laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ცხელი ლაქები

ცხელი ლაქები, ცხელი წერტილები, ჰოტსპოტები (ინგლ. Hotspot) — შედარებით უძრავი მაგმის ლოკალური წყარო, რომელიც იმყოფება დედამიწის მანტიაში და რომელიც მისსავე ზედაპირზე განმეორებადი ვულკანური ამოფრქვევებითაა გამოვლინებული. ტერმინი შემოიღო კანადელმა გეოფიზიკოსმა ჯონ ტუზო უილსონმა 1963 წელს. ამერიკელმა გეოფიზიკოსმა უილიამ ჯეისონ მორგანმა 1971 წელს ივარაუდა, რომ ცხელი ლაქები წარმოიქმნება მანტიური მასალის აღმავალ ჭავლებზე. ზოგიერთი ცხელი ლაქის სიღრმული „ფესვები“ გამოვლინებულია სეისმური ტომოგრაფიით, რომელთა მონაცემებით დედამიწის ბირთვში არსებობს შემცირებული სიმკვრივის ქანების მონაკვეთები და მომატებული ტემპერატურები, რომლებიც განმარტებულია როგორც აღმავალი მანტიური ჭავლები. ბაზალტურ ლავებს, რომლებიც ამოდიან ცხელი ლაქების ზედაპირზე ახასიათებთ La, Rb, Cs, Ba-ის მაღალი შემცველობა, აგრეთვე გააჩნიათ განსაზღვრული იზოტოპური შედგენილობა — Sr, Nd, Pb-ის სახით, რაც მიუთითებს მანტიის ღრმა ჰორიზონტებიდან ამომავალ მასალის ლღობაზე. ლითოსფერული ფილების ჰორიზონტული სხლეტისას ცხელი ლაქების თავზე ვულკანები ჩანაცვლებულია გადაადგილებულ ფილასთან ერთად, წყდებიან საკუთარ სიღრმულ ფესვებსა და განიცდიან მოსპობას, ხოლო ცხელი ლაქების თავზე წარმოიქმნება ახალი ვულკანები. ამრიგად, იქმნება ვულკანური ნაგებობების ჯაჭვი. ცხელი ლაქების ევოლუციის ხანგრძლივობა რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ასეულ მლნ. წლამდე მერყეობს. ცხელი ლაქები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო

ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო (ინგლ. Star Wars expanded universe, SWEU; მანამდე ცნობილი, როგორც უბრალოდ გაფართოებული სამყარო or EU) — Lucasfilm-ის მიერ გამოშვებული ან ლიცენზირებული „ვარსკვლავური ომების“ მასალის კრებითი სახელი. ამ სამყაროში შედის „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული ნამუშევრები – ორიგინალური ტრილოგია (1977–1983), წინარეისტორიის ტრილოგია (1999–2005), გაგრძელების ტრილოგია (2015–დღემდე), ანთოლოგიური ფილმების სერია, წიგნები, კომიქსები, ვიდეო თამაშები და ტელესერიალები. ჩაფიქრებული, როგორც ჯორჯ ლუკასის „ვარსკვლავური ომების“ ფილმების გაგრძელება, „გაფართოებული სამყაროს“ განუწყვეტლობა იმართებოდა Lucasfilm-ის მიერ და ლუკასმა დაიტოვა უფლება, თავადაც შეექმნა მასზე დაფუძნებული ნამუშევრები და ასახული მოვლენების საკუთარი ინტერპრეტაციები. 1996 წლისათვის შეიკრიბა კანონთან დაკავშირებული იმდენად ვრცელი მასალა, რომ საჭირო გახდა მისი ერთგვარი მოწესრიგება. შეიქმნა სისტემა, რომლის ფარგლებშიც ეს განხორციელდა. 2000 წელს ლელან ჩიმ, რეჟისორ ჯორჯ ლუკასის კომპანიის Lucas Licensing მითითებით შეიმუშავა მონაცემთა ბაზა ჰოლოკრონი. მისი მიხედვით, გამოიკვეთა შემდეგი კანონები: კანონი G: აბსოლუტური კანონი. მასში შეტანილია: ფილმები, სცენარები, წიგნები, რადიოდადგმები და თავად ლუკასის მიერ წარმოებული სხვა დაკავშირებული პროდუქცია. კანონი T: სატელევიზიო სერიალი, „კლონების ომები“. კანონი C: მასში ძირითადად შეტანილია სამყაროს ვრცელი ისტორიის წიგნები, კომიქსები და თამაშები. კანონი S: მეორეხარისხოვანი კანონი. მასში მოქცეულია შეზღუდული ხანგრძლივობის მქონე მრავალი ელემენტი, რომელიც მიუხედავად ამისა, საერთოდ ქრონოლოგიასთან პირდაპირ კავშირშია. კანონი N: ეს კანონი ყველა კანონს გარეთ დგას. მასში შეტანილია სამყაროს პარალელური რეალობის ვერსიები, თამაშების სტატისტიკა და ყოველივე, რაც საერთოდ არ არის ვარსკვლავური ომების ქრონოლოგიასთან კავშირში. ფილმის I-III ეპიზოდების გამოსვლის შემდეგ, ფანების მიერ გამოგონილი ისტორიებმა, რომლებიც C-კანონში იყო შეტანილი, გადაინაცვლეს N-კანონში. 2014 წლის 25 აპრილს Lucasfilm-ის განცხადების თანახმად, კანონების კატალოგიზაცია გაუქმდა — კანონად უკვე ითვლება მხოლოდ აქამდე გამოშვებული ფილმები (ეპიზოდები I-VII, ანიმაციური ფილმი „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“, სერიალები „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“ და „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები“) და კომიქსი „დართ მოლი — დათომირის ძე“. ხოლო გაფართოებული სამყარო ამიერიდან ითვლება ლეგენდებად, იგი არ უქმდება. ზემოთხსენებული თარიღის შემდეგ ოფიციალურად გამოშვებული მასალა (ფილმები, წიგნები, კომიქსები, თამაშები) ითვლება კანონად, მაგრამ ლეგენდებთან დაკავშირებული მასალა გაფართოებას აგრძელებს. ოფიციალური საიტი (არქივი) გაფართოებული სამყარო ვუკიპედიაში, „ვარსკვლავური ომების“ ვიკიში
ვარსკვლავური ომების მუსიკა

„ვარსკვლავური ომებისთვის“ შექმნილი ძირითადი მუსიკალური თემების ავტორია კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი, რომელიც 1977-1983 წლებში ორიგინალური კინოტრილოგიის, 1999-2005 წლებში - წინარეისტორიის ტრილოგიის, მოგვიანებით კი გაგრძელების ტრილოგიის მუსიკაზე მუშაობდა. პროექტში აგრეთვე მნიშვნელოვანი როლი აქვს კომპოზიტორ კევინ კინერს, რომელმაც შექმნა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმ „კლონების ომების“ მუსიკა. აქვე ითვლება „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული სხვა პროდუქციისათვის შექმნილი მუსიკაც. მიუხედავად ამისა, ძირითად ბირთვს წარმოადგენს ჯონ უილიამსის მუსიკალური თემები. ვარსკვლავური ომები (1977) იმპერიის საპასუხო დარტყმა (1980) ჯედაის დაბრუნება (1983) ფარული საფრთხე (1999) კლონების თავდასხმა (2002) სითების შურისძიება (2005) ძალის გამოღვიძება (2015) უკანასკნელი ჯედაი (2017) ოფიციალური საიტი „ვარსკვლავური ომების“ მუსიკის შესახებ
შუაოკეანური ქედები

შუაოკეანური ქედები — მსოფლიო ოკეანის ფსკერის რელიეფის უდიდესი ფორმები, რომლებიც მთათა ერთიან სისტემას ქმნიან. სიგრძე 60 ათ. კმ აღემატება, შეფარდებითი სიმაღლეებია 2-3 კმ, სიგანე 250-450 კმ (ზოგან 1000 კმ-მდე). შუაოკეანური ქედები მორფოლოგიურად დედამიწის ქერქის ხაზობრივად ორიენტირებული შემაღლებებია, რომელთაც ძალზე დანაწევრებული თხემები და კალთები აქვთ. წყნარსა და ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეებში ისინი ოკეანის კიდეებთანაა განლაგებული, ატლანტის ოკეანეში კი — ცენტრალურ ნაწილში. შუაოკეანური ქედების ღერძულ ზონასთან დაკავშირებულია მისი გასწვრივი რიფტული ღრმულები, რომლებიც წარმოიქმნება დედამიწის ქერქის გაჭიმვის შედეგად (რიფტების მსოფლიო სისტემა). შუაოკეანური ქედებისათვის დამახასიათებელია აგრეთვე განივი ტრანსფორმული რღვევები, სადაც გაშიშვლებულია დედამიწის ოკეანური ქერქის ამგები ბაზალტები და ულტრაფუძე ქანები (ჰარცბურგიტები, დუნიტები, სერპენტინიტები). შუაოკეანური ქედების ღერძულ ზონაში არის ვუნლკანური კუნძულები — წყალქვეშა დიდი ვულკანური მწვერვალები. მათი უმრავლესობა ჩამქრალია. არის მოქმედი ვულკანებიც (აზორის, ტრისტან-და-კუნიას და სხვა კუნძულები). მნიშვნელოვანი წყალქვეშა ვულკანები და მიწისძვრის ეპიცენტრები მდებარეობს ღერძული ზონის განივი ღრვევებით გადაკვეთის რაიონებში. განივი რღვევები შუაოკეანურ ქედებს ყოფენ ცალკეულ სეგმენტებად, რომლებიც, ჩვეულებრივ, გადაადგილებულია ერთმანეთის მიმართ ჰორიზონტალური მიმართულებით 500-600 კმ-ზე. ვარაუდობენ, რომ შუაოკეანური ქედები წარმოადგენენ მანტიიდან გამოყოფილი მასალით აგებული ოკეანური ქერქის ჩასახვის ზონებს. შუაოკეანური ქედების წარმოქმნა დაკავშირებულია დედამიწის ქერქის გაჭიმვასა და ამობურცვასთან, რაც გამოწვეულია მანტიიდან სიღრმის ნივთიერების ამოსვლით. სხვათა აზრით, შუაოკეანური ქედები ნაოჭა სტრუქტურაა, რომლის განვითარების ნეოგენ-ანთროპოგენური ეტაპი კონტინენტების ნაოჭა სისტემების განვითარების ოროგენიული ეტაპის ჰომოლოგიურია. ტექტონიკური ძალები დაარქივებული 2017-09-12 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) შუაოკეანური ქედების ტექტონიკური რუკა (ინგლისური) შუაოკეანური ქედები დაარქივებული 2016-06-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 51. Леонтьев О. К., Дно океана, М., 1968; The sea, v. 3-4, N. Y. — L., 1963-70; Heezen B. C., Hollisten Ch. D. The face of the deep, L., 1971.
უტრეხტის ზავი

უტრეხტის ზავი — საერთო სახელწოდება ორმხრივი სამშვიდობო ხელშეკრულებისა, რომლებითაც დასრულდა დამთავრდა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის (1701-1714 წწ.), ზავი დაიდო 1713 წლის 11 აპრილს უტრეხტში და მას ხელი მოაწერეს ერთი მხრივ საფრანგეთსაა და ყველა მის მოწინააღმდეგეს (ინგლისს, ესპანეთსა და სხვა, საღვთო რომის იმპერიის გამოკლებით) შორის; 1713 წლის 13 ივლისს - ესპანეთსა და ინგლისს, ესპანეთსა და სავოიას შორის მოგვიანებით, 1714 წ. 26 ივლისს ესპანეთსა და ჰოლანდიის რესპუბლიკასა და 1715 წ. 6 თებერვალს ესპანეთსა და პორტუგალიას შორის). უტრეხტის ზავმა დაადასტურა ესპანეთის იმპერიის ნაწილობრივი დაყოფა და დიდი ხნით უზრუნველყო ინგლისის საზღვაო და კოლონიური უპირატესობა. ინგლისმა ესპანეთისაგან მიიღო გიბრალტარი, მაონი (მენორკის კუნძულზე), ასიენტოს უფლება და საფრანგეთის მთელი რიგი სამფლობელოები ჩრდილოეთ ამერიკაში. ესპანეთის სამეფო ტახტზე აღიარეს ბურბონთა უფლება. 1714 წლის მარტში უტრეხტის ზავის დამატების სახით დაიდო რაშტატის ზავი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 189. "The Treaties of Utrecht (1713)" Article X of the treaty between Great Britain and Spain
რაშტატის ზავი

რაშტატის ზავი – საერთაშორისო ხელშეკრულება. დაიდო საფრანგეთსა და საღვთო რომის იმპერიას შორის 1714 წლის 7 მარტს, წარმოადგენდა 1713 წლის უტრეხტის ზავის დამატებას, აღნიშნული ზავების შედეგად დამთავრდა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის (1701-1714). 1713-1714 წლების განმავლობაში ეს ზავი მომზადდა საფრანგეთის მარშალის კლოდ ლუი ჰექტორ ვილარისა და ავსტრიელი პრინცის ევგენი სავოიელის მიერ. კარლ VI ჰაბსბურგმა სცნო საფრანგეთის მეფე ფილიპე V ბურბონის უფლება ესპანეთის სამეფო ტახტზე, სამაგიეროდ ავსტრიის ხელში გადავიდა ესპანეთის მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი: ესპანეთის ნიდერლანდი, ჩრდილოეთ იტალია მილანითურთ, ნეაპოლის სამეფო, ტოსკანის ნაწილი, სარდინია. საფრანგეთს უნდა დაებრუნებინა რაინის მარჯვენა ნაპირზე მის მიერ ხელში ჩაგდებული ბრაიზახი და სხვა ქალაქები და დაენგრია თავისი ციხესიმაგრეები რაინისპირეთში. რაშტატის ზავის პირობები დაამტკიცეს გერმანელ თავადთა ბადენის კონგრესზე (1714 წლის ბადენის ზავი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 311. R.R. Palmer, Joel Colton, Lloyd Kramer (2002). A History of the Modern World. ISBN 0-07-250280-0.
ბოლივიის სამხედრო-საჰაერო ძალები

ბოლივიის სამხედრო-საჰაერო ძალები (ესპ. Fuerza Aérea de Bolivia) — ბოლივიის რესპუბლიკის სამხედრო ძალების ერთ-ერთი სახეობაა. ბოლივიის სსძ-ის მთავარ მიზანს წარმოადგენს ნარკოვაჭრობასა და რადიკალ-მემარცხენეებთან ბრძოლა, რომლებიც რამდენიმე ათწლეულია აჯანყებებს აწყობენ ქვეყანაში. აქედან გამომდინარე, ბოლივიის ავიაპარკი შედგება ისეთი ტიპის თვითმფრინავებისა და ვერტმფრენებისაგან, რომლებიც მოსახერხებელია ჯარისკეცების გადასაყვანად, პარტიზანებთან საბრძოლველად და საჰაერო დაკვირვებებისათვის. ბოლივიის სსძ-ის ძირითადი საბრძოლო თვითმფრინავია სასწავლო მოიერიშე Canadair AT-33A, რომელიც ნაცისტი სამხედრო დამნაშავის გაცემისათვის საფრანგეთისაგან შეიძინა სპეციალურ ფასად, კერძოდ 6,2 მლნ. დოლარად. ბოლივიის სამხედრო-საჰაერო ძალების ტექნიკისა და შეიარაღების მონაცემები ჟურნალ Aviation Week & Space Technology-ის მიხედვით. Sitio web დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. oficial. Transporte Aéreo Militar დაარქივებული 2013-11-15 საიტზე Wayback Machine. http://www.aztecmodels.com/famae/Articulos/FABOL/fab.htm დაარქივებული 2009-09-07 საიტზე Wayback Machine. http://www.elmundo.com.bo/Secundarianew.asp?edicion=31/05/2008&Tipo=Comunidad&Cod=8969[მკვდარი ბმული] Artículo sobre la suspensión de la DEA en Bolivia დაარქივებული 2008-12-07 საიტზე Wayback Machine. . Entrega de las avionetas Diamond a la FAB[მკვდარი ბმული]. ↑ Aviation Week & Space Technology, 2009 World Military Aircraft Inventory, Bolivia[მკვდარი ბმული]
ვულკანოლოგია

ვულკანოლოგია (ბერძნ. Βούλκαν – ვულკანი და λόγος – მოძღვრება) — მეცნიერება ვულკანების შესახებ, დინამიკური გეოლოგიის ერთ-ერთი დარგი. შეისწავლის ვულკანების წარმოშობის, განვითარების და განლაგების კანონზომიერებებსა და ვულკანური ამოფრქვევის პროდუქტებს. პრაქტიკული თვალსაზრისით ვულკანოლოგიის მიზანია ვულკანური ამოფრქვევების პროგნოზირების მეთოდების და ვულკანურ სითბოსა და ამოფრქვევის პროდუქტების გამოყენების რეკომენდაციების შემუშავება. ამ თეორიული და პრაქტიკული ამოცანების გადასაწყვეტად ვულკანოლოგია იყენებს გეოლოგიის, გეოტექტონიკის, გეოფიზიკის, გეოქიმიის, ფიზიკური ქიმიისა და პეტროლოგიის მონაცემებს. ჩამოთვლილ დარგებთან ერთიანობაში ვულკანოლოგიას დიდი როლი ენიჭება გეოლოგიური მეცნიერების ისეთ ზოგად თეორიულ საკითხთა გადაწყვეტაში, როგორიცაა : ვულკანური ენერგიის წყარო, მაგმის ევოლუცია, მაგმური კერების განლაგება დედამიწის წიაღში, ვულკანიზმის როლი დედამიწის ქერქის ფორმირებაში. პირველი ვულკანოლოგიური ცნობები შემონახულია ანტიკური ავტორების შრომებში (ჰერაკლიტე, არისტოტელე). მათი საქმე გააგრძელა სტრაბონმა, რომელმაც აღწერა ვულკანი სანტორინი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია აგრეთვე პლინიუს უმცროსის მიერ ვეზუვის კატასტროფული ამოფრქვევის აღწერა (79). ვულკანოლოგიის საკითხებს აშუქებენ ცნობილი მკვლევრები : ფრანც ლევინსონ-ლესინგი, ალექსანდრე ზავარიცკი, ნიკოლოზ სხირტლაძე, ანტუან ლაკრუა, ალფრედ რიტმანი, გარუნ ტაზიევი სხვ. ვულკანების ყოველმხრივი გამოკვლევის მიზნით, მრავალ ვულკანურ მხარეში ჩამოყალიბებულია ვულკანოლოგიური სადგურები და ობსერვატორიები. პირველი მათგანი ჩამოყალიბდა 1842 წელს ვულკან ვეზუვის კალთაზე, შემდეგ ამგვარი ობსერვატორიები დაარსდა ჰავაის კუნძულებზე, ვულკან კილაუეის მიდამოებში (1912 წ.). ვულკანოლოგიური სადგურების ქსელი შექმნილია იაპონიასა და ინდონეზიაში. 1935 წელს სადგური დაარსდა კამჩატკაზე. 1944 წლიდან მოსკოვში არსებობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვულკანოლოგიური ლაბორატორია, რომელიც 1962 წელს გადაიქცა ვულკანოლოგიის ინსტიტუტად. ვულკანოლოგიური გამოკვლევები ტარდება აგრეთვე სახალინზე, საქართველოსა და სომხეთის გეოლოგიურ ინსტიტუტებში. European Volcanological Society United States Geologic Survey- Volcanic Hazards Program Volcano Live- What is a volcanologist? დაარქივებული 2012-11-26 საიტზე Wayback Machine. VolcanoWorld- How to become a volcanologist დაარქივებული 2008-07-08 საიტზე Wayback Machine. World Organization of Volcano Observatories ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 464-465. Заварицкий А. Н., Начало русской вулканологии, ч. 2, М. — Л., 1947; Меняйлов А. А., Вулканология, в сб.: Развитие наук о Земле в СССР, М., 1967; Macdonald G. A., Volcanology, "Science", 1961, v. 133, № 3454, p. 673—79; Vlodavets V. I., Achievements of modern geological volcanology and ist trends, "Earth — Science Reviews", 1966, v. 2, № 3, p. 181—97.
ატაკამის სასაზღვრო დავა

ატაკამის სასაზღვრო დავა — დავა ბოლივიასა და ჩილეს შორის XIX საუკუნეში. დასრულდა იმით, რომ ჩილეს გადაეცა ბოლივიის მთელი სანაპირო ზოლი და ამ უკანასკნელის მოკავშირის, პერუს სამხრეთი ნაწილი (ტარაპაკის რეგიონი). ბოლივიასთან ეს მოხდა მშვიდობისა და მეგობრობის ხელშეკრულებით და პერუსთან ანკონის ხელშეკრულებით. ზოგჯერ მიიჩნევენ, რომ ეს კონფლიქტი დღემდე გრძელდება, რადგან ბოლივია დღემდე მოითხოვს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე გასასვლელს. კონფლიქტს სახელი ეწოდა ატაკამის უდაბნოდან, რომელიც ამ სადავო ტერიტორიაზე მდებარეობს. Tratado de límites de 1866 entre Bolivia y Chile Retrospectiva del enclaustramiento maritimo. Una vision critica sobre como se inicio el conflicto. Jorge Gumucio. La Paz, Bolivia დაარქივებული 2016-01-07 საიტზე Wayback Machine.
აბიბოს ნეკრესელი

აბიბოს ნეკრესელი — VI საუკუნის შუა წლებში მოღვაწე ერთ-ერთი ათცამეტი ასურელი მამათაგანი, წმინდანი [ხსენების დღე — 29 ნოემბერი (12 დეკემბერი) და 7 (20) მაისი]. თავდაპირველად ზედაზნის მონასტერში მოღვაწეობდა, შემდეგ განაგებდა ნეკრესის საეპისკოპოსო კათედრას. დააარსა მონასტერი. დასაფლავებულია სამთავროს მონასტრის ტერიტორიაზე. ეწეოდა ფართო მისიონერულ მოღვაწეობას: გააქრისტიანა არაგვისპირის მთიელი კახელები. ებრძოდა ირანის ოფიციალური რელიგიის (ცეცხლთაყვანისმცემლობა) გავლენას. მოსპო ნეკრესის ტაძრის მახლობლად სპარსთა საგზებელი, რისთვისაც VI დამლევს მარზპანის ბრძანებით ჩაქოლეს. დასაფლავებულია სამთავროში (მცხეთა). ცეცხლთაყვანისმცემლობის წინააღმდეგ იდეურ ბრძოლაში ემყარებოდა ანტიკურ ფილოსოფიას, კერძოდ, ოთხი ელემენტის თეორიას, რომლის თანახმად, სამყარო წარმოიქმნა ცეცხლის, წყლის, მიწისა და ჰაერისაგან. ეს თეორია აბიბოს ნეკრესელის შეხედულებებში შერწყმულია ქრისტიანულ წარმოდგენაზე ღმერთზე, როგორც შემოქმედზე. აბიბოს ნეკრესელის შეხედულებები ანტიკური ფილოსოფიის და ქრისტიანული მოძღვრების შეერთების ცდაა. ცნობები აბიბოს ნეკრესელის შესახებ ჩართულია სხვა ასურელი მამების ცხოვრების ტექსტებში. ცალკე თხზულებას აბიბოს ნეკრესელზე, რომელიც შედგენილი ყოფილა VI-VII საუკუნეებში, ჩვენამდე არ მოუღწევია. შემორჩენილია ქართლის კათოლიკოს არსენ I დიდის მიერ ამ თხზულების საფუძველზე შედგენილი აბიბოს ნეკრესელის „ცხოვრების“ ტექსტი. მართლმადიდებელი ეკლესიაში წმინდა აბიბოს ნეკრესელის ხსენების დღეა — 29 ნოემბერი (12 დეკემბერი) და ასურელი მამების ხსენების დღეს — 7 (20) მაისი. ასურელ მოღვაწეთა ცხოვრების წიგნთა ძველი რედაქციები, ილ. აბულაძის გამოც. თბ., 1955; კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 1, თბ., 1956; ნუცუბიძე შ., ქართული ფილოსოფიის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1956; ლომინაძე ბ., ხიდაშელი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 28. www.orthodoxy.ge // წმიდა მღვდელმოწამე აბიბოს ნეკრესელი (VI) [29 (12.12) ნოემბერი] ↑ ლომინაძე ბ., ხიდაშელი შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 29-30.
ინგავის ბრძოლა

ინგავის ბრძოლა — შეტაკება 1841 წლის 18 ნოემბერს ბოლივიის ქალაქ ინგავიში, სადაც ბოლივიის არმიამ, ხოსე ბალივიანის მეთაურობით დაამარცხა პერუს არმია, რომელსაც აგუსტინ გამარა ხელმძღვანელობდა. იგი ამ ბრძოლაში დაიღუპა. ბრძოლა პერუ-ბოლივიის 1841 - 1842 წლებში მიმდინარე ომის ნაწილად მიიჩნევა. პერუ-ბოლივიის კონფედერაციის დაშილის შემდეგ, პერუს პრეზიდენტმა აგუსტინ გამარამ მიიღო ბოლივიის დაპყრობის გადაწყვეტილება, უნდოდა რა გამოეყენებინა ბოლივიის მთავრობაში არსებული ქაოსი. აქ ქვეყნის სათავეების მართვის ხელში ჩასაგდებად სამი ადამიანი იბრძოდა: ხოსე მარიანო სერანო, ხოსე-მიგელ დე ველასკო და ხოსე ბალივიანი. პერუდან მომდინარე საფრთხის გაცნობიერებისას, ისინი ბალივიანის გარშემო გაერთიანდნენ. 1841 წლის 18 ნოემბერს, აგუსტინ გამარას სიკვდილის შემდეგ, პერუს არმიამ ბოლივია დატოვა. ამ ამბავმა ლიმაში დიდი ქაოსი გამოიწვია, სადაც ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი, მანუელ მენენდესი იბრძოდა. ის მალე დაამარცხა ხუან კრისოსტომო ტორიკო გონსალესმა. ეს იყო პერუს მხრიდან ბოლივიაზე კონტროლის დამყარების უკანასკნელი მცდელობა. Estados Unidos y el mar boliviano დაარქივებული 2008-03-27 საიტზე Wayback Machine. La Batalla de Ingavi Elecciones Perú 2001 - La Confederación Peruano-Boliviana დაარქივებული 2008-03-11 საიტზე Wayback Machine. Iniciación de la República Peruana ↑ Biografías de Bolivianos Célebres. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-26. ციტირების თარიღი: 2011-03-21.
ზემო პერუ

ზემო პერუ (ესპ. Alto Perú) — წარმოადგენდა რეგიონს პერუს, ხოლო 1776 წლიდან რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოებში. მოიცავდა პოტოსის, ლა-პასის, კოჩაბამბის, ჩიკიტანის, მოხოსისა და ჩარკასის (სუკრეს) საგუბერნატოროებს. იმართებოდა ჩარკასის აუდიენციის მიერ. ბოლივიის დამოუკიდებლობის ბრძოლისას, რეგიონმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა და სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად, ახალ ქვეყანას ბოლივია ეწოდა. ზემო პერუ
თქმულებები ჯედაებზე: სითების იმპერიის დაცემა

„თქმულებები ჯედაებზე: სითების იმპერიის დაცემა“ (ინგლ. „Tales of the Jedi: The Fall of the Sith Empire“) — ხუთნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია კევინ ჯ. ანდერსონი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ Dark Horse Comics გაყიდვაში 1997 წლის 18 ივნისს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები IV: ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 5.000 წლით ადრე. ამ გამოცემებში მოთხრობილია სითთა იმპერიის დამხობის შესახებ. ვარსკვლავური ომების ეს სეგმენტი მთავრდება ნაგა სადოუს პლანეტა იავინ 4-ზე გადახვეწით. გადარჩენი იორი დარაგონისათვის იმპერატორ ტეტას საჩუქარია ხომალდების შემკეთებელი სახელოსნოს გახსნა. კორუსანტი ბრძოლას კორუსანტზე უწოდებენ გალაქტიკურ რესპუბლიკასა და ნაგა სადოუს სითთა იმპერიას შორის მომხდარ პირველ ბრძოლას. სითთა აჯანყება იმპერიის წინააღმდეგ ამ ბრძოლაში დამხობილი იქნა. კოროსის ბრძოლა კოროსის ბრძოლა მოხდა კოროსის არმიისა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის. ვინაიდან ნაგა სადოუ ამ პერიოდში კორუსანტის ბრძოლაში მონაწილეობდა, მან კოროსზე გააგზავნა გავ დარაგონი. გავისგან დამოუკიდებლად სითთა ძალებმა მოკლეს ჰატი აარბა, ხოლო გავის და იორიმ ჩათვალა, რომ ეს სითთა მხარეს გადასული გავის ნამოქმედარი იყო. გავი გაიქცა და დატოვა პლანეტა, მაგრამ იორი მას გაჰყვა. კირეკელთა ბრძოლა გაიმართა კოროსზე, კირეკელთა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის. წინაპირობას წარმოადგენდა ერთ-ერთ ძველ ბრძოლაში კირეკის სითთა მხარეს ბრძოლა. ამიტომ სითებთან ბრძოლამდე მოღალატეებმა მოინანიეს, რის გამოც მოგვიანებით იმპერატორ ტეტასგან პატიება მიიღეს. პრიმუს გოლუუდი სადოუსგან მოტყუებული გავი ამ ბრძოლაში დაიღუპა, გამოკეტილი სამედიტაციო სფეროში. თავად ბრძოლა მოხდა წითელ სუპერგიგანტ პლანეტა პრიმუს გოლუუდთან, იმპერატორ ტეტასა და სითთა იმპერიის ძალებს შორის. კორიბანი მას შემდეგ, რაც პრიმუს გოლუუდის ბრძოლა სადოუს სითების მიერ წაგებული იქნა, მათ ლუდო კრესში დაუპირისპირდა, რომელმაც თავი სითთა ახალ მბრძანებლად გამოაცხადა. სასტიკ ბრძოლაში სადოუმ იგი გაანადგურა. ამის შემდეგ მოხდა კორიბანის მეორე ბრძოლა. ტეტანელთა ძალები, გავ დარაგონის მიერ მოცემული კოორდინატებით მოულოდნელად გამოჩნდნენ ჰიპერსივრციდან. საბოლოოდ ეს ბრძოლა იმით დასრულდა, რომ სადოუ დაიმალა ჯერჯერობით აუთვისებელ პლანეტა იავინ 4-ზე. სითების იმპერიის დაცემა: უიმედო ძიება სითების იმპერიის დაცემა: ძალების წინააღმდეგობა სითების იმპერიის დაცემა: პირველი შეხვედრა სითების იმპერიის დაცემა: ომის ქოფაკები სითების იმპერიის დაცემა: იმპერიის დასასრული ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე #1 ნომრის შესახებ დაარქივებული 2007-12-10 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე #2 ნომრის შესახებ დაარქივებული 2007-12-10 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე #3 ნომრის შესახებ დაარქივებული 2007-12-10 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე #4 ნომრის შესახებ დაარქივებული 2008-06-10 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე #5 ნომრის შესახებ დაარქივებული 2008-06-10 საიტზე Wayback Machine.
თქმულებები ჯედაებზე: ძველი რესპუბლიკის რაინდები

„თქმულებები ჯედაებზე: ძველი რესპუბლიკის რაინდები“ (ინგლ. „Tales of the Jedi: Knights of the Old Republic“) — ხუთნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია ტომ ვეიტჩი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ Dark Horse Comics გაყიდვაში 1993 წლის 1 ოქტომბერს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები IV: ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 3,998 წლით ადრე. ამ ნომრებში წარმოდგენილ სიუჟეტებს შორის ორი ძირითადი იკვეთება: ულიკ ქელ-დრომა დამწყები ჯედაის რთული გზა და არჩევანი. ჯედაების მონაწილეობა პრინცესა გალიას გათავისუფლებაში. პირველად არის ნახსენები ფრიდონ ნადი, რომელსაც პლანეტა ონდერონის მოსახლეობის ერთი ნაწილი, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ბნელ მხარეს ემხრობოდა, პატივს სცემს. ნომი სანრაიდერი ამბავი ნომისა და მის გოგონა ვიმაზე. ნომის ქმარი, ანდური, ოჯახთან ერთად მიემგზავრება გალაქტიკის ერთ კუთხეში, სადაც თავის მასწავლებელ ტონს უნდა შეხვდეს. გზად ანდურს კლავენ და ნომი რთული არჩევანის წინაშე დგება. ტონი მას ჯედაის ხელოვნებას ასწავლის. ნომი, მიუხედავად იმისა, რომ სინათლის მახვილი ქმრის დაღუპვის ამბებს ახსენებს, დიდი ხნის ყოყმანის შემდეგ ჯედაების ცნობილ იარაღს ხელში იღებს. ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ულიკ ქელ-დრომა და ონდერონის მხეცური ომები, ნაწილი 1 ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ულიკ ქელ-დრომა და ონდერონის მხეცური ომები, ნაწილი 2 ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 1 ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 2 ძველი რესპუბლიკის რაინდები: ნომი სანრაიდერის საგა, ნაწილი 3 ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე გაერთიანებული გამოცემის შესახებ დაარქივებული 2011-06-10 საიტზე Wayback Machine.
თქმულებები ჯედაებზე: ფრიდონ ნადის ამბოხება

„თქმულებები ჯედაებზე: ფრიდონ ნადის ამბოხება“ (ინგლ. Tales of the Jedi: The Freedon Nadd Uprising) — ორნაწილიანი სიუჟეტური თაღი კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია ტომ ვეიტჩი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ Dark Horse Comics გაყიდვაში 1997 წლის 17 დეკემბერს გამოუშვა. კომიქსის ამ სერიაში მოთხრობილი ამბები მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ვარსკვლავური ომები IV: ახალი იმედი-ს მოვლენებამდე 3,998 წლით ადრე. ფრიდონ ნადისა და დედოფალ ამანოას სარკოფაგის გადასვენებისას ჯედაებს თავს ესხმიან ნადისტები ვარბ ნულის მეთაურობით. ისინი იტაცებენ სარკოფაგებს. ჯედაები და დედოფალი გალია დახმარებისათვის გალიას მამას, მეფე ომინს მიმართავენ. მაგრამ აღმოჩნდება, რომ მთელი ეს დრო მას ფრიდონ ნადის სული მართავდა. ჯედაი არკა უგონოდ ეცემა. ვარბ ნული თავს ესხმის ულიკ ქელ-დრომას, მაგრამ ახალგაზრდა ჯედაი მას კლავს. ომინი იტაცებს არკას. პლანეტა ოსუსზე ჯედაის სახით ახლადჩამოყალიბებული ნომი სანრაიდერი სხვებთან ერთად მონაწილეობს ონდერონის მეორე ბრძოლაში. კორუსანტზე ამასობაში სტუმრად არიან სატალ და ალიმა კეტოები, და-ძმა, იმპერატორ ტეტას მემკვიდრეები, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან ბნელი ხელოვნებით. გალაქტიკური მუზეუმიდან ისინი იპარავენ სითთა შესახებ საინტერესო წიგნს. ისინი ბრუნდებიან ონდერონზე. მეფე ომინი სატალს წიგნის მოძიების სანაცვლოდ აძლევს ამულეტს, რომლითაც შესაძლოა წიგნში წარმოდგენილი ძველი ნაწერების ამოკითხვა. არკას გასათავისუფლებლად მოსული ჯედაები ონდერონზე შეტევას იწყებენ. ფრიდონ ნადის სულს ომინი თავად მიჰყავს. ნადის, ამანოასა და ომინის სარკოფაგები სამუდამოდ არის დასვენებული პლანეტა დკსანზე. ფრიდონ ნადის ამბოხება ფრიდონ ნადის ამბოხება: დამწყები სითები ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე გაერთიანებული გამოცემის შესახებ დაარქივებული 2008-06-02 საიტზე Wayback Machine.