laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხანის დინასტია

ხანის დინასტია — საიმპერატორო დინასტია ჩინეთში განაგებდა ძვ. წ. 206 წლიდან ახ. წ. 220 წლამდე. იყოფა დასავლეთის ანუ ადრინდელ (უფროს) ხანად (ძვ. წ. 206-ახ. წ. 25 წწ.) და აღმოსავლეთის ანუ გვიანდელ (უმცროს) ხანად ( ახ. წ. 25-220 წწ.). დინასტიის დამაარსებელია ლიუ ბანი, რომელმაც გააერთიანა ქვეყანა და ძლიერი ცენტრალიზებული იმპერია შექმნა. იგი დიდძალ მიწის სამფლობელოებს - საუფლისწულოებს ურიგებდა თავის ნათესავებსა და თანამებრძოლებს, რამაც ნიადაგი მოუმზადა ქვეყნის დანაწილებას. ცენტრალური ხელისუფლება განმტკიცდა იმპერატორების ძინ-დის (ძვ. წ. 156-141 წწ.) და განსაკუთრებით უ-დის (ძვ. წ. 140-87 წწ.) განგებლობის დროს. ოფიციალური იდეოლოგია გახდა კონფუციანელობა. ხანის დინასტია აწარმოებდა დამპყრობლურ ომებს, რასაც მოჰყვა იმპერიის საზღვრების გაფართოება. ხანის დინასტიას სავჭრო და კულტურული ურთიერთობა ჰქონდა შუა აზიის სახელმწიფოებსა და ინდოეთთან. დასავლეთის ხანს ბოლო მოუღო წითელწარბიანთა აჯანყებამ (17-27 წწ.) აღმოსავლეთ ხანის დინასტია დაეცა ყვითელდოლბანდიანთა აჯანყებისა (184-204 წწ.) და სამხედრო-ფეოდალურ დაჯგუფებათა ბრძოლის შედეგად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 431.
ფრანსისი

ფრანსისი (ინგლ. Frances) — 1982 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. ფილმი გადმოსცემს მსახიობ ფრანსის ფერმერის ბიოგრაფიას, მაგრამ სცენარი ბევრ გამონაგონს შეიცავს, მათ შორისაა ლობოტომია, რომელიც ფარმერს არასოდეს ჩასტარებია. ჯესიკა ლანჟმა და კიმ სტენლიმ მიიღეს ოსკარის ნომინაციები. ჯესიკა ლანჟი - ფრანსის ფერმერი სემ შეპარდი - ჰარი იორკი კიმ სტენლი - ლილიან ფერმერი ბერტ ბარნსი - ერნესტ ფერმერი ჯეფრი დემანი - კლიფორდ ოდეტსი კევინ კოსტნერი - ლუთერი ანჯელიკა ჰიუსტონი - პაციენტი „Frances“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Frances“ — Allmovie-ზე
ცხოვრება მშვენიერია

ცხოვრება მშვენიერია (იტალ. La vita è bella) — 1997 წლის იტალიური კომედიურ-დრამატული ფილმი. ფილმმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და კომერციულად წარმატებული იყო. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიელ ებრაელს, გვიდო ორეფიჩეს დაიჭერენ და საკონცენტრაციო ბანაკში გააგზავნიან. იტალიელი მეუღლე ნებაყოფლობით გაყვება ქმარს. მათ მცირეწლოვანი შვილი ახლავთ თან. რათა ბავშვმა ომის საშინელებები არ იგრძნოს, მამა ატყუებს, რომ ეს ყველაფერი თამაშია და გამარჯვებული ის იქნება, ვინც ზედამხედველებს ყველაზე უკეთ დაემალება. გვიდო ყველაფერს აკეთებს, რომ ბავშვმა ტყუილი დაიჯეროს და ცოცხალი გადარჩეს. რობერტო ბენინი — გვიდო ორეფიჩე ნიკოლეტა ბრასკი — დორა ჯორჯო კანტარინი — ჯოშუა ჯუსტინო დურანო — ძია ელისეო ჰორსტ ბუცჰოლცი — დოქტორი ლესინგი მარისა პარედესი — დორას დედა ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი საუკეთესო მსახიობი კაცი: რობერტო ბენინი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ნიკოლა პიოვანი სეზარი საუკეთესო უცხოური ფილმი: რობერტო ბენინი კანის კინოფესტივალი გრან პრი „Life Is Beautiful“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Life Is Beautiful“ — Allmovie-ზე „Life Is Beautiful“ — Box Office Mojo-ზე „Life Is Beautiful“ — Metacritic-ზე Life is Beautiful დაარქივებული 2006-04-22 საიტზე Wayback Machine. at the Arts & Faith Top 100 Spiritually Significant Films დაარქივებული 2006-07-20 საიტზე Wayback Machine. list როჯერ ებერტის მიმოხილვა დაარქივებული 2011-07-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
რობერტო ბენინი

რობერტო ბენინი (იტალ. Roberto Benigni; დ. 27 ოქტომბერი, 1952) — იტალიელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი და კომიკოსი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტო ბენინი Roberto Benigni კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ბენინის ფანების საიტი დაარქივებული 2013-08-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Roberto Benigni – A Biography დაარქივებული 2013-07-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
შოპრონი

შოპრონი (უნგრ. Sopron; გერმ. Ödenburg; ხორვატ. Šopron; ლათ. Scarbantia) — ქალაქი დასავლეთ უნგრეთში, ავსტრიის საზღვართან, ნოიზიდლერის ტბის სიახლოვეს. წარმოადგენს დიორ-მოშონ-შოპრონის მედიეს ადმინისტრაციულ ცენტრს. იმ დროს, როდესაც თანამედროვე დასავლეთ უნგრეთის ტერიტორია რომის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა, ამ ქალაქს სკარბანტია ერქვა. ხალხთა დიდი გადასახლების პერიოდში, ის თითქმის გაუდაბნოვდა. უნგრელთა მოსვლის დროს, დარჩენილი იყო მხოლოდ ნანგრევები. მათ გაამაგრეს ძველი რომაული ქალაქის კედლები და ააგეს ციხე. უკვე 1153 წლისთვის შოპრონი მნიშვნელოვან ქალაქად მოიხსენიება. უნგრეთის ქალაქების სია (ინგლისური), (უნგრული), (გერმანული) ოფიციალური საიტი (ინგლისური), (უნგრული) University of West Hungary (University of Sopron) (უნგრული) HelloSopron - Local Community Magazine დაარქივებული 2007-09-04 საიტზე Wayback Machine. (უნგრული) CyberPress - An informative magazine about Sopron's public life (უნგრული) IkvaHír - A city blog from Sopron დაარქივებული 2012-11-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ Helyi önkormányzati választások 2019 - Sopron (Győr-Moson-Sopron megye)
ეგერი

ეგერი (უნგრ. Eger; გერმ. Erlau; თურქ. Eğri; ლათ. Agria; პოლ. Jagier; სლოვაკ. Jáger; სლოვენ. Jager; ჩეხ. Jager; სერბ. Jegar/Jerpa/Jegra/Jerap; ხორვატ. Jegar/Jerpa/Jegra/Jerap) — ჩრდილოეთ უნგრეთის მეორე უდიდესი ქალაქი, ჰევეშის მედიეს ადმინისტრაციული ცენტრი. ცნობილია თავისი ციხესიმაგრით, თერმებით, ისტორიული შენობებით, კერძებითა და წითელი ღვინით. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 56 530 ადამიანს შეადგენს, რის შედეგადაც ის უნგრეთის სიდიდით მე-19 ქალაქია. გაშენებულია ნაკადულ ეგერზე, ბიუკის მთების ბორცვებზე. თანამედროვე ეგერის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ქვის ხანაში. ეგერი დააარსა უნგრეთის პირველმა ქრისტიანმა მეფემ და ამჟამად წმინდანმა იშტვან I-მა (997–1038). უნგრეთის ქალაქების სია Chasamsofer.com დაარქივებული 2010-05-07 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი (ინგლისური) (უნგრული) (გერმანული) (ფრანგული) (ნიდერლანდური ენა) ეგერი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Egercity.hu Full featured site of Eger with tourist information, maps, programmes (ინგლისური) (უნგრული) A modern traveller's account of his visit to Eger Eszterházy College დაარქივებული 2013-10-13 საიტზე Wayback Machine. Eszterházy College (უნგრული) (ინგლისური) ↑ Mirkóczki Ádám nyert Egerben — 2019. — ISSN 1217-9647 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q545531"></a>
ნადკანიჟა

ნადკანიჟა (უნგრ. Nagykanizsa; ხორვატ. Kan(j)iža; გერმ. Großkirchen; სლოვენ. Velika Kaniža; თურქ. Kanije) — საშუალო სიდიდის ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ უნგრეთში, ზალის მედიეში. მდებარეობს ბალატონის ტბის სიახლოვეს, ხუთი გზის კვეთაზე. საუკუნეთა მანძილზე, ქალაქი ერთგვარი დამაკავშირებელი კვანძი იყო. სლოვენიიდან ავსტრიის ქალაქ გრაცში მიმავალი ტვირთები ნადკანიჟაზე გაივლიდა, შესაბამისად, ქალაქი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ვაჭრობაში ადრიატიკის ზღვასა და ალპების რეგიონს, ვენასა და ბუდაპეშტს შორის. 1960-იან წლებში აღმოაჩინეს ქალაქის უძველესი, რომაული პერიოდის ნანგრევები. შუა საუკუნეებში, ნადკანიჟა უნგრეთის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი თავდაცვითი სიმაგრე ყოფილა. შეიძლება ითქვას, რომ ის იცავდა მთელს დასავლეთ ევროპას ოსმალთა შემოტევისგან. შონაკაზოს ტბა დიკის მოედანი აღმოსავლეთის 17° მერიდიანის აღმნიშვნელი მონუმენტი ბაროკოს სტილის კაპელა უნგრეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Kalcsicsfa Ltd. დაარქივებული 2011-08-31 საიტზე Wayback Machine. Kanizsa Trend Ltd. Programs in Nagykanizsa and in the surrounding area ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Nagykanizsa Megyei Jogú Város Közgyűlésének 4/1999. (I. 26.) sz. rendelete Nagykanizsa Megyei Jogú Város jelképeiről és azok használatáról
მატიაშ სუარეში

მატიაშ სუარეში (უნგრ. Szűrös Mátyás; დ. 11 სექტემბერი, 1933, პიუშპიოკლადანი) — უნგრელი პოლიტიკოსი; 1989 წლის 23 ოქტომბრიდან უნგრეთი რესპუბლიკად გამოცხადდა, ამავე დღიდან პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1990 წლის 2 მაისამდე. სწავლობდა მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტში და კარლ მარქსის სახელობის ბუდაპეშტის ეკონომიკურ უნივერსიტეტში. 1978-1982 წლებში იყო უნგრეთის ელჩი სსრკ-ში. 1985 წლიდან უნგრეთის პარლამენტის წევრია, ხოლო 1989 წლიდან მისი სპიკერი. ↑ Лариса Юрасова. Венгрия: драма 1956 года и современность. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-03-28. ციტირების თარიღი: 2013-04-29.
არპად გენცი

არპად გენცი (უნგრ. Göncz Árpád, დ. 10 თებერვალი, 1922, ბუდაპეშტი — გ. 6 ოქტომბერი, 2015, ბუდაპეშტი) — უნგრელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ლიტერატორი, დრამატურგი 1944 წელს დაამთავრა ბუდაპეშტის უნივერისტეტი და შეუდგა სამხედრო სამსახურს, მაგრამ გაიქცა ჯარიდან და შეუერთდა ანტიფაშისტურ წინააღმდეგობის მოძრაობას. 1956 წლის ამბების დროს მონაწილეობდა აქციებში. 1957-1963 წლებში იყო დაპატიმრებული. გათავისუფლების შემდეგ იწყება მისი ლიტერატურული კარიერა. 1988 წელს შეუერთდა თავისუფალი დემოკრატების ალიანსს. 1990 წელს არჩეულ იქნა პარლამენტში. ამავე წლის მაის-აგვისტოში პარლამენტის სპიკერია, ხოლო 1990 წლის 4 აგვისტოს აირჩიეს უნგრეთის პრეზიდენტად. თანამდებობაზე დარჩა 2000 წლის 4 აგვისტომდე. დაოჯახებულია, ჰყავს 4 შვილი. მისი ქალიშვილი კინგა გენცი 2006-2009 წლებში იყო უნგრეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი. გარდაიცვალა 2015 წლის 6 ოქტომბერს 93 წლის ასაკში. His biography on the Office of the President of the Republic of Hungary site დაარქივებული 2012-03-15 საიტზე Wayback Machine. . ↑ Arpad Goncz, Hungary’s 1st post-communist president, dies. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-10-07. ციტირების თარიღი: 2015-10-09. ↑ Árpád Göncz, Hungarian president - obituary ↑ Meghalt Göncz Árpád - Az Európai Bizottság elnöke igazi európaiként méltatta a volt államfőt. MTI (2015-10-06). ციტირების თარიღი: 2015-10-07
ბორის კურაკინი

