laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მცხეთის წმინდა გიორგის ეკლესია (ლეჩხუმი)

მცხეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ისტორიული ლეჩხუმის ერთადერთი გუმბათიანი ძველი ეკლესიაა,რომელიც აგებულია XVIII საუკუნეში და დგას მთის კონცხზე, მდინარე ლაჯანურის ხეობის მარჯვენა კალთაზე. ექვთიმე თაყაიშვილი აღნიშნავდა, რომ საქართველოს საეკლესიო ცენტრის, დიდი მცხეთის სახელი, ლეჩხუმის გარდა მეორდება ოლთისის რაიონშიაც. ამას გარდა ცნობილია სოფელ ერედვში ორი ეკლესია - დაბლა მცხეთის ჯვარი და მაღლა მცხეთის ჯვარი; არსებობს აგრეთვე მცხეთის კვირაცხოველი და სხვა. დღევანდელი ეკლესია სიტყვიერი გადმოცემის თანახმად, ოტია დადიანის მეუღლეს, რაჭის ერისთავის შოშიტას ასულს გულქანს აუგია და 1728—1761 წლებშია სავარაუდო, რასაც ხუროთმოძვრული თავისებურებანიც ადასტურებს. ეკლესია თეთრი ფერის თლილი ქვებითაა აგებული. იგი წარმოადგენს ჯვრულ–გუმბათოვან ნაგებობას. რვაწახნაგოვანი, მცირე ზომის გუმბათი საკურთხევლის კედლებსა და ორ ბოძს ეყრდნობა. თითეულ წახნაგში სარკმელია გაჭრილი. თითო სარკმელია საკურთხეველში, გვერდით სათავსოებში – სადიაკვნე და სამკვეთლო. ნაგებობას ორი შესასვლელი აქვს — სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. საკურთხეველი ძირითადი სივრცისაგან ხის კანკელით არის გამიჯნული, რომელზეც წმინდანებია დახატული. მარჯვენა შესავლელის თავზე წარწერაა: „ჩყჲდსა (1864 წელი) წელსა აგვისტოს შვიდსა აღემართა კანკელი ესე ამავე ეკლესიის საკუთრებისაგან“. ეკლესიის ფასადები ძირითადად დეკორირებულია აღმოსავლეთისა და დასავლეთის. მათი გაფორმებაც იდენტურია – ორნამენტირებული საპირით შემკული სარკმლის თავზე რელიეფური ჯვარია, ხოლო ფრონტონის კეხში ვერძის თავია ჩასმული. აღმოსავლეთის სარკმელს ისრულთაღოვანი წყვილი გრეხილი ლილვი, ვარდულების მწკრივი და ფოთლოვანი ორნამენტის ზოლი შემოუყვება. დასავლეთის სარკმელს ორი გლუვი ლილვი უვლის, ხოლო საპირის ბრტყელი არე მთავარანგელოზის, წმინდა გიორგის, ფრინველთა და ცხოველთა გამოსახულებით არის შევსებული. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის სარკმლის მარჯვენა კუთხეში გამოკვეთილი ხელი, მას მხედრული წარწერა ახლავს — „ხელი ნასყიდას, კალატოზის ქართლელის“. XIX საუკუნეში ეკლესია შეუთეთრებიათ, შიგნიდან შეულესავთ და სამხრეთის კარი ჯვრისებური მოხაზულობის ჩარჩოთი გაუფორმებიათ. დ. კ. ბერძენიშვილი, ი. გ. ბანძელაძე, მ. გ. სურამელაშვილი, ლ. ო ჭურღულია. ლეჩხუმი, გვ. 69–72, „მეცნიერება“, თბილისი, 1983 წელი. ↑ ექვთიმე თაყაიშვილი. არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში, 1910 წელს (პარიზი, 1937 წელი) ↑ ლაპიდარული წარწერები, I, ვალერი სილოგავას გამოც. თბილისი, 1980 წელი
გუანდუნი

გუანდუნი (ჩინ.: 广东; ფინინი: guǎngdōng) — ჩინეთის უკიდურეს სამხრეთით მდებარე პროვინცია, რომელიც სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთის ფართო ადმინისტრაციულ დანაყოფში შედის. გუანდუნი პროვინციის ფართობი შეადგენს 177 900 კმ². აქედან 1448 კმ² კუნძულებს შეადგენს. სხვა რეგიონებისაგან იგი გამოირჩევა გრძელი სანაპირო ზოლით, რომლის სიგრძე 4,300 კილომეტრია. სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით გუანდუნი ესაზღვრება სამხრეთ ჩინეთის ზღვას და ორ სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონს: ჰონგ კონგსა და მაკაოს. ჩრდილო-აღმოსავლეთით იგი ესაზღვრება ფუძიანის პროვინციას, ხოლო ჩრდილოეთით-ძიანსისა და ხუნანს. დასავლეთ საზღვარს გუანდუნი იყოფს გუანსი-ჯუანის ავტონომიურ რაიონთან. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კუანგჭოუ. გუანდუნს დაახლოებით 1,300 მდინარე აქვს. მათგან უმნიშვნელოვანესი მდინარეა ჯუძიანგი, რომელიც სიდიდით მეორე მდინარეა ჩინეთში. ჯუძიანგის დელტა 7,500 კმ² ზომისაა და სამი მდინარის შეერთების წერტილს წარმოადგენს: სი (დასავლეთი), ბეი (ჩრდილოეთი) და დონგი (სამხრეთი). დონგის მდინარე უერთდება ჯუძიანგს და მიედინება სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში. გუანდუნი ჩინეთის იმპერიის პერიფერულ ნაწილს წარმოადგენდა, რის გამოც იმპერატორები მას ნაკლებ ყურადღებას აქცევდნენ. ადგილობრივი მოსახლეობა წარმოადგენდა იუეს ხალხს, რომლებიც ხანის ეთნიკურ ჯგუფთან ასიმილირდნენ. მიჩნეულია, რომ იუეს ეთნიკური ჯგუფი ენათესავება გუანსის ჯუანგის ეთნოსს. გუანდუნი ცინის დინასტიის მმართველობიდან მოყოლებული მუდამ ერთიანი ჩინეთის იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო და ფართო ავტონომიით სარგებლობდა. გუანდუნის ადმინისტრაციული დაყოფა წლების მანძილზე მრავალჯერ შეიცვალა. დღესდღეობით პროვინცია იყოფა 21 მუნიციპალიტეტად (კუანგჭოუს ჩათვლით). გარდა ამისა, გუანდუნი უფრო მცირე ერთეულებადაც იყოფა: მუნიციპალიტეტებად (ჩინ. 市辖区), ოლქებად (ჩინ. 县) და საოლქო ქალაქებად (ჩინ. 县级市). გუანდუნის მუნიციპალიტეტებია: ჩინეთის რეგიონები ↑ https://www.britannica.com/place/Guangdong ↑ https://www.chinadaily.com.cn/regional/2020-03/04/content_27011819.htm ↑ https://www.britannica.com/place/Guangdong#ref71338 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-06. ციტირების თარიღი: 2020-12-02.
ხენანი

ხენანი (ჩინ.: 河南; ფინინი Hénán) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია ჩენჟოუ. მოსახლეობა — 95 590 000 ადამიანი(2017) ხენანის პროვინციის ფართობი შეადგენს 167,000 კმ². მდებარეობს მდინაარების ხუანხესა და ხუაიხეს აუზში. ოროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილი უჭირავს ჩინეთის დიდ ვაკეს, დასავლეთ ნაწილში შედის ცინლინისა და ტაიხანშანის მთების შტოქედები. ხშირია მდინარეთა ქსელი. ხენანის ტერიტორია ჩინური ცივილიზაციის ერთ-ერთი უძველესი კერაა. აღმოჩენილია ნეოლითური კულტური ნარჩენები. მის ტერიტორიაზე არის უძველესი ჩინური სახელმწიფოს, შანის დედაქალაქის ნანგრევები. ძვ. წ. 209-208 წლებში ხენანის ტერიტორია იყო ჩენ შენის და უ გუანის გლეხთა აჯანყების ცენტრი. VII-IX საუკუნეებში შედიოდა ხუინანისა და ხენანის ოლქების შემადგენლობაში, ხოლო XIII სუაკუნიდან გამოიყო ცალკე პროვინციად. XX საუკუნის დასაწყისში ხენანის ტერიტორიაზე გავიდა ლუინხანის და პეკინ-ხანკუს სარკინიგზო ხაზები, რომელთა ზონაში შეიქმნა სამრეწველო საწარმოები. 1942-1943 წლებში გვალვის გამო ხენანში დაიღუპა 2 მილიონამდე ადამიანი. ხენანის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 17 მუნიციპალიტეტად: ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 469. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხენანი ოფიციალური საიტი
ხუბეი

ხუბეი (ჩინ.: 湖北; ფინინი Húběi) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — უხანი. მოსახლეობა — 57,237,740 ადამიანი (მე-9 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.) ხუბეის პროვინციის ფართობი შეადგენს 185,900 კმ². ხუბეის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 13 მუნიციპალიტეტად: ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხუბეი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-09-17 საიტზე Wayback Machine.
პეტრე ამირანაშვილი

პეტრე ვარლამის ძე ამირანაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 1907, სოფელი ნიგოეთი, ახლანდელი ლანჩხუთის რაიონი — გ. 26 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943), სსრკ სახალხო არტისტი (1950), სომხეთის სახალხო არტისტი (1974), ზ. ფალიაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1971). 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორ ო. ბახუტაშვილ-შულგინას კლასი). იმავე წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. ამირანაშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული საოპერო ხელოვნების ჩამოყალიბებისა და განვითარებაში. მის შემოქმედებას ახასიათებს ეროვნული თვითმყოფობა, მგზნებარე ტემპერამენტი და ვოკალურ-დრამატული განსახიების სანიმუშო მთლიანობა. ამირანაშვილმა ხელი შეუწყო ქართველ კომპოზიტორების ახალი ოპერების წარმატებას. აღსანიშნავია მისი კაკო (ანდრიაშვილის „კაკო ყაცაღი“), ავთანდილი (მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“, სახელმწიფო პრემია, 1947), გოჩა (აზმაიფარაშვილის „ხევისბერი გოჩა“) და განსაკუთრებით ჩალხია (თაქთაქიშვილის „მინდია“). ამირანაშვილის არტისტიზმი სრული ძალით გამოვლინდა არაქართულ ოპერებშიც, ევგენი ონეგინის (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), გრიაზნოის (რიმსკი-კორსაკოვის „მეფის საცოლე“), ამონასროს, რიგოლეტოს, დი-ლუნას, იაგოს (ვერდის „აიდა“, „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „ოტელო“), ესკამილიოს (ბიზეს „კარმენი“), ფიგაროს (როსინის „სევილიელი დალაქი“), ტონიოს (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), სკარპიას (პუჩინის „ტოსკა“) და სხვა პარტიებში. იგი წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის, ლენინგრადის, კიევის, მინსკისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქების, აგრეთვე სახალხო დემოკრატიული ქვეყნების საოპერო სცენებზე. 1962-1976 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში. აქვე არსებობს ამირანაშვილის სახელობის სტიპენდია. გადაღებულია კინოფილმში "ქეთო და კოტე" (თავადი ფანტიაშვილი, რეჟისორი ვ. ტაბლიაშვილი, 1948). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და 4 სხვა ორდენითა და მედლით. დასაფლავებულია თბილისის დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დაკრძალულია მისი მეუღლე — ქეთევან ნიკიფორეს ასული (დ. 30 ივნისი, 1915, სოხუმი — გ. 17 მარტი, 1991, თბილისი). თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. გვახარია ვ., მესხი ნ., პეტრე ამირანაშვილი, თბ., 1962; წულუკიძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 396. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 40, თბ., 1994
ავღანი

ავღანი (AFN, ინგლ. afghani) — ფულის ერთეული ავღანეთში. ამჟამად მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 1000, 500, 100, 50, 20, 10, 5, 2 და 1 ავღანი და მონეტები ნომინალით 5, 2 და 1 ავღანი. ფულის ერთეულის ინფლაციის ტემპი 2005 წლისათვის შეადგენდა 16,3 %. ავღანის კურსი — 1 USD = 50 AFN; 1 EUR= 74 AFN; ავღანი მიმოქცევაში შევიდა 1925 წელს. მან შეცვალა მიმოქცევაში ავღანური რუპია. თუმცა ავღანი დიდი ხნის მანძილზე არსებობდა ავღანურ რუპიასთან ერთად. 1940 წლიდა ავღანი გადავიდა ამერიკულ დოლარზე მათი თანაარსებობა შეწყდა 1978 წელს, როდესაც ავღანეთში შევიდა საბჭოთა ჯარები, რის შედეგადაც აქ განმტკიცდა ავღანის მონოპოლია. ანარქიის პერიოდში ომის ლიდერები და სხვა პოლიტიკური მოძრაობები იყენებდნენ საკუთარ ავღანს. 2002 წლამდე მიმოქცევაში იყო ორი ტიპის ავღანი: ცენტრალური ხელისუფების მიერ გამოშვებული და გენერალ დოსთუმის მიერ გამოშვებული, რომელიც მიმოქცევაში იყო მის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე. გარეგნულად ისინი არ განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან, განსხვავება იყო მხოლოდ ნომინალში. ყველა კუპიურები აპრილის რევოლუციიდან მოყოლებული იბეჭდებოდა სსრკ-ში, შემდეგ რუსეთში. ავღანეთის ჩრდილოეთში(გენერალ დოსთუმ, აბდულ-რაშიდის კონტროლირებად ტერიტორიაზე) მიმოქცევაში იყო ვალუტის ორივე სახეობა. თუმცა დოსთუმის ვალუტა უფრო იაფი იყო ვიდრე სახელმწიფოს მიერ გამოშვებული.ქვეყნის სხვა რაიონებში გამოიყენებოდა პაკისტანის რუპია, ირანული რიალი და ამერიკული დოლარი. თალიბების პერიოდში, ეროვნული ვალუტის კურსი დოლართან მომართებაში იყო $1. ჰამიდ კარზაიმ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დაიწყო სავალუტო რეფორმა. 2002 წლის ოქტომბერში დაიწყო სავალუტო რეფორმა, რისი შედეგიც იყო ავღანური ვალუტის დენომინაცია. ვალუტის შეცვლა მიმდინარეობდა ორი თვის მანძილზე. მიმოქცევაში შევიდა ბანკნოტები ნომინალით 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1000 ავღანი. 2002 წელს გამოშვებული იქნა ბანკნოტები ნომინალით 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 და 1000 ავღანი. ბანკნოტები დაარქივებული 2007-03-07 საიტზე Wayback Machine. მონეტები ↑ Нацбанк Афганистана выкупит старые афгани, чтобы остановить их стремительное падение[მკვდარი ბმული]
ძვ. წ. 112

| ძვ. წ. 117 | ძვ. წ. 116 | ძვ. წ. 115 | ძვ. წ. 114 |ძვ. წ. 113 | ძვ.წ. 112 | ძვ. წ. 111 | ძვ. წ. 110 | ძვ. წ. 109 | ძვ. წ. 108 | ძვ. წ. 107 რომმა ნუმიდიას ომი გამოუცხადა.
ხუნანი (ჩინეთი)

ხუნანი (ჩინ.: 湖南; ფინინი Húnán) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ჩანშა. მოსახლეობა — 65,683,722 ადამიანი (მე-7 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.) ხუნანის პროვინციის ფართობი შეადგენს 211,800 კმ². ხუნანის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 14 მუნიციპალიტეტად: ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხუნანი (ჩინეთი) ოფიციალური საიტი
ამინოდონტისებრნი

ამინოდონტისებრნი (ლათ. Amynodontidae), პრიმიტიული მარტორქების ამომწყდარი ოჯახი. ცხოვრობდნენ პალეოგენში (ეოცენი, ოლიგოცენი) ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ბინადრობდნენ ჭაობებში და მდინარეთა ნაპირებზე. სხეულის ზომითა და პროპორციებით წააგავდნენ ბეჰემოთს. ჰქონდათ მოკლე და მსხვილი (წინა ფეხებზე 4-4 თითო, უკანაზე 3-3), დიდი ქალა, მძლავრი ეშვები, რედუცირებული საჭრელები და მცირე ძირითადი კბილები. ქსე, ტ. 1, გვ. 394, თბ., 1975
მოსავლიანობა

მოსავლიანობა — მემცენარეობის პროდუქციის რაოდენობა ფართობის ერთეულზე. განასხვავებენ მოსავლიანობის რამდენიმე სახეს: პოტენციურს, გეგმიანს, მოსალოდნელს, მოსავლიანობის ძირზე და ფაქტობრივ ანუ ბეღლის მოსავლიანობას. პოტენციური მოსავლიანობა — პროდუქციის მაქსიმალური რაოდენობაა ფართობის ერთეულზე, რომელიც შეიძლება მოგვცეს ამა თუ იმ ჯიშმა ან ჰიბრიდმა. გეგმიანი მოსავლიანობა — არის წინასწარ დასახული რაოდენობა ამა თუ იმ მეურნეობაში ან რეგიონში, რესპუბლიკაში, იგი სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საწარმოო-საფინანსო გეგმის ერთ-ერთი მაჩვენებელია. მოსალოდნელი მოსავლიანობა — პროდუქციის მოსალოდნელი რაოდენობაა გარკვეული საზომი ერთეულებით ან პირობითი დონის მიხედვით (მაღალი, საშუალო, დაბალი); მარცვლეულის ფაქტობრივი (ბეღლის) მოსავლიანობა — 1 ჰექტარზე აღებული იანგარიშება კომბაინის საბუნკერო ან სუფთა (მარცვლის გაწმენდის შემდეგ) წონით. მოსავლიანობის დონე დამოკიდებულია მცენარის ჯიშზე, კლიმატზე, გეოგრაფიულ, ნიადაგურ, მიკრობიოლოგიურ, ბიოლოგიურ, აგროტექნიკურ, ორგანიზაციულ-ეკონომიკურ და სხვა ფაქტორებზე. მიწათმოქმედების ინტენსიური სისტემა მაღალ მოსავლიანობას განაპირობებს. გ. ბადრიშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 130.
მოსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მოსი შეიძლება აღნიშნავდეს: მოსი — ქალაქი ნორვეგიაში. მოსი — ხალხი დასავლეთ აფრიკაში.
მოსი (ხალხი)

მოსი — ხალხი დასავლეთ აფრიკაში. შეადგენენ ბურკინა-ფასოს მოსახლეობის 50 %-ს; ცხოვრობენ აგრეთვე ჩრდილოეთ განაში. 1978 წლის აღწერით საერთო რაოდენობაა 5,4 მლნ. ადამიანი. ენა — მოსი; განეკუთვნება გურის ენათა ჯგუფს. მოსის უმრავლესობა ინარჩუნებს ძველ, ტრადიციულ რწმენას, ნაწილი — ქრისტიანი და მუსლიმია. ძირითადი საქმიანობაა სათოხნი მიწათმოქმედება, ნაწილობრივ წვრილფეხა მესაქონლეობა, ზოგიერთ რაიონში მეცხენეობა. დასახლების სიმჭიდროვისა და უნაყოფო მიწების გამო ხშირია მიგრაციები. საშოვარზე დადიან განის მაღაროებსა და კოტ-დ’ივუარის პლანტაციებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 134.
ძვ. წ. 107

| ძვ. წ. 112 | ძვ. წ. 111 | ძვ. წ. 110 |ძვ. წ. 109 | ძვ. წ. 108 | ძვ.წ. 107 | ძვ. წ. 106 | ძვ. წ. 105 | ძვ. წ. 104 | ძვ. წ. 103 |ძვ. წ. 102 გაიუს მარიუსი პირველად აირჩიეს კონსულად
მოსი (ქალაქი)

მოსი (ნორვ. Moss) — ქალაქი და ნავსადგური ნორვეგიაში, ოსლო-ფიორდის ნაპირზე. ესტფოლის ფიულკეს ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 29 789 კაცი (2008). ქალაქში განვითარებულია გემთმშენებლობა და მანქანათწარმოება. ასევე მერქნის მასის, ქაღალდის, რძის კონსერვების წარმოება. მოსმა 1720 წელს სავაჭრო ცენტრის სტატუსი მიიღო, რაც დღემდე არ დაუკარგავს. ქალაქი არა მხოლოდ საკუთარ, არამედ ფიულკეს მოსახლეობას ემსახურება. მოსი ცნობილია თავისი სკულპტურებით, რომელთაგან 60-70 მთელ ქალაქშია გაბნეული, ამიტომაც მოსს „სკულპტურათა ქალაქს“ უწოდებენ. მოსში სურათების 4 გალერეაა, სადაც ნორვეგიული და ზოგადად სკანდინავიური ფერწერის მოყვარულებს ადგილობრივი ხელოვნების გაცნობის საშუალება ეძლევა. ქსე ტ. VII, გვ. 134, თბ. 1984
უკრაინის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

უკრაინის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები — წარმოადგენს უკრაინას საერთაშორისო საკალათბურთო შეჯიბრებებში. გუნდი მონაწილეობს ფიბა ევროპის შეჯიბრებებში. გუნდის საუკეთესო შედეგი, იყო მე-13 ადგილი ევრობასკეტზე 1997 წელს. ამჟამად ნაკრები თამაშობს ევროპის ჩემპიონატის A დივიზიონში.
მოსთაღანემი

მოსთაღანემი — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილო-დასავლეთ ალჟირში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ორანიდამ 72 კილომეტრზე. მოსთაღანემის ვილაიის ადმინიცტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 130 288. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური, საავტომობილო გზების კვანძი, აეროდრომი. გარდა ამისა, მოსთაღანემი სავაჭრო-სამრეწველო ცენტრია. აქ არის კვების, ლითოდასამუშავებელი, ცემენტის მრეწველობის საწარმოები. ქსოვენ ბადეებს; განვითარებულია თევზჭერა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 34.
ყველა მდინარე მიედინება

ყველა მდინარე მიედინება (ინგლ. All the Rivers Run) — ავსტრალიური მინი-სერიალი, გადაღებულია ნენსი კატოს ამავე სახელწოდების ისტორიული რომანის მიხედვით. მთავარ როლებში სიგრიდ ტორნტონი და ჯონ უოტერსი. პირველი სეზონი შედგება 2 ოთხსაათიანი ეპიზოდისაგან და პირველად აჩვენეს ავსტრალიაში 1984 წლის ოქტომბერში. მეორე სეზონის პრემიერა შედგე 1990 წლის 18 მარტს. ნაჩვენები იქნა 2 ორსაათიანი ეპიზოდი. სსრკ-ში სერიალის პრემიერა გაიმართა 1980-იანი წლების ბოლოს. სიგრიდ ტორნტონი — ფილადელფია გორდონი; ჯონ უოტერსი — ბრენტონ ედვარდსი; პარკერ სტივენსონი — კირა ჯეიმსი; ჩარლზ ტინგველი — ბიძია ჩარლზი; დინა შერინგი — დეიდა ესთერი; ადრიან რაიტი — ალისტერ რებურნი; დიანა კრეიგი — მის ბარეტი; გუს მერკურიო — ტომ გრიჩლეი. ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
მოფრინეთი

მოფრინეთი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში, უჩამბის თემი. მდებარეობს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 960 მეტრზე, დაბა შუახევიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 103 კაცი. საბჭოთა პერიოდში სოფელში იყო სტალინის სახელობის კოლმეურნეობა. განვითარებულია მეთამბაქოეობა, მეხილეობა, მესიმინდეობა, მეცხოველეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 146. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-09. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
იგორ კოკოშკოვი

იგორ კოკოშკოვი (სერბ. Игор Кокошков; დ. 17 დეკემბერი, 1971) — სერბი კალათბურთის მწვრთნელი. ამჟამად წვრთნის თურქულ „ფენერბახჩეს“. საქართველოს ეროვნულ საკალათბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2008-2015 წლებში. იგორ კოკოშკოვის მოთამაშის კარიერა 24 წლის ასაკში დასრულდა, როდესაც ავტო-ავარიაში მოჰყვა. ამის შემდეგ ის ყველაზე ახალგაზრდა მწვრთნელი გახდა იუგოსლავიის კალათბურთის ისტორიაში. კოკოშკოვი მწვრთნელად მუშაობდა ბელგრადის რამდენიმე კლუბში, ასევე იყო იუგოსლავიის ნაკრების ერთ-ერთი მწვრთნელი. 2008-2013 წლებში იყო „ფინიქს სანსის“ მთავარი მწვრთნელის ასისტენტი, ხოლო 2013 წლიდან არის „კლივლენდ კავალიერსის“ მთავარი მწვრთნელის ასისტენტი. 2011 წლის 18 დეკემბერს საქართველოს კალათბურთის ფედერაციამ იგორ კოკოშკოვთან ახალი კონტრაქტი გააფორმა, სისტემით - 2+2. 2017 წელს სლოვენიის ნაკრების მწვრთნელობის პერიოდში ნაკრებს მოაგებინა ევრობასკეტი. იგორ კოკოშკოვის პროფილი დაარქივებული 2012-11-03 საიტზე Wayback Machine. საქართველოს კალათბურთის ფედერაციის საიტზე. იგორ კოკოშკოვის პროფილი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის საიტზე. ↑ იგორ კოკოშკოვი და რიჩ დიქსონი „დამარცხების მენტალიტეტის“ აღმოფხვრისთვის დაჯილდოვდნენ ↑ იგორ კოკოშკოვი: “უარეს შედეგს საზოგადოება არ გვაპატიებს”. საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 18.12.2011. ↑ ოფიციალურად: კოკოშკოვი საქართველოს ნაკრების მწვრთნელია[მკვდარი ბმული]. sportall.ambebi.ge, 18.12.2011.
მომწვარი

მომწვარი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში (ზამლეთის თემი), მდინარე ჩირუხისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 750 მ, დაბა შუახევიდან 18 კმ. გავრცელებულია მეთამბაქოეობა, მეხილეობა, მესიმინდეობა, მეცხოველეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 88. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-08. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
მომყოლი

მომყოლი — ადამიანისა და უმაღლესი ძუძუმწოვრების ორგანო, რომლის საშუალებითაც ხორციელდება კავშირი განვითარებად ჩანასახსა და დედის ორგანიზმს შორის. მომყოლი წარმოიქმნება ჩანასახის განსაკუთრებული გარსის — ქორიონის ხაოების შეერთებით საშვილოსნოს ლორწოვან, ე.წ. ბაზალურ გარსთან. მომყოლში განარჩევენ ორ ნაწილს — დედის ნაწილს, რომლის შემადგენლობაშია საშვილოსნოს ბაზალური მოსავარდნი გარსის სისხლძარღვები და მათი საბოლოო გაგანიერებული ღრუები, და ნაყოფის ნაწილს — ქორიონის ხაოებს, რომლებიც ცურავენ დედის სისხლძარღვებში, შეიწოვენ საკვებ მასალას და შემდეგ ჭიპლარის ვენით გზავნიან ნაყოფისკენ. ახალშობილის დაბადების შემდეგ მომყოლი გამოიძევება საშვილოსნოს ღრუდან. არ არის სწორი მომყოლის გაიგივება პლაცენტასთან, რომელიც თუმცა მომყოლის შემადგენლობაში შედის, მაგრამ წარმოადგენს რთული სეკრეციული ფუნქციის დამოუკიდებელ ორგანოს. ვ.აბაშიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VII, გვ. 88, თბ., 1984 წელი.
ძვ. წ. 105

| ძვ. წ. 110 | ძვ. წ. 109 | ძვ. წ. 108 |ძვ. წ. 107 | ძვ. წ. 106 | ძვ.წ. 105 | ძვ. წ. 104 | ძვ. წ. 103 | ძვ. წ. 102 | ძვ. წ. 101 |ძვ. წ. 100 რომაელებმა დაამარცხეს ნუმიდია 6 ოქტომბერი : არაუსიოს ბრძოლა - კიმბრის ტომის მოიერიშეებმა გნეუს მალიუს მაქსიმუსს უდიდესი დამარცხება აწვნიეს
ნანა ბოტკოველი

ნანა ვლადიმერის ასული ბოტკოველი (დ. 27 აგვისტო, 1938, თელავი, საქართველოს სსრ — გ. 24 ნოემბერი, 2001, თბილისი) — საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი. საბჭოთა კავშირის მხატვართა კავშირის წევრი (1965), წლიდან საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1975). ნანა ბოტკოველი დაიბადა 1938 წლის 27 აგვისტოს, ქალაქ თელავში, პედაგოგის ოჯახში, 1956 წელს დაასრულა საშუალო სკოლა თბილისში. 1958–1964 წლებში სწავლობდა ქალაქ თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერისა და ქანდაკების განყოფილებაზე (პედაგოგები: პროფესორები: სერგო ქობულაძე, დ. ციციშვილი, ბ. სებუევი, ს. მიქატაძე, ს. კვასხვაძე და ა. ფიცხელაური). 1963–1974 წლებში მონაწილეობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ადრეული და გვიანი ბრინჯაოს პერიოდის არქეოლოგიურ ექსპედიციაში მხატვრად. სწავლობდა და იკვლევდა საქართველოს ტერიტორიაზე ძველი წელთაღრიცხვით VI-II ათასწლეულების არქეოლოგიური განათხარი მასალის მიხედვით ორნამენტის წარმოშობსა და მის განვითარებას, პირველი კერამიკული მიმუშების თიხის შემადგენლობას. 1965 წლიდან მონაწილეობდა 150-ზე მეტ, რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო, ჯგუფურ გამოფენაში (იტალია, საფრანგეთი, გერმანია, შვეიცარია, პოლონეთი, ჩეხოსლოვაკია, უნგრეთი, ფინეთი, იუგოსლავია, განა, საბერძნეთი, მონრეალი, შვეიცარია, ბულგარეთი, პორტუგალია, ისლანდია, ინდოეთი, ნიდერლანდები, ვიეტნამი, ფილიპინები და ყოფილი საბჭოთა კავშირის, თითქმის, ყველა ქვეყნის პერსონალურ გამოფენებში. მოგზაურობის დროს კითხულობდა ლექციებს უძველესი კერამიკის ისტორიის შესახებ, ხელოვნების სხვადასხვა ინსტიტუტში. 1968, 1970, 1973, 1975, 1978 წლებში მონაწილეობს ორთავიან შემოქმედებით მივლინებებში ზინტარის შემოქმედებით სახლში (ლატვია). 1969 წლიდან ეწევა აქტიურ საქველმოქმედო-საზოგადოებრივ მოღვაწეობას — აწყობდა ექსპედიციებს ხალხური ოსტატების, ნიჭიერ მოზარდებისა და ახალგაზრდა შემოქმედთა აღმოსაჩენად. ხელმძღვანელობდა მოძრავი გამოფენების აქტუალურ თემას „მეგობრობის ხიდი“. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ნანა ბოტკოველი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ნანა ბოტკოველი, თბილისი, 1982, „მხატვრის სახლი“, საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირი, რედაქტორი ჯ. კოკოზაშვილი, უე 08789.
მონადა

მონადა (ძვ.ბერძნ. μονάς — ერთეული, ერთიანი) — ფილოსოფიური ტერმინი, რომელსაც იყენებენ არსებულის უმარტივესი, განუყოფელი ელემენტების აღსანიშნავად. თავდაპირველად ხმარობდნენ როგორც მატერიალისტები (დემოკრიტე), ისე იდეალისტები (პითაგორელები, არისტოტელე, პლატონი, ნიკოლოზ კუზანელი). ჯორდანო ბრუნო მასში გულისხმობდა იდეალურისა და მატერიალურის პირველად განუყოფელ ერთიანობას. შემდეგ იგი იდეალისტურ ფილოსოფიაში დამკვიდრდა ატომის საპირისპირო ელემენტარული სულიერი პრინციპის აღსანიშნად (ა. ლაიბნიცი, კ, ვოლფი, ი. ჰერბარტი, რ.ჰ. ლოცე). თანამედროვე მეცნიერებაში მოძღვრება მონადის, როგორც სამყაროს განუყოფელი პირველსაწყისის შესახებ უარყოფილია ბუნებისმეტყველების მიერ. მას მხოლოდ ისტორიულ-ფილოსოფიური მნიშვნელობა აქვს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VII, გვ. 89, თბ., 1984 წელი
ჭიპლარი

ჭიპლარი — ანატომიური წარმონაქმნი, რომელიც ადამიანის (და ყველა პლაცენტიანი ძუძუმწოვარი ცხოველის) ნაყოფს აკავშირებს პლაცენტასთან და მისი მეშვეობით — დედის ორგანიზმთან. ჭიპლარის სისქე 1,5 სმ, ხოლო სიგრძე 50-70 სმ აღწევს, რაც ჩანასახს საშუალებას აძლევს შედარებით რთული სახის მოძრაობები შეასრულოს საშვილოსნოს შიგნით. პრიმიტიულ ხერხემლიანებს, ჩვეულებრივ, ძალიან მოკლე და არა ზონრისებური ჭიპლარი აქვთ. ჭიპლარის ქსოვილში გადის 2 ჭიპლარის არტერია და 1 ჭიპლარის ვენა. ჭიპლარის მოჭრის შემდეგ ფორმირდება ჭიპი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 401, თბ., 1987 წელი
ბასკეთი

ბასკეთი (ბასკ. Euskadi; ესპ. Pais Vasco) — ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება 1979 წლიდან. მოიცავს პროვინციებს – ბისკაია, გიპუსკოა და ალავა. ფართობი - 7,3 ათასი. მოსახლეობა - 2.100 ათასი. ადმინისტრაციული ცენტრი - ვიტორია (გასტეისი). კულტურული ცენტრი – სან-სებასტიანი (დონოსტია) სადაც ყოველწლიურად ტარდება სან-სებასტიანის კინო-ფესტივალი. ენები: კასტილიური და ბასკური. ბასკურს სხვადასხვა ხარისხით ფლობენ: ალავაში 13%, გიპუსკოაში 48%, ბისკაიაში 27%. ეროვნული დღესასწაული – 28 მარტი, Aberri Eguna („სამშობლოს დღე“). რეგიონული პარლამენტი – 75 წევრი. ბილბაო (354,145) ვიტორია (226,490) სან-სებასტიანი (183,308) ბასკების ქვეყანა ბასკები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბასკეთი Basque Government “La mezcla del pueblo vasco”
ძვ. წ. 104

| ძვ. წ. 109 | ძვ. წ. 108 |ძვ. წ. 107 | ძვ. წ. 106 | ძვ. წ. 105 | ძვ.წ. 104 | ძვ. წ. 103 | ძვ. წ. 102 | ძვ. წ. 101 | ძვ. წ. 100 | ძვ. წ. 99 1 იანვარი : რომაელმა კონსულმა გაიუს მარიუსმა ჩამოიყვანა რომში ნუმიდიის დატყვევებული მეფე იუგურთა. სიცილიაში აჯანყება დუნ ჯუნშუ — ჩინელი ფილოსოფოსი (დ. დაახლ. ძვ. წ. 179) იუგურთა — ნუმიდიის მეფე (დ. ძვ. წ. 160)