laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ერაყის პრეზიდენტი

ერაყის პრეზიდენტი - ერაყის სახელმწიფოს მეთაური. 1958 წლის 14 ივლისს მონარქიის დამხობის შემდეგ, ქვეყანაში მოქმედება დაიწყო დროებითმა კონსტიტუციამ, რომლის მიხედვითაც ქვეყანა რესპუბლიკად გამოცხადდა. კონსტიტუციის პირველივე მუხლით განისაზღვრა ქვეყნის მმართველობის ფორმა: ერაყი გახდა დამოუკიდებელი, სუვერენული სახელმწიფოდ რესპუბლიკური მმართველობით. თუმცა ხელისუფლების კონცენტრაცია მოხდა პრემიერ-მინისტრის ხელში. ამჟამად მოქმედი კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტი წარმოადგენს ეროვნული ერთიანობის სიმბოლოს, კონსტიტუციის გარანტს, ერაყის დამოუკიდებლობის, ერთიანობისა და უსაფრთხოების დამცველს. მას 4 წლის ვადით ირჩევს წარმომადგენელთა საბჭო ხმათა უმრავლესობით. ერაყის პრეზიდენტების სია
ჩეხეთ-მორავიის მაღლობი

ჩეხეთ-მორავიის მაღლობი (ჩეხ. Českomoravská vrchovina) — ჩეხეთის მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ჩეხეთში, სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, სიგანე 100 კმ-მდე. სიმაღლე 837 მ-მდე. აგებულია გრანიტებითა და გნაისებით. რელიეფი უმთავრესად მდინარეებით დანაწევრებული ბორცვები და დაბალმთიანეთია, რომელზედაც გვხვდება ცალკეული კლდოვანი თხემები. შემოსილია ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეებითა და მდელოებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 106.
ძვ. წ. 424

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 424 არტაქსერქსე I - სპარსეთის მეფე.
აბდულ სალამ არეფი

აბდულ სალამ არეფი (არაბ. عبد السلام عارف р. 1921, ბაღდადი — 13 აპრილი, 1966) — ერაყელი სამხედრო, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ერაყის მე-2 პრეზიდენტი 1963 - 1966 წლებში. წამყვან როლს თამაშობდა მონარქიის დამხობაში. არეფის გარდაცვალების შემდეგ ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა მისი ძმა აბდელ რაჰმან არეფი. ერაყის პრეზიდენტი Ajami, Fouad (2006), The foreigner's gift: the Americans, the Arabs, and the Iraqis in Iraq, University Press of Florida, ISBN 0-7432-3667-X Ismael, Tareq Y.; Ismael, Jacqueline S.; Abu Jaber, Kamal (1991), Politics and government in the Middle East and North Africa, Simon and Schuster, ISBN 0-8130-1043-8, http://books.google.com/?id=jXKTSQrTLO8C&pg=PA163&dq=Abd+al+Salam+Aref&q=Abd%20al%20Salam%20Aref Reich, Bernard (1990), Political leaders of the contemporary Middle East and North Africa: a biographical dictionary, Greenwood Publishing Group, ISBN 0-313-26213-6
ძვ. წ. 423

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 423 რომის კონსულები: გაიუს სემპრონიუს ატრატინუსი, გაიუს ფაბიუს კ.ფ. ვიბულანუსი
სამხრეთის თევზის თანავარსკვლავედი

სამხრეთის თევზის თანავარსკვლავედი (ლათ. Piscis Austrinus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის (ფომალჰაუტის) ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდე 1,2-ია. დაკვირვებისათვის ხელსაყრელი პირობებია აგვისტოში. ჩანს საქართველოდანაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 72. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამხრეთის თევზის თანავარსკვლავედი The Deep Photographic Guide to the Constellations: Piscis Austrinus Star Tales – Piscis Austrinus
სიუდად-ოხედა

სიუდად-ოხედა (ესპ. Ciudad Ojeda) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, სულიას შტატში. მდებარეობს მარაკაიბოს ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 2005 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 128 941 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი დაარსდა 1937 წლის 19 იანვარს, პრეზიდენტ ელეასარ ლოპეს კონტრერასის მიერ, დღეისათვის კი ის მარაკაიბოს ტბის რეგიონის ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიის მთავარი ცენტრია. სახელი ეწოდა ესპანელი ალონსო დე ოხედას პატივსაცემად, რომელმაც მარაკაიბოს ტბა აღმოაჩინა. ვენესუელის სხვა ქალაქებთან მიმართებაში, სიუდად-ოხედა საშუალო ზომის ქალაქია დაახლოებით 130 000 მცხოვრებით, რომელთა უმრავლესობაც ვენესუელელია. ასევე არსებობს უცხოური, ძირითადად იტალიური, პორტუგალიური, ჩინური და არაბული საზოგადოებები, რომელთა ხელშიცაა ქალაქის კომერციული საქმიანობის უდიდესი წილი. ვენესუელის ქალაქების სია ↑ La Fundación de Ciudad Ojeda
სტელვიოს ეროვნული პარკი

სტელვიოს ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale dello Stelvio) — ეროვნული პარკი იტალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. შეიქმნა 1935 წელს. წარმოადგენს იტალიის უდიდეს პარკს, რომელიც ვრცელდება ტრენტინო-ალტო-ადიჯესა და ლომბარდიის რეგიონების ტერიტორიებზე. სტელვიოს ეროვნული პარკი ესაზღვრება შვეიცარიის ეროვნულ პარკსა და სხვა შედარებით მცირე პარკებს. საერთო ჯამში ეროვნული პარკები მოიცავენ დაცული ბუნებრივი ტერიტორიების 400 000 ჰა-ს. სტელვიოს ეროვნულ პარკში უხვადაა მდინარეული ხეობები და მაღალი მთები. ტერიტორიის სიმაღლე მერყეობს 650-დან 3900 მ-მდე. პარკი ველური ბუნების მრავალი სახეობის კერაა; ფაუნის წარმომადგენლებიდან აღსანიშნავია: არჩვი, შველი, კეთილშობილი ირემი, გარეული ღორი, ჩვეულებრივი მელა, ყარყუმი, დედოფალა, ციყვისებრნი, ზაზუნა, თეთრი კურდღელი, მაჩვი, თეთრყელა კვერნა, ტყის კვერნა, ჟრუნი, ბატკანძერი, ყორანი, ყვავი, კოდალა, კაკაჩა, კაკაბი, ბუ, მთის არწივი და სხვა. შედარებით დაბალ ადგილებში ზღვის დონიდან 1000-2000 მეტრამდე არის წიწვოვანი მცენარეები. გვხვდება სოჭი, შროშანი, ჩვეულებრივი ფურისულა, ედელვაისი, ბაიასებრნი, როდოდენდრონი და მრავალი სხვა. სტელვიოს ეროვნული პარკი (გერმანული) სტელვიოს ეროვნული პარკი დაარქივებული 2011-11-06 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
კაგუა

კაგუა (ესპ. Cagua) — ქალაქი ვენესუელაში, არაგუის შტატში. მდებარეობს შტატის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 458 მეტრზე, მდინარე არაგუის ხეობაში. წარმოადგენს ქალაქ მარაკაის მეტროპოლიური არეალის შემადგენელ ნაწილს. ქალაქი დაარსდა 1620 წელს სახელით კაგუა-ლა-ვიეხო. 1622 წელს ის ხელახლა აღდგა მის ამჟამინდელი მდებარეობის ადგილას სახელით ნუესტრა-სენიორა-დელ-როსარიო-დე-კაგუა (ესპ. Nuestra Señora del Rosario de Cagua), XVIII საუკუნეში ეს დასახელება სან-ხოსე-დე-კაგუამ შეცვალა, საბოლოოდ კი დარჩა მხოლოდ კაგუა. სახელწოდება „კაგუა“ მომდინარეობს ადგილობრივი სიტყვა „კაჰიუასგან“, რაც ლოკოკინას ნიშნავს. კაგუის მოსახლეობა 2001 წლის მონაცემებით 107 932 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქში მრავლადაა სკვერი. კლიმატი ტროპიკული ცხელია. შემოსაზღვრულია სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებით: მარაკაი (14 კმ-ში), ვალენსია (65 კმ-ში), კარაკასი (100 კმ-ში). ვენესუელის ქალაქების სია ↑ Estimaciones según el Censo 2001[1] დაარქივებული 2008-12-16 საიტზე Wayback Machine.
ვალე-დ’აოსტა

ვალე დ'აოსტა (იტალ. Valle-d'Aosta, ფრანგ. Vallée-d'Aoste, ადგ. დიალექტზე Val d'Ota) — ავტონომიური რეგიონი იტალიის ჩრდილო-დასავლეთში. ძველად აქ სალასების კელტური ტომი სახლობდა. რომაელებმა ვალეს ხეობა დაიპყრეს ძვ. წ. 25 წელს. შემდეგ მას მართავდნენ გოთები, ლომბარდიელები, ბურგუნდიელები, ბოლოს კი — სავოიის სახლი. რეგიონს დასავლეთით ესაზღვრება საფრანგეთი, ჩრდილოეთით — შვეიცარია, სამხრეთით და აღმოსავლეთით კი პიემონტის რეგიონი. მისი ფართობი 3 263 კმ²-ია, მოსახლეობა კი დაახლოებით 130 000 ადამიანი (2011) და წარმოადგენს იტალიის ყველაზე პატარა და ყველაზე ნაკლებ დასახლებულ რეგიონს. ის ამავე დროს ქვეყნის ერთადერთი რეგიონია, რომელსაც არცერთი პროვინცია არ გააჩნია. დაყოფილია 74 კომუნად. პროვინციულ ადმინისტრაციულ ფუნქციებს ახორციელებს რეგიონული მთავრობა. ფართობი — 3 263 კმ² მოსახლეობა — 128 000 (2011 წ) ადმინინისტრაციული ცენტრი — აოსტა ენები — აოსტელები ძირითადად ფრანგულ-პროვანსულ დიალექტზე ლაპარაკობენ. იტალიური და ფრანგული რეგიონში ოფიციალური ენებია. იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა (იტალიური) (ფრანგული) ოფიციალური საიტი (ფრანგული) (იტალიური) Image Vallée - Aosta Valley's landscape photo gallery (იტალიური) (ფრანგული) (ინგლისური) Weather forecast and map of the Aosta Valley ↑ https://www.regione.vda.it/allegato.aspx?pk=34495 ↑ https://www.regione.vda.it/allegato.aspx?pk=34494 ↑ http://www.camera.it/_dati/leg13/lavori/bollet/200007/0718/pdf/06.pdf
საბჭოთა კავშირის კონსტიტუცია

საბჭოთა კავშირის კონსტიტუცია (რუს. Конституция СССР) — საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე მოქმედი ძირითადი კანონი. მოკავშირე რესპუბლიკების კონსტიტუციები, კანონები თუ საკანონმდებლო აქტები არ უნდა ყოფილიყვნენ მასთან წინააღმდეგობაში, არამედ უნდა შესაბამებოდნენ მას. საბჭოთა კავშირში ცნობილი იყო შემდეგი კონსტიტუციები: 1924 წლის საბჭოთა კონსტიტუცია — დამტკიცდა 1924 წლის 31 იანვარს სსრკ-ის საბჭოების II ყრილობაზე; 1936 წლის საბჭოთა კონსტიტუცია — დამტკიცდა 1936 წლის 5 დეკემბერს სსრკ-ის საბჭოების საგანგებო VIII ყრილობაზე; 1977 წლის საბჭოთა კონსტიტუცია — დამტკიცდა 1977 წლის 7 ოქტომბერს სსრ კავშირის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს მეშვიდე რიგგარეშე სესიაზე. კონსტიტუციებს ჰქონდა საერთო ზოგადი დებულებები. ამ დებულებებში აღწერილი იყო მუშათა კლასის თეორიული ხელშეუხებლობა და სსრკ-ის კომპარტიის წამყვანი როლი მთავრობასა და საზოგადოებაში. ყველა ვერსიაში ხაზგასმული იყო სოციალისტური საკუთრების ფორმის პრინციპები. ყოველი კონსტიტუცია ემყარებოდა საბჭოების სისტემას მთავრობის ფუნქციონირებაში. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის 1924 წლის კონსტიტუცია : ძირითადი კანონი (ქართულ ენაზე) საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის 1977 წლის კონსტიტუცია : ძირითადი კანონი (ქართულ ენაზე) Текст Конституции СССР 1924 г., редакции и текст учебного пособия «Чистяков О. И. Конституция СССР 1924 года. Учебное пособие. М.: ИКД „Зерцало-М“, 2004» Редакции Конституции СССР 1936 г., Законы об изменениях и дополнениях Конституции Лукьянов А. И. «Хронологический перечень мероприятий, связанных с разработкой и принятием Конституции СССР 1977 г», Закон СССР от 7 октября 1977 г. N 6367-IX «О порядке введения в действие Конституции (Основного Закона) СССР», редакции Конституции СССР 1977 г. , законы об изменениях и дополнениях Конституции
სამხრეთის ჰიდრის თანავარსკვლავედი

სამხრეთის ჰიდრის თანავარსკვლავედი (ლათ. Hydrus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავების ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეები 2,8 და 2,9-ია. საქართველოდან არ ჩანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 73. Jenniskens, Peter (September 2012). „Mapping Meteoroid Orbits: New Meteor Showers Discovered“. Sky & Telescope.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) Levy, David H. (2005). Deep Sky Objects. Prometheus Books. ISBN 978-1-59102-361-6.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამხრეთის ჰიდრის თანავარსკვლავედი The Deep Photographic Guide to the Constellations: Hydra Star Tales – Hydra
ანაკო

ანაკო (ესპ. Anaco) — ქალაქი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. წარმოადგენს მთავარ საგზაო გზაჯვარედინს პუერტო-ლა-კრუსს, ელ-ტიგრეს, სიუდად-ბოლივარს, მატურინსა და ბარსელონას შორის. ქალაქის ეკონომიკის განვითარებას ხელი შეუწყო 1942 წელს იქ აღმოჩენილმა ნავთობმა. ანაკოს გავლენის არეალში განვითარებულია ფერმერული მეურნეობა. 2009 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 232 021 ადამიანს შეადგენს. ვენესუელის ქალაქების სია Website anacoweb.net
ძვ. წ. 422

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 422 კლეონი — საბერძნეთის პოლიტიკური მოღვაწე
ამერიკული ინტრიგა

ამერიკული ინტრიგა (ინგლ. An American Affair) — რეჟისორ უილიამ ოლსონის კინოფილმი. მთავარ როლებში მონაწილეობენ: გრეტჩენ მოლი, კემერონ ბრაიტი, ჯეიმზ რებჰორნი, ნოა უაილი, მარკ პელეგრინო. წარმოებულია 2008 წელს. ფილმის რელიზი შედგა 2009 წლის 27 თებერვალს. სცენარი დაიწერა ალექს მეტკალფის მიერ. მუსიკის ავტორია დასტინ ოჰალორენი. 1963 წელი. 13 წლის ადამ სტეფორდი ტიპური ცხოვრების მიმდევარია. ერთ-ერთ საღამოს მის ყურადღებას მიიპყრობს მეზობლად მცხოვრები ქერათმიანი ქალბატონი სახელად კეთრინ კასველი. ადამი მასთან ეზოს ბაღში სამუშაოდ მოეწყობა. ამასთანავე ადამი კეთრინს უთვალთვალებს. ერთხელაც იგი შენიშნავს, რომ კეთრინ კასველი ურთიერთობაში იმყოფება ქვეყნის პრეზიდენტთან — ჯონ კენედისთან. ამერიკული ინტრიგა – ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-09-24 საიტზე Wayback Machine. „ამერიკული ინტრიგა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Baltimore-Made Independent Film Gets Distribution. WJZ (February 4, 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 25, 2009. ციტირების თარიღი: ოქტომბერი 15, 2011.
ძვ. წ. 421

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 421 რომის კონსულები: გნეუს ფაბიუს ვიბულანუსი, ტიტუს კინკტუსი ტ.ფ. კაპიტოლინუს ბარბატუსი
სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთი

სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთი — ვულკანური მთიანეთი ამიერკავკასიაში. მოიცავს სომხეთს, საქართველოს სამხრეთ ნაწილს და აზერბაიჯანის დასავლეთ ნაწილს. წარმოადგენს მაღალი ვულკანური პლატოების,მთის მასივების, ქედებისა და ქვაბულების ერთობლიობას, ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოფარგლულია მცირე კავკასიონით, სამხრეთიდან — არაქსის შუა დინების ტექტონიკური ქვაბულით, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით სომხეთის მთიანეთში გადადის. მაქსიმალური სიმაღლე 4090 მ (მწვერვალი არაგაწი). სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთის საფუძველი აგებულია პალეოზოური, მეზოზოური და პალეოგენური ასაკის ქანებითა და ინტრუზივებით, რომლებიც დაფარულია ნეოგენ-მეოთხეული ბაზალტებით, ანდეზიტებით, დაციტებითა და ტუფეები. მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. არის სპილენძის, თუთიის, ტყვიის საბადოები, საშენი ტუფი, მარმარილო და სხვა. ახასიათებს მაღალი სეიემურობა. ჰავა სუბტროპიკული კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა -6, -12 °C, ივლისის 15-იდან 25°C-მდე. ნალექები 200-იდან 800 მმ-მდე წელიწადში. პლატოებსა და მთის კალთებზე მთის სტეპი და მდელოსტეპია, უფრო მაღალა — სუბალპური ნაირბალახიანი მდელოები და ალპური ხალები. ტყე (ფიჭვნარი, მუხნარი) იშვიათია. საქართველოს სამხრეთ მთიანეთი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 73.
აუიან-ტეპუი

აუიან-ტეპუი (ესპ. Auyantepui) — ტეპუი ბოლივარის შტატში, ვენესუელაში. მდებარეობს გვიანის ზეგანზე. სიმაღლე 2450 მ. ზედაპირის ფართობი 666.9 კმ², ხოლო ფერდობის მიახლოებითი ფართობი 715 კმ². წარმოადგენს გვიანის ზეგნის ერთ-ერთ უდიდეს და ხშირად მონახულებად ტეპუის. აუიან-ტეპუის უსწორმასწორო გულის ფორმის მქონე პლატო ძლიერაა დაქანებული; ჩრდილო-დასავლეთით მისი სიმაღლეა დაახლოებით 1600 მ, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით მაქსიმალურ სიმაღლეზეა. ჩრდილოეთიდან გაჭრილია ვეებერთელა ხეობით, რომელიც ცნობილია ეშმაკის კანიონის სახელწოდებით. პლატოს დასავლეთი ვრცელი ნაწილი ნაწილობრივ ტყიანია, ხოლო აღმოსავლეთი მეტწილად კლდიანი. მთის ფარგლებშია მრავალი ვრცელი მღვიმური სისტემა. აუიან-ტეპუიდან ეშვება მსოფლიოს უმაღლესი ჩანჩქერი — ანხელი, რომლის სიმაღლე 979 მ-ია. მთა მას შემდეგ გახდა ფართოდ ცნობილი, რაც 1933 წელს მფრინავმა ჯიმი ეინჯელმა შემთხვევით აღმოაჩინა ანხელის ჩანჩქერი. აუიან-ტეპუი პემონურ ენაზე ნიშნავს „ეშმაკის სახლს“. ტეპუი ↑ Huber, O. Geographical and physical features. In: P.E. Berry, B.K. Holst & K. Yatskievych (eds.). St. Louis. 1995, pp. 1–61. ↑ Piccini, L. Karst in siliceous rocks: karst landforms and caves in the Auyán-tepui massif (Est. Bolivar, Venezuela). International Journal of Speleology 1995, 24(1–4): 41–54. ↑ Angel, K. (2001) [revised 2009, 2010]. "The Truth about Jimmie Angel and Angel Falls". Alexander von Humboldt International Conference 2001, Humboldt State University, Arcata, California.
ძვ. წ. 420

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 420 ძვ. წ. 420 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ბალბი

ბალბი (ინგლ. Mount Balbi) — სტრატოვულკანი კუნძულ ბუგენვილის სამხრეთ ნაწილში (პაპუა-ახალი გვინეა, წყნარი ოკეანე). სიმაღლე 2715 მ. წარმოადგენს კუნძულის უმაღლეს წერტილს. მწვერვალიდან ჩრდილოეთით ქედის გასწვრივ მდებარეობს ხუთი ვულკანური წარმოშობის კრატერი, რომელთაგან ერთი ტბითაა დაკავებული. კრატერებთან არის მრავალრიცხოვანი ფუმაროლები, თუმცა ბალბი ისტორიულ დროში არ ამოფრქვეულა. სავარაუდოდ უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1825 წელს (± 25 წელი). Global Volcanism Program: Balbi დაარქივებული 2020-11-14 საიტზე Wayback Machine. Bagana Volcano and Balbi Volcano, Bougainville Island დაარქივებული 2017-07-04 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 419

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 419 ძვ. წ. 419 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი

ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი (გერმ. Eveline Widmer-Schlumpf); დ. 16 მარტი, 1956, ფელსბერგი, შვეიცარია) – შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, შვეიცარიის კონსერვატიულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. შვეიცარიის პრეზიდენტი 2012 წლისათვის. შვეიცარიის ყოფილი პრეზიდენტის ლეონ შლუმპფის შვილი. 1981 წელს დაამთავრა ციურიხის უნივერსიტეტი. 2007 წლიდან შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრია. 2011 წელს ასრულებს შვეიცარიის ფედერალური ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობას, რომელიც ტრადიციულად 2012 წლისთვის აირჩიეს ფედერალურ პრეზიდენტად. ქალი პრეზიდენტების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი Official biography დაარქივებული 2011-06-14 საიტზე Wayback Machine. homepage at the conference of cantonal finance directors დაარქივებული 2007-12-14 საიტზე Wayback Machine. Eveline Widmer-Schlumpf: CV (archived 2007-12-14). "Swiss MPs reject far-right leader", BBC News, 12 December 2007. Widmer-Schlumpf accepts cabinet post დაარქივებული 2012-09-12 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links, swissinfo 13 December 2007. Swiss consensus government falls as rightists quit დაარქივებული 2012-11-03 საიტზე Wayback Machine.
სამხრეთ ოსეთის პედაგოგიური ინსტიტუტი

სამხრეთ ოსეთის პედაგოგიური ინსტიტუტი (ოს. Хуссар Ирыстоны паддзахадон университет) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება ქალაქ ცხინვალში. დაარსდა 1932 წელს. 1934 წლამდე ეწოდებოდა ცხინვალის პედაგოგიური ინსტიტუტი, 1934—1961 წლის დეკემბრამდე — სტალინირის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1993 წლიდან ეწოდება ალექსანდრე თიბილოვის სახელობის სამხრეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1985 წლისათვის ინსტიტუტში არსებობდა 5 ფაკულტეტი: ფიზიკა-მათემატიკური, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა, ისტორია-ფილოლოგიური, ფილოლოგიური, საზ. პროფესიათა. აქვს აგრეთვე საღამოს და დაუსწრებელი სწავლების განყოფილებები. სწავლება ოსურ, ქართულ და რუსულ ენაზეა (სპეციალობების მიხედვით). მოქმედებდა 14 კათედრა. სწავლობდა 1925 სტუდენტი, მუშაობდა 99 პროფესორ-მასწავლებელი. ამჟამად მოქმედებს 12 ფაკულტეტი, სადაც ირიცხება დაახლოებით 3000-მდე სტუდენტი. ინსტიტუტის თანამშრომელთა სამეცნიერო-კვლევითი სტატიები იბეჭდება საქართველოს სსრ პედაგოგიურ ინსტიტუტების „შრომებში“. გაგლოითი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 74.
ლიონის ყურე

ლიონის ყურე (ფრანგ. Golfe du Lion) — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში, საფრანგეთის სამხრეთ ნაპირებთან. სიგრძე 93 კმ, სიგანე შესასვლელთან 245 კმ, სიღრმე 1000 მეტრზე მეტი. გაწოლილია ესპანეთის საზღვრიდან (დასავლეთით) ქალაქ ტულონამდე (აღმოსავლეთით). ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაპირები დაბალია, აღმოსავლეთი მაღალი და ციცაბო. ლიონის ყურეს ერთვის მდინარეები: რონა, ერო, ორბი და სხვ. მოქცევა არასწორი ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 0,2 მ. როდესაც ჰაერის ცივი მასები უბერავენ ალპების გასწვრივ და მდინარე რონის ხეობის ქვემო ნაწილში, ყურე განიცდის ჩრდილოეთის ქარის სიმშრალესა და სიცივეს, რომელიც ადგილობრივ მასშტაბში მისტრალის სახელითაა ცნობილი. ლიონის ყურის სანაპირო მოიცავს პირენეების ყველაზე აღმოსავლურ განშტოებებს, რამდენიმე ლაგუნას, მდინარე რონის დელტასა და ქალაქ მარსელთან მდებარე კირქვიან ბორცვებს. ბევრია არხები და საწყლოსნო გზები. სანაპირო ხაზის დიდი ნაწილი მარილიან ჭაობებსა და ლაგუნებს უკავიათ. ლიონის ყურეში მდებარეობს რამდენიმე პატარა ყურე, რომელთაგან აღსანიშნავია მარსელის ყურე. დიდი ნავსადგურია ქალაქი მარსელი. ლიონის ყურე – ენციკლოპედია ბრიტანიკა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 246.
ძვ. წ. 418

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 418 ძვ. წ. 418 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
კილვა-კისივანი

კილვა-კისივანი — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევები ტანზანიაში კუნძულ კილვაზე. 1981 წელს იუნესკომ აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. XI საუკუნეში შეიძინა სპარსელმა ვაჭარმა ალი ბინ ალ-ჰასანმა, რომელიც შემდეგ გახდა კილვის სასულთნოს დამაარსებელი. შემდგომი საუკუნეების განმავლობაში კილვა გახდა აღმოსავლეთ აფრიკის სანაპიროს უმსხვილესი სავაჭრო ქალაქი, ხოლო XII საუკუნიდან სანაპიროს ყველაზე მსხვილი და ძლიერი ქალაქის სახელსაც იმკვიდრებს. XV საუკუნეში სასულთნომ მიაღწია თავისი დიდების მწვერვალს. დაიპყრო ქალაქ-სახელმწიფოები მალინდი, მომბასა, პემბა, მაფია, ზანზიბარი, კომორი, ასევე მოზამბიკი და სოფალა, ვაჭრობდა მადაგასკართან. არაბმა მოგზაურმა და ვაჭარმა იბნ ბატუტამ დაგვიტოვა ცნობები 1330 წელს თავისი ვიზიტის შესახებ კილვაში. ამავე პერიოდით თარიღდება ჰუსუნი კუბვას სასახლის და კილვის დიდი მეჩეთის აშენების დასრულება. 1502 წელს კუნძულს ეწვივნენ ვასკო და გამას კარაველები. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში Kilwa Kisiwani Site Page from the Aluka Digital Library World Monuments Fund Watch Page for Kilwa ↑ Dunn, Ross E. (2005), The Adventures of Ibn Battuta, University of California Press, ISBN 0-520-24385-4. First published in 1986, ISBN 0-520-05771-6.
სონგო-მნარა

სონგო-მანრა — არქეოლოგიური ძეგლი ტანზანიის კუნძულ სონგოს ჩრდილოეთ ნაწილში. კილვა-კისივანის ციხესიმაგრესთან ერთად 1981 წელს იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 2004 წელს შეიყვანეს საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში UNESCO – Patrimonio de la Humanidad - Ruinas de Kilwa Kisiwani y Ruinas de Songo Mnara Utalii Viajes - Kilwa Kisiwani დაარქივებული 2011-11-20 საიტზე Wayback Machine.
კიროს I ანშანელი

კიროს I ანშანელი — სპარსეთის მეფე, მართავდა ანშანს ძვ. წ. 600-580 წლებში. სხვა წყაროებით ძვ. წ. 652-600 წლებში. კიროს I იყო აქემენიდების დინასტიის ადრეული წარმომადგენელი. იგი იყო დინასტიის დამაარსებელ აქემენის შვილიშვილი და ტეისპის შვილი. Cyrus of Anšan დაარქივებული 2012-12-22 საიტზე Wayback Machine. Cyrus I ენციკლოპედია ბრიტანიკა
აფროევრაზია

აფროევრაზია (უფრო ხშირად აფრაზია ან ევრაფრაზია) — სუპერკონტინენტი და დედამიწის უმსხვილესი ხმელეთის მასივი. აერთიანებს აფრიკასა და ევრაზიას (ეს უკანასკნელი თავის მხრივ, იყოფა ევროპად და აზიად). ზედაპირის ფართობი უდრის 84 980 532 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა დაახლ. 6.7 მილიარდ კაცს (2019), რაც მსოფლიო მოსახლეობის 86 % შეადგენს. იგი ცნობილია აგრეთვე როგორც ძველი სამყარო, რომელიც უპირისპირდება ამერიკის კონტინენტს, რომელიც თავის მხრივ, ცნობილია როგორც „ახალი სამყარო“. აფროევრაზია იხსენიება როგორც „მსოფლიოს კუნძული“, რომლის სახელწოდება შემოგვთავაზა ცნობილმა ინგლისელმა გეოგრაფმა ჰელფორდ ჯონ მაკინდერმა თავის სტატიაში „ისტორიის გეოგრაფიული ღერძი“. ტერმინი არ შეიცავს კუნძულებსა და არქიპელაგებს. გეოლოგიაში მიიჩნევა, რომ როდესაც აფრიკა ევროპას შეეჯახება, აფროევრაზია სუპერკონტინენტად გარდაიქმნება. სავარაუდოდ, ყოველივე ეს მოხდება 600 000 წელიწადში, როდესაც ესპანეთის სამხრეთი წერტილი მიაღწევს აფრიკის კონტინენტს. ამის შემდეგ ხმელთაშუა ზღვა იზოლირებას დაექვემდებარება. აფრიკისა და ევროპის საბოლოო შერწყმა სავარაუდოდ 50 მლნ. წლის შემდეგ მოხდება. შედეგად წარმოიქმნება სრულიად ახალი მთათა სისტემები. ჩვეულებრივ აფროევრაზია იყოფა სუეცის არხის გავლით აფრიკად და ევროპად. სუპერკონტინენტი გეოგრაფია აფროევრაზია (ინგლისური) ↑ Frank, Andre G. (1998), ReORIENT: Global Economy in the Asian Age, University of California Press, ISBN 978-0-520-21474-3 ↑ 2.0 2.1 For example, Henry Field uses both terms in The University of California African Expedition: I, Egypt. American Anthropologist, New Series, Vol. 50, No. 3, Part 1 (Jul. - Sep., 1948), pp. 479-493. ↑ Africa will collide with Europe and Asia, 50 Million years from now
ძვ. წ. 417

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 417 ძვ. წ. 417 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი

სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიისა (ცხინვალი), დაარსდა სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-ლიტერატურულ საზოგადოების (დაარსდა 1922, 1925-იდან ეწოდა სამხრეთ ოსეთის მხარეთმცოდნეობის საზოგადოება) ბაზაზე. 1927 წელს გადაკეთდა მხარეთმცოდნეობის ინსტიტუტად. 1936 წელს რეორგანიზებულ იქნა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტად, 1938 წელს ეწოდა სამხრეთ ოსეთის ცაკ-თან არსებული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის ინსტიტუტი, ხოლო 1944 შევიდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში როგორც სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. აქვს 5 განყოფილება: არქეოლოგიის, ისტორიისა და ეთნოგრაფიის, ოსური ენის, ოსური ლიტერატურის და ეკონომიკის. ბიბლიოთეკა (33 ათასამდე ტომი). ინსტიტუტის თანამშრომლებს გამოქვეყნებული აქვთ 600-ზე მეტი შრომა, მათ შორის 145 მონოგრაფია, 19 სახელმძღვანელო და ინსტიტუტის „მოამბის“ 25 ტომი. თოგოშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 74. გაზ. „კომუნისტი“, №287 (4143), 14 დეკემბერი, 1934
ძვ. წ. 416

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 416 ძვ. წ. 416 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ძვ. წ. 415

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 415 ძვ. წ. 415 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
სანათი

სანათი (არაბ.-სპარს. სანად-საბუთი) — ვალდებულებითი საბუთი, უმთავრესად სავალო ხელწერილი, ხშირად გირავნობითურთ. სანათს თამასუქიც ერქვა. ტერმინი გავრცელებული იყო XVII—XVIII საუკუნეებში. მასალები საქართველოს ეკონომიური ისტორიისათვის, დანართი, 1, 2, 3, წიგნების ლექსიკონი და საძიებლები, შეადგინა მ. ბერძენიშვილმა, თბ., 1957; ფურცელაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 75.
ძვ. წ. 414

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 414 ძვ. წ. 414 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.