laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბალაანის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბალაანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბალაანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობაში გამოყენებულია დიდი ზომის ფიქალი. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით აქვს სწორკუთხა საკურთხეველი, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. სარკმლის თავზე კიდევ ერთი სარკმელია. საკურთხევლის ცენტრში და ჩრდილოეთით ტრაპეზის ქვა დგას. სამხრეთით და ჩრდილოეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. საკურთხევლის წინ ერთსაფეხურიანი სოლეა და კანკელის შემორჩენილი ფრაგმენტებია. იატაკზე დაგებულია დიდი ზომის ფიქალი. ეკლესიას დასავლეთიდან მიშენებული აქვს გვიანდელი კარიბჭე - სამრეკლო. კარიბჭე ფლეთილი ქვით ნაგები სამრეკლო ღია ფანჩატურს წარმოადგენს. იგი მთლიანად ნაგებია შირიმის ქვით. ეკლესიის საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. ძეგლს გარშემო მშრალი წყობის გალავანი შემოუყვება. შესასვლელი სამხრეთიდანაა დატანებული. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 27
შუა ალევის კვირაცხოვლის ეკლესია

შუა ალევის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. თაღ-კამარა ჩამოქცეული, დარბაზული, გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლებია. ნაგებობის ინტერიერი ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით. ამოსულია დიდი ზომის მცენარეები, რის გამოც აზომვა არ ხერხდება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 195
საბარკლეთის კოშკის ნანგრევი

საბარკლეთის კოშკის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სოფლიდან ჩრდილოეთით 4 კმ-ზე, შემორჩენილია ოთხკუთხა ნაგებობის ნანგრევი, რომელიც სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. შემორჩენილია ჩრდილო-დასავლეთი კედელი 4 მეტრის სიმაღლეზე. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში დგას სწორი ფორმის სტელისმაგვარი ქვა. ნაგებობის ირგვლივ სასაფლაოა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 155-156
წიფთაურის ზურგიანი კოშკი

წიფთაურის ზურგიანი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიფთაურში, ნასოფლარ კვერიათის ტერიტორიაზე. ქსნის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია IX–X საუკუნეებში. ნასოფლარი კვერიათი მდებარეობს ქსნის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ წიფთაურის მიდამოებში. ზურგიანი კოშკი სტრატეგიული თვალსაზრისით ძალზე მარჯვე ადგილას დგას, აქედან მოჩანს ხეობისკენ მომავალი ყველა გზა. ძეგლი დიდი ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კოშკის მხოლოდ დასავლეთი კედელი, ჩრდილოეთ ზურგის და სამხრეთი კედლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი. დასავლეთ კედელზე იკითხება ხუთი სართულის დონე, აქედან პირველი სართული მთლიანად ამოვსებულია მიწით. ჩანს სართულშუა გადახურვის ხის ძელების კოჭის ბუდეები. კოშკის გარშემო ნასახლარებია. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 255. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
ზემო ბოლის კოშკი

ზემო ბოლის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოლში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი შემორჩენილია ოთხი სართულის დონეზე. შესასვლელი აღმოსავლეთი კედლის პირველ სართულშია გაჭრილი. კოშკს გარშემო მიშენებული აქვს ხის ნაგებობანი, შიგნით შესვლა და აზომვა ვერ ხერხდება. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 74. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
დორეთკარის კოშკი

დორეთკარის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ზურგიანი კოშკი სწორი კედლით ორიენტირებულია მდინარისაკენ. ნაგებია ადგილობრივი წარმოშობის სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით - დუღაბზე. პირველი სართული მაღლა იწყება მიწის ზედაპირიდან 3,5 მეტრზე. ამ სართულის იატაკქვეშ უჯრედებად დაყოფილი სარდაფია. ამ მცირე სათავსების კედლები შელესილია და ზემოდან ლორფინებით იფარებოდა. მათ იყენებდნენ როგორც წყლისა და სანოვაგის შესანახად, ისე საბრძოლო მასალებისათვის. სარდაფის ზემოთ ექვსი სართულია. პირველ სართულს მხოლოდ მოზრდილი არქიტრავული კარი აქვს, ზედა სართულებს კი, სარკმლები. მესამე და მეოთხე სართულებს ვიწრო და მაღალი სარკმლები აქვს, მეხუთეს კი განიერი. მეექვსე სართულის ზედა ნაწილი მორღვეულია და არ ჩანს მისი გადაწყვეტა. ხის კოჭოვანი სართულშუა გადახურვა ჩამონგრეულია. კოშკის კედლების სისქე ზურგის მხარეს თითქმის სამი მეტრია, დანარჩენი სამისა კი, ორ მეტრს უახლოვდება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 54
მარტიანის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია

მარტიანის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი მარტიანის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. მდ. ცხრაძმის მარჯვენა ნაპირას მდებარეობს დარბაზული ეკლესია ჩრდილოეთი მინაშენით, რომელიც ადგილობრივი წარმოშობის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობაში ჩაყოლებულია უხეშად დამუშავებული დიდი ზომის კვადრები. ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში ერთ ღერძზე ორი არქიტრავული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. ჩრდილოეთით ერთი თაღოვანი ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში შემორჩენილია კანკელის ბუდეები. ეკლესიის სამხრეთ კედელში ერთი ნიშაა. ამავე კედელზე მოთავსებულია ოთხსტრიქონიანი მხედრული წარწერა: "ქ. ღმერ... წმინდავ სამება შეიწყალე მუ... ფ... იად... დვი... სარ... გ.... აფ.... ". მესამე და მეოთხე სტრიქონი დაზიანების გამო არ იკითხება. მხედრული წარწერის კვალია დასავლეთ კედელზეც. ეკლესიის მთელ პერიმეტრს ერთსაფეხურიანი ხარისხი მიუყვება. კამარა ცილინდრულია. დასავლეთ კედელში მოთავსებულია სწორკუთხა სარკმელი. იატაკი მიწაყრილია. ჩრდილოეთი შესასვლელი არქიტრავულია. კარი ნაოთხალია. მინაშენს არქიტრავული და ნაოთხალი შესასვლელი ჩრდილოეთ კედელში აქვს. ანალოგიურია აღმოსავლეთი სარკმელიც. მინაშენის კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 2 მეტრზე. ეკლესიის საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. კარნიზი მარტივპროფილიანია. ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 116-117
ბალაანის ციხის კომპლექსი

ბალაანის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბალაანში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სოფ. ძაბუეთი მდებარეობს მდ. ქსნის სათავეებთან, მის მარჯვენა მხარეს. აქ ქსანს მარჯვნიდან ერთვის პატარა მდინარე, რომელიც ზემოთ ორად იყოფა. ამ კონცხზეა ციხის ნანგრევი, რომელიც შედგებოდა ეკლესიის, კოშკის, გალავნისა და სხვა ნაგებობებისაგან. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები და გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია ასევე სწორკუთხა სარკმელი. ჩრდილოეთით შემორჩენილია შესასვლელი, რომლის ფორმის დადგენა დაზიანების გამო შეუძლებელია. კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის დონეზე. ზურგიანი კოშკი ხუთი სართულის დონეზე, ნაგებია რიყის ქვით. პირველი სართული ამოვსებულია მიწით და ქვით. შესასვლელი მეორე სართულის აღმოსავლეთის კედელშია მოთავსებული. მესამე და მეოთხე სართულებზე სარკმელები ერთ ღერძზეა განლაგებული. მეხუთე სართული ნაწილობრივ ჩამონგრეულია. კოშკიც და ეკლესიაც სერიოზულად არის დაზიანებული. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 28-29
თოხთის ეკლესიის ნანგრევი

თოხთის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კმ-ზე, "თუთარაანის" მიდამოებში დგას ეკლესია, რომელიც დიდი ზომის ფიქალითაა ნაგები. უაბსიდო დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშაა. ამავე კედელს ხარისხი მიუყვება. ეკლესიის კედლების სიმაღლე 2 მეტრს აღწევს. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონდა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 92
დადიანეთის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევები

დადიანეთის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევები — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში, უბანი „ხადილაანი“. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესიიდან შემორჩენილია დასავლეთი და სამხრეთი კედლის მცირე ფრაგმენტი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ადგილობრივი წარმოშობის დიდი ზომის ფლეთილი ქვა. ინტერიერი მთლიანად ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 48
ცეცხლიჯვრობას კოშკი

ცეცხლიჯვრობას კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბალაანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ფლეთილი და რიყის ქვითაა ნაგები. კოშკი სამსართულიანია. აქვს სხვენი და ორფერდა გადახურვა. ყველა სართულზე სარკმელი და სათოფურია. არქიტრავული კარი გაჭრილია სამხრეთით. მეორე სართულზე შემორჩა რამდენიმე სართულშუა გადახურვის კოჭი. ჩრდილოეთ კედელში მოწყობილია ბუხარი. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 26. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
მარტიანის ეკლესიის ნანგრევი

მარტიანის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტიანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან დასავლეთით 2 კმ-ზე ნასოფლარ "ახლოურებში". ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის თლილი ქვითაა ნაგები. წყობა სწორხაზოვანია. დარბაზული, სწორკუთხასაკურთხევლიანი ეკლესიის კედლები შემორჩენილია 1,5-2 მეტრის სიმაღლეზე. გეგმით მართკუთხედია. საკურთხეველს მხარი მხოლოდ ჩრდილოეთიდან აქვს. ამავე კედელში გაჭრილი იყო შესასვლელი და სარკმელი. ინტერიერი ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ეკლესიას ჩრდილოეთიდან მინაშენი ჰქონდა. იგი მთლიანად დანგრეულია. მინაშენი ეკლესიას ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით უკავშირდება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 117
ქვემო წუბენის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქვემო წუბენის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო წუბენში. აგებულია X-XI საუკუნეებში. სოფელში დგას ეკლესია, რომელიც რიყის ქვითაა ნაგები. მარკანტული ნაწილებისათვის გამოყენებულია შირიმი. დარბაზული ეკლესიიდან შემორჩენილია აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი კედლები. ნახევარწრიული აბსიდის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, ხოლო ჩრდილოეთით ერთი სწორკუთხა ნიშა. ჩრდილოეთ კედელს წყვილი პილასტრი სამ თანაბარ ნაწილად ჰყოფს. პილასტრებზე ნახევარწრიული კედლისთაღები გადადის. შემორჩენილია კამარის საბრჯენი თაღის ფრაგმენტი, დაბოლოებული სამბურთულა რელიეფური კაპიტელით. ეკლესიის ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 176
შუა ალევის სამების ნიშის ეკლესია

შუა ალევის სამების ნიშის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითა და აგურითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით ასეთივე სწორკუთხა საკურთხევლია, რომლის ცენტრში მოთავსებულია არქიტრავული ნიშა. მის ქვემოთ, კედლის წყობაში ჩატანებულია ქვაჯვარა. ცილინდრული კამარა აგურის წყობითაა გადაყვანილი. ძეგლმა ჩვენამდე დაზიანებული სახით მოაღწია. მთლიანად არის ჩამონგრეული დასავლეთის კედელი. სამხრეთი ფასადის დიდი ნაწილი დეფორმირებულია. ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 195-196
საბარკლეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

საბარკლეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში. სოფლიდან ჩრდილოეთით 6,5 კმ-ზე მდებარე დარბაზული ეკლესია დგას ხელოვნურ სუბსტრუქციაზე, რომელსაც გარშემო გალავანი შემოუყვებოდა. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. გეგმით უაბსიდო სწორკუთხა მოხაზულობისაა, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. ერთი სარკმელი ჩრდილოეთ კედელშია მოთავსებული. აბსიდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში ტრაპეზის ქვა დგას. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ძეგლი დაზიანებულია. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია, კედლების გარშემო მიწის დონე აწეულია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 156
თოხთის ნაგებობის ნანგრევი

თოხთის ნაგებობის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ძეგლი სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კმ-ზე, ადგილ "თუთარაანში" მდებარეობს. ეკლესიიდან 20-30 მეტრშიშემორჩენილიანაგებობისნანგრევი. გეგმაარიკითხება. ქვებიგროვადყრია. სამშენებლომასალადგამოყენებულიამოთეთროფიქალი. შემორჩენილიააღმოსავლეთი და ჩრდილოეთიკედლებისმცირეფრაგმენტები. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 93
წიფთაურის ეკლესია

წიფთაურის ეკლესია -- არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიფთაურში, ადგილი კაპარაანზე, მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობაში დაცულია სწორხაზოვნება. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია ასევე სწორკუთხა, საფეხურებიანი სარკმელი. ჩრდილოეთით ორი, ხოლო სამხრეთით ერთი ნიშაა მოწყობილი. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია მხრებით. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. შესასვლელის თავზე სწორკუთხა სარკმელია. ნაგებობის კედლები შემორჩენილია 2–3 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლებია. ეკლესიას დასავლეთიდან გეგმით სწორკუთხა მინაშენი აქვს, რომელშიც ნაოთხალი შესასვლელი სამხრეთ კედელშია მოთავსებული. კედლების სიმაღლე 1 მეტრს აღწევს. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 256. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
ბეჟაანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბეჟაანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეჟაანთკარში. აგებულია XVI-XVII საუკუნეებში. ეკლესია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ქვა. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით აქვს ნახევარწრიული აბსიდი, რომელშიც გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას; ჩრდილოეთით ერთი სწორკუთხა ნიშაა. საკურთხევლის კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ მოწყობილია ქვის კანკელი. ნახევარცილინდრული კამარის დასავლეთის საბრჯენი თაღი, კუთხის პილასტრებს ეყრდნობა. დარბაზს ხარისხი შემოუყვება. არქიტრავული შესასვლელი ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი. სამხრეთის კედელზე შემორჩენილია თაღოვანი სარკმლის კვალი. ძეგლი დაზიანებულია, კამარა და კონქი მრავალ ადგილასაა ჩამონგრეული, აყრილია საპირე ქვა, სახურავზე და კედლებზე მოდებულია მცენარეები. მიწის დონე საგრძნობლადაა აწეული. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 29
ზემო ბოლის კვირაცხოვლის ეკლესია

