laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სომხეთი რუსეთის იმპერიაში

სომხეთი რუსეთის იმპერიაში — 1828 წლის შემდგომი პერიოდი სომხეთის ისტორიაში. აღმოსავლეთი სომხეთი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში რუსეთ ირანის ომში ირანის მმართველი ყაჯარების იმპერიის დამარცხების და შედეგად დადებული თურქმენჩაის ზავის შემდეგ აღმოჩნდა. სომხეთი რუსეთის იმპერიის დაშლამდე, 1917 წლამდე შედიოდა მის შემადგენლობაში. სომხეთის ისტორია სომხეთის ისტორიის ქრონოლოგია ყარსის ოლქი Hovannisian, Richard G. (2004). The Armenian People From Ancient to Modern Times: Vol. II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century. Palgrave Macmillan, გვ. 512 pages. ISBN 1-4039-6422-X.  Suny, Ronald Grigor (1993). Looking Toward Ararat: Armenia in Modern History. Indiana University Press, გვ. 304 pages. ISBN 0-253-20773-8.  Ternon, Yves (1996). Les Arméniens. Seuil, გვ. 436 pages. ISBN 2-02-025685-1.  Kurdoghlian, Mihran (1996). Hayots Badmoutioun, B. Hador [Armenian History, volume II] (hy). Athens, Greece: Hradaragutiun Azkayin Oosoomnagan Khorhoortee, გვ. 89–93.  Fisher, William Bayne; Avery, P.; Hambly, G. R. G; Melville, C. (1991) The Cambridge History of Iran. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521200954.  ↑ Timothy C. Dowling Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond pp 729 ABC-CLIO, 2 dec. 2014 ISBN 1598849484
ჯორჯე შტეფენესკუ

ჯორჯე შტეფენესკუ (რუმ. George Stephănescu; დ. 13 დეკემბერი, 1843, ბუქარესტი — გ. 25 აპრილი, 1925, იქვე) — რუმინელი კომპოზიტორი, პედაგოგი და დირიჟორი. 1864-1867 წწ. სწავლობდა ბუქარესტის, 1867-1871 წწ. პარიზის კონსერვატორიებში. 1887-1890 წწ. იყო ბუქარესტის ეროვნული თეატრის დირიჟორი და კომპოზიტორი. შტეფენესკუ რუმინეთის საკომპოზიტორო სკოლის ერთ-ერთი დამფუძვნებელია. განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მისი წვლილი საორკესტრო და კამერულ-საკრავიერი მუსიკის სფეროში. იგი პირველი რუმინული სიმფონიის ავტორია (1869 წ.). ჩამოაყალიბა და დირიჟორობდა პროფესიონალურ საოპერო დასებს, რომლებმაც შემდგომში საფუძველი ჩაუყარეს ეროვნულ საოპერო თეატრს. 1872-1904 წწ. შტეფენესკუ იყო ბუქარესტის კონსერვატორიის პროფესორი (ვოკალურიდა საოპერო კლასები), ეროვნული ვოკალური სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 46.
სიუნიქი (ისტორიული პროვინცია)

სიუნიქი ანუ სივნიეთი (სომხ. Սյունիք) — ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში. იგი დიდ სომხეთს ძვ. წ. 189 წლიდან 428 წლამდე ეკუთვნოდა. ის დიდი სომხეთის ნაწილად მეფე არტაშეს I-მა აქცია. VII-IX საუკუნეებში, სიუნიქი არებების კონტროლის ქვეშ იყო. სივნიეთი დღეს შედის თანამედროვე სომხეთის შემადგენლობაში (იხ. სივნიეთის მარზი). სივნიეთის პირველი მმართველები სიუნის დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ. დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ყოფნისას, მისი ფართობი შეადგანდა 15 237 კმ²-ს და მოიცავდა 12 კანტონას. მისი ცენტრი იყო ბაღაბერდი. სივნიეთი მდებარეობდა გელაქუნის ტბის სანაპიროზე. იგი ესაზღვრებოდა ვასპურაკანის, აირარატისა და არცახის პროვინციებს. დიდი სომხეთი სომხეთის ისტორიული რეგიონები ↑ Borisov ""nscriptions of Artaxia (Artashes), King of Armenia, 1946, No 2" ↑ Historical-Philological Magazine, 1965, No 4 ↑ A.G. Perikhanyan, "Aramian Inscription from Zangezur" ↑ Hewsen, Robert H (2001). Armenia: A Historical Atlas. Chicago: University of Chicago Press, გვ. 102. ISBN 0-226-33228-4.
გამარჯვების ხიდი (ერევანი)

გამარჯვების ხიდი ან ჰაღტანაკის ხიდი (სომხ. Հաղթանակի կամուրջ) — თაღოვანი ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მაშტოცის ავენიუსა (აღმოსავლეთით) და ადმირალ ისაკოვის ავენიუს (დასავლეთით). ხიდი გაიხსნა 1945 წლის 25 ნოემბერს და ეწოდა გამარჯვების ხიდი მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს საბჭოთა კავშირის მიერ ნაცისტური გერმანიის დამარცხების აღსანიშნავად. ხიდი შედგება შვიდი თაღისაგან. იგი დააპროექტეს არქიტექტორებმა ა. მამიჯანიანმა და ა. ასატრიანმა. ↑ Haghtanak Bridge at ArmeniaPedia.org
სომხეთის ხიდების სია

ქვემოთ მოცემულია სომხეთის ძირითადი ხიდების სია: სომხეთის ხიდები (ინგლისური) სომხეთის ხიდები დაარქივებული 2015-11-02 საიტზე Wayback Machine. (სომხური)
დჟარსარი

დჟარსარი (სომხ. Դժարսար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ ქარინჯიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2245 მეტრია და წარმოადგენს გუგარაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გუგარაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დიდი

დიდი (სომხ. Դիդ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ დსეღიდან ჩრდილოეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1272 მეტრია და წარმოადგენს სევორდიაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები სევორდიაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დიმაცი (მწვერვალი)

დიმაცი (სომხ. Դիմաց) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, სოფელ ჰაღარწინიდან ჩრდილო-დასავლეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2360 მეტრია და წარმოადგენს იჯევანის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები იჯევანის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დიმაცალერი

დიმაცალერი (სომხ. Դիմացալեռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ სევაბერდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 11 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3335 მეტრია და წარმოადგენს გეღამის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
სარგის ლუკაშინი

სარგის ლუკაშინი (სომხ. Սարգիս Լուկաշին; Սրապիոնյան; დ. 12 იანვარი, 1885 — გ. 1937) — სომეხი ბოლშევიკი პოლიტიკოსი. სარგის ლუკაშინი დაიბადა 1885 წლის 12 იანვარს, სომეხი ხალხით დასახლებულ ქალაქ დონის ნახიჩევანში, დონის როსტოვთან ახლოს, რუსეთის იმპერია იგი სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1921–1922 წლებში, იგი კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანია სომხეთში, 1922–1925 წლებში კი - სომხეთის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. ლუკაშინი 1937 წელს, დიდი წმენდის პერიოდში მოკლეს. Сергей Лукьянович Лукашин. Сергей Лукьянович Лукашин (1885—1937). Фото. Срабионян Саркис Лусегенович. Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991 Срабіонян Саркіс Лусегенович http://www.knowbysight.info/LLL/04106.asp (ros.) ↑ Sargis Lukashin /Srapionyan/. Government of the Republic of Armenia.
სომხეთის კონსტიტუცია

სომხეთის კონსტიტუცია — სომხეთის რესპუბლიკის ძირითადი კანონი. მიღებულია 1995 წლის 5 ივლისის რეფერენდუმის შედეგად. კონსტიტუციის მიხედვით სომხეთი გამოცხადდა დემოკრატიულ, სუვერენულ, სოციალურ და სამართლებრივ სახელმწიფოდ, სადაც ხელისუფლება ეკუთვნის ხალხს. ქვეყნის დედაქალაქად გამოაცხადა ერევანი. კონსტიტუცია შეიცვალა 2005 წლის 27 ნოემბრის რეფერენდუმის შემდეგ. კონსტიტუცია შედგება შესავლისა და 9 მუხლისაგან. მმართველობის ფორმაა რესპუბლიკა. მთავარი სტატია: სომხეთის პრეზიდენტი. კონსტიტუციის თანახმად ქვეყნის მეთაურია პრეზიდენტი. იგი არის აღმასრულებელი, საკანონმდებლო და სასამართლო ხელისუფლების ნორმალური ფუნქციონირების გარანტი. პრეზიდენტად შეიძლება აირჩიონ ნებისმიერი მოქალაქე, რომელიც ბოლო 10 წლის განმავლობაში ცხოვრობდ ასომხეთში, არ არის სხვა ქვეყნის მოქალაქე, რომელსაც არჩევნების დღისათის შეუსრულდა 35 წელი. პრეზიდენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით. მთავარი სტატია: სომხეთის ეროვნული კრება. უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოა ეროვნული კრება, რომელიც შედგება მაჟორიტარული (41) და პროპოციული (90) წესით არჩეული დეპუტატისაგან. პარლამენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით. დეპუტატად შეიძლება აირჩიონ პიროვნება, რომელსაც შეუსრულდა 25 წელი, უკანასკნელი 5 წლის განმავლობაში ცხოვრობს სომხეთში და არ არის სხვა ქვეყნის მოქალაქე. პრეზიდენტი ეროვნული კრების ფრაქციებთან შეტანხმების შემდეგ ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს, რომელიც მოიპოვებს პარლამენტის წევრთა უმრავლესობის მხარდაჭერას. პრემიერ-მინისტრთან შეთანხმებით ნიშნავს და ათავისუფლებს მინისტრებს. სომხეთში მოქმედებს პირველი ინსტანციის სასამართლო, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლო, საჭიროების შემთხვავაში - სპეციალური სასამართლო. სასამართლო დამოუკიდებლობის გარანტია კონსტიტუცია. სომხეთის პროკურატურას ხელმძღვანელობს გენერალური პროკურორი. სომხეთის რესპუბლიკის კონსტიტუციის ტექსტი ↑ The First Constitution of the Republic of Armenia (5 July 1995). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 აგვისტო 2009. ციტირების თარიღი: 21 ოქტომბერი 2015.
ედუარდ ნალბანდიანი

ედუარდ ნალბანდიანი (სომხ. Էդվարդ Նալբանդյան; დ. 16 ივლისი, 1956) — სომეხი დიპლომატი და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2008—2018 წლებში. 1992–1998 წლებში, ედუარდ ნალბანდიანი ეგვიპტეში მოღვაწეობდა სომხეთის ელჩად. 1999 წელს, იგი საფრანგეთის ელჩად დანიშნეს. ამ თანამდებობასთან ერთად, იგი ვატიკანის, ისრაელის და ანდორას ელჩიც იყო. სერჟ სარქისიანის პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, 2008 წლის 14 აპრილს, ნალბანდიანი სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა . Official website of MFA RA დაარქივებული 2016-08-16 საიტზე Wayback Machine. Официальный сайт МИД Армении დაარქივებული 2012-06-15 საიტზე Wayback Machine. Regierung der Republik Armenien (armenisch, englisch, russisch) ↑ 1.0 1.1 "New President Appoints Two Key Ministers" დაარქივებული 2008-04-16 საიტზე Wayback Machine. , ArmeniaNow.com, April 15, 2008. ↑ "Sarkisian Appoints Key Ministers in Emerging Cabinet", Armenialiberty.org, April 15, 2008.
ბელენეს თემი

ბელენეს თემი (ბულგ. Община Белене) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 9 891 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 285.05 კმ²-ს. მოიცავს 6 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელენე. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
გულიანცის თემი

გულიანცის თემი (ბულგ. Община Гулянци) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 12 459 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 459.2 კმ²-ს. მოიცავს 12 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გულიანცი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Gulyantsi Municipality website დაარქივებული 2016-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) (ინგლისური) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
დოლნა-მიტროპოლიის თემი

დოლნა-მიტროპოლიის თემი (ბულგ. Община Долна Митрополия) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 20 879 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 674.9 კმ²-ს. მოიცავს 16 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დოლნა-მიტროპოლია. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი ოფიციალური საიტი (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
დოლნი-დიბნიკის თემი

დოლნი-დიბნიკის თემი (ბულგ. Община Долни Дъбник) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 14 076 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 307.57 კმ²-ს. მოიცავს 7 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დოლნი-დიბნიკი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Dolni Dabnik municipality at Domino.bg დაარქივებული 2007-06-14 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) (ინგლისური) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
ისკირის თემი

ისკირის თემი (ბულგ. Община Искър) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 7 325 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 243.9 კმ²-ს. მოიცავს 4 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ისკირი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Сайт на община Искър ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
კნეჟის თემი

კნეჟის თემი (ბულგ. Община Кнежа) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 14 291 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 317.81 კმ²-ს. მოიცავს 4 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კნეჟა. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი კნეჟის თემის საიტი დაარქივებული 2008-10-16 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
ლევსკის თემი

ლევსკის თემი (ბულგ. Община Левски) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 20 914 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 414.69 კმ²-ს. მოიცავს 13 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლევსკი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Официален сайт на община Левски. ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
ნიკოპოლის თემი

ნიკოპოლის თემი (ბულგ. Община Никопол) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 9 866 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 416.58 კმ²-ს. მოიცავს 14 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნიკოპოლი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი ოფიციალური საიტი (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
პლევენის თემი

პლევენის თემი (ბულგ. Община Плевен) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 137 820 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 809.71 კმ²-ს. მოიცავს 25 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პლევენი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Municipality of Pleven Cities and villages in Pleven municipality — maps, populations, postal and phone codes, facts ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
პორდიმის თემი

პორდიმის თემი (ბულგ. Община Пордим) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 6 342 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 238.13 კმ²-ს. მოიცავს 8 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პორდიმი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-09-03 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
ჩერვენ-ბრიაგის თემი

ჩერვენ-ბრიაგის თემი (ბულგ. Община Червен бряг) — თემი ჩრდილოეთ ბულგარეთში. შედის პლევენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 29 894 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 485.78 კმ²-ს. მოიცავს 14 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩერვენ-ბრიაგი. ბულგარეთის თემები ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა პლევენის ოლქი Официален сайт на община Червен бряг ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
დიმაცლერი

დიმაცლერი (სომხ. Դիմացլեռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3310 მეტრია და წარმოადგენს გეღამის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დემირქაზიქი

დემირქაზიქი (თურქ. Demirkazık Dağı) — მთა თურქეთში, ნიგდეს პროვინციაში. ტავრის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 3756 მ. აგებულია კირქვებით. მოქცეულია ალადაღლარის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. 1800 მ-მდე ტყითაა დაფარული, უფრო მაღლა ბუჩქნარი და მდელოა. დემირქაზიქზე სამთო ასვლებისას რეგულარულად ფიქსირდებოდა უბედური შემთხვევები. უკანასკნელი 56 წლის განმავლობაში მთამ 18 ალპინისტის სიცოცხლე შეიწირა. დემირქაზიქი დაარქივებული 2010-12-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
წითელი ხიდი (ერევანი)

წითელი ხიდი (სომხ. Կարմիր կամուրջ; ასევე, ცნობილი, როგორც რაზდანის ძველი ხიდი და ხოჯა ფლავის ხიდი, სომხ. Խոջա Փլավի կամուրջ) — XVII საუკუნის ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ხიდს „წითელი“ ერქვა იმიტომ, რომ წითელი ტუფით იყო აგებული. მას, ასევე, უწოდებდნენ ხოჯა ფლავის ხიდს, რადგანაც მას რეკონსტრუქცია მდიდარმა კაცმა, ხოჯა ფლავმა ჩაუტარა. ხიდის საერთო სიგრძე 80 მეტრს, ხოლო სიმაღლე 11 მეტრს შეადგენდა. მას 4 თაღი ჰქონდა, რომელთაგან ორი ცენტრში, დანარჩენი ორი კი მდინარე რაზდანის სანაპიროებზე იყო განთავსებული. 1679 წლის მიწისძვრამდე ამავე ადგილას არსებობდა ხიდი, რომელიც მიწისძვრამ დაანგრია. იგი უზრუნველყოფდა ერევნის ციხესიმაგრისა (ერევნის არარატის ღვინის ქარხნის ადგილას) და არარატის დაბლობის ეკონომიკურ კავშირებს. (სომხური) Tadevos Hakobyan; ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ (1500–1800 ԹԹ.) (History of Yerevan (1500-1800), 1971, Publishing of YSU, p. 373 ↑ (სომხური) Yervand Shahaziz, The Old Yerevan (Հին Երևանը), pp. 186-187 ↑ (სომხური) V. M. Harutyunyan, Caravanserais and bridges of the Medieval Armenia (Միջնադարյան Հայաստանի քարավանատներն ու կամուրջները), pp. 12
სომხეთის მიწისძვრა (1679)

1679 წლის სომხეთის მიწისძვრა (აგრეთვე მოიხსენიებენ, როგორც ერევნის მიწისძვრა ან გარნის მიწისძვრა) მოხდა 1679 წლის 4 ივნისს სომხეთის რეგიონში, შემდეგ კი სპარსეთის იმპერიის ნაწილში. მიწისძვრის შედეგად დაინგრა მრავალი შენობა. ერევნის უმთავრესი ნაგებობები დაზიანდა. ერევნის ციხესიმაგრე მთლიანად განადგურდა. იგივე ბედი ეწიათ პეტრე-პავლეს, კათოღიკესა და ზორავორის ეკლესიებსა და გეთსემანეს სამლოცველოსაც. მთლიანად განადგურდა ახლომდებარე სოფელი კანაკერი. ასევე, სრულად დაინგრა გარნის წარმართული ტაძარიც. იმ მრავალ ეკლესიასა და მონასტერს შორის, რომლებიც მიწისძვრის შედეგად დაზიანდნენ იყვნენ ჰავუც-თარი, უშის წმინდა სარქისის მონასტერი, ოვანავანქი, გეღარდი და ხორ-ვირაპი. ↑ 1.0 1.1 1.2 Hakobyan, Tadevos (1979). Երևանի պատմությունը (1500–1800 ԹԹ.) (History of Yerevan (1500-1800) (hy). Yerevan State University Press.  ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Utsu, T. R. (2002), „A List of Deadly Earthquakes in the World: 1500-2000“, International Handbook of Earthquake & Engineering Seismology, Part A, Volume 81A (First რედ.), Academic Press, p. 69, ISBN 978-0124406520 ↑ 3.0 3.1 Hasrat'yan, Mourad (1995). „The medieval earthquakes of the Armenian Plateau and the historic towns of Ayrarat and Shirak (Dvin, Ani, Erevan)“. Annali di Geofisica. Italian National Institute of Geophysics. 38 (5–6): 721. მითითებულია ერთზე მეტი |author= და |last= (დახმარება)
ერევნის ბოტანიკური ბაღი

სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ერევნის ბოტანიკური ბაღი წარმოადგენს სომხეთის მცენარეთა კოლექციებზე პასუხისმგებელ ორგანოს. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ავანის რაიონში და მოიცავს ნახევარუდაბნო ტერიტორიის დაახლოებით 80 ჰექტარ ფართობს. კოლექცია მოიცავს 200-ზე მეტი სახეობის ენდემურ, იშვიათ და შემცირებად მცენარეს და უზრუნველყოფს სომხური ფლორისა და სახეობათა ურთიერთქმედების შესწავლის საფუძველს შედარებით ბუნებრივ გარემოში. ერევნის ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა 1935 წელს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სამი წლის შემდეგ გაიხსნა ბოტანიკური ინსტიტუტი. კოლექტიური სათბური 1939 წელს გაიხსნა 25 კვ. მეტრზე. 1944 წელს აშენდა ახალი სათბური, რომლის საერთო ფართობი 610 კვ. მეტრს შეადგენდა. იგი მოიცავდა ზამთრის ბაღს (106 კვ. მ.), სუკულენტურ მცენარეთა განყოფილებას, სუბტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებას (126 კვ. მ.), ტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებასა (126 კვ. მ.) და სახლის მცენარეთა სანაშენეს. 1950 წელს ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის უდიდესი ნაწილი გახდა. 1954-1970 წლებში ბოტანიკური ინსტიტუტის დირექტორმა და ბოტანიკოსებმა ლ. ბ. მახათაძემ და ა. ო. მკრტჩიანმა თავი მოუყარეს კავკასიური ფლორის დიდ კოლექციას, ასე რომ, სომხეთის თითქმის ყველა მცენარე დაახლოებით 16 ჰექტარ ფართობზე იყო წარმოდგენილი. ამავე დროს შეიქმნა ვარდებისა და შროშნების დიდი ბაღები. გარდა ამისა, წარმოდგენილი იყო კავკასიის, ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპის, ციმბირისა და აღმოსავლეთ აზიის რეგიონები. ამჟამად სომხეთის ბოტანიკური ბაღები არცთუ სახარბიელო მდგომარეობაში იმყოფებიან. საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად გაქრა პარკების ფინანსური რესურსებიც. 1988 წლის დიდი ენერგოკრიზისის დროს მრავალი ხე გასათბობად მოჭრეს. ბაღი კიდევ რამდენიმეჯერ დაზარალდა. დღესდღეობით, ბაღის სპეციალისტები დაზიანებათა აღმოფხვრასა და არსებული კოლექციის გაფართოებაზე ზრუნავენ. ენერგეტიკულმა კრიზისმა დააზიანა სათბურის კოლექციაც. ტროპიკული და სუბტროპიკული კოლექციები თითქმის მთლიანად განადგურდა. სრულად განადგურდა მინის ზედაპირი, სარწყავი და გათბობის სისტემები მწყობრიდან გამოვიდა, კედლები და თაროები ჩამოიქცა. სათბურმა მთლიანად შეწყვიტა ფუნქციონირება. მომდევნო წლებში სათბურმა ახალი დანაკარგები განიცადა, რაც გამოწვეული იყო მცენარეთათვის ოთახების გამუდმებული ცვლით ზამთარში, რის შედეგადაც დარჩენილი კოლექცია კიდევ უფრო შემცირდა. ამჟამად, ბოტანიკურ ბაღს არასაკმარისი ფინანსური მხარდაჭერის გამო სათანადოდ ფუნქციონირება არ შეუძლია. ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის ნაწილს წარმოადგენს და ინსტიტუტის მწირი რესურსებით ფინანსდება, რაც შეუძლებელს ხდის მის სამეცნიერო და პროდუქტიულ მუშაობას. Yerevan Botanic Garden at BGCI Yerevan Botanic Garden at WikiMapia
იან პოტოცკი

იან პოტოცკი (პოლ. Jan Potocki დ. 1761 — გ. 1815) — პოლონელი მეცნიერი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, გეოგრაფი, რუსეთის აკადემიის ნამდვილი წევრი. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში ისტორიული და არქეოლოგიური მიზნით მოიარა რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ტერიტორიები, ყირიმი და კავკასია 1798 წელს. პოტოცკი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო სლავების ძველი ისტორიით, რასაც რამდენიმე მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა. 1805 წელს ჩინეთში, გრაფ გოლოვკინის ელჩობის შემადგენლობაში ყოფნისას დაუახლოვდა იულიუს ფონ კლაპროთს. პოტოცკის ნაშრომი „მოგზაურობა ასტრახანის სტეპებსა და კავკასიაში“ გამოსცა კლაპროთმა 1829 წელს, ფრანგულ ენაზე მისი სიკვდილის შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იან პოტოცკი Jan Potocki Histoire anciènne du gouvernement de Volhynie : pour servir de suite à l'histoire primitive des peuples de la Russie, Sankt Petersbourg 1805 დაარქივებული 2012-02-14 საიტზე Wayback Machine. "English-language Sources of Biographical Information about Jan Potocki," Looking for the Manuscript Found in Saragossa, accessed April 17, 2015 History of Ballooning 1 საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია ივლისი 31, 2009) – includes image of Polish stamp commemorating Potocki's flight
გაგიკ ბეგლარიანი

გაგიკ ბეგლარიანი (სომხ. Գագիկ Բեգլարյան; დ. 1 იანვარი, 1964) — სომეხი პოლიტიკოსი, ერევნის ყოფილი მერი და სომხეთის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრი 2012 წლის 16 ივნისიდან. 2009 წლის 4 მარტს, იგი დაინიშნა ერევნის მერის მოვალეობის შემსრულებლად, ხოლო ამავე წლის 31 მაისის მუნიციპალურ არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის გამარჯვების შემდეგ, 8 ივნისს მან ერევნის მერის თანამდებობა დაიკავა. 2010 წლის 8 დეკემბერს, პლასიდო დომინგოს კონცერტზე მომხდარი ინციდენტის შემდეგ, ბეგლარიანი თანამდებობიდან გადადგა . 2012 წლის 16 ივნისს, იგი დაინიშნა ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრად . გაგიკ ბეგლარიანი სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფიზიკისა და მათემატიკის სკოლაში (1978-1981) და ერევნის ეკონომიურ ეროვნულ ინსტიტუტში (1981-1985). 2004 წელს მან დაიცვა დისერტაცია თემაზე: "ძირითადი სოციალური პრობლემები საზოგადოების მართვის სფეროში". გაგიკ ბეგლარიანი ქორწინებაშია და ჰყავს 2 შვილი. გაგიკ ბეგლარიანის ბიოგრაფია დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ Yerevan mayor 'hits aide' over Placido Domingo concert. BBC (2010-12-09). ↑ Yerevan mayor's resignation a warning to all. News from Azerbaijan (2010-12-09). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-24. ↑ ARMENIA: 10 most significant events of the year. News.am (2010-12-29). ↑ Gagik Beglaryan. Government of Armenia (2012). ↑ Gagik Beglaryan. Yerevan Municipality (2012).
ერვანდ ზახარიანი

ერვანდ ზახარიანი (სომხ. Երվանդ Զախարյան; დ. 14 მაისი, 1946) — სომხეთის ეკონომიკური, საზოგადოებრივი და პოლიტიკური მოღვაწე, სომეხი პოლიტიკოსი, ერევნის ყოფილი მერი და სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის წევრი. ერვანდ ზახარიანი დაიბადა 1946 წლის 14 მაისს აზერბაიჯანის სსრ-ში. 1968 წელს, მან დაამთავრა ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, 1887-1888 წლებში კი - სწავლობდა მოსკოვის აკადემიაში. 1991 წელს, ზახარიანმა დაიცვა დისერტაცია და მიენიჭა ეკონომიკის მეცნიერის ხარისხი. მას შემდეგ, რაც სომხეთი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადდა, ზახარიანმა სომხეთის ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილის თანამდებობა დაიკავა . 2003 წლის 1 ივლისიდან 2009 წლის 5 მარტამდე, მას ერევნის მერის თანამდებობა ეკავა, 1998-2000 წლებში სომხეთის ტრანსპორტის მინისტრის, ხოლო ამჟამად სომხეთის ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრია. ერვანდ ზახარიანი ქორწინებაშია და ჰყავს 3 შვილი. ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-12-24 საიტზე Wayback Machine. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կայք ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Biography of Yervand Zakharyan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-27. ციტირების თარიღი: 2015-10-22. ↑ Mission of the "Shushi Revival" Fund. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-05-23. ციტირების თარიღი: 2015-10-22.