1 ოქტომბერი

1 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 274-ე დღე (ნაკიან წლებში – 275-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 91 დღე. ძვ. წ. 331 : გავგამელას ბრძოლაში ალექსანდრე მაკედონელმა დაამარცხა სპარსეთის მეფე დარიოს III. 910 : სასწაული, წმინდა ანდრეის გამოცხადება ვლაქერნის ტაძარში კონსტანტინოპოლში 965 : იოანე XIII რომის პაპი გახდა. 1661 : ინგლისში ჩატარდა პირველი იახტების შეჯიბრება: მონაწილეობას იღებდა მეფე კარლ II და მისი ძმა ჯეიმზი. გაიმარჯვა რა თქმა უნდა მეფემ. 1773 : სანქტ-ბეტერბურგის ყაზანის ტაძარში ჯვარი დაიწერეს დიდმა თავადმა პავლე პეტრეს ძემ და პრინცესა ვილგელმინამ, ლანდგრაფ ლუდვიგ ჰესსენ-დარმშტადტელის მეორე ქალიშვილმა. რუსეთში ჩამოსვლისას პრინცესამ მიიღო მართლმადიდებლობა და მოინათლა როგორც ნატალია ალექსეის ასული. 1795 : საფრანგეთმა ბელგია დაიპყრო. 1800 : ესპანეთმა საფრანგეთს გადასცა ლუიზიანა სან-ილდეფონსოს ხელშეკრულებით. 1827 : რუსეთის არმია გენერალ პესკევიჩის მეთაურობით ერევნის შტურმს ახორციელებს, რითაც სრულდება სომხეთზე მუსლიმთა გავლენის ათასწლეული. 1843 : ლონდონში დაიწყო ყოველკვირეული გაზეთის News of the World (მსოფლიოს სიახლეები) გამოცემა. 1847 : გერმანელმა გამომგგონებელმა და მეწარმემ ვერნერ ფონ სიმენსმა კომპანია სიმენს აგ და ჰალსკე დააარსა. 1850 : დაარსდა სიდნეის უნივერსიტეტი, უძველესი ავსტრალიაში. 1869 : ავსტრიამ მსოფლიოში პირველი საფოსტო ბარათები გამოუშვა. 1880 : თომას ედისონმა პირველი ელექტრონათურების ქარხანა გახსნა. 1888 : დაარსდა სოფიის უნივერსიტეტი - პირველი უმაღლესი სასწავლებელი ბულგარეთში. (ეს თარიღი უნდა აღინიშნებოდეს 13 ოქტომბერს რადგან მაშინ ქვეყანა 1916 წ-მდე ცხოვრობდა იულიანური კალენდრით.) 1891 : სტენფორდის უნივერსიტეტი გაიხსნა კალიფორნიაში, აშშ. 1898 : მეფე ნიკოლოზ II-ის ბრძანებით ებრაელები გააძევეს რუსეთის მთავარი ქალაქებიდან. 1905 : დაარსდა თურქული საფეხბურთო კლუბი „გალათასარაი“, 16 გზის ქვეყნის ჩემპიონი, 2000 წ. უეფას თასის მფლობელი. 1908 : ჰენრი ფორდიმ წარმოადგინა მანქანის ახალი მოდელი „ფორდ ლიზი“ (მოდელი T), რომელიც ღირდა (850 დოლარი). 1927 წ-თვის გამოშვებული ამ მოდელის იქნა 15 მილიონი მანქანა 1928 : საბჭოთა კავშირმა პირველი ხუთწლიანი გეგმა შემოიღო. 1931 : საბჭოთა კავშირში დაიწყო რეგულარული ტელეგადაცემები. 1931 : ხარკოვში ორჯონიკიძის სახ. ტრაქტორის ქარხანაში გამოუშვეს პირველი ტრაქტორი. 1936 : ფრანკო ესპანეთის ნაციონალისტური მთავრობის მეთაურად გამოცხადდა. 1938 : გერმანიის ჯარი შევიდა ჩეხოსლოვაკიაში და მოახდინა სუდეტის ოლქის ოკუპაცია. 1939 : ერთთვიანი ალყის შემდეგ ვარშავა დაეცა. 1940 : პენსილვანია ტარნპაიკი - აშშ-ის პირველი სუპერგზატკეცილი - გაიხსნა. 1946 : დასრულდა ნიურნბერგის პროცესი. 1949 : მაო ძე-დუნმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა გამოაცხადა. 1957 : აშშ-ის ფულზე პირველად გამოჩნდა წარწერა „ღმერთის ჩვენ გვწამს“ (In God We Trust). 1957 : გამოვიდა რიგის ღამის გაზეთის (რიგას ბალსს) პირველი ნომერი. 1960 : კვიპროსი დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობას აღწევს. 1960 : ნიგერია დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობას აღწევს. 1961 : აღმოსავლეთი და დასავლეთი კამერუნი გაერთიანდა როგორც კამერუნის ფედერალური რესპუბლიკა. 1962 : სტრეიზანდი, ბარბრამ გააფორმა პირველი კონტრაქტი ჩამწერ ფირმასტან Columbia 1964 : სიტყვის თავისუფლების მოძრაობას ჩაეყარა საფუძველი ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტის კამპუსზე. 1964 : იაპონიაში მაღალი სისწრაფის რკინიგზა „შინკანსენი“ ტოკიო-ოსაკა ჩადგა მწყობრში. 1967 : დაიწყო ჯგუფ პინკ ფლოიდის პირველი ტურნე ამერიკაში, ჯიმი ჰენდრიქსის ბენდთან ერთად. 1967 : სსრკ-ს ცენტრალურმა ტელევიზიამ დაიწყო ფერადი გადაცემების ტრანსლაცია. 1969 : კონკორდის ზესწრაფი სატრანსპორტო თვითმფრინავი ხმის ბარიერს ჭრის პირველად. 1971 : უოლტ დისნეი უორლდი გაიხსნა ორლანდოში, ფლორიდა. 1977 : ბრაზილიის ფეხბურთის ვარსკვლავი პელე სპორტიდან წავიდა. კარიერის განმავლობაში გაიტანა 1281 გოლი 1363 თამაშში 1979 : აშშ პანამის არხზე კონტროლს პანამას უბრუნებს. 1982 : კანცლერ ჰელმუტ შმიდტის უნდობლობის ვოტუმმა მიიყვანა ჰელმუტ კოლის არჩევამდე ამ პოსტზე. 1983 : შვედეთის ფოსტამ გამოუშვა მარკა კვარტეტ ABBA-ს გამოსახულებით. 1985 : ისრაელის საჰაერო ძალებმა დაბომბეს პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციის წარმომადგენლობა ტუნისში. 1988 : მიხაილ გორბაჩოვი სსრ კავშირის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ დანიშნეს. 1989 : დანია გახდა პირველი სახელმწიფო, სადაც დართეს ერთი სქესის ქორწინების რეგისტრაციის ნებართვა. 2012 საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში კოალიცია ქართულმა ოცნებამ გაიმარჯვა. 2017 : ესპანეთის ხელისუფლების მიერ აუღიარებელ რეფერნდუმზე კატალონიელთა 90 % ხმა დამოუკიდებლობას დაუჭირა. 2018 : ამერიკელი ჯეიმზ ელისონი და იაპონელი ტასუკუ ჰონძო ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ. 2024 : იაპონიის პრემიერ-მინისტრი შიგერუ იშიბა გახდა. 208 : ალექსანდრე სევერუსი — რომის იმპერატორი 1207 : ჰენრი III — ინგლისის მეფე (გ.1272) 1471 : ფრედერიკ I — დანიის მეფე (გ.1533) 1507 : ჯაკომო და ვინიოლა — იტალიელი არქიტექტორი, გვიანი აღორძინების წარმომადგენელი. 1685 : კარლოს VI — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1754 : პავლე I — რუსეთის იმპერატორი 1881 : ბოინგი, უილიამ ედვარდ — ამერიკელი მეწარმე. ავიამშენებელი ქარხნის დამაარსებელი. 1886 : ბლეიკი, რობერტ პირპონტ — ამერიკელი ორიენტალისტი 1903 : ჰოროვიცი, ვლადიმირ — უკრაინელი პიანისტი (გ.1989) 1911 : ჟანდოვი, ზახარია — ბულგარელი კინორეჟისორი 1912 : გუმილოვი, ლევ — რუსი ისტორიკოსი 1924 : კარტერი, ჯიმი — აშშ-ის 39-ე პრეზიდენტი 1931 : ნუარე, ფილიპ — ფრანგი მსახიობი 1940 : სტივ ო’რურკი — ინგლისელი ავტომრბოლელი და ჯგუფ პინკ ფლოიდის მენეჯერი 1947 : სიჩანოვერი, აარონ — ებრაელი ბიოლოგი 1953 : ანდრუს ანსიპი — ესტონეთის პრემიერ-მინისტრი (2005 წლიდან). 1966 : ჯორჯ ვეა — ლიბერიელი პოლიტიკოსი და ყოფილი ფეხბურთელი. 1975 : ხამატოვა, ჩულპან — რუსი მსახიობი 686 : ტემუ — იაპონიის იმპერატორი 959 : ედვინი — ინგლისის მეფე 1404 : ბონიფაციუს IX — რომის პაპი 1499 : ფიჩინო, მარსილიუს — იტალიელი ფილოსოფოსი 1578 : ხუან ავსტრიელი — ესპანეთის ფლოტის სარდალი, კარლ V უკანონო შვილი 1684 : კორნელი, პიერ — ფრანგი დრამატურგი (დ. 1606) 1834 : ჰამზათ-ბეგი — დაღესტნის და ჩეჩნეთის მეორე იმამი. 1868 : ივანე ანდრონიკაშვილი (ანდრონიკოვი) — თავადი, კავალერიის გენერალი. 1873 : გაბორიო, ემილ — ფრანგი მწერალი, დეტექტიური ჟანრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1931 : აბაზაძე, ნიკოლოზ — ქართველი ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე. 1994 : გილაშვილი, პავლე — კომუნისტური პარტიისა და სახელმწიფო მოღვაწე. 2018 : შარლ აზნავური — ფრანგი მომღერალი (დ. 1924). 2019 : კარელ გოტი — ჩეხი მომღერალი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ბიძინა ჩოლოყაშვილი , ელიზბარ და შალვა ქსნის ერისთავები. ღირსი ევმენიოსი წმინდა არიადნა წმინდა სოფიო და ირინე წმინდა კასტორი ასევე: კვიპროსი : დამოუკიდებლობის დღე ნიგერია : დამოუკიდებლობის დღე ტუვალუ : დამოუკიდებლობის დღე ჩინეთი : ეროვნული დღე ისრაელი : 2006 წელს იომ-კიპური სხვა თვეები: