laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კაპისტონი თეთრი

კაპისტონი თეთრი, კაპისტონა, ზეკროულა კაპისტონა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, სამ, ზოგჯერ ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდ სქლად არის დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად უვითარდება მხარი, საშუალო სიკუმსისაა, თუმცა კუმსი და ძლიერ კუმსი მტევნებიც გვსვდება. მარცვალი მცირე ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური ფორმის, მომწვანო-ყვითელი, მზის მხარეს მოქარვისფრო-ყვითელი. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანი და ხორციანია, ძალიან სასიამოვნო მოტკბო-მომჟავო გემოთი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით. კაპისტონი თეთრის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160-169 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 100-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 6.0-7.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 21-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.2-9 გ/ლ-ს. მიიღება მაღალხარისხიანი სუფრის თეთრი ღვინო. ევროპული და იმერული წესით დაყენებული მისი ღვინო ხასიათდება ლამაზი შეფერვიო, კარგი სხეულით, სიხალისით, მაღალი გემური თვისებებით. ასევე მაღალი ღირსებით გამოირჩევა მისგან დამზადებული ცქრიალა ღვინოც, რომელსაც ახასიათებს: მდიდარი ბუკეტი, ნაზი გემო, ვარგი სხეული და სასიამოვნო მჟავიანობა. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 176
კაპიტა

კაპიტა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოდნავ წაგრძელებული, ზოგჯერ მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდია, ცილინდრულ-კონუსური, დატოტვილი ან უფორმო, საშუალო სიმკვრივის. მტევანში წვრილმარცვლიანობა ხშირად 20%-ს აღწევს. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მოშავო-მოწითალო ფერის. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, წვენი შეფერილი. კაპიტა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 160-200 გრამია, ხოლო საჰექტარო მოსავლიანობა — 9.0-11.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-8 გ/ლ-ს. მიიღება საკმაოდ ხარისხიანი სუფრის წითელი ღვინო, რომელიც ხასიათდება სიხალისითა და სისრულით, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით და კარგი ალუბლისფერი შეფერვით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 178-179
კახის თეთრი

კახის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და საკმაოდ სქელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ან მცირე ზომისაა, განივკონუსური ფორმის, გვხვდება ძლიერ დატოტვილი უფორმო მტევნებიც. საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი საშუალოზე მსხვილია, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი მკვრივი და კნატუნაა, გემო — ოდნავ მომჟავო-მოტკბო. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 143-145 დღეა. მტევნის წონა 155-200 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-28%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.3-6.6 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 181
კეთილური

კეთილური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, თხელი, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, შავი ფერის. კანი თხელი და ნაკლებად მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი უფერულია, გემო — ტკბილი. ვაზი საშუალო ზრდისაა. კეთილურის სავეგეტაციო პერიოდი 176 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 140-150 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 7.0-7.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.1 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 184
ხარისთვალა კოლხური

ხარისთვალა კოლხური, ცანაფითა, კერთოლი, ხოჯისთოლი, ხარისთვალა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში დასავლეთ საქართველოდან. მიეკუთვნება საქართველოს ვაზის უძველეს ჯიშთა ჯგუფს. მცირე ნარგავებადაა გავრცელებული როგორც მთელ დასავლეთ საქართველოში: იმერეთში, სამეგრელოში, გურიაში და რაჭა-ლეჩხუმში (ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, გავრცელებული იყო მესხეთშიც), ასევე საფრანგეთში, ინგლისში, ბელგიაში და სხვაგან. ხარისთვალა კოლხური მსოფლიოში გავრცელებულია სხვადასხვა სახელწოდებით: Gros Colman (ინგლისი), Donbrelabi (საფრანგეთი), Ochsenauge (გერმანია), Eichcugeltraube (ავსტრია), Vovoko, Volovijak (ავსტრიის ფედერალური მიწა შტაიერმარკი), Okrudi, Boe nero (სარ-დინია), Ökörzem Kek, Borjuszemo (უნგრეთი) და სხვა. არსებობს რაედენიმე ახალი სელექციური ჯიში, როელებიც ხარისთვალასთან (დონდრელაბთან) სხვა ჯიშების შეჯვარებით გამოიყვანეს: „ალფონ ლავალლე“ (საფრანგეთი), „გუზალ ყარა“ (უზბეკეთი), „მოლდოვა“ (მოლდავეთი), „პოზდნი ვირა“ (უზბეკეთი), „რეკორდ“ (ყაზახეთი), „სტრაშენსკი“ (მოლდოვა), „ფრუმოისა ალბე“ (მოლდავეთი) და სხვა. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი და მომრგვალოა ან განივოვალური, სამნაკვთიანი, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდ სქლადაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, ხანდახან ფრთიანი, ძლიერ კუმსი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი მსხვილი ან მეტად მსხვილია, მომრგვალო ან ოდნავ შებრტყელებული, მუქი ვარდისფერი შეფერვით. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანია, ჰარმონიული გემოთი. ჯიში ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე უხვმოსავლიანია, სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 165-175 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.5-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-7 გ/ლ-ს. კოლხური ხარისთვალა ერთ-ერთი საუკეთესო სასუფრე ჯიშია. საშუალოდ უძლებს ტრანს-პორტირებას, მაგრამ შენახვის კარგი უნარი გააჩნია. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 515
კეხვა

