laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანდრია აფაქიძე

ანდრია მელიტონის ძე აფაქიძე (დ. 3 სექტემბერი, 1914, ზანა, ამჟამად სენაკის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 ნოემბერი, 2005) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1967), ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი (1943-1952), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური სექტორის ხელმძღვანელი (1952-1972), ანტიკური ხანის არქეოლოგიური განყოფილების გამგე (1972-1989), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1988-იდან). ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). მუშაობდა ანტიკური ხანის არქეოლოგიის და საქართველოს ძველი კულტურის ისტორიის საკითხებზე. 1936 წლიდან არქეოლოგიური გათხრებს აწარმოებდა ბაკურციხეში, არმაზისხევში, წიწამურში, ბაგინეთზე, სარკინეთსა და ქართლის მთაზე. 1952-1974 წლებში ხელმძღვანელობდა არქეოლოგიურ გათხრებს ბიჭვინთაში, 1975-იდან — მცხეთასა და მის მიდამოებში. მისი ძირითადი ნაშრომები ანტიკური ხანის ქართული ქალაქების ისტორიას ეძღვნება. აფაქიძე რედაქტორი და თანაავტორია წიგნისა „საქართველოს არქეოლოგია“, რედაქტორია მისივე ინიციატივით დაარსებული სერიის „მასალები საქართველოს და კავკასიის არქეოლოგიისათვის“ მეტი წილი ნაკვეთებისა. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 13. ვაჩეიშვილი ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 245-246. ანდრია აფაქიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ანდრია აფაქიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
მეხი (ფარაონი)

მეხი — ეგვიპტის ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. მეხი მართავდა ნილოსის დელტას სავარაუდოდ ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. ისტორიულ წყაროებში ხაიუს შესახებ სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოგვეპოვება. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1.
კა (ფარაონი)

კა ან სეჰენი — ეგვიპტის ნულოვანი დინასტიის ფარაონი. სავარაუდოდ, ზემო ეგვიპტეს მართავდა ძვ.წ. 32-ე საუკუნის პირველ ნახევარში, მაგრამ რამდენ ხანს - უცნობია. მისი სრული სახელი ჰორ-კა/სეჰენი ითარგმნება, როგორც „ტყუპისცალი“ ან „საზრდო“. მისი სახელის შემცველი არქეოლოგიური მასალა ნაპოვნია აბიდოსის მეფეთა სასაფლაოზე და ტარხანში. უმ-ელ-ქააბში კა/სეჰენის საფლავი მდებარეობს სამარხში B7-B9. კა/სეჰენის მართველობის პერიოდში დაიწყო პირველი სახელმწიფო დაწესებულების განვითარება. უამრავი თიხის ჭურჭელი, რომელიც მისი მეფობის პერიოდით თარიღდება, ვაჭრობის განვითარებაზე მეტყველებს. სავარაუდოდ, პირველი ეგვიპტური არხების მშენებლობაც კას მმართველობის პერიოდში დაიწყო . Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. Orbis Biblicus et Orientalis 205, Fribourg 2004, ISBN 3-7278-1486-1 Toby A. H. Wilkinson: Early Dynastic Egypt დაარქივებული 2014-02-02 საიტზე Wayback Machine. : Strategy, Society and Security. Routledge, London 1999, ISBN 0-415-18633-1 რეცენზია Michael Allan Hoffman: Egypt before the pharaohs: The prehistoric foundations of Egyptian Civilization. Routledge and Kegan Paul, London 1980, ISBN 0-7100-0495-8 Henri Asselberghs: Chaos en beheersing: Documenten uit Aeneolithisch Egypten — Documenta et monumenta orientis antiqui 8 -. Brill, Leiden 1961
ირი-ჰორი

ირი-ჰორი იგივე რო (როგორც მას ფლინდერს პეტრი კითხულობს) — ქვემო ეგვიპტის პრედინასტიური ფარაონი ძვ.წ. 32-ე საუკუნეში. ბოლო დრომდე, ირი-ჰორის სახელის წაკითხვა და არსებობა ეგვიპტოლოგ ტონი ტობი ვილკინსონთან სადავო იყო. 1980-1990-იანი წლების აბიდოსი-ის გათხრებითა და სინას ნახევარკუნძულზე აღმოჩენილ წარწერით ირი-ჰორის ნამდვილობა დადასტურდა.ირი-ჰორი სახელით ცნობილი უძველესი ეგვიპტელია, შესაძლოა, უძველესი პიროვნება, ვისი სახელიც ვიცით. ირი-ჰორი მართავდა აბიდოსს (ეგვიპტის ერთ-ერთ ქალაქს) და დასაფლავებულია ნეკროპოლისში უმ-ელ-ქააბთან ახლოს, კას, ნარმერისა და ძველი ეგვიპტის პირველი დინასტიის ფარაონებთან ერთად. მისი ვინაობა ცნობილია უხეშად ამოტვიფრული წარერიდან, რომელიც ამოკაწრულია ჭურჭელზე. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „ჰორთან დაკავშირებული“ ან „ჰორის ამხანაგი“. არსებობს 27 ძეგლი, არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი, რომელიც დაკავშირებულია ირი-ჰორის მმართველობის პერიოდთან. 1. სახელი ირი-ჰორი ქალაქ იერაკონპოლის რაიონიდან მომდინარეობს. 2-10. ძეგლები აღმოჩენილია ფლიდერსონ პიტის მიერ უმ-ელ-ქააბის აბიდოსის ნეაკროპოლისში, საფლავ B1-ში. 11-18. ძეგლები მოძიებულია გერმანელი არქეოლოგის მიერ საფლავ B2-ში. ერთ-ერთი ძეგლი ინახავს წარწერას გადასახადის შესახებ, რომელიც დააწესა ირი-ჰორმა. ეს იყო პირველი საგადასახადო სისტემა ძველ ეგვიპტეში. 19. ძეგლები მოპვებულია ასევე ფლინერსერის არქეოლოგიური გათხრებით „ნეკროპოლის-B-ში“. 21. ძეგლები მოპოვებულია მიშნატში, ნილოსის დელტაში. 22-26. ძეგლები აღმოჩენილია უმ-ელ-ქააბში, 90-იან წლებში. 26-27. ირი-ჰორის სახელობის ღვინის ჭურჭელი აღმოჩენილია ტელ-ელ-ფარკჰაში, აღმოსავლეთის დელტასთან. Rainer Albertz: Räume und Grenzen: Topologische Konzepte in den antiken Kulturen des östlichen Mittelmeerraums. Utz, München 2007, ISBN 3-8316-0699-4 Winfried Barta und Jochem Kahl: Studien zu Altägyptischen Kultur. Helmut Buske, Hamburg 1994, ISSN 0340-2215 Toby Wilkinson «Early Dynastic Egypt» (1999), Routledge
ვაზნერი

ვაზნერი — ეგვიპტის ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. ვაზნერი მართავდა ნილოსის დელტას სავარაუდოდ ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. ისტორიულ წყაროებში ვაზნერის შესახებ სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოგვეპოვება. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1.
ხაიმე II (არაგონი)

