laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რიხარდ იულიუს ვილჰელმ დედეკინდი

რიხარდ იულიუს ვილჰელმ დედეკინდი (გერმ. Richard Dedekind; დ. 6 ოქტომბერი, 1831, ბრაუნშვაიგი — გ. 12 თებერვალი, 1916, ბრაუნშვაიგი) — გერმანელი მათემატიკოსი, ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1880). დედეკინდის ძირითადი შრომები ეხება ალგებრულ რიცხვთა თეორიას. მისი რამდენიმე ზოგადი კონცეფცია საფუძვლად უდევს თანამედროვე ალგებრას. კერძოდ, მას ეკუთვნის იდეალის თანამედროვე განსაზღვრა. დედეკინდი ცნობილია როგორც ნამდვილ რიცხვთა თეორიის მკაცრი დაფუძნების ერთ-ერთი პირველი სისტემის ავტორი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Deutsche Nationalbibliothek Record #118524259 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ 4.0 4.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 5.0 5.1 Internet Philosophy Ontology project <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6023365"></a> ↑ 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 7.0 7.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 8.0 8.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 10.0 10.1 Richard Julius Wilhem Dedekind / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ http://www.w-volk.de/museum/grave58.htm ↑ 12.0 12.1 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ 13.0 13.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a>
ლივადი

ლივადი — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში (ბარეთის თემი), თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1680 მ, წალკიდან 16 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 კაცი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 80 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 225. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
კუთხენოჯიხევი

კუთხენოჯიხევი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ნოჯიხევის თემში (სოფლები: დასახლება, ზენი, კუთხენოჯიხევი, ნაფოშტუ, ნოჯიხევი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 40 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 206 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 59. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ლარჩვა

ლარჩვა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხეთის თემი (სოფლები: ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა, ხეთა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ხობი-ზუგდიდის სარკინიგზო და საავტომობილო გზაზე. რკინიგზის სადგური ხეთა. ზღვის დონიდან 60 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1103 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 132. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მეორე გურიფული

მეორე გურიფული — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, გურიფულის თემში (სოფლები: მეორე გურიფული, პირველი გურიფული). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის ნაპირას. ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 429 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 581. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დნესტრისპირეთი

დნესტრისპირეთი თვითგამოცხადებული დნესტრისპირეთის მოლდავური რესპუბლიკა (რუს. Приднестровская Молдавская Республика, ПМР; რუმ. Republica Moldovenească Nistreană, RMN; უკრ. Придністровська Молдавська Республіка) — თვითგამოცხადებული სეპარატისტული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი მოლდოვის ტერიტორიაზე, ე.წ. დნესტრისპირეთის მოლდავური რესპუბლიკა. მისი კონტროლის ქვეშაა მდინარე დნესტრის მარცხენა სანაპირო, რომელიც უპირატესად ეთნიკური რუსებითა და უკრაინელებით არის დასახლებული, ასევე მარჯვენა სანაპიროს ქალაქი ბენდერი. ფართობი: 3,567 კვ. კმ. მოსახლეობა: 633 ათასი, მათ შორის მოლდოველები 40 %. დედაქალაქი: ტირასპოლი. პრეზიდენტი: იგორ სმირნოვი. 1991 წელს მოლდოვის მიერ დამოუკიდებლობის გამოაცხადებას მოჰყვა სეპარატისტული მოძრაობების გააქტიურება ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებში. იმავე წელს დნესტრისპირეთის სლავურმა მოსახლეობამ გამოაცხადა დნესტრისპირეთის მოლდავური რესპუბლიკა, რასაც მოჰყვა შეიარაღებული კონფლიქტი. ამჟამად კონფლიქტი დაკონსერვებულია, მხარეებს შორის პირობით საზღვარზე რუსეთის სამშვიდობო ძალებია განლაგებული. სტატუსზე დღემდე მიმდინარეობს მოლაპარაკებები. დნესტრისპირეთი Visit PMR დაარქივებული 2010-04-12 საიტზე Wayback Machine. Tiraspol Times დაარქივებული 2009-05-14 საიტზე Wayback Machine. transnistria.blogspot.com - The truth about Transnistria
ეთიოპიის დროშა

