laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იულია ჰუნიადი დე კეთელი

იულია ჰუნიადი დე კეთელი (სერბ. Јулија Хуњади де Кетељ; დ. 26 აგვისტო, 1831, ვენა, ავსტრიის იმპერია — გ. 19 თებერვალი, 1919, ვენა, გერმანული ავსტრია) — უნგრელი არისტოკრატი. სერბეთის მთავრის მეუღლე 1860-1868 წლებში როგორც მიჰაილო ობრენოვიჩ III-ის ცოლი. იულია დაიბადა 1831 წლის 26 აგვისტოს ვენაში, უნგრელი არისტოკრატების ოჯახში. იგი იყო კეთელის გრაფ ფერენც ჰუნიადისა და მისი მეუღლის, ძველი წარჩინებული გვარის წარმომადგენელ გრაფინია იულიანა ზიჩის ქალიშვილი. მას სულ სამი ძმა ჰყავდა: ლასლო, კალმანი და ვილმოსი. 1853 წლის 1 აგვისტოს, 21 წლის იულიანა ჰუნიადი ცოლად შერთეს სერბ დიდგვაროვან მიჰაილო ობრენოვიჩს, სერბეთის მთავრის ვაჟს. 1860 წლის 26 სექტემბერს მისი მამამთილის, მილოშ ობრენოვიჩის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მიჰაილომ დაიკავა, რითაც იულია სერბეთის მთავრის მეუღლე გახდა. იულიანა სერბებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა თავისი ერთგულების გამო კათოლიკური რელიგიის მიმართ და მისი მაღალი და უცხოური წარმომავლობის გამო, რადგან წინამორბედი მთავრის ცოლები ძირითადად დაბალი ფენიდან გამოსული სერბი ქალები იყვნენ. მთავარი მიჰაილო არ ყოფილა ერთგული ქმარი და მას სულ მცირე ერთი უკანონო ვაჟი ჰყავდა. ვინაიდან დადგინდა, რომ იულიანა უნაყოფო იყო, მთავრობამ მთავარს ცოლთან გაშორება, საყვარელ კატარინა კონსტანტინოვიჩზე ქორწინება და უკანონო ვაჟის მემკვიდრედ გამოცხადება მოსთხოვა, თუმცა მიჰაილომ ამაზე უარი თქვა. 1867 წელს ამ წინადადების გამო მიჰაილომ პრემიერ-მინისტრი ილია გარასანინი თანამდებობიდან მოხსნა. მიუხედავად ამისა, იგი კატარინასთან უერთიერთობას განაგრძობდა, რომელმაც იულიანა რამდენჯერმე საჯაროდ დაამცირა. ამის საპასუხოდ იულიანამაც გააბა რომანი ჰერცოგ კარლ ფონ არენბერგთან. აღსანიშნავია, რომ კარლ ფონ არენბერგი იყო ავსტრიის იმპერატრიცა ელიზაბეთ ბავარიელის მეორე თაობის ბიძაშვილი. 1868 წლის 10 ივნისს მთავარმა მიჰაილომ თავის საყვარელთან და დასთან ერთად ბელგრადის ქუჩებში გასეირნება გადაწყვიტა. სეირნობისას მათ ცეცხლი გაუხსნეს, რა დროსაც ადგილზევე გარდაიცვალნენ მთავარი მიჰაილო და მისი და, პრინცესა ანკა, კატარინა კი სერიოზულად დაიჭრა. როგორც შემდგომში გაირკვა, ეს მკვლელობა ობრენოვიჩების მტრის, კარადორდევიჩის დაკვეთილი იყო. ვინაიდან მიჰაილოს იულიანასთან შვილი არ ჰყოლია, სერბეთის ტახტი მისმა ძმისწულმა მილანმა დაიკავა, რომელიც შემდგომში სერბეთის მეფე გახდა მილან I-ის სახელით. მიჰაილოს მკვლელობიდან რამდენიმე თვეში მისი საყვარელი კატარინა ცოლად გენერალ ბლაზნავაკს გაჰყვა. მას შემდეგ, რაც მეფე მილანი თავის ცოლს, დედოფალ ნატალია ობრენოვიჩს გაშორდა, კატარინამ სამეფო კარზე პირველი ქალბატონის პოსტი დაიკავა. თავად იულიანამ განაგრძო სასიყვარულო ურთიერთობა კარლ ფონ არენბერგთან, რომელზეც 1876 წლის 16 იანვარს დაქორწინდა კიდეც. ამით იგი არენბერგის ჰერცოგინია და რეკლინგჰაუზენის პრინცესა გახდა. ქორწინების შემდეგ კარლი და იულიანა ვენაში, ავსტრიის სამეფო კარზე გადასახლდნენ. იულიანა გარდაიცვალა 1919 წლის 19 თებერვალს ვენაში, 87 წლის ასაკში, უშვილოდ. Cox, John K. (2002). The History of Serbia (illustrated ed.). Greenwood Publishing Group. p. 47. ISBN 9780313312908. Alexander Palace Time Machine, su alexanderpalace.org. URL consultato il 20 giugno 2010. Marek, Miroslav. "Hunyady de Kéthely family".
ალექსანდრა ბერძენი

ალექსანდრა ბერძენი (ბერძ. Αλεξάνδρα της Ελλάδας, სერბ. Александра Карађорђевић; დ. 25 მარტი, 1921, ათენი, საბერძნეთი — გ. 30 იანვარი, 1993, ბურგეს-ჰილი, დიდი ბრიტანეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთის მეფე ალექსანდროსისა და დედოფალ ასპასია მანოსის ქალიშვილი. იუგოსლავიის უკანასკნელი დედოფალი 1944-1945 წლებში როგორც მეფე პეტარ II-ის მეუღლე. ალექსანდრა დაიბადა 1921 წლის 25 მარტს ათენში. იგი იყო საბერძნეთის მეფე ალექსანდროსისა და დედოფალ ასპასია მანოსის ერთადერთი შვილი. მამამისი მის დაბადებამდე რამდენიმე თვით ადრე გარდაიცვალა მაიმუნის ნაკბენისგან. დედის მხრიდან იგი წმინდა სისხლის ბერძენი იყო, ხოლო მამის მხრიდან იგი გერმანული, ბრიტანული, რუსული და დანიური ფესვებისა იყო. მას შემდეგ, რაც მეფე ალექსანდროსი გარდაიცვალა საბერძნეთს რეგენტის სტატუსით მართავდა ალექსანდრას დიდი ბებია, მეფე გეორგიოს I-ის ქვრივი, დედოფალი ოლღა კონსტანტინეს ასული რომანოვა, რის შემდეგაც აღსდგა ალექსანდრას ბაბუის, მეფე კონსტანტინოს I-ისა და დედოფალ სოფია პრუსიელის მმართველობა. მათ არ მოსწონდათ ალექსანდრას დედა, დედოფალი ასპასია, რადგან ყველას ერჩია, რომ მეფე ალექსანდროსს კონსტანტინოსის სხვა შვილების მსგავსად ევროპელი მონარქის შვილზე ქორწინებით გაემყარებინა მოკავშირეები, თუმცა მოგვიანებით ასპასიასა და სამეფო ოჯახის წევრებს შორის ურთიერთობა დათბა. 1944 წლის 20 მარტს ლონდონში ალექსანდრა დააქორწინეს იუგოსლავიის მეფე პეტარ II-ზე, რომელიც იყო ბიცოლამისის, დედოფალ ელიზაბეტა რუმინელის დის, დედოფალ მარია რუმინელისა და მეფე ალექსანდრე I-ის ვაჟი. სულ რაღაც ერთ წელიწადში, 1945 წლის 29 ნოემბერს იუგოსლავიაში მონარქია დაემხო და კომუნისტური წყობა დამყარდა, რის გამოც სამეფო ოჯახი ემიგრაციაში წავიდა დიდ ბრიტანეთში. ალექსანდრა და პეტარი დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ VI-ის კარზე დასახლდნენ, ლონდონში. ამ ამბამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1945 წლის 17 ივლისს დაიბადა მათი ერთადერთი შვილი, პრინცი ალექსანდრე, რომელსაც სახელი მშობლების მამების პატივსაცემად დაარქვეს. პეტარმა და ალექსანდრამ მთელი თავიანთი დარჩენილი ცხოვრება დიდ ბრიტანეთში გაატარეს. 1970 წლის 3 ნოემბერს, 47 წლის ასაკში გარდაიცვალა პეტარი, რის შემდეგაც ალექსანდრა ბურგეს-ჰილში გადავიდა, სადაც 1993 წლის 30 იანვარს, 71 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი თავიდან უინძორის სასახლეში დაკრძალეს, თუმცა 2013 წლის მაისში მისი, მისი მეუღლისა და დედამთილის ნეშტები სერბეთში გადაასვენეს და ქალაქ ოპლენაკში, წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში დაკრძალეს. John Van der Kiste, Kings of the Hellenes: The Greek Kings, 1863–1974, Sutton Publishing, 1994 ISBN 0-7509-2147-1. Alan Palmer and Michael of Greece, The Royal House of Greece, Weidenfeld Nicolson Illustrated, 1990 ISBN 0-297-83060-0. Ricardo Mateos Sainz de Medrano, La Familia de la Reina Sofίa, La Dinastίa griega, la Casa de Hannover y los reales primos de Europa, Madrid, La Esfera de los Libros, 2004 ISBN 84-9734-195-3. Julia Gelardi, Born to Rule : Granddaughters of Victoria, Queens of Europe, Headline Review, 2006 ISBN 0-7553-1392-5. Marlene Eilers König, Descendants of Queen Victoria. Hugo Vickers, Alice, Princess Andrew of Greece, London, Hamish Hamilton, 2000 ISBN 0-241-13686-5. Thomas de Foran de Saint-Bar, Les Karageorges, Rois de Serbie et de Yougoslavie, Éditions Christian, 1999 ISBN 2-86496-077-X.
ლუდმილა ტერ-პეტროსიანი

ლუდმილა ტერ-პეტროსიანი (დ. 20 დეკემბერი, 1948, სანქტ-პეტერბურგი, სსრკ; სომხ. Լյուդմիլա Տեր-Պետրոսյան) — სომხეთის პირველი ლედი 1991-1998 წლებში. სომხეთის მეორე პრეზიდენტის, ლევონ ტერ-პეტროსიანის მეუღლე. დააფუძნა არასამთავრობო ორგანიზაცია „ყველა სომეხი ქალის კავშირი“. ორგანიზაციის მიზანია ქალთა უფლებების დაცვა სომხეთში. ჰყავს ერთი შვილი, დავითი და სამი შვილიშვილი. დაიბადა სანქტ-პეტერბურგში, მისი ქალიშვილობის გვარია პლეკოვსკაია. მისი მამა იყო არმიის ოფიცერი და მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, მისი დედა კი იყო — ექიმი. დაამთავრა ლენინგრაფის უნივერსიტეტის გერმანისტიკის ფაკულტეტი. 1972 წელს დაქორწინდა ლევონ ტერ-პეტროსიანზე. 1990-იან წლებში იგი გახდა სამოქალაქო აქტივისტი, რომელიც მუშაობდა ქალთა და ბავშვთა უფლებების დაცვაზე. მან მოაწყო ოთხი ქალთა საერთაშორისო კონფერენცია სომხეთში (1994, 2005, 2006, 2007). ბიოგრაფია
სომხეთის პრეზიდენტის მეუღლე

სომხეთის პრეზიდენტის მეუღლე (ასევე - სომხეთის პირველი ქალბატონი ან პირველი ბატონი, ან სომხეთის პირველი ლედი ან ჯენტლმენი,) — სომხეთის მეუღლის საპატიო წოდება. ამჟამინდელი პრეზიდენტის, არმენ სარქისიანის მეუღლეა ნუნუფარ სარქისიანი. სომხეთის პირველი ლედი დაარქივებული 2016-05-04 საიტზე Wayback Machine.
მოძმანაანთ უბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი

მოძმანაანთ უბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არანისის ჩრდილოეთით, ხევის პირას, საცხოვრებელი სახლებისა და მეცხოველეობის ფერმის ტერიტორიაზე. თარიღდება II-IV საუკუნეებით. 1973-1974 წლებში საცდელი გათხრები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპერდიციამ ძველი დაზიანებული მიწის სამუშაოების დროს. გამოვლინდა ნამოსახლარის კულტურული ფენის მასალა, რომელიც მოწმობს იქ დასახლების არსებობას. აღმოჩნდა რამდენიმე ინდივიდუალური ორმოსამარხი, რომლებშიც მიცვალებული იწვა მოხრილი მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე, თავით დასავლეთისაკენ. აღმოჩენილია თიხის ჭურჭელი, მინის პატარა სანელსაცხებლე, ბრინჯაოს ზარაკები, რგოლი, ბეჭედი, პართული მონეტა და სხვა. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 216.
ლიან მორიარტი

ლიან მორიარტი (დ. 15 ნოემბერი, 1966) — ავსტრალიელი ავტორი. მწერალ ჟაკლინ მორიარტის უფროსი და. სკოლის დასრულების შემდეგ მორიარტი რეკლამირებასა და მარკეტინგს სწავლობდა. შემდეგ მცირე ხნით საკუთარი კომპანია ჰქონდა, რის შემდეგაც თავისუფალ სარეკლამო ქოფირაითერად დაიწყო მუშაობა. 2004 წელს მაკკუორის უნივერსიტეტში მაგისტრის ხარისხის მოპოვების შემდეგ მისი პირველი რომანი სამი სურვილი გამოქვეყნდა. დღეისთვის ლიან მორიარტს რვა რომანი აქვს გამოქვეყნებული. იგი სიდნეიში, თავის ქმართან, ადამთან (ყოფილ ტასმანიელ ფერმერთან) ერთად ცხოვრობს და ორი შვილი ჯორჯი და ანნა ჰყავს. მისი რომანის დიდი პატარა ტყუილები მიხედვით HBO-მ სატელევიზიო სერიალი გადაიღო, რომელშიც რიზ უიზერსპუნი, ნიკოლ კიდმანი, შეილინ ვუდლი, ლაურა დერნი, ზოი კრავიცი და ალექსანდერ სკარშგორდი მონაწილეობენ. სერიალის პრემიერა 2017 წლის 19 თებერვალს გაიმართა. მორიარტის რომანის ქმრის საიდუმლო მიხედვით ფილმის გადაღებაა დაწყებული. 2013 წელს რომანზე უფლებები CBS Films-მა შეიძინა. მისი ბოლო რომანის, ცხრა სრულყოფილი უცნობი მიხედვით სატელევიზიო სერიალის გადაღება იგეგმება.. ლიან მორიარტის საიტი ლიან მორიარტის ბლოგი ↑ 1.0 1.1 Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-11. ციტირების თარიღი: 2011-07-17. ↑ Bearup, Greg (12 December 2014). „Big little lives“. The Australian. ციტირების თარიღი: 3 April 2017. ↑ Hooton, Amanda (15 July 2016). „How Sydney author Liane Moriarty sold six million books and inspired an HBO series“. The Sydney Morning Herald. ციტირების თარიღი: 3 April 2017. ↑ Littleton, Cynthia (2015-05-08). „HBO Orders Reese Witherspoon-Nicole Kidman Limited Series ‘Big Little Lies’“. Variety (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2017-09-19. ↑ Petski, Denise (2016-11-28). „‘Big Little Lies’ From David E. Kelley Gets Premiere Date On HBO“. Deadline (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-14. ციტირების თარიღი: 2017-09-19. ↑ Koblin, John (2017-12-08). „‘Big Little Lies’ to Return for a Second Season“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2017-12-30. ↑ Ng, Philiana (2013-09-04). „CBS Films to Adapt 'The Husband's Secret' for Big Screen“. The Hollywood Reporter (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ Kroll, Justin (2017-05-25). „Blake Lively to Star in Thriller ‘The Husband’s Secret’ From ‘Big Little Lies’ Author“. Variety. ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ Porter, Rick (2019-05-01). „Nicole Kidman, 'Big Little Lies' Team Set Drama Series at Hulu“. Hollywood Reporter (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2019-07-03.
1921

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1921 1921 (ათას ცხრაას ოცდაერთი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 13 დღე. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-3 დეკადის 1-ლი წელი. 25 თებერვალი : საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა ოკუპირებულ იქნა რუსეთის არმიის მიერ. გამოცხადდა საბჭოთა ხელისუფლება. 20 აპრილი : სამმხრივი შეთანხმება ამიერკავკასიის რკინიგზის გაერთიანების შესახებ. 11 ივლისი : მონღოლეთი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. ქალაქის სტატუსი მიენიჭა სამტრედიას, ხაშურს, სენაკს, ბორჯომს, ჭიათურას და ხონს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1921. 1 იანვარი : მეგი წულუკიძე — ქართველი მსახიობი (გ. 1993) 5 იანვარი : ჟანი (ლუქსემბურგი) — ლუქსემბურგის სახელმწიფოს მეთაური (1964–2000) 5 იანვარი : ფრიდრიხ დიურენმატი — შვეიცარიელი მწერალი. (გ. 1990) 21 იანვარი  : ენვერ ბოლქვაძე — ქართველი პედაგოგი, ფიზიკა-მათემატიკოსი. (გ. 2004) 22 იანვარი  : არნო ბაბაჯანიანი — სომეხი კომპოზიტორი და პიანისტი (გ. 1983) 23 იანვარი  : დავით გონდაური — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი (გ. 2002) 24 იანვარი : ვლადიმერ აბაშიძე — ქართველი ანატომი და სამედიცინო ლექსიკოგრაფი. 27 იანვარი : დონა რიდი — ამერიკელი მსახიობი. (გ 1986) 4 თებერვალი : ლიუთფი ზადე — აშშ-ში მოღვაწე აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი (გ. 2017) 4 თებერვალი: კონსტანტინე წერეთელი — ქართველი ენათმეცნიერი. (გ. 2004) 6 თებერვალი  : მიხეილ თუმანიშვილი — ქართველი რეჟისორი. (გ. 1996) 8 თებერვალი : ლანა ტერნერი — ამერიკელი მსახიობი. (გ. 1995) 16 თებერვალი  : ვერა ელენი — ამერიკელი მსახიობი (გ. 1981) 22 თებერვალი : ჯულიეტა მაზინა — იტალიელი მსახიობი (გ. 1994) 22 თებერვალი : ჟან ბედელ ბოკასა — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 1996) 23 თებერვალი : სერგი ოგანოვი — საბჭოთა კავშირის გმირი (გ. 1941) 23 თებერვალი : დავით ჩხიკვიშვილი — ქართველი ისტორიკოსი. (გ. 1987) 25 თებერვალი : ვახტანგ გორგანელი — ქართველი პოეტი. (გ. 1996) 16 მარტი : ფაჰდი — საუდის არაბეთის მეფე (1982–2005) (გ. 2005) 21 მაისი : ანდრეი სახაროვი — რუსი ფიზიკოსი (გ.1989) 8 ივნისი : სუჰარტო — ინდონეზიის პრეზიდენტი 1967–1998 (გ. 2008) 28 ივნისი : ნარასიმჰა რაო — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი 1991–1996 (გ.2004) 10 ივლისი : რევაზ ლაღიძე — ქართველი კომპოზიტორი (გ. 1981) 3 აგვისტო : რეზო ებრალიძე — ქართველი კინოსცენარისტი 13 ოქტომბერი : ივ მონტანი — ფრანგი მომღერალი (გ.1991) 12 დეკემბერი : ნელი ალექსიძე —ქართველი მოქანდაკე მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1921. 27 იანვარი : ალხაზიშვილი, ილია — ქართველი მწერალი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე (დ. 1853) 8 თებერვალი : პეტრე კროპოტკინი — რუსი ანარქისტი (დ. 1842) 7 აგვისტო : ალექსანდრე ბლოკი — რუსი პოეტი (დ. 1880) 18 დეკემბერი : ჯეკ კრომპტონი — ინგლისელი ფეხბურთელი (გ. 2013) ფიზიკა : ალბერტ აინშტაინი ქიმია : ფრედერიკ სოდი ფიზიოლოგია და მედიცინა : – ლიტერატურა : ანატოლ ფრანსი მშვიდობა : კარლ ჰიალმარ ბრანტინგი, ქრისტიან ლუს ლანგე
აზერბაიჯანის სამახსოვრო მონეტები

სამახსოვრო და საიუბილეო მონეტები გაიცემა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკის მიერ ძვირფასი (ოქრო - 1, 3, 5, 10, 20, 50 კაპიკებისა და 50, 100, 500 და 1000 მანათების ნომინალებისგან, ვერცხლისფერი - 5 და 50 მანეთისა და პლატინისგან - 500 მანათის ნომინალებისგან) და ფუძე ლითონებისგან (სპილენძ-ნიკელის შენადნობი - 1 მანათის ნომინალი). მუჰამედ ფუზულის სიცოცხლისა და მოღვაწეობის 500 წლისთავისადმი მიძღვნილი პირველი მონეტა გამოიცა 1996 წელს. ქვეყანაში ზარაფხანის არარსებობის გამო, ყველა მონეტა საზღვარგარეთ არის მოჭრილი: დიდ ბრიტანეთში, უკრაინაში, ავსტრიასა და პოლონეთში. 2017 წლის მაისის მდგომარეობით, გაიცა 47 სახეობის სამახსოვრო მონეტა, მათ შორის 5 სპილენძ-ნიკელის შენადნობიდან, 4 - 925 ვერცხლისგან, 12 - 999 ვერცხლისგან, 1 - 900 ოქროსგან, 2 - 917 ოქროსგან, 22 - ოქროსგან 999 ნიმუში და 1 999 პლატინისგან. სპილენძ-ნიკელის შენადნობიდან მიღებული მონეტები, როგორც მტკიცებულება დიდი ბრიტანეთის სამეფო ზარაფხანაში, გამოიცა ცალკეულ ბლისტერებში. გამოიცა მსგავსი დიზაინის მონეტები ასევე ვერცხლი და ოქრო. ავერსი: გერბი და სახელმწიფოს სახელწოდება, ორნამენტი 8-ნიშნიანი ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე, ნომინალი. რევერსი: შესაბამისი სპორტის სცენა და წარწერა აზერბაიჯანულად I AVROPA OYUNLARI BAKU 2015 - ”ბაქო 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშები”. დენომინაცია: 1 მანათი. წონა: 28.28 გ დიამეტრი: 38.61 მმ. ტირაჟი: 1000 ცალი. მონეტები, რომლებიც დიდი ბრიტანეთის ზარაფხანაში იქნა მოჭრილი. გაიცემა ნაკრები ხის ყუთებში და ცალკეულ ყუთებში. მსგავსი დიზაინის მონეტები გამოიცა აგრეთვე სპილენძ-ნიკელის შენადნობიდან და ოქროდან. ავერსი: გერბი და სახელმწიფოს სახელწოდება, ორნამენტი 8-ნიშნიანი ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე, ნომინალი. რევერსი: შესაბამისი სპორტის სცენა და წარწერები აზერბაიჯანზე. I AVROPA OYUNLARI BAKU 2015 - ”ბაქო 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშები”. დენომინაცია: 5 მანათი. წონა: 31.21 გ დიამეტრი: 38.61 მმ. ტირაჟი: 200 ცალი. 2006 წელს ავსტრიის ზარაფხანაში ოქროს მონეტები იქნა მოჭრილი. ტირაჟი: თითოეული ნომინალის 50 მონეტა. დიდი ბრიტანეთის სამეფო ზარაფხანაში ოქროს მონეტები იქნა მოჭრილი. ავერსი: რუკა და სახელწოდება, გამოცემის წელი, ნომინალი რევერსი: ჰეიდარ ალიევის პორტრეტი და ხელმოწერა, წარწერა აზერბაიჯანულად 90 il Heydər Əlirza oğlu Əliyev ნახევარმთვარისა და 8 – წახნაგოვოანი ვარსკვლავის ფონზე. რანტი: ამობურცული დიდი ბრიტანეთის სამეფო ზარაფხანაში ოქროს მონეტები იქნა მოჭრილი. გამოიცა ხის ყუთებში. მსგავსი დიზაინის მონეტები ასევე გაიცა სპილენძ-ნიკელის შენადნობიდან და ვერცხლისგან. ავერსი: გერბი და სახელმწიფოს სახელწოდება, 8-წახნაგოვანი ვარსკვლავის ორნამენტი და ნახევარმთვარე, ნომინალი. რევერსი: სცენა შესაბამისი სპორტიდან და წარწერები აზერბაიჯანულად I AVROPA OYUNLARI და ინგლისურად BAKU 2015 FIRST EUROPEAN GAMES. ნომინალი: 100 მანათი. მასა: 31,21 გ. დიამეტრი: 38,61 მმ. ტირაჟი: 500 ც. აზერბაიჯანის ცენტრალური ბანკი ЦБ Азербайджана выпустил юбилейную 5-манатную монету в честь 100-летия БГУ დაარქივებული 2019-10-24 საიტზე Wayback Machine.
ბათაკათ ციხე-სახლი

ბათაკათ ციხე-სახლი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახიელის ცენტრალურ ნაწილში, ფერდობზე, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ციხე-სახლი გეგმით სწორკუთხა სამსართულიანი ნაგებობაა, რომელიც ზემოთკენ თანდათან ვიწროვდება. ნაგებია კლდის ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება დაცულია. დაზიანებულია, ჩანგრეულია ბანი და სართულშუა გადახურვები. პირველი სართული საქონლის სადგომია. თაღიანი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთ კედელში ორი პატარა სარკმელი და ერთი სათოფურია. დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში რამდენიმე სწორკუთხა ნიშია. მეორე სართული საცხოვრებელია. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს, კარი თაღოვანია. სართულის ჩრდილოეთ კედელში ორი სარკმელი და ერთი სათოფურია, დანარჩენ კედლებში თექვსმეთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში, მესამე სართული სათავდაცვოა. მის კედლებში ორ-ორი სათოფურია მოწყობილი, აღმოსავლეთისაში დამატებით ორი თაღოვანი სარკმელიცაა. სახლის კედლებზე შემორჩენილია სართულშუა ხის გადახურვის კოჭების ბუდეები. სართულები ერთმანეთს უკავშირდებოდა გადახურვაში დატოვებული ხვრელებით. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 223.
ხაიალა აბდულა

ხაილა აბდულა (აზერ. Xəyalə Abdulla დ. 13 ივლისი, 1993) — აზერბაიჯანელი მოჭადრაკე, ქალთა შორის საერთაშორისო გროსმაისტერი (2015). 2010 წელს, ქალაქ ბათუმში ჩატარებულ 18 წლამდე ასაკის გოგონებისთვის ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიგო. მომდევნო, 2011 წელს, აზერბაიჯანის 18 წლამდე ასაკის გოგონების ჩემპიონატზე ოქროს მედალი, ხოლო 20 წლამდე გოგონებისთვის ჩატარებულ ჩემპიონატზე კი ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2012 წლის აზერბაიჯანის 20 წლამდე ქალთა ჩემპიონატზე მეორედ მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2013 და 2014 წლებში ქალთა შორის ჭადრაკში აზერბაიჯანის ჩემპიონი გახდა. მონაწილეობდა ეროვნული გუნდის შემადგენლობაში 2014 წლის მსოფლიო ჭადრაკის ოლიმპიადაზე ნორვეგიაში და 2013 წელს პოლონეთში, აგრეთვე 2015 წელს მონაწილეობა მიიღო ევროპის ჩემპიონატზე ისლანდიაში. 2016 წელს ბაქოში გამათულ ჭადრაკის 42-ე მსოფლიო ოლიმპიადაზე აზერბაიჯანის მეორე გუნდის შემადგენლობაში მიიღო მონაწილეობა. 2010 წელს ხაილა აბდულას ქალთა შორის საერთაშორისო ოსტატის წოდება, ხოლო 2015 წელს ქალთა შორის საერთაშორისო გროისმესტერის წოდება მიენიჭა. ფიდეს 2017 წლის მარტის ოფიციალური მონაცემების თანახმად, ხაილა აბდულა 2241 ქულით აზერბაიჯანელ ქალ მოჭადრაკეთა შორის მეცხრე ადგილზეა, ხოლო „Top 100 Women February 2017“-ზე 320-ე ადგილზე იყო. ↑ FIDE Ratings and Statistics <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q102178"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27038151"></a> ↑ AZƏRBAYCAN ŞAHMATÇILARI AVROPA ÇEMPİONATINDA 3 QIZIL VƏ 1 BÜRÜNC MEDAL QAZANMIŞLAR. Azertag.az. ↑ G18 18 yasadak qizlar arasinda Azarbaycan birinciliyi. Chess-results.com. ↑ AZE Ch U20 Girls 2011. Chess-results.com. ↑ 20 yasadak qizlar arasinda Azarbaycan birinciliyi. Chess-results.com. ↑ Qadinlar arasinda Azarbaycan cempionati. chess-results.com (14 mart 2013). ციტირების თარიღი: 9 sentyabr 2014. ↑ Qadınlar arasında Azərbaycan Çempionatı. ulvichess.az (14 mart 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-04. ციტირების თარიღი: 9 sentyabr 2014. ↑ WIM Khayala Abdulla is Azerbaijan Women's Chess Champion 2014. Chess News Blog. ციტირების თარიღი: 18 January 2015. ↑ Abdulla, Khayala WOMEN'S CHESS OLYMPIADS. Olimpbase.org. ↑ Abdulla, Khayala EUROPEAN WOMEN'S TEAM CHESS CHAMPIONSHIP. Olimpbase.org. ↑ İlham Əliyev 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasının təntənəli açılış mərasimdə iştirak edib. President.az. ↑ Federations Ranking Women Azerbaijan. Fide.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Mart 2017.
არანისის პირველი ნამოსახლარი

არანისის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არანისის ტერიტორიაზე. ადგილ შარნეულში, მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირას. თარიღდება ძვ. წ. III ათასწლეულით. 1984 წელს გათხარა ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპერდიციამ. მიწის ზედაპირიდან 1,45 მეტრ სიღრმეზე, თხრილში, გამოვლინდა ცილინდრული მოყვანილობის ორმო რომელშიც აღმოჩნდა მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი თიხის ჭურჭლის ნატეხები, ცხოველების ძვლები და სხვა. არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. ღლონტი მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 216-217.
აინურ სოფიევა

აინურ სოფიევა (აზერ. Sofiyeva Aynur Məmmədiyyə qızı; დ. 19 ივლისი, 1970) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოჯახის, ქალთა და ბავშვთა საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. აინურ სოფიევა დაიბადა ქალაქ კახში. 1977 წელს ჩაირიცხა კახის პირველი საშუალო სკოლის მეორე კლასში, რომელიც ოქროს მედლით 1986 წელს დაამთავრა. 1986 წელს ჩაირიცხა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 1991 წელს დაამთავრა უმაღლესი განათლება წარჩინებით. 1997-2001 წლებში, მან ასევე მოიპოვა სამართალმცოდნის ხარისხი ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1998-დან 2000 წლამდე მუშაობდა აზერბაიჯანის მოსახლეობის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში უფროსი და შემდეგ უფროსი იურისტის მრჩეველად. იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის თავმჯდომარის მოადგილე. 1974 წელს დაკავდა ჭადრაკით. 6 წლის ასაკში გახდა რაიონის ჩემპიონი, 14 წლის ასაკში გოგონათა შორის და 15 წლის ასაკში ქალთა შორის აირჩიეს აზერბაიჯანის ჩემპიონად, ხოლო 16 წლის ასაკში გახდა სსრკ-ის ჩემპიონი. 20 წლის ასაკში გახდა სტუდენტთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონი (2 ოქროს მედალი), იმავე წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 1993 წელს მან მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე და მოიგო მრავალი საერთაშორისო ტურნირი. 1990 წელს გახდა აზერბაიჯანის პირველი საერთაშორისო გროისმესტერი და პირველი საერთაშორისო გროისმესტერი ისლამურ სამყაროში. 2002 წლიდან 2007 წლამდე აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი იყო. 2007 წლის მარტიდან არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოჯახის, ქალთა და ბავშვთა საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. აინურ სოფიევა დაქორწინებულია ფეხბურთელ იუნის ჰუსეინოვზე და ორი შვილი ჰყავს. FIDE Chess Profile Ainur Sofieva. Chess-DB.com დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Ainur Sofieva. Chessgames.com (ინგლისური) Ainur Sofieva. 365Chess.com (ინგლისური) Sofieva, Ainur. OlimpBase.org (ინგლისური) " FACE-vizit"in qonağı: AYNUR SOFİYEVA Trend News müsahibə Səda - “Azərbaycan ailəsi 2016” filmlər festivalının açılış mərasimi keçirilib (29.03.2016)