ხაიმე II სამართლიანი (ესპ. Jaime II el Justo; დ. 10 აგვისტო, 1267 — გ. 2 ნოემბერი, 1327) — სიცილიის მეფე (როგორც ხაიმე I) 1285 წლიდან 1296 წლამდე, არაგონისა და ვალენსიის მეფე, ბარსელონის გრაფი 1291 წლიდან 1327 წლამდე. 1297 წლიდან სარდინიისა და კორსიკის სამეფოს მეფე. იგი იყო არაგონიის მეფე პედრო III-ისა და კონსტანცია ჰოჰენშტაუფენის მეორე ვაჟი. ხაიმე დაიბადა ვალენსიაში, არაგონიის მეფე პედრო III-ის და სიცილიის დედოფლის კონსტანციას ვაჟი. 1285 წლიდან მამის მემკვიდრეა სიცილიის სამეფოში. მისი ძმის, ალფონსო III-ის სიკვდილის შემდეგ 1291 წელს, იგი ადის არაგონიის სამეფო ტახტზე. 1296 წელს მან გააფორმა მშვიდობიანი ხელშეკრულება ნეაპოლის მეფე კარლ II ანჟუელთან, ის დათანხმდა სიცილიის მისთვის მიცემაზე, მაგრამ სიცილიის ნაცვლად ტახტზე თავისი ძმა, ფრედერიგო უნდა ასულიყო. იმ ფაქტის გამო, რომ ფრედერიკმა უკან არ დაიხია კუნძულიდან, პაპმა ბონიფაციუს VIII-მ მოითხოვა კარლ II-თან ერთად მისი გადაყენება სიცილიის ტახტიდან. 1295 წელს ანანიის ხელშეკრულებით იგი დაბრუნდა ბალეარის კუნძულებიდან ბიძასთან, ხაიმე II მაიორკელთან. ხაიმე II მეფობის დროს არაგონი აკონტროლებდა მაიორკის სამეფოს კონტინენტურ ნაწილზე - მონპელიესა და რუსილიონზე. 1298 წელს, არხილერსის ხელშეკრულებით ხაიმე II მაიორკელმა ცნო არაგონის მეფე ხაიმე II-ს პროტექტორატი. იმ პერიოდის განმავლობაში, როცა მას დაბრუნების უფლება მისცეს, ხაიმე მეორეს უნდოდა მოეპოვებინა მუსლიმური სამყაროს სამხრეთში. იმ მიზნით რომ მიერჭია მას დასახული მიზნისათვის, ადმირალ დონ ბერნატ სარიასა და პოლოპის ბარონის დახმარებით, მან ჩამოაყალიბა ალიანსი კასტილიის ყმაწვილი მეფის ფერდინანდ IV-ის წინააღმდეგ. ხაიმე II უნდოდა ტაიფა მურსიის ხელჩი ჩაგდება, იმ მიზნით რომ ჰქონოდა შესაძლებლობა ხელი მიეწვდინა გრანადის სახელმწიფოსთვის. მოკავშირეები შევიდნენ მურსიაში ყველა მიმართულებიდან 1296 წელს და ხაიმე II-მ მოახდინა მისი კაპიტულაცია და ხელში ჩაიგდო 1304 წლამდე. ხაიმე II ჩაერთო 1321 წლის კეთროვანთა დევნაში. მან ბრძანა დაეჭირათ და ეწამებინათ ფრანგი კეთროვნები რომლებიც ცდილობდნენ კეთრის გავრცელებას. ხაიმე II დაქორწინებული იყო 4-ჯერ და ჰყავდა 13 შვილი. VanLandingham, Marta. Transforming the State: King, Court and Political Culture in the Realms of Aragon (1213-1387). Leiden [Netherlands]: Brill, 2002. ISBN 9004127437
აფენისხევი

აფენისხევი, აფენი — მდინარე შიგნი კახეთში (გაღმამხარი), ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. არეშის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 23 კმ, აუზის ფართობი 36 კმ². ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 16. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
უესელის კუნძულები

უესელის კუნძულები (ინგლ. Wessel Islands) — კუნძულების ჯგუფი არაფურის ზღვაში. უესელის კუნძულები მდებარეობს ნახევარკუნძულ არნემ-ლენდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ყველაზე დიდი კუნძულია — კუნძული მარჩინბარი (ინგლ. Marchinbar Island). დანარჩენი კუნძულებია — ელჩო (ინგლ. Elcho Island), რიმბიჯა (ინგლ. Rimbija Island), გულუვურუ (ინგლ. Guluwuru Island), რარაგალა (ინგლ. Raragala Island), სტივენსი (ინგლ. Stevens Island), ბურგუნგურა (ინგლ. Burgunngura Island), ჯეერგარეე (ინგლ. Djeergaree Island), იარგარა (ინგლ. Yargara Island), დრისდეილი (ინგლ. Drysdale Island), ჯირგარი (ინგლ. Jirrgari Island), გრეჰემი (ინგლ. Graham Island), ელჯერი (ინგლ. Alger Island), აბოტი (ინგლ. Abbott Island) და ჰაუარდი (ინგლ. Howard Island). კუნძულები წარმოადგენენ გრძელი და ვიწრო კუნძულების ჯაჭვს. ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილი აღწევს 130 მეტრს და მდებარეობს კუნძულ რარაგალაზე. კუნძულების ქვეშ ქანების ჯიშები შედგება კამბრიული სისტემის დანალექებისაგან. დაფარულია მწირი მცენარეულობით. კუნძულები აღმოაჩინეს ნიდერლანდელებმა 1636 წელს, რომლებმაც კუნძულებს სახელი დაარქვეს მათივე გემის პატივსაცემად. კუნძულები ადმინისტრაციულად შედის ავსტრალიის შტატის ჩრდილოეთი ტერიტორიის შემადგენლობაში. კუნძულის აღწერა დაარქივებული 2007-10-27 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ტივის კუნძულები

ტივის კუნძულები (ინგლ. Tiwi Islands) — კუნძულების ჯგუფი ავსტრალიის შტატის ჩრდილოეთი ტერიტორიის სანაპიროსთან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით ქალაქ დარვინიდან, არაფურის და ტიმორის ზღვების შეერთების ადგილას. ტივის კუნძულები შედგება ორი დიდი კუნძულისგან: მელვილი, ბათერსტი და 9 პატარა დაუსახლებელი კუნძულისაგან (Buchanan, Harris, Seagull, Karslake, Irritutu, Clift, Turiturina, Matingalia და Nodlaw), რომელთა საერთო ფართობი შეადგენს 8320 კმ²-ს. მელვილი — ფართობის მიხედვით მეორე კუნძულია ავსტრალიაში. კუნძულების სანაპიროები უპირატესად კლდოვანი და ციცაბოა. ნოტიო სეზონი გრძელდება ოქტომბრიდან მარტის ჩათვლით, მშრალი სეზონი — აპრილიდან აგვისტოს ჩათვლით. ჯგუფის ორივე დიდი კუნძულის ზედაპირი დაფარულია ხშირი მცენარიული საფარით (ძირითადად ევკალიპტის ტყეებით). ზოგიერთ ადგილებში მდებარეობენ მანგროს ტყეები. ფაუნა წარმოდგენილია ცხოველებით, რომლებიც ფართედაა გავრცელებული მთელ ავსტრალიაში: ვალაბები (ლათ. Wallabia), კუსკუსები, ბანდიკოტები (ლათ. Bandicota), გველები და ხვლიკები. ტივის კუნძულები 1644 წელს აღმოაჩინა ნიდერლანდელმა მოგზაურმა აბელ ტასმანმა. 1705 წლის აპრილში ტივის კუნძულებზე გადმოვიდა ნიდერლანდელების ჯგუფი. 1824 წელს მელვილის კუნძულზე დაარსდა ბრიტანული სამხედრო დასახლება, რომელიც არსებობდა 1829 წლამდე. 1911 წლის ივნისში ბათერსტის კუნძულზე გადმოსხდნენ პირველი კათოლიკე მისიონერები და დასახლდნენ ქალაქ ნგუიუში. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის 19 თებერვალს, ტივის კუნძულებზე საჰაერო იერიში მიიტანა იაპონიის ავიაციამ. 1912 წელს ტივის კუნძულები გამოცხადდა ავსტრალიელი აბორიგენების რეზერვატად. 1980 წელს კუნძულების მართვა გადაეცა ტივის აბორიგენთა მიწის საბჭოს. 2001 წლის 12 ივლისს ჩამოყალიბდა ტივის კუნძულების თვითმმართველობის რაიონი. კუნძულები დასახლებულია ავსტრალიელი აბორიგენებით — ტივი, რომლებიც იქ ცხოვრობდნენ ევროპელების გამოჩენამდე დიდი ხნით ადრე. 1996 წელს კუნძულების მოსახლეობის საერთო რაოდენობა შეადგენდა 2033 ადამიანს, რომელთაგან 93,8 % იყო ავსტრალიელი აბორიგენი. 2011 წელს კუნძულების მოსახლეობა გაიზარდა 2579 ადამიანამდე. კუნძულებზე ძირითადი სასაუბრო ენაა — ტივის ენა, შემდეგ ინგლისური. ყველაზე დიდი დასახლებებია — ნგუიუ (ბათერსტის კუნძული), პირლანგიმპი და მილიკაპიტი (მელვილის კუნძული). ტივის კუნძულები ცნობილია თავისი ტრადიციული კულტურით, წარმომადგენლობითი მრავალი ცეკვებით, სიმღერებით და ცერემონიებით. კუნძულებზე საკმაოდ პოპულარულია ავსტრალიური ფეხბურთი (ტივის კუნძულებზე არსებობს საკუთარი ლიგაც). ინფორმაცია კუნძულების შესახებ დაარქივებული 2018-10-23 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Census QuickStats: Tiwi Islands. Australian Bureau of Statistics (2011-08-09). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-19. ციტირების თარიღი: 2012-09-05.
აფთარი

