laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანთოკი

ანთოკი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გიორგიწმინდის თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, საგარეჯოდან 6 კილომეტრი. არქეოლოგიური მასალებით მტკიცდება, რომ სოფლის ტერიტორია ადამიანის საცხოვრისს უძველესი დროიდან წარმოადგენდა. ბუნებრივი პირობები აქ ხელს უწყობდა მევენახეობის, მემინდვრეობის, განსაკუთრებით, მეცხოველეობის განვითარებას. საქართველოს ერთიანობის ხანაში ანთოკი საკათალიკოსო სოფელია. ასეთად ჩანს იგი მომდევნო ხანებშიც. სიგელგუჯრებში ხაზგასმულია, რომ ანთოკზე, კათალიკოსის გარდა, „სხვას არავის ხელი არა აქვს.“ XVII საუკუნეში, მტრის გამუდმებული შემოსევების შედეგად, სოფელი გაპარტახებულა და მოსახლეობაც საგრძნობლად შეთხელებულა. მოგვიანებით ანთოკის მოსახლეობა, თიანეთიდან ჩასახლებულების ხარჯზე, კვლავ გაზრდილა. XVII-XVIII საუკუნეებში სოფელი რუსთავის სადროშოში შედიოდა და ბრძოლის დროს რუსთაველი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ დგებოდა. საბჭოთა პერიოდში ანთოკი გაერთიანებული იყო გიორგიწმინდის სარძეო-სასაქონლო მეურნეობაში. აქ ფუნქციონირებდა ფერმა-ქარხანა, რომელიც რძის პროდუქციას უშვებდა. სოფელში ამჟამად წამყვანი დარგებია მეცხოველეობა და მეფრინველეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი. ანთოკის მარანი ანთოკის საცხოვრებელი სახლი ანთოკის საცხოვრებელი სახლი ანთოკის საცხოვრებელი სახლი ანთოკის წმინდა კვირიკეს ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 458. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 74. ↑ საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16375313"></a> ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016.
ასკილაური (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)

ასკილაური — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. მდინარე გომბორის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1060 მეტრი, საგარეჯოდან 45 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 70 ადამიანი. ადგილის დედა (ასკილაური) ასკილაურის პირველი ეკლესია ასკილაურის მეორე ეკლესია ასკილაურის მესამე ეკლესია ასკილაურის მეოთხე ეკლესია ასკილაურის მეხუთე ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 635. ↑ საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16375313"></a> ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
არაშენდა (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)

არაშენდა — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ლაკბის ზემო დინებაში. თემის ცენტრი (სოფლები: არაშენდა, დარჩეთი, ზიარი, ქოდალო). ზღვის დონიდან 760 მეტრი, გურჯაანიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1109 კაცი. ვენახი სოფელ არაშენდაში სოფლის ხედი არაშენდას გზა სასიღნაღოღელე ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 546. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
ორანჟერეა

ორანჟერეა (ფრანგ. orangerie < orange — „ფორთოხალი“) — შემინული შენობა, რომელსაც იყენებენ მცენარეთა გამოსაზრდელად ზამთარში ინახავენ სამხრეთის მარადმწვანე მცენარეების (მაგ. პალმები), ციტრუსებს (ლიმონი, ფორთოხალი), ხილ-კენკრეულს, ყვავილებს სხვა, რომლებიც ღია ცის ქვეშ ადგილობრივი ჰავას ვერ იტანენ და სპეციალური პირობები (ჰაერის განსაზღვრული ტემპერატურა, ტენიანობა, განათება) სჭირდებათ. ორანჟერეას ათბობენ გაზით ან სხვა საშუალებით. ტემპერატურის რეჟიმის მიხედვით ორანჟერეა არის ცივი, ნახევრად თბილი ან ზომიერი და თბილი; გადახურვის მიხედვით — ერთ და ორქანობიანი, ბლოკური და ანგარის ტიპისა, გამოსაზღდელი მცენარეების მოთავსების ადგილის მიხედვით — თაროიანი, გრუნტული ან გრუნტულ-თაროიანი; გამოყენების დროის მიხედვით — ზამთრისა და საგაზაფხულო. გრიგოლია ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 552. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ორანჟერეა
არაშენდა (გორის მუნიციპალიტეტი)

არაშენდა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 690 მეტრი, გორიდან 11 კილომეტრი. სოფელში დგას მთავარანგელოზისა და ფერისცვალების ეკლესიები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 646 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 546. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990 წ. გვ.43-44. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ Arashenda climate. climate-data.org. ციტირების თარიღი: 15 ოქტომბერი, 2020.
არაშენდა (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)

არაშენდა — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში, საგურამოს თემში. მდებარეობს მდინარე თეზამის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 660 მეტრზე. მცხეთიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 226 ადამიანი. სოფლის სამხრეთით, 1,5 კმ-ზე, დგას ღვთისმშობლის, სამხრეთ-დასავლით კი წმინდა გიორგის ეკლესიები. ორივე ეკლესია ერთნავიანია, ნაგებია რიყის ქვით და გვიანდელი საუკუნეებით თარიღდება. ძეგლები ძლიერ დაზიანებულია. არაშენდის წმინდა ცამეტი ასურელი მამის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 546. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 188. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ღვიძლის პეპელა

ღვიძლის პეპელა (ლათ. Fasciola hepatica) — პარაზიტული ჭია დიგენეზური მწოველების კლასისა. აქვთ ფოთლის მსგავსო სხეული, რომლის სიგრძეა 2-5 სმ. აქვს 2 მისაწოვარი (პირისა და მეცლის). ბინადრობს უმთავრესად ბალახის მჭამელი ძუძუმწოვრების, იშვიათად — ადამიანის ღვიძლში, ნაღვლის სადინარებში, ბაღვლის ბუშტში. ღვიძლის პეპლის კვერცხები ვითარდება წყალში, მატლები და მათი პართენოგენეზური თაობა — შორისულ მასპინძელში (უმთავრესად მცირე ტბორულაში). აქედან გამოსული მატლი (ცერკარია) ცურავს, შემდეგ ემაგრება წყლისა და სანაპირო მცენარეებს, იკეთებს ცისტას და გარდაიქმნება ადოლესკარიად. საბოლოო მასპინძელში მოხვედრილი ადოლესკარია აღწევს მის ღვიძლში, იზრდება, მწიფდება და იწვევს ფასციოლოზმს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 590.
ქალთა VIII საჭადრაკო ოლიმპიადა

25 ოქტომბერი - 12 ნოემბერი 1978. ბუენოს-აირესი, არგენტინა ბუენოს-აირესში სსრ კავშირის ნაკრები ახალი მსოფლიოს ჩემპიონის, მაია ჩიბურდანიძის მეთურობით ჩავიდა. მეორე დაფებზე ნონა გაფრინდაშვილი და ნანა ალექსანდრია თამაშობდნენ. სათდარიგოდ კიდევ ერთი დებიუტანტი, ელენა ახმილოვსკაია თამაშობდა. აქვე ვთქვათ ისიც, რომ ელენამ შესანიშნავად ითამაშა და 10 პარტიიდან ათივე მოიგო. საერთოდაც საბჭოთა ნაკრებმა მეტოქეებს იოტისოდენა შანსიც არ დაუტოვა და ტურნირის დამთვრებამდე ორი ტურით ადრე მოიპოვა ჩემპიონის წოდება. საბჭოთა დიდოსტატებმა მცირე ოქროს მედლებიც მიიღეს თავიანთ დაფებზე გამარჯვებისათვის. რაც შეეხება დანარჩენებს დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მეორე-მესამე ადგილებისათვის. საბოლოოდ უნგრელებმა, გერმანელებმა და იუგოსლავიელებმა თანაბარი ქულათა რაოდენობა დააგროვეს. ადგილები კი პირადი შეხვედრების მიხედვით განაწილდა. მეორე ადგილი უნგრელებს მიეკუთვნათ, მესამე - გერმანელებს. ოლიმპიადაზე გამოჩნდნენ ისეთი პერსპექტიული ახალგაზრდა მოჭადრაკეები, როგორებიც იყვნენ პია კრამლინგი, მარგარეტა მურეშანი, დანიელა ნუცუ და სხვები. ამ მოჭდრაკეებმა შემდგომში თავისი სიტყვა თქვეს მსოფლიო საჭადრაკო არენაზე. პირველი ეტაპი I ქვეჯგუფი: 1. სსრკ - 20,5 2.  ინგლისი - 16 3.  ნიდერლანდები - 15 4. საფრანგეთი - 8 5.  მექსიკა - 7,5 6.  ფინეთი - 7,5 7. ვენესუელა -7,5 8. ახალი ზელანდია - 3 II ქვეჯგუფი: 1. უნგრეთი - 19 2. გერმანია - 16 3. აშშ - 13,5 4. არგენტინა -12 5. დანია - 11 6.  შოტლანდია - 6 7. ისლანდია - 4,5 8. მონაკო - 2 III ქვეჯგუფი: 1.  იუგოსლავია - 15,5 2. პოლონეთი - 14,5 3.  ინდოეთი - 13 4.  შვედეთი - 12,5 5.  კანადა - 10 6.  ბრაზილია - 9,5 7.  უელსი - 7,5 8.  მონაკო - 2 IV ქვეჯგუფი: 1. ესპანეთი - 16,5 2. ბულგარეთი - 16,5 3.  რუმინეთი - 15,5 4.  ავსტრალია - 12 5. კოლუმბია - 8 6.  იაპონია - 6,5 7. პუერტო-რიკო - 4,5 8. ურუგვაი - 4,5 ფინალური ეტაპი XXV - XXXII ადგილები 25.  უელსი - 17,5 26.  ისლანდია - 13,5 27.  ვენესუელა - 12 28.  ბოლივია - 10,5 29.  ურუგვაი - 10,5 30.  ახალი ზელანდია - 10,5 31.  მონაკო - 5,5 32.  პუერტო-რიკო - 4 XVII - XXIV ადგილები 17. დანია - 13 18. კანადა - 13 19. კოლუმბია - 12 20. ბრაზილია - 11,5 21. ფინეთი - 11,5 22. შოტლანდია - 11 23. იაპონია - 6,5 24. მექსიკა - 5,5 IX - XVI ადგილები 9. შვედეთი - 15 10. რუმინეთი - 15 11. ნიდერლანდები - 10 12. არგენტინა - 9,5 13. საფრანგეთი - 9,5 14. აშშ - 9 15. ინდოეთი - 8,5 16. ავსტრალია - 7,5 I-VIII ადგილები  უნგრეთი ჟუჟა ვერეცი 9 (+7=4-2), მარია ივანკა10 (+8=4-1), ჟუჟა მაკაი 7,5 (+5=5-1), რიტა კიში 3,5 (+2=3-0)  გერმანია ანა ლაკმანი 4,5 (+2=5-4), გიზელა ფიშდიკი 9,5 (+7=5-1), ბარბარა ჰუნდი 9, 5 (+7=5-1), ჰანელორე ვაიხტერი 3,5 (+2=3-1). თენგიზ გიორგაძე. ქართული ჭადრაკის მატიანე. თბილისი, ,,განათლება’’ 1995. თენგიზ გიორგაძე. საჭადრაკო ოლიმპიადების ჩემპიონები. თბილისი. ,,ცოდნა’’ 1984. Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990 შედეგები
მე (მითოლოგია)

მე — ღვთაებრივი ძალა, ყოველივე პიროვნული თუ საზოგადოებრივი, მნიშვნელოვანი და არსებითი, დადებითი და შესაბამისად უარყოფითი სუბსტანცია შუმერულ მსოფლგაგებაში. აქ გაერთიანებულია ღვთაებრივი და მიწიერი ფენომენები: მეფობა, საომარი ძალისხმევა, სიმართლე და სიცრუე, სამჭედლო და სამუსიკო იარაღები, თოხი და ა.შ. მითის მიხედვით ამ ძლიერ ორიგინალურ თვალსაზრისს გამოხატავს ღმერთი ანუ, რომელიც ფლობდა აბზუს 1000 მეს და უსაზღვრო ძალაც ჰქონდა, რომელიც შემდეგ ინანამ მოსტაცა. აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 295, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983
ალბირი

ალბირი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემში. სოფლის პირვანდელი ქართული სახელია რბილი. ეწოდა მასთან ახლოს მდებარე რბილი კლდის გამო. მოგვიანებით დასახელება გადაკეთდა ოსური მოსახლეობის მიერ: ჯერ გახდა ლბირი (ასეა შესული „კავკასიის კალენდრის“ 1910 და 1912 წლის გამოცემებში), ხოლო შემდეგ — ალბირი. 1926 წლის აღწერაში ალტერნატიულ სახელად დასახელებულია ობოლი. მდებარეობს მდინარე ჩაბარუხისწყლის (პატარა ლიახვის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ცხინვალიდან 50 კილომეტრი, გორიდან — 75 კილომეტრი. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მთიანი ოსეთის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის აწრისხევის (1926 წლის აღწერით), მოგვიანებით კი ბელოთის სასოფლო საბჭოში (სოფსაბჭოში). ცხინვალის რაიონის შემადგენლობაში 1991 წლამდე დარჩა, მისი გაუქმების შემდე კი გორის რაიონს მიეკუთვნა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წლიდან ერედვის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Æлбир (ალბირ) ან Сабантыхъæу (საბანთიყაუ). 1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 43 კაცი (უმრავლესობა ოსი), 1911 წელს — 44 კაცი (ოსები). 1926 წლის აღწერის მიხედვით ალბირში დასახლებული იყო 9 კომლი და 51 სული, რომელთაგან ყველა ეთნიკურად ოსი იყო. 1989 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის. ოსური გვარებიდან აქ ცხოვრობდნენ სლანოვები (ოს. Слантæ). ალბირი GeoNames-ის გეოგრაფიულ მონაცემთა ბაზაზე ალბირი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ 1.0 1.1 1.2 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 94. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 17. ↑ სამშენებლო ნორმების და წესების – „სეისმომედეგი მშენებლობა“ (პნ 01.01-09) – დამტკიცების შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე (7 ოქტომბერი, 2009). ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2019. ↑ პატარა ლიახვის ხეობა. კარიბჭე (9 ივლისი, 2009). ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2019. ↑ 6.0 6.1 6.2 Кавказский календарь на 1910 годъ ↑ 7.0 7.1 7.2 Кавказский календарь на 1912 годъ ↑ ლიახვის ხეობა. კარიბჭე (14 მაისი, 2009). ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2019. ↑ 9.0 9.1 9.2 მოსახლეობის 1926 წლის აღწერა, გვ. 186 ↑ 10.0 10.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 280. ↑ რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2019. ↑ Цховребова 3. Д. Ойконимия Осетии, Цхинвали, 2003. — стр. 4 ↑ Ойконимия Осетии, стр. 42 ↑ Гаглойты Зинæ. Ирон мыггæгтæ: Дзæуджыхъæу: Ир, 2005, 263 ф.
ანძისი

ანძისი, ანდისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში (ქემერტის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი, გორიდან 45 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1910 წლის „კავკასიის კალენდრის“ მიხედვით, შედიოდა რუსეთის იმპერიის თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მთიანი ოსეთის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის (1922-დან) ცხინვალის რაიონში (ქემერტის სოფსაბჭო). 1991 წელს ცხინვალის რაიონი გაუქმდა და შეუერთდა გორის რაიონს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, სოფელს ვერ აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წლიდან ქურთის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, სოფელს დე ფაქტოდ აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. ოსურად ეწოდება Андис (ანდის). ↑ სეპარატისტული და საოკუპაციო რეჟიმების მიერ ჩატარებულ აღწერას არ სცნობს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ქემერტის მემინდვრეობა-მეცხოველეობის კოლმეურნეობაში. სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგებია მემინდვრეობა და მეცხოველეობა. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 20. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ 3.0 3.1 3.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 444. ↑ 4.0 4.1 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 172. ↑ 5.0 5.1 Кавказскій календарь на 1910 годъ, Тифлись, 1909, стр. 326. ↑ სეპარატისტული რეჟიმების მიერ მიტაცებული და რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული საქართველოს ტერიტორიები. სართველოს თავდაცვის სამინისტრო (10 აგვისტო, 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-09-29. ციტირების თარიღი: 12 იანვარი, 2021. ↑ რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 11 იანვარი, 2020. ↑ Цховребова 3. Д. Ойконимия Осетии. — Цхинвали, 2003. — стр. 4. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 183. ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 მოსახლეობის სრულიად საკავშირო 1939, 1959, 1970, 1979 და 1989 წლების აღწერების შედეგები სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (9 იანვარი, 2020). ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2020. ↑ И.Р. Тибилов, Т.В. Базаев, Р.Р. Зассеева, М.Э. Пухаева, А.В. Сиукаева, М.Х. Гучмазова. (2016)Перепись Южной Осетии за 2015 год. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-10. ციტირების თარიღი: 4 იანვარი, 2021.
ანდორეთი

ანდორეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში. მდებარეობს მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 40 კილომეტრი, გორიდან — 26 კილომეტრი. გამოიყოფა ზემო ანდორეთი და ქვემო ანდორეთი. ანდორეთი XIV საუკუნიდან ქსნის საერისთავოში შედიოდა. ძველი მოსახლეობა ქართულია; XIX საუკუნიდან ცხოვრობდნენ ოსებიც. 1865 წლის მონაცემებით ანდორეთი ქსნის უბნის ანდორეთის სასოფლო თემის (სოფლები: ანდორეთი, ბიეთი, თელაგინა, კიტრიული, თხინვალი) ცენტრი იყო. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მეჯვრისხევის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ღრომის სასოფლო საბჭოში (სოფსაბჭოში). ცხინვალის რაიონის შემადგენლობაში 1991 წლამდე დარჩა, მისი გაუქმების შემდე კი გორის რაიონს მიეკუთვნა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს ვერ აკონტროლებს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წელს ერედვის მუნიციპალიტეტს შეუერთდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Андорет (ანდორეთ). 1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 151 კაცი (უმრავლესობა ოსი), 1911 წელს — 152 კაცი (ოსები). 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 68 მცხოვრები. დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მიერ 2015 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით ანდორეთის მოსახლეობას 16 კაცი (9 მამაკაცი და 7 ქალი) შეადგენდა (აღწერაში შესულია „ანდორათის“ სახელით). ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია. ↑ 1.0 1.1 დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის 2015 წლის მოსახლეობის აღწერა, გვ. 19 ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 19. ↑ 4.0 4.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 446. ↑ 5.0 5.1 გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 148. ↑ Цховребова 3. Д. Ойконимия Осетии, Цхинвали, 2003. — стр. 4 ↑ 7.0 7.1 Кавказский календарь на 1912 годъ ↑ 8.0 8.1 Кавказский календарь на 1910 годъ ↑ რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 14 იანვარი, 2020. ↑ შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 6
არდისი

არდისი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში. მდებარეობს მდინარე მეჯუდის სათავესთან. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი, გორიდან — 42 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2007 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Ардис). 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 38 მცხოვრები. ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია: არდისის სამების ეკლესია, არდისის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი, არდისის წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 193. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 559. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 21. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
არკინარეთი

არკინარეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში. მდებარეობს მდინარე არკინარეთის (მეჯუდის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1180 მეტრი, ცხინვალიდან 26 კილომეტრი, გორიდან — 35 კილომეტრი. ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით სოფელს ადრე აკანათური ერქვა და ისროლისხევში შედიოდა. X საუკუნეში ისროლისხევთან ერთად ცხრაძმისხევის, XIII-XIV სს-დან კი ქსნის საერისთავოს შემადგენლობაშია. სოფლის მოსახლეობა ძველი დროიდან ქართული იყო. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან ჩნდება ოსური მოსახლეობაც. 1865 წელს სოფელს არკინარეთი ეწოდებოდა და ქსნის უბნის ლეკოიანის სასოფლო თემის შემადგენლობაში შედიოდა. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2007 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Æрчъынарет). 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 89 მცხოვრები. ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია: არკინარეთის ყველაწმინდის ეკლესია, არკინარეთის ეკლესია, არკინარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია. გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 199. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 574. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 21. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
მღვდლობა

მღვდლობა — ახალი აღთქმის შვიდი საიდუმლოდან ერთ-ერთი, რომელსაც დასაბამი მიეცა ძველი აღთქმიდან. მღვდლობა დადგენილია ზეციური მამის, ღმერთის მიერ. ღვთიური წარმოშობის საწყისთან ერთად მღვდლობას აქვს განსაკუთრებული ნიშანი - ხელდასმა, რომლის საშუალებით რჩეულებზე გადმოდის ღვთის განსაკუთრებული მადლი და ამრიგად ისინი მაღლდებიან თავიან ხარისხში თვით სულიწმინდის მიერ. მამა ღმერთმა უთხრა მოსეს: „აიყვანე შენთან შენი ძმა არონი და მისი ძენი მასთან ერთად, ისრაელთა შვილებიდან, რომ ის იყიოს ჩემს მღვდელად, არონი და ნადაბ და აბიუდ, და ელიაზარი და იათამარ - ძენი არონისა. და გაუმზადე წმიდა სამოსელი შენ ძმას არონს, პატივსა და დიდებისათვის.“ (გამოსლვათა 28, 1-2) შემდეგ ღმერთმა დაადგინა მღვდელთმსახურერბის მთელი რიგი წესები. დროთა განმავლობაში ეს წესები თანდათან სრულყოფილი ხდებოდა. „მივის ჩვენ მღვდელთმთავარი დიდი, რომელმან განვლნა ცანი, იესო, ძე ღმღთისა, შევიკრძალოთ აღსარებაჲ იგი მის მართლ; რამეთუ არა ეგევითარი გჳვის მღუდელთმთავარი, რომელიმცა ვერ შემძლებელ იყო შეწყალებად უძლურებათა ჩვენთა, გამოცილი ყოველთავე მსგავსებითა, თჳნიერ ცოდვისა.“ (ებრაელთა 4, 14-15) ახალი აღთქმის დროიდან შემოღებულ იქნა წმიდა მოციქულების მიერ ხელდასმის მღვდლობის ფორმა, ხოლო იერარქიული ხარისხები მღვდლობაში დააწესა თავად უფალმა იესო ქრისტემ, ესენია: ეპისკოპოსის, მღვდლის და დიაკონის ხარისხი. წმინდა მოციქულები სულიწმინდის წინამძღოლობით ასრულებდნენ ყველაფერს, რაც მათ დაუწესა იესო ქრისტემ: „ხოლო ნუგეშინისმცემელი იგი სული წმინდა, რომელი მოავლინოს სახელითა ჩემითა მამამან, მან გასწაოს თვენ ყოველივე, და მოგახსენოს თქუე ყოველივე რაოდენი გარქუ თქუენ.“ (იოანე 14, 26) მოციქული პავლე წერდა თავის მოწაფეს, ეპისკოპოს ტიმოთეს: „ნუ უდებ-ჰყოფ, რომელი ეგე არს შენთანა მადლი, რომელი მოგეცა შენ წინაჲსწარმეტყველებითა დასხმითა ხელთა ხუცობისაჲთა.“ (1 ტიმოთე 4, 14) ასეთი მრავალი ამონარიდის მოტანა შეიძლება სახარებიდან. ყველა მათგანიდან ნათლად ჩანს, რომ მღვდლობა ნამდვილად არის საიდუმლო. მღვდლობის საიდუმლო სრულდება წირვის დროს საკურთხეველში მღვდელთ-მთავრის ხელდასხმით. კურთხევის წესს შეადგენს შემდეგი მოქმედებები: ტრაპეზთან მიეახლება პირი, რომელიც არჩეულია ეკლესიაში სამსახურებლად; ტრაპეზის გარშემო შემოვლა საღვთო საგალობლების გალობით - ამ დროს ის ემთხვევა ტრაპეზის კუთხეებს, ომფორს და მღვდელთ-მთავრის ხელს; კურთხევის ლოცვა - ამ დროს ეპისკოპოსი მას დააფარებს თავზე ომფორის ბოლოს, გადასახავს სამჯერ ჯვარის სახეს და დაადებს თავზე ხელს. კურთხევის შემდეგ შემოსავს სამღვდლო სამოსელით - ამ დროს ეპისკოპოსი წარმოსთქვამს სიტყვას: „აქსიოს“, რაც ქართულად ნიშნავს „ღირს არს“. ამ სიტყვას იმეორებენ მღვდელმსახურები და მგალობლები. „რელიგიები საქართველოში“, თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 126, ISBN 978-9941-0-0902-0. საქართველოს ეკლესიის კალენდარი, 1980 (გვ. 360-366., საქართველოს საპატრიარქოს გამოცემა, თბილისი, 1980} საღვთო სჯული, არქიმანდრიტი ნესტორ ყუბანეიშვილი, ქუთაისი,1916 წ.