laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გულნარა ბრეგვაძე

გულნარა ბრეგვაძე (დ. 4 აპრილი, 1940, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1964–1967 წლებში იყო ვირსალაძის სახელობის სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1967–1972 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1972–1981 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1989 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ინფექციურ დაავადებათა აქტუალურ პრობლემებს. 1968 წლის 26 სექტემბერს საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის შრატის ჰემოპოეზური აქტიობა ანკილოსტომიდოზის დროს დაიცვა.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 46 გულნარა ბრეგვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯუმბერ ბრეგვაძე

გულნარა ბრეგვაძე (დ. 19 აგვისტო, 1941, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1965–1966 წლებში იყო კასპის ქირურგ–ორდინატორი. 1966–1969 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის გულმკერდის ქირურგიის ლაბორატორიის უმცროსი, შემდეგ უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულ–სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიასა და მის ქირურგიულ მკურნალობას. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის ხელოვნური მიმოქცევის ზეგავლენა ზოგიერთ პათოლოგიურ პროცესზე და ფილტვების სტრუქტურაზე.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 47 ჯუმბერ ბრეგვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დარეჯან ბუაჩიძე

დარეჯან ბუაჩიძე (დ. 28 თებერვალი, 1921, ჭიათურა) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1942–1945 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კლინიკის ორდინატორი. 1944–1945 წლებში მუშაობდა ოფიცერთა №2459 უვადო ჰოსპიტალში, კაჭრეთში ქირურგად. 1957 წლიდან ქირურგიის ინსტიტუტის უმცროსი, შემდგომ უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი და მოგვიანებით ორდინატორი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის, პანკრეასის, ფარისებური ჯირკვლის პათოლოგიებს. 1960 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პანკრეასის გარესეკრეციის ფუნქციური ცვლილებები ობტურაციული სიყვითლის დროს.“ საპატიო ექიმის წოდება პანკრეასის ფუნქციური და მორფოლოგიური ცვლილებები ნაღვლის გზების ობტურაციის დროს თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964 გვ. 133 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 47 დარეჯან ბუაჩიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თინა ბულუსაშვილი

თინა ბულუსაშვილი (დ. 4 აპრილი, 1942, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1964–1967 წლებში იყო აკად. გრ. მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1968–1969 წლებში ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–მუშაკი. 1970–1990 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1990 წლიდან წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 65 სამეცნიერო ნაშრომის, თანაავტორია 4 პატენტური გამოგონების, სისხლის კონსერევაციის საკითხებზე. 1968 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ვერლჰოფის დაავადების კლინიკური მიმდევრობის თავისებურებები და მკურნალობა ბავშვთა ასაკში.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 48 თინა ბულუსაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ცაიტენვენდეს სიტყვა

ცაიტენვენდეს სიტყვა (გერმ. Zeitenwende, ჟამთაცვლა) — 2022 წლის 27 თებერვალს გერმანიის კანცლერის, ოლაფ შოლცის, მიერ ბუნდესტაგში წარმოთქმული სიტყვა 2022 წლის 24 თებერვალს რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრაზე საპასუხოდ. შოლცმა რუსეთის უკრაინაზე თავდასხმას უწოდა გერმ. Zeitenwende (ზუსტი ქართული თარგმანი - ჟამთაცვლა). შოლცის განცხადებით, აგრესიაზე საპაუსუხოდ გერმანიის მთავრობა 100 მილიარდი ევროს ფონდს სამხედრო ხარჯების მნიშვნელოვნად გასაზრდელად გამოიყენებდა. ამ სიტყვამ კარდინალურად შეცვალა გერმანიის მანამდე არსებული უაღრესად ფრთხილ თავდაცვის პოლიტიკას . ↑ The night everything changed: waiting for Russia’s invasion of Ukraine en (2022-11-17). ციტირების თარიღი: 2022-12-04
ლეოპოლდ ძაძამიძე

ლეოპოლდ ძაძამიძე (დ. 20 ნოემბერი, 1922, ზუგდიდი — გ. 15 დეკემბერი, 1966) — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი, პეიზაჟისტი. 1947 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ალექსანდრე ციმაკურიძის მოწაფე. შექმნილი აქვს პეიზაჟურ–ფერწერული ტილოები – სვანეთის, ბორჯომის ხეობის, კახეთის, ქუთაისის, ყაზბეგის სერიები, დაღესტნისა და ბალტიისპირეთის პეიზაჟები. მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები: „შემოდგომა“ (1960), „წისქვილთან“ (1960), „ყაზბეგ“ (1965), „მეგრული სამზადი სახლი“ (1961), „ზამთარი“ (1960), „ძველი ქუთაისი“ (1962) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 265. 1964 — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი. ლეოპოლდ ძაძამიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
უენსდეი

უენსდეი (ინგლ. Wednesday) — ამერიკული ფენტეზი-კომედიური სატელევიზიო სერიალი ჰორორის ელემენტებით, რომელიც დაფუძნებულია ადამსების ოჯახის წევრის, უენსდეი ადამსის, პერსონაჟზე. სერიალის შემქმნელებია ალფრედ გოფის და მაილზ მილარი. მთავარ როლებს ასრულებენ ჯენა ორტეგა ასრულებენ, კეტრინ ზეტა-ჯონსი, ლუის გუზმანი, ისააკ ორდონესი, გვენდოლინ კრისტი, რიკი ლინდჰომი, ჯეიმი მაკშეინი, ფრედ არმისენი და კრისტინა რიჩი . რვა ეპიზოდიდან ოთხის რეჟისორია ტიმ ბარტონი, რომელიც ასევე არის სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერი. სიუჟეტის ძირითადი ხაზი ვითარდება უენსდეი ადამსის პერსონაჟის გარშემო, რომელიც ცდილობს ამოხსნას ურჩხულის საიდუმლო საკუთარ სკოლაში. ბარტონისთვის უენსდეი არ არის ადამსების ოჯახის პირველი პროექტი. მისი სახელი უკავშირდება 1991 წლის ფილმს, რომლის გადაღებაზე მან უარი განაცხადა; ასევე ამავე სამყაროს გაუქმებულ ანიმაციურ ფილმს. 2020 წლის ოქტომბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბარტონი სატელევიზიო სერიალს იღებდა; მალევე დადასტურდა სერიალის რამდენიმე სეზონის გადაღების გადაწყვეტილება. გადაღებები რუმინეთში, პელეშის სასახლესა და სხვა ლოკაციებზე, 2021 წლის სექტემბრიდან 2022 წლის მარტამდე მიმდინარეობდა. უენსდეის პრემიერა შედგა 2022 წლის 16 ნოემბერს და Netflix-ზე 23 ნოემბერს გახდა ხელმისაწვდომი. სერიალმა კრიტიკოსების ზოგადად დადებითი შეფასებები მიიღო, რომლებმაც დადებითად შეაფასეს ორტეგას შესრულება, მაგრამ აკრიტიკებდნენ მას CW დრამებთან მსგავსების გამო. ↑ Fuge, Jonathan. (November 18, 2022) Wednesday Reviews Praise Jenna Ortega as the Titular Addams Family Member. ციტირების თარიღი: November 24, 2022
დიომიდე ანთაძე

დიომიდე ანთაძე (ა. დ. ნაკაშიძე (ფსევდონიმი); დ. 13 ოქტომბერი, 1904, ოზურგეთი — გ. 30 სექტემბერი, 1955) — ქართველი რეჟისორი და პედაგოგი. დაიბადა 1904 წლის 13 ოქტომბერს ოზურგეთში. სწავლობდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში. დაამთავრა ქიმიური ტექნიკუმი, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტი, 1925 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა (ბეჭდავდა საბავშვო მოთხრობებს). 1932 წელს კოტე მარჯანიშვილმა თეატრში რეჟისორად მიიწვია. თეატრში მოღვაწეობისას მარჯანიშვილმა გვარი ნაკაშიძეთი შეუცვალა, რადგან იმ დროს იმავე თეატრში რეჟისორი დოდო ანთაძეც მოღვაწეობდა. 1937 წლიდან მუშაობა დაიწყო კინოში. ნიკოლოზ შენგელაიასთან ერთად გადაიღო ფილმები: „ნარინჯის ველი“ (1937), „სამშობლო“ (1939), „ის კიდევ დაბრუნდება“ (1943). 1937 — „ნარინჯის ველი“ 1939 — „სამშობლო“ 1940 — „ქალიშვილი ხიდობნიდან“ 1941 — „სადარაჯო ჯიხური“ 1943 — „ის კიდევ დაბრუნდება“ დიომიდე ანთაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ეროვნული ფილმოგრაფია — დიომიდე ანთაძე დიომიდე ანთაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ქართული კინო, 1896-2011, თბილისი, 2011, გვ. 36
ბიძინა ჩხეიძე

ბიძინა ჩხეიძე (დ 11 ივნისი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, კინორეჟისორი, საქართველოს კინემატოგრაფისთა კავშირისა და საქართველოს ხელოვნების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი. რეჟისორ რეზო ჩხეიძის შვილი. დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის (ВГИК) სადადგმო ფაკულტეტის სარეჟისორო განყოფილება (სერგეი გერასიმოვის და თამარა მაკაროვას სახელოსნო) 1979 წელს. 1972-1979 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში. გადაღებული აქვს ფილმები: „დები წყვდიადში“ (ტ/ფ, ფედერიკო გარსია ლორკას პიესის მიხედვით), „მჭედელი“, „არაჩვეულებრივი რეისი“, „ბატონი ავანტიურისტები“, „რივარესი“ (ფილმი-ბალეტი, ე. ვოინიჩის რომან „კრაზანას“ მიხედვით), „საბალეტო პა“ (რევაზ ინანიშვილის მოთხრობების მიხედვით). როგორც მსახიობი, მონაწილეობს ფილმებში: „ღიმილის ბიჭები“, „გოლა“, „მაცივარში ვიღაც იჯდა“, „ჩემი ძვირფასი საყვარელი ბაბუ“, „გაჭედილები“ და თითქმის ყველა თავისივე გადაღებულ ფილმში. 1969 — „ღიმილის ბიჭები“ — ბეთჰოვენა (რეჟ. რეზო ჩხეიძე) 1980 — „გოლა“ (რეჟ. გიორგი მატარაძე), 1983 — „მაცივარში ვიღაც იჯდა“ — მერაბი (რეჟ. გუგული მგელაძე) 1995 — „შვეციის პრინცი იმერეთიდან“ — პოლიციელი (რეჟ. ერმალო მაღრაძე) 1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“ — კაცი ზაპოროჟეცით (რეჟ. პავლე ჩარკვიანი) 2003 — „გაჭედილები“ (რეჟ. გუგული მგელაძე) 2013 — „გზააბნეულნი“ — ბიძინა (რეჟ. ერმალო მაღრაძე) ბიძინა ჩხეიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბიძინა ჩხეიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია ბიძინა ჩხეიძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ქართული კინო, 1896-2011, თბილისი, 2011, გვ. 200
კახეთის კავკასიონი

კახეთის კავკასიონი — კავკასიონის უკიდურესი აღმოსავლეთი მონაკვეთი საქართველოს ფარგლებში. იწყება მწვერვალი დიდი ბორბალოდან და მთავრდება მწვერვალ ტინოვროსოსთან. ჩრდილოეთი საზღვარი მიუყვება კახეთის კავკასიონის ალპურ ლანდშაფტიან თხემს, ხოლო სამხრეთი — მთისწინეთს. მოიცავს მდინარე ალაზნის ზემო დინების ხეობას (პანკისის ხეობა), ალაზნის მარცხენა შენაკადებისა და ილტოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) აუზებს. აგებულია ძირითადად ქვედა და შუაიურული ასაკის თიხაფიქლებისა და ქვიშაქვების ინტენსიურად დანაოჭებული წყებებით. ქვემო კალთებზე აქა-იქ ცარცული სისტემის ნალექებია. მდინარეების დიდხევის, სტორისა და ლოპოტის ხეობებში გავრცელებულია პალეოზოური გრანიტოიდები, კრისტალური ფიქლები და მარმარილო. მთავარი წიაღისეულია მარმარილო (ლოპოტის), მინერალური სამკურნალო წყალი (თორღვას აბანოს). კახეთის კავკასიონის რელიეფში გაბატონებულია მთავარი ქედის მოკლე, ციცაბო, ეროზიული განტოტებები და მდინარეთა ღრმა გარდიგარდმო ხეობები. კახეთის კავკასიონის თხემური ზოლის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია მეოთხეული გამყინვარების კვალი. კახეთის კავკასიონისთვის დამახასიათებელია ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობა დაწყებული ზომიერად თბილიდან დამთავრებული მაღალმთის ნამდვილ ზაფხულს მოკლებული ჰავით. მდინარეებს ახასიათებს წყალმოვარდნა და სელური ღვარები (ღვარცოფი), წყალდიდობა აპრილ-ივნისში, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. სუბალპურ და ალპურ ზონაში არის მცირე ზომის ტბები: გრძელი ტბა, ნახევარტბა, მართოთი და სხვა. კახეთის კავკასიონის ქვემო კალთებზე მთის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე განვითარებულია მუხნარ-რცხილნარი, რომელსაც ურევია წიფელი, წაბლი, ცაცხვი და სხვა. ზემო კალთებზე ღია ფერის და გაეწრებულ ტყის ყომრალ ნიადაგებზე გაბატონებულია წიფლის ტყე. მასში შერეულია რცხილა, ნაკერჩხალი და სხვა. კახეთის კავკასიონისთვის დამახასიათებელია კოლხეთისა დაჰირკანის მცენარეულობის რელიქტები: ძელქვა, ბზა, თალიშური სურო და სხვა. ტყის ზონის ზემოთ არყის ტანბრეცილი ტყეებია, არის აგრეთვე ცირცელი, ბოკვი. უფრო ზემოთ (2400—2500 მ-დან) მთის კორდიან და კორდიანტორფიან ნიადაგებზე გავრცელებულია სუბალპური და ალპური ბალახეულობა, რომელსაც იყენებენ საძოვრებად. ჩრდილოეთი ექსპოზიციის კალთებზე დეკიანებია. კახეთის კავკასიონზე ჩამოყალიბებულია ზომიერად ნოტიო ჰავიანი შერეული ფართოფოთლოვანი მთა-ტყისა და მთა-მდელოს ლანდშაფტები. მის ტერიტორიაზე არის ლაგოდეხის, ბაწარისა და ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალები. კახეთის კავკასიონის მთავარ მდინარეთა ხეობების ქვემო ნაწილები ათვისებულია სამეურნეოდ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კახეთის კავკასიონი უკლება დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 591–592.
ურშკა კლაკოჩარ-ზუპანჩიჩი

ურშკა კლაკოჩარ-ზუპანჩიჩი (სლოვენ. Urška Klakočar Zupančič; დ. 19 ივნისი, 1977, ტრბოვლე) — სლოვენიელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. პარტია თავისუფლების მოძრაობის თავმჯდომარის მოადგილე. სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2022 წლის 13 მაისიდან. სლოვენიის ისტორიაში პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. დაიბადა 1977 წლის 19 ივნისს ტრბოვლეში, იუგოსლავია. 1984-1992 წლებში სწავლობდა ქალაქ სევნიცის სკოლაში. 1992-1996 წლებში კი — ბრეჟცეს საშუალო სკოლაში. 1994-1995 წლებში სტიპენდიის საფუძველზე სწავლობდა სომერსეტში, მილფილდის პრესტიჟულ სკოლა-ინტერნატში. 2001 წელს დაასრულა ლიუბლიანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 2002 წელს დაიცვა სადიპლომო ნამუშევარი თემაზე „გაეროს ეკონომიკური როლი გლობალიზაციის კონტექსტში“. 2005 წელს ჩააბარა ადვოკატის გამოცდები. 2011 წელს სამართლის სფეროში მაგისტრის ხარისხი მიიღო. 2001 წელს ნიუ-იორკის გაეროს შტაბ-ბინაში იყო სტაჟირებაზე. 2020 წელს იგი საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა მას შემდეგ, რაც გამოთქვა უთანხმოება მთავრობის ამჟამინდელ პოლიტიკასთან დაკავშირებით. იგი არ ეთანხმებოდა ხელისუფლების გავლენას სასამართლო ხელისუფლების დამოუკიდებლობაში. ამის შემდეგ მან დატოვა მოსამართლეთა რიგები. 2022 წლის 24 აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის დეპუტატად. 2022 წლის 13 მაისს, სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის პირველ სხდომაზე იგი აირჩიეს თავმჯდომარედ. მას მხარი დაუჭირა 55 დეპუტატმა, ხოლო 25-მა ხმა წინააღმდეგ მისცა. ოჯახთან ერთად ცხოვრობს ლიუბლიანაში. ჰყავს ტყუპი ბიჭები. ↑ 1.0 1.1 mag.Urška Klakočar Zupančič — National Assembly. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1568676"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 mag. Urška Klakočar Zupančič. Državni zbor. ციტირების თარიღი: 2022-07-01 ↑ 3.0 3.1 СМИ: замглавы словенской партии «Социальные демократы» станет членом Европарламента. ТАСС (2022-05-16). ციტირების თარიღი: 2022-07-01 ↑ Urška Klakočar Zupančič izvoljena za prvo predsednico DZ-ja: "Morda je to prvi znanilec sprememb". RTV Slovenija (2022-05-13). ციტირების თარიღი: 2022-07-01 ↑ Nekdanja sodnica, ki je kritizirala predsednika vlade, iz pravosodja v politiko. ციტირების თარიღი: 2022-04-29.
ომარ ცაავა

ომარ ცაავა (დ. 1935, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი. 1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი. 1958-1969 წლებში მუშაობდა საქართველოს ვაჭრობის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, მთავარ ინჟინრად. 1969-1972 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს N1 სამშენებლო ტრესტის საწარმოო-ტექნოლოგიური კომპლექტაციის სამმართველოს უფროსი. 1972-1994 წლებში სსრკ ელექტროტექნიკური მრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „საქელექტრომონტაჟრემმშენის“ მმართველი. ხელმძღვანელობდა ზესტაფონის სადენებისა და ქუთაისის ელექტრომექანიკური ქარხნების, თბილისის „იზოლიტის“, „ელმავალმშენებლის“, „ელექტროაპარატის“, „მიკროძრავას“ ქარხნების სამონტაჟო და გამშვებ-გასამართ სამუშაოებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 659 ომარ ცაავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯენა ორტეგა

ჯენა მარია ორტეგა (ინგლ. Jenna Marie Ortega; დ. 27 სექტემბერი, 2002, კოაჩელა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია უენსდეი ადამსის როლით Netflix-ის კომედიურ საშინელებათა სერიალში უენსდეი. ორტეგამ თავისი სამსახიობო კარიერა ბავშვ მსახიობად დაიწყო, როდესაც აღიარება მოიპოვა ახალგაზრდა „ჯენის“ როლისთვის „The CW“ კომედიურ-დრამატულ სერიალში „ჯეინ ქალიშვილი“ (2014–2019). ↑ 1.0 1.1 Disney Channel – Stuck in the Middle – Bios. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 12, 2017. ციტირების თარიღი: April 21, 2016 ↑ Disney Channel on Instagram: "Fun facts about @jennaortega! #stuckinthemiddle". ციტირების თარიღი: July 12, 2016
ალექსანდრე ციბაძე

ალექსანდრე ციბაძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, კურორტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1962-1967 წლებში იყო ბორჯომში სანატორიუმ „ლიკანის“ ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის ექიმი. 1967-1990 წლებში საქართველოს კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, კიბერნეტიკის განყოფილების გამგე. 1990 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო კოლეჯის დირექტორი. ავტორია 123 სამეცნიერო ნაშრომისა კურორტოლოგიასა და ფიზიოთერაპიაში, ბიოფიზიკასა და კიბერნეტიკაში. გამოქვეყნებული აქვს 2 მონოგრაფია: „Взаимодействие вирусов и клеток на фоне магнитного поля“ (Тбилиси, 1992), „ბგერითი სიხშირის მაგნიტური ველის გავლენა ზოგიერთი ვირუსის რეპლიკაციასა და ცხოველმოქმედებაზე“ (თბილისი, 1993). გამოცემული აქვს 2 მეთოდური მითითება, ლექსიკონი და 4 სახელმძღვანელო. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქრონიკული ქოლეცისტიტით დაავადებულთა მკურნალობის კომპლექსში ბორჯომის მინერალური წყლის მომატებული დოზების გავლენა კუჭისა და თირკმელების ფუნქციურ ურთიერთობაზე“, დაიცვა 1969 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ამინდისა და ჰელიოგეოფიზიკურ ფაქტორთა გავლენა სისტემათშორის ურთიერთობაზე გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებულ ავადმყოფებში“, დაიცვა 1989 წელს. 2000 — ღირსების ორდენი ფიზიკა და ბიოფიზიკა: სახელმძღვ. თბილისი, გეორგიკა, 2014, გვ. 251 სპა და ბალნეოთერაპია: მონოგრაფია, თბილისი, ფარნავაზი, 2013, გვ. 116 სამედიცინო და ბიოლოგიური ფიზიკა (თანაავტორი) // ნაწ.1. 2002, გვ. 165 სამედიცინო ინფორმატიკისა და ბიოსტატისტიკის საფუძვლები: სამედ. უნ-ტის სტუდეტებისათვის, 2003, გვ. 268 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 337 წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2003, გვ. 78 ალექსანდრე ციბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ტრანსცენდენტური ეტიუდი №6 (ლისტი)

ტრანსცენდენტური ეტიუდი №6 სოლ მინორში „Vision“ — ფერენც ლისტის ტრანსცენდენტური ეტიუდებიდან რიგით მე-6 საფორტეპიანო ეტიუდი. ნაწარმოები წარმოადგენს ხელების ფართო და საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობის, ორმაგი ნოტების არპეჯიოსა და ტრემოლოების შესწავლას. ეს ეტიუდი შედარებით დაბალი სირთულისაა, თუმცა მითითებების ზუსტი დაცვით შესავალი ძალიან რთულია, რადგან იგი სრულიად მარცხენა ხელს მოიცავს. ამგვარი შესრულება მოითხოვს თითების განიერ მოძრაობასა და ზუსტ ნახტომებს. ნაწარმოების მხატვრული სახე არის დაკრძალვა. ფერენც ლისტის ორიგინალი ჩანაწერების მიხედვით, შუა მონაკვეთის ინტენსიური ოქტავები და სწრაფად კლებადი არპეჯიოები გამოხატავს განდიდებას. ტრანსცენდენტური ეტიუდები: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP)
პავლე ჩარკვიანი

პავლე ჩარკვიანი (დ. 3 თებერვალი, 1935, თბილისი — 28 მაისი, 2018, იქვე) — ქართველი რეჟისორი და სცენარისტი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. დაიბადა 1935 წლის 3 თებერვალს თბილისში. 1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ლიტერატურის კონსულტანტად და მთავარ რედაქტორად კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ და თბილისის ტელევიზიაში, 1969 წლიდან — დუბლიორთა განყოფილების უფროსი, 1968-1970 წლებში ხელმძღვანელობდა სასცენარო სახელოსნოს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1974 წელს დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიის სასცენარო და სარეჟისორო კურსები. არის ანიმაციური ფილმების ავტორი. 1972 წლიდან კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ დამდგმელ რეჟისორად მუშაობდა. პავლე ჩარკვიანი 2018 წლის 28 მაისს გარდაიცვალა, დაკრძალულია თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე. 1973 — „ლია, პაპა და პატარა მედოლე“ 1975 — „უცხო ფრინველი“ 1975 — „ივანიკა და სიმონიკა“ 1977 — „როცა დედები შინ არ არიან“ 1979 — „კარიერი“ 1984 — „ზოგი ჭირი მარგებელია“ 1988 — „ჭა“ 1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“ 1968 — „ტარიელ გოლუა“ 1968 — „დედისერთა ლენინთან“ 1973 — „ლია, პაპა და პატარა მედოლე“ 1975 — „უცხო ფრინველი“ 1975 — „ივანიკა და სიმონიკა“ 1977 — „როცა დედები შინ არ არიან“ 1979 — „კარიერი“ 1984 — „ზოგი ჭირი მარგებელია“ 1988 — „ჭა“ 1998 — „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“ პავლე ჩარკვიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ეროვნული ფილმოგრაფია — პავლე ჩარკვიანი პავლე ჩარკვიანი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ქართული კინო, 1896-2011, თბილისი, 2011, გვ. 196 ↑ რეჟისორი პავლე ჩარკვიანი 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა
ბუჯის ციხის კომპლექსი

ბუჯის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა საზანოში. ქვედა საზანოს ბუჯის ციხის კომპლექსი მდებარეობს მდინარე ბუჯისა და მდინარე მაზარულას ხერთვისში. იგი აგებულია კლდოვანი მთის თხემზე. კომპლექსში გამოიყოფა: ძველი ეკლესია და გალავან შემოზღუდული სხვადასხვა დანიშნულების სათავსოები. თავდაპირველი ნაგებობა ეკლესიაა. იგი დაშენებულია დაახლოებით 2,5 მ. პოსტამენტზე. ორნავიანი ეკლესია აგებულია კარგად გათლილი საფასადე ქვებით. ინტერიერში შეიმჩნევა შელესილობის კვალი. სამხრეთის ნავი ცენტრალური ნაწილისაგან გამოყოფილია ორი კარგად დამუშავებული ექსვსკუთხა სვეტით. კაპიტელს სვეტთან შეერთების არეში შემოუყვება გრეხილი ორნამენტი. ეკლესიას აქვს სამი კარები. ორი კარი (ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან) მთავარ სივრცეში და ერთიც (დასავლეთიდან) სამხრეთის ნავში შესასვლელი. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში: გაჭრილია ერთი სარკმელი და ამოღებულია ორი მაღალი ნიშა. თითო–თითო სარკმელი გაჭრილია სამხრეთის მინაშენში. ჩრდილოეთის ფასადზე კარის თავზე დატანებულია ორნამენტირებული მცირე ზომის მრგვალი სარკმელი. ეკლესიის ცენტრალური ნავის თაღი ჩამონგრეულია. ინტერიერში იატაკი თითქმის 0,5 მეტრამდე ქვა–ღორღითაა დაფარული. ეკლესიის ზედა ნაწილს ეტყობა გადაკეთების კვალი, რომელიც სავარაუდოდ გვიანი შუასაუკუნეების უნდა იყოს. ზედაპირული დაზვერვების შედეგად, კომპლექსის ტერიტორიაზე თავდაპირველად კარგად დამუშავებული საფასადე ქვებით ნაგები ორნავიანი ეკლესია უნდა მდგარიყო, რომელიც შესაძლოა ხეობის კონტროლის ფუნქციასაც ითავსებდა. კომპლექსის მშენებლობის მომდევნო ეტაპი გვიანი შუასაკუნეებისა უნდა იყოს. ამ პერიოდში ეკლესია თავისი პოსტამენტით წარმოადგენს ზღუდე–გალავანის შემადგენელ ნაწილს. სწორედ გვიან შუასაუკუნეებში უნდა მომხდარიყო მასზე სართულის დამატება. ვფიქრობთ, რომ ეკლესიაზე დამატებული ფლეთილი ქვით ნაგები კედლის ნაშთი კოშკურა ნაგებობის უნდა ყოფილიყო. გვიანი შუასაუკუნეების გალავანი აგებულია ფლეთილი ქვით. და მისი სიგანე 1.5 მეტრამდეა. გალავანში მოქცეულია რამდენიმე სათავსო. ციხის შიდა ეზო თითქმის მთლიანად დაფარულია ჩამოქცეული კედლებით. ეზოს ცენტრალურ ნაწილში ფიქსირდება სასმელი წყლის არსებობა. იგი გადაფარულია ჩამონგრეული კედლებით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24504
ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია — XIX საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანისჭალაში. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2018 წელს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე, კუთხეებში დეკორატიულობისთვის ნახმარია გათლილი კვადრები. ასევე გათლილი ქვის საპირეები აქვს სარკმლებს. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. კარები გარედან არქიტრავულია, ლუნეტისებური დაბოლოებით, შიგნიდან თაღოვანი. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედელში თითო, ხოლო სამხრეთისაში ორი თაღოვანი სარკმელია, რომელთა წირთხლები შიგნითკენ იშლება. აღმოსავლეთით ჩაწერილი საკურთხეველია, ერთი საფეხურით ამაღლებული. საკურთხეველში სწორკუთხა ორი ნიშია. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლები სამი წყვილი პილასტრითა და თაღედითაა დანაწევრებული. კონქი და კამარა იმპოსტებზე გადასულ თაღებს ეყრდნობა. გადახურულია თუნუქით. ეკლესიას გარს შემოსდევს ყორე, რომელიც მას მიჯნავს იქვე, მოწყვეტილ კლდის ლოდზე აგებული ქვა-საყუდარისგან.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24360
ლუთხუბის ციხის კომპლექსი

ლუთხუბის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლუთხუბში. კომპლექსი მდებარეობს სოფლის თავზე, ჩრდილოეთით, სამხრეთის ფერდზე, ჩხატურას ხევის ჩრდილოეთით და საორბის წყლის დასავლეთით. მის სამხრეთით მდებარეობს სოფლის სალოცავი, "ადგილის დედა". მაღალტანიანი იფნების კორდში შემორჩენილია ნაკოშკრები, მათ შორის ერთ-ერთი ზურგიანი კოშკია, რომლის გეგმაც ჯერ კიდევ იკითხება. დანარჩენები უსისტემო ქვაყრილების სახითაა ნაგებობეში ჩაქცეული კედლების. მხოლოდ ერთი კოშკია სანახევროდ დარჩენილი აღმოსავლეთ კიდეზე, გეგმით ოთხკუთხაა, ნაშენია სხვადასხვა ზომის სიპი ქვით, წყობა მშრალია, თუმცა ეტყობა გარედან შელესილი იყო კირით. შერჩენილი აქვს სამხრეთი კედლის შუაში, მეორე სართულის დონეზე არქიტრავიანი კარის ღიობი დაჰყურებს ხეობას. ამავე ფასადზე გამოდის ხის კოჭები, ხუთი სართული იკითხება კოჭების მიხედვით. კოშკი ორი სართულის დონეზე ზურგით ფერდშია შეჭრილი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 34019
ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში

ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისში. ერთმანეთის გვერდით ორი ნიში — ქვა-სვეტი და მცირე ნაგებობაა აღმართული. არათანაბრად გათლილი, დაბალი სვეტის ერთ სიბრტყეზე ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული და მასზე მეორე ქვაა მიყრდნობილი. მისგან ცალ მხარეს დამტვრეული ქვევრის ნაშთი დევს. მეორე ნიში — მცირე ნაგებობა, მაღალი პროპორციისაა, ნაგებია ქვიშქვით, შელესილი და შეთეთრებულია. მას ბრტყელი კრამიტის ორქანობა სახურავი ხურავს. ცალ მხარეს, შუაში, მცირე ზომის, მეორე მხარეს კი უსწორმასწოროდ გამოჭრილი ორმაგი მართკუთხა ნიშია დატანილი. ერთიანი შეღრმავება ქვის თაროთია გამიჯნული. ერთ-ერთი ფტონრონის წვერზე, ლითონის თანამედროვე ჯვარია დამაგრებული. ნიშის სიახლოვეს დიდი ზომის ახალი ჯვარია აღმართული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 30946