ეთიოპიის დროშა (ამჰ. የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ) — ეთიოპიის ოფიციალური სახელმწიფო სიმბოლო. წარმოდგენილია, როგორც დროშა-ტრიკოლორი — შეიცავს სამ სწორ ჰორიზონტალურ ხაზს: მწვანე (ზედა), ყვითელი (შუა) და წითელი (ქვედა). დროშის ცენტრში მდებარეობს ეთიოპიის გერბი. ეთიოპიის დროშის აღწერა დაარქივებული 2010-09-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ეთიოპიის დროშა (ინგლისური) ↑ Ethiopia
1781

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1781 1781 (ათას შვიდას ოთხმოცდაერთი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 11 დღე. ეს წელი არის XVIII საუკუნის მე-9 დეკადის 1-ლი წელი. ავსტრიის მეფე იოზეფ II ქვეყანაში აუქმებს ბატონ-ყმობას. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1781. 12 მარტი : ლუდვიგ ახიმ ფონ არნიმი — გერმანელი მწერალი (გ. 1831) 13 მარტი : კარლ შინკელი — გერმანელი არქიტექტორი, ფერმწერი და გრაფიკოსი (გ. 1841) 5 ოქტომბერი : ბოლცანო, ბერნარდ - ჩეხი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1781.
ეთიოპიის ჰიმნი

ეთიოპიის ეროვნული ჰიმნი (ამჰარული:Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya) , "წინ იარე, დედა ეთიოპია") , რომლის ტექსტი დაიწერა დერეჯე მელაკუ მენგეშას (Dereje Melaku Mengesha) ხოლო მუსიკა სოლომონ ლულუ მიტიკუს (Solomon Lulu Mitiku) მიერ. მიღებულ იქნა 1992 წელს. Yäzêgennät Keber Bä-Ityopp'yachen S'änto Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto. Läsälam Läfeteh Lähezboch Näs'annät; Bä'ekkulennät Bäfeqer Qomänal Bä'andennät. Mäsärätä S'enu Säbe'enan Yalsharen; Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren. Denq Yäbahel Mädräk Yä'akuri Qers Baläbêt; Yätäfät'ro S'ägga Yä'jägna Hezb ennat; Ennet'äbbeqeshallän Alläbben Adära; Ityopp'yachen nuri Eññam Banchi Ennekura! Respect for citizenship is strong in our Ethiopia; National pride is seen, shining from one side to another. For peace, for justice, for the freedom of peoples, In equality and in love we stand united. Firm of foundation, we do not dismiss humanness; We are people who live through work. Wonderful is the stage of tradition, mistress of a proud heritage, Natural grace, mother of a valorous people. We shall protect you - we have a duty; Our Ethiopia, live! And let us be proud of you! ჩვენს ეთიოპიაში მოქალაქეობის პატივისცემა მაღლა დგას; ეროვნული სიამაყე კაშკაშად ანათებს ერთი ბოლოდან მეორეს. მშვიდობის, სამართლიანობის, ხალხთა თავისუფლებისა, თანასწორობისა და სიყვარულისათვის გავერთიანდეთ. ქვეყნის დაარსება ჩვენ არ გვათავისუფლებს პასუხისმგებლობისაგან; ჩვენ ვართ ხალხი, რომელიც შრომით ვცხოვრობთ. ბრწყინვალე ტრადიციები, გვიქადის საამაყო მემკვიდრეობას, ბუნების მადლი, დედაა თავისუფალი ადამიანის. ჩვენ უნდა დაგიცვათ თქვენ - ეს ჩვენი ვალია; ჩვენო ეთიოპია, იცოცხლე! რათა ვამაყობდეთ შენით! Ethiopia - Constitution Ethiopian national anthem video (vocal)
ალექსანდრე კლდიაშვილი

