laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბრამიანის წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი

აბრამიანის წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარის მიდამოებში. აგებულია შუა საუკუნეებში. მცირე დარბაზული ნაეკლესიარი ნასოფლარ ლევანაანთ კარში მდებარეობს. ძეგლი გაღმა გადაჰყურებს სოფელ მეწყერს. ნაშენია ადგილობრივი ჯიშის ფლეთილი ქვით. ეკლესიიდან შემორჩენილია სწორკუთხა საკურთხეველი ცენტრში სარკმლით. წყობა დეფორმირებულია და კედლები გარედან გადახსნილია. სამხრეთით იკითხება მინაშენის კარიბჭის კვალი. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 59. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
ახმაჯის ღვთისმშობლის ეკლესია

ახმაჯის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოდელ ახმაჯში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით აქვს ნახევარწრიული, შვერილი აბსიდი, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დგას ტრაპეზის ქვა. აბსიდის ჩრდილოეთ მხარეს ერთი თაღოვანი ნიშია. კონქი სფერულია. აბსიდის იატაკი მოპირკეთებულია ოთხკუთხა ქვის ფილებით. საკურთხევლის წინ ერთსაფეხურიანი სოლეაა. ეკლესიის კამარა ნახევარცილინდრული ფორმისაა. დასავლეთის საბრჯენი თაღი კუთხის პილასტრს ეყრდნობა. დარბაზი განათებულია ჩრდილოეთის თაღოვანი სარკმლით. ამავე კედელშია გაჭრილი არქიტრავული შესასვლელი, რომლის თავზე ჩასმულ ფილაზე ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ეკლესიას დასავლეთიდან მიშენებული აქვს სამრეკლო. სამრეკლოს პირველი სართული წარმოადგენს ოთხკუთხა მასიური სვეტებით გახსნილ სივრცეს. მისი ნახევარწრიული თაღები მრგვალ სვეტებს ეყრდნობა. თაღები და სვეტები შირიმის ქვითაა ამოყვანილი. ეკლესიის შელესილი ფასადები დაზიანებულია. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი, რომელიც ბევრგან აყრილია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 24
ქვემო ალევის წმინდა მარინეს ეკლესიის ნანგრევი

ქვემო ალევის წმინდა მარინეს ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. მდ. ალეურას მარჯვენა ნაპირზე, მაღალი მთის უკანა ყელზე მდებარეობს დარბაზული, სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესია. ძეგლის ხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. სწორკუთხა ნაგებობის კედლები შემორჩენილია 2 მეტრის სიმაღლეზე, აქედან აღმოსავლეთისა თითქმის ჩამონგრეულია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა, ეკლესია მთლიანად დეფორმირებულია და დანგრევის პირასაა მისული. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 173
დადიანეთის სამების ეკლესია

დადიანეთის სამების ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში. უბან წინადადიანეთის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია კარგად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ნაგებობას სამხრეთით მინაშენი აქვს. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდითაა დასრულებული, რომლის ცენტრში გაჭრილია შიგნით სწორკუთხა, გარეთ კი თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დგას ტრაპეზის ქვა. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე დარბაზთან შედარებით, ერთი საფეხურით მაღალია. ეკლესიის კამარა ცილინდრულია. ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებს ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს. დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთის არქიტრავულ შესასვლელს ნაოთხალები აქვს. იატაკი მიწაყრილია. ეკლესიის სამხრეთ მინაშენს კამაროვანი გადახურვა აქვს. აღმოსავლეთ კედელში სარკმლის ადგილას გაჭრეს არქიტრავული კარი. შესასვლელის წინ თაღოვანი კარიბჭეა. სამხრეთი შესასვლელი ამოქოლილია. ეკლესიის კარნიზი მარტივპროფილიანია. ძეგლის საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ. 46
ზემო ბოლის წმინდა მარინეს ეკლესია

ზემო ბოლის წმინდა მარინეს ეკლესია — საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოლში. აგებულია შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. მის ცენტრში მასიური ტრაპეზის ქვა დგას. იკითხება ჩრდილოეთის მხარი. ეკლესიის კედლები შემორჩენილია 150 სმ-ის სიმაღლეზე; ამათგან დასავლეთის კედელი შედარებით მაღალია. კედლების დაზიანების გამო შესასვლელი ღიობი არ იკითხება. ეკლესია სავსეა მიწითა და ჩამონაშალი ქვით. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 73. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
საბარკლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

საბარკლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში, „ქვემო კარა“. აგებულია XX საუკუნეში. გეგმით სწორკუთხა ძეგლი ნაშენია მცირე ზომის უფორმო, ფლეთილი ქვით. ქვის წყობა და თუნუქის სახურავი ახალია. აბსიდი ასიმეტრიულია. ერთი ნიშა ჩრდილოეთ კედელშია. შესასვლელი სამხრეთითაა. ეკლესიის აღმოსავლეთი კედელი გარედან საკურთხევლის შიდა მოხაზულობას იმეორებს. შესაძლოა ახლანდელი ნაგებობა დგას ძველ ნაეკლესიარზე. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 154
ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყანჩავეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობის ხადის ციხიდან დასავლეთით 2 კმ-ის დაშორებით. ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. უაბსიდო ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა. კედლები შემორჩენილია 1-2 მეტრის სიმაღლეზე. ეკლესია მთლიანად ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით და დიდი ზომის ხეებით. მიწის დონე აწეულია. ჩრდილოეთიდან შემორჩენილია მინაშენის ფრაგმენტები. ძეგლის გარშემო გალავნის ნაშთია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 193
ხოხაანთ კოშკი

ხოხაანთ კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარის მიდამოებში. აგებულია ადრე შუა საუკუნეებში. მდინარეების ხოხაანთ წყლისა და ჭურთულას შესაყართან, ციცაბოზე აღმართული კოშკი ადგილობრივი ჯიშის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ძეგლი განეკუთვნება ზურგიან კოშკთა ტიპს. ზურგის სისქე 2,2 მეტრია. დღესდღეობით კოშკის 7 სართულის დონე იკითხება. საინტერესოა სართულშუა გადახურვა — კედლების წყობაში პერიმეტრზე კონსოლისებურად ჩატანებული ქვები ისეა ერთმანეთზე დაწყობილი, რომ იქმნება ფილების მშრალი გადახურვა. ასეთი გადახურვა შემორჩა ერთ-ერთ დონეზე, მის ზევით იგივე ჩანს ჭრილში. შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთ სწორხაზოვან კედელშია. იგი ძალიან მაღლაა გაჭრილი. წინ მიდგმული ჰქონდა სუბსტრუქცია, რომლის მხოლოდ ერთი კედელიღა შემორჩა. კოშკი საკმაოდ საინტერესოა და საჭიროებს ყურადღებას. ამჟამად ძეგლი არასახარბიელო მდგომარეობაშია. სწორედ მისი უკიდურესად ავარიული მდგომარეობის გამო ვერ მოხერხდა დეტალური აღწერა-აზომვა. შენობა შუაზეა გადახსნილი. შემორჩა მხოლოდ ერთი კედელი. მთელი ფერდი მოფენილია სამშენებლო მასალითა და ნაგებობის ნანგრევებით. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 60. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
დადიანეთის კოშკი

დადიანეთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში, უბანი „წინდადიანეთი“. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. კოშკი უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. გეგმით ოთხკუთხა კოშკი შემორჩენილია 6 სართულის დონეზე. არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია მოთავსებული. კარი ნაოთხალია. ამავე სართულის დასავლეთ კედელში ბუხარია მოწყობილი, ხოლო აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელი და მის გვერდებზე განლაგებულია თითო ნიშა. კოშკის მესამე, მეოთხე, მეხუთე და მეექვსე სართულის სამხრეთ კედელში თითო ვიწრო სარკმელია. სარკმლები განლაგებულია ერთ ღერძზე. კოშკის ოთხივე კედელი აღჭურვილია სათოფურებით, გადახურვა ბანურია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 47
ლარგვისის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლარგვისის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი ლარგვისის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს ნასოფლარ საქორეთის დასავლეთით 3 კმ-ზე, ხშირი, შერეული ტყით დაფარულ მთის წვერზე. სახურავი, რომელიც ფიქალის ფილებისგან ყოფილა გადახურული, ამჟამად ჩაქცეულია. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია უხეშად თლილი, სხვადასხვა ზომის კლდოვანი ქვა. დარბაზი გეგმაში წაგრძელებული სწორკუთხა მოხაზულობისაა და საკურთხევლისაგან გამიჯნულია ერთსაფეხურიანი მხრებით. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. ფართო სწორკუთხა საკურთხეველი სამხრეთით ნალისებრია. მის ცენტრში მოთავსებულია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს ასევე თითო სწორკუთხა ნიშაა. თაღები შირიმის თლილი ქვებით იყო ნაშენი. ეკლესიაზე შემორჩენილია ბათქაშის კვალი. იქვე ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამიოდე მეტრში შემორჩენილია დამხმარე სათავსის გეგმის კვალი. სახურავი ჩაქცეულია, კედლები დამსკდარია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 115
თოხთის წმინდა გიორგის ეკლესია

თოხთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის თეთრი ფერის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. აქა-იქ წვრილი ქვაცაა გამოყენებული. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. ეკლესიის კედლები შემორჩენილია მიწის ზედაპირიდან 2-2,5 მეტრის სიმაღლეზე. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 90
საბარკლეთის კოშკის ნანგრევები

საბარკლეთის კოშკის ნანგრევები — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში, „ქვემო კარა“. აგებულია შუა საუკუნეებში. სოფლიდან აღმოსავლეთით 50 მეტრზე, ორი ხევის შესართავთან მდგარი კოშკი თითქმის მთლიანად დანგრეულია, რის გამოც ჭირს მისი სრული აღწერა. უკეთ შემორჩა ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე, რომლის სიმაღლე 1,5 მეტრია. კოშკის გადარჩენილ ნაწილში გამოყენებულია ბუნებრივად სწორკუთხა, დაუმუშავებელი ქვა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 155
დადიანეთის ეკლესია

დადიანეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში, უბანი „წინდადიანეთი“. აგებულია შუა საუკუნეებში. სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესიიდან შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 1-1,5 მეტრს აღწევს. არქიტრავული შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. სამშენებლო მასალად სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვაა გამოყენებული. ეკლესია ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით. გარშემო მიწის დონე აწეულია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 47
ქვემო ბოლის მთავარანგელოზის ეკლესია

ქვემო ბოლის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ბოლში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია ფლეთილი და რიყის ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ქვა. ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარ წრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო ნიშაა მოწყობილი. კონქისფერულია. სატრიუმფ ოთაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. ეკლესიის კამარა ოდნავ შეისრულია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. ამავე კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. იატაკი მიწაყრილია. ფასადები სერიოზულადაა დაზიანებული. საბურავი აყრილია, ამოსულია მცენარეები. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 173-174
თოხთის წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევი

თოხთის წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. უაბსიდო დარბაზული ეკლესიის კედლები შემორჩენილია მიწის ზედაპირიდან 1 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლებია. ძეგლი გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა. სამხრეთ კედელში ჩანს შესასვლელი ღიობის კვალი. ნაგებია ადგილობრივი წარმოშობის ფლეთილი ქვით. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 91
ნიკოს საყდარი

ნიკოს საყდარი —- არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახმაჯში. აგებულია შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია ნაგებია შირიმის კვადრების სწორხაზოვანი წყობით. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით დასრულებული ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აბსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ მხარეს თითო ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. დარბაზიდან გადის გვირაბი, რომელიც დაბლა, ხევში ჩადის. იატაკი მიწაყრილია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. არქიტრავის ქვაზე ორმაგ ლილვში ჩასმული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. დანარჩენი ფასადები სადაა. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 25
ჩიგოიანის ციხე

ჩიგოიანის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიგოიანში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ქსნის მარცხენა ნაპირას შემორჩენილია ციხის კომპლექსი. ყველა ნაგებობა აგებული იყო სხვადასხვა ზომის ფიქალით. კომპლექსი დგას ტერასისებურ რელიეფზე, მდინარის მხარეს მოქცეულ ფასადებთან მისვლა შეუძლებელია. კომპლექსში შემავალი ოთხკუთხა კოშკი შემორჩენილია ერთი სართულის დონეზე. მასში შესასვლელი მოთავსებულია აღმოსავლეთ კედელში. სხვა ნაგებობათა ნანგრევების სახეობის დადგენა ტერიტორიის გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 213–214. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
დორეთკარის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი

დორეთკარის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარის მიდამოებსა და ქარჩოხის ხეობის გამყოფ ქედზე, ალპურ ზონაში. აგებულია გარდამავალ შუა საუკუნეებში. წმინდა გიორგის კომპლექსისათვის ულამაზესი ადგილი შეურჩევიათ. აქედან კარგად ჩანს მყინვარწვერი, ლომისის ხატი, ქარჩოხის და ბევრი სხვა ციხე თუ კოშკი. მთელი კომპლექსი ნაშენია ადგილობრივი ქვით, რომელსაც მეტ-ნაკლებად მიცემული აქვს სწორკუთხოვნება. შემორჩა კირის დუღაბი. ძეგლი იმდენად დაზიანებულია, რომ ძნელდება მისი სრულყოფილი აღწერა. ნაგებობათა კედლები 3 მეტრამდეა შემორჩენილი. კომპლექსის ცენტრალურ ნაგებობას მცირე დარბაზული ეკლესია წარმოადგანს. მისი აბსიდი უხეში ქვის კვალობაზე კოხტად არის ამოყვანილი. კედლები სქელია. შემორჩა სამხრეთი შესასვლელი და აღმოსავლეთი სარკმლის ქვედა ნაწილი. ეკლესიის გარშემოსავლელი გვიანი უნდა იყოს. კომპლექსის ყველა ნაგებობა მჭიდროდაა შეჯგუფული ეკლესიის გარშემო. მათგან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10-15 მეტრის მოშორებით წარმოდგენილია სუბსტრუქცია — გალავანი. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 61
ლარგვისის პირველი ნიში

ლარგვისის პირველი ნიში — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი ლარგვისის მიდამოებში. აგებულია ადრე XIX საუკუნეში. ნასოფლარ საქორეთის დასავლეთით 2 კმ-ში, მთის სერზე არის მშრალი წყობით აგებული მცირე ნიში. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 115
შუა ალევის ღვთისმშობლის ეკლესია

შუა ალევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები, კედლები შეაბათქაშეს და შეათეთრეს. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილი შიგნით სწორკუთხა _ გარეთ თაღოვანი სარკმელის ჩრდილოეთით და სამხრეთით დიდი ზომის, ფართე, თაღოვანი ნიშებია. კონქს შეისრული ფორმა აქვს. სატრიუმფო თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზთან შედარებით. გრძივი კედლები წყვილი პილასტრების საშუალებით სამ არათანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრებს ეყრდნობა შეისრული კამარის საბრჯენი თაღები. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მოთავსებულია ნაოთხალიანი სარკმლები. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთიდანაა, ჩრდილოეთი შესასვლელი კი მოგვიანებითაა გაჭრილი. იატაკზე მოგებულია ქართული აგური. ინტერიერი შელესილ-შეთეთრებულია. ეკლესიაში მოწყობილი იყო საწყობი და ამდენად აქ ბევრი რამ გადაკეთებულია. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზევით, წყობაში ჩაძირული სამი ჯვრის გამოსახულებაა. ლავგარდანი აგურის კბილანისებრი წყობითაა შესრულებული. ნაგებობის სახურავად გამოყენებულია კრამიტი. ეკლესიის კედლები დაბზარულია, ხოლო გადახურვა დაზიანებული. მოსახლეობამ ძეგლს საწყობისათვის დასავლეთიდან მიაშენა სათავსი. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 194
თოხთის კოშკი

თოხთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სათვალთვალო კოშკისტრატეგიული თვალსაზრისით მეტად მარჯვე ადგილას, სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კმ-ზე, "თუთარაანში" დგას. ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კოშკი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. ასვლა მისადგმელი კიბით ხდებოდა. აღმოსავლეთ კედელში წრიული სარკმელია მოთავსებული. კოშკს თავდაცვითი ელემენტები არ გააჩნია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 91-92
საბარკლეთის ნიში

საბარკლეთის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში, „ქვემო კარა“. აგებულია XX საუკუნეში. ძველი ეკლესიის ადგილას ადგილობრივ მოსახლეობას აუგია ნიში. წყობაში გამოყენებულია ეკლესიის ქვები. ქვა ფლეთილია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 155
ზემო ბოლის მარანი

ზემო ბოლის მარანი — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოლში. აგებულია XIX საუკუნეში. მარანი, რომელიც ზაქარია ეკალაძის კარ-მიდამოშია, რიყის ქვითაა ნაგები. გეგმით მართკუთხედია. გადახურვის კონსტრუქცია ხისაა. ორ სვეტზე გადასულია ორი კოჭი, მათზე დაწყობილია კვადრატული კვეთის ძელები, რომელზედაც ფიცრული გადახურვაა მოწყობილი. სათავსოს დასავლეთი კედლის მთელ სიგრძეზე მოწყობილია საწნახელი, საიდანაც გამოდიოდა მილი, რომელიც დაკავშირებულია ყველაზე მოზრდილ ქვევრთან 92160 ლ.0. საინტერესოდაა მოწყობილი საწნახლის კედელი. აქ განლაგებულია 5 თახჩა, მათ შორის 5 მცირე კვადრატული ნიშაა. გარდა ამისა, გრძივ კედლებში მოწყობილია თახჩები და ნიშები. აღმოსავლეთ კედელში იყო შესასვლელი, რომელიც ამჟამად ამოშენებულია. ამავე კედელშია გეგმით ნახევარწრიული ბუხარი; მის ორივე მხარეს სათოფურებია გაჭრილი. სამხრეთ კედელში ადრე გასასვლელი იყო, ახლა მასზე მიჯრით სახლია მიშენებული. ამავე კედელში ახალი შესასვლელია გაჭრილი და აქედან მარანში ჩასვლა ხის კიბით ხდება. იატაკი დატკეპნილი მიწისაა. გადახურვა ადრე ბანიანი ყოფილა, ახლა ცალფერადაა. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 73–74. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
დადიანეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

დადიანეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში, უბანი „წინდადიანეთი“. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობაში გამოყენებულია ფიქალი. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით აქვს სწორკუთხა საკურთხეველი, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. სამხრეთით ერთი სწორკუთხა ნიშაა. ეკლესიიდან შემორჩენილია აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი კედლები, რომელთა სიმაღლე 2-2,5 მეტრს აღწევს. სამხრეთის არქიტრავულ შესასვლელს ნაოთხალები აქვს. ინტერიერი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 48
ლარგვისის მეორე ნიში

ლარგვისის მეორე ნიში — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი ლარგვისის მიდამოებში. აგებულია ადრე XIX საუკუნეში. ნიში მდებარეობს ნასოფლარ ხრომისწყაროს ჩრდილოეთ განაპირას. იგი მცირე ზომისაა და სხვადასხვა ზომის კლდოვანი ქვითაა ნაშენი. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 116
ახალგორის კვირაცხოვლის ეკლესიის ნანგრევები

ახალგორის კვირაცხოვლის ეკლესიის ნანგრევები — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ახალგორის სასაფლაოზე. აგებულია შუა საუკუნეებში. ნაეკლესიიდან შემორჩენილია სამხრეთი კედელი, რომლის სიმაღლე 1,5 მეტრს აღწევს. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორექვა. ძეგლი ამოვსებულია მიწით. ამოსულია დიდი ზომის მცენარეები. ეკლესიის გარშემო ტერიტორიაზე  შემორჩენილია ძველი საფლავის ქვები. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 23. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
წიფთაურის მაცხოვრის ეკლესია

წიფთაურის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიფთაურში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. მაცხოვრის ეკლესია დგას მაღალ მთაზე, მის გარშემო ტერიტორიაზე სასაფლაოა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვა, აქა-იქ წყობაში შირიმიც შეინიშნება. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა, აღმოსავლეთით აქვს ასევე სწორკუთხა ფორმის საკურთხეველი, რომლის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს თაროებია, ხოლო ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში ორი სწორკუთხა ნიშაა, სამხრეთ კედელში გაჭრილია მცირე სარკმელი. სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია, კარს ნაოთხარი აქვს. კედლებზე შემორჩენილია ნალესობის კვალი. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია შირიმის ქვის მარტივპროფილიანი კარნიზის ფრაგმენტი. ნაგებობის თაღ-კამარა და კონქი ჩამოქცეულია, კედლები მრავალ ადგილას დაბზარულია. ეკლესიის გარშემო ყრია ჩამონაშალი ქვა. ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია შიდა ქართლი : ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ.: ილიას ფონდი, 2008. — გვ. 254–255. 274 გვ, ISBN 978-99928-0-931-0. ახალგორის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა : 1985-1986 წლების ექსპედიციის მასალები
იკოთის კოშკი

იკოთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ იკოთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. კოშკი, რომელიც დგას ფიცხელაურის კარ-მიდამოში სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა ნაგები. მრგვალი კოშკის გეგმარება სწორკუთხაა. ნაგებობა შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. პირველი სართულის ჩრდილოეთ კედელში ერთი თაღოვანი და ერთი არქიტრავული ნიშაა. აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში მოწყობილი იყო ბუხარი, რომელიც ამჟამად ამოშენებულია. ბუხრის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. სამხრეთ კედელში ერთი თაღოვანი ნიშაა მოთავსებული. სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში შეისრულთაღიანი შესასვლელია, აქვეა მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე. პირველი სართულის გადახურვა კამაროვანია; კამარა ქართული აგურით არის გადაყვანილი, რომელიც მოგვიანებით შებათქაშებულ-შეთეთრებულია. პირველი სართული სამეურნეო დანიშნულებისაა. მეორე სართული გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, მისი გადახურვაც კამაროვანია. შეისრულთაღიანი შესასვლელი დასავლეთ კედელშია მოთავსებული. შესასვლელის სამხრეთით სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთით შეისრული ფორმის ნიშებია. ჩრდილოეთი კედლის ნიშებში გაჭრილია სათოფურები. აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილია თაღოვანი ბუხარი, რომლის ორივე მხარეს თითო შეისრული ნიშაა. ნიშებში სათოფურებია გაჭრილი. სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მესამე სართულზე ასასვლელი კიბეა. მესამე სართულის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამონგრეულია. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 95-96
ქვემო ბოლის კოშკის ნანგრევი

ქვემო ბოლის კოშკის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ბოლში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. კოშკი სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობა ქაოსურია. კოშკიდან ხუთი სართულის დონეზე შემორჩენილია აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლის ნაწილები. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში კარის ღიობია. შესასვლელის თავზე, მესამე სართულის დონეზე სწორკუთხა სარკმელია. თითქმის ყველა სართულზე დატანებულია სათოფურები. ძეგლზე შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის კოჭის ბუდეები. შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტორული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 174-175