laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლილი კოლინზი

ლილი ჯეინ კოლინზი (ინგლ. Lily Collins; დ. 18 მარტი, 1989) — ინგლისელ-ამერიკელი მსახიობი, მოდელი და მწერალი. ინგლისელი მუსიკოსის, ფილ კოლინზის და ამერიკელის, ჯილ ტაველმანის ქალიშვილი. დაიბადა სურეიში. როდესაც, 1996 წელს, ლილის მშობლები განქორწინდნენ, კოლინზი დედასთან ერთად ლოს-ანჯელესში გადავიდა საცხოვრებლად. მან დაამთავრა „ჰარვარდ-ვესტლეიკის სკოლა“, ხოლო სწავლა „სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში“ განაგრძო, სადაც იგი ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა. ლილის, მამის პირველი ქორწინებიდან, ორი ნახევარ და-ძმა ჰყავს, ბრიტანელ-ინგლისელი მუსიკოსი, საიმონ კოლინზი და კანადელ-ინგლისელი მსახიობი და პროდიუსერი ჯოელი კოლინზი, მამის მესამე ქორწინებიდან ჰყავს ორი უმცროსი ნახევარძმა. მოზარდობის პერიოდში მას ჰქონდა წონის პრობლემები, რაც შემდგომ თავის წიგნში ასახა. იგი ესპანეთის ჟურნალმა, Glamour-მა წლის საერთაშორისო მოდელად დაასახელა მას შემდეგ, რაც 2007 წელს ლილიმ Chanel-ის ტანისამოსი მოირგო, Hotel de Crillon-ში. 2009 წელს იგი გამოჩნდა დრამა სერიალის „90210“-ის ორ ეპიზოდში. ამავე წელს გადაღებული იქნა ბიოგრაფიულ ფილმში, სახელად „უხილავი მხარე“, სადაც მან ქოლინს ტუჰის როლი შეასრულა. 2011 წელს მან მღვდლის ქალიშვილის ლუსის როლი მოირგო, ფილმ „მღვდელში“. MTV Networks' NextMovie.com-მა 2011 წელს, დაასახელა იმ მსახიობებს შორის, რომელსაც 2011 წელს უნდა უყურო. 2011 წელს ასევე გადაღებული იქნა ფილმ „დევნაში“, სადაც მან მონაწილეობა ტეილორ ლოტნერთან ერთად მიიღო. მან ფანტაზიური ჟანრის ფილმში, „ფიფქიაში“ სნოუ ვაითის როლი შეასრულა. ბრიტანელი რობი ქოლინი, გაზეთ The Daily Telegraph-ში ქოლინსის შესახებ წერს: „მას აქვს სენსაციური, თითქმის სრულყოფილი სახე კინოსთვის.“ ქოლინზმა თავისი სასიმღერო კარიერის დებიუტი, ფილმში შექმნა, როდესაც „I Believe (in Love)“-ის ქავერი შეასრულა. ფილმ „სიკვდილის იარაღი:ძვლების ქალაქი“-ში, კლერი ფრეის როლის შესრულებით, მან ფართო აღიარება მოიპოვა და ნომინირდა Teen Choice Award-სა და MTV Movie Award-ზე. იგი ასევე ცნობილია, თავისი შესრულებული როლებით, ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: „სიყვარულში გაჭედილი“ (2012), „ინგლისურის მასწავლებელი“ (2013), „სიყვარულით როზი“ (2014). 2016 წელს მან New Hollywood Film Award-ი მოიგო, და ნომინირდა ოქროს გლობუსის ნომინაციაზე 2019 წელს იგი დრამატულ ფილმში „საოცრად ავი, შოკისმომგვრელად ბოროტი და საზარელი“ ზაკ ეფრონთან ერთად იქნა გადაღებული, მან ელიზაბეტ კენდალის როლი შეასრულა. ქოლინსმა 2013 წელს განაცხადა რომ მას არ მოსწონს პირადი ურთიერთობების მედიაში გაშუქება, რადგან მისი მშობლების განქორწინების ერთ-ერთი მიზეზი მედია გახდა. ↑ Willis, Jackie. 10 Things You Didn't Know About Lilly Collins. Lily Collins. ციტირების თარიღი: 26 February 2019 ↑ Lansden, Pamela. (10 April 1989) Take One. People. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 სექტემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 29 November 2009. ↑ People ↑ Sneider, Jeff. (15 April 2010) Lily Collins Joins Taylor Lautner in 'Abduction'. TheWrap. ↑ Collin, Robbie. (30 March 2012) Mirror, Mirror – review. The Daily Telegraph. ციტირების თარიღი: 30 March 2012. ↑ Lily Collins in awe of Depp. The Belfast Telegraph (6 August 2013). ციტირების თარიღი: 15 August 2015.