ბორის კურაკინი (რუს. Борис Иванович Куракин; დ. 30 ივლისი, 1676, მოსკოვი — გ. 28 ოქტომბერი, 1727, პარიზი) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე, პეტრე I-ის ერთ-ერთი თანამებრძოლი. ბავშვობიდანვე ჩაირიცხა პეტრეს თანამოაზრეთა წრეში და მას შემდეგ მონაწილეობდა მეფის ყველა სამხედრო ღონისძიებაში (აზოვის ლაშქრობები, პოლტავის ბრძოლა). ფართოდ განათლებული კურაკინი დიპლომატიურ სარბიელზე დაწინაურდა — მონაწილეობდა უტრეხტის კონგრესის მუშაობაში (1711-1713), თან ახლდა პეტრე I-ს პარიზში და სხვა. 1711 წლიდან ჰააგაში ელჩის წოდებით იყო, ფაქტობრივად კი ასრულებდა რუსეთის კანცლერის მოვალეობას საზღვარგარეთ. 1724-1727 წლებში,იყო ელჩად პარიზში. კურაკინს დარჩა დიდი ლიტერატურული მემკვიდრეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 78.
კუპრიტი

კუპრიტი — სპილენძის წითელი მადანი, ჟანგეულების კლასის მინერალი; ქიმიური შედგენილობა Cu2O. კრისტალდება კუბურ სინგონიაში. კრისტალები ოქტაედრული, დოდეკაედრული, იშვიათად ნემსისებრი აქვს. ქმნის დრუზებს, მკვრივ მიწისებრ და მარცვლოვან აგრეგატებს. ფერი წითელი, ელვარება ალმასისებრი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 3,5-4; სიმკვრივე 5850-6200 კგ/მ³. გვხვდება სპილენძის საბადოების დაჟანგვის ზონაში, სადაც წარმოიქმნება სპილენძის პირველადი სულფიდების ხარჯზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 78.
მიცარი

მიცარი (ζ UMa) — დიდი დათვის თანავარსკვლავედის ვარსკვლავი, დიდი „ჩამჩის“ სახელურში ბოლოდან მეორე. სახელწოდება მოდის არაბული სიტყვიდან ميزر‎ (მი: ზარ), რაც ნიშნავს სარტყელს. ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეა 2,40, სპექტრალური კლასი A1 V, დაშორება 78 სინათლის წელიწადი. 2000 წლის ეპოქისთვის პირდაპირი აღვლენაა 13h 23m 55.51s, დახრილობა +54° 55′ 31.4″. გამჭრიახ თვალს მიცარის მხლობლად შეუძლია დაინახოს კიდევ ერთი ვარსკვლავი სახელწოდებით „ალკორი“ ანუ 80 UMa. ალკორის დანახვა ტრადიციულად ითვლება მხედველობის შემოწმების საშუალებად. მისი ვარსკვლავიერი სიდიდეა 4,02, სპექტრალური კლასი A5 V. მიცარსა და ალკორს შორის მანძილი ოდნავ აღემატება სინათლის წელიწადის მეოთხედს. ხანგრძლივი დროის მანძილზე მიცარი-ალკორის სისტემის ფიზიკური ერთობა ვერ დგინდებოდა. 2009 წელს როჩესტერის უნივერსიტეტის ასტრონომებმა ზუსტი დაკვირვებების შედეგად დაადგინეს, რომ ეს ორი ვარსკვლავი შედის 6 ვარსკვლავით დაკომპლექტებულ ფიზიკურ სისტემაში. ამრიგად ვიზუალურად მიცარი-ალკორის სისტემა შედგება 6 კომპონენტისგან: ორჯერადი ვარსკვლავები მიცარი А და მიცარი В, და მათგან 0,3 სინათლის წელიწადით დაშორებული ასევე ორჯერადი ვარსკვლავი ალკორი. ტელესკოპში მიცარი ისედაც ჩანს როგორც ორჯერადი ვარსკვლავი, შემდგარი მიცარი А და მიცარი В-სგან. მიცარი В 4,0 ვარსკვლავიერი სიდიდისაა სპექტრალური კლასით A7. მანძილი მიცარი А-სა და მიცარი В-ს შორის არის 380 ასტრონომიული ერთეული, ხოლო ბრუნვის პერიოდი — რამდენიმე ათასი წელიწადი. მიცარი და ალკორი First very high resolution imaging of Mizar A A New View Of Mizar
ანჯელო სეკი

ანჯელო სეკი (იტალ. Angelo Secchi; დ. 29 ივნისი, 1818, რეჯო-ნელ-ემილია — გ. 26 თებერვალი, 1878, რომი) — იტალიელი ასტრონომი. 1849 წლიდან რომის ობსერვატორიის დირექტორი. ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა ფოტოგრაფია ასტრონომიაში. 1863 წელს შემოიღო ვარსკვლავთა სპექტრების პირველი კლასიფიკაცია (დაყო 4 კლასად), რომელსაც იყენებდნენ ჰარვარდის კლასიფიკაციის შემოღებამდე (XX საუკუნის შუა ხანები). სეკი იკვლევდა მზის, მთვარის, პლანეტებისა და კომეტების სპექტრებსაც. მუშაობდა აგრეთვე გეოდეზიაში, მეტეოროლოგიასა და ჰიდროლოგიაში. გამოიგონა წყლის ფარდობითი გამჭვირვალობის დასადგენი ხელსაწყო, ე. წ. სეკის დისკო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 273. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 autori vari Enciclopedia Treccani — Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1929. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q731361"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3803714"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 BeWeB <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q77541206"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118795953 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 319. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
სლოუნის დიდი კედელი

სლოუნის დიდი კედელი (ინგლ. Sloan Great Wall) — გალაქტიკების გიგანტური კედლისგან წარმოქმნილი კოსმოსური სტრუქტურა. წარმოადგენს გალაქტიკებისგან შექმნილ კედელს, რომელიც დღესდღეობით ითვლება სამყაროში უდიდეს სტრუქტურულ წარმონაქმნად. სიგრძით ეს „კედელი“ 1,38 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, ხოლო დედამიწიდან დაშორებულია 1,2 მილიარდი სინათლის წლით. სლოუნის დიდი კედელი 2,74-ჯერ დიდია CfA2 დიდ კედელზე. მისი აღმოჩენის შესახებ განცხადება გაკეთდა 2003 წლის 20 ოქტომბერს პრინსტონის უნივერსიტეტის მეცნიერების: ჯ. როჩარდ გოთისა და მარიო იურიჩის მიერ. The Sloan Great Wall: Largest Known Structure?
ფერენც I რაკოცი

ფერენც I რაკოცი (დ. 24 თებერვალი, 1645, ალბა-იულია, ტრანსილვანია — გ. 8 ივლისი, 1676. ზბოროვი, უნგრეთის სამეფო) — უნგრელი არისტოკრატი, ტრანსილვანიის არჩეული პრინცი და უნგრეთის ეროვნული გმირის — ფერენც II რაკოცის მამა. ფერენც I რაკოცი იყო ტრანსილვანიის პრინცის დიორდ II რაკოცის და სოფია ბათორის შვილი. ის ტრანსილვანიის პრინცად 1952 წელს აირჩიეს. 1957 წლის კატასტროფული პოლონეთის კამპანიის გამო ოტომანთა პორტამ 1960 წელს რაკოცებს აუკრძალა ტრანსილვანიის მმართველობა. რაკოცების ოჯახი იყო კალვინიზმის მიმდევარი. თუმცა ფერენც I-ის დედა იყო კათოლიკური ოჯახიდან და მხოლოდ ქორწინების გამო გახდა კალვინისტი, ხოლო მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ის ისევ დაუბრუნდა კათოლიციზმს და გახდა ერთ-ერთი კონტრ-რეფორმატორი უნგრეთში. ფერენც I-იც დედამისთან ერთად გახდა კათოლიკე, რთიც კათოლიკე ჰაბსბურგების კეთილგანწყობა მოიპოვა. ის 1664 წელს გახდა გრაფი. ფერენც I 1666 წელს დაქორწინდა ხორვატ გრაფინია ილონა ზრინზე და შეუერთდა ზრინ-ფრანკოპანების შეთქმულებას, რომლის ერთ-ერთი ლიდერი იყო ილონას მამა პეტრე ზრინსკი. მალე ფერენცი გახდა შეთქმულების ლიდერი და ზემო უნგრეთში დაიწყო ჰაბსბურგების წინააღმდეგ შეიარაღებული გამოსვლა, ამ დროს სხვა შეთქმულებს უნდა ეწარმოებიათ ბრძოლა ხორვატიაში. ჰაბსბურგებმა აჯანყებულების ცუდი კოორდინაციისა და ასევე კარგი ინფორმირებულობის წყალობით მათ ადვილად შეძლეს ხორვატიაში აჯანყების ჩახშობა. როდესაც ფერენცმა შეიტყო პეტრე ზრინსკის შეპყრობის შესახებ, მან იარაღი დაყარა და შეწყალება ითხოვა. აჯანყების ყველა სხვა ლიდერი ღალატის გამო დასაჯეს, ხოლო ფერეცი დედამისის კონტრ-რეფორმისტული დამსახურებების, 300 000 ფორინისა და რამდენიმე ციხე სიმაგრის სანაცვლოდ შეიწყალეს. ფერენც I-ს ჰყავდა სამი შვილი: გიორგი (1667), ჯულიანა ბარბარა (1672–1717) და ფერენც II (1676–1735) რომელიც შემდგომში გახდა უნგრეთის პრინცი და სათავეში ჩაუდგა დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლას. ფერენც I გარდაიცვალა 1676 წელს, ფერენც II-ს დაბადებამდე ერთი თვით ადრე. (1967) Magyar Életrajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó.
22 ივლისი

22 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 203-ე დღე (ნაკიან წლებში – 204-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 162 დღე. 1790 :  საფრანგეთში მოახდინეს ეკლესიის ქონების ნაციონალიზაცია. 1793 : ალექსანდრე მაკენზი პირველი ევრო-ამერიკელია რომელმაც გადაკვეთა ამერიკის კონტინენტი მექსიკის ჩრდილოეთით და მიაღწია წყნარი ოკეანის სანაპრის. 1894 : საფრანგეთში გაიმართა პირველი საავტომობილო შეჯიბრი „Paris-Rouen Trail“. 1812 : ნაპოლეონის ომები - ნახევარკუნძულის ომი - სალამანკას ბრძოლა - ბრიტანეთის ძარები ართურ უელესლის მეთაურობით ამარცხებენ საფრანგეთის ჯარს სალამანკასთან, ესპანეთი. 1927 : იტალიაში დაარსდა საფეხბურთო კლუბი „რომა“ 1942 : ჰოლოკოსტი - იწყება ებრაელების სისტემატური დეპორტაცია ვარშავის გეტოდან. 1943 : მეორე მსოფლიო ომი - მოკავშირეები იღებენ იტალიის ქალა პალერმოს. 1944 : 184 სახელმწიფოს მიერ დაფუძნდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი. 1944 : პოლონეთის ეროვნული განთავისუფლების კომიტეტი აქვეყნებს მანიფესტს, რითაც პოლონეთში კომუნისტური მმართველობის ერა იწყება. 1971 : ტორონტოს სკოლებში აიკრძალა მოსწავლეების გაროზგვა. 1977 : ჩინეთის ლიდერი დენ ხიაპინს ქვეყნის მმართველობა დაუბრუნეს. 1995 : ამერიკელმა ასტრონომებმა ალან ჰეილმა და ტომას ბოპმა აღმოაჩინეს ახალი კომეტა რომელსაც მათი სახელი ჰეილ-ბოპი ეწოდა. 1997 წელს ეს კომეტა შეუარაღებელი თვალით ჩანდა მთელი თვის განმავლობაში. 2003 : ერაყის ომში ამერიკელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს სადამ ჰუსეინის ორი ვაჟიშვილი, ყუსაი და უდაი. 2007 : თურქეთის საყოველთაო არჩევნებში დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა სამართლიანობისა და განვითარების პარტიამ, რითაც დიდ ეროვნულ ასამბლეაში ადგილების უმრავლესობა მოიპოვა. 2007 ბურჯ დუბაი მსოფლიოს უმაღლესი შენობა გახდა 512,1 მ ნიშნულზე, რითაც ტაიპეი 101-ს გაუსწრო. 2011 : ტერაქტების სერია ნორვეგიაში, ოსლოსა და უტეიას კუნძულზე. 2014 : ერაყის წარმომადგენელთა საბჭომ ფუად მასუმი ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩია. 2016 : მიუნხენის ტერაქტის შედეგად 10 ადამიანი დაიღუპა. 1822 : მენდელი, გრეგორ — ავსტრიელი ბიოლოგი (გ.1884) 1858 : ჰეკი, ფილიპ — გერმანელი იურისტი 1892 : ზაის-ინკვარტი, არტურ — გერმანელი იურისტი, მესამე რაიხის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 1937 : გაბარაშვილი, თამარ — ქართველი ვიოლონჩელისტი 1992: სელენა გომესი — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი. 2013 : პრინცი ჯორჯი — პრინცი უილიამისა და პრინცესა ქეთრინის ვაჟი. 1105 : რაიმონ IV ტულუზელი — ტულუზის, პროვანსის და ტრიპოლის გრაფი, პროვანსის მარკიზი და ნარბონის ჰერცოგი. 1461 : შარლ VII — საფრანგეთის მეფე (დ. 1403) 1937 : იაშვილი, პაოლო — ქართველი პოეტი 1967 : სანდბურგი, კარლ — ამერიკელი პოეტი (დ. 1878) აზერბაიჯანი — ეროვნული პრესის დღე. ესვატინი — საზოგადოების დღე. ტაჯიკეთი — მშობლიური ენის დღე. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა — ხეების დარგვის დღე. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ბაგრატ ტავრომენიელი კირილე ჰორტინელი პათერმუთე, კოპრე და ალექსანდრე თეოდორე ედესელი სხვა თვეები
რაკოცები

