laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩეჩნური ვიკიპედია

ჩეჩნური ვიკიპედია (ჩეჩ. Нохчийн Википеди) — ვიკიპედიის განყოფილება ჩეჩნურ ენაზე. შეიქმნა 2005 წლის 28 თებერვალს. ბაზირდება კირილიცაზე. 2013 წლის ბოლოს ბოტის მეშვეობით განხორციელდა 3-5 კილობაიტიანი ზომის ესკიზების მოსხმა დასახლებული პუნქტების შესახებ, რომლის შედეგადაც სტატიათა რაოდენობა გაიზარდა 5000-იდან 20 000-მდე. ჩეჩნური ვიკიპედიის სიღრმე 0,155-ს უტოლდება. უფრო ნაკლები სიღრმე მხოლოდ მინანგკაბაუ ვიკიპედიას აქვს. 2014 წლის 1 თებერვალს ჩეჩნურ ვიკიპედიაში ჩაირთო სტატიათა შემოწმების მექანიზმი. 2015 წლის 18 ივლისს ჩეჩნურმა ვიკიპედიამ მიაღწია სტატიათა 100 ათასიან ზღვარს. ჰყავს 2 ადმინისტრატორი. ჩეჩნური ვიკიპედია ჩეჩნური ვიკიპედიის მობილური ვერსია ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ჩეჩნურ ენაზე
სლოვაკეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

სლოვაკეთის რესპუბლიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — წარმოადგენს სლოვაკეთს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს სლოვაკეთის ფეხბურთის ასოციაცია. 1930-1994 წლებში გამოდიოდა როგორს ჩეხოსლოვაკიის ნაკრები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სლოვაკეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები Slovak Football Association official website დაარქივებული 2008-10-26 საიტზე Wayback Machine. Profil at FIFA official website დაარქივებული 2016-07-07 საიტზე Wayback Machine. Profil at UEFA official website RSSSF archive of results 1939–2009 RSSSF archive of most capped players and highest goalscorers
თოროს თორამანიანი

თოროს თორამანიანი (სომხ. Թորոս Թորամանյան; დ. 18 მარტი, 1864, შებინქარაჰისარი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1 მარტი, 1934, ერევანი) — სომეხი არქიტექტორი და არქეოლოგი, სომხეთის არქიტექტურის ისტორიკოსი. დაიბადა 1864 წელს შებინქარაჰისარში, ოსმალეთის იმპერიაში. კონსტანტინოპოლის სამხატვრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ დაკავდა კერძო და საზოგადოებრივი შენობების დაპროექტებით კონსტანტინოპოლში, შემდეგ ბულგარეთში, სადაც გადავიდა 1896 წელს, ასევე რუმინეთში. 1902 წელს თორამანიანი იღებს წინადადებას მიიღოს მონაწილეობა სომხეთის ერთ-ერთი უძველესი დედაქალაქის — ანისის ექსპედიციაში, სადაც გადავიდა 1903 წელს და შეუერთდა ნიკო მარის ექსპედიციას. 1904 წელს თორამანიანი არქიმანდრიტ ხაჩი დადიანის მიწვევით უერთდება ზვართნოცის გათხრებს. 1905 წელს გამოკვლევის შედეგები მან გამოაქვეყნა ნაშრომში „ზვართნოცის ტაძარი“. 1921 წელს მას შემდეგ, რაც ანისი აღმოჩნდა თურქეთის ტერიტორიაზე, თორამანიანმა დაკარგა იქ თავისი გამოკვლევების წარმოების შესაძლებლობა. 1923 წელს სომხეთის სსრ ქმნის უძველესი ძეგლების დაცვის კომიტეტს, რომლის წევრი ხდება თორამანიანი. იგი იღებს მონაწილეობას ეჩმიაძინის ტაძრის რეკონსტრუქციაში. 1930-1932 წწ. ხელმძღვანელობდა სომხეთის ისტორიული მუზეუმის არქიტექტურულ განყოფილებას ერევანში. იყო მსოფლიო სომეხთა კონგრესის წევრი. გარდაიცვალა 1934 წელს. დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში. არქიტექტორი თოროს თორამანიანი TOROS TORAMANIAN (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ https://pantheon.world/profile/person/Toros_Toramanian
დავით II (კათოლიკოს-პატრიარქი)

