laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ირაკლი უზნაძე

ირაკლი უზნაძე (დ. 18 მაისი, 1972) — ქართველი ძიუდოისტი, მწვრთნელი. თურქეთის სახელით 2002 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2013 წლის 3 იანვრიდან საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელია. დასახელებულია 2013 წლის ევროპის საუკეთესო მწვრთნელად. ირაკლი უზნაძე. judoinside.com ↑ საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრებს ირაკლი უზნაძე გაწვრთნის. sportall.ge ↑ 3 იანვარი მსოფლიო სპორტის ისტორიაში. „მსოფლიო სპორტი“ ↑ ევროპის ჩემპიონატი: ოქროს ბიჭები. Sportall. 28-04-2014
იეროგლიფები

იეროგლიფები (ბერძნ. hierós — საღვთო და glýphein — ამოჭრა, ამოკვეთა) — ეგვიპტური დამწერლობის უძველესი, ხატოვანი ნიშნები. იხმარებოდა ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოდან. ზოგიერთი იეროგლიფი გამოხატავს მთელ სიტყვას (უმრავლესობა), მის ნაწილს (ძირს), ცალკეულ თანხმოვან ბგერას (30-მდე); გვხვდება აგრეთვე დამხმრე ნიშნები (ე. წ. დეტერმინატივები), რომლებიც აზუსტებს სიტყვის მნიშვნელობას და ტექსტის წაკითხვისას არ გამოითქმის. იეროგლიფებს უწოდებენ აგრეთვე ჩინური დამწერლობის როგორც უძველეს (ძვ. წ. II ათასწლ.), ისე თანამედროვე ნიშნებს, ასევე ძვ. წ. II-I ათასწლ. ხეთური დამწერლობის ნიშნებს, რომლებიც იხმარებოდა ხეთურში სოლისებრი დამწერლობის შემოღებამდე. იეროგლიფების გაშიფვრა მას შემდეგ, რაც ახ. წ. IV საუკუნეში ეგვიპტური დამწერლობა გამოუყენებელი გახდა, იეროგლიფების მიმართ ინტერესი ევროპაში უფრო გაიზარდა, რადგან მეცნიერებს ეგვიპტის შესახებ ინფორმაციას მხოლოდ გვიანი ანტიკური ბერძნული წარწერები აწვდიდნენ. ჰორაპოლონის ნაშრომში „Hieroglyphica“, ავტორი შეეცადა გაეშიფრა ეგვიპტური სიმბოლოების მნიშვნელობები, თუმცა შემდგომში აღმოჩნდა, რომ ნაშრომი ბევრ შეცდომას შეიცავდა. იყო სწორი მსჯელობებიც, მაგრამ ეს ყველაფერი დამწერლობის გასაშიფრად საკმარისი არ იყო. ჰორაპოლონის მონაცემებით იხელმძღვანელეს გერმანელმა იურისტმა ათანასიუს კიხერმა და მისმა მოსწავლეებმა. კიხერის მსჯელობაც მალე აღიარეს მცდარად. ნაპოლეონის ეგვიპტეში ლაშქრობისას, 1799 წელს ქალაქ როზეტასთან (თანამედროვე ქალაქი რაშიდი) აღმოჩენილ იქნა ე. წ. „როზეტის ქვა“ იდენტური შინაარსის ორენოვანი ტექსტით — ეგვიპტურ (წარწერა შესრულებულია იეროგლიფებითა და დემოტური დამწერლობით) და ძველ ბერძნულ ენებზე. როზეტის ქვა პტოლემეების დინასტიას ეკუთვნოდა და იდეალურ მასალას წარმოადგენდა XVIII-XIX საუკუნის მკვლევართათვის ჯერ კიდევ გამოუკვლეველი დამწერლობის გასაშიფრად.
ამირან პაპინაშვილი

ამირან პაპინაშვილი (დ. 17 ივნისი, 1988, კასპი) — ქართველი ძიუდოისტი. მსოფლიო ჩემპიონი (2013, რიო დე ჟანეირო, ბრაზილია), სხვადასხვა წონით კატეგორიაში ხუთგზის ევროპის ჩემპიონი (2013, 2014, 2015, 2016, 2017), ასევე ევროპის ვერცხლისა (2014) და ბრინჯაოს (2012) პრიზიორი და მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014). არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2008, 2015; -60 კგ),  ოთხგზის ვერცხლისა (2009, 2012, 2013, 2016; -60 კგ) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, 2012; -60 კგ). 20 და 23 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2007, -60 კგ). ამირან პაპინაშვილი — judoinside.com ამირან პაპინაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა ↑ Olympedia — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922"></a>
სან-ფრანცისკოს მიწისძვრა (1906)

სან-ფრანცისკოს მიწისძვრა — მიწისძვრა აშშ-ში, მოხდა 1906 წლის 18 აპრილს დილის 5:12 წუთზე (ადგილობრივი დროით). ეპიცენტრი მდენარეობდა სან-ფრანცისკოს დასავლეთით 3 კილომეტრში. მიწისძვრის მაგნიტუდა შეადგენდა 7,8 M w {\displaystyle M_{\mathrm {w} }} ბალს. მიწისძვრის ბიძგები იგრძნობოდა ორეგონიდან ლოს-ანჯელესამდე, ხოლო კონტინენტის სიღრმეში ნევადამდე. მიწისძვრისა და შემდგომ გაჩენილი ხანძრისაგან დაიღუპა 3 000-ზე მეტი ადამიანი, შენობების 80 % დაინგრა. The Great 1906 San Francisco Earthquake დაარქივებული 2014-04-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
დულიტლის რეიდი

დულიტლის რეიდი (ინგლ. Doolittle Raid) — მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი ეპიზოდი, რომლის დროსაც ავიამზიდ ჰორნეტზე განლაგებული საშუალო სიმძლავრის 16 ბომბდამშენი B-25 Mitchell შეტევაზე გადავიდა იაპონიის ტერიტორიაზე. თავდასხმას ჰქონდა მცირე სამხედრო, თუმცა დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობა. გაფრენისას დაიკარგა 15 ბომბდამშენი. ერთადერთი გადარჩენილი ბომბდამშენი, რომელსაც მართავდა ედუარდ იორკი დაჯდა საბჭოთა ტერიტორიაზე, შორეული აღმოსავლეთის ერთ-ერთ აეროდრომზე. დულიტლის რეიდი დულიტლის რეიდის ეკიპაჟი დაარქივებული 2016-08-21 საიტზე Wayback Machine. — ფოტო ამერიკელი მფრინავების ოდისეა
ლექსინგტონისა და კონკორდის ბრძოლები

ლექსინგტონისა და კონკორდის ბრძოლები — აშშ-ის დამოუკიდებლობისათვის ომის პირველი შეიარაღებული შეტაკება. გაიმართა 1775 წლის 19 აპრილს, მასაჩუსეტსის მიდლსექსის ოლქის ქალაქებში ლექსინგტონში, კონკორდში, ლინკოლნში, მენოტმისა (ახლანდელი არლინგტონი) და კემბრიჯში. აღნიშნული შეტაკებებით საომარი მოქმედებები დაიწყო დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში მდებარე მის ცამეტ კოლონიას შორის. National Park Service site for Minute Man National Historical Park Why We Remember Lexington and Concord and the 19th of April Rescued cannon returns to Concord Battles of Lexington and Concord Articles about the Concord Fight in Concord Magazine დაარქივებული 2005-04-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ Coburn, p. xii ↑ Coburn, p. 114
ქარი მატულობს

ქარი მატულობს (იაპონ. 風立ちぬ კაზე ტაჩინუ?) — 2013 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმე. მისი სცენარისტი და რეჟისორია ჰაიაო მიაძაკი. ფილმი გამოუშვა Studio Ghibli-მ. ფილმი ეფუძნება მიაძაკის ამავე სათაურის მანგას, რომელიც, თავის მხრივ, ნაწილობრივ ეფუძნება ტაცუო ჰორის 1937 წლის მოთხრობას ქარმა იმატა. სიუჟეტი წარმოიდგენს კონსტრუქტორ ძირო ჰორიკოშის (1903-1982), Mitsubishi A5M-ისა და Mitsubishi A6M Zero-ს დიზაინერის ამბავს. ოფიციალური აშშ საიტი დაარქივებული 2014-12-18 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური ევროპული საიტი დაარქივებული 2014-10-07 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური იაპონური საიტი ინფორმაცია საიტზე MyAnimeList „ქარი მატულობს“ (ფილმი) საიტის Anime News Network ენციკლოპედიაში „ქარი მატულობს“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ქარი მატულობს“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „ქარი მატულობს“ — Box Office Mojo-ზე „ქარი მატულობს“ — Rotten Tomatoes „ქარი მატულობს“ — Metacritic-ზე ინფორმაცია GhibliWiki-ზე ↑ THE WIND RISES (12A). StudioCanal. British Board of Film Classification (31 March 2014). ციტირების თარიღი: 1 April 2014. ↑ Robles, Manuel (2013). Antología Studio Ghibli: Volumen 2. Barcelona: Dolmen Editorial, გვ. 80. ISBN 978-8415296935.  ↑ Box Office Mojo ↑ Internation Total Gross. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 3 March 2014. ↑ Russ Fischer. (2012-11-21) Studio Ghibli Titles New Films From Hayao Miyazaki and Isao Takahata; ‘Grave of the Fireflies’ Picked Up For US Re-Release. slashfilm.com. ციტირების თარიღი: 2012-11-24.
კრეიგ მელო

კრეიგ კამერონ მელო (Craig Cameron Mello; დ. 18 ოქტომბერი, 1960) — ამერიკელი მეცნიერი, მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის მოლეკულური მედიცინის პროფესორი 1994 წლიდან. ფილოსოფიის დოქტორი ჰარვარდის უნივერსიტეტიდან (1990). 2006 წელს ენდრიუ ფაიერთან ერთად დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით ფიზიოლოგიასა და მედიცინის დარგში, კერძოდ რნკ ინტერფერენციის აღმოჩენისთვის. ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2006 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.uni-frankfurt.de/44556747/Preistr%C3%A4ger_innen_seit_1952 ↑ https://www.brandeis.edu/rosenstiel/rosenstiel-award/past.html ↑ https://www.nasonline.org/programs/awards/molecular-biology.html ↑ https://www.pauljanssenaward.com/winners
კლერმორისი

კლერმორისი (ინგლ. Claremorris; ირლ. Clár Chlainne Mhuiris) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 3 979 ადამიანს შეადგენდა. კლერმორისი არის ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქი მეიოს საგრაფოში. მოსახლეობის რაოდენობამ 2002-დან 2006 წლამდე მოიმატა 23 %-ით, ხოლო 2006-დან 2011 წლამდე – 31 %-ით. კლერმორისმა სახელი მიიღო ნორმან რაინდ მორის დე პრენდერგასტისგან, რომელიც ირლანდიაში 1169 წელს ჩავიდა. ქალაქი დაარსდა XVIII საუკუნეში. 1822 წელს აქ აშენდა ქრისტიანული ეკლესია, რომელიც მოგვიანებით დაანგრიეს და მის ადგილას საკრებულოს შენობის ააგეს. კლერმორისი დღევანდელი კათოლიკური ეკლესია აგებულია 1911 წელს. წმ. იოანეს ანგლიკანური ტაძრის შენობა, დღესდღეობით ქალაქის ბიბლიოთეკა, აშენებულია 1828 წელს. კლერმორისში მთავარი მიწათმფლობელი იყო ბრაუნების საგვარეულო, რომლის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, დენის ბრაუნი (1760-1828), ირლანდიის 1798 წლის აჯანყების დროს, იყო მეიოს მთავარი შერიფი. ბოლო წლებში კლერმორისში გაიხსნა მრავალი ახალი მაღაზია. ქალაქში მოქმედ ოთხ სუპერმარკეტს შორის არიან ისეთი გიგანტი კომპანიები, როგორებიცაა: Tesco და Aldi. კლერმორისში ფუნქციონირებს სამი სასტუმრო, მათ შორის, ოთხვარსკვლავიანი „McWilliam Park Hotel“, რომელიც 2006 წელს გაიხსნა. მას გააჩნია დასასვენებელი ცენტრი, საცურაო აუზი და საკონფერენციო დარბაზი. ქალაქში მოქმედებს იტალიური, ინდური, ჩინური და ირლანდიური რესტორნები. ასევე, აქ არის ორი ღამის კლუბი და მრავალი ლუდხანა. კლერმორისში არის რამდენიმე დაწყებითი და ორი საშუალო სკოლა: „St Colman's College“ ბიჭებისთვის და „Mount St. Michael“ გოგოებისთვის. ქალაქი გარშემორტყმულია დრუმლინებით, ოზებით, ტყეებითა და ტბებით. კლერმორისში პოპულარულია გელური თამაშები. ქალაქის არაერთ მოედანზე ვარჯიშობენ სპორტსმენები რამდენიმე სახეობაში. მათ მეიოს საგრაფოში ჰარლინგის ჩემპიონატი ორჯერ (1961 და 1971), ხოლო გელური ფეხბურთის – 4-ჯერ (1961, 1964, 1965 და 1971) აქვთ მოგებული. კლერმორისის გარეუბანში, გოლუეის გზაზე, მოქმედებს გოლფის სტანდარტული, 18-ფოსოიანი, მოედანი. ქალაქის ცენტრში გახსნილია, მეიოს საგრაფოში ყველაზე თანამედროვე, ჩოგბურთის კორტები. მეიოს საგრაფო ↑ Actual and percentage change in population 2006 to 2011 by Province County City Urban area Rural area and Electoral division by District, Year and Statistic Central Statistics Office. Retrieved: 2011-11-27.
უსაფრთხოების შეცდომა

უსაფრთხოების შეცდომა ან უსაფრთხოების დეფექტი — შეცდომა კომპიუტერული პროგრამაში, რომელსაც შეუძლია სარგებლის მოტანა გარეშე პირებისათვის და არა გამიზნული მოსარგებლეებებისათვის გამიზნული გზებით. უსაფრთხოების შეცდომები წარმოადგენენ ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთის ან მეტის უსაფრთხოების სისუტეებს: მომხმარებელთა და სხვა პირების იდენტიფიკაცია წვდომის უფლებების ავტორიზაცია და პრივილეგიები მონაცემთა კონფიდენციალურობა მონაცემთა მთლიანობა თავად უსაფრთხოების შეცდომები ამ კვალიფიკაციის მისანიჭებლად არ საჭიროებენ იდენტიფიცირებას, არც გამოჩენას და არც ექსპლუატაციას. სისუსტე (კომპიუტერის უსაფრთხოება) შეცდომა (პროგრამირება) კიბერუსაფრთხოება ↑ CWE/SANS TOP 25 Most Dangerous Software Errors. SANS. ციტირების თარიღი: 13.07.2012. ↑ CWE/SANS TOP 25 Most Dangerous Software Errors. SANS. ციტირების თარიღი: 13.07.2012.
ნუგზარ ტატალაშვილი

ნუგზარ ტატალაშვილი (დ. 20 მარტი, 1990, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის ჩემპიონატისა (2013 წელს ვერცხლის, 2016 წელს — ბრინჯაოსი) და ევროპული თამაშების (2015 წელს ვერცხლის) პრიზიორი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში. გუნდურში ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი (2012, ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2013, ბუდაპეშტი, უნგრეთი; 2014, მონპელიე, საფრანგეთი, 2016, ყაზანი, რუსეთი), მსოფლიო ჩემპიონი (2013, რიო დე ჟანეირო, ბრაზილია). არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2012, 2014; -73 კგ), ორგზის ვერცხლისა (2016, -73 კგ; 2017, -81 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ). ნუგზარ ტატალაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნუგზარ ტატალაშვილი — judoinside.com. ნუგზარ ტატალაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა. ↑ Olympedia — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922"></a>
ადამ ოქრუაშვილი

ადამ ოქრუაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1989) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის ჩემპიონი (2015) და 2-გზის ვერცხლის პრიზიორი მძიმე წონაში (2013, 2014), ასევე ბრინჯაოს პრიზიორი აბსოლუტურ წონაში (2006). მსოფლიოს ბრინჯაოს პრიზიორი (2015). მსოფლიოსა და ევროპის გუნდური ჩემპიონატების გამარჯვებული საქართველოს ნაკრებთან ერთად. არის 23 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2007 — 100 კგ), საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2011, 2014; -100 კგ), სამგზის ვერცხლისა (2007, 2010, 2012; -100 კგ) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2008, 2009; -100 კგ); ევროპის ღია პირველობის გამარჯვებული (2013, -100 კგ); მსოფლიო უნივერსიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (2007, აბს.); ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2005, -100 კგ); ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2004, -90 კგ). სუმოში არის ვეროპის ჩემპიონატების სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, 18 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლი პრიზიორი, 21 წლამდელებს შორის ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. ადამ ოქრუაშვილი — judoinside.com ადამ ოქრუაშვილი — ქართული სპორტი
ყორნის თანავარსკვლავედი

ყორნის თანავარსკვლავედი (ლათ. Corvus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 2,6. დაკვირვებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობებია მარტ-აპრილში. ჩანს საქართველოდანაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 659.
ბაბილონის ტყვეობა

ბაბილონის ტყვეობა ან ბაბილონის წარმოტყვევნა (ივრ.. גָּלוּת בָּבֶל‎) — ებრაელი ხალხის ისტორიის პერიოდი ძვ.წ. 598 წლიდან 539 წლამდე. ებრაელთა მნიშვნელოვანი ნაწილის, იუდეის სამეფოს მოსახლეობის იძულებითი წესით გადასხელებების მთელი სერიის კრებითი სახელწოდება, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ II–ის მმართველობის დროს. ეს გადასახლებები მიმდინარეობდა 16 წლის მანძილზე (ძვ.წ. 598—582 წ.წ.) და წარმოადგენდა იუდეაში ანტიბაბილონური აჯანყების საწინააღმდეგო, სადამსჯელო ღონისძიებას. ამ პერიოდში დასრულდა სპარსეთის მეფის კიროს დიდის დაპყრობების შემდეგ იუდეაში ებრაელთა ნაწილის დაბრუნება. ბაბილონის ტყვეობამ გამოიწვია დიდი ებრაული დიასპორის შექმნა, რაც გახდა ებრაელთა ეროვნულ–რელიგიური განვითარების გარდამტეხი მოვლენა. ესწრაფოდა რა, ეგვიპტესთან მოსაზღვრე მიწების უსაფრთხოებას, ძვ.წ. 586 წელს, იუდეის შემდგომი აჯანყებისას, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ II–მ დაიპყრო და გაანადგურა იერუსალიმი. ამასთან, გაანადგურა იაჰვეს ტაძარი (სოლომონის ტაძარი). ბაბილონელებმა ქვეყნიდან გაიყვანეს უზარმაზარი რაოდენობის ტყვეები, რაც შეადგენდა ქვეყნის მთელი მოსახელობის ერთ მეათედს. ტყვეთა შორის იყო იუდეის მეფე სედეკია (ციდკიაჰი), რომელიც ცდილობდა ტყვეობიდან თავის დაღწევას გაქცევის გზით. იუდეის სახელმწიფოებრიობა განადგურდა და ებრაელთათვის დაიწყო დიდი ტყვეობა, რომელიც თითქმის 70 წელი გაგრძელდა. ახალ–ბაბილონური სამეფოს შემადგენლობაში ებრაელმა გადასახლებულებმა შექმნეს ნაციონალური ჯგუფები სამშობლოს არდავიწყების და მასთან კავშირის შენარჩუნების მიზნით. 556 წელს ბაბილონი მეფე გახდა ნაბონიდი. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა იმით, რომ ცდილობდა შეესუსტებინა სამოქალაქო–სატაძრო საზოგადოებების გავლენა ბაბილონში და თავის ძირითად დასაყრდენად ექცია თანამემამულე არამეველები. ამ მიზნით მან სახელმწიფოში რელიგიური რეფორმაც კი გაატარა. ამ პოლიტიკამ დაასუსტა სახელმწიფო. როდესაც სპარსეთის მეფე კიროს II შეიჭრა ბაბილონში, მოსახლეობა მას შეხვდა როგორც განმათავისუფლებელს. ბაბილონის სამეფო დაემორჩილა სპარსეთს და შევიდა აქემენიდების იმპერიაში, როგორც ავტონომიური ერთეული. კიროს II ცდილობდა რა ბაბილონის სამეფოში მოსახლეობის მხარდაჭერა მოეპოვებინა, გამოიჩინა ხალხთა მიმართ შემწყნარებლობა და მფარველობა. კერძოდ, თავისი მეფობის პირველ წელს მან გამოსცა ედიქტი, რომლითაც ნებას რთავდა ბაბილონში დეპორტირებულ ებრაელებს უკან, სამშობლოში დაბრუნებულიყვნენ. როგორც წინასწარმეტყველ ეზდრას წიგნი გვაუწყებს, კიროსის ედიქტის შემდეგ იუდეაში გაემგზავრა 42360 ადამიანი. ამან შესაძლებელი გახადა იერუსალიმის ტაძრის აღდგენა, რომლის მშენებლობა დასრულდა ძვ.წ. 516 წელს. მრავალმა ებრაელმა საჭიროდ ჩათვალა დარჩენილიყო შუამდინარეთში ბიბლიური ისტორია ბაბილონეთი ბაბილონის ტყვეობა სტატია „пленение вавилонское“ ებრაულ ელექტრონულ ენციკლოპედიაში (რუსული) იუდეის სამეფო ისევ იუდეა ბაბილონის სამეფო ბაბილონის ტყვეობიდან იერუსალიმის გალავნის აღდგენამდე ძველი შუამდინარეთი და საქართველო დაარქივებული 2013-05-31 საიტზე Wayback Machine. საღმრთო ისტორია ძველი და ახალი აღთქმისა ახლო აღმოსავლეთის სულიერი კულტურა ძვ.წ. VI-IV ს.ს.
ქამელეონის თანავარსკვლავედი

ქამელეონის თანავარსკვლავედი (ლათ. Chamaeleon) — თანავარსკვლავედი ცის სამხრეთ პოლუსის ახლოს. არ შეიცავს მე-4 ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე უფრო ბრწყინვალე ვარსკვლავებს. შეიცავს 31 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. საქართველოდან არ ჩანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 451.
ავტოფიქცია

ავტოფიქცია (ბერძ. ავტო - თვითონ; ფიქცია - გამონაგონი), ლიტერატურული მიმდინარეობა, XX საუკუნის შუა ხანებიდან. ტერმინი პირველად 1977 წელს გამოიყენა სერჟ დუბროვსკიმ თავის ერთ-ერთ რომანზე (ვაჟიშვილი) საუბრისას. ეს არის ლიტერატურული, ძირითადად რომანული ჟანრი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს თხრობის ორ ურთიერთგანსხვავებულ ტიპს: ერთი მხრივ საქმე გვაქვს ავტობიოგრაფიის მსგავსად ავტორის, იგივე მთხრობელის ანუ პერსონაჟის პიროვნებაზე დაფუძნებულ თხრობას და ამავე დროს აღიარებს რომ არის ფიქცია, გამონაგონი. ავტორი ყვება საკუთარ ცხოვრებას, მაგრამ უფრო რომანული, შელამაზებული ფორმით, შეცვლილი სახელებით და ზოგ შემთხვევაში მხოლობითი რიცხვის მესამე პირში. სერჟ დუბროვსკი, როგორც ამ ახალი ჟანრის ფუძემდებელი, მიიჩნევს, რომ ავტოფიქცია არის "რეალური ფაქტებისა და მოვლენების ფიქცია." ამ შემთხვევაში ფიქცია ხდება საკუთარი მე-ს ძიების საშუალება. (ვიწრო გაგებით) საკუთარი მე-ს გამოტანა გამოგონილ სამყაროში სადაც ავტორს შეიძლებოდა ეცხოვრა მაგრამ რეალურად არასოდეს უცხოვრია. (ფართო გაგებით) ზოგადად ავტობიოგრაფიული რომანი, რამდენადაც ყოველთვის ნებისმიერ აღსარებაში არის გარკვეული ხარისხით ფიქცია. (ს. დუბროვსკი) "მოთხრობა, რომლის მახასიათებლები შეესაბამება ავტობიოგრაფიას, მაგრამ რომელიც რომანულ ჟანრს მიეკუთვნება, რამდენადაც რეალობიდან აღებულ ფაქტებს უმატებს ფიქტიურ ელემენტებს." კრისტინ ანგო კლოე დელომი მარტინ დესო სერჟ დუბროვსკი ბრეტ ესტონ ელისი მიშელ უელბეკი ფრედერიკ ბეგბედერი ან სკოტი ჟორჟ პერეკი ოლივიე როლენი მარსელ პრუსტი ჰენრი მილერი პატრიკ მოდიანო ჟან ფილიპ ტუსენი მარგერიტ დიურასი
დეფისი

დეფისი (გერმ. Divis < ლათ. divisio — „დაყოფა“, „დანაწევრება“) — გრაფიკული ნიშანი, მოკლე, პატარა ჰორიზონტალური ხაზი (-). დეფისი სასვენი ნიშანია და არ უნდა აგვერიოს პუნქტუაციურ ნიშან — ტირესთან. იმისათვის, რომ არ მოხდეს დეფისისაა და ტირეს აღრევა, დედნებსა და კორექტურებში დეფისს აღნიშნავენ ორი პატარა ხაზით (=). კომპიუტერულ ანაწყობში, ხშირად, უმართებულად, ტირეს ნაცვლად ხმარობენ. დეფისით შეერთებული სიტყვები, როგორც წესი, ერთსა და იმავე „სემანტიკურ ველს“ განეკუთვნება და ხშირად სინონიმებად ან ანტონიმებად გვევლინება. მაგალითად გამოიყენება გრამატიკული ელემენტის გამოსაყოფად (მაგ., წერ-ს, და-წერ-ილ-ი) და აგრეთვე სიტყვის გადასატანად სტრიქონიდან სტრიქონში (მაგ., ქა-ლა-ქი, წიგ-ნი). დეფისს იყენებენ ერთზე მეტი მნიშვნელობის (ჩვეულებრივ, ორმნიშვნელობიანი) რთული სიტყვების კომპონენტთა დასაკავშირებლად. ამ შემთხვევაში ენაცვლება და კავშირს (მაგალითად, ცოლ-ქმარი). ამ დროს წინა კომპონენტი ფუძის სახით წარმოდგება (მაგალითად, თუშ-ფშავ-ხევსურეთის სოფლები); გაორმაგებული ფუძეებისა თუ ფორმების დასაკავშირებლად (მაგალითად, ორ-ორი); დანართიანი სახელის შემცველი მსაზღვრელ-საზღვრულს შორის (მაგალითად, სახლ-მუზეუმი); ორმაგი გვარის გასაფორმებლად (მაგალითად, ლადო ალექსი-მესხიშვილი); შესიტყვების ფორმის მქონე უცხოურ გეოგრაფიულ სახელთა, კერძოდ, ქალაქების სახელწოდებათა კომპონენტებს შორის (მაგალითად, ნიუ-იორკი); აკრონიმული, ანუ ინიციალური წესით შედგენილი უცხოური აბრევიატურების გასაფორმებლად, კომპონენტების საწყისი ასოების სახელწოდებათა შორის (BBC — ბი-ბი-სი, CNN — სი-ენ-ენი); მომიჯნავე ციფრების ან სიტყვიერად გამოხატული რიცხვების დასაკავშირებლად და/ან კავშირის ფუნქციით (I-II კლასები, ხუთი-ექვსი წლის ბავშვები, X-XI საუკუნეები, 2010-2011 წლები); თუ სხვაობა შეერთებულ რიცხვებს შორის ერთზე მეტია, მაშინ საწყისსა და ბოლო ციფრს შორის გრძელი ხაზი, ტირე (–) დაიწერება (მაგ., XII – XVIII საუკუნეები, 2000 – 2005 წლები) და სხვა. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 487. ↑ დეფისი - საბიბლიოთეკო ტერმინების განმარტებითი ლექსიკონი ↑ 3.0 3.1 ჟურნალისტის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-24. ციტირების თარიღი: 2014-04-16. ↑ ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტ. 3 გვ. 1154, თბ., 1953
ეკლის გვირგვინის დადგმა

სურათის ეკლის გვირგვინის დადგმა (1598-1509) ორი ვერსია არსებობს. ერთი ჰიერონიმუს ბოსხის შესრულებით, მეორე კი მის მიმბაძველს ეკუთვნის, რომელიც დაახლოებით 1530 წლით თარიღდება. ეკლის გვირგვინის დადგმა (ორიგინალი) ორივე სურათი შესრულებულია ზეთის საღებავებით ხის ზედაპირზე. ჰიერონიმუს ბოსხის მიერ შესრულებული სურათი ლონდონის ეროვნული გალერეაშია გამოფენილი, ხოლო ასლი ესპანეთში ინახება
უნჯი ყმა

უნჯი ყმა (ხევსურეთი), მკვიდრი ყმა (ფშავი) — თემის მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც თავდაპირველად დასახლებულა და დასაბამი მიუცია სოფლისათვის. უნჯი ყმები სათემო ადგილ-მამულის თავდაპირველ მფლობელებად ითვლებოდნენ და თემის კულტის უპირველესი მატარებელნი იყვნენ. ამ ნიშნებით განსხვავდებოდნენ ისინი თემის დანარჩენი მოსახლეობისაგან, რომლებიც თემის მფარველ ჯვრის ყმებად ითვლებოდნენ, მაგრამ სხვა გვარებისა და მამემისაგან მომდინარეობდნენ და ჯვართან დამოკიდებულების მიხედვით სხვადასხვა კატეგორიად იყოფოდნენ (ტახტის ყმანი, საყმო საგლეხო). უნჯი ყმები თემის ფარგლებში პრივილეგირებულ ფენას შეადგენდნენ. ისინი იყვნენ ჯვრის მთავარი მსახურნი — ხუცესი, ქადაგი და კულტის სხვა მომსახურე პერსონალი, რომლებიც თემის რელიგიის და ნაწილობრივ სოციალური ცხოვრების მმართველ ორგანოს — ჯვარიონს ქმნიდნენ. ოჩიაური თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 162. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 191, ISBN 978-99940-27-10-1. ერიაშვილი ჟ., უძველესი სოციალურ-რელიგიური ინსტიტუტები საქართველოს მთიანეთში, თბ., 1982; ბარდაველიძე ვ., ხევსურული თემის სტრუქტურა და ჯვარისყმობის ინსტიტუტი, «საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1952, ტ. 13, № 8;
ტორეტამი

ტორეტამი (ადრე ტიურატამი, ყაზახ. Төретам) — სოფელი ყაზახეთის ყიზილორდის ოლქის კარმაკშის რაიონში. ტორეტამის სასფოლო ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ორენბურგ-ტაშკენტის რკინიგზის ხაზზე. მისი მნიშვნელობა გაიზარდა 1955 წლიდან, როდესაც მის მახლობლად დაიწყეს ბაიკონურის კოსმოდრომის მშენებლობა. ტორეტამი წარმოადგენს ქალაქ ბაიკონურის სამხრეთით მდებარე გარეუბანს. ქალაქი სოფლისაგან გამოყოფილია რკინა-ბეტონის კედლით. დასაქმებული მოსახლეობის უმეტესობა მუშაობს ბაიკონურში. სოფელში ორი საშუალო სკოლა და ორი მეჩეთია. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრში მდებარეობს აეროპორტი კრაინი. Архивный спутниковый снимок Тюратама. 1966 год.[მკვდარი ბმული]
არიოზო

არიოზო (იტალ. arioso < aria - არია) — ოპერის (ორატორიის, კანტატის) ვოკალური ეპოზოდი ერთი ხმისათვის (სოლო), ჩვეულებრივ, არიაზე მცირე ზომისა. არიოზოს მელოდია მღერად-დეკლამაციური ხასიათისაა, მაგალითად, კანიოს არიოზო (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), ლენსკის არიოზო (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“) და სხვა. ქსე, ტ. 1, გვ. 568, თბ., 1975
ურაველი (მდინარე)

ურაველი — მდინარე საქართველოში, ასპინძისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს ერუშეთის მთიანეთის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2740 მ-ზე. აუზის ფართობი 338 კმ², სიგრძე 31 კმ. მტკვრის მარცხენა შენაკადი სოფელ მინაძესთან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალამოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,5 მ³/წმ. გამოყენებულია ჰესებისათვის და სარწყავად. ურაველის ხეობა აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 165.
არიაბჰატა (თანამგზავრი)

არიაბჰატა (ჰინ. आर्यभट्ट) — დედამიწის პირველი ინდური ხელოვნური თანამგზავრი. ორბიტაზე გაიყვანეს საბჭოთა კავშირიდან 1975 წლის 19 აპრილს რაკეტა-მატარებლის Космос-3М-ის დახმარებით კაპუსტინ-იარის კოსმოდრომიდან. თანამგზავრს სახელი უწოდეს ცნობილი ინდოელი ასტრონომის არიაბჰატას პატივისცემის ნიშნად. NASA HEASARC Page Astronautix Page India in Space Page NSSDC Master Catalog Search ↑ "Aryabhata" in The New Encyclopaedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica Inc., 15th edn., 1992, Vol. 1, p. 611. ↑ Aryabhata - The first indigenously built satellite.