კეხვა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდ სქლადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის. მუქი ვარდისფერია, რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — შეფერილი. კეხვა ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-8.5 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის ვარდისფერი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 185
კვაწახურა

კვაწახურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ზრდასული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, მკვრივია ან საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური, თეთრი ფერის. კანი საკმაოდ სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი წვნიანია ან ხორციან-წვნიანი, ტკბილი გემოთი. კვაწახურა საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 196-198 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შე-დის. მტევნის წონა 148 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.8-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.8 გ/ლ-ს. გამოიყენება საკმაოდ ჰარმონიული სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 185
კიბურა

კიბურა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი — საშუალოზე მცირე ზომის, ცილინდრულ-კონუსური ფორმისა და საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ვარდისფერი. კანი სქელი და მვვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქიო უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანი და ხორციანია, წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. იბურა საშუალო ზრდით გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 188 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 90 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი — 5.5-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10.8 გ/ლ-ს. კიბურა გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და სუფრის მსუბუქი ვარდისფერი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 185-186
კიკაჩა თეთრი

კიკაჩა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საკმაოდ სქელი ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი — საშუალო ზომის, ცილინდრული ფორმის, თხელი, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. თეთრი ფერისაა, კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია ან ხორციანი და წვნიანი, ტკბილი გემოთი. კიკაჩა თეთრი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანი ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 192-195 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 145 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.7 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 187
კიკაჩა წითელი

კიკაჩა წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალოდ კუმსი. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია ან ხორციანი და წვნიანი, წვენი შეუფერავია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. კიკაჩა წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 179 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 145-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.1 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 187
კიმპალა

კიმპალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, თხელი და მრგვალი ფორმის. მტევანი მცირე ზომისაა. მარცვალი მრგვალი, წვრილი, მუქი წითელი. რბილობი წვნიანია და ძალიან ტკბილი. მისი ღვინო დიდხანს არ ძლებს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 187
კირწმაგარა

კირწმაგარა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ვაზის სახელწოდება მისი ყუნწის (იმერ. კირწი) გამძლეობას გამოხატავს. იმერეთში უძველესი დროიდან კულტივირებული ჯიშია. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, კუმსი. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით შესამჩნევად დაფარული. რბილობი წვნიანია. კირწმაგარა საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 175-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლინობა კი 6.5-8.8 ტონა. ყურძნის სრული სიმ-წიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 17-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს. კირწმაგარასგან მზადდება ნაკლებად ჰარმონიული სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 187-188
კირწწითელა

კირწწითელა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. ვაზის სახელწოდება მისი ყუნწის (იმერ. კირწი) შეფერილობას გამოხატავს. უძველეს დროში იგი წმინდა ნარგავების სახით მხოლოდ რაჭაში ყოფილა გავრცელებული. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული ან თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად ისეა შებუსული, რომ ფოთლის მწვანე შეფერვა ძლივს მოჩანს. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ან ცილინდრული ფორმის, ძლიერ კუმსი. მარცვალი - საშუალო ზომის, ოვალური, მუქი წითელი ან შავი. კანი საშუალო სისქის და მკვრივი აქვს, ვარგად ემჩნევა ცვილისებრი ფიფქი. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. ვაზი საშუალო ზრდისაა. კირწწითელას სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164 დღეა. რაჭის პირობებში სექტემბრის ბოლოს მწიფდება. მტევნის წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-12 გ/ლ-ს. კირწწითელასგან დამზადებული სუფრის წითელი ღვინო ნაკლებად ჰარმონიულია. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 189
კლდის წითელი

კლდის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან. ამ ვაზის სახელწოდება ადგილმდებარეობის მაუწყებელია, რადგან ოდითგანვე გავრცელებუ-ლი იყო მესხეთში, სოფელ კლდეში. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ოვალური ან კვერცხისებური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია და მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ გასდევს მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, ოდნავ შებრტყელებული, მუქი წიოელი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, თხელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია, მდნარი, სასიამოვნო, ჰარმონიული გემოთი. წვენი შეუფერავია. კლდის წითელი საშუალო ზრდისაა, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 6.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის კარგი ხარისხის მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 192
კლერტმაგარა

კლერტმაგარა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ვაზის სახელწოდება მისი კლერტის გამძლეობას გამოხატავს. ცალკეული ეგზემპლარებია ასპინძის, საროს, ტოლოშისა (ასპინძის მუნიციპალიტეტი) და აწყურის ბაღებში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისა და მომრგვალო ფორმისაა. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. ახასიათებს დატოტვა. საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი-წითელი, დაფარული სქელი ნაცრისფერი ცვილისებრი ნაფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვნიანი, სასიამოვნო მომჟავო-მოტკბო გემოთი. კლერტმაგარა სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 192
კორტნულა

კორტნულა, სეურა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. თავდაპირველად გავრცელებული იყო მდინარე სეურას ნაპირებთან (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი), საიდანაც მიღებული აქვს სახელწოდება. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან კვერცხისებური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი, საშუალო, ძლიერ დანაკვთული ან იშვიათად სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად არის შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან მცირე ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ან პატარა ზომისაა, მუქი წითელი. კანი საშუალო სისქის აქვს, მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — მომჟავო-მოტკბო. კორტნულა საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 162 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს-ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 120-130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი დაახლოებით 7.5-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-7.3 გ/ლ-ს. კორტნულას ყურძნისგან მზადდება ევროპული ტიპის სუფრის წითელი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 196
კორძალა

კორძალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურია-აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, თხელი, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სიმეტრიული, მუქი-წითელი. კანი მკვრივი აქვს^ ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი უფერულია, გემო ტკბილი და სასიამოვნო. კორძალა საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 198 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 145 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.5-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 196
კოცხანა

კოცხანა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, შავი ფერის. კანი მკვრივი ან ნაკლებად მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი შეუფერავია, ტკბილი გემოთი. ვაზი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 195-197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 148 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.8 გ/ლ-ს. კოცხანასგან მზადდება ხარისხიანი და ჰარმონიული სუფრის წითელი ღვინო, რომელსაც ხილის ტონები აქვს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 196-197
კუდურაული

კუდურაული, ჩაღვინაური, ჩიღვინაური, ჩიღვინაურის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. ზრდასრული ფოთოლი პატარა ზომისაა, თირკმლისებური ფორმის, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი ცილინდრულ-კონუსური ფორმისაა, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მოყვითალო-ქარვისფერი, კანი სქელი და მკვრივი აქვს, რბილობი წვნიანი და ტკბილი. კუდურაული საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი 147 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 127-167 გრამს შორის მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონას შეადგენს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-8 გ/ლ-ს. კუდურაულისგან ჰარმონიულ, სასიამოვნო გემოსა და არომატის ხარისხიან სუფრის თეთრ ღვინოს ამზადებენ. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 201
კუმსი თეთრი

კუმსი თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს ჯიშისთვის დამახასიათებელი კუმსი მტევნების მიხედვით. კუმსი თეთრი უძველესი დროიდან კახეთის რეგიონში იყო გავრცელებული. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ ოვალური, ხუთ, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეზე მთავარი ძარღვები შებუსულია თხელ აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად დატოტვილი. კუმსია ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად ოვალური, ღია-მოყვითალო ფერის, კანი თხელი და გამჭვირვალე აქვს, დაფარულია ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვენი უფერულია და ტკბილი. კუმსი თეთრი საშუალო ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 85-დან 220 გრამამდე მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-დან 7.0 ტონამდეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-10 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის ღვინო, რომელიც ღია ჩალისფერია, ხასიათდება მცირე ალკოპოლითა და სხეულით, აქვს სასიამოვნო გემო და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 201-202
კუმსი შავი

კუმსი შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს ჯიშისთვის დამახასიათებელი კუმსი მტევნების გამო. კუმსი შავი ძველად ფართოდ იყო გავრცელებული. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური ფორმისკენ ოდნავ გადახრილი, ხუთნაკვთიანია, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საკმაოდ სქელია. იგი შედგება საშუალო სისქის აბლაბუდისებრი და სქელი ჯაგრისებრი შებუსვისგან. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ან პატარა ზომისაა. მტევნის ფორმა ძალიან იცვლება, ხშირად მოკლე კონუსურია, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური, ძალზე იშვიათად კი ცილინდრული ფორმის. კუმსია ან ძლიერ კუმსი, რის გამოც ზოგჯერ მარცვლები ფორმას კარგავს. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული, წვენი ღია ვარდისფერია. კუმსი შავი საშუალოზე მცირე ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 138-146 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 165 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს. კუმსი შავი გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად. აქვს სუსტი შეფერვა, მცირე სხეული, სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატი და სასიამოვნო, ჰარმონიული გემო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 204
კუპრაშვილისეული

კუპრაშვილისეული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომის და მომრგვალო, ხშირად გულისმაგვარი ფორმისაა. სამ-ხუთნაკვთიანი, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი ქეჩისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომის და კონუსურია, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოდნავ ოვალური, მუქი-ლურჯი. კანი სქელი და უხეში აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო სასიამოვნო, წიპწები გარსშია მოქცეული. კუპრაშვილისეული ვაზი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-12 გ/ლ-ს. მიიღება ბროწეულისფერი, საშუალო ექსტრაქტულობისა და სასიამოვნო გემოს სუფრის ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 207-208