laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფრანჩესკო V (მოდენა)

ფრანჩესკო V (იტალ. Francesco V; დ. 1 ივნისი, 1819, მოდენა, მოდენისა და რეჯიოს საჰერცოგო — გ. 20 ნოემბერი, 1875, ვენა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია) — ჰაბსბურგ-ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენისა და რეჯიოს უკანასკნელი ჰერცოგი 1846-1859 წლებში. აგრეთვე მირანდოლის, მასას, კარარასა და გუასტალის ჰერცოგი და დინასტიის მეთაური. ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ისა და მარია ბეატრიჩე სავოიელის ვაჟი. ფრანჩესკო დაიბადა 1819 წლის 1 ივნისს მოდენაში. იგი იყო მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ისა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩე სავოიელის უფროსი ვაჟი. იგი დაბადებიდან ხუთ დღეში კათოლიკედ მონათლა ადგილობრივმა არქიეპისკოპოსმა, მისი ნათლია კი თავად ავსტრიის იმპერატორი ფრანც I იყო. 1840 წელს, დედის გარდაცვალების შემდეგ ფრანჩესკო გახდა იაკობინელთა კანდიდატი ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის ტახტზე, რომლებიც მას მეფე ფრანცის I-ს უწოდებდნენ. ეს იმიტომ, რომ იაკობინელები უარყოფნენ ჰანოვერების ლეგიტიმაციას ტახტზე და სტიუარტთა ლეგიტიმურ შთამომავლებს ცნობდნენ მეფეებად, რომელიც ამ პერიოდში უკვე ფრანჩესკო იყო, რომელიც დედის ხაზით ჩარლზ I-ის პირდაპირი შთამომავალი იყო. 1842 წლის 30 მარტს ფრანჩესკო დააქორწინეს პრინცესა ადელგუნდა ბავარიელზე, ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-ისა და დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის ქალიშვილზე. 1848 წელს დაიბადა მათი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ანა ბეატრიჩე, რომელიც 1849 წელს დაიღუპა. 1846 წლის 21 იანვარს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ტახტს ფრანჩესკო V იკავებს. 1847 წლის 18 დეკემბერს თავისი ბიძაშვილის, მარი ლუიზის გარდაცვალების შემდეგ, ფრანჩესკო იკავებს გუასტალის საჰერცოგოს ტახტსაც. 1848 წლის რევოლუციის დროს ფრანჩესკო იძულებული გახდა, რომ თავისი საჰერცოგოები ავსტრიული ჯარებისაგან გაეწმინდა, რამაც იგი ერთობ სუსტ და დაუცველ პოზიციაში ჩააყენა. სულ 11 წელიწადში, 1859 წლის 11 ივნისს სარდინიის მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ის ჯარები ფრანგების დახმარებით შეიჭრნენ მოდენაში და ფრანჩესკოს მთელი სამფლობელოები დაიპყრეს, შემდეგ კი ისინი გაერთიანებული იტალიის ტერიტორიებში შეიყვანეს. ამგვარ პირობებში იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა იტალია და ცოლთან ერთად ავსტრიაში გაქცეულიყო, სადაც თავი თავის ბიძაშვილს, იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ს შეაფარა. ამის შემდეგ იგი ცოტა ხნით ცოლთან ერთად ეწვია ბავარიას, 1864 წელს მასთან ერთად ახლო აღმოსავლეთშიც იმოგზაურა, დანარჩენი სიცოცხლე კი ვენის საიმპერატორო კარზე გაატარა. ფრანჩესკო გარდაიცვალა 1875 წლის 20 ნოემბერს ვენაში, 56 წლის ასაკში. მას შვილები არ დარჩენია, მისმა ქვრივმა კი 1914 წლამდე იცოცხლა, მაგრამ აღარ გათხოვილა. აღსანიშნავია, რომ ფრანჩესკო ფლობდა ოქროს საწმისის, ლომის, წმინდა ხარების, ესტეს დიდი მაგისტრისა და სხვა მრავალ საპატიო ღირსების ორდენს. Giornale della Reale Ducale Brigata Estense, Ristampa anastatica Aedes Muratoriana, Modena 1977 Gian Carlo Montanari, I Fedelissimi del Duca – La Brigata Estense, Edizioni il Fiorino, Modena 1995 Elena Bianchini Braglia, In esilio con il Duca, Il Cerchio Iniziative Editoriali, Rimini 2007. ISBN 88-8474-134-3 Nicola Guerra, "I filoestensi apuani durante il processo di unita' nazionale" in Rassegna storica Toscana, 2003
ადელგუნდა ბავარიელი

ადელგუნდა ბავარიელი (გერმ. Adelgunde von Bayern, იტალ. Adelgonda di Baviera; დ. 19 მარტი, 1823, ვიურცბურგი, ბავარია, გერმანია — გ. 28 ოქტომბერი, 1914, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-ისა და დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის ასული. მოდენისა და რეჯიოს უკანასკნელი ჰერცოგინია 1846-1859 წლებში როგორც ფრანჩესკო V-ის მეუღლე. ადელგუნდა დაიბადა 1823 წლის 19 მარტს ვიურცბურგში. იგი იყო ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის მეექვსე შვილი და მესამე ქალიშვილი. მისი დედმამიშვილები იყვნენ: ბავარიის მეფე მაქსიმილიან II, ჰესენის დიდი ჰერცოგინია მატილდა, საბერძნეთის მეფე ოტონი და ბავარიის რეგენტი ლუიტპოლდი. 1842 წლის 20 მარტს მიუნხენში იგი დააქორწინეს ერცჰერცოგ ფრანჩესკო დე ჰაბსბურგ-ესტეზე (1819-1875), მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ისა და ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩე სავოიელის უფროს ვაჟზე. 1846 წელს მისი მამამთილი გარდაიცვალა, ჰერცოგი მისი ქმარი, ფრანჩესკო V გახდა, რითაც ადელგუნდა მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგინიად გვევლინება. 1848 წლის ოქტომბერში მან თავიანთი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ანა ბეატრიჩე გააჩინა, რომელიც სულ რამდენიმე თვეში, 1849 წლის ივლისში გარდაიცვალა. 1859 წლის 11 ივნისს, იტალიის გაერთიანების დროს მოდენისა და რეჯიოს საჰერცოგოც გაერთიანებაში მოყვა, რის გამოც ადელგუნდამ და ფრანჩესკომ დაკარგეს ტახტი და თავი ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ს შეაფარეს ვენაში. 1864 წელს ისინი ახლო აღმოსავლეთში მოგზაურობდნენ, რის შემდეგაც დაბრუნდნენ ავსტრიაში. 1875 წელს ფრანჩესკო გარდაიცვალა, თუმცა ადელგუნდა მეორედ აღარ გათხოვილა. დაქვრივების შემდეგ მან სამუდამოდ დატოვა ავსტრია და მშობლიურ ბავარიაში, მიუნხენის სამეფო კარზე დაბრუნდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1914 წლის 28 ოქტომბერს, 91 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში, ჰაბსბურგთა საგვარეულო მავზოლეუმში, ქმრის გვერდით. Karl Möckl: Adelgunde, Herzogin von Modena. In: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger. Ein biographisches Lexikon. Ueberreuter, Wien 1988, ISBN 3-8000-3247-3, S. 27.
ანტონ ობოლაშვილი

ანტონ ობოლაშვილი (დ. 1 მარტი, 1974) — ქართველი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1974 წლის 1 მარტს. 1991 წელს დაამთავრა ახალციხის №1 საშუალო სკოლა. 1992-1998 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალციხის ფილიალში, ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 2004 წელს დააფუძნა შპს „გლობალფარმის“ და არის კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი. 2016 წლიდან 2020 წლამდე იყო შპს „გლობალფარმის“ გენერალური დირექტორი. 2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ახალციხის, ადიგენის, ბორჯომისა და ასპინძის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 61,85% (33 149 ხმა) მიიღო და გახდა საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და რუსულ ენებს. ↑ „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარობის კანდიდატები ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 19 დეკემბერი, 2020. ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე დაარქივებული 2020-11-08 საიტზე Wayback Machine.
მოჰამედ ჰუსეინ რობლე

მოჰამედ ჰუსეინ რობლი (დ. ოქტომბერი, 1963) — სომალელი პოლიტიკოსი. სომალის პრემიერ-მინისტრი 2020 წლის 23 სექტემბრიდან. სომალის პარლამენტმა პრემიერად დაამტკიცა 2020 წლის 18 სექტემბერს. სომალის ახალი პრემიერ-მინისტრი
ზაზა ლომინაძე

ზაზა ლომინაძე (დ. 26 თებერვალი, 1965) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1965 წლის 26 თებერვალს, ქუთაისში. დაამთავრა სტავროპოლის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2018 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის დოქტორანტი. 1990–2003 წლებში მუშაობდა კარდიოლოგად ქუთაისის რეგიონულ კლინიკურ საავადმყოფოში. 2003 წლიდან არის კარდიოლოგი, შპს „კლინიკა-ლჯ-ის“ კარდიოლოგიური სამსახურის ხელმძღვანელი, „კლინიკა ლჯ-ის“ დამფუძნებელი. 2016 წლიდან დღემდე არის შპს კლინიკა „ლჯ და კომპანიის“ დასავლეთ საქართველოს ტუბერკულოზისა და ინფექციურ პათოლოგიათა ცენტრის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. 2014-2017 წლებში იყო ქუთაისის საკრებულოს მაჟორიტარი წევრი „ქართული ოცნებიდან“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქუთაისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. არის საქართველოს კარდიოლოგთა ასოციაციის წევრი, ევროპის კარდიოლოგთა ასოციაციის წევრი, იმერეთის კარდიოლოგთა საზოგადოების პრეზიდენტი და ევროპის ჰიპერტენზიის საზოგადოების წევრი. ლომინაძე არის იმერეთის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი. საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის ვერცხლის პრიზიორი ჭადრაკში. არის ქუთაისი-ნიუპორტის საერთაშორისო ასოციაციის წევრი; ქართულ-გერმანული ასოციაციის წევრი. არის ქუთაისისა და ვანის საპატიო მოქალაქე. ღირსების ორდენის კავალერი. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“. ზაზა ლომინაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე[მკვდარი ბმული] ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 19 დეკემბერი, 2020. ↑ სია: ვინ დაუჭირა „აგენტების კანონს“ მხარი პირველი მოსმენით.
ჩერეპოვეცი

ჩერეპოვეცი (რუს. Черепове́ц) — ქალაქი ვოლოგდის ოლქში, რუსეთის ფედერაცია, ჩერეპოვეცის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე იაგორბისა და შექსენის (ვოლგის მარცხენა შენაკადი) შეერთების ადგილზე, რიბინსკის წყალსაცავის სიახლოვეს, ქალაქ ვოლოგდიდან 126 კილომეტრში. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დადასტურებულია, რომ უძველეს დროში თანამედროვე ქალაქის ტერიტორია დასახლებული იყო. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აქ აღმჩენილია მეზოლითის ეპოქის ერთ-ერთი ძველი სადგომი. XX საუკუნიდან თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა, რამდენიმე მუდმივი დასახლება. ძირითადი მოსახლეები იყვნენ ჯერ ვეფსები, ხოლო შემდეგ დასახლდნენ სლავები. მოსახლეობა დაკავებული იყო ნადირობით, მეთევზეობითა და ვაჭრობით. აქ აღმოჩენილი ვერცხლის აღმოსავლური მონეტები მიუთითებს ამ ტერიტორიის საერთაშორისო მნიშვნელობაზე. ჩერეპოვეცმა, რომელმაც ქალაქის სტატუსი მიიღო 1767 წლის 4 ნოემბერს, თავისი ისტორია დაიწყო XIV საუკუნიდან, როდესაც დაარსდა აღდგომის მონასტერი. პირველად ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება 1362 წელს. 1777 წლის საქალაქო რეფორმის ფარგლებში ჩერეპოვეცს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ქალაქი ჩერეპოვეცის გუბერნიის ცენტრად გამოცხადდა. გუბერნია გაუქმდა 1927 წელს. დიდი სამამულო ომის დროს, ქალაქი საევაკუაციო ზონა იყო. აქ განთავსდა საავადმყოფოები, რომლებიც იღებდნენ პაციენტებს ლენინგრადიდან. 2016 წლის 12 ივნისს ჩერეპოვეცი გახდა შრომის სიმამაცისა და დიდების ქალაქი. ქალაქი ჩერეპოვეცი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის მაღლობის ცენტრალურ ნაწილში, ვოლოგდის ოლქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ჩერეპოვეცი თანაბრადაა დაშორებული (530 კმ-ით) როგორც მოსკოვიდან, ისე სანქტ-პეტერბურგიდან. ვოლოგდიდან დაშორებულია 126 კმ-ით. ქალაქის ცენტრიდან 21 კილომეტში მდებარეობს აეროპორტი, საიდანაც ხორციელდება რეგულარულ რეისებს დედაქალაქში და საზღვარგარეთ. ქალაქის კლიმატი განისაზღვრება მისი გეოგრაფიული მდებარეობით და ხასიათდება მცირე რაოდენობით მზის გამოსხივებით. ჩერეპოვეცი მდებარეობს ზომიერი კლიმატურ ზონაში. აიუდი (რუმინეთი) გორნა-ორიახოვიცა (ბულგარეთი) ცელიე (სლოვენია) დერი (აშშ) ლიაოიუანი (ჩინეთი) მოლოდეჩნო (ბელარუსი) მონტკლერი, (აშშ) რააჰე (ფინეთი) ბალაკოვო (რუსეთი) კლაიპედა (ლიეტუვა) ჩერეპოვეცის ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2009-07-04 საიტზე Wayback Machine. ჩერეპოვეცის ვებგვერდი ↑ Новость. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-23. ციტირების თარიღი: 2020-11-02. ↑ 2.0 2.1 Новость. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-15. ციტირების თარიღი: 2020-11-02. ↑ 3.0 3.1 Новость. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2020-11-02. ↑ 4.0 4.1 Новость. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2020-11-02. ↑ Забудь про кризис, сталевар! Бери метлу, мети бульвар! // KP.RU ↑ Медиа-Центр: У Череповца появился новый побратим ↑ Справка დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine.
ცაგარეიშვილი

საკუთარი სახელი ცაგარეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბექა ცაგარეიშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი) გიორგი ცაგარეიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი გერასიმე ცაგარეიშვილი — პედაგოგი გური ცაგარეიშვილი — ინჟინერი-მეტალურგი ელენე ცაგარეიშვილი — ისტორიკოსი ვალერიან ცაგარეიშვილი — კომპოზიტორი ვახტანგ ცაგარეიშვილი — მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი თამილა ცაგარეიშვილი — ეთნოლოგი, ისტორიკოსი ნანული ცაგარეიშვილი-შევარდნაძე — საქართველოს პირველი ლედი შალვა ცაგარეიშვილი — საბჭოთა პარტიული მოხელე
მეფე მათიუშ პირველი

„მეფე მათიუშ პირველი“ (პოლ. Król Maciuś na wyspie bezludnej) — იანუშ კორჩაკის საბავშვო წიგნი, რომანი. პირველად გამოიცა 1922 წელს. წიგნი გამოიცა 1922 წელს. ნაწარმოების ინგლისურ ენაზე პირველად გამოიცა 1986 წელს. წიგნში ვხვდებით რეალურ ისტორიულ მოვლენებსაც, მაგალითად მეორე მსოფლიო ომი, წიგნში აგრეთვე ვხვდებით არჩევით მონარქიას, თავისუფალ არჩევნებს, პოლონეთის რესპუბლიკის სეიმს და ა.შ. პატარა უფლისწულს მამის გარდაცვალების გამო ადრეულ ასაკში მოუწევს ტახტზე ასვლა, ის მოახერხებს კარგად მეფედ გახდომას და უმნიშვნელოვანეს რეფორმებს გაატარებს თავისი გამოუცდელობის გამო, მაგრამ საბოლოოდ ვერ შეეგუება სასახლის წესებსა და ეტიკეტებს, გლეხურად გადაიცვამს და ომში გაიპარება. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა
ტომას რეიფელტსჰამერი

