laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქარა დავუდ-ფაშა

ქარა დავუდ-ფაშა (თურქ. Kara Davut Paşa; დ. 1570, ბოსნია — გ. 18 იანვარი, 1623, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, კაპუდან-ფაშა და დიდი ვეზირი 1622 წლის 20 მაისიდან 1622 წლის 13 ივნისამდე. ცნობილია, როგორც ოსმან II-ის მკვლელობის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. დავუდ-ფაშა დაიაბადა 1570 წელს, ბოსნიის სანჯაყში. პატარა იყო როდესაც მოხვდა სტამბოლში, სადაც განათლება სულთნის კარზე, ენდერუნში მიიღო. 1604 წელს იგი დაქორწინდა მეჰმედ III-ისა და ჰალიმე სულთნის ქალიშვილზე - დილრუბა სულთანზე. ამავე წელს დაინიშნა რუმელიის ბეილერბეიდ, ხოლო 1605 წელს მიიღო ანატოლიის ბეილერბეის თანამდებობა. დავუდი მონაწილეობდა ჯელალების აჯანყების ჩახშობაში, ირან-ოსმალეთის ომსა და 1621 წელს ოსმალეთ-პოლონეთის ომში. 1618 წელს, მუსტაფა I-ის მმართველობის დროს, მან მიიღო კაპუდან-ფაშას თანამდებობა. სულთან მუსტაფას ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ, ტახტზე მისი ძმისშვილი ოსმან II ავიდა. თავდაპირველად დავუდმა შეძლო თანამდებობის შენარჩუნება, მაგრამ 1620 წელს გარკვეული მიზეზების გამო თანამდებობა დაკარგა. 1622 წლის 18 მაისს, იანიჩრებმა მორიგი აჯანყების დროს ტახტიდან ჩამოაგდეს ოსმან II. აჯანყებულებმა გაანთავისუფლეს მუსტაფა I და მეორედ აიყვანეს ტახტზე. დადიოდა ხმები, რომ აჯანყებამდე რამდენიმე ხნით ადრე დავუდ-ფაშა და ჰალიმე სულთანი მალულად ხვდებოდნენ იანიჩრებს, რათა აჯანყება მოეწყოთ ოსმან II-ის წინააღმდეგ და ტახტზე ისევ მუსტაფა აეყვანათ. თურქი ისტორიკოსის იბრაჰიმ ფეჩევის თქმით, ქარა დავუდმა, იანიჩარ დერვიშ აღასთან და სხვა მეთაურებთან ერთად პირადად მიიღო ოსმან II-ის სიკვდილით დასჯაში მონაწილეობა. 20 მაისს, მუსტაფას დედის, ჰალიმე სულთნის ბრძანებით, ქარა დავუდმა იედიყულეს ციხეში ოსმანი სასტიკად სცემა და შემდეგ დაახრჩო. მან გარდაცვლილ სულთანს მოაჭრა ცხვირი და ერთი ყური, იმის დასამტკიცებლად რომ ოსმანი ნამდვილად მკვდარი იყო. 1622 წლის 20 მაისს ქარა დავუდი დაინიშნა დიდ ვეზირად,მაგრამ მან თანამდებობა მხოლოდ 13 ივნისამდე შეინარჩუნა. 1622 წელს იგი აჯანყებულებმა შეიპყრეს და 1623 წლის 18 იანვარს სულთან ოსმანის მკვლელობაში მონაწილეობის ბრალდებით სიკვდილით დასაჯეს. დავუდ-ფაშა დაკრძალეს აქსარაიში, მურად-ფაშას მეჩეთთან მდებარე სასაფლაოზე. თურქულ ისტორიულ-დრამაში „დიდებული საუკუნე: ქიოსემში“ ქარა დავუდ-ფაშას როლი შეასრულა მუსტაფა იუსთუნდაღმა. Colin Imber. The Ottoman Empire, 1300-1650: The Structure of Power. Sakaoğlu,Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul. İhtifalcı M. Ziya Bey, «İstanbul ve Boğaziçi».
აღირჟა

აღირჟა (აზერ. Agirdzha) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. აღირჟა GEOnet სახელების სერვერზე
გრდემლი (კრებული)

