laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯუნეწერი

ჯუნეწერი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გვიმბალაურის თემში (სოფლები: გვიმბალაური, ჯუნეწერი). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის სისტემა) ნაპირებზე, გურიის ქედის ჩრდილოეთ კლათის ძირას, ზღვის დონიდან 100 მ., ლანჩხუთიდან 3 კმ. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ჯუნჯუათი. სოფელში 4 ქუჩაა: დავით ბოლქვაძის, წმინდა ლაზარეს, ჯაბელის და სერგო ბარამიძის. სოფელში არის ჯუნჯუათის მერკელიანი კირქვის საბადო, რომელიც კირის დასამზადებლად გამოიყენება. სოფელში იდგა მაცხოვრის ეკლესია, ნაგები ქვით, ირგვლივ ქვის გალავნით. აქ ინახებოდა მამია გურიელის შეწირული მაცხოვრის ხატი. მისი სამრევლო მოიცავდა 37 კომლს. 1916 წელს ჯუნჯუათში გაიმართა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციების კონფერენცია ნოე ჟორდანიას ხელმზღვანელობით, რომელმაც გადაწყვიტა, რომ პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსეთის დამარცხების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნებოდა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება. საბჭოთა დროს სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. ალექსანდრე ბარამიძე — ფილოლოგი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 580-581. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ გაზეთი „გურიის მოამბე", 13.2.2012., N6 გვ. 5 ↑ *ქართველიშვილი თ., გურიის საეპისკოპოსოები, თბილისი: „არტანუჯი“, 2006. — გვ. 83, ISBN 99940-11-89-8. ↑ რამიშვილი ა., ჩვენი შეცდომები, 1918-1921 = Nos erreurs, 1918-1921, ქართულ-ინგლისური ხელოვნების და კულტურის საერთაშორისო ასოციაცია. — გვ. 11, ISBN 99940-58-64-9. ↑ Кавказскій календарь на 1910 годъ, Тифлись, 1909, стр. 245. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 151.
ყელა

ყელა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ნინოშვილის თემში (სოფლები: ნინოშვილი, ყელა). მდებარეობს მდინარე ღვედისწყლის ნაპირებზე, გურიის ქედის მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 120 მ., ლანჩხუთიდან 18 კმ., ჯუმათის რკინიგზის სადგურიდან 4 კმ., ნინოშვილიდან 3,5 კმ. სოფელში იდგა მთავარანგელოზისა და წმინდა გიორგის ხის ეკლესიები, ასევე წმინდა ნიკოლოზის ქვის ეკლესია. ეგნატე ნინოშვილი - მწერალი ვიქტორ კუპრაძე - მათემატიკოსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 633. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год
იანის ჩაკსტე

იანის ჩაკსტე (ლატვ. Jānis Čakste; დ. 14 სექტემბერი, 1859, ლიელსესავა, ლატვია — გ. 14 მარტი, 1927, რიგა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი და ლატვიის პირველი პრეზიდენტი 1922–1927 წლებში. იგი სამართალს სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, რომელიც 1886 წელს დაამთავრა და არა მხოლოდ იურისტი, არამედ ლატვიის პოლიტიკური აქტივისტიც გახდა. 1906 წელს იგი რუსეთის იმპერიის პარლამენტის — დუმის წევრად აირჩიეს, სადაც ლატვიისთვის ავტონომიის იდეას ლობირებდა. 1918 წელს იგი ლატვიის სახალხო საბჭოს პრეზიდენტი გახდა, რაც დროებითი მთავრობა იყო, რომელმაც ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ჩაკსტე ლატვიის პრეზიდენტად 1922 წელს აირჩიეს პირველად, ხელმეორედ კი 1925 წელს და 1927 წლამდე, ანუ გარდაცვალებამდე პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. იგი ლატვიის აკადემიური გაერთიანების „Austrums“-ის წევრი იყო. მან ცოლად იუსტიე ჩაკსტე, ქალიშვილობაში ვესერე, შეირთო და მასთან ცხრა შვილი შეეძინა. მისი ვაჟი, უმცროსი ლეიტენანტი, ვისვალდის ჩასტკე 1915 წელს იელგავას დაცვისას მიღებული ჭრილობებისგან გარდაიცვალა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იანის ჩაკსტე“ ვიკისაწყობში. Official Saeima biography Memorial Album, Biographical Sketch and Photographs დაარქივებული 2008-10-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ Treijs, Rihards (2004). Prezidenti : Latvijas valsts un ministru prezidenti (1918–1940). (Latvian). Riga: Latvijas Vēstnesis]. ISBN 9984-731-47-2. OCLC 61227165.
პერმის მხარე

პერმის მხარე (რუს. Пермский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — პერმი. დაარსდა 2005 წლის 1 დეკემბერს, 2003 წლის 7 დეკემბრის რეფერენდუმის საფუძველზე პერმის ოლქისა და კომი-პერმის ავტონომიური ოლქის გაერთიანების შედეგად. პერმიის მხარე მდებარეობს ურალის მთების დასავლეთ კალთებზე. მხარის ფართობის 99,8 % მდებარეობს ევროპაში, 0,2 % - კი აზიაში. პერმის მხარეს ესაზღვრება სვერდლოვსკისა და კიროვის ოლქი, ასევე უდმურტეთის, ბაშკირეთისა და კომის რესპუბლიკა. 2002 წლის აღწერების მიხედვით პერმის მხარის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: რუსები — 2 453 605 (85,2 %) კომი-პერმიაკები — 183 382 (5,67 %) თათრები — 137 697 (4,85 %) ბაშკირები — 40 790 (1,45 %) უკრაინელები — 26 654 (0,91 %) უდმურტები — 26 471 (0,91 %) ბელარუსები — 11 661 (0,45 %) გერმანელები — 10 415 (0,4 %) ჩუვაშები — 7124 აზერბაიჯანელები — 5509 მარიელები — 5438 სომხები — 5025 ებრაელები — 2632 მორდველები — 2395 მოლდოველები — 2073 უზბეკები — 2019 2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: პერმი (987,2 ათ. კაცი), ბერეზნიკი (166 ათ. კაცი), სოლიკამსკი (97,3 ათ. კაცი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პერმის მხარე Пермский региональный сервер - Губернатор и Правительство Пермского края დაარქივებული 2005-05-30 საიტზე Wayback Machine. Законодательное Собрание Пермского края დაარქივებული 2006-09-09 საიტზე Wayback Machine. Официальный сайт Коми-Пермяцкого округа დაარქივებული 2007-12-14 საიტზე Wayback Machine. Главное управление внутренних дел Пермского края დაარქივებული 2008-10-02 საიტზე Wayback Machine. Судебный портал Пермского края დაარქივებული 2008-09-20 საიტზე Wayback Machine.
არნოლდ რუიტელი

არნოლდ რუიტელი (ესტ. Arnold Rüütel, დ. 10 მაისი 1928, საარემაა, ესტონეთი) — ესტონელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ესტონეთის პრეზიდენტი 2001-2006 წწ. დაიბადა კუნძულ საარემააზე, ლაიმიალის თემში. 1949 წელს დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი იანედაში, მუშაობდა უფროს აგრონომად (1949-1950) საარემააზე, 1969-1977 წწ. არნოლდ რუიტელი ესტონეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის რექტორი იყო. 1977 წლიდან კომუნისტური პარტიის პარტიის ცკ ბიუროს წევრი. 1983 წელს ესტონეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ იქნა დანიშნული. 1990 წლის მარტში ესტონეთის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა, სწორედ მისი მეთაურობისას გამოცხადდა 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობა. საკუთარი კანდიდატურა პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებზეც წამოაყენა, თუმცა, 1992 წლის არჩევნებზე ხმათა მხოლოდ 43% დააგროვა. იმდროს ესტონეთის პრეზიდენტი ლენარტ მერი გახდა. 2006 წლის იანვარში ესტონეთის ტელევიზიამ პროგრამაში „თვითმხილველი“ სკანდალური ტელესიუჟეტი გაუშვა, სადაც ასახული იყო ახალგაზრდული ორგიები, რომელთაც პრეზიდენტის არასწულწლოვანი შვილიშვილები - 15 წლის ჰელენა და 13 წლის მარია აწყობდნენ საპრეზიდენტო სასახლე კადრიორგში. სიუჟეტი სწორედ მაშინ გავიდა ეთერში, როდესაც ესტონეთში მორიგი საპრეზიდენტო არჩევნების ციებ-ცხელება იყო. სკანდალური ფაქტების ტელეეკრანზე მოხვედრიდან ერთ დღეში ქვეყნის 12-მა გავლენიანმა გაზეთმა პირდაპირ დაუსვა კითხვა არნოლდ რუიტელს, აპირებდა თუ არა იგი მაინც მიეღო არჩევნებში მონაწილეობა. 2006 წლის 19 იანვარს პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლე ინგრიდმა მაყურებლებს ბოდიში მოუხადეს და ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს თხოვნით მიმართეს ამ პრობლემას „გაწონასწორებულად მისდგომოდნენ“. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არნოლდ რუიტელი About Arnold Rüütel in The President of the Republic of Estonia homepage დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Biography of Arnold Rüütel დაარქივებული 2006-03-14 საიტზე Wayback Machine.
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე

პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე (1917 თებერვლამდე სანქტ-პეტერბურგის, 1917 ნოემბრამდე — პეტროგრადის), ციხესიმაგრე სანქტ-პეტერბურგში კურდღლის კუნძულზე. მისი მშენებლობის დაწყების დღე — 1703 წლის 16 (27) მაისი ითვლება ქალაქის დაარსების თარიღად. XVIII საუკუნიდან გადაიქცა პოლიტიკურ საპატიმროდ, სადაც ათავსებდნენ თვითმპყრობელობის მოწინაღმდეგებს. პირველად ამ დანიშნულებით პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე თვით პეტრე I-მა გამოიყენა, როდესაც იქ ჩასვა საკუთარი ვაჟი ალექსი. 1725 წელს ამ ციხეში ჩასვეს ეკონომისტი ი. პოსოშკოვი, 1741 — იმპერატორ ელისაბედის მოწინააღმდეგეები — ბირონი, მინიხი, ოსტერმანი. 1790 პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტუსაღი იყო ალექსანდრე რადიშჩევი. აქ ისხდნენ დეკაბრისტები (5 მათგანი აქვე ჩამოახრჩვეს), პეტრაშეველები, ნ. ჩერნიშევსკი, „ნაროდნაია ვოლიას“ წევრები, შემდეგ სოციალ-დემოკრატები, ისკრელები, ხოლო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ - მეფის მთავრობის წევრები. პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლთაგან შემონახულია: პეტრეს (1717-1718, არქიტექტორი დ. ტრეზინი) და ნევის (1784-1787, არქიტექტორი ნ. ლვოვი; კლასიციზმი) ჭიშკრები; კრონვერკი (1872-იდან — არტილერიის ისტორიის მუსეუმი; 1752, გადაკეთებული — 1850, არქიტექტორი პ. ტამანსკი); ციხესიმაგრეშია პეტრე-პავლეს ტაძარი (1712-1733, არქიტექტორი დ. ტრეზინი; ბაროკო), რომელშიც დაკრძალული არიან პეტრე I და სხვა რუსი იმპერატორები; აქვეა ზარაფხანა (1798-1806), მიაწერენ არქიტექტორ ა. პორტოს, სადაც ჭრიდნენ ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის მონეტებს; 1922 წლიდან ამზადებენ ორდენებსა და მედლებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 46. სანქტ-პეტერბურგის ღირსშესანიშნაობები სასახლეები • ხიდები • ტაძრები • ძეგლები • არხები • კუნძულები • სანაპიროები • ბაღები და პარკები • თეატრები • სასწავლებლები მუზეუმები: ერმიტაჟი • რუსული მუზეუმი • პუშკინის ბინა • სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი • სამხედრო-საზღვაო მუზეუმი ტაძრები: პეტრეპავლეს ტაძარი • ალექსანდრე ნეველის ლავრა • ყაზანის ტაძარი • ისააკის ტაძარი • სპას-ნა-კროვი • ჩესმენსკის ეკლესია • სმოლნის ტაძარი • ქუჩები და მოედნები: ლიტეინი • ლიგოვკა • მარსოვო პოლე • ნევსკი • სადოვაია ულიცა სხვა ობიექტები: პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე • ადმირალტეისტვო • კუნსტკამერა • ავრორა • პეტრე I-ის სახლი • მიხაილოვსკი სასახლე • ზაფხულის ბაღი • ბოტანიკური ბაღი • ზამთრის სასახლე • სენატის მოედანი • ბრინჯაოს მხედარი • სასახლის მოედანი • კლოდტის ცხენები • პეტროგრადის მხარე • ახალი ჰოლანდია • უნივერსიტეტი • მთავარი შტაბის არკა • სმოლნი • ნარვის კარიბჭე • ნეკროპოლი • გოსტინი დვორი • ცირკი • ზოოპარკი  • მეტრო
ლენარტ მერი

ლენარტ მერი (ესტ. Lennart-Georg Meri, დ. 29 მარტი, 1929 — გ. 14 მარტი, 2006) — ესტონელი (ეთნიკურად ბალტიისპირელ-ფინელი) მწერალი, კინორეჟისორი და პოლიტიკოსი. ესტონეთის პრეზიდენტი 1992–2001 წლებში ლენარტ მერი ესტონეთის თავისუფლებისათვის მოძრაობის ლიდერი იყო. დაიბადა ტალინში, ცნობილი დიპლომატისა და შექსპირის ესტონურ ენაზე მთარგმნელის გეორგ მერის ოჯახში. ადრეულ ასაკში ლენარტმა მიატოვა ესტონეთი და მოგზაურობდა ქვეყნიდან ქვეყანაში. სწავლობდა 9 სხვადასხვა სკოლაში 4 სხვადასხვა ენაზე. მშობლიური ესტონურის გარდა ფლობდა ფრანგულს, გერმანულს, ინგლისურს, ფინურსა და რუსულს. ესტონეთში დაბრუნდნენ 1940 წელს, მას შემდეგ რაც ხელისუფლება შეიცვალა. 1941 წელს გადაასახლეს ციმბირში. ოჯახის სარჩენად არ ერიდებოდა მძიმე სამუშაოებსაც. 1990 წლის პირველი არაკომუნისტური არჩევნების შემდეგ დანიშნეს საგარეო საქმეთა მინისტრად. ეს თანამდებობა ეკავა 1992 წლამდე. მონაწილეობდა ეუთოს კონფერენციებში ნიუ-იორკში, პარიზში, ბერლინში, მოსკოვში. 1992–2001 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 2005 წელს დაუდგინეს თავის ტვინის სიმსივნე. გარდაიცვალა 2006 წლის 14 მარტს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლენარტ მერი Article on Lennart Meri at kirjasto.sci.fi დაარქივებული 2013-01-04 საიტზე Wayback Machine. BBC article "Estonia mourns ex-president Meri" NNDB Profile – Lennart Meri
კონსტანტინ პიატსი

კონსტანტინ პიატსი (ესტ. Konstantin Päts; დ. 23 თებერვალი, 1874 — გ. 18 იანვარი, 1956) — ესტონეთის პირველი პრეზიდენტი. დაიბადა მართლმადიდებელი ესტონელის იაკობ პიატსის ოჯახში. დედა ოლღა თუმანოვა წარმოშობით რუსი იყო. 1898 წელს დაამთავრა იურევის საიმპერატორო უნივერსიტეტის (თანამედროვე ტარტუს უნივერსიტეტი) იურიდიული ფაკულტეტი. მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში. 1906 წლიდან ემიგრაციაშია და ცხოვრობს შვეიცარიასა და ფინეთში. დაუსწრებლად მიუსაჯეს სასიკვდილო განაჩენი. 1909 წელს განაჩენის შეცვლის შემდეგ დაბრუნდა რუსეთის იმპერიაში და დაიწყო ჟურნალისტური მოღვაწეობა. 1918 წელს გერმანელებმა დააპატიმრეს და ივლისიდან ნოემბრამდე იმყოფებოდა პოლონეთის საკონცენტრაციო ბანაკში. ესტონეთში დაბრუნების შემდეგ, მალევე დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად და თავდაცვის მინისტრად. 1921–1934 წლებში ხუთჯერ იქნა არჩეული სახელმწიფო უხუცესად. 1938 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. ხელისუფლება დაკარგა 1940 წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც რუსეთმა მოახდინა ესტონეთის ანექსია. იგი დაპატიმრეს და ოჯახთან ერთად გადაასახლეს უფაში. 1952 წელს გამოაცხადეს მისი განაჩენი 25 წლით ტავისუფლების აღკვეთა. კონსტანტინ პიატსი ესტონეთის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე
პეტრეს ციხე

პეტრეს ციხე — შუა საუკუნეების სიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქალაქ ბორჯომში, ლიკანის პირდაპირ, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ კლდოვან მთაზე. მასთან მისვლა შესაძლებელია რამდენიმე გზით, ლიკანის პარკიდან მტკვარზე გადებული ხიდისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის გავლით, სოფ. ლიკანიდან რკინიგზის ხაზის სიახლოვეს წიწვოვანი ტყისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის საშუალებით. პეტრეს ციხის ადრინდელი სახელი უნდა იყოს ყვერბილის ციხე. ეკუთვნოდა ავალიშვილების ფეოდალურ საგვარეულოს. დარაჯობდა ლიკანიდან ისტორიულ სოფლების ფაფისა და ნუასაკენ (ახლანდელი ქ. ბორჯომის უბნები) მტკვარზე გადამავალ ხიდსა და გზას. XVI საუკუნეში ოსმალთა მიერ თორის დაპყრობის შემდეგ პეტრეს ციხე ოსმალური ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. ამავე ხანებში პეტრეს ციხის რაბათი დაიცალა მოსახლეობისაგან. ციხე შედგებოდა ციტადელისა და მასთან დაკავშირებული ქვედა ეზოსაგან. პეტრეს ციხის გალავანსა და შიდაციხეს შორის შემორჩენილია სხვადასხვა ნაგებობის ნაშთები, შიდაციხეში — საცხოვრებელი დარბაზების, ხაროების, ქვევრების ნანგრევებია. გალავანში დატანებულია სათოფურები და სალოდეები. ციხე მრავალჯერ შეუკეთებიათ; ზოგან გამოირჩევა ადრინდელი თარაზული წყობის კედლები. მათი თანადროულია (XI-XII საუკუნეები) ციხის ძირში ყვერბილის ნასოფლარი, ეკლესიითა და სასაფლაოთი. ციხემ ძლიერ დაზიანებული სახით მოაღწია. შემორჩა მისი ციტადელი ქონგურებით, დასრულებული მაღალი კედლები სხვადსახვა სიმაღლეზე განლაგებული სათოფურებითა და ნახევარწრიული გეგმის კოშკით, რომელიც მოთავსებულია ციხის სამხრეთ ნაწილში. ციხე ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვით და კირის ხსნარის დუღაბით. სამხრეთის ნახევარწრიული კოშკი შესაძლოა სამსართულიანი იყო. სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთში შესასვლელი კარი იქნებოდა დატანებული, რასაც გვაფიქრებინებს ამ ნაწილში ფოსოს არსებობა. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ორი დიდი ზომის აუზი (სავარაუდოდ წყლის რეზერვუარი და ხორბლის შესანახი). ციხე საკმაოდ დიდი ზომისაა, მდებარეობის გამო იგი აკონტროლებს გარემოს. მასიური მაღალი კედლები მონუმენტურობითა და შინაგანი სიძლიერით გამოირჩევა კედლის ტალღოვანი ფორმა და ქონგურები კი მას სიმსუბუქეს და დინამიკურობას ანიჭებს. მაკალათია ს., ბორჯომის ხეობა, თბ., 1957; ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 46.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11046
სტავროპოლის მხარე

სტავროპოლის მხარე (რუს. Ставропольский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის სამხრეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სტავროპოლი. დაარსდა 1924 წლის 13 თებერვალს სამხრეთ-აღმოსავლეთის ოლქის სახელწოდებით, ამავე წლის 16 ოქტომბერს მიიღო ჩრდილოეთ კავკასიის მხარის სახელწოდება. 1937 წლიდან ორჯონიკიძის მხარეა, ხოლო დღევანდელ სახელს ატარებს 1943 წლიდან. სტავროპოლის მხარე მდებარეობს სამხრეთ რუსეთში ჩრდილოეთ კავკასიის ცენტრალურ ნაწილში. მხარეს ესაზღვრება: კრასნოდარის მხარე და როსტოვის ოლქი, ყალმუხეთი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთი, დაღესტანი, ჩეჩნეთი და ყაბარდო-ბალყარეთი. 2008 წლის მონაცემების მიხედვით სტავროპოლის მხარის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: 2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: სტავროპოლი (363,7 ათ. კაცი), პიატიგორსკი (140,1 ათ. კაცი), კისლოვოდსკი (129,2 ათ. კაცი), ნევინომისკი (129,1 ათ. კაცი), ესენტუკი (81,7 ათ. კაცი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტავროპოლის მხარე Интернет-портал органов государственной власти Ставропольского края დაარქივებული 2009-05-29 საიტზე Wayback Machine. Сайт органов государственной власти Ставропольского края დაარქივებული 2015-11-29 საიტზე Wayback Machine. газета Ставропольская недвижимость დაარქივებული 2009-04-17 საიტზე Wayback Machine.
Dir

dir (ინგლისურად directory) — ბრძანებალ, აჩვენებს საქაღალდის მოცულობას. მაგალითი: bash-3.1# dir /var/ X11 adm db lib log man run spool tmp X11R6 cache empty lock mail named rwho state ls: აჩვენბს საქაღალდის მოცულობას GNU Core Utilities (ინგლისური) dir man page
NRK

NRK — ნორვეგიის სამაუწყებლო კორპორაცია. კორპორაციის სახელი - Norwegian Broadcasting Corporation (NRK) დაარსების წელი - 1924 ადგილმდებარეობა - ოსლო, ნორვეგია ვებ საიტი - www.nrk.no
ხაბაროვსკის მხარე

ხაბაროვსკის მხარე (რუს. Хабаровский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ხაბაროვსკი. დაარსდა 1938 წლის 20 ოქტომბერს შორეული აღმოსავლეთის მხარის ხაბაროვსკისა და პრიმორიეს მხარედ გაყოფის შედეგად. ხაბაროვსკის მხარეს ესაზღვრება ამურისა და მაგადანის ოლქები, სახას რესპუბლიკა, პრიმორიეს მხარე, ებრაელთა ავტონომიური ოლქი და ჩინეთი. ასევე ესაზღვრება ოხოტისა და იაპონიის ზღვები. მთათა ძირითადი სისტემაა სიხოტე-ალინი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით ხაბაროვსკის მხარეში ცხოვრობს: რუსები — 1 290 264 (89,82 %) უკრაინელები — 48 622 (3,38 %) ნანაელები — 10 993 (0,77 %) თათრები — 10 972 (0,76 %) კორეელები — 9519 (0,66 %) ბელარუსები — 8840 (0,62 %) ევენკები — 4533 (0,32 %) აზერბაიჯანელები — 4463 (0,31 %) ჩინელები — 3815 მორდველები — 3399 გერმანელები — 3166 სომხები — 2669 ებრაელები — 2370 ჩუვაშები — 2225 ბაშკირები — 1458 იაკუტები — 1454 მოლდოველები — 1360 ევენები — 1272 უზბეკები — 1257 2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: ხაბაროვსკი (577,3 ათ. კაცი), ამურის კომსომოლსკი (272,4 ათ. კაცი), ამურსკი (46,1 ათ. კაცი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხაბაროვსკის მხარე РИА «27 Регион» — Новости Хабаровска и Хабаровского края Сервер Правительства Хабаровского края დაარქივებული 2008-09-07 საიტზე Wayback Machine. Законодательство Хабаровского края Хабаровский край в справочнике-каталоге «Вся Россия» დაარქივებული 2009-06-08 საიტზე Wayback Machine. Сайт по Хабаровску и Хабаровскому краю Хабаровский край. Официальный информационный портал Хабаровск и Хабаровский край GlobalSib.com -Хабаровский край
პეტრის ბრძოლები

პეტრის ბრძოლები — ბრძოლები ქალაქ პეტრასთან ეგრისის დიდი ომის (542-562) დროს. ბრძოლა ბიზანტიისა და ირან-ეგრისის ჯარს შორის 542 წელს. ეგრისის მეფის გუბაზ II-ის მიწვევით ირანის ჯარი ეგრისში შევიდა. ირანისა და ეგრისის მხედრობა პეტრას მიადგა. ბიზანტიელთა სარდალმა იოანე ციბემ ხერხი იხმარა — პეტრის გარნიზონს უხმაუროდ ყოფნა უბრძანა. ირანის ჯარს, რომელსაც ანიაბედი სარდლობდა, ციხე მიტოვებული ეგონა და თამამად მიადგა ზღუდეს. ბიზანტიელები მოულოდნელად ეკვეთნენ მათ და დაამარცხეს. მარცხის შემდეგ ირანელებმა შაჰის სარდლობით ყოველი მხრიდან მიიტანეს იერიში ციხეზე. ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ, როდესაც სტრატეგოსი იოანე ციბე დაიღუპა, ხოლო ირანელებმა გვირაბი გაიყვანეს და ერთ-ერთი კოშკი ჩამოანგრიეს, ბიზანტიელთა გარნიზონი დანებდა. პეტრაში ირანელთა ჯარი ჩადგა. ბრძოლა ირანისა და ბიზანტია-ეგრისის ჯარს შორის 549 წელს. ირანელთა ბატონობა ბიზანტიელთა უღელზე მძიმე აღმოჩნდა. გუბაზ II-მ ახლა ბიზანტიის იმპერატორს სთხოვა დახმარება. იუსტინიანემ მის დასახმარებლად 8000 მეომარი გაგზავნა (აქედან 1000 ჭანი) დაგისთეს სარდლობით. გუბაზისა და დაგისთეს გაერთიანებულმა ლაშქარმა ალყა შემოარტყა პეტრას. ირანის გარნიზონს სურსათი და საომარი მოწყობილობა საკმაო ჰქონდა, თან დამხმარე ძალას ელოდა ირანიდან მერმეროეს სარდლობით. გუბაზმა ახალი გეგმა შეიმუშავა, გადაწყვიტა ალყა არ მოეხსნა, დაგისთეს ეგრისში შესასვლელი გზები დაეცვა, თვითონ კი ქართლიდან ეგრისში გადასასვლელები ჩაკეტა. დაგისთე პეტრას არ მოსცილდა, გზების დასაცავად კი მხოლოდ 100 კაცი გაგზავნა. მერმეროემ ადვილად გაფანტა მცირე რაზმი და პეტრისკენ დაიძრა. დაგისთემ ალყა მოხსნა და გაიქცა. მერმეროემ ციხე გაამაგრა და 3000 მეომარი ჩააყენა. ბრძოლა ბიზანტია-ეგრისისა და ირანის ჯარებს შორის 551 წელს. ბიზანტიის ჯარმა სარდალ ბესას მეთაურობით იერიში მიიტანა პეტრაზე. ქალაქს 2300 ირანელი იცავდა, ხოლო ბიზანტიელთა ჯარში 6000-მდე მეომარი იყო. გაიმართა სისხლისმღვრელი და ხანგრძლივი ბრძოლა. ბიზანტიელებმა უდიდესი მსხვერპლის ფასად შეძლეს ქალაქის აღება, მაგრამ ხუთასამდე ირანელი აკროპოლისში გამაგრდა და ბიზანტიელთა ტყვეობას ცეცხლში დაღუპვა ამჯობინა. ბიზანტიელებმა პეტრის ზღუდეები მიწასთან გაასწორეს, რათა მტერს ის მომავალში კვლავ არ დაეკავებინა. გუჩუა ვ., გადავხედოთ წარსულს, თბ., 1967; ლომოური ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 46-47.
ზეა (მდინარე)

ზეა (რუს. Зея) — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში, მდინარე ამურის მარცხენა შენაკადი, სათავეს იღებს სტანოვოის ქედზე, მიედინება ამურის ოლქის ტერიტორიაზე, ერთვის მდინარე ამურს ქალაქ ბლაგოვეშჩენსკთან. შენაკადები: ტოკი, ბრიანტა, სელემჯა. ქალაქები: ზეა, სვობოდნი, ბლაგოვეშჩენსკი. მდინარეზე მდებარეობს ზეას ჰესი, დაგეგმილია ქვემო ზეას ჰესის მშენებლობა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზეა“ ვიკისაწყობში. Зея (река в Амурской обл.) Зея в «Словаре современных географических названий»[მკვდარი ბმული]
სტანოვოი

სტანოვოი (რუს. Становой хребет) — ქედების სისტემა აღმოსავლეთ ციმბირში, მდინარე ოლიოკმის შუაწელიდან მდინარე უჩურის სათავეებამდე. სიგრძე დაახლოებით 700 კილომეტრი, სიგანე 100-180 კილომეტრი, სიმაღლე 1500-2000 მეტრი, მაქსიმალური — 2412 მ. წარმოადგენს ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანისა და წყნარი ოკეანის მდინარეთა აუზების წყალგამყოფს. აგებულია არქეული და პროტეროზოური კრისტალური ფიქლებითა და გნაისებით. აქვს ოქროს, იშვიათი ლითონებისა და რკინის საბადოები. დამახასიათებელია გუმბათისებრი და ბრტყელმწვერვალიანი ქედები, განიერი ხეობები. თხემურ ნაწილში გვხვდება მყინვარული ცირკები და ტროგები. ჰავა მკაცრია, კონტინენტური, იცის ცივი და ხანგრძლივი ზამთარი (ყინვები -30-40 °C). ზაფხულში ჰაერის საშუალო დღეღამური ტემპერატურა +10 °C-ის ზევით დაახლოებით 2 თვეა. ნალექები დაახლოებით 500 მმ წელიწადში. კალთები შემოსილია ტაიგით (ლარიქსი), გვხვდება აიანის ნაძვის ტყე, 1200 მეტრზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვი, თხემურ ნაწილში — მთის ტუნდრა, ხეობების ძირზე — მდელო და ტორფიანი ჭაობი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 549.
ბლაგოვეშჩენსკი

ბლაგოვეშჩენსკი (რუს. Благовещенск) — ქალაქი რუსეთში, ამურის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ამურის მარცხენა ნაპირზე, იქ სადაც მას შეერთვის მდინარე ზეა. მოსკოვიდან 7985 კილომეტრზე. ჩინეთის საზღვართან. მის პირდაპირ ამურის მეორე მხარეზე არის ჩინეთის ქალაქი ხეიხე. დაარსდა 1856 წელს, როგორც უსტ-ზეის სამხედრო პოსტი. 1858 წელს მიიღო დღევანდელი სახელწოდება და მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. 1920-1922 წწ. შედიოდა შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ქალაქის მოსახლეობა ასე იცვლებოდა წლების მიხედვით: ქალაქში ორი მართლმადიდებლური ეკლესია, თოჯინების თეატრი, დრამის თეატრი, ორი პარკი, ოთხი კინოთეატრი და მუზეუმია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბლაგოვეშჩენსკი Новости города Благовещенска и Амурской области Мой Благовещенск Благовещенская городская Дума Институт Конфуция на базе Благовещенского государственного педагогического университета დაარქივებული 2008-12-21 საიტზე Wayback Machine. Карта Благовещенска დაარქივებული 2009-03-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Official website of Blagoveshchensk. City Leaders დაარქივებული 2015-02-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ რუსეთის ფედერაციის სტატისტიკის სამსახური. Показатели, характеризующие состояние экономики и социальной сферы муниципального образования. Город Благовещенск დაარქივებული 2015-07-13 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ Оценка численности населения по городским округам, муниципальным районам, городским и сельским поселениям Амурской области на 1 января 2014 года დაარქივებული 2018-03-18 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links (რუსული) ↑ Города-побратимы: 28 сентября в истории Приамурья. www.amur.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-03. ციტირების თარიღი: 2017-05-29. ↑ Международная ассоциация «Породненные города». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-06-01. ციტირების თარიღი: 2017-08-02.
BIOS

შეტანა-გამოტანის საბაზისო სისტემა (ინგლ. Basic Input Output System — BIOS) — კომპიუტერული სისტემების დე ფაქტო მინიპროგრამა. BIOS-ის მთავარი ფუნქციაა უზრუნველყოს ოპერაციული სისტემის ჩატვირთვა. ამ პროგრამას დიდი დანიშნულება აქვს კომპიუტერის მუშაობაში. BIOS ინახება დედაპლატის ურყევ ჩიპზე. იგი ამა თუ იმ კომპიუტერისათვის ინდივიდუალურად იქმნება, გამომდინარე სისტემის ჩიპსეტიდან. BIOS-მა რომ იფუნქციონიროს, დედაპლატაზე დამაგრებულია სპეციალური ბატარეა რომელიც კვებავს BIOS-ის მიკროსქემას. BIOS-ის პარამეტრები განსაზღვრავენ კომპიუტერის მოწყობილობების მუშაობას, ამიტომაც ზოგიერთი განსაზღვრული პარამეტრის ცვლილებამ შეიძლება გამოიყვანოს კომპიუტერი მწყობრიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: BIOS BIOS - A-დან Z-მდე[მკვდარი ბმული] BIOS დამწყებთათვის[მკვდარი ბმული] ↑ The PC Guide - System BIOS