laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰოხოსტერვიცის ციხესიმაგრე

ჰოხოსტერვიცის ციხესიმაგრე (გერმ. Burg Hochosterwitz) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე კარინტიაში, ავსტრიის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობათაგანი. ციხესიმაგრე მდებარეობს დოლომიტის კლდეზე, 160 მ სიმაღლეზე, ქალაქ სანქტ-ფაიტიდან აღმოსავლეთით. მზიან ამინდში ციხესიმაგრის დანხვა შესაძლოა 30 კილომეტრიანი მანძილიდან. ციხესიმაგრის პირველი ხსენება გვხვდება 860 წელს., სახელით „ასტორვიცა“. ეს სახელწოდება სლავური წამოშობისაა და ამოდის კარანტანიის სლავური თავადაზნაურობის არსებობის ეპოქიდან. ციხესიმაგრეების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-11-11 საიტზე Wayback Machine. ჰოხოსტერვიცის ისტორია და არქიტექტურა საიტზე www.allcastles.ru
მეზიტისებრნი

მეზიტისებრნი (ლათ. Mesitornithidae) — ფრინველების ოჯახი მეზიტისნაირთა რიგისა. პატარა (25-26 სმ) ფრინველებია. გავრცელებული არიან მხოლოდ მადაგასკარის მშრალ ტყეებსა და ბუჩქნარში. ოჯახში 2 გვარია: მეზიტი, რომელსაც უფრო ხშირად მონიას უწოდებენ (1 სახეობა — მონია ლათ. Monias benshi) და მადაგასკარული ლაინა (2 სახეობა — Mesitornis variegatus, Mesitornis unicolor). ცუდად ფრენენ. დებენ 1-3 კვერცხს. ადრე მეზიტისებრთა ოჯახი გაერთიანებული იყო წეროსნაირთა რიგში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 545. ↑ მეზიტისებრნი (TSN 690732). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
C-Train

სი-ტრეინი (ინგლ. C-Train) — მსუბუქლიანდაგიანი ტრანსპორტის სახეობა კანადის ქ. კალგარში. დღეისათვის გააჩნია 3 ნაწილად გაყოფილი 2 ხაზი. საერთო სიგრძე — 44,8 კმ. კავშირებს კალგარის ჩრ.-აღ., ჩრ.-დას. და სამხრ. რაიონებს. იგეგმება, აგრეთვე, დას., სამხრ.-აღ. და ჩრ. მიმართულებით ხაზთა მშენებლობა. 2008 წლის მონაცემებით, სი-ტრეინს ყოველდღიურად 297 500 მგზავრი გადაჰყავს. მეტროპოლიტენების სია
რეიჩელ სამერსი

რეიჩელ სამერსი (აგრეთვე ცნობილია, როგორც რეიჩელ გრეი, მარველის გოგონა, ფენიქსი) — გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერგმირი. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯონ ბირნის მიერ. პირველად გამოჩნდა შემზარავი იქს-ადამიანების 141-ე ნომერში (1981 წლის იანვარი). მარველის გოგონა თანამშრომლობდა რამდენიმე გუნდთან, მათ შორის იქს-ადამიანებთან და ექსკალიბურთან. იგი იქს-ადამიანების ციკლოპისა და ჯინ გრეი-სამერსის ქალიშვილია ულმობელი, ანტიუტოპიური ალტერნატიული მომავლიდან. მისი ბიძები, ჰავოკი და ვულკანი, აგრეთვე მეტად ძლევამოსილი მუტანტები არიან. იგი ფლობს დედისეულ ტელეპათიასა და ტელეკინეზისს, ასევე ლეგენდარულ ფენიქსის ძალას. ალტერნატიულ რეალობაში რეიჩელ გრეი ჰიპერშტორმისა და დრიმ სამერსის დედაა. რეიჩელ სამერსი Marvel-ის სამყაროს ვიკიში
ნემენჩინე

ნემენჩინე (ლიეტ. Nemenčinė, პოლ. Niemenczyn) — ქალაქი ლიეტუვაში, ვილნიუსის მაზრაში, ნემენჩინეს სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვილნიუსიდან ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით 23 კმ.-ზე, ვილნიუს - შვენჩიონისის გზატკეცილზე; სარკინიგზო ხაზის ვილნიუს - დაუგავპილსის სადგურ ბეზდონისიდან 6 კმ.-ში; მდინარე ვილიას (ნერისი) მარჯვენა სანაპიროზე, მდინარე ნემენჩის სათავესთან. 1986 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 5,7 ათ. ადამიანს. მოგვიანებით კი შეადგინა - 5 885 ად. (2005 წლის მონაცემებით). Virtual Tour of Nemenčinė ↑ Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112626509"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12663462"></a>
პოეზიის დღე

„პოეზიის დღე“ — პოეზიის დღისადმი მიძღვნილი ერთდროული ქართული ლიტერატურული გაზეთი. გამოსცემდა საქართველოს მწერალთა კავშირის საბჭო თბილისში 1920–1925 წლებში 7 მაისს; 1927 და 1928 წლებში — 5 მაისს. საქართველოს მწერალთა კავშირისაგან გამოყოფილი „ახალი მწერლობის კავშირის“ საბჭო თბილისშივე 1922 და 1923 წლების 6 მაისს; აჭარის სახალხო განათლების კომისარიატის ხელეოვნების განყოფილების სალიტერატურო სექცია — ბათუმში 1921 და 1922 წლების 7 მაისს; მხატვრული მწერლობის ქუთაისის კავშირი ქუთაისში 1922 წლის 7 მაისს. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია. ავალიანი ლ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 118.
ვალენტინა ტერეშკოვა

ვალენტინა ვლადიმერის ასული ტერეშკოვა (რუს. Валентина Владимировна Терешкова; დ. 6 მარტი, 1937, სოფ. დიდი მასლენიკოვო, ტუტაევის რაიონი, იაროსლავლის ოლქი) — პირველი ქალი-კოსმონავტი, პოლკოვნიკ-ინჟინერი, საბჭოთა კავშირის გმირი (22 ივნისი, 1963). 1954 — 1960 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა ადგილას. კოსმონავტთა რაზმშია 1962 წლიდან. 1963 წლის 16—19 ივნისს ქალთა შორის პირველმა იფრინა კოსმოსში. ხომალდ „ვოსტოკ-6-ით“ ვალერი ბიკოვსკისთან ჯგუფური ფრენისას 48-ჯერ შემოუფრინა დედამიწას. 1969 წელს ტერეშკოვამ დაამთავრა ნ. ჟუროვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია. სსრკ VII—X მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საბჭოთა ქალთა კომიტეტის თავმჯდომარე (1968-1987), ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1969-). ქალთა მსოფლიო საბჭოს წევრი. სკკპ XXIV ყრილობაზე აირჩიეს სკკპ ცენტრალური კომიტეტის წევრად. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციისა და მრავალი უცხოური ორდენით. აქვს საპატიო წოდებები. მისი სახელი მიეკუთვნა მთვარის უკანა მხარის ერთ-ერთ კრატერს. 1982 წლამდე ანდრიან ნიკოლაევთან გაყრამდე ატარებდა ორმაგ გვარს ნიკოლაევა-ტერეშკოვას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 429. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვალენტინა ტერეშკოვა“ ვიკისაწყობში. ვალენტინა ტერეშკოვას ბიოგრაფია — ენციკლოპედია „კოსმონავტი“
პოიკილოთერმული ცხოველები

პოიკილოთერმული ცხოველები (ბერძ. ποικίλος — „განსხვავებული“, „ცვალებადი“ და θερμός — „სითბო“), ცივსისხლიანი ცხოველები — სხეულის ცვალებადი ტემპერატურის მქონე ცხოველები. მათი სხეულის ტემპერატურა 1–2 °C-ით აღემატება გარემოს ტემპერატურას ან მისი ტოლია. პოიკილოთერმული ცხოველებს განეკუთვნება ყველა უხერხემლო ცხოველი, ხოლო ხერხემლიანებიდან — თევზები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები. მრავალი პოიკილოთერმული ცხოველის ტემპერატურა იცვლება მზის სითბოს შთანთქმით ან კუნთების მუშაობით. მაგ., კელას სხეული ფრენისას, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა 4–8 °C-ია, 40 °C-მდე და მეტად ხურდება, მაგრამ ფრენის შეწყვეტისთანავე ტემპერატურაც სწრაფად ეცემა. როდესაც პოიკილოთერმული ცხოველების ტემპერატურა სცილდება ოპტიმალურ საზღვრებს, ისინი ირინდებიან ან კვდებიან. პოიკილოთერმული ცხოველების არასრულყოფილი თერმორეგულაცია აიხსნება ორგანიზაციის პრიმიტიული დონით, უპირველეს ყოვლისა, ნერვული სისტემის სუსტი განვითარებით ფრინველებთან და ძუძუმწოვრებთან შედარებით. ქაჯაია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 120.
მეზღვიასებრნი

მეზღვიასებრნი (Stercorariidae) — ფრინველთა ოჯახი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 გვარს: Stercorarius (3 სახეობა) და Catharacta (1 სახეობა). საქართველოში შავი ზღვის სანაპირო ზოლში იშვიათად გვხვდება მოკლეკუდა მეზღვია (Stercorarius parasiticus), როგორც შემომფრენი ფორმა. მეზღვიასებრნი ბინადრობს ტუნდრასა და ზღვების სანაპიროებზე. დედალი 2 კვერცხს დებს, ინკუბაცია გრძელდება 28-30 დღეს. იკვებებიან თევზებით, უხერხემლოებით, მღრღნელებით, კენკრით. ანადგურებენ სხვა ფრინველების ბუდეებსაც. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 547. Skua videos დაარქივებული 2016-04-11 საიტზე Wayback Machine.
მეთაფლიასებრნი

მეთაფლიასებრნი (ლათ. Indicatoridae) — ფრინველთა ოჯახი კოდალასნაირთა რიგისა. ოჯახში 17 სახეობაა. გავრცელებულია აფრიკაში (სამხრეთ საჰარიდან), ჰიმალაიში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. მეთაფლიასებრთა სხეულის სიგრძე 11-20 სმ. ბუდობრივი პარაზიტებია — დედალი, კვერცხს სხვა ფრინველის ბუდეში დებს. გამოჩეკილი მართვე სანისკარტე კბილით კლავს მასპინძლის მართვეებს და დაახლოებით 40 დღის შემდეგ ტოვებს ბუდეს. მეთაფლიასებრნი ბინადრობენ ტყეებსა და სავანებში. ხმაურითა და თავისებური ქცევით მიანიშნებენ პავიანებს, მაჩვ-მელოტას და ადამიანებს გარეული ფუტკრის სკებს. იკვებებიან მწერებით და მათი მატლებით, თაფლით, ცვილით, ჭამენ დაშლილ ფიჭებს. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 547. ↑ მეთაფლიასებრნი (TSN 178145). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
აპოკალიფსი (პერსონაჟი)

აპოკალიფსი (ინგ. Apocalypse) — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსებიდან და გრაფიკული ნოველებიდან. მისი დებიუტი 1980-იანი წლების შუაგულს შედგა კომიქსში იქს-ფაქტორი (ნაწ. 1, 1986-1991). შექმნილია ლუიზა სიმონსონისა და ჯექსონ გაისის მიერ. აპოკალიფსი მკითხველს გაეცნო, როგორც საუკუნეების-ხნის მუტანტი, რომელიც სოციალური დარვინიზმის ღირსეულთა გადარჩენის ფილოსოფიითაა შეპყრობილი. პერსონაჟი აღჭურვილია უმაღლესი-დონის ტექნოლოგიით, რაც საშუალებას აძლევს - გარდაქმნას ანგელოზი მის ერთ-ერთ მსახურად, აგრეთვე დააინფიციროს ციკლოპის ვაჟი ე.წ. ტექნო-ორგანული ვირუსით. თუმცაღა პერსონაჟი პირველად იქს-ფაქტორში გამოჩნდა, ცოცხალი მონოლითის უსახელო პარტნიორი (მარველის გრაფიკული ნოველის მე-17 (1985) ნომრიდან) გაიგივებულია შენიღბულ აპოკალიფსთან. სუპერბოროტმოქმედი მოსეს მაგნუმი, რომელიც ებრძოდა იქს-ადამიანებს 1970-იანი წლების მიწურულს, კლასიკური იქს-ადამიანების 25-ე ნომერში (ნაწ. 1, 1988 წლის სექტემბერი) აპოკალიფსის რჩეულად ევლინება მკითხველს. აპოკალიფსის ნამდვილი სახელი, ენ საბაჰ ნური, გამჟღავნდა კომიქსში იქს-ძალა #37 (ნაწ. 1, 1994 წლის აგვისტო). მასთან ერთად გაირკვა მის დაბადების ადგილი (ეგვიპტე) და ისიც, რომ აპოკალიფსის სუპერ-ტექნოლოგია უცხოპლანეტელთა ნახელავია. აპოკალიფსის წარმომავლობა ამტკიცებს, რომ იგი პირველი მუტანტია, 5,000 წლის წინ დაბადებული. 1995 წელს შეიქმნა იქს-ადამიანების ცნობილი ისტორია, სახელად აპოკალიფსის ჟამი. ესაა ალტერნატიული რეალობა, სადაც აპოკალიფსმა მსოფლიოს უდიდესი ნაწილი დაიპყრო. სწორედ ამ პარალელურმა განზომილებამ ჩაანაცვლა დროებით მარველის ძირითადი მსოფლიო. 2008 წელს აპოკალიფსმა დაიკავა მესამე ადგილი Marvel.com-ის უკანასკნელი ოთხი ათწლეულის ათ საუკეთესო სუპერბოროტმოქმედს შორის. 2009 წელს კი IGN-ის კომიქსების ყველა დროის 25 საუკეთესო ბოროტმოქმედის სიაში პერსონაჟი 24-ე პოზიციას დასჯერდა. აპოკალიფსი Marvel-ის სამყაროს ვიკიში
რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია (რუს. Русская православная церковь), ასევე ცნობილია, როგორც მოსკოვის საპატრიარქო (რუს. Московский патриархат) — ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესია, უკავია მე–5 ადგილი მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში. ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები მოსკოვის პატრიარქები რუსეთის საპატრიარქო რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია ↑ Russia. State.gov. ციტირების თარიღი: 2009-05-06.
პოლ სეზანი

პოლ სეზანი (ფრანგ. Paul Cézanne; დ. 19 იანვარი, 1839, ექს-ან-პროვანსი ― გ. 22 ოქტომბერი, 1906, იქვე) ― ფრანგი მხატვარი, რომელმაც იმპრესიონიზმიდან კუბიზმში გადასვლის დამაკავშირებელი ხიდის როლი შეასრულა. ითვლება რა თანამედროვე სახვითი ხელოვნების მამად, პოლ სეზანის ნამუშევრები გეომეტრიული კომპოზიციისა და ბალანსისკენ მისწრაფებას აღწერს. სეზანი მის ტილოებზე სამ-განზომილებიან გამოსახულებებს ფერთა გამისა და გეომეტრიული შტრიხების შერწყმით ქმნიდა. XIX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი მხატვარი და უდავოდ ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პიროვნება XX საუკუნის სახვითი ხელოვნების განვითარებაში, პოლ სეზანი ექს-ან-პროვანსში 1839 წლის 19 იანვარს დაიბადა. იქვე ამთავრებს სკოლას. 1859-61 წლებში ის იურისპრუდენციას სწავლობდა ექსში და ამავე დროს აგრძელებდა ხატვის გაკვეთილებს, მიჰყვებოდა რა სიყმაწვილის გატაცებას. მამის წინააღმდეგობის მიუხედავად, მან პროფესიად ხელოვნება აირჩია და ახლო მეგობარ ემილ ზოლასთან ერთად 1861 წელს პარიზში გაემგზავრა. დროთა განმავლობაში მამამისი დაჰყვა შვილის ნებას და შემდგომში მხარს უჭერდა მის არჩევანს. მოგვიანებით სეზანი მამისგან დიდ მემკვიდრეობას იღებს, რითაც მას კომფორტულად შეეძლო ცხოვრება და მხატვრობის გაგრძელება. პარიზში ის ხვდება კამილ პისაროსა და სხვა იმპრესიონისტებს. ისინი ხშირად ხატავდნენ ხოლმე ერთად და სეზანის მომდევნო წლების ნამუშევრებში პისაროს ძლიერი გავლენა შეიმჩნევა. პოსტიმპრესიონიზმი ყველაზე ძვირადღირებული ფერწერული ტილოები ავტოპორტრეტი, 1879–1882 ტყე, დაახ. 1902–1904 მობანავეები, 1898–1905 კვლავ ცხოვრება ვაშლებთან და ფორთოხლებთან, 1895–1900 მობანავე, 1885-1887 სახლი ნაპრალიანი კედლებით, 1892–1894 სეზანის სტუდია დაარქივებული 2012-11-06 საიტზე Wayback Machine. სეზანი ვებმუზეუმში ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ Huyghe R. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
საყლაპავი მილის დაცობა

