laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯეირანლი

ჯეირანლი (აზერ. Ceyranlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. Ceyranlı (as Dzheyranly) GEOnet სახელების სერვერზე
ჩინარლარი

ჩინარლარი (აზერ. Çinarlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. ჩინარლარი GEOnet სახელების სერვერზე
უილიამ ალფონსო მერილი

უილიამ ალფონსო მერილი (ინგლ. William Alphonso Murrill; დ. 13 ნოემბერი, 1869, ლინჩბერგი — გ. 25 დეკემბერი, 1957, გეინსვილი) — ამერიკელი ბოტანიკოსი და მიკოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი. ამერიკული მიკოლოგიური ჟურნალის, „Mycologia“-ს თანადამფუძნებელი და მისი პირველი რედაქტორი. ძირითად იკვლევდა ფირფიტოვანთა რიგისა და აბედოვანთა ოჯახის სოკოებს. საერთო ჯამში მერილმა აღწერა 1450-მდე ახალი სახეობის სოკო. ავტორია 500-მდე სამეცნიერო პუბლიკაციისა, მათ შორისაა: მიკოლოგიური და ბოტანიკური სტატიები და ჩანაწერები, მიმოხილვები, ბიოგრაფიები და პოპულარული სტატიები ბუნების ისტორიის შესახებ. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Murrill. Rogerson C. T., Samuels G. J. (1996). Mycology at the New York Botanical Garden, 1985-1995. Brittonia 48(3): 389-98. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „უილიამ ალფონსო მერილი“ ვიკისაწყობში. უილიამ ალფონსო მერილი — International Plant Names Index ↑ https://sciweb.nybg.org/science2/libr/finding_guide/murr3.asp.html ↑ Murrill. International Plant Names Index. ციტირების თარიღი: 14 თებერვალი, 2021.
როშკის ლოდები

როშკის ლოდები — ერატიკული ლოდები საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირაქეთა ხევსურეთში, სოფელ როშკის მიდამოებში, მდინარე ხევსურეთის არაგვის შენაკადის — აბუდელაურის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1850–1900 მ სიმაღლეზე. როშკის ორი უზარმაზარი ლოდი მიეკუთვნება მსოფლიოში უდუიდესი ერატიკული ლოდების რიცხვს. მათი განზომილებებია 19x5x7 და 22x13x10 (სიგრძე, სიგანე, სიმაღლე). ლოდები შედგება მაგმური ქანებისაგან — დიაბაზისაგან. მათგან შედარებით ხევსურთა სახლები სათამაშო ხუხულებივით გამოიყურება. სოფლის ზემოთ უფრო დიდი ლოდებიცაა: 22x20x8 და „გახლეჩილი ლოდი“ 25x10x11 მ. შედარებით ნაკლები სიდიდის, მაგრამ შთამბეჭდავი ერატიკული ლოდები დიდი რაოდენობითაა მიმოფანტული აბუდელაურის ხეობის უფრო მაღალ ნაწილებში და აგრეთვე როშკის ქვემოთაც — ხევსურეთის არაგვის ხეობაში. მათი გავრცელების ქვემო (სამხრული) ზღვარი თითქმის აღწევს მდინარე ორხევის შესართავს. მსხვილი ლოდოვანი მასალა ღელისვაკისა და ღულის მიდამოებშიც არის, ხეობის ფსკერიდან 200–250 მ სიმაღლეზე. ყველა ეს ლოდი ჩამოტანილია ჭაუხის მასივიდან — ხევსურების, მთიულებისა და მოხევეების ზეპირსიტყვიერებაში ხშირად ხსენებული კლდოვანი მთიდან, რომელიც ერთ-ერთი თავისი ბუნებრივი კოშკით ზღვის დონიდან 3940 მ სიმაღლეზეა აღმართული. ლოდები ჩამოზიდა ჭაუხის უდიდესმა პლეისტოცენურმა მყინვარმა. ამ მყინვარის ბოლო სოფელ ღელისვაკესთან მდებარეობდა ზღვის დონიდან 1450 სიმაღლეზე (ამჟამად ეს ადგილი აზევებულია 1650 მ სიმაღლემდე). როშკის ლოდებთან ყველაზე ახლომდებარე დასახლებული პუნქტია სოფელი როშკა. თბილისიდან როშკა დაშორებულია 119 კმ-ით; ხანგრძლივობა — 3 სთ; სოფელი როშკა — როშკის ლოდები — 1 კმ, ხანგრძლივობა — 10 წთ; (საფეხმავლო). ღამის გასათევად ყველაზე ოპტიმალური ვარიანტია როშკაში ან ბარისახოში დარჩენა. ↑ კობა ხარაძე. საქართველოს ბუნების ფენომენები, თბ., 2014 ↑ 2.0 2.1 „საქართველოს სსრ წითელი წიგნი“, გამომცემლობა «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1982. ↑ როშკის ლოდების ბუნების ძეგლი
ზემო ერმანის ლოდი