ლუიზა ბრიტანელი (1749-1768)

ლუიზა ბრიტანელი (ინგლ. Louisa of Great Britain; დ. 19 მარტი, 1749, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 13 მაისი, 1768, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ჰანოვერის დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ II-ის შვილიშვილი, ჯორჯ III-ის და, ჯორჯ IV-ისა და უილიამ IV-ის მამიდა. ლუიზა დაიბადა 1749 წლის 19 მარტს ლესტერის სასახლეში, ლონდონში. იგი იყო უელსის პრინც ფრედერიკისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ავგუსტა საქსენ-გოთელის პირველი შვილი ცხრიდან. მისი მრავალი და-ძმიდან აღსანიშნავია დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მეფე ჯორჯ III და დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი კაროლინა მატილდა ბრიტანელი. მას სახელი მამიდის, დანიისა და ნორვეგიის დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის პატივსაცემად დაარქვეს. აღსანიშნავია, რომ მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ II და დედოფალი კაროლინა ბრანდენბურგ-ანსბახელი იყვნენ. 1751 წელს ჯერ მამამისი, შემდეგ კი 1760 წელს ბაბუამისიც გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტზე მისი ძმა, ჯორჯი ავიდა, რომელმაც თავად შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელი შეირთო ცოლად და მალევე მოისურვა დების დაქორწინებაც. იგი განსაკუთრებულად ახლოს იყო თავის უმცროს დასთან, კაროლინა მატილდასთან, რომელიც თითქმის მისი ტოლი იყო. ამის გამო დები ფაქტობრივად სულ ერთად იყვნენ და ერთად იზრდებოდნენ. 1764 წელს ბრიტანეთისა და დანიის სამეფო კარებს შორის ახალი საქორწინო მოლაპარაკებები დაიწყო: მეფე ფრედერიკ V თავისი ვაჟის, კრისტიანისათვის საცოლეს ეძებდა. საქმე იმაში იყო, რომ მათი მამიდა, დედოფალი ლუიზა იმდენად დიდი პოპულარობით სარგებლობდა დანიაში, რომ დანიელები ფიქრობნდნენ, რომ ავტომატურად სხვა ბრიტანელი პრინცესებიც ასე იქნებოდნენ. პრინცესა ავგუსტა საქსენ-გოთელმა დანიაში თავისი ორი ქალიშვილის: ლუიზასა და კაროლინა მატილდას პორტრეტები გააგზავნა, რათა ვიზუალური მხრითაც შეერჩიათ საცოლე, სადაც უპირატესობა ისევ კაროლინას მიანიჭეს. 1765 წლის 10 იანვარს კაროლინა მატილდა ცოლად დანიის მეფე კრისტიან VII-ს შერთეს (მოლაპარაკებების პროცესში გარდაიცვალა მეფე ფრედერიკი). იმავე 1764 წელს ლუიზას მეორე საქორწინო შეთავაზება მოუვიდა თავისი ძმის ცოლის ძმის, პრინცი ადოლფ ფრიდრიხ მეკლენბურგ-შტრელიცელისგან, თუმცა მოლაპარაკებები მალევე ჩაიშალა ლუიზას ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. მაშინ, როდესაც 1766 წელს კაროლინა მატილდა დანიაში გაემგზავრა, ლუიზას ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს. პრინცესა ლუიზა 1768 წლის 13 მაისს, 19 წლის ასაკში გარდაიცვალა ლონდონში, ტუბერკულოზისგან, გაუთხოვარი და უშვილო. დაკრძალეს უესტმინსტერის სააბატოში. John Van der Kiste: The Georgian Princesses Finch, Barbara Clay: Lives of the princesses of Wales Bregnsbo, Michael: Caroline Mathilde. Magt og skæbne Bregnsbo, Michael: Caroline Mathilde. Magt og skæbne Finch, Barbara Clay: Lives of the princesses of Wales John Van der Kiste: The Georgian Princesses Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (in French). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. p. 4.
ბორდოს ხსნარი

ბორდოს ხსნარი (ასევე ცნობილი, როგორც შაბიამანის ხსნარი) — სპილენძის სულფატისა და კირის (კალციუმის ჰიდროქსიდი) არაორგანული ხსნარი. გამოიყენება, როგორც ფუნგიციდი ვენახების, ბაღებისა და ბოსტნეულის სოკოვანი დაავადებების საწინააღმდეგოდ. ხსნარს მცენარეებს ასხურებენ პრევენციული მკურნალობის მიზნით, ვინაიდან ის არაეფექტურია სოკოს წარმოქმნის შემდეგ. ხსნარი პირველად საფრანგეთის ბორდოს რეგიონში გამოიყენეს მე-19 საუკუნის მიწურულს. ხსნარის დიდი რაოდენობით ყოველწლიურად გამოყენებისას სპილენძი ნიადაგის დაბინძურების მიზეზი შეიძლება გახდეს, რის გამოც 2015 წლიდან ევროკავშირის ზოგიერთ ქვეყანასა და დიდ ბრიტანეთში აკრძალულია.
მერი ბრიტანელი (1776-1857)

მერი ბრიტანელი (ინგლ. Mary of Great Britain), აგრეთვე ცნობილია როგორც პრინცესა მერი, გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინია (ინგლ. Princess Mary, Duchess of Gloucester and Edinburgh; დ. 25 აპრილი, 1776, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 30 აპრილი, 1857, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ჰანოვერის დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ III-ისა და დედოფალ შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელის ქალიშვილი. გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინია როგორც თავისი ბიძაშვილის, უილიამ ფრედერიკის მეუღლე. მერი დაიბადა 1768 წლის 8 ნოემბერს ბუკინგემის სასახლეში, ლონდონში. იგი იყო დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელის შუათანა ქალიშვილი. იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს, მისი ნათლიები კი იყვნენ: ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი ფრიდრიხი (მისი პირველი თაობის ბიძაშვილი, წარმოადგენდა ლორდი ჩემბერლინი), საქსენ-გოთა-ალტენბურგის ჰერცოგინია შარლოტა საქსენ-მაინინგენელი (მისი ბიძაშვილის მეუღლე, წარმოადგენდა არგილის ჰერცოგინია ელიზაბეთ კაპბელი) და მეკლენბურგ-შტრელიცის მთავარი კარლი (მისი მესამე თაობის ბიძაშვილი, წარმოადგენდა ლორდი ბედჩამბერი). მსგავსად თავისი დებისა, პრინცესა ელიზაბეთიც საზოგადოებისაგან იზოლირებულად იზრდებოდა და იღებდა განათლებას. ამის გამო, მან მთელი თავისი ბავშვობა მხოლოდ და-ძმებთან, მშობლებსა და მასწავლებლებთან ერთად გაატარა. ამ გზით მეფე-დედოფალი თავიანთი ქალიშვილების „სწორად აღზრდას“ ცდილობდნენ. იგი ძალიან ახლოს იყო თავის უფროს ძმასთან, უელსის პრინც ჯორჯთან (მომავალში მეფე ჯორჯ IV), რის გამოც მოგვიანებით მერიმ გაიზიარა თავისი ძმის ზიზღი მისი ცოლის, დედოფალ კაროლინა ბრაუნშვაიგელისადმი. 1795-1796 წლებში მერის სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა რევოლუციის გამო ბრიტანეთში გაქცეულ პრინც ფრედერიკ ორანელთან, რომელიც იყო ნიდერლანდების შტატჰალტერ ვილემ V ორანელისა და პრინცესა ვილჰელმინა პრუსიელის ვაჟი. აღსანიშნავია, რომ მოგვიანებით ფრედერიკის უფროსი ძმა, ვილემ I ნიდერლანდების პირველი მეფე გახდა, თუმცა ის და მერი არ დაქორწინებულან. ეს იმიტომ, რომ მეფე ჯორჯ III-ის აზრით მერი თავის უფროს დებზე უფრო სარფიანად არ უნდა დაქორწინებულიყო, რის გამოც იგი ფრედერიკს დააშორა და 1816 წლის 22 ივნისს მერი ცოლად შერთო მისსავე ბიძაშვილს, გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგ უილიამ ფრედერიკს. წყვილი უინძორში დასახლდა, მერის გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინიობა მიენიჭა, თუმცა მათ შვილები არ ჰყოლიათ. მერი გარდაიცვალა 1857 წლის 30 აპრილს გლოსტერის სასახლეში, ლონდონში, 81 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს უინძორის სასახლის წმინდა გიორგის სახელობის სამლოცველოში. იგი მეფე ჯორჯისა და დედოფალ შარლოტას შვილებიდან უკანასკნელი გარდაიცვალა. Hadlow, Janice (2014). A Royal Experiment: The Private Life of King George III. Henry Holt and Company. ISBN 978-0-8050-9656-9. Purdue, A.W. (2004a). "George III, Daughters of (act. 1766–1857)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. Purdue, A.W. (2004b). "William Frederick, Prince, second duke of Gloucester and Edinburgh (1776–1834)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Weir, Alison (2008). Britain's Royal Families, The Complete Genealogy. Vintage Books. ISBN 978-0-09-953973-5. Williams, Kate (2016) [2008]. Becoming Queen Victoria. Ballantine Books. ISBN 978-0-345-47239-7.
ისაია ფურცელაძე

ისაია იოველის ძე ფურცელაძე (დ. 1851, სოფ. მერეთი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 1924) — ქართველი აგრონომი (მეხილე), მემამულე, საზოგადო მოღვაწე (სახალხო მასწავლებელი) და საქართველოში მეხილეობის ერთ-ერთი პიონერი. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი (1900–1918). აგრონომიული განათლება საფრანგეთში მიიღო; შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა, ჩამოიტანა ხეხილის ახალი ჯიშები და ნამყენები და თავის სოფელში, საგვარეულო კარმიდამოში ხეხილის ბაღების გაშენება დაიწყო. იმდროინდელ პრესაში შემონახულია ინფორმაცია ისაია ფურცელაძის ხეხილის ბაღებზე, სანერგე მეურნეობასა და სამეურნეო სკოლაზე: მან ხეხილის ბაღები მერეთის ერთ-ერთუბანში, ხაშილაურში გააშენა. თანასოფლელებს ნერგებს უფასოდ ურიგებდა. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, მისი ბაღები კოლმეურნეობის გამხდარა. მის სახელს უკავშირდება ისეთი ახალი ჯიშების გამოყვანა, რომლებსაც დღესაც აშენებენ; მას ხეხილის ბაღში 200-მდე ჯიში ჰქონდა დარგული: მსხლის ჯიშები — ჟოზეფინა დე-მალინ, მადამ დიუპუი, შარლ კონიე, ბერგამოტ ესპერინა (მსხალი), ვაშლისა — ბანანი, ლანზბერგის რენეტი, ვაგნერის რენეტი, ედელბემერი (ტიროლისა). ვაშლის სხვადასხვა ჯიშის დამყნობით „მერეთულა“ გამოიყვანა. მართავდა წარმოდგენებს. მისი ხელმძღვანელობით ლიზა ჩერქეზიშვილმა პირველად ითამაშა 1885 წელს ავქსენტი ცაგარელის „ხანუმაში“. 1900 წლის 4 ივნისს აირჩიეს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრად. ისაია ფურცელაძის საფლავი მის მიერ გაშენებული ბაღების ტერიტორიაზე მდებარეობს. ↑ 1.0 1.1 ისაია ფურცელაძე — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები ↑ 2.0 2.1 „კაცი თუ გონიერია, სოფელი ღონიერია“. კახეთის ხმა (17 ნოემბერი, 2016). ციტირების თარიღი: 16 თებერვალი, 2020. ↑ 3.0 3.1 სოფელ მერეთის სიძველეები და წარწერები. გოიას არქივი (15 აგვისტო, 2012). ციტირების თარიღი: 16 თებერვალი, 2020. ↑ ჟურნალი „მოსავალი“ 1912 წ. ↑ ისაია იოველის ძე ფურცელაძე. ქშწკგ საზოგადოების პროსოპოგრაფიულ მონაცემთა ბაზა. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი.. ციტირების თარიღი: 16 თებერვალი, 2020.
პეიტონ ლისტი (მსახიობი, დაბადებული 1986)

პეიტონ ლისტი (ინგლ. Peyton List; დ. 8 აგვისტო, 1986) — ამერიკელი მსახიობი და პროფესიონალი მოდელი. მიღებული აქვს მონაწილეობა რამდენიმე ფილმში, ესენია: „ყველა დროის ყველაზე დიდებული თამაში“ (2005), „Shuttle“ (2009), „შეხვედრა ბოროტებასთან“ (2012). ლისტი ასევე გადაღებულია მოკლემეტრაჟიან სამეცნიერო ფანტასტიკურ დრამებში, „გაიხსენო მომავალი“ (ABC, 2009-2010), „მომავლის ადამიანები“ (The CW, 2013-2014). 2018-2019 წლებში, Fox-ის კრიმინარულ სერიალ „გოთემში“ იღებდა მონაწილეობას. პეიტონ ლისტი დაიბადა ბოსტონში, მასაჩუსეტში. არის დუგლას ლისტის და შერი ანდერსონის შვილი, გაიზარდა ბალტიმორში, დასთან, ბრიტანი ლისტთან ერთად. სწავლობდა სკოლამდელ დაწესებულება სიდარკროფტში, შემდეგ კი როლანდ-პარკის სკოლაში განაგრძო სწავლა. სწავლობდა ბალეტს, ბალეტის ამერიკულ სკოლაში, ნიუ-იორკში. პეიტონმა სამოდელო კარიერა 9 წლის ასაკში დაიწყო, იგი პირველად ამერიკულ რომანტიკულ დრამა ფილმ „ვაშინგტონის მოედანი“-ში გამოჩნდა. მას ჰქონდა უმნიშვნელო როლი, სერიალ „სექსი დიდ ქალაქში“, 2000 წელს. ამავე წელს, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალის, „კანონი და წესრიგი: სპეციალური კორპუსის“ მცირე ეპიზოდში, ხოლო შემდგომ ლუსი მონტგომერის როლი მოირგო, „As the World Turns“-ში. ცოტა ხნის შემდეგ მან სერიალი დატოვა, ხოლო შემდეგ მონაწილეობა მიიღო სერიალ „სმოლვილში“, როგორც ლუსი ლეინი. 2010 წელს იგი გადაიღეს შემდეგ სერიალებში: „უკვალოდ“, „დანაშაულის ადგილი:მიამი“, „დანაშაულის ადგილი:ნიუ-იორკი“, „ერთი ხის ბორცვი“ და სხვა. 2006 წელს ლისტი რეგულარულად იღებდა მონაწილეობას, NBC-ს დრამა სერიალ „Windfall“-ში. სერიალის გადაღება პირველი სეზონის გამოშვების შემდეგ შეწყდა, ხოლო პეიტონმა განმეორებადი როლი ABC-ს პროგრამა „Day Break“-ში შეასრულა. 2007 წელს, იგი გადაღებული იქნა ABC-ს სერიალ „Big Shoots“-ში, სადაც მან ქემერონ ქოლინსვორთის როლით ითამაშა, ამ სერიალის გადაღებაც 1 წლის შემდეგ შეწყდა. იგი ასევე გადაღებულია რამდენიმე სატელევიზიო შოუში, მათ შორისაა: „მთვარის შუქი“, „აჩრდილებთან მოსაუბრე“, „დანაშაულის ადგილი:ლას ვეგასი“, „მონქი“, „ჰავაის პოლიცია“, „ტყუილების სახლი“. 2008 წლიდან 2013 წლის ჩათვლით, მას განმეორებადი როლები ჰქონდა AMC-ს სერიალ „შეშლილებში“. 2009 წლიდან 2010 წლამდე, ნიკოლ კირბის როლით თამაშობდა, ABC-სერიალში „გაიხსენო მომავალში”. პეიტონ ლისტი ასევე გადაღებულია რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა: „ყველა დროის დიდებული თამაში“ (2005), „Shuttle“ (2008), „შეხვედრა ბოროტებასთან“ (2011). 2013 წელს, პეიტონმა კარა კობურნის როლით, The CW-ს სერიალ „მომავლის ადამიანებში“ მიიღო მონაწილეობა. სერიალის გადაღება პირველი სეზონის გადაღების შემდეგ შეწყდა. ამავე წელს, იგი გამოჩნდა CW-ს სერიალ, „ფლეშში“, და ABC-ს სერიალ „სისხლი და ნავთობი“-ში. 2016 წელს იგი გადაღებული იქნა CW-ს სამეცნიერო მისტიურ, სატელევიზიო დრამა სერიალში, სახელად „სიხშირე“, სადაც მან მთავარი როლი მოირგო. 2017 წლის ოქტომბერს Fox-ის დრამა სერიალ „გოთემში“, მან ივი პიპერის როლი შეასრულა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Peyton List - Biography. TV Guide. ციტირების თარიღი: 2016-08-13. ↑ Peyton List Biography. BuddyTV. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-23. ციტირების თარიღი: 2014-01-03. ↑ Peyton List Credits. TV Guide. ციტირების თარიღი: 2014-01-03.
ელიზაბეთ მონრო

ელიზაბეთ მონრო (ინგლ. Elizabeth Monroe; დ. 30 ივნისი, 1768, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 23 სექტემბერი, 1830, რიჩმონდი, ვირჯინია) — აშშ-ის მეხუთე პრეზიდენტის ჯეიმზ მონროს მეუღლე და აშშ-ის პირველი ლედი 1817-1825 წლებში. 1794 წელს იგი საცხოვრებლად გადავიდა პარიზში, რადგან მისი მეუღლე დანიშნეს აშშ-ის ელჩად საფრანგეთში. სადაც მან შეძლო და გილიოტინას გადაარჩინა გენერალ ჟილბერ ლაფაიეტის ცოლი ანდრენი დე ლაფაიეტი. ელისაბედ მონრო იყო მაღალი, ელეგანტური, ლამაზი ქალბატონი, ლაზათიანი მიხვრა-მოხვრით და სტილით. მან ეს მახასიათებლები შეიძინა ახალგაზრდობაში. ელიზაბეთ მონრო დაიბადა 1768 წელს ნიუ-იორკში. იგი იყო დიდი ბრიტანეთის არმიის ოფიცრის ლოურენს კორტრაიტისა და მისი მეუღლის ჰანა ასპინუოლის შვილი. იგი შავი თმით და ცისფერი თვალებით გამოირჩეოდა, მან ჯეიმზ მონროს ყურადღება პირველად ჯერ კიდევ 1785 წელს მიიპყრო, როდესაც იგი სტუმრობდა ნიუ-იორკს კონტინენტალურ კონგრესში მონაწილეობის მისაღებად. 27 წლის ჯეიმზ მონრო და 17 წლის ელიზაბეთი დაქორწინდნენ 1786 წლის 16 თებერვალს ნიუ-იორკში. ლონგ-აილენდში ხანმოკლე თაფლობის თვის შემდეგ ახალგაზრდები დაბრუნდნენ ნიუ-იორკში საცხოვრებლად მამასთან. 1794 წელს პრეზიდენტმა ჯორჯ ვაშინგტონმა ჯეიმზ მონრო საფრანგეთში აშშ-ის ელჩად დანიშნა. პარიზში, როგორც ელჩის მეუღლემ გილიოტინაზე თავის მოჭრას გადაარჩინა მარკიზ დე ლაფაიეტის ცოლი. ელიზაბეთი პირველი ლედი გახდა 1817 წლის 4 მარტს, როდესც მისი მეუღლე გახდა აშშ-ის მე-5 პრეზიდენტი. ჯეიმზ მონრო მეორე ვადითაც აირჩიეს პრეზიდენტად, ამიტომ ელიზაბეთი პირველი ლედის ტიტულს ატარებდა 1825 წლის 4 მარტამდე. ჯეიმზ მონროსა და ელიზაბეთს ჰყავდათ სამი შვილი: მათი პირველი შვილი იყო ელიზა კორტრაიტ მონრო-ჰეი (1787-1835 წწ.), მან განათლება მიიღო მარი ანტუანეტის პრესტიჟულ სკოლაში, მაშინ როდესაც მამამისი იყო ელჩი საფრანგეთში. 1808 წელს ცოლად გაჰყვა ჯორჯ ჰეის, ვირჯინიის ცნობილ ადვოკატს. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ საცხოვრებლად გადვაიდა პარიზში მიიღო კათოლიციზმი და ცხოვრობდა მონასტერში. მეორე შვილი იყო ჯეიმზ სპენს მონრო (1799-1801 წწ.), რომელიც ადრეულ ბავშვობაში გარდაიცვალა. მესამე შვილია მარია ესთერ მონრო-გუვერნერი (1803-1850 წწ.), რომელიც ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც მამამისი აირჩიეს პრეზიდენტად. თეთრ სახლში გადასვლამდე დაამთავრა სკოლა ფილადელფიაში. 1820 წლის 9 მარტს ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს სემუელ გუვერნერს. მათი ქორწილი იყო პირველი საქორწინო ცერემონია თეთრ სახლში. ავადმყოფი და მრავალი დაავადების გადატანის შემდეგ ელიზაბეთ მონრო გარდაიცვალა 1830 წლის 23 სექტემბერს 62 წლის ასაკში საკუთარ სახლში, ოაკ-ჰილში. იგი დაკრძალეს რიჩმონდში, ვირჯინიაში, ჰოლივუდის სასაფლაოზე. ერთდოლარიანი საპრეზიდენტო მონეტის პროგრამით, აშშ-ის ხაზინამ გამოუშვა 1/2-უნციიანი ათდოლარიანი ოქროს მონეტა და მის დუბლიკატი ვერცხლის მედალი, რომელზეც გამოსახული იყო აშშ-ის პირველი ლედი. მონეტა ელიზაბეთ მონროს გამოსახულებით გამოვიდა 2008 წლის თებერვალში. https://web.archive.org/web/20040301231620/http://www.whitehouse.gov/history/firstladies/em5.html ელიზაბეთ მონრო — Find a Grave-ზე https://archive.org/stream/courtrightkortri00abbo/courtrightkortri00abbo_djvu.txt Elizabeth Monroe ↑ U.S. Mint: First Spouse Program დაარქივებული 2007-01-07 საიტზე Wayback Machine. . Accessed 2008-06-27. «The United States Mint also produces and make available to the public bronze medal duplicates of the First Spouse Gold Coins.»
გივი მაჭარაშვილი

გივი მაჭარაშვილი (დ. 17 ივნისი, 1997, მცხეთა, საქართველო) — ქართველი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე. 2024 წლის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი. საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, 87 კგ). მსოფლიოს ჩემპიონი ჭაბუკებს შორის  (2014, 100 კგ). ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (2017, 96 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2013, 100 კგ). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, 100 კგ). მსოფლიოს (2017, 96 კგ) და ევროპის ჩემპიონატების (2016, 96 კგ) ვერცხლის პრიზიორი, 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2017, 97 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 97 კგ). გივი მაჭარაშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი ↑ გივი მაჭარაშვილმა ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა
ზვიად პატარიძე

ზვიად პატარიძე (22 მარტი, 1997, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის მსოფლიოს (2014, 120 კგ) და ევროპის (2014, 100 კგ) ჩემპიონი. ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2013, 100კგ). ახალგაზრდებს შორის სამგზის მსოფლიოსა (2015, 2016, 2017; 120 კგ) და სამგზის ევროპის (2015, 2016, 2017; 120 კგ) ჩემპიონი. 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, 130 კგ) და 23-წლამდელებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, 130 კგ). ზვიად პატარიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
გურამ საღარაძე (სპორტსმენი)

გურამ რევაზის ძე საღარაძე (დ. 21 მარტი, 1939, თბილისი) — ქართველი თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. პირველი საშუალო და ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (78 კგ). ტოკიოს ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (1964, 78 კგ). მსოფლიოს ჩემპიონი (1963, სოფია, 78 კგ; 1965, მანჩესტერი, 78 კგ) და ვიცე-ჩემპიონი (1966, ტოლიდო, 78 კგ; 1967, დელი, 78 კგ). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1968, სკოპიე; 78კგ) და სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1967). სსრკ ჩემპიონი (1964, ბაქო; 1965, თბილისი; 1966, ალმა-ატა) და ვიცე-ჩემპიონი (1967, მოსკოვი). სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1968, მახაჩყალა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1965). სპორტის რაინდი (2013). მეხიკოს 1968 წლის ოლიმპიადის წინ წონა შეიცვალა, მძიმე, 82 კგ წონით კატეგორიაში აინაცვლა, თუმცა ოლიმპიურ გუნდში ვერ მოხვდა და სპორტსმენის კარიერა დაასრულა. გამოირჩეოდა დიდი ფიზიკური ძალით, რასაც ემყარებოდა მისი ჭიდაობის ტექნიკა. სკკპ წევრი 1968 წლიდან. სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი, საპატიო ნიშნის, ფილას, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენების კავალერი. 2003 წელს გურამ საღარაძეს თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა. 1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კვების მრეწველობის ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 199. ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 107, თბილისი: პალიტრა L, 2013. დიმოვი, იან, საქართველოს ფალავნები, თბ.: საბჭ. საქართველო, 1987. — გვ. 182–191. 268 გვ. გურამ საღარაძე (სპორტსმენი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გურამ საღარაძე (სპორტსმენი) — ბიოგრაფიული ლექსიკონი გურამ საღარაძე — ქართული სპორტი
იზაბელა დ’ესტე

იზაბელა დ’ესტე (იტალ. Isabella d'Este; დ. 3 ოქტომბერი, 1635, მოდენა, იტალია — გ. 21 აგვისტო, 1666, პარმა, იტალია) — ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ის ასული. პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგინია 1664-1666 წლებში როგორც რანუჩო II-ის მეორე მეუღლე. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს ბებია. იზაბელა დაიბადა 1635 წლის 3 ოქტომბერს მოდენაში. იგი იყო მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, მარია კატერინა ფარნეზეს ქალიშვილი, რომელიც თავის მხრივ პარმის ჰერცოგ რანუჩო I-ის ასული იყო. იგი მოდენის ორი ჰერცოგის: ალფონსო IV-ისა და რინალდო I-ის ღვიძლი და იყო. იზაბელას დედა 1646 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც მამამისმა კიდევ ორჯერ იქორწინა: 1648 წელს თავისსავე ცოლის დაზე, ვიტორია ფარნეზეზე, ხოლო 1649 წელს, მეორედ დაქვირვდა, რის გამოც 1654 წელს მესამედ დაქორწინდა ლუკრეცია ბარბერინიზე, რომელთან ერთადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება. 1663 წელს იზაბელას ბიძაშვილი, პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგი რანუჩო II ფარნეზეს მეუღლე, პრინცესა მარგერიტა ვიოლანტე სავოიელი გარდაიცვალა. ჰერცოგს მისგან ბავშვები არ დარჩა, ამიტომაც მემკვიდრის გასაჩენად მეორედ დაქორწინება განიზრახა. იზაბელას მამამ, რომელმაც მთელი თავისი ცხოვრება პარმასთან კავშირის გამყარებას შეალია, მაშინვე შესთავაზა თავისი ასულის ხელი რანუჩოს, რომელიც სიხარულით დასთანხმდა წინადადებას. იზაბელამ და რანუჩომ ერთმანეთი მხოლოდ 1664 წლის 18 თებერვალს, თავიანთ ქორწილში ნახეს პირველად, როდესაც საპატარძლო პარმაში ჩავიდა. ქორწილს დიდი ზეიმი და მუსიკალური წარმოდგენები მოჰყვა. იზაბელამ ჰერცოგს სამი ბავშვი გაუჩინა, რომელთაგან სამივე გადაურჩა ჩვილობაში სიკვდილს, განსხვავებით მისი პირველ ცოლთან შეძენილი ბავშვებისგან. მისი სამი შვილიდან აღსანიშნავია ოდოარდო ფარნეზე, რომელიც მართალია ვერ ავიდა პარმის ტახტზე, მაგრამ მისი ქალიშვილი ისაბელი იყო ფარნეზეთა გვარის უკანასკნელი წარმომადგენელი, რომლის მემკვიდრეობითაც პარმას ესპანელი ბურბონები დაეპატრონნენ. იზაბელასათვის ოდოარდოს გაჩენა საბედისწერო აღმოჩნდა. პრინცი ოდოარდო 1666 წლის 12 აგვისტოს დაიბადა. მასზე მშობიარობა ჰერცოგინიას განსაკუთრებულად გაუჭირდა, რის შემდეგაც სხვადასხვა გართულებამ იჩინა თავი. ცხრადღიანი წვალების შემდეგ, იზაბელა 1666 წლის 21 აგვისტოს, 30 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი ორ დღეში, 23 აგვისტოს დაკრძალეს პარმაში, სანტა მარია დელა სტრაჩეტას სამეფო მავზოლეუმში. რანუჩოს მეორე ცოლის დაკარგვა, ისევე როგორც პირველის, დიდად არ განუცდია და სულ მალე დაიწყო ახალი თანამეცხედრის ძიება. პარმასთან კავშირის შესანარჩუნებლად ახალი საქორწინო წინადადება ისევ იზაბელას მამის მხრიდან წამოვიდა, რომელმაც სიძეს თავის მეორე ქალიშვილზე დაქორწინება შესთავაზა, რაზეც ჰერცოგი დასთანხმდა. ამრიგად, 1668 წელს რანუჩომ ცოლად იზაბელას და, მარია შეირთო, რომელთანაც კიდევ შვიდი შვილი შეეძინა, მათ შორის პარმის მომავალი ორი ჰერცოგი. მარგერიტა მარია (1664-1718), ცოლად გაჰყვა მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო II-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; ტერეზა (1665-1702), მონაზონი; ოდოარდო (1666-1693), პარმის პრინცი. ცოლად შეირთო დოროთეა სოფია ნოიბურგელი, რომელთანაც შეეძინა ესპანეთის დედოფალი და ფარნეზეს დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი ისაბელ ფარნეზე; Адель Виктория Марки. Парма и Вена. изд. Edizione Artegrafica Silva, Парма, 1988. Lundy, Darryl. "The Peerage: Isabella d'Este, Principessa di Modena".