laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კრისტო-დე-ლა-კონკორდია

კრისტო-დე-ლა-კონკორდია (ესპ. Cristo de la Concordia) — იესო ქრისტეს ქანდაკება, რომელიც მდებარეობს ბოლივიის ქალაქ კოჩაბამბაში, სან-პედროს ბორცვზე. მისი სიმაღლე 34.20 მეტრია, პიედსტალის სიმაღლე 6.24 მ, ხოლო საერთო სიმაღლე 40.44 მეტრს შეადგენს. ის უფრო ფართოა, ვიდრე რიო-დე-ჟანეიროს ქრისტეს ქანდაკება და წარმოადგენს იესო ქრისტეს ყველაზე დიდ სტატუეტს მთელ მსოფლიოში, ამავე დროს, ზოგადად ყველაზე დიდ ქანდაკებას მთელს სამხრეთ ნახევარსფეროში. მისი მშენებლობა 1987 წლის 12 ივლისს დაიწყო და 1994 წლის 20 ნოემბერს დასრულდა. ნახაზი შეიქმნა რიო-დე-ჟანეიროს ქანდაკების მიხედვით. ქალაქ კოჩაბამბას გადმოჰყურებს 265 მეტრი სიმაღლიდან, ხოლო ზღვის დონიდან, 2 840 მეტრზე მდებარეობს. Boliviaweb: El Christo de la Concordia დაარქივებული 2013-04-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Blore, Shaun (2004). Frommers South America. Frommer's. ISBN 0764571699.  p. 221 [1] ↑ Largest Christ Statue in the World. Turn Back to God (2009-03-01). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-07. ციტირების თარიღი: 2009-09-14.
ტოკიოს ეროვნული მუზეუმი

ტოკიოს ეროვნული მუზეუმი (იაპონ. 東京国立博物館 ტოკიო კოკურიცუ ჰაკუბუცუკან?) — იაპონიის უძველესი და უდიდესი მუზეუმი, რომელიც დაარსდა 1878 წელს. მუზეუმი აგროვებს და ინახავს იაპონიისა და აღმოსავლეთ აზიის სხვა ქვეყნების ხელოვნების ნიმუშებისა და არქეოლოგიური ობიექტების ვრცელ კოლექციას. მუზეუმს 110.000-ზე მეტი ისტორიული და მხატვრული მნიშვნელობის ობიექტი აქვს, მათ შორის 87 იაპონიის ეროვნული საგანძურის ნივთი და 610 განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის საგანი (2005 წლის ივლისის მდგომარეობით). მუზეუმი ამავე დროს ეწევა მის კოლექციასთან დაკავშირებულ კვლევასა და აწყობს საგანმანათლებლო ღონისძიებებს. მუზეუმი მდებარეობს უენოს პარკში, ტაიტო-კუ, ტოკიო. ის მოიცავს იაპონურ გალერეას (本館 ჰონკან), აზიურ გალერეას (東洋館 ტოიოკან), ჰიოკეიკანს (表慶館), ჰეისეიკანს (平成館), ჰორიუძის საგანძურის გალერეას (法隆寺宝物館 ჰორიუძი ჰომოცუკან), კვლევისა და საინფორმაციო ცენტრსა (資料館 შირიოკან) და სხვა დაწესებულებებს. მუზეუმის გარე ბაღებში სეზონური გამოფენები ეწყობა. მუზეუმის კოლექციების ძირითადი ფოკუსი უძველესი იაპონური და აზიური ხელოვნებაა აბრეშუმის გზის გასწვრივ. აქვე არსებობს გრეკო-ბუდისტური ხელოვნების ვრცელი კოლექციაც. ინფორმაცია მუზეუმის კოლექციაზე მოცემულია იაპონურ, კორეულ, ჩინურ, ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ ენებზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტოკიოს ეროვნული მუზეუმი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი (ინგლისური) კოორდინატები: 35°43′08″ ჩ. გ. 139°46′33″ ა. გ.﻿ / ﻿35.71889° ჩ. გ. 139.77583° ა. გ.﻿ / 35.71889; 139.77583 ↑ Top 100 Art Museum Attendance, The Art Newspaper, 2014. დაარქივებულია 13 ივლისი, 2014.
ჩაკალტაია

ჩაკალტაია (აიმ. ცივი გზა) — მთა ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის მთათა სისტემაში, ზღვის დონიდან 5421 მეტრ სიმაღლეზე. ჩაკალტაია გამოირჩეოდა 18 000 წლის ასაკის მყინვარებით, რომლებიც მთლიანად გაქრა 2009 წელს. მყინვარი ერთ-ერთი უმაღლესი იყო მთელს სამხრეთ ამერიკაში და გადაჭიმული იყო 30 კმ-ზე, ლა-პასიდან უაინა-პოტოსის მთამდე. დღემდე დავის საგნად რჩება საკითხი, თუ რამ გამოიწვია მყინვარის გაქრობა - გლობალურმა დათბობამ თუ ადგილობრივი კლიმატის ცვლილებამ. ჩაკალტაიას მყინვარი ბოლივიის სათხილამურო კურორტს წარმოადგენდა. ამავე დროს, ის უმაღლესი სათხილამურო არეალი იყო მსოფლიოში, რომელსაც საბაგირო ემსახურებოდა. ის ჯერ კიდევ 1939 წელს გაიხსნა. მთა პოპულარულ ადგილს წარმოადგენდა მოყვარული მთამსვლელებისათვის, ვინაიდან ზემოთაღნიშნული გზა მწვერვალამდე 200 მეტრით დაბლა მთავრდებოდა. მთაზე მდებარეობს ასტროფიზიკური ობსერვატორია, რომელიც ძირითადად გამა-გამოსხივების კვლევებს ემსახურება. ის აქტიურად თანამშრომლობს მსოფლიოს სხვადასხვა ინსტიტუტებთან. ↑ http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aijxVBCguhJM ↑ http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6496429.stm ↑ http://www.miamiherald.com/news/americas/story/1030126.html ↑ http://www.inesad.edu.bo/mmblog/mm_20090323.htm ↑ Wamsteker, W; Albrecht, Rudolf; Haubold, Hans J (2004). Developing basic space science world-wide: a decade of UN/ESA workshops. Dordrecht
ბოლივიის ტურიზმი

ბოლივიას მრავალი ბუნებრივი თუ ადამიანის ხელით შექმნილი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა გააჩნია. ამ ქვეყანაში ტურიზმის ინდუსტრიამ განვითარება ჰპოვა 1990-იანი წლებიდან, როდესაც შეწყდა პოლიტიკური არასტაბილურობა. ანდები, რომელიც კვეთს ბოლივიას, წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე მაღალ მთათა სისტემას ჰიმალაის შემდეგ. აქ მდებარეობს ბოლივიის ფაქტობრივი დედაქალაქი ლა-პასი — მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქი ზღვის დონიდან (3 660 მ). ტიტიკაკას ტბა - მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე ტბა, რომელიც ამავე დროს სანოსნოა, ჯერ კიდევ ინკებამდელი უროსის ხალხთან ერთად, რომლებიც ტბაში ხელოვნურად შექმნილ, მოტივტივე კუნძულებზე სახლობენ. ინკების ცივილიზაციამ და სხვა კოლუმბამდელმა ცივილიზაციებმა ბოლივიის ტერიტორიაზე არაერთი არქეოლოგიური ძეგლი თუ ნანგრევი დატოვეს, რომლებიც ჩვენს დრომდე შემორჩა. მათ შორისაა იუნგასის გზა - მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო გზა. ქალაქი პოტოსი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, მიჩნეულია მსოფლიოში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქად (4 090 მ). ეს ქალაქი ასევე ცნობილია ვერცხლის საბადოებით, რომელიც აწარმოებდა ესპანეთის მონარქების ლეგენდარულ ძვირფასეულობას. 1556 - 1783 წლებში აქ 45.000 ტონა სუფთა ვერცხლი იქნა წარმოებული. სალარ-დე-უიუნი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარილის ტბა (10 580 კმ²). მადიდის ეროვნული პარკი - მოიცავს ამაზონის ზემო აუზს და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ბიოლოგიურად ყველაზე მრავალფეროვან რეგიონს. ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. 2000 წელს, ბოლივიამ მიიღო 306 000 ტურისტი. შემოსავლებმა ამ სფეროდან 179 აშშ დოლარი შეადგინა, მაგრამ 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტების შემდეგ, ბოლივიის ტურიზმი მნიშვნელოვნად დაეცა. ბოლივიის ეროვნული პარკების სია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში ჩაკალტაია La Paz Walking Tours ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-03-28. ↑ http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=6096 ↑ http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Bolivia.pdf
თეოფილე ალექსანდრიელი

თეოფილე ალექსანრიელი(გარდ. 412) იყო ალექსანდრიის პატრიარქი 385-დან 412 წლამდე. იგი აღიარებულია წმინდანად კოპტურ-მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ. მისი პატრიარქატის პერიოდს დაემთხვა დაძაბული ურთიერთობა წარმართებსა და ქრისტიანებს შორის. ისტორიკოსი ედვარდ გიბონი მას ამგვარი სიტყვებით მოიხსენიებს: "...მუდმივი მტერი მშვიდობისა და სათნოებისა, თავხედი, მოურიდებელი, ცუდი კაცი, ვისი ხელებიც მუდამ გასვრილი იყო ოქროში და სისხლში."("რომის დაცემა II", 57) 391 წელს თეოფილემ აღმოაჩინა დამალული წარმართული ტაძარი. მან და მისმა მიმდევრებმა დამცინავად გამოფინეს წარმართული ნივთები იმ მიზეზით რომ ამით წარმართები პროვოკაციას წამოეგებოდნენ და მათი მოკვლის საბაბი მიეცემოდათ. ასეც მოხდა და ქრისტიანებმაც საპასუხოდ შეუტიეს. უმცირესობაში მყოფმა წარმართებმა უკან დაიხიეს და სერაფიტას კომპლექსში გამაგრდნენ. იმპერატორმა მისწერა წერილი თეოფილეს რათა ისინი შეეწყალებინა და მხოლოდ ტაძარი დაენგრია. ისტორიკოს სოკრატე სქოლასტიკოსის მიხედვით, იმპერატორის ბრძანებაზე ტაძრის განადგურების შესახებ თეოფილეს მოთხოვნამ იმოქმედა, ხოლო თვითონ ტაძარი განსაკუთრებული ენთუზიაზმით და ძალადობით იქნა დანგრეული.(ისტ. სოზომენე; რუფინუსი; სოკრ. V:16) თეოფილემ მის ძმის შვილ წმინდა კირილე ალექსანდრიელთან ერთად მოაწყო 403 წელს სინოდი, რომელზეც დაგმეს და გადაასახლეს წმინდა იოანე ოქროპირი.
აიმარა (ენა)

აიმარა (Aymar aru) — ანდებში მცხოვრები ხალხის, აიმარას ენა. მასზე ამჟამად 2 227 642 კაცი ლაპარაკობს. აიმარა, ესპანურთან და კეჩუასთან ერთად, სახელმწიფო ენაა პერუსა და ბოლივიაში. ასევე გავრცელებულია ჩილესა და ჩრდილოეთ არგენტინაში. ზოგიერთი ლინგვისტი მიიჩნევს, რომ აიმარა მონათესავეა მასზე უფრო ფართოდ გავრცელებულ კეჩუას ენაზე. ფონოლოგიური მსგავსება მართლაც აშკარაა, მაგრამ როგორც ლინგვისტების მეორე, უმრავლესი ნაწილი მიიჩნევს, ეს არა ამ ენების მონათესავეობიდან გამომდინარეობს, არამედ შედეგია ამ ენების ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე საკმაოდ ხანგრძლივი ურთიერთობისა. აიმარა აგლუტინაციური და პოლისინთეზური ენაა, სიტყვათა თანმიმდევრობის სუბიექტ-ობიექტის ტიპოლოგიით. www.aymara.org The Sounds of the Andean Languages დაარქივებული 2006-10-06 საიტზე Wayback Machine. Ethnologue reports for Aymara Encyclopedy in Aymara დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Aymara - English Dictionary დაარქივებული 2004-04-04 საიტზე Wayback Machine. Andean language looks back to the future JACH'AK'ACHI. Patpatankiri markana kont’awipa
აიმარა (ხალხი)

აიმარა — ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, ანდების მთების ალტიპლანოს რეგიონში. დღეისათვის მათი რიცხვი 2 მილიონია და ცხოვრობენ ბოლივიაში, პერუსა და ჩილეში. ისინი ამ რეგიონში ჯერ კიდევ იმ დროიდან სახლობენ, სანამ აქ ინკები, ხოლო მოგვიანებით ესპანელები მოვიდოდნენ. აიმარას ხალხი XV საუკუნის ბოლოს, ინკების იმპერატორმა უაინა კაპაკმა დაიპყრო. მიუხედავად იმისა, რომ ამის შემდეგ აიმარა ინკების მნიშვნელოვან გავლენას განიცდის, ინკების იმპერიაში მათ გარკვეულ დონეზე ავტონომია ჰქონდათ შენარჩუნებული. დადასტურებულია, რომ ეს ხალხი ყველაზე დიდი რაოდენობით ცენტრალურ პერუში იყო წარმოდგენილი, მაგრამ ესპანელების მოსვლის შემდეგ, მათმა ძირითადმა ნაწილმა თანამედროვე ბოლივიის ტერიტორიაზე გადაინაცვლა. დღემდე შემორჩენილი აიმარას ხალხის უდიდესი ნაწილი ალტიპლანოში, ნაწილი კი ტიტიკაკას ტბის აუზში ცხოვრობს. აიმარას უდიდესი ურბანული ცენტრია ქალაქი ელ-ალტო ლა-პასის სიახლოვეს, სადაც 750 000 აიმარა ცხოვრობს. აიმარა (ენა) Adelson, Laurie, and Arthur Tracht. Aymara Weavings: Ceremonial Textiles of Colonial and 19th Century Bolivia. [Washington, D.C.]: Smithsonian Institution Traveling Exhibition Service, 1983. ISBN 0-86528-022-3 Buechler, Hans C. The Masked Media: Aymara Fiestas and Social Interaction in the Bolivian Highlands. Approaches to Semiotics, 59. The Hague: Mouton, 1980. ISBN 90-279-7777-1 Buechler, Hans C., and Judith-Maria Buechler. The Bolivian Aymara. Case studies in cultural anthropology. New York: Holt, Rinehart and Winston, 1971. ISBN 0-03-081380-8 Carter, William E. Aymara Communities and the Bolivian Agrarian Reform. Gainesville: University of Florida Press, 1964. Eagen, James. The Aymara of South America, First peoples. Minneapolis: Lerner Publications Co, 2002. ISBN 0-8225-4174-2 აიმარა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა Aymara site in English დაარქივებული 2004-12-26 საიტზე Wayback Machine. Society: an essay დაარქივებული 2005-08-25 საიტზე Wayback Machine. Aymara worldview reflected in concept of time NGO Chakana დაარქივებული 2006-10-04 საიტზე Wayback Machine. Aymara communities in Bolivia, Peru & Chile, Video de UNESCO (ინგლისური) ↑ Bolivia National Census 2001, figures listed in Ramiro Molina B. and Javier Albó C., Gama étnica y lingüística de la población boliviana, La Paz, Bolivia, 2006, p 111. ↑ Peru National Census 1993, figures listed in Andrés Chirinos Rivera, Atlas Lingüístico del Perú, Cuzco: CBC, 2001. ↑ Chile National Census 2012. ↑ Censo Nacional de Población, Hogares y Viviendas 2010: Resultados definitivos: Serie B No 2: Tomo 1 Spanish. INDEC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 დეკემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 5 December 2015.
ფრანს-ტამაიოს პროვინცია

ფრანს-ტამაიო — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდების მთიანეთში, კორდილიერა-რეალში, პერუს საზღვართან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 15 900 კმ²-ს შეადგენს. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 10%-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 19 220 ადამიანი. 65.7% ლაპარაკობს ესპანურად, 74.9% კეჩუაზე, 11.3% აიმარაზე. 77.7% წერა-კითხვის მცოდნეა. მორწმუნეთა 86.9% კათოლიკეა, 11.2% პროტესტანტი. პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია აპოლო ბოლივიის პროვინციები Instituto Nacional de Estadística დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. პროვინციის დეტალური რუკა დაარქივებული 2012-05-04 საიტზე Wayback Machine. ლა-პასის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები
გალბერტო-ვილიაროელის პროვინცია

გალბერტო-ვილიაროელი — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა ბოლივიის 39-ე პრეზიდენტის, გალბერტო ვილიაროელის პატივსაცემად. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 40 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 80 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 935 კმ²-ს შეადგენს. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაორმაგდა და 2005 წლისთვის შეადგინა 18 622 ადამიანი. 74.8% ლაპარაკობს ესპანურად, 95.9% აიმარაზე და 0.3% კეჩუაზე, 87.6% წერა-კითხვის მცოდნეა. მორწმუნეთა 59.9% კათოლიკეა, 26.5% პროტესტანტი. პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია სან-პედრო-დე-ლა-გურაუარა ბოლივიის პროვინციები Instituto Nacional de Estadística დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. პროვინციის დეტალური რუკა დაარქივებული 2012-05-04 საიტზე Wayback Machine. ლა-პასის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები
წყალგამყოფი

წყალგამყოფი — დედამიწის ზედაპირის პირობითი ტოპოგრაფიული ხაზი, რომელიც ყოფს ხმელეთის ზედაპირზე ორ მეზობელ წყლის ნაკადსა ან მდინარეთა სისტემას. წყალგამყოფი მთაში მკაფიოდაა გამოხატული და თანხვდება ქედის თხემს, ვაკეზე მეტ-ნაკლებად წაშლილია. სივრცეს, სადაც წყალგამყოფი ხაზი ვრცელდება, ეწოდება წყალგამყოფი ტერიტორია. განარჩევენ მთავარ ანუ კონტინენტურ წყალგამყოფს (ოკეანეებს ან ვრცელ გაუდინარ არეებს შორის), პირველი რიგის წყალგამყოფს (მეზობელ მდინარეთა სისტემებს შორის) და მეორე რიგის ანუ გვერდით წყალგამყოფს (მთავარი მდინარის შენაკადებს შორის). ვაკეებსა და მყინვარულ ველებზე წყალგამყოფს შეუმჩნეველი იერი აქვს, ამასთანავე ტექტონიკური პროცესებისა და რეგრესიული ეროზიის შედეგად წყალგამყოფი შერეული ხდება. მეტად რთულია წყალგამყოფის დადგენა კარსტულ მხარეებშიც. მთავარი წყალგამყოფი მკაფიოდ გააჩნია კავაკსიონის მთავარ ქედს, რომლის წყალგამყოფი უწყვეტად ვრცელდება სისტემის ერთი ბოლოდან მეორემდე. კავკასიონის წყალგამყოფის უპირატესობა სხვა წყალგამყოფებთან შედარებით, არის ის, რომ მას უწყვეტი წყალგამყოფი აქვს, რომელიც არსად არ არის გადაკვეთილი. შედარებით დაბალი წყალგამყოფი გააჩნია მცირე კავკასიონსაც, თუმცა იგი ადგილ ადგილ ირღვევა, რადგან დიდი მდინარეების ხეობებითაა გადაკვეთილი. მოზრდილი წყალგამყოფები არსებობს აშშ-ში, რუსეთში, ფინეთში და სხვა. მდინარეთა ქსელი წყალგამყოფი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 354. ↑ მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 311.
უბე

უბე (გერმ. Bucht — ყურე) — ოკეანის, ზღვის, ტბის, წყალსაცავის ხმელეთში შეჭრილი მცირე ნაწილი. ზოგჯერ უბე განლაგებულია საკუთრივ ყურეში. უბე წყლის სივრცეში შეიძლება შეჭრილი იყოს კლდეებით, ნაპირით ან ახლომდებარე კუნძულით. ადგილობრივი პირობები ადგენენ მის ჰიდროლოგიურ რეჟიმს, რომელიც გარკვეულწილად განსხვავდება მასთან ახლოს მდებარე წყლის რეჟიმისაგან. უბე მეტად მოსახერხებელია გემების სადგომად. ამის კარგი მაგალითია ცემესისა და გელენჯიკის უბეები. იგი შემოზღუდულია კონცხით, კუნძულით, ცელით. უბე და მისნაირი ჰიდროლოგიური ობიექტები ფორმირდება ეროზიის შედეგად. გერმანულ სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ ტერმინის ფართო მნიშვნელობა აქვს და იგი შეიძლება აღნიშნავდეს როგორც ყურეს, ისე ზღვას. მსოფლიოში უბეები ფართოდაა გავრცელებული; ცნობილი უბეებია : მეკლენბურგის უბე ლიუბეკის უბე კილის უბე ვისმარის უბე პომორის უბე ჩეშის უბე სამსუნის უბე სენის უბე ზიენტიაუ პროა და ა.შ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96.
ბიოტოპი

ბიოტოპი (ბერძნ. βίος – სიცოცხლე და τόπος – ადგილი) — ბიოსფეროს ნაწილი, რომელსაც გააჩნია ერთგვაროვანი აბიოტური პირობები და უკავია ამა თუ იმ ბიოცენოზს. წარმოადგენს ცოცხალი ორგანიზმებით დასახლებულ ხმელეთისა და წყალსატევის ნაწილს. ხმელეთზე იგი ბიოგეოცენოზითაა დაკავებული. ბიოტოპი ბიოცენოზთან ერთად ქმნის ბიოგეოცენოზს, რომელიც გეოგრაფიულ სივრცეში ადგილმდებარეობით ხასიათდება და რომელიც ემთხვევა გარემოს აბიოტურ ფაქტორებს. გეოლოგიური პირობების ერთობლიობის შედეგად იქმნება ლიტოტოპი, ნიადაგური პირობების ერთობლიობით — პედოტოპი, კლიმატური ერთობლიობით — კლიმატოპი და ა.შ. მაგალითად, ტროპიკული ტყე, უდაბნოს ქვიშები, მტკნარი წყლის წყალსატევი და ა.შ. მსგავსი ბიოტოპები ერთიანდება ბიოქორში, რომელთა ერთობლიობა შეადგენს ბიოციკლს. მონოკლიმაქსური კონცეფციის თანამხად, ყოველი ბიოტოპის ფარგლებში, დროთა განმავლობაში ფორმირდება დროში სტაბილური კლიმაქსური გაერთიანება (ბიოცენოზი). ამ პროცესს სუქცესია ეწოდება, რომელიც რამდენიმე სტადიას გადის. ეკოსისტემა ბიოტოპი – ეკოლოგიური ლექსიკონი (რუსული)
იაპაკანი (მდინარე)

იაპაკანი (ესპ. Río Yapacaní) — მდინარე ბოლივიაში, ამაზონის აუზში. მისი სიგრძე 335 კმ-ია და წარმოადგენს მდინარე რიო-გრანდეს შენაკადს, რომელიც თავის მხრივ მდინარე მამორე ერთვის. იაპაკანი სათავეს იღებს ამბოროს ეროვნულ პარკში და გზადაგზა მას უამრავი მდინარე და პატარა ნაკადული ერწყმის, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია პირაი. მდინარეში დიდი რაოდენობით თევზია, რასაც რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. ბოლივიის მდინარეების სია Mapa satelital del Río Yapacaní დაარქივებული 2007-09-14 საიტზე Wayback Machine. A.W.I.S.H. South America - Proyecto de forestación de las riberas del río Yapacaní დაარქივებული 2007-06-09 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ნახშირა

ნახშირა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (შრომის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 450 მ, სოხუმიდან 21 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 355. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ოდიში (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

ოდიში (ყოფილი აკაფა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ბესლეთის ზემოთში. თემის ცენტრი (სოფლები:პავლოვსკოე, პეტროვსკოე, ქვემო ლინდა). ზღვის დონიდან 360 მ, სოხუმიდან 16 კმ. 1991 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 502. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
პავლოვსკოე

პავლოვსკოე — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ოდიშის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ბესლეთის ხეობაში. ზღვის დონიდან 200 მ, სოხუმიდან 17 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 635. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
დოკეტიზმი

დოკეტიზმი, დოკეტები (ძვ. ბერძნულიდან δοκέω [dokeō] — «ვეჩვენები», δοκέιν – «მოჩვენებითი») — ერთ-ერთი უძველესი ერეტიკული ქრისტიანული სწავლება და მისი მიმდევრები. ისინი უარყოფდნენ ქრისტეს ვნებების რეალურობას და მის განხორციელებას, რაც მათი აზრით, ეწინააღმდეგება ღვთის უვნებლობისა და უსაზღვრობის შესახებ წარმოდგენებს. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ ქრისტეს არსებობა იყო ილუზორული. სწავლების არსი იყო ის, რომ ქრისტეს მიწიერ ცხოვრებაში არ ჰქონია მატერიალური ხორცი. ამის შედეგი იყო მტკიცებულება, რომ თავისი არამატერიალურობის გამო ქრისტეს არ შეეძლო ვნებულიყო და მომკვდარიყო ჯვარზე და შესაბამისად, არც აღდგომა იყო შესაძლებელი. დოკეტიზმი ძალიან ადრე გაჩნდა, მოციქულთა ხანაში და მათთან პოლემიკის კვალი შეიძლება ჩანდეს ჯერ კიდევ ახალ აღთქმაში (1 იოანე 4:2-3) ან აგ–ჰამადის ბიბლიოთეკის თხზულებებში (მელქისედეკი IX, 5). II საუკუნეში დოკეტიზმი განვითარდა და გნოსტიკური კონსტრუქციების განუყოფელი ნაწილი გახდა. დოკეტიზმის იდეების კვალი შენახულია ქრისტეს ბუნების მონოფიზიტურ წარმოდგენაში. დოკეტიზმის წინააღმდეგ იბრძოდნენ, ძირითადად, ეგნატე ღმერთშემოსილი (I ს. მეორე ნახ. — II ს. დას.) და ირინეოს ლიონელი (II ს. მეორე ნახ.). Михаил Поснов, История христианской церкви (до разделения Церквей — 1054 г.) Первое, сокращенное издание: София, 1937. Второе в изд-ве «Жизнь с Богом», полное: Брюссель, 1964. Репринт: Брюссель, ЖсБ, 1988. Лосев А.Ф., История античной философии в конспективном изложении, М., 1998 Ronnie Goldstein, Guy Stroumsa, The Greek and Jewish Origins of Docetism: A New Proposal, in Zeitschrift für Antikes Christentum, т. 10, №3, июнь 2007, стр. 423–441 Guy Stroumsa, Le rire du Christ. Essais sur le christianisme antique, Bayard, 2006, см. текст Darrell D. Hannah, The Ascension of Isaiah and Docetic Christology, в Vigiliae Christianae, Т. 53, №2, май 1999, стр. 165-196 A.K.M. Adam, Docetism, Kasemann, and Christology, в Scottish Journal of Theology, Т. 49, №4, 1996, стр. 391-410 Norbert Brox, Doketismus, eine Problemanzeige, в Zeitschrift für Antikes Christentum, № 95, 1984, стр. 301-314 Jerry W. McCant, The Gospel of Peter: Docetism Reconsidered, в New Testament Studies, Т. 30, №2, 1984, стр. 258-273 Edwin Yamauchi, The Crucifixion and Docetic Christology, в Concordia Theological Quarterly, №46, 1982, стр. 1-20 Michael Slusser, Docetism : A Historical Definition, в Second Century, Т.1, №3, 1981, стр. 163-172 J.N.D. Kelly, Early Christian Doctrines, HarperCollins, 1978, стр. 141-142 Winrich Löhr, Josef van Ess, Art. Doketismus I. Christentum II. Islam. In: RGG, 4. Aufl., Bd. 2. Peter Weigandt, Der Doketismus im Urchristentum und in der theologischen Entwicklung des zweiten Jahrhunderts. 2 Bde., Diss. Heidelberg 1961 Ulrich B. Müller, Die Menschwerdung des Gottessohnes. Frühchristliche Inkarnationsvorstellungen und die Anfänge des Doketismus. Stuttgarter Bibelstudien 140. Verl. Kath. Bibelwerk, Stuttgart 1990 ISBN 3-460-04401-2 Wolfram Uebele, "Viele Verführer sind in die Welt ausgegangen". Die Gegner in den Briefen des Ignatius von Antiochien und in den Johannesbriefen. BWANT 151. Kohlhammer, Stuttgart/Berlin/Köln 2001 ISBN 3-17-016725-1 Benjamin Walker, Gnosis. Vom Wissen göttlicher Geheimnisse. Diederichs, München 1992 ISBN 3-424-01126-6
პეტროვსკოე

პეტროვსკოე — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ოდიშის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე, მდინარე კელასურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 700 მ, სოხუმიდან 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 50. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
რეშევიე

რეშევიე — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), დოუს უღელტეხილის მიდამოებში. ზღვის დონიდან 1300 მ, სოხუმიდან 84 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 377. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ირმა შიოლაშვილი

ირმა ივანეს ასული შიოლაშვილი (გერმ. Irma Britze-Schiolaschwili; დ. 29 მარტი, 1974, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი. ირმა შიოლაშვილი დაიბადა 1974 წლის 29 მარტს დედოფლისწყაროს რაიონში. 1991 წელს დაამთავრა დედოფლისწყაროს პირველი საშუალო სკოლა, 1996 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. სწავლობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის და ბონის ფრიდრიხ ვილჰელმის სახელობის უნივერსიტეტის შედარებითი ლიტერატურათმცოდნეობის კათედრაზე ასპირანტურაში. 2005 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ქართული და გერმანული პოლიტიკური ლირიკა“. ირმა შიოლაშვილი 1999 წლიდან გერმანიაში, ქალაქ ბონში ცხოვრობს და წლების მანძილზე ბონის რეგიონალური რადიოს (Bonn/Rhein-Sieg) ეთერში უძღვება გადაცემას ქართულ კულტურაზე. არის ევროპელ მწერალთა გაერთიანება „კოლგეს“ წევრი. „არარსებული სიტყვა“ (ლექსები), რედაქტორი ლია შარვაშიძე, თბ. „მერანი„, 1992 „მოლურჯო თაღი“ (ლექსები რუსულად და ქართულად), თარგმანი ბექა ლაშხიასი, ქართული ტექსტის რედაქროტრი შოთა ნიშნიანიძე; რუსული ტექსტის რედაქტორი მაია გაიდაროვა, თბ. „მეცნიერება“, 1996 „ცრემლის ნაფეხური“ (ლექსები), რედაქტორი ლეილა მესხი - თბ. „მერანი“, 2002 - ISBN 99928-946-0-1 „ფოთლების ხიდი“ (ლექსები), რედაქტორი მიხო მოსულიშვილი, თბ. „საარი“, 2009 – ISBN 978-99940-60-75-7 „ფოთლების ხიდი“ (გერმანულად: Eine Brücke aus bunten Blättern), ული როტფუსის (Uli Rothfuss) რედაქციითა და წინათქმით; მთარგმნელები: Agnes Giesbrecht-Gossen, Irma Berscheid-Kimeridze, Heide Rieck, Thomas Berscheid, Joachim Britze; , ქალაქი ლუდვიგსბურგი, გამომცემლობა „Pop“, 2012 – ISBN 978-3-86356-025-6 „ორშაბათი“ (ლექსები), რედაქტორი გიორგი ლობჟანიძე, თბ. „საუნჯე“, 2013 – ISBN 978-9941-442-77-3 რაინერ მარია რილკე „საღამო არის ჩემი წიგნი“ (ლექსები), თბ., გამომცემლობა პალიტრა L, 2023 — ISBN 9789941357404 „წარმატებული ემიგრანტი ქალის“ პრიზი, 2017 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს ლიტერატურული კონკურსის „მუზა“ გამარჯვებული ნომინაციაში: „წლის საუკეთესო თარგმანი“, რაინერ მარია რილკეს ლექსების კრებულისთვის „საღამო არის ჩემი წიგნი“, 2023 ირმა შიოლაშვილის „სარკმელი საქართველოსკენ წიგნები Irma Schiolaschwili Irma Schiolaschwili (literatursalon-euterpe) დაარქივებული 2017-04-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Irma Shiolashvili: Eine Brücke aus bunten Blättern ↑ რაინერ მარია რილკე - „საღამო არის ჩემი წიგნი“ ↑ თბილისში წარმატებული ემიგრანტი ქალები დააჯილდოეს
რიღზა

რიღზა, რიღძა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მ, სოხუმიდან 100 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 399. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .