laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მცურავი

მცურავი (ლათ. Coluber) — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. ფართოდ არიან გავრცელებული მთელს პლანეტაზე. ერთმანეთისგან ძლიერ განსხვავდებიან ცხოვრების წესითა და საცხოვრებელი გარემოთი. უწინ გვარი ”მცურავი” (Coluber) აერთიანებდა იმ დროისათვის თითქმის ყველა ცნობილ სახეობას გველებისა. თავად კობრაც კი მოიხსენიებოდა, როგორც Coluber naja. ამჟამად გვარი შეიცავს 40-მდე სახეობას, მათგან საქართველოში ბინადრობს მხოლოდ 3: წითელმუცელა მცურავი, ფერადი მცურავი და წენგოსფერი მცურავი. გვარი: Coluber Coluber algirus Coluber atayevi Coluber bholanathi Coluber brevis Coluber caspius Coluber constrictor Coluber cypriensis Coluber dorri Coluber elegantissimus Coluber florulentus Coluber gemonensis Coluber gracilis Coluber gyarosensis Coluber hippocrepis Coluber insulanus Coluber jugularis (წითელმუცელა მცურავი) Coluber karelini Coluber manseri Coluber messanai Coluber mormon Coluber najadum (წენგოსფერი მცურავი) Coluber nummifer Coluber ravergieri (ფერადი მცურავი) Coluber rhodorhachis Coluber rogersi Coluber rubriceps Coluber schmidti Coluber scortecci Coluber sinai Coluber smithi Coluber socotrae Coluber somalicus Coluber spinalis Coluber taylori Coluber thomasi Coluber variabilis Coluber ventromaculatus Coluber viridiflavus Coluber vittacaudatus Coluber zebrinus ”მცურავის” კლასიფიკაცია
სკომოროხი

სკომოროხი (რუს. Скоморох) — შუა საუკუნეების რუსეთში მსახიობი, რომელიც ერთდროულად იყო მომღერალი, მოცეკვავე, მუსიკოსი და პოეტი. სკომოროხობა აღმოცენდა არა უგვიანეს XI საუკუნისა (გამოსახულება გვხვდება კიევის სოფიოს ტაძრის ფრესკებზე, 1037), განვითარების მწვერვალს მიაღწია XV—XVII საუკუნეებში, ხოლო XVIII საუკუნიდან თანდათან გაქრა და ადგილი დაუთმო ბალაგანს. სკომოროხები გამოდიოდნენ ქუჩებსა და მოედნებზე, უშუალო კონტაქტს ამყარებდნენ მაყურებელთან და თავისი მხიარული წარმოდგენის მონაწილედ ხდიდნენ მას. XVI—XVII საუკუნეებში სკომოროხები. ერთიანდებოდნენ „ვატაგებად“ (70-100 კაცი). ეკლესია და სახელმწიფო ხელისუფლება ხშირად დევნიდა მათ. 1648 და 1657 გამოიცა ბრძანებულება სკომოროხების აკრძალვის თაობაზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სკომოროხი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 428.
მცოცავ-მცურავი

მცოცავ-მცურავი (ლათ. Elaphe) — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 36 სახეობას. საქართველოში გავრცელებულია 4, მათ შორის ოთხზოლიანი მცურავი და ამიერკავკასიური მცურავი. გვარი: Elaphe (მცოცავ-მცურავი) Elaphe bairdi Elaphe bimaculata Elaphe carinata Elaphe climacophora Elaphe conspicillata Elaphe davidi Elaphe dione Elaphe emoryi Elaphe erythrura Elaphe flavirufa Elaphe flavolineata Elaphe gloydi Elaphe guttata Elaphe helena Elaphe hohenackeri Elaphe leonardi Elaphe lineata Elaphe longissima Elaphe maculata Elaphe mandarina Elaphe moellendorffi Elaphe obsoleta Elaphe perlacea Elaphe persica Elaphe porphyracea Elaphe prasina Elaphe quadrivirgata Elaphe quatuorlineata Elaphe radiata Elaphe rufodorsata Elaphe scalaris Elaphe schrenckii Elaphe situla Elaphe subradiata Elaphe taeniura Elaphe vulpina ”მცოცავ-მცურავის” კლასიფიკაცია რუსეთის ტერიტორიაზე გავრცელებული სახეობები
სპილენძა (გვარი)

სპილენძა (ლათ. Coronella) — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულნი არიან ევროპაში, ჩრდილო აფრიკაში და დასავლეთ აზიაში. გვარი ამჟამად შეიცავს 3 სახეობას. წარმოადგენენ პატარა, 60 სანტიმეტრამდე სიგრძის გველებს. თავი მხოლოდ მცირედაა გამოყოფილი კისრისაგან. ზედა ყბაზე კბილები იზრდება წინიდან უკნისაკენ. სხეული ცილინდრული ფორმისაა, გლუვი ქერცლებით დაფარული. დროის უმეტეს ნაწილს საფარველში ატარებენ. იკვებებიან ხვლიკებით, ზოგი სახეობის გველებით, მღრღნელებით. მსხვერპლს სხეულით ეხვევიან გარშემო და შხამის მეშვეობით კლავენ. ახლოს დგანან ამერიკულ მონათესავეებთან - სამეფო გველები (Lampropeltis). ერთი პერიოდი მათ საერთო გვარში აერთიანებდნენ. სპილენძა ჩვეულებრივი (Coronella austriaca) - ევროპა, დასავლეთი აზია Coronella brachyura - ინდოეთი (ჩრდილო მაჰარაშტრა) Coronella girondica - ევროპა, ჩრდილოეთ აფრიკა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სპილენძა (გვარი) Southern smooth snake, Coronella girondica დაარქივებული 2011-09-29 საიტზე Wayback Machine. at Reptiles & Amphibians of Europe დაარქივებული 2007-08-08 საიტზე Wayback Machine. .
ლუი XVI

ლუი XVI დე ბურბონი (ფრანგ. Louis XVI de Bourbon; დ. 23 აგვისტო, 1754, ვერსალი, საფრანგეთი – გ. 21 იანვარი, 1793, პარიზი, საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე 1774-1791 და ნავარის მეფე 1774-1789 წლებში. ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. გამეფდა მწვავე პოლიტიკური კრიზისის პირობებში, რომლის გადალახვასაც შეეცადა ან რობერ ჟაკ ტიურგოსა და ჟაკ ნეკერის რეფორმებით. მაგრამ პრივილეგირებულმა წოდებებმა აიძულეს ლუი XVI უარი ეთქვა რეფორმებზე და გადაეყენებინა ნეკერი. კრიზისის შემდგომი გამწვავების გამო მეფემ 1788 წელს დააბრუნა ნეკერი და მეორე წელს მოიწვია გენერალური შტატები. ხელს უშლიდა გენერალური შტატების ჯერ ეროვნულ, ხოლო შემდეგ დამფუძნებელ კრებად გადაქცევას, მაგრამ საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დაწყების შემდეგ იძულებული იყო ფორმალურად ეცნო დამფუძნებელი კრება და დაემტკიცებინა მისი მთელი რიგი დეკრეტები. ამავე დროს ლუი XVI საიდუმლოდ ამზადებდა კონტრრევოლუციურ გადატრიალებას, მარი ანტუანეტთან ერთად ესწრაფვოდა ავსტრიისა და პრუსიის შეიარაღებულ გამოსვლას რევოლუციური საფრანგეთის წინააღმდეგ. 1791 წელს შეეცადა გაქცეულიყო საფრანგეთიდან ოჯახთან ერთად, მაგრამ საზღვარზე იცნეს და დატყვევებული დააბრუნეს პარიზში. 1792 წლის 10 აგვისტოს აჯანყების შედეგად ლუი XVI ტახტიდან ჩამოაგდეს, კონვენტმა გაასამართლა და 1793 წლის 21 იანვარს მისივე ბრძანებით დამტკიცებული გილიოტინით სიკვდილი მიუსაჯეს. სიკვდილით დასჯის წინ ლუიმ ჯალათს ჰკითხა: „ლაპერუზისგან რამე ხომ არ ისმის?“. ახალი ამბები არ ჩანდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 306-307. (ფრანგული) Acte de mariage de Louis XVI (ფრანგული) Arbre généalogique du père de Louis XVI, Louis de France (1729-1765) sur l'Encyclopédie Diderot (ფრანგული) Testament de Louis XVI დაარქივებული 2011-08-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-03-16. ციტირების თარიღი: 2015-07-04.
რობერტ გრეივზი

რობერტ გრეივზი (ინგლ. Robert Ranke Graves, დ. 24 ივლისი, 1895 — გ. 7 დეკემბერი, 1985) — ბრიტანელი პოეტი, მეცნიერი, მთარგმნელი და რომანისტი. თავისი ხანგრძლივი სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა 140-ზე მეტი ნაწარმოები. ცნობილია თავისი ნარკვევებით მითოლოგიაში. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 Lundy D. R. The Peerage <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a> ↑ 4.0 4.1 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ ROBERT GRAVES, POET AND SCHOLAR, DIES AT 90 // The New York Times / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 1985. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q9684"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6284490"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11299"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24743245"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2529982"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a> ↑ BBC News Online — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4704926"></a> ↑ National Portrait Gallery — Person — Robert Ranke Graves. Npg.org.uk. ციტირების თარიღი: 19 December 2010.
ჯოზეფ კემპბელი

ჯოზეფ ჯონ კემპბელი (ინგლ. Joseph Campbell, დ. 26 მარტი, 1904, ნიუ-იორკი — გ. 31 ოქტომბერი, 1987, ჰონოლულუ) — მითოლოგიის ამერიკელი მკვლევარი, ცნობილია მისი ნაშრომებით შედარებით მითოლოგიაში და რელიგიათმცოდნეობაში. აგრეთვე კემპბელი ჯორჯ ლუკასის თქმით არის ვარსკვლავთა ომების შთამგონებელი.
ელიას ლენროტი

ელიას ლონროტი (ფინ. Elias Lönnrot; დ. 9 აპრილი, 1802, სამატი, ფინეთი — გ. 19 მარტი, 1884, იქვე) — ფინელი ფილოლოგი, კარელურ-ფინური ეპოსი კალევალას შემსწავლელი, ენათმეცნიერი, განათლებით ექიმი. დაიბადა ღარიბ ოჯახში, (სამანტიში, ყოფილი ნიულანდის გუბერნიაში) და მთელი ცხოვრობა სიღარიბეში გაატარა. ელიას ლენროტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელიას ლენროტი ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Elias Lönnrot — SLS. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q769544"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10429758"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ 9.0 9.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ 10.0 10.1 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ Helsingin Sanomat / K. Niemi — Helsinki: Sanoma Media Finland, 1993. — გვ. D1. — ISSN 0355-2047; 1239-257X; 1798-1557 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16989367"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q366921"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18680164"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1757"></a> ↑ 12.0 12.1 12.2 Kansallisbiografia / M. Klinge — Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, Suomen Historiallinen Seura. — ISSN 1799-4349 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3055194"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10495591"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2843522"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4349956"></a>
ჰოლივუდის დიდების ხეივანი

ჰოლივუდის დიდების ხეივანი (ინგლ. Hollywood Walk of Fame) — ტროტუარი ჰოლივუდის ბულვარსა და ვაინ-სტრიტის გასწვრივ, რომელიც მდებარეობს ჰოლივუდში, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში, აშშ-ში. ის მიჩნეულია გასართობი ინდუსტრიის დიდების დარბაზად. მისი დიზაინერია სამხრეთ-კალიფორნიელი ხელოვანი ოლივერ ვეისმულერი, რომელიც ქალაქმა დაიქირავა 1953 წელს, რათა ჰოლივუდისათვის ერთგვარი იერსახე მიენიჭებინა და დიდების ხეივანი სწორედაც რომ წარმოადგენს ერთ-ერთს იმ სრულყოფათაგან, რაც ქალაქმა იმ პერიოდში განიცადა. ხეივანი მოჭედილია 2 000-ზე მეტი ხუთქიმიანი ვარსკვლავით, რომლებზედაც ამოტვიფრულია არა მხოლოდ სახელგანთქმულ ადამიანთა სახელები, არამედ შეთხზული გმირებისაც, რომელნიც გასართობ ინდუსტრიაში თავიანთი წვლილის გამო აღიარებულნი არიან ჰოლივუდის კომერციული პალატის მიერ. ხეივანი ინახება თვითდაფინანსებით. პირველი ვარსკვლავით, რომელიც 1960 წლის 9 თებერვალს გაიხსნა, დაჯილდოვდა ჯოან ვუდვარდი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰოლივუდის დიდების ხეივანი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ Martín, Hugo (2010-02-06). „Golden milestone for the Hollywood Walk of Fame“. Los Angeles Times (ინგლისური). ISSN 0458-3035. ციტირების თარიღი: 2017-08-14.
ლუი XVIII

