laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტაილანდური კრივი

ტაილანდური კრივი, იგივე მუაი ტაი — ტაილანდური საბრძოლო ხელოვნება. ტაილანდური კრივი სათავეს ასეულობით წლების წინ იღებს. მისი წარმოქმნა განაპირობა საზოგადოების მძარცველებისგან დაცვის აუცილებლობამ. მოგვიანებით, 1584 წელს, ტაილანდის მეფემ (ნარისუანმა), მუაი ტაის საბრძოლო მოქმედებებში გამოყენება გადაწყვიტა; ამ დროიდან ტაილანდის არმიის თვითოეულ ჯარისკაცს დაევალა აღნიშნული საბრძოლო ხელოვნების სრულყოფილი შესწავლა. იდეაში, მოდერნიზებული მუაი ტაის ფუნქცია იყო მოწინააღმდეგის გასანადგურებლად გამოეყენებინა ნებისმიერი საშუალება, რაც ადამიანს ბუნებით დაჰყვა, და ეს იმ შემთხვევაში, თუ იგი ხელჩართული ბრძოლის დროს უიარაროდ დარჩებოდა. ტაილანდურ არმიაში მუაუ ტაის ძირითადი ფუნქცია იყო თავდაცვა/თავდასხმის რეფლექსის სრულყოფა. მუაი ტაი ასევე უზრუნველყოფდა დაკავებული პოზიციის შენარჩუნებას, რაც თავის მხრივ დისციპლინის დონის ამაღლებას იწვევდა. არსებობს გადმოცემა იმის შესახებ, რომ ტაილანდის მეფე პრეცაო სუო (მეფე ვეფხვი) იმდენად იყო გატაცებული ამ საბრძოლო ხელოვნებით, რომ იგი ფარულად გადიოდა სასახლიდან და მონაწილეობას იღებდა სოფლებში გამართულ შეჯიბრებებში. რაც ყველაზე მთავარია მისი საყვარელი საქმიანობას ადგილობრივი ჩემპიონების ცემა წარმოადგენდა. მეფე რამა V-ის დროს ტაილანდურმა კრივი სამეფო სპორტი გახდა; აღსანიშნავია, რომ ტურნირების გამარჯვებულებს სამხედრო წოდებები ეძლეოდათ. შემდგომ პერიოდში სპორტის პოპულარობამ მისთვის არენის შექმნის აუცილებლობა გამოიწვია. აღნიშნულ საკითზე რამა V-ის შთამომავალმა, რამა VI-მ იზრუნა: საბრძოლო არენა თოკებით შემოასაზღვრინა. ბრძოლისთვის საჭირო დროის დასადგენად კი გახვრეტილ ქოქოსის ნაყოფს იყენებდნენ, რომელიც წყლით სავსე თასში ტივტივებდა და ჩაძირვისთანავე მთავრდებოდა რაუნდი. მაშინდელი მუაი ტაის მებრძოლები მკლავსა და თავზე ერთვარ მარყუჟს ატარებდნენ. ეს აღჭურვილობა იფრო იდეოლოგიურ დატვირთვას ატარებდა და მებრძოლის რწმენას განაპირობებდა. 1921 წელს პირველი ოფიციალური რინგის (სიუან კულარპში) აშენების შემდეგ მსაჯების ოფიციალური ინსტიტუტი დაარსდა. მოგვიანებით აიკრძალა ხელზე დახვეული თოკით ბრძოლა, რადგან ხშირ შემთხვევაში მისი გამოყენება სიკვდილის მიზეზი ხდებოდა. შორეულ წარსულში მებრძოლი ხელზე დახვეულ წებოვან თოკს მინის ნამსხვრევებში ავლებდა, რაც დარტყმას პოტენციურად უფრო ეფექტურს და გამანადგურებელს ხდიდა. მოგვიანებით, მართალია შეჯიბრებებში მინის ნამსხვრევების გამოყენება აიკრძალა, თუმც XIX საუკუნემდე თოკი კვლავ აქტიურად გამოიყენებოდა. დღეს მებრძოლები უფრო დაცული და სტანდარტული ხელთათმანებით არიან აღჭურვილნი. ზოგადად მუაი ტაის არსი დაფუძნებულია 8 საბრძოლო ელემენტის უნიფიკაციაზე. კერძოდ: 2 ხელის, 2 ფეხის, 2 იდაყვისა და 2 მუხლის გამოყენების ტექნიკაზე. საქართველოში ოფიციალური ტურნირები ამ სპორტის სახეობაში არ ტარდება, ქვეყანაში არის ისეთი ადგილები, სადაც სპორტის ხელოვნების შესწავლა შეიძლება. სპორტის აღსანიშნავი ლეგენდაა ტონი ჯაა. კრივის მსგავსად მუაუ ტაიშიც თითო დარტყმა თითო ქულაა. დაშვებულია გდებები, მუხლის დარტყმა, ხელით დაჭერილი მოწინააღმდეგის მუხლისა და იდაყვების დარტყმა. ტარდება 3-5 რაუნდი; რაუნდების ხანგრძლოვობაა 2 ან 3 წუთი. სამოყვარულო და პროფესიონალური სპორტის წესები თითქმის ერთნაირია, თუმცა სამოყვარულოში აცვიათ დამცავები როგორიცაა შლემი და ჟილეტი. ტაილანდური კვირი east-warriors.weebly.com-ზე ტაილანდური კრივი ambioni.ge-ზე
ჩუნძიე

ჩუნძიე — ერთ-ერთი გამორჩეული და მნიშვნელოვანი ტრადიციული დღესასწაული ჩინეთში. ის არის გაზაფხულის დღესასწაული ანუ იგივე ჩინური ახალი წელი. მისი აღსანიშნი თარიღი მჭიდროდ არის დაკავშირებული მთვარის კალენდართან და ცვალებადია. აღნიშნულ დღესასწაულთან დაკავშირებით ჩინეთში ტარდება დიდი ფესტივალი რომელიც იწყება იანვარში და მიმდინარეობს თებერვლამდე. მისთვის მზადებას დაახლოებით მეთორმეტე თვიდან იწყებდნენ. ეს გახლავთ ყველაზე დიდი დღესასწაული როგორც ხალხისათვის, ასევე სახელმწიფოსათვის. ეს დღესასწაული ემთხვევა პერიოდს იანვრის ბოლოდან თებერვლის შუა რიცხვის რომელიმე დღემდე. მეთორმეტე თვის რვა რიცხვში არის დღესასწაული ლაპა. ამ დღეს ბურღულეულისა და უნაბისგან ხარშავენ ტკბილ ფაფას, რაც მომავალი წლის დიდი მოსავლის საწინდარია. სხვა დღეებში ლაგდება სახლი და კარ-მიდამო, რაც ცუდი აურის განდევნის ნიშანია. სახლის მორთვა ხდება ნაყიდი ან ოჯახის წევრების მიერ დამზადებული ქაღალდისაგან გამოჭრილი სამშვენისებით, ხალხური ნახატებით, კარზე დაწებებული წყვილ წითელ ქაღალდზე შესრულებული გარითმული წარწერებითა და ა.შ. წითელი ფერი ახალი წლის უმთავრესი ატრიბუტია, ამ დღეს ადამიანები იცვამენ წითელ ფერს, ერთმანეთს უგზავნიან განსაკუთრებულ საჩუქრებს, რომელიც წითლად არის შეფუთული, ქუჩებიც კი სპეციალურად ამ დღისთვის წითლად არის მორთული. ეს გამომდინარე იქიდან, რომ ჩინელებს განსაკუთრებულად სწამთ წითელი ფერი, ხმაური და ცეცხლი ბოროტ სულებს დევნის. წლის წინა ღამეს ეწოდება ჩუსი. ამ დღეს ოჯახის ყველა წევრი ერთად იკრიბება, ერთმანეთში იცვლება წარსული წლის ნახატები, სამშვენისები და წარწერები. თორმეტი საათისთვის ამზადებენ განსაკუთრებულ ვახშამს, რომელსაც ეწოდება ნიენ იე ფანი. აუცილებელია, რომ სუფრა მდიდრული უნდა იყოს. ჩრდილოეთ ჩინეთში მთავარი კერძი არის წიაოძი (პილმენი), რაც ვერცხლის ზოდის სიმდიდრისა და ოჯახის ერთობის სიმბოლოა. სამხრეთ ჩინეთში მთავარი კერძი არის ნიენკაო ბრინჯის ფქვილის ტორტი. ფონეტიკურად კაო ემთხვევა სიტყვა ამაღლებას, ამიტომ ტორტი სიმბოლურია. ღამის თორმეტი საათიდან იწყება ფოიერვერკები და მაშხალების გაშვება. წითელი ფერი, ხმაური და ცეცხლი იწვევს ბოროტი სულების განდევნას. ამ ღამეს თავს იქცევენ სხვადასხვა თამაშობით, რადგანაც ტრადიციის მიხედვით დაძინება არ შეიძლება. პირველი თვის პირველ რიცხვს ეწოდება იუენტანი. ბავშვებს აცმევენ ახალ, წითელ ტანსაცმელს და ასევე ჩუქნიან წითელ კონვერტში მოთავსებულ ფულს. ტაძრებსა და ქუჩებში იმართება გრანდიოზული ფესტივალები. მიმდინარეობს კარნავალები. ახალი წლის მეორე დღიდან ხუთი-ექვსი დღის განმავლობაში გრძელდება ვიზიტები მილოცვებით, რასაც ეწოდება პაინიენი. ძირითადად უმცროსნი უფროსებს ულოცავენ. ასევე, სწორედ ამ დღეებში ჩინეთში ტარდება წინაპრებისათვის თაყვანისცემისა და შეწირვის ცერემონია. გაზაფხულის დღესასწაული ჩინეთში
ლეჩხუმის ქედი

ლეჩხუმის ქედი — ქედი საქართველოში, ლენტეხის, ცაგერის, ამბროლაურის და ონის მუნიციპალიტეტებში. წარმოადგენს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის სამხრეთ განშტოებას და მდინარეების ცხენისწყლისა და რიონის წყალგამყოფს. იწყება კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე ფასისმთასთან და მთავრდება დაბა ლენტეხთან. სიგრძე დაახლ. 60 კმ. ჩრდილოეთი კალთა ვიწროა და ციცაბო, სამხრეთი — განიერი, დატოტვილი. უმაღლესი წერტილია ჭუთხაროს მასივი (მწვერვალი სამერცხლე, 3584 მ). ქედი აგებულია ქვედაიურული ფიქლებითა და ქვიშაქვებით, შუაიურული პორფირიტული წყებით, უკიდურესი სამხრეთი მონაკვეთი — ცარცული კირქვებით. გაბატონებულია რელიეფის ეროზიული, სტრუქტურული და მყინვარული ფორმები. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია მარადმწვანე ქვეტყიანი ფართოფოთლოვანი ტყით (მუხა, რცხილა, წიფელი). ზედა — მუქწიწვიანით (ნაძვი, სოჭი). თხემზე სუბალპური და ალპური მდელოებია. საქართველოს ქედების სია დევდარიანი გ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208.
გო

გო — ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი ისტორიის მქონე და აღიარებული, როგორც ყველაზე რთული სამაგიდო თამაში. ამ თამაშში განსხეულებულია ცნობილი გამოთქმა- გენიალობა სიმარტივეშია. მიუხედავად უმარტივესი წესებისა, ვეიცი ანუ გო კაცობრიობის მიერ შექმნილი ერთ-ერთი ყველაზე კომპლექსური სისტემაა, სტრატეგიული თამაშია. ვეიცის თამაშობს ორი მოთამაშე შავი და თეთრი ქვებით 9-9, 13-13 ან 19-19 დაფაზე. 19-19 დაფა მიჩნეულია თამაშის სტანდარტულ ზომად. ჩვეულებრივ თამაშს იწყებს შავი, ამიტომ თეთრებს ეძლევათ დამატებითი ქულა- ე.წ. კომი, დაახლოებით 6-7 ქულა. მოთამაშეები თითო ჯერზე თითო ქვას დებენ ხაზების გადაკვეთის წერტილებზე. თამაშისას აკრძალულია უკვე დაკავებულ წერტილზე მეორე ქვის დადება. მოთამაშეს აქვს საკუთარი სვლის გამოტოვების - ანუ პასის უფლება, თუმცა თუ ორივე მოთამაშე გამოტოვებს სვლას თამაში სრულდება, ამიტომ მოთამაშეები თამაშის ბოლომდე არ იყენებენ ხოლმე ამ უფლებას. მოთამაშეებს ასევე შეუძლიათ დროზე ადრე დანებებაც კი. დღესდღეობით თამაშის საერთაშორისო სახელია გო, რაც მოდის მისი იაპონური სახელწოდების იგოს გამარტივებისაგან. ჩინეთში მას უწოდებენ ვეიცის ( 围棋 ), კორეაში- ბადუკს ( 바둑 ). ისევე როგორც ჩინური კულტურის სხვა არაერთი ელემენტი, ვეიციც გავრცელდა შორეული აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებში. V საუკუნეში აღნიშნული თამაში უკვე ფიქსირდება კორეაში, ხოლო VII საუკუნეში კი იაპონიაში ვრცელდება. ვეიცის შემდგომი განვითარება და სტანდარტიზაცია უკავშირდება იაპონიას. მსგავსად ჩინეთისა, გოს თამაში საზოგადოების მაღალი ფენის პრეროგატივა იყო დიდი ხნის განმავლობაში, ხოლო აზიაში გოს ასეთი მასიური გავრცელება მოსახლეობაში უკავშირდება ტოკუგავას რეჟიმის (1603-1868) პირველ შიოგუნს იეიასუ ტოკუგავას (1553-1616). სწორედ, მან შექმნა გოს მინისტრის თანამდებობა ქვეყანაში და ჩამოაყალიბა გოს შემსწავლელი ოთხი სკოლა. ტოკუგავას რეჟიმის დროს იაპონიაში მოხდა გოს სტანდარტიზაცია, ჩამოყალიბდა მოთამაშეთა შეფასებისა და ქულების დათვლის განსაზღვრული სისტემა. პირველი დასავლელი ადამიანი, რომელმაც დატოვა ცნობები გოს შესახებ, იყო იტალიელი მისიონერი ჩინეთში ჩასული მოგზაური და მეცნიერი მატეო რიჩი (1552-1610). თუმცა, აღნიშნული თამაშის წესების ახსნა და მისი ევროპაში გავრცელების პირველი მცდელობა უკავშირდება თომას ჰაიდს (1636- 1703). ევროპასა და ამერიკაში გოს პოპულარობა გაიზარდა XX საუკუნის 50-60-იან წლებში, ხოლო გოს საერთაშორისო გავრცელებამ გამოიწვია ჩინეთში მისი კვლავ აღორძინება. 2015 წლის მონაცემებით გოს საერთაშორისო ფედერაციაში 75 ქვეყანაა გაწევრიანებული. ხშირად იმართება მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატი ამ თამაშებში. გო History of Go დაარქივებული 2019-09-05 საიტზე Wayback Machine. . Sensei's Library, a major resource about the game of Go. Goproblems.com, open database of interactive Go problems. The Interactive Way to Go, an interactive tutorial for Go. The Way to Go Karl Baker's classic pamphlet on how to play Go. computer-go-dataset (1,645,958 SGFs)
სიაოშენგსიანი

იმპერატორის მეუღლე სიაოშენგსიანი (ჩინ.: 孝聖憲皇后; დ. 12 იანვარი, 1692 — გ. 2 მარტი, 1777) — ჩინელი არისტოკრატი და ნიოხურუს კლანის წარმომადგენელი. ჩინეთის იმპერატორ იონგჟენგის მეუღლე 1704 წლიდან და მისი ოფიციალური ქვრივი 1745-1777 წლებში. სიაოშენგსიანი დაიბადა 1692 წლის 12 იანვარს. მას ეს სახელი მხოლოდ ქორწინების შემდეგ ეწოდა, მისი დაბადების სახელი კი უცნობია. იგი იყო მეოთხე კლასის სამხედრო ოფიცრისა და პირველი რანკის წარჩინებულის, ხიუხურუ იუანდაოსა და მისი მეუღლის, თათარა მეისიანის ერთადერთი ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ მას ოთხი ძმა ჰყავდა. 1704 წელს იგი ჩინეთის იმპერატორ კანგსის მეოთხე ვაჟის, იონგჟენგის მეორე ცოლი გახდა, რის გამოც მისი ოფიციალური კონსორტი არასდროს ყოფილა. აღსანიშნავია, რომ იგი ქმარზე 14 წლით უმცროსი იყო და ქორწინებამდე, მისი საყვარელიც იყო. 1711 წლის 25 სექტემბერს მან ახალგაზრდა იმპერატორს ვაჟი, პრინცი ციანლონგი გაუჩინა, რომელიც შემდეგში იმპერატორი გახდა. 1722 წლის 20 დეკემბერს იმპერატორი კანგსი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე სიაოშენგსიანის მეუღლე, იონგჟენგი ავიდა. 1723 წლის 28 მარტს მას „იმპერატორის კეთილშობილი მეუღლის“ წოდება მიენიჭა, თუმცა იმპერიული კონსორტის ოფიციალური წოდება იონგჟენგის პირველ ცოლს, სიაოჯინგსიანს ეკავა, რომელიც 1731 წლის 29 ოქტომბერს გარდაიცვალა, მაგრამ სიაოშენგსიანი კონსორტი მაინც ვერ გახდა. ამის მიუხედავად, იგი განაგებდა იმპერატორის ჰარამხანას, რაც დიდი პატივი იყო. ამით იგი ფაქტობრივად დე ფაქტო კონსორტად აქცია. 1735 წლის 8 ოქტომბერს იმპერატორი იონგჟენგი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტი სიაოშენგსიანის ვაჟმა, იმპერატორმა ციანლონგმა დაიკავა, რომელმაც მას საბოლოოდ მიანიჭა განსვენებული იმპერატორის კონსორტის, ანუ იმპერატორის ქვრივის წოდება. იმპერატორი ციანლონგი დედას დიდ პატივს სცემდა და მას ხშირად მიმართავდა კონსულტაციისთვის. ამის გამო, იგი სიაოშენგსიანს ხშირად სტუმრობდა. იმპერატორის ქვრივი თან ახლდა თავის ვაჟს შენგიანსა და მდინარე იანგძის ხეობაში მოგზაურობისას. როდესაც სიაოშენგსიანი მოხუცდა და მგზავრობა აღარ შეეძლო, იმპერატორმა მის პატივსაცემად თავადაც შეწყვიტა მოგზაურობები და მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ განაახლა. ციანლონგმა დედის 60 წლის იუბილე საოცრად აღნიშნა. მის პატივსაცემად მოირთო დედაქალაქის ქუჩები და ღმერთებს მსხვერპლიც კი შესწირეს. ასევე მის პატივსაცემად, იმპერატორის ბრძანებით რიპლეს ტბის ნაპირას დიდი სასახლე ააგეს, რომელსაც კუნმინგი ეწოდა. სიაოშენგსიანი გარდაიცვალა 1777 წლის 2 მარტს, 85 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს დასავლეთ ცინის მავზოლეუმში, განსვენებული მეუღლის გვერდით. Ho, Chuimei; Bronson, Bennet (2004). Splendors of China's Forbidden City: The Glorious Reign of Emperor Qianlong (Illustrated ed.). Merrell. ISBN 1858942039. Rawski, Evelyn S. (1998). The Last Emperors: A Social History of Qing Imperial Institutions (Reprint ed.). University of California Press. ISBN 052092679X. Rawski, Evelyn S.; Rawson, Jessica (2006). China: The Three Emperors 1662-1795. Harry N. Abrams. ISBN 1903973694. Wan, Yi; Shuqing, Wang; Yanzhen, Lu; Scott, Rosemary E. (1988). Daily Life in the Forbidden City: The Qing Dynasty, 1644-1912 (Illustrated ed.). Viking. ISBN 0670811645. Zhao, Erxun (1928). Draft History of Qing (Qing Shi Gao) (in Chinese).
კიმონო

კიმონო (Jap.) — იაპონური ეროვნული ტანსაცმელი, ფართოსახელოებიანი ხალათი. იკვრება სპეციალური ქამრით. მას იცვამენ როგორც ქალები ასევე მამაკაცები დღესასწაულებსა და ღირსშესანიშნავ დღეებში. კიმონო წარმოადგენს გეიშას ან მაიკოს (მომავალი გეიშა) სამუშაო ტანსაცმელს. ტრადიციულ სამოსს თან ახლავს ოცამდე აქსესუარი (ელემენტი) რომელიც აუცილებელია ჩაცმის დროს. კიმონოს ჩაცმას დაახლოებით 3 ადამიანი უნდება, არსებობს სპეციალური ლიცენზირებული სამსახური კიმონოს კოსტუმერები, რომლებსაც სპეციალურად ქირაობენ, რათა სრულყოფიალდ ჩაიცვან იაპონური კიმონო. იაპონელები არ უარყოფენ, რომ კიმონო ყოველდღიურ ცხოვრებაში ძალიან მოუხერხებელი და არაკომფორტულია. იაპონელი ქალები დღესდღეობით კიმონოს იცვამენ გამარტივებული მეთოდებით, არ იკეთებენ ყველა ელემენტს და აქსესუარს. მხოლოდ ქორწილებსა და ოფიციალურ მიღებებზეა აუცილებელი კიმონოს სრულყოფილი ჩაცმა. იაპონელები ძალიან დიდ ყურადღებას აქცევენ, თუ რა არის გამოსახული კიმონოზე. ამით ისინი მეტ ყურადღებას იმსახურებენ გარშემომყოფებისგან. ძალიან პოპულარულია ის კიმონო, რომელზეც გამოსახულია წლის სეზონები. აუცილებლად ნახატი უნდა ემთხვეოდეს წლის სეზონს. მაგალითად, იაპონელი ქალი არასოდეს ჩაიცვამს კიმონოს, თუ ზედ გამოსახულია ზამთარი და ბამბუკის ხეები და ამ დროს ზაფხულია. არსებობს სხვადასხვა სახის კიმონოები, რომლებსაც იმის მიხედვით იცვამენ - გასათხოვარია თუ ახალგათხოვილი ქალი, ოფიციალურ წვეულებაზე მიდის თუ სტუმრების სახლში მისაღებად ემზადება და ა.შ. იმისათვის, რომ კიმონოში იგრძნოთ თავი კომფორტულად და სრულყოფილად, აუცილებელია გეტას - იაპონური ფეხსაცმელის ჩაცმა. გეტა კეთდება ხის მასალისგან. მას ებმება ორი ტყავის ზონარი, რომელზეც ფეხის თითები თავსდება. ქუსლის ზომა უნდა იყოს 10 სმ-მდე. უცხოელებისთვის გეტაზე დგომა არც თუ უსაფრთხოა. რაც უნდა საოცარი იყოს, იაპონელები გეტათი აქტიურად გადაადგილდებიან, მშვენივრად ხმარობენ ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ძველად მეომრებს გეტა ეცვათ ომის დროსაც კი. გეტასთან ერთად კიმონოზე ქალს უნდა ჰქონდეს გაკეთებული ლამაზი თმის ვარცხნილობა, რომელზეც ცალკე აქსესუარები და ელემენტები მაგრდება. ასევე, უნდა ჰქონდეს სახის მაკიაჟი იაპონურ სტილში. კიმონოს ჩაცმა ყველასთვის არ არის ხელმისაწვდომი, რადგან ის თავისი აქსესუარებით საკმაოდ ძვირი ფუფუნებაა. მისი ფასი შესაბამისი აქსესუარებით მერყეობს 500-2000 იენის ფარგლებში. ტოკიოს ეროვნული მუზეუმი კიოტოს ეროვნული მუზეუმი დაარქივებული 2019-05-03 საიტზე Wayback Machine. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი იაპონიის კოსტუმების ისტორია კიმონო ლიტერატურაში უკვდავი გეიშას ფორუმი. ყოვლისმომცველი რესურსი კიმონოს თანამედროვე კულტურის შესახებ ძველი კიმონოს კულტურა დაარქივებული 2019-07-09 საიტზე Wayback Machine. მიყვარს კიმონო. (ყველაფერი კიმონოზე) დაარქივებული 2020-02-11 საიტზე Wayback Machine. რამდენიმე სიტყვა იაპონურ კიმონოსა და კორეულ ჰანბოკზე. კიმონო. (ვიქტორია და ალბერტის მუზეუმი) კიმონო მოდაში: ჩაცმის კულტურა XX საუკუნის დასაწყისის იაპონიაში
თეია

თეია, თეა (ძვ. ბერძნ. Θεία — „ქალღმერთი“) — ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, ერთ-ერთი ტიტანიდი, ურანოსის და გეას უფროსი ასული. ტიტან ჰიპერიონის და და მეუღლე, პირველი მთვარის ქალღმერთი. გაუმიჯნურდა ჰიპერიონს და შვა დიადი მზე (ჰელიოსი), კაშკაშა მთვარე (სელენე) და აისი (ეოსი), რომელიც ყველა მიწიერისა და უკიდეგანო ზეცის მფლობელი უკვდავი ღმერთისთვის პირველ სინათლეს ჰფენს ქვეყნიერებას. თეია, უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თეია, ბერძნული მითოლოგია. ↑ M.M. Honan, Guide to the Pergamon Museum, Berlin 1904, etc. ↑ ჰესიოდე «თეოგონია», გვერდი 9.
ცირცე (აიეტის ასული)

ცირცე, ცირცეა II — ძველი კოლხეთის მეფის, აიეტის და ქალღმერთ ჰეკატეს ასული. ეგიალის, აფსირტეს, მედეას და ქალკიოპეს და. სკვითის ანუ სარმატიის მეფის მეუღლე. ეს მეფე ცირცეამ მოწამლა და თვითონ გამეფდა. ამ მხარეზე, საზოგადოდ, დიდი გავლენა ჰქონდათ კოლხებს. ბერძენთა მწერლები აიეთს უწოდებენ მეფედ კოლხეთისა და მეოტიისა (აზოვის ზღვისა და არემარესი). თვით ყირიმის ნახევარ კუნძულზე აიეთის შვილს ჰქონდა დიდი ქალაქი – პანტიკაპეა, რომელიც ბოსფორის სამეფოს სატახტო ქალაქად შეიქმნა. ეს ქალაქი მან გამოართვა სკვითის მეფეს. მთელის ტავრიდის (ყირიმის) მეფედ იყო აგრეთვე პერსე, ძმა აიეთისა. თავის დედა ჰეკატესავით ესეც წამლების კეთებას სწავლობდა და ბევრი ახალი წამალი აღმოაჩინა, ასე რომ ამ მეცნიერებაში სხვას არ დაუვარდებოდა. იგი მიათხოვეს სკვითის მეფეს, რომელიც მოწამლა და გამეფდა. მაგრამ ფიცხად და ულმობლად ეპყრობოდა ქვეშევრდომებს, რომელთაც იგი განაძევეს. ↑ მ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“: სკვითია. ტომი I, გვერდი: 13. ↑ მ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“: ბ. ღმერთ-კაცნი. ია. ცირცეა II, აჲეთის ასული. ტომი I, გვერდი: 95. ↑ მოსე ჯანაშვილი „ქართველთა მატიანე“: „ქართლის ცხოვრების“ ლეგენდები, საქართველოს ისტორიის დასაწყისი. I — 1. საქართველოს დამაარსებელნი (მამასახლისნი). გვერდი 116. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, თბილისი, 1903. ↑ მ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“, IV. ბერძენთა გადმოცემა: ფაზიანიდების საგვარეულო შტო (გენეალოგია) ბერძენთა გადმოცემით. ტომი I, გვერდი: 12.
ყვარლის ცხრაკარას ეკლესია

ყვარლის ცხრაკარას ეკლესია — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ქალაქ ყვარელში. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში. ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა. ნაგებია სხვადასხვა ზომის და ფორმის ნატეხი ქვიშაქვით. დახურულია კრამიტით. ტაძარი მინაშენებთან შედარებით ფართო და მაღალია. მას შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ორივე კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან კი თაღოვანი. ეკლესია განათებულია აღმოსავლეთის მაღალი და ფართო თაღოვანი და სამხრეთის ორი თაღოვანი სარკმლით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელიც დარბაზისგან მხრითაა გამოყოფილი და ერთი საფეხურით ამაღლებული. კამარასა და აბსიდის თაღს შორის შუბლია გამოყვანილი. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხევლის სარკმლის ქვეშ კედელთან აგურით ნაგები გვიანი პერიოდის ტრაპეზია. დასრულებულია კამარით, რომელიც ტაძრის დასავლეთ კედელზე, კარის აქეთ-იქით მიშენებულ პილასტრებზე გადასულ თაღებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთ ნაწილში შეკიდული საბჯენი თაღებით გამოყოფილია გეგმით კვადრატული სივრცე, რომელსაც კამარა ხურავს. 2018 წელს ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 13602 ↑ ყვარლის ცხრაკარას ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-17. ციტირების თარიღი: 2019-11-17.
ნაგებების კომპლექსი

ნაგებების კომპლექსი — კომპლექსი ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ნეკრესის მონასტრის დასავლეთ ნაწილში, ადგილ სამარხების სერზე. კომპლექსის შემადგენლობაში შედის VI საუკუნის სამნავიანი ბაზილიკა და მარანი. მარანი აღმოაჩინეს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, იგი გეგმით სწორკუთხაა ზომებით 20X20 მეტრი. აქ აღმოჩენილი ინვენტარი ძირითდად კერამიკისაა, რომელიც ზოგჯერ მოჭიქურია. ნაგებობა თარიღდება IV-V საუკუნეებით. მარნის ქვეშ ფენებში აღმოჩენილია ქრისტიანობამდელი სალოცავი, რიტუალური და სამსხვერპლო ორმოებით, რომელიც აღმოჩენილი კერამიკის მიხედვით თარიღდება ძვ. წ. III-II საუკუნეებით. მარნიდან 30 მეტრითაა დაშორებული სამნავიანი ბაზილიკა, რომელიც თარიღდება VI საუკუნით. ეკლესიის იერსახე შეუცვლიათ VIII საუკუნეში, სავარაუდოდ მტრის თავდასხმის გამო, რასაც მოწმობს ხანძრის კვალი. XII-XIII საუკუნეების კერამიკის ნარჩენები აღმოჩენილია ეკლესიის იატაკზე, რაც მოწმობს, რომ ტაძარი ამ პერიოდში მოქმედი იყო და სავარაუდოდ თემურ-ლენგის ლაშრქობების დროს XIV საუკუნის ბოლოს განადგურდა. ეკლესიის გარშემო რამდენიმე საფლავის ქვაა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 419. Bakhtadze, Nodar (2017) „Некреси [Nekresi]“, Православная энциклопедия. Т. XLVII (ru). Moscow: Pravoslavnaya entsiklopediya, გვ. 551–561. ISBN 978-5-89572-054-7.
საქორწილო ტრადიცია ჩინეთში

საქორწილო ტრადიცია ჩინეთში — ქორწინება ადამიანების ცხოვრებაში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა. ამ დღეს განსაკუთრებულ ყურადღებას ანიჭებს და უთმობს ასევე ჩინელი ხალხიც. ქორწინებისთვის მზადება დიდი ხნით ადრე იწყება. აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთ რეგიონში, მაგალითად, ჰონგკონგში, შეიძლება ეს პროცესი 1-2 წელსაც კი გაგრძელდეს, თუმცა ეს დამოკიდებულია ქორწილის მასშტაბზე და თარიღზე. ჩინელები ქორწილის თარიღს დიდ მნიშვნელობას აქცევენ, ამიტომ მრავალი წყვილი ერთსა და იმავე „იღბლიან დღეს“ ირჩევს, შესაბამისად, ამ შემთხვევაში საქორწინო დარბაზების, ცერემონიისთვის საჭირო ადგილებისა და ადამიანების რესურსი კიდევ უფრო იზღუდება. აღსანიშნავია, რომ ქორწინების წინა დღეს მომავალი მეუღლეები ერთმანეთისგან განცალკევებით, საკუთარ სახლებში ატარებენ. საღამოს ორივეს სახლში ინთება სანთლები და ტარდება მათი „განწმენდის“ და ქორწინებისთვის მომზადების ცერემონია. ოჯახის ერთ-ერთი წევრი მათ ვარცხნის თმას და სიტყვიერად ამზადებს ქორწინებისთვის. ასევე ეუბნება, რომ იგი უკვე ზრდასრულია, დიდ გადაწყვეტილებას იღებს და უსურვებს, რომ ამ გრძელ გზაზე მუდამ წარმატებით იაროს საკუთარ მეუღლესთან ერთად. ამ დღეს საცოლეც და საქმროც წითელ პიჟამოს იცვამს და წითელი ფერის თეთრეულში იძინებს. წითელი ფერი, ჩინელების რწმენით ავსულებს განდევნის. ქორწილის დღეს, საქმრო თავისი მეჯვარეებით ადრიანად მიდის საცოლის სახლში. აქ მას კარებთან საცოლის მეჯვარეები ხვდებიან. „საცოლეს უნდა ნამდვილი გული, მის მეჯვარეებს – ნამდვილი ფული“, – ასე ეგებებიან საქმროს საცოლის მეჯვარეები. მამაკაცი თავისი მეჯვარეებიანად მათ აძლევს „წითელ კონვერტებს“, სადაც ფული დევს. საცოლის მეჯვარეები ითვლიან ფულს და რაოდენობის მიხედვით განსაზღვრავენ, უნდა გადავიდნენ შემდეგ ეტაპზე, თუ ფულის დამატება მოითხოვონ. შემდეგი ეტაპი თამაშებია. საქმროს საცოლის წაყვანის უფლების მისაღებად მრავალი დაბრკოლების გადალახვა უწევს. თანამედროვე ჩინეთში ეს თამაშები მოიცავს სიმღერებს, სასაცილო ცეკვებსს, ფიზიკური აქტივობების შესრულებას, უგემური საკვების მირთმევას ან სითხის დალევას და ა.შ. ეს ყველაფერი დამოკიდებულია მეჯვარეების ფანტაზიაზე. თუკი საქმრო, რომელიმე თამაშს თავს ვერ ართმევს, მისი მეჯვარეები ეხმარებიან მას. ამიტომ სხვადასხვა კუთხით ძლიერი მეჯვარე საქმროს უპირატესობაა. შემდეგ ეტაპზე საქმრო საცოლის ოთახის კართან მიდის და მას სიყვარულს უხსნის, მთელი ცხოვრების განმავლობაში მხარში დგომას ჰპირდება. როგორც წესი, ამის შემდეგ საცოლე მამას გამოჰყავს და საქმროს აბარებს. ამის შემდეგ საქმრო-საცოლე მშობლების წინ მუხლმოყრილი ჯდება და მათ ჩაის ასმევს. ამის შემდგომ მშობლები წყვილს ლოცავენ და საქორწინო ძვირფასეულობას გადასცემენ. ამ ცერემონიის შემდეგ საქმროს საცოლე თავის სახლში მიჰყავს და ახლა იქ ტარდება ჩაის სმის ცერემონია. ჩი ჩინეთში ერთგვარ რიტუალურ დანიშნულებასაც ასრულებს, ჩაი არის მთავარი მონაწილე არაერთი ტრადიციული რიტუალისა. საქმროს მშობლებიც ლოცავენ წყვილს და ძვირფასეულობას გადასცემენ. ბოლო ეტაპი ქორწილის წინ სტუმრებთან ერთად ვახშმობაა. დარბაზის შესასვლელში მეჯვარეები იღებენ სტუმრების წითელ კონვერტებს, შეგროვებულ თანხას ქორწილის ბოლოს წყვილს გადასცემენ. ვახშმის დაწყების წინ წყვილი ოფიციალურად ქორწინდება – ხელს აწერს. ვახშმის დროს კი წყვილი თავიანთ ოჯახის წევრებთან ერთად რიგ-რიგობით ყველა მაგიდასთან მიდის, რათა ყველა სტუმართან ჰქონდეს კომუნიკაცია. ჩინური ტრადიციები ჩინური საქორწილო ტრადიცია დაარქივებული 2019-10-23 საიტზე Wayback Machine.