5 ივნისი

5 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 156-ე დღე (ნაკიან წლებში – 157-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 209 დღე. 70 : ტიტუსმა და მისმა ლეგიონერებმა იერუსალიმის შუა კედელი გაარღვიეს. 1783 : ძმებმა მონგოლფიერებმა მშობლიურ ქალაქ ანონეში (საფრანგეთი) 500 მეტრის სიმაღლეზე გაუშვეს პირველი საჰაერო ბურთი. 1806 : ლუი ბონაპარტმა გამოაცხადა ჰოლანდიის სამეფოს შექმნა. 1832 : პარიზის სტუდენტების აჯანყება დაიწყო. 1837 : ტეხასის რესპუბლიკაში ქალაქი ჰიუსტონი დაარსდა. 1849 : დანია კონსტიტუციური მონარქია გახდა. 1873 : ინგლისის დაჟინებული მოთხოვნით გაუქმდა მსოფლიოში ყველაზე დიდი მონათა ბაზარი ზანზიბარში. 1900 : ბოერთა მეორე ომი: ბრიტანეთმა პრეტორია აიღო. 1915 : დანიაში ქალებს ხმის უფლება მისცეს. 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ისტორიაში უდიდესო ორი მოიერიშე ფლოტილია კვეთს მსოფლიოს ორ მოპირდაპირე მხარეს. ხომალდების უმრავლესობა აშშ-ს ეკუთვნოდა. 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ათასზე მეტმა ბრიტანულმა ბომბდამშენმა გერმანულ ყუმბართმშენებს 5000 ტონიანი ბომბები დაუშინა ნორმანდიის სანაპიროსთან. 1945 : მოკავშირეთა კონტროლის საბჭო ფორმალურად ხდება გერმანიის სამხედრო ოკუპაციის მმართველობითი ორგანო. 1947 : მარშალის გეგმა: ჰარვარდის უნივერსიტეტში წარმოთქმულ სიტყვაში აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჯორჯ მარშალი მოუწოდებს მთავრობას ომით დანგრეული ევროპისთვის ეკონომიკური დახმარების გაწევას. 1953 : აშშ-ს სენატმა უარყო ჩინეთის წევრობა გაეროში. 1959 : სინგაპურის სახელმწიფოს პირველი მთავრობის ინაუგურაცია მოხდა. 1967 : ექვსდღიანი ომი დაწყო: ისრაელის საჰაერო ძალები ერთბაშად იერიშს იღებს ეგვიპტის, იორდანიისა და სირიის საჰაერო ძალებზე. 1968 : კალიფორნიაში, ლოს-ანჟელესში წინასწარ საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ მძიმედ დაჭრეს და მომდევნო დღეს გარდაიცვალა სენატორი რობერტ კენედი. მკვლელი სერხან ბიშარა სერხანი პოლიციამ ადგილზე დააკავა. 1969 : საერთაშორისო კომუნისტური კონფერენცია ჩატარდა მოსკოვში. 1975 : სუეცის არხი გაიხსნა პირველად ექვსდღიანი ომის შემდეგ. 1975 : დიდ ბრიტანეთში პირველად (დღემდე ერთადერთხელ) ჩატარდა რეფერენდუმი ევროპის ეკონომიკურ თანამეგობრობაში დარჩენის თაობაზე. 1977 : სეიშელის კუნძულებზე მთავრობის გადატრიალება მოხდა. 1977 : გაყიდვაში გამოვიდა პირველი პერსონალური კომპიუტერი ეიფლ II „Apple II“. 1981 : აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის მეცნიერებმა პირველად იქნა აღმოჩენილი და აღწერილი ადამიანის იმუნოდეფიციტის სინდრომის ვირუსი (შიდსი). 2000 : მიწისძვრამ კუნძულ სუმატრაზე 100-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა. 2002 : მოზილა 1.0, პირველი ოფიციალური ვერსია, გამოვიდა. 2006 : სერბეთი დამოუკიდებლობას აცხადებს სერბეთ-მონტენეგროს კავშირიდან. 2012 : XXI საუკუნეში უკანასკნელად განხორციელდა პლანეტა ვენერას ტრანზიტი. 2017 : რამდენიმე ქვეყანამ, მათ შორის საუდის არაბეთმა, აგს-მა, ბაჰრეინმა და ეგვიპტემ, კატართან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა. მონტენეგრო ნატოს 29-ე წევრი გახდა. 2019 : დანიის საპარლამენტო არჩევნებში მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მეტე ფრედერიკსენის ხელმძღვანელობით იმარჯვებენ. 1723 : სმითი, ადამ — შოტლანდელი ეკონომისტი (გ.1790) 1883 : კეინსი, ჯონ მეინარდ — ინგლისელი ეკონომისტი (გ. 1946) 1898 : გარსია ლორკა, ფედერიკო — ესპანელი პოეტი და დრამატურგი. 1935 : კახი კავსაძე — ქართველი კინომსახიობი. 1941 : მარტა არხერიჩი — არგენტინელი პიანისტი. 1017 : სანჯო — იაპონიის 67-ე იმპერატორი (დ.976) 1316 : ლუი X — საფრანგეთის მეფე (დ.1289) 1906 : ჰარტმანი, ედუარდ — გერმანელი ფილოსოფოს-იდეალისტი 1910 : ო. ჰენრი — ამერიკელი მწერალი (დ.1862) 1975 : ასტვაცატუროვი, არკადი — საბჭოთა ეპოქის მეცნიერი 2004 : რეიგანი, რონალდ — აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტი (დ.1911) გაერო: გარემოს საერთაშორისო დღე. აზერბაიჯანი: მელიორატორის დღე. დანია: კონსტიტუციის დღე (ნაციონალური დღე) დანია: მამის დღე. ირლანდია: ივნისის დღესასწაული. ყაზახეთი: ეკოლოგის დღე. კოლუმბია: მადლიერების დღე რუსეთი: ეკოლოგის დღე. სეიშელის კუნძულები: განთავისუფლების დღე ბელორუსი: ეფროსინია პოლოცკაიას ხსოვნის დღე მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: დამიანე – დემეტრეყოფილი მარიამ კლეოპასი მიქაელ აღმსარებელი ღირსმოწამე მიქაელი სხვა თვეები