობდა სამარასა და ბაქოში, 20-იანი წლებიდან კი თბილისში. 1927 წლიდან მაღალი თანამდებობები ეკავა საქართველოს კომპარტიის ცეკაში, იყო მისი მდივანი, ბიუროს პრეზიდიუმის წევრი, საქართველოს სსრ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. გიორგი ყურულაშვილი 1937 წელს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციის, ტერორიზმის, მავნებლობისა და შპიონაჟის ბრალდებით. ყურულაშვილიც თავი დამნაშავედ სცნო და საქართველოს სსრ-ს უზენაესმა სასამართლომ 26 ივნისს დახვრეტა მიუსაჯა. განაჩენი აღასრულეს იმავე წლის 10 ივლისს. რეაბილიტირებულუია სსრკ უმაღლესი სასამართლოს 1957 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილებით. SOVLAB.GE დაარქივებული 2011-10-13 საიტზე Wayback Machine.
ინგლისის თასი 1873-74

ინგლისის თასი 1873-1874 არის მსოფლიოს მესსამე უძველესი საფეხბურთო ტურნირი. The FA Cup
ფიონი

ფიონი (გერმ. Föhn; ლათ. favonius – თბილი დასავლეთის ქარი) — თბილი, მშრალი და მძაფრი ქარი, რომელიც დროდადრო უბერავს მთებიდან ხეობებისაკენ. ფიონის დროს ჰაერის ტემპერატურა მნიშვნელოვნად და სწრაფად მაღლდება, ხოლო შეფარდებითი სინოტივე მკვეთრად ეცემა, ზოგჯერ 10-20%-მდეც. ფიონის დაწყების დროს შეიმჩნევა ტემპერატურის მკვეთრი და სწრაფი რყევა, ასევე ირყევა ტენიანობაც, როდესაც ხდება ფიონის თბილი ჰაერის შეჯახება ცივ ჰაერთან, რომლებიც ხეობებს ავსებენ. ფიონის სიმკვეთრე მიუთითებს ფიონური ნაკადის ძლიერ ტურბულენტურობაზე. ფიონი გრძელდება რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე, ზოგჯერ ხდება შეჩერება. ფიონები ალპებში უძველესი დროიდანაა ცნობილი. ფიონი ძალზე ხშირია დასავლეთ კავკასიონის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კალთებზე. ხშირად შეინიშნება ყირიმის ნახევარკუნძულზე, ალთაისა და შუა აზიის მთებში, იაკუტიაში, დასავლეთ გრენლანდიაში, კლდოვანი მთების აღმოსავლეთ კალთებზე და ასევე სხვა მრავალ მთათა სისტემაზე. ფიონი შეიძლება წარმოიქმნას ნებისმიერ მთათა სისტემაში, თუ ჰაერის საერთო ცირკულაციის დინება კვეთს ქედებს საკმაო სიმაღლეზე. ქარპირა მხარეებში ჰაერი ეშვება ქედებიდან, ხოლო წარმოქმნილი სივრცითი ჰაერის გათხელება მიისწრაფვის მაღლამდებარე ფენებზე. ფიონის დროს არსებული მაღალი ტემპერატურა განპირობებულია მისი ადიაბატური გათბობით. ტემპერატურის ვერტიკალური გრადიენტი თითქმის ყოველთვის მშრალადიაბატურზე ნაკლებია. ხანგრძლივი და ინტენსიური ფიონის შედეგად მიმდინარეობს მთებში თოვლის დნობა. ზაფხულის ფიონი მაღალი ტემპერატურისა და სიმშრალის ხარჯზე დამღუპველად მოქმედებს მცენარეულობაზე. ასე მაგ., დასავლეთ საქართველოში (ქუთაისი) არის შემთხვევები, სადაც ზაფხულის ფიონების დროს მიმდინარეობს ხეების ფოთლების ცვენა და მოწყვეტა. ფიონი ფიქსირდება ასევე არქტიკულ ჰაერში. ისლანდიაში ძლიერი ფიონების დროს ფიქსირდებოდა ჰაერის ტემპერატურის მატება თითქმის 30°C-ით (რამდენიმე საათის განმავლობაში). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფიონი Mountain waves and Downslope winds – Seite mit animierten Lehrmaterial (englisch, Audio) Felix Welzenbach: Einführung in die moderne thermodynamische und hydraulische Föhntheorie mit Abbildungen Föhn Vorhersage Schweiz დაარქივებული 2011-01-06 საიტზე Wayback Machine. Wie Föhn entsteht? Nicht so, wie Sie denken « Wetterblog Frank Wettert დაარქივებული 2015-09-22 საიტზე Wayback Machine. Bild Föhnmauer Satellitenfilm eines Nordföhns an den Alpen mit Staubewölkung დაარქივებული 2015-09-22 საიტზე Wayback Machine. Video von einer Foehn Lage in der Schweizer Alpen Dank Föhn: Die Alpen zum Greifen nah am Bayerwald (Sturmjäger Martin Zoidl) С. П. Хромов, М. А. Петросянц, Метеорология и климатология, МГУ. 2001.
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2007-2008

საქართველოს თასი 2007-2008 — საქართველოს თასის მეთვრამეტე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა „ზესტაფონი“, რომელმაც ფინალში თბილისის „ამერი“ დაამარცხა, ანგარიშით 2–1. პირველი შეხვედრები გაიმართა 2008 წლის 17, 18 და 19 თებერვალს, საპასუხო – 11 და 12 მარტს. პირველი შეხვედრები გაიმართა 2008 წლის 8 და 9 აპრილს, საპასუხო – 7 მაისს. უმაღლესი ლიგა 2007-2008 The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.