აფთარი (ლათ. Hyaena) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი გვარი აფთრისებრთა ოჯახისა. საქართველოში გავრცელებულია ამ გვარის ერთადერთი სახეობა — ზოლებიანი აფთარი (Hyaena hyaena). მოიცავს ორ სახეობას. არაბული ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 246, თბ., 1997
ქვემო ეგვიპტე

ტა-მეჰუ (ძვ. ეგვ. tA-mHw), დელტა (ძვ. ბერძნ. Δέλτα), ქვემო ეგვიპტე (ლათ. Aegyptus Inferior) — ეგვიპტის ტერიტორიაზე მდებარე ისტორიული ოლქი. ქვემო ეგვიპტე დაარსდა ძვ. წ. IV ათასწლეულში და დამოუკიდებლად არსებობდა მენესის მიერ ძველი ეგვიპტის ერთიან სახელწიფოდ ჩამოყალიბებამდე. ქვემო ეგვიპტე დაყოფილი იყო 20 რაიონად, რომლებასაც ნომები ეწოდებოდა. ქვემო ეგვიპტის დედაქალაქი იყო ბუტო. ქვემო ეგვიპტეში კლიმატი უფრო რბილი იყო ვიდრე ზემო ეგვიპტეში, რაც გამოწვეული იყო ხმელთაშუა ზღვასთან ახლოს მდებარეობით. ძველ ეგვიპტურ ენაზე ტა-მეჰუ ნიშნავს „პაპირუსების ქვეყანას“. ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, თბ., 1971
ზემო ეგვიპტე

ტა-შემაუ (ძვ. ეგვ. tA-Smaw), თებაისი (ძვ. ბერძნ. θηβαίς), ზემო ეგვიპტე (ლათ. Aegyptus Superior) — ეგვიპტის ტერიტორიაზე მდებარე ისტორიული ოლქი. მდებარეობდა ნილოსის ზემო დინების ვიწრო ხეობაში. სამხრეთით ესაზღვრებოდა ნილოსის პირველი ჭორომი, ხოლო ჩრდილოეთით ფაიუმის ოაზისი. ძველ ეგვიპტურ ენაზე ტა-შემაუ ნიშნავს „ლერწამის ქვეყანას“. ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, თბ., 1971
ნეჩერიკარა

ნეჩერიკარა — ძველი ეგვიპტის ფარაონი VIII დინასტიიდან. ფარაონი ცნობილია მხოლოდ აბიდოსის მეფეთა სიის მიხედვით (როგორც მერენრა II-ის შემცვლელი). რაა შემონახული არც მისი საფლავი და არც რაიმე ძეგლი მისი მმართველობის პერიოდიდან. მისი მეფობა სავარაუდოდ რამდენიმე წელი უნდა გაგრძელებულიყო. Древний Восток и античность
აფთრისებრი ძაღლი

აფთრისებრი ძაღლი (ლათ. Lycaon pictus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ძაღლისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 1 მ-მდეა, კუდისა — 40 სმ-მდე, მასა — 25 კგ-მდე. ბალნიანი საფარველი მოხატული აქვს თეთრი, შავი და წითური ლაქებით, რის გამო მას „ჭრელ მგელსაც“ უწოდებენ. გავრცელებულია აფრიკის სავანებში, საჰარის სამხრეთით. აფთრისებრი ძაღლები ცხოვრობენ ხროვად (20-30 ერთად). ანადგურებენ ანტილოპებს, ზებრებს, სირაქლემებს, შინაურ ცხოველებს და სხვა. ნადირობენ როგორც დღისით, ისე ღამით. ძუ ყრის 6-8 ლეკვს. ძნელად თვინიერდება. ტყვეობაში მრავლდება. აფთრისებრი ძაღლი — Lycaon pictus (ინგლისური) აფთრისებრი ძაღლი — Lycaon pictus (ინგლისური) აფთრისებრი ძაღლი — Lycaon pictus (ინგლისური) ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 16. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აფთრისებრი ძაღლი
მენკარა

მენკარა — ძველი ეგვიპტის ფარაონი VIII დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. XXII საუკუნეში. ფარაონი ცნობილია მხოლოდ აბიდოსის მეფეთა სიის მიხედვით. არაა შემონახული არც მისი საფლავი და არც რაიმე ძეგლი მისი მმართველობის პერიოდიდან. მისი მეფობა სავარაუდოდ რამდენიმე წელი უნდა გაგრძელებულიყო. Древний Восток и античность
ნეფერკარა II

ნეფერკარა II — ძველი ეგვიპტის ფარაონი VIII დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. XXII საუკუნეში. ფარაონი ცნობილია მხოლოდ აბიდოსის მეფეთა სიის მიხედვით. არაა შემონახული არც მისი საფლავი და არც რაიმე ძეგლი მისი მმართველობის პერიოდიდან. მისი მეფობა სავარაუდოდ რამდენიმე წელი უნდა გაგრძელებულიყო. Древний Восток и античность
რიჩგვიანები

რიჩგვიანები, ჩეგიანები — ფეოდალური საგვარეულო შუა საუკუნეების სვანეთში. ქართულ წყაროებში გვარი სხვადასხვა ფორმით (რუჩეგიანი, რუჩაგიანი, როჩაგიანი, რეჩგიანებად და სხვ.) მოიხსენიება. საგვარეულო პირველად ადიშის დოჩაანიშის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერაში (X საუკუნე) იხსენიება. ადიშის XI საუკუნის მაცხოვრის ეკლესიაში შემორჩენილია მიქაილ ჩეგიანის ფრესკული პორტრეტი. რიჩგვიანები მოიხსენიებიან XII-XIII საუკუნეების ძეგლში „მატიანე სუანეთისა კრებისაჲ“, ასევე ჯაფარიძეთა სასისხლო სიგელში და სხვა დოკუმენტებში. რიჩგვიანები ცხოვრობდნენ ეცერში (ისკარი, ლადრერი), ბეჩოში (ნაშთქოლი), ცხუმარსა (მაგარდელი, ლეზგარა) და ჩუბეხევში (ლამხერი). XV-XVIII საუკუნეებში რიჩგვიანები სვანეთში პირველობისთვის დადიშქელიანების გვარს ებრძოდნენ და დამარცხდნენ. XVIII საუკუნეში გადარჩენილი რიჩგვიანები ჯერ სოფელ ხალდეში დასახლდნენ, რუსეთის მმართველობის წინააღმდეგ სვანეთის 1876 წლის აჯანყების შემდეგ კი ქვემო სვანეთში გადავიდნენ. რ. გუჯეჯიანი. ქართულ საგვარეულოთა ისტორიიდან (რიჩგვიანები). კავკასიის ეთნოლოგიური კრებული, XI. თბილისი, 2009. გვ. 88.
ჯედკარა II

ჯედკარა II — ძველი ეგვიპტის ფარაონი VIII დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. XXII საუკუნეში. ფარაონი ცნობილია მხოლოდ აბიდოსის მეფეთა სიის მიხედვით. არაა შემონახული არც მისი საფლავი და არც რაიმე ძეგლი მისი მმართველობის პერიოდიდან. მისი მეფობა სავარაუდოდ რამდენიმე წელი უნდა გაგრძელებულიყო. Древний Восток и античность
ციმ-შა-ცუი (სადგური)

ციმ-შა-ცუი — სადგური ჰონგ-კონგში, ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს ციმ-შა-ცუიში, იაუ-ციმ-მონგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 1979 წლის 31 დეკემბერს. MTR Corporation - Tsim Sha Tsui Station / East Tsim Sha Tsui Station Street Map დაარქივებული 2009-02-06 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Tsim Sha Tsui Station train service time დაარქივებული 2009-02-06 საიტზე Wayback Machine.
ჯორდანი (სადგური)

ჯორდანი — სადგური ჰონგ-კონგში, ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს კვუნ-ჩუნგში, იაუ-ციმ-მონგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 1979 წლის 31 დეკემბერს. MTR Corporation - Jordan Station Street Map MTR Corporation - Jordan Station train service time დაარქივებული 2009-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ორმაგი შევარდენი

ორმაგი შევარდენი — ეგვიპტის ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. ის მართავდა ქვემო ეგვიპტეს ნაქადა III-ის პერიოდში.შესაძლებელია, ორმაგი შევარდენი ქვეყანას მართავდა ძვ.წ. 32-ე საუკუნეში, მაგრამ რამდენ ხანს - უცნობია. Eva-Maria Engel: Ein weiterer Beleg für den Doppelfalken auf einem Serech. In: Bulletin of the Egyptian Museum, Nr. 2, 2005, S. 65-69.
ტეტჩერიზმი

ტეტჩერიზმი (ინგლ. Thatcherism) — პოლიტიკური აზროვნების სისტემა, რომელსაც 1979-90 წლებში ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის, მარგარეტ ტეტჩერის, მთავრობას მიაკუთვნებენ. ტეტჩერიზმისთვის დამახასიათებელია თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკა, მონეტარისტული ეკონომიკური პოლიტიკა, სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი საწარმოების პრივატიზაცია, დაბალი პირდაპირი დაბეგვრა მაღალ ირიბ დაბეგვრასთან პარალელურად, საწარმოო გაერთიანებების (პროფკავშირები) მიმართ ოპოზიცია სახელმწიფო რეგულირებით, ნაციონალიზმი, ცენტრალიზაცია და მისთ. ტეტჩერიზმი შეიძლება შედარებულ იქნას რეიგანომიკასთან. ტეტჩერი მხარს უჭერდა ინდივიდუალიზმს და წინააღმდეგი იყო კოლექტივიზმის — მისი მთავარ მანტრა იყო თვითდახმარება. ტეტჩერიზმთან დაახლოებული მოაზროვნეები იყვნენ კეიტ ჯოზეფი, ენოხ პაუელი, ფრიდრიხ ჰაიეკი და მილტონ ფრიდმანი. 1996 წელს საიმონ ჰეფერთან ინტერვიუში ქ-ნმა ტეტჩერმა განაცხადა, რომ ორი უდიდესი ადამიანი, რომელთა მასზე ზეგავლენა მოახდინეს იყვნენ ჯოზეფი და პაუელი. ფრიდმანმა ერთხელ ინტერვიუში განაცხადა "რასაც ადამიანები ვერ ხედავენ არის ის, რომ მარგარეტ ტეტჩერში მრწამსით არ არის ტორი. ის მე-19 საუკუნის ლიბერალია." ტეტჩერს სწამდა ეკონომიკური ლიბერალიზმის. 1996 წელს ჯოზეფის მემორიალურ ლექციაზე ქ-ნმა ტეტჩერი ამტკიცებდა, რომ "კონსერვატივიზმის ტიპი, რომელსაც ის და მე... ვუჭერთ მხარს ყველაზე უკეთ განისაზღვრება როგორც "ლიბერალული", ძველ-მოდური მნიშვნელობით. და მე ვგულისხმობ ლიბერალიზმს ბ-ნი გლადსტოუნის, და არა გვიანდელი კოლექტივისტებისა." ↑ Simon Heffer, Like the Roman: The Life of Enoch Powell (Phoenix, 1999), p. 958. ↑ ობზერვერი, 29 სექტემბერი 1982 ↑ კეიტ ჯოზეფის მემორიალური ლექცია (11 იანვარი 1996)
შამ-შუი-პო (სადგური)

შამ-შუი-პო — სადგური ჰონგ-კონგში, ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს შამ-შუი-პოში, შამ-შუი-პოს რაიონში. სადგური გაიხსნა 1982 წლის 17 თებერვალს. MTR Corporation - Sham Shui Po Station Street Map დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Sham Shui Po station location map[მკვდარი ბმული] MTR Corporation - Sham Shui Po Station train service time დაარქივებული 2009-02-06 საიტზე Wayback Machine.
ჩეუნგ-შა-ვანი (სადგური)

ჩეუნგ-შა-ვანი — სადგური ჰონგ-კონგში, ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს ჩეუნგ-შა-ვანში, შამ-შუი-პოს რაიონში. სადგური გაიხსნა 1982 წლის 17 მაისს. MTR Corporation - Cheung Sha Wan Station Street Map დაარქივებული 2009-02-06 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Cheung Sha Wan station location map დაარქივებული 2019-07-10 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Cheung Sha Wan Station train service time დაარქივებული 2009-12-29 საიტზე Wayback Machine.
Lifelines

Lifelines — ნორვეგიული პოპ-ჯგუფ a-ha-ს მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2002 წელს. ალბომი მოხვდა ცხრა ქვეყნის 10-ეულებში, აქედან 4-ში - პირველ პოზიციებზე და გაიყიდა 1.5 მილიონი ასლის ოდენობით. ↑ Allmusic ↑ PopMatters ↑ link Groove.no ↑ MusicOMH.com Lifelines - ინფორმაცია საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია მაისი 5, 2003)
ფინ კიდლანდი

ფინ ერლინგ კიდლანდი (ნორვ. Finn Erling Kydland; დ. 1 დეკემბერი, 1943, ოლგორდი, ნორვეგია) — ნორვეგიელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში (2004) ედვარდ პრესკოტთან ერთად დინამიკურ მაკროეკონომიკაში შეტანილი წვლილისთვის. სწავლობდა ნორვეგიის ეკონომიკის სკოლასა და კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში. ჰყავს მეუღლე, ლივ ხიელევოლდი და 4 შვილი. მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო ეკონომიკის დარგში. ფინ კიდლანდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #129461601 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ https://racef.es/es/academicos/correspondiente-extranjero/excmo-sr-dr-d-finn-e-kydland ↑ https://www.econometricsociety.org/society/organization-and-governance/fellows/current ↑ 5.0 5.1 5.2 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a>
ედვარდ პრესკოტი

ედვარდ კრისტიან პრესკოტი (ინგლ. Edward Christian Prescott; დ. 26 დეკემბერი, 1940, გლენს ფოლსი, ნიუ-იორკის შტატი, აშშ) — ამერიკელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში (2004) დინამიკურ მაკროეკონომიკაში შეტანილი წვლილისთვის. ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში. არიზონის უნივერსიტეტის პროფესორი. ჟურნალ „Economic Theory“-ის სარედაქციო საბჭოს წევრი. ეკონომიკური დინამიკის საზოგადოების პრეზიდენტი 1992-95 წლებში. ედვარდ პრესკოტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ So terribly sad that we lost Ed Prescott (Econ Nobel '04) today after a long battle with cancer ↑ https://news.asu.edu/20221107-asu-mourns-loss-nobelwinning-economist-edward-prescott ↑ NNDB — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1373513"></a> ↑ https://www.econometricsociety.org/society/organization-and-governance/fellows/memoriam ↑ 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 5.18 5.19 5.20 5.21 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a>
თევზების თანავარსკვლავედი

თევზების თანავარსკვლავედი (ლათ. Pisces) — ზოდიაქოში შემავალი ერთ-ერთი თანავარსკვლავედი. მასში 3 ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი დაახლოებით მე-4 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. თანამედროვე ეპოქაში თევზშია გაზაფხულის ბუნიობის წერტილი. დაკვირვების საუკეთესო პირობებია სექტემბერ—ოქტომბერში. ხილვადია ყოფილი სსრკ-ის მთელი ტერიტორიიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 634. Star Tales - Pisces
Autodesk Maya

Autodesk Maya, ცნობილი, როგორც უბრალოდ Maya — 3D კომპიუტერული გრაფიკული პროგრამა, რომელიც განკუთვნილია 3D ანიმაციის, მოდელების და სურათების შესაქმნელად. იგი Windows, OS X და Linux სისტემებზე მუშაობს. პროგრამის ავტორია Alias Systems Corporation (ყოფილი Alias|Wavefront), ხოლო ამჟამინდელი მფლობელი - Autodesk, Inc.. Autodesk Maya ↑ List of C++ applications, maintained by C++ creator Bjarne Stroustrup ↑ Matthias Baas. (05-08-2006) Python/Maya: Introductory tutorial. cgkit.sourceforge.net. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-15. ციტირების თარიღი: 2010-12-10.
ქლოროფილი

ქლოროფილი ( ბერძნ. chloros — მწვანე და phyllon — ფოთოლი) — მწვანე ფოტოსინთეზის პიგმენტი მცენარეებში და ზოგიერთ ბაქტერიებში. ქლოროფილი ითვისებს ყველაზე ძლიერ ელექტრომაგნიტური სპექტრის ლურჯ და წითელ, უფრო ნაკლებად მწვანე ნაწილებში, შედეგად მიიღება მწვანე შეფერილობის ქლოროფილის შემცველი ქსოვილები, როგორიცაა მცენარეების ფოთლები.