laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვალერი ასათიანი

ვალერი ასათიანი (დ. 15 ნოემბერი, 1950, თბილისი, საქართველო) — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი, საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრი 1985 წლის 17 სექტემბრიდან — 1990 წლის ნოემბრამდე და 1995 წლის 21 დეკემბრიდან— 2000 წლის 13 სექტემბრამდე. იყო სახელმწიფოს მეთაურის მთავარი მრჩეველი კულტურის დარგში 1988—1990 წლებში, არის პროფესორი, ქართული კულტურის გადარჩენის კომიტეტის მდივანი 1992 წლიდან და საერთაშორისო კულტურული პროგრამების საქართველოს ასოციაცია „ჰელიოსი“-ს პრეზიდენტი 1994 წლიდან. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქუთაისის მაჟორიტარი). საქართველოს მინისტრთა საბჭოს კაბინეტი, აპარატის ხელმძღვანელი (1994—) საქართველოს პარლამენტი, წევრი (1994—) უმაღლესი საბჭო, დეპუტატი (1988—1990) ალბერტ შვაიცერის მშვიდობის ორდენი ბიზანტიური ცივილიზაცია (ავტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 2006. - 563გვ.. - ISBN: 99940-31-98-8 ვარლაამისა და იოასაფის ცხოვრება (რედაქტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 2005. - 270გვ. ჩვენებურებთან (თანაავტორი). - ბათუმი, აჭარა, 2003. - 366გვ. ანტიკური და ბიზანტიური ტრადიციები ძველ ქათულ მწერლობაში (ავტორი). - თბილისი, სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1996. - 368გვ. აკაკი ურუშაძე (ავტორი). - თბილისი, სახ. უნივერსიტეტი, 1995. - 47გვ. მოძღვართმოძღვარი (შემდგენელი). - თბილისი, 1991. - 133გვ. ანტიკურობა ძველ ქართულ მწერლობაში (ავტორი). - თბილისი, სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1987. - 280გვ. ვალერი ასათიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვალერი ასათიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი საქართველოს უნივერსიტეტის საიტზე[მკვდარი ბმული]
რიტმული პროზა

რიტმული პროზა, 1. ფონეტიკურ-ინტონაციურად ორგანზებული პროზა. 2. მეტრულად მოწესრიგებული პროზა, სადაც მახვილი, ჩვეულებრივი, ყოველ მესამე მარცვალზე მოდის და დაქტილური მეტრი აქვს. ქართულ მხატვრულ პროზაში რიტმულობის ტენდენცია შეინიშნება, მაგალითად, შუშანიკის წამებაში.
დავით ბაქრაძე (გმირი)

დავით ილიას ძე ბაქრაძე (დ. 10 იანვარი, 1912, ხარაგაული ― გ. 8 დეკემბერი, 1977, თბილისი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (7 აგვისტო, 1944), პოდპოლკოვნიკი. დაამთავრა თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტი (1938). სკკპ წევრი 1938 წლიდან. 1940 წლიდან წითელ არმიაში იყო ბელორუსიაში. აქ 1941 წლის დეკემბერში ტყვედ ჩაუვარდა გერმანელებს. 1942 წლის აგვისტოს საბჭოთა მეომრების ჯგუფთან ერთად ტყვეობიდან გაიქცა და ს. კოვპაკის პარტიზანულ რაზმს შეუერთდა. განვლო საბრძოლო გზა ათეულის მეთაურიდან პარტიზანული პოლკის მეთაურამდე. მონაწილეობდა მიიღო 168 ბრძოლაში. მუშაობდა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო საბჭოთა და სამეურნეო თანამდებობაზე. 1965 წლიდან იყო საქართველოს საშენ მასალათა მრეწველობის სამინისტროს ტრესტ „საქმარმარილოს“ მმართველი. სსრკ II–III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ავტორია წიგნებისა: „გმირთა სისხლით“ (1950), „ძველ გზებსა და ბილიკებზე“ (1965), „ლეგენდარული რეიდი“ (1968). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, სამამულო ომის I ხარისხის, წითელი ვარსკვლავის, აგრეთვე პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის "ვირტუტი მილიტარის" I ხარისხის ორდენებით და მედლებით. მის შესახებ მურმან ლებანიძემ დაწერა ლექსი „პარტიზანები“ (1974 წ.). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 240. ჩინჩილიკაშვილი ტ., ენციკლოპედია "საქართველო", თბ., 1997 ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით. მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი - 1964 Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г. Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981 დავით ბაქრაძე (გმირი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით ბაქრაძის ბიოგრაფია ↑ ლებანიძე, მ. „ერთტომეული“ გვ. 328-330 —„საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1979
გიორგი ბაქრაძე

გიორგი კონსტანტინეს ძე ბაქრაძე (დ. 1 მაისი, 1908, ბუკისციხე — გ. 1 დეკემბერი, 1989, თბილისი) — ქართველი მეცნიერ-ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1962), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1975). 1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1937 წლიდან ეწეოდა მეცნიერულ და პედაგოგიურ მოღვაწეობას თსუ-ში. ბაქრაძის ძირითადი მეცნიერული ნაშრომები ეხება პოლიტეკონომიისა და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების ისტორიის საკითხებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 240. ჯიბუტი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 374. გიორგი ბაქრაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბეიაზით ოზთურქი

ბეიაზით (ბეიაზ) ოზთურქი (თურქ. Beyazıt Öztürk; დ. 12 მარტი 1969, ბოლუ, თურქეთი) — თურქი მსახიობი, შოუმენი, პროდიუსერი და იუმორისტი. დაიბადა 1969 წლის 12 მარტს თურქეთის ქალაქ ბოლუში. ბეიაზითი მამის მხრიდან ქართველია. მამა პოლიციელი, ხოლო დედა დიასახლისი იყო. დაამთავრა ანადოლუს უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტი. უნივერსიტეტში სწავლასთან ერთად, მუშაობდა ესქიშეჰირის რადიოში. 1996 წლიდან დღემდე წამყვანია თურქეთის ყველაზე პოპულარულ შოუს — Beyaz Show-ის, რომელიც გადის Kanal D-ზე. ბეიაზ შოუ Facebook-ზე ბეიაზ შოუ Twitter-ზე ბეიაზით ოზთურქი Instagram-ზე ↑ 1.0 1.1 Boy Kilo Yaş Beyazıt Öztürk ↑ Beyaz biyografi. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-22. ციტირების თარიღი: 2016-01-31. ↑ Memur bir ailenin ikinci oğlu olan Beyazıt Öztük, 12 Mart 1969 yılında Bolu doğdu ↑ BEYAZ'IN GERÇEK HİKAYESİ! - Gecce.com ↑ Beyazıt Öztürk haberleri ve son dakika gelişmeleri
ბაგრატ III (იმერეთის მეფე)

ბაგრატ III (დ. 1495 — გ. 1565) — იმერეთის მეფე 1510-1565, ალექსანდრე II-ის ძე. ენერგიულად ებრძოდა ოსმალებს, ცდილობდა იმერეთის მთლიანობის შენარჩუნებას. „ტყვეთა სყიდვის“ წინააღმდეგ მოიწვია საეკლესიო კრება, რომელმაც ტყვის გამსყიდველთათვის სიკვდილით დასჯა დაადგინა. ბაგრატ III-ის თანხმობით 1533 წელს მამია I გურიელმა და მამია III დადიანმა ილაშქრეს ჯიქეთს, მაგრამ დამარცხდნენ. 1535 წელს მურჯახეთის ბრძოლაში ბაგრატ III-მ დაამარცხა ყვარყვარე III ჯაყელი, დაიკავა სამცხე და ათი წელი ფლობდა მას. 1543 წელს ყვარყვარეს შვილმა ქაიხოსრო II ჯაყელმა მოიშველია ოსმალთა ჯარი მუსტაფა ლალა-ფაშას მეთაურობით და ქარაღაქთან შეებრძოლა ბაგრატ III-ს, მაგრამ დამარცხდა. ამის შემდეგ სულთანმა უფრო მრავალრიცხოვანი ჯარი გამოგზავნა. სოხოისტის ბრძოლაში ბაგრატ III დამარცხდა. სამცხეში ოსმალებმა მოიკიდეს ფეხი. ამის შემდეგ ბაგრატ III-მ მთავრებს (დადიანი და გურიელი) შეუტია, მაგრამ ვერ შეძლო მათი დამორჩილება. 1548 წელს ბაგრატმა ლევან I დადიანი და როსტომ გურიელი სადარბაზოდ მიიწვია. გურიელი მას არ ეახლა, ხოლო დადიანი ბაგრატმა დააპატიმრა და გამოამწყვდია გელათის სამრეკლოში, საიდანაც იგი სამცხის ათაბაგის ქაიხოსრო III-ის ხელშეწყობით სამცხეში გაიპარა. ოდიშია და გურიის მთავრები სულთნის ვასალები გახდნენ. 1555 წელს ბაგრატ III-ც იძულებული გახდა სულთნისათვის ხარკის მიცემა ეკისრა. ხანთაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 128.
არტანი

არტანი — თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო არტანის და ქვემო არტანის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 587. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
ვალერიან ბაქრაძე (რევოლუციონერი)

ვალერიან ტარასის ძე ბაქრაძე (პარტიული ფსევდონიმი „ჟელეზნი“; დ. 1886, სოფ. დარკვეთი, შორაპნის მაზრა ― გ. 1908, ქ. ყაზვინი) ― რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე ამიერკავკასიაში. რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება ქუთაისის გიმნაზიაში სწავლის დროს. მონაწილეობდა ქუთაისის მოსწავლეთა გაფიცვებსა და დემონსტრაციებში (1903-1904). იყო რსდმპ კავკასიის კავშირის იმერეთ-სამეგრელოს კომიტეტის პროპაგანდისტთა კოლეგიის წევრი და მუშაობას ეწეოდა ბაღდათისა და ჭიათურის სოციალ-დემოკრატთა ორგანიზაციებში. 1905 წელს მონაწილეობდა ჭიათურის მუშათა და გლეხთა რევოლუციურ ბრძოლებში. შეიარაღებული აჯანყების დამარცხების შემდეგ არალეგალურად გაემგზავრა ბაქოში, სადაც ასრულებდა პარტიის პასუხსაგებ დავალებებს (არალეგალური სტამბის მოწყობა, რევოლუციური ლიტერატურის გავრცელება და სხვა). 1908 წელს ბაქრაძე მონაწილეობდა ირანის რევოლუციაში. ერთ-ერთი შეტაკების დროს იგი შეიპყრეს და ჩამოახრჩვეს. რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწენი საქართველოში (ბიოგრაფიების კრებული), თბ., 1961; გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241.
ვიქტორ ბაქრაძე

ვიქტორ ტარასის ძე ბაქრაძე (დ. 1880, დარკვეთი, შორაპნის მაზრა ― გ. აპრილი, 1952) ― რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე ამიერკავკასიასა და თურქმენეთში. რსდმპ წევრი 1898 წლიდან. 1897 წელს ზეინკლად მოეწყო ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის მთავარ სახელოსნოებში, 1899 წელს მუშაობა დაიწყო ბაქოს რკინიგზის დეპოს მემანქანის თანაშემწედ. მონაწილეობდა არალეგალური სტამბის „ნინას“ მოწყობასა და მუშაობაში. ავრცელებდა გაზეთებს „ისკრასა“ და „ბრძოლას“. 1904 წელს გადავიდა აშხაბადში, სადაც აქტიურ მონაწილეობა მიიღო აშხაბადის მშრომელთა რევოლუციურ ბრძოლებში (1905-1906). იყო აშხაბადის სოციალ-დემოკრატთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რსდმპ აშხაბადის კომიტეტის წევრი, საგაფიცვო კომიტეტის წევრი (1905 წლის ორტომბრიდან), არალეგალური სტამბის ორგანიზატორი. რევოლუციური მოღვაწეობისათვის რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს. 1907-1918 წლებში ეწეოდა რევოლუციურ მოღვაწეობას ბაქოში, როსტოვში, თბილისში, ჭიათურასა და საჩხერეში. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ იყო ხელმძღვანელ საურნეო სამუშაოებზე. რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწენი საქართველოში (ბიოგრაფიების კრებული), თბ., 1961; გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. ვიქტორ ბაქრაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თამარ ბაქრაძე

თამარ ივანეს ასული ბაქრაძე (დ. 29 დეკემბერი, 1907, სოფელი ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი ― გ. 18 ივნისი, 1995, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1967). დაამთავრა თსუ ისტორიის ფაკულტეტი და თბილისის რუსთაველის თეატრთან არსებული დრამატული სტუდია (ორივე 1930 წელს); 1930–1967 წლებში რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები: ამალია (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ლიდია კოვალი (ალექსანდრე კორნეიჩუკის „პლატონ კრეჩეტი“), ემილია (უილიამ შექსპირის „ოტელო“), კრუჩინინა (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), კნეინა ჩიტუნია (შალვა დადიანის „გუშინდელი“), ქეთევან დედოფალი (სანდრო შანშიაშვილის „გიორგი სააკაძე“), ზეინაბი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ოთარაანთ ქვრივი (ილია ჭავჭავაძის მოთხრობის მიხედვით), სანათა (მიხეილ მრევლიშვილის „ზვავი“), გერტრუდა (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“) და სხვა. 1963 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. 1926: „შირვანსკაიას დანაშაული“ (ოფიცერ მირორნოვის ცოლი) რეჟ. ივანე პერესტიანი 1956: „ჩრდილი გზაზე“ (მაგდანა) რეჟ. დავით რონდელი 1961: „ენგურის ნაპირებზე“ რეჟ. დავით რონდელი იაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. გვერნცაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 375. თამარ ბაქრაძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში თამარ ბაქრაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ივანე ბაქრაძე

ივანე ირაკლის ძე ბაქრაძე (დ. 21 სექტემბერი [ძვ. სტ. 9 სექტემბერი], 1898,სოფ. ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს რაიონი ― გ. 13 ნოემბერი, 1980, თბილისი) ― ქართველი მეცნიერი მანქანათმშენებლობის დარგში, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1954), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1956). 1925 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკური ფაკულტეტი. 1925-1933 წლებში მუშაობდა თბილისის საბურღი იარაღების ქარხანაში (ახლანდელი თბილისის საწარმოო გაერთიანება „ჩარხმშენებელი“), 1933-1959 წლებში ― თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში (1953-1959 წლებში ― პრორექტორი). 1959-1962 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მანქანათა ნაწილების კათედრის გამგე. 1962 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტის მანქანათა ნაწილების გაანგარიშების განყოფილების გამგედ. ბაქრაძის შრომები ეხება კბილა და ჭიახრახნული გადაცემების ცვეთისა და ჩაჭექის თეორიის, ელექტრომავლებში გამოზენებული კბილანების გამლეობის გადიდებისა და პოლიმერული მასალისაგან დამყადებული დეტალების გაანგარიშების საკითხებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 375, თბ., 1997
იოსებ ბაქრაძე

იოსებ ზოსიმეს ძე ბაქრაძე (დ. 14 თებერვალი [ ძვ. სტ. 1 თებერვალი], 1850, სოფ. არბო, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი ― გ. 27 მაისი [ ძვ. სტ. 14 მაისი], 1904, თბილისი) ― ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი. XIX საუკუნის 70-იანი წლებიდან ჟურნალ-გაზეთებში ― „დროებაში“, „ივერიაში“, „მნათობსა“ და „კვალში“ - აქვეყნებდა ლექსებს, წერილებსა და თარგმანებს. ბაქრაძე ქართველ ხალხოსნებთან ერთად იღვწოდა, მონაწოლეობდა სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში, ზრუნავდა ქართული თეატრის რეპერტუარისთვის. გ. სუნდუკიანთან ერთად თარგმნა მისი პიესები „პეპო“ (1895), „ხათაბალა“, „კიდევ ერთი მსხვერპლი“. მანვე თარგმნა ჯ. ბაირონის „ჩაილდ-ჰაროლდი“ („ივერია“, 1879), ვ. სკოტის „აივენგო“ (დაიბეჭდა ცალკე წიგნად, 1895, 1938), ვ. ალფიერის „ვირგინია“ (1873), კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“, ფ. შილერის „მარიამ სტიუარტი" (1892) და „პაცის ჯალადობა“, ვ. პოტოს „საქართველო და მისი ისტორიული წარსული დრო“ (დაიბეჭდა ცალკე წიგნად, 1894). ბაქრაძის ზოგი ორიგინალური თუ თარგმნილი ლექსი ― „მე ქართველი ვარ!“, „სიმღერა“ ("არც სახლი მაქვსმ არც კარი“), ჰაინეს "ტურფავ, ტურფავ“ და სხვა ხალხურ სიმღერებად იქცა. ბაქრაძის ფსევდონიმებია „ი. ელაქიძე“, „ი. ოქრიაშვილი“, „გ. თენაძე“, „გ. ციმაკურიძე“. ბურჯანაძე ქ., რამდენიმე სიტყვა XIX საუკუნის ერთ მივიწყებულ პოეტზე, «ცისკარი», 1972, № 6; ბურჯანაძე ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. იოსებ ბაქრაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ომეგა (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვა ომეგა შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს: ომეგა (ბერძ. ωμέγα; მთავრული: Ω, ნუსხური: ω) — ბერძნული ანბანის ოცდამეოთხე ასო. ომეგა — ასო კირილიცაში. ალფა და ომეგა — პირველი და უკანასკნელი ასოები ბერძნულ ანბანში. შინაარსობრივად ნიშნავს „დასაწყის და დასასრულს“. ომეგა-ენა (ω-ენა) — სიმბოლოების უსასრულოდ გრძელი თანმიმდევრობა. ელიასის ომეგა-კოდი — პეტრ ელისაის მიერ შექმნილი უნივერსალური კოდი, რომელიც გამოიყენება დადებითი რიცხვების კოდირებისათვის. Cω (წარმოითქმის: სი ომეგა, ჩვეულებრივ ჩაიწერება როგორც: Cw ან Comega) — C# პროგრამირების ენის ერთ-ერთი გაფართოება, შექმნილი Microsoft Research-ის მიერ. ომეგა-მეპინგი — საერთო სისტემური აზროვნების წარმოდგენა სქემების საშუალებით. Ω ომი — ელექტრული წინაღობის ერთეული. ომეგა-3, ომეგა-6, ომეგა-9 — მჟავების კლასები. ω — ციკლური რხევა ომეგა (ω) — ვარსკვლავთა აღნიშვნა ზოგიერთ თანავარსკვლავედში, რომელიც გამოყენებული იყო ბაიერის მიერ. ომეგას ყურე — სევასტოპოლის ყურეთაგანი. ომეგა (ჯგუფი) — უნგრული როკ-ჯგუფი. Deathspell Omega — ფრანგული შავი-მეტალის-ჯგუფი. Omega — ბრიტანული როკ-ჯგუფი Asia-ს ალბომი. Chevrolet Omega Oldsmobile Omega Opel Omega
კონსტანტინე ბაქრაძე

კონსტანტინე (კოტე) სპირიდონის ძე ბაქრაძე (დ. 24 ნოემბერი, 1898, თბილისი — გ. 28 აპრილი, 1970, იქვე) — ქართველი ფილოსოფოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1943). თბილისში მისი სახელობის ქუჩა არსებობს. 1918 წელს დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია. 1922 წელს დაამთავრა თსუ, 1923–1925 წლებში იმყოფებოდა სამეცნიერო მივლინებით გერმანიაში. მუშაობდა ჰუსერლთან, რიკერტთან, ჰაიდეგერთან. 1930 წლიდან თსუ-ს პროფესორია. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა ფილოსოფიის ისტორიისა და ლოგიკის კათედრებს. კვლევის ძირითადი სფერო — ფილოსოფიის ისტორია, ლოგიკა, შემეცნების თეორია. დიდი ღვაწლი მიუძღვის გერმანული დიალექტიკის ისტორიის საკითხების დამუშავებაში. ბაქრაძე იყო ფილოსოფიური სკოლების — ნეოკანტიანელობის, ფენომენოლოგიის, პრაგმატიზმის, ეგზისტენციალიზმის ცნობილი მკვლევარი; ამ ფილოსოფიის სისტემების განხილვისას მოითხოვდა ობიექტურობისა და პარტიულობის პრინციპის დაცვას, იმანენტური სიძნელეების ანალიზს. ბაქრაძემ სიცხადე შეიტანა ფილოსოფიის ბევრი ძირითადი ცნებისა და თეორიის გაგებაში, ყოფილ სსრკ-ში ერთ-ერთმა პირველმა დასვა და თავისებურად გადაწყვიტა ფორმალურ და დიალექტურ ლოგიკას შორის დამოკიდებულების პრობლემა, დაუპირისპირდა გაბატონებულ შეხედულებას, რომელიც უარყოფდა ფორმალურ ლოგიკას. პირველმა ყოფილ საბჭოთა კავშირში გამოაქვეყნა ლოგიკის სახელმძღვანელო (1946; რუსეულ ენაზე - 1955), ჟურნ. „ვოპროსი ფილოსოფიის“ (1950, № 2) ფურცლებზე დაბეჭდილი მისი სტატიით — „ლოგიკისა და დიალექტიკის“ დამოკიდებულების საკითხისათვის დაიწყო საკავშირო დისკუსი ლოგიკის ძირეულ პრობლემებზე. ბაქრაძის შრომებში გამოკვლეულია მარქსისტული შემეცნების თეორიის ისეთი საკვანძო საკითხები, როგორიცაა ჭეშმარიტების ობიექტურობის პრობლემა, ჭეშმარიტების კრიტერიუმის პრობლემა და სხვა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. პანთეონში მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ნინო ალექსანდრეს ასული დიასამიძე (დ. 4 აპრილი, 1898, თბილისი — გ. 27 მაისი, 1978, იქვე). ↑ იხილეთ ვიკიმაპია კოდუა ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 76, თბ., 1994 კონსტანტინე ბაქრაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კონსტანტინე ბაქრაძის შესახებ დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.
მაჯიდა ალ-რუმი

მაჯიდა ალ-რუმი ბარადი (არაბ. ماجدة الرومي برادعي; დ. 13 დეკემბერი, 1956, ტვიროსი, ლიბანი) — ლიბანელი სოპრანო, გაეროს კეთილი ნების ელჩი. მაჯიდა ალ-რუმის მუსიკალური კარიერა იწყება 1974 წელს, როცა ის მონაწილეობას იღებს შოუში ლიბანურ ტელეარხზე „Télé Liban“. მაჯიდა ალ-რუმი დაიბადა ცნობილი ლიბანელი მომღერლის ჰალიმ ალ-რუმისა და მარი ლუთფის მელკიტი-კათოლიკეთა ოჯახში. 5 წლის ასაკიდან მღეროდა არაბულ საგალობლებს. 16 წლის ასაკში „Télé Liban“-ის ერთ-ერთ ტელეშოუში მონაწილეობის შემდეგ გახდა ცნობილი მომღერალი ლიბანში. 1975 წლის ლიბანური სამოქალაქო ომის დროს ჩაწერა სიმღერა "Am Behlamak" („ლიბანო, შენ მესიზმრები“), რამაც წარმატება მთელს არაბულ სამყაროში მოუტანა. 1991 გამოვიდა მისი სიმღერა "Kalimat" (სიტყვები, كلمات), რამაც მაჯიდა ალ-რუმი მსოფლიო არაბულ დიასპორას გააცნო. წლების განმავლობაში აგრძელებდა არაბულ ენაზე ქრისტიანული გალობის ჩაწერას, მონაწილეობდა კლასიკური ვოკალის ფესტივალებში, სხვადასხვა საოპერო პერფომანსებში, ეწეოდა მეცენატურ სამსახურს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაჯიდა ალ-რუმი Majida El Roumi ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2017-11-09 საიტზე Wayback Machine. Majida El Roumi Twitter-ზე Majida El Roumi Facebook-ზე Majida El Roumi YouTube-ზე Majida El Roumi iTunes-ზე Majida El Roumi ონლაინ რადიო Yala.fm-ზე დაარქივებული 2014-11-29 საიტზე Wayback Machine.
მარიამ ბაქრაძე-დედაბრიშვილი

მარიამ სიმონის ასული ბაქრაძე-დედაბრიშვილი (ფსევდონიმი: დედაბერი. დ. 1869, თბილისი ― გ. 1942, იქვე) ― ქართველი ექიმი და ლიტერატორი, შიო არაგვისპირელის მეუღლე. საქართველოს დამსახურებული ექიმი (1941), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1898). 1897 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1898 წელს მედიცინის დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად პარიზში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „საბავშვო დამბლების შედეგად განვითარებული მრუდე ტერფის ქირურგიული მკურნალობა“. 2 წლის მანძილზე მუშაობდა პარიზის ბავშვთა სნეულების კლინიკებში, შემდეგ პასტერის სადგურში. 1901 წლიდან მუშაობდა თბილისში ქალაქის I საავადმყოფოში. 1908-1938 წლებში იყო საავადმყოფოს ინფექციური განყოფილების, ხოლო 1938 წლიდან ქალაქის ბავშვთა ინფექციური საავადმყოფოს გამგე. სამეცნიერო და საექიმო საქმიანობასთან ერთად ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას: ქართულ პერიოდულ პრესაში გამოქვეყნებულია მთელი რიგი მისი საბავშვო მოთხრობებისა. ბაქრაძე-დედაბრიშვილი მარიამ სიმონის ასული.- ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 376, თბილისი, 1997 შენგელია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 241. მარიამ ბაქრაძე-დედაბრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ლუაპულა (მდინარე)

ლუაპულა (ინგლ. Luapula River) (მდინარის ქვედა დინებას, მვერუს ტბის შემდეგ, ეძახიან ლუვუას) — მდინარე ზამბიაში და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, თითქმის მთელ თავის სიგრძეზე იგი წარმოადგენს სახელმწიფო საზღვარს ამ ორ ქვეყანას შორის. ერთმანეთთან აერთებს ბანგვეულუს და მვერუს ტბებს. ითვლება მდინარე კონგოს ერთ-ერთ ზედა დინების შენაკადად. მდინარემ სახელი მისცა ზამბიის ერთ-ერთ პროვინციას — ლუაპულის პროვინცია. მვერუს ტბასთან შეერთებამდე (ბოლო 100 კმ), ლუაპულა იყოფა რამდენიმე განშტოებად და ქმნის დელტას, რომელსაც უფრო ხშირად ეძახიან ლუაპულის ჭაობებს. ↑ Terracarta/International Travel Maps, Vancouver Canada: "Zambia, 2nd edition", 2000.
კარლ სენდბერგი

კარლ სენდბერგი (ინგლ. Carl Sandburg; დ. 6 იანვარი, 1878, გეილსბერგი — გ. 22 ივლისი, 1967, ფლეტ-როკი) — ამერიკელი პოეტი, პროზაიკოსი, ისტორიკოსი და ფოლკლორისტი. პულიცერის პრემიის სამგზის ლაურეატი (1919, 1940, 1951). შვედი ემიგრანტების შვილი. ესპანეთ-ამერიკის ომის მიმდინარეობისას მსახურობდა არმიაში. 1910—1912 წლებში ამერიკის სოციალისტური პარტიის წევრი და მილუოკის მერის მოადგილე იყო. 1913 წელს დასახლდა ჩიკაგოში. კარლ სანდბერგის ნაშრომები პროექტ გუტენბერგზე კარლ სანდბერგის ნაშრომები Internet Archive-ზე ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a> ↑ 5.0 5.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 6.0 6.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 7.0 7.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ 8.0 8.1 NCpedia <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27230564"></a> ↑ 9.0 9.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 10.0 10.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 12.0 12.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Сэндберг Карл // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/220 ↑ https://home.nps.gov/museum/exhibits/carl/story/Introduction/CARL17534_17535_18041_pins.html ↑ 16.0 16.1 https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/224 ↑ https://www.britannica.com/art/Frost-Medal ↑ https://www.grammy.com/awards/2nd-annual-grammy-awards
კილვა (კუნძული)

კილვა (ინგლ. Kilwa Island) — დიდი კუნძული მვერუს ტბაში. შედის ზამბიის შემადგენლობაში. მისი ფართობია დაახლოებით — 25 კმ². 2012 წელს კუნძულზე ცხოვრობდა 800 ადამიანზე მეტი, უპირატესად კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან დევნილები. კილვის კუნძული მდებარეობს მვერუს ტბის სამხრეთ-დასავლეთით, 4,65 კმ-ში დასავლეთ სანაპიროდან, რომელიც უკვე შედის კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. კუნძულ კილვიდან 6,2 კმ-ში მდებარეობს იმავე დასახელების კონგოს დასახლებული პუნქტი. მანძილი ზამბიის დედაქალაქ ლუსაკამდე — დაახლოებით 676 კმ-ია. კუნძულის მაქსიმალური სიგანეა — 7,76 კმ. სიგრძე — 12,8 კმ. XIX საუკუნეში კუნძულზე ჩერდებოდნენ სუაჰილის ხალხის ვაჭრები, რომლებმაც, როგორც ვარაუდობენ, მისცეს კუნძულს დასახელება ინდოეთის ოკეანეში მდებარე იმავე დასახელების კუნძულის პატივსაცემად. დღეისათვის კილვის კუნძულზე მდებარეობს ზამბიის სასაზღვრო პოსტი და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან დევნილების დასახლება. Kilwa Island: Zambia DRC rebels kill Chienge headman დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine. ZAMBIA: Housing the DRC refugees Starving Kilwa Island receives food დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine.