laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხოსე დე ლა-მარი

ხოსე დე ლა-მარი (ესპ. José de la Mar) (დ. 12 მაისი, 1778, კუენკა, ეკვადორი — გ. 9 თებერვალი, 1855, სან-ხოსე, კოსტა-რიკა) — სამხრეთამერიკელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. მისი კარიერა ძირითადად წარიმართა პერუში, სადაც ორჯერ 1822–1823 და 1827–1829 წლებში ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. ხოსე დე ლა მარი დაიბადა ეკვადორის ქალაქ კუენკეში, 2 წლის ასაკში წაიყვენეს ესპანეთში და მთელი ბავშვობა იქ გაატარა. გამოდიოდა ნაპოლეონის შეჭრის წინააღმდეგ. ფრანგებმა ტყვედ ჩაიგდეს და წაიყვენეს საფრანგეთში. ფერდინანდ VII-ის ხელისუფლების აღდგენის შემდეგ მეფემ მადლობის ნიშნად ბრიგადის გენერლის ჩინით დააბრუნა პერუში და დანიშნა პერუს ვიცე-სამეფოს სუბ-ინსპექტორად. 4 წლის შემდეგ კი მიიღო მარშლის წოდება. Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 1. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. De la Puente Candamo, José Agustín: Historia General del Perú. Tomo VI. La Independencia. Lima, Editorial BRASA S.A., 1993. Denegri Luna, Félix: Historia marítima del Perú (Tomo VI-Volúmenes 1 y 2). Lima, 1977. Grandes Forjadores del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8 Morote, Herbert: Bolivar: Libertador y enemigo Nº 1 del Perú. Lima, Jaime Campodónico/Editor, 2007. ISBN 978-9972-729-60-7 Riva Aguero y Sanchez Boquete, José de la (Pseudónimo: P. Pruvonena): Memorias y documentos para la historia de la independencia del Perú y causas del mal éxito que ha tenido esta París, 1858. Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 9, JAB-LLO. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-158-8 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Sexto y Séptimo Tomo. Tercera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1981. ISBN 84-499-4818-5
პერუს ადმინისტრაციული დაყოფა

ამა სონასი ანკაში აპურიმაკი არეკიპა აიაკუჩო კახა მარკა კუსკო უანუკო უანკა ველიკა იკა ხუნინი -ლა-ლიბერტადი ლამბა იეკე ლიმა ლიმის პროვინცია კალიაო ლორეტო მადრე-დე-დიოსი მონკეგა პასკო პიურა პუნო ტაკნა ტუმბესი სან- მარტინი უკაიალი მას შემდეგ, რაც პერუმ ესპანეთისაგან მიიღო დამოუკიდებლობა მე-19 საუკუნის დასაწყისში, მისი ადმინისტრაციული დაყოფა ბევრჯერ შეიცვალა. 2002 წლამდე, პერუ დაყოფილი იყო 24 დეპარტამენტად (departamentos), შემდეგ კი ამ წელს მიღებული კანონის საფუძველზე, პერუ დაიყო 24 რეგიონად და განსაკუთრებული სტატუსის მქონე ლიმის პროვინციად, რომელშიც შედის დედაქალაქი ლიმა და მისი შემოგარენი. ლიმა ქვეყნის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრია. რეგიონებს მართავენ რეგიონის პრეზიდენტები და რეგიონული საბჭოები. რეგიონის პრეზიდენტებს, ისევე როგორც ქვეყნის პრეზიდენტს, ირჩევს მოსახლეობა 4 წლის ვადით. მთავარი სტატია: პერუს რეგიონები. რეგიონები: პროვინცია: ლიმა მთავარი სტატია: პერუს პროვინციები. პერუს პროვინციები, ცნობილი ესპანურად provincias, არის ქვეყნის მეორე დონის ადმინისტრაციული დანაყოფი. ისინი იყოფიან ოლქებად (ესპ. distritos). ამჟამად პერუში 195 პროვინციაა, რომლებიც 25 რეგიონში არიან განლაგებულნი, გარდა ლიმის პროვინციისა. თითოეულ რეგიონში საშუალოდ 7 პროვინციაა. ყველაზე ცოტა პროვინცია მდებარეობს კალიაოში (ერთი), ხოლო ყველაზე ბევრი - ანკაშში (ოცი). მთავარი სტატია: პერუს რაიონები. პერუს რაიონები (ესპ. distritos) არის ქვეყნის მესამე დონის ადმინისტრაციული დანაყოფი. რაიონი არის პროვინციის ქვედანაყოფი. ამჟამად პერუში 1,833 რაიონია. ↑ Sistema Nacional de Estadística. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-03-21. ციტირების თარიღი: 2010-02-01.
სიმონ I გურიელი

სიმონ I გურიელი — გურიის ერისთავი XIV საუკუნეში. მოხუცებულობის ჟამს პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოსცილებია და ბერად აღკვეცილა. მას განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის ზარზმის ტაძრის წინაშე. ცნობილია მისი ფრესკული პორტრეტი ზარზმაში, ტაძრის ჩრდილო-დასავეთით, გუმბათქვეშა ბურჯის სამხრეთ პირზე. რომლის წარწერაშიც სიმონ I გურიელი მოიხსენიება როგორც „ერისთავთერისთავი, მსახურთუხუცესი , სვანთა ერისთავი სუიმეონ გურიელი“. ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 352. ქართველიშვილი, თ. (2006). გურიის საეპისკოპოსოები. თბილისი: „არტანუჯი“, გვ. 116. ISBN 99940-11-89-8.  სოსელია, ო. (1954). „„ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური დაშლის ისტორიიდან ““, მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, ნაკვეთი XXX. თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, გვ. 118.
ანკაშის რეგიონი

ანკაში — რეგიონი ჩრდილოეთ პერუში. ესაზღვრება ლა-ლიბერტადის რეგიონი ჩრდილოეთით, უანაუკოსა და პასკოს რეგიონები აღმოსავლეთით, ლიმის რეგიონი ჩრდილოეთით და წყნარი ოკეანე დასავლეთით. ანკაშის რეგიონის დედაქალაქი არის ქალაქი უარაკი, ხოლო უდიდესი ქალაქი და პორტი — ჩიმბოტე. სახელწოდება მიმდინარეობს კეჩუას ტომის სიტყვა ანგაშიდან, რაც ცისფერს ნიშნავს. ლანგანუკოს ლაგუნა
ნეპალის რეგიონები

ნეპალი იყოფა 14 ადმინისტრაციულ ზონად (अञ्चल), ისინი აგრეთვე იყოფიან 75 ოლქად (जिल्ला). 14 ადმინისტრაციული ზონა შედის ქვეყნის ხუთ მთავარ რეგიონის შემადგენლობაში (विकास क्षेत्र). ყველა ადმინისტრაციულ ერთეულს და ოლქს გააჩნია საკუთარი თვითმართველობა. ნეპალის რეგიონების სია: აღმოსავლე ნეპალის რეგიონი, ცენტრალური ნეპალის რეგიონი, დასავლეთ ნეპალის რეგიონი, შუა-დასავლეთ ნეპალის რეგიონი, შორეულ-დასავლეთ ნეპალის რეგიონი, ნეპალის ზონები ნეპალის ოლქები ISO 3166-2:NP
ხოსე ბერნანდო დე ტაგლე

ხოსე ბერნანდო დე ტაგლე (ესპ. José Bernardo de Tagle y Portocarrero; დ. 21 მარტი, 1779, ლიმა, პერუ — გ. 26 სექტემბერი 1825, ელ-კალიაო, პერუ) — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ორჯერ 1823 და 1823–1824 წლებში ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. ხოსე ბერნანდო დე ტაგლე წარმოშობით ესპანელი არისტოკრატების გვარიდან იყო. 1812–1817 ცხოვრობდა ესპანეთში. პერუში დაბრუნების შემდეგ დაინიშნა ქალაქ ტრუხილიოს გუბერნატორად. მისი პირველი საპრეზიდენტო ვადა სულ ორი დღით (27-28 თებერვალი) შემოიფარგლებოდა. იმავე წელს პრეზიდენტ ხოსე დე ლა-რივა აგუეროს გადადგომის შემდეგ და სუკრეს 25-დღიანი მმართველობის შემდეგ იგი კვლავ გახდა პერუს მმართველი. მისი მთავრობის მთავარი დანიშნულება იყი მიეღო კონსტიტუცია. მისი მმართველობის დროს შეიცვალა პერუს დროშა. დროშის პირველი დიზაინი დროშის მეორე დიზაინი Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 1. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985. Quiroz Chueca, Francisco: De la colonia a la República Independiente. Incluida en: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4 Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 16. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-165-0 Varios autores: Grandes Forjadores del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Sexto Tomo. Tercera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1981. ISBN 84-499-4818-5
სიმონ II გურიელი

სიმონ II გურიელი (დ. 1606 — გ. დაახლოებით 1672) — გურიის მთავარი 1625, 1658, მამია II გურიელის ძე. 1621 წელს სიმონმა ცოლად შეირთო ოდიშის მთავრის, ლევან II დადიანის და — მარიამ დადიანი. 1625 წელს სიმონმა მოკლა მამა, გახდა გურიის მთავარი და დაუპირისპირდა დადიანებს. მონაწილეობდა დადიანების წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში. შეთქმულება ჩავარდა, რადგან დადიანი გადარჩა და გურიაზეც გაილაშქრა. სიმონ გურიელი სოფელ ლანჩხუთთან შეება ცოლისძმას.დადიანმა დაამარცხა გურიელი, დააბრმავა და მისი ცოლ-შვილი ოდიშს წაიყვანა, ხოლო გურიის მთავრად დაადგინა სიმონის ბიძა, მალაქია II, რომელიც ამ დროს დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი იყო და დადიანებს ეხმარებოდა. 1658 წელს იმერეთის მეფემ ალექსანდრე III-მ და ვამეყ დადიანმა სიმონი კვლავ მთავრის ტახტზე აიყვანეს და აშვილეს გურიელთა სახლისშვილი დემეტრე, რომელიც ფაქტობრივად განაგებდა სამთავროს. სიმონ II გურიელი ჯერ დასავლეთ საქართველოში ცხოვრობდა მოხუცებულობამდე, მას ფინანსურად ნაცოლარი მარიამი ეხმარებოდა. მათი ვაჟი იჟია ჯერ სამეგრელოში იზრდებოდა, შემდეგ კი ქართლის ემფე როსტომმა იშვილა. სიცოცხლის ბოლო წლებში ბერად შედგა და იერუსალიმს გაემგზავრა, სადაც საქმიანობდა ქართული ეკლესია-მონასტრების ინტერესების დასაცავად. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიმონ II გურიელი ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 352. ჩხატარაიშვილი ქ., „გურიის სამთავრო“, თბ., 1959. — გვ. 116.
ამასონასის რეგიონი

ამასონასი — რეგიონი ჩრდილოეთ პერუში. ესაზღვრება ეკვადორს ჩრდილოეთითა და დასავლეთით, კახამარკის დასავლეთით, ლა-ლიბერტადს სამხრეთით და ლორეტოს აღმოსავლეთით. რეგიონის დედაქალაქია ჩაჩაპოიასი. მარანიონის ველი ჩაჩაპოიასა და სელენდინის შორის, პერუ. უჩამბას ველი, ამასონასი, პერუ. აგურუნელები, ამასონასის რეგიონის ძირძველი მოსახლეობა, პერუ. ამასონასის რეგიონის ხედი. ცხელი წყლები. Amazonas region official website დაარქივებული 2003-08-02 საიტზე Wayback Machine. Peru Info: Amazonas Region დაარქივებული 2005-03-06 საიტზე Wayback Machine. Chachapoyas map დაარქივებული 2004-10-28 საიტზე Wayback Machine.
პერუს რეგიონები

ამა სონასი ანკაში აპურიმაკი არეკიპა აიაკუჩო კახა მარკა კუსკო უანუკო უანკა ველიკა იკა ხუნინი -ლა-ლიბერტადი ლამბა იეკე ლიმა ლიმის პროვინცია კალიაო ლორეტო მადრე-დე-დიოსი მონკეგა პასკო პიურა პუნო ტაკნა ტუმბესი სან- მარტინი უკაიალი მას შემდეგ, რაც პერუმ ესპანეთისაგან მიიღო დამოუკიდებლობა მე-19 საუკუნის დასაწყისში, მისი ადმინისტრაციული დაყოფა ბევრჯერ შეიცვალა. 2002 წლამდე, პერუ დაყოფილი იყო 24 დეპარტამენტად (departamentos), შემდეგ კი ამ წელს მიღებული კანონის საფუძველზე, პერუ დაიყო 24 რეგიონად და განსაკუთრებული სტატუსის მქონე ლიმის პროვინციად, რომელშიც შედის დედაქალაქი ლიმა და მისი შემოგარენი. ლიმა ქვეყნის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრია. რეგიონებს მართავენ რეგიონის პრეზიდენტები და რეგიონული საბჭოები. რეგიონის პრეზიდენტებს, ისევე როგორც ქვეყნის პრეზიდენტს, ირჩევს მოსახლეობა 4 წლის ვადით. პერუს ადმინისტრაციული დაყოფა
კატარის მუნიციპალიტეტები

2004 წლის მონაცემებით კატარი იყოფა 10 მუნიციპალიტეტად (ბალადიაჰი). 2004 წლამდე, კატარის ტერიტორია იყოფოდა შვიდ მუნიციპალიტეტად. კატარის მუნიციპალიტეტებია: ად-დოჰა الدوحة ალ-ჯუვარია الغويرية ალ-ჯუმალია الجميلية ალ-ჰორი الخور ალ-ვაკრა الوكرة არ-რაიანი الريان ჯარიან ალ-ბატრა جريان الباطنة აშ-შამალი الشمال უმ სალალი أم صلال მასაიდი مسيعيد ↑ Municipalities of Qatar, Statoids.com
არეკიპა

არეკიპა (ესპ. Arequipa) — მოსახლეობის რაოდენობით მეორე უდიდესი ქალაქი პერუში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. არის არეკიპის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვულკან ელ-მისტის მთისწინეთში, ნაყოფიერ ხეობაში. თანამედროვე ეპოქაში არეკიპა წარმოადგენს ქვეყნის სამხრეთი ნაწილის მსხვილ ფინანსურ, სამრეწველო და სავაჭრო ცენტრს. აქვს მჭიდრო ეკონომიკური კავშირები ბრაზილიასთან და ბოლივიასთან. რკინიგზის ხაზით უკავშირდება პერუში ტვირთბრუნვით მეორე ნავსადგურს - მატარანს. 1868 წელს ქალაქი პრაქტიკულად მიწასთან გაასწორა დამანგრეველმა მიწისძვრამ, თუმცა ქალაქს აღუდგინეს პირვანდელი სახე. არეკიპას ცენტრში დაცულია ბაროკოსა და ნეოგოთიკური სტილის ნაგებობები. ქალაქის ისტორიული ცენტრი 2000 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით, ხეობა სადაც მდებარეობს ქალაქი არეკიპა ჯერ კიდევ დასახლებული უნდა ყოფილიყო ძვ.წ. ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში. თანამედროვე ქალაქი 1540 წლის 15 აგვისტოს დააარსა ფრანსისკო პისაროს ემისარმა პედრო ანსურეს რედონდომ. იგი გახდა ქალაქის პირველი მმართველიც. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში Arequipa Hotels დაარქივებული 2011-05-26 საიტზე Wayback Machine. General facts and travel information about Arequipa დაარქივებული 2010-07-05 საიტზე Wayback Machine. Local government of Arequipa დაარქივებული 2021-05-13 საიტზე Wayback Machine.
ბესიკ იაშვილი

