laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მარსელის ტარო

მარსელის ტარო (ფრანგ. Tarot de Marseille) — ტაროს კარტის განსაკუთრებული ისტორიული დიზაინის განზოგადოებული სახელწოდება. პირველად ეს სახელწოდება ბერჭდვით წყაროში პაპიუსმა მოიხსენია წიგნში „ბოშური ტარო“ (1889). თუმცა მას შემდეგ კიდევ დიდი დროის განმავლობაში ევროპელი ოკულტისტები ამ დიზაინს „იტალიურს“ უწოდებდნენ, ვინაიდან მასში იტალიური ნიშნები ფიგურირებს და, სავარაუდოდ, ის იტალიიდან არის წარმოშობით. საფრანგეთში ამ კარტებს ბეჭდავდნენ XVII საუკუნიდან არა მხოლოდ მარსელში, არამედ სხვა ქალაქებშიც. საბოლოოდ ეს ტერმინი „მარსელის ტარო“ პოლ მარტომ დაამკვიდრა. 1930 წელს მან გამოსცა დასტა „უძველესი მარსელის ტარო“, რომელიც ნიკოლა კონვერის ვარიანტს ეფუძნებოდა და ამჟამად ფართოდ არის ცნობილი მთელი მსოფლიოსთვის ფირმის გრიმო (Grimaud/France Cartes) რეპროდუქციებით. 1949 წელს მარტომ გამოაქვეყნა წიგნი „მარსელის ტარო“, რომელშიც დეტალურად აქვს აღწერილი ყველა 78 კარტის სიმბოლური მნიშვნელობა. მარსელის ტაროს ისტორია
ვლადიმერ ნიკოლაევი

ვლადიმირ ნიკოლოზის ძე ნიკოლაევი (რუს. Влади́мир Ви́кторович Никола́ев; დ. 10 ოქტომბერი, 1973, ვლადივოსტოკი) — რუსი პოლიტიკოსი, ქალაქ ვლადივოსტოკის მერი 2004-2008 წლებში. ვლადიმირ ნიკოლაევი რუსეთის ყოფილი პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინის მმართველი პარტიის „ერთიანი რუსეთი“ წევრი იყო და თევზისა და ხორცის რეწვის, ასევე ხის გადამმამუშავებელ საწარმოებს ფლობს. ნიკოლაევი ვლადივოსტოკის მერი გახდა მას შემდეგ, რაც მისი ოპონენტი ამ უკანასკნელის ოფისის შესასვლელთან დადებულმა ნაღმმა იმსხვერპლა. ქალაქ ვლადივოსტოკის სასამართლობა ნიკოლაევი მერის პოსტიდან გადააყენა 2008 წელს. ამ გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ნიკოლაევმა პრეს-კონფერენცია გამართა, სადაც ამ ბრალდებას ვიღაცის შეკვეთით მის წინააღმდეგ გამართული ბინძური კამპანია და სრული ფალსიფიკაცია უწოდა. თავდაპირველად პრიმორსკის მხარემ მასზე კრიმინალური გამოძიება სახელმწიფო ხაზინის განიავების ბრალდებით დაიწყო, რის გამოც ქალაქის სასამართლოს გადაეცა მოთხოვნა მისთვის მერის უფლებამოსილების ჩამორთმევაზე. ვლადიმერ ნიკოლაევი ერთი მერის ისტორია
ალის დედაღვთისა

ალის დედაღვთისა — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ჩრდილოეთით 800 მეტრზე, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (9X6,2 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ერთი სარკმელი საკურთხეველშია, მეორე - ჩრდილოეთ კედელში. ნახევარწრიული აფსიდი დარბაზის სიგანისაა და მისგან გამოყოფილია პილასტრებზე დაყრდნობილი თაღით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 422.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17722
ალის კვირაცხოვლის ეკლესია

ალის კვირაცხოვლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ცენტრში. აგებულია 1810-1820 წლებში. 1977 წელს მოსახლეობას შეუკეთებია. ეკლესია გუმბათოვანია (14,35X10,62 მეტრი), ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. სამხრეთ-დასავლეთით მიშენებული აქვს ეგვტერი და სამრეკლო. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთით, კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის შიდა სივრცეს ჯვრის ოთხი მკლავი და მათ გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათი ქმნის. ჯვრის მკლავები სხვადასხვა სიღრმისაა: სამხრეთი და ჩრდილოეთი მკლავები მოკლეა, დასავლეთისა შედარებით ღრმაა, აღმოსავლეთისა კი აფსიდითა და ბემით მთავრდება. გუმბათქვეშა კვადრატი საკურთხევლის შვერილებსა და დასავლეთის ორ ბოძს ეყრდნობა. გრძივი კედლების ნახევარწრიული თაღები პილასტრების იმპოსტებსა და გუმბათქვეშა ბურჯებზე გადადის. აფსიდში და სამივე მკლავში თითო სარკმელია, გუმბათის ყელში - 12. აფსიდში სარკმლის ორივე მხარეს ღრმა თაღოვანი ნიშებია. საკურთხევლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით პატარა სწორკუთხა სათავსებია - სადიაკვნე და სამკვეთლო. სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთისაში - მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. სადიაკვნის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთისაში პატარა ნახევარწრიული ნიშია. ამ სათავსში აღმოსავლეთით ერთი თაღოვანი სარკმელია. ორივე სათავსი დასავლეთის კედელში გაჭრილი სწორკუთხა კარით ეკლესიის დარბაზს უკავშირდება. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე დიდი რელიეფური ჯვარია გამოსახული, დასავლეთ ფასადზე, კედელში დატანებული ქვიშაქვის კვადრებზე - რელიეფური ხელი. აქვეა მხედრული სამშენებლო წარწერაც „წელსა ჩყი/1810/ ეკლესია აშენებულია და უწოდებიათ კვირაცხოველი“. ცილინდრული გუმბათის ყელი თორმეტწახნაგაა. წახნაგებს შორის თაღოვან შეღრმავებებში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმლები. წახნაგების წიბოებს ერთმანეთთან თაღებით დაკავშირებული მსხვილი ლილვები დაუყვება. თაღებს ზემოთ შემორჩენილია ორი რელიეფური ჯვარი. ეგვტერის (6,7X3,88 მეტრი) აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი შესასვლელი უსწორო თაღით არის გადახურული. შიგნით ეკვტერი შელესილი და შეთეთრებულია. დასავლეთის კედელში განიერი სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთის კედელში - ვიწრო თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთ კედელს მთელ სიგრძეზე საფეხური (სიმაღლე 0,4 მეტრი) გასდევს. სამრეკლო (3,45X2,33 მეტრი) ორსართულიანია, ნაგებია აგურით. იგი ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეზეა მიდგმული. I სართული სამ მხარეს გახსნილია თაღოვანი მალებით. თაღები ეგვტერის დასავლეთ კედელსა და ორ თავისუფლად მდგომ სვეტს ეყრდნობა. II სართული ოთხივე მხარეს გახსნილია თაღებით და გადახურულია პირამიდული სახურავით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 422-423.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17719
რბონის წმინდა გიორგის ეკლესია

რბონის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ რბონაში. დგას სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 300-400 მეტრზე. აგებულია 1893 წელს ალექსანდრე გვარამაძის მიერ. აღმოსავლეთის კედელი და გრძივი ფასადები მიწაყრილითაა დაფარული. ეკლესია დარბაზულია (6,35X4,56 მეტრი) ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. მისი აღმოსავლეთი ნაწილი მთის ფერდობშია შეჭრილი. დასავლეთით სწორკუთხა შესასვლელი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის კედლები უშუალოდ ერწყმის გრძივ კედლებს. საკურთხეველში სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში, აფსიდთან ახლოს თაღოვანი ნიშია. ერთადერთი სარკმელი დასავლეთითაა. დარბაზი ხის კამარითაა გადახურული, საკურთხეველი - ხის კონქით. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელის არქიტრავზე გამოსახულია შეღრმავებული ჯვარი. არქიტრავის მარჯვნივ სამსტრიქონიანი სამშენებლო წარწერაა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17637
მესხეთი ახალციხე (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი მესხეთი — ქალაქ ახალციხის საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 2005 წელს. ამავე წლიდან თამაშობდა საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის პირველ ლიგაში. 2007 წელს გადავიდა უმაღლეს ლიგაში. 2009 წლის 22 მარტისათვის. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ.
მზიური (პარკი)

მზიური — ბავშვთა ქალაქი, დასვენებისა და კულტურის პარკი ქალაქ თბილისში, მდინარე ვერეს ხეობაში. გასული საუკუნის 1970-იანი წლების მიწურულს პრესაში გამოქვეყნდა ქართველი მწერლის ნოდარ დუმბაძის სტატია „ოცნებას კაცი არ მოუკლავს“. სტატიაში მწერალი მდინარე ვერეს ხეობაში ბავშვთა ქალაქის მშენებლობაზე ოცნებობდა. პარკის პროექტზე არქიტექტორთა მთელი ჯგუფი მუშაობდა. გაიხსნა 1982 წელს. პარკი მოწყობილია ნოდარ დუმბაძის ნაწარმოებთა სიუჟეტის მიხედვით. 2015 წლის 13 ივნისის მდინარე ვერეს ხეობაში მომხდარი წყალდიდობის შედეგად, დაზიანდა პარკის ქვედა ნაწილი, რომელიც უშუალოდ მდინარის ნაპირზე იყო გაშენებული. 2019–2020 წლებში პარკს ჩაუტარდა რეაბილიტაცია, რის დროსაც აღადგინეს 2015 წელს განადგურებული პარკის ქვედა ნაწილი. თბილისის პარკები და ბაღები. სპორტი, პარკები და კურორტები. თბილისის მერია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-25. ციტირების თარიღი: 2017. Mziuri (Park). სატელიტური ორთოფოტო. Wikimapia. ↑ მზიურის პარკის რეაბილიტაცია სრულდება. imedinews.ge (18 მაისი, 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-18. ციტირების თარიღი: 15 ივლისი, 2020.
ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის

ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის 1991 წელს ევროპის საჭადრაკო კავშირმა გადაწყვიტა ჩაეტარებინა ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის. ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1957 წლიდან ტარდებოდა და ევროპულმა კავშირმა გადაწტყვიტა ქალთა გუნდებსაც მისცემოდათ საშუალება გამოევლინათ კონტინენტის უძლიერესი გუნდი. ფიდე ამ წინადადებას დაეთანხმა და გადაწყდა პირველი ასეთი ტურნირი ჩაეტარებინათ უნგრეთის ქალაქ დებრეცენში. მეორე ჩემპიონატის შემდეგ ტურნირი ტრადიციული გახდა და ყოველ ორ წელიწადში (არა ოლიმპიურ წლებში) ერთხელ იმართება. ტურნირის ჩატარების სისტემა უცვლელია: შვეიცარიული სისტემა 9 ტურად. პირველ 5 ჩემპიონატში დაფების რაოდენობა ორით განისაზღვრებოდა, ხოლო 2005წლიდან გუნდები უკვე ოთხ დაფაზე ხვდებიან ერთმანეთს.  საქართველოს ნაკრებმა ევროპის ცხრა ჩემპიონატის განმავლობაში 26 ქვეყნის 28 ნაკრებთნ (თითოჯერ შეხვდნენ საბერძნეთის მეორე და საქართველოს მესამე გუნდებს) ჩაატარა 81 მატჩი, საიდანაც მოიგო 49, ფრედ დაამთავრა 17 და წააგო 15 შეხვედრა. ამ 81 მატჩის ფარგლებში ქართველმა მოჭადრაკეებმა ითმაშეს 234 პარტია, საიდანაც მოიგეს 98, ყაიმით დაამთავრეს 96 და წააგეს 40 პარტია. ქართველებმა 1 მატჩი მოიგეს ანგარიშით 4-0, ოთხი - 3,5-0,5, 17 მატჩი - ორ ქულიანი (2-0, 3-1), ხოლო 27 - ერთქულიანი (2,5-1,5 და 1,5-0,5) სხვაობით. 17 მატჩი დაამთავრეს ფრედ (1-1 და 2-2). ერთქულიანი სხვაობით წააგეს 11, ხოლო ორქულიანი სხვაობით - 4 მატჩი.  საქართველოს ნაკრებს დადებითი ბალანსი აქვს 24 ნაკრებთან, ერთ ნაკრებთან (აზერბაიჯანი) თანაბარი ბალანსი და აგებს სამ (ლიტვა +0=1-1, ნიდერლანდები +0=0-1 და პოლონეთი +2=3-3) მეტოქესთან. შენიშვნა: *- ით აღნიშნულია მოჭადრაკეები, რომლებმაც ერთი ჩემპიონატი ითმაშეს საქართველოს მეორე ნაკრებში. ამ მოჭადრაკეების გარდა საქართველოს მეორე და მესამე ნაკრებებში ითამაშა კიდევ სამმა მოჭადრაკემ. მათი შედეგები ასეთია:
ავიამოდელიზმი

ავიამოდელიზმი, ავიამოდელირება - სამოდელო სპორტის სახეობა, რომელიც მოიცავს საფრენ აპარატთა კონსტრუირებასა და აგებას, როგორც სპორტული, ისე ტექნიკური მიზნით. ტექნიკური ავიამოდელიზმის მიზანია საფრენი აპარატების შესაქმნელად საჭირო სამენიერო-ტექნიკური ცდას უმნიშვნელოვანეს ამოცანათა გადაწყვეტა. თანამედროვე აპარატების აგება შეუძლებელია მათი მოდელების აეროდინამიკურ მილში გამოუცდელად. სამოდელო სპორტი ავიაცია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ავიამოდელიზმი ავიამოდელიზმი. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი. სპებ. ავიამოდელიზმი. გალერეა. ავიაციის ეროვნული ფედერაცია.[მკვდარი ბმული]
მზიური (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მზიური შეიძლება აღნიშნავდეს: მზიური — ბავშვთა ქალაქი თბილისში; მზიური — საბავშვო მუსიკალური ანსამბლი. მზიური — 1973 წლის მხატვრული ფილმი
ხარის თვალი (საფოსტო მარკა)

ხარის თვალი (პორტ. Olho-de-boi) — პირველი ბრაზილიური მარკა, რომელიც გამოიცა 1843 წლის 1 აგვისტოს ბრაზილიაში. მარკა გამოვიდა სამი ნომინალის სახით: 30, 60 და 90 რეის ღირებულების. ბრაზილია იყო მეორე ქვეყანა მსოფლიოში ბრიტანეთის შემდეგ და პირველი ამერიკის კონტინენტზე, რომელმაც გამოუშვა საფოსტო მარკა ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე გამოყენებისათვის (სხვა ქვეყნებში გამოცემული პირველი მარკები ლოკალური გამოყენებისა იყო.) პირველი დიდი ბრიტანული მარკის მსგავსად, ხარის თვალზე არ ყოფილა წარწერილი ქვეყნის სახელი. პირველი ბრაზილიური მარკის ასეთი უჩვეულო სახელი დაკავშირებულია თავად მარკის დიზაინთან: ფურცელზე წყვილად განლაგებული მარკები და ნათელ ფონზე მუქი ფერის ოვალში ორნამენტული ციფრებით გამოსახული ნომინალი ძალიან ჰგავდა ხარის თვალებს. ბრაზილიური მარკების ასეთი დასახელება შენარჩუნდა შემდგომშიც, როდესაც მოგვიანებით გამოიცა მსგავსი დიზაინის მაგრამ უფრო მცირე ზომის, მართკუთხა ფორმის ახალი მარკები სახელწოდებით «გველის თვალები», «თხის თვალები» (ლურჯი) და «კატის თვალები» (შავი). საქართველოს საფოსტო მარკების კატალოგი
ალბერტო ფუხიმორი

ალბერტო კენია ფუხიმორი (ესპ. Alberto Ken'ya Fujimori, იაპონ. 藤森 謙也, Fujimori Ken'ya, ან アルベルト・ケンヤ・フジモリ: [aɾɯbeɾɯto keɴ̩ja ɸɯʥimoɾi]; დ. 28 ივნისი 1938, ლიმა, პერუ — გ. 11 სექტემბერი, 2024) – პერუს პრეზიდენტი და დიქტატორი 1990–2000 წლებში. ალბერტო ფუხიმორი დაიბადა 1938 წელს ლიმაში, იაპონელი ემიგრანტების ოჯახში, პროფესიით აგრონომია, 1960 წელს დაამთავრა პერუს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტი, 1984 წელს კი მისი რექტორი გახდა. იგი სწავლობდა ასევე აშშ–სა და საფრანგეთის უნივერსიტეტებში. 1988 წლიდან მიჰყავდა სატელევიზიო შოუ პერუს სახელმწიფო არხზე. 1990 წელს საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში დაამარცხა ცნობილი მწერალი მარიო ვარგას ლიოსა და საკუთარ დაბადების დღეზე დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 1995 წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ამ არჩევნებში დაამარცხა გაეროს ყოფილი გენერალური მდივანი ხავიერ პერეს დე კუელიარი. 2000 წლის გაყალბებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს მოჰყვა საპროტესტო აქციები, 13 ნოემბერს ფუხიმორი გაემგზავრა ბრუნეიში ასეანის ყრილობაზე და ქვეყანაში აღარ დაბრუნებულა. სულ მალე ჩავიდა იაპონიაში, სადაც გადადგომის შესახებ განაცხადა. 2005 წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2005 წლის 7 ნოემბერს გაემგზავრა ჩილეში, სადაც დააპატიმრეს და 2007 წლის 23 სექტემბერს მოახდინეს მისი ექსტრადირება პერუში. 2007 წლის 11 დეკემბერს პერუს სასამართლომ გამოუტანა განაჩენი 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა და 92 ათასი დოლარის ჯარიმა. მისმა ქალიშვილმა კეიკო ფუხიმორიმ, პერუს პარლამენტის ყოფილმა წევრმა მკაცრად გააკრიტიკა აღნიშნული გადაწყვეტილება. 2009 წლის აპრილში კი ალბერტო ფუხიმორის ადამიანის უფლებების დარღვევებისთვის 25-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. იაპონურის გარდა ლაპარაკობს ესპანურად, ინგლისურად, ფრანგულად და გერმანულად. გარდაიცვალა 2024 წლის 11 სექტემბერს 86 წლის ასაკში. Biography and tenure by CIDOB Foundation დაარქივებული 2010-07-11 საიტზე Wayback Machine. The Fall of Fujimori on POV at PBS, 2006 State of Fear დაარქივებული 2008-06-07 საიტზე Wayback Machine. a documentary of Peru's war on terror based on the findings of the Peruvian Truth and Reconciliation Commission ↑ „Expresidente Alberto Fujimori murió a los 86 años“. El Comercio. 11 September 2024. ციტირების თარიღი: 11 September 2024.
აბულფაზ ელჩიბეი

აბულფაზ ელჩიბეი (აზერ. Əbülfəz Elçibəy; დ. 24 ივნისი, 1938, ნახჭევანი, აზერბაიჯანი — გ. 22 აგვისტო, 2000, ანკარა, თურქეთი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე და ყოფილი საბჭოთა დისიდენტი. აზერბაიჯანის პირველი არჩეული, არა-კომუნისტი პრეზიდენტი. 1989 წლიდან აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის თავმჯდომარე. აბულფაზ ელჩიბეი ალიევი დაიბადა 1938 წელს, ნახჭევანში, ორდუბადის რაიონის სოფელ კელეკში. 1957 წელს შევიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე არაბული ფილოლოგიის სპეციალობით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ 1963–1964 წლებში თარჯიმნად მუშაობდა ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკაში. 1965–1968 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ისტორიის სპეციალობით, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, რის შემდეგაც 1969–1974 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას უნივერსიტეტში. 1975 წელს დააპატიმრეს ანტისაბჭოთა მოღვაწეობისათვის საბჭოთა წყობილებაზე ცილისწამების ბრალდებით. საპატიმროში დაჰყო 2 წელი, გათავისუფლების შემდეგ კი მუშაობა დაიწყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტში სადაც მუშაობდა წამყვან მეცნიერ–თანამშრომლად მანამ, ვიდრე 1992 წელს არ აირჩიეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტად. 1993 წლის 1 სექტემბერს სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დატოვა თანამდებობა და წავიდა ემიგრაციაში. გარდაიცვალა თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში 2000 წლის 22 აგვისტოს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. აბულფაზ ელჩიბეის ბიოგრაფია
ორწვერი (მთა)

ორწვერი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივის სამხრეთ ნაწილში, მყინვარ გერგეთისა და მდინარე ქესიის სათავეების მყინვართა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4222 მ. ახასიათებს კლდოვანი „გუშაგები“. აგებულია ზედაპლიოცენური ლავებით, რომლებიც ქმნიდა მყინვარწვერის ძველი, ამჟამად დანგრეული კალდერის სამხრეთ კიდეს. ორწვერზე პირველად ავიდნენ 1913 წელს (მ. გალკინი და კ. ფიცხელაური). პირველი საბჭოთა ასვლა მოეწყო 1930 წელს (დ. მიქელაძე ჯგუფით). მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 588.
იონ ილიესკუ

იონ ილიესკუ (რუმ. Ion Iliescu, 3 მარტი, 1930, ოლტენიცა, რუმინეთი) — რუმინელი პოლიტიკოსი, სენატორი სოციალ–დემოკრატიული პარტიიდან და ქვეყნის პრეზიდენტი 1990–1996 და 2000–2004 წლებში. დაიბადა 1930 წლის 3 მარტს. 1954 წელი – დაამთავრა მოსკოვის ენერგეტიკული ინსტიტუტი 1956–1960 წლები – რუმინეთის სტუდენტური ასოციაციების კავშირის თავმჯდომარე. 1960–1965 წლები – რუმინეთის კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის განათლებისა და ჯანდაცვის განყოფილების გამგის მოადგილე. 1965–1967 წლები – აგიტაციისა და პროპაგანდის განყოფილების გამგე. 1967–1971 წლები – ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი. 1971 წელი – რუმინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი იდეოლოგიის დარგში. 1971–1974 წლები – პარტიის ტიმიშოარას სამაზრო კომიტეტის მდივანი. 1974–1979 წლები – იასის სამაზრო კომიტეტის I მდივანი. 1979–1984 წლები – რუმინეთის წყალთა მეურნეობის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარე. 1984–1989 წლები – ტექნიკური გამომცემლობის დირექტორი. 1989–1990 წლები – ნიკოლაე ჩაუშესკუს წინააღმდეგ შექმნილი რუმინეთის ეროვნული ხსნის ფრონტის თავმჯდომარე. 1990–1996 წლები – რუმინეთის პრეზიდენტი. 1992 წელს მან მეორედ კენჭი იყარა პრეზიდენტის პოსტზე. ეს იყო პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები, რომლებიც ჩატარდა ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე. იგი თავის ხალხს დაპირდა: „მე ვიქნები პრეზიდენტი რუმინეთის ყველა მოქალაქისათვის, ვარწმუნებ ყველას, რომ ქვეყნის ინტერესები იქნება ერთადერთი და უცვლელი პრინციპი ჩემი პრეზიდენტობის პერიოდში. ამ მაღალი მისიით უდიდესი პასუხისმგებლობა მეკისრება. ჩემი დაუღლავი შრომით ვეცდები, რომ ქვეყანამ დაძლიოს არსებული კრიზისი და მიაღწიოს ნორმალურ მდგომარეობას.“ 2000–2004 კვლავ რუმინეთის პრეზიდენტი. იონ ილიესკუ ქორწინებაშია 1951 წლიდან. მისი მეუღლე ელენა შერბანესკუ არის ინჟინერი, მეცნიერი მეტალების კოროზიის (დაჟანგვის) სფეროში. ოფიციალური ბიოგრაფია
ორწვერი (ახმეტის მუნიციპალიტეტი)

ორწვერი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, თელავის მუნიციპალიტეტისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების სტორისა და ალაზნის (ზემო დინების) წყალგამყოფ დიდგვერდი-ნაქერალის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2988 მ. აგებულია ლიასური ასპიდური ფიქლებით და თიხაფიქლებით, აგრეთვე ქვიშაქვებით. კალთები დამრეცია, შემოსილია ალპური მდელოებით. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 588.
ორწყვილფეხიანები

ორწყვილფეხიანები (Diplopoda) — ტრაქეებიან ფეხსახსრიანთა კლასი. სეგმენტირებული აქვთ სხეული. სეგმენტების უმრავლესობაზე 2-2 წყვილი ფეხია. თავზე აქვთ 1 წყვილი დაუტოტავი მოკლე ანტენა და 2 წყვილი სუსტი ყბა; თავის გვერდებზე მარტივი თვალები ან მათი ჯგუფებია განლაგებული. კლასში 750-მდე სახეობაა, რომელთაგან ყოფილ სსრკ-ში 200-მდე გვხვდება. ხმელეთის ცხოველებია, ბინადრობენ ტენიან ადგილებში. სუნთქავენ ტრაქეებით, გამომყოფი ორგანოა წყვილი მალპიგის მილი. იკვებებიან წვნიანი მცენარეული ნარჩენებით, იშვიათად ცოცხალი მცენარეული ქსოვილებით. სასარგებლო ცხოველებია, ხელს უწყობენ მკვდარი ნარჩენების მინერალიზაციას, გუმიფიკაციას და ნიადაგ-წარმოქმნას. ზოგი აზიანებს ბოსტნეულს, კენკროვან მცენარეებს. ქსე, ტ. 7, გვ. 588, თბ., 1984
ორხელა

ორხელა, ოქოქა, აჩაჩა, საქართველოში გავრცელებული, ორსახელურიანი, მოკლემხრიანი სახვნელის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც საქართველოს ცალკეულ კუთხეში თავისებურად იყო აგებული. შედგებოდა მხარის, ქუსლის, ორხელის (ერქვანის), კოკოშის, სახნისა და საკვეთლისაგან. ორხელაში 2-იდან 5 უღლამდე ხარსა და კამეჩს აბამდნენ. უღელზე ამაგრებდნენ ხის კვანტებით ან ტყავის ღვედით. აჭრილი ბელტის უკეთ დაფშვნა-დანაწევრებისათვის უკეთებდნენ მოკლე ფრთას (ქართლი) ან ყურებიან ქუსლს, რომელსაც იყენებდნენ როგორც ბარში, ისე მთის ზოლში (მთიულეთ-გუდამაყარი, ქსნის ხეობა, კახეთი, ქართლი, რაჭა, ზემო იმერეთი). ორხელას მოდგამში ალოები ნაწილდებოდა გამწევ ძალასა და მოდგამის წევრებზე. ინვენტარს ალო არ ეძლეოდა. ბრეგვაძე ნ., მთის მიწათმოქმედება დასავლეთ საქართველოში, თბ., 1969; ჩიტაია გ., ქსნური მთის გუთანი, «ენიმკის მოამბე», 1940, ტ. 5-6; ჯავახიშვილი ივ., საქართველოს ეკონომიური ისტორია, წგნ. 1, ტფ., 1930; ჯალაბაძე გ., აღმოსავლეთ საქართველოს სამიწათმოქმედო იარაღების ისტორიიდან, თბ., 1960; ჯალაბაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 588, თბ., 1984
ოსმან I

ოსმან I ღაზი (თურქ. Osman I Gazi, ოსმალ.: عثمان بن أرطغل; ქართ. დამპყრობელი; დ. დაახლ. 1258, შუქუთი, თურქეთი — გ. 1326, ბურსა) — ოსმანთა სახელმწიფოს დამაარსებელი, ბეგი, რომელსაც სულთნადაც მოიხსენიებენ. ოსმანი იყო თურქთა ურდოების ბეგის ერთუღრულისა და ჰალიმე ხათუნის შვილი და პირველი ბეგის სულეიმანის შვილიშვილი. იგი თავდაპირველად თურქ-სელჩუკთა ვასალი იყო და მათ სამეფოს იცავდა ბიზანტიელებისაგან. 1288 წელს მამის სიკვდილის შემდგომ იგი მცირე აზიაში მოსახლე თურქთა ურდოების ბეგი გახდა, რომლებმაც შემდგომში მისი სახელი მიიღეს და იწოდებოდნენ „ოსმანებად“. 1299 წელს ოსმანი დამოუკიდებელი მმართველი გახდა და თითქმის მთელი მცირე აზია დაიპყრო. აქედან გამომდინარე იგი ითვლება „ოსმალეთის იმპერიის“ დამაარსებლად და მის პირველ სულთნად. 1326 წელს მან აიღო ქალაქები ბურსა და ნიკეა (დღევანდელი იზნიქი). იგი იმავე წელს გარდაიცვალა და ოსმალეთის სულთანი გახდა მისი ვაჟი — ორჰან I. ოსმალეთის სულთნების სია ოსმან ღაზი
სკანია

სკანია (სკონელანდი; შვედ Skåneland, Skånelandskapen; ლათ Terra Scania ან Terra Scaniae; ინგ Scanian Provinces; დან Skånelandene) — ისტორიული რეგიონი შვედეთის სამხრეთით, შედგებოდა დანიის ძველი სამი პროვინციისგან: სკონე, ჰალანდი და ბლეკინგე. 1658 წლამდე დანიის შემადგენლობაში შედიოდა აღმოსავლეთის პროვინციების სახელწოდებით. კუნძული ბორნჰოლმი, იმხანად შვედეთის შემადგენლობაში გადასული, მერე კი ისევ დანიისთვის დაბრუნებული, პერიოდულად სკანიის რეგიონში შედიოდა ხოლმე. ენობრივი თვალსაზრისით, სკანია დანარჩენი შვედეთისგან საგრძნობლად განსხვავდება, რადგან, ადგილობრივი მოსახლეობა უფრო მეტად დანიური ენაკავით საუბრობს, ვიდრე შვედურად.
გალიცია

გალიცია, გალიჩინა (უკრ. Галичина, პოლ. Galicja, გერმ. Galizien, ლათ. Galicija) — ისტორიული მხარე ცენტრალურ ევროპაში; სხვადასხვა დროს შედიოდა (სრულად ან ნაწილობრივ) კიევის რუსეთის, ლიტვის დიდი სამთავროს, რეჩ პოსპოლიტასა, ავსტრო-უნგრეთისა და უკრაინის სსრ-ის შემადგენლობაში. დღესდღეობით გაყოფილია პოლონეთსა და უკრაინას შორის. უმსხვილესი ქალაქებია — ლვოვი, კრაკოვი, ტერნოპოლი. http://www.jewishgalicia.net დაარქივებული 2010-03-02 საიტზე Wayback Machine.
ორჯონიკიძის პიკი

ორჯონიკიძის პიკი — მწვერვალი პამირში, ტაჯიკეთში. მისი სიმაღლეა 6346 მეტრი. მდებარეობს ისმაილ სამანის პიკის აღმოსავლეთით, მეცნიერებათა აკადემიის ქედის აღმოსავლეთ შტოქედზე. კალთებზე თოვლისა და ფირნის ველებია. სახელი ეწოდა სერგო ორჯონიკიძის პატივსაცემად. პირველად ავიდა საბჭოთა ალპინისტების ჯგუფი 1937 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 591.
ოსაკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოსაკა შეიძლება აღნიშნავდეს: ოსაკა — ქალაქი იაპონიაში ოსაკა — პრეფექტურა იაპონიაში
რუმინეთის პრეზიდენტი

რუმინეთის პრეზიდენტი - რუმინეთის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. რუმინეთის პრეზიდენტების სია
ახალი გალერეა (ნიუ-იორკი)

ახალი გალერეა (გერმ. Die Neue Galerie) — XX საუკუნის გერმანული და ავსტრიული ხელოვნების მუზეუმი მანჰეტენის ე.წ. "მუზეუმების მილზე", ნიუ-იორკი, 86-ე ქუჩისა და მეხუთე ავენიუს კუთხეში. მუზეუმი 1968 წელს დააარსა ხელოვნების ნიმუშებით მოვაჭრე სერჟ საბარსკიმ და მისმა ახლო მეგობარმა საქმოსანმა და ფილანტროპმა რონალდ ლაუდერმა. მუზეუმს "სერჟ საბარსკის გალერეა" დაარქვეს და თავდაპირველად ის #987 მედისონ ავენიუზე მდებარეობდა. 1994 წელს მათ შეისყიდეს შენობა, სადაც მუზეუმი ამჟამად მდებარეობს. ახალი გალერეის კოლექცია ორ ნაწილად არის გაყოფილი. შენობის პირველი სართული ეთმობა XX საუკუნის დასაწყისის ავსტრიულ ხელოვნებას და მოიცავს გუსტავ კლიმტის, ეგონ შილეს, ოსკარ კოკოშკის ნამუშევრებს. მეორე სართულზე გერმანული ექსპრესიონიზმის ნიმუშებია: პაულ კლეეს, ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის, ოტო დიკსის, ჟორჟ გროსის, ლიონელ ფეინინგერის, ვასილი კანდინსკის ნამუშევრები. 2006 წელს ბ-ნა ლაუდერმა ახალი გალერეისთვის $135 მილიონად შეიძინა გუსტავ კლიმტის ტილო "ადელ ბლოხ ბაუერის პორტრეტი I". იმავე წლის ნოემბერში მან $38,1 მილიონად ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის "ბერლინის ქუჩის სცენა" შეიძინა.
სავანა

სავანა (ესპ. sabana, ნასესხებია კარიბის ინდიელთა ენიდან) — ტროპიკული და სუბტროპიკული მცენარეულობის ტიპი. შექმნილია ქსეროფილური ბალახნარით (ბალახოვანი სავანა), რომლის ფონზე ეულად ან ჯგუფურად გაფანტულია უპირატესად ფოთოლმცვივანი მერქნიანი მცენარეები — ხეები (ხეებიანი სავანა) და ბუჩქები (ბუჩქებიანი სავანა). სავანის მცენარეები შეგუებულია ხანგრძლივ გვალვას – ფოთლები უხეშია, შებუსული, ხშირად რედუცურებული, ხეების ქერქი სქელია და სხვა. ბალახებს შორის ჭარბობს მარცვლოვანები, რომელთა სიმაღლე ზოგჯერ 3-5 მ აღწევს. ხეები სავანაში მეტწილად ტანდაბალია, ქოლგისებური ვარჯი აქვთ. ზოგიერთი მათგანი (ბაობაბი, ბოთლის ხე და სხვა) წყალს ღეროში იმარაგებს. სამხრეთ ამერიკაში სავანას კამპოსს (ბრაზილია, არგენტინა, პარაგვაი, ურუგვაი) და ლიანოსს (უმთავრესად ორინოკოს აუზი) უწოდებენ. ტროპიკული სავანა ავსტრალიაში სავანა ვენესუელაში სავანა ბრაზილიაში სავანა ტანზანიაში სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 637.