ზემო ერმანის ლოდი — ერატიკული ლოდები საქართველოში, ნასოფლარ ზემო ერმანთან. მდებარეობს მდინარე ლიახვის მარცხენა მდგენელის — ერმანისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 2300 მ სიმაღლეზე. ძველი მყინვარის მიერ ყელის ვულკანური ზეგნის კიდიდან, ხარულის ქედზე გადმოვლით ჩამოტანილ ლოდებს წარმოადგენს. განზომილებები 9x6x4,5 მ. შედგება ეფუზიური ქანისაგან, რომელსაც მუქი მოწითალო ფერი აქვს. მოწმობს ყელის ზეგნის პლეისტოცენური მყინვარის მიერ ხარულის ქედის გადალახვას. ფერდობზე ყელის ზეგნიდან სხვა დიდი ლოდებიცაა ჩამოტანილი. მისასვლელი გზა მიდის ცხინვალ-ედის-ერმანის საავტომობილო გზით სოფელ შუა ერმანში, შემდეგ ბილიკით ზემო ერმანის ნასოფლარამდე. ↑ კობა ხარაძე. საქართველოს ბუნების ფენომენები, თბ., 2014 ↑ „საქართველოს სსრ წითელი წიგნი“, გამომცემლობა «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1982.
Ordnung muss sein

წესრიგი უნდა იყოს (გერმ. Ordnung muss sein ან (კლასიკური დაწერით) გერმ. Ordnung muß sein) — გერმანული გამოთქმა, რომელიც ხშირად მიიჩნევა გერმანიის კულტურის დამახასიათებელ ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან კლიშედ. ფრანც ფონ პაპენმა 1932 წელს აღწერა ეს ფრაზა როგორც ფრიდრიხ II დიდის „კლასიკური გამოთქმა“. 1930 წლიდან, მას შემდეგ, რაც პაულ ფონ ჰინდენბურგიმა ეს ფრაზა საკუთარ დევიზად გამოიყენა, გამოთქმა საყოველთაოდ ცნობილი გახდა. ფრაზის ადრინდელი, გრძელი ვერსია, რომელიც შემონახულია გერმანული ანდაზების XIX საუკუნის კრებულში, თავდაპირველად იყო ველერიზმი: გერმ. Ordnung muß sein, sagte Hans, da brachten sie ihn ins Spinnhaus („წესრიგი უნდა იყო - თქვა ჰანსმა როდესაც მას ციხეში მიათრევდნენ“). წესრიგი უნდა იყოს გამოთქმასთან დაკავშირებულია ასევე მეორე გერმანული გამოთქმა - გერმ. Ordnung ist das halbe Leben, „წესრიგი ცხოვრების ნახევარია“, რომელსაც მოყვება იუმორისტული გაგრძელება გერმ. und Unordnung die andere Hälfte („უწესრიგობა კი მეორე ნახევარი“). გამოთქმის თანამედროვე მნიშვნელობა სახეცვლილია მის პირვანდელ მნიშვნელობასთან შედარებით. გამოთქმა პირველად გამოიყენა მარტინ ლუთერმა. ლუთერის ვერსიის მიხედვით Ordnung muss sein unter den Leuten („ხალხთა შორის წესრიგი უნდა იყოს“). ↑ Tomalin, Barry (2006). Germany - Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture. Kuperard, გვ. 37. ISBN 978-1-85733-306-0.  ↑ Dodd, William J. (2007). Jedes Wort wandelt die Welt: Dolf Sternbergers politische Sprachkritik (de). Wallstein, გვ. 143. ISBN 978-3-8353-0230-3.  ↑ Graudenz, John (9 November 1930). „GERMAN PILOTS COURSE IS A LONG, HARD GRIND; Work at Transport School From Which von Gronan Flew Is Arduous--25 in 1,000 Applicants Get In“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 7 December 2011. ↑ 4.0 4.1 Simrock, Karl (1846). Die deutschen Sprichwörter (de). Frankfurt am Main: H. L. Brönner, გვ. 361f.  ↑ Sagittarius, Johann Christfried (1664). Haupt-Register über Herrn D. Mart. Lutheri Seel. Gesampte Teutsche Schrifften. Fürstl. Sächsischer Off., გვ. 936.
მხატვრული ტანვარჯიში

მხატვრული ტანვარჯიში — სპორტის სახეობა, სადაც ტანმოვარჯიშეები კვადრატულ ხალიჩაზე გამოდიან შემდეგი აღჭურვილობით: რგოლით, ბურთით, გურზით, ლენტითა და სახტუნაოთი. აერთიანებს სპორტული ტანვარჯიშის, აკრობატიკისა და ქორეოგრაფიის ელემენტებს, საგნით და უსაგნოდ ვარჯიშთა კომპლექსს. ავითარებს მოქნილობას, მოძრაობის კოორდინაციასა და პლასტიკას, სხეულის ფლობის უნარს, ხელს უწყობს საერთო ფიზიკურ მომზადებას, ესთეტიკურ აღზრდას. ↑ FIG – Discipline. www.gymnastics.sport. Retrieved 2019-12-24.
ჩირახი

ჩირახი (აზერ. Çirax) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. ჩირახი GEOnet სახელების სერვერზე
პეჩორის დაბლობი

პეჩორის დაბლობი — დაბლობი რუსეთის ევროპული ნაწილის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში; კომის რესპუბლიკასა და ნენთა ავტონიმიურ ოკრუგში, მდინარე პეჩორის აუზში. მდებარეობს ტიმანის ჭიუხსა (ეკვრის დასავლეთიდან და სამხრეთიდან) და ურალის მთათა სისტემას შორის (აღმოსავლეთიდან). ფართობი დაახლოებით 300 კმ². ჭარბობს სუსტტალღოვანი ვაკის რელიეფი; აგებულია ფლუვიოგლაციალური ქვიშებითა და ტბიური თიხებით; ვხვდებით მცირე ზომის მორენული ბორცვები და სერები. ბრტყელი წყალგამყოფები (253 მეტრამდე) სუსტადაა დრენირებული და დაკავებულია სფაგნუმიანი ჭაობებით. მრავალი ტბაა. სანაპიროს გასწვრივ 30 კმ-ზე ზოლადაა გადაჭიმული ზღვიური ტერასები. ჰავა მკაცრი კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა –19 °C. თოვლის საფარი (სეზონის ბოლოს 90 სმ-მდეა) რჩება წელიწადში 6–7 თვის განმავლობაში. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 15°C. ჩრდილოეთ ნაწილში გამოყოფენ ბოლშეზემელსკაია, მალოზემელსკაიას და ტიმანის ტუნდრებს. სამხრეთით, მდინარე პეჩორის შუა და ზემო დინების ფარგლებში, განვითარებულია ტყის ლანდშაფტი, რომელიც წარმოდგენილია თხელი დაჭაობებული მუქწიწვოვანი ტყით. დაბლობზე შექმნილია პეჩორა-ილიჩის ნაკრძალი. ცნობილია ქვანახშირის (პეჩორის ქვანახშირის აუზი), ბუნებრივი აირისა და ნავთობის (ტიმან-პეჩორის პროვინცია), მიწისქვეშა წყლების და სხვა საბადოები. ↑ Печорская низменность // Большая российская энциклопедия. т. 26. — М., 2014. — стр. 156.
თითისტარა კოლიბია

თითისტარა კოლიბია (ლათ. Gymnopus fusipes) — გიმნოპუსის გვარის სოკო ომფალოტისებრთა ოჯახისა. საჭმელი სოკოა. იჭმევა მხოლოდ ნორჩობაში, მხოლოდ ქუდი. ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, იზრდება ფოთლოვან ტყეებში, ზაფხულ-შემოდგომით. სოკო პირველად 1793 წელს აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა როგორც Agaricus fusipes. სამეცნიერო სინონიმები: Agaricus crassipes Schaeff. 1774 basionym Agaricus fusipes Bull. 1783 Collybia fusipes (Bull.:Fr.) Quel. 1872 Collybia contorta (Bull.) Raithelh. 1979 სოკოს ქუდის დიამეტრი — 4-8 სმ, ნორჩობაში ამოზნექილი, შემდეგ შედარებით ბრტყელი, ხშირად არათანაბარი ფორმის. ახასიათებს ბორცვაკი. წითელ-ყავისფერია, მოგვიანებით უფრო ღია. რბილობი — მოთეთრო, ხორციანი, ღია ფერის ბოჭკოებით, უხეში. ფეხის სიგრძე 15 სანტიმეტრამდე აღწევს, სისქეში — 1-2 სმ, ქუდისფერია, ძირში მუქი ფერის, თითისტარისებრი, ძირისკენ დაწვრილებული და ფესვისებურად წაგრძელებული, დაგრეხილი, ხრტილოვანი, სიგრძივ ქერცლოვან-ხორკლებიანი. ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ჯერ შეზრდილია, შემდეგ თავისუფალი, მეჩხერი, განიერი, თეთრიდან კრემისფერამდე, ზედაპირი დაფარულია ჟანგისფერ-მოვარდისფრო ლაქებით. სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — 5×3,5 მკმ, ფართოოვალური. საპროტროფია ან პარაზიტი, რომელიც იწვევს მუხის ხის ფესვის ლპობას. იზრდება დიდ ჯგუფებად, ჯირკებზე, ხის ტანზე და ბებერი ფოთლოვანი ხეების ფესვებზე, ხშირად მუხასა და წიფელზე, იშვიათად წიწვოვან ტყეებში. ფართოდაა გავრცელებული ევროპის ფოთლოვან ტყეებში. სეზონი — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. Entoloma rhodopolium Marasmiellus confluens Gymnopus dryophilus Gymnopus erythropus Gymnopus impudicus Rhodocollybia butyracea Lyophyllum decastes Rhodocollybia fodiens Rhodocollybia maculata Rhodocollybia prolixa საჭმელი სოკოა. საჭმელად გამოიყენება მხოლოდ ნორჩი, ახალი და დამჟუჟებული, მხოლოდ ქუდი. ზრდასრული ან გადაბერებული სოკოები ნაყოფსხეულში იგროვებენ დიდი რაოდენობით მავნე ბაქტერიებს, რომლებიც იწვევენ საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას. Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 111. — ISBN 5-17-020333-0. Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: „Урожай“, 1993. — С. 87. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9. Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 50. — ISBN 5-271-05827-1. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „თითისტარა კოლიბია“ ვიკისაწყობში. თითისტარა კოლიბია MycoBank-ზე (ინგლისური) თითისტარა კოლიბია Index Fungorum-ზე (ინგლისური) ↑ Jean Baptiste François Pierre Bulliard (1793). Herbier de la France (French). Paris: Bulliard, Didot, Debure, Belin.  ↑ ნახუცრიშვილი ივ., საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. არჩ. ღიბრაძე, თბ.: „ბუნება პრინტი“ და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 109, ISBN 99940-856-1-1. ↑ (2008) Funga Nordica Agaricoid, boletoid and cyphelloid genera. Copenhagen: Nordsvamp, გვ. 297. ISBN 978-87-983961-3-0.  ↑ Toxicitate prin bacterii ↑ Naturführer ↑ Giftpilzliste. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-02. ციტირების თარიღი: 2021-02-14.
არვადი

არვადი — ძველი კუნძულოვანი ქალაქ-სახელმწიფო ჩრდილოეთ ფინიკიაში. პირველად იხსენიება ძვ. წ. XV საუკუნის ეგვიპტურ წყაროებში. ძვ. წ. XIV საუკუნეში განთქმული იყო ფლოტით. ჰქონდა კავშირი ხეთებთან და მტრული დამოკიდებულება ეგვიპტესთან. ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში ემორჩილებოდა ასურეთს. ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლოდან დაიმორჩლა ბაბილონმა. ძვ. წ. V სუაკუნიდან არვადში იჭრებოდა მონეტა. აქემენიანთა იმპერიაში სარგებლობდა ავტონომიით. ძვ. წ. 332 წელს მიემხრო ალექსანდრე მაკედონელს. ელინისტურ-რომაულ პერიოდში, ძვ. წ. 259 წლიდან სარგებლობდა თვითმმართველობის უფლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562.
სემიუელ ფრედერიკ გრეი

სემიუელ ფრედერიკ გრეი (ინგლ. Samuel Frederick Gray; დ. 10 დეკემბერი, 1766, ლონდონი — გ 12 აპრილი, 1828, იქვე) — ბრიტანელი ქიმიკოსი, ფარმაკოლოგი, ბოტანიკოსი და მიკოლოგი. ზოოლოგების, ჯონ ედვარდ გრეისა და ჯორჯ რობერტ გრეის მამა. გრეიმ დატოვა უამრავი ნაშრომი ბოტანიკასა და ფარმაკოლოგიაში (ზოგიერთი ჯონ ედვარდთან თანაავტორობით), კერძოდ, „A natural arrangement of British plants“ (1821) — ერთ-ერთი პირველი ინგლისურენოვანი ნაშრომი, დაფუძნებული ჟიუსიეს კლასიფიკაციაზე. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Gray. Gray, Samuel Frederick (1821). A natural arrangement of British plants: according to their relations to each other as pointed out by Jussieu, De Candolle, Brown, &c. 2 vols.. London: Baldwin, Cradock, and Joy.  Janet Brown. Oxford Dictionary of National Biography. London.  ↑ Gray. International Plant Names Index. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2021.
არვიდა

არვიდა — კანადის ქალაქ საგენეის უბანი. მდებარეობს მდინარე საგენეის ნაპირზე. დაარსდა 1927 წელს ალუმინის საწარმოს ბაზაზე, როგორც კომპანიის ქალაქი. მისი სახელი მომდინარეობს ალუმინის მწარმოებელი კომპანიის მფლობელის, არტურ ვინინგ დეივისის სახელიდან. ალუმინის წარმოება მოქმედებდა მდინარე საგენეიზე მდებარე შიფშოს მძლავრი ჰიდროელექტროსადგურის ელექტროენერგიის ბაზაზე. მეორე მსოფლიო ომისა და ცივი ომის დროს არვიდა იყო დასავლურ სამყაროში ალუმინის ყველაზე მსხვილი მწარმოებელი და ასაქმებდა 7500-მდე ადამიანს 1975 წელს არვიდა შეუერთდა ქალაქ ჟონკერს, ხოლო 2002 წელს ჟონკერი გახდა ქალაქ საგენეის ნაწილი. 2005 წლიდან დაიწყო ალუმინის ქარხნის დახურვის პროცესი. ↑ Peritz, Ingrid, "Saguenay 'utopia' dreaming big again", The Globe and Mail, 13 November 2010, p. A31
არზამასი (ლიტერატურული წრე)

არზამასი — ლიტერატურული წრე რუსეთის იმპერიაში, სანქტ-პეტერბურგში 1815-1818 წლებში. წრის დასახლებეა გაჩნდა დ. ბლუდოვის სატირის „მოჩვენება არზამასის სამიკიტნოში“ გამო. „არზამასის“ წევრები იყვნენ ვ. ჟუკოვსკი, კ. ბატიუშკოვი, პ. ვიაზემსკი, ა. პუშკინი. „არზამასი“ იყო ნ. კარამზინის რეფორმის მომხრე, ებრძოდა კონსერვატიულ ლიტერატურულ საზოგადოებას „რუსული სიტყვის მოყვარულთა საუბარს“, „არზამასი“ მოითხოვდა ლიტერატურული ენის ცოცხალ მეტყველებასთან დაახლოებას, პოეზიაში ახალი ჟანრების შემოტანას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562. არზამასი (ლიტერატურული წრე) — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) არზამასი (ლიტერატურული წრე) — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
არზამასის ფერწერის სკოლა

არზამასის ფერწერის სკოლა — პირველი პროვინციული კერძო სამხატვრო სკოლა რუსეთის იმპერიაში. მოქმედებდა 1802-1862 წლებში. დააარსა ა. სტუპინმა ქალაქ არზამასში და 1861 წლამდე ხელმძღვანელობდა მას. სკოლას მფარველობდა სანქტ-პეტერბურგის სამხატვრო აკადემია, რომელიც საუკეთესო მოსწავლეებს ყმების გამოკლებით აჯილდოებდა აკადემიაში სწავლის გაგრძელების უფლებით. სკოლის საუკეთესო წლები იყო 1830-იანი წლები. ის ხელს უწყობდა ჟანრული ფერწერის განვითარებას და ახლოს იდგა ვენეციანოვის სკოლასთან. არზამასის სკოლაში სწავლობდნენ ნ. ალექსეევი, ნ. რაჩკოვი, კ. მაკაროვი. რ. სტუპინი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562. არზამასის ფერწერის სკოლა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
არზევი

არზევი — ქალაქი ალჟირში, ორანის პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ხმელთაშუა ზღვის ნაწილას. არის ნავთობის და გაზის მრეწველობის ცენტრი, მოქმედებს ნავთობგადამამუშავებელი და თხევადი აირის ქარხნები. ქალაქის არის ნავთობ- და გაზსადენების ბოლო პუნქტი. არზევი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ერზურუმის ოპერაცია

ერზურუმის ოპერაცია — პირველი მსოფლიო ომის დროს კავკასიის ფრონტზე რუსეთის იმპერიის შეტევითი ოპერაცია ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ. რუსეთის არმია უტევდა 96 ათასი ქვეითის, 7 ათასი ცხენოსნის და 239 ქვემეხის შემადგენლობით. ოსმალეთის მე-3 არმია თავს იცავდა 57 ათასი ქვეითით, 4 ათასი ცხენოსნით და 100 ქვემეხით. ბრძოლა მიმდინარეობდა 1916 წლის 10 იანვრიდან 16 თებერვლამდე. ოპერაცია მიმდინარეობდა რუსეთის უპირატესობით და დასრულდა ციხე-ქალაქ ერზურუმის აღებით 16 თებერვალს. რუსებმა ხელთ იგდეს 8 ათასი ტყვე. ერზურუმის ოპერაციაში რუსეთის წარმატებამ განაპირობა გაერთიანებული სამეფოს და საფრანგეთის თანხმობა რუსეთთან ოსმალეთის აზიური ნაწილის გაყოფის შესახებ, რაც გაფორმდა საიქს-პიკოს შეთანხმებაში 1916 წლის მაისში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 563. ერზურუმის ოპერაცია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ანუშავან არზუმანიანი

ანუშავან არზუმანიანი (დ. 14 თებერვალი, 1904 — გ. 18 ივლისი, 1965) — საბჭოთა ეკონომისტი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1962). 1936 წელს დაამთავრა წითელი პროფესურის ინსტიტუტი. 1937 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას. 1956 წლიდან იყო სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის მსოფლიო ეკონომიკის და საერთაშორისო ურთიერთობათა ინსტიტუტის დირექტორი. 1962 წლიდან აკადემიკოსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 563. ანუშავან არზუმანიანი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ართვინ-ბოლნისის ბელტი

ართვინ-ბოლნისის ბელტი — გეოტექტონიკური ერთეული მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილსა და სამხრეთ კავკასიაში, მოიცავს საქართველოს ტერიტორიის ნაწილსაც. ვრცელდება ართვინიდან მარნეულამდე. გამოყო პ. გამყრელიძემ 1964 წელს. ართვინის და ქცია-ხრამის უბნებზე ძველი კრიტალური და მეტამორფული სუბსტრატია გაშიშვლებული. საქართველოს ფარგლებში იყოფა ჯავახეთისა და ბოლნისის ზონებად. ჯავახეთის ზონა აგებულია ნეოგენური და მეოთხეული კონტინენტური წარმონაქმნებით და ლავებით. დადასტურებულია ამ წარმონაქმნების ქვეშ ცარცული და პალეოგენური ნალექების არსებობა. ჩიქოვანი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 563.
ტანგი ნიანზუ

ნიანზუ ტანგი-ოსტინ კუასი (ფრანგ. Nianzou Tanguy-Austin Kouassi; დ. 7 ივნისი, 2002) — ფრანგი ფეხბურთელი. „სევილიას“ ცენტრალური მცველი. ნათამაშები აქვს საფრანგეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებებში. ტანგი ნიანზუ — Soccerway
ჩოლყუშჩუ

ჩოლყუშჩუ (აზერ. Çölquşçu) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. Çölquşçu (as Çöl Quşçu) GEOnet სახელების სერვერზე
ჩოვურარი

ჩოვურარი (აზერ. Çovurar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ჩუხურაზამი

ჩუხურაზამი (აზერ. Çuxurazəmi) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. Çuxurazəmi (as Çuxurəzəmi) GEOnet სახელების სერვერზე
დენის მასლოვი

დენის მასლოვი (დ. 1 აგვისტო, 1983) — უკრაინელი იურისტი, პოლიტიკოსი. არის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2020 წლის 16 ივნისიდან. არის პარტია „ხალხის მსახურის“ წევრი. chesno.org
დაღ-ბილიჯი

დაღ-ბილიჯი (აზერ. Dağ Bilici) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. დაღ-ბილიჯი GEOnet სახელების სერვერზე
დაშლიათაყი

დაშლიათაყი (აზერ. Daşlıyataq) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. დაშლიათაყი GEOnet სახელების სერვერზე
დაჰნა (შაბრანის რაიონი)

დაჰნა (აზერ. Dəhnə) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007.
დუზ-ბილიჯი

დუზ-ბილიჯი (აზერ. Düz Bilici) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. დუზ-ბილიჯი GEOnet სახელების სერვერზე
ამირხანლი (შაბრანის რაიონი)

ამირხანლი (აზერ. Əmirxanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007.
არაბლარი (შაბრანის რაიონი)

არაბლარი (აზერ. Ərəblər) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. არაბლარი GEOnet სახელების სერვერზე
გაჯი-ქარაჩაი

გაჯი-ქარაჩაი (აზერ. Gadzhi-Karachay) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. გაჯი-ქარაჩაი GEOnet სახელების სერვერზე
განდოვი (შაბრანის რაიონი)

განდოვი (აზერ. Gəndov) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. განდოვი GEOnet სახელების სერვერზე
გემიური (შაბრანის რაიონი)

გემიური (აზერ. Gömür) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. გემიური GEOnet სახელების სერვერზე
გიულაჰი

გიულაჰი (აზერ. Güləh) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. გიულაჰი GEOnet სახელების სერვერზე
გიუნაშლი (შაბრანის რაიონი)

გიუნაშლი (აზერ. Günəşli) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007.
გიულამლი

გიულამლი (აზერ. Gyulamli) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. გიულამლი GEOnet სახელების სერვერზე
ჰაჯიყარაყაშლი

ჰაჯიყარაყაშლი (აზერ. Hacıqaraqaşlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. ჰაჯიყარაყაშლი GEOnet სახელების სერვერზე
ჰაჯიისქანდარლი

ჰაჯიისქანდარლი (აზერ. Hacıqaraqaşlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. ჰაჯიისქანდარლი GEOnet სახელების სერვერზე
ჰიშქადარა (შაბრანის რაიონი)

ჰიშქადარა (აზერ. Hişkədərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I. Bakı: "Şərq-Qərb". 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.
იზმარა

იზმარა (აზერ. İzmara) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. „Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007. იზმარა GEOnet სახელების სერვერზე
ქახალი

ქახალი (აზერ. Kakhal) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. ქახალი GEOnet სახელების სერვერზე
ქაფანლი (შაბრანის რაიონი)

ქაფანლი (აზერ. Kapanly) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. ქაფანლი GEOnet სახელების სერვერზე
ყაფანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ყაფანლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ქაფანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში ყაფანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შამქორის რაიონში აშაღი-ყაფანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ტერტერის რაიონში იუხარი-ყაფანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ტერტერის რაიონში
ფრიდრიხ ფრანც III

ფრიდრიხ ფრანც III (გერმ. Friedrich Franz III.; დ. 19 მარტი, 1851, მეკლენბურგ-შვერინი, გერმანია ― გ. 10 აპრილი, 1897, კანი, საფრანგეთი) ― მეკლენბურგ-შვერინის დიდი ჰერცოგი 1883-1897 წლებში. დანიის დედოფალ ალექსანდრინას მამა, მეფე ფრედერიკ IX-ის პაპა და ნიდერლანდების დედოფალ იულიანას ბიძა. ფრიდრიხ ფრანცი დაიბადა 1851 წლის 19 მარტს შლოს ლუდვიგზლოსტში. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის დიდ ჰერცოგ ფრიდრიხ ფრანც II-ისა და მისი მეუღლის, დიდ ჰერცოგინია ავგუსტა როის ცუ კოისტრიცის პირველი შვილი. სახელი დაარქვეს დიდი პაპის, ფრიდრიხ ფრანც I-ის პატივსაცემად. 1885 წლის 15 აპრილს, მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი მეკლენბურგ-შვერინის ახალი დიდი ჰერცოგი ხდება ფრიდრიხ ფრანც III-ის სახელით. ადრეული ასაკიდანვე იგი ასთმითა და სუნთქვასთან დაკავშირებული პრობლემებით იტანჯებოდა. ამის გამო მას არ შეეძლო მისი მშობლიური ჩრდილოეთ გერმანიისათვის დამახასიათებელ ნესტიან ჰავაში მუდმივად ცხოვრება, რის გამოც ექიმთა რჩევით ხშირად დადიოდა სამოგზაუროდ სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვისპირეთში. ცნობილია ისიც, რომ იგი ცდილობდა დაემალა თავისი ჰომოსექსუალობა. ამ საიდუმლოს გამჟღავნებამაც მასზე ცუდად იმოქმედა. ფრიდრიხ ფრანც III გარდაიცვალა 1897 წლის 10 აპრილს საფრანგეთის ქალაქ კანში, 46 წლის ასაკში. მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა ― ხიდიდან გადახტა. თუმცაღა, სკანდალის თავიდან ასაცილებლად მისი ოჯახის წევრებმა გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად ასთმისაგან გაგუდვა გამოაცხადეს. მის შემდეგ ტახტი მისმა ძემ, ფრიდრიხ ფრანც IV-მ დაიკავა, რომელიც უკანასკნელი დიდი ჰერცოგი გახდა, რამეთუ 1918 წელს გერმანიაში მონარქია დაემხო. 1879 წლის 24 იანვარს ფრიდრიხ ფრანცმა სანქტ-პეტერბურგში ცოლად შეირთო დიდი მთავარი ანასტასია მიხაილოვნა რომანოვა, დიდ მთავარ მიხეილ ნიკოლაევიჩისა და პრინცესა სესილია ბადენელის ერთადერთი ასული, იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილი, ალექსანდრე II-ის ძმისწული და ალექსანდრე III-ის ბიძაშვილი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი: ალექსანდრინა (1879-1952), ცოლად გაჰყვა დანიის მეფე კრისტიან X-ს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე, ფრედერიკ IX; ფრიდრიხ ფრანც IV (1882-1945), მეკლენბურგ-შვერინის უკანასკნელი დიდი ჰერცოგი, ცოლად შეირთო პრინცესა ალექსანდრა ჰანოვერელი, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა; სესილია (1886-1954), ცოლად გაჰყვა გერმანიის იმპერატორ ვილჰელმ II-ის უფროს ძეს, კრონპრინც ვილჰელმს, რომელთანაც შეეძინა ექვსი შვილი. Per Nordenvall (1998). "Kungl. Maj:ts Orden". Kungliga Serafimerorden: 1748–1998 (in Swedish). Stockholm. ISBN 91-630-6744-7. Jørgen Pedersen (2009). Riddere af Elefantordenen, 1559–2009 (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p. 466. ISBN 978-87-7674-434-2. "The Grand Duke of Mecklenburg-Schwerin Shown to Have Committed Suicide" (PDF). New York Times. 1897-04-13. Retrieved 2007-10-23. Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg (1896), "Königliche Orden" p. 28
ქარაულხანა

ქარაულხანა (აზერ. Karaulkhana) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში. ქარაულხანა GEOnet სახელების სერვერზე