ალექსანდრე (საბა) გრიგოლის ძე კლდიაშვილი (დ. 1873 — გ. 1905) — ქართველი ქიმიკოსი და ადამიანის უფლებების დამცველი. ალექსანდრე კლდიაშვილი დაიბადა 1873 წელს რუსეთის არმიის პოლკოვნიკ გრიგოლ კლდიაშვილისა და მსახიობ ეფროსინე კლდიაშვილის (ქალიშვილობის გვარი — ყიფიანი) ოჯახში. ეფროსინე, იმ დროისათვის გამორჩეული მსახიობი, დიმიტრი ყიფიანის ძმისშვილი იყო. საბას ოჯახი ქუთაისში პატივისცემით სარგებლობდა. მისი უფროსი ძმა, სიმონ კლდიაშვილი, არქიტექტორი იყო, რომლის პროექტითაც ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი კორპუსი აიგო; უმცროსი ძმა, ანდრეა, ერთ-ერთი პირველი ელექტროინჟინერი იყო, მან პურის ელექტროსაცხობი გამოიგონა; მისი და, ნინო კი, თავის დროზე ცნობილი მსახიობის, ივანე აბაშიძის დედა და მსახიობისა და რეჟისორის დოდო აბაშიძის ბებია იყო. თავად ალექსანდრე ოდესის უნივერსიტეტში მუშაობდა. იყო ავტორი პირველი ქართულენოვანი სახელმძღვანელოსი ქიმიაში - „მოკლე მინერალური ქიმია“. ამ სახელმძღვანელოთი ალექსანდრე კლდიაშვილმა საფუძველი ჩაუყარა ქართულ ენაზე ქიმიური ტერმინოლოგიის შექმნის საქმეს. მასვე ეკუთვნის ორიგინალური გამოკვლევები დიკეტონების და ნახშირწყლების ქიმიაში. ალექსანდრე კლდიაშვილმა შეიმუშავა გაუმჯობესებული მეთოდი სუფთა დექსტრინის მისაღებად. 1905 წელს კლდიაშვილმა დარბევას გადაარჩინა ოდესელ ებრაელთა ოჯახი, რის გამოც იგი შავრაზმელებმა მოკლეს. მისი ცხედარი ბათუმის გავლით ქუთაისში გადაასვენეს. მისი დაკრძალვა საფიჩხიის სასაფლაოზე მთავრობის პოლიტიკის წინააღმდეგ მასობრივ დემონსტრაციად იქცა. „სოფ. სიმონეთი (ანასტასია კლდიაშვილის მეთაურობით გამართული სახალხო წარმოდგენა და ალექსანდრე კლდიაშვილის პოპულარული ლექცია ადამიანის სისხლის შესახებ)“. „კვალი“ (№35): 554–555. 1900. „16 ნოემბერს... (ცნობა ოდესაში მოკლული ახალგაზრდა მეცნიერისა და მოღვაწის ალ. (საბა) კლდიაშვილის სულის მოსახსენიებელი პანაშვიდის გადახდის თაობაზე)“. „ისარი“ (№257): 3. 21 ნოემბერი, 1907. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) გეგუჩაძე ვ. (19 ოქტომბერი, 1955). „ალექსანდრე (საბა) კლდიაშვილი (გარდაცვალების 50 წლისთავის გამო)“. „სახალხო განათლება“. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) საბა კლდიაშვილის ფონდმა რამდენიმე სამეცნიერო ღონისძიება მოაწყო. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინტერნეტ-გამოცემა (2 სექტემბერი, 2009). ↑ ფსევდონიმების ლექსიკონი. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ციტირების თარიღი: 2011-02-06. ↑ თამუნა კვირკველია (16 ოქტომბერი, 2009). „დიდი არტისტი, რომელმაც შვილს მის კვალზე დადგომა აღუკვეთა“. ჟურნალი „გზა“. ციტირების თარიღი: 2010-02-06. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)[მკვდარი ბმული] ↑ მ.ქურდევანიძე. ქართულ ენაზე პირველი ორიგინალური სახელმძღვანელო ქიმიაში და მისი ავტორი ალექსანდრე (საბა) გრიგოლის ძე კლდიაშვილი. საქართველოს ქიმიური ჟურნალი, ტ.8. ციტირების თარიღი: 2011-02-06.[მკვდარი ბმული] ↑ ქუთაისის ისტორიულ-რევოლუციური ადგილები: [რუსეთის პირველი რევოლუციის 80 წლისთავი. 1894-1907წწ.] / დ. ხანანაშვილი // ძეგლის მეგობარი. - თბილისი, 1986. - N4. - გვ.25-31. - რეზიუმე რუს. ენ.
ეთიოპიის ტბების სია

ქვემოთ მოცემულია ტბებისა და წყალსაცავების სია, რომლებიც მდებარეობენ დღევანდელი ეთიოპიის ტერიტორიაზე: კოკის წყალსაცავი აბაიის ტბა აბეს ტბა აბიჯატის ტბა აფამბოს ტბა აფრერის ტბა ალემაიის ტბა აშენგეს ტბა ავასის ტბა ბარიოს ტბა ჩამოს ტბა ჩელაკის ტბა ჩეუ-ბაჰირის ტბა გარგორის ტბა გუმარეს ტბა ჰაიქის ტბა კადაბაზის ტბა კარუმის ტბა ლაიტალის ტბა ლანგანოს ტბა შალის ტბა ტანას ტბა ტურკანის ტბა ზვაის ტბა ზენგენის ტბა რიფტ-ველის ტბები Seifu Kebede, Yves Travi, Kazimierz Rozanski. The δ18O and δ2H enrichment of Ethiopian lakes, Journal of Hydrology, 2009, No. 365, P. 173–182 Leykun Abunie. Distribution and status of Ethiopian wetlands: overview, Walia, 2001, No. 22, P. 37–44 ISSN 0083-7059
პატაგონიის უდაბნო

პატაგონიის უდაბნო — ცნობილი ასევე როგორც პატაგონიის სტეპი - უდიდესი უდაბნო სამხრეთ ამერიკაში, ფართობის მხრივ სიდიდით მე-7 მსოფლიოს უდაბნოებს შორის. უჭირავს 673 000 კმ² ტერიტორია. უდაბნოს ძირითადი ნაწილი არგენტინაში მდებარეობს, ხოლო მცირე ნაწილი ჩილეში. დასავლეთით ესაზღვრება ანდები, აღმოსავლეთით ატლანტის ოკეანე. პატაგონიის უდაბნო მსოფლიოს უდიდეს ცივ უდაბნოს წარმოადგენს, სადაც საშუალო ტემპერატურა ზამთარში +5°C-ია, ხოლო ზაფხულში +13,4°C. აქ წელიწადის განმავლობაში 7 თვე ზამთარია და 5 თვე ზაფხული. Informationen des WWF
იოსეფა ილოილო

იოსეფა ილოილო (დ. 29 დეკემბერი, 1920, ვუდა, ფიჯი — გ. 6 თებერვალი 2011) — ფიჯის პოლიტიკური მოღვაწე. ფიჯის პრეზიდენტი 2000-2006 და 2007-2009 წწ. ილოილო იყო ქვეყნის დეპუტატთა პალატის და სენატის წევრი. 1999 წელს კამისესე მარას ვიცე-პრეზიდენტი. 2000 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 2006 წელს აირჩიეს მეორე ვადით. ამავე წლის 5 დეკემბერს სამხედრო გადატრიალების შედეგად მმართველობა დროებით ხელში ჩაიგდო ფრენკ ბაინიმარამამ. 2007 წლის 4 იანვარს ბაინიმარამამ ილოილო დააბრუნა პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რომელმაც მეორე დღეს ბაინიმარამა დანიშნა პრემიერ-მინისტრად. დაავადებული იყო პარკინსონით და რეგულარულად გადიოდა მკურნალობის კურსს ავსტრალიაში. 2009 წლის ივლისში გადადგა თანამდებობიდან. გარდაიცვალა 2011 წლის 6 თებერვალს, 90 წლის ასაკში. photos during Independence Day დაარქივებული 2009-03-14 საიტზე Wayback Machine. ბიოგრაფია ↑ 1.0 1.1 The former president of Fiji, Ratu Josefa Iloilo Uluivuda, has died.. radionz.co.nz (6 February 2011). ციტირების თარიღი: 6 February 2011.
ტატაკოის უდაბნო

ტატაკოას უდაბნო — მეორე უდიდესი მშრალი ზონა კოლუმბიაში, ლა-გუახირის უდაბნოს შემდეგ. მოიცავს 330 კმ²-ს და წარმოადგენს კოლუმბიის ერთ-ერთ ულამაზეს ადგილს - მონაცრისფრო-ოქროსფერ ველს, რომელიც კაქტუსებითაა დაფარული. უდაბნოს მეორენაირად „მწუხარების ველსაც“ უწოდებენ, როგორც მას ესპანელი კონკისტადორები მოიხსენიებდნენ. რეგიონი არ მიეკუთვნება ბოლომდე უდაბნოს, ის უფრო ტროპიკული მშრალი ტყეა. გეოლოგიურად, მისი ასაკი რამდენიმე მილიონი წელია. წარმოადგენს უდიდეს ტურისტულ დესტინაციას. Desert Tatacoa: კოლუმბიის ტურიზმის ოფიციალური საიტი Tatacoa Desert: an astronomical observatory (in spanish) ფოტოები Desert Tatacoa on Facebook
შალა

შალა (ამჰ. ሻላ ሐይቅ) — ტბა ეთიოპიაში. მდებარეობს ადის-აბების სამხრეთით, აბიჯატა-შალის ეროვნულ პარკში, ზღვის დონიდან 1558 მ სიმაღლეზე. ტბის ფართობი — 329 კმ², სიგრძე — 28 კმ, სიგანე — 12 კმ. მაქსიმალური სიღრმე — 266 მ, საშუალო სიღრმე — 87 მ. ეთიოპიის ტბების სია რიფტ-ველის ტბები ენციკლოპედია ბრიტანიკა – შალა
ვუდუ

ვუდუ (კრეოლ. Vudou, ინგლ. Voodoo, პორტუგ. Macumba) — მონოთეისტური რელიგია, წარმოიშვა კარიბის ზღვის კუნძულებზე და წარმოადგენს აფრიკული სპირიტულ-ანიმისტური რელიგიური ტრადიციებისა (ძირ. ბენინიდან) და ევროპული კათოლიციზმის სინთეზს. ვუდუს სხვადასხვა დამწერლობა ლათინურად მიუთითებს მის წარმომავალობაზე. Voodoo მიუთითებს ახალი ორლეანის კრეოლურ ტრადიციაზე, Vodou მიუთითებს ამ ტრადიციის ჰაიტიურ ვარიანტზე, ხოლო Vodoun კი დასავლეთ აფრიკულია. კუბაზე ამ ტრადიციას ჰქვია La Regla Arara. ვუდუს ფესვები მომდინარეობს დასავლეთ აფრიკის ფონ, ევესა და იორუბას ხალხებიდან, დასავლეთ ნიგერიიდან აღმოსავლეთ განამდე. ბენინში ვუდუ ეროვნული რელიგიაა, რომელსაც მოსახლეობის 60% მისდევს (დაახ. 4,5 მილიონი ადამიანი). სიტყვა vodún ფონ-ევეს ენაზე სულს ნიშნავს. ვუდუზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ასევე ცენტრალური აფრიკის ტრადიციებმა. კონგოს მაგია, ჩრდ. ჰაიტიზე ცნობილი როგორც ლემბა (თავდაპირველად გავრცელდა ბაკონგოს ტომში), ისევე გავრცელებულია, როგორც დასავლეთ აფრიკული ელემენტები, თუმცა ინფორმაცია მასზე შედარებით უფრო მწირია. ბოლო დრომდე მიიჩნეოდა რომ ამ უძველესი ტრადიციების შერევა კათოლიციზმთან მხოლოდ ახალ სამყაროში მოხდა. თუმცა არსებობს მნიშვნელოვანი დოკუმენტები იმაზე, რომ ამგვარი სინთეზე კონგოს იმპერიის რელიგიურ პრაქტიკაშიც მოიძებნება.
ბარისახო