რაკოცები — XIII-XVIII საუკუნეებში უნგრეთის სამეფოში არსებული თავადაზნაურთა გვარი. საგვარეულო განსაკუთრებით გაძლიერდა სიგიზმუნდ რაკოცის დროს XVII საუკუნეშI, როდესაც ისინი უნგრეთში ყველაზე გავლენიან გვარად იქცნენ. რაკოცების ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია - ფერენც II რაკოცი (1676–1735), რომელიც უნგრეთის არჩეული პრინცი და ტრანსილვანიის პრინცი (1703-1711) იყო. ის აუჯანყდა ჰაბსბურგების დინასტიას, ხოლო მისი დამარცხების შედეგად რაკოცების ქონებას კონფისკაცია გაუკეთეს. რაკოცების ბოლო წარმომადგენელი ყო გიორგი რაკოცი, ფერენც II-ს ვაჟი, რომელიც საფრანგეთში 1756 წელს გარდაიცვალა. რაკოცების გვარის ცნობილი წარმომადგენელია ასევე ფერენც II-ს მამა ფრანცის I. იანოშ ბოხარის ნაწარმოები რაკოცის მარში (რომელიც უნგრეთის არა ოფიციალური ჰიმნია) ეძღვნება რაკოცებს, ხოლო ფერენც ლისტის უნგრული რაპსოდია #15 მიძღვნილია ფერენც II-ს აჯანყებას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რაკოცები Marek, Miroslav. hung/rakoczi1.html. Genealogy.euweb.cz. ↑ Rákóczi Castle დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. accessed 23 October 2006
ბოქსიორი

ბოქსიორი (გერმ. Deutscher Boxer) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში 1850-იან წლებში. ბოქსიორების წინაპრებს, ბელენბეიზერებს, გერმანიაში და ნიდერლანდებში შველზე და ტახზე სანადიროდ იყენებდნენ. თანამედროვე ბოქსიორი მიიღეს დანციგის და ბარბეტის ბულენბეიზერების შეჯვარებით სხვა ბავარიულ და უცხოურ ჯიშებთან. ხმაურიანი, თავდაჯერებული ბოქსიორი 100 წლის წინ გერმანიაში გაჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოქსიორების ზომები სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვაა, ყველა მათ ერთნაირი ხასიათი აქვს — ეს არის აქტიური, ძლიერი და მხიარული ცხოველი. ბოქსიორი იდეალური ძაღლია ოჯახში ცხოვრებისთვის, მაგრამ თავისი, ლეკვისთვის დამახასიათებელი ყოფაქცევის (რომელსაც იგი მთელი ცხოვრების მანძილზე ინარჩუნებს) და შედარებით დიდი ზომების გამო ზოგჯერ არეულობა შეაქვს სახლში. ეს დაკუნთული, საშიში შესახედაობის ძაღლი სახლის არაჩვეულებრივი დამცველია და ამავე დროს ბავშვების მიმართ ალერსიანობით გამოირჩევა. ბოქსიორის შეფერილობა შეიძლება იყოს წითური (თეთრით), ვეფხვისებრი შეფერილობის. ბალანი მოკლე, მბზინავი და გლუვია. დანაოჭებული წარბები დაძაბული ყურადღების შთაბეჭდილებას ტოვებს. ფეხები სწორია და ძლიერი. შავი ცხვირი ოდნავ ზევით არის აპრეხილი. შავად შეფერილი დრუნჩი საეთო ფონზე მკაფიოდ გამოირჩევა. ბოქსიორი კარგად ეგუება ქალაქში ცხოვრებას და ცხელ კლიმატს. მისი ბეწვი განსაკუთრებულ მოვლას არ საჭიროებს, ადვილად იწვრთნება. ცუდად ეგუება ცივ კლიმატს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბოქსიორი ბოქსიორი (ინგლისური)
დუნაუივაროში

დუნაუივაროში (უნგრ. Dunaújváros), მისი მშენებლობის წლებში (1951 - 1961) აგრეთვე ცნობილი როგორც სტალინვაროში — სამრეწველო ქალაქი უნგრეთში, ცენტრალურ დუნაისგადაღმა რეგიონში, მდინარე დუნაის ნაპირებზე, ფეიერის მედიეში. ქალაქი აშენდა სოფელ დუნაპენტალეს ირგვლივ. ძირითადი მაცხოვრებლები უნგრელები არიან, უმცირესობებს შორის აღსანიშნავია გერმანელები და რუმინელები. დუნაუივაროში უნგრეთის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა ქალაქია. აშენდა 1950-იან წლებში, უნგრეთის ინდუსტრიალიზაციის პერიოდში, სოციალისტური მთავრების მმართველობის ქვეშ. უნგრეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Dunaújváros 2400 დაარქივებული 2007-03-15 საიტზე Wayback Machine. (detailed history, Hungarian only, with lots of pictures) Portal site (Hungarian only) ↑ László S. Az egyesült ellenzék által támogatott jobbikos lehet Dunaújváros polgármestere // 444.hu — 444.hu, 2013. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21590068"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31092052"></a>
ჰოდმეზევაშარჰეი

ჰოდმეზევაშარჰეი (უნგრ. Hódmezővásárhely; ხორვატ. Vašarhelj; რუმ. Ioneşti) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ უნგრეთში, უნგრეთის დიდ ვაკეზე, მდინარე ტისის ნაპირებზე. ქალაქის სახელი უნგრულად ნიშნავს „თახვების მინდვრის საბაზრო ადგილს“. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 47 019 ადამიანს შეადგენს. არქეოლოგიური გათხრები აჩვენებს, რომ ეს ტერიტორია სხვადასხვა კულტურებით დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ძვ. წ. 6000 წლიდან. უნგრეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Hódmezővásárhely Blog Aerial photography: Hódmezővásárhely ↑ Márki-Zay Péter nagyon megnyerte a hódmezővásárhelyi választást — 168 Óra, 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q304369"></a>
დუნაკესი

დუნაკესი (უნგრ. Dunakeszi) — ქალაქი უნგრეთში, პეშტის მედიეში, მიეკუთვნება ბუდაპეშტის აგლომერაციას. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქის ჩრდილოეთით, მდინარე დუნაის მარცხენა ნაპირზე. უნგრეთის ქალაქების სია ქუჩების რუკა დაარქივებული 2011-05-16 საიტზე Wayback Machine. (უნგრული) ოფიციალური საიტი (უნგრული) ↑ Official statistics Hungarian. უნგრეთის სტატისტიკის სამსახური. ციტირების თარიღი: 2013-02-05.