laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მონრეალეს საკათედრო ტაძარი

მონრეალეს საკათედრო ტაძარი (იტალ. Duomo di Monreale ან Santa Maria Nuova) — საკათედრო ტაძარი პალერმოს გარეუბან მონრეალეში. არაბულ-ნორმანული სტილის ერთ-ერთი უმთავრესი არქტექტურული ძეგლი. აგებულია სიცილიის მეფე ვილჰელმ II კეთილის მიერ. ცნობილია თავისი მოზაიკით, რომელიც შესრულებულია ახალი და ძველი აღთქმის სიუჟეტებზე დაყრდნობით XII საუკუნეში. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1174 წელს მეფე ვილჰელმ II კეთილის ბრძანების შედეგად. მშენებლობა გრძელდებოდა 1267 წლამდე. XIX საუკუნეში ტაძარმა ორი დიდი კატასტროფა განიცადა. 1807 წელს ელვის შედეგად დაზიანდა სამხრეთის კოშკი. 1811 წლის 11 ნოემბერს კი ტაძარი ხანძარმა გაანადგურა. ხანძარმა მთლიანად გაანადგურა ფატიმიდების პერიოდის არაბი მხატვრების მიერ მოხატული ჭერი, სერიოზულად დაზიანდა მოზაიკა და მეფეთა სამარხები. ტაძრის აღდგენას დასჭირდა რამდენიმე ათწლეული. ჭერი აღადგინეს შემორჩენილი ფრაგმენტების მიხედვით. ასევე პირვანდელი სახე დაუბრუნეს მეფეების, ვილჰელმ I-სა და ვილჰელმ II-ის სამარხებს. მიუხედავად მსგავსი კატასტროფებისა, ტაძარმა მაინც შეინარჩუნა პირვანდელი სახე და ამჟამად წარმოადგენს ნორმანული არქიტექტურის მნიშვნელოვან ძეგლს. 2015 წელს ტაძარი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Несколько фото мозаик: Адам, Ева и Каин Галерея დაარქივებული 2017-07-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Sites in Italy, Jordan and Saudi Arabia inscribed on UNESCO’s World Heritage List
ვარტჰაუზენი

ვარტჰაუზენი (გერმ. Warthausen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 26 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 976 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვარტჰაუზენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ვაინი

ვაინი (გერმ. Wain) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 20,14 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 551 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვაინი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ერტინგენი

ერტინგენი (გერმ. Ertingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 37,74 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 5 352 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ერტინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ზეეკირხი

ზეეკირხი (გერმ. Seekirch) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 5,77 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 296 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზეეკირხი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
თომას აბტი

თომას აბტი (გერმ. Thomas Abbt; დ. 25 ნოემბერი, 1738, ულმი — გ. 3 ნოემბერი, 1766, ბიუკებურგი) — გერმანელი ფილოსოფოსი და მწერალი. დაიბადა ნიღბების ოსტატის ოჯახში. 1756 წელს მოხვდა ჰალეს უნივერსიტეტში, სადაც მათემატიკასა და ფილოსოფიას სწავლობდა. 1760 წლიდან ასწავლიდა ფილოსოფიას ოდერის ფრანკფურტში, შემდეგ მათემატიკას რინტელნში, ხოლო 1761-62 წლებში ორივე საგანს ბერლინში. ბერლინში ყოფნისას გაიცნო კრისტოფ ფრიდრიხ ნიკოლაი და გაერთიანდა მის „ბერლინურ წრეში“, ასევე დაუახლოვდა მოზეს მენდელსონს. საფრანგეთში 9 თვიანი მოგზაურობისას, ჟენევის მახლობლად, ფერნში, ვოლტერთან საუბარიც მოახერხა. დიდი პოპულარობა მოუტანა 1765 წელს ბერლინში გამოცემულმა ნაშრომმა „დამსახურებების შესახებ“ («Vom Verdienst»). ამავე წელს გადაწყვიტა გრაფ ვილჰელმ შაუმბურგ-ლიპსკის სამეფო კარის მრჩეველი გამხდარიყო, თუმცა მალევე დაიღუპა ჰემოროიდების დაავადების გამო. მისი ნაშრომები მისივე სიკვდილის შემდეგ გამოიცა 6 ტომად «Vermischten Werke» (6 ტ. 1768-81 წწ., მე-2 გამოც. 1790 წ.). Eva Piirimäe, "Dying for the fatherland: Thomas Abbt’s theory of aesthetic patriotism," History of European Ideas, 35,2 (2009), 194-208. Bender, A. (1922). Thomas Abbt.
ჰოხდორფი

ჰოხდორფი (გერმ. Hochdorf) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 23,77 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 150 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოხდორფი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შტაინჰაუზენ-ან-დერ-როტუმი

შტაინჰაუზენ-ან-დერ-როტუმი (გერმ. Steinhausen an der Rottum) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 29,88 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 005 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შტაინჰაუზენ-ან-დერ-როტუმი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
GNU Lesser General Public License

GNU Lesser General Public License (GNU შეზღუდული გამოყენების სტანდარტული საზოგადოებრივი ლიცენზია, ყოფილი GNU სტანდარტული საზოგადოებრივი ლიცენზია ბიბლიოთეკებისთვის) — ლიცენზია თავისუფალ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. მიიღო თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფის ფონდმა, როგორც კომპრომისი GNU General Public License-სა და ჩვეულებრივი ნებართვის ლიცენზიებს შორის, როგორიცაა BSD license და MIT License. დაიწერა 1991 წელს (განახლდა 1999 წელს) რიჩარდ სტოლმენისა და ებენ მოგლენის მიერ. მთავარი განსხვავება „GPL-სა“ და „LGPL-ს“ შორის არის ის, რომ ეს უკანასკნელი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ა„რა-(L)GPL-ული“ პროგრამისთვის, რომელიც შესაძლოა თავისუფალი და საკუთრებრივი იყოს, ვინაიდან ტერმინები „მომხმარებლის მიერ შიდა გამოყენებისთვის მოდიფიკაციისა და ამ ცვლილევების გამართვის რეინჟინერინგის“ საშუალებას იძლევა. LGPL ათავსებს კოპილეფტის შეზღუდვებს თავად პროგრამაზე, მაგრამ არ იყენებს ამ შეზღუდვებს სხვა პროგრამული უზრუნველყოფისთვის, რომელიც მხოლოდ დაკავშირებულია ამ პროგრამასთან. თუმცა არსებობს სხვა შეზღუდვებიც ამ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. მნიშვნელოვანია, რომ უნდა არსებობდეს ამ პროგრამული უზრუნველყოფის „LGPL-ით“ დაცული პროგრამის უახლეს ვერსიასთან დაკავშირების საშუალება. ამის ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია „განცალკავებულ ბიბლიოთეკათა დაკავშირების შესაბამისი მექანიზმის“ ამოქმედება. ამ მეთოდის ალტერნატივას წარმოადგენს უფლებები სტატიკური ბიბლიოთეკისთვის თუ წარმოდგენილია საწყისი კოდი, ან ობიექტური ფაილების დაკავშირების მისადაგება. ლიცენზიის ორიგინალური ტექსტი (ინგლისური) LGPL-ს 2.1 ვერსიის რუსული თარგმანი (რუსული)
ფიჭვნარის ნაქალაქარი

ფიჭვნარის ნაქალაქარი — ანტიკური პერიოდის ნაქალაქარი, მდებარეობს ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩოლოქის სამხრეთით, ზღვის სანაპიროზე. ფიჭვნარის მიდამოები იმთავითვე იქცევენ ყურადღებას კერამიკული ნაწარმის ნაშთებით, მათ შორის შავლაქიანი ჭურჭლის ფრაგმენტებით. არქეოლოგთა ინტერესი ფიჭვნარისადმი განსაკუთრებით გაიზარდა მიწის სამუშაოების დროს მონეტების დიდი განძის — ფიჭვნარის განძის აღმოჩენის შემდეგ. ასე მაგალითად, ანტიკური მონეტების მნიშვნელოვანი განძი აღმოჩნდა 1951 წელს. იგი შეიცავდა 127 სინოპურ ვერცხლის დრაქმას (ძვ. წ. IV ს.). ამავე ადგილებში ძველი მონეტების დიდი განძი აღმოჩნდა აგრეთვე 1952 წელს. იგი შედგებოდა 291 ცალი „კოლხური თეთრისაგან“ (უძველესი ქართული ფული ძვ. წ. VI-IV ს.), კიზიკის ელექტრონის (ვერხლისა და ოქროს ნარევი) მონეტისა (ძვ. წ. VI-V სს.) და სხვა ნივთებისაგან. 1953 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური ექსპედიცია (ხელმძღვანელი ნ. ხოშტარია) ეწვია ფიჭვნარს. ამჯერად ექსპედიცია მხოლოდ სადაზვერვო მუშაობით იყო დაკავებული, გეგმაზომიერი გათხრები კი იქ 1956 წელს დაიწყო და გაგრძელდა 1959-1961 წლების არქეოლოგიურ ექსპედიციებშიც. დაგროვილი მასალების საფუძველზე ირკვევა, რომ ფიჭვნარ-ჩოლოქის მიდამოების მოსახლეობას ძვ. წ. პირველი ათასწლეულისათვის საკმაოდ დიდი სამეურნეო დაწინაურებისათვის მიუღწევია. კარგად შეინიშნება ხელოსნობის დარგების გამოყოფა მიწათმოქმედებისაგან. განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ ფიჭვნარის მიდამოებში ამ დროს არსებულ მსხვილ დაბურ სამოსახლოს გამოყოფია ერთ-ერთი ბორცვი, რომელიც ადგილობრივ ნამჭედურის სახელითაა ცნობილი (დასახლებული ჩანს ჯერ კიდევ ენეოლითის ხანის პერიოდში) და მნიშვნელოვან სახელოსნო უბნად ქცეულა. მომდევნო ხანაში ფიჭვნარის დაბური ტიპის სამოსახლო სულ უფრო და უფრო მეტ ტენდენციას ავლენს ქალაქად გადაქცევისაკენ და ადრეანტიკური ხანისათვის (ძვ. წ. VI-V სს.) აქ უკვე საკმაოდ მნიშვნელოვანი ქალაქი თუ ქალაქური ტიპის დასახლებაა, განვითარებული სასაქონლო-ხელოსნური წარმოებითა (ძირითადად კერამიკული წარმოება — „კოლხური პითოსები“) და მეურნეობით (მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა და სხვა). იმდროინდელი ფიჭვნარელები ფართო სააღებ-მიმცემო ურთიერთობაში ყოფილან როგორც წინა აზიის, ბალკანეთის, ჩრდილო კავკასიისა და ყირიმის ქვეყნებთან, ასევე საქართველოს სხვადასხვა რაიონებთან და ქალაქებთან. ეს ცხოველი სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობა განაპირობებდა ამ საქმის წარმოებისათვის მოწოდებულ ახალ სოცილურ წრის — ვაჭრების წარმოშობას. ადრეანტიკურ ფიჭვნარში ვაჭართა საკმაოდ მნიშვნელოვანი სოცილური ფენის არსებობას ადასტურებენ მონეტათა დიდი განძების აღმოჩენები. დღეს, როდესაც ცნობილია ამ რაიონში რკინის მეტალურგიის მძლავრი კერის არსებობა, ნათელი ხდება ფიჭვნარში ადრეანტიკური ქალაქის წარმოქმნის საფუძველიც — რკინის მეტალურგია. სიხარულიძე ი., აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები, თბ., 1962
აბდ-რუ-შინი

აბდ-რუ-შინი (Abd-ru-shin ან Abdruschin), ნამდვილი სახელი — ოსკარ ერნსტ ბერნჰარდტი (გერმ. Oskar Ernst Bernhardt; დ. 18 აპრილი, 1875, ბიშოფსვერდა, გერმანია — გ. 6 დეკემბერი, 1941, კიპსდორფი, გერმანია) — გერმანელი ფილოსოფოსი და მწერალი. რელიგიურ-ფილოსოფიური თემების ავტორი, რომელიც გააერთიანა ნაშრომში „ჭეშმარიტების თვალსაზრისით: გრაალის წერილი“ (გერმ. Im Lichte der Wahrheit. Gralsbotschaft). სკოლის დასრულების შემდეგ, მშობლების რჩევით, კომერსანტის პროფესია აირჩია და კომერციისა და ვაჭრობის სასწავლებელი დაამთავრა. შემდეგ მოღვაწეობდა დრეზდენში. 1900 წლიდან მოყოლებული თავისი კომერციული საქმიანობიდან გამომდინარე მოგზაურობდა სხვადასხვა ქვეყნებში. მოგზაურობის დროინდელმა შთაბეჭდილებებმა სამწერლობო მოღვაწეობა დააწყებინა. სამოგზაურო თემატიკაზე დაწერილი მისი ესეები და თეატრალური პიესები დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, სწორედ ამით გაითქვა სახელი გერმანიაში და მიიღო მწერალ-დრამატურგის სტატუსი. Im Lichte der Wahrheit, Gralsbotschaft von Abdrushin — 1931 წლისეული გერმანული გამოცემის ელექტრონული ვერსია ალექსანდრე ბერნჰარდტის გამომცემლობა
ინგოლდინგენი

ინგოლდინგენი (გერმ. Ingoldingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 44,24 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 741 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ინგოლდინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
კანცახი

კანცახი (გერმ. Kanzach) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 11,2 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 486 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კანცახი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
მენდელევიუმი

მენდელევიუმი (ლათ. Mendelevium; ქიმიური სიმბოლო — Md {\displaystyle {\ce {Md}}} ), უნილუნიუმი (ლათ. Unnilunium; ქიმიური სიმბოლო — Unu {\displaystyle {\ce {Unu}}} ), ეკა-თულიუმი (Eka-thulium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 101, tდნ — 827 °C, სიმკვრივე — 10.3 გ/სმ3. სტაბილური იზოტოპები არ გააჩნია. მენდელევიუმი მიღებულია ამერიკელი მეცნიერების ა. გიორსოს, ბ. ჰარვის, გ. ჩოპინის, ს. თომფსონისა და გ. სიბორგის მიერ -53Es(α, n)256 Md ბირთვული რეაქციით (1955). ცნობილია მენდელევიუმის იზოტოპები, რომელთა მასური რიცხვებია 252, 254 — 258. შედარებით მდგრადია α-რადიოაქტიური იზოტოპი, Md 258 {\displaystyle {\ce {^{258}Md}}} (T1/2 =51.5 დღ-ღ). მენდელევიუმის ჟანგვის ხარისხია +3, შეიძლება იყოს აგრეთვე +2 და +1. ↑ დოლიძე ვ., ციციშვილი ვ., „ოთხენოვანი ქიმიური ლექსიკონი“, თბ., 2004, გვ. 132 ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 570.
ელისაბედ I (რუსეთი)

ელისაბედ პეტრეს ასული (რუს. Елизаве́та (Елисаве́т) Петро́вна; 29 დეკემბერი, 1709 – 5 იანვარი, 1762) — რუსეთის მონარქი 1741-1762 წლებში. მისი საშინაო პოლიტიკით არისტოკრატიამ ადგილობრივ მმართველობაზე ძალაუფლება მოიპოვა სახელმწიფო სამსახურში ვადის შემცირების ხარჯზე. მისი წაქეზებით ლომონოსოვმა დააფუძნა მოსკოვის უნივერსიტეტი, ხოლო შუვალოვმა სანქტ-პეტერბურგის ნატიფი ხელოვნების აკადემია. მან დიდძალი თანხა დახარჯა მისი ფავორიტი არქიტექტორი ბართოლომეო რასტრელის გრანდიოზული ბაროკოს პროექტების განხორციელებაზე, განსაკუთრებით პეტერჰოფსა და ცარსკოე სელოზე. ზამთრის სასახლე და სმოლნის საკათედრო ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში მისი მმართველობის პერიოდის უმნიშვნელოვანესი მონუმენტებია. ზოგადად, ის რუსეთის მონარქთა შორის ყველაზე მეტად პატივცემული იყო, ვინაიდან მისი მმართველობის პერიოდში არც ერთი ჩინოვნიკი სიკვდილით არ დასჯილა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 130-131.
გვარას ციხე

გვარას ციხე — წინაფეოდალური ხანის ციხე, მდებარე მდინარე ჭოროხისა და მაჭახელას შესართავში, სერზე, რომლის სიმაღლე მაჭახლის დონიდან 50 მ-მდეა. ციხეს უკავია დაახლოებით 150 კვ.მ. ფართობი. ციხის ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით არის მცირე მოვაკება, ხოლო დანარჩენი მხარე მიუვალია. ციხე შეზღუდულია გალავნით — შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 3-6 მეტრამდეა. ციხეს ეტყობა განახლების ნიშანი. ასე, მაგალითად: ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში შემორჩენილია სუფთა თლილი კვადრებით ამოყვანილი კედლის ნაშთი (ქვების ზომებია 60х48 სმ; 74х110 სმ; 60х10 სმ; 1,66х64 სმ) კედლის დეტალი წყობის ხასიათით უახლოვდება გონიოს ციხის კედლის წყობას. მხოლოდ აქ უფრო წაგრძელებული კვადრებია. ამ ნიშნით იგი წინაფეოდალური ხანით შეიძლება დათარიღდეს. ციხის ძირითადი ნაწილი გვიანდელია, ნაშენია თლილი და, ნაწილობრივ რიყის ყვით, წყობა არათარაზულია. ციხეში შესასვლელი უნდა ყოფილიყო ჩრდილო ან აღმოსავლეთ მხრიდან. ქვის კიბე ან კარები არ ჩანს. უნდა ვიფიქროთ, რომ ციხეში ადიოდნენ ხის კიბით. ციხეს ოვალური ფორმა აქვს. მისი ინტერიერი ძლიერაა დაზიანებული, კედლები ჩაქცეულია, დაფარულია მცენარეულობით და ნაყარი მიწით. გალავნის ჩრდილო და სამხრეთ ნაწილში შემორჩენილია რამდენიმე ნაგებობის ნაშთი. ჩრდილოეთის მხარეს შემონახულია ორი ნაგებობა. ერთი სამკუთხა ფორმისაა, მისი ფართობია 5 მ². მას მოსდევს, არაწესიერი ოთხკუთხედი ფორმის ნაგებობა, ფართობით 13,5 მ². ამ ნაგებობის კედლების სისქე 1,40-1,50 მ-ია. სამხრეთი მხარე ყველაზე საინტერესოა. აქ არის ჭა. მასზე მიდგმულია სამკუთხა ნაგებობა, რომლის ქვეშ მოთავსებულია პატარა სათავსო, შემდეგ — არაწესიერი ოთხკუთხი ფორმის სათავსო. მისგან ჩრდილოეთით შემორჩენილია სხვა სათავსოს მხოლოდ საწყისი კედლები, ხოლო სამხრეთით — ოვალური ფორმის ნაგებობა. ჭა — კარგადაა შემონახული. წინათ იგი ეტყობა, საკმაოდ ღრმა ყოფილა, ამჟამად მნიშვნელოვნად ამოვსებულია მიწით, ქვებით და ფოთლებით. მისი სიღრმეა 2,80 მ, დიამეტრი 0,75 მ. შიგნიდან მობათქაშებულია კირით. სამკუთხა ნაგებობის ფართობია 6,6 მ². მის ქვემოთ არის სათავსო, რომლის ფართობია 2,34 მ². ამ სათავსოს გადახურვის ქვებს რადიალური წყობა აქვთ. ზოგიერთი ვარაუდიდ ის შესაძლოა ყოფილიყო სამლოცველო. მდევნო სათავსო ოთხკუთხი ფორმის ნაგებობაა (ფართობი 8 მ²). ამ სათავსოს სამხრეთ მხარეზე მიდგმული აქვს ოვალური ფორმის ნაგებობა (ხარო? ფართობი 6 მ²). აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ გალავნის შიგა ტიხრების დაგეგმარება ძალიან თავისუფალია და ნაჩქარევის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ეტყობა ციხის განახლება თურქთა მოძალების ხანაში ხდება, ამიტომ სახელდახელოდ აღუდგენიათ იგი. წყალი ციხის მახლობლად არ მოიპოვება, — საფიქრებელია, მაჭახლიდან ამოჰქონდათ. ციხის აღმოსავლეთით ნაკლებად დამრეც ადგილზე ქვაში ამოკვეთილია საძიგველი (დიამეტრია 0,58). ფლეთილი ქვები აქვე მახლობელ კლდეებზე უნდა იყოს მოგლეჯილი, ხოლო რიყის ქვა ჭოროხისა და მაჭახისწყლის სანაპიროდან ამოუტანიათ. ციხის ტერიტორიაზე ჩნდება კერამიკის ფრაგმენტები. მათი უმრავლესობა კრამიტის და ქვევრების ნატეხებია (გვიანდელი ხანისა). სიხარულიძე ი., „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გვარას ციხე  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11397 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული]
ჩეფალუს საკათედრო ტაძარი

ჩეფალუს საკათედრო ტაძარი (იტალ. Duomo di Cefalù) — კათოლიკური ტაძარი ჩეფალუში, სიცილია, იტალია. ტაძარი არის ჩეფალუს ეპარქიის კათედრა. დაარსებულია როჯერ II-ის მიერ და წარმოადგენს არაბულ-ნორმანული სტილის ერთ-ერთ უმთავრეს არქიტექტურულ ძეგლს. შენარჩუნებული აქვს XII-XIII საუკუნეების სტილი. დაცულია XII საუკუნის ბიზანტიური მოზაიკის ნიმუშები. მოგვიანებით შექმნილი ლეგენდის თანახმად როჯერ II კონტინენტიდან სიცილიაში ბრუნდებოდა 1131 წლის ზაფხულში და ძლიერ ქარიშხალში მოხვდა. მეფემ პირობა დადო გადარჩენის შემთხვევაში მაცხოვრის სახელზე ტაძარს ააგებდა იმ ნაპირთან სადაც გემი მშვიდობიანად გავიდოდა. 1131 წლის 6 აგვისტოს ფერისცვალების დღესასწაულზე გემი უსაფრთხოდ მიადგა სიცილიის სანაპიროს ჩეფალუსთან. სწორედ ამ ადგილას როჯერმა ააშენა პატარა სამლოცველო და ბრძანება გასცა შეერჩიათ ადგილი მომავალი ტაძრის მშენებლობისათვის. ეს ლეგენდა არ დასტურდებოდა არცერთი წყაროს მიერ და ისტორიკოსებმა უარყვეს იგი, თუმცა XIX საუკუნის 80-იან წლებში ბარსელონაში, არაგონის არქივში აღმოაჩინეს XII საუკუნის დოკუმენტი, რომელიც იმეორებდა ამ ლეგენდის სიუჟეტს. როჯერ II-მ ჩამოაყალიბა ჩეფალუს ეპარქია, 1131 წლის 14 სექტემბერს პირველი ეპისკოპოსის ხელდასხმაც მოახდინა და ამავე დღეს დაიწყო საკათედრო ტაძრის მშენებლობა. როჯერის გარდაცვალების შემდეგ (1154 წ.) ტაძრის მშენებლბა შენელდა, ხოლო 1172 წლიდან პრაქტიკულად შეჩერდა. ტაძრის მშენებლობა განახლდა 1215 წლიდან ფრიდრიხ II-ის მიერ. 1240 წელს დასრულდა მთავარი - დასავლეთის ფასადის მშენებლობა, ხოლო ტაძარი სრულიად დასრულდა 1267 წელს. ტაძრის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა მოზაიკა, რომელიც შესრულებულია 1145 წელს როჯერ II-ის დაკვეთით ბიზანტიელი ოსტატების მიერ. 2015 წლის 3 ივლისს ტაძარი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩეფალუს საკათედრო ტაძარი Chronology დაარქივებული 2006-10-27 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) CENOBIUM - A Project for the Multimedia Representation of Romanesque Cloister Capitals in the Mediterranean Region დაარქივებული 2011-09-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ Sites in Italy, Jordan and Saudi Arabia inscribed on UNESCO’s World Heritage List
ჩხუტუნეთის (მაჭახლის) მუზეუმი

ჩხუტუნეთის (მაჭახლის) მუზეუმი, მაჭახლის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი — მდებარეობს ზედა ჩხუტუნეთში. გაიხსნა 1984 წლის 9 ივნისს. მუზეუმის გახსნის ინიციატორი და დამაარსებელია სოფელ ზედა ჩხუტუნეთის მკვიდრი ზურაბ ნაგერვაძე, რომელიც მუზეუმს ხელმძღვანელობდა დაარსების დღიდან გარდაცვალებამდე (1995 წ .), ხოლო 1995 წლიდან მუზეუმს ხელმძღვანელობს მისი ვაჟი მალხაზ ნაგერვაძე. მუზეუმი განთავსებულია ყოფილი მეჩეთის შენობაში. იგი სამსართულიანია. პირველი სართული არის ქვით ნაშენები, ხოლო მეორე და მესამე სართული ხით. თვით ეს შენობა თავისი ხუროთმოძღვრული ორნამენტებით სამუზეუმოა. მუზეუმი მისი დაარსებიდან დღემდე დაათვალიერა დაახლოებით 23000-მა დამთვალიერებელმა. 2007 წლიდან მუზეუმი გადავიდა ხელვაჩაურის კულტურის ცენტრის დაქვემდებარებაში და შეეცვალა სახელწოდება. ამჟამად იწოდება ჩხუტუნეთის (მაჭახლის) მუზეუმად. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩხუტუნეთის (მაჭახლის) მუზეუმი მაჭახლის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი[მკვდარი ბმული] ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული]
ალბანეთის ისტორია

ალბანეთის ისტორია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის პრეისტორიული პერიოდიდან (დაახ. ძვ. წ. 3000) იწყება. ილირიელების შესახებ პირველი ჩანაწერები ჩნდება ბერძნულ ისტორიოგრაფიაში. ანტიკურ ხანაში ალბანეთის დღევანდელ ტერიტორიას აქ ჰქონდა რაიმე ცალკე ერთეულის სტატუსი. მოგვიანებით რომის იმპერიაში დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორია შედიოდა შემდეგი პროვინციების შემადგენლობაში: დალმაცია (სამხრეთი ილირიკუმი), მაკედონია, მეზია. VII საუკუნეში სლავების მიგრაციამდე ტერიტორია შედიოდა ჯერ რომის შემდეგ ბიზანტიის შემადგენლობაში. IX საუკუნეში შევიდა ბულგარეთის იმპერიის შემადგენლობაში. ალბანეთის სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბება შუა საუკუნეებში არბერის სამთავროს ირგვლივ დაიწყო, ხოლო შემდგომ სიცილიის გავლენის ქვეშ მყოფ ალბანეთის სამეფოში გაგრძელდა. XV საუკუნეში ტერიტორია შედიოდა სერბეთის იმპერიაში, ხოლო შემდეგ ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში გადავიდა. მას შემდეგ 1912 წლამდე პროვინცია რუმელიას შემადგენლობაში აგრძელებდა არსებობას. 1912 წლის 28 დეკემბერს დამოუკიდებლობის გამოცხადებას მოყვა სერბეთის სამეფოსგან მცირე ხნით ოკუპაცია. ალბანეთის ნაციონალური გამოღვიძება დაიწყო XIX საუკუნეში და წარმოადგენდა ოსმალეთის იმპერიაში ნაციონალიზმის გაღვივების ნაწილს. 1914–1925 წლებში არსებობდა ალბანეთის სამთავრო, რომელიც ჩაანაცვლა ალბანეთის რესპუბლიკამ (1925–1928). შემდგომ 1939 წლამდე ქვეყანას ისევ მონარქია განაგებდა და მას ალბანეთის სამეფო ეწოდებოდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იტალიის სამეფომ მოახდინა ალბანეთის ანექსია, ომის დასრულების შემდეგ კი ის მოექცა კომუნისტური ბლოკის გავლენაში და ენვერ ხოჯას მეთაურობით ჩამოყალიბდა ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა. ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმი 1990 წელს დასრულდა, თუმცა 90-იანები გამოირჩეოდა მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობით რასაც 1997 წილს აჯანყება მოყვა. 2009 წელს ალბანეთი გახდა ნატოს სრულუფლებიანი წევრი და 2014 წლიდან არის ევროპის კავშირის წევრობის კანდიდატი. ალბანეთის პრეზიდენტი Bushkoff, Leonard. "Albania, history of", Collier's Encyclopedia. vol. 1. NY: P.F. Collier, L.P, 1996. Oxford Encyclopedic World Atlas 5th Edition, Ed. Keith Lyle, Copyright 2000, Printed in Spain Rodgers, Mary M. (ed.). Albania...in Pictures. Minneapolis: Lerner Publications Company, 1995. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალბანეთის ისტორია History of Albania: Primary Documents History of Albania დაარქივებული 2009-01-16 საიტზე Wayback Machine. Library of Congress Country Study ↑ Miranda Vickers (1999). The Albanians: A Modern History. I.B.Tauris, გვ. 66. ISBN 978-1-86064-541-9. ციტირების თარიღი: 10 May 2012.
საჯარო ვაჭრობა

საჯარო ვაჭრობა — წესი, რომლითაც საჯარო ხელისუფლება ყიდდა მოვალის ქონებას (თუ იგი უმემკვიდრეოდ გადაეგებოდა, — დარჩენილ ბეითალმან ქონებას) და ისტუმრებდა მის ვალებს; აგრეთვე სახელმწიფოს მიერ საშემოსავლო წყაროების იჯარით გაცემის წესი. საჯარო ვაჭრობა გულისხმობდა მყიდველთა თუ მეიჯარეთა შეჯიბრებას (აუქციონს). იგი ერთგვარად მოქმედებდა ფეოდალურ საქართველოშიც. კერძოდ, ქონების ლიკვიდაცია ანუ „ქისპით გაყიდვა“, მალიგორად გაყოფასავით, უმთავრესად ქალაქად იცოდნენ.
ლაუპჰაიმი

ლაუპჰაიმი (გერმ. Laupheim) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. ქალაქის ფართობია 61,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 20 213 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლაუპჰაიმი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
ლანგენენსლინგენი

ლანგენენსლინგენი (გერმ. Langenenslingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 88,4 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 436 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლანგენენსლინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>