ლუი XVIII დე ბურბონი (ფრანგ. Louis XVIII de Bourbon; დ. 17 ნოემბერი, 1755, ვერსალი, საფრანგეთი — გ. 16 სექტემბერი, 1824, პარიზი, საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე 1814-1815 და 1815-1824 წლებში, ბურბონთა დინასტიისა. 1791 წელს გაიქცა საფრანგეთიდან. ითვლებოდა საფრანგეთის ემიგრანტული კონტრრევოლუციის მეთაურად. ლუი XVI-ის სიკვდილით დასჯის შემდეგ (1793 წ.) მეფედ გამოაცხადა მისი მცირეწლოვანი ვაჟი ლუი XVII, ხოლო თავისი თავი - რეგენტად. ტახტზე ავიდა ნაპოლეონ I-ის ხელისუფლების დაცემის შემდეგ. ასი დღის პერიოდში იყო ბელგიაში, 1815 წელს დაბრუნდა უცხოეთის სახელმწიფოების ჯარებთან ერთად. რევოლუციის შიშით თავდაპირველად ზომიერ პოლიტიკას ატარებდა, მთავრობაში ულტრაროიალისტების გაძლიერების შემდეგ კი მისი პოლიტიკა აშკარად რეაქციული გახდა. ლუი XVIII-ის წინაპრები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 307.
ნაწლავღრუიანები

ნაწლავღრუიანები (ლათ. Coelenterata) — უხერხემლო ცხოველების ტიპი. უმეტესობა ზღვის ბინადარია, ზოგი მტკნარ წყალში ცხოვრობს. გვხვდება ნაწლავღრუიანების მარტოული და კოლონიური ფორმები. ზოგი ნაწლავღრუიანები მჯდომარეა (მტკნარი წყლის ჰიდრები, ჰიდროიდული ფა მარჯნის პოლიპები), ზოგი — თავისუფლადმცურევი (მედუზები). ნაწლავღრუიანების მრავალ სახეობას ახასიათებს მეტაგენეზი. ნაწლავღრუიანების მარტივ ან საკნებად დაყოფილ ერთადერთ ნაწლავის ღრუში ხდება საკვების მონელება. ნაწლავის ღრუ გარემოს უკავშირდება პირის ხვრელით, რომელიც გარშემორტყმულია საცეცებით. ნაწლავღრუიანების სხეული შედგება ექტოდერმისა და ენტოდერმისაგან, რომელთა შორის განვითარებულია მეზოგლეა. ექტოდერმა ძირითადად შედგება ეპითელიუმურ-კუნთოვანი, მსუსხავი და არადიფერენცირებული უჯრედებისაგან. ენტოდერმაში მოთავსებულია ეპითელიუმურ-კუნთოვანი და ჯირკვლოვანი საჭმლის მომნელები უჯრედები, რომლებიც ამების ცრუფეხების მსგავსი გამონაზარდებით ნაწლავის ღრუდან უჯრედში შეიტაცებენ ნაწილობრივ მონელებულ საჭმლის ნაწილაკებს და იწყება უჯრედშიგა მონელება. გადამუშავებელი ნარჩენები პირის ხსვრელით გარეთ გამოიდესვნება. ნაწლავღრუიანებს ნერვული სისტემა წარმოდგენილია სუბპითელიუმური ნერვული ბადით. გრძნობის ორგანოებიდან აღსანიშნავია შუქშემგრძნობი თვალები და სტატოცისტები (წონასწორობის ორგანო), რომლებიც მხოლოდ მედუზებს აქვთ. ნაწლავღრუიანები, როგორც წესი, ჰაყოფილსქესიანებია. განაყოფიერება გარეგანია. ზიგოტიდან ვითარდება ლარვა-პლანულა, რომლისაგანაც მეტამორფოზის შედეგად მიიღება პოლიპი (იშვიათად მედუზა). მრავლდებიან ვეგეტატიურადაც (დაკვირტვა ანუ სტრობილაცია), რომლის შედეგადაც უფრო ხშირად კოლონია წარმოიქმნება. ზოგი ნაწლავღრუიანები თევზების საკვებია. ნაწლავღრუიანები ივითარებენ კიროვან ჩონჩხს, რომელიც წარმოქმნის წყალქვეშა და წყალზედა კლდეებს (რიფები, ატოლები). ნაწლავღრუიანებთაგან აღსანიშნავია კეთილშობილი (წითელი) მარჯანი, რომლის ვარდისფერი კიროვანი ღერძი საიუველირო ნაკეთობების დასამზადებლად გამოიყენება. ზოდ მედუზას ადამიანი საკვებად იყენებს, ზოგიერთის მსუსხავი უჯრედები მობანავეთა მძიმე ტოქსიკოზს და სიკვდილსაც კი იწვევენ. ნაწლავღრუიანების ტიპი 3 კლასს შეიცავს: ჰიდროიდულები, სციფოიდურები და მარჯნის პოლიპები. ზოგჯერ ნაწლავღრუიანებს მიაკუთვნებენ სავარცხლურებსაც. ცნობილია ნაწლავღრუიანების 9000-მდე თანამედროვე სახეობა. ცნობილია აგრეთვე ნაწლავღრუიანების 20000-მდე გადაშენებულისახეობა, რომელთა უმეტესობამ მონაწილეობა მიიღო მძლავრი კირქვიანი შრეების წარმოქმნაში. ელიაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 345.
შარლ X (საფრანგეთი)

შარლ X დე ბურბონი (ფრანგ. Charles X de Bourbon; დ. 9 ოქტომბერი 1757, ვერსალი, საფრანგეთი - გ. 6 ნოემბერი 1836, გორიცია, იტალია) — საფრანგეთის მეფე და ანდორის კო-თავადი 1824-1830 წლებში. ბურბონების დინასტიის წარმომადგენელი. ლუი XVI-ის უმცროსი ძმა გამეფებამდე გრაფ დ’არტუას ტიტულს ატარებდა. 1789 წლის 17 ივლისს საზღვარგარეთ გაიქცა; იყო რევოლუციური საფრანგეთის წინააღმდეგ მოწყობილი ინტერვენციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. რესტავრაციის პერიოდში ულტრაროიალისტების ერთ-ერთი ლიდერი იყო. ჩამოაგდეს ივლისის რევოლუციის შედეგად 1830 წელს. წავიდა დიდ ბრიტანეთში, შემდეგ - ავსტრიაში. შარლ X-ის წინაპრები Jules Lacroix: Charles X; Paris: E. Renduel, 1831 Alissan de Chazet: Charles X : esquisse historique; Paris: Ledentu, 1837 marquis de Villeneuve: Charles X et Louis XIX en exil. Mémoires inédits du marquis de Villeneuve, publiés par son arrière-petit-fils; Paris: Plon, Nourrit et Ce., 1889 Henry Manayre: Charles X (1757–1836); Paris: chez l’auteur, 1893 Pierre de La Gorce: La Restauration, Band 2: Charles X; Paris: Plon, 1927 Villebrumier (d. i. Jacques Vivent): Charles X : dernier roi de France et de Navarre; Paris: le Livre contemporain, 1958 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Karl X. (Frankreich) Schneider, Lars: Karl X., in: historicum.net, URL: http://www.historicum.net/no_cache/persistent/artikel/527/ დაარქივებული 2011-11-17 საიტზე Wayback Machine.
ნაწყალობევი გლეხი

ნაწყალობევი გლეხი — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში. ნაწყალობევი ისეთი გლეხი იყო, რომელიც მეფემ ან დიდმა ფეოდალმა თავის ხელქვეით ფეოდალს რაიმე გაწეული სამსახურისათვის უბოძა ჯილდოდ. ნაწყალობევი გლეხის მფლობელი შეიძლება ყოფილიყო ფეოდალთა სხვადასხვა ფენის (სასულიერო, საერო) წარმომადგენელი. წყალობა მეტრეველი რ., ქსე, ტ. 7, გვ. 345, თბ., 1984
ბაკურხევი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

ბაკურხევი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჯეიმზ ფრეიზერი

ჯეიმზ ჯორჯ ფრეიზერი (ინგლ. Sir James George Frazer, დ. 1 იანვარი, 1854, გლაზგო, შოტლანდია — გ. 7 მაისი, 1941, კემბრიჯი) — ინგლისელი ანთროპოლოგი, ფოლკლორისტი, მითოლოგიისა და რელიგიის შემსწავლელი. ტოტეიზმის, მაგიისა და რელიგიური შეხედულებების ტრანსფორმავიის შემსწავლელი. არის 12 ტომეულის „The Golden Bough“-ის ავტორი, რომელშიც შეაგროვა ინფორმაცია პირველყოფილ მაგიაზე, მითოლოგიაზე, ტაბუზე, ტოტემიზმზე და ზნიმიზმზე.
ლოგოს პრესი

გამომცემლობა „ლოგოს პრესი“ — გამომცემლობა საქართველოში. დაფუძნდა 2000 წელს. მისი დამფუძნებელი და დირექტორია ლაშა ბერაია. საგამომცემლო პრიორიტეტებია სასკოლო სახელმძღვანელოები, სახელოვნებო გამოცემები და საბავშვო წიგნები. თავდაპირველად ლოგოს პრესი გამოსცემდა მხატვრულ და სამეცნ. ლიტერატურას, სასკოლო სახელმძღვანელოებს. მოგვიანებით მათ შეემატა საბავშვო ლიტერატურა და სასაჩუქრე წიგნები. 2007 წლიდან ლოგოს პრესის გამოცემათა მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდა საბავშვო წიგნების თანაგამოცემები (უცხოურ გამომცემლობათა წიგნების ქართული თარგმანები). 2005 წელს, ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის რეფორმის კვალდაკვალ, გამომცემლობამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო ახალი სასკოლო სახელმძღვანელოების შექმნაში. ლოგოს პრესმა საქართველოში პირველმა გამოსცა მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები – ე. გომბრიხის „ხელოვნების ამბავი“; ვ. ნაბოკოვის „ლოლიტა“; ი. ჩარკვიანის „მშვიდი ცურვა; ე. ბერჯესის „მექანიკური ფორთოხალი“; ე. ჰეივუდის „პოლიტიკური იდეოლოგიები“; ო. ჭილაძის „ბედნიერი ტანჯული“; ლ. ვიტგენშტაინის „ფილოსოფიური გამოკვლევები“; ზ. კიკნაძის „ქართული ხალხური ეპოსი“ და სხვ. ოფიციალური საიტი ლოგოს პრესი[მკვდარი ბმული]
ანაფილაქსია

ანაფილაქსია (ბერძ. ανα „ანა“ — საწინააღმდეგო, და φύλαξις „ფილაქსის“ — დაცვა) — ჰიპერსენსური ალერგიული რეაქცია, რომელიც უვითარდება ადამიანს ან ძუძუმწოვარს მის ორგანიზმში უცხო ანტიგენ-ალერგენის შეღწევისას. ანაფილაქსია შეიძლება წარმოიშვეს ალერგენის გადაყლაპვის, კანთან შეხების, ინექციისა ან იშვიათ შემთხვევაში, ჩასუნთქვის მეშვეობით. ანაფილაქსიური შოკი არის ანაფილაქსიის ყველაზე დაუნდობელი ფორმა, რომელმაც შეიძლება რამდენიმე წუთში ან საათში გამოიწვიოს ადამიანის სიკვდილი. ანაფილაქსიის პირველი სიმპტომი არის მკვეთრი ადგილობრივი რეაქცია, ალერგენის ორგანიზმთან შეხების ადგილას ადამიანი განიცდის უჩვეულო მკვეთრ ტკივილს. ნაკბენი ან ნანემსარი ადგილი სივდება და წითლდება. ქავილი შეხების ადგილიდან მთელ ორგანზმს სწრაფად გადაეცემა. ალერგენის გადაყლაპვის შემთხვევაში პირველი სიმპტომი შეიძლება იყოს მკვეთრი ტკივილი მუცლის არეში, გულისრევა და პირისღებინება, აგრეთვე პირის ღრუსა და ხორხის დასიება. სწრაფად სივდება ხორხი, ავადმყოფს ეწყება ბრონქოსპაზმი და ლარინგოსპაზმი, რაც ართულებს სუნთქვას. შეზღუდული სუნთქვა იწვევს გახშირებულ, ხმაურიან და ხრინწიან სუნთქვას (ასთმური სუნთქვა). ვითარდება ჰიპოქსია. ავადმყოფი მკვეთრად ფერმკრთალდება, ვარდება არტერიული წნევა. ანაფილაქსიით დაავადებულს შეიძლება გულიც წაუვიდეს.
გუდანი

გუდანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ხევსურეთში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ბარისახო). მდებარეობს კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადის გუდანისჭალის მარჯვენა მხარეს, ბარისახო-შატილის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე, ქალაქ დუშეთიდან 75 კმ დაშორებით. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 200 მ-ზე მდებარეობს მნიშვნელოვანი სალოცავი — გუდანის ჯვარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 291. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 62-63, ISBN 978-99940-27-10-1. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ სერგი მაკალათია, „ხევსურეთი“ (მეორე გამოცემა), თბილისი, ნაკადული, 1984 წ., გვ. 16. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
სამსარი

სამსარი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალქალაქის მუნიციპალიტეტისა და ქვემო ქართლის მხარის წალკის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სამსრის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3285 მ. წარმოადგენს ვულკანურ კონუსს. ვულკანური კონუსის შიგნით 3 კმ დიამეტრის კალდერაა, რომლის ფსკერი მოფენილია ძველმყინვარული მორენული მასალითა და ყინვისმიერი გამოფიტვის ლოდებით, რომელთა შორის გაბნეულია პატარ-პატარა ტბები. სამსარის კალთაზე გვხვდება მყინვარული ცირკი. მთა აგებულია ძველმეოთხეული გიალოდაციტებით, მოკლებულია მთლიან მცენარეულ საფარს. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 33.
ხდე

ხდე (ხდისწყალი, ქისტურა, ბროლისწყალი) — მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე მთა ქორას ჩრდილოეთ ფერდობზე არსებულ მყინვარ კიბიშზე, ზღვის დონიდან 2900 მეტრ სიმაღლეზე. ერთვის თერგს მარჯვნიდან დარიალის ხეობაში. სიგრძე 19 კილომეტრი. საზრდოობს თოვლის, წვიმის და მყინვარული წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი 2 მ³/წმ. ამ მდინარეზეა დარიალჰესი. გიგინეიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 450. ↑ 1.0 1.1 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში მდ. ბროლისწყალზე მცირე სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის და ექსპლუატაციის პროექტი, გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში, გვ. 99[მკვდარი ბმული]
ჰიპოქსია

ჰიპოქსია (ბერძ. ὑπό — ქვეშ, ქვევით; ლათ. oxygenium — ჟანგბადი) — მდგომარეობა, როდესაც მთელი ორგანიზმი, ან მისი ნაწილი განიცდის ჟანგბადის ნაკლებობას. ის შეიძლება გამოწვეული იყოს ალკოჰოლის ხშირი მოხმარების, სუნთქვის შეკავების, ავადმყოფური მდგომარეობის, ატმოსფეროში ჟანგბადის მცირე შემცველობისა, ან ორგანიზმის სიკვდილის გამო. ჰიპოქსია სიცოცხლისთვის მნიშვნელოვან ორგანიზმებში გარდაუვალ ცვლილებებს იწვევს. ჟანგბადის უკმარისობის მიმართ ყველაზე მგძნობიარეა ცენტრალური ნერვული სისტემა, გული, თირკმლის ქსოვილი და ღვიძლი. ჰიპოქსიამ შეიძლება გამოიწვიოს გაუგებარი ეიფორიის შეგრძნება და თავბრუსხვევა. Hypoxia — An invisible enemy Human Exposure to Vacuum
ცრუფარიანები

ცრუფარიანები (ლათ. Coccidae ან Lecaniidae), მწერების ოჯახი კოქციდიების ქვერიგისა. აერთიანებს 37 გვარის წარმომადგენლებს. უმეტესი სახეობის სხეულის სიგრძე 2-8 მმ. დედალი უფრთოა, მამალი — მომცრო და ფრთიანი, კვერცხის პერიოდში დედლის სხეული მკვრივდება და ცრუ ფარის მსგავსად გადაეფარება ჯგუფად დადებულ კვერცხებს (Eulecanium, Saissetia, Parthenolecanium-ის) გვარების წარმომადგენლები, ზოგი — კვერცხს დებს სხეულის ბოლოში გამოყოფილ საკვერცხე ჩანთაში (Pulvinaria, Eupulvinaria, Neopulvinaria-ს გვარების წარმომადგენლები). ზოგჯერ საკვერცხე ჩანთა (Eripeltis, Stocia, Sticia-ს გვარები) მთლიანად ფარავს დედლის სხეულს. ცრუფარიანები გავრცელებულია ყველგან საქართველოში ცნობილია 46 სახეობა. ციტრუსოვანთა მავნებლები არიან იაპონური ცრუფარიანები და ციტრუსოვანთა ცრუფარიანები, აკაციის, ვაშლის და ქლიავის ცრუფარიანები. ამ ჯგუფში შედიან სასარგებლო მწერებიც, მაგ., ცვილისებრი ცრუფარიანა. ჰაჯიბეილი ზ., ქსე, ტ. 11, გვ. 244, თბ., 1987