laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სუზდალი

სუზდალი (რუს. Су́здаль) — ქალაქი ვლადიმირის ოლქში, მოსკოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით; 26 კმ-ში ქალაქ ვლადიმირიდან, მდინარე კამენკაზე. მოსახლეობა: 9,749 (2017). ქალაქის ისტორია არა უგვიანეს 1024 წლიდან იწყება. საუკუნეების განმავლობაში ის რამდენიმე რუსული სამეფოს დედაქალაქის ფუნქციას ასრულებდა. სუზდალი ისტორიული ოქროს რგოლის შემადგენელ ქალაქთაგანია. ქალაქი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. პოლიტიკური მნიშვნელობის დაკნინების შემდეგ ქალაქის მნიშვნელობა იზრდება, როგორც რელიგიური ცენტრისა უამრავი მონასტრითა და ერთ სულ მოსახლეზე ეკლესიების რაოდენობის სიუხვით: ერთ პერიოდში ქალაქში მცხოვრებ ოთხას ოჯახზე ორმოცი ეკლესია მოდიოდა. ამჟამად ქალაქი მნიშვნელოვანი ტურისტული ცენტრია ძველი რუსული არქიტექტურის უამრავი ნიმუშით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სუზდალი სუზდალი სუზდალის ფოტოები ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126684906"></a>
ძაღლყურძენა

ძაღლყურძენა (ლათ. Solanum) — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწოვანი ბალახები, ნახევრად ბუჩქებია ან ბუჩქებია, ზოგჯერ ხეებიც. სწორი, მცოცავი ან ხვიარა ღერო აქვთ. 1700-მდე სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში, მაგრამ ძირითადად სამხრეთ ამერიკაში. ძაღლყურძენის გვარს მიეკუთვნება მნიშვნელოვანი კულტურული მცენარეები – კარტოფილი, ბადრიჯანი, ზოგჯერ პომიდორი. საქართველოში იზრდება 11 სახეობა; იზრდებიან მთის შუა სარტყლამდე ტყეებსა და ბუჩქნარებში, გზის პირებზე, დანაგვიანებულ ადგილებზე, სარეველად ბოსტნებში. ძაღლყურძენას ზოგი სახეობა დეკორატიული და თაფლოვანია, ზოგს ხალხურ მედიცინაში იყენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 265.
ტომას ჰიცლშპერგერი

ტომას ჰიცლშპერგერი (გერმ. Thomas Hitzlsperger; დ. 5 აპრილი, 1982, მიუნხენი) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. ჰიცლშპერგერი იყო გერმანიის 19 წლამდე ნაკრების კაპიტანი. ასევე გამოდიოდა გერმანიის 21 წლამდე ნაკრებშიც, სადაც 20 მატჩი ჩაატარა და 3 გოლი გაიტანა. გერმანიის ეროვნულ ნაკრებში ტომასმა პირველი მატჩი 2004 წლის 9 ოქტომბერს ჩაატარა ირანის ნაკრების წინააღმდეგ. პირველი გოლი კი 2006 წლის 6 სექტემბერს სან-მარინოს წინააღმდეგ გაიტანა. 2008 წლის ივლისიდან 2009 წლამდე ტომასი „შტუტგარტის“ კაპიტანი იყო, ამ პოსტზე მან პორტუგალიელი ფერნანდო მეირა ჩაანაცვლა. 2009 წლის 1 დეკემბრიდან კი კაპიტანი ფრანგი მატიე დელპიერი გახდა. 2010 წლის იანვრის ბოლო დღეს ჰიცლშპერგერმა იტალიური „ლაციოს“ მაისური მოირგო, სადაც 6 მატჩი ჩაატარა და 1 გოლი გაიტანა. 2010 წლის 5 ივნისს ტომასი ინგლისური „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ ფეხბურთელი გახდა. მან კლუბთან სამ წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. 2011 წელს დატოვა „ვესტ ჰემი“ და შეუერთდა „ვოლფსბურგს“. 2012-2013 წლებში თამაშობდა „ევერტონში“. აქვე დაასრულა კარიერა. შტუტგარტი ბუნდესლიგა: 2006–07 გერმანიის საფეხბურთო თასი მეორე ადგილი: 2006–07 გერმანია ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი მეორე ადგილი: 2008 მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი მესამე ადგილი: 2006 ფიფა-ს კონფედერაციის თასი მესამე ადგილი: 2005 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტომას ჰიცლშპერგერი“ ვიკისაწყობში. ტომას ჰიცლშპერგერის ოფიციალური საიტი (გერმანული) სტატისტიკა Soccerbase.com-ზე დაარქივებული 2007-10-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) სტატისტიკა Fussballdaten.de-ზე (გერმანული) ↑ Premier League Player Profile. Premier League. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 ივნისი, 2010. ციტირების თარიღი: 30 მარტი, 2011. ↑ Whitehead, Richard (20 November 2004). „Thomas Hitzlsperger and Bruce Rioch“. The Times. ციტირების თარიღი: 22 აპრილი, 2008. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება)[მკვდარი ბმული] ↑ Hammers sign The Hammer. whufc.com (9 May 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ივნისი, 2010. ციტირების თარიღი: 5 June 2010. ↑ Bundesliga – Wolfsburg sign Hitzlsperger. Yahoo Sport (17 August 2011). ციტირების თარიღი: 18 August 2011.
ძაღლმაყვალა

ძაღლმაყვალა (ლათ. Rubus caesius) — ხვიარა ფესურიანი ბუჩქი ვარდისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 50-100 სმ აღწევს. ორსქესიანი, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი თეთრი ან მოვარდისფრო ყვავილები და შავი მოლეგო ფერის წვნიანი რთული ნაყოფი აქვს. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, ცენტრალურ აზიაში, დასავლეთ ციმბირსა და კავკასიაში. საქართველოში იზრდება ტყეებში, ხეობებში, ღობეების გაყოლებაზე, მდინარეებისა და ნაკადულების ნაპირებზე. ძაღლმაყვალას ნაყოფი იჭმება. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 265.
აგაპეტუს I

აგაპეტუს I (ლათ. Agapetus PP. I; დ. უცნობია — გ. 22 აპრილი, 536) — რომის პაპი 535–536 წლებში. მართლმადიდებელი (მოიხსენიებენ 30 აპრილს) და კათოლიკური (მოიხსენიებენ 20 სექტემბერს) ეკლესიების წმინდანი, წარმოშობით რომაელი. ოსტგუთების მეფის თეოდაადის დაჟინებული მოთხოვნით გაემგზავრა კონსტანტინოპოლში, რათა იტალიის საკითხთან დაკავშირებით ზეწოლა მოეხდინა იმპერატორ იუსტინიანეზე, მაგრამ მისი ვიზიტი უშედეგოდ დამთავრდა. გზად წმინდა მღვდელმთავარი ყრუ-მუნჯ და კოჭლ ადამიანს შეხვდა და კოჭლობისაგან განკურნა, შემდეგ კი მეტყველების ნიჭიც დაუბრუნა. კონსტანტინოპოლში წმინდა აგაპეტუსმა განკურნა ბრმა მათხოვარი. ამ დროს კონსტანტინოპოლში ჩატარდა ადგილობრივი საეკლესიო კრება. წმინდა აგაპეტუსმა მონაწილეობა მიიღო კრების მუშაობაში და დამაჯერებლად დაიცვა მართლმადიდებლური სწავლება ერეტიკოს სევერიოსის მწვალებლობისაგან. წმინდანი გარდაიცვალა კონსტანტინოპოლში 536 წელს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
დიზართრია

დიზართრია (ბერძ. dys- „ცუდი, ძნელი“ და arthroo „ვანაწევრებ, დანაწევრებულ ბგერებს გამოვცემ“) არის დანაწევრებული მეტყველების უნარის დარღვევა, ცალკეული სიტყვის, მარცვლისა და ბგერის (განსაკუთრებით თანხმოვნის) წარმოთქმის გაძნელება ან დამახინჯებულად წარმოთქმა. ვითარდება თავის ტვინის სხვადასხვა დაზიანების ან მბგერავი იოგების, რბილი სასის, სახისა და სასუნთქი კუნთების ინერვაციის მოშლის შედეგად, აგრეთვე „კურდღლის ტუჩის“, „მგლის ხახის“, უკბილობისა და სხვა შემთხვევებში.
ჰემატოგენი

ჰემატოგენი (ლათ. Haematogenum; ბერძ. αἷμα — „სისხლი“; ბერძ. γενος — „წარმოშობა“) — პროფილაქტიკური პრეპარატი, რომელიც რკინას შეიცავს და სისხლში წითელი უჯრედების - ერითროციტების წარმოქმნას უწყობს ხელს. რკინა ერითროციტების შემადგენლობაში შედის რკინის შემცველი ცილის სახით, რომელსაც ჰემოგლობინი ეწოდება. რამდენადაც ჰემატოგენი მსხვილფეხა საქონლის მშრალი დეფიბრინირებული სისხლისაგან მზადდება (სისხლი გადის დამუშავებას ინფექციის გამორიცხვის მიზნით), მას უმატებენ შედედებულ რძეს, თაფლს და სხვა ნივთიერებებს, რათა გაუმჯობესდეს მისი გემო. გარეგნულად ჰემატოგენის ფირფიტები მცირე ზომის შოკოლადს წააგავს. გემო თავისებური, მაგრამ სასიამოვნო აქვს. ჰემატოგენი ფართოდ გამოიყენებოდა დიდი სამამულო ომის პერიოდში, როდესაც მის საფუძველზე დაჭრილებს სხვადასხვა კერძებს უმზადებდნენ. XIX საუკუნის ბოლოს უკვე დადგენილი იყო, რომ რკინა სისხლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შემადგენელია. ევროპის აფთიაქებში იყიდებოდა რკინისა და სისხლის მრავალგვარი პრეპარატები. პირველი პრეპარატი,რომელიც ჰემატოგენის სახელით გამოვიდა იყო "ჰომელის ჰემატოგენი" (Hämatogen des Dr. Hommel), გამოშვებული შვეიცარიაში 1890 წელს. ეს უკანასკნელი ხარის სისხლის საფუძველზე დამზადებულ მიქსტურას წარმოადგენდა. ეს პრეპარატი XX საუკუნის დასაწყისში ფართოდ გავრცელ და რუსეთის ტერითორიაზეც. ჰემატოგენი მეტაბოლური პრეცესების კორექციის საშუალებაა. არის წყარო სრულფასოვანი ცილების, ცხიმების, ნახშირწყლებისა და მინერალების, რომლებიც ადამიანის სისხლის პროპორციებს უახლოვდება. ბიოლოგიურად სრულფასოვანი ცილა შეიცავს ყველა ამინომჟავას სხეულისათვის ოპტიმალურ პროპორციებში. ხელს უწყობს სისხლის წარმოქმნას, რკინის გაწოვას ნაწლავებში, სისხლში ჰემოგლობინის მომატებას, პლაზმაში ფერიტინის შემცველობის ზრდას. არასრულფასოვანი კვება, რკინის დეფიციტური ანემია, რეკონვალესცენცია (ინფექციური დაავადებების დროს). ქრონიკული დაავადებები, განსაკუთრებით, მუცლისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს. ჰიპერმგრძნობელობა, ანემია, ნახშირწყლების ცვლის დარღვევა. დაუშვებელია ჰემატოგენის მიღება დიაბეტისა და ზედმეტი წონის დროს, რამდენადაც ადვილად ასათვისებელ ნახშირწყლებს შეიცავს ბავშვებს 4-დან 6 წლამდე - 30 გრ. დღეში, 7 წლიდან - 40 გრ, დღეში, დიდებს - 50 გრ. დღეში Препараты на основе крови в начале XX века Гематоген Гоммеля[მკვდარი ბმული] Otto Dornblüth, Klinisches Wörterbuch, 1927
აგათო (პაპი)

აგათო (ლათ. Agatho PP.; დ. 577 — გ. 10 იანვარი, 681) — რომის პაპი 678–681 წლებში. მართლმადიდებელი (მოიხსენიებენ 4 მარტს) და კათოლიკური (მოიხსენიებენ 10 იანვარს) ეკლესიების წმინდანი. წარმოშობით სიცილიელი, მდიდარი ქრისტიანების შვილი იყო და მათი წყალობით კარგი განათლებაც მიიღო. მშობლების სიკვდილის შემდეგ მთელი ქონება გლახაკებს დაურიგა, თვითონ კი ბერად აღიკვეცა. 679 წელს ის რომის პაპად აირჩიეს. ბერძენი პაპების სია წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
ზვართნოცი

ზვართნოცი (სომხ. Զվարթնոց - ზეციური ანგელოზები) — ისტორიული ქალაქი ერევნიდან 10 კმ-ში ეჩმიაძინის სიახლოვეს. ნანგრევები მოიცავს საკათედრო ტაძარს, კათოლიკოსის სასახლეს, რამდენიმე ბაზილიკას, აბანოს, ღვინის მარანს და სხვა. ისტორიული ძეგლის ტერიტორია დაახლოებით 19 ჰექტარია. ზვართნოცმა მოახდინა გავლენა რეგიონის საეკლესიო არქიტექტურაზე. 643-652 წლებში კათოლიკოს ნერსეს III-ის სურვილით აააგეს წმინდა გიორგის საკათედრო ტაძარი ადგილას, სადაც გადმოცემის თანახმად მეფე თრდატ III და გრიგოლ განმანათლებელი შეხვდნენ ერთმანეთს. ტაძარი იყო სამსართულიანი მრგვალი ნაგებობა, მრავალწახნაგა ექსტერიერით. მისისიმაღლე იყო სავარაუდოდ 45 მეტრი. შემკობილი იყო ბარელიეფებით. ზვართნოცის ბარელიეფებში გამოყენებული მოტივები ფართოდ გავრცელდა სომხურ არქიტექტურაში VII საუკუნის მეორე ნახევრიდან. 930 წელს ტაძარი მიწისძვრამ გაანადგურა და დამარხული რჩებოდა XX საუკუნის დასაწყისში ხელახლა აღმოჩენამდე. 1900-1907 წლებში არემარეში მასიური არქეოლოგიური გათხრები მოეწყო, რის შედეგადაც გაწმინდეს კათედრალის ფუნდამენტი კათოლიკოსის სასახლესა და ღვინის მარანათან ერთად. ფრესკებით მოხატული ეკლესიის ინტერიერი ბერძნული ჯვრის ფორმისაა სამი განშტოებით, ხოლო ექსტერიერი კი 32-გვერდიანი პოლიგონია, რომელიც შორიდან წრული ფორმის შთაბეჭდილებას ტოვებს. თანამედროვე მკვლევრები ეყრდნობიან ტოროს ტორამანიანის (რომელიც გათხრებზე მუშაობდა) მოსაზრებას, რომ შენობას სამი სართული უნდა ჰქონოდა. ეჩმიაძინის ტაძრებთან ერთად ზვართნოცი იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი 2000 წელს. ზვართნოცის კათედრალი გამოსახული 100-დინარიან სომხურ ბანკნოტზე, ხოლო ტაძრის მუზეუმის მაკეტის ნახვა შესაძლებელია ერევნის მუზეუმში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ბანა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზვართნოცი“ ვიკისაწყობში. სომეხეთის არქიტექტურა. 3D model of Zvartnots დაარქივებული 2012-10-13 საიტზე Wayback Machine. Armenica.org: Zvartnots Armenian Architecture Photographs of Zvartnots Unesco
პლატონ წიქორიძე

პლატონ ლუკას ძე წიქორიძე (დ. 9 მაისი, 1918, სოფ. ინტაბუეთი, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 დეკემბერი, 1994) — საბჭოთა კავშირის გმირი (17 ნოემბერი, 1942), პოლკოვნიკი (1964), სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 1939 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ქვეითთა სამხედრო სასწავლებელი. 1939 წელს მონაწილეობდა დასავლეთ ბელორუსიის განთავისუფლებაში. 1940–1943 წლებში მუშაობდა მოგილიოვის სამხედრო სასწავლებელში პედაგოგად. 1942 წლიდან მოქმედ არმიაში იყო. დიდი სამამულო ომის (1941–1945) დროს ქერჩ-ელტიგენის სადესანტო ოპერაციაში გამოჩენილი მამაცობისათვის საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა. 1948 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. 1948–1965 წლებში მსახურობდა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარებში სამეთაურო თანამდებობებზე. 1965 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამხედრო კათედრის გამგე. 1967 წლიდან წიქორიძე თადარიგშია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვადასხვა ორდენითა და მედლებით. ჩინჩილაკაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 334-335. პლატონ წიქორიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ინოკენტი VIII

ინოკენტი VIII (ლათ. Innocenyius PP. VIII; ერისკაცობაში ჯამბატისტა ჩიბო; დ. 1432 — გ. 25 ივლისი, 1492) — რომის პაპი 1484-1492 წლებში. ჯამბატისტა ჩიბო დაიბადა 1432 წელს გენუაში. სწავლობდა პადუაში და რომში. ინოკენტი VIII გარდაიცვალა 25 ივლისს, მას დარჩა ორი უკანონო შვილი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ინოკენტი VIII“ ვიკისაწყობში.
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010 ჯგუფი B

მთავარი სტატია: ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010. B ჯგუფში თამაშები 12 ივნისიდან 22 ივნისამდე გაიმართა. ჯგუფი შედგებოდა არგენტინის, ნიგერიის, სამხრეთ კორეისა და საბერძნეთის ნაკრებებისგან. არგენტინის, ნიგერიის და საბერძნეთის ნაკრებები 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც ერთ ჯგუფში აღმოჩნდნენ (D ჯგუფში) ბულგარეთთან ერთად. მეორე რაუნდში გასვლა ნიგერიამ, არგენტინამ და ბულგარეთმა შეძლეს. ნიგერია და არგენტინა ასპარეზობას მალევე გამოეთიშა, წააგეს რა შესაბამისად იტალიასთან (1-2) და რუმინეთთან (2-3). ხრისტო სტოიჩკოვის ბულგარეთმა კი ნახევარფინალს უწია. ჯგუფის გამარჯვებული A ჯგუფის მეორეადგილოსანს დაუპირისპირდა, ხოლო მეორეადგილოსანი A ჯგუფის პირველადგილოსანს. ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4) ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 Referee designations for matches 1-16 (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (5 June 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 ივლისი 2010. ციტირების თარიღი: 5 June 2010.
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010 ჯგუფი C

მთავარი სტატია: ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010. C ჯგუფში თამაშები 12 ივნისიდან 23 ივნისამდე გაიმართება. ჯგუფი შედგება ინგლისის, აშშ-ს, ალჟირისა და სლოვენიის ნაკრებებისგან. აქამდე ერთმანეთს მხოლოდ აშშ-სა და ინგლისის გუნდები შეხვედრიან მსოფლიო ჩემპიონატზე, 1950 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე აშშ-მ ინგლისი 1-0 დაამარცხა. ჯგუფის გამარჯვებული D ჯგუფის მეორეადგილოსანს დაუპირისპირდა, ხოლო მეორეადგილოსანი D ჯგუფის პირველადგილოსანს. ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4) სლოვენია პირველივე ტაიმში დაწინაურდა ანგარიშით 2-0. 48-ე წუთზე ლანდონ დონოვანმა შეამცირა სხვაობა და მატჩის მიწურულს, 82-ე წუთზე გაათანაბრა ანგარიში. გოლი ალტიდორემ თავით გაიტანა. დონოვანის მიერ შესრულებული სარაჯიმო დარტყმის შემდეგ ედუმ გაიტანა მესამე, მაგრამ მსაჯმა გოლი არ ჩათვალა. მატჩის დასაწყისში აშშ-მ კინაღამ გოლი მიიღო ალჟირისგან. მატჩის დანარჩენი დროის განმავლობაში აშშ-ს კარგი შანსები ჰქონდა გოლის გატანისა ალჟირის სოლიდური დაცვისთვის, რომელმაც წინა ორ მატჩიმ ხოლოდ ერთი გოლი გაუშვა. კლინტ დემპსის არ ჩაუთვალეს გოლი. ინგლისი აგროვდებოდა 5 ქულას, სლოვენიას — 4, ხოლო აშშ-ს — 3 და გადიოდა მესამე ადგილზე. მატჩის კომპენსირებულ დროში ლანდონ დონოვანმა გიატანა გამარჯვების გოლი, რამაც აშშ არათუ გაიყვანა პლეი-ოფის ეტაპზე, არამედ მოუტანა მას პირველი ადგილი ჯგუფში. ↑ 1.0 1.1 1.2 „Algeria-Slovenia gets substitute ref“. ESPNsoccernet.com. Associated Press. 8 June 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 June 2011. ციტირების თარიღი: 9 June 2010. ↑ 2.0 2.1 Tactical Line-up – Group C – Algeria-Slovenia (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (13 June 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 13 June 2010. ↑ 3.0 3.1 Referee designations for matches 1-16 (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (5 June 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 July 2010. ციტირების თარიღი: 5 June 2010.
ევსები ნიკომედიელი

ევსები ნიკომედიელი (ბერძ. Ευσέβιος ο Νικομηδείας; დ. უცნობია — გ. 341) — კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსი 338-341 წწ. ევსები ჯერ იყო ბერიტუსის (ბერძ. Βηρυτός, დღევანდელი ბეირუთი) ეპისკოპოსი ფინიკიაში, ხოლო შემდეგ ნიკომედიის ეპისკოპოსი ბითინიაში (ბერძ. Βιθυνία), სადაც იმ პერიოდში იმპერატორის რეზიდენცია იყო. კონსტანტინოპოლის პატრიარქად აირჩიეს არიანელი იმპერატორის კონსტანტინე II-ის (337-361) მიერ პავლე I-ის კონსტანტინოპოლიდან გაძევების შემდეგ. ევსები დიდხანს არ დარჩენილა საპატრიარქო ტახტზე. მისი გარდაცვალების შემდეგ მღვდელმთავარი პავლე კონსტანტინოპოლში დაბრუნდა. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
ფილიპ პულმანი

ფილიპ პულმანი (ინგლ. Philip Pullman; დ. 19 ოქტომბერი, 1946 ) — ინგლისელი მწერალი ნორიჯიდან. იგი უფრო მეტად ცნობილია რომანების ტრილოგიით მისი ბნელი საწყისები. ამ წიგნის პირველი ტომის მიხედვით გადაღებულია ფილმი ოქროს კომპასი, ხოლო სერიის სელი ლოკჰარტი პირველი ორი ტომი გადაღებულია ტელეფილმების სახით. 2008 წელს გამოცემამ The Times პულმანი დაასახელა 1945 წლიდან მოყოლებული 50 უდიდესი ბრიტანელი მწერლის სიაში. ↑ Dowd S. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 https://web.archive.org/web/20171006143207/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/philip-pullman ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ BD Gest' <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2876969"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ ПроДетЛит — 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124821483"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #120578417 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 13.0 13.1 13.2 13.3 13.4 Who's who — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3304275"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2567271"></a> ↑ http://www.bishopg.ac.uk/docs/Library/Hullabaloo/Hullabaloo19%20web.pdf ↑ http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08109028.2012.702482 ↑ 16.0 16.1 ესტონური ვიკიპედია — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q200060"></a> ↑ http://www.nytimes.com/2007/12/23/books/review/23tbr.html ↑ http://www.nytimes.com/2012/12/18/books/fairy-tales-from-the-brothers-grimm-by-philip-pullman.html ↑ LIBRIS — 2015. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a> ↑ Pullman P. Dreaming of spires — 2002. — ISSN 1756-3224; 1354-4322 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5614018"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q190220"></a> ↑ https://www.elk.ee/?page_id=1886 ↑ The 50 greatest British writers since 1945 დაარქივებული 2011-09-06 საიტზე Wayback Machine. . 5 January 2008. The Times. Retrieved on 2010-02-05.
არგუმენტი

არგუმენტი (ლათ. argumentum) — ლოგიკაში - მსჯელობა ან მსჯელობათა სისტემა, რომელიც მოაქვთ რაიმე სხვა მსჯელობის ან მსჯელობათა სისტემის ჭეშმარიტების დასამტკიცებლად. დასაბუთების წანამძღვარი, სხვანაირად იწოდება საფუძვლად, ანუ დასაბუთების საბუთად, ზოგჯერ არგუმენტს უწოდებენ მთელ დასაბუთებას. მათემატიკასა და მათემატიკურ ლოგიკაში - დამოუკიდებელი ცვლადი, რომლის მნიშვნელობაზე დამოკიდებულია მოცემული ფუნქციის ანუ პრედიკატის მნიშვნელობა. Salmon, Wesley C. Logic. New Jersey: Prentice-Hall (1963). Library of Congress Catalog Card no. 63-10528. Aristotle, Prior and Posterior Analytics. Ed. and trans. John Warrington. London: Dent (1964) Mates, Benson. Elementary Logic. New York: OUP (1972). Library of Congress Catalog Card no. 74-166004. Mendelson, Elliot. Introduction to Mathematical Logic. New York: Van Nostran Reinholds Company (1964). Frege, Gottlob. The Foundations of Arithmetic. Evanston, IL: Northwestern University Press (1980). Martin, Brian. The Controversy Manual (Sparsnäs, Sweden: Irene Publishing, 2014).
ნიკიტა ქალკედონელი

ნიკიტა ქალკედონელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. წმინდა ნიკიტა, ქალკედონის ეპისკოპოსი, VIII საუკუნის მეორე ნახევარში ცხოვრობდა. მას ღვთივსათნო ცხოვრებისათვის დაასხეს ხელი ქალკედონის ეპისკოპოსად. წმინდა ნიკიტა გულმოწყალებით გამოირჩეოდა; ზრუნავდა ქვრივებსა და ობლებზე, მხარში ედგა უსამართლოდ დაჩაგრულებს, ეხმარებოდა ღარიბებს. მისი სახლი მწირთა თავშესაფრად იყო ქცეული. ხატმბრძოლი ლეონ V-ის (813-820) დროს წმინდანი თამამად ამხელდა ერეტიკოსებს. ამისთვის მრავალი დევნა დაითმიანა უსჯულო იმპერატორისა და მისი მიმდევრებისაგან. წმინდა აღმსარებელი გარდაიცვალა IX საუკუნის დასაწყისში. მის ნაწილებთან სასწაულებრივი კურნებები აღესრულებოდა. კონსტანტინოპოლელი პრესვიტერის იოსების მიერ დაწერილ კანონში მოიხსენიება წმინდა ნიკიტას ძმაც - წმინდა ეგნატე. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
ევტიქი მელიტინელი

ევტიქი მელიტინელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. მღვდელმოწამე ევტიქი მელიტინელი წმინდა მოციქულთა თანამოსაგრე იყო. ქრისტესთვის აღესრულა ქალაქ მელიტინაში I საუკუნეში. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
ელადი ეპისკოპოსი

ელადი ეპისკოპოსი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. მღვდელმოწამე ელადი ეპისკოპოსი ქრისტეს აღსარებისათვის ცეცხლში ჩააგდეს, მაგრამ უვნებლად იქნა დაცული. აღესრულა სასტიკი ცემისაგან. წმინნდანისადმი მიძღვნილ კანონში ნათქვამია, რომ საპყრობილეში მას გამოეცხადა უფალი ჩვენი იესო ქრისტე და წყლულებისაგან განკურნა. სხვა ცნობით, წმინდა ელადი აწამეს სპარსელებმა რომის იმპერიაზე თავდასხმის დროს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
წმინდა ელიკონიდა

წმინდა ელიკონიდა (გ. 244) — მართლმადიდებელი ეკლესიის ქალი წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. წმინდა მოწამე ელიკონიდა ცხოვრობდა ქალაქ თესალონიკში III საუკუნეში. ქრისტიანთა დევნის დროს წმინდანი კორინთოში ჩავიდა და წარმართთა შორის ქრისტიანობის ქადაგება დაიწყო, რისთვისაც შეიპყრეს და ქალაქის მმართველ პერინიუსს მიჰგვარეს. წმინდა აღმსარებელი სასტიკად ცემეს და გახურებულ ღუმელში ჩააგდეს, მაგრამ ცეცხლიდან უვნებელი გამოვიდა. მმართველმა ჯადოქრობა დასწამა წმინდანს და კვლავ სატანჯველად გადასცა ჯალათებს, შემდეგ ბრძანა, შეეწყვიტათ წამება და ელიკონიდას პატივსა და ქურუმების წოდებას დაჰპირდა, თუ კერპთაყვანისცემის რიტუალს აღასრულებდა. მოულოდნელად წმინდანი დათანხმდა. გახარებულმა ქურუმებმა და ხალხმა ყიჟინით წაიყვანეს მოწამე სამსხვერპლოში და მისივე თხოვნით მარტო დატოვეს. ღვთის ნებით ელიკონიდა უეცრად გოლიათური ძალით აღივსო და ყველა კერპი დალეწა. შეძრწუნებულმა ქურუმებმა მისი სიკვდილით დასჯა მოითხოვეს. სასჯელის მოლოდინში საპყრობილეში გამომწყვდეულ წმინდა აღმსარებელს მაცხოვარი გამოეცხადა წმინდა მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზების თანხლებით და წყლულებისაგან განკურნა. ხუთი დღის შემდეგ ელიკონიდასთან სამი დამშეული ლომი შეუშვეს, მაგრამ მხეცები მორჩილად მიუახლოვდნენ მას და ფეხები აულოკეს. გამხეცებული წარმართთა ბრბო მოითხოვდა, მოეკვდინებინათ წმინდანი. ლომები გამოცვივდნენ საკნიდან და ხალხს დაერივნენ. პერინიუსის ბრძანებით წმინდანს თავი მოჰკვეთეს. ეს მოხდა 244 წელს. ქრისტიანებმა პატივით დაკრძალეს მოწამის ნეშტი. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
დიმიტრი (მიტრა)

წმინდა დიმიტრი (მიტრა) – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით — 10 ივნისი. მასზე ძალზედ მწირი ინფორმაციაა შემონახული. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ წმინდანი თურქებმა აწამეს ქრისტეს აღსარებისთვის 1794 წელს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
შოტ-მელჰირი

შოტ-მელჰირი (არაბ. شط ملغيغ) — ტბა ჩრდილოეთ აფრიკაში, ალჟირის ტერიტორიაზე. ფართობი 6700 კმ². ტბა მდებარეობს ზღვის დონიდან -26 მეტრზე, სამხრეთით არის საჰარის უდაბნო, აღმოსავლეთით რამდენიმე კილომეტრში კი გაბესის ყურე. აქ არის ალჟირის ყველაზე დაბალი წერტილი, რომელიც ზღვის დონიდან -40 მეტრზე მდებარეობს. ზაფხულობით შოტ-მელჰირი შრება, ზამთარში წვიამიანი პერიოდებში კი ტბის ტერიტორია ივსება. აქ რამდენიმე მდინარე ჩაედინება. შოტ მელჰირის სიგანე აღმოსავლეთიდან, დასავლეთისაკენ შეადგენს 130 კმ-ს. აქვე არის ქალაქები ბისკრა, ელ-უედი და ტუგრუტი. შოტ-ელ-ჯერიდი შოტ-მელჰირი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
ზაქარია პრუსელი

ზაქარია პრუსელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. წმინდა მოწამე ზაქარია ქალაქ პრუსაში (აზია) დაიბადა და იქვე აღესრულა მოწამებრივად 1802 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
ღირსი სოფრონი

ღირსი სოფრონი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 28 მაისი, ახალი სტილით - 10 ივნისი. ღირსი სოფრონი (ერობაში სტეფანე) ბულგარეთის სოფელ პენკოვეცში დაიბადა. იგი მდინარე დუნაის ნაპირთან, მახლობლად მდებარე მონასტერში აღიკვეცა ბერად და გამუდმებული მარხვით, ლოცვით, ღამისთევებით სათნოეყოფოდა უფალს. ნეტარი მამა საკუთარმა მსახურმა მოკლა 1510 წელს. სამი წლის შემდეგ აღესრულა წმინდანის უხრწნელი ნაწილების აღმოყვანება, დაიწერა მისი ცხოვრებაც. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.