ბესიკ იაშვილი (დ. 17 აპრილი, 1929, თბილისი — გ. 16 თებერვალი, 2021, თბილისი) — ქართველი ექიმი, აკადემიკოსი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი. ღირსების ორდენის (1999), ოქტომბრის რევოლუციის (1986) და საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი (1981). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1953 წელს. 1953-1961 წლებში იყო რუსთავის საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების ორდინატორი, სისხლის გადასხმის განყოფილების გამგე, რუსთავის სისხლის სამსახურის დაარსების მთავარი ინიციატორი. 1974-1984 იყო დამწვრობის ცენტრის დირექტორი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი მიენიჭა 1962 წელს, მედიცინის დოქტორის ხარისხი 1985 წელს, პროფესორის წოდება ქირურგის სპეციალობით მიენიჭა 1988 წელს. 1994 წლიდან არჩეული იყო მედიკო-ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად, 1997 წელს სამხედრო სამედიცინო აკადემიის, ხოლო 1998 წელს სამედიცინო სოციალური მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად. 1983 წლიდან ყოფილი საბჭოთა კავშირის არსებობის ბოლომდე იყო ა. ვიშნევსკის სახელობის ქირურგიის ინსტიტუტის საკავშირო საპრობლემო კომისიის №3 წევრი, რომელიც ეხებოდა სამხედრო ტრავმის პრობლემებს. არის აგრეთვე საბჭოთა კავშირის მიღწევათა გამოფენის ოთხგზის მონაწილე, რომელთაგან ერთი მონაწილეობა აღინიშნა ვერცხლის, ხოლო უკანასკნელი სამი კი ბრინჯაოს მედლით. ბესიკ იაშვილი ავტორია 115 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 8 საკანდიდატო დისერტაცია. მის სახელთანაა დაკავშირებული საქართველოში კომბუსტიოლოგიური დარგის დაარსება. იგი აღდგენითი პლასტიკური ქირურგიის ერთ-ერთი დამფუძნებელია. 2015 წელს ბესიკ იაშვილს თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა. ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000. — გვ. 127. ბესიკ იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბესიკ იაშვილი დაარქივებული 2017-04-04 საიტზე Wayback Machine. — Med.ge ↑ „პროფესორი ბესიკ იაშვილი გარდაიცვალა“. Primetime. 17 თებერვალი, 2021. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ბესიკ იაშვილი. Med.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-04. ციტირების თარიღი: 20 ნოემბერი, 2018. ↑ ბესიკ იაშვილი. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 20 ნოემბერი, 2018. ↑ ბესიკ იაშვილი. iashvili-janashia.ge. ციტირების თარიღი: 20 ნოემბერი.[მკვდარი ბმული] ↑ თბილისის საპატიო მოქალაქეები. თბილისის მერია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-23. ციტირების თარიღი: 20 ნოემბერი, 2018.
ხოსე დე ლა-რივა აგუერო

ხოსე დე ლა-რივა აგუერო (ესპ. José de la Riva Agüero y Sánchez Boquete; დ. 3 მაისი, 1783, ლიმა, პერუ — გ. 21 მაისი, 1858, ლიმა, პერუ) — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მარშალი, ისტორიკოსი. 1823 წელს ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა, ხოლო 1838–1839 წლებში იყო ჩრდილოეთ პერუს პრეზიდენტი. დაიბადა პერუში, მაგრამ ბავშვობა გაატარა ესპანეთში, იქვე მიიღო განათლებაც. 1809 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და ჩაება დამოუკიდებლობისათვის ომში. 1822 წელს ხოსე სანმარტინმა დანიშნა ლიმის პრეფექტად. Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 1 y 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985. De la Puente Candamo, José Agustín: Historia General del Perú. Tomo VI. La Independencia. Lima, Editorial BRASA S.A., 1993. Quiroz Chueca, Francisco: De la colonia a la República Independiente. Incluida en: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4 Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 14, QUI-SAL. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-163-3 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Sexto Tomo. Tercera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1981. ISBN 84-499-4818-5 Varios autores: Grandes Forjadores del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8
ჩან-ჩანი

ჩან-ჩანი (ესპ. Chan Chan) — მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, სამხრეთ ამერიკაში, პერუში. ჩიმუს კულტურის ყოფილი ცენტრი და ჩიმორის სახელმწიფოებრივი გაერთიანების დედაქალაქი, მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, ქალაქ ტრუხილიოს დასავლეთით ლა-ლიბერტადის რეგიონში. 1986 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, მაგრამ იმავე წელს კლიმატის ცვლილებების გამო შემორჩენილი ნანგრევების განადგურების მიზეზით შეიყვანეს საფრთხის მყოფი ძეგლების სიაში. პერუს არქეოლოგიური ძეგლები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩან-ჩანი UNESCO World Heritage Center: Chan Chan History Channel Classroom: Chan Chan დაარქივებული 2008-07-20 საიტზე Wayback Machine. Chan Chan information Chan Chan - Chimu's Desert City (Flash) Heavy Rains Threaten Ancient City in Northern Peru Archaeologists Restore High Adobe Walls in Ancient Chimu City of Chan Chan
ევროპის ავტომაგისტრალი E001

ევროპის ავტომაგისტრალი E 001 არის B კლასის ავტომაგისტრალი საქართველოსა და სომხეთს შორის,რომელიც იწყება მარნეულში და სადახლოს გავლით ჩადის ვანაძორში.
კუსკო

კუსკო (ესპ. Cusco) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ პერუში. კუსკოს რეგიონისა და ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს ანდებში, მდინარე ურუბამბის ხეობაში. ზღვის დონიდან 3 310 მეტრზე. სამხრეთ ამერიკაში ევროპელების მისვლის პერიოდში, კუსკო ინკების იმპერიის დედაქალაქი იყო. 1983 წელს ქალაქი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.  საბერძნეთი ათენი (ბერძ. Αθήνα), (18 სექტემბერი 1991) კორიკანჩას ტაძრი კუსკოს კათედრალი კუსკოს ხედი 12-კუთხა ქვა კუსკოს ხედი სასკაიუამანიდან კუსკო ღამით ლა-კომპანია პლასა-დე-არმასი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კუსკო Bibliography about Cuzco[მკვდარი ბმული] (ესპანური) Government Site დაარქივებული 2007-10-25 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Government Cultural Site დაარქივებული 2011-11-19 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) PromPerú: Government Tourism Site on Cusco[მკვდარი ბმული] General facts and travel information about Cusco დაარქივებული 2011-07-09 საიტზე Wayback Machine. General information and basic facts
Creative Commons

Creative Commons (შემოკლებით CC; ინგლ. creative, შემოქმედებითი; ინგლ. commons — ჩვეულებრივი ადამიანები (ხალხი), იურ. ერთობლივად ფლობის ნებართვა) — არაკომერციული ორგანიზაცია, რომლის მიზანია საავტორო უფლებების რეფორმირება. შეიქმნა ლოურენს ლესიგის მიერ 2001 წელს. ქართულ ენაზე აზრობრივად იგივე სიტყვათა შეხამება არ არსებობს, თუმცა ხშირად იხმარება ტერმინი შემოქმედებითი გაერთიანება. გაერთიანებამ შექმნა Creative Commons ოჯახის ლიცენზიები, რომლებიც ნებას რთავენ ადამიანებს თავისუფლად გამოიყენონ შემოქმედებითი ნამუშევრები. მთავარი სტატია: Creative Commons ლიცენზიები. Attribution (by) — ლიცენზია «ავტორის მითითებით» Attribution-ShareAlike (by-sa) — ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - კოპილეფტი» Attribution-NonCommercial (by-nc) — ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - არაკომერციული» Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) — ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - არაკომერციული - პირობების შენარჩუნებით» Attribution-NoDerivs (by-nd) — ლიცენზია «ავტორობის მითითებით — დაშექმნის გარეშე» Attribution Non-commercial No Derivatives (by-nc-nd) — ლიცენზია «ავტორობის მითითებით — და შექმნის გარეშე - არაკომერციული» ოფიციალური საიტი, ინფორმაცია ლიცენზიების შესახებ (ინგლისური) Creative Commons wiki (ინგლისური)
საპარლამენტო რესპუბლიკა

საპარლამენტოა რესპუბლიკა — პოლიტიკურ წყობა სადაც სახელმწიფოს მეთაურს არ გააჩნია ისეთი ფართო უფლებები, როგორც საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში, რადგანაც ამ უფლებების უდიდესი ნაწილი მინიჭებული აქვს მთავრობის მეთაურს (რომელსაც ჩვეულებრივ, პრემიერ-მინისტრს უწოდებენ). პრემიერ-მინისტრი, ჩვეულებრივ, უდიდესი საპარლამენტო პარტიისა თუ პარტიების კოალიციის მეთაურია და აღმასრულებელი ხელისუფლების ყველაზე მაღალი რანგის მინისტრი. ასეთ რესპუბლიკებში პრეზიდენტი უმრავლეს შემთხვევაში მხოლოდ სიმბოლური წარმომადგენლობითი ფუნქციების მატარებელია (მაგალითად გერმანია, იტალია, ისრაელი). ზოგიერთ შემთხვევაში პრეზიდენტს შეიძლება კანონით მინიჭებული ჰქონდეს მთავრობის ყოველდღიური საქმიანობის სამართავად საჭირო, აღმასრულებელი უფლებები, მაგრამ დაუწერელი შეთანხმებით, ის ამ უფლებებს არ იყენებს. ფედერალური რესპუბლიკა Ernst Fraenkel, Karl-Dietrich Bracher (Hrsg.): Staat und Politik, Das Fischer Lexikon, Bd. 2, Frankfurt/M. 1964. Jürgen Hartmann (Hrsg.): Westliche Regierungssysteme, Parlamentarismus, präsidentielles und semi-präsidentielles Regierungssystem. Aus: Grundwissen Politik, Bd. 29, Opladen 2000. Stefan Marschall: Parlamentarismus. Eine Einführung. Nomos 2005. Dieter Nohlen (Hrsg.): Lexikon der Politik, Bd. 5: Begriffe, München 1998. Winfried Steffani: Parlamentarische und präsidentielle Demokratie. Strukturelle Aspekte westlicher Demokratien, Opladen 1979. (ინგლისური) Interparliamentary Union
სიმონ III გურიელი

სიმონ III გურიელი (გ. 1792) — გურიის მთავარი 1788-1792 წლებში, გიორგი V გურიელის ძე. მხარს უჭერდა იმერეთის ტახტისთვის მებრძოლ დავით II-ს. 1790 წელს ხელი მოაწერა საქართველოს სამეფო-სამთავროების ტრაქტატს. ცდილობდა გურიის სამთავროს გათავისუფლებას ოსმალეთის ქვეშევრდომობისაგან და რუსეთის მფარველობის მიღებას. იყო ფიზკურად სუსტი ადამიანი და სუსტი მმართველი. წინააღმდეგობა ვერ გაუწია ძმებს, რომლებისთვისაც საბატონიშვილოების გამოყოფაზე დათანხმდა. მას ეურჩებოდა ძმა, ვახტანგ III გურიელი, რომელიც საჯუმათლოს ფლობდა. სიმონის მმართველობის დროს გურიაში კვლავ გაძლიერდა ტყვის სყიდვა. 1791-1792 წლებში გურიის სამთავროზე გახშირდა ოსმალების თავდასხმები. სიმონ III წავიდა ახალციხის ფაშა ისაკთან მოსალაპარაკებლად. გზად ის აჭარის ბეგმა ახმედ ხიმშიაშვილმა შეიპყრო, მხლებლები დაუხოცა, ხოლო თავად ხულოში მძევლად წაიყვანა და არ გაათავისუფლა, სანამ უმცროსი ძმის, აბდი-ბეგის ცოლად გურიელის ასულის, კესარიას შერთვაზე თანხმობა არ მიიღო. სიმონ III ამის შემდეგ ახალციხეში აღარ გადასულა და გურიაში დაბრუნდა. სიმონ გურიელს ცოლად ჰყავდა ზურაბ წერეთელის და მარინე ქაიხოსროს ასული წერეთელი (გ. 4 მარტი, 1814), რომლისაგანაც შეეძინა ერთი ვაჟიშვილი და სამი ქალიშვილი: კესარია (1785–1861) — ცოლად ჰყავდა სელიმ-ფაშას ძეს — აბდი-ბეგ ხიმშიაშვილს (გ. 1859). (შვილები: დედა-ბეგი, კამილ-ბეგი, ნარი-ბეგი, შექარ-ბეგი და ესმა); ელისაბედი//ლიზა (1786-) — ცოლად ჰყავდა ივანე აბაშიძეს; მამია V გურიელი (1789–1826) — გურიის მთავარი; პრინცესა ნ. — ცოლად ჰყავდა ტარიელ დადიანს. ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 352. ჩხატარაიშვილი ქ., გურიის სამთავროს პოლიტიკური ისტორიიდან // მაცნე, ტ. 4, თბ.: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, 1964. — გვ. 141-144. ↑ ხუსკივაძე თ.. (1902)მამია V გურიელი. ციტირების თარიღი: 2023-04-02. ↑ სახოკია თ., „მოგზაურობანი“, თბ., 1985, გვ. 186 ↑ Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 8, 1878г.
Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict

Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict (ქართ: მცირე ბეწვიანი ცხოველის რამდენიმე სახეობა, რომელიც შეიკრიბა გამოქვაბულში და პიქტთან ერთად გიჟდება) — მეექვსე კომპოზიცია ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომიდან Ummagumma. ეს კომპოზიცია გრძელდება 7 წუთს და უშუალოდ შედგება სხვადასხვა ხმის მონტაჟისგან, რომელიც სხვადასხვა სიჩქარით არის დამონტაჟებული, რასაც ემატება როჯერ უოტერსის, კომპოზიციის ავტორის შოტლანდიურ დიალექტზე წარმოთქმული ფრაზები. როჯერ უოტერსი: ეს სინამდვილეში არაფერია, ეს უბრალოდ კონკრეტული პოეზიაა. ეს ხმები ჩემ მიერ ჩაიწერა, ყველაფერი ადამიანის ხმებს წარმოადგენს - მუსიკალური ინსტრუმენტები არ ჟღერს. კომპოზიცია აგებულია სხვადასხვა ფირზე, რომლებიც განსხვავებული სიჩქარით ატრიალეს სხვადასხვა მიმართულებით. გამოიყენება მაგიდაზე ხელით კაკუნი და მარცხენა არხში ოდნავ შეიმჩნევა „მადლობა“. სხვა სიჩქარეზე ჟღერს უცნაური ლექსები, რომლებიც შოტლანდიური დიალექტით წარმოითქმის. პიქტები წარმოადგენდნენ შოტლანდიის უძველეს მკვიდრებს. სიმღერა კონცერტებზე არასოდეს წარდგენილა, თუმცა უოტერსი ასეთი მანერით, სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ხოლმე საუბრობდა „Embryo“-ს და „Sysyphus“-ის საკონცერტო შესრულებისას. მეორე ვერსიით, პიქტური საუბარი ჟღერდა „A Saucerful Of Secrets“-ში და „Careful With That Axe, Eugene“-ში. ↑ სტრონგი, მარტინ ჩ. (2004). The Great Rock Discography, მეშვიდე, ედინბურგი: Canongate Books, გვ. 1177. ISBN 1-84195-551-5.  ↑ მებეტი, ენდი (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. ლონდონი: Omnibus Press. ISBN 0-7119-4301-X.
საპარლამენტო სისტემა

საპარლამენტო სისტემა — საპარლამენტოა სისტემა, სადაც მთვრობა ანსამბლეისა თუ პარლამენტის მეთვალყურეობითა და მეშვეობით მოქმედებს. მისი წევრებიც, საკანონმდებლო ორგანოს რიგებიდნ ირჩევიან და ამ ორგანოს წინაშე არიან ანგარიშვალდებული. საპრეზიდენტო სისტემა საკანონმდებლო და აღმასრულებელ შტოთა შორის ძალაუფლების განაწილებას ემყარება. შედეგად მყარდება ურთიერთობა, რომელსაც ამ შტოთა დამოუკიდებლობისა და ურთიერთდამკიდებულების კომბინირებული ხასიათი გამოარჩევს. საპარლამენტო რესპუბლიკა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა