16 მარტი

16 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 75–ე დღე (ნაკიან წლებში - 76–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 290 დღე. 1079 : ირანში შემოიღეს მუსლიმური კალენდარი. 1190 : ჯვაროსნები იწყებენ იორკის ებრაელთა ხოცვას. 1521 : ფერდინანდ მაგელანი ფილიპინებს აღწევს. 1935 : ჰიტლერი არღვევს ვერსალის ზავს და შეიარაღებას იწყებს. იქმნება ვერმახტი. 1939 : პრაღის ციხე-სიმაგრიდან ჰიტლერი ბოჰემიასა და მორავიას გერმანელთა პროტექტორატებად აცხადებს. 1945 : ბრიტანული ავიაბომბდამშენები 20 წუთში ანადგურებენ ვიურცბურგის (გერმანია) 90%-ს; დაღუპულია 5.000 ადამიანი. 1963 : მთა აგუნგის ვულკანი (ბალი) იღვიძებს, შედეგად 11.000 ადამიანი იღუპება. 1993 : საქართველოს ჯარებმა მოიგერიეს აფაზი სეპარატისტებისა და ჩრდილოეთ კავკასიელი კონფედერატების მასობრივი შეტევა სოხუმზე; ორდღიან ბრძოლებში ქართული მხარიდან 137 ადამიანი დაიღუპა და 350-მდე დაიჭრა. 2001 : ერთადერთი დღე დიდ ბრიტანეთში თვითმკვლელობის გარეშე 1993-2002 წლებში, ჯანდაცვის კვლევის მონაცემებით. 2005 : ისრაელი ოფიციალურად გადასცემს იერიქონს პალესტინას. 2006 : გაეროს გენერალური ასამბლეა გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის საბჭოს შექმნას ერთსულოვნად უჭერს მხარს . 2009 : აზერბაიჯანელი ამომრჩევლების უმრავლესობამ საკონსტიტუციო რეფერენდუმში ხმა მისცა საპრეზიდენტო ვადაზე შეზღუდვის მოხსნას. მაურისიო ფუნესი, მემარცხენე პარტიიდან, აირჩიეს სალვადორის პრეზიდენტად. მადაგასკარში ოპოზიციურმა ძალებმა ყოფილი დისკ-ჟოკეისა და ანტანანარივუს მერის ანდრი რაჯოელინას მეთაურობით პრეზიდენტი მარკ რავალომანანას მთავრობა დაამხეს. 2010 : ხანძარმა გაანადგურა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, კასუბის მეფეების საფლავი უგანდაში. 2012 : მოლდოვის პარლამენტმა ქვეყნის პრეზიდენტად ნიკოლაე ტიმოფტი აირჩია. 2013 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები მეექვსედ გახდა ევროპის ერთა თასის გამარჯვებული. 2014 : ე. წ. რეფერენდუმის შედეგად, ყირიმის ავტონომიურმა რესპუბლიკამ უკრაინისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და რუსეთის ფედერაციასთან შეერთების პროცესი დაიწყო. 2022 : მის მსოფლიო 2021-ის გამარჯვებული პოლონელი კაროლინა ბიელავსკა გახდა. რუსეთი ევროპის საბჭოდან გარიცხეს. 1473 : ჰაინრიხ V — საქსონიის ჰერცოგი (1536–1541) 1751 : ჯეიმზ მედისონი — აშშ-ის პრეზიდენტი (1809–1817) 1839 : სიული პრიუდომი — ფრანგი პოეტი. 1852 : სესარ ვალიეხო — პერუელი პოეტი, მეამბოხე და ნოვატორი. 1859 : ალექსანდრე პოპოვი — რუსი ფიზიკოსი 1865 : ასპაზია — ლატვიელი პოეტი და დრამატურგი 1869 : გიორგი ბადრიძე — ქართველი ექიმი-პედიატრი. 1884 : ალექსანდრე ბელიაევი — საბჭოთა ფანტასტი-მწერალი 1884 : ჰარისონ ფორდი — ამერიკელი კინოს მსახიობი მუნჯი კინემატოგრაფიის პერიოდში. 1907 : კარლო კალაძე — ქართველი პოეტი, დრამატურგი 1911 : იოზეფ მენგელე — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი 1915 : ჰალდუნ თანერი — თურქი მწერალი 1916 : მერსედეს მაკ-კემბრიჯი — ამერიკელი მსახიობი 1920 : ტონინო გუერა — იტალიელი მწერალი 1920 : ლეო მაკ-კერნი — ავსტრალიელი მსახიობი. 1921 : ფაჰდი — საუდის არაბეთის მეფე (1982–2005) 1933 : ბაქარ გიგინეიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი. 1941 : ბერნარდო ბერტოლუჩი — იტალიელი კინორეჟისორი და მწერალი. 1945 : რობერტ გეი — კოტ-დ’ივუარის მეთაური (1999–2000) 1949 : ვიქტორ გარბერი — ამერიკელი მსახიობი. 1953 : რიჩარდ სტოლმანი — ამერიკელი პროგრამისტი. 1954 : ნენსი უილსონი — ამერიკელი მომღერალი 1955 : იზაბელ იუპერი — ფრანგი კინო და ტელემსახიობი 1956 : ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი 1957 : მერაბ აბრამიშვილი — ქართველი მხატვარი. 1957 : დავით ზურაბიშვილი — ქართველი ეკონომისტი, მწერალი და პოლიტიკოსი. 1962 : ცირა ბარამიძე — ქართველი ენათმეცნიერი 1967 : ტრეისი ბონემი — ამერიკელი მუსიკოსი. 1984 : ბრენდონ პრასტი — კანადელი ჰოკეისტი 1985 : გოჩა ხოჯავა — ქართველი ფეხბურთელი 1986 : ალექსანდა დადარიო — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი 1989 : თეო უოლკოტი — ინგლისელი ფეხბურთელი 1993 : ტატო აბუსელიძე — ქართველი ფეხბურთელი 1993 : დავით სხირტლაძე — ქართველი ფეხბურთელი 1185 : ბალდუინ IV იერუსალიმელი — იერუსალიმის მეფე. 1350 : ალფონსო XI — კასტილიის და ლეონის მეფე. 1736 : პერგოლეზი, ჯოვანი ბატისტა — იტალიელი კომპოზიტორი. 1940 : ლაგერლეფი, სელმა — შვედი მწერალი. 1982 : ბათიაშვილი, ირაკლი — ქართველი ენტომოლოგი. 1985 : ხუნდაძე, გიორგი — ქართველი ქირურგი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იოანე ოქროპირი I – კათალიკოსი წმინდა ევტროპი, წმინდა კლეონიკე და წმინდა ვასილისკო პიამა ქალწული სხვა თვეები: