laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Peace Will Come

Peace Will Come (ქართ. მშვიდობა მოვა) — დიანა ღურწკაიას სიმღერა, რომლითაც მომღერალმა წარადგინა საქართველო ევროვიზია 2008-ზე. სიმღერის ავტორები არიან: კარენ ქავალკერიანი და კიმ ბრეთბურგია. სიმღერამ დაიკავა მე-11 ადგილი ფინალში და დააგროვა 83 ქულა, ნახევარფინალში დაიკავა მე-5 ადგილი და დააგროვა 107 ქულა. მუსიკის ავტორი არის კარენ კავალერიანი, ხოლო ინგლისურენოვანი ტექსტის ავტორი კიმ ბრეითბურგი. დიანა ღურწკაიამ ამ სიმღერის რუსული ვერსიაც ჩაწერა. რუსულ ენაზე მისი სათაურია „Мир Придет“. Peace Will Come ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2008 (ფინალი) Peace Will Come - ოფიციალური ვიდეო-კლიპი (ინგლისური) Peace Will Come (Мир Придет) - ოფიციალური ვიდეო-კლიპი (რუსული) ევროვიზია საქართველო-ს ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
მონუმენტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მონუმენტი შეიძლება აღნიშნავდეს: მონუმენტი; მონუმენტის ხეობა;
მითრიდატე VIII

მითრიდატე VIII (გ. 68) — ბოსფორის სახელმწიფოს მეფე (39/40 - 44/45). სამეფო ტახტი მემკვიდრეობით მიიღო რომის იმპერატორ კალიგულას გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ. 41 ცნო იმპერატორ კლავდიუსმა. მითრიდატე VIII შეეცადა რომისაგან დამოუკიდებლობის მოპოვებას, მაგრამ მისი გეგმები ძმამ გასცა. ბოსფორის სამეფოს თავს დაესხნენ რომის იმპერიის ჯარები. მითრიდატე VIII შეებრძოლა მათ ყუბანისპირეთსა და ჩრდილოეთ აზოვისპირეთში, თან ცდილობდა მეოტთა და სარმატთა ტომები მოემხრო, მაგრამ ერთ-ერთ ბრძოლაში ტყვედ ჩავარდა (49). პოლიტიკურ შეთქმულებაში მონაწილეობის გამო მითრიდატე VIII რომში ჩამოახრჩვეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683-684. მითრიდატე VIII. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
უშაქრო დიაბეტი

უშაქრო დიაბეტი ქრონიკული დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ვაზოპრესინის – ორგანიზმის წყალმარილოვანი ცვლის მარეგულირებელი ერთ-ერთი მთავარი ჰორმონის – გამომუშავების შემცირება ან თირკმელზე მისი პერიფერიული ზემოქმედების დათრგუნვა. შარდსაწინააღმდეგო მოქმედების გამო ვაზოპრესინს ანტიდიურეზულ ჰორმონს უწოდებენ. უშაქრო დიაბეტი არცთუ ისე გავრცელებულია. ენდოკრინულ დაავადებებს შორის მისი პროცენტული მაჩვენებელი 0,5-0,7-ს უდრის (15 000-17 000-დან 1 შემთხვევა). ყოველწლიურად 1 000 000 კაცზე დაავადების ერთი ახალი შემთხვევა ვლინდება. უმეტესად მამაკაცები ავადდებიან. ბავშვებში უშაქრო დიაბეტი უპირატესად 12 წლის ასაკიდან გვხვდება. არსებობს უშაქრო დიაბეტის სამი ფორმა: თანდაყოლილი, შეძენილი, იდიოპათიური. შეძენილი თავისმხრივ შეიძლება იყოს: ცენტრალური შეძენილი უშაქრო დიაბეტი, თირკმლისმიერი შეძენილი უშაქრო დიაბეტი. ცენტრალური შეძენილი უშაქრო დიაბეტის მიზეზებია: ჰიპოფიზის სრული ან ნაწილობრივი ამოკვეთა, ჰიპოფიზის სიმსივნის ოპერაციული მოცილება, ინფექციური აგენტები, ტრავმა, აუტოიმუნური ფაქტორი, რომელიც ორგანიზმში აკრძალული ცილის სინთეზით არის განპირობებული. თირკმლისმიერ შეძენილ უშაქრო დიაბეტს იწვევს: თირკმლის ქრონიკული დაავადებები (მაგალითად, პიელონეფრიტი); ჰიპოკალემია – სისხლში კალიუმის ნაკლებობა; ცილოვანი შიმშილი – ცილების მიღების მკვეთრი შეზღუდვა; ჰიპერკალცემია – სისხლში კალციუმის სიჭარბე; ზოგირთი მედიკამენტი, მაგალითად ლითიუმის პრეპარატები, გენტამიცინი, ვინბლასტინი, კოლხიცინი, თალაზამიდი, ფუროსემიდი და სხვა. ცნობილია იდიოპათიური უშაქრო დიაბეტიც. ასე უწოდებენ დაავადებას, რომელიც სპონტანურად ან დაუდგენელი მიზეზით ვითარდება უშაქრო დიაბეტს გაძლიერებული შარდვა და წყლის უხვი სმა ახასიათებს მისი სინონიმებია უშაქრო ხშირი შარდვა, ინსიპიდური (გემოს გარეშე) დიაბეტი – diabetes isipidus. წყურვილის შეგრძნება შეიძლება იმდენად ძლიერი იყოს რომ ავადმყოფმა შეიძლება დღე ღამეში 3 დან 20 ლიტრამდე სითხე მიიღოს. შესაბამისად დიურეზიც (შარდის გამოყოფა) გაძლიერებულია. უშაქრო დიაბეტს შეიძლება ასევე ახასიათებდეს საკმაოდ მძიმე ფსიქონევროლოგიური ნიშნები: უძილობა, უგუნებობა, აგზნებადობა, თავის ტკივილი, შრომის უნარის მკვეთრი დაქვეთება. ბავშვთა ენურეზი – ღამის უნებლიე შარდვა, რომელიც საკმაოდ არის გავრცელებული, ხშირად სწორედ უშაქრო დიაბეტით არის განპირობებული. უშაქრო დიაბეტის დროს ბავშვები უჩივიან თავის ტკივილს, ცუდად სძინავთ, აწუხებთ კანის სიმშრალე, უმადობა, არ იმატებენ წონას, ჩამორჩებიან ფიზიკური განვითარებით. განისაზღვრება შარდის ხვედრითი წონა, სისხლისა და შარდის ოსმოლარობა, სისხლში ანტი დიურეზული ჰორმონისის ოდენობა. ტარდება შიმშილის ტესტი. ცენტრალური უშაქრო დიაბეტის შემთხვევაში მივმართავთ ჰიპოფიზის კომპიუტერულ ტომოგრაფიას ან მაგნიტურ-რეზონანსულ კვლევას. საჭიროა უშაქრო დიაბეტის დიფერენცირება ნერვული პოლიდიფსიისგან, რომელიც შედარებით იშვიათია და პათოლოგიური წყურვილის სინდრომს წარმოადგენს. ამ დიაგნოზის დადასტურება შესაძლებელია, როდესაც სადიაგნოსტიკო კრიტერიუმები უშაქრო დიაბეტს გამორიცხავს. ასეთი სახის დარღვევას უფრო ფსიქოგენური ხასიათი აქვს და შედარებით მსუბუქად მიმდინარეობს.
მითრიდატე (კოლხეთი)

მითრიდატე, ფილადელფოს ფილოპატორი — პონტოს მეფის მითრიდატე VI ევპატორ დიონისეს შვილი, კოლხეთის მეფე ძვ. წ. 84 წ. იგი თვით მითრიდატე VI-ის წინააღმდეგ აჯანყებულმა კოლხებმა მოითხოვეს თავის მბრძანებლად. შესაძლოა, მათ შორის რაღაც კავშირი არსებობდა – უფრო ადრე მითრიდატე უმცროსი კოლხეთის სატრაპი იყო. მითრიდატე უმცროსი სურიონში (ვანში) იჯდა, ჭრიდა ლოტოსის ყვავილისა და რვაქიმიანი ვარსკვლავის გამოსახულებიან ვერცხლისა და სპილენძის ანონიმურ მონეტებს. აპიანე ალექსანდრიელი გვაუწყებს — მამამ იეჭვა, რომ ყველაფერი ეს მოაწყო მისმა შვილმა, რომელსაც მეფობა სურდა, მოაყვანინა იგი თავისთან, ოქროს ბორკილები დაადო მას და ცოტა ხანში სიცოცხლეს გამოასალმა. მითრიდატე უმცროსის წინააღმდეგ კოლხეთში პონტოს მეფეს სამხედრო ექსპედიცია გაუგზავნია. ეშერა და ვანი პონტოელებს ბრძოლით აუღიათ — ამაზე მეტყველებს არქეოლოგიური მასალა. მითრიდატე VI ევპატორი ოლთაკე მოაფერნე არისტარქე თ. დუნდუა, კოლხეთი, იბერია და პონტოს სამეფო ნუმიზმატიკური მასალების მიხედვით, თბ., 1993 მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 11. ISBN 99928-58-36-2.  მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970
ნაქერალა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნაქერალა შეიძლება აღნიშნავდეს: ნაქერალა — მთა რაჭის ქედზე, ამბროლაურისა და ტყიბულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე; ნაქერალა — უღელტეხილი რაჭის ქედზე, ამბროლაურისა და ტყიბულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე; ნაქერალის ქედი — ქედი კახეთის კავკასიონზე, ახმეტისა და თელავის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე.
მითრიდატე (სომხეთის მეფე)

მითრიდატე — ქართლის მეფის მითრიდატე I-ის ძე. მეფობდა სომხეთში (35–51), მისი გამეფება მოხდა სომხეთის დაუფლებისათვის რომის და პართიის ბრძოლის შედეგად. 37 წელს გაიუს იულიუს ცეზარ კალიგულამ მითრიდატე რომში გამოიძახა და ციხეში ჩასვა. კალიგულას მემკვიდრე კლავდიუსმა იგი გაათავისუფლა და მითრიდატემ თავისი ძმის, ქართლის მეფე ფარსმანის დახმარებით (47) კვლავ დაიკავა სომხეთის ტახტი. მითრიდატე ტახტიდან ჩამოაგდო და მოკლა მისმა ძმისწულმა რადამისტმა. მითრიდატეს შესახებ ცნობები მოეპოვებათ რომაელ ისტორიკოსებს დიონ კასიუსსა და ტაციტუსს. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683.
მითრიდატე I

მითრიდატე I — იბერიის მეფე 30-35 წლებში. იხსენიებს რომაელი ისტორიკოსი დიონ კასიოსი 35 წელს სომხეთის სამეფო ტახტისთვის ატეხილ ბრძოლასთან დაკავშირებით. სომხეთის მეფის არტაშეს III-ის (18-34) გარდაცვალების შემდეგ რომაელები და პართიელები სომხეთში საკუთარი კანდიდატის გამეფებას ცდილობდნენ. ტაციტუსის ცნობით რომის იმპერატორმა ტიბერიუსმა თავის მოკავშირეს, ქართლის მეფე მითრიდატე I-ს სთხოვა შეჭრილიყო სომხეთში და დაეკავებინა იგი. მითრიდატე I-მა დაიპყრო სომხეთი და რომაელთა ნებართვით იქ თავისი ვაჟი მითრიდატე გაამეფა. მითრიდატე I-ის შესახებ ისტორიოგრაფიაში არსებობს რამდენიმე მოსაზრება: დიონ კასიოსის მითრიდატე არის ლეონტი მროველის ადერკი (გიორგი მელიქიშვილი), პავლე ინგოროყვა წარმართი მეფეების სიაში მას საერთოდ არ იხსენიებს, მითრიდატე არის ლეონტი მროველის მეფე ქართამი (სერგი გორგაძე), ადერკი, ქართამი და მითრიდატე სამი სხვადასხვა, ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი პიროვნებაა, რომელთაგან პირველი მეფობდა ძვ. წ. II ს.-ის I ნახევარში, მეორე – ძვ. წ. II ს.-ის 60-იან წლებში, მესამე კი – ახ. წ. I ს.-ის 30-იან წლებში (გ. მელიქიშვილი). მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683. მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 24. ISBN 99928-58-36-2.  გორგაძე ს., წერილები საქართველოს ისტორიიდან // ძველი საქართველო / თაყაიშვილი ე., ტ. II, ტფილისი: ელექტრო მბეჭდავი სტამბა სპირიდონ ლოსაბერიძის, 1913. — გვ. 1-2. მითრიდატე I — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
Lovers in Japan

Lovers in Japan— ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა და მეოთხე სინგლი 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან Viva la Vida or Death and All His Friends. სიმღერის სინგლის ვერსია, "Osaka Sun Mix" ასევე შეტანილია ჯგუფის 2008 წლის EP დისკში Prospekt's March. "ჩვენ მას უფრო უკეთ ვუკრავთ ცოცხლად, ვიდრე ჩანაწერზე. ასე რომ საკონცერტო ვერსიებით შთაგონებულებმა ჩავწერეთ Osaka Sun ვერსია, რომელიც უფრო ცოცხლად ჟღერს”, ახსენა კრისმა განსხვავება ორ ვერსიას შორის შეიმჩნევა დაახლოებით 1:46-ზე, სადაც ჟღერს დამატებითი ვოკალები, ხოლო 2:59-ზე ასევე შეიმჩნევა განსხვავება. ალბომში Viva la Vida ეს სიმღერა უერთდება მეორე კომპოზიციას, "Reign of Love". Lovers in Japan – 3:57 (ალბომის ვერსია) Lovers in Japan/Reign of Love – 6:51 (ალბომის ვერსია) Lovers in Japan (აკუსტიკური ვერსია) – 3:44 (სპეციალური დამატება, მხოლოდ წინასწარ შეკვეთის შემთხვევაში) Lovers in Japan (Osaka Sun Mix) – 3:58 (შეცვლილი ვერსია, უფრო სწრაფი ტემპით, ასევე შეტანილია დისკში Prospekt's March EP) პრომო დისკი Lovers in Japan (Osaka Sun Mix) – 3:57 სიმღერის მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია მეტ უაიტკროსი. ვიდეო გადაღებული იქნა ლონდონში და გამოვიდა 2008 წლის 31 ოქტომბრიდან 1 კვირის განმავლობაში უფასოდ ვრცელდებოდა სერვისის iTunes აშშ და კანადის წარმომადგენლობების მეშვეობით. კლიპის პირველ ნაწილში ჯგუფი უკრავს სხვადასხვა ადგილებში და ეკრანზე წერს ტექსტებს სიმღერიდან. მისამღერის დროს კამერა ტრიალებს, ხოლო დასასრულს ჯგუფზე იყრება ქაღალდის კონფეტი. ↑ Coldplay.com | ახალი ამბები: კრისი: "ჩვენ კარგ დროს ვატარებთ" დაარქივებული 2008-12-26 საიტზე Wayback Machine. . ↑ Coldplay — Lovers In Japan — Music Charts. αCharts. ციტირების თარიღი: 2009-03-15. ↑ Dutch Top 40. Dutch Top 40. ციტირების თარიღი: 2009-07-17. ↑ Nielsen Music Control. Nielsen Music Control. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-14. ციტირების თარიღი: 2009-02-20. ↑ Polish Singles Chart. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-18. ციტირების თარიღი: 2011-06-25. ↑ 6.0 6.1 Coldplay Charts & Awards. Allmusic. ციტირების თარიღი: 2010-02-11. ↑ Venezuela International Airplay Chart. Record Report. ციტირების თარიღი: 2009-02-20. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Coldplay Coldplay.com Coldplaying.com დაარქივებული 2006-11-05 საიტზე Wayback Machine.
ჯულიან შნაბელი

ჯულიან შნაბელი (ინგლ. Julian Schnabel; დ. 26 ოქტომბერი, 1951, ბრუკლინი) — ამერიკელი ხელოვანი, კინორეჟისორი; ოქროს გლობუსის ლაურეატი. მის ყველაზე განთქმულ ფილმთა შორისაა „სანამ დაღამდება“, რომელიც ხავიერ ბარდემის წარმატების საწინდარი გახდა, მის მიერ შესრულებული როლისთვის ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოს ნომინაციით, და „სკაფანდრი და პეპელა“, რომელიც ოსკარზე იყო წამოყენებული ოთხ სხვადასხვა კატეგორიაში. 2000 - სანამ დაღამდება (Before Night Falls ) 2007 - სკაფანდრი და პეპელა (The Diving Bell and the Butterfly ) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯულიან შნაბელი ჯულიან შნაბელი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯულიან შნაბელი ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში
ნენთა ავტონომიური ოკრუგი

ნენთა ავტონომიური ოკრუგი (ნენ. Ненёцие автономной ӈокрук) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი (არხანგელსკის ოლქის შემადგენლობაშია), ჩრდილოეთ-დასავლეთის ფედერალურ ოკრუგის შედადგენლობაში შედის. ქ. ნარიან-მარი — ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრია. ოკრუგს სამხრეთით ესაზღვრება კომის რესპუბლიკა, სამხრეთ-დასავლეთით — არხანგელსკის ოლქი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი. ოკრუგი შეიქმნა 1929 წლის 15 ივლისს. ნენთა ავტონომიური ოკრუგი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ოკრუგის შემადგენლობაშია კუნძულები კოლგუევი და ვაიგაჩი, ნახევარკუნძული კანინი. ოკრუგს აკრავს ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის თეთრი, ბარენცის, პეჩორისა და კარის ზღვები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 378. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნენთა ავტონომიური ოკრუგი რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთის ფედერალური ოკრუგი კარელიის რესპუბლიკა | კომის რესპუბლიკა | არხანგელსკის ოლქი | ვოლოგდის ოლქი | კალინინგრადის ოლქი | ლენინგრადის ოლქი | მურმანსკის ოლქი | ნოვგოროდის ოლქი | ფსკოვის ოლქი | ქალაქი სანქტ-პეტერბურგი | ნენთა ავტონომიური ოკრუგი
ნაქერალა

ნაქერალა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურისა და იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭის ქედზე, მდინარეების წყალწითელის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი), ტყიბულის (ერთვის ტყიბულის წყალსაცავს) და შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1570 მ. აგებულია ქვედაცარცული და იურული კირქვებით. ნაქერალის ქვედა კალთები შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, ზედა — სუბალპური მდელოებით. ცხრაჯვარის მღვიმე უთმელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
ნაქერალის უღელტეხილი

ნაქერალის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარესა და იმერეთის მხარეებში, ამბროლაურისა და ტყიბულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1218 მ-ზე. ნაქერალის მიდამოები აგებულია ქვედაცარცული კირქვებითა და ქვიშაქვებით. შემოსილია ფოთლოვანი ტყით (წიფელი, რცხილა, წაბლი). ნაქერალაზე გადის ტყიბულ-ამბროლაურის გზატკეცილი. ტყიბულის ქვაბულს აკავშირებს შაორის ქვაბულთან. ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
ნაქერალის ქედი

ნაქერალის ქედი — ქედი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტისა და თელავის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. კახეთის კავკასიონის სამხრეთი განშტოება, მდინარეების სტორისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და ალაზნის წყალგამყოფი. აგებულია ქვედა და შუაიურული ასპიდური ფიქლებითა და თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და არკოზული ქვიშების ლინზებით. ჩრდილოეთი მონაკვეთის დასავლეთი კალთა ინტენსიური გამოფიტვა-გადარეცხვის ობიექტია. დასერილია მრავალრიცხოვანი მდინარეების ვიწრო ხევებით. ჩრდილოეთ კალთაზე მყინვარული ფორმები — ცირკებია. თხემური ზოლი და ჩრდილოეთი მონაკვეთის კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულით, დანარჩენი კალთები — ფოთლოვანი ტყით, სადაც ჭარბობს წიფელი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
ნაღარა

ნაღარა — აზიის ქვეყნებში გავრცელებული დასარტყამი საკრავი. მისი სამშობლო ინდოეთია. ნაღარა არაბეთის ქვეყნებიდან და ეგვიპტიდან ევროპაშიც გავრცელდა. თანამედროვე ნაღარა დიდი ზომის დიპლიპიტოა. იგი შედგება 2 მოზრდილი ჭურისაგან, რომელზეც თხის, ნუკრის ან მოზვრის ტყავია გადაჭიმული. ნაღარის ორივე ჭური ქვევით დაგრძელებულია ქვევრის მსგავსად, ზევით — წაკვეთილი. იგი მზადდება გამომწვარი თიხის, სპილენძისა ან ხისაგან. საცემლად მრგვალთავიან მაგარ ჯოხებს იყენებენ. ნაღარას უკრევენ სახალხო ზეიმსა და დღესასწაულზე, ქორწილის, სამგლოვიარო ცერემონიების, აგრეთვე სამხედრო ლაშქრობის დროს. ნაღარა საორკესტრო საკრავიცაა (პირველად სიმფონიურ ორკესტრში შეიტანა გლიერმა). მშველიძე შ., საკრავთმცოდნეობა, თბ., 1965; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
ნაღველა

ნაღველა (ლათ. Gentiana) — მცენარეთა გვარი ნაღველასებრთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახია. მისი ლურჯი, ცისფერი ან ყვითელი, მილისებრი ან ზარისებრი ყვავილები მარტოულია ან შეკრებილია ნახევრად ქოლგა ყვავილედად, ნაყოფი კოლოფია. აერთიანებს 400-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ძირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. ტყის, სუბალპური და ალპური მცენარეებია. საქართველოში იზრდება 20-მდე სახეობა. საქართველოს ენდემია უცნაური ნაღველა (ლათ. Gentiana paradoxa), რომელიც აფხაზეთში გვხვდება. იშვიათი დეკორატიული სახეობებიდან აღსანიშნავია ლაგოდეხის ნაღველა (ლათ. Gentiana lagodechiana). ნაღველა Gentiana asclepiadea Schwalbenwurzenzian ნაღველა გაზაფხულის Gentiana verna Frühlingsenzian ნაღველა დიდყვავილა Gentiana clusii Enzian ნაღველა უღერო Gentiana acaulis stengelloser Enzian გაგნიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
ნაღველასებრნი

ნაღველასებრნი (ლათ. Gentianaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ძირითადად ბალახებია, იშვიათად ბუჩქები. ოჯახში 70-მდე გვარის 1000-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან ძირითადად ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში 5 გვარის 27-მდე მხოლოდ ბალახოვანი სახეობაა. ისინი ტყისა და მდელოს მცენარეებია. ნაღველასებრნი განსაკუთრებით ბევრია მთაში. ყველაზე მრავალრიცხოვანია ნაღველას გვარი. გაგნიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334.
მითრიდატე V

მითრიდატე V — ქართლის მეფე IV საუკუნის 60–70-იან წლებში. „ქართლის ცხოვრების“ ცნობით, იგი იყო ქართლის გამაქრისტიანებელი მეფის მირიანის შვილიშვილი, მისი ვაჟის – ბაქარის (ბაკურის) ძე. ზრუნავდა ეკლესიების მშენებლობაზე; კერძოდ, მას აუშენებია ეკლესია თუხარისის ციხის შიგნით, შეუმკია ერუშეთისა და წუნდის ეკლესიები. გ. მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიური საკითხისათვის. საქ. მეც. აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, ტ. IV. ნაკ. I, 1958. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683. ვ. გოილაძე, ფარნავაზიანთა სახლის ქრისტიან მეფეთა ქრონოლოგია, თბ. 1990. ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ილ. აბულაძის რედ., წგნ. 1, თბ., 1963. შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979. ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით, ტ. 1, განათლება, თბ., 1955. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683.
Jingle Bells

„Jingle Bells“, „One Horse Open Sleigh“ — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საშობაო სიმღერა. სიმღერა გამოიცა 1857 წლის 16 სექტემბერს ჯეიმზ ლორდ პიერპონტის მიერ. სიმღერა თარგმნილია უამრავ ენაზე. მუსიკალური ნაწყვეტები: ვერ ხსნით ფაილს? იხ. მედია მაშველი. Dashing through the snow In a one horse open sleigh O'er the fields we go Laughing all the way Bells on bob tails ring Making spirits bright What fun it is to laugh and sing A sleighing song tonight Oh, jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh Jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh A day or two ago I thought I'd take a ride And soon Miss Fanny Bright Was seated by my side The horse was lean and lank Misfortune seemed his lot We got into a drifted bank And then we got upsot Oh, jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh Jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh yeah Jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh Jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh Search result for recordings — AllMusic ↑ Pierpont, J.. (September 16, 1857) One Horse Open Sleigh. Oliver Ditson & Co.. ციტირების თარიღი: 26 დეკემბერი, 2006.
მითრიდატე IV

მითრიდატე IV, მირდატი — ქართლის (იბერიის) მეფე III საუკუნის დასასრულს ან IV საუკუნის დასაწყისში. „ქართლის ცხოვრების“ ცნობით, იგი იყო ბაკურ მეფის ძე და მამა ასფაგურისა. ჩვენამდე მოღწეული ქართული წყაროები, რომლებშიც მოხსენიებულია მითრიდატე IV („მოქცევაჲ ქართლისაჲ“, „ქართლის ცხოვრება“), არავითარ კონკრეტულ ფაქტს არ ასახელებენ მისი მოღვაწეობიდან. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683. ↑ მითრიდატე IV. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
Electric Arguments

{{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = Electric Arguments | ტიპი = studio | შემსრულებელი = The Fireman | გარეკანი = Electric Arguments album.jpg | გამოცემის თარიღი = 24 ნოემბერი, 2008 | ჩაწერის თარიღი = 2007-2008 | ჟანრი = ექსპერიმენტული როკი, ემბიენტი, ელექტრონიკა, ნეო-ფსიქოდელია, ალტერნატიული როკი | ხანგრძლივობა = 63:05 | ლეიბლი = One Little Indian, ATO (აშშ) | პროდიუსერი = The Fireman | წინა_სახელწოდება = Liverpool Sound Collage | წინა_წელი = 2000 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი_წელი = | სხვადასხვა = პოლ მაკ-კარტნი – — ქრონოლოგია ) Electric Arguments — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის და პროდიუსერ Youth-ის პროექტ The Fireman-ის 2008 წლის სტუდიური ალბომი. ალბომის გამოცემაზე ცნობილი გახდა, 2008 წლის 29 სექტემბერს, პოლის ოფიციალური საიტიდან. დისკი გამოვიდა 24 ნოემბერს. ეს არის პროექტის პირველი ალბომი, სადაც მაკ-კარტნის სახელი ღიად არის გამოცხადებული და აღნიშნულია დისკის ბუკლეტზე. ალბომი ჩაწერილია 13 დღის, მთელი წლის განმავლობაში. ყველა სიმღერის ავტორი — პოლ მაკ-კარტნი. პოლ მაკ-კარტნი - Fireman დაარქივებული 2008-12-01 საიტზე Wayback Machine. - ოფიციალური საიტი ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ სტივენ თომას ერლეუაინი. Electric Arguments > Review. AllMusic. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ კით ფიპსი. (17 December 2008) The Fireman Electric Arguments. The A.V. Club. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 20, 2008. ციტირების თარიღი: 22 December 2014. ↑ შინა ლიონეი. (12 December 2008) The Fireman – Electric Arguments. CHARTattack. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 სექტემბერი 2009. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ ალექს მაკფერსონი (9 November 2008). „The Fireman: Electric Arguments“. The Guardian. ციტირების თარიღი: 9 September 2011. ↑ რენდი ლუისი (24 November 2008). „Album review: The Fireman's 'Electric Arguments'“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ ნილ სპენსერი (9 November 2008). „Pop review: The Fireman, Electric Arguments“. The Observer. ციტირების თარიღი: 22 December 2014. ↑ Brent Dey. (12 December 2008) The Fireman: Electric Arguments :: Music Reviews. Paste. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ სტიუარტ ბერმანი. (24 November 2008) Album Reviews: The Fireman: Electric Arguments. Pitchfork Media. ციტირების თარიღი: 10 July 2016. ↑ უილ ჰერმსი. (27 November 2008) Electric Arguments : the fireman : Review. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 იანვარი 2013. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ დევიდ მარჩისი. (December 2008) The Fireman Electric Arguments. Spin. ციტირების თარიღი: 22 December 2014. ↑ პიტერ პაფაიდისი. (December 2008) Album review: The Fireman – Electric Arguments. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 October 2009. ციტირების თარიღი: 9 September 2009. ↑ Hottest Record In The World Right Now - The Fireman. Paul McCartney.com (2008-09-30). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-07. ციტირების თარიღი: 2008-11-25. ↑ New McCartney Track For Adopt-A-Minefield. Paul McCartney.com (2008-06-04). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-07. ციტირების თარიღი: 2008-11-25.
სასტვენა

სასტვენა (ლათ. Melandrium) — ყვავილოვან მცენარეთა გვარი მიხაკისებრთა ოჯახისა. ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია. მოპირისპირე ფოთლები და ორსქესიანი ან ერთსქესიანი ყვავილები აქვთ. გვარში 100-მდე სახეობაა, რომლებიც ორივე ნახევარსფეროშია გავრცელებული. ამათგან, საქართველოში 6 სახეობაა ცნობილი. იზრდება ნახევრად უდაბნოებისა და ტყის სარტყელში მშრალ, ღორღიან ფერდობებზე, ტყისპირებზე, ტყეებში, დასარეველიანებულ ადგილებში, ნათესებში. ზოგიერთ სახეობას დეკორატიულ მებაღეობაში იყენებენ. ღვიანიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 126.
მითრიდატე III

მითრიდატე III — ქართლის (იბერიის) მეფე. იხსენიება რომში ნაპოვნი საფლავის ქვის წარწერაში, რომელიც 114–115 წლებით თარიღდება. ეპიტაფიაში მოხსენიებულია მითრიდატეს ძმა ამაზასპი, ამ წარწერიდან ჩანს, რომ მითრიდატე III-ს რომთან მეგობრული ურთიერთობა ჰქონია. მითრიდატე III არც ლეონტი მროველთან და არც „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ფარნავაზიან წარმართ მეფეთა სიაში შესული არ არის. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 683. ↑ მითრიდატე III. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ↑ ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ., საქართველოს მეფეები, თბ.: „ნეკერი“, 2007. — გვ. 26, ISBN 99928-58-36-2.
სასჯულო სამრებლო

სასჯულო სამრებლო - სასამართლო უწყება და ოლქი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მოხსენიებულია დავით აღმაშენებლის 1123 წლის ანდერძში შიომღვიმისადმი. საბუთიდან ირკვევა, რომ საეკლესიო მსახურთა და ყმათა ერთობლიობა საკათალიკოსო სასჯულო სამრებლოს შეადგენდა (საქართველოს სახელმწიფოს მოსახლეობის უმრავლესობა სამეფო სასამართლოებს ექვემდებარებოდა). შიომღვიმისადმი კათალიკოსს სასამართლო შეუვალობა მიუნიჭებია და ამით იგი თავისი სასჯულო სამრებლოდან ამოუღია. ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ., 1929; ფუტკატაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 133.