laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლანგობარდების ნამოსახლარები

ლანგობარდების ნამოსახლარები (იტალ. Longobardi in Italia: i luoghi del potere) — იტალიაში მდებარე ლანგობარდების შვიდი დასახლების საერთო სახელწოდება, რომლებიც 2011 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა „შუა საუკუნეების ევროპის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი სულიერი და კულტურული როლის შეტანისათვის“. ჩივიდალე-დელ-ფრიული - გასტალდაგის ტერიტორია და საეპისკოპოსო კომპლექსი ბრეშა - სან-სალვატორეს მონასტერი კასტელსეპრიო სპოლეტო - სან-სალვატორეს მონასტერი კამპელო-სულ-კლიტუნო - კლიტუმნუსის ტაძარი ბენევენტო - წმინდა სოფიას ეკლესია მონტე-სანტ'ანჯელო - მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში ლანგობარდების არქიტექტურა Longobards in Italy. Places of the power (568-774 A.D.) ↑ Longobards in Italy - UNESCO World Heritage Centre
ბანდიტაჩიის ნეკროპოლისი

ბანდიტაჩიის ნეკროპოლისი (იტალ. Necropoli della Banditaccia) — ეტრუსკების უძველესი ნეკროპოლისი იტალიაში, ქალაქ ჩერვეტერეს სიახლოვეს. 2004 წელს შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მოიცავს 45 ჰექტარ ტერიტორიას, საიდანაც 10 ჰა მნახველთათვის ღიაა, სულ აღრიცხულია 1000 სამარხი, რომლებიც მიწაყრილების სტილისაა. ეს ნეკროპოლისი ერთ-ერთი უდიდესია ხმელთაშუა ზღვის აუზში. სამარხები ვილიანოვის ლულტურას მიეკუთვნება და ძვ. წ. IX საუკუნიდან ახ. წ. III საუკუნემდე, გვიანდელ ეტრუსკულ პერიოდამდე შუალედით თარიღდება. მათ შორის უძველესებს ჭის ფორმა აქვთ, სადაც გარდაცვლილთა ფერფლს ინახავდნენ. ასევე შემორჩენილია ამ საფლავების აღმნიშვნელი ნიშნები. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბანდიტაჩიის ნეკროპოლისი (იტალიური) site privé avec des photographies დაარქივებული 2008-04-19 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Site de l'Unesco sur la nécropole
პესკარა

პესკარა (იტალ. Pescara) — ქალაქი იტალიაში, აბრუცის რეგიონში, პესკარის პროვინციის დედაქალაქი. 2007 წლის მონაცემებით, ის აბრუცოს ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია 123 059 მცხოვრებით, მის მეტროპოლიურ არეალში კი სულ 400 000 ადამიანი ცხოვრობს. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ატერნო-პესკარის შესართავთან, რომიდან 210 კმ-ის მოშორებით. თანამედროვე მუნიციპალიტეტი 1926 წელს შეიქმნა, მიმდებარე ტერიტორიები კი პესკარის პროვინციად გაფორმდა. ახალი ქალაქის შექმნის მთავარი სპონსორი იყო მისი მკვიდრი, პოეტი გაბრიელე დ'ანუნციო. ქალაქის კლიმატი ხმელთაშუაზღვიურია, ცხელი, მშრალი ზაფხულითა და რბილი, ნოტიო ზამთრით. ხშირია ზღვის ქარები. პესკარის პირველი მაცხოვრებლები ანტიკურ ხანაში, მდინარე ატერნო-პესკარის მაპირბთან დასახლდნენ, შესაართავის სიახლოვეს, ახალ ქალაქს ისინი ვიტუს-ატერნს უწოდებდნენ. დაახლოებით 1000 წელს, ქალაქს პისკარია დაერქვა, რაც ამ არეალში თევზის სიუხვეზე მიუთითებდა. 1140 წელს ქალაქი ნორმანებმა დაიპყრეს, XVI საუკუნეში კი კარლოს V-მ. პესკარის ეკონომიკური და დემოგრაფიული აყვავების ხანა XVII საუკუნეში დადგა. ნაპოლეონის ომების დროს, პესკარა ფრანგების მნიშვნელოვან სამხედრო საყრდენს წარმოადგენდა. XIX საუკუნეში, პესკარა იტალიის გაერთიანებისათვის ბრძოლის გული იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ის ნეაპოლის სამეფოში მდებარეობდა. 1943 წლის დაბომბვებისას ქალაქის ნაწილი დაინგრა და დაიღუპა მისი 3000 მცხოვრები. ბოლო დეკადებში, პესკარა მნიშვნელოვნად ვითარდება, ჩამოყალიბდა რა როგორც რეგიონისა და ადრიატიკის სანაპიროს მთავარი ქალაქი, მრავალმხრივი ეკონომიკით და მნიშვნელოვანი ტურისტული ფუნქციებით. არკაშონი, საფრანგეთი მაიამი, აშშ ლიმა, პერუ სპლიტი, ხორვატია კაზალე-მონფერატო, იტალია იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით Official website Pescara Airport დაარქივებული 2014-11-24 საიტზე Portuguese Web ArchiveCategory:Webarchive template other archives Università D'Annunzio დაარქივებული 2003-09-19 საიტზე Wayback Machine.
გაეტის ყურე

გაეტის ყურე (იტალ. Golfo di Gaeta) — ყურე ტირენიის ზღვაში, იტალიის დასავლეთ სანაპიროსთან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩირსეოს მთა, სამხრეთით — კუნძული ისკია და დასავლეთით — პონციანის კუნძულები. მისი სანაპიროები იშლება იტალიის ორ რეგიონზე — ლაციოსა და კამპანიაზე. ყურის მაქსიმალური სიგრძე 92 კმ-ია, სიგანე კი 50 კმ. სახელი ეწოდა ლაციოს პროვინციაში, მის სანაპიროზე მდებარე სოფელ გაეტისგან. ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩამდინარე მდინარეა ვოლტურნო. ყურის აკვატორიაში ძლიერ განვითარებულია ტურიზმი, რაც უპირველესად მისი პლაჟების დამსახურებაა. Resorts of the Gulf of Gaeta
გენუის ყურე

გენუის ყურე (იტალ. Golfo di Genova) — ყურე ლიგურიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში. მისი სიგანე 125 კმ-ია და გადაჭიმულია ქალაქ იმპერიიდან დასავლეთით, ქალაქ ლა-სპეციამდე. სანაპირო ხაზის სიგრძე 240 კმ-ია. მის სანაპიროზე მდებარე უმსხვილესი ქალაქია გენუა, რომელსაც ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნავსადგური გააჩნია მთელს ხმელთაშუა ზღვაზე. სწორედ გენუისგან ეწოდა ყურეს სახელი. მის ყურის შიგნით კიდევ ორი პატარა მდებარეობს — სამოთხისა და ტიგულიოს ყურეები მდებარეობს. ყურის სანაპიროები მთლიანად მოიცავს გენუის პროვინციას და თითქმის მთლიანად სავონიისა და სპეციის პროვინციებს. გენუის ყურე — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
მანფრედონიის ყურე

მანფრედონიის ყურე (იტალ. Golfo di Manfredonia) — ყურე ადრიატიკის ზღვაში, იტალიის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. მის ჩრდილოეთ საზღვარს აყალიბებს მონტე-გარგანოს ნახევარკუნძლი, სამხრეთს კი აპულიის სანაპირო. ყურეში რამდენიმე მდინარე ჩაედინება, მათ შორისაა კარაპელე და ჩერვარო. სახელი ეწოდა ქალაქ მანფრედონიისგან. სანაპიროს გასწვრივ ჭაობებია. სანაპირო ხაზის სიგრძე 60 კმ-ს შეადგენს ყურის ჩრდილოეთი ნაწილი კლდოვანია, ულამაზესი ზღვის კლიფებითა და ქვიშით, რომლის ცენტრშიც მოკლე-მოკლე ჭაობები ვრცელდება. Sediments Along Italian Adriatic Coast დაარქივებული 2015-06-21 საიტზე Wayback Machine. Biogeochemical processes in sediments of the Manfredonia Gulf
პოცუოლის ყურე

პოცუოლის ყურე (იტალ. Golfo di Pozzuoli) — მცირედ გამოკვეთილი ყურე ტირენიის ზღვაში, ნეაპოლის ყურის ჩრდილო-დასავლეთით, იტალიის კამპანიის რეგიონის სანაპიროსთან. სახელი ეწოდა ქალაქ პოცუოლისგან. გადაჭიმულია მისენოსა და პოზილიპოს კონცხებს შორის, 6 კილომეტრზე. ყურზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ვულკანიზმთან დაკავშირებული ბუნებრივი ფენომენი ბრადისიმო, რის გამოც 1980-იან წლებში სანაპიროზე მდებარე ერთ-ერთი ნავსადგური თავდაპირველი მდებარეობიდან 50 მეტრით გადაადგილდა. ყურის ფართობი 130 კმ²-ია. სანაპირო შელფი ვიწროა, ვრცელდება 300 — 2500 მეტრზე სანაპირო ხაზიდან და მისი საშუალო სიღრმე 50 მეტრია. View from the Solfatara onto the Gulf of Pozzuoli Gulf of Pozzuoli ,Procida and Ischia Islands
პერუჯის პროვინცია

პერუჯის პროვინცია (იტალ. Provincia di Perugia) -— პროვინცია მდებარეობს იტალიის რეგიონ უმბრიაში. პერუჯის პროვინციის ტერიტორია მოიცავდა მთლიანად უმბრიას რეგიონს 1927 წელს პროვინციის სამხრეთ ნაწილში შეიქმნა ტერნის პროვინცია. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი — პერუჯა; მოსახლეობის რაოდენობა — 606 413 ადამიანი (2001); ფართობი — 6334 კმ ² პერუჯის პროვინციის ტერიტორიაზე არსებობს 59 კომუნა (იტალ. comuni). პერუჯა, Corso Vannucci. ორვიტეოს კათედრალი. გუბიო. სპოლეტო. ასიზი. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-07. ციტირების თარიღი: 2011-11-03. პერუჯის პროვინციის ვებ გვერდი დაარქივებული 2016-01-25 საიტზე Wayback Machine.
ტრაზიმენო

ტრაზიმენო (იტალ. Lago Trasimeno) — ტბა იტალიაში, უმბრიის რეგიონში, უდიდესი ტბა აპენინის ნახევარკუნძულზე. მდებარეობს აპენინის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, 295 მ. სიმაღლეზე, საშუალო სიღრმე — 6,72 მ, ფართობი — 128 კმ², მაქსიმალური სიგანე — 15,5 კმ. ნაპირები უმეტესად დაბალია და დაჭაობებული. აქვს ნაკადი მდინარე ტიბრის აუზში. ტბის სიახლოვეს ფართოდ განვითარდა აგროტურიზმი. ტბის შუაში არსებულ კუნძულზე არის შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრის ნანგრევები და სასტუმრო. მთავარი სტატია: ტრაზიმენის ტბის ბრძოლა. მეორე პუნიკური ომის დროს, ძვ. წ. 217 წლის აპრილში ტბასთან გაიმართა ბრძოლა ჰანიბალის კართაგენის ჯარებსა (40 ათასი მეომარი) და რომის რესპუბლიკის არმიას (31 ათასი მეომარი) შორის. რომის ჯარებს მეთაურობდა გაიუს ფლამინიუსი. ჰანიბალმა ჩასაფრებიდან მოწყობილი უეცარი შეტევით გაანადგურა მოწინააღმდეგე, რომელმაც 15 ათასი კაცი დაკარგა, ხოლო კართაგენელების დანაკარგი მხოლოდ 1500 იყო. იტალიის ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 31.
უმბრები

უმბრები — ძველი იტალიური ჯგუფის ხალხი, ბრინჯაოს ხანაში იტალიის ჩრდილოეთ ნაწილის მკვიდრი მოსახლეობა. ეტრუსკების ზეწოლის შედეგად უმბრების ნაწილი (საბინები) გადასახლდნენ აპენინის ნახევარკუნძულის სამხრეთში (ოსკების მიწაზე). ჩვენი ეპოქის დასაწყისში უმბრები დაიპყრეს რომაელებმა და მოხდა მათი რომანიზაცია. სწორედ ამ ხალხს, უმბრებს უკავშირდება იტალიის რეგიონის უმბრიის სახელი. მკვლევარების უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ უმბრები არიან მეორე ინდოევროპული ტალღის შთამომავლები (ლათინების და სიკულების წინაპრების შემდეგ). 1444 წელს იგუვინური ცხრილების აღმოჩენამ ნათელი მოჰფინა უმბრების რელიგიას. უმბრების ღმერთების პანთეონში შედიოდა ფერონია, ვალენტია, მინერვა და და სხვები. ტაძრებში აღმართული იყო ღვთაებების ბრინჯაოს ქანდაკებები. უმბრელების სოციალური სტრუქტურა დაყოფილი იყო გარკვეულ ჯგუფებად სამხედრო წოდების საფუძველზე. ოქტავიანე ავგუსტუსის მმართველობის პერიოდში ოთხი უმბრელი არისტოკრატი გახდა სენატორი, ხოლო იმპერატორ ნერვას ოჯახი წარმოშობით უმბრიიდან იყო. რომაელები უმბრიელებთან პირველად კონტაქტში შევიდნენ ძვ. წ. 310 წელს და დაასრულეს მათი დაპყრობით დაახლოებით ძვ. წ. 260 წელს. სამნიტური ომების ომის დროს უმბრები შევიდნენ რომის მტრებთან კოალიციაში. იტალიის გაერთიანების შემდეგ ზოგიერთმა უმბრელმა მოიპოვა მოქალაქეობა ან მოქალაქეობა ხმის მიცემის გარეშე. 89 წელს ყველა უმბრელმა მიიღო რომის მოქალაქეობა. ↑ ავტოქთონური იტალიელი ხალხი Bradley, Guy (2000). Ancient Umbria. State, culture, and identity in central Italy from the Iron Age to the Augustan era. Oxford: Oxford University Press.  Buck, Carl Darling (1904). A Grammar of Oscan and Umbrian. Boston: Ginn and Company Publishers.  Domenico, Roy P. (2001). Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture. Greenwood Publishing Group, 2001, გვ. 367–371.  Pliny (1961). Natural History with an English translation in ten volumes by H. Rackham. Cambridge: Harvard University Press.  Poultney, James Wilson (1959). The Bronze Tables of Iguvium. American Philological Association, Number XVIII.
ტერნის პროვინცია

ტერნი (იტალ. Provincia di Terni) -— პროვინცია იტალიაში, უმბრიას რეგიონში. ტერნის პროვინცია შეიქმნა 1927 წელს. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება პერუჯას პროვინცია. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი — ტერნი; მოსახლეობის რაოდენობა — 232 311 ადამიანი (2008); ფართობი — 2 122 კმ ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 33 კომუნა (იტალ. comuni). იტალიის პროვინციები ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-07. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ტერნის პროვინციის ვებ გვერდი დაარქივებული 2013-03-30 საიტზე Wayback Machine.
ბელუნოს პროვინცია

ბელუნო (იტალ. Provincia di Terni) -— პროვინცია იტალიაში, უმბრიის რეგიონში. ტერნის პროვინცია შეიქმნა 1927 წელს. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება პერუჯას პროვინცია. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი — ბელუნო; მოსახლეობის რაოდენობა — 214 026 ადამიანი (2008); ფართობი — 3 678 კმ ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 69 კომუნა (იტალ. comuni). ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-07. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ბელუნოს პროვინციის ვებ გვერდი
2006

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2006 2006 (ორი ათას ექვსი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XXI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-6 წელი. 27 მარტი : „ციხის ბუნტი“ თბილისში 9 ივლისი : იტალია მეოთხედ გახდა მსოფლიო ჩემპიონი ფეხბურთში მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2006. 26 მაისი : ედუარ მიშლენი — ფრანგი მენეჯერი (დ. 1963) 10 ივლისი : შამილ ბასაევი — ჩეჩენი დამოუკიდებლობის მომხრე ვიცე-პრეზიდენტი (დ. 1965) 12 ივლისი : ვახტანგ ბარათაშვილი — ქართველი მეზღვაური (გ. 1917) 4 სექტემბერი : სტივ ირვინი — პოპულარული ავსტრალიელი ნატურალისტი, ტელეჟურნალისტი და მრავალი ფილმის ავტორი ბუნებაზე 7 ოქტომბერი : ანა პოლიტკოვსკაია — რუსი ჟურნალისტი (დ. 1958) 23 ნოემბერი : ვილი პეპი — ამერიკელი მოკრივე 16 ნოემბერი : მილტონ ფრიდმანი — ამერიკელი ეკონომისტი 25 დეკემბერი : ჯეიმზ ბრაუნი — ამერიკელი მომღერალი, სოულის მამა კავკასია საქართველო პრეზიდენტი : სააკაშვილი, მიხეილ (2004-დან) პარლამენტის თავმჯდომარე : ბურჯანაძე, ნინო (2001-დან) პრემიერ-მინისტრი : ნოღაიდელი, ზურაბ (2005-დან) კათოლიკოს-პატრიარქი : ილია II (1977-დან) აზერბაიჯანი პრეზიდენტი : ალიევი, ილჰამ (2003-დან) სომხეთი პრეზიდენტი : ქოჩარიანი, რობერტ (1998-დან) აღმოსავლეთი ევროპა რუსეთის ფედერაცია პრეზიდენტი : პუტინი, ვლადიმირ (1999-დან) უკრაინა პრეზიდენტი : იუშჩენკო, ვიქტორ (2005-დან) დასავლეთი ევროპა გერმანია პრეზიდენტი : კოლერი, ჰორსტ (2004-დან) კანცლერი : მერკელი, ანგელა (1998-დან) დიდი ბრიტანეთი დედოფალი : ელიზაბეთ II (1952-დან) პრემიერ-მინისტრი : ბლერი, ტონი (1997-დან) საფრანგეთი პრეზიდენტი : შირაკი, ჟაკ (1995-დან) წმინდა საყდარი რომის პაპი :ბენედიქტ XVI (2005-დან) სამხრეთ-დასავლეთი აზია თურქეთი პრეზიდენტი : სეზერი, აჰმეთ ნეჯდეთ (2000-დან) პრემიერ-მინისტრი : ერდოღანი, რეჯეფ თაიფ (2003-დან) ირანი პრეზიდენტი : ხათამი, მოჰამედ (1997-2005), აჰმადინეჯადი, მაჰმუდ (2005-დან) ისრაელი პრეზიდენტი : კაცავი, მოშე (2000-დან) სხვა ქვეყნები აშშ პრეზიდენტი : ბუში, ჯორჯ (2001-დან) ფიზიკა : ჯონ მაზერი და ჯორჯ სმუტი ქიმია : როჯერ კორნბერგი ფიზიოლოგია და მედიცინა : ენდრიუ ფაიერი და კრეიგ მელო ლიტერატურა : ორჰან ფამუქი მშვიდობა : მუჰამედ იუნუსი და გრამინ ბანკი ეკონომიკა : ედმუნდ ფელპსი
პიეტრო პერუჯინო

პიეტრო პერუჯინო (იტალ. Pietro Perugino, სრული სახელი პიეტრო დი კრისტოფორო ვანუჩი - Pietro di Cristoforo Vannucci; დ. 1446 — გ. 1524) — იტალიელი მხატვარი რენესანსის ეპოქაში, უმბრიის სკოლის წარმომადგენელი. დაიბადა ჩიტა დელა პიევეს კომუნაში, ქალაქ პერუჯადან 35 კმ-ში. ადგილობრივ მხატვართან სწავლების შემდეგ 1470 წელს ჩამოვიდა ფლორენციაში და შევიდა ანდრეა დელ ვეროკიოს სახელოსნოში. 1481 წელს უკვე ცნობილი დიდი მხატვარი, იტალიის ერთ-ერთი საუკეთესო მხატვრების რიცხვში, მიწვეული იქნა რომში პაპის სიქსტუს IV-ს მიერ სიქსტეს კაპელას მოხატვაში მონაწილეობის მისაღებად. პერუჯინო მუშაობდა იტალიის სხვადასხვა ქალაქებში, მაგრამ ყველაზე მეტად პერუჯაში, სადაც ის ხელმძღვანელობდა დიდ სახელოსნოს. XV საუკუნის 80-90-იან წლებში პერუჯინო იყო ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული იტალიელი მხატვარი. მისი მოწაფეებიდან ყველაზე ცნობილია — რაფაელი. პერუჯინოს საუკეთესო ნამუშევრებად ითვლება 1500 წლამდე შექმნილი ნამუშევრები. მათ შორი გამოიყოფა „გასაღებების გადაცემა“, რომელიც გამოირჩევა კომპოზიციის გრაციოზულობით. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სურათია — „ქრისტეს დატირება“. პერუჯინო გარდაიცვალა 1524 წელს ქალაქ პერუჯაში ჭირისგან. მისი მოწაფის რაფაელის გარდაცვალების შემდეგ პერუჯინომ დაასრულა რაფაელის მიერ დაუმთავრებელი ფრესკები პერუჯას ეკლესიში. ფრესკა «გასაღებების გადაცემა» ვატიკანში სიქსტეს კაპელაში, 1481—1482; «წმინდა სებასტიანი» «ქრისტეს დატირება», დაახლოებით 1494-1495, უფიცის გალერეა, ფლორენცია; ფრესკა «ჯვარცმა» სანტა-მარიას ეკლესია ფლორენცია, 1496 პიეტა. 1494-1495. უფიცი. ფლორენცია «გასაღებების გადაცემა». 1480-1482. სიქსტეს კაპელა. ვატიკანი. რომი მადონა ტახტზე ყრმასთან და ორი წმინდანთან ერთად. ლუვრი. პარიზი «Gonfalone con la Pietà» «Albani Torlonia Altarpiece» «ღვთისმშობლის დაწინდვა» «Annunciazione di Fano» «Madonna Gambier Parry» «ქრისტეს ნათლობა» სიქსტეს კაპელა პერუჯინო (რუსული) ↑ autori vari Enciclopedia Treccani — Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1929. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q731361"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3803714"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a>
2004

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2004 2004 (ორი ათას ოთხი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XXI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-4 წელი. 4 იანვარი : საქართველოში ჩატარდა საპრეზიდენტო არჩევნები. 25 იანვარი : საქართველოს პრეზიდენტი გახდა მიხეილ სააკაშვილი. 30 იანვარი : საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გამოაქვეყნა ეროვნული თანხმობის დეკლარაცია. 11 მარტი : ქ. მადრიდში მატარებელი ააფეთქეს ტერორისტებმა. დაიღუპა 191 ადამიანი. 14 მარტი : რუსეთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში მეორედ გაიმარჯვა ვლადიმერ პუტინმა. 22 მარტი : ისრაელის ჯარმა მოკლა „ჰამასის“ ლიდერი აჰმად იასინ. 5 მაისი : მოკლეს ჩეჩნეთის პრეზიდენტი ახმად კადიროვი. 6 მაისი : მრავალათასიანი საპროტესტო აქციების ფონზე თანამდებობიდან გადადგა ასლან აბაშიძე. 21 ივნისი : მსოფლიოში პირველი კერძო მართვადი კოსმოსური ხომალდი „SpaceShipOne“ გავიდა კოსმოსში. 13 აგვისტო : ათენში დაიწყო ოლიმპიური თამაშები. 1 სექტემბერი : ჩრდილოეთ ოსეთის ქ. ბესლანში ტერორისტებმა სკოლა დაიკავეს. 3 საქტემბრამდე გაგრძელდა და 350-ზე მეტი დაიღუპა. 11 ნოემბერი : გარდაიცვალა პალესტინის პოლიტიკური ლიდერი იასირ არაფატი. 22 ნოემბერი : უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ვიქტორ იანუკოვიჩმა. მაგრამ ამ შედეგის მიმართ დიდი მასშტაბით დაიწყო სახალხო პროტესტი. 26 დეკემბერი : ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე მოხდა ძლიერი მიწისძვრა. მოჰყვა 150.000-ზე მეტი მსხვერპლი. 26 დეკემბერი : უკრაინაში ხელახლა ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ვიქტორ იუშჩენკომ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2004. 1 მაისი : ჩარლი დამელიო — ამერიკელი ინტერნეტ-სელებრითი, ტიკ-ტოკერი და მოცეკვავე 31 ივლისი : ირინა ხავრონინა — რუსი მოციგურავე 3 ოქტომბერი : ნოა შნაპი — ამერიკელი მსახიობი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 2004. 9 მაისი : კადიროვი, აჰმად — ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (დ. 1951) 5 ივნისი : რეიგანი, რონალდ — აშშ-ს მე-40 პრეზიდენტი (დ. 1911) 10 ივნისი : ჩარლზი, რეი — ამერიკელი მუსიკოსი (დ. 1930) 24 სექტემბერი : საგანი, ფრანსოაზ — ფრანგი მწერალი (დ. 1935) 20 ოქტომბერი : ნანული შევარდნაძე — საქართველოს ყოფილი პირველი ლედი (დ. 1929) 11 ნოემბერი : არაფატი, იასირ — პალესტინის პოლიტიკური ლიდერი (დ. 1929) ფიზიკა : დეივიდ გროსი, დეივიდ პულიტცერი და ფრანკ ვილჩეკი ქიმია : არონ ჩიკანოვერი, ავრამ ჰერშკო და არვინ როზი ფიზიოლოგია და მედიცინა : ლინდა ბუკი და რიჩარდ აქსელი ლიტერატურა : ელფრიდე იელინეკი მშვიდობა : ვანგარი მუტა მაათაი ეკონომიკა : ფინ კიდლენდი და ედუარდ პრესკოტი
ქობაირის მონასტერი

ქობაირის მონასტერი — ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ქ. თუმანიანის მახლობლად, დებედას ხეობაში, მთის წვერზე. თავდაპირველი სახით დაარსდა 1171 წელს, ტაშირ-ძორაგეტის მეფის, კვირიკე II-ის ასულის, მარიამის მიერ. ორი საუკუნის შემდეგ, ძლიერი მიწისვძრის შედეგად მნიშვნელოვნად დაინგრა. ცნობილია თავისი უნიკალური ფრესკებით, რომელიც ქართული და ბიზანტიური ტრადიციისამებრ არიან შექმნილი. ტაძარში თამარ მეფის ამირსპასალარის, ზაქარია მხარგრძელის და მისი ოჯახის საძვალე მდებარეობს. აღსანიშნავია, რომ ქობაირის მონასტრის სიახლოვეს სხვა რამდენიმე ქართული არქიტექტურის ნაშთიც მდებარეობს, რომლებიც მსურველი მნახველებისთვის სრულიად მიუდგომელია. თავად მონასტერი ნაწილობრივ დანგრეულია. მონასტრის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია არაერთი ქართული წარწერა-ეპიტაფია, რომელიც იხსენიებს მხარგრძელთა სახლის წევრებს — ივანეს, შანშეს და მის ძმა ბერ პიმენს, შალვას, ვარამს, თამარს და მის მეღლეს სულა გურკენელს. წარწერებში ასევე მოხსენიებულნი არიან სარდალ ჯაყელის ასული რუსუდანი, ასევე მხარგრძელთა მეღვინეთუხუცესი ივანე და მისი მეუღლე ხათუნა, შანშე მხარგრძელის მწიგნობართუხუცესი მათე და მისი მეუღლე თეონა. ქობერის ქართული წარწერები გვხვდება მთელ რიგ შენობებზე (დიდი ეკლესია, ეგვტერი, სამრეკლო-სამარხი), სომხური გვხვდება მხოლოდ და მხოლოდ პატარა ეკლესიაზე. ლეონ მელიქსეთ-ბეგის დასკვნის მიხედვით ეს უთუოდ იმის მაჩვენებელია, რომ მონასტერს განუცდია გარდატეხა XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე იმ მხრივ, რომ წინათ ის ყოფილა სომეხთა ანტიქალკედონისტ მონოფიზიტთა სავანე, ხოლო შემდგომ გადაქცეულა სომეხ-ქართველ ქალკედონისტ მართლმადიდებელთა სავანედ, რასაც სხვათა შორის, ქართული წარწერების გარდა, ამტკიცებს მთავარი ეკლესიის საკურთხევლის აგებულება ქალკედონისტური რიტუალის მოთხოვნილებისამებრ და აგრეთვე იმავე ეკლესიისა და ეგვტერის კედლის მხატვრობა ქართული ასომთავრული წარწერებითურთ. სახელის ფუძე არის ქართული სიტყვა „ქვაბ“. ნაგებობა მართლაც ქვაბში, მღვიმის სიღრმეში მოთავსებული მონასტრის შთაბეჭდილებას ახდენს. ქართული ტაძრები სომხეთში გ. კალანდია, ქ. ასათიანი. ქობერის მონასტრის უცნობი ქართული წარწერები. «Art Palace» #3 (01) დაარქივებული 06.03.2016, საიტზე Wayback Machine. 29.07.2011. ორი პატრიარქის დასკვნა: სომხეთში ქართული ტაძრები საფრთხეშია // "დრონი.ჯი" „პრესა.ჯის“ მეორე მოგზაურობა ლორეში: ქართული ეკლესია-მონასტრების მდგომარეობა გაუარესდა // Presa.ge[მკვდარი ბმული] ↑ გ. კალანდია, ქ. ასათიანი. ქობერის მონასტრის უცნობი ქართული წარწერები. ↑ ქართული ეკლესიები სომხეთში // kvirispalitra.ge ↑ * როგორ გადმოიწია საზღვარმა 400 მეტრით ჰუჯაბის ქართული ეკლესიის სომხეთის შემადგენლობაში მოსახვედრად, ინტერვიუ ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორ ბონდო არველაძესთან // ჟურნალი „თბილისელები“ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ქობაირის მონასტერი
უმბრიის სკოლა

უმბრიის სკოლა — პატარა პროვინციული სკოლა XIII — XVI საუკუნის იტალიაში, უმბრიის რეგიონში, ქალაქ პერუჯაში. უმბრიის სკოლის ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ პიეტრო პერუჯინო და რაფაელი. ანტონიო ალბერტი (1420- 1442); ლო სპანია (1450 - 1528); პინტურიჩიო (1454 - 1513); პიეტრო პერუჯინო (1450 - 1523); რაფაელი (1483 - 1520); ტიმოტეო ვიტი (1467 - 1523); ფედერიგო ბაროჩი ( 1528 - 1592); პერუჯინო. „ღვთისმშობლის დაწინდვა“ პერუჯინო. „მადონა ყრმასთან ერთად“. პერუჯინო. ფრესკა „Padre Eterno con i santi Rocco e Romano“. ფრესკა დი კამბიო. პერუჯა. რაფაელი.ღვთისმშობლის დაწინდვა. რაფაელი. წმინდა გიორგი რაფაელი.
ფრანსუა ალფონს ფორელი

ფრანსუა ალფონს ფორელი (ფრანგ. François-Alphonse Forel; დ. 2 თებერვალი 1841, მორჟი, შვეიცარია — გ. 7 აგვისტო 1912, მორჟი, შვეიცარია) — შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველი და ექიმი. ლოზანის უნივერსიტეტის ანატომიისა და ფიზიოლოგიის პროფესორი (1869-1895). დიდი როლი ითამაშა გლაციოლოგიის ჩამოყალიბებაში. შეისწავლა ალპების მყინვარები და სეისმური მოვლენები. მრავალწლიანი კვლევა ჩაატარა ჟენევის ტბაზე. ფორელის შრომებმა საფუძველი ჩაუყარა ტბათმცოდნეობას. შემოიღო ტერმინი „ლიმნოლოგია“, შექმნა ტბათმცოდნეობის პირველი სახელმძღვანელო (1901). იკვლევდა წყლის ბიოლოგიას, ქიმიას, ცირკულაციასა და სედიმენტაციას. შეისწავლა სეიშები, ტალღები. მისი მთავარი შრომა „Le Léman“, გამოქვეყნდა 1892-1904 წწ. შორის. ვილჰელმ ულესთან თანამშრომლობით შექმნა ფორელ-ულეს სკალა, რომელიც წარმოადგენს მეთოდს, რომლის დახმარებით შესაძლებელია წყალსატევების ფერის დადგენა. მიკელე სტეფანო დე როსისთან ერთად შემქმნელია როსი-ფორელის სკალისა, რომელიც აღწერს ინტენსიურ მიწისძვრას. ფრანსუა ალფონს ფორელის სახელობისაა მთა გრენლანდიაში. ფრანსუა ალფონს ფორელის ბიოგრაფია (ფრანგული) ფრანსუა ალფონს ფორელი (გერმანული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 365. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #116661895 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>