ტომას რეიფელტსჰამერი (დ. 3 ივლისი, 1988) — ავსტრიელი ფეხბურთელი. თამაშობს ავსტრიის პირველი ლიგის გუნდ „რიდში“. მან კარიერა 2008 წელს დაიწყო „რიდში“ და მთელი კარიერა ამ გუნდში აქვს გატარებული. ტომას რეიფელტსჰამერი — Transfermarkt
ელვინი ადიგოზელი

ელვინ ადიგოზელი (აზერ. Elvin Adıgözəl; 18 ნოემბერი 1989, კასუმ-ისმაილოვი, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი. 2010 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი «თეატრალური კოლექტივის რეჟისორის» სპეციალობით. 2008-დან 2010 წლამდე «Regional Televisions Company»-ში მუშაობდა. 2008 წელს პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი «Donus» («დაბრუნება») გადაიღო. 2013 წელს ელვინ ადიგოზელის სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი «ქამელეონი», რუსტამ ჰასანოვთან თანაავტორობით გადაღებული, ლოკარნსკის საერთაშორისო ფესტივალის პარალელურ საკონკურსო პროგრამა «თანამედროვეობის რეჟისორებში» შევიდა. ↑ Туула М. «Хамелеон» вошел в программу фестиваля в Локарно // www.kinometro.ru. — 2013. — 17 июля. ↑ Собств. корр. Азербайджанский фильм вошел в конкурсную программу кинофестиваля в Локарно დაარქივებული 2013-07-23 საიტზე Wayback Machine. // www.vesti.az. — 2013. — 18 июля. ↑ Собств. корр. Программа Международного кинофестиваля в Локарно’2013 დაარქივებული 2014-04-07 საიტზე Wayback Machine. // www.arthouse.ru. — 2013. — 31 июля. ↑ Собств. корр. Международный кинофестиваль открывается в Локарно в среду[მკვდარი ბმული]// РИА Новости. — 2013. — 7 авг.
ალისატა ათაკიშიევი

ალისატარ ალესკერ ოღლი ათაკიშიევი (აზერ. Əlisəttar Ələsgər oğlu Atakişiyev) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინოოპერატორი, რეჟისორი, აზერბაიჯანის სსრ-ს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1960) ალისატარ ათაკიშიევი დაიბადა 1906 წლის 25 დეკემბერს ბაქოში. ბავშვობიდან იტაცებდა მხატვრობა. 1927 წელს გაემგზავრა მოსკოვში, სადაც საკავშირო მხატვრულ-ტექნიკურ სასწავლებელში ჩააბარა. 1930 წელს დაამთავრა სასწავლებელი, დაბრუნდა ბაქოში და მოეწყო კინოსტუდიაში მხატვარ-გამფორმებლად. აქ მხოლოდ ერთი წლის მუშაობის შემდგომ, გადაწყვიტა კინემატოგრაფიის საკავშირო უნივერსიტეტის საოპერატორო ფაკულტეტზე ჩაებარებინა. 1936 წელს ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, ალისატარ ათაკაშიევი მოსკოვში დარჩა, დაიწყო «მოსფილმში» მუშაობა. 1938 წელს ბაქოს კინოსტუდიაში მოწვეულმა რეჟისორმა ვ. ტურინმა ა. ათაკიშიევი მიიწვია ფილმ «ბაქოელების» ოპერატორად. 1943 წელს ათაკიშიევი მუშაობდა ფილმ «ერთი ოჯახის» დამდგმელ-ოპერატორად. 1944 წელს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება უზეირ გაჯიბეკოვის მუსიკალური კომედიის «არშინ მალ-ალან»-ის ეკრანიზაციის შესახებ. სურათის დამდგმელ-ოპერატორებად დამტკიცდნენ ალისატარ ათაკიშიევი და მუხტარ დადაშევი. ფილმს დიდი წარმატება ერგო და მთელი მსოფლიოს კინოეკრანები შემოიარა. 1947 წელს მუშაობს დამდგმელ ოპერატორად ფილმში «ფატალი-ხანი». ეს ფილმი აკრძალვის ქვეშ მოჰყვა და მხოლოდ 10 წლის შემდეგ იქნა ეკრანებზე გასული მეორე რედაქციით. ამის შემდგომ გადაღებული იყო დოკუმენტურ-მხატვრული ფილმები – «საბჭოთა აზერბაიჯანი», «დილის სიმღერა» (1950), «ჯანმრთელობის კერები აზერბაიჯანში» (1951), «მშობლიურ ხალხს» (1954). 1956 წელს ჰუსეინ სეიდზადემ სამუშაოდ მიიწვია ა. ათაკიშიევი უზეირ გაჯიბეკოვის განთქმული მუსიკალური კომედიის «ეს თუ არა, მაშინ ის» ეკრანიზაციაზე. ათაკიშიევი ოფიციალურად დაინიშნა არა მხოლოდ მთავარ ოპერატორად, არამედ კოსტიუმების მხატვრადაც. რეჟისორ ტოფიკ ტაგიზადესთან ერთობლივი თანამშრომლობით გადაღებულ იქნა ფილმი «შორეულ ნაპირებზე», რომელიც ეკრანებზე გამოვიდა 1958 წელს. იმავე წელს ის პირველად გამოვიდა დამდგემლი რეჟისორის ამპლუაში ფილმში «ერთი ციხესიმაგრის საიდუმლო», დადგმული მ. ტახმასიბას სცენარის მიხედვით. 1961 წელს ა. ათაკიშიევმა გადაიღო ფილმი «ჩვენი ქუჩა». 1964 წელს გადაიღო ფილმი «ჯადოსნური ხალათი», რომელიც 60-იანი წლების თაობის ბავშვებისათვის უსაყვარლეს ფილმად იქცა. 1970 წელს საჯაროდ გამოვიდა ა. ათაკიშიევის წიგნი «იბრაგიმის მოგზაურობა», განსაზღვრული ბავშვებისათვის. ↑ Атакишиев Али Саттар. Приключения Ибрагима
აშუღი ჰუსეინ სარაჩლი

აშუღი ჰუსეინ სარაჩლი (აზერ. Aşıq Hüseyn Saraçlı; დ. 1916 – გ. 1987), ნამდვილი სახელი ჰუსეინ ყურბან ოღლი ჰასანოვი — XX საუკუნის აზერბაიჯანელი აშუღი, აშუღთა სკოლის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი. ჰუსეინ ჰასანოვი დაიბადა 1916 წელს სოფელ სარაჩლიში. ადრეული ასაკიდან განიცდიდა აშუღური ხელოვნებისადმი, დასტანამისადმი და საზზე დაკვრისადმი სიყვარულს. ახალგაზრდა ჰუსეინის პირველი მასწავლებელი იყო აშუღი ისმაილი. მოგვიანებით ის დადიოდა თავისი დროის სხვა თვალსაჩინო აშუღთან გუშჩუ იბრაჰიმთან. სწავლება გააგრძელა პოეტებთან ნაისთან და სარვან ბაირამთან (ორივე სოფელ ფახრალოდან იყვნენ). აშუღი ჰუსეინ სარაჩლი უკრავდა საზზე, წერდა ლექსებს და კითხულობდა დასტანებს. აზერბაიჯანისა და საქართველოს რადიოსა და ტელევიზიის ფონდებში შენახულია პუსეინ სარაჩლის ჩანაწერები. ისინი გამოიყენება აზერბაიჯანის ხელოვნების ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტის მეცადინეობებზე. 60 წლისთავისადმი მიძღვნილ იუბილეზე მას მიენიჭა საქართველოს «კულტურის დამსახურებული მოღვაწის» სახელი. ჰუსეინ სარაჩლი გარდაიცვალა 1987 წელს, 71 წლის ასაკში. სარაჩლის ბიოგრაფია (დაარქივებული)
გლინ სმოლვუდ ჯოუნზი

სერ გლინ სმოვლუდ ჯოუნზი (ინგლ. Glyn Smallwood Jones; დ. 9 იანვარი, 1908 — გ. 10 ივნისი, 1992) — ბრიტანელი კოლონიების მმართველი სამხრეთ აფრიკაში. 1961-1964 წლებში იყო ნიასლენდის გუბერნატორი. 1964-1966 წლებში იყო მალავის პირველი და უკანასკნელი გენერალ-გუბერნატორი. 1992 წელს თურქეთში დასასვენებლად ყოფნის დროს თავი შეუძლოდ იგრძნო და ინგლისში დაბრუნდა, სადაც მალევე, 84 წლის ასაკში გარდაიცვალა. არის წმინდა მიქაელისა და წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი. ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრი (1964). Baker, Colin (2000). Sir Glyn Jones: a Proconsul in Africa. London & New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-86064-461-0.
სამედ მარდანოვი

სამედ აშუმ-ოღლუ მარდანოვი (აზერ. Səməd Haşım oğlu Mərdanov; დ. 22 სექტემბერი, 1909, ტფილისი — გ. 6 აგვისტო, 1939, ბაქო) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინორეჟისორი. მსახიობ მუსტაფა მარდანოვის ძმა. სამედ მარდანოვი დაიბადა 1909 წლის 22 სექტემბერს ქალაქ ტფილისში. 1935 წელს დაამთავრა საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. იყო გამოჩენილი საბჭოთა რეჟისორის სერგეი ეიზენშტეინის მოწაფე და ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელ კინორეჟისორთა შორის, რომლებმაც პროფესიული განათლება მიიღეს. მარდანოვის შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა აზერბაიჯანული ეროვნული კინოხელოვნების განვითარებაზე. სამედ მარდანოვი არის პირველი აზერბაიჯანული ხმოვანი კინოფილმის და ერთ-ერთი პირველი საბჭოთა კინოკომედიის „ლურჯი ზღვის პირას“ რეჟისორი (1936, დამდგმელი რეჟისორი ბორის ბარნეტი, კინოსტუდია „აზერფილმისა“ და „მეჟრაბლომფილმის“ (მოსკოვი) ერთობლივი ნაწარმოები). მარდანოვის მიერ 1939 წელს გადაღებული ისტორიულ-რევოლუციური ფილმი „კენდლილიარი“ (ეკრანებზე გამოვიდა 1940 წელს) აზერბაიჯანული კინოს „ოქროს ფონდშია“ შეტანილი. ამ ფილმმა აზერბაიჯანულ კინოში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სოციალისტური რეალიზმის განმტკიცებაში. ↑ 1.0 1.1 1.2 Мәрданов Мустафа һашым оғлу // Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — Б.: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1982. — Т. VI. — С. 519—520.
რასიმ ოჯაგოვი

რასიმ მირყასიმ-ოღლუ ოჯაგოვი (აზერ. Rasim Mirqasım oğlu Ocaqov; დ. 22 ნოემბერი, 1933 — გ. 11 ივლისი, 2006) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინორეჟისორი და ოპერატორი, ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1964), აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982 წელი), აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. რასიმ ოჯაგოვი დაიბადა 1933 წლის 22 ნოემბერს აზერბაიჯანის ქალაქ შაქში. ახალგაზრდობაში ის ოცნებობდა გეოლოგი გამხდარიყო. თუმცა, მის მშობლიურ ქალაქში კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ გადამღები ჯგუფის გამოჩენამ მომავალი პროფესიის არჩევანის გადახედვა გამოიწვია. 1951—56 წლებში სწავლობდა რუსეთის სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის (რსკი) საოპერატორო ფაკულტეტზე. 1965 წელს — მირზა ალიევის სახელობის აზერბაიჯანის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტზე. 1956 წელს გახდა „აზერბაიჯანფილმის“ დამდგმელი ოპერატორი, 1973 წელს დამდგმელი რეჟისორი. 1964 წელს მიენიჭა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 50-იან წლებში აზერბაიჯანში გამოჩნდა რეჟისორების ახალი თაობა შემდეგი შემადგენლობით: მუხთარ დადაშოვი, თეიუბ ახუნდოვი, ალისათარ ქიშიევი. რასიმ ოჯაგოვმა სწორედ ამ წლებში დაიწყო კარიერა. ფილმი „მისი დიდი გული“ იყო მისი პირველი ნამუშევარი ოპერატორის ამპლუაში. ითვლებოდა ფსიქოლოგიური სცენების გამოსახვის პროფესიონალად. ეს ფილმი გადაღებულია სუმგაითის მეტალურგების ცხოვრების შესახებ. ძალიან ფაქიზადაა გადმოცემული მუშების სულიერი ტანჯვა. რეჟისორის ამპლუაში გადაღებული პირველი კინონამუშევარი გახდა ფილმი „შურისმაძიებელი განჯაბასარიდან“. ↑ На Творческой сцене ÜNS состоялся вечер памяти, посвященный 80-летнему юбилею мэтра азербайджанского кино Расима Оджагова ↑ В Баку состоялось открытие барельефа Расима Оджагова — ФОТО
ჰასან სეიდბეილი

ჰასან მეჰდი-ოღლუ სეიდბეილი (აზერ. Həsən Mehdi oğlu Seyidbəyli) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მწერალი, დრამატურგი, კინორეჟისორი, სცენარისტი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1976). ჰასან სეიდბეილი დაიბადა 1920 წლის 22 დეკემბერს აზერბაიჯანის სსრ-ის ქალაქ ბაქოში. 1938-1939 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის კინორეჟისორების ინსტიტუტში. 1942 წელს დაიწყო თავისი ლიტერატურული მოღვაწეობა. 1943 წელს განათლების მიღება გააგრძელა რუსეთის სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის (რსკი) სარეჟისორო ფაკულტეტზე (ს. ეიზენშტეინისა და გ. კოზინცევის სახელოსნო). 1955 წლიდან იყო სკკპ-ის წევრი. ჰასან სეიდბეილი დოკუმენტური ფილმების — „ბაქოდან გოიგოლამდე“, „კუბის ბაღებში“, „საბჭოთა აზერბაიჯანი“, „სრულყოფილება“ — სცენარების ავტორია. 1963-დან 1980 წლამდე იყო აზერბაიჯანის კინემატოგრაფისტთა კავშირის თავმჯდომარე. გარდაიცვალა 1980 წლის 25 ივნისს ბაქოში. ↑ Respublika kino sənəti işçilərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 dekabr 1976-cı il tarixli Fərmanı — anl.az ↑ СЕИДБЕЙЛИ Гасан Мехти оглы Кино: Энциклопедический словарь/Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др.- М.: Сов. энциклопедия, 1987.- 640 с., 96 л. ил.
გურგენ II

გურგენ II — აშოტ კეკელას უფროსი ძე. სუმბატ II ანთიპატრიკის ძმა. აშოტ კეკელას შვილები, გურგენ II კურაპალატი და სუმბატ II ანთიპატრიკი ბროსეს ტაბულაზე აღნიშნულნი არ არიან, თუმცა მის მიერ გამოცემული თეიმურაზისეული ვარიანტის ტექსტში ისინი იკითხებიან (ქართ. ცხოვ. I, გვ. 198–200=Hist. de la Géorgie, I, p. 282). მარკვარტი ამ შეცდომას ასწორებს (გვ. 434). ვახუშტი ბატონიშვილი არ იცნობს არც სუმბატის ქრონიკას და არც თეიმურაზისეულ ვარიანტს. და ამით აიხსნება მისი განცხადება, აშოტ კეკელა უძეოდ გარდაიცვალაო (ქართლ. ცხოვ., ტ. II, გვ. 150). ზემოთ (გვ. 43) უკვე აღვნიშნეთ, რომ გურგენ II შეცდომით უნდა იყოს კურაპალატად მოხსენებული და ამაში ეგებ გურგენ I კურაპალატობის გავლენასაც მიუძღვოდეს წილი. სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა. თბილისი, 1949. ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა გენეალოგია ყველა არსებული ცნობების მიხედვით. ↑ სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ ტექსტი გამოსცა შესავლით, შენიშვნებით და ორი გენეალოგიური ტაბულით საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილმა წევრმა ე. თაყაიშვილმა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა. თბილისი, 1949. IV. ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა გენეალოგიის II ტაბულის შენიშვნები. გვერდი 82, შენიშვნა 16.