„გრდემლი“ — ქართული ლიტერატურული კრებული. გამოიცა თბილისში სამ წიგნად. I-II წიგნი გამოვიდა 1912 წელს, III — 1916 წელს. „გრდემლში“ დაბეჭდილია ა. აბაშელის, შიო არაგვისპირელის, ვასილ ბარნოვის, ი. გედევანიშვილის, ს. გორგაძის, იოსებ გრიშაშვილის, პაოლო იაშვილის, ია კარგარეთელის, დავით კლდიაშვილის, ნიკო ლორთქიფანიძის, კ. მაყაშვილის, ა. პაპავას, თედო რაზიკაშვილის, ვ. რუხაძის, გ. ტაბიძის, ტ. ტაბიძის, ლ. ქიაჩელის, ა. შანშიაშვილის, ა. ჭუმბაის და სხვათა ნაწარმოებები. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 259.
ლორასარი

ლორასალი (სომხ. Լորասար), ასევე ელარი ან ელარ-ოიუღი — ნასოფლარი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. სომხეთის დასახლებული პუნქტების ლექსიკონი დაარქივებული 2014-09-12 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ახურიან-კაიარანი

ახურიან-კაიარანი (სომხ. Ախուրյան կայարանի գյուղ) — ნასოფლარი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. იგი სოფელ ღარიბჯანიანიდან 1.5 კმ-ით არის დაშორებული.
ერიზაკი

ერიზაკი (სომხ. Երիզակ), ყოფილი იბიში — ნასოფლარი სომხეთში, მდებარეობს შირაკის პროვინციაში.
გრდემლი (ჟურნალი)

„გრდემლი“ — ქართული ლიტერატურული სურათებიანი ჟურნალი; გამოდიოდა 1923 წელს თბილისში ორ კვირაში ერთხელ. გამოიცა შვიდი ნომერი. ჟურნალში იბეჭდებოდა ორიგინალური და ტარგმნილი მხატვრული ნაწარმოებები, წერილები, კრიტიკა, ბიბლიოგრაფია და სხვა. თანამშრომლობდნენ დ. კლდიაშვილი, ს. ჩიქოვანი, ა. მაშაშვილი, ი. ვაკელი, პ. სამსონიძე, შ. კარმელი და სხვა. რედაქტორი — პ. საყვარელიძე, გამოსცემდა საქართველოს კპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტი და საქართველოს პროფკავშირთა საბჭო. ტირაჟი 3000. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 259.
გრდემლი (ალმანახი)

„გრდემლი“ — ქართული ლიტერატურული ალმანახი, ქუთაისის პროლეტარული მწერლობის ასოციაციის ორგანო; გამოდიოდა 1927-1928 წლებში ქუთაისში. გამოვიდა 2 ნომერი. თანამშრომლობდნენ ს. მინდაძე, ბ. კეშელავა, ვ. დარასელი, თ. ჭუმბურიძე, შ. ჩარკვიანი, ვ. გაბესკირია, დ. ჩიანელი (ჩხეიძე), ფ. დგებუაძე-ფულარია, ჯ. ჯორჯიკია, ა. ურუშაძე და სხვა. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 259.
სიკვდილზე დაწესებული აკრძალვა

სიკვდილზე დაწესებული აკრძალვა — სიკვდილის სამართლებრივი აკრძალვა გარკვეულ ადგილებში, რაც ითვალისწინებს კანონის დამრღვევის ოჯახისთვის სხვადასხვა სახის ჯარიმის დაკისრებას. წარსულში ეს გამოწვეული იყო რელიგიური ან პოლიტიკური მიზნით, რათა შეურაცხყოფა არ მიეყენებინათ წმინდა, საკრალური ადგილისთვის. ძველ ბერძნებისათვის ძვ. წ. V საუკუნიდან აკრძალული იყო სიკვდილი კუნძულ დელოსზე. ხშირად აღნიშნავენ, რომ სიკვდილი ასევე აკრძალულია დიდი ბრიტანეთის ვესტმინსტერის სასახლეში და თუ ვინმე იქ შემთხვევით გარდაიცვლება, იგი უნდა დაიკრძალოს მეფის ხარჯებით. ჩვენს დროში, ზოგიერთ დასახლებულ პუნქტში მიიღეს კანონი სიკვდილის აკრძალვაზე, როგორც „სასოწარკვეთილების აქტი“, რომელიც გამოწვეული იყო ქალაქის სასაფლაოების გადავსებით და ამ აქტით იმედოვნებდნენ, რომ ხელისუფლება გამოყოფდა ახალ ადგილებს მიცვალებულთა დასაკრძალად. მსგავსი კანონი მოქმედებს ლანხარონში (ანდალუზია, ესპანეთი), სამხრეთი საფრანგეთის სამ დასახლებულ პუნქტში — კიუნიო, ლე-ლავანდუ და სარპურანსი. ასეთივე კანონი მოქმედებს შპიცბერგენის არქიპელაგის ქალაქ ლონგიირში. ასევე წარდგენილია კანონპროექტი ბრაზილიის ქალაქ ბირიტიბა-მირიმში. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში ქალაქის მერმა აღნიშნული კანონპროექტის მიღების საბაბად გამოაცხადა ის, რომ ქალაქის მახლობლად გაედინება რამდენიმე მდინარე, საიდანაც იღებენ სასმელ წყალს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ახალი სასაფლაოები აბინძურებენ გარემოს და წარმოადგენენ საფრთხეს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის. ქალაქ ლონგიირში მოქმედებს კანონი, რომლის მიხედვითაც აკრძალულია სიკვდილი მის ტერიტორიაზე. თუ ვინმე გახდა მძიმედ ავადმყოფი და მის სიკვდილს საფრთხე დაემუქრა, პაციენტი დაუყოვნებლივ საზღვაო ან საჰაერო გზით უნდა გადაიყვანონ ნორვეგიის სხვა ნაწილში სადაც იგი გარდაიცვლება. თუკი ადამიანი გარდაიცვლება ქალაქში, მას მაინც ასაფლავებენ „დიდ მიწაზე“, ეს აუცილებლობა გამოწვეულია იმით, რომ სხეული მუდმივი გაყინვით დამარხვის მერე არ გაიხრწნება და არ მიიპყრობს ისეთი ცხოველების ყურადღებას როგორიცაა თეთრი დათვი. ↑ Cleland, Gary (2012-04-06). „Illegal mince pies and other UK legal legends“. BBC. London. ციტირების თარიღი: 17 December 2012. ↑ „Illegal mince pies and other UK legal legends“. BBC News Magazine April 6, 2012. ციტირების თარიღი: 5 June 2013. დახრილი (კურსივი) ან მუქი ტექსტი არ არის დაშვებული |newspaper=-ში (დახმარება) ↑ Cleland, Gary (2007-11-06). „Don't die in parliament, it's the law“. The Daily Telegraph. London. ციტირების თარიღი: 26 August 2012. ↑ "Spanish Mayor Outlaws Death". Stiffs. 2 October 1999. Archived from the original on 26 August 2012. ↑ "Forbidden to die because of lack of room". Weird Globe News. 25 November 2007. Archived from the original on 26 August 2012. ↑ Henley, Jon (2000-09-23). „Citizens live under law's dead hand“. The Guardian. London. ციტირების თარიღი: 2008-10-26. ↑ "Cemetery full, mayor tells locals not to die". Reuters. 5 March 2008. Archived from the original on 26 August 2012.
ალექსანდრე V

ალექსანდრე V (დ. დაახლოებით 1703/1704 — გ. მარტი, 1752) — იმერეთის მეფე 1720-1741, 1741–1746, 1749–1752. მის დროს გაძლიერდა ოსმალეთის აგრესია. მეფის ხელისუფლება გამუდმებული შინაფეოდალური ომებით დასუსტებული იყო. 1721-1728 წლებში სამეფოს ფაქტობრივად ოდიშის მთავარი ბეჟან I დადიანი განაგებდა. 1732 წელს ალექსანდრე V-მ ჩიხორის ბრძოლაში დაამარცხა ოტია დადიანი და მეფე-მთავრებს შორის დროებით მშვიდობა დამყარდა. ალექსანდრე V რუსეთთან დაახლოების მომხრე იყო. მის პირველ ცდას 1720-1730 წლებში ამ მხრივ შედეგი არ მოჰყოლია. მხოლოდ რუსეთ-ოსმალეთის 1735-1739 ომის დროს, რუსების მიერ აზოვის აღების შემდეგ (1736 წლის 16 ივნისი), გაუჩნდათ ალექსანდრე V-სა და მის მომხრეებს დახმარების იმედი. 1738 წელს ალექსანდრე V-მ რუსეთში ელჩად გაგზავნა ქუთათელი მიტროპოლიტი ტიმოთე გაბაშვილი. ელჩმა იმპერატორს დასავლეთ საქართველოს რუკა წარუდგინა, ქვეყნის ოსმალებისაგან განთავისუფლების გეგმა გააცნო და მფარველობა სთხოვა. ამ გეგმის განხორციელებას ხელი შეუშალა რუსეთ-ოსმალეთის ბელგრადის საზავო ხელშეკრულებამ (1739). სამეფოში კვლავ ატყდა შინაფეოდალური ომი. 1741 წელს ალექსანდრე V-ის მოწინააღმდეგე ფეოდალებმა მისი ძმა გიორგი გაამეფეს. მაგრამ ალექსანდრე V-მ იმავე წელს დაიბრუნა ტახტი. 1743 წელს მან ზავი დადო დადიანთან და სამეფოში მცირე ხნით მშვიდობა დამყარდა. 1746 წელს ალექსანდრე V ტახტიდან გადააყენა მისმა ძმამ - მამუკამ. 1749 წელს ოსმალეთის დახმარებით ალექსანდრე V-მ ისევ დაიბრუნა მეფობა, მაგრამ სამეფოში საერთო არეულობა სუფევდა. ალექსანდრე V-მ ააგო ჩხარის წმ. გიორგის მონასტერი (1737) და ვარციხის სამეფო სასახლე. დადიანი ნ., ქართველთ ცხოვრება, შ. ბურჯანაძის გამოც., თბ., 1962; ვახუშტი, საქართველოს ცხოვრება, [ნაწ.] 2, ზ. ჭიჭინაძის გამოც., ტფ., 1913; ორბელიანი პ., ამბავნი ქართლისანი, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ნაწ. 2, დ. ჩუბინაშვილის გამოც., სპბ., 1854 ბურჯანაძე შ., ლიხთ-იმერეთის 1737 წლის რუკა როგორც ფეოდალური საქართველოს ისტორიის პირველწყარო, «ხელნაწერთა ინსტიტუტის მოამბე», 1959, ტ. 1 გრიგოლია კ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 293.
ვარზაჰანი

ვარზაჰანი — XII საუკუნის ეკლესია და ნამონასტრალი სოფელ უღრაკთან (ყოფილი ვარზაჰანი), ბაიბურთიდან ჩრდილო-დასავლეთით 10 კმ-ში, აღმოსავლეთ თურქეთში. შუა საუკუნეებში ამ სახელწოდების დასახლება არსებობდა ბაიბურთიდან ჩრდილო-დასავლეთით 9 კმ-ში, საქართველოს სამხრეთ-დასავლეთ ისტორიულ კუთხე სპერში. XVIII საუკუნეში მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდნენ სომხები, რომელთაც ოსმალეთის იმპერიამ გენოციდი მოუწყო. ამავე პერიოდში უნდა დაზიანებულიყო მონასტერიც. 1849 წელს ტრაპიზონიდან მოსულამდე მოგზაურობის შემდგომ, ბრიტანელმა არქეოლოგმა ოსტინ ჰენრი ლეიარდმა მოიხსენია ვარზაჰანის ნანგრევები ერთადერთ ღისშესანიშნაობად, რომელსაც იგი თავის გზაზე შეხვდა. XIX საუკუნის ბოლოს ამ მხარეებში იმოგზაურა ფრანგმა მეცნიერმა, მხატვარმა და ენტომოლოგმა თეოფილე დეიროლმა, რომელმაც მოგვიანებით გამოქვეყნებულ თავის გრავიურებში ვარზაჰანისა და მახლობელ ბეშ ქილისეს ეკლესიებს ქართული უწოდა. თეოფილე დეიროლის გრავიურა. "Ruines d'eglise Georgienes". (ქართველთა ეკლესიის ნაშთები ბეშ ქილისეში, ბაიბურთთან) თეოფილე დეიროლი "Ruines d'eglise Georgienes". (ქართველთა ეკლესიის ნაშთები ბეშ ქილისეში, ბაიბურთთან) თეოფილე დეიროლი "Eglise Georgiene". (ქართული ეკლესია - ვარზაჰანი) ჰენრი ლინჩის 1898 წლის ფოტო. სასაფლაო. ერთ-ერთი ნატაძრალის ჩანახატი. The Varzahan Churches ↑ Revue des Études Arméniennes, volume 2, 1965, page 184 ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 თეოფილე დეიროლის მოგზაურობა ტაო-კლარჯეთში. საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტი, შრომები VII, 2013. გვ 265. PDF
აღსიაზანი

აღსიაზანი (აზერ. Agsiazan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. აღსიაზანი GEOnet სახელების სერვერზე
ალთიაღაჯი

ალთიაღაჯი (აზერ. Altıağac) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 1180 კაცს. ალთიაღაჯი GEOnet სახელების სერვერზე
ანგელანი

ანგელანი (აზერ. Angelan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ანგელანი GEOnet სახელების სერვერზე
აშაღი-ანგილანი

აშაღი-ანგილანი (აზერ. Aşağı Əngilan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. აშაღი-ანგილანი GEOnet სახელების სერვერზე
ბახიშლი

ბახიშლი (აზერ. Baxışlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 315 კაცს. ბახიშლი GEOnet სახელების სერვერზე
ბაიაჰმადიურდი

ბაიაჰმადიურდი (აზერ. Bəyəhmədyurd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 315 კაცს. ბაიაჰმადიურდი GEOnet სახელების სერვერზე
კოლოსეუმი

კოლოსეუმი (ლათ. colosseus — „უზარმაზარი, კოლოსალური“), ფლავიუსების ამფითეატრი (ლათ. Amphitheatrum Flavium) — გიგანტური ამფითეატრი, ძველი რომის არქიტექტურული ძეგლი (ახ. წ. 75 - 80), გეგმით ელიფსური შენობის (სიგრძე 190 მ, სიგანე 156 მ) შუაში მოთავსებული არენის ირგვლივ 4 იარუსად, საფეხურისებრ, განლაგებულია მაყურებელთა ადგილები (დაახლოებით 45-დან 50 ათასამდე). ძირითადად ეთმობოდა გლადიატორების ბრძოლის სანახაობებს. კოლოსეუმი მდებარეობდა რომაული ფორუმის მარჯვნივ და მისი მშენებლობა დაიწყო 70-სა - 72 წელს იმპერატორ ვესპასიანეს ზეობის დროს. კოლოსეუმის მშენებლობა დასრულდა იმპერატორი ტიტუსის დროს და შემდგომი ცვლილებები შეტანილი იქნა იმპერატორი დომიციანეს ზეობისას. კოლოსეუმი რამდენიმეჯერ დააზიანა მიწისძვრამ, თუმცა დღეს იგი რომის სიმბოლოს წარმოადგენს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 591. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კოლოსეუმი Cross-section view of the Colosseum დაარქივებული 2007-07-14 საიტზე Wayback Machine. Information about the Colosseum and photo gallery The flora of the Colosseum დაარქივებული 2012-08-05 საიტზე Wayback Machine. Virtual tour of the Colosseum LacusCurtius entry on the Colosseum Images and audio guide დაარქივებული 2014-02-19 საიტზე Wayback Machine. Photos of the Colosseum დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine. Virtual reality movies and audio guide for iPod or MP3 Views of the Flavian Amphitheatre (Coliseum) The colosseum
ფატუმატა ტამბაჯანგი

ფატუმატა ტამბაჯანგი (ინგლ. Fatoumata Tambajang; დ. 22 ოქტომბერი, 1949, ბრიკამა, გამბია) — გამბიელი პოლიტიკოსი და აქტივისტი. გამბიის ვიცე-პრეზიდენტი 2017 წლის 23 იანვრიდან. დაიბადა 1949 წლის 22 ოქტომბერს გამბიის ქალაქ ბრიკამაში. მიეკუთვნება ფულბეს ტომს. იგი სწავლობდა ჯერ გამბიაში, ხოლო შემდეგ საფრანგეთში. მან დაასრულა ნიცის უნივერსიტეტის ბაკალავრიატი საფრანგეთში. ტამბაჯანგი მუშაობდა გამბიის პირველი პრეზიდენტის, დაუდა კაირიბა ჯავარას მრჩევლად ქალთა და ბავშვთა საკითხებში. თავჯდომარეობდა გამბიის ქალთა ეროვნულ საბჭოს. 1994-1995 წლებში ქვეყნის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური კეთილდღეობის მინისტრია. გამბიის ისტორიაში იგი არის პირველი ქალი მინისტრთა კაბინეტში (მეორეს სუსან ვაფა-ოგოოს საგარეო სქმეთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა 2012-2013 წწ.). 2015 წლის აპრილიდან გამბიის გაერთიანებული დემოკრატიული პარტიის წევრია. 2017 წლის 23 იანვრიდან დანიშნეს ვიცე-პრეზიდენტად. ჰყავს რვა შვილი. ↑ 1.0 1.1 Jobe, Alhagie (23 January 2017). „Fatoumata Tambajang is Gambia’s new Vice President“. Fatu Network. ციტირების თარიღი: 23 January 2017. ↑ „Controversy Surrounds Fatoumatta Jallow Tambajang’s VP Appointment; Constitutionally She Is Overaged“. Freedom Newspaper. 24 January 2017. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 იანვარი 2017. ციტირების თარიღი: 24 January 2017. ↑ The Republic of The Gambia. ციტირების თარიღი: 23 January 2017 ↑ Perfect, David (2016). Historical Dictionary of the Gambia. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, გვ. 446.
ბუიკი

ბუიკი (პორტ. Buíque) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 798 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 52 105 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.18 კმ²-ზე. ფართობი 1 329 883 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
იტაიბა

იტაიბა (პორტ. Itaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 478 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 256 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.74 კმ²-ზე. ფართობი 1 105 763 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პედრა (პერნამბუკუ)

პედრა (პორტ. Pedra) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 593 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 944 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.08 კმ²-ზე. ფართობი 803 069 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტუპანატინგა

ტუპანატინგა (პორტ. Tupanatinga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 710 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.7 კმ²-ზე. ფართობი 950 474 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ვენტუროზა

ვენტუროზა (პორტ. Venturosa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 530 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 052 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50.05 კმ²-ზე. ფართობი 320 731 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
აგუას-ბელასი

აგუას-ბელასი (პორტ. Águas Belas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 376 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპანემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.41 კმ²-ზე. ფართობი 885 986 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პოკერი სიყვარულის წესებით

„პოკერი სიყვარულის წესებით“ (Poker.Am) — სომხური კინოფილმი, რომლის პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 4 ოქტომბერს. ფილმის რეჟისორია დავიდ ბაბახანიანი. ფილმი სომხურ ენაზეა გადაღებული, რუსული და ინგლისური სუბტიტრებით. იგი აგრეთვე დუბლირებულია ქართულ და რუსულ ენებზე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმის მთავარი გმირი მუშაობს ერევნის ერთ-ერთ პრესტიჟულ რესტორანში მენეჯერ-მიმტანად. მას ჰყავს საცოლე და ცდილობს მას ხელი სთხოვოს. ამისათვის მან იყიდა ყოველივე აუცილებელი, ღია ლურჯი ჰალსტუხიც კი. მისი საუკეთესო მეგობარი — გარიკი მზადაა მას მხარი დაუჭიროს, თუმცა მან მონაწილეობა უნდა მიიღოს პოკერის ჩემპიონატის ფინალში. ფილმში ინტიმური, დახლართული ისტორიებია ასახული, საბედისწერო ლამაზმანების მონაწილეობით, მანქანების გატაცებით, დევნითი სანახაობებით, პოკერის მიმზიდველი და დრამატული პაექრობით. „პოკერი სიყვარულის წესებით“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ sharmpictures.am. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-28. ციტირების თარიღი: 2017-01-25. ↑ kinopoisk.ru
ლევანი (იმერეთის მეფე)

ლევანი (გ. 1590) — იმერეთის მეფე 1583-1590, გიორგი II-ის ძე. მცირეწლოვან მეფეს ტახტს ეცილებოდა ბიძამისი კონსტანტინე ბატონიშვილი. ლევანი კონსტანტინეს წინააღმდეგ დაუკავშირდა ოდიშის მთავარს მამია IV დადიანს. ამ კავშირის განსამტკიცებლად მან ცოლად შეირთო მამიას და მარეხი. 1587 წელს ლევანმა დადიანის დახმარებით ზემო იმერეთში ილაშქრა, დაამარცხა კონსტანტინე და მას დაპყრობილი ტერიტორიები ჩამოართვა. ლევანი მალე მოურიგდა ბატონიშვილს და საუფლისწულო გამოუყო იმერეთში. შემდეგში ქართლის მეფე სიმონ I შეეცადა ესარგებლა დასავლეთ საქართველოში დაწყებული შინაომებით და დააპირა მისი შემოერთება ან იქ თავისი გავლენის განმტკიცება. სიმონს მხარს უჭერდნენ ზემო იმერეთის თავადებიც. სიმონმა 1588 წელს იმერეთში ილაშქრა. ლევანმა დახმარება სთხოვა დადიანსა და გურიელს, მაგრამ ისინი მეფეს არ მიეშველნენ. გოფანთოს ბრძოლაში ლევანი დამარცხდა და ლეჩხუმში გაიქცა. სიმონმა იმერეთი დაიპყრო და ქართლში დაბრუნდა, რადგან ქართლს ოსმალთაგან საფრთხე მოელოდა. შექმნილი ვითარებით ისარგებლა ლევანმა და იმერეთში თავისი ხელისუფლება აღადგინა. ამის შემდეგ მეფესა და მამია IV დადიანს შორის ურთიერთობა უფრო გამწვავდა. 1590 წელს ქუთაისში მომხდარ ბრძოლაში ლევანი ტყვედ ჩაუვარდა დადიანს, რომელმაც იგი შხეფის ციხეში გამოკეტა, სადაც მალე გარდაიცვალა. სოსელია ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 157.
გრეიპფრუტი

გრეიპფრუტი, მტევნისებური პომპელმუსი (Citrus paradisi), ხეხილოვანი მცენარე ციტრუსოვანთა გვარისა. სიმაღლე 15 მ აღწევს. აქვს დიდი, ოვალური, ტყავისებრი ფოთოლი, თეთრი ყვავილი, მსხვილი და მომრგვალო ნაყოფი, ქსელი, ღია ყვითელი, ბზინვარე კანი, ყვითელი, იშვიათად — ვარდისფერი, ძლიერ წვნიანი და არომატული ტბილობი. ნაყოფი შეიცავს 88,5-90,9% წყალს; 3,86-6,78 შაქარს, 1,42-2,38% მჟავებს; კანი — 9,19-19,04% პექტინოვან ნივთიერებას. 100 გ წვენში დაახლოებით 45 მგ C ვიტამინია. გრეიპფრუტის ნაყოფი დიეტური და სამკურნალოა, ხელს უწყობს საჭმლის მონელებას, მადის აღმძვრელია. იყენებენ ნედლად, კომპოტის, მურაბისა და წვნის დასამზადებლად. ერთი ხიდან საშუალოდ 200-300 ცალი ნაყოფი იკრიფება. გავრცელებულია სუბტროპიკულ რაიონებში. საქართველოში შემოიტანეს XIX საუკუნის ბოლოს, ხარობს სამეგრელოში, აფხაზეთსა და აჭარაში. გრეიპფრუტის დარაიონებული ჯიშებია მარში სიდლისი, მსხლისებრი შედოკი, № 1642 ჰიბრიდი. მემცენარეობის სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელ სადგურში გამოიყვანეს № 1537 ჰიბრიდი, № 2974 ჰიბრიდი. ქსე, ტ. 3, გვ. 260-261, თბ., 1978
ბენზიდინური გადაჯგუფება

ბენზიდინური გადაჯგუფება — შიგამოლეკულური გადაჯგუფება, რომლის დროსაც განზავებული მინერალური მჟავების მოქმედებით ჰიდრაზობენზოლი გარდაიქმნება 4,4'-დიამინოდიფენილად ანუ ბენზიდინად. ამავე დროს წარმოიქმნება 4,2'-დიამინოდიფენილის, დიფენილისი მცირე რაოდენობა. თუ ჰიდრაზობენზოლი ჩამნაცვლებელს პარა-მდგომარეობაში შეიცავს, მაშინ მიმდინარეობს ნახევრად ბენზიდური, ანუ სემიდინური გადაჯგუფება და მიიღება ამინოდიფენილამინი. ბენზიდინურ გადაჯგუფებას ფართოდ იყენებენ აზოსაღებრების წარმოებაში, ტოლიდინის, დიანიზიდინის და სხვათა მისაღებად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 305. Бензидиновая перегруппировка // Реутов О. А., Курц А. Л., Бутин К. П. Органическая химия, т.2 (რუსული) The Benzidine Rearrangements // Hydrazo, Azo and Azoxy Groups, Volume 1 and Volume 2 (1975), in Chemistry of Functional Groups Series, John Wiley & Sons, Print ISBN 978-0-471-66924-1 Online ISBN 978-0-470-02341-9 (რუსული)
სათლე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელები სათლე და სათლელი შეიძლება აღნიშნავდეს: სათლე — ისტორიული ქალაქი შავშეთის მხარეში. სათლეს ეკლესია — ქართული ტაძარი თურქეთში, შავშათის რაიონის სოფელ სათლეს მახლობლად. სათლეს ციხე — 1028 წელს აგებული ქართული საფორტიფიკაციო ნაგებობა თურქეთში, შავშათის რაიონის სოფელ სათლეს მახლობლად.
გრენადილი

გრენადილი — პასიფლორას ზოგი ტროპიკული სახეობის ნაყოფი. მოწითალო, ნარინჯისფერი ან მომწვანო კენკრაა; გემოთი ხურტკმელს და ბროწეულს წააგავს. იჭმება რძესა და შაქარში გაქნილი. იხმარება საკონდიტრო წარმოებაში. ერთ-ერთი სახეობა (Passiflora quadrangularis) კულტივირებულია საქართველოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 262.
აზამ ალი

აზამ ალი (სპარს. اعظم علی; დ. 3 ოქტომბერი, 1970, თეირანი) — ირანული წარმოშობის ამერიკელი მუსიკოსი, ვოკალისტი. აზამ ალი დაიბადა ირანის დედაქალაქ თეირანში. ისლამური რევოლუციის შემდეგ მისმა ოჯახმა დატოვა სამშობლო და ინდოეთში დასახლდა, სადაც იზრდებოდა აზამიც. 1985 წელს დედასთან ერთად მიემგზავრება ანჯელესში, სადაც სხვადასხვა აღმოსავლურ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე იწყებს დაკვრას. 90-იანებში ქმნის ვოკალურ პროექტს სახელად Vas, ხოლო შემდგომში ხდება ბენდ Niyaz-ის ვოკალისტი. განსაკუთრებით ცნობილია ვოკალური დიაპაზონით, ასევე იმით, რომ მღერის სუფიურ და ეთნიკურ მუსიკას აბსოლუტურად განსხვავებულ ჟანრში. ასრულებს სიმღერებს სპარსულად, თალიშურად, თურქულად, აზერბაიჯანულად, ქურთულად, არაბულად, სერბო-ხორვატულად, ურდუზე და ა.შ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აზამ ალი ვებ-გვერდი
გრენადილის ხე

გრენადილის ხე — ფარვანასებრთა ქვეოჯახის ზოგიერთი ტროპიკული მცენარის (შავი ხე — ლათ. Dalbergia melanoxylon , აბანოზი — ლათ. Brya ebenus) მერქანი. მოწითალო-შავი ან მოწითალო-მურა ფერისაა, მეტად მაგარი და მძიმეა (წყალში იძირება). იყენებენ საკრავებისა და სახარატო ნაკეთობათა დასამზადებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 262.
ფულკი (იერუსალიმი)

ფულკი (ლათ. Fulco, ფრანგ. Foulque ან Foulques; ფულკ V ანჟუელი (ფრანგ. Foulques V d'Anjou), ასევე ცნობილია როგორც ფულკ უმცროსი დ. 1092 — გ. 13 ნოემბერი, 1143) — ანჟუს გრაფი 1109–1129 წლებში და იერუსალიმის მეფე 1131–1143. მისი მეფობის დროს იერუსალიმის სამეფომ მიაღწია თავის მაქსიმალურ საზღვრებს. Runciman, Steven (1952) A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem, Cambridge University Press. Medieval Women, edited by Derek Baker, the Ecclesiastical History Society, 1978