laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტომაშ ჰუბშმანი

ტომაშ ჰუბშმანი (ჩეხ. Tomáš Hübschman; დ. 4 სექტემბერი, 1981) — ჩეხი ფეხბურთელი, უკრაინული კლუბის, „დონეცკის შახტარის“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების მცველი. მას შეუძლია თამაში ცენტრალური მცველის და დაცვითი ნახევარმცველის პოზიციაზე. ცნობილია კარგი ფიზიკური მომზადებით და სისწრაფით. ოფიციალური საიტი
1328

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1328 1328 (ათას სამას ოცდარვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-8 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1328. 21 ოქტომბერი : ჯუ იუანჯანი — ჩინეთის იმპერატორი, მინის დინასტიის დამაარსებელი (გ. 1398) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1328. 3 იანვარი : შარლ IV — საფრანგეთის მეფე (დ. 1294)
ტომაშ შივოკი

ტომაშ შივოკი (ჩეხ. Tomáš Sivok; დ. 15 სექტემბერი, 1983, პელჰრჟიმოვი, ჩეხეთი) — ჩეხი ფეხბურთელი, თურქული „ბეშიქთაშის“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების მცველი. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2005 წლის 3 სექტემბერს. ის არის საყრდენი ნახევარცმველი, მაგრამ თამაში შეუძლია დაცვაშიც. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტომაშ შივოკი“ ვიკისაწყობში. Official ტომაშ შივოკის საიტი დაარქივებული 2006-04-19 საიტზე Wayback Machine. Tomáš Sivok at official AC Sparta Prague website დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
დანიელ კოლარჟი

დანიელ კოლარჟი (ჩეხ. Daniel Kolář; დ. 27 ოქტომბერი, 1985 პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხი ფეხბურთელი, „ვიქტორია პლზენის“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. 2006 წელს მოიგო ჩეხეთის წლის საუკეთესო ტალანტის ჯილდო. 2010 წელს „ვიქტორია პლზენთან“ ერთად მოიგო ჩეხეთის თასი. Profile at the iDNES.cz Sparta profile დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ (ჩეხური) Historie ankety Fotbalista roku დაარქივებული 2018-07-06 საიტზე Wayback Machine. at ČMFS website
ევლალე II (კათოლიკოსი)

ევლალე — ქართლის კათოლიკოსი VII საუკუნის II ნახევარში, დაახლოებით 664-668 წლებში. მოხსენიებულია „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ ქრონიკაში. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები მეტრეველი, როინ. (რედ.), საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, თბ.: „ნეკერი“, 2000. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 551.
ოჩამჩირე

ოჩამჩირე (აფხ. Очамчыра) — ქალაქი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, სოხუმიდან 58 კმ., ზუგდიდიდან 51 კმ. ოჩამჩირე სარკინიგზო კვანძია, აქედან რკინიგზის განშტოება მიემართება სამრეწველო ქალაქ ტყვარჩელისაკენ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1855 წელს წარმოადგენდა ვრცელ, მაგრამ ნაწილობრივ დასახლებულ პუნქტს. ცხოვრობდნენ აფხაზები, ბერძნები, რუსები და თურქები. აქ მდებარეობდა აფხაზეთის მთავარ მიხეილ შარვაშიძის რეზიდენცია, ხოლო ოჩამჩირიდან 3 საათის სავალ მანძილზე მდებარეობდა მისი სანადირო ნაკრძალი. იყო კოდორის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქად გამოცხადდა 1926 წლის 10 ნოემბერს. 1991 წელს მისი მოსახლეობა შეადგენდა 20,6 ათას ადამიანს. ჯაოშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 621. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“
1329

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1329 1329 (ათას სამას ოცდაცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-9 წელი. გიორგი ბრწყინვალემ შემოერთა დასავლეთ საქართველო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1329. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1329. რობერტ ბრიუსი — შოტლანდიის მეფე 1306 წლიდან. (დ. 1274)
კორომოტოს ღვთისმშობელი

კორომოტოს ღვთისმშობელი (ესპ. Nuestra Señora de Coromot) — ღვთისმშობლის ცნობილი კათოლიკური ხატი. 1942 წელს გამოცხადდა ვენესუელის მფარველად. როდესაც 1591 წელს პორტუგესის შტატის დედაქალაქი გუანარე დაარსდა, რეგიონში მცხოვრები ადგილობრივი ინდიელები — კოსპესები ჩრდილოეთით, ჯუნგლებში გაიქცენენ. ამავე დროს კათოლიკურმა ეკლესეიამ მათი ქრისტიანობაზე მოქცევა დაიწყო, რასაც წინააღმდეგობა მოჰყვა. არსებობს გადმოცემა, რომ ადგილობრივ ტომთა ბელადს ღვთისმშობელი ორჯერ გამოეცხადა, პირველად 1651 წელს, მდინარის ხეობაში და მოუწოდა მონათლულიყო, მეორედ კი 1652 წლის 8 სექტემბერს მის ქოხში, როდესაც ის კვლავ უარს ამბობდა მონათვლაზე. მან ღვთისმშობლის აჩრდილის შეპყრობა სცადა, თუმცა ის გაუჩინარდა და იმ ადგილას პატარა ნახატი დატოვა. 1942 წლის 1 მაისს, ვენესუელის ეპარქიამ ხატი ქვეყნის მფარველად გამოაცხადა, რაც 1944 წლის 7 ოქტომბერს რომის პაპმა პიუს XII-მ დაადასტურა. შემდეგში, გუანარეში ვიზიტისას პაპმა იოანე პავლე II-მ ხატის სამლოცველო გვირგვინით შეამკო, პაპმა ბენედიქტე XVI-მ კი კორომოტოს ღვთისმშობლის სალოცავი მცირე ბაზილიკის რანგში აიყვანა. კორომოტოს ღვთისმშობლის ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2009-09-13 საიტზე Wayback Machine. VENEZUELA VIRTUAL mipunto.com დაარქივებული 2010-07-07 საიტზე Wayback Machine. Venezuela Tuya ↑ De La Torre, Miguel (2009). Hispanic American Religious Cultures. ABC-CLIO, გვ. 575. ISBN 978-1-59884-139-8.  ↑ Davidson, Linda Kay (2002). Pilgrimage: From the Ganges to Graceland, An Encyclopedia. ABC-CLIO, გვ. 214. ISBN 978-1-57607-543-2.  ↑ De La Torre, Miguel (2009). Hispanic American Religious Cultures. ABC-CLIO, გვ. 575. ISBN 978-1-59884-139-8.  ↑ Nichols, Elizabeth Gackstetter; Kimberly J. Morse (2010). Venezuela. 978-1598845693, გვ. 175.
ალპური გარეთხა

ალპური გარეთხა (ლათ. Capra ibex) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ჯიხვისებრთა ოჯახისა. გვხვდება ალპებში. საშუალოდ სხეულის სიგრძეა 150 სმ, დედალი საშუალოდ იწონის 40 კგ-ს, ხოლო მამალი 100 კგ-მდე აღწევს. ვაცებს აქვთ წინ წამოჭრილი 1 მეტრის სიგრძის რქები, ხოლო მდედრებს მოკლე რქები აქვთ. ზაფხულში ვაცის შეფერილობა მოყავისფროა, ხოლო მდედრისა — ოქროსფერი ან მოწითალო. ზამთრის პერიოდში ორივე სქესის წარმომადგენლის შეფერილობა მონაცისფროა. გავრცელებულია ალპებში ტყისა და ყინულის საზღვარს შორის. ადის ზღვის დონიდან 3500 მ-მდე. ზამთარში ჩვეულებრივ, შედარებით დაბლა ჩამოდიან, ღამეს მაღლა მთებში ატარებენ. ალპური თხის ტიპური ჯოგი შედგება 10 ან 20 სულისაგან. 1922 წელს იტალიაში შეიქმნა გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი, რომელიც ახდენს ალპური თხის დაცვას. XIX საუკუნეში უწესრიგო ნადირობის შედეგად ალპური გარეთხა მხოლოდ გრან-პარადიზოს რაიონში შემორჩა. იმ დროისთვის დაახლოებით 60-მდე სახეობა გადარჩა. ალპური გარეთხა ინტენსიური სპორტული ნადირობის ობიექტი იყო; მისგან სხვადასხვა სახის თილისმებს ამზადებდნენ. ამჟამად ალპური გარეთხა გვხვდება იტალიაში, საფრანგეთში, გერმანიაში, შვეიცარიაში, ავსტრიასა და სლოვენიაში. გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი ალპური გარეთხა დაარქივებული 2011-08-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ალპური გარეთხა (ინგლისური) ალპური გარეთხა დაარქივებული 2012-05-13 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ Nowak, Ronald M. (1999). Walker's Mammals of the World. JHU Press, გვ. 1224. ISBN 0-8018-5789-9.
მეგრული ვიკიპედია

მეგრული ვიკიპედია (მეგრ. მარგალური ვიკიპედია) — ვიკიპედიის მეგრულენოვანი ვერსია, რომელსაც ფონდი „ვიკიმედია“ მართავს. საცდელი პროექტი 2008 წლის იანვარში შეიქმნა, ოფიციალურად კი 2011 წლის 12 ივლისს გაეშვა და რიგით 283-ე ვიკიპედია იყო. იმ დროისთვის, სტატიების რაოდენობა მეგრულ ვიკიპედიაში 330-ს აღწევდა, 2012 წლის იანვარში კი რაოდენობამ 1800-ს გადააჭარბა. 2012 წლის ივნისის მდგომარეობით მეგრულ ვიკიპედიაში 2600-მდე სტატია იყო, 2012 წლის ოქტომბერში კი სტატიების რაოდენობამ 3 555-ს გადააჭარბა. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით მოიცავდა 4000-ზე მეტ სტატიას. 2015 წლის აპრილის მდგომარეობით სტატიების რაოდენობამ გადააჭარბა 5 000-ს, 2016 წლის აპრილის მდგომარეობით 6 000-ს, 2016 წლის 31 ივლისის კი — 7 000-ს. 2024 წლის 12 აგვისტოს მდგომარეობით სტატიების რაოდენობა 21 359-ია. მეგრული ვიკიპედიის შექმნის იდეა ქართული ვიკიპედიის რედაქტორთა ერთ ნაწილში გაჩნდა, თუმცა პროექტის გაშვების მომენტში ისინი უკვე აღარ ეთანხმებოდნენ პროექტის იდეას და მასთან ყველანაირი კავშირი გაწყვიტეს. ამჟამად, მეგრულ ვიკიპედიაში რამდენიმე აქტიური მომხმარებელი მუშაობს. ამჟამად პროექტს ჰყავს ერთი მუდმივი და ერთი დროებითი ადმინისტრატორი. მეგრული ვიკიპედიის მთავარი გვერდი ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას მეგრულ ენაზე მარგალური ვიკიპედია
1330

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1330 1330 (ათას სამას ოცდაათი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-10 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1330. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1330. 3 მაისი : ალექსი II – ტრაპიზონის იმპერატორი
1331

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1331 1331 (ათას სამას ოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-4 დეკადის 1-ლი წელი. 8 სექტემბერი : სტეფან დუშანმა თავი სერბეთის მეფედ გამოაცხადა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1331. ბლანშ დ'ევრე — საფრანგეთის მეფე ფილიპ VI-ის მეუღლე (გ. 1398) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1331. 27 ოქტომბერი : აბუ ალ-ფიდა — არაბი ჰისტორიკოსი და გეოგრაფი (დ. 1273) ალაედინ-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის პირველი დიდი ვეზირი
ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი

ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი (დ. 5 მარტი, 1809, ნორფოლკი, აშშ — გ. 24 თებერვალი, 1876, მონროვია, ლიბერია) — ლიბერიის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პირველი (1848–1856 წწ. და მეშვიდე (1872–1876 წწ.) პრეზიდენტი. დაიბადა ვირჯინიაში, აშშ. 1829 წელს მისი ოჯახი გადასახლდა ლიბერიაში, მონროვიაში გახსნეს მაღაზია. მისი უშუალო მონაწილეობით 1847 წელს ლიბერიამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა. 1848 წელს კი აირჩიეს ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად. 1856 წელს გადადგა თანამდებობიდან, მაგრამ 1871 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში და გაიმარჯვა კიდეც. ქვეყნის სათავეში დარჩა 1876 წლამდე, თუმცა ავადმყოფობის გამო შრომისუუნარო იყო 1875 წლიდან. 1876 წელს მანდატის ამოწურვიდან ერთ თვეში გარდაიცვალა. ლიბერიის მთავარ აეროპორტს მისი პატივისცემის ნიშნად ეწოდება რობერტს-ფილდი. ლიბერიის პრეზიდენტი Tazewell, Calvert Walke (1992). Virginia's ninth president — An anthology on President Joseph Jenkins Roberts (1809-1876). W.S. Dawson Co. ISBN 1-878515-23-3. ციტირების თარიღი: 2012-06-24.  დაარქივებული 2008-03-06 საიტზე Wayback Machine.
მარეკ სუხი

მარეკ სუხი (ჩეხ. Marek Suchý; დ. 29 მარტი, 1988) — ჩეხი ფეხბურთელი, შვეიცარიის სუპერლიგის კლუბ „ბაზელის“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. სუხი 2005 წლიდან გამოდიოდა პრაღის „სლავიაში“. 2008 წელს მას ჰქონდა „რეინჯერსში“, ასევე რამდენიმე ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ კლუბში გადასვლის შესაძლებლობა, მაგრამ „სლავიაში“ დარჩენა ამჯობინა. 2009 წლის 24 ნოემბერს იჯარით გადავიდა „მოსკოვის სპარტაკში“, ერთი წლის შემდეგ კი კლუბმა გამოისყიდა 3,5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. სლავია პრაღა ჩეხეთის ჩემპიონატი: 2007–08, 2008–09 ბაზელი შვეიცარიის სუპერლიგა: 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17 შვეიცარიის თასი გამარჯვებული: 2016–17 შვეიცარიის თასი მეორე ადგილი: 2013–14, 014–15 მარეკ სუხი დაარქივებული 2016-08-19 საიტზე Wayback Machine. — FAČR პროფილი ბაზელის საიტზე შვეიცარიის სუპერლიგის პროფილი დაარქივებული 2016-04-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Suchy set to decide Slavia future“. BBC Sport. 5 July 2008. ციტირების თარიღი: 2 February 2012. ↑ Swiss football: FC Basel wins 3-0 over Sion in Geneva; police extra vigilant after game. allaboutgeneva.com (25 მაისი, 2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-17. ციტირების თარიღი: 2018-03-30.
ტომაშ ნეციდი

ტომაშ ნეციდი (ჩეხ. Tomáš Necid; დ. 13 აგვისტო, 1989, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხი ფეხბურთელი, რუსეთის პრემიერ ლიგის კლუბ მოსკოვის „ცსკას“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი კარიერა დაიწყო პრაღის „სლავიაში“ 2006 წელს, როდესაც ის იყო 17 წლის. ერთი თვის შემდეგ, მან გაიტანა პირველი გოლი. 2007-2008 წლებში შედგა მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაზე, მაგრამ სეზონის მეორე ნახევარში გაანათხოვრეს „იაბლონეცში“. 2008 წელს მოიგო ჩეხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდო. 2009 წელს გადავიდა მოსკოვის „ცსკაში“. მისი დებიუტი ახალი კლუბის შემადგენლობაში შედგა იმავე წლის 7 მარტს, რუსეთის სუპერთასზე, სადაც ის შეცვლაზე შემოიყვანეს 78-ე წუთზე და დამატებითი დროის 113-ე წუთზე გაიტანა პირველი გოლი. iDNES.cz profile (ჩეხური) Player statistics ↑ (ჩეხური) Historie ankety Fotbalista roku დაარქივებული 2018-07-06 საიტზე Wayback Machine. at ČMFS website
1332

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1332 1332 (ათას სამას ოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-4 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1332. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1332. 8 იანვარი : ანდრონიკე III – ტრაპიზონის იმპერატორი
მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგები

მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგები (ინგლ. major professional sports leagues), ან უბრალოდ მთავარი ლიგები (ინგლ. major leagues) — აშშ-ის და კანადის მნიშვნელოვანი სპორტული ლიგები, რომელიც გადანაწილებულია ამ ორ ქვეყანაში. ასევე ინდივიდუალური სპორტი, როგორც გოლფი, ჩოგბურთი და ავტორბოლა არის ასევე ძალიან პოპულარული, თუმცა დიდ ოთხეულში იგულისხმება გუნდური სპორტული ლიგები. ტერმინი „მთავარი ლიგა“ პირველად გამოყენებული იქნა 1921 წელს მთავარი ბეისბოლის ლიგის (MLB) დაფუძნებისას, რომელიც აშშ-ის ბეისბოლის გუნდების პროფესიონალურობის უმაღლეს დონეს მიუთითებდა. დღეს ჩრდილოეთი ამერიკის მთავარი სპორტული ლიგებია: მთავარი ბეისბოლის ლიგა (MLB), ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (NBA), ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა (ნაგულისხმებია ამერიკული ფეხბურთი) (NFL) და ნაციონალური ჰოკეის ლიგა (NHL). ასევე აღსანიშნავია ამ ორ ქვეყანაში განვითარებული სხვა ლიგები: კანადის საფეხბურთო ლიგა (CFL), მთავარი ფეხბურთის ლიგა (MLS), არენის საფეხბურთო ლიგა და ქალთა საკალათბურთო ასოციაცია. პირველ ოთხ ლიგა ასევე ცნობილია როგორც დიდი ოთხეული. ყოველი მათგანი არის უმდიდრესი პროფესიონალური კლუბი იმ სპორტის სახეობაში მსოფლიოს მასშტაბით. მოთამაშეები ასევე სხვა ქვეყნებიდან სიამოვნებით უერთდებიან ამ ლიგას, მათი პოპულარუბოს და მაღალ ანაზღაურების გამო. მხოლოდ NFL ჰყავს 32 გუნდი, დანარჩენ სამ ლიგას კი მხოლოდ 30 გუნდი ჰყავს ლიგაში. ლიგების გუნდები განლაგებულია აშშ-ის დიდი მოსახლეობის მქონე ქალაქებში. ბეისბოლის, ფეხბურთის (ამერიკული ფეხბურთი) და ჰოკეის პროფესიონალური ლიგები 100 წელიწადზე მეტს ითვლიან. ნაციონალური ასოციაცია, ოჰაიოს ლიგა და ნაციონალური ჰოკეის ლიგა დღეს ცნობილია როგორც MLB, NFL და NHL. ხოლო კალათბურთის ლიგა კი ახალი გზით განვითარებული სახელწოდებითაა, რომელიც 1949 წელს ჩამოყალიბდა NBA. ასევე ფეხბურთი აშშ-ში 1966 წლიდან მოდის, თუმცა ლიგის ახალი ფორმატი 1993 წლიდან წამოიწყო და შესაბამისად უკვე MLS ნელ-ნელა უფრო პოპულარული ხდება. ჩრდილოეთი ამერიკის პრო სპორტული გუნდები - ყველა ლიგის სია, რომელიც განლაგებულია კანადასა და აშშ-ში. USA Today სახელფასო ბაზა - ყოველი ლიგის სახელფასო მაჩვენებლები, MLB, NFL, NBA, NHL და MLS.
ფილიბერ ცირანანა

ფილიბერ ცირანანა (დ. 18 ოქტომბერი, 1912, ამბარიკორანო, მადაგასკარი — გ. 16 აპრილი, 1978, ანტანანარივუ, მადაგასკარი) — მადაგასკარის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის 1-ლი პრეზიდენტი 1959–1972 წლებში. მისი მმართველობა ხასიათდებოდა ავტორიტარიზმის ნიშნებით, თვითონ საკუთარ მმართველობას უწოდებდა „მალაგასიურ სოციალიზმს“. 1972 წელს მოსახლეობის საპროტესტო მღელვარების შედეგად გადადგა თანამდებობიდან. ფილიბერ ცირანანა
ვირასამი რინგადუ

ვირასამი რინგადუ (ინგლ. Veerasamy Ringadoo; დ. 20 ოქტომბერი, 1920 — გ. 9 სექტემბერი, 2000) — მავრიკის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის გუბერნატორი 1986-1992 წლებში და პირველი პრეზიდენტი 1992 წელს სამი თვის განმავლობაში. წარმოშობით ტამილია, ხოლო რელიგიით ინდუისტი. Sir Veerasamy Ringadoo დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
ამანი დიორი

ამანი დიორი (დ. 6 ივნისი, 1916, სუდური, ნიგერი — გ. 23 აპრილი, 1989, რაბატი, მაროკო) — ნიგერელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1958–1960 წლებში და პირველი პრეზიდენტი 1960–1974 წლებში. სამჯერ 1960, 1965 და 1970 წლებში, იქნა არჩეული პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1974 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს და 6 წლით ციხეში ჩასვეს. 1980 წელს შინაპატიმრობა მიუსაჯეს, 1987 წელს გაემგზავრა მაროკოში, სადაც 1989 წელს გარდაიცვალა. ამანი დიორი
ტექტონიკური დისლოკაცია

ტექტონიკური დისლოკაცია — ქანების განლაგების პირველადი ფორმების დარღვევა დედამიწის ქერქის ტექტონიკური მოძრაობებისა და დეფორმაციის, მაგმური აქტივობის, მეტამორფიზმისა და ეგზოგენური პროცესების (მყინვარული, მეწყრული, კარსტული, მდინარის ეროზიული და სხვათა) ზემოქმედებით. შეინიშნება როგორც დედამიწის დანალექ გარსში, ისე დედამიწის ქერქის უფრო ღრმა ფენებში. განასხვავებენ ნაოჭა ანუ პლიკატურ და წყვეტით ანუ დიზუნქტიურ დისლოკაციებს. პირველი გამოიხატება სხვადასხვა მასშტაბისა და ფორმის ფენების გაღუნვაში, მეორეს თან ახლავს გეოლოგიური სხეულის მთლიანობის წყვეტა. პლიკატური დისლოკაციის დროს შრეების მთლიანობა, უწყვეტობა შენარჩუნებულია, თუმცა შრეები დეფორმირებულია. ამგვარად, ნაოჭები მიიღება არა შრეთა გაწყვეტით, არამედ გაღუნვით. დიზუნქტიური დისლოკაცია იყოფა გადაუნაცვლებელი გეოლოგიური სხეულების წყვეტებად და გადანაცვლებულ წყვეტებად. შეინიშნება გადანაცვლებული წყვეტების კომბინაცია, მაგალითად, ჰორსტები და გრაბენები. მრავალი ტექტონიკური დისლოკაცია წარმოადგენს ნაოჭა და დიზუნქტიური დისლოკაციების კომბინაციას, მაგ,. გრაბენ-სინკლინი და ჰორსტ-ანტიკლინი. ზოგიერთი მკვლევარი, მაგალითად, იური კოსიგინი გამოჰყოფს ინიექციურ ტექტონიკურ დისლოკაციას — მაგმურს (სხვადასხვა ფორმის, ზომისა და შედგენილობის ინტრუზიები) და ამაგმურს (მარილიანი და თიხოვანი დიაპირები). არსებობს სხვადასხვა ზომის ტექტონიკური დისლოკაციები: წყვეტითი — სიგრძით რამდენიმე მმ-დან (მიკრონაპრალები) რამდენიმე ასეულ და ათას კმ-მდეც კი (მსხვილი ნაწევი); ნაოჭა — სიგანით რამდენიმე მმ-დან (მიკროანტიკლინი და მიკროსინკლინი) რამდენიმე ასეულ კმ-მდე (მეგაანტიკლინორიუმი და მეგასინკლინორიუმი). როცა ლაპარაკობენ ტექტონიკური დისლოკაციის როლზე მთების წარმოქმნაში, მხედველობაში აქვთ ის გადაადგილებები, რომელთაც განიცდის დედამიწის ქერქის ამგებელი ქანები, მანტიის ზედა ნაწილში, ასთენოსფეროში მიმდინარე სითბური და დინამიკური პროცესების შედეგად. ტექტონიკური დისლოკაციების წარმოქმნა მიმდინარეობს დედამიწის მთელი გეოლოგიური ისტორიის განმავლობაში. პლიკატური და დიზუნქტიური სტრუქტურები საქართველოს თანამედროვე რელიეფში ორგვარ გამოხატულებას პოულობენ. შედარებით ახალგაზრდა გეოლოგიური ფორმაციების გავრცელების არეებში (განსაკუთრებით ნეოგენურ, იშვიათად პალეოგენურსა და ზედაცარცულ წყებებში) განვითარებულია ცოტად თუ ბევრად გარდაქმნილი რელიეფის პირველადი სტრუქტურული ფორმები. ასეთი რელიეფი დამახასიათებელია წალკაში, ივრის ზეგანზე, ცენტრალურ სამეგრელოს პლატოს კიდეებზე. უფრო ძველი ფორმაციების გავრცელების ზონებში რელიეფის სტრუქტურული ფორმები მხოლოდ მეორადი ტიპებით არის წარმოდგენილი. დიზუნქტიური დისლოკაციების გავლენა რელიეფზე ყველაზე კარგად შეიმჩნევა ისეთ ადგილებში, სადაც მათი სიბრტყეები ჰკვეთენ მდინარეულ ტერასებს, მკვდარ ხეობებს კირქვიან რაიონებში, ლავურ პლატოებს და სხვა მკაფიოდ გამოსახულ ფორმებს. ↑ 1.0 1.1 Тектонические дислокации | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-11-14. ციტირების თარიღი: 2021-11-15. ↑ გურამ ღონღაძე, მარიამ ახალკაციშვილი, გეოლოგიის საფუძვლები, თბილისი, 2018. ↑ Дислокации тектонические | Горная энциклопедия ↑ ბუნების სტიქიური პროცესებისა და მოვლენების სახეები ↑ Бе­ло­усов В. В. Струк­тур­ная гео­ло­гия. 3-е изд. М., 1986. ↑ ლევან მარუაშვილი, საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია. თბ., 1964, გვ. 30–31
1333

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1333 1333 (ათას სამას ოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-4 დეკადის მე-3 წელი. დაიწყო ალჰამბრის მშენებლობა გრანადაში მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1333. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1333. 21 თებერვალი : მანუელ II – ტრაპიზონის იმპერატორი
კამოგი

კამოგი (ირლ. camógaíocht) — ირლანდიური გუნდური თამაში, რომელსაც თამაშობენ ქალები. ის თითქმის იგივეა, რაც ჰარლინგი, მამაკაცთა თამაში. კამოგის თამაშობს 100 000-მდე ქალი მთელ მსოფლიოში, მეტწილად ირლანდიელები. მას მართავს კამოგის ასოციაცია, რომელსაც მჭიდრო კავშირი აქვს გელური ათლეტიკის ასოციაციასთან. თამაში იმართება ორ 15 წევრიან გუნდს შორის. სათამაშო მოედნის სიგრძე 130-დან 145-მდე, ხოლო სიგანე 80-90 მეტრია. ქულები ნაწილდება იგივე პრინციპით, როგორც კელტურ ფეხბურთსა და ჰარლინგში. კამოგის ასოციაცია
ანდრია გუგუშვილი

ანდრია (ანდრო) იულონის ძე გუგუშვილი (დ. 1895, ზუგდიდი — გ. 1970, ლონდონი) — ქართველი ისტორიკოსი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე; ძირითადად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ლონდონში. დაიბადა ზუგდიდში. დაამთავრა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია და გეოლოგიის შესასწავლად გერმანიაში გაემგზავრა. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ჯერ ნიდერლანდებში, შემდეგ კი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა და ლონდონში დასახლდა. 1918-1921 წწ. იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საელჩოს მდივანი ლონდონში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ იყო საქართველოს ემიგრანტული მთავრობის წარმომადგენელი ლონდონში; მონაწილეობდა „საქართველოს დამხმარე კომიტეტის“ (თავმჯდომარე: სერ ს.ე. მორისი) მუშაობაში. დახმარებას უწევდა საქართველოთი დაინტერესბულ ბრიტანელ მეცნიერებს, განსაკუთრებით უილიამ ალენს, რომლის მიერ 30-იან წლებში დაარსებული „საქართველოს საისტორიო საზოგადოებისა“ და ჟურნალ „Georgica“-ს მდივანი იყო. ამავე ჟურნალში აქვეყნდებდა სტატიებს საქართველოს ისტორიისა და კულტურის შესახებ („ქართული ანბანი“, „საქართველოს ეთნოგრაფიული და ისტორიული დაყოფა“, „საქართველოს მეფეთა ქრონოლოგიურ-გენეალოგიური შტო“ და სხვ.). გარდაიცვალა 1970 წელს ლონდონში; დაკრძალულია ვ. ალენის საგვარეულო აკლდამაში. ანდრია გუგუშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ რუსუდან დაუშვილი. Famous Georgians — ანდრია გუგუშვილი. Prime Time. 2012 წ. 4 ივნისი.
დავით ხელაძე

დავით ხელაძე (დ. 1887 — გ. 21 აგვისტო, 1957) — ქართველი მესტამბე, გამომცემელი; პარიზის ქართული სტამბის დამაარსებელი. დაიბადა ქუთაისში. მუშაობდა ასოთამწყობად ადგილობრიბ სტამბაში. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა და საგამომცემლო საქმიანობა პარიზში განაგრძო. გამოსცა იაკობ გოგებაშვილის „დედა-ენა“ (1931), კონსტანტინე კანდელაკის წიგნი „ეკონომიური კრიზისი“ და ლეისპირელის (პავლე სარჯველაძე) ლექსები (1932), შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ ბალმონტისეული რუსული თარგმანი (1933). 1933 წელს სოციალ-დემოკრატ დავით საღირაშვილთან ერთად „დ. ხელაძისა და ამხანაგობის“ ფრანგულ-კავკასიური სტამბა, რომელშიც იბეჭდებოდა ეროვნულ-დემოკრატთა ჟურნალი „სამშობლო“, გრიგოლ ფერაძის „ჯვარი ვაზისა“. 1930-იან წლებში ხელაძის სტამბაში დაიბეჭდა ასევე ალექსანდრე ასათიანის წიგნი „ქართული პოლიტიკის ძველი და ახალი გზები“, სტეფანე კასრაძის რომანი „თარი-არალე“, დავით ვაჩნაძის „კავკასიის პრობლემა“ (რუსულ ენაზე) და ნოე ჟორდანიას „სოციალიზმის სირთულეები“ (ფრანგულ ენაზე), გიორგი გვაზავას მიერ თარგმნილი რასინის „მითრიდატე და ესქილეს „მიჯაჭვული პრომეთე“, ვლასა მგელაძის „ოცდაექვსი მაისი“, სამსონ ფირცხალავას „ისტორიული ლანდები“, კონსტანტინე კანდელაკის „საქართველოს ეროვნული მეურნეობა“, თამარ პაპავას „დიდი სახეები პატარა ჩარჩოებში“, ანჩინის (აკაკი ჩხენკელი) „სახელმწიფო და ერი“, დ’ტრეინის „ემიგრაციაში ნახული და გაგონილი“, გრიგოლ ურატაძის „საზოგადოებრივი მოძრაობა საქართველოში 1821–1921 წლებში“, 1944 წელს — ქართველი ლეგიონერებისათვის განკუთვნილი მინიატურული „ვეფხისტყაოსანი“, 1948 წელს — შალვა სკამკოჩიშვილისა და მირიან მელუას „ქართულ ლექსიკონი“, ჟურნალი „ბედი ქართლისას“ და სხვა გამოცემები. ხელაძე გარდაიცვალა ჟენევაში 1957 წელს. დაკრძალეს იქვე, წმ.გიორგის სასაფლაოზე; 1958 წელს გადაასვენეს ლევილის ქართულ სასაფლაოზე. დავით ხელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
1334

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1334 1334 (ათას სამას ოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-4 დეკადის მე-4 წელი. გიორგი ბრწყინვალემ შემოერთა სამცხე. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1334. 13 იანვარი  : ენრიკე II — კასტილიისა და ლეონის მეფე. (გ. 1379) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1334.
ნნამდი აზიკივე

ნნამდი აზიკივე (დ. 16 ნოემბერი, 1904, ზუნგერუ, ნიგერია — გ. 11 მაისი, 1996, ენუგუ, ნიგერია) — ნიგერიელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის სენატის პრეზიდენტი 1960 წელს, გენერალ-გუბერნატორი 1960-1963 წლებში და პირველი პრეზიდენტი 1963-1966 წლებში. მიეკუთვნება იგბოს ეთნიკურ ჯგუფს. 1925-1934 წლებში სასწავლებლადაა აშშ-ში, სადაც ჯერ მიიღო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ბაკალავრის, ხოლო შემდეგ ლინკოლნის უნივერსიტეტის დამთავრებისას, პოლიტოლოგიაში ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი. აქვე მიიღო ჟურნალისტიკური განათლებაც. 1934 წელს აზიკივე ბრუნდება აფრიკაში და ხდება აკრის ყოველდღიური გაზეთის რედაქტორი. 1937 წელს დაწერა წიგნი „აფრიკის აღორძინება.“ ამავე წელს დაბრუნდა ნიგერიაში და დააარსა გაზეთი West African Pilot, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ქვეყნის პოლიტიკურ ისტორიაში. 1944 წელს ნიგერიის ეროვნული მოძრაობის სულისჩამდგმელ, ჰერბერტ მაკოლისთან ერთად, აარსებს ნიგერიისა და კამერუნის ეროვნულ საბჭოს. 1960 წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გახდა ნიგერიის სენატის პრეზიდენტი, შემდეგ იკავებს გენერალ-გუბერნატორის თანამდებობას, ხოლო 1963 წელს ირჩევენ პრეზიდენტად. 1966 წელს დაამხეს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად. მომდევნო წლებში კი მხარს უჭერდა ბიაფრის სეპარატისტულ მისწრაფებებს. გარდაიცვალა 1996 წლის 11 მაისს აღმოსავლეთ ნიგერიაში. ნიგერიის პრეზიდენტი ნნამდი აზიკივეს ბიოგრაფია Энциклопедия Кругосвет - ნნამდი აზიკივე