ზემო ბოლის კვირაცხოვლის ეკლესია — საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოლში. აგებულია შუა საუკუნეებში. დარბაზული ტიპის ეკლესიიდან შემორჩენილია კედლები 80 სმ-ს სიმაღლეზე. ეკლესიას სწორკუთხა საკურთხეველი ჰქონდა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორექვა. ეკლესიაში მიწის დონე აწეულია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 75
მარტიანის კვირაცხოვლის ეკლესია

მარტიანის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი მარტიანის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 2 კმ-ზე, ნასოფლარ ყველდაბაში. ეკლესია დიდი ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. შემორჩენილია დასავლეთი კედელი, რომლის სიმაღლე 1,5 მეტრს აღწევს და სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე. ოდნავ უკეთეს მდგომარეობაშია ეკლესიის ჩრდილოეთი მინაშენი. აქ შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 2 მეტრია. მინაშენში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარი ნაოთხალია. აღმოსავლეთ კედელში მოთავსებულია სარკმელი. მინაშენის და ეკლესიის აღმოსავლეთი და სამხრეთი კედლები დანგრეულია. ეკლესიის ჩრდილოეთით შემორჩენილია სამრეკლოს მასიური ოთხკუთხა ფორმის სამი სვეტი. ძეგლს გარშემო მაღალი გალავანი შემოუყვებოდა. გალავნის აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების კვალი არ იკითხება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 118
იკოთის წმინდა გიორგის ეკლესია

იკოთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ იკოთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში. დარბაზული ეკლესია, სამხრეთის და დასავლეთის მინაშენებით, დიდი ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. გეგმით მართკუთხა მოხაზულობისაა, სწორკუთხა საკურთხეველში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის სამხრეთით ორი შეისრული, ხოლო ჩრდილოეთით - ორი არქიტრავული ნიშაა. სარკმელთან დგას მასიური ტრაპეზის ქვა. საკურთხეველს ხარისხი შემოუყვება. კონქი სფერულია, სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ მოწყობილია ქვის კანკელი. ეკლესიის კამარა ნახევარცილინდრულია. გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი, წყვილი პილასტრებით, ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. კამარის საბრჯენი თაღები პილასტრების მარტივი ფორმის კაპიტელებს ეყრდნობა. ასეთივე თაღი დასავლეთ კედელზეც გადადის. დარბაზის კედლებს ხარისხი შემოუყვება. ეკლესია ნათდება სამხრეთით ორი, დასავლეთით კი ერთი თაღოვანი სარკმლით; არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ეკლესიას სამხრეთიდან ოთხკუთხა ფორმის კარიბჭე და მინაშენი აქვს. კარიბჭეს არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, მინაშენს, კი თაღოვანი კარით უკავშირდება. სამხრეთი მინაშენი გეგმით მართკუთხაა. გრძივ კედლებს ორი წყვილი პილასტრი ანაწევრებს. მინაშენის გადახურვის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამონგრეულია. ინტერიერში ყრია მიწა და ჩამონაშალი ქვა; ამოსულია მცენარეულობა. დასავლეთ მინაშენის გეგმა არ იკითხება; დაფარულია მიწით და ქვებით. ჩანს მხოლოდ სამხრეთ-დასავლეთის კუთხე 1,5 მ-ის სიმაღლეზე. ეკლესიიდან აღმოსავლეთით დგას ორსართულიანი სამრეკლო. პირველი სართული, გეგმით სწორკუთხა, ღია, თაღოვან ნაგებობას წარმოადგენს. შუაში გადადის ნახევარწრიული თაღი, რომელიც სამმაგლილვიან იმპოსტებს ეყრდნობა. მეორე სართულზე ასასვლელი არაა შემორჩენილი, ჩანს მხოლოდ ოდნავ შეისრული თაღები. სამრეკლო ნაგებია ფლეთილი ქვით. ეკლესია და სამრეკლო მოქცეულია გალავანში. გალავნის შიგნით სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა ფრაგმენტები დაფარულია მიწით და მცენარეებით. მათი აზომვა არ ხერხდება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 93-94
ქედიგორის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქედიგორის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქედიგორაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია დგას ბორცვზე. ძეგლი საგრძნობლად დაზიანებულია, ჩამოქცეულია მისი თაღ-კამარა, შემორჩენილია აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთი და სამხრეთ- დასავლეთი კუთხის მცირე ნაწილი. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია აღმოსავლეთიდან დასრულებულია ასევე სწორკუთხა საკურთხელვით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სარკმელი. ეკლესიას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან გარშემოსავლელი ჰქონდა, რომლისგანაც მხოლოდ საძირკველი შემორჩა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი და რიყის ქვა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 176-177
ხადილაანის ეკლესია

ხადილაანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში, უბანი „ხადილაანი“. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია უაბსიდოა, რომლის არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილშია დატანებული. კამარა ცილინდრულია. ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის უხეშად თლილი ქვითაა ნაგები. წყობა სწორხაზოვანია. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 48–49. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
შუა ალევის წმინდა მარიამის ეკლესია

შუა ალევის წმინდა მარიამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. დარბაზული, გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. აღმოსავლეთით გააჩნია, ასევე სწორკუთხა საკურთხეველი. ჩრდილოეთით გრძივ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშაა, დასავლეთით შესასვლელი ღიობი აქვს. კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მეტრის სიმაღლეზე. მათი დაზიანების გამო სარკმელთა კვალი არ შემორჩა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 196
ჭანდარის კვირაცხოვლის ეკლესია

ჭანდარის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდარში, მდინარე ალეურას ხეობა. აგებულია შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია დიდი ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით. მიწის დონე იმდენად არის აწეული, რომ სარკმლები და შესასვლელი არ ჩანს. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 256. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
საბარკლეთის ნაეკლესიარი

საბარკლეთის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში. სოფლის მიდამოებში, ნასოფლარ „ზემო კარასთან“ არსებული ეკლესიიდან შემორჩენილია მხოლოდ ფლეთილი ქვის გროვა. კედლის წყობა და გეგმა არ იკითხება. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 157
ქედიგორის კვირაცხოვლის ეკლესია

ქედიგორის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქედიგორაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სასაფლაოზე მდებარე დარბაზული ეკლესია პერანგშემოცლილია. შემავსებელ მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ქვა. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით ასიმეტრიული ფორმის აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სარკმელი. აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია მხრებით. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 2-2,5 მეტრის სიმაღლეზე. ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე ჩამონგრეულია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 177
მარტიანის ჯვარპატიოსანი

მარტიანის ჯვარპატიოსანი — არქიტექტურული ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტიანის მიდამოებში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 3 კმ-ზე, ნასოფლარ ყველდაბაში მდებარე დარბაზული ეკლესია სამხრეთის თანადროული მინაშენით, გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით აქვს ნახევარწრიული აბსიდა, რომლის ცენტრში გაჭრილი არქიტრავული სარკმელი გარეთ ვიწროვდება. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. კონქი სფერულია, სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკთან შედარებით. საფეხურის წინ მასიური ბუნის ქვა დგას. ოთხკუთხა ქვა ოთხივე მხარეს მორთულია დეკორატიული თაღებით. ქვაზე შემორჩენილია ჯვრის ზედა მკლავის მოხატულობა და წარწერის ფრაგმენტი, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში კი კანკელის ბუდე. ეკლესიას ოდნავ შეისრული კამარა აქვს. დასავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. ჩრდილოეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედელს ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს. სამხრეთი შესასვლელი შიგნით შეისრულთაღიანი, გარეთ არქიტრავულია. კარი ნაოთხალია. ეკლესიის კედლები შელესილი იყო მოსახატავად. სამხრეთი მინაშენის კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან ჰქონდა, დაზიანების გამო მისი ფორმა არ იკითხება. დასავლეთ კედელში ვიწრო სარკმლის კვალია. ეკლესია დიდი ზომის მოყვითალო, ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. ეკლესიიდან დასავლეთით დიდი ზომის სატრაპეზოა. კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის სიმაღლეზე. აღმოსავლეთ კედელში ჩანს შესასვლელის კვალი. ჩრდილოეთ კედელში რამდენიმე ნიშაა მოწყობილი. სატრაპეზო დიდი ზომის ადგილობრივი წარმოშობის ქვითაა ნაგები. ეკლესიას გარს შემოუყვება გალავანი. გალავნის გარეთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მოთავსებულია კარიბჭე - სამრეკლო. ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ ოთხკუთხა, მასიური სვეტები. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 118-119