laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვილჰელმი (იულიხ-ბერგის ჰერცოგი)

ვილჰელმ ფონ იულიხ-ბერგი (გერმ. Wilhelm von Jülich-Berg; დ. 9 იანვარი,1454 ან 1455 — გ. 6 სექტემბერი, 1511) — ბერგისა (ვილჰელმ III-ის სახელით) და იულიხის ჰერცოგი და რავენსბერგის გრაფი (ვილჰელმ IV-ის სახელით) 1475 წლიდან. ჰენგენბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ვილჰელმი იყო ჰერცოგ გერჰარდისა და სოფია ფონ საქსენ-ლაუენბურგის შვილი. მამის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო მისი ტიტულები და სამფლობელოები. ვილჰელმი გარდაიცვალა 1511 წელს და მისი სიკვდილით შეწყდა იულიხის დინასტია. მისი მემკვიდრე გახდა იოჰანი, რომელმაც 1521 წელს ასევე მემკვიდრეობით მიიღო კლევის საჰერცოგო და მარკის საგრაფო. 1472 წელს ვილჰელმი დაქორწინდა გრაფინია ელიზაბეტა ფონ ნასაუ-საარბიუკენზე, თუმცა ის დაახლოებით 1478 წელს გარდაიცვალა. 1481 წელს ვილჰელმი კვლავ დაქორწინდა, ამჯერად უკვე სიბილა ფონ ბრანდენბურგზე. მათ ჰყავდათ ქალიშვილი მარია (1491—1543), რომელიც 1509 წელს გათხოვდა იოჰან III ფონ კლევზე. Hansjörg Laute: Die Herrn von Berg. Auf den Spuren der Geschichte des Bergischen Landes (1101–1806). Boll, Solingen 1988, ISBN 3-9801918-0-X Wilhelm III.(Herzog von Jülich-Berg).Otto Reinhard Redlich. ADB.
არქიტექტონიკა

არქიტექტონიკა (ბერძნ. architektonikē - სამშენებლო ხელოვნება), ნაგებობის კონსტრუქციული სისტემის, აგრეთვე მრგვალი ქანდაკებისა და დეკორაციული ხელოვნების მოცულობითი ნაწარმოების ნიშანდობლივი წყობა, რომელიც გამოიხატება მისი ცალკეული ნაწილების ურთიერთკავშირით, ფორმათა რიტმული განლაგებით, პროპორციებით, ნაგებობის ელემენტთა მასშტაბურობითა და ა. შ. ფართო გაგებით არქიტექტონიკა გულისხმობს მხატვრული ნაწარმოების (სურათის, სიმფონიის, კინოფილმის, რომანისა და სხვა) ცალკეული ნაწილების, მთავარი და მეორეხარისხოვანი ელემენრების თანაზომიერ განლაგებას. ამ მნიშვნელობით არქიტექტონიკას კომპოზიციის ცნებასთან აიგივებენ. ქსე, ტ. 1, გვ. 604, თბ., 1975
პოსტმოდერნული ლიტერატურა

პოსტმოდერნულ ლიტერატურას — ლიტერატურა, რომელიც ძირითადად მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ იწერება. პოსტმოდერნული ლიტერატურა მიიჩნევა რეაქციად განმანათლებლობის იდეებსა და მოდერნულ ლიტერატურაზე. პოსტმოდერნულ ლიტერატურას ახასიათებს სხვადასხვა ნარატიული ხერხები როგორიცაა ფრაგმენტაცია, პარადოქსი, არასანდო მთხრობელი, არარეალისტური სიუჟეტი, პაროდია. პოსტმოდერნისტი ავტორები არ აღიარებენ, რომ მათ ნაწარმოებებს მხოლოდ ერთი მნიშვნელობა და გაგება შეიძლება ჰქონდეს; ისინი ხაზს უსვამენ და წაახალისებენ მრავალგვარი საზრისისა და გაგების არსებობას, ზოგიერთ შემთხვევაში კი მიუთითებენ, რომ ტექსტი მთლიანად დაცლილია საზრისისაგან. პოსტმოდერნული ლიტერატურა გამოირჩევა იმითაც, რომ ის შლის საზღვრებს „მაღალ” და „დაბალ“ ლიტერატურას შორის, აგრეთვე განსხვავებებს სხვადასხვა ჟანრებსა და თხრობის ფორმებს შორის. შესაბამისად, პოსტმოდერნული ლიტერატურა აერთიანებს ელიტურ, ფილოსოფიურ ლიტერატურას და ე.წ. გასართობ, პოპულარულ ლიტერატურას და ესწრაფვის მოსპოს განსხვავებები მათ შორის. ამის გამოვლინებაა ის რომ პოსტმოდერნულ ლიტერატურაში ფართოდ გამოიყენება პასტიში. პასტიში წარმოადგენს მანამდე არსებული ტექსტებიდან, ჟანრებიდან თუ ლიტერატურული მიმდინარეობებიდან თემებისა და იდეების სესხებას და მათი დახმარებით ახალი ტექსტის შექმნას. პასტიშის გარდა, პოსტმოდერნული ლიტერატურის სტილისტურ მახასიათებლებს შორისაა ინტერტექსტუალობა, მეტალიტერატურა, მაგიური რეალიზმი, მკითხველის ჩართულობა და ა.შ. პოსტმოდერნული ლიტერატურა პოსტმოდერნიზმი
არქიტექტურული ორდერი

არქიტექტურული ორდერი, არქიტექტურული ორდენი (ფრანგ. ordre, იტალ. ordine - წესი, რიგი) — დგარულ-კოჭოვანი სისტემის სტრუქტურა და მხატვრული დამუშავება. ფართო გაგებით ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტის, ბაბილონურ-ასურულ და ძვ. სპარსულ ხუროთმოძღვრებაში, კლასიკურ სისტემად კი მხოლოდ ძვ. ბერძნულ არქიტექტურაში ჩამოყალიბდა (ძვ. წ. V ს.). კლასიკური ბეძნული არქიტექტურული ორდერების დორიული, იონური და კორინთული (იმ ოლქებისა და ტომების სახელწოდების მიხედვით, სადაც ეს ორდერები შეიქმნა). ძვ. რომში ჩამოყალიბდა ტოსკანური ორდერი და კომპოზიტური ანუ რთული ორდერი. ორდერების მზიდი ნაწილებია სვეტი, კაპიტელთა (სვეტისთავი) და ბაზისითურთ, რომლებზედაც დაყრდნობილია ანტაბლემენტი. დორიულ ორდერს (კლასიკური ნიმუშებია პართეონი და პროპოლეონი ათენის აკროპოლისზე) ბაზისი არ აქვს. სვეტი ზევით თანდათან ვიწროვდება და შვეული კანელურებით არის დაღარული, შუა ნაწილი კი გამსხვილებულია (ენტაზისი). სვეტს კაპიტელი ეყრდნობა, მას მოსდევს ქვის კოჭი - არქიტრავი, ტრიგლიფებითა და მეტოპებით დანაწევრებული ფრიზი და შემდეგ კარნიზი. იონიურ ორდერს (კლასიკური ნიმუშია ერექთეონი ათენის აკროპოლისზე) აქვს ბაზისი, ზევით შევიწროებული კანელურებიანი სვეტი და ვოლუტებიანი კაპიტელი. არქიტრავი სამი ჰორიზონტალური ზოლისაგან შედგება. ფრიზი დანაწევრებულია და ზოგჯერ რელიეფით შემკული. კორინთული ორდერი ყველაზე დეკორაციულია ბერძნულ ორდერთა შორის. პირველად გამოყენებულია აპოლონის ტაძარში (ძვ. წ. 430). კაპიტელი შემკულია აკანთოს სტილიზებული ფოთლებითა და ხვიებით (ვოლუტებით). ტოსკანური ორდერი დორიულის სახესხვაობაა, ხოლო კომპოზიტური - კორინთუკუსა და იონიურისა. არქიტექტურული ორდერის აგების წესები მოცემულია ვიტრუვიუსის ტრაქტატში, ორდერის სიმაღლისა და პროპორციების საზომად მიჩნეულია მოდული - სვეტის ფუძის დიამეტრის ნახევარი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 608.
ფლორენციული ტრაგედია

ფლორენციული ტრაგედია — ოსკარ უაილდის დაუმთავრებელი პიესა. მასში ასახულია ვაჭართა კლასის აღზევება ფეოდალურ არისტოკრატიაზე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. სიმონე ვაჭარს ფულით ჰყავს შეძენილი მეუღლე ბიანკა. ბიანკა მოეწონება მდიდარ რაინდ გვიდოს. ბიანკასაც საპასუხო გრძნობა უჩნდება გვიდოს მიმართ. სავაჭროდ წასული სიმონე მოულოდნელად დაბრუნდება შინ და ნახავს გვიდოსა და ბიანკას. სიმონე გარეგნული სტუმართმოყვარეობით ხვდება გვიდოს, რომელიც არ მალავს, რომ ბიანკა მოეწონა. ვაჭარი თითქოს ხუმრობით გამოიწვევს გვიდოს ხმალში. ბიანკას სურს, რომ გვიდომ მოკლას სიმონე, მაგრამ ვაჭარი აჯობებს რაინდს. ბიანკა გაოცებულია ქმრის სიძლიერით, სიმონე კი თითქოს ხელახლა აღმოაჩენს ცოლის სილამაზეს. A Florentine Tragedy and La Sainte Courtisane. Librivox
კომედი არხი

კომედი არხი — ქართული იუმორისტული სატელევიზიო არხი. დაარსდა 2012 წლის 1 დეკემბერს. არხი დააფუძნა სატელევიზიო კომპანია რუსთავი 2-მა, რომელიც დღემდე კომედი არხის მფლობელია. თავდაპირველად არხი დაარსდა 2011 წლის მარტში ახალი არხის სახელწოდებით, თუმცა მოგვიანებით 2012 წლის 1 დეკემბრიდან რეკონსტრუქციის შემდეგ არხი განახლდა, არხს შეეცვალა სახელიც და ფორმატიც. 2018 წელს არხი დაიხურა, მაგრამ 2019 წლის 6 მაისს მაუწყებლობა განაახლა. ნიკა არაბიძის ანეკდოტები 1ბექაბაიტი — გასართობი გადაცემა, რომელიც ეთერში იყო ყოველ ორშაბათს 20:30 წუთზე Comedy Kids — საბავშვო გადაცემა, რომელშიც ძირითადად მონაწილეობდნენ 6-14 წლის ასაკის ბავშვები. ეს ტელეპროექტი ეთერში იყო ყოველ შაბათ-კვირას. სიცილის ზონა პური ჭამა STAND UP SHOW მახე ქალთა სახეები Sparring შოუ სიცილი.ჯი Comedy შოუ გააცინე და მოიგე Facebook-ის გვერდი YouTube-ის გვერდი დაარქივებული 2014-02-16 საიტზე Wayback Machine. Myvideo.GE-ის გვერდი ↑ კომედი არხი“ 6 მაისიდან მაუწყებლობას განაახლებს. intermedia.ge (4 მაისი, 2019). ციტირების თარიღი: 22 მაისი, 2019.
BBC One

BBC One — ბრიტანული ტელერადიოკომპანია BBC-ის მთავარი ტელეარხი, რომელმაც მაუწყებლობა 1936 წლის 2 ნოემბერს დაიწყო BBC Television Service-ის სახელით და წარმოადგენდა პირველ რეგულარულ სატელევიზიო სერვისს მაღალი ხარისხის გამოსახულებით. 1960 წელს BBC TV დაერქვა, ხოლო 1964 წელს, როცა BBC-იმ კიდევ ერთი არხი, BBC2 გაუშვა, BBC TV ცნობილი გახდა, როგორც BBC1, ხოლო 1997 წლიდან ამჟამინდელი სახელით მოქმედებს. არხის წლიური ბიუჯეტი დაახლოებით £1.14 მილიარდს შეადგენს. ამჟამად ის ყველაზე ყურებადი ტელეარხია გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით (მოსახლეობის დაახლოებით 22%) და წინ უსწრებს თავის ტრადიციულ კონკურენტს რეიტინგის საკითხში, ITV-ს. BBC One BBC Online-ზე BBC One Service Licence დაარქივებული 2013-09-25 საიტზე Wayback Machine. BBC Trust, ივლისი 2009 ↑ BBC One Service Licence ↑ % share of viewing. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-25. ციტირების თარიღი: 2022-09-19.
გიორგი ბეგაშვილი

გიორგი ბეგაშვილი (დ. 12 თებერვალი, 1991, საჩხერე) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „დილას“ მეკარე. საქართველოს ჩემპიონი (1): 2015-16 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2015-16 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2015-16 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი: 2011-12 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
თენგიზ არაბული

თენგიზ ივანეს ძე არაბული (დ. 15 ივნისი, 1936, ნადოკრა, თიანეთის რაიონი — გ. 12 აგვისტო, 2014, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი, მოჭიდავე, საბჭოთა კავშირის და საქართველოს დამსახურებული სპორტის ოსტატი. დაწყებითი განათლება სოფელ ნადოკრაში მიიღო. 1953 წელს თბილისში ჩამოვიდა და სწავლა საზეინკლო სასწავლებელში გაგრძელა. შემდეგ დაამთავრა ინდუსტრიულ-პედაგოგიური, პოლიტექნიკური და ფიზკულტურის ინსტიტუტები. 1956-1965 წლებში — 3 გზის საქართველოს ჩემპიონი ქართულ ჭიდაობაში, 4 გზის ჩემპიონი ჭიდაობა სამბოში, მრავალგზის პრიზიორი. ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის 5 გზის ჩემპიონი სამბოში. საკავშირო „შრომითი რეზერვები“-ს 3 გზის ჩემპიონი სამბოში. დინამოს საკავშირო პირველობის გუნდური მეორე პრიზიორი. 1961 წელს სსრკ ჩემპიონი (64 კგ) სამბოში. საკავშირო „შრომითი რეზერვები“-ს სპარტაკიადის ჩემპიონი და 2 გზის პრიზიორი თავისუფალ ჭიდაობაში, საბჭოთა შეიარაღებული ძალების 2 გზის პრიზიორი. საქართველოში ძიუდოს დაფუძნების წლებში (1961-1963) საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი. ჩატარებული აქვს საერთაშორისო გუნდური შეხვედრები პოლონეთის, უნგრეთის, ჩეხოსლოვაკიის, მონღოლეთის ეროვნულ ნაკრებებთან. არის ჭიდაობის 4 სახეობის სპორტის ოსტატი: ქართული, სამბო, თავისუფალი და ძიუდო. 1966-74 წლებში სპორტკლუბ „სპარტაკი“-ს უფროსი მწვრთნელი ძიუდოში; 1974-86 წლებში სპორტკლუბ „ლოკომოტივი“-ს უფროსი მწვრთნელი ძიუდოში 1987-92 წლებში საქართველოს მოსწავლე-ახალგაზრდების ნაკრების უფროსი მწვრთნელი სამბოში; 1992-94 წლებში სამბოს ფედერაციის მენეჯერი. 1994-2004 წლებში სამბოს ფედერაციის გენერალური მდივანი; 2004-2011 წლებში სამბოს ფედერაციის მენეჯერი. თენგიზ არაბულს აღზრდილი ჰყავს საბჭოთა კავშირის, ევროპის, მსოფლიოს ჩემპიონები და პრიზიორები, არის საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, სპორტის დამსახურებული მუშაკი და ღირსების ორდენის კავალერი. საქართველოს სამბოს ფედერაცია[მკვდარი ბმული] საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
ვოლფგანგ ვილჰელმი (ნოიბურგის პფალცგრაფი)

ვოლფგანგ ვილჰელმი (გერმ. Wolfgang Wilhelm von Pfalz-Neuburg; დ. 4 ნოემბერი, 1578, ნოიბურგი — გ. 20 მარტი, 1653, დიუსელდორფი) — ნოიბურგის პფაცლგრაფი და იულიხ-ბერგის ჰერცოგი. ფილიპ ლუდვიგ ფონ პფალც-ნოიბურგისა და ანა ფონ იულიხ-კლევ-ბერგის შვილი. ვოფლგანგმა კათოლიკობა მიიღო და კათოლიკური ლიგისა და ესპანეთის დახმარებით გახდა იულიხ-ბერგის მემკვიდრეობისთვის ომის (1609—1614) გამარჯვებული, რის შემდეგაც იულიხისა და ბერგის ჰერცოგის ტიტული მოიპოვა. 1615 წელს გახდა ოქროს საწმისის ორდენის კავალერი. ოცდაათწლიანი ომის დროს ვოლფგანგმა მკაცრი ნეიტრალიტეტის პოლიტიკა გაატარა, რისი წყალობითაც მისი სამფლობელოები არ დაუსუსტებია საომარ მოქმედებებს. 1636 წელს ვოლფგანგ ვილჰელმმა დედაქალაქი დიუსელდორფში გადაიტანა. ვოლფგანგი სამჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ცოლი იყო (1613) მაგდალენა ბავარიელი. ვაჟი — ფილიპ ვილჰელმი, მომავალი ჰერცოგი და პფალცგრაფი. მეორე ცოლი (1631) — ეკატერინა ელიზაბეტა შარლოტ ფონ პფალც-ცვაიბრიუკენი, პფაცლგრაფ იოჰან II-ის ქალიშვილი. მათი ორივე შვილი ახალგაზრდობაში დაიღუპა. მესამე ცოლი (1651) — მარია ფრანცისკა, გრაფ ეჰონ VIII ფონ ფიურსტენბერგ-ჰაილიგენბერგის ქალიშვილი. შვილები არ ჰყოლიათ. http://www.pfalz-neuburg-bibliographie.geschichte.lmu.de/ Pfalz-Neuburg-Bibliographie http://www.bayerische-bibliographie.de/cgi-bin/avanti/byb/detailsuche.pl?db=bybopac&searchmode=normal&max_dspl=200&index_zeilen=15&printapr=DEFAULT&register1=CLA&suchwert1=267000%20Wolfgang%20Wilhelm%20%26lt%3BPfalz-Neuburg%2C%20Pfalzgraf%26gt%3B&trunkiert1= Bayerische Bibliographie http://www.neusob.de/historischervereinneuburg/register%20zum%20neuburger%20kollektaneenblatt%202012_05_03.pdf Register zum Neuburger Kolektaneenblatt http://www.duesseldorf.de/stadtarchiv/inhalt/0_2_urkunden/0_2_1_132_0000.shtml დაარქივებული 2014-06-06 საიტზე Wayback Machine. Eine von Wolfgang Wilhelm ausgestellte Urkunde
რევაზ ლაღიძე

რევაზ ლაღიძე (დ. 10 ივლისი, 1921 — გ. 16 ოქტომბერი, 1981) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941). რევაზ ილიას ძე ლაღიძე 1921 წლის 10 ივლისს დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ ობჩაში (ამჟამინდელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი). 1939 წელს დაამთავრა თბილისის IV სამუსიკო სასწავლებელი (ვიოლინოს განხრით), 1941-1949 წლებში ვიოლინოზე უკრავდა სიმფონიურ ორკესტრებში. 1948 დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ანდრია ბალანჩივაძის საკომპოზიციო კლასი). ლაღიძე სხვადასხვა ჟანრის მუსიკალური ნაწარმოებების ავტორია. მას ეკუთვნის ოპერა „ლელა“ (1973), მუსიკალური კომედიები „მეგობრები“ (1951) და „კომბლე“ (1957), სიმფონიური პოემა „სამშობლოსათვის“ (1949), სიმფონიური სურათი „საჭიდაო“ (1952), რამდენიმე საგუნდო სიმღერა-კანტატა („სიმღერა სამშობლოზე“, „ბალადა ვაზზე“, „ოდა მესხეთზე“, „მოხეური ბალადა“ და სხვა), საფორტეპიანო („ტოკატა“ და სხვა) და ჩელოს („პოემა“, „ელეგია“ და სხვა) პიესები, ერთნაწილიანი კანტატა „მელის ვარძია“ შერეული გუნდისა და ორკესტრისათვის (1966, ირაკლი აბაშიძის ლექსზე ციკლიდან „რუსთაველის ნაკვალევზე“), მუსიკა სპექტაკლებისა (გენო ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი“, ლეო ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“ და სხვა სულ 40-ზე მეტი) და კინოფილმებისათვის („საბუდარელი ჭაბუკი“, „ნინო“, „ზვიგენის კბილი“, „ხევისბერი გოჩა“ და სხვა. სულ 30-ზე მეტი). ნაყოფიერად მუშაობდა სიმღერის ჟანრში. მისი სიმღერები გამოირჩევა იშვიათი მელოდიურობითა და გულწრფელობით. პოპულარულია ლაღიძის „სიმღერა თბილისზე“. რევაზ ლაღიძე ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. იყო ალექსანდრე პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის მუსიკის კათედრის გამგე. 1964 წლიდან კონსერვატორიის პედაგოგი (კამერული ანსამბლი). მიიღო სსრკ სახელმწიფო პრემია (1978) და შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1975). დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. ახმეტელი მ., რევაზ ლაღიძე, „საბჭოთა ხელოვნება“, 1976, № 7; Орджоникидзе Г. Ш.,Реваз Лагидзе, წგნ.: Советская музыка, М., 1956; Торадзе Г. Г., Творения щедрого дара, «Советская музыка», 1976, № 5; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 146-147. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 232, თბ., 1994 რევაზ ლაღიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რევაზ ლაღიძე — ცხოვრება, შემოქმედება ↑ რევაზ ლაღიძის გარდაცვალებიდან 33 წელი გავიდა . GHN.GE, 16.10.14
არქიტრავი

არქიტრავი (ბერძ. arche — საწყისი, მთავარი და ლათ. trabs — კოჭი) — ანტაბლემენტის ქვედა ჰორიზონტალური ნაწილი, ერთ-ერთი ძირითადი კონსტრუქციული ელემენტი, რომელიც უშუალოდ სვეტისთავებს ეყრდნობა. დორეულ და ტოსკანურ ორდერებში ფართო, სადა ქვის კოჭია, იონურსა და კორინთულში - დანაწევრებულია ჰორიზონტალური შვერელებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 609. არქიტექტურული ორდერი
პეფსინი

პეფსინი (ძვ. ბერძნ. πέψις — საჭმლის მონელება) — ჰიდროლაზების კლასის (ფკ 3.4.23.1) პროტეოლიტური ფერმენტი, რომელსაც გამოიმუშავებს კუჭის ლორწოვანი გარსის მთავარი უჯრედები, ახორციელებს საკვების ცილების დაშლას პეპტიდებამდე. პეფსინი არსებობს თევზების უმეტესობის, ძუძუმწოვრების, ფრინველების და ქვეწარმავლების კუჭის წვენში. აღმოაჩინა თეოდორ შვანმა 1836 წელს. ჯონ ნორტროპმა 1930 წელს იგი კრისტალური სახით მიიღო. Коротько Г. Ф. Желудочное пищеварение. Краснодар, 2007, — 256 с ISBN 5-93730-003-3. Коротько Г. Ф. Желудочное пищеварение в технологическом ракурсе. — Кубанский научный медицинский вестник. 2006, № 7-8 (88-89), с. 17-22. Справочник «Медицинские препараты».
ფილოსტრატო

ფილოსტრატო (იტალ. Il Filostrato) — ჯოვანი ბოკაჩოს პოემა. დაწერილია ხალხური ოქტავით და მიძღვნილია ბოკაჩოს სატრფო ფიამეტასადმი. შინაარსად აღებულია ტროას ომის ერთი ეპიზოდი. მასში ბევრია ავტობიოგრაფიული მომენტი. მთავარი გმირებიდან ტროილი განასახიერებს ბოკაჩოს, ხოლო გრიზეიდა — ფიამეტას. პოემა შემდეგ დაამუშავეს ჩოსერმა და შექსპირმა „ტროილი და კრესიდას“ სახელით. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. პრიამოსის შვილი ტროილი გრიზეიდას მიჯნურია. გრიზეიდა ახალგაზრდა, ლამაზი, წარჩინებული და უშვილო ქვრივია. ის ასე მსჯელობს: რად არ შევიყვარო ვინმე, თუ ვინმეს შევუყვარდებიო? თუ ეს ეწინააღმდეგება პატიოსნებას, არ გავამჟღავნებ, აბა ვის რად ვუნდივარ ბებრუცუნაო. გრიზეიდას მამა კალხანტი ბერძნების ბანაკშია და მოითხოვს ტროელთაგან თავისი ქალის დაბრუნებას. გრიზეიდა ბერძენთა ბანაკში მიჰყვას დიომედეს, რომელსაც ქალი შეუყვარდება. გრიზეიდა დანებდება მას. გრიზეიდა აღარ ნახულობს ტროილს, რომელიც მიხვდება ღალატს და ეძებს შემთხვევას შურისძიებისთვის. ტროილი რამდენიმეჯერ შეებრძოლება კიდეც დიომიდეს, მაგრამ აქილევსი კლავს ტროილს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფილოსტრატო გ. ახვლედიანი, „ჯოვანი ბოკაჩოს ცხოვრება და შემოქმედება“ // დეკამერონი, „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი 1970 წ.
არქოზავრები

არქოზავრები (ბერძნ. arche — მმართველი და sauros — ხვლიკი) (Archosauria) — ქვეწარმავლების ქვეკლასი, რომელიც აერთიანებს თეკოდონტებს, ნიანგებს, დინოზავრებსა და მფრინავ ხვლიკებს. თანამედროვე ფაუნაში მხოლოდ ნიანგებითაა წარმოდგენილი. არქოზავრების უძველესი ნაშთები ტრიასულ ნალექებში გვხვდება. ბინადრობდნენ ხმელეთსა და ჰაერში, თუმცა მათი ერთი ნაწილი წყალშიც ცხოვრობდა. არქოზავრებს შორისაა როგორც მტაცებელი, ისე მცენარეჭამია ფორმები. არქოზავრები პირველი ქვეწარმავლებია, რომელთა შორის გვხვდება ორ ფეხზე მოსიარულე (ბიპედალიზმი) ფორმები. ამასთანაა დაკავშირებული მათი სხეულის აგებულების მნიშვნელოვანი ცვლილებები (მენჯის, უკანა კიდურებისა და კუდის ძლიერი განვითარება, წინა კიდურების რედუქცია და სხვა). წყლის ზოგიერთი ფორმა ცოცხლადმშობი იყო. უმაღლესი არქოზავრები (დინოზავრები და მფრინავი ხვლიკები) ალბათ, თბილსისხლიანები იყვნენ. არქოზავრებს არსებითი მნიშვნელობა აქვთ ხერხემლიანების ევოლუციის გასაგებად, ვინაიდან მათი ისტორია დროის უდიდეს ინტერვალს მოიცავს. არქოზავრები პირველი ხერხემლიანებია, რომლებმაც დაიპყრეს ჰაერი. ფრინველების წინაპრები სწორედ მათ შორის უნდა ვეძებოთ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 609.
როზალინდ ფრანკლინი

როზალინდ ფრანკლინი (ინგლ. Rosalind Franklin) (დ. 25 ივლისი 1920 — გ. 16 აპრილი 1958) — ინგლისელი ბიოფიზიკოსი და მეცნიერი-რენტგენოგრაფი, შეისწავლიდა დნმ-ის სტრუქტურას. როზალინდ ფრანკლინი უმეტესწილად ცნობილია დნმ-ის სტრუქტურის რენტგენოგრამების მიღებაზე მუშაობით. მის მიერ გაკეთებული სურათები გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სიმკვეთრით. ზოგიერთი ცნობით, ამ რენტგენოგრამებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს დნმ-ის სტრუქტურის შესახებ დასკვნების გაკეთებაზე, რაც მოახერხეს კემბრიჯის უნივერსიტეტის კავენდიშის ლაბორატორიაში მომუშავე ჯეიმზ უოტსონმა და ფრენსის კრიკმა. ეს ნამუშევრები მოგვიანებით გამოქვეყნდა ჟურნალში „Nature“. ჯანმრთელობის სამყარო. როზალინდ ფრანკლინი — ქალბატონი, რომელმაც დნმ აღმოაჩინა. დაარქივებული 2014-07-22 საიტზე Wayback Machine.
ტრანსლაცია (ბიოლოგია)

ტრანსლაცია (ლათ. translatio-დან — თარგმანი) — ამინომჟავებისგან ინფორმაციულ (მატრიცულ) რნმ-ზე (ი-რნმ, მ-რნმ) ცილების სინთეზის პროცესი. ახორციელებს რიბოსომა. ტრანსლაცია წარმოადგენს გენეტიკური ინფორმაციის რეალიზაციის ფინალურ სტადიას. Acker M. G., Lorsch J. R., Mechanism of ribosomal subunit joining during eukaryotic translation initiation // Biochemical Society Transactions, 2008, № 36, P. 653—657.
Given to Fly (ალბომი)

Given To Fly — შვედი პოპ მომღერალ Ola-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2006 წლის ინვისში და გამოშვებისთანავე დაიკავა პირველი ადგილი შვედეთის ალბომების ჩარტში. Rain (3:47) Cops Come Knocking (3:42) How We Do It (3:53) Given to Fly (4:03) Till the End (3:21) Everything I Am (4:10) Invincible (3:30) My Home (3:23) I Could Be Him (3:31) Time to Let You Go (3:43) Brothers (3:47) Go Go Sweden (3:32) ↑ Ola's Swedish chart history ↑ Ola - Given to Fly in Swedish charts. swedishcharts.com. ციტირების თარიღი: 2013-09-13.
რადიონუკლიდი

რადიონუკლიდი, რადიოაქტიური ნუკლიდი (ნაკლებად ზუსტად რადიოაქტიური ელემენტი, რადიოაქტიური იზოტოპი) — ნუკლიდი, რომლის ბირთვიც არასტაბილურია და განიცდის რადიოაქტიურ დაშლას. ცნობილი ნუკლიდების უმრავლესობა რადიოაქტიურია (მეცნიერებისთვის ცნობილი 3000 ნუკლიდიდან დაახლოებით 300 არის სტაბილური). ყველა ნუკლიდი, რომელთა ატომური ნომერია 43 ან 61 ან 82-ზე მეტი, რადიოაქტიურია; შესაბამის ელემენტებს ეწოდებათ რადიოაქტიური ელემენტები. არსებობს აგრეთვე სხვა ატომური ნომრების (1-დან 42-მდე, 44-დან 60-მდე და 62-დან 82-მდე) მქონე რადიონუკლიდები (უმეტესწილად ბეტა-არამდგრადი). რადიოაქტიური ელემენტი — ქიმიური ელემენტი, რომლის ყველა იზოტოპი რადიოაქტიურია. რადიოაქტიურ ელემენტებს მიეკუთვნება ტექნეციუმი ( Tc 43 {\displaystyle {\ce {_{43}Tc}}} ), პრომეთიუმი ( Pm 61 {\displaystyle {\ce {_{61}Pm}}} ), პოლონიუმი ( Po 84 {\displaystyle {\ce {_{84}Po}}} ) და ელემენტთა პერიოდული სისტემის ყველა მომდევნო ელემენტი. იმ ელემენტებს, რომლებიც პერიოდულ სისტემაში განლაგებულნი არიან ურანის შემდეგ, ეწოდებათ ტრანსურანული ელემენტები. ბუნებრივი რადიოაქტიური ელემენტებიდან მხოლოდ ორს — თორიუმსა და ურანს აქვს ისეთი დიდი ნახევრადდაშლის პერიოდის (T1/2) იზოტოპები, რომლებიც დედამიწის ასაკის თანაზომადნი არიან. ამიტომ ესენი არიან პირველადი რადიოაქტიური ელემენტები. Th 232 {\displaystyle {\ce {_{232}Th}}} , U 235 {\displaystyle {\ce {_{235}U}}} და U 238 {\displaystyle {\ce {_{238}U}}} იზოტოპები ქმნიან ბუნებრივ რადიოაქტიურ მწკრივებს. რადიოაქტიური ელემენტები ატომური ნომრებით 43, 61, 93 და ყველა მომდევნო რადიოაქტიური ელემენტები ხელოვნურად იქნენ მიღებულნი ბირთვული რეაქციების გზით. რადიოაქტიური ელემენტების დაყოფა ბუნებრივ და ხელოვნურ რადიოაქტიურ ელემენტებად პირობითია. ბუნებაში ნაპოვნია ტექნეციუმის, პრომეთიუმის, ნეპტუნიუმის და პლუტონიუმის მცირე რაოდენობა. ბუნებაში მოიპოვება თორიუმისა და ურანის მინერალების დიდი რაოდენობა, რომელთა გადამუშავებითაც მიიღება თვით ელემენტები. რადიოაქტიურ ელემენტებს დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვთ. მათ იყენებენ ბირთვულ რეაქტორებსა და ბირთვულ იარაღებში და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 270-271. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რადიონუკლიდი“ ვიკისაწყობში. EPA – რადიონუკლიდები FDA – რადიონუკლიდები დაარქივებული 2012-10-16 საიტზე Wayback Machine.
თურქული ანგორა

თურქული ანგორა (თურქ. Ankara kedisi, ანკარა კატა) — შინაური კატის ჯიში. თურქული ანგორა წარმოადგენს კატის ერთ-ერთ უძველეს ბუნებრივ ჯიშს. წარმოშობის ადგილია ცენტრალური თურქეთი, ანკარას რეგიონი (ისტორიულად ცნობილი, როგორც ანგორა). ჯიშის შესახებ ცნობები ჯერ კიდევ 1600-იან წლებში არსებობდა. ზოგჯერ მას უბრალოდ ანგორას ან ანკარას კატას უწოდებენ. ნამდვილი თურქული ანგორა თურქული ანგორას კატები დაარქივებული 2010-09-11 საიტზე Wayback Machine. გრძელბეწვიანი კატები
მადონა ფიამეტას ელეგია

მადონა ფიამეტას ელეგია — ჯოვანი ბოკაჩოს რომანი. დაწერილია 1343 წელს, გამოქვეყნდა 1472 წელს. ამ რომანით ბოკაჩომ საფუძველი ჩაუყარა ფსიქოლოგიურ რომანს. ის წარმოადგენს შეყვარებულის მიერ მიტოვებული ქალის აღსარებას. რომანში როლები შებრუნებულია. თავად ბოკაჩო იყო მიტოვებული მარია აქვინელის მიერ. შესაბამისად, რომანი ავტობიოგრაფიულია, მაგრამ მასში ასევე არის ვერგილიუსის „დიდონასა“ და ოვიდიუსის „შეყვარებულების“ გავლენა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მთხრობელია ქალი ფიამეტა, რომელიც შეყვარებულმა პამფილომ მიატოვა. ფიამეტა მოგვითხრობს საკუთარ თავზე, თუ როგორი მდიდარი და სახელოვანი მშობლებისგან წარმოიშვა, როგორი ლამაზი და მშვენიერი იყო და ბევრი ეძებდა მის სიყვარულს, მაგრამ ჩამოსცილდნენ მას შემდეგ, რაც გათხოვდა შესაფერის ვაჟზე. ბედნიერმა და კმაყოფილმა ფიამეტამ სიზმარში იხილა თავისი უბედურება: მას გველმა უკბინა მარცხენა ძუძუზე. ფიამეტას მწარედ ეტკინა, მაგრამ გველი მიიკრა გულზე და დამალა. გველი გაძღა ფიამეტას სისხლით და მიიმალა ბალახებში. აღდგომა დღეს ფიამეტამ პირველად იხილა პამფილო და მაშინვე შეუყვარდა. გამდელი მიუხვდება ფიამეტას და ურჩევს, არ დანებდეს გრძნობას, მაგრამ როცა დაინახავს, რომ გვიანაა, თავადაც ხელს უწყობს მას. ვაჟი დაუმეგობრდება ფიამეტას ქმარს და ასე შეძლებს ქალთან დაახლოებას. მათი რომანი ხანგრძლივი არ აღმოჩნდება, პამფილო ეუბნება ფიამეტას, რომ ნეაპოლი უნდა დატოვოს მამის მოთხოვნით. ფიამეტა თხოვს პამფილოს, არ წავიდეს, მაგრამ პამფილო მიდის და დათქმულ დროს უკან არ ბრუნდება. მოდის ცნობა, რომ პამფილომ ცოლი მოიყვანა. ფიამეტა გახდა, მისი სილამაზე დაჭკნა. ქმარეს ეს კუჭის ტკივილის ბრალი ჰგონია და ფიამეტა სამკურნალოდ მიჰყავს, თუმცა უშედეგოდ. პამფილოს წასვლიდან ერთი წლის შემდეგ ფიამეტა იგებს, რომ პამფილოს საყვარელი ჰყოლია და არა ცოლი. ფიამეტას ტანჯვა განუახლდება და თვითმკვლელობას სცდის — სახლის კოშკიდან გადავარდება. ფიამეტას გადაარჩენენ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მადონა ფიამეტას ელეგია გ. ახვლედიანი, „ჯოვანი ბოკაჩოს ცხოვრება და შემოქმედება“ // დეკამერონი, „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი 1970 წ.