laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯორჯო ვაკარო

ჯორჯო ვაკარო (იტალ. Giorgio Vaccaro; დ. 12 ოქტომბერი, 1892, სან-მარცანოტო, იტალია — გ. 25 სექტემბერი, 1983, რომი, იტალია) — იტალიელი პოლიტიკოსი, იტალიის სპორტული მენეჯერი და რომის ლაციოს უდიდესი ფანი და გადამრჩენელი. ჯორჯო ვაკარო დაიბადა რომში. ბავშვობიდან იგი სპორტით იყო დაკავებული, განსაკუთრებით კი ფეხბურთის გულშემატკივარი იყო. გულშემატკივრობდა საფეხბურთო კლუბ ლაციოს. მას ბენიტო მუსოლინის მოღვაწეობის დროს მოუწია მსახური იტალიისთვის. იგი ასევე იტალიის რაგბის კავშირის პრეზიდენტიც იყო და აგრეთვე იტალიის ნაკრების წარმომადგენელი მსოფლიო ჩემპიონატზე 1934 და 1938 წლებში, ასევე ოლიმპიურ თამაშებზე 1936 წელს. თუმცა მან თავისი დიდი წვლილი ფეხბურთში დატოვა, კერძოდ კი ლაციოს ისტორიაში. 1927 წელს ბენიტო მუსოლინის იდეა იყო, რომ რომის ყველა საფეხბურთო კლუბი გაერთიანებულიყო და რომის ერთი ძლიერი კლუბი ჩამოყალიბებულიყო. ეს იდეა ლაციოსაც ეხებოდა, თუმცა ჯორჯო სიტყვით გამოვიდა: ბენიტო მუსოლინის იდეა მაინც მიიყვანეს ბოლომდე და რომის რამდენიმე გუნდი მაინც გააერთიანეს. ამის მერე ვაკაროს სურათი და ბანერი არაერთხელ აფრიალებულა რომის ოლიმპიურ სტადიონზე ლაციოს თამაშის დროს. Calcio Romanus Sum, di Piero Strabioni, E.n.n.e B.i., 2007
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში

2012 წლის მონაცემებით ინდონეზიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 8 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის დაახლოებით 1 % ინდონეზიის ძეგლებია. მათ შორის: 4 კულტურის ობიექტი 4 ბუნების ძეგლი 2 მათგანი ადამიანის გენიის შედევრია (კრიტერიუმი i), 3 კი ბუნების ქმნილებაა (კრიტერიუმი vii). ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით. ბორობუდური კომოდო ლორენცი პრამბანანი სანგირანი სუმატრის ტროპიკული ტყეები უჯუნგ-კულონი ბალი და სუბაკი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში“ ვიკისაწყობში. იუნესკოს ოფიციალური საიტი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
აჩეჰის ომი

აჩეჰის ომი (ინდონ. Perang Aceh, ნიდერლ. Atjehoorlog) — შეიარაღებული კონფლიქტი ნიდერლანდებსა და დამოუკიდებელ აჩეჰის (აჩეს) სასულთნოს შორის, კუნძულ სუმატრის ჩრდილოეთით. მიმდინარეობდა 1873-1904 წლებში და დამთავრდა ნიდერლანდების არმიის გამარჯვებით. 1873 წელს კუნძულ სუმატრაზე დაიწყო ნიდერლანდების მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული მასობრივი საპროტესტო აქციები. აჯანყებულთა ხელმძღვანელობა ითავა ეროვნულმა ლიდერმა, სულთანმა მაჰმუდ შაჰ II-მ. ამავე წლის მარტში ნიდერლანდების 3000-კაციანმა სადამსჯელო რაზმმა მოახდინა აჩეჰის სასულთნოს დედაქალაქის ბანდა-აჩეხის ოკუპაცია და გამოაცხადეს ნიდერლანდების კოლონიურ მმართველობასთან აჩეხის შეერთება. ამბოხებულები აგრძელებდნენ წინააღმდეგობის გაწევას 1904 წლის კამპანიამდე. ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყებები გაგრძელდა 1913 წლამდე, თუმცა გავლენას ვერ ახდენდა რეგიონში მიმდინარე მოვლენებზე. Reid, Anthony (2005). An Indonesian Frontier: Acehnese & Other Histories of Sumatra. Singapore: Singapore University Press. ISBN 9971-69-298-8.  Ricklefs, M.C (1993). A History of Modern Indonesia Since c. 1300. Hampshire, UK: MacMillan Press, გვ. 143–46. ISBN 978-0804721950.  Vickers, Adrian (2005). A History of Modern Indonesia. New York: Cambridge University Press, გვ. 10–13. ISBN 0-521-54262-2 Invalid ISBN.
მარსელ შმელცერი

მარსელ შმელცერი (გერმ. Marcel Schmelzer; დ. 22 იანვარი, 1988) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ეროვნული ნაკრების და დორტმუნდის „ბორუსიას“ მარცხენა მცველი. მას უთამაშია გერმანიის ეროვნულ ნაკრებშიც. დაიბადა მაგდებურგში, საქსონია-ანჰალტში. პროფესიონალური კარიერა დაიწყო დორტმუნდის „ბორუსიაში“, დებიუტი ჰქონდა 2008 წლის 9 აგვისტოს, გერმანიის თასის მატჩში, „როტ-ვაის ესენთან“. ბუნდესლიგაში მისი დებიუტი შედგა მომდევნო კვირას, ლევერკუზენის „ბაიერთან“ 3-2 მოგებულ მატჩში, სადაც მან ითამაშა მატჩის ბოლო ოცი წუთი. შმელცერი გამოძახებული იყო გერმანიის 21-წლამდელთა ნაკრებში 2009 წლის ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც ყველა მატჩში მიიღო მონაწილეობა. ბორუსია დორტმუნდი ბუნდესლიგა: 2 2010–11, 2011–12 გერმანიის თასი: 1 2011–12 სუპერთასუ: ვერცხლის მედალი (2): 2011, 2012 ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატი: 1 2009 დორტმუნდის ბორუსიას პროფილი (გერმანული) მარსელ შმელცერი დაარქივებული 2010-03-11 საიტზე Wayback Machine. transfermarkt.de-ზე (გერმანული) Marcel Schmelzer — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) პროფილი დაარქივებული 2012-12-16 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ M. Schmelzer. Soccerway. ციტირების თარიღი: 7 December 2013. ↑ Marcel Schmelzer. Soccerway. Global Sports Media. ციტირების თარიღი: 30 September 2011. ↑ Valdez vollendet Arbeitssieg German. kicker.de (9 August 2008). ციტირების თარიღი: 17 May 2009.
კვერნისებრნი

კვერნისებრნი (ლათ. Mustelidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი მტაცებლების რიგისა. აქვთ წაგრძელებული სხეული. შემოსილი არიან ფაფუკი და ხშირი ბალნით. ზოგს თითებს შორის საცურაცი აპკი აქვს. გავრცელებული არიან თითქმის მთელ მსოფლიოში, გარდა ავსტრალიის, მადაგასკარისა და ზოგი კუნძულისა. ცნობილია 22 გვარი, 8 ქვეოჯახი და დაახლოებით 56-60 სახეობა. ცხოვრობენ ნაირგვარ გარემოში. ზოგი კარგად დაძვრება ხეებზე. მაჩვს თითები მომარჯვებული აქვს სოროს სათხრელად, წავსა და ზღვის წავს თითებს შორის საცურავი აპკი აქვთ. კვერნისებრთა უმრავლესობა სარეწაოა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 494.
ენოტისებრნი

ენოტისებრი (ლათ. Procyonidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი მტაცებლების რიგისა. პატარა, ხუთთითიანი, თათითმავალი ცხოველებია. აქვთ ხშირი ბალანი, მოკლე ფეხები, გრძელი კუდი. ცნობილია 7 გვარი; აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში გვხვდება წითელი პანდა და ბამბუკის დათვი, დანარჩენი დასავლეთ ნახევარსფეროში ბინადრობს. მ. შ. აღსანიშნავია ცხვირა დათვი, ენოტი და სხვა. საყურადღებოა ენოტი (ლათ. Procyon lotor), რომელიც გავრცელებულია მექსიკასა და აშშ-ში. ცხოვრობს ტყეში. იკვებება ნაირგვარი ცხოველებით (მეტწილად თევზითა და ბაყაყით) და მცენარეებით. მძუნაობს იანვარ-თებერვალში. მაკეობა გრძელდება 63 დღე. აქვს ძვირფასი ბეწვი, რის გამოც აკლიმატიზებულია ბელარუსში, ყირგიზეთში და აზერბაიჯანში. ზოგჯერ შემოდის საქართველოს ფარგლებშიც. კერძოდ ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 160.
გერჰარდ ლამპრეხტი

გერჰარდ ლამპრეხტი (გერმ. Gerhard Lamprecht; დ. 6 ოქტომბერი, 1897, ბერლინი — გ. 4 მაისი, 1974, ბერლინი) — გერმანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, დრამატურგი და კინოს ისტორიკოსი. გადაღებული აქვს 64 ფილმი და, ასევე, ეკუთვნის 29 ფილმის სცენარი. გერჰარდი კინემატოგრაფით ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული. უკვე 12 წლის ასაკში მუშაობდა კინომექანიკოსად, 1914 წელს კი მისი პირველი სცენარით ბერლინური კინოკომპანია „Eiko-Film GmbH“ დაინტერესდა. 1916 წლიდან გერჰარდ ლამპრეხტი სამსახიობო ხელოვნებას ეუფლებოდა პაულ ბილდტთან, გერმანული კინემატოგრაფის პიონერთან, და თავის შესაძლებლობებს სცენაზე ცდიდა. ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტში სწავლობდა თეატრისა და ხელოვნების ისტორიას. 1917 წელს შესთავაზეს ავტორისა და დრამატურგის პოზიცია კომპანიაში „Oskar-Messler-Filmgesellschaft“, თუმცა გერჰარდი არმიაში გაიწვიეს. 1918 წელს, როდესაც ბრძოლაში მიღებულ ჭრილობებს ჰოსპიტალში იშუშებდა, უკვე წერდა სცენარებს. ლულუ პიკმა, რომელთანაც გერჰარდი ომამდეც მუშაობდა, 1919 წელს მას დრამატურგის პოზიცია შესთავაზა თავის კომპანიაში „Rex-Film“. 1920 წელს გერჰარდ ლამპრეხტმა გადაიღო სადებიუტო ფილმი „Es bleibt in der Familie“. მუნჯი კინოს ეპოქაში სწავლობდა მონტაჟის ტექნიკას საბჭოთა რეჟისორთან სერგეი ეიზენშტეინთან. 1920-იანი წლების შუაგულში შექმა სოციალური მამართულების კინოტრილოგია (Die Verrufenen, 1925; Die Unehelichen, 1926; Menschen untereinander, 1926.). გერჰარდ ლამპრეხტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია 1937 წელს გადაღებული „მადამ ბოვარი“, რომელშიც მსახიობები პოლა ნეგრი და ფერდინანდ მარიანი თამაშობენ. ომის შემდგომ პერიოდში გადაიღო ფილმი „სადღაც ბერლინში“ (1946) და სხვა. გერჰარდ ლამპრეხტი დიდ ინტერესს იჩენდა კინოს ისტორიისადმი. კინო არქივების თავის მიერ შედგენილი დიდი კოლექცია 1962 წელს ბერლინის სენატს გადასცა. Gerhard Lamprecht კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Gerhard Lamprecht. filmportal.de (ინგლისური), (გერმანული) Gerhard Lamprecht დაარქივებული 2013-12-04 საიტზე Wayback Machine. . film-zeit.de (გერმანული)
ყურებიანი სელაპები

ყურებიანი სელაპები (ლათ. Otariidae) — ზღვის ძუძუმწოვრების ოჯახი ფარფლფეხიანების რიგისა. ყურის პატარა ნიჟარები აქვთ, მათი წინა ფარფლები მოკლებულია ბრჭყალებს, უკანა ფარფლები წინისაკენ მოიკეცება და, ისე როგორც წინა ფარფლები, წარმოადგენს სხეულის საყრდენს ხმელეთზე მოძრაობისას. გავრცელებული არიან ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მხოლოდ წყნარ ოკეანეში, სამხრეთში — ყველა ოკეანეში. მათ განეკუთვნება ზღვის ლომები (5 გვარი 5 სახეობით) და ზღვის კატები (2 გვარის 6 ან 9 სახეობა). რეწვის ობიექტიებია (განსაკუთრებით ფასობს ზღვის კატის ბეწვი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 275.
ერზაცი

ერზაცი (გერმ. Ersatz) ან სუროგატი — რამის არასრულფასოვანი შემცვლელი. მცნება „ერზაცი“-ს ფართო გამოყენება დაიწყო პირველი მსოფლიო ომის დროს, როდესაც გერმანიაში სტრატეგიული საქონლის სიმცირის გამო დაიწყეს სხვადასხვა პროდუქტის ჩანაცვლება. მაგ: კარაქი შეცვალეს მარგარინით, შაქარი — სახარინით, ხოლო ყავა — ვარდკაჭაჭით. ერზაცები ნაკლებად დეფიციტურები არიან და წარმოებისთვისაც შედარებით იაფნი, რადგან კეთდებიან იმ მასალისგან, რომელიც ხელმისაწვდომია. ამ პერიოდს ეკუთვნის ერთ-ერთი ისეთი ერზაცი პროდუქტის შექმნა, როგორიც სინთეთიკური კაუჩუკია. იმ მიზეზის გამო, რომ თავდაპირველად ფაშისტური გერმანიის საომარი გეგმა ბლიცკრიგი იყო, ვერმახტისთვის ზამთრის ფორმების მომზადება არ მიმდინარეობდა. მას შემდეგ, რაც ელვისებური შეტევის გეგმა ჩავარდა, გერმანული არმიის აღმოსავლეთ ფრონტზე ზამთრის ფორმის მოთხოვნა გაჩნდა, განსაკუთრებულად კი ზამთრის ფეხსაცმლების. ამ პრობლემის მოგვარება დაპყრობილი ადგილობრივი მოსახლეობისთვის ზამთრის ჩექმების ჩამორთმევით და რუსული ტიპის ჩექმების წარმოებით წყდებოდა. თუმცა მთელი არმიის ამ სახეობის ფეხსაცმლით უზრუნველყოფა მოკლე პერიოდში, შეუძლებელი იყო საჭირო მასალის, დროის და საწარმოო ძალის სიმცირის გამო. არმიის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად ინტენდანტის სამსახურმა დაპრესილი თივისგან დაწნული ერზაცი ჩექმების მიწოდება დაიწყო, რომლებსაც გერმანელი ჯარისკაცები უბრალო ფეხსაცმლების ზემოდან იცვამდნენ. როგორც წესი ამ ერზაც ჩექმას მეომრები ყარაულობის დროს იცმევდნენ, რადგან ამ ფეხსაცმლით გადაადგილება შედარებით რთული იყო. ↑ ს. ი. ოჟეგოვისა და ნ. უ. შვედოვის ნ. უ. რუსული განმარტებითი ლექსიკონი: 800000 სიტყვა და ფრაზეოლოგიური გამონათქვამი ISBN 5-85632-005-0 ↑ ვლადიმირ სპირიდენკოვი. ტყის მეომრები. პარტიზანული ომი სსრკ-ს ჩრდილო-დასავლეთით. 1941—1944. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2007. — С.112-113 ISBN 978-5-9524-3009-9 ↑ 3.0 3.1 დევის ბრაიან ლი. გერმანიის არმია. უნიფორმა და განმასხვავებელი ნიშნები 1933-1945 წწ. М.: Эксмо, 2003. — С. 139 ISBN 5-699-02825-0.
სუკარნო

აჰმედ სუკარნო (დ. 6 ივნისი, 1901, სურაბაია, ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთი — გ. 21 ივნისი, 1970, ჯაკარტა, ინდონეზია) — ინდონეზიელი პოლიტიკური მოღვაწე, ინდონეზიის პრეზიდენტი 1945-1967 წწ. ინდონეზიის ეროვნული გმირი. ეროვნული პარტიის დამაარსებელი. ფლობდა 6 უცხო ენას: იაპონურს, არაბულს, ინგლისურს, ნიდერლანდურს, გერმანულსა და ფრანგულს. მის პატივსაცემად ქვეყნის უდიდეს სტადიონს უწოდეს მისი სახელი ბუნგ-კარნო, ჯაკარტის საერთაშორისო აეროპორტს ეწოდება სუკარნო-ჰატა, ხოლო 1963-1968 წლებში დასავლეთი ირიანის ადმინისტრაციულ ცენტრს ეწოდებოდა სუკარნოპურა (ამჟამად ქალაქი - პორტ-ნუმბაი). სუკარნო ინდონეზიის ისტორია სუკარნოს მმართველობის პერიოდში[მკვდარი ბმული]
პატარა პანდა

პატარა პანდა ან წითელი პანდა (ლათ. Ailurus fulgens) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ენოტისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 51-64 სმ, მასა 3-4,5 კგ აღწევს. გავრცელებულია ჩინეთის სამხრეთ ნაწილში, ბირმისა და ნეპალის ჩრდილოეთით. აქტიურია ღამით, დღისით ხის ფუღუროში სძინავს. იკვებება ყლორტებით, ბალახით, ფესვებით, ხილით, თესლით, ზოგჯერ — ფრინველებით, მათი კვერცხებით, წვრილი მღრღნელებით. ტყვეობას ადვილად იტანს. პოპულაციის სავარაუდო რაოდენობა ბუნებაში: უცნობია, მაგრამ მათი რაოდენობა, როგორც ჩანს, შობადობის დაბალი მაჩვენებლისა და ადამიანის ჩარევის გამო კლებულობს. ძირითადი საშიშროებები: საძოვრების გაფართოება, მთის ბამბუკის ტყეების განადგურება და უკანონოდ ნადირობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 661. redpandanetwork.org
ომი ინდონეზიის დამოუკიდებლობისათვის

ომი ინდონეზიის დამოუკიდებლობისათვის (ინგლ. Indonesian War of Independence) – შეიარაღებული კონფლიქტი ერთი მხრივ ინდონეზიასა და მეორე მხრივ ნიდერლანდებსა და გაერთიანებულ სამეფოს შორის. ომის საბოლოო რეზულტატის შედეგად გამოცხადდა ინდონეზიის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ომი ინდონეზიის დამოუკიდებლობისათვის Parallel and Divergent Aspects of British Rule in the Raj, French Rule in Indochina, Dutch Rule in the Netherlands East Indies (Indonesia), and American Rule in the Philippines. Radio address by Queen Wilhelmina on 7 December 1942. Dutch Proposals for Indonesian Settlement 6 November 1945.
სკოტ ჯოპლინი

სკოტ ჯოპლინი (ინგლ. Scott Joplin; დ. 24 ნოემბერი, 1868, ჩრდილოეთ ტეხასი, აშშ — გ. 1 აპრილი, 1917, ნიუ-იორკი, აშშ) — „რეგის მეფედ“ ცნობილი აფრო-ამერიკელი კომპოზიტორი და პიანისტი. მისმა პირველმა ჰიტმა Maple Leaf Rag უდიდესი გავლენა მოახდინა მეოცე საუკუნის ჯაზ მუსიკის ფორმირებაზე, ხოლო The Entertainer ამერიკის „საუკუნის ხმების“ (Songs of the Century) ათეულში მოხვდა. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-03. ციტირების თარიღი: 2012-12-01.
Maple Leaf Rag

Maple Leaf Rag (ქართ. „ნეკერჩხლის ფოთლის რეგი“) — სკოტ ჯოპლინის ერთ-ერთი პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რეგტაიმი, რომელმაც საყოველთაო აღიარება და კომპოზიტორს იმ დროისთვის რეკორდული ფინანსური მოგება მოუტანა. დაიწერა და პირველად დაიბეჭდა 1899 წელს. ↑ Blesh, Rudi (1981). „Scott Joplin: Black-American Classicist“, Scott Joplin Complete Piano Works. New York Public Library. ISBN 0-87104-272-X.  ↑ Berlin, Edward A. (1994). King of Ragtime: Scott Joplin and His Era. Oxford Univ. Press. ISBN 0-19-510108-1.
დან-დე-ჟამანი

დან-დე-ჟამანი (ფრანგ. Dent de Jaman) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქალაქ მონტრეს თავზე, ვოს კანტონში, ზღვის დონიდან 1875 მეტრზე. Dent de Jaman on Hikr
ჰოერ-კასტენი

ჰოერ-კასტენი (გერმ. Hoher Kasten) — მთა აპენცელის ალპებში, აღმოსავლეთ შვეიცარიაში. გადაჰყურებს მდინარე რაინს. მდებარეობს აპენცელ-ინერჰოდენისა და სანქტ-გალენის კანტონების საზღვარზე. მწვერვალი ადვილად მისაღწევია საბაგირო გზით. Cable car and panoramic restaurant (German) Hoher Kasten on Hikr
მონ-ტანდრი

მონ-ტანდრი (ფრანგ. Mont Tendre) — მთა იურის მთებში, შვეიცარიის ვოს კანტონში. ზღვის დონიდან 1 679 მ სიმაღლით იგი შვეიცარიის იურის მთებისა და ვოს კანტონის უმაღლესი ალპებსმიღმა მწვერვალია. Mont Tendre on Hikr
ჩიმეტა

ჩიმეტა (იტალ. Cimetta) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქალაქ ლოკარნოსა და ლაგო-მაჯორეს ტბის თავზე. მწვერვალამდე მისვლა ადვილადაა შესაძლებელი საბაგირო გზით. Cardada and Cimetta cable car
მადაგასკარის მტაცებლები

Euplerinae — მადაგასკარის მტაცებელი ცხოველების ჯგუფი. ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია ფოსა (Cryptoprocta ferox). Мадагаскар: Пер. с англ./Отв. ред. сер. В. Е. Соколов. — М: Прогресс, 1990. — (Золотой фонд биосферы). — 296 с. ISBN 5-01-002049-1 Соколов В. Е. Систематика млекопитающих (китообразные, хищные, ластоногие, трубкозубые, хоботные, даманы, сирены, парнокопытные, мозоленогие, непарнокопытные) — М: Высш. школа, 1979. — 528 с. Соколов В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие. — М.: Рус. яз., 1988. D. E. Wilson & D. M. Reeder: Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, 2005, ISBN 0-8018-8221-4 A. Yoder und J. Flynn:Origin of Malagasy Carnivora. In: S. M. Goodman und J. Benstead (Hrsg.): The Natural History of Madagascar. PDF
ლუიჯი ბიჯიარელი

ლუიჯი ბიჯიარელი (იტალ. Luigi Bigiarelli; დ. 20 აგვისტო, 1876, რომი, იტალია — გ. 16 თებერვალი, 1908, ბრიუსელი, ბელგია) — იტალიელი სპორტსმენი და საფეხბურთო კლუბ რომის „ლაციოს“ დამაარსებელი. ლუიჯი ბიჯიარელი რომში დაიბადა და იგი ბავშვობიდანვე სპორტით იყო დაკავებული და არაერთ სპორტის სახეობაში იყო ცნობილი, როგორებიცაა ცურვა, სირბილი და მსუბუქი მძლეოსნობა. მას არაერთი მედალი და ჯილდო აქვს აღებული ამ სახეობებში, თუმცა მისი მთავარი მიღწევა და ცხოვრების მთავარი არსი ის იყო, რომ მან თავის რვა მეგობართან ერთად 1900 წლის 9 იანვარს პიაცა დი ლიბერტა-ს მოედანზე სპორტული კლუბი ჩამოაყალიბა, რომელსაც „ლაციო“ დაარქვეს. გუნდის სიმბოლოდ რომაული ლეგიონის არწივი აირჩიეს, ხოლო ფერებად კი თეთრი და ლურჯი, როგორც საბერძნეთის დროშა, ოლიმპიური თამაშების სამშობლო. ლუიჯი ბიჯიარელი თავის შექმნილ კლუბს მხოლოდ 8 წელი მოესწრო, რადგან 1908 წლის 16 თებერვალს იგი გარდაიცვალა. ყოველ 9 იანვარს მას დიდ პატივს მიაგებენ როგორც რომში, ასევე ბრიუსელში. ლუიჯი ბიჯიარელი — ბიოგრაფია დაარქივებული 2008-09-13 საიტზე Wayback Machine. ლუიჯი ბიჯიარელი — ბიოგრაფია
V.S.O.P.

V.S.O.P (ინგლ. Very Special Old Pale; ძალიან განსაკუთრებული დაძველებული ფერით) — ფრანგული ბრენდების დაძველების ოფიციალური სკალა. ეს შკალა გამოიყენება კონიაკისთვის, რომელიც იწარმოება კონიაკის რეგიონში და არმანიაკისთვის რომელიც შესაბამისად იწარმოება არმანიაკის რეგიონში. შკალაში ასევე გამოიყენება შემდეგი კოდები: V.O. (ინგლ. very old, ძალიან ძველი) - რომელიც აღნიშნავს მინიმუმ 2 წლიან დაძველებას. V.S (ინგლ. Very Special; ძალიან განსაკუთრებული; იგივე *** (3 ვარსკვლავი)) - მინიმუმ სამ წლიანი დაძველებით. V.S.O.P (ინგლ. Very Special Old Pale, ძალიან განსაკუთრებული დაძველებული ფერით) - აღნიშნავს მინიმუმ 4 წლიან დაძველებას. V.V.S.O.P (ინგლ. very very superior old pale, ძალიან ძალიან განსაკუთრებული დაძველებული ფერით) - მინიმუმ 5 წლიანი დაძველებით. Napoléon X.O. (ნაპოლეონი) (ინგლ. extra old; უმაღლესი დაძველების) - მინიმუმ 6 წლიანი დაძველების. ↑ As explained on the website of the BNIC დაარქივებული 2016-12-23 საიტზე Wayback Machine. , the meaning of the abbreviation V.S.O.P is "very superior old pale", but it is often erroneously explained as an abbreviation of "very special old pale" (even in reputable sources such as the Oxford English Dictionary დაარქივებული 2012-06-28 საიტზე Wayback Machine. ) due to confusion with the meaning of V.S., which is "very special".
ლაიკა

ლაიკა (რუს. Лайка; დ. 1954 — გ. 3 ნოემებრი, 1957) — პირველი ძაღლი, რომელიც გაუშვეს კოსმოსში დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე 1957 წლის 3 ნოემბერს. ამავე დროს, ლაიკა პირველი ცხოველია, რომელიც ორბიტაზე დაიღუპა. იმ დროისთვის ძაღლი დაახლოებით 2 წლის იყო და 6 კილოგრამს იწონიდა. ლაიკას დაბრუნება დედამიწაზე არ იგეგმებოდა. იგი დაიღუპა ფრენის დროს ხომალდის გაშვებიდან 5-7 საათში სტრესისა და გადახურებისგან, თუმცა მანამდე გამოითქვა ვარაუდები, რომ იგი დაახლოებით ერთ კვირას გაძლებდა.. Angliss, Sarah and Uttley, Colin. Science in the Dock: The man who trained the space dogs. Retrieved January 28, 2005. Dubbs, Chris and Burgess, Colin. Animals In Space: From Research Rockets to the Space Shuttle, 2007. History of Sputnik Missions Sputnik 2 at Astronautix ↑ Л. Розовская «Животные в космосе: проложить путь человеку»
კოლინ ედვინი

კოლინ ედვინი (დ. 1970 წლის 2 ივლისს) — ავსტრალიელი პროგრესული როკ-მუსიკოსი. 1993 წლიდან არის ჯგუფის Porcupine Tree ბას-გიტარისტი. 2009 წელს გამოსცა საკუთარი სოლო-ალბომი, Third Vessel. სტატია ჟურნალში Bass Player, სექტემბერი 2007 კოლინის Myspace გვერდი კოლინის ბლოგი[მკვდარი ბმული]
ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბი

ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბი (?·i) (დ. 25 ივნისი 1936 , პარე-პარე, ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთი — გ. 11 სექტემბერი, 2019, ჯაკარტა) — ინდონეზიელი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. სუჰარტოს გადადგომის შემდეგ ეკავა ინდონეზიის პრეზიდენტის თანამდებობა 1998-1999 წწ. 1998 წელს აზიის ფინანსური კრიზისის შედეგად ინდონეზიაში სწრაფად გაუარესდა ეკონომიკური მდგომარეობა. ამავე პერიოდში სუჰარტო მეშვიდედ აირჩიეს პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1998 წლის მარტში ჰაბიბი დანიშნეს ვიცე-პრეზიდენტად. ქვეყანაში განვითარებული მასობრივი მღელვარებების გამო 21 მაისს სუჰარტო იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო, იმავე დღეს ჰაბიბი გახდა ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი. ახალი პარლამენტის არჩევის შემდეგ პრეზიდენტ ჰაბიბის პარტიამ მიიღო ხმების მხოლოდ 20 %. 1999 წლის 20 ოქტომბერს პარლამენტმა ახალ პრეზიდენტად აირჩია ისლამური ოპოზიციის ცნობილი ლიდერი აბდურაჰმან ვაჰიდი. ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბი გადადგა თანამდებობიდან. თანამდებობის დატოვების შემდეგ დიდი ხნის მანძილზე ცხოვრობდა გერმანიაში. Archived version of Habibie's homepage while he served as the State Minister of Research and Technology The Habibie Center, an NGO founded by Habibie
ბაიკონური

ბაიკონური (ყაზახ.: Байқоңыр; რუს.: Байконур), ყოფილი ლენინსკი — ქალაქი ყაზახეთში, რუსეთისთვის მიქირავებული და ამ უკანასკნელის ადმინისტრაციაში. ქალაქი აშენდა ბაიკონურის კოსმოდრომის მომსახურებისთვის და საბჭოთა პერიოდში დახურული ქალაქის სტატუსი ჰქონდა. ოფიციალურად ამჟამინდელი სახელი ბორის ელცინის მიერ დაერქვა 1995 წლის 20 დეკემბერს. თავდაპირველი ბაიკონური მაღაროელთა ქალაქი იყო ამჟამინდელი ადგილიდან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში ჩრდილოაღმოსავლეთით მდებარეობდა. სახელწოდება "ბაიკონური" კოსმოდრომს ეწოდა 1961 წელს, როდესაც იური გაგარინის გაფრენის შემდეგ საავიაციო სპორტის საერთაშორისო ფედერაციამ თავისი წესდების მიხედვით მოითხოვა საბჭოთა კავშირს დაესახელებინა სტარტის ადგილი. საბჭოთა კავშირის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა უცხოეთისათვის "შეეთავაზებინა" კოსმოდრომიდან 350 კილომეტრით დაშორებული პატარა დასახლების – ბაიკანურის სახელი. სახელი ბაიკონური ყაზახურად ნიშნავს "მდიდარ ყავისფერს" ანუ "ნაყოფიერ მიწას დიდი ბოსტნებით". კიდევ ერთი ახსნა სახელის შეცვლისა შეიძლება იყოს ამ ადგილის ძველი სახელი "ტიურატამი", რაც გატეხილ ისარს ნიშნავს და კოსმოსური პოლიგონისთვის მიზანშეუწონელი იქნებოდა. თუმცა რკინიზგის სადგურს ამ ადგილას ძველი დასახლების სახელი შემორჩა. ბაიკონურის კოსმოდრომი საბჭოთა კოსმოსური ბლეფი - გთხოვთ გადაამოწმოთ ამ წყაროს სარწმუნოება. ↑ ლეონიდ ვლადიმიროვის წიგნიდან "Советский космический блеф" (მაინის ფრანკფურტი, 1973 წელი).
აბდურაჰმან ვაჰიდი

აბდურაჰმან ვაჰიდი (დ. 7 სექტემბერი, 1940, ჯომბანგი, ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთი — გ. 30 დეკემბერი, 2009, ჯაკარტა, ინდონეზია) — ინდონეზიელი პოლიტიკური მოღვაწე. ინდონეზიის პრეზიდენტი 1999–2001 წლებში. 1990-იანი წლების დასაწყისში მისი ურთიერთობა სუჰარტოსთან საკმაოდ გაუარესდა. აზიის ფინანსური კრიზისის შემდეგ სუჰარტომ დაკარგა კონტროლო ქვეყანაზე. 21 მაიის გადადგა თანამდებობიდან. ამავე წელს აბდურაჰმან ვაჰიდიმ დააარსა ეროვნული გამოფხიზლების პარტია. 1999 წელს ქვეყნის პარლამენტმა აირჩია პრეზიდენტად, ხოლო ამავე პარლამენტის მიერ იმპიჩმენტის საფუძველზე 2001 წელს გადაყენებული იქნა თანამდებობიდან. სხვა მრავალი ინდონეზიელის მსგავსად, მას არ გააჩნია გვარი „აბდურაჰმანი“ მისი სახელია, „ვაჰიდი“ მამის სახელი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბდურაჰმან ვაჰიდი Official website დაარქივებული 2006-03-05 საიტზე Wayback Machine. Wahid Institute დაარქივებული 2013-01-17 საიტზე Wayback Machine. LibForAll Foundation
სამკურნალო ბარისპირა

სამკურნალო ბარისპირა (Stachys officinalis) — მისი ძველი სამეცნიერო სახელწოდებაა Betonica officinalis. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიას, კავკასიასა და დასავლეთ ციმბირში. სამკურნალო ბარისპირა მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, 70 სმ-მდე სიმაღლისა, ტუჩოსანთა ოჯახიდან, კვერცხისებრ-ლანცეტური, ღეროსთან გულისებრი ფოთლებით; ღერო სწორი, დაღარული, ნაკლებად დაფოთლილი, მუქი მეწამული ფერის ყვავილებით. საქართველოში გავრცელებულია სუბალპურ და ალპურ მდელოებსა და ტყის პირებზე, ზღვის დონიდან 3000 მ-მდე, ყვავილობს ივლის-აგვისტოში. სამკურნალო ბარისპირას გამხმარ ფოთლებს ადრე იყენებდნენ ხალხურ მედიცინაში სასუნთქი გზების კატარის სამკურნალოდ, ნორჩ ფოთოლს და ფესვებს — პირღებინების გამომწვევ და საფაღარათო საშუალებად. დარეჯან მცხვეთაძე, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის თაიგული, თბ., 2001 წ. Die große Pflanzenezklopädie, Herausg. von Christopher Brickell, Bd.2, გვ. 1001 Dr. Wilfried Weustenfeld, Heilpflanzenkartei, Melsungen, 1979 ↑ სამკრნალო ბარისპირა - ბოტანიკური ლექსიკონი
მარინიანოს ბრძოლა

მარინიანოს ბრძოლა — იტალიური ომების (1494-1559 წწ.) ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის არმიასა და მილანის ჰერცოგ მაქსიმილიან სფორცას შვეიცარიელ დაქირავებულ ჯარს შორის. ბრძოლა გაიმართა 1515 წლის 13-14 სექტემბერს ქ. მარინიანოს (თანამედროვე მელინიანო, ჩრდილოეთი იტალია, მილანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 16 კმ.) რაიონში. ორდღიანი გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ, აქამდე დაუმარცხებლად ცნობილი შვეიცარიელთა ქვეითი ჯარი განადგურებულ იქნა, ფრანგები ლობარდიაში დროებით დამკვიდრდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 443.
მარის არქივი

მარის არქივი — ლურსმული დოკუმენტების მდიდარი კოლექცია; აღმოჩნდა მარის არქეოლოგიური შესწავლის დროს გამოვლენილ მეფე ზიმრილიმის სასახლის ნანგრევებში. არქივი შეიცავს 20 ათასზე მეტ ლურსმულ დოკუმენტს. არქივის მასალა იყოფა 2 მთავარ ჯგუფად: საქმიან წერილებად და სამეურნეო დოკუმენტებად. მცირე რაოდენობით გვხვდება ისტორიული, იურიდიული, ლიტერატურული და რელიგიური ხასიათის ტექსტებიც. ისინი დაწერილია ძირითადად აქადურ, აგრეთვე შუმერულ და ხურიტულ ენებზე. დოკუმენტები განეკუთვნება ძვ. წ. XIX საუკუნის ბოლოსა და XVIII საუკუნის I ნახევრის, დაახლოებით 70-წლიან მონაკვეთს. მარის არქივი ძვირფას მასალას წარმოადგენს როგორც ძველი შუამდინარეთის სინქრონული ქრონოლოგიის დასადგენად, ასევე მარის სამეფოს პოლიტიკურ-ეკონომიკური ურთიერთობის არეალის განსასაზღვრავად. შარაშენიძე ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 443. Доссен Ж., Хозяйственные архивы дворца Мари, «Вестник древней истории», 1940, №1 Archives roiales de Mari, v. 1-12, 15, P., 1950-1967