laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბელგია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეშვიდედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ 3 ოქროს, 1 ვერცხლისა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები
აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონია

რაჟდენ გუმბას სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონია — აფხაზეთის ფილარმონია, რომელიც აფხაზი კომპოზიტორის, აფხაზეთის ასსრ-სა და საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის, რაჟდენ გუმბას (1926-2007) სახელს ატარებს და სოხუმში მდებარეობს. ფილარმონია 1947 წელს განთავსდა 1940-იან წლებში გადაკეთებულ სოხუმის საკათედრო ტაძრის შენობაში (არქიტექტორები: ს. ცინცაბაძე და ნ. კამოევი). ოფიციალურად გაიხსნა 1949 წლის 15 აპრილს. 1965-1987 წლებში შეიქმნა და ფილარმონიაში წარმატებით მოღვაწეობდა სხვადასხვა ჟანრისა და მიმართულების 19 შემოქმედებითი კოლექტივი. მათ შორის: საბავშვო თოჯინების თეატრი, აფხაზეთის სატირისა და იუმორის თეატრი „ჩარირამა“ და სხვა. 1990-იან წლებში, აფხაზეთის ომის დროს, ფილარმონიის შენობა ძლიერ დაზარალდა. 2009 წელს მოხდა შენობის რეკონსტრუქცია. სხვადასხვა დროს ფილარმონიის სოლისტები იყვნენ აფხაზეთის სახალხო არტისტები: ა. ოთირბა, მ. შამბა, ნ. ბჟანია, ბ. ამიჩბა, ვ. ჩაკმაჩ-იპა, ლ. ლოგუა; აფხაზეთის დამსახურებული არტისტები: გ. ტატევოსიანი, ლ. გადელია, ა. შაკაია, გ. ავიძბა და სხვები. ფილარმონიასთან ფუნქციონირებს: საესტრადო ჯგუფი „აფსნი“ (რომელიც შეიქმნა 1967 წელს) და ხალხური ინსტრუმენტების (ქალთა) ანსამბლი „გუნდა“ (ჩამოყალიბდა 1977 წელს). ფილარმონიის ბაზაზე ტარდება აფხაზეთის ანსამბლ „რაიდას“ რესპუბლიკური დათვალიერება-კონცერტები, ფესტივალი „აძიხი“, ჯაზ-ფესტივალი და სხვა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონია“ ვიკისაწყობში. ფილარმონიის გვერდი facebook-ზე ფილარმონიის გვერდი ВКонтакте-ზე
აპარტ ჯგუფი

აპარტ ჯგუფი — 2023 წელს დაარსებული დეველოპერული ჰოლდინგი, რომელიც აერთიანებს „აპარტ დეველოპმენტს“, „აპარტ შოურუმს“, „აპარტ ქონსთრაქშენსა“ და „აპარტ არქიტექტს“. ჰოლდინგის დირექტორი და 100%-იანი მეწილე ბექა ხოფერიაა. თავდაპირველად დაარსდა სამშენებლო კომპანია „აპარტ დეველოპმენტი“, ხოლო შემდგომ, 2019-2023 წლებში, მიემატა „აპარტ ქონსთრაქშენი“, „აპარტ შოურუმი“ და „აპარტ არქიტექტსი“. 2023 წელს კი ეს ყველა კომპანია „აპარტ ჯგუფის“ ქოლგის ქვეშ მოექცა და ამ სახელით აგრძელებს ოპერირებას. ჰოლდინგი თბილისსა და მისი შემოგარენის ტერიტორიაზე 20 ჰექტრამდე მიწის კაპიტალს ფლობს. კომპანიის კაპიტალი კი, 2023 წლის მონაცემებით, 60 მილიონს სცდება, შემოსავლები კი, ამავე წლის მონაცემებით, ჯამურად 250 მილიონია. 2021 წელს, „აპარტ დეველოპმენტი“ „საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის“ ახალი წევრი გახდა. „აპარტ ჯგუფის“ შვილობილი სამშენებლო კომპანია „აპარტ დეველოპმენტი“, ძირითადად, თბილისში, კერძოდ კი ქალაქის ძველ უბნებში ახორციელებს პროექტებს. კომპანიის დამფუძნებლის თანახმად, ეს მათი ნიშაა ბაზარზე. ჯგუფის ფლაგმანი პროექტი არის „კრწანისი მარგალიტი“, რომელიც ძველ თბილისში მდებარეობს. London Insider - 5-Year Inspiring Journey of a Young Entrepreneur on the Development Scene of Georgia Georgia Today - Apart Group celebrates its fifth anniversary Khaleej Times - Exploring the future of Tbilisi's real estate with the founder of Apart Group Beka Khoperia DREAMING BIG: A YOUNG BUSINESSMAN’S VISIONARY JOURNEY TO SUCCESS „აპარტ დეველოპმენტის“ განვითარების ახალი ეტაპი - ოპერირება „აპარტ ჯგუფის“ სახელით და მმართველობის ახალი სისტემა „აპარტ ქონსთრაქშენის“ ოფიციალური ვებ-გვერდი „აპარტ შოურუმის“ ოფიციალური ვებ-გვერდი „აპარტ ჯგუფის“ ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ „აპარტ დეველოპმენტი“ განვითარების ახალ ეტაპზე გადადის და საქმიანობას „აპარტ ჯგუფის“ სახელით აგრძელებს ↑ Ambebi.GE - ინტერვიუ ბექა ხოფერიასთან ↑ „საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის“ ახალი წევრი „აპარტ დეველოპმენტი“ გახდა ↑ BPN - ინტერვიუ ბექა ხოფერიასთან ↑ IPN - კრწანისი მარგალიტი - აპარტ ჯგუფის პროექტი ისტორიულ უბანში
ფრანგული ინსტიტუტი

ფრანგული ინსტიტუტი (ფრანგ. Institut français) — საჯარო სამეწარმეო და კომერციული ორგანიზაცია საფრანგეთში, საფრანგეთის საგარეო საქმეთა და კულტურის სამინისტროების ზედამხედველობის ქვეშ. მისი ძირითადი მისიაა ფრანგული ენისა და კულტურის პოპულარიზაცია მსოფლიოს მასშტაბით და კულტურათაშორის დიალოგის ხელშეწყობა. ამ მიზნით მჭიდროდ თანამშრომლობს სხვადასხვა კულტურულ დაწესებულებასთან საფრანგეთსა და მის საზღვრებს გარეთ. ფრანგული ინსტიტუტის ქსელის პირველი ორგანიზაცია 1907 წელს შეიქმნა ფლორენციაში. 2011 წლიდან ინსტიტუტი აერთიანებს საზღვარგარეთ მოქმედი სხვადასხვა კულტურული ორგანიზაციას და ამჟამად წარმოდგენილია 150 ფილიალის სახით, რომელიც მჭიდროდ დაკავშირებულია ფრანგული კულტურული ინსტიტუტების და პროექტების ფართო ქსელთან, მ. შ. „ალიანს ფრანსეზსთან“ (Alliance française). საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი 2002 წლიდან არსებობს თბილისში. ის წარმოადგენს ალექსანდრე დიუმას სახელობის ფრანგული კულტურის ცენტრის (დაარსდა 1998) მემკვიდრეს. მისი საქმიანობა გულისხმობს ფრანგული ენის სწავლების ხელშეწყობას (მ. შ., ფრანგული ენის შემსწავლელი კურსების გზით), საფრანგეთში სასწავლო სტიპენდიების და საუნივერსიტეტო თანამშრომლობის მხარდაჭერას, ფრანგული კულტურის პოპულარიზაციას საქართველოს მნიშვნელოვან კულტურულ ღონისძიებებში მონაწილეობის გზით. ინსტიტუტი ასევე ატარებს საერთაშორისო გამოცდებს ფრანგული ენის მცოდნის დიპლომების გასაცემად (DELF/DALF, TCF, TEF, TEFAQ). საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი Institut français ↑ https://www.institutfrancais.com/sites/default/files/medias/documents/presidence-if.pdf
ადრიან დიუპრე

ადრიან დიუპრე (ფრანგ. Adrien Dupré; გ. 1831, ქ. სმირნა, ახლანდ. იზმირი, თურქეთი) — ფრანგი მოგზაური, დიპლომატი. მამამისი პიერ-ჟერომ დიუპრე (გ. 1820) ასევე დიპლომატი იყო, მსახურობდა საფრანგეთის ვიცე-კონსულად, შემდეგ კონსულად ტრაპიზონში (1803-1820). ადრიან დიუპრე დიპლომატიურ სამსახურს უმთავრესად აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში ეწეოდა, მ. შ. კორფუზე (1796), კოტორის სანაპიროზე (1797-1798), სალონიკში (1826), სმირნაში (1830-1831) და სხვ. 1807-1809 წლებში მონაწილეობდა გენერალ კლოდ-მატიე გარდანის მისიაში ირანში. დიუპრეს თხზულებები ძირითადად მის დიპლომატიურ მოღვაწეობას ეხება. თხზულებაში „მოგზაურობა სპარსეთში“ კავკასიაც იხსენიება. ნაწყვეტში „შავი ზღვის ზოგიერთი ქალაქისა და პორტის აღწერა“ მოცემულია ბათუმის, ახალციხისა და მიმდებარე მხარეების — რიზეს, არზრუმის, ტრაპიზონის, თოქათისა და სინოპის გეოგრაფია, სავაჭრო-ეკონომიკური აღწერილობა. ზოგან დართულია ისტორიული მიმოხილვაც. Voyage aux ruines de Nicopolis, en Épire, dans l'année 1797 (1818). Essai historique et commercial sur les Bouches-de-Cattaro (1818). Voyage en Perse fait dans les années 1807, 1808 et 1809 (1819). გიორგაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. Полиевктов М. А., Европейские путешественники по Кавказу 1800–1830 гг. Тб., 1946.
არტაკ გულიანი

არტაკ გულიანი (სომხ. Արտակ Ղուլյան, დ. 28 დეკემბერი, 1958, გულისტანი, შაუმიანოვსკის რაიონი) — საბჭოთა და სომეხი არქიტექტორი და დიზაინერი. სომხეთის რესპუბლიკის დამსახურებული არქიტექტორი (2013), სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2013, პროექტისთვის ეჩმიაძინში ვაჩე და თამარ მანუკიანების ხელნაწერთა ბიბლიოთეკისთვის.) დაიბადა 1958 წლის 28 დეკემბერს აზერბაიჯანის სსრ შაუმიანოვსკის რაიონის სოფელ გულისტანში, მასწავლებლის ოჯახში. 1976 წელს ოქროს მედალზე დაამთავრა ადგილობრივი საშუალო სკოლა. 1976-1981 წლებში სწავლობდა ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე (ახლანდელი ერევნის არქიტექტურისა და მშენებლობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი). 1981-1988 წლებში მუშაობდა ასისტენტად ამავე უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. 1988-1991 წლებში მუშაობდა სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ხელოვნების ინსტიტუტში არქიტექტურის ფაკულტეტზე. პარალელურად, 1988-2010 წლებში მუშაობდა ერევნის არქიტექტურისა და სამშენებლო სახელმწიფო უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე მასწავლებლად. 1991 წლიდან 1994 წლამდე არტაკ გულიანი მუშაობდა სომხეთის რესპუბლიკის შუა საუკუნეების ძეგლების განყოფილების ძეგლთა დაცვის დეპარტამენტის უფროსად. 1994 წელს გახდა სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ხელოვნების ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1999 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „არცახისა და სიუნიკის მელიქური ნაგებობები“, მიიღო არქიტექტურის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 2002 წელს გულიანი გახდა ასოცირებული პროფესორი და 2006 წელს მიიღო არქიტექტურისა და სამშენებლო უნივერსიტეტის არქიტექტურის დოქტორის ხარისხი. 2014 წელს, არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის მოსკოვის ფილიალის გადაწყვეტილებით, არტაკ გულიანი აირჩიეს აკადემიის წევრად და მიენიჭა პროფესორის ხარისხი. დაქორწინებულია ჰასმიკ სტეპანიანზე, ერევნის ენებისა და სოციალურ მეცნიერებათა სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულზე და ჰყავთ ორი შვილი. გულიანი მრავალი სამოქალაქო შენობისა და ძეგლის ავტორია, მაგრამ მისი დიდება ძირითადად ეფუძნება ახალი სომხური სამოციქულო ეკლესიების გამორჩეულ დიზაინს. მის ნამუშევრებს შორის: მოსკოვის სომხური სამონასტრო კომპლექსი: ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი და წმიდა ჯვრის ეკლესია იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია აბოვიანში არტაშატის წმინდა იოანე მახარებლის ეკლესია ბერდის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია წმინდა მთავარანგელოზის ეკლესია სევანში წმინდა ამენაფრქიჩის ეკლესია ნორ-ჰაჩინში ერევნის წმინდა მოწამეთა ტაძარი წმინდა კარაპეტის ეკლესია იორდანიაში Артак Гулян: «ХРАМ — это созидательное ВООБРАЖЕНИЕ»დაარქივებული 2019-04-20 საიტზე Wayback Machine. Артак Гулян — Шохакат Самый интересный архитектор в Армении — Артак Гулян Ղուլյան. «Եթե խստորեն կանոնակարգվի, թե ինչը որտեղ պիտի լինի, ոչ մի այգի չի ոչնչանա»დაარქივებული 2019-04-21 საიტზე Wayback Machine. (სომხური) ↑ МАТЕНАДАРАН — ОТКРЫТАЯ КНИГА. ციტირების თარიღი: 2019-04-20 ↑ rmenian President attends consecration of Cathedral of Armenian Apostolic Church in Moscow. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-09-10. ციტირების თარიღი: 2024-06-06. ↑ The newly-built Saint John the Baptist Church of Abovyan consecrated ↑ Armenian President attends consecration of churches in Sevan and Artashat ↑ President attends consecration ceremonies of newly-built churches in Sevan and Artashat
დიღმის განძი

დიღმის განძი — XII–XIII საუკუნის სპილენძის ქართული მონეტების განძი, აღმოჩენილი 1955 წელს სოფელ დიღომში. განძი შეიცავდა გიორგი III-ის სახელით მოჭრილ 67 მონეტას, გიორგისა და თამარის 1 მონეტას, თამარის 203 მონეტას, გიორგი IV ლაშას 170 მონეტას. მცირე რაოდენობით იყო აგრეთვე ილდეგიზიდური და სელჩუკური მონეტები. განძი ჩამარხულია XIII საუკუნის 20–30-იანი წლების მიჯნაზე. Джалагания И. Л., Иноземная монета в денежном обращении Грузии V–XIII вв., Тб., 1979. დუნდუა გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
კალენიკე დიხამინჯია

კალენიკე სიკოს ძე დიხამინჯია (დ. 15 ივლისი, 1902, სოფ. ლეძაძამე, ახლანდ. სენაკის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 თებერვალი, 1978, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერების დოქტორი (1957), პროფესორი (1966). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (თსსი) სამკურნალო ფაკულტეტი (1931). 1931 წლიდან მუშაობდა იქვე, ქირურგიის კათედრაზე. მეორე მსოფლიო ომში იყო ფრონტის წამყვანი ქირურგი (ამ პერიოდში გამოაქვეყნა 8 სამეცნიერო ნაშრომი). 1945–1948 წლებში მსახურობდა გერმანიაში საბჭოთა საოკუპაციო ზონაში, დრეზდენის ერთ-ერთი ჰოსპიტლის და საქსონიის მხარის მთავარ ქირურგად. დემობილიზაციის შემდეგ, 1948 წლიდან კვლავ თსსი-ის ზოგადი ქირურგიის კათედრის თანამშრომელი იყო. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
ოთარ დიხამინჯია

ოთარ ბუხუტის ძე დიხამინჯია (დ. 15 სექტემბერი, 1911, ქუთაისი, — გ. 9 ნოემბერი, 1997, იქვე) — ქართველი ლოტბარი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1986). 1935 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, იმავდროულად სწავლობდა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიასა და ხალხური შემოქმედების რესპუბლიკურ სახლთან არსებულ საგუნდო-სადირიჟორო კურსებზე. ინსტიტუტში სწავლის დროს ხელმძღვანელობდა მომღერალ სტუდენტთა გუნდს, 1948 წლიდან — მარტვილის რაიონში მოქმედ სხვადასხვა გუნდს. დიხამინჯია სიმღერების („მერცხალი", „მდინარე", „ბულბული", „სულის ყვავილო", „გახსოვს, მერი", „თერგი რბის") ტექსტების ავტორიცაა, შემსრულებლები იყვნენ დები იშხნელები, სხვა მხატვრული კოლექტივები. აღადგინა და დაამუშავა მრავალი ხალხური სიმღერა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
ტორი (გეომეტრია)

ტორი, ტოროიდი (ლათ. torus — „ამობურცულობა“, „კვანძი“, „ლილვაკი“) — გეომეტრიული სხეული, რომელიც მიიღება წრის ბრუნვის შედეგად ამ წრის სიბრტყეში მდებარე იმ წრფის გარშემო, რომელიც არ კვეთს მოცემულ წრეს. ზედაპირს, რომელიც შემოსაზღვრავს ტორს, აგრეთვე ტორს უწოდებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 24.
ფიგურა (გეომეტრია)

ფიგურა — ტერმინი გეომეტრიაში, რომელსაც იყენებენ წერტილთა სხვადასხვა სიმრავლის მიმართ. ჩვეულებრივ ფიგურას უწოდებენ ისეთ სიმრავლეს, რომელიც შეიძლება წარმოვადგინოთ წერტილთა, წირებისა და ზედაპირების სასრული რაოდენობის გაერთიანებით (კერძოდ, თვით წერტილები, წირები და ზედაპირები). ყველა გეომეტრიული ფიგურა წერტილებისგან შედგება უმარტივესი გეომეტრიული ფიგურის მაგალითია წრფე. ბრტყელი ფიგურა სიბრტყის ნაწილს წარმოადგენს. სივრცითი გეომეტრიული ფიგურები, გეომეტრიული სხეულებია. გეომეტრიის ნაწილს რომელიც, ერთ სიბრტყეზე მოთავსებულ ბრტყელ ფიგურებს შეისწავლის — პლანიმეტრია ეწოდება. ხოლო სივრცითი ფიგურების შემსწავლელ დარგს — სტერეომეტრია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 284.
სტერეომეტრია

სტერეომეტრია (სტერეო... და ...მეტრია) — ელემენტარული გეომეტრიის ნაწილი, რომელიც სწავლობს სივრცით ფიგურებს, განსხვავებით პლანიმეტრიისაგან, რომელიც შეისწავლის სიბრტყეზე მდებარე ფიგურებს. თითოეულ წრფესა და თითოეულ სიბრტყეზე შეიძლება მდებარეობდეს მინიმუმ ორი წერტილი. სივრცე შედგება სიბრტყეებისაგან. სივრცის თითოეულ სიბრტყეში პლანიმეტრიის ყველა აქსიომა დაკმაყოფილებულია. თუ ორ სხვადასხვა წრფეს საერთო წერტილი აქვს, მაშინ ამ წრფეებზე შეიძლება სიბრტყის გავლება და, ამანსთანავე, მხოლოდ ერთის. როგორიც არ უნდა იყოს სიბრტყე, არის წერტილები, რომლებიც ეკუთვნის ამ სიბრტყეს და წერტილები, ასევე ისეთებიც რომლებიც მას არ ეკუთვნის. თუ წრფის ორი წერტილი დევს სიბრტყეში, მაშინ წრფის ყველა წერტილი დევს ამ სიბრტყეში. თუ ორ სხვადასხვა სიბრტყეს აქვს საერთო წერტილი, მაშინ მათ აქვთ საერთო წრფე, რომელზედაც დევს ამ სიბრტყის ყველა საერთო წერტილი. ნებისმიერი სიბრტყე α ყოფს წერტილების სიმრავლეს სივრცეში, რომელიც არ ეკუთვნის მას ორ არაცარიელ სიმრავლედ ისე, რომ: სეგმენტი, რომელიც გადის ნებისმიერ ორ წერტილს, რომელიც მიეკუთვნება სხვადასხვა სიმრავლეს, კვეთს α სიბრტყეს; სეგმენტი, რომელიც გადის რომელიმე ორ წერტილს, რომელიც მიეკუთვნება იმავე სიმრავლეს, არ კვეთს α სიბრტყეს. სივრცის ნებისმიერ ორ წერტილს შორის მანძილი ერთნაირია ამ წერტილების შემცველ ნებისმიერ სიბრტყეზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 563.
B-კვარკი

b-კვარკი, უდაბლესი კვარკი (ინგლ. Bottom quark < Bottom — „უდაბლესი“ ან ინგლ. Beauty quark < Beauty — „მომხიბლავი“; აღნიშვნა: b) — ფუნდამენტური ელემენტარული ნაწილაკი, კვარკი. შედის ფერმიონების მესამე თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი −(1/3)e. როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, სუსტში, ელექტრომაგნიტურსა, გრავიტაციულში. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, b-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები. მესამე თაობის კვარკების არსებობა, მათ შორის b- და t-კვარკები, იწინასწარმეტყველეს 1973 წელს მაკოტო კობაიაშიმ და ტოშიჰიდე მასკავამ CP-სიმეტრიის დარღვევის ფენომენის ასახსნელად. ეს პროგნოზი ექსპერიმენტულად დადასტურდა 1977 წელს ფერმილაბის ლაბორატორიაში (E288 ექსპერიმენტი პროტონების შეჯახების შესასწავლად, ლეონ ლედერმანის და სხვების ხელმძღვანელობით): ამ ექსპერიმენტში აღმოაჩინეს — იფსილონის ნაწილაკი — b-კვარკითა და b-ანტიკვარკით შედგენილი ვექტორული ϒ-მეზონი. თითქმის მაშინვე მოჰყვა b b ¯ {\displaystyle b{\overline {b}}} სისტემის აღგზნებული მდგომარეობის: მეზონური რეზონანსების Υ ′ {\displaystyle \Upsilon '} , Υ ″ {\displaystyle \Upsilon ''} და Υ ‴ {\displaystyle \Upsilon '''} აღმოჩენა. პროცესებს, რომლებიც ხდება b-კვარკის მონაწილეობით, სწავლობს ე. წ. „B-ფიზიკა“. ვინაიდან b-კვარკის დაშლა მსუბუქი არომატის კვარკებად ძლიერად ითრგუნება და მიმდინარეობს ძირითადად სუსტი ურთიერთქმედების შედეგად, ამ ნაწილაკების შემცველ სისტემებში შეინიშნება მრავალი საინტერესო პროცესი — კერძოდ, CP პარიტეტის დარღვევა, ნეიტრალური B-მეზონების რხევები. მრავალი კვლევა B-ფიზიკის სფეროში 2000-იან წლებში ჩატარდა BaBar-ის (სტენფორდის ხაზოვანის აქსელერატორის ცენტრი, აშშ) და Belle-ის (KEK, იაპონია) ექსპერიმენტებში. Сводная таблица свойств кварков на сайте Particle Data Group.(ინგლისური) Полная таблица свойств b-кварка на сайте Particle Data Group.(ინგლისური) ↑ Пескин М., Шрёдер Д. . Введение в квантовую теорию поля. — Ижевск: НИЦ «Регулярная и хаотичная динамика», 2001. — 784 с. — ISBN 5-93972-083-8. — С. 681. ↑ Храмов Ю. А. Физики: Биографический справочник. 2-е изд. — М.: Наука, 1983. — С. 389. — 400 с. ↑ Намбу Ё. Кварки. — М.: Мир, 1984. — С. 129. — 225 с.
U2.COMmunication

U2.COMmunication — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2005 წელს. ალბომში შეტანილია საკონცერტო ჩანაწერები ტურნედან Vertigo Tour (ჩიკაგოს კონცერტებიდან). 2005 წლის ივლისის აფეთქებებს ლონდონში ეძღვნება სიმღერა Miss Sarajevo. ლუჩიანო პავაროტის პარტიას ასრულებს ბონო. ბონო – ვოკალი The Edge – გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი ადამ კლეიტონი – ბას-გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები ლარი მალენი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ინფორმაცია საიტზე Discogs
T-კვარკი

t-კვარკი, ტოპ-კვარკი, უმაღლესი კვარკი (ინგლ. Top quark < top — „ჭერი“ ან ინგლ. Truth quark < truth — „ჭეშმარიტი“; აღნიშვნა: t) — ფუნდამენტური ელემენტარული ნაწილაკი, კვარკი. შედის ფერმიონების მესამე თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი +(2/3)e. როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, სუსტში, ელექტრომაგნიტურსა, გრავიტაციულში. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, t-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები. მესამე თაობის კვარკების არსებობა, მათ შორის b- და t-კვარკები, იწინასწარმეტყველეს 1973 წელს მაკოტო კობაიაშიმ და ტოშიჰიდე მასკავამ CP-სიმეტრიის დარღვევის ფენომენის ასახსნელად. t-კვარკის ძიება დაახლოებით 20 წელი გაგრძელდა. იგი აღმოაჩინეს 1994-1995 წლებში ამერიკულ ფერმილაბის ლაბორატორიაში ტევატრონის კოლაიდერის ექსპერიმენტებში CDF და D0 თანამშრომლობით. ექსპერიმენტული მონაცემების უმეტესობა დაგროვდა 1994 წელს. CDF და D0 თანამშრომლობის ნაშრომები, რომლებიც აღმოჩენაზე აცხადებდნენ პრეტენზიას, გადაეგზავნა ჟურნალ Physical Review Letters-ს 1995 წლის 26 თებერვალს. სტატიების შინაარსი არ იყო გამჟღავნებული აღმოჩენის ოფიციალურ განცხადებამდე, რომელიც მოხდა 1995 წლის 2 მარტს ფერმილაბის სემინარზე. დიდი ადრონული კოლაიდერის გაშვებამდე, ტევატრონი იყო ერთადერთი ექსპერიმენტული კომპლექსი მსოფლიოში, სადაც წყვილი t-კვარკების წარმოება შეიძლებოდა. პროტონ-ანტიპროტონული წყვილის შეჯახების ენერგია ამ ამაჩქარებლის მასის ცენტრში შეადგენს 1.96 ტევ. ამ ენერგიაზე წარმოიქმნება t-კვარკისა და t-ანტიკვარკის წყვილი 7 პიკობარნის ფართობზე, რაც შეესაბამება სტანდარტული მოდელის პროგნოზს (6.7-7.5 პიკობარნი t-კვარკის მასისთვის 175 გევ/ც2). t-კვარკის აღმოჩენამ, რომლის მრავალი თვისება ნაწინასწარმეტყველი იყო სტანდარტული მოდელით, საბოლოოდ დაადასტურა კვარკების რეალობა. Боос Э. Э., Брандт О., Денисов Д., Денисов С. П., Граннис П. Top-кварк (к 20-летию открытия) // Успехи физических наук. — Российская академия наук, 2015. — Т. 185. — С. 1241—1269. — doi:10.3367/UFNr.0185.201512a.1241. Andrea Giammanco. Single top quark production at the LHC (англ.) // Reviews in Physics. — 2016. — Vol. 1. — P. 1—12. — doi:10.1016/j.revip.2015.12.001. Giorgio Cortiana. Top-quark mass measurements: Review and perspectives (англ.) // Reviews in Physics. — 2016. — Vol. 1. — P. 60—76. — doi:10.1016/j.revip.2016.04.001. Сводная таблица свойств t-кварка на сайте Particle Data Group (2017)(ინგლისური) Полная таблица свойств частиц на сайте Particle Data Group(ინგლისური) ↑ Пескин М., Шрёдер Д. . Введение в квантовую теорию поля. — Ижевск: НИЦ «Регулярная и хаотичная динамика», 2001. — 784 с. — ISBN 5-93972-083-8. — С. 681. ↑ Боос Э. Э., Брандт О., Денисов Д., Денисов С. П., Граннис П. Top-кварк (к 20-летию открытия) // Успехи физических наук. — Российская академия наук, 2015. — Т. 185. — С. 1241—1269 ↑ Abe F. et al. Observation of Top Quark Production in ppbar Collisions with the Collider Detector at Fermilab (англ.) // Physical Review Letters : journal. — 1995. — Vol. 74, no. 14. — P. 2626—2631. ↑ Abachi S. et al. Search for High Mass Top Quark Production in ppbar Collisions at s½ = 1.8 TeV (англ.) // Physical Review Letters : journal. — 1995. — Vol. 74, no. 13. — P. 2422—2426
ბილენქოი (ჰემშინის რაიონი)

ბილენქოი (თურქ. Bilenköy) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 61 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 4 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 81 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Bilenköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Bilenköy Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ჩამლითეფე (ჰემშინის რაიონი)

ჩამლითეფე (თურქ. Çamlıtepe) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 101 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Çamlıtepe Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Çamlıtepe Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ჰილალი (ჰემშინის რაიონი)

ჰილალი (თურქ. Hilal) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 58 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Hilal Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Hilal Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ქანთარლი (ჰემშინის რაიონი)

ქანთარლი (თურქ. Kantarlı) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 89 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 173 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Kantarlı Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Kantarlı Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ლევენთქოი (ჰემშინის რაიონი)

ლევენთქოი (თურქ. Leventköy) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 51 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 6 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 154 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Leventköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Leventköy Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ნურლუჯა (ჰემშინის რაიონი)

ნურლუჯა (თურქ. Nurluca) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 60 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 3 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 150 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Nurluca Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Nurluca Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
იალთქაია (ჰემშინის რაიონი)

იალთქაია (თურქ. Yaltkaya) — სოფელი ჰემშინის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 52 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჰემშინიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 185 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Yaltkaya Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ağustos 2017. ციტირების თარიღი: 27 Ekim 2018. ↑ Rize Hemşin Yaltkaya Köyü Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
საათქოი

საათქოი (თურქ. Saatköy) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 206 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Saatköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Saatköy Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
სულაქი (ფინდიქლის რაიონი)

სულაქი (თურქ. Sulak) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 68 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 8 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 307 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Sulak Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Sulak Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
სიუმერი (ფინდიქლის რაიონი)

არილი (თურქ. Sümer) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 69 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 838 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Sümer Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Sümer Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020. c