დავით II (გ. დაახლოებით 1429) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1425-1429 წლებში; საქართველოს მეფის ალექსანდრე I დიდის ძე. 1417/19 წლებში მამამ ბერად შეაყენა მცხეთაში. დავითის პატრიარქად მომზადება და კურთხევა დაევალა კათოლიკოს-პატრიარქ მიქელ VI-ს. 1426 მეფის მიერ ზედგინიძეებისადმი მიცემულ წყალობის წიგნში უკვე მოიხსენიება როგორც ქართლის კათოლიკოსი. მოხსენიებულია ასევე საგარეჯოს სოფლების შეწირულობის წიგნში 1428 წელს. დავით II, როგორც სამეფო სახლის წევრი, ალექსანდრე I-ის ერთგული თანამშრომელი იყო. მონაწილეობდა მტრისაგან დაძაბუნებული ქვეყნის აღდგენაში. 1429 წელს მეფე ალექსანდრეს მიერ სვეტიცხოვლისადმი მიცემულ შეწირულობის წიგნში კათოლიკოსად უკვე თეოდორეა მოხსენიებული. ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 340. ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 262.
ვახტანგ ანანიანი

ვახტანგ ანანიანი (სომხ. Վախթանգ Ստեփանի Անանյան; დ. 26 ივლისი, 1905 — გ. 4 მარტი, 1980) — სომხური წარმოშობის საბჭოთა მწერალი. ვახტანგ ანანიანი დაიბადა 1905 წლის 26 ივლისს, სოფელ პოღოსკილიცაში დილიჯანთან ახლოს. მან დაამთავრა სკოლის რამდენიმე კლასი, ხოლო შემდეგ მწყემსად დაიწყო მუშაობა. იგი მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე იყო. მისი პირველი ნამუშევარი გამოქვეყნდა ჟურნალ პიონერში, 1927 წელს. გარდა ამისა, მან დაწერა რამდენიმე წიგნი სომხეთის ბუნების შესახებ. მათ შორის აღსანიშნავია «სომხეთის ფაუნა». გარდაიცვალა 1980 წლის 4 მარტს, ერევანში. ერევნის ერთ-ერთი სკოლა მის სახელს ატარებს. Vakhtang Ananyan | Writers.am დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Հայկական համառոտ հանրագիտարան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — ტ. 1. — გვ. 187. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053618"></a> ↑ 2.0 2.1 ПроДетЛит — 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124821483"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ http://slovari.yandex.ru/Вахтанг%20Ананян/БСЭ/Ананян%20Вахтанг%20Степанович/[მკვდარი ბმული]
აღჯოცვანქი

აღჯოცვანქი (სომხ. Աղջոց վանք) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ხოსროვის სახელმწიფო ნაკრძალში, სოფელ გარნისსა და გოღთის შორის, არარატის პროვინციაში. მონასტერთან ახლოს, ამავე ნაკრძალში მდებარეობს ჰავუც-თარი და კაკავაბერდი. ეკლესია გადაყურებს მდინარე აზატს. ტაძრის მდებარეობა Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio Armeniapedia: Aghjots Vank Virtualarmenia.am: Aghjots Vank ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აღჯოცვანქი
არტავაზიკის ეკლესია

არტავაზიკის ეკლესია (სომხ. Արտավազիկ եկեղեցի) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სოფელ ბიურაკანში, არაგაწოტნის პროვინციაში. ეკლესიამ სახელი მისი დამაარსებელი მეფის გამო მიიღო. ტაძრის უკან დგას XIII საუკუნის ხაჩქარი. ტაძრის მდებარეობა სამხრეთ კედელი ჩრდილოეთ კედელი XIII საუკუნის ხაჩქარი ეკლესიის წინა ხედი ეკლესია გვერდიდან გუმბათი Dum-Tragut, Jasmine (2008), Armenien: 3000 Jahre Kultur zwischen West und Ost, ბერლინი: Trescher Verlag Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio Armenian Architectural Studies დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine. Artavazik Church Pictures With Bellfry FindArmenia.com: Artavazik Church დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არტავაზიკის ეკლესია
არშაკიდების მავზოლეუმი

არშაკიდების მავზოლეუმი (სომხ. Արշակունիների դամբարան) — სომხური მავზოლეუმი, რომელიც მდებარეობს სოფელ აღძქში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მავზოლეუმში დაკრძალულია არშაკუნიანების დინასტიის, როგორც პაგანისტი ისე ქრისტიანი წარმომადგენლები. მავზოლეომის გვერდით მდებარეობს პატარა ბაზილიკური ეკლესია. შესასვლელი კიბე საფლავი საფლავის ქვის დეტალი Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio Armenianmonuments.org: Aghtsk Tombs დაარქივებული 2013-04-14 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Armenica.org: Basilica and the Arshakid Kings Mausoleum FindArmenia.com: Tomb of the Arshakids in Aghtsk დაარქივებული 2016-07-05 საიტზე Wayback Machine. TravelArmenia.com: Arshakid Dynasty Tomb დაარქივებული 2014-02-22 საიტზე Wayback Machine. Pavstos Buzand’s Epic Histories (Online) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არშაკიდების მავზოლეუმი
ღარღავანქი

ღარღავანქი (სომხ. Զորավոր եկեղեցի) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სოფელ ზორავანში, კოტაიქის პროვინციაში. მონასტერი მთავარი მაგისტრალიდან მოჩანს, თუმცა მისვლა მხოლოდ ფეხითაა შესაძლებელი. მონასტრის აგება მამიკონიანების დინასტიის წარმომადგენლებმა ბრძანეს. ეკლესია ორი სოფლის საძღვარზე ტაძარი ახლო ხედით ხაჩქარი ტაძრის შესასვლელში წარწერა მთავარ შესასვლევში ინტერიერი Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio Armenian Architectural Studies დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine. Armeniapedia.org: Zoravor Church[მკვდარი ბმული] ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ღარღავანქი
ჰავუც-თარი

ჰავუც-თარი (სომხ. Հավուց Թառ Վանք) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს მდინარე აზატის ხეობაში, სოფელ გოღთისა და გარნისის საზღვარზე, კოტაიქის პროვინციაში. ტაძარში მისასვლელი გზა გადის ხოსროვის სახელმწიფო ნაკრძალზე. ეკლესიის შესასვლელში დგას სამი ხაჩქარი. სამლოცველო ეკლესიასთან ახლოს ეკლესიის კედლები მიწისქვეშა გვირაბი ეკლესიაში დასავლეთ კედელი ტაძარი შორი ხედით ტაძრის ხედი მდინარიდან Armeniapedia: Havuts Tar Monastery ↑ Kiesling, Brady; Kojian, Raffi (2005) Rediscovering Armenia: Guide, 2nd, Yerevan: Matit Graphic Design Studio, გვ. 90. ISBN 99941-0-121-8.  ↑ Holding, Deirdre (2014). Armenia: with Nagorno Karabagh (Bradt Travel Guides), 4th, Guilford, Conn.: Globe Pequot Press, გვ. 182. ISBN 978-1-84162-555-3.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰავუც-თარი
ართურ სარკისოვი

ართურ სარკისოვი (სომხ. Արթուր Սարկիսով, რუს. Артур Серге́евич Саркисов; დ. 19 იანვარი, 1987, გროზნო, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „ვოლგასა“ და სომხეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ართური პოზიციით არის ცენტრალური თავდამსხმელი. ართური დაიბადა 1987 წლის 19 იანვარს, გროზნოში. 12 წლის ასაკიდან სამოყვარულო დონეზე თამაშობდა ფეხბურთს და მალევე მიიქცია საფეხბურთო კლუბების ყურადღება. მან საფეხბურთო კლუბ „რეუტოვთან“ გააფორმა კონტრაქტი. 2008 წელს მის კლუბს ფინანსური პრობლემები შეექმნა და დაიშალა. ართური გადავიდა მოსკოვის „ლოკომოტივის“ მე-2 გუნდში, სადაც მან 31 გოლის გატანა მოახერხა. ის ორჯერ გახდა ლოკომოტივი-2-ის ბომბარდირი, 2009 და 2010 წლებში. 2011 წელს ართური ძირითად გუნდში გადაიყვანეს, მაგრამ მაშინვე გაანათხოვრეს იაროსლავლის „შინიკში". 2012-2013 წლებში განათხოვრებული იყო ნოვგოროდის „ვოლგაში“. ამის შემდეგ, სარკისოვი გადავიდა საფეხბურთო კლუბ „ურალში“. 2014 წლიდან ნოვგოროდის „ვოლგაში“ თამაშობს, სადაც 15 გოლი აქვს გატანილი. სარკისოვს ძალიან სურდა ეროვნულ ნაკრებში თამაში და შემოთავაზებაზე გამოძახებისთანავე დათახმდა. სომხეთის ნაკრებს 2011 წლის 27 ივლისს შეუერთდა და მისი დებიუტი შედგა ლიტვის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ შეხვედრაში. ის მატჩში 58-ე წუთზე ჩაერთო. ართურ სარკისოვმა მისი სადებიუტო გოლი გაიტანა 2011 წლის 6 სექტემბერს სლოვაკეთის ნაკრების წინააღმდეგ, ევრო 2012-ის შესარჩევ მატჩში. დღემდე მას საკუთარი ნაკრების მაისურით ოთხი გოლი აქვს გატანილი. ართურ სარკისიანი National-football-teams.com-ზე ართურ სარკისიანი News.sportbox.ru-ზე
მოჰამედ რაბიუ

მოჰამედ რაბბიუ ალ-ჰასან (არაბ. محمد رابيو الحسن; დ. 31 დეკემბერი, 1989) — განელი პროფესიონალი ფეხბურთელი. უბრალოდ ცნობილია, როგორც მოჰამედ რაბიუ. თამაშობს საფეხბურთო კლუბ ყუბანის კრასნოდარში. განის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. მოთამაშის პროფილი დაარქივებული 2013-02-16 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
ტურუბერანი

ტურუბერანი (სომხ. Տուրուբերան) — ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში. ძვ. წ. 189 წლიდან ეკუთვნოდა დიდ სომხეთს. 387 წელს ტურუბერანი სასანიანებმა დაიპყრეს. ამის შემდეგ, იგი შედიოდა ბიზანტიის იმპერიის, არაბთა სახალიფოს, სომხეთის სამეფოს, მხარგრძელების სომხეთის, სეფიანთა იმპერიისა და საბოლოოდ, ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში. დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ყოფნისას, ტურუბერანი მოიცავდა 17 კანტონას და ამით დიდ სომხეთში მესამე ადგილი ეკავა. მისი ფართობი იყო 25,008 კმ², რითაც მესამე ადგილი ეკავა. მისი ცენტრი იყო ჰაიკაშენი. ტურუბერანის პროვინცია ესაზღვრებოდა აირარატის, ვასპურაკანის, აღძნიქის, სიუნიქის, ზემო სომხეთისა და მოკქის პროვინციებს. ტურუბერანის პროვინცია მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. სომხეთის ისტორიული რეგიონები ტურუბერანი — დიდი სომხეთი დაარქივებული 2020-08-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ Yerevan, 1973; "Taron-Turuberan" Vol. 12, Yerevan, 1984
გიუმრის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი

გიუმრის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი (სომხ. Սուրբ Աստվածածին Մայր Եկեղեցի) — XIX საუკუნის ტაძარი გიუმრიში, სომხეთი. ტაძარი 1873-1884 წლებში აიგო. სამრეკლო მთავარი შესასვლელის ზემოთ, ნაგებობის დასავლეთ მხარეს მდებარეობს. ტაძრის დიდი გუმბათის გარშემო ორი მცირე გუმბათია. სხვა სომხური ტაძრებისგან განსხვავებით, გიუმრის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძრის საკურთხეველი უნიკალურია იკონოგრაფიული ნიმუშების მრავალფეროვნებით. საბჭოთა პერიოდში ტაძარი კვლავ მოქმედი იყო . 1988 წლის სპიტაკის მიწისძვრის შედეგად, მცირე გუმბათები დაზიანდნენ და ისინი ახალი გუმბათებით ჩაანაცვლეს, დაზიანებულნი კი ტაძრის ეზოში მოათავსეს. ტაძარი დაზიანებული გუმბათების გასწვრივ ტაძარი მოედნიდან საკურთხეველი ↑ Seven Wounds Church, Gyumri ↑ Holy Mother of God, Gyumri. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-13.
კულულის ტბა

კულულის ტბა (ინგლ. Lake Kulul) — ტბა აფრიკაში, ერიტრეის ტერიტორიაზე. მდებარეობს აფარის ქვაბულში და ეს ერიტრეის ყველაზე დაბალი წერტილია ზღვის დონიდან. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის სემიენავი-კეი-ბაჰრის (ინგლ. Semienawi Keyih Bahri) რეგიონს. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
ალექსანდრე სკრიაბინი

ალექსანდრე სკრიაბინი (რუს. Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин; დ. 6 იანვარი 1872 [ძვ. სტ. 25 დეკემბერი, 1871], მოსკოვი — გ. 27 აპრილი [ძვ. სტ. 14 აპრილი], 1915, იქვე) — რუსი კომპოზიტორი და პიანისტი. 1884 წლიდან სწავლობდა ნიკოლაი ზვერევის კლასში, სადაც ასევე იყო რახმანინოვი, 1888-1892 წლებში კი მოსკოვის კონსერვატორიაში. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ: არენსკი, ტანეევი და საფონოვი. მიუხედავად იმისა, რომ სკრიაბინი ადვილად ვერ აწვდენდა ხელს ოქტავაზე, ის საოცარ პიანისტად ჩამოყალიბდა და საერთაშორისო საკონცერტო კარიერაც დაიწყო 1894 წელს. სკრიაბინმა კონსერვატორიის წლებში დაიწყო მუსიკის შეთხზვა. მის ადრეულ ნაწარმოებებში შოპენის გავლენა იგრძნობა. ესენია: ნოქტიურნები, მაზურკები, პრელუდიები და ეტიუდები ფორტეპიანოსათვის. XIX საუკუნის ბოლოს კომპოზიტორმა დაიწყო საორკესტრო ნაწარმოებების შექმნა. ამ დროს მას უკვე ჰქონდა სოლიდური კომპოზიტორის რეპუტაცია და 1898 წელს მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორიც გახდა. 1903 წელს სკრიაბინმა მიატოვა მეუღლე და ოთხი შვილი და თავის ახალგაზრდა თაყვანისმცემელ ქალთან ერთად ევროპაში გაემგზავრა. დასავლეთ ევროპაში ყოფნისას, რაც ექვსი წელი გაგრძელდა, სკრიაბინმა დაიწყო საკუთარი ორიგინალური სტილის განვითარება, ეძებდა ახალ ჰარმონიულ სტრუქტურებსა და ჟღერადობას. სკრიაბინს შეთხზული აქვს ათი საფორტეპიანო სონატა (მათ შორის სონატა #2 - „სონატა-ფანტაზია“, სონატა #7 - „თეთრი მესა“, სონატა #9 - „შავი მესა“) , პრელუდიები, მაზურკები, ეტიუდები, ვალსები, სიმფონიები, სიმფონიური პოემები (მათ შორის „ექსტაზის პოემა“, „პრომეთე“), საფორტეპიანო კონცერტი და სხვა. ალექსანდრე სკრიაბინი (ინგლისური) ↑ https://www.musik-sammler.de/artist/alexander-nikolajewitsch-skrjabin
მერაბ შარიქაძე

მერაბ შარიქაძე (დ. 17 მაისი, 1993) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების კაპიტანი. თამაშობს ფრანგული პრო-დ2-ის კლუბ ორიაკში. http://tier2rugby.blogspot.fr/2014/03/the-georgian-backline-hope-merab.html http://www.espnscrum.com/scrum/rugby/player/160271.html http://www.lerugbynistere.fr/videos/video-merab-sharikadze-casse-quatre-plaquages-samoans-donne-victoire-georgie-2611131828.php ↑ http://en.espn.co.uk/statsguru/rugby/player/160271.html
ხუსტუპი

ხუსტუპი (სომხ. Խուստուփ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ კაპანის სამხრეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3206 მეტრია და წარმოადგენს ხუსტუპ-კატარის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. მის სიახლოვეს მიედინება მდინარე ვაჩაგანი. მთა ცნობილია იმით, რომ მის შემოგარენში იბრძოდა ცნობილი სომეხი მხედართმთავარი გარეგინ ნჟდე. იგი სწორედ ამ მთის ძირას არის დაკრძალული. ხუსტუპის ხედი ქალაქ კაპანიდან. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ხუსტუპ-კატარის ქედი ↑ ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ Сюнникский марз,Syuniq marz. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-10. ციტირების თარიღი: 2015-10-13. ↑ Гарегин Нжде (1886-1955). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-16. ციტირების თარიღი: 2015-10-13.
სოირა

სოირა — ერიტრეის უმაღლესი წერტილი, რომლის სიმაღლეა — 3018 მეტრი ზღვის დონიდან და წარმოადგენს ერიტრეის მთიანეთის ნაწილს. მთა მდებარეობს ცენტრალური ერიტრეის ადმინისტრაციული რეგიონის — დებუბის (სამხრეთი) სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სოირის მთამდე მისვლა შესაძლებელია ასფალტირებული გზით ქალაქ სენაფედან, რომელიც ქვეყნის დედაქალაქ ასმერადან მდებარეობს 135 კმ-ში სამხრეთით. ↑ "Soira, Eritrea" on Peakbagger.com Retrieved 28 September 2011
ერევნის წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი

წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი (სომხ. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցի), ასევე, ცნობილი როგორც ერევნის კათედრალი — სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის უდიდესი ტაძარი ამჟამად და სომხეთის უდიდესი კათედრალი. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევნის კენტრონის რაიონში (ცენტრალური რაიონი) და ითვლება სამხრეთი კავკასიის ერთ-ერთ უდიდეს რელიგიურ ნაგებობად წმინდა სამების საკათედრო ტაძართან ერთად. ტაძარი ანდრანიკ ზორავარის მეტროსადგურის მახლობლად დგას და ერევნის მრავალი წერტილიდან ჩანს. ტაძარი აშენდა კათოლიკოს ვაზგენ I-ის ინიციატივით. მისი მშენებლობა დაიწყო 1997 წლის 7 აპრილს კათოლიკოს გარეგინ I-ის მიერ საფუძვლის საკურთხებლად აღვლენილი წირვის შემდეგ. ტაძრის კომპლექსი დააპროექტა არქიტექტორმა სტეპან კურკჩიანმა. მშენებლობა დასრულდა 2001 წელს. საკათედრო ტაძრის ეკურთხა 2001 წლის 23 სექტემბერს სომხეთში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების 1700 წლისთავთან დაკავშირებით. ტაძარში განთავსებულია გრიგოლ განმანათლებლისა და წმინდა გრიგორის წმინდა ნაწილები, რომლებიც აქ იტალიიდან, ნეაპოლიდან ჩამოასვენეს. ტაძრის კურთხევიდან მალევე მას პაპი იოანე პავლე II ეწვია. გრანდიოზული კათედრალი სამი ეკლესიის შემცველი კომპლექსია: კათედრალი (მთავარი ტაძარი), რომელიც 1 700 ადამიანს იტევს, მეფე თრდატ III-სა და დედოფალ აშხენის ტაძრები (ორივე 150 აგილიანი). ამ ორმა სამეფო ფიგურამ წმინდა გრიგოლს სომხეთის გაქრისტიანების საქმეში გადამწყვეტი დახმარება გაუწია. კათედრალის შესასვლელთან დგას სამრეკლო კოშკი (რომელიც 30-ზე მეტ თაღს მოიცავს) და სასამართლო. კომპლექსის საერთო ფართობია 3 822 კვადრატული მეტრი, ხოლო სიმაღლე მიწიდან ჯვრის წვერამდე 54 მეტრია. კომპლექსის მთავარი ტაძარი აშენდა ალექსანდრე მანუკიანისა და ლუიზა მანუკიან სიმონეს შემოწირულობებით მათი გარდაცვლილი მამის, ქველმოქმედის, მეწარმისა და AGBU-ს ყოფილი პრეზიდენტის, ალექს მანუკიანისა და მისი ცოლის მერი მანუკიანის მოსახსენებლად. მეორე მხრივ, დანარჩენი ორი ეკლესია აშენდა ნაზარ და არტემის ნაზარიანებისა და ლინდა გეორქიანის, ხოლო სამრეკლო — ედუარდო ერნეკიანის შემოწირულობებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ერევნის წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის საკათედრო ტაძარი Official website დაარქივებული 2018-10-08 საიტზე Wayback Machine. Surp Grigor Lusavorich church Surp Grigor Lusavorich Cathedral (Armenian) ↑ 1.0 1.1 1.2 http://asbarez.com/42657/louise-simone-and-richard-manougian-donate-2-million-to-yerevan-cathedral-project/ Louise Simone and Richard Manougian Donate $2 Million to Yerevan Cathedral Project ↑ Yerevan churches. Official Website of the Yerevan Council. ციტირების თარიღი: 2009-08-24.
ერიტრეის მთიანეთი

ერიტრეის მთიანეთი — სამხრეთით მდებარე ეთიოპიის მთიანეთის გაგრძელება. იტალიის კოლონიზაციის დროიდან, რომელიც დაიწყო XIX საუკუნის ბოლოს, ამ რეგიონში შეიმჩნევა ტყის მასივების მნიშვნელოვანი შემცირება. ერიტრეის მთიანეთს განსაკუთრებით ემუქრება ტყის მასივების შემცირებასთან დაკავშირებული ნიადაგის ეროზია. ამას გარდა, ეს რეგიონი, რომელიც მდებარეობს საჰელის სამხრეთით, შეიცავს გაუდაბნოების და ხშირი გვალვების რისკს. მთიანეთში, როგორც ტროპიკული რეგიონების უმრავლესობაში, აღინიშნება ორი სეზონი: წვიმების სეზონი (კრემტი) ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით, და მშრალი სეზონი სექტემბრიდან ივნისის ჩათვლით. მთიანეთში საშუალო ტემპერატურა შეადგენს დაახლოებით 16 °C-ს. ერიტრეის მთიანეთში მდებარეობს ერიტრეის ყველაზე უფრო მაღალი მწვერვალი (სოირას მთა). ერიტრეის მთიანეთში სათავეს იღებს ოთხი დიდი მდინარე, რომლებიც მიედინებიან სუდანის მიმართულებით, ასევე მთელი რიგი მცირე ზომის მდინარეები, რომლებიც ჩაედინებიან წითელ ზღვაში. სუდანის მიმართულებით მიედინებიან მდინარე ნილოსში ჩამავალი მდინარეები მერები და ტეკეზე, ასევე მდინარეები ბარკა და ანსება, რომლებიც ნილოსამდე ვერ აღწევენ. ერიტრეის აღმოსავლეთის ფერდოდან ჩამოედინება მრავალრიცხოვანი მცირე მდინარეები. ბევრი მკვლევარი თვლის, რომ ერიტრეის მთიანეთის ტყის საფარი ადრე აღწევდა 30 %-ს, მაგრამ მას შემდეგ შემცირდა 1 %-მდე, ხოლო სხვები, მათ შორის ლუიზა ლატი (Louise Latt), გამოთქვამენ აზრს, რომ სინამდვილეში ტყის საფარის ასეთი მკვეთრი შემცირება არ მომხდარა. მთიანეთის აღმოსავლეთი კიდე მკვეთრად ეშვება წითელი ზღვის მიმართულებით, რის შედეგადაც ერთმანეთს კვეთავს ორი სახის კლიმატი. ეს რეგიონი ხშირად მოიხსენიება მრავალწლოვანი ტყის საფარის არსებობის გამო. ზუსტად ამ რეგიონში მოჰყავთ მერარას (Merara) სახეობის ერიტრეული ყავა. ერიტრეის მთიანეთის ნიადაგის შემადგენლობა საკმაოდ რთულია. ჭარბობს ქრომისებური ნიადაგი, მუქი წითელი ფერის ეუტრიკული და კირქვის კამბისოლი. მთიანეთის ნიადაგის სხვა სახეობებს შორისაა — ლიტოსოლი, ქსეროსოლი და ფლუვისოლი. ↑ Boerma, Pauline. "Assessing Forest Cover Change in Eritrea — A Historical Perspective" (PDF). Mountain Research and Development. Retrieved on 2007-01-17. დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-30. ციტირების თარიღი: 2015-10-13. ↑ Louise Latt. "Eritrea Re-photographed: Landscape Changes in the Eritrean Highlands 1890-2004" (PDF). Retrieved on 2006-09-26. დაარქივებული 2006-03-04 საიტზე Wayback Machine. დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-10-13. ↑ FOSA Country Report. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-23. ციტირების თარიღი: 2007-01-17.
ჰარის მედუნიანინი

ჰარის მედუნიანინი (ბოსნ. Haris Medunjanin; დ. 8 მარტი, 1985; სარაევო) — ბოსნიელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „დეპორტივოსა“ და ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. გამოდიოდა ნიდერლანდების ახალგაზრდულ ნაკრებში. მონაწილეობა მიიღო მუნდიალი 2014-ზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰარის მედუნიანინი“ ვიკისაწყობში. Stats at Voetbal International დაარქივებული 2016-01-15 საიტზე Wayback Machine. (ნიდერლანდური ენა) ჰარის მედუნიანინი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული]
მილან დურიჩი

მილან დურიჩი (ბოსნ. Milan Đurić; დ. 22 მაისი, 1990; ტუზლა) — ბოსნიელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სალერნიტანასა“ და ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. (იტალიური) Serie B 2007-08 at La Gazzetta dello Sport
დარიო სრნა

დარიო სრნა (ხორ. Darijo Srna; დ. 1 მაისი, 1982) — ხორვატი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ დონეცკის „შახტარისა“ და ხორვატიის ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელი. არის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი და ნაკრებში ჩატარებული აქვს ყველაზე მეტი მატჩი. მონაწილეობა მიიღო ევროპის 2004, 2008 და 2012 წლისა და მსოფლიოს 2006 და 2014 წლის ჩემპიონატებზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დარიო სრნა“ ვიკისაწყობში. Darijo Srna დაარქივებული 2009-02-22 საიტზე Wayback Machine. at the official Shakhtar Donetsk website ESPN Profile დარიო სრნა — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] დარიო სრნა – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) დარიო სრნა Twitter-ზე
გიუმრის სურბ-ჰაკობის ეკლესია

გიუმრის სურბ-ჰაკობის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Հակոբ Մծբնա) — ახლად აშენებული ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს შირაკის პროვინციის ქალაქ გიუმრიში. ეკლესია ააგეს სპიტაკის მიწისძვრის მსხვრეპლთა პატივსაცემად. ტაძარი ეკურთხა 2002 წლის 29 აგვისტოს. ეკლესია ქალაქის რუკაზე
კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხეთი)

კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աստվածածին) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სოფელ კარბში, არაგაწოტნის პროვინციაში. ეკლესია მთავარ გზატკეცილთან ახლოს მდებარეობს. ტაძარი 1691 - 1693 წლებში აშენდა, სამრეკლო კი მანამდე 1338 წელს. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხეთი)
ტეჟი

ტეჟი (სომხ. Թեժ լեռ), ასევე ტეჟლერი, ტეჟსარი — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის, ლორესა და კოტაიქის პროვინციების საზღვარზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3101 მეტრია და წარმოადგენს პამბაკის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. მისი სახელი დაკავშირებულია იმასთან, რომ ჩამავალი მზის სხივების დაცემისას მთა წითელ ფერს იძენს (სომხ. թեժանալ). ტეჟის მთა, ხედი არტავაზის მთიდან ხედი ტეჟის მთის მწვერვალიდან სომხეთის მთები სომხეთის ქედები პამბაკის ქედი სომხეთის მთები ტეჟის მთის ფოტოები დაარქივებული 2014-05-19 საიტზე Wayback Machine.