laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მარია ავსტრიელი (1531-1581)

მარია ავსტრიელი (გერმ. Maria von Österreich; დ. 15 მაისი, 1531 — გ. 11 დეკემბერი, 1581) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ ანა უნგრელის ასული. იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგინია როგორც ვილჰელმ კლეველის მეუღლე და მისი შვიდი შვილის დედა. მარია დაიბადა 1531 წლის 15 მაისს პრაღაში, ბოჰემიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, უნგრეთის მეფე ვლადისლავ II-ის ასულ ანა იაგელონის შუათანა ქალიშვილი. 1546 წლის 18 ივლისს მარია დაქორწინდა იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგ ვილჰელმ ლა მარკზე. ეს იყო წმინდა წყლის პოლიტიკური ქორწინება, რომელიც მარიას ბიძის, იმპერატორ კარლ V-ის სურვილით შედგა. ამ ქორწინების შემდეგ იულიხ-კლევ-ბერგი იტალიურ ომებში ავსტრიის მხარეს დაიჭერდა და კვლავ კათოლიკურ რელიგიაზე დარჩებოდა, ამის სანაცვლოდ კი ავსტრიელები ამ პატარა საჰერცოგოს ვალებიდან და კრიზისიდან ამოათრევდნენ. მეტიც, კარლ V-მ ვილჰელმს ნება დართო, რომ თუ მასსა და მარიას ვაჟი ეყოლებოდათ, მას შეეძლო პრეტენზია გამოეთქვა ავსტრიის ტახტზე. მიუხედავად ყველაფრისა, მარიასა და ვილჰელმს მეტად ბედნიერი და კომფორტული ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც მათ შვიდი შვილი შეეძინათ. როგორც აღმოჩნდა მარიას ბებიამისის, კასტილიის დედოფალ ხუანა შეშლილის გენები ჰქონდა მემკვიდრეობით გადმოცემული და სიცოცხლის ბოლო წლებში ისიც ჭკუიდან შეირყა. ყოველივე ამის გამო იგი ციხესიმაგრეში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა 1581 წლის 11 დეკემბერს, სრულიად მარტო, 50 წლის ასაკში. მარია ელეონორა (1550-1608), ცოლად გაჰყვა პრუსიის ჰერცოგ ალბერტ ფრიდრიხს; ანა (1552-1632), ცოლად გაჰყვა ნოიბურგის პფალცგრაფ ფილიპ ლუდვიგს; მაგდალენა (1553-1633), ცოლად გაჰყვა ცვაიბრიუხენის პფალცგრაფ იოჰან I-ს; კარლ ფრიდრიხი (1555-1575), გარდაიცვალა ახალგაზრდა; ელიზაბეთი (1556-1561), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; სიბილა (1557-1627), ცოლად გაჰყვა ბარგუს ლანდგრაფ კარლ II-ს; იოჰან ვილჰელმი (1562-1609), იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგი, მიუნსტერის ეპისკოპოსი და ალტენას გრაფი, პირველად ცოლად შეირთო იაკობა ბადენელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ანტუანეტ ლოთარინგიელზე, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია. მარია ავსტრიელის წინაპრები Constantin von Wurzbach: Maria, Erzherzogin von Oesterreich, Herzogin zu Berg, Jülich und Cleve. Nr. 198. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 7. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1861, S. 19 (Digitalisat). Gustav Prümm: Ein Gewinn fürs ganze Leben, Books on Demand, 2009, S. 16 f. Zentralstelle für Deutsche Personen- und Familiengeschichte: Genealogisches Jahrbuch, Band 36–38, Degener, 1996
ელეონორა ავსტრიელი

ელეონორა ავსტრიელი (გერმ. Eleonore von Österreich, იტალ. Eleonora d'Austria, დ. 2 ნოემბერი, 1534, ვენა, ავსტრია — გ. 5 აგვისტო, 1594, მანტუა, იტალია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ასული. მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგინია როგორც გულიელმო გონძაგას მეუღლე და მისი სამი შვილის დედა. ელეონორა დაიბადა 1534 წლის 2 ნოემბერს ვენაში, ავსტრიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, ანა უნგრელის მერვე შვილი და მეექვსე ქალიშვილი. მალევე მისი უმცროსი და, ერცჰერცოგინია იოჰანა მიათხოვეს ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფრანჩესკო I მედიჩის, რომელთანაც შეეძინა ორი გოგონა: ელეონორა (რომელსაც სახელი ელეონორას პატივსაცემად დაარქვეს და რომელიც შემდგომში თავად ელეონორას რძალი გახდა) და მარია, რომელიც საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა. 1561 წლის 21 აპრილს ელეონორა მიათხოვეს მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგ გულიელმო გონძაგას. მრავალწლიანი ქორწინებიდან მათ მხოლოდ ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი შეეძინათ. ხუთი წლის ასაკში ელეონორას ნაბოლარა გოგონა ანა კატერინა იმდენად დაავადდა, რომ კინაღამ გარდაიცვალა. მას საშინლად მაღალი ცხელება ჰქონდა და არაფრით უმჯობესდებოდა. ელეონორა და გულიელმო კვირების მანძილზე ლოცულობდნენ და ღვთისმშობელს მათი გოგონას გადარჩენას ევედრებოდნენ. მომდევნო თვეს ანა მართლაც გამოჯანმთელდა, მათ კი მანტუაში ღვთისმშობლის სახელობის დიდი ტაძარი ააგეს. ღრმადმორწმუნე ელეონორა ქალიშვილებსაც ასევე ჭეშმარიტ კათოლიკეებად ზრიდა. მისი გოგონები მთელი ცხოვრების მანძილზე ძალიან მორწმუნენი იყვნენ, ხოლო ანა დაქვრივების შემდეგ მონაზვნადაც კი აღიკვეცა. ელეონორას საყვარელი მეუღლე, ჰერცოგი გულიელმო 1587 წელს გარდაიცვალა და ჰერცოგი მათი ვაჟი ვინჩენცო გახდა. თავად ელეონორა 1594 წლის 5 აგვისტოს გარდაიცვალა, 59 წლის ასაკში. ვინჩენცო I (დ. 21 სექტემბერი, 1562 — გ. 9 თებერვალი, 1612), მანტუისა და მონტფერატის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო თავისი დეიდაშვილი ელეონორა მედიჩი, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი; მარგერიტა (დ. 27 მაისი, 1564 — გ. 6 იანვარი, 1618), ცოლად გაჰყვა დეიდამისის ქვრივს, ფერარას, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო II-ს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; ანა კატერინა (დ. 17 იანვარი, 1566 — გ. 3 აგვისტო, 1621), ცოლად გაჰყვა ელეონორას ძმას, ანუ საკუთარ ბიძას, ტიროლისა და ავსტრიის ერცჰერცოგ ფერდინანდ II-ს და შეეძინა სამი ქალიშვილი. ელეონორა ავსტრიელის წინაპრები Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Joanna". Encyclopædia Britannica. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. Priebatsch, Felix (1908), "Wladislaw II.", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (in German), 54, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 688–696 Wurzbach, Constantin, von, ed. (1861). "Habsburg, Philipp I. der Schöne von Oesterreich" (in German). Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich [Biographical Encyclopedia of the Austrian Empire]. 7. Wikisource. p. 112. Boureau, Alain (1995). The Lord's First Night: The Myth of the Droit de Cuissage. Translated by Cochrane, Lydia G. The University of Chicago Press. p. 96. Noubel, P., ed. (1877). Revue de l'Agenais [Review of the Agenais]. 4. Société académique d'Agen. p. 497.
ბარბარა ავსტრიელი

ბარბარა ავსტრიელი (გერმ. Barbara von Österreich, იტალ. Barbara d'Austria, დ. 30 აპრილი, 1539, ვენა, ავსტრია — გ. 19 სექტემბერი, 1572, ფერარა, იტალია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ქალიშვილი. ფერარას, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგინია როგორც ალფონსო II-ის მეორე ცოლი. ბარბარა დაიბადა 1539 წლის 30 აპრილს ვენაში, ავსტრიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა უნგრელის ქალიშვილი. 1547 წლიდან მოყოლებული იგი თავის დებთან — მაგდალენასთან, მარგარეტასთან, ჰელენასა და იოჰანასთან ერთად იზრდებოდა ინსბრუკში, სადაც ისინი მკაცრ კათოლიკურ განათლებას იღებდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადად განიხილებოდა ბარბარას ესპანეთის სამეფო კარზე გათხოვება, იგი საბოლოოდ 1565 წელს ცოლად შერთეს ფერარას, მოდენისა და რეჯოს დაქვრივებულ ჰერცოგ ალფონსო II-ს. მიუხედავად იმისა, რომ ალფონსო და ბარბარა ერთად ძალიან ბედნიერები იყვნენ, ამ ქორწინებაში ბავშვი ვერ გაჩნდა. იტალიაში ჩასულმა ბარბარამ მალევე დაიწყო ხელოვნების მფარველობა. 1570 და 1571 წლებში ფერარაში მომხდარმა დამანგრეველმა მიწისძვრებმა ბარბარა აიძულა მამამისისთვის ეთხოვა ფინანსური დახმარება. მან დააარსა წმინდა ბარბარას სახელობის კონსერვატორია, რომელმაც ფერარას მოსახლეობაში მალევე ჰპოვა დიდი პოპულარობა. ბარბარას ძალიან ხშირი შეხება ჰქონდა იეზუიტთა ორდენთან, თუმცა ამასთან ძალიან ახლო და თბილი ურთიერთობა ჰქონდა თავის დედამთილთან, საფრანგეთის მეფე ლუი XII-ის უმცროს ქალიშვილ რენე დე ვალუასთან, რომელიც თავის ქალიშვილ ანასთან ცხოვრობდა საფრანგეთში. ბარბარას ჯანმრთელობის მდგომარეობა ჯერ კიდევ 1566 წლიდანვე შეირყა, საბოლოოდ კი იგი 1572 წლის 19 სექტემბერს, 33 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით, რის შემდეგაც მემკვიდრის გაჩენის მიზნით ალფონსო მალევე დაქორწინდა ბარბარას დის ელეონორას ქალიშვილ მარგერიტა გონძაგაზე, თუმცა შვილი არც მასთან ეყოლა. ბარბარა ავსტრიელის წინაპრები Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Joanna". Encyclopædia Britannica. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. Priebatsch, Felix (1908), "Wladislaw II.", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (in German), 54, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 688–696 Wurzbach, Constantin, von, ed. (1861). "Habsburg, Philipp I. der Schöne von Oesterreich" (in German). Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich [Biographical Encyclopedia of the Austrian Empire]. 7. Wikisource. p. 112. Boureau, Alain (1995). The Lord's First Night: The Myth of the Droit de Cuissage. Translated by Cochrane, Lydia G. The University of Chicago Press. p. 96. Noubel, P., ed. (1877). Revue de l'Agenais [Review of the Agenais]. 4. Société académique d'Agen. p. 497. Holland, Arthur William (1911). "Maximilian I. (emperor)". In Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica. 17 (11th ed.). Cambridge University Press. Poupardin, René (1911). "Charles, called The Bold, duke of Burgundy". In Chisholm, Hugh. Encyclopædia Britannica. 5 (11th ed.). Cambridge University Press.
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი

ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი, ან ATP-ის ფინალი (ინგლ. ATP Finals) — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია, იგივე ATP. ATP-ის ფინალი არის მამაკაცთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი. ტურნირი პირველად 1970 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. ATP-ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან ATP-ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას. ATP-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. ATP-ის ფინალი ნოემბერში იწყება და 1 კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს. ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ როჯერ ფედერერს აქვს მოგებული, რომელიც 6-ჯერ გახდა ჩემპიონი. წყვილთა რეკორდი პიტერ ფლემინგს და ჯონ მაკინროის ეკუთვნით 7-7 ჩემპიონობით. WTA-ის ტურის ფინალი ოფიციალური საიტი (ინგლისური) (ესპანური) (იაპონური) Past Champions & Cities
WTA-ის ტურის ფინალი

WTA-ის ტურის ფინალი, ან WTA-ის ფინალი (ინგლ. WTA Finals) — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე WTA. WTA-ის ფინალი არის ქალთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი. ტურნირი პირველად 1972 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. 2003 წლიდან დღემდე, ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. WTA-ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან WTA-ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას. WTA-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. აღნიშნული ტურნირების შემდეგ, WTA-ის ფინალს აქვს ყველაზე მეტი სარეიტინგო ქულა და საპრიზო ფონდი. ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ მარტინა ნავრატილოვამ მოიგო, რომელიც 8-ჯერ გახდა ჩემპიონი. მას ასევე ეკუთვნის წყვილთა რეკორდი 13 ჩემპიონობით. 1.– მარტის ტურნირი 2.– ნოემბრის ტურნირი ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი ოფიციალური საიტი (ინგლისური) WTA-ის ტურის ფინალი Facebook-ზე WTA-ის ტურის ფინალი Twitter-ზე
ლანგედოკი

ლანგედოკი (ფრანგ. Languedoc, ოქსიტ. Lengadòc) — ისტორიული ოლქი სამხრეთ საფრანგეთში, მდინარე რონის დასავლეთით, ცენტრალურ მასივსა, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსა და პირენეებს შორის. ლანგედოკის ტერიტორიაზეა ოდის, ეროს, გარის, ლოზერის, ტარნის, არდეშის, ნაწილობრივ ზემო გარონის, ტარნისა და გარონის, ზემო ლუარის დეპარტამენტები. ფართობი 42,1 ათ. კმ². ლანგედოკი ქვეყნის მევენახეობისა და მეღვინეობის მთავარი რაიონია (მის წილად მოდის საფრანგეთის ღვინის წარმოების 40%-ზე მეტი). განვითარებულია კვების მრეწველობის სხვა დარგები, აგრეთვე მანქანათსაშენი, ლითონდასამუშავებელ, ნავთობგადასამუშავებელი, ატომური მრეწველობა. იღებენ ქვანახშირსა და ბოქსიტს. სახელწოდება ლანგედოკი წარმოიშვა XIII საუკუნეში (ამ ოლქში მცხოვრებთა ენის — la langue d’oc — სახელიდან) ტულუზის საგრაფოს ტერიტორიის აღსანიშნავად, რომელიც ალბიგოელთა ომების შედეგად შეუერთდა საფრანგეთს (1229, საბოლოოდ 1271). სამეფო დომენის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ მიიღო თვითმმართველი პროვინციის უფლება. XIV საუკუნიდან ჰქონდა თავისი პროვინციული შტატები. რელიგიური ომების დროს ლანგედოკის დიდი ნაწილი დაიპყრეს ჰუგენოტებმა. კარდინალ რიშელიეს დროს ლანგედოკის თვითმმართველობა შეიზღუდა, ძალაუფლება პროვინციის ინტენდანტების ხელში მოექცა. XVII საუკუნესა და XVIII საუკუნის დამლევს ლანგედოკში მოხდა გლეხთა ანტიფეოდალური და ქალაქების აჯანყებები (კროკანების მოძრაობა 1636–1637 და 1643, კაზიმირების აჯანყება 1702–1705). საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს დაიყო დეპარტამენტებად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 118.
ლიმუზენი (ოლქი)

ლიმუზენი (ფრანგ. Limousin) — ისტორიული ოლქი საფრანგეთში, საფრანგეთის ცენტრალური მასივის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ლიმუზენის ტერიტორიაზეა კორეზის, ნაწილობრივ ზემო ვიენის დეპარტამენტები. ფართობი 8,9 ათ. კმ². ეკონომიკის საფუძველია სახორცე მიმართულების მეცხოველეობა. განვითარებულია კვების, ფეხსაცმლის, შალეულის მრეწველობა, კერამიკის წარმოება. მთავარი სამრეწველო ცენტრებია ლიმოჟი, ტული, ბრივ-ლა-გაიარდი. იღებენ ურანის მადანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 240.
ლიმუზენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი ლიმუზენი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლიმუზენი — საფრანგეთის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. ლიმუზენი — საფრანგეთის ერთ-ერთი ისტორიული ოლქი. ლიმუზენი — მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიში ლიმუზინი
ლიმუზინი

ლიმუზინი (ფრანგ. Limousine < ისტორიული პროვინცია ლიმუზენის სახელიდან) — თანამედროვე მსუბუქი ავტომობილის დახურული ძარა. მისი შემინული ტიხარი გამოყოფს წინა დასაჯდომს სამგზავრო სათავსის დანარჩენი ნაწილისაგან. ლიმუზინის ტიპის ძარას იყენებენ მაღალი კლასის დიდ ავტომანქანებში (ყოფილ სსრკ-ში ზილ-144-ზე). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 240.
პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია

პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია იგივე ATP (ინგლ. Association of Tennis Professionals) — 1972 წლის სექტემბერში დაარსებული ორგანიზაცია, რომლის მიზანი იყო მამაკაცი პროფესიონალი ჩოგბურთელების ინტერესების დაცვა. 1990 წლიდან, ATP არის მსოფლიო ტურის ორგანიზატორი მამაკაცთა ჩოგბურთისთვის. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლონდონში. ქალთა ჩოგბურთში ATP-ის მსგავსი ორგანიზაციაა ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე WTA. ATP-ის მსოფლიო ტური მოიცავს ATP-ის ფინალს, მასტერსის, 500 და 250 სერიების ტურნირებს. ATP ასევე ზედამხედველობს ჩელენჯერის ტურნირებს, რომლებიც მეორე დონის გათამაშებებია. დიდი სლემის და მესამე დონის ITF-ის მამაკაცთა ტურნირებს ITF, იგივე საერთაშორისო ჩოგბურთის ფედერაცია უწევს ზედამხედველობას. ამ ტურნირებზე მოპოვებული ქულები მოთამაშეებს ATP-ის რეიტინგში ეთვლებათ. ATP მთელი წლის განმავლობაში ყოველკვირეულად აქვეყნებს მოთამაშეების რეიტინგს. სხვადასხვა ტურნირებზე მონაწილეობით, ჩოგბურთელები აგროვებენ სარეიტინგო ქულებს. აღნიშნული რეიტინგი მნიშვნელოვანია ტურნირებზე მოთამაშეების კვალიფიკაციისთვის და განთესვისთვის როგორც ერთეულთა, ასევე წყვილთა თანრიგში. წლის განმავლობაში 8 უმაღლესი რეიტინგის მოთამაშე და ასევე 8 უმაღლესი რეიტინგის წყვილი, მონაწილეობას მიიღებს ATP-ის ფინალში, რომელიც ნოემბერში ტარდება. მოთამაშე, რომელიც წლის განმავლობაში ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, წელიწადს მსოფლიოს პირველ ჩოგნად ასრულებს. ოფიციალური საიტი (ინგლისური) (ესპანური) პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია Facebook-ზე პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია Twitter-ზე
თავისუფალი საქართველოს ხმა

„თავისუფალი საქართველოს ხმა“ (ინგლ. The Voice of Free Georgia) — ინგლისურენოვანი ქართული ემიგრანტული ჟურნალი. გამოდიოდა ნიუ-იორკში (აშშ) 1953–57 წლებში ალექსანდრე ცომაიას რედაქტორობით. სულ გამოვიდა ამ ჟურნალის რვა ნომერი. სარედაქციო კოლეგიაში შედიოდნენ: ლეო დუმბაძე, ალექსი ჩხენკელი, დიმიტრი სინჯიკაშვილი, გივი ზალდასტანიშვილი და სხვ. ქვეყნდებოდა საქართველოს შესახებ პოლიტიკური, სამეცნიერო, პუბლიცისტური ხასიათის წერილები. ჟურნალის პუბლიკაციებიდან მნიშვნელოვანია ალექსანდრე ცომაიას მიერ ინგლისურ ენაზე თარგმნილი (1953) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 1921 წლის კონსტიტუცია. დოლიძე, თ. „თავისუფალი საქართველოს ხმა“ დაარქივებული 2021-07-30 საიტზე Wayback Machine. . ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012 წელი.
სიცილიის მწუხრი

„სიცილიის მწუხრი“ — სახალხო აჯანყება კუნძულ სიცილიაზე; დაიწყო 1282 წლის 31 მარტს პალერმოში და აპრილში მთელ კუნძულს მოედო. აჯანყება მიმართული იყო ფრანგი ფეოდალების წინააღმდეგ, რომელთაც შარლ I ანჟუელისგან დიდი პრივილეგიები და მიწები მიიღეს. გვიანდელი ლეგენდის თანახმად, აჯანყების დაწყების ნიშანი იყო მწუხრის ზარები, აქედან წარმოდგა მისი სახელწოდებაც. აჯანყების მეთაურობა სიცილიის წარჩინებულებმა იგდეს ხელთ, მათ მოიწვიეს არაგონის მეფე პედრო III, რომელმაც მალე მთელი კუნძული დაიპყრო. „სიცილიის მწუხრის“ შედეგად სიცილია ჩამოშორდა ანჟუს დინასტიის სამფლობელოებს, თუმცა ანჟუს დინასტიის წარმომადგენლები 1302 წლამდე იბრძოდნენ მის დასაბრუნებლად. სიცილიის მწუხრის ომი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 411. Historia Sicula text დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. "Sicilian Vespers". ენციკლოპედია ბრიტანიკა. The Catholic Encyclopedia.
ალექსი ჩხენკელი

ალექსი ჩხენკელი (ფრანგ. Alexis Tchenkeli; დ. 12 ივნისი, 1905 – გ. 1985) — ქართველი ემიგრანტი, ინჟინერი, ჟურნალისტი; მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სამხედრო ოფიცერი საფრანგეთის სამსახურში. დაიბადა ქართველ სოციალ-დემოკრატთა ერთ-ერთი ლიდერის, აკაკი ჩხენკელის ოჯახში. 1921 წლიდან ოჯახთან ერთად ემიგრაციაში იყო. 1925 წელს დაამთავრა სენ-სირის სამხედრო სკოლა და ლეიტენანტის წოდებით ჩაირიცხა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. მსახურობდა მაროკოში, ალჟირსა და ინდოჩინეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1939–40 წლებში ალექსი ჩხენკელი საიდუმლო მისიით მიავლინეს ნორვეგიაში. იქიდან ჩრდილოეთ აფრიკაში დაბრუნდა. მონაწილეობდა ნარვიკის ოპერაციაში. საფრანგეთის დამარცხების შემდეგ საფრანგეთი დატოვა და ლონდონში „თავისუფალი საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებს“ შეუერთდა. 1942 წელს მონაწილეობდა ბრძოლებში ეგვიპტესა და ლიბიაში; შემდეგ მოკავშირე ოფიცრად იყო მივლინებული ამერიკის შეერთებული შტატების (აშშ) არმიაში. 1943 წლის ზაფხულში მონაწილეობდა სადესანტო ოპერაციებში კორსიკაზე და იტალიაში, შემდეგ საფრანგეთის გათავისუფლებაში, მეთაურობდა მე–5 დივიზიონს. პირადი თხოვნის საფუძველზე იგი ჩარიცხეს უცხოური ლეგიონის გაერთიანებულ პოლკში. ომის დასასრულს მიენიჭა საფრანგეთის არმიის ლეიტენანტ-კოლონელის წოდება და დაინიშნა ლიბიაში განლაგებული ბრიგადის მეთაურად. 1945 წელს პარიზში სამხედრო სამინისტროს განკარგულებაში გადავიდა. 1946 წელს დანიშნეს მოკავშირეთა წარმომადგენლად კუბაზე და იუგოსლავიაში, ხოლო შემდეგ გერმანიაში. დაჯილდოებული იყო საპატიო ლეგიონის ორდენით, სამხედრო ჯვრით, ამერიკული და ბრიტანული მედლებით. 1952 წელს ჩხენკელი საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ნიუ–იორკში, სადაც დაინიშნა თავისუფალ ფრანგულ ძალთა პრეზიდენტად და მოღვაწეობდა, როგორც სამოქალაქო ინჟინერი. როგორც ამერიკაში ქართული სათვისტომოს გამგეობის წევრი, აქტიურად მონაწილეობდა ემიგრაციის პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო ქართველთა წარმომადგენელი იყო „ბოლშევიზმისაგან გათავისუფლების ამერიკულ კომიტეტსა“ (ანტიბოლშევიკური ბლოკი) და „ანტიკომუნისტურ ინტერნაციონალში“, 1952-55 წლებში ნიუ–იორკში შექმნილი „ქართველთა დემოკრატიული კავშირისა“ და „ქართველთა ეროვნული ერთობის“ წევრი. 1953 წლიდან მიუნხენში რაჟდენ არსენიძის თაოსნობით შექმნილი რადიო „თავისუფლების“ ქართული რედაქციის ნიუ-იორკელი კორესპონდენტი. თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ პრესასთანაც. იყო ინგლისურენოვანი ჟურნალის, „თავისუფალი საქართველოს ხმის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ალექსი ჩხენკელი გარდაიცვალა 1985 წელს, საფრანგეთში, 80 წლის ასაკში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე. ჰყავდა მეუღლე, ქეთევან ვაჩნაძე და ორი შვილი — გივი და თამარ ჩხენკელები. დაუშვილი, რუსუდან. ალექსი ჩხენკელი // საქართველო-დასავლეთი : ნარკვევები სამხედრო ურთიერთობათა ისტრიიდან / რ. დაუშვილი, შ. უტიაშვილი. - თბ., 2012. - გვ.160–161. ნიკოლაძე ფრ. უცხოური ლეგიონის მეომრები; ალექსი ჩხენკელი // ქართველები საფრანგეთისთვის ბრძოლებში: 1939-1945 წლები / ფრანსუაზ და რევაზ ნიკოლაძეები.-[თბ.], [2009].– გვ. 41–42. ურუშაძე, ლევან. ქართველები ევროპის ჯარში - საფრანგეთი: ალექსი ჩხენკელი // ევროპა და ქართული პოლიტიკური ემიგრაცია / ლევან ურუშაძე. - თბილისი, 2005. - გვ. 33–34. ალექსი ჩხენკელი. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა)
დიმიტრი სინჯიკაშვილი

დიმიტრი (მიტო) ალექსანდრეს ძე სინჯიკაშვილი, დიმიტრი სინდიკელი (ინგლ. Dimitri Sindikeli / Dimitri Sindjikeli; დ. 2 დეკემბერი, 1906, სოფ. ვაქირი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, – გ. 26 ივნისი, 1976, ნიუ-იორკი რუზველტის სახ. ჰოსპიტალი) — ქართველი პოლიტიკური ემიგრანტი. დიმიტრი (მიტო) სინჯიკაშვილი (სინდიკელი, სინჯიყელი, შინჯიკელი–შინჯიკაშვილი) დაიბადა კახეთში, სოფელ ვაქირში. მამა — ალექსანდრე სინჯიკაშვილი, დედა — ელიზავეტა სინჯიკაშვილი. დიმიტრი ნაბოლარა იყო. ჰყავდა უფროსი და – ანა, ძმები – ივანე და ნიკოლოზი. დაწყებით სკოლაში სწავლობდა სიღნაღში, ხოლო საშუალო განათლება მიიღო თბილისში, სადაც მისი ოჯახი გადასახლდა. 1920-იანი წლების დასაწყისში უფროს ძმასთან, ვანოსთან ერთად იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრი და მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა საქმიანობაში. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს ვანო სინჯიკაშვილი დახვრიტეს, დიმიტრი კი ემიგრაციაში, საფრანგეთში წავიდა. იყო საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდების საზღვარგარეთული პერიოდული გამოცემის „ახალი ივერიის“ ერთ–ერთი რედაქტორი და ხელმძღვანელი (გამოდიოდა 1927-39 წლებში). მეორე მსოფლიო ომის დროს დიმიტრი სინჯიკაშვილი გაწვეული იყო ფრანგულ ჯარში; ტყვედ ჩავარდა და გერმანული არმიის „ქართულ ლეგიონს“ შეუერთდა. ომის შემდეგ იტალიაში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა. 1955 წელს დიმიტრი სინჯიკაშვილმა, ნიუ–იორკში, ქართული სტამბა დააარსა, შემოიკრიბა თანამოაზრეები და დეკემბერში ნიუ–იორკში გამოსცა დიდი ფორმატის გაზეთი „ქართული აზრი“. ეს იყო ამერიკაში სტამბურად დაბეჭდილი პირველი ქართული ყოველთვიური გაზეთი. მის დაფუძნებაში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ: გ. გაბლიანი, ს. კაიშაური, გ. ზალდასტანიშვილი, გ. ლოლუა და ალ. ცომაია. 1974 წლის ოქტომბრამდე 97 ნომერი გამოვიდა. დიმიტრი სინჯიკაშვილის სტამბაში „ქართული აზრის“ გარდა დაიბეჭდა გაზეთი „ქართველი ერი“, ჟურნალი „კრებული“ და არაერთი ქართული წიგნი. სინჯიკაშვილი ასევე იყო ქართული ემიგრაციის ინგლისურენოვანი ჟურნალის, The Voice of Free Georgia-ის („თავისუფალი საქართველოს ხმა“) სარედაქციო კოლეგიის წევრი. დიმიტრი სინჯიკაშვილი გარდაიცვალა 1976 წლის 26 ივნისს, ნიუ–იორკში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე. შარაძე, გურამ. ჟურნალი „ახალი ივერია“ // ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია : ტ. 2 / გ. შარაძე. — თბ., 2001. — გვ.510-655. დაუშვილი, რუსუდან. ამერიკაში ქართული ემიგრაციის ისტორიიდან : ქართული სტამბა და გამოცემები ამერიკაში // ქართული ემიგრაცია ამერიკაში / რუსუდან დაუშვილი. — თბილისი, 2014. — გვ. 71-76 დიმიტრი სინჯიკაშვილი — Find a Grave-ზე დიმიტრი სინჯიკაშვილი. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა) „ქართული აზრი“, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
კათარინა რენატა ავსტრიელი

კათარინა რენატა ავსტრიელი (გერმ. Katharina Renata von Österreich; დ. 4 იანვარი, 1576, გრაცი, ავსტრია — გ. 29 ივნისი, 1599, შტირია, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, მარია ანა ბავარიელის ასული. კათარინა რენატა დაიბადა 1576 წლის 4 იანვარს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ V-ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. კათარინა რენატას, ისევე როგორც მის დებს წინ წამოწეული ქვედა ყბა ჰქონდათ, რაც მხოლოდ ჰაბსბურგებისთვის იყო დამახასიათებელი, ამის გამო ისინი "ჭეშმარიტ ჰაბსბურგებად" მიიჩნეოდნენ. როდესაც იგი სრულწლოვანი გახდა, მისმა მშობლებმა მის ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყეს. მის საქმროდ მოიაზრებოდა პარმის ჰერცოგი რანუციო I ფარნეზე. ისინი დაინიშნენ კიდევაც, მაგრამ სრულიად მოულოდნელად ქორწილამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1599 წლის 29 ივნისს კათარინა რენატა გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს სეცკაუს სააბატოში. კათარინა რენატა ავსტრიელის წინაპრები German Society for Racial Hygiene, Archiv für Rassen- und Gesellschafts-Biologie, einschliesslich Rassen- und Gesellschafts-Hygiene, vol. VIII, p. 779. On-line Jahrbuch fur Europaische Geschichte 2007, vol. VIII, Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 47.
ანა (ვახტანგ VI-ის ქალიშვილი)

ანა (ანუკა) (დ. 1698 — გ. 1746) — საქართველოს პრინცესა (ბატონიშვილი), ბაგრატიონების დინასტიის წარმომადგენელი მუხრანიდან. ის იყო ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ისა და მისი მეუღლის, რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. დაქორწინებული იყო ვახუშტი აბაშიძეზე, რომელიც 1751 წელს გარდაიცვალა. ჰყავდათ 2 შვილი: ლევანი და ნიკოლოზი. ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, მუხრან-ბატონთა და ბაგრატიონ-მუხრანელთა გენეალოგია, თბილისი, 2003 უხრანბატონთა გენეალოგიური ტაბულა: იური ჩიქოვანი, სოსო ბიჭიკაშვილი, დავით ნინიძე / კრებული "არტანუჯი" N 5 - 1996 წ. - გვ.28-36