laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია

მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია (რუს. Церковь Святого Мартина Исповедника) — მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია უფლის ამაღლების სახელზე, ხოლო ეგვტერები წმინდა მარტინე აღმსარებლის, რომის პაპისა და საქართველოს ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. აღნიშნულ ადგილზე ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ესაა 1502 წლის 14 აპრილი, როცა მოიხსენიებდნენ რომის წმინდა პაპს მარტინ აღმსარებელს. ივან სნეგირიოვი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს 1492 წელს. პირველი საარქივო მასალა, რომელშიც მოხსენიებულია ეკლესია, მიეკუთვნება 1625 წელს. 1780 წელს მოსკოვს სტუმრობდა საღვთო რომის იმპერატორი იოზეფ II, რომელიც მიიღო ევროპული განათლების მქონე მიტროპოლიტმა პლატონმა. მიტროპოლიტმა არამარტო აჩვენა სამეფო სტუმარს ქალაქი, არამედ მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. იმპერატორის გამგზავრებიდან ძალიან მალევე ძველი ეკლესიის გვერდით საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ეკლესიის მშენებლობას, მაგრამ მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 1791 წელს, როდესაც მის ასაშენებლად ფული გაიღო მოსკოველმა ჩაის ვაჭარმა ვასილი ჟიგარევმა. პროექტი დაუკვეთეს არქიტექტორ როდიონ კაზაკოვს. 1792 წელს მიტროპოლიტმა პლატონმა დალოცა მშენებლობის დაწყება, ხოლო 1806 წელს აკურთხა ახალი ტაძრის საკურთხეველი. წმინდა მარტინ აღმსარებლის ტაძარში გაიმართა 1812 წელს ნაპოლეონის ჯარების გასვლის შემდეგ. 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა და მისი რესტავრაცია გაგრძელდა 1821 წლამდე. ბოლშევიკების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ტაძარი დაიხურა 1931 წელს. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს დოკუმენტური ფილმების სტუდია „Востоккино“, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის წიგნის პალატის ფონდები. 1990 წლიდან დაიწყო მორწმუნეებისათვის ეკლესიის გადაცემის პროცესი, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა 1996 წელს. 1998 წლის 28 მაისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ აღასრულა ტაძრის კურთხევა. ეკლესიაში დაცულია ისეთი სიწმინდეები, როგორიცაა საქართველოს ღვთისმშობლის ხატი და მთელი რიგი წმინდანების წმინდა ნაწილები, მათ შორის მარტინ აღმსარებლის, წმინდა ტიხონისა და მატრონა მოსკოველის. Москва. Церковь Мартина Исповедника (Вознесения Господня) в Алексеевской новой слободе на Sobory.ru Видео: Храм Святого Мартина исповедника в Алексеевской слободе. დაარქივებული 2011-07-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Александр Шамаро «Святой Мартин на Большой Коммунистической», «Наука и религия», № 9, 1991, ISSN 0130-7054 ↑ Казаков Родион Родионович // arhikuzminki.narod.ru
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (ტროეკუროვო)

მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (რუს. Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს ყოფილ სოფელ ტროეკუროვოში, ამჟამად მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ოჩაკოვო-მატვეევის რაიონი. ტაძართან ახლოს მდებარეობს ტრეოკუროვოს სასაფლაოს მთავარი შესასვლელი, თუმცა ტაძარი არ დგას სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია აგებულია 1699-1706 წლებში. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერი მოსკოვის მიტროპოლიტ ალექსი ღვთისკაცის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. სოფელი ტროეკუროვო (ასევე ხოროშეოვო ან ნიკოლსკოე) ცნობილია XVI საუკუნიდან და სავარაუდოდ უკვე ამ პერიოდიდან მას თავისი ხის ეკლესია უკვე ჰქონდა, რომელიც ნაკურთხი იყო ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. მას შემდეგ, რაც სოფელი გადავიდა გოდუნოვებიდან ტროეკუროვების მფლობელობაში, აქ XVII საუკუნის 40-იან წლებში ააშენეს ახალი ხის ეკლესია, რომელიც XVIII საუკუნის დასაწყისში შეცვალა დღეს არსებულმა ქვის შენობამ. ახალი ეკლესიის მშენებლობა გაგრძელდა 1699 წლიდან 1706 წლამდე. ეკლესია აგებულია მოსკოვური ბაროკოს სტილში, მაგრამ მისი არქიტექტორის ვინაობა უცნობია. მშენებლობის პარალელურად აგებული სამრეკლო 1745 წელს შეცვალა დღემდე შენახულმა სამიარუსიანმა კოშკმა. XVIII საუკუნის შუა წლებიდან ტაძრის დახურვამდე, ანუ 1931 წლამდე, მის არქიტექტურას მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ განუცდია. დახურვის შემდეგ ეკლესიის გუმბათი და სამრეკლო მოანგრიეს, ინტერიერის მორთულობა გაანადგურეს, ხოლო ყოფილი ტაძრის შენობაში ტყავის ქარხანა განათავსეს. დიდი სამამულო ომის შემდეგ პერიოდში ტაძრის შენობა ეკუთვნოდა ორგანიზაცია „Совэкспортфильм“-ს, რომელიც ეკლესიის შენობას საწყობად იყენებდა. 1991 წელს ტროეკუროვოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და ერთი წლის შემდეგ აღსდგა ღვთისმსახურება. მოგვიანებით ტაძრის ექსტეიერი და სამრეკლო აღადგინეს. Храмы Москвы. Энциклопедия шедевров православия. Эксмо, Москва 2010. ISBN 978-5-699-36796-2 Москва. Все культурные и исторические памятники. Энциклопедия. Алгоритм, Эксмо, Москва 2009. ISBN 978-5-699-31434-8 Официальный сайт храма святителя Николая Чудотворца в Троекурово Описание на сайте hramy.ru Учетная карточка Temples.ru
ეწერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გეოგრაფიული სახელი ეწერი შეიძლება აღნიშნავდეს: ეწერი — სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში ეწერი — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძვ. სახელწოდება ეწერი — სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძვ. სახელწოდება ეწერი — სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში ეწერი — სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში
ნაცისტური გერმანიის მიერ ლატვიის ოკუპაცია

ვერმახტის მიერ ლატვიის ოკუპაცია 1941 წლის 10 ივლისს დასრულდა. ლატვია გახდა მესამე რაიხის ოსტლანდის რაიხსკომისარიატის ნაწილი. ლატვიის პროვინციაში (გერმ. Generalbezirk Lettland) ოსტის გენერალური გეგმის მიხედვით ხვრეტდნენ ან ასახლებდნენ საკონცენტრაციო ბანაკებში ყველას ვინც ნაცისტებისტვის მიუღებელი რასის წარმომადგენლი იყო ან ეწინააღმდეგებოდა გერმანულ ოკუპაციას. მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტი საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაცია A Soviet civilian about to be executed at Preili, Latvia Konrad Kalejs Saviours and the Saved ↑ Buttar, Prit. Between Giants.
შაჰანდანი

შაჰანდანი (აზერ. Şaxəndan) — აზერბაიჯანის ქალაქ შემახას სამიდან ყველაზე ძველი სასაფლაო, რომელიც განლაგებულია ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აქ სავარაუდოდ დაკრძალულია XV საუკუნის ცნობილი პოეტის ნასიმის ძმა პოეტი შაჰანდანი (შაჰანდანი, შაჰი და ხანდანი) და სასაფლაოც მის სახელს ატარებს. ადგილობრივი მკვიდრთა გადმოცემით შაჰიდე ხანდანი (ლამაზი მხიარული) იყო ნასიმის ძმის ზედმეტსახელი, ხოლო სასაფლაოს ეწოდა მისი სახელი, ვინაიდან იგი აქ იქნა დაკრძალული. შაჰანდანის სასაფლაოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იქნა რვაკუთხა მავზოლეუმის ნანგრევები. მავზოლეუმის შიგნით აღმოჩენილია ორი საფლავი. ერთ-ერთი საფლავის ქვა ღრმად არის მიწაში ჩაფლული. ატმოსფერული გავლენის გამო წარწერები წაიშალა საფლავის ქვებზე. საფლავის ქვის უკანა მხარეს არსებობს გამოსახულება, რომელიც დამახასიათებელია XIV—XV საუკუნეების აზერბაიჯანის საფლავის ქვებისთვის. არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი აღნიშნავს, რომ სავარაუდოდ, ეს უნდა იყოს ნასიმის ძმის — შაჰიდე ხანდანის საფლავი. ეს თუ მართლაც ეგრეა, ჯიდის თქმით, XIV—XV საუკუნეებში ქალაქის სასაფლაო აქ იყო განლაგებული. ნაწილობრივ ეს მტკიცდება სხვა საფლავების არსებობით, რომლებიც ასევე მიეკუთვნებიან XV—XVI საუკუნეებს. ბევრი უძველესი საფლავი განადგურებულია, ხოლო უამრავი უკვე მიწით არის დაფარული. ქალაქ შემახის დასავლეთ ნაწილში 1970–1971 წლის სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას, იქ, სადაც ადრე არსებობდა ბაზარი და მის გარშემო აღმოჩენილ იქნა უამრავი საფლავი. საფლავების ქვებზე ქუფური დამწერლობის მიხედვით სჩანს, რომ ისინი ძირითადად მიეკუთვნებიან XI—XII საუკუნეს. ოდესღაც ეს სასაფლაო განლაგდებოდა შაჰანდანამდე. ჯიდის ვარაუდით, შუა საუკუნეებში შემახის მთავარი სასაფლაო იყო შაჰანდანი. შემდგომ კი, ქალაქის გაზრდის გამო, სასაფლაო გადატანილ იქნა გორაკზე, სადაც „ედი გიუმბეზისა“ და „ლალეზარის“ სასაფლაოები არის განლაგებულნი. ცნობილმა აზერბაიჯანელმა პოეტმა სეიდ აზიმ შირვანიმ დაიბარა, რომ იგი დასაფლავებულ ყოფილიყო შაჰანდანის სასაფლაოზე და მისი საფლავიც მანდვეა. ↑ 1.0 1.1 АСЭ, 1987, с. 472. ↑ Джидди, 1981, с. 105. ↑ Джидди, 1981, с. 106.
სეჰენდი

სეჰენდი, საჰენდი (სპარს. سهند) — ვულკანური მასივი ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანის ტერიტორიაზე, თავრიზიდან სამხრეთით 40 კმ-ში. წარმოადგენს ელბურსის მთიანეთის ნაწილს. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სიმაღლე 3707 მ (მთა ჰარამდაღი). აგებულია ანდეზიტებით, ბაზალტებით, ტუფებითა და ვულკანური ფერფლით. კალთები დასერილია (სიღრმე 300 მ-მდე) ბარანკოსებით. მწვერვალები დაფარულია თოვლით. ↑ სეჰენდი // bartarinha.ir[მკვდარი ბმული] ↑ სეჰენდი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ეწერი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)

ეწერი — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების მაღალი ეწრისა და დაბალი ეწრის ძველი სახელწოდება. ამჟამად დაბალი ეწერი შედის ასკანის თემის, ხოლო მაღალი ეწერი ნაგომრის თემის შემადგენლობაში. 1908 წელს სოფელ ეწერში ცხოვრობდა 165 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 259. ↑ Кавказский календарь на 1910 год
ეხი

ეხი, გროტი (ფრანგ. grotte) — ფართოშესასვლელიანი პატარა კარსტული მღვიმე ან გამოქვაბული თაღოვანი ჭერით; თითქმის ღია მღვიმე საჩრდილობელი. ეხში ქვის ხანაში ადამიანები ბინადრობდნენ. საქართველოში ცნობილია ეძანის, მღვიმევის, ჯრუჭულისა და სხვა ეძები. აქვს კარსტული ან ეროზიული გენეზისი. ეროზიული გროტები წარმოიქმნება ზედაპირული წყლების წარეცხვის შედეგად. გვხვდება მდინარისა და ზღვის სანაპიროზე, ამასთანავე მათ წარმოქმნას ხელს უწყობს ზვირთცემა. ასეთ შემთხვევაში დამსხვრევის მთავარი ფაქტორი მექანიკურია. უდაბურ ადგილებში, ზედაპირზე მყარი ქანების ამოსვლის შედეგად ქარისმიერი ეროზიის გავლენით იქმნება მცირე სიღრმის მღვიმეები. მათ ჩვეულებრივ გროტებს უწოდებენ. კარსტული გროტები ხშირად ოდესღაც არსებული მსხვილი მღვიმური სისტემების რელიქტური ნარჩენებია. ასეთი გროტები გვხვდება კლდოვან-კირქვიან ჩამონაქცევებზე. არსებობს ასევე სხვა ტიპის კარსტული გროტები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 260. გაბუნია მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
ეჯიბი

ეჯიბი (არაბ. ჰაჯიბ - მეფის მეკარე, კარისკაცი), ორი მნიშვნელობა აქვს: ერთ-ერთი დიდმოხელე ქართველი მეფის სასახლეში, მეკარე, მეფისთვის მთხოვნელთა სურვილის მომხსენებელი. ამირეჯიბის ხელქვეითი. ჰქონდა დარბაზში შესვლის განსაკუთრებული უფლება. საქართველოში ეჯიბები ჰყავდათ დიდებულ ხელისუფლებსაც და მაღალი წრის მანდილოსნებსაც. სელჩუკთა სახელმწიფოში სასახლის მსახურთა უფროსი იყო საგანგებო მოხელე "დიდი ჰაჯიბი" ("ჰაჯიბთ-ჰაჯიბი"). (ეთნოგრაფია) ქართულ საქორწინო ცერემონიალში ვაჟის მაყრების უფროსი, რომელიც მეფის (ნეფის) წარმომადგენელი და ნება-სურვილის აღმსრულებელი იყო. მთიულეთში ეჯიბი სასიძოს მკვიდრი ბიძაშვილი უნდა ყოფილიყო. მისი ერთ-ერთი მთავარი მოვალეობა ჯვარდაწერილი ნეფე-დედოფლისათვის გვირგვინის მოხდა იყო. ითონიშვილი ვ., ქართველ მთიელთა საოჯახო ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1960; ჭყონია ი., ქორწინების ინსტიტუტი მთიულეთში, ნაწ., 1, თბ., 1955; ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ., 2, ნაკვ. 1, ტფ., 1928; ფუტკარაძე ი, ითონიშვილი ვ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 260.
ექტო...

ექტო... (ბერძნ. ektos — გარეშე, გარეთა) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, აღნიშნავს გარეთას, მაგ., ექტოდერმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 257.
ექსტრა...

ექსტრა... (ლათ. extra — ზომაზე მეტად, მეტისმეტად) — რთული სიტყვის ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს დაწესებულ ნორმაზე და ნიმუშზე მეტს, მაგ., ექსტრაორდინარული, ექსტრავაგანტური. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 256.
ვაზისებრნი

ვაზისებრნი (ლათ. Vitaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მერქნიანი ლიანებია, იშვიათად — სწორმდგომი ბუჩქები ან დაბალი ხეები. აქვთ მორიგეობით განლაგებული მთლიანი ან დანაკვეთული ფოთლები; უმრავლესობას ღეროსეული წარმოშობის პწკალები აქვს. ყვავილები ორსქესიანი ან ცალსქესიანია, ნაყოფი კენკრა. ოჯახი აერთიანებს 12-მდე გვარის 700-მდე სახეობას, რომლებიც ძირითადად ტროპიკული და სუბტროპიკულ ქვეყნებშია გავრცელებული. ყველაზე დიდია Cissus-ის გვარი (შეიცავს 350-ზე მეტ სახეობას). საქართველოში მხოლოდ ველური ვაზის ერთი სახეობა იზრდება. დიდი სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს ვაზს. ლათ. Cissus-ის გვარის რამდენიმე სახეობას ოთახის დეკორატიულ მცენარედ აშენებენ. ლათ. Ampelopsis-ის და ლათ. Parthenocissus-ის გვარების ზოგი სახეობა ხშირად მოშენებულია ბაღებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 269.
ვაზი და ღვინო

„ვაზი და ღვინო“ — სამეცნიერო-პოპულარული ორკვირიანი ჟურნალი. საქართველოს მეღვინე-მევენახეთა ყრილობის საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა 1920 თებერვლიდან დეკემბრამდე. გამომცემელი — მეღვინე-მევენახეთა ყრილობის საბჭო. იბეჭდებოდა მასალები ვაზის მოვლა-გაშენების, ღვინის დაყენებისა და გასაღების საკითხებზე. თოდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 268.
ვაზიანი