ბარისახო — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემის ცენტრი (სოფლები: აკუშო, კორშა, გუდანი, ბისო, ღული, ჩხუბა, ჭიე, ბლო, ამღა, ატაბე, აყნელი, აჭე, ახიელი, ბაცალიგო, ბუჩუკურთა, გველეთი, დათვისი, ზეისტეჩო, კარწაულთა, მაღრაანი, მოწმაო, როშკა, უკანახო, ქობულო, ღელისვაკე, ჩირდილი, ძეძეურთა, ჭალისოფელი, ჭიმღა, ჭორმეშავი, წინხადუ, ხახმატი). მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1460 მეტრზე, დუშეთიდან 63 კილომეტრში. 1813 წელს ბარისახოსთან გაიმართა ბრძოლა აჯანყებულ ხევსურებსა და რუსეთის ჯარს შორის, რომელიც ხევსურების დამარცხებით დამთავრდა. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში სოფელში 46 კომლი სახლობდა. 1934 წელს ბარისახოში საზეიმოდ გაიხსნა ფშავ-ხევსურეთის გზა (დუშეთი-ბარისახო), რომლის მშენებლობაც 1930 წელს დაიწყო. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში ინახება ბარისახოს ხმალას ანგელოზისადმი შეწირული რიტუალური წყლის ჭურჭელი, ლომის გამოსახულებით (XII–XIV სს.), რომელზეც შემონახულია XVII-XVIII სს. წარწერა: „ქ. შემოგწირე მარაულმა საღირამ ხმალას და მთავარანგელოზსა შვილისა და…“ 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 153 ადამიანი. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 210. ჯამბურია ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 226. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ სერგი მაკალათია, „ხევსურეთი“ (მეორე გამოცემა), თბილისი, ნაკადული, 1984 წ., გვ. 15. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ეთიოპიური მუსიკა

ეთიოპიური მუსიკა მრავალფეროვანია. ეთიოპიის ყოველი ეთნიკური ჯგუფი ასოცირდება ამა თუ იმ უნიკალურ ხმოვანებასთან. ტრადიციული მუსიკის სხვადასხვა ფორმები ძირითადად განიცდიან აფრიკის სხვა ქვეყნების, განსაკუთრებით, სომალის ხალხური მუსიკის გავლენას. თუმცა, ეთიოპიურ სასულიერო მუსიკაში არის ქრისტიანული ელემენტებიც. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ეთიოპიაში — ვოლოში, წარმოიშვა მუსულმანური მუსიკალური ფორმა მანზუმა. მისი სიმღერები ამჰარულ ენაზე სრულდება. ეს ფორმა გავრცელდა ჰარარსა და ჯიმაშიც, სადაც მას ორომოზე ასრულებენ. ეთიოპიის მთიან რაიონებში ტრადიციული საერო მუსიკა სრულდება მოხეტიალე მუსიკოსების მიერ, რომელთაც აზმარი ეწოდებათ. ეთიოპიურ საზოგადოებაში მათ როგორც ეჭვით, ასევე პატივისცემით ეპყრობიან. აბატე ბარიჰუნი აფევორკ ნიგუსიე ალემაიეჰუ ეშეტე ალემუ აგა ალი ბირა ამსალე მიტიკე ასნაკეტჩ ვორკუ ასტერ ავეკე აიალევ მესფინი ბეტი როკი ბიზუნეშ ბეკელე ბისრატ ლემა გიგი შიბაბავი გეტაჩევ მეკურია ჰამელმალ აბატე ჰაბლული ჰირუტ ბეკელე კასა ტესემა კეტემა მაკონენი კიროს ალემაიეჰუ კუკუ სებსებე მაკი სირაჟი მაჰმუდ აჰმედი მამიკა და კიჩინი მანამელოშ დიბო მართა აშაგარი მარი არმედე მულატუ ასტატკე მულუკენ მელესე ნევაი დებებე ტადესე ალემუ ტედი აფრო ტევოდროს ტადესე ტიგისტ შიბაბავი ტილაჰუნ გესესე იოჰანეს ბერჰანუ (ფრანგული) ეთიოპიური მუსიკის ნიმუშები ეთიოპიური მუსიკის პორტალი დაარქივებული 2011-02-03 საიტზე Wayback Machine.
კარიბის ზღვა

კარიბის ზღვა — ტროპიკული ზღვა დასავლეთ ნახევარსფეროში, ატლანტის ოკეანის ნაწილი, მექსიკის ყურის სამხრეთით. სამხრეთით შემოიფარგლება სამხრეთ ამერიკის კონტინენტით, დასავლეთით ცენტრალური ამერიკის რეგიონით, ხოლო ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ანტილებით: დიდი ანტილის კუნძულებით — კუბა, ჰაიტი, იამაიკა და პუერტო-რიკო ჩრდილოეთით, და მცირე ანტილის მრავალრიცხოვანი კუნძულებით აღმოსავლეთით. კარიბის ზღვა, მიმდებარე კუნძულებითა და სანაპიროებით ცნობილია როგორც კარიბები. კარიბის ზღვა ერთ-ერთი უდიდესი მლაშე წყლის ზღვაა 2 754 000 კმ² ფართობით. ზღვის ყველაზე ღრმა წერტილია კაიმანის ღრმული იამაიკასა და კუბას შორის (7 686 მ). კარიბის ზღვა დაარქივებული 2018-01-04 საიტზე Wayback Machine. კარიბის ზღვა - ბრიტანიკა
მედანოს-დე-კოროს ეროვნული პარკი

მედანოს-დე-კორო — ეროვნული პარკი ვენესუელაში, ფალკონის შტატში, ქალაქ კოროს სიახლოვეს, პარაგუანის ნახევარკუნძულისაკენ მიმავალ გზატკეცილზე. პარკი შეიქმნა 1974 წელს. პარკი გადაჭიმულია მედანოს ყელზე და მოიცავს 91.280 კმ²-ს, წარმოადგენს უდაბნოს ტიპის სანაპირო ზოლს, რომელიც მარილიან ჭაობებსაც მოიცავს. მასიური ქვიშის დიუნები, რომლებსაც მედანოს ეძახიან, 5-30 კმ სიგრძეზეა გადაჭიმული, 40 მეტრი სიმაღლისაა და გამუდმებით იცვლება ამინდისა და ქარის შესაბამისად. აქ წვიმა იშვიათია, შესაბამისად პარკის ფლორას ძირითადად ეკლიანი ბუჩქები შეადგენს. ფაუნაც ფლორის მსგავსად საკმაოდ მწირია, აქ ბინადრობენ ძირითადად ხვლიკები, კურდღლები, ჭიანჭველასებრნი, მტრედები, მელიები. დამთვალიერებლებს შეუძლიათ დიუნებზე იხეტიალონ აქლემებით (რომლებიც აქ მრავალი წლის წინ შემოიყვანეს). პარკი საკმაოდ ადვილად მისაწვდომია ავტობუსით ან ტაქსით ქალაქ კოროდან. 1999 წლის დეკემბერში, ვენესუელაში, ვარგასის შტატში მომხდარმა წყალდიდობამ და კოკისპირულმა წვიმებმა, პარკის დიუნებში წარმოქმნა ოთხი ლაგუნა. ვენესუელის ეროვნული პარკების სია http://www.venezuelatuya.com/occidente/medanos.htm http://www.losmedanos.com/ The Bibliography of Aeolian Research დაარქივებული 2017-06-07 საიტზე Wayback Machine.
დეჰნა

დეჰნა — უდაბნო არაბეთის ნახევარკუნძულზე, არაბეთის უდაბნოს ცენტრალური ნაწილი. წარმოადგენს ქვიშის ერთგვარ წაგრძელებულ კორიდორს, რომელიც ნეფუდის უდაბნოს აერთებს მის ჩრდილოეთით მდებარე რუბ-ელ-ხალის უდაბნოსთან. მისი სიგრძე 1000 კმ-ზე მეტია, სიგანე დაახლოებით 80 კმ. მიიჩნევა, რომ გეოგრაფიულად ის ერთმანეთისგან ყოფს ალ-აჰსის პროვინციასა და ნეჯდის რეგიონს. მოიცავს ქვიშის მაღალ დიუნებს, რომლებიც რკინის ოქსიდის შემცველობის გამო წითელი ფერისაა. დეჰნა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
დაშთე-ქევირი

დაშთე-ქევირი აგრეთვე ცნობილი როგორც მარილის დიდი უდაბნო — უდაბნო ირანის პლატოს შუა ნაწილში. მისი სიგრძე დაახლოებით 800 კმ-ია, ხოლო სიგანე 320 კმ, საერთო ფართობი შეადგენს 77,600 კმ²-ს და წარმოადგენს მსოფლიოს სიდიდით 23-ე უდაბნოს. გადაჭიმულია ელბურსის მთებიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაშთე-ლუთის უდაბნომდე და მოქცეულია ირანის პროვინციებს - ხორასანს, სემნანს, თეირანს და იაზდს შორის. ჰავა ძალიან მკაცრია, ნალექები დიდ იშვიათობას წარმოადგენს. ტემპერატურა ზაფხულში 50 °C-ს აღწევს, ხოლო იანვრის საშუალო ტემპერატურა 22 °C-ია. დღე-ღამის განმავლობაში, ტემპერატურა შესაძლოა 70 °C-ით შეიცვალოს. დაშთე-ქევირი, www.encyclopedia.com ↑ Wright, John W. (ed.); Editors and reporters of The New York Times (2006). The New York Times Almanac, 2007, New York, New York: Penguin Books, გვ. 456. ISBN 0-14-303820-6.
დაშთე-ლუთი

დაშთე-ლუთი — მარილიანი უდაბნო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ირანში. წარმოადგენს მსოფლიოში სიდიდით 25-ე უდაბნოს. მოიცავს 51 800 კმ² ტერიტორიას. მისი სიგრძე 480 კმ-ია, სიგანე 320 კმ. უდაბნოს ტერიტორია მსოფლიოში ერთ-ერთ უმშრალესად და ამავე დროს, ბიოლოგიურად უსიცოცხლო ზონად მიიჩნევა. უდაბნოს აღმოსავლეთი ნაწილი დაფარული მშრალი, მარილის ტბებით, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ქვიშის დიუნებით, რომლებიც ერთ-ერთი უმაღლესია მსოფლიოში. 2016 წლის 17 ივლისს, დაშთე-ლუთი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დაშთე-ლუთი NASA -ს ფოტოები და ინფორმაცია დაარქივებული 2006-10-01 საიტზე Wayback Machine. NASA survey on temperatures around the globe დაარქივებული 2007-08-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ editors, Richard L. Scheffel, Susan J. Wernert ; writers, Oliver E. Allen ... et al. (1980). Natural Wonders of the World. The Reader's Digest Association, Inc., გვ. 117. ISBN 978-0-89577-087-5.  ↑ http://www.csmonitor.com/2006/1102/p16s01-sten.html ↑ http://www.universetoday.com/guide-to-space/earth/temperature-of-earth/ ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-01. ციტირების თარიღი: 2011-02-07. ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List