laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მირმიდონები

მირმიდონები (ბერძ. Μυρμιδόνες) – თესალიაში მცხოვრები ერთ-ერთი აქაველი ტომის სახელწოდება. არსებობს გადმოცემა, თითქოს ეს ტომი პელევსის წინამძღოლობით გადასახლდა ეგინადან თესალიაში. ზოგიერთი მითის მიხედვით მირმიდონებმა თავიანთი სახელწოდება მიიღეს ზევსისა და ევრიმედუზას ვაჟის მირმიდონისაგან. თვით მირმიდონს კი იმიტომ ეწოდა ეს სახელი, რომ ზევსს ევრიმედუზასთან კავშირის დროს ჭიანჭველას სახე ჰქონდა მიღებული (ბერძ. μύρμηξ — „ჭიანჭველა“). კიდევ სხვა მითის მიხედვით თითქოს კუნძულ ეგინას ძველი მოსახლეობა ჭირმა გაანადგურა და უკაცრიელი კუნძულის მეფის ეაკოსის თხოვნით ზევსმა ჭიანჭველები ადამიანებად აქცია. მირმიდონები ჰომეროსს გამოყვანილი ჰყავს „ილიადაში“, როგორც მორჩილი, მამაცი და დახელოვნებული მებრძოლები. მათ აქილევსი ხელმძღვანელობს და ისინი მის ყოველ ბრძანებას უყოყმანოდ ასრულებენ. აქედან გამომდინარე მირმიდონის სახელწოდება განზოგადდა და ეწოდება მორჩილ, უფროსის ყოველგვარი სურვილის შემსრულებელ ადამიანს. ილიადის ანალიზის საფუძველზე, სიმონ ყაუხჩიშვილისა და რომან მიმინოშვილის მტკიცებით, აქილევსი და მირმიდონელები იყვნენ არა აქაველი ტომი ბერძნულის მნიშვნელობით, არამედ მათ მიერ დამორჩილებული წინაბერძნული მოსახლეობა, პელაზგები. Myrmidons at WSU Quote by character Dutton Peabody from the film The Man Who Shot Liberty Valance
The Unnamed Feeling

The Unnamed Feeling — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მესამე სინგლი და მეცხრე სიმღერა მათივე 2003 წლის სტუდიური ალბომიდან St. Anger. სიმღერა „უსახელო გრძნობაზეა“, ჯეიმზ ჰეტფილდის მიხედვით, შფოთვაზე, მღელვარებაზე, რომელსაც განიცდის პიროვნება, რომელიც კონტროლის დაკარგვის ზღვარზე იმყოფება, სანამ პანიკაში ჩავარდება. სინგლის გარეკანის გაფორმება ამორჩეული იქნა ფანების მიერ გამოგზავნილი ნამუშევრებიდან. მსგავსი გაფორმება აქვს Some Kind of Monster-საც. მუსიკალურ ვიდეოსთან ერთად, სიმღერა გამოცემული იქნა როგორც სინგლი ექსკლუზიურად ავსტრალიისთვის. გაერთიანებულ სამეფოში კი გამოვიდა როგორც EP-ს შემადგენლობაში. მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან ძმები მელოიები, ასახავს ჯგუფს, რომელიც ასრულებს სიმღერას ვირტუალურად ცარიელ ოთახში, რომელიც თანდათან ვიწროვდება სიმღერის მსვლელობისას. შიგადაშიგ ჩართულია ისტორიები სხვადასხვა პიროვნებებისა, რომლებიც განიცდიან ამ „უსახელო გრძნობას“ საკუთარ გზაზე. ავსტრალიური სინგლი The Unnamed Feeling Dirty Window (საკონცერტო) Master of Puppets (საკონცერტო) Battery (საკონცერტო) ბრიტანული EP The Unnamed Feeling The Four Horsemen (საკონცერტო) Damage Inc. (საკონცერტო) Leper Messiah (საკონცერტო) Motorbreath (საკონცერტო) Ride the Lightning (საკონცერტო) Hit the Lights (საკონცერტო) The Unnamed Feeling (მუსიკალური ვიდეო) CD MAXI 1 The Unnamed Feeling The Four Horsemen (საკონცერტო) Damage Inc. (საკონცერტო) The Unnamed Feeling (მუსიკალური ვიდეო) CD MAXI 2 The Unnamed Feeling Motorbreath (საკონცერტო) Ride the Lightning (საკონცერტო) Hit the Lights (საკონცერტო) CD MAXI 2 The Unnamed Feeling Leper Messiah (საკონცერტო) გერმანული ჯიბის სინგლი The Unnamed Feeling Frantic (UNKLE-ის რემიქსი) ჯეიმზ ჰეტფილდი – წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა კირკ ჰემეტი – წამყვანი გიტარა, დამატებითი ვოკალი ბობ როკი – ბას-გიტარა (სტუდიურ ჩანაწერში) რობერტ ტრუჰილო – ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი (მუსიკალურ ვიდეოში და მას შემდეგ) ლარს ულრიხი – დასარტყმელი საკრავები ↑ სიმღერის გამოსვლის თარიღი. Metallica.com. წაკითხვის თარიღი: 2011-06-11
დელფო

დელფო (ბერძ. Δελφοί) — ძველბერძნული ქალაქი და საერთო ბერძნული რელიგიის ცენტრი ფოკიდაში. პარნასის მთის ძირას მდებარეობდა განთქმული დელფოს სამისნო და აპოლონის ტაძარი. ლეგენდის თანახმად ქალაქს სახელი დაერქვა აპოლონის შვილის, დელფოსის პატივსაცემად. გზაჯვარედინზე მდებარეობამ და მორწმუნეთა განუწყვეტელმა ნაკადმა განაპირობა დელფოს უდიდეს, სამრეწველო-სავაჭრო და კულტურულ ცენტრად გადაქცევა. უძველესი ტაძარი აქ აუშენებიათ ძვ. წ. IX საუკუნეში. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ეს ადგილი თვითონ ამოირჩია აპოლონმა და მისი სურვილის თნახმად ტაძარი ააგეს ლეგენდარულმა ხუროთმოძღვრებმა: ტროფინიოსმა და აგამედემ. სულ მალე დელფოში დიდი სიმდიდრე დაგროვდა. ტაძრის მნიშვნელობა კიდევ უფრო გაიზარდა კოლონიზაციის პერიოდში. ბერძენთ არც ერთ კოლონიას არ შეეძლო საბერძნეთიდან წასვლა დელფოს სამისნოს რჩევისა და ამასთან დაკავშირებით უდიდესი შესაწირავის გარეშე. მოგვიანებით დელფოს სამისნოს გავლენა საბერძნეთის საზღვრებს გარეთაც გავრცელდა. ძვ. წ. VI საუკუნეში დელფოს სამისნო დაიწვა და უახლოეს დროში ხელახლად აშენეს. ამის შემდეგ არაერთგზის დაინგრა დელფოს სამისნო თავდამსხმელებისაგან, ბოლოს კი, დაახლოებით ახ. წ. 390 წელს, სამუდამოდ გაანადგურა იმპერატორმა თეოდოსიუს პირველმა. ამფითეატრი ხედი დელფოსზე ათენას ტაძარი სტადიონი ძველი გიმნაზია აპოლონის ტაძარი მსოფლიოს ჭიპი ანგელოს სიკელიანოსის სახლი წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი ქალაქის რატუშა დელფოს არქეოლოგიური მუზეუმი ხედი ხეობაზე ქალაქის შესასვლელი ხედი ბალკონიდან ხეობაზე ზეთის ხილის ხეები და წყალსადენი დელფოს ხეობაში William Broad. The Oracle: Ancient Delphi and the Science Behind its Lost Secrets, New York : Penguin, 2006. ISBN 1-59-420081-5. Walter Burkert, Greek Religion 1985. Connelly, Joan Breton, Portrait of a Priestess: Women and Ritual in Ancient Greece, Princeton University Press, 2007. ISBN 0691127468 Dempsey, T., Reverend, The Delphic oracle, its early history, influence and fall, Oxford: B.H. Blackwell, 1918. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დელფო (ინგლისური) დელფო დაარქივებული 2007-10-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) დელფოს არქეოლოგიური მუზეუმი დაარქივებული 2007-10-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ Гаспаров М.Л.. Занимательная Греция. Дельфы. // infoliolib.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-27. ციტირების თარიღი: 2012-4-29.
ფარცხისის ბრძოლა (1569)

ფარცხისის ბრძოლა 1569 – ბრძოლა ქართველთა და ყიზილბაშთა ლაშქარს შორის. ირანის შაჰმა განჯაში შაქისა და ყარაბაღის ლაშქარი შეკრიბა, დაიქირავა საშამხლოს რაზმები და საქართველოში გაგზავნა ქართლის მეფის სიმონ I-ის წინააღმდეგ. მოღალატე აზნაური კახაბერ ყორღანაშვილი მიეგება მტერს გზაზე და მეგზურად წაუძღვა. ბრძოლა გაიმართა სოფელ ფარცხისთან (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი). მიუხედავად მტრის სიჭარბისა, ქართველებმა მედგრად შეუტიეს და უკუაქციეს იგი. გაქცეულ ყიზილბაშებს მეფე სიმონი ფეხდაფეხ მიჰყვა და თანამებრძოლთა მცირე ჯგუფით ქართველთა ძირითად ნაწილს საკმაოდ დაშორდა. მტრის გარემოცვაში დარჩენილი მეფე ერთ-ერთმა მოღალატემ შუბის კვრით ცხენიდან ჩამოაგდო. უთანასწორი ბრძოლაში მეფის თანამებრძოლები ერთიანად დახოცეს, ხოლო თვით სიმონი დაატყვევეს და ირანში გაგზავნეს, სადაც მან 1578 წლამდე დაჰყო ტყვეობაში. საქართველოს ბრძოლების სია ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 236.
არტაგი

არტაგი, არტოგი — იბერიის მეფე ძვ. წ. I საუკუნის 60-იან წლებში. მასზე ცნობებს გვაწვდიან ბერძენი ისტორიკოსები რომაელი მხედართმთავარ პომპეუსის ქართლში ლაშქრობასთან დაკავშირებით (ძვ. წ. 65). რომაელებმა აიღეს არმაზ-ციხე. არტაგმა არმაზიდან მცხეთას გადამავალი ციხე დასწვა მტკვარზე. გაიმართა საზავო მოლაპარაკება. არტაგმა ხიდი აღადგინა. რომაელები მცხეთას გადავიდნენ. არტაგი პომპეუსს აღარ ენდო და არაგვისაკენ წარემართა. რომაელები მიჰყვნენ. ქართველებმა რომაელებს ძლიერი პარტიზანული ომი გაუმართეს. უღრან ტყემაღნარებში უსაფრდებოდნენ, ისარს უშენდნენ, მოულოდნელი თავდასხმებით სისხლს აქცევინებდნენ. რომაელებმა ტყეების გაჩეხვა და ცეცხლის წაკიდება დაიწყეს. დახოცილ მეომარ ქართველთა შორის ბევრი ქალის გვამიც აღმოჩნდა. არტაგი ზავზე დათანხმდა. იგი იძულებული შეიქნა პომპეუსისთვის მძევლებად თავისი შვილები მიეცა, მასთან მდიდარი ძღვენიც მიერთმია – ოქროს ტახტი, ოქროს მაგიდა და ოქროს სარეცელი. არტაგმა თავი რომაელი ხალხის „მეგობრად და მოკავშირედ“ აღიარა. ფორმალურად მიიღო რომის ვასლობა, საკუთარი მეფობით, ავტონომიით, შინაურ საქმეებში ჩაურევლობით. პ. ინგოროყვას გამოთქმული აქვს მოსაზრება, რომ ქართველი მემატიანეების არიკ/არტაგი არის ბერძნული წყაროების არტოკ/არტაგი. გ. მელიქიშვილი თვლის, რომ ქართლში არსებობდა ორი არტაგი: ერთი – „მეფეთა ცხოვრებაში“ და „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ში დამოწმებული და მეორე – ბერძენ ავტორებთან. პომპეუსის ლაშქრობა საქართველოში ლომოური, ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 209. დიონ კასიოსის ცნობები საქართველოს შესახებ, ნ. ლომოურის გამოცემა, თბ. 1966 ჯანაშია, ს. შრომები, ტ. 1-2, თბილისი, 1949-1952 ჯავახიშვილი, ივ., ქართველი ერის ისტორია, ტ. 1, თბ., 2012 გორგაძე სერგი, საქართველოს ისტორია : მოკლე სისტემატიური კურსი მოზრდილთათვის, ტ. I, ქუთაისი, 1915. — გვ. 51–54. ↑ Rapp, Stephen H. (2003), Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts, pp. 282-284. Peeters Bvba ISBN 90-429-1318-5. ↑ 2.0 2.1 ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ., საქართველოს მეფეები, თბ.: „ნეკერი“, 2007. — გვ. 23, ISBN 99928-58-36-2. ↑ სანიკიძე, ლევან, სანიკიძე, გუბაზ, უბის ისტორია : ნაწილი I, თბილისი: „სამშობლო“, 1992. — გვ. 4, 5.
ქართამი

ქართამი, ქარძამი — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. II ს-ის 60-იან წწ.-ში. ლეონტი მროველის მიხედვით ის არის ქართლში ორმეფობის (იხ. ორმეფობა) პირველი წყვილის წარმომადგენელი. მისი თანამეფე იყო ბარტამი/ბრატმანი. ლეონტი მროველი ამ წყვილის მეფობას ახ. წ. I ს-ით ათარიღებს. პავლე ინგოროყვამ არმაზისხევის ნეკროპოლში აღმოჩენილი ლანგრის წარწერის – „მე მეფემან ფლავიოს-დადემან გიწყალობე [ეს ლანგარი] ბერცუმ პიტიახშს“ – ინიციალები „ბ პ ქ“ ასე გაშიფრა: ბ[ერცუმ] პ[იტიახში] ქ[ართამის ძჱ]. ეს ბერცუმი, მისი აზრით, ქართამის თანამეფე ბარტამ/ბრატმანი უნდა იყოს, ფლავიოს დადე კი – საპატიო ზედწოდება ქართამ მეფისა, რომელიც მან მიიღო ფლავიოსთა სახლის რომელიღაც რომაელი იმპერატორისაგან. გიორგი მელიქიშვილი და გურამ მამულია ქარძამ/ბრატმანის წყვილის მეფობას ძვ. წ. II ს-ის 60-იანი წლებით ათარიღებენ. თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით, „ქართამმან იმეფა 1½“, 44 წლიდან. სერგი გორგაძე მეფე ქარძამ/ქართამს მითრიდატე I-თან აიგივებს: მე-30-ე წელს ქრ. შემდეგ იბერიის ტახტი დაიკავა ადერკის შვილმა „ქართამმა“, რომელსაც უცხოეთის მწერლები „მითრიდატს“ ანუ მიჰრდატს უწოდებენ. ეს არის მიჰრდატ I-ელი, რომელმაც სულ ხუთიოდე წელს იმეფა (30–35 წ. ქრ. შემდეგ). ამ მეფის დროს იბერიის ცხოვრებაში ფრიად საინტერესო ისტორიული ხანა იწყება. რომის იმპერატორების კავშირით წათამამებული იბერიის მეფეები რამდენსამე ხნით მთელი სომხეთის ბრძანებლები ხდებიეან და პართიის სამეფოსაც საქმეს უჭირვებენ. ამ საგნის შესახებ დიდად საინტერესო ცნობებს რომაელი მწერლები იძლევიან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 458. მელიქიშვილი გ., „ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ“, „მაცნე“, N3, 1978 ↑ ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ., საქართველოს მეფეები, თბ.: „ნეკერი“, 2007. — გვ. 20, ISBN 99928-58-36-2. ↑ თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“ ქმნილი საქართველოს მეათცამეტის მეფის გიორგის ძის თეიმურაზისაგან სტამბასა შინა სამეცნიერო აკადემიისასა 1848 წელსა. გვ. 213. ↑ სერგი გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მოკლე სისტემატიური კურსი მოზრდილთათვის. ქუთაისი, 1915 წ. გვ. 56.
კაოსი

კაოსი — ლეონტი მროველის მიხედვით იბერიის მე-12 მეფე I საუკუნის 30-60-იან წლებში. მეფობდა მცხეთაში ორმეფობის პერიოდში. ამ დროს არმაზში მეფე იყო ფარსმან I. ორმეფობა ქართლში ფარსმან I ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 522. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. I, თბ., 1970 Меликишвили Г. А., К истории древней Грузии, Тб., 1959. ↑ კაოსი. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
დამნაზე

დამნაზე (VI საუკუნის I ნახევარი) — ეგრისის (ლაზიკის) მეფე. გუბაზ I-ის შვილი და წათე I-ის მამა. აღიარა ირანის შაჰის, კავად I–ს (488–531) ქვეშევრდომობა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 523 წელს, მისმა მეკვიდრემ წათემ ორიენტაცია შეიცვალა, უარყო მაზდეანობა, ქრისტიანობას ეზიარა და ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინე I-საგან (518-527) მიიღო სამეფო რეგალიები. იოანე მალალა, ქრონოგრაფია, წგ.: გეორგიკა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 3, ტფ., 1936. ნ. ლომოური, ეგრისის სამეფოს ისტორია, თბ., 1968. ლეთოდიანი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 303. საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000.
ჯუანშერ I

ჯუანშერი, ჯუანშერ I — ერთი მოსაზრებით, ქართლის ერისმთავარი 590–591 წლებში. მისი არსებობა ნავარაუდებია უნიკალური „ქართულ–სასანური“ ვერცხლის მონეტის მიხედვით, სადაც დაქარაგმებულად, ასომთავრული ასოებით გამოსახულია „ჯო“, რომელსაც გ. დუნდუა კითხულობს — ჯონბერ/ჯუანშერი. დასახელებული ერისმთავარი წერილობით წყაროებში არ მოიხსენება. მონეტა მოჭრილია გურგენის მონეტის მიბაძვით. ი. ფაღავას და სხვათა მოსაზრებით, „ჯო“ იკითხება, როგორც „ჯვარი“. საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000 გ. დუნდუა, ქართულ–სასანური მონეტების პრობლემა და ადრეფეოდალური ხანის საქართველოს ისტორიის საკითხები, მაცნე, ისტ. სერია, №3, 1976
მცხეთა-მთიანეთის მხარე

მცხეთა-მთიანეთის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების შიდა ქართლის, ერწო-თიანეთის, ფშავის, ხევსურეთის, მთიულეთის, გუდამაყრის, ქსნისხევის, ხევის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-MM. მხარის ფართობი შეადგენს 6785 კვ.კმ-ს, მოსახლეობა – 94 573 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ-ზე – 13,9 კაცს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მცხეთა. მხარეში 411 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის: ქალაქი – 2: მცხეთა, დუშეთი; დაბა – 5: ჟინვალი, ფასანაური, თიანეთი, სიონი, სტეფანწმინდა; სოფელი – 404. ეთნიკური შემადგენლობა – ქართველები, აზერბაიჯანელები, ოსები, ასურელები, სომხები, რუსები. მცხეთა-მთიანეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ერთეულები: 1995–1997 — შალვა ოგბაიძე (პირველი გუბერნატორი); 1997–1998 — თემურ გიორგაძე; 1998–2001 — კობა ბუჩუკური; 2002–2004 — არმაზ შამანაური; 2004 — დავით ბაშალეიშვილი; 2004–2005 — გიორგი ხაჩიძე; 2005–2008 — ვასილ მაღლაფერიძე; 2008–2013 — ცეზარ ჩოჩელი; 2013 — ხათუნა ოჩიაური; 2013 — ნუგზარ ყიფიანი. მცხეთა-მთიანეთი ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო მხარეს წარმოადგენს, სადაც გამოიყოფა მეცხოველეობის (თიანეთი, დუშეთი, ყაზბეგი) და მებოსტნეობა-მებაღეობის რაიონები (მცხეთა, ნაწილობრივ დუშეთი). საქართველოს სამხედრო გზა ამ რეგიონზე გადის, რუსეთ-საქართველოს დამაკავშირებელი ერთადერთი მაგისტრალია ამჟამად. სამრეწველო ობიექტები თავმოყრილია მცხეთასა და დუშეთში. მხარეში მდებარეობს ქვეყნის მთავარი სამთო-სათხილამურო კურორტი გუდაური. მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია: ქალაქი-მუზეუმი მცხეთა ანანურის ციხე ზედაზნის მონასტერი ლარგვისის მონასტერი შიომღვიმის მონასტერი შატილი (ძეგლი) გერგეტის სამება ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-03-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ მცხეთა-მთიანეთის სახელმწიფო რწმუნებულის პოსტი დავით ნოზაძემ დაიკავა ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ georgia-religion2014 ↑ Georgia division
აბუ-დაბის გრან-პრი

აბუ-დაბის გრან-პრი — ფორმულა ერთის გრან-პრი, რომელიც 2009 წლიდან იმართება არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. მისი წარდგენა მოხდა 2007 წელს აბუ-დაბიში გამართულ ფორმულა ერთის ფესტივალზე. პირველი რბოლა გაიმართა 2009 წლის 1 ნოემბერს კუნძულ იასზე. 2008 წლის 25 ივნისს ფია-მ წარადგინა 2009 წლის ფორმულის კალენდარი, სადაც ჩართული იყო აბუ-დაბის გრან-პრიც, როგორც მე-19 ფინალური გრან-პრი. მაგრამ 2008 წლის 5 ნოემბერს გამოცხადდა, რომ რბოლა გაიმართებოდა წინასწარ გამოცხადებულ თარიღზე ორი კვირით ადრე 1 ნოემბერს და ის რიგით მე-17 ფინალური გრან-პრი იქნებოდა. ეს ტრასა არის ფორმულა ერთის პირველი სადღეღამისო ტრასა, რომელზეც რბოლები იწყება ადგილობრივი დროით 17:00 სთ-ზე. ტრასაზე განათება ირთვება ჯერ კიდევ დღის სინათლეზე რათა შეუმჩნევლად მოხდეს დღის შუქიდან ღამის შუქზე გადასვლა. მთავარი სტატია: იას მარინა. იას მარინას ტრასა მდებარეობს აბუ-დაბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან 25.5 კმ² ფართობის მქონე კუნძულ იასზე. 2009 წელს აქ გაიმართა აბუ-დაბის გრან-პრი 2009, რომელიც პირველი მნიშვნელოვანი ღონისძიება იყო. Etihad Airways არის 2009 წლის აბუ-დაბის გრან-პრის მოქმედი სპონსორი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბუ-დაბის გრან-პრი Formula 1 Etihad Airways Abu Dhabi Grand Prix Abu Dhabi Grand Prix pole position to Lewis Hamilton დაარქივებული 2017-12-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ „იას მარინას ტრასის მშენებლობის პროცესი“. gulfnews.com. 2009-10-29. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-29. ციტირების თარიღი: 2009-10-30. ↑ „მსოფლიო მოტო-სპორტის საბჭო - გადაწყვეტილება“. fia.com. 2009-10-29. ციტირების თარიღი: 2009-10-30. ↑ „აბუ-დაბიში რბოლა 5 საათზე იწყება“. autosport.com. 2009-10-29. ციტირების თარიღი: 2009-10-30. ↑ აბუ-დაბის გრან-პრი. იას მარინა. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო 2009.
ლეილა ზანა

ლეილა ზანა (დ. 3 მაისი, 1961; თურქ. და ქურთ. Leyla Zana) — ქურთი სამართალდამცველი, თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი 1991-1994 წლებში, პირველი ქურთი ქალი თურქეთის პარლამენტში. 1994 წელს ლეილამ სიტყვა წარმოთქვა მეჯლისში, რომელიც მან თურქულად დაიწყო და ქურთულად დაამთავრა ფრაზით: მე სიტყვით წარვდექი თურქეთის პარლამენტის წინაშე, რათა თურქებსა და ქურთებს შორის ძმობა დამყარდეს. ამისთვის თურქეთის სასამართლომ ლეილას 15 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. 1995 წლის 5 ნოემბერს ევროპარლამენტმა ზანას სახაროვის საერთაშორისო პრემია გადასცა. 2004 წელს ლეილა ზანა გაათავისუფლეს. 2010 წელს თურქეთის სასამრთლომ ლეილა ზანა ტერორიზმის პროპაგანდის გავრცელებაში დაადანაშაულა და 3 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. ედიფ ადივარ ჰალიდე ↑ Democracy Now! | Kurdish Political Prisoner Leyla Zana Released After a Decade in Jail (ინგლისური) ↑ Daren Butler.. Turkish court convicts Kurdish politician for speech. ვაშინგტონ პოსტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-19. ციტირების თარიღი: 2010-04-17. (ინგლისური)
ჰიპ-ჰოპი

ჰიპ-ჰოპი (ინგლ. Hip hop) — სუბკულტურა, რომელიც მომდინარეობს ადრეული 70-იანი წლების ნიუ-იორკის აფრო-ამერიკული საზოგადოებიდან. კერძოდ, იგი წარმოიშვა ბრონქსში და მოგვიანებით ლათინო ამერიკულ საზოგადოებებში გავრცელდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტერმინით ხშირად ჰიპ-ჰოპ მუსიკა იგულისხმება, ჰიპ-ჰოპ კულტურას ახასიათებს ოთხი ელემენტი: ემსინგი (ინგლ. MCing), დიჯეინგი (ინგლ. DJing), ბრეიკდანსი (ინგლ. break dancing) და გრაფიტი (ინგლ. graffiti art). ჰიპ-ჰოპ მუსიკა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰიპ-ჰოპი ჰიპ-ჰოპი საიტზე Curlie ↑ 1.0 1.1 Chang, Jeff; DJ Kool Herc (2005). Can't Stop Won't Stop: A History of the Hip-Hop Generation. Macmillan. ISBN 0-312-30143-X.  ↑ Castillo-Garstow, Melissa (March, 2005). „Latinos in Hip Hop to Reggaeton“. Latin Beat Magazine. 15 (2): 24(4). შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება); |access-date= საჭიროებს მიეთითოს აგრეთვე |url= (დახმარება) ↑ Rojas, Sal (2007). „Estados Unidos Latin Lingo“. Zona de Obras. Zaragoza, Spain (47): 68. ↑ Allatson, Paul. Key Terms in Latino/a Cultural and Literary Studies. Malden, MA: John Wiley & Sons, 2007, 199. ↑ Schloss, Joseph G. Foundation: B-boys, B-girls and Hip-Hop Culture in New York. New York: Oxford University Press, 2009, 125. ↑ From Mambo to Hip Hop. Dir. Henry Chalfant. Thirteen / WNET, 2006, film
არჩილ მესხიძე

არჩილ მესხიძე (დ. 17 მაისი, 1913, თბილისი — გ. 28 დეკემბერი, 1999) — ქართველი ხელოვანი, მსახიობი, ქართული ხალხური სიმღერების ლოტბარი და დამსახურებული პედაგოგი, კირილე პაჭკორიას გუნდის წევრი, რომელთანაც ერთად 1937 წელს იმყოფებოდა ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში. იყო კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. მეუღლე ანიკო ავლოხაშვილი (1917–1994) იყო აგრეთვე კოტე მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი, შვილი — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი ნანა მესხიძე (1936–1997). არჩილ მესხიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იაპონიის ზღვა

იაპონიის ზღვა – წყნარი ოკეანის უკიდურესი დასავლეთით მდებარე ზღვა, რომელიც შემოსაზღვრულია იაპონიით, სამხრეთ კორეით, ჩრდილოეთ კორეით და რუსეთით. ხმელთაშუა ზღვის მსგავსად ისიც არ განიცდის მიმოქცევას. მის ოფიციალურ სახელწოდებასთან დაკავშირებით გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში იყო დისკუსია. გადაწყვეტილება, რომ ეწოდოს „იაპონიის ზღვა“ დაფიქსირებული იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ოფიციალურ დოკუმენტში 2004 წლის მარტში. Fukuoka N. (1966). "On the distribution patterns of the so-called Japan Sea elements confined to the Sea of Japan region". Journal of Geobotany 15: 63-80. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაპონიის ზღვა
ოხოტის ზღვა

ოხოტის ზღვა (რუს. Охо́тское мо́ре; იაპონ. オホーツク海) — მდებარეობს წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში. შემოსაზღვრულია კამჩატკის ნახევარკუნძულით აღმოსავლეთიდან, კურილის კუნძულებით სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან, კუნძულ ჰოკაიდოთი სამხრეთიდან, სახალინით დასავლეთიდან და ციმბირის სანაპიროთი ჩრდილო-დასავლეთიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოხოტის ზღვა Литосфера Охотского моря Охотское море в книге: А. Д. Добровольский, Б. С. Залогин. Моря СССР. Изд-во Моск. ун-та, 1982.
დულუზაურები

დულუზაურები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში (არტნის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს თიანეთის ქვაბულში, მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. სოფლის სახელი დულუზაურების გვარს უკავშირდება. გადმოცემით, აქ პირველმოსახლენი მოსულან სოფელ არხლიდან, რომელიც დღევანდელი სოფლის განაპირას, მაღალ კლდოვან ქედზე მდებარეობდა, სავარაუდოდ იქ, სადაც „კვირიას“ სახელით ცნობილი ხუროთმოძღვრული კომპლექსია განლაგებული. კვირიას კომპლექსი განვითარებული შუა საუკუნეების პერიოდის ძეგლია, გარშემორტყმულია გალავნით. ნაგებობათაგან აღსანიშნავია დარბაზული ეკლესია, ეკლესიის გარშემო აკლდამები, კოშკი და სხვ. ეკლესიასთან, ხეზე ჩამოკიდებულ პარკუჭში, ნაპოვნია ავგუსტუსის დინარი, რაც მიუთითებს აქ მისი თანადროული სამარხის არსებობაზე. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია ასევე გვიანდელი შუა საუკუნეების მთავარანგელოზთა ეკლესიის ნანგრევები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 378-379. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ბედოშვილი, გ., ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 2002, გვ. 56-57. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო არტანი

ზემო არტანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის თემში. მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 587. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
თეთრაულები

თეთრაულები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის თემში. მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მალოროსია

მალოროსია (უკრ. Мала Русь, ასევე: Мала Росія, ბოლოს კი Малоросія) — უკრაინის სახელწოდება რუსეთის სამეფოსა და რუსეთის იმპერიაში, ოფიციალურ აქტებსა და ისტორიულ წყაროებში. ტერმინი გაჩნდა XIV საუკუნეში და გამოიყენებოდა გალიჩ-ვოლინის მიწების აღსანიშნავად. XVII საუკუნეში უკრაინის რუსეთთან შეერთების შემდეგ ტერმინი მალოროსია დამკვიდდრდა ოფიციალურ აქტებში. მალოროსიის გენერალ-გუბერნატორი 1746-1796 წლებში იყო პეტრე რუმიანცევი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 391.
ზღარბი სონიკი

ზღარბი სონიკი (იაპონ. ソニック・ザ・ヘッジホッグ Sonikku za Hejjihoggu?); ინგლ. Sonic the Hedgehog) — ვიდეო თამაშების გმირი და მთავარი გმირი Sega-ს მიერ გამოშვებულ სონიკის ვიდეო თამაშებში. ასევე გმირია მრავალი კომიქსისა და ანიმაციური ფილმის. პირველი სონიკის თამაში გამოვიდა 23 ივნისს, 1991 წელს, რათა შექმნილიყო სეგას მთავარი თილისმა და კონკურენცია გაეწია ნინტენდოს მარიოსათვის. მას შემდეგ სონიკი გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გმირი ვიდეო თამაშებში. გაიყიდა მისი თამაშის სერიების 70 მილიონზე მეტი ასლი. 2005 წელს ის, მარიოსთან და ლინკთან ერთად გახდა პირველი ვიდეო თამაშის გმირი, რომელსაც გაუხსნეს ვარსკვლავი. მხატვარი ნაოტო ოსიმა, დიზაინერი ჰიროკაზუ იასუჰარა და პროგრამისტი იუჯი ნაკა არიან ამ გმირის შემქმნელები. ეს არის ლურჯი, 15 წლის ანთროპომორფიული ზღარბი, რომელსაც შეუძლია ზებგერითი სისწრაფით ირბინოს, დაეხვიოს ბურთივით, ძირითადად მოწინააღმდეგისათვის შეტევისთვის. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-28. ციტირების თარიღი: 2010-08-11. ↑ Walk of Game 2005 inductees. ციტირების თარიღი: 2008-04-02. ↑ Horowitz, Ken. Sega Stars: Yuji Naka. Sega-16. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-27. ციტირების თარიღი: 2006-06-20. ↑ ソニックチャンネル/キャラクター/ソニック. Sonic Channel. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-22. ციტირების თარიღი: 2017-03-07.