laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩვეულებრივი ხვლიკიჭამია გველი

ჩვეულებრივი ხვლიკიჭამია გველი (ლათ. Malpolon monspessulanus) — დიდი ზომის გველი ანკარასებრთა ოჯახისა. აღწევს 170 სანტიმეტრს. ზურგი შეფერილია მონაცრისფრო-მოლურჯო ფერად, გასდევს განივი ზოლები, მუცელი — ყვითელია. გავრცელებულია ამიერკავკასიაში. ბინადრობს მშრალ, ქვიან ადგილებში. იკვებება წვრილი მღრღნელებით, ხვლიკებით, გველებით. განსაკუთრებით ხშირად ნადირობს ველის გველგესლაზე. იგი გველს შხამით ადამბლავებს, შემდეგ კი მთლიანად ყლაპავს. ერთ ასეთ გველს საათში შეუძლია 2-3 გველგესლას გადაყლაპვა. ნადირობის დროს იყენებს შხამიან ეშვებს, რომელიც ზედა ყბის უკანა ნაწილში მდებარეობს. შხამი ხვდება ნადავლის ორგანიზმში და იწვევს მის პარალიზებას. შხამი შეიცავს — ფოსფოდუესტერაზას, მჟავე და ტუტე ფოსფატაზას, ფოსფოლიპაზა A2 და კაზეინაზას. წვრილი მღრღნელები კბენიდან რამდენიმე წუთში იღუპებიან. ხვლიკიჭამია გველი საფრთხის დროს თავს გაქცევით შველის, ზოგჯერ კი ძლიერ აგრესიულია — იკბინება და ადამიანებში შეიძლება გამოიწვიოს მოწამლის ნიშნები. Ядовитые животные и растения СССР, 1990 წ., გვ. 125. საქართველოს ფაუნა: ჩვეულებრივი ხვლიკიჭამია გველი დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine.
ილღაზი

ართუკიდ ნაჯმ ად-დინ ილღაზი (გ. 8 ნოემბერი, 1122) — ართუკიდების დინასტიის წარმომადგენელი, ცნობილი თურქი სარდალი და მხედართმთავარი (ამირა), თურქული ქალაქ მარდინის მფლობელი 1107 წლიდან 1122 წლამდე. „ილღაზი“ არაბულად ნიშნავს ხალხისთვის მებრძოლს. ილღაზი გამოირჩეოდა ქრისტიანი ხალხის შემუსვრით. მისი მამა, ართუკი, იყო ართუკიდების დინასტიის დამაარსებელი და დანიშნული იყო იერუსალიმის მმართველად, სელჩუკი ამირ ტუტუშის მიერ. მამის სიკვდილის შემდეგ, ილღაზი და მისი ძმა განაგრძობდნენ იერუსალიმის მართვას. როდესაც მალიქ შაჰის გარდაცვალების შემდეგ ტახტისათვის დაიწყო დიდი სისხლისღვრა, ილ ღაზი თავდაპირველად თავისი სიმამრის ამირ ტუტუშის მომხრე იყო. ხოლო ტუტუშის დამხობის შემდეგ (ჰიჯრით 488-1095 წ.) ილღაზი იერუსალიმს დაეპატრონა, რადგან ეს ქალაქი საფეოდოდ მიღებული ჰქონდა ამირ ტუტუშისაგან. ნეჯმ ედ დინ ილ ღაზი იერუსალიმს განაგებდა თავის ძმასთან ამირ სუკმანისთან ერთად, მაგრამ 1096 წელს ჯვაროსნებმა იერუსალიმს შეუტიეს და ორივე ამირა გააძევეს. 1110 წელს ამირა ილღაზი მიემხრო ტახტის მემკვიდრე მუჰამედს (მალიქ-შაჰის ძეს), რომელმაც ბაღდადის ამირად დანიშნა იგი. 1111-1118 წლებში ილღაზმა იმჟამად უძლიერესი ციხის მარდინის აღება მოახერხა. ილღაზს რთული ურთიერთობა ჰქონდა სელჩუკთა სახელმწიფოსთან, რისი მიზეზიც ილღაზის სეპარატისტული ტენდენციები იყო. ის ხშირად იყენებდა სელჩუკთა წინააღმდეგ ჯვაროსნების დახმარებასაც. ილღაზის მიერ მართული მარდინის საამირო მოიცავდა ისეთ ქალაქებს, როგრიც იყო ნისიბინი, დიარქექირი. მარდინის საამირო გაძლიერდა 1117 წლის შემდეგ, როდესაც მის მფლობელობაში გადავიდა ალეპო. ალეპოს დაკავების შემდეგ ილღაზის და ჯვაროსნების ინტერესები ერთამენთს დაუპირისპირდა და ილღაზი მეთაურობდა ჯვაროსანთა წინააღმდეგ ბრძოლებს, რომლებშიც დიდი ავტორიტეტი მოიპოვა. 1121 წელს ილღაზი კოალიციური ლაშქრით შეიჭრა საქართველოში მაგრამ დავით აღმაშენებელმა დიდგორის ბრძოლაში დაამარცხა იგი და არზრუმს იქით გადარეკა მტერი. 1122 წელს მან დაამარცხა და დაატყვევა ედესის გრაფი ჟოსლენ I, თუმცა იმავე წლის ნოემბერში გარდაიცვალა. დაკრძალეს დიარბაქირში. მარგიშვილი ს., „მითები და რეალობა დავით აღმაშენებლის მეფობის შესახებ“, თბილისი: „სიესტა“, 2006. — გვ. 65-70, ISBN 99940-881-9-X. Öztuna, Yılmaz, (1996) Devletler ve Hanedanlar Cilt:2, Ankara:Kültür Bakanlığı Yayınları, say. 46 Smail, R.C. (1956 son baski 1995) Crusading Warfare 1097-1193., New York: Barnes and Noble Books, ISBN 1-56619-769-4 (ინგლისური) Hillenbrand, Carole, (1990) A Muslim Principality in Crusader Times: The Early Artuqid State. Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut, (ინგლისური).
Taken by Force

Taken by Force (ქართ. ძალით აღებული) — გერმანული როკ-ჯგუფ სკორპიონსის მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1976 წელს. ეს იყო ჯგუფში ბოლო ალბომი ულრიხ როთისთვის. მისი წასვლის შემდეგ სკორპიონსში მოვიდა მათიას იაბსი. კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი; ულრიხ როთი — მთავარი გიტარა, ბეკ-ვოკალი; რუდოლფ შენკერი — რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი; ფრანსის ბუხჰოლცი — ბას-გიტარა; ჰერმან რარებელი — დასარტყმელი საკრავები. ↑ Hill, Gary. (before 2007)Taken by Force – Scorpions | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 28 სექტემბერი 2011.
Lovedrive

Lovedrive (ქართ. სიყვარულის დევნა) — გერმანული როკ-ჯგუფ სკორპიონსის მეექვსე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1979 წელს. ეს იყო ჯგუფში პირველი ალბომი მათიას იაბსისთვის, რომელმაც შეცვალა ულრიხ როთი. კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი; მათიას იაბსი — მთავარი გიტარა, ბეკ-ვოკალი; რუდოლფ შენკერი — რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი; ფრანსის ბუხჰოლცი — ბას-გიტარა; ჰერმან რარებელი — დასარტყმელი საკრავები. მიხაელ შენკერი — წამყვანი გიტარა (სიმღერები: 2,4 და 7) ↑ Weber, Barry. Scorpion Lovedrive review. Allmusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2012-09-29.
Animal Magnetism (სკორპიონსის ალბომი)

Animal Magnetism (ქართ. ცხოველური მაგნეტიზმი) — გერმანული როკ-ჯგუფ სკორპიონსის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1980 წელს. RIAA-მ მას 1984 წლის 8 მარტს მიანიჭა ოქროს, ხოლო 1991 წლის 28 ოქტომბერს - პლატინის სტატუსი. კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი; მათიას იაბსი — მთავარი გიტარა, ბეკ-ვოკალი; რუდოლფ შენკერი — რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი; ფრანსის ბუხჰოლცი — ბას-გიტარა; ჰერმან რარებელი — დასარტყმელი საკრავები. ალბომი ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2009-01-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ Weber, Barry. Scorpions Animal Magnetism review. Allmusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2012-09-30. ↑ ფრაიკი, დევიდ. (26 ივნისი 1980) Album Reviews: Scorpions - Animal Magnetism. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-26. ციტირების თარიღი: 2012-09-30. ↑ Fricke, David. (26 June 1980) Album Reviews: Scorpions - Animal Magnetism. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 June 2007. ციტირების თარიღი: 30 September 2012. ↑ RIAA Gold and Platinum Search for albums by Scorpions. Retrieved on 2011-02-22. ↑ Album – Scorpions, Animal Magnetism გერმანულად. Charts.de. Media Control Charts. ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი 2012. ↑ 6.0 6.1 6.2 Scorpions Official Charts. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. ციტირების თარიღი: 9 ივნისი 2017. ↑ Scorpions – Animal Magnetism (album). Swedishcharts.com. Media Control Charts. ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი 2012. ↑ Animal Magnetism Billboard Albums. AllMusic. Rovi Corporation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 დეკემბერი 2013. ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი 2012. ↑ Top Albums/CDs - Volume 22, No. 17, ივლისი 19, 1980. Library and Archives Canada (19 ივლისი 1980). ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი 2012.
Blackout (სკორპიონსის ალბომი)

Blackout (ქართ. ჩავარდნა მეხსიერებაში) — გერმანული როკ-ჯგუფ სკორპიონსის მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1982 წელს. ალბომზე მუშაობის დროს კლაუს მაინემ ხმა დაკარგა და იძულებული იყო, პრობლემა ოპერაციით გადაეწყვიტა. ორიგინალური დემოები ამ ალბომისთვის ჩაიწერეს ვოკალისტ დონ დოკენის მონაწილეობით, თუმცა ისინი დისკში ან მის სხვა გამოცემებში არ არის წარმოდგენილი. ყველა სიმღერის მუსიკის ავტორი — რუდოლფ შენკერი. კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი; რუდოლფ შენკერი — რიტმური გიტარა (სიმღერები: 6 + 12), მთავარი გიტარა (სიმღერები: 4,8 და 9), ბეკ-ვოკალი (სიმღერები: 1,2 და 8); მათიას იაბსი — მთავარი და რიტმური გიტარა; ფრანსის ბუხჰოლცი — ბას გიტარა; ჰერმენ რარებელი — დრამი. ალბომი ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2012-09-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ Weber, Barry. Scorpions Blackout review. AllMusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 26 ოქტომბერი 2012. ↑ Popoff, Martin (1 ნოემბერი 2005) The Collector's Guide to Heavy Metal: Volume 2: The Eighties. Burlington, Ontario, Canada: Collector's Guide Publishing, გვ. 319. ISBN 978-1894959315.  ↑ Gaguet, Guillaume. Scorpion Blackout review. Forces Parallèles. Forces Parallèles. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი 2014. ↑ Considine, J.D.. (24 ივნისი 1982) Album Reviews: Scorpions - Blackout. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 ოქტომბერი 2007. ციტირების თარიღი: 26 ოქტომბერი 2012. ↑ Jeffrey Easton. Metal Exiles interview with Klaus Meine. metalexiles.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 აპრილი 2010. ციტირების თარიღი: 21 აპრილი 2010. ↑ infodisc.fr Note : You must select Scorpions. infodisc.fr. ციტირების თარიღი: 14 დეკემბერი 2011. ↑ Album – Scorpions, Blackout გერმანულად. Charts.de. Media Control Charts. ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 Blackout Billboard Albums. Allmusic. Rovi Corporation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-25. ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ Top Albums/CDs - Volume 36, No. 16, მაისი 29, 1982. Library and Archives Canada (29 მაისი 1982). ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ 10.0 10.1 10.2 Scorpions Official Charts. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. ციტირების თარიღი: 9 ივნისი 2017. ↑ Scorpions – Blackout (album). Swedishcharts.com. Media Control Charts. ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ Scorpions – Blackout (album) Dutch. GfK Dutch Charts. Media Control Charts. ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ Top Singles - Volume 36, No. 23, ივლისი 17, 1982. Library and Archives Canada (17 ივლისი 1982). ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი 2012. ↑ infodisc.fr Note : You must select Scorpions. infodisc.fr. ციტირების თარიღი: 13 ივნისი 2017.
ტირნოვის ტყე

ტირნოვის ტყე (სლოვენ. Trnovski gozd, trn – ეკალი და gozd – ტყე, ანუ ქართულად „ეკლნარი“) მდებარეობს სლოვენიის ალპების ცენტრალური მთაგრეხილის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეზე და წარმოადგენს იულიუსის ალპების სამხრეთ ნაწილს. ტირნოვის ტყე სხვა მხრივ წარმოადგენს ასევე ნაწილს დინარის მთებისა და მის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე ჰრუშიცას ტყის (სლოვენურად Hrušica — მსხლის ტყე, ანუ „მსხალნარი“) ჩათვლით შიდა კრაინას კარსტულ რეგიონს. ტირნოვის ტყის ჰავა წარმოადგენს ვიპახის ხეობაში რაღაც საშუალოს ორ, ზომიერ კონტინენტურსა და სუბ-ხმელთაშუაზღვიურ კლიმატს შორის. ეს მხარე ერთ-ერთი ყველაზე ნალექიანია (2000 მმ-ზე მეტი) სლოვენიაში. ტირნოვის ტყის ყველაზე მაღალი წერტილი არის 1495 მეტრის სიმაღლეზე მდებარე მთა მალი-გოლაკი (პატარა მთა) ეს რეგიონი მეჩხერადაა დასახლებული და იგი წარმოადგენს დინარის წიწვოვან ტყეთა (Abieti-fagetum dinaricum) ნაწილს, რადგან მისი ვეგეტაცია წიფლნარითა და ნაძვნარით შემოიფარგლება. ტირნოვის წიწვნარი ნანოს ჩათვლით მიეკუთვნება მოვლილ ტყეთა რიგს და ნაკრძალადაა გამოცხადებული. აქ მისდევენ მეტყევეობას. ტირნოვის ტყის სამხრეთით გადის გზატკეცილი სლოვენიის დედაქალაქ ლიუბლიანასა (ლიუბლიანის უწინდელი სახელი ლაიბახი, ავსტრიაში ამ ქალაქს დღემდე შემორჩა ეს სახელი) და იტალიის გორიციას შორის. გრაფ გერცების დინასტიის გადაშენების შემდეგ ეს რეგიონი 1335 წელს როგორც კრაინას ნაწილი ჰაბსბურგების მონარქიას გადაეცა და ასე დარჩა ავსტრიის შემადგენლობაში, სადაც იგი დროთა განმავლობაში მემკვიდრეობის გადანაწილების გზით სხვადასხვა პატრონის ხელში გადადიოდა. ეს მხარე მნიშვნელოვანია დღემდე ასევე ხის ნახშირის მოპოვების თვალსაზრისით. Ivan Gams: Geografija Slovenije. Ljubljana 1998, (სლოვენურ ენაზე) ISBN 961-213-060-4.
ფრანკ რეიკარდი

ფრანკლინ ედმუნდო „ფრანკ“ რეიკარდი (ნიდერლ. Franklin Edmundo Rijkaard [ˈfrɑŋk ˈrɛi̯.kaːrt]; დ. 30 სექტემბერი 1962) — ნიდერლანდელი სპორტსმენი. 2003 წლიდან 2008 წლამდე იყო საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ მთავარი მწვრთნელი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 100-ე ადგილზე დასახელდა. აიაქსი: (12) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 1994–95 ერედივიზია (5): 1981–82, 1982–83, 1984–85, 1993–94, 1994–95 ნიდერლანდების თასი (3): 1982–83, 1985–86, 1986–87 ნიდერლანდების სუპერთასი (2): 1993, 1994 უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი (1): 1986–87 მილანი: (10) უეფა-ს ჩემპიონთა თასი (2): 1988–89, 1989–90 უეფა-ს სუპერთასი (2): 1989, 1990 სერია A (2): 1991–92, 1992–93 იტალიის სუპერთასი (2): 1988, 1992 საკონტინენტთაშორისო თასი (2): 1989, 1990 ბარსელონა:(5) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2005–06 ესპანეთის ლა ლიგა (2): 2004–05, 2005–06 ესპანეთის სუპერთასი (2): 2005, 2006 Frank Rijkaard's La Liga stats at BDFutbol.com (ესპანური) Frank Rijkaard's La Liga stats as manager at BDFutbol.com (ესპანური) CV of Frank Rijkaard დაარქივებული 2013-03-26 საიტზე Wayback Machine. (in Dutch) Barcelona Manager Profile at FCBarcelona.cat ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
ჩოგბურთი

ჩოგბურთი — სპორტის სახეობა. ისტორიკოსების უმრავლესობის აზრით, ჩოგბურთი XIII საუკუნის საფრანგეთში ჩაისახა. თუმცა დღემდე გამოცანად რჩება, თუ ვინ ითვლება ამ თამაშის ნამდვილ ფუძემდებლად. ისტორიკოსების უმრავლესობა თანამედროვე ჩოგბურთის მამამთავრად დიდი ბრიტანეთის კავალერის მაიორს უოლტერ კლოპტონ უინგფილდს (Walter Clopton Wingfield) მიიჩნევენ. 1873 წელს უინგფილდმა ახალი თამაშის წესები გამოაქვეყნა, რომელიც ეფუძნებოდა რამდენიმე თამაშის პრინციპებს, კერძოდ: კორტ-ჩოგბურთს, ბადმინტონს, ფაიფსა და რეკიტს. იმისთვის, რომ გამომგონებლის უფლება შეენარჩუნებინა, ამ თამაშს „სფერისტიკა“ უწოდა (sphairistik ბერძნული სიტყვაა და ნიშნავს „ითამაშე ბურთი“). პირველი საჩოგბურთო ტურნირი 1877 წლის 9 ივნისს ჩატარდა , რომელსაც შემდგომში უიმბლდონი ეწოდა. საჩოგბურთო მოედანს კორტი ჰქვია. თამაშები ერთეულთა და წყვილთა თანრიგებში ტარდება. მოთამაშეების ამოცანაა ჩოგნის დახმარებით ბურთი გადაიტანონ მოწინააღმდეგის ნახევარზე. ჩამწოდებელ მოთამაშეს ბურთის ორჯერ ჩაწოდების უფლება აქვს. მეორე ჩაწოდებას ის იყენებს მაშინ, თუ პირველი ვერ ჩააგდო ჩაწოდების მოედანში ან ბადეს ვერ გადააცილა. ერთ მოგებულ გათამაშებაზე მოთამაშეც ეწერება 15 ქულა, შემდეგ მოგებულზე ასევე 15, მესამეზე კი 10 ქულა (ე. ი. 15, 30 და 40). ხოლო, მეოთხე მოგებულ გათამაშებაზე ჩოგბურთელი უკვე იგებს. თუ ანგარიში თანაბარია (ე. ი. 40-40), მაშინ ერთ-ერთმა მოთამაშემ ზედიზედ 2 გათამაშება უნდა მოიგოს. 6 თამაშის მოგების შემთხვევაში მოთამაშე იგებს სეტს. თუ ანგარიში 6:6-ია, მაშინ ხდება დამატებითი გათამაშება, რომელსაც ფრემტეხი (ე.წ. „ტაიბრეიკი“) ჰქვია. ჩოგბურთელმა უნდა მოიგოს 2 სეტი თამაშის მოსაგებად. გამონაკლისია მამაკაცთა შორის დიდი მუზარადის ტურნირები, სადაც ჩოგბურთელს სჭირდება 3 სეტის მოგება თამაშის მოსაგებად. დიდი მუზარადის ტურნირები ყველაზე პრესტიჟულია საჩოგბურთო სამყაროში. ტრადიციულად ტარდება 4 ასეთი ტურნირი, კერძოდ ავსტრალიის ღია პირველობა, საფრანგეთის ღია პირველობა, უიმბლდონი და ამერიკის ღია პირველობა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩოგბურთი
კორტი (სპორტი)

კორტი — საჩოგბურთო მოედანი. კორტი უნდა იყოს მართკუთხედი 23.77 მ სიგრძისა და 8.23 მ სიგანის. იგი შუაზე გაყოფილია ბადით, რომელიც დამაგრებულია 0.8 სმ მაქსიმალური დიამეტრის ტროსზე. ტროსის ბოლოები დამაგრებულია ან გადაჭიმულია 2 ბოძზე, რომელიც თუ ოთკუთხაა, უნდა იყოს არაუმეტეს 15 კვ.სმ-ისა და თუ მრგვალია არაუმეტეს ა.5სმ დიამეტრისა. ბოძების ცენტრები უნდა იყოს დაცილებული კორტისგან ო.914 მ-ით ორივე მხარეს, ხოლო მათი სიმაღლე უნდა იყოს ისეთი, რომ ტროსის წვერი კორტის ზედაპირიდან 1.07 მ სიმაღლეზე აღმოჩნდეს. ბადის უჯრედები უნდა იყოს საკმაოდ პატარა, რომ მასში არ გაძვრეს ჩოგბურთის ბურთი. ბადის სიმაღლე ცენტრში უნდა იყოს 0.914 მ. კორტი შემოსაზღვრულია საბაზო ხაზებით, რომლის სიფართოვე შეიძლება იყოს 10 სმ-მდე. ასევე არის შიდა ხაზები, რომელთა სიფართოვე მერყეობს 2.5–5 სმ-მდე. ოფიციალური შეხვედრების დროს საბაზო ხაზების უკანა სათამაშო სივრცე უნდა იყოს არანაკლებ 6.4 მ, ხოლო გვერდითისა კი მაქსიმუმ 3.66 მ.
ჩოგბურთის ბურთი

ჩოგბურთის ბურთი — ყვითელი ან თეთრი ბურთი, რომელიც იხმარება ჩოგბურთის თამაშში. ჩოგბურთის ბურთის დიამეტრი უნდა იყოს არანაკლებ 6.35 სმ და არაუმეტეს 6.67 სმ-ისა, ხოლო მისი წონა 56,7–58,5 გ.
სამეფო კობრა

სამეფო კობრა (ლათ. Ophiophagus hannah) — გველი ასპიტისებრთა ოჯახისა. სიგრძე — 4 მ-მდე, ცალკეული ეგზემპლიარები 5,5 მეტრსაც აღწევენ. (სამეფო კობრა მსოფლიოში ყველაზე დიდი შხამიანი გველია) კობრას თავზე, კეფის ფარების უკან ნახევარრკალად განლაგებულია 6 დამატებითი ფარი. სხეული მოყვითალო-მომწვანო ფერისაა, გასდევს განივი ზოლები, რომელნიც მუქი და ვიწროა თავისაკენ, ხოლო ფართო და შედარებით ღიაა კუდისაკენ. გვხვდება ინდოეთში, სამხრეთ ჩინეთში, ინდოჩინეთში, ზონდის კუნძულებზე და ფილიპინებზე. ბინადრობს — ტყიან ადგილებში, ირჩევს ხშირ ბალახოვან ადგილებს. ხშირად გვხვდება დასახლებულ რაიონებშიც. ცოცავს ხეებზე და კარგად ცურავს, თუმცა ძირითადად ცხოვრობს მიწაზე. ცხოვრობს დღის ცხოვრებით და ნადირობს ძირითადად სხვა გველებზე — როგორც შხამიანებზე, ისე უშხამოებზე, იშვიათად ხვლიკებზეც. კვერცხმდებია. იკეთებს სპეციალურ ბუდეს ფოთლებისა და ტოტებისგან, რომლებსაც ხვეტავს სხეულის წინა ნაწილით. ცენტრში დებს 20-40 კვერცხს და ფარავს ფოთლებით. თვითონ თავსდება ზემოთ და იცავს ბუდეს მტრისაგან. იშვიათად მას ეხმარება მამრიც. შხამი ძალიან ძლიერია, მისი რაოდებობა (გველის სიდიდს გამო) კბენის დროს დიდია, შხამი 30 წუთში კლავს ადამიანს. არის შემთხვევები სპილოს სიკვდილისაც. არსებობს მონაცემები, რომ სამეფო კობრას აქვს მიდრეკილება, ადამიანს თავს დაესხას უმიზეზოთ და უკან მისდიოს მას. ჩვეულებრივ სხვა გველები მხოლოდ თავდაცვის მიზნით კბენენ ადამიანს, კობრას ასეთი ქმედება კი, მეცნიერთა აზრით, განპირობებულია მისი ე.წ. ბუდეთმშენებლური ცხოვრების წესით.
Love at First Sting

Love at First Sting (ქართ. სიყვარული პირველი დანესტვრით) — გერმანული როკ-ჯგუფ სკორპიონსის მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1984 წლის 27 მარტს, ლეიბლებზე Harvest/EMI (ევროპა) და Mercury (აშშ). მასში შეტანილია ჯგუფის სამი ჰიტური სინგლი Rock You Like a Hurricane, Still Loving You და Big City Nights. ალბომი იწერებოდა 1983-1984 წლებში, შტომელნში (დასავლეთი გერმანია), Dierks Studios-ში. ეს იყო მუსიკის ისტორიაში ერთ-ერთი პირველი ციფრულად ჩაწერილი მძიმე-როკ ალბომი. ყველა ტექსტის ავტორი — კლაუს მაინე, გარდა მითითებულისა; მუსიკა — რუდოლფ შენკერი. კლაუს მაინე — მთავარი ვოკალი; რუდოლფ შენკერი — რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი; მათიას იაბსი — მთავარი გიტარა; ფრანსის ბუხჰოლცი — ბას გიტარა; ჰერმან რარებელი — დასარტყმელი საკრავები. ალბომი Scorpions-ის ოფიციალურ საიტზე ↑ Weber, Barry. Scorpions Love at First Sting review. AllMusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 11 ნოემბერი 2012. ↑ Popoff, Martin (1 ნოემბერი 2005) The Collector's Guide to Heavy Metal: Volume 2: The Eighties. Burlington, Ontario, Canada: Collector's Guide Publishing, გვ. 319. ISBN 978-1894959315.  ↑ Gaguet, Guillaume. Scorpion Love At First Sting review. Forces Parallèles. Forces Parallèles. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი 2014. ↑ Lerch, Uwe (1984). „Review Album: Scorpions - Love at First Sting“. Rock Hard (გერმანული) (5). ციტირების თარიღი: 18 ივნისი 2017. ↑ Loder, Kurt. (26 აპრილი 1984) Album Reviews: Scorpions - Love at First Sting. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 ოქტომბერი 2007. ციტირების თარიღი: 11 ნოემბერი 2012.
ჩხრიალა გველისებრნი

ჩხრიალა გველისებრნი (ლათ. Crotalidae) — შხამიანი გველების ქვეოჯახი გველგესლასებრთა ოჯახისა. აქვთ თერმოლოკაციური აპარატი - ფოსო ნესტოსა და თვალს შორის, რომლის ფსკერზე ნერვული დაბოლოებები შეიგრძნობენ ტემპერატურის უმნიშვნელო ცვლილებას (0,1 გრადუსი) ამიტომ გველი სიბნელეშიც გრძნობს მსხვერპლის მოახლოვებას. გავრცელებულნი არიან აზიაში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკაში, უმთავრესად ტროპიკულ ტყეებში, ზოგი ნახევრად უდაბნოში, უდაბნოებსა და მთებში. დღისით იმალებიან სოროებში და ქვების ქვეშ. იკვებებიან ძირითადად ძუძუმწოვრებით, უმრავლესობა — კვერცხცოცხლადმშობია (ნაშიერები კვერცხის დადებისთანავე იჩეკებიან). ჩხრიალა გველთა ორ ჩრდილოამერიკულ გვარს (Sistrurus, Crotalus) კუდი ბოლოზე აქვთ ტკაცუნა - სახეშეცვლილი ქერცლები, რომელთა ერთმანეთთან ხახუნი სწრაფი ვიბრაციისას მეტად თავისებურ ხმას გამოსცემს (ისმის 30 მ-ზეც). ჩხრიალა გველისებრთა ოჯახი აერთიანებს 18 გვარს 120 სახეობას. მათი ნაკბენი ადამიანისათვის მეტად საშიშია. „ჩხრიალა გველისებრნი“ უწინ დამოუკიდებელ ოჯახს წარმოადგენდა. ჩხრიალა გველები ითვლება გველების განვითარების მწვერვალად: შხამიანი აპარატის განვითარება უფრო მაღალ საფეხურზეა, მგრძნობელობის ორგანოებიც გაცილებით უკეთ აქვთ განვითარებული, ახასიათებთ გამორჩეული სისწრაფე რეაქციისა. ნესტოსა და თვალს შორის არსებული ფოსო (თერმოლოკაციური აპარატი ) და საჩხრიალე აპარატი მიუთითებს მათი განვითარების უმაღლეს დონეზე. მუსხელიშვილი, თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 179-180.
კლაუს მაინე

კლაუს მაინე (გერმ. Klaus Meine; დ. 25 მაისი, 1948) — გერმანელი ვოკალისტი. სახელი გაითქვა გერმანულ როკ ჯგუფ, სკორპიონსში მოღვაწეობით. ჯგუფის თითქმის ყველა სიმღერის ტექსტი მის მიერაა დაწერილი. იგი არის ასევე კომპოზიტორი სიმღერების: „Wind of Change“, „You and I“ და „A moment in a million years“. 1982 წელს, მსოფლიო ტურნეს შემდეგ, ალბომ Blackout-ის ჩაწერისას მან დაკარგა თავისი ხმა, იმდენად რომ ლაპარაკიც უჭირდა. ამ მიზეზით მან მიაკითხა თავის ექიმს. მკურნალობის შემდეგ მას ხმა დაუბრუნდა. მას შესრულებული აქვს რამდენიმე დუეტი ისეთ ცნობილ ტენორებთან, როგორებიც არიან ხოსე კარერასი და ლუჩიანო პავაროტი. ამჟამად კლაუს მაინე ცხოვრობს მშობლიურ ქალაქ ჰანოვერში. ჰყავს მეუღლე გაბრიელა (იგივე გაბი) და ერთი შვილი — კრისტიანი. Scorpions-ის პირველი ბრაზილიური საიტი დაარქივებული 2014-12-18 საიტზე Wayback Machine. ინტერვიუ კლაუს მაინესთან კლაუს მაინე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
იაპ დე ჰოოპ სხეფერი

იაკობ გიისბერტ „იაპ“ დე ჰოოპ სხეფერი (ნიდერლ. Jakob Gijsbert (Jaap) de Hoop Scheffer; დ. 3 აპრილი, 1948) — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი, ნატოს მე-11 გენერალური მდივანი 2004-2009 წლებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაპ დე ჰოოპ სხეფერი Biography - NATO website Appointment as Secretary General - NATO announcement Profile of Jaap de Hoop Scheffer დაარქივებული 2008-08-14 საიტზე Wayback Machine. - by journalist Robert van de Roer, NATO website
ხავიერ სოლანა

ხავიერ სოლანა (ესპ. Francisco Javier Solana de Madariaga; დ. 14 ივლისი, 1942) — ესპანელი პოლიტიკოსი, ევროპის კავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში და ევროპის კავშირის საბჭო გენერალური მდივანი 1999-2009 წლებში. 1995-1999 წლებში იყო ნატოს გენერალური მდივანი. Solana steps down as EU foreign policy chief EU's quiet diplomat steps aside after 10 years Curriculum Vitae of Javier Solana
ჰრუშიცის ტყე

ჰრუშიცის ტყე (სლოვენ. Hrušica — მსხალნარი) — პლატო ალპების სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეზე, სლოვენიაში. ფართობი დაახლოებით 100 კმ². აგებულია კირქვებით. სიმაღლე 1080 მ-მდე. პლატოს, ზღვის დონიდან 883 მ სიმაღლეზე კვეთს გზა. ტოპონიმი „მსხალნარი“ ანტიკური ხანიდან მოსდევს ამ ტყეს და უკავშირდება ისტორიულად არსებულ ერთ–ერთ სადგურს, რომელიც მაშინ უღელტეხილზე მდებარეობდა და ამ სადგურს ლათინური სახელი — „Ad Pirum“ ერქვა, რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც „მსხლის ხესთან“. სლოვენური (სლოვენურად hruška [ჰრუშკა] = მსხალი) და იტალიური (იტალიურად Selva di Piro [მსხლის ტყე]) სახელებიც ლათინურიდანაა წარმომდგარი. სხვა ინტერპრეტაციით, ეს ტოპონიმი ძველბერძნული ფუძის სიტყვისაგან — „პირ“ (ცეცხლი) უნდა წამომდგარიყო, რადგან ცეცხლს ამ მიდამოებში ინფორმაციის გაცვლის მიზნითაც — დისტანციიდან რაიმეს მისანიშნებლად, ან შესატყობინებლად გამოიყენებდნენ ადგილობრივები. აქაური მცხოვრებლები ამ მიდამოს პირპამის ტყესაც (ქართ. ≈ „ცეცხლიანა“) უწოდებდნენ. Ivan Gams: Geografija Slovenije. Ljubljana 1998, ISBN 961-213-060-4. Norbert Krebs: Die Ostalpen 2. Regionaler Teil. Darmstadt 1961, გვ. 272-273. Thilo Ulbert: Ad Pirum (Hrušica). Spätrömische Passbefestigung in den julischen Alpen. München 1981 (Münchner Beiträge zur Vor- u. Frühgeschichte, 31). www.zaplana.net/Izleti/Namigi/StaraPosta/ დაარქივებული 2008-03-05 საიტზე Wayback Machine. - (Stara Pošta im Birnbaumer Wald – ჰრუშიცას ტყის ძველი სადგური) (სლოვენურ ენაზე) www.ars-cartae.com - Claustra Alpium Iuliarum (ინგლისურ ენაზე) www.borg-op.asn-bgld.ac.at დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. - Ad Pirum (გერმანულ ენაზე)
ჭრელტყავა

ჭრელტყავა (ლათ. Vormela peragusna) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახის. მისი სხეულის სიგრძეა 27-35 სმ, მასა 280-580 გრამი. შეფერილია შავ-თეთრ-ყვითლად, ხალებიანია. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, წინა, შუა და ნაწილობრივ ცენტრალურ აზიაში, კავკასიაში, შუა აზიაში, ყაზახეთში. ბინადრობს სტეპებში, ნახევრად უდაბნოებსა და უდაბნოებში. იკვებება მღრღნელებით, ფრინველებით, ხვლიკებით, კენკრით და სხვა. შობს 3-8 ნაშიერს. მისი ბეწვი დაბალი ხარისხისაა. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება დასავლური ჭრელტყავა (V. p. peregusna). საქართველოში გავრცელებულია ასპინძის, ახალქალაქის, გორის, მცხეთის, თელავის რაიონებში. იგი სიმშრალის მოყვარული ცხოველია. გავრცელებულია 2100 მეტრამდე ზღვის დონიდან. ჭრელტყავა ძირითადად სოროში ბინადრობს. ზოგჯერ სოროს თვითონ თხრის, უმეტეს შემთხვევაში კი სხვის მიერ გამოთხრილ და მიტოვებულ ბუდეში სახლდება. დღეს ჭრელტყავა საქართველოს წითელ წიგნშია შეტანილი, მაგრამ მის დასაცავად არავითარი ზომები არ არის მიღებული. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 406.