საკუთარი სახელი ვაზიანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ვაზიანი — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ვაზიანი — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში ვაზიანი — სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში
კატი დადეშქელიანი

კატი დადეშქელიანი (დ. 1890 — გ. 1977, პარიზი) — ქართველი მწერალი, თავადი ალექსანდრე დადეშქელიანის ქალიშვილი. მამამისი, სახელმწიფო ტყის ფონდის ინსპექტორი იყო, რომელიც 1909 წელს მოკლეს. პირველი მსოფლიო ომის დროს, კატი დადეშქელიანი რუსეთის არმიას შეუერთდა, სადაც თათრეთის მე-4 პოლკში მსახურობდა. მას ავსტრიის ფრონტზე სასწრაფო დახმარების მანქანა დაჰყავდა, სადაც მოგვიანებით, 1916 წელს, დაიჭრა. ომის შემდეგ, კატი დადეშქელიანი საქართველოში ცხოვრობდა, სადაც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ კრებაში მუშაობდა. თუმცა, როდესაც 1921 წლის მარტში, საბჭოთა რუსეთი შემოიჭრა და კონტროლი დაამყარა საქართველოზე, ოჯახი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა. 1934 წელს, დადეშქელიანის ომისდროინდელი მოგონებები — „თავადის ქალი მუნდირში“ გამოიცა. 2021 წელს ქართულად გამოსცა ნოდარ დუმბაძის გამომცემლობამ. თარგმნა და ნარკვევი დაურთო ქეთევან ტომარაძემ. პირველი მსოფლიო ომის სასწრაფო დახმარების მძღოლების სია კატი დადეშქელიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Spartacus article ↑ საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის კატალოგი.
თამარ მეფის ორდენი (განთავისუფლების კომიტეტი)

თამარ მეფის ორდენი — პირველი მსოფლიო ომის დროს ევროპაში დაფუძნებული „საქართველოს განთავისუფლების ეროვნული კომიტეტის“ მიერ 1915 წელს შემოღებული ჯილდო. სამახსოვრო ნიშნით „განთავისუფლების კომიტეტი“ საქართველოს თავისუფლებისთვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილისათვის აჯილდოებდა სამხედრო და სამოქალაქო პირებს. თავდაპირველად ორდენის ორი ხარისხი - I და II - არსებობდა, თუმცა მოგვიანებით ორდენს დაემატა ასევე III ხარისხის ჯილდოც. სამივე ხარისხის ორდენზე რვაქიმიანი ვერცხლის ვარსკვლავის ცენტრში მოთავსებულია ერთნაირი მედალიონი თამარ მეფის მოოქრული ვერცხლის პორტრეტით და ოქროთი მოვარაყებული წარწერით „ქართული ლეგიონი, 1915“. ორდენით დაჯილდოების პირვანდელი დებულების თანახმად, გადაწყვეტილებას მისი მინიჭების შესახებ იღებდა „განთავისუფლების კომიტეტი“ წევრთა 2/3-ის თანხმობით, თუმცა, როდესაც 1918 წლის 21 ივლისს ბერლინში ეროვნული კომიტეტის უკანასკნელი სხდომა გაიმართა და კომიტეტმა მუშაობა დაასრულა, დაადგინეს, თამარის ორდენით დაჯილდოების უფლება პრეზიდიუმს გადასცემოდა. თამარ მეფის ორდენი დაარქივებული 2019-11-09 საიტზე Wayback Machine. , დავით ლორთქიფანიძე, 01.05.18. თამარ მეფის ორდენი[მკვდარი ბმული] — ენციკლოპედია „საქართველო“ The Georgian Order of St Tamara Medal at The German Caucasian Expedition: Georgia 1918 Guide to German Ribbon Bars, 1914–1945: "probably the single most peculiar military decoration of all time" The World's Most Bizarre Award—A New Chapter! at the Gentleman's Military Interest Club (GMIC) Georgia: The Order of Tamara at the Orders and Medals Society of America (OMSA) Royal Order of Queen Tamar დაარქივებული 2019-04-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 თამარ მეფის ორდენი დაარქივებული 2019-11-09 საიტზე Wayback Machine. , დავით ლორთქიფანიძე, 01.05.18
ქართველების ემიგრაცია პოლონეთში

საქართველოსა და პოლონეთს შორის დოკუმენტირებულად დადასტურებული ურთიერთობები XV საუკუნიდან იწყება, როდესაც საქართველოს (ქართლის) მეფე კონსტანტინე I-მა პოლონეთის მეფე ალექსანდრე იაგელონთან დიპლომატიური მისია გააგზავნა. მოგვიანებით, პოლონეთის მეფე იან III სობესკიც ცდილობდა საქართველოსთან ურთიერთობის დამყარებას. XVII საუკუნეში, პოლონეთის მიერ წამოწყებულ სამხედრო კამპანიებში მრავალი ქართველი იღებდა მონაწილეობას. ბოგდან გურჯიცკი, ქართველი, რომელიც დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და პოლონეთის მეფის დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობდა სპარსეთში, ის ხშირად მოგზაურობდა და მასზე მაღალი რანგის მისიონერებთან შედარებით, რიგი პრივილეგიებით გამოირჩეოდა. მეფე იან II კაზიმის მმართველობის დროს, მისიით ისპაანში გაემგზავრა, ხოლო მეფე იან III სობესკიმ გურჯიცკის შესაძლელობები დროის სხვადასხვა პეროიდში გამოიყენა (1668, 1671, 1676–1678, 1682–1684 და 1687 წლებში). გურჯიცკი მრავალი წელი ცხოვრობდა შაჰის კარზე, როგორც სპეციალური მცხოვრები და პოლონეთის მეფის წარმომადგენელი; სწორედ მან მიაწოდა შაჰ სულეიმანს ინფორმაცია ქრისტიან სამხედრო ძალთა მიერ ვენაში (1683) მიღწეული გამარჯვების შესახებ. რამდენიმე ქართველი პოლიტიკური, საზოგადო და სამხედრო მოღვაწე საქართველოდან პოლონეთში მას შემდეგ გაემგზავრა, როდესაც 1921 წლის თებერვალში, საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალები შემოიჭრნენ საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (სდრ), დაამხეს ხელისუფლება და იმავე წლის მარტში დაამყარეს საბჭოთა მმართველობა. პოლონეთის ქართული საზოგადოება, მიუხედავად სიმცირისა აქტიურ პოლიტიკურ და კულტურულ საქმიანობას ეწეოდა. აღსანიშნავია, ქართველთა მსახურობა პოლონეთის არმიის რიგებში 1920-იანი წლებიდან მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე. The Soldiers of Georgia in Polish Service (1923 - 1939) by Dmitri Shalikashvili (translated by Maria Shalikashvili) (ინგლისური)
ბარნაბას ეპისტოლე

ბარნაბას ეპისტოლე (ბერძ. Επιστολή Βαρνάβα, ებრ. איגרת בארנבס‬) — ბერძნულ ენაზე შესრულებული ეპისტოლე. სრულად არის შემონახული მე-4 საუკუნის სინას კოდექსით, რომელშიც ტექსტი ახალი აღთქმის ბოლოს არის მოთავსებული. იგი ტრადიციულად მიეწერება ბარნაბას, რომელიც მოხსენიებულია „საქმე მოციქულთაში,“ ასევე ამავე პერიოდის სხვა მოციქულებრივ მამას, ბარნაბა ალექსანდრიელს. ზოგჯერ ეს ტექსტი ატრიბუციის გარეშეა მოცემული. ეპისტოლე შესულია მე-6 საუკუნის კანონიკური ნაწერების ნუსხაში Codex Claromontanus. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბარნაბას ეპისტოლე ↑ Kraft, Robert A., Barnabas and the Didache: Volume 3 of The Apostolic Fathers: A New Translation and Commentary, edited by Robert Grant. New York: Thomas Nelson and Sons, 1965.
აილა ერდურანი

აილა ერდურანი (თურქ. Ayla Erduran; დ. 22 სექტემბერი, 1934, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მევიოლინე. კარლ ბერგერის სტუდენტი, რომელიც 10 წლის ასაკში პირველად გამოვიდა კონცერტზე. 1946–1951 წლებში, სწავლობდა პარიზის საერთაშორისო კონსერვატორიაში, სადაც მისი მასწავლებლები იყვნენ ბენედეტი და ბენვენუტი. სწავლის დასრულების შემდეგ, იგი შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა, სადაც 1955 წლამდე დარჩა და სწავლობდა ივან გალამიანსა და ზინო ფრანჩესკატისთან. 1957–1958 წლებში, ერდურანი მოსკოვის კონსერვატორიაში, დავით ოისტრიხთან სწავლობდა. მისი კარიერა, როგორც ვიოლინოს პედაგოგის, 1973 წელს, შვეიცარიაში, ლოზანის კონსერვატორიაში დაიწყო და 1990 წლამდე გაგრძელდა. ერდურანმა, 1971 წელს სახელმწიფო არტისტის ტიტული მოიპოვა. ასევე მიიღო ოქროს მედალი ანკარაში დაფუძნებული „სევდა ჯენაპის და მუსიკის ფონდი“-სგან (SCAMV). 1957 წელს, ჰენრიკ ვინიავსკის მევიოლინეთა კონკურსში მეხუთე ადგილი დაიკავა, 1964 წელს კი „ჰარიეტ კოენი-ოლგა ვერინეი“-ს ჯილდო მოიპოვა, ხოლო 1970 წელს ნიდერლანდებში, ბეთჰოვენის ჯილდო მოიპოვა. ↑ Gurkan, Yasemin. A lifetime devoted to the violin:Ayla Erduran. hurriyetdailynews.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 14 February 2017. ↑ Ayla Erduran. turkish culture foundation. ციტირების თარიღი: 14 February 2017.
ვაზისუბანი

ვაზისუბანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ვაზისუბანი — სოფელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში ვაზისუბანი — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში ვაზისუბანი — თბილისის ერთ-ერთი უბანი ვაზისუბანი — ქართული ღვინო
მემედ ცინცქილაძე

მემედ ჯემელის ძე ცინცქილაძე (დ. 15 იანვარი, 1915, სოფ. ორთაბათუმი, ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 თებერვალი, 1989, ბათუმი) — ქართველი სამხედრო პირი. შინაგანი სამსახურის მე-3 რანგის გენერალი (გენერალ-მაიორი), 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი. მემედ ცინცქილაძე დაიბადა 1915 წლის 15 იანვარს სოფელ ორთაბათუმში (ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი). იქვე დაამთავრა საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო ბათუმის პედაგოგიურ სასწავლებელში. 1941 წლიდან 1956 წლამდე მ. ცინცქილაძე სამჭოთა არმიის რიგებშია. იყო ბატალიონის მეთაური, პოლკის მეთაურის მოადგილე პოლიტნაწილში, 414-ე დივიზიის უფროსის მოადგილე. 1956 წელს დაამთავრა მოსკოვის ვ.ი. ლენინის სახელობის სამხედრო პოლიტიკური აკადემია პოლიტ-მუშაკთა მომზადების სპეციალური კურსები და მიენიჭა თადარიგის პოლიტ-მუშაკთა უფროსი ლეიტენანტის წოდება. კადრის ოფიცერი მ. ცინცქილაძე დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობას იწყებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში. 1956 წლიდან იგი სხვადასხვა დროს იყო ბათუმის რაიმილიციის უფროსი, ქალაქ ბათუმის შინაგან საქმეთა განყოფილების უფროსი, აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ხოლო 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1974 წლის აპრილში ცინცქილაძე გავიდა თადარიგში. პენსიაში გასვლის შემდეგ მას არ შეუწყვეტია საზოგადოებრივ-პოლიტიკური საქმიანობა, მჭიდრო კავშირი ჰქონდა შინაგანი სამსახურის ორგანოებთან. თავის მდიდარ გამოცდილებას უშურველად უზიარებდა ახალბედა, დამწყებ მუშაკებს. ამიტომაც თადარიგში გასვლის შემდეგ იგი არჩეულ იქნა ომისა და შრომის ვეტერანთა აჭარის საოლქო საბჭოს თავმჯდომარედ. შინაგან საქმეთა სამსახურის გენერალი მ. ცინცქილაძე დაჯილდოებული იყო მრავალი ორდენითა და მედლით, წითელი დროშის, საპატიო ნიშნის, ორდენებით, მედლებით: გერმანიაზე გამარჯვების 1941–1945 წლებში კავკასიის დაცვისათვის, საბრძოლო დამსახურებისათვის, საბჭოთა არმიისა და ფლოტის 30-ე წლისთავის, შინაგან საქმეთა ორგანოებში 15 წლიანი უმწილო სამსახურისათვის, იგივე 20 წლიანი სამსახურისათვის, შეიარაღებული ძალების 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, შრომის ვეტერანის, საბშოთა მილიციის 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, სამამულო ომში გამარჯვების მე-20, 25-ე და 35-ე წლისთავთან დაკავშირებით. ასევე, მრავალი ჯილდო ჰქონდა მიღებული სასაზღვრო ჯარების განმტკიცების სამსახურში შეტანილი წვლილისათვის. დაჯილდოებულია საქართველოსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით. გარდაიცვალა მემედ ცინცქილაძე 1989 წლის 3 თებერვალს. ქალაქ ბათუმში ბარათაშვილის ქუჩაზე მდებარე სახლს N27, სადაც 1961-1989 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მემედ ცინცქილაძე ამშვენებს მემორიალური დაფა. УНКВД по АССР Аджаристан – МВД Аджарской АССР
იტალიის სოციალური რესპუბლიკა

იტალიის სოციალური რესპუბლიკა (იტალ. Repubblica Sociale Italiana), არაოფიციალურად ასევე ცნობილი როგორც სალოს რესპუბლიკა (იტალ. Repubblica di Salò) — მარიონეტული სახელმწიფო ჩრდილოეთ იტალიის (და ნაწილობრივ ცენტრალური იტალიის) ტერიტორიაზე, რომელმაც იარსება 1943 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მაისამდე. იტალიის სოციალური რესპუბლიკის ჩამოყალიბებას წინ უძღოდა სახელმწიფო გადატრიალება იტალიაში, რომლის დროსაც მუსოლინი გადააყენეს იტალიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და დააპატიმრეს 1943 წლის 25 ივლისს. ამ დროს ადოლფ ჰიტლერის ინიციატივით ვერმახტის უმაღლესმა მთავარსარდლობამ დაიწყო იტალიის ოკუპაციის გეგმის შედგენა. 1943 წლის 3 სექტემბერს იტალიამ ხელი მოაწერა სამშვიდობო შეთანხმებას მოკავშირეებთან, რითაც გამოეთიშა მეორე მსოფლიო ომს. საპასუხოდ, 8 სექტემბერს ჰიტლერის განკარგულებით გერმანელმა მედესანტეებმა ვაფენ-სს-ის მხარდაჭერით 11 დღიანი ოპერაციის შედეგად პატიმრობიდან გაათავისუფლეს მუსლონი და აიღეს ჩრდილოეთ იტალია და ცენტრალური იტალიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მათ შორის ქალაქი რომი. გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა იტალიის სოციალური რესპუბლიკა. ქვეყნის სათავეში იყო იტალიის რესპუბლიკური ფაშისტური პარტია ბენიტო მუსოლინის მეთაურობით. მან თავი იტალიის ერთადერთ კანონიერ მთავრობად გამოაცხადა და იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III, რომლის მოწვეულმა ახალმა მთავრობამაც გააფორმა საშვიდობო ხელშეკრულება მოკავშირეებთან, ქვეყნის ღალატში დაადანაშაულა. იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ საერთაშორისო აღიარება მხოლოდ ნაციონალ-სოციალისტური გერმანიისგან, იმპერიული იაპონიისგან და მათი მარიონეტული სახელმწიფოებისგან მოიპოვა. დაარსებიდან მალევე იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ გერმანიას დაუთმო ტრიესტი, ისტრია და სამხრეთ ტიროლი, სადაც გერმანიის საოპერაციო ზონები შეიქმნა. 1945 წლის 2 მაისს იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა იმის შემდეგ, რაც მოკავშირეების ძალებმა დაამარცხეს იქ მდებარე გერმანული ძალები. მუსოლინი და მისი თანამოაზრეები იტალიელმა პარტიზანებმა შეიპყრეს და ქალაქ მილანში დახვრიტეს. ↑ Giacomo De Marzi, I canti di Salò, Fratelli Frilli, 2005.