საყლაპავი მილის დაცობა (ლათ. Opturatio Oesophagia) ჩვეულებრივ ხდება კარტოფილით, ჭარხლითა და სხვა უცხო სხეულებით. დაავადების სიმპტომები ჩნედება უეცრად, ცხოველი წყეტს საკვების მიღებას, წუხს, ხშირად აკეთებს ყლაპვით მოძრაობას, თავს წინ და ძირს სწევს. პირიდან გადმოდის ქაფიანი ნერწყვი, ვინაიდან ცხოველს უწყდება ცოხნა და ამობოყინება, მას უვითარდება ფაშვის ტიმპანია. მუცელზე ირტყამს უკანა კიდურებს. ჩნდება ქოშინი, გულმკერდის ტიპის სუნთქვა და ზოგჯერ ლორწოვანი გარსების ციანოზი. თუ დაცობა კისრის ნაწილშია, დათვალიერებით და პალპაციით მარცხენა მხარეს, საუღლე ვენის არხის არეში გარდა შესამჩნევი შემსივნების, შეიგრძნობა მკვრივი უცხო სხეული. საყლაპავი მილის გულმკერდის ნაწულის დაცობას ადგენენ ანდგენე ან ზონდის შეყვანით ან რენტგენული გამოკვლევით (საკონსტრანსტო მასის გამოყენებით). მიმართულია უცხო სხეულის სწრაფი ამოღებისაკენ, წინასწარ საყლაპავ მილში შეგვაქვს 150-200 გ. ვაზელინის ზეთი ან ლორწოვანი გამონახარში, ხოლო საყლაპავი მილის კრუნჩხვით შეკუმშვები უნდა მოვხსნათ გოგირდმჟავა-ატროპინის, პლატიფილინის კანქვეშ შეშხაპუნებით ან ვენაში ქლორანჰიდრირატის შეყვანით. ამის შემდეგ საჭიროა შევეცადოთ საყლაპავ მილში დაცობილი უცხო სხეული ამოვიღოთ ხახიდან, საუღლე ვენის ღარის არეში (ქვევიდან ზემო მიმართულებით )მასაჟით, თუ უცხო სხეულის ამოღება ხახიდა არ ხერხდება ან უცხო სხეული გჩერებული გულმკერდის ქვედა ნაწილში, იგი უნდა ჩავაგდოთ ფაშვში ზონდის საშუალებით. ცხოველზე მანიპულაციების (ხელისა და ზონდის შეყვანა) დაწყებამდე იგი კარგად უნდა დაფიქსირდეს და გაუკეთდეს პირსაღები. იმ შემთხვევაში თუ ჩატარებულმა ხერხებმა დადებითი შედეგი არ გამოიღო, მიმართავენ ოპერაციულ ჩარევას. იმი გამო, რომ ფაშვში განვითარებული მეტეორიზმი ქმნის ასფიქსის საშიშროებას, ფაშვს ხვრეტენ ტროაკარით და შიგ რამდენიმე საათით ტოვებენ ჰილზას.
სამება

სამება — ქრისტიანული ღვთისმეტყველების უმთავრესი დოგმატი, რომლის მიხედვით, ღმერთი ერთი თავისი არსებით, მაგრამ „სამგვამოვანია“ (სამპიროვანი, სამბუნებოვანია); მამა ღმერთი, ძე ღმერთი (ლოგოსი — „სიტყვა“ ) და სულიწმინდა; სამების წევრნი თანასწორნი და თანაარსებულნი არიან. ტერმინი „სამება“ ახალ აღთქმაში არ გვხვდება. იგი ჩნდება II საუკუნის მიწურულში (თეოფილე, ტერტულიანე), მოძღვრება სამების შესახებ განვითარდა III საუკუნეში (ორიგენე). კონცეფციამ ღვთაების „სამგვამოვნების“ შესახებ ქრისტიანულ ეკლესიაში მწვავე დისკუსია გამოიწვია (ე. წ. ტრინიტარული პაექრობანი). სამების დოგმატი შემუშავდა ნიკეის პირველ საეკლესიო (325) და კონსტანტინოპოლის პირველ საეკლესიო (381) კრებებზე. წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 711.
იურიდიული პირი

იურიდიული პირი — განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც თავისი ქონებით დამოუკიდებლად აგებს პასუხს და საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს, დებს გარიგებებს და შეუძლია სასამართლოში გამოვიდეს მოსარჩელედ და მოპასუხედ. თანამედროვე იურიდიული პირის წინამორბებად მიიჩნევა პირთა გაერთიანებას „universitas“, რომელიც შეიქმნა შუა საუკუნეებში — Ius Commune-ს ეპოქაში. Universitas მოძღვრების საფუძველია პირთა გაერთიანება. Universitas გამოცალკევებულია მისი წევრებისგან და შეიძლება მისი განხილვა ცალკე პირად, ანუ persona ficta-დ (ლათ. ფიქციური პირი) და არა პიროვნებად. ამის გამო, იგი დამოუკიდებელია წევრთა შეცვლისგან, აქვს საკუთარი ქონება და მოქმედებს თავისი ორგანოების მეშვეობით და შეუძლია ჰქონდეს საკუთარი წესდება. Universita-ს ჰქონდა საკუთარი წესდება (ლათ. Statuta). გაერთიანება ურთიერთობაში გამოდიოდა მისი წევრების, ფიზიკური პირების მეშვეობით, რომლებიც მას წარმოადგენდნენ საგარეო ურთიერთობაბში. ლადო ჭანტურია (1997). შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში. თბილისი: „სამართალი“.  საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი.  ↑ Ius Commune წარმოადგენს საერთო სამართალს კონტინენტურ ევროპაში ↑ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 24-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი ↑ ჭანტურია (1997), გვ. 205
მეკალოე ბატი

მეკალოე ბატი (Anser fabalis), ფრინველი ბატისნაირთა რიგისა. მეკალოე ბატის სხეული მასა 4,5 კგ. ბინადრობს აღმოსავლეთ გრენლანდიის, ევროპისა და აზიის ტუნდრის, ტყე-ტუნდრისა და ტაიგის ზონაში. ზამთარს ატარებენ ევროპის ხმელთაშუა ზღვისა და შავი ზღვის სანაპიროებზე, შუა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ბუდობს წყალსატევების ნაპირებზე, ბუდეს მიწაზე იკეთებს. იკვებება მცენარეთა მწვანე ნაწილებითა და კენკრით. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას. რ. ჟორდანია, ქსე, ტ. 6, გვ. 552, თბ., 1983
პოინტერი

პოინტერი (ინგლ. pointer < point — ნაბულის კეთება) — მოკლებეწვიანი მეძებარი ძაღლი. გამოყვანილია ინგლისში XVIII საუკუნეში ესპანური მეძებრისა და ინგლისური მელიის მადევრის — ფოქსჰაუნდის შეჯვარებით. საქართველოში გავრცელდა XIX საუკუნის ბოლოს. პოინტერის სიმაღლეა 63-65 სმ, აქვს სწორკუთხა თავი, დაკიდებული ყურები, წკეპლისებრი კუდი. ფერად შავი, ჩალისფერი ან ყავისფერია, გულსა და კიდურების ბოლოებზე თეთრი ლაქები აქვს. არის თეთრი პოინტერიც, რომელსაც ჩალისფერი, შავი და ყავისფერი ლაქები და წინწკლები აყრია. პოინტერი სწრაფია, ახასიათებს მახვილი ყნოსვა და ქანდაკებისებრი ნაბული. იყენებენ ჭაობის, ტყისა და ველის ფრინველზე სანადიროდ. საქართველოში დიდი პოპულარობით სარგებლობს. მონადირე ძაღლები სააკაძე გ.,ქსე, ტ. 8, გვ. 120, თბ., 1984
პოლემიკა

პოლემიკა — ძველი ქართული მწერლობის დარგი. მისი წარმოშობა დაკავშირებულია ქრისტიანული რელიგიის საბოლოო გამარჯვებიასთან. პოლემიკის მიზანი იყო არაქრისტიანული რელიგიათა და თვით ქრისტიანობის წიაღში წარმოშობილ მწვალებლურ მოძღვრებათა გაბათილება, მათი სიყალბის გამოაშკარავება და მართლმადიდებლური დოგმების დამტკიცება. ნათარგმნი (უმთავრესად ბერძნული ენიდან) პოლემიკური ლიტერატურა ძირითადად თავმოყრილია არსენ იყალთოელის მიერ XII საუკუნის I ნახევარში შედგენილ კრებულ „დოგმატიკონში“ და 1541 წელს გადაწერილი ხელნაწერში (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, S-312). სხვადასხვა ქართულ ხელნაწერში გვხვდება აგრეთვე გრიგოლ ნაზიანზელის, აპოლინარიოს ლაოდიკიელის, იოანე ოქროპირის, მაქსიმე აღმსარებლის, იოანე დამასკელისა და სხვათა პოლემიკური თხზულებების თარგმანებიც. ორიგინალური ქართული პოლემიკიდან მნიშვნელოვანია: არსენ I-ის (არსენ დიდი საფარელის) „განყოფისათჳს ქართლისა და სომხითისა“, ბაგრატ მუხრანბატონის „მოთხრობაჲ სჯულთა უღმრთოთა ისმაილიტთაჲ“, ბესარიონის (ბარათაშვილ-ორბელიშვილის) „გრდემლი“, ტიმოთე გაბაშვილის „გარდამოცემული ერთობისათჳს და სიყუარულისა წმიდათა ეკლესიათასა სარწმუნოებასა შინა ქრისტიანეთასა...“, ანტონ I კათოლიკოსის „მზამეტყველება“ და სხვა. კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960; გაბიძაშვილი ე., ქსე, ტ. 8, გვ. 124, თბ., 1984
პოლი...

პოლი... (<ბერძნ. polys — ბევრი, მრავალრიცხოვანი, ვრცელი) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი. ნიშნავს ბევრს, მაგ., პოლიგლოტი, პოლივიტამინი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 125.
სუსუ

სუსუ, სოსო (ფრანგ. Sousou) — გვინეის რესპუბლიკის სასაზღვრო რეგიონებში მცხოვრები ხალხი. რაოდენობა — დაახლოებით 3,5 მილიონი. სუსუ ენა შედის მანდე ენების სამხრეთულ ჯგუფში. უმრავლესობა მუსლიმანია. ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება და თევზჭერა. ლანსანა კონტე - გვინეის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1984 წლის 5 აპრილიდან 2008 წლის 22 დეკემბრამდე. (ინგლისური) Chronology for Susu in Guinea ↑ Susu estimated populace. ↑ Sierra Leone 2015 Population and Housing Census National Analytical Report. ციტირების თარიღი: 28 March 2020.
პოლიმორფიზმი (ქიმია)

პოლიმორფიზმი (ბერძნ. polymorphos — მრავალგვარი) — ზოგიერთი ნივთიერების უნარი არსებობდეს სხვადასხვა ატომური კრისტალური სტრუქტურით. ყოველ ასეთ მდგომარეობას (თერმოდინამიკური ფაზა) ეწოდება პოლიმორფული მოდიფიკაცია. მოდიფიკაციები აღინიშნება ბერძნული ასოებით; α, β, γ და ა. შ. პოლიმორფიზმი აღმოაჩინეს 1798 წელს, როდესაც დადგინდა, რომ CaCO3 არსებობს ორი მინერალის - კალციტისა და არაგონიტის სახით. პოლიმორფიზმი ახასიათებს მარტივ ნივთიერებებს (ალოტროპია), არაორგანულ და ორგანულ ნივთიერებებს, აგრეთვე თხევად კრისტალებს. ალოტროპია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პოლიმორფიზმი (ქიმია) "Small Molecule Crystallization" დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. ილინნოისის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის გვერდი. "SiC and Polytpism"
მეკარვიასებრნი

მეკარვიასებრნი (ლათ. Ptilonorthynchidae) — ფრინველების ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 23–35 სმ აღწევს. ოჯახში 20–22 სახეობაა. გვხვდება ავსტრალიაში, ახალ გვინეასა და ახლომდებარე კუნძულებზე. ბინადრობენ ტყეებსა და ბუჩქნარში. ბუდეს იკეთებენ ხეზე ან ბუჩქებში. გამრავლების პერიოდში მამლები ტოტებისაგან აშენებენ 2 მ-მდე სიმაღლის კონუსებს ან კარვებს, რომელთა შესასვლელს რთავენ კაშკაშა ან პრიალა საგნებით — ყვავილებით, ნაყოფებით, ნიჟარებით, ხოჭოებით და სხვა. დედლების სქესობრივი სიმწიფე და მათი გამრავლება მიმდინარეობს წვიმის სეზონის დასაწყისში, როდესაც ჩნდებიან მწერები — საკვები ბარტყებისათვის. დებენ 1–3 კვერცხს. მეკარვიასებრნი არ ერიდებიან ადამიანს და ფანჯრის რაფებიდან იტაცებენ ღილებსა და ფერადი ქსოვილის ნაჭრებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 552. ↑ მეკარვიასებრნი (TSN 179663). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ Borgia, Gerald (June 1986). „Sexual Selection in Bowerbirds“. Scientific American. 254 (6): 92–101. doi:10.1038/scientificamerican0686-92. JSTOR 24975977. ↑ 3.0 3.1 პროხოროვი ა. პ. (1970). „მეკარვიასებრნი“, დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია, მე-3 გამოცემა.
გაეროს მისია საქართველოში

გაეროს სადამკვირვებლო მისია საქართველოში (ინგლ. United Nations Observer Mission in Georgia, UNOMIG) გამოცხადდა გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ 1993 წლის აგვისტოში საქართველოსა და აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების შეიარაღებულ ძალებს შორის ზავის , ასევე აფხაზეთის ტერიტორიაზე დსთ-ს სამშვიდობო ძალების მინიტორინგისათვის. მისიას აქვს ოფისები თბილისსა და სოხუმში. მისია უშუალოდ გაეროს გენერალურ მდივანს ემორჩილება. მას ხელმძღვანელობს გაეროს სპეციალური წარმომადგენელი, ბელგიელი იოჰან ვერბეკე, რომელმაც ფრანგი დიპლომატი ჟან არნო შეცვალა. 2009 წლის თებერვლის მონაცემებით, მისია შედგება 146 მოსამსახურისგან, მათ შორის 134 სამხედრო დამკვირვებელი და 12 პოლიციელი. გარდა ამისა, მისიას ემსახურება 100 საერთაშორისო და 182 ადგილობრივი სამოქალაქო პირი, ასევე 1 მოხალისე. მისიაში წარმოდგენილია 26 ქვეყანა. პირველ ადგილზეა გერმანია და პაკისტანი (12 შტატი), შემდეგ იორდანია, სამხრეთ კორეა და შვეიცარია (8 შტატი). სამხედრო მეთაურია გენერალ-მაიორი ანწარ ჰუსეინი (ბანგლადეში). გაეროს მისიის ძირითადი ამოცანაა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულების კონტროლი. ჯავშანტრანსპორტიორებით ხდება ყოველდღიური პატრულირება დემილიტარიზებულ ზონაში. ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევები შეისწავლება ორივე მხარის შესაბამისი სურვილის შემთხვევაში. გაეროს მისია აკვირდება ასევე მოვლენებს ენგურის, გალის, ზუგდიდისა და კოდორის ხეობის მიდამოებში. გაეროს მისიის ფუნქციაში შედის დევნილებისათვის აფხაზეთში დაბრუნების ხელშეწყობა. გაეროს მისიას აქვს ადამიანის უფლებათა დაცვის ოფისი აფხაზეთში, რომელიც უშუალოდ ექვემდებარება გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლეს კომისარს. ოფისი თანამშრომლობს ეუთოს ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლეს კომისართან. გარდა ამისა, მისია ხელს უწყობს კონფლიქტის ზონაში ინფრასტრუქტურის აღდგენას. ჯამში განხორციელებულია ქუჩებისა და ხიდების აღდგენის 31 პროექტი. მისიის მუშაობის თავდაპირველი სამართლებრივი საფუძველი იყო 1993 წლის 24 აგვისტოს გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ მიღებული N858 რეზოლუცია. ამ რეზოლუციამ მისიას მისცა მოქმედებათა 6 თვიანი მანდატი. 88 კაცისგან შემდგარ მისიას ევალებოდა თვალყური ედევნებინა იმავე წლის 27 ივლისს გაფორმებული ზავის ხელშეკრულების შესრულებისთვის. რამდენიმე კვირაში აფხაზური მხარის მიერ შეთანხმების დარღვევისა და კონფლიქტის გამწვავების შემდგომ გაერომ 4 ნოემბერს 881-ე რეზოლუციით შეამცირა მისიის მოცულობა, 1994 წლის 31 იანვარს კი შეწყვიტა მისი მოქმედება, სანამ სამშვიდობო პროცესში რეალური პროგრესი არ გამოჩნდებოდა. იმავე წლის 22 დეკემბერს გაერომ კვლავ გაზარდა მისიის კონტინგენტი, ხოლო მანდატი 2004 წლამდე გაუგრძელა. რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ გაეროს მისიის მანდატი გაფარდოვა, მას მიენიჭა დამატებითი უფლებამოსილებები ექვსპუნქტიანი შეთანხმების ფარგლებში. გაეროს მისიის მანდატი გაგრძელდა 2009 წლის 15 თებერვლამდე, ხოლო შემდეგ 15 ივნისამდე. 2009 წლის 15 ივნისს გაეროს უშიშროების საბჭოში რუსეთმა ვეტო დაადო საქართველოში გაეროს სადამკვირვებლო მისიის მანდატის გაგრძელებას. მისიის ოფიციალური საიტი