laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქერჩის ქართული ტრაგედია

ქერჩის ქართული ტრაგედია — მოვლენა, რომელიც მოხდა მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში, როდესაც ქერჩის ნახევარკუნძულზე ფაშისტური გერმანიის ჯარები თავს დაესხა საბჭოთა ჯარებს, რომელიც ძირითადად დაკომპლექტებული იყო ეთნიკური ქართველებით. 1942 წლის მაისში, ფაშისტურმა გერმანიამ დაიწყო სწრაფი ოპერაცია საბჭოთა არმიის წინააღმდეგ, რომელიც იცავდა ქერჩის ნახევარკუნძულს, ყირიმის, უკრაინის სსრ აღმოსავლეთ ნაწილში. საბჭოთა ჯარების მობილიზაცია მოხდა მას შემდეგ, რაც გერმანელებმა დაიკავეს უკრაინის სსრ. ოპერაცია დაიწყო 1942 წლის 8 მაისს და დასრულდა 1942 წლის 18 მაისს საბჭოთა ჯარების სრული განადგურებით. საბჭოთა ქართული რაზმები, ფელდმარშალ ერიხ ფონ მანშტაინის შეიარაღებული ძალების ალყაში მოექცნენ და მოხვდნენ მძლავრი ცეცხლისა და დაბომბვის ქვეშ მოიერიშე თვითმფრინავებიდან. ჯარისკაცებმა ზღვით სცადეს უკან დახევა, მაგრამ ამაოდ. საბოლოოდ, 10 დღიანი ბრძოლის შემდეგ დაახლოებით 120 ათასი ეთნიკური ქართველი ჯარისკაცი დაიღუპა.
უილიამ ფრედერიკ დენინგი

უილიამ ფრედერიკ დენინგი (ინგლ. William Frederick Denning; დ. 25 ნოემბერი 1848, რედპოსტი — გ. 9 ივნისი 1931) — ბრიტანელი ასტრონომი. უილიამ ფრედერიკ დენინგი დაიბადა 1848 წლის 25 ნოემბერს, ინგლისის ერთ-ერთ პატარა სოფელში. პატარა ასაკშივე გამოიჩინა ინტერესი ბუნებისმეტყველებისადმი. 17 წლიდან ასტრონომიით დაინტერესდა. თავისი პირველი რეფრაქტორი შეიძინა 1866 წელს. თავდაპირველად დაკვირვებებს ასრულებდა მზის ლაქებზე, იუპიტერის თანამგზავრებზე და ასევე მერკურის გადაადგილებაზე. დენინგის პირველი პუბლიკაციები გამოიცა 1866 წელს ჟურნალ „Astronomical Register“-ში. საყურადღებო დაკვირვებებს ატარებდა მეტეორებსა და ახალ პლანეტებზე. 1920 წელს მოახდინა ახალი აღმოჩენა. მან გედის თანავარსკვლავედში დააფიქსირა ახალი ვარსკვლავის სიკაშკაშე. უილიამ დენინგს 1898 წელს მიენიჭა სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების ოქროს მედალი. მისი სახელობისაა კრატერი მარსსა და მთვარეზე. უილიამ ფრედერიკ დენინგი (ინგლისური) უილიამ ფრედერიკ დენინგი (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ „Obituary Notice: Denning, William Frederick“. M.n.r.a.s. 92: 248–250. Feb, 1932. Bibcode:1932MNRAS..92..248. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Addison, Henry Robert; Oakes, Charles Henry; Lawson, William John; Sladen, Douglas Brooke Wheelton (1907). „DENNING, William F.“. Who's Who,. 59: p. 470.CS1-ის მხარდაჭერა: დამატებითი პუნქტუაცია (link) CS1-ის მხარდაჭერა: დამატებითი ტექსტი (link)
ალევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ალევი შეიძლება აღნიშნავდეს: ალევი, ელი — ფრანგი ისტორიკოსი; ალევი — სოფლების ქვემო ალევისა და შუა ალევის გავრცელებული სახელწოდება; ალევი — ძველი სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში; ალევის ქედი — კავკასიონის სამხრეთი შტო; ალევის კლდე — იხ. ლორწომის კლდე; ალევი — მთა ახალგორის მუნიციპალიტეტში.
იაბლონოვსკის სასახლე

იაბლონოვსკის სასახლე - ვარშავის ერთ-ერთი ისტორიული სასახლე. მდებარეობს თეატრალურ მოედანზე, შრუდმიეშციეს რაიონში. სასახლე აშენდა 1773-1785 წლებში ანტონი ბარნაბა იაბლონოვსკის ბრძანებით. 1817-1819 წლებში სასახლემ რატუშის ფუნქცია შეიძინა, რადგან მასში ქალაქის თვითმმართველობა განთავსდა. ამის გამო სასახლე მნიშვნელოვნად გადააკეთეს. 1863 წელს იანვრის აჯანყებისას სასახლე დაზიანდა, რის გამოც 1864-1869 წლებში სასახლის კიდევ ერთი რეკონსტრუქცია გახდა საჭირო. ამჟამად ის ნეორენესანსის სტილში გადააკეთეს და ფასადზე კოშკი მიაშენეს. შენობა მთლიანად დაინგრა 1944 წელს, გერმანელთა მიერ ვარშავის აჯანყების ჩახშობის დროს. 1990-იან წლებში სასახლე ხელახლა ააშენეს. კოშკი და ფასადი ორიგინალური, XX საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურული გეგმით აშენდა, ხოლო შენობის უკანა ნაწილები კი - თანამედროვე სტილით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაბლონოვსკის სასახლე ინფორმაცია სასახლის შესახებ შრუდმიეშციეს რაიონის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine.
ალევის ქედი

ალევის ქედი ან ლომის-ალევის ქედი — ქედი საქართველოში, დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტებში. წარმოადგენს კავკასიონის სამხრეთ შტოს. არხის ქედით უერთდება მთავარი წყალგამყოფი ქედის ტოტს — ხარულის ქედს. ალევის ქედი მდინარეების ქსნისა და არაგვის წყალგამყოფია. იწყება მექეთის მწვერვალთან, რომელიც ქედის უმაღლესი წერტილია (2937 მ). ქედზე აღმართულია მწვერვალები: შელი (2579 მ), მუნჯუხი (2685 მ), ყურყუტა (2681 მ), ლომისისმთა (2452 მ) და სხვა. ალევის ქედი სამხრეთით ბოლოვდება ლორწიმის კლდის (ალევის კლდის) მასივით (1973 მ). მაღლა ქედზე სუბალპური და ალპური მდელოებია, ქვემოთ — ფართოფოთლიანი ტყეები. საქართველოს ქედების სია ლევან მარუაშვილი, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 96. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 17.
ჰოპლიტი

ჰოპლიტი (ბერძ. ὁπλίτης) — მძიმედ შეიარაღებული მებრძოლი ძველ საბერძნეთში, რომელიც ჯარის მთავარ ნაწილს წარმოადგენდა. ბერძნულ განლაგება ფალანგაში სწორედ ჰოპლიტთა მძიმედ აღჭურვილი ჰოპლიტები შედიოდა. ისინი შეიარაღებულნი იყვნენ 2–3 მეტრის შუბებით და მოკლე 60-სანტიმეტრიანი ხმლით. ჰოპლიტის დაცვას უზრუნველყოფდა: აბჯარი, მუზარადი, სამუხლეები და ფარი. ფარს „ჰოპლონი“ ერქვა. ის ჰოპლიტის მთელ ტანს ფარავდა. ჰოპლიტს ბრინჯაოს აბჯარი ემოსა, რომელიც ზოგჯერ ტყავით და ტილოთი იყო დაფარული. ჰოპლიტის თავს ხშირად კორინთული ტიპის მუზარადი ამშვენებდა რომელიც კარგად უზრუნველყოფდა ჰოპლიტის: თავის ქალის, ცხვირის, ლოყების, ყურებისა და კისრის დაცვას. მუზარადი მორთული იყო ცხენის ძუისაგან დამზადებული მოსართავებით. ჰოპლიტის მუხლებს სამუხლეები იცავდა, ხოლო ფეხზე სანდლები ეცვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 688. ჰოპლიტები ვირტუალურ მუზეუმში pikeman.ru დაარქივებული 2016-01-07 საიტზე Wayback Machine. ალექსანდრე ჟმოდიკოვი «ფალანგის განვითარების ეტაპები» ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოპლიტი ბერძნული ჰოპლიტი, ძვ. წ. 480—323 (Osprey—Warrior 27) დაარქივებული 2008-12-04 საიტზე Wayback Machine. : ბერძენ ჰოპლიტთა სურათები. ↑ ძველი მსოფლიოს ისტორია, მე-6 კლასი
პოდკამენაია-ტუნგუსკა

პოდკამენაია-ტუნგუსკა, ჩულაკანი, შუა ტუნგუსკა (რუს. Подкаменная Тунгуска) — მდინარე რუსეთში (კრასნოიარსკის მხარე). მდინარე ენისეის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1865 კმ, აუზის ფართობი 240 ათ. კმ². სათავე აქვს ანგარის ჭიუხებში. ზემოთში ეწოდება კატანგა, მიედინება განიერ და ღრმა ხეობაში. ტეტერეს შესართავიდან ხეობა ვიწროვდება, გადის ლავებზე და აჩენს ჭორომებს. შესართავიდან 250 კმ-ზე ხეობა ფართოვდება 20-23 კმ-მდე. პოდკამენაია-ტუნგუსკა საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის მაის-ივნისში, წყალმცირეა ივლისიდან-ოქტომბრამდე. შესართავთან წყლის საშუალო ხარჯი 1750 მ³/წმ, მაქსიმალური 35 ათ. მ³/წმ. მინიმალური (ზამთარში) — 3-15 მ³/წმ. იყინება ოქტომბრის ბოლოს, ყინულძვრა შუა მაისშია. ყინულის ჩახერგვის დროს ქვემოთში წყლის დონე 29, 7 მ-მდე აღწევს. სანაოსნოა შესართავიდან 1146 კმ-ზე. პოდკამენაია-ტუნგუსკას ნაპირზეა დასახლებული პუნქტები: ვანავარა, ბაიკიტი, პოდკამენაია-ტუნგუსკა. 1908 წელს მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის აუზში მოხდა უძლიერესი აფეთქება, რომელმაც შემდგომ მიიღო „ტუნგუსკის ფენომენის“ სახელწოდება. პოდკამენაია-ტუნგუსკა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონი[მკვდარი ბმული] პოდკამენაია-ტუნგუსკა 2007
თეტუანი

ტეტუანი (ბერბერ. Tiṭṭawin; არაბ. تطوان; ესპ. Tetuán; ფრანგ. Tétouan) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაროკოში. მისი ბერბერული სახელი ლიტერატურულად „თვალებს" ნიშნავს, ხოლო ფიგურულად „წყაროებს". ტეტუანი ერთ-ერთია მაროკოს ორი უმთავრესი ხმელთაშუაზღვიური ნავსადგურიდან. მდებარეობს გიბრალტარის სრუტიდან რამდენიმე მილით სამხრეთით. 2004 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 320 539 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქიდან 6 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს სამოქალაქო, სანია-რამელის აეროპორტი. მიუხედავად იმისა, რომ არაბული ოფიციალური ენაა, ის ყოველდღიურ საუბარში არ გამოიყენება, ქალაქს არაბულის საკუთარი დიალექტი გააჩნია, რომელიც ჯებლი არაბულისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. ეს უკანასკნელი დომინირებდა XX საუკუნის იმ პერიოდში, როდესაც მიმდებარე სასოფლო დასახლებებიდან ხალხი ტეტუანში გადმოდიოდა საცხოვრებლად. ფართოდ რჩება გავრცელებული ესპანური და ფრანგული, განსაკუთრებით ბიზნეს და ინტელექტუალურ წრეებში. მთავარი რელიგიაა ისლამი, თუმცა ქალქიში ცხოვრობს ქრისტიანული უმიცრესობაც. ტეტუანი მდებარეობს ქალაქ ტანგიედან 60 კმ-ით აღმოსავლეთით, და 40 კმ-ით სამხრეთით ესპანურ ანკლავ სეუტადან და გიბრალტარის სრუტიდან, რიფის მთების ოდნავ ჩრდილოეთით, მარტილის ხეობაში, შესაბამისად, ქალაქის სამხრეთით და დასავლეთით მთებია განლაგებული. ტეტუანი განლაგებულია ხეხილის ბაღების სარტყელის შუაგულში, რომელიც მოიცავს ფორთოხალს, ნუშს, ბროწეულს და კვიპაროზის ხეებს. ქალაქის ქუჩები საოცრად ფართო და სწორია. ბევრი სახლი მიკეუთვნება არისტოკრატთა ოჯახებს, რომლებიც ესპანეთის რეკონკისტის დროს ანდალუსიიდან გამოქცეულთა შთამომავლები არიან. ქალაქი დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილია როგორც რომაული, ისე ფინიკიური არტეფაქტები. დაახლოებით 1305 წელს, ამ ადგილას ქალაქი ააშენა მარინიდმა მეფე აბუ-ტჰაბიტმა. ის წარმოადგენდა სეუტაზე იერიშების მისატან ბაზას. 1400 წელს, ქალაქი კასტილიელებმა დაანგრიეს, რადგან მას მეკობრეები იყენებდნენ მათზე თავდასხმებისთვის. XV საუკუნის დასასრულს, ქალაქი აღადგინეს ესპანეთის რეკონკისტის დროს ანდალუსიიდან გამოქცეულებმა. იმის გამო, რომ ქალაქს მეკობრული რეპუტაცია ჰქონდა მისი ისტორიის სხვადასხვა დროს, 1860 წლის 4 თებერვალს ის ესპანელებმა აიღეს ლეოპოლდო ო'დონელის მეთაურობით და გარდაქმნეს მთლიანად ევროპულ სტილში, სანამ 1862 წლის 2 მაისს ისინი ევალუაციას მოახდენდნენ. ამის შემდეგ, ადგილობრივებმა ასე საძულველი ცვლილებებსი ყველანაირი კვალი დაანგრიეს, სრულიად წაშალეს და ქალაქს ყოფილი იერსახე დაუბრუნეს. 1997 წლიდან, ტეტუანის მედინა შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ოფიციალური საიტი ტეტუანის მედინა, იუნესკო ↑ L. Messaoudi, Cahiers de Sociolinguistique n°6 (2001), Variations linguistiques: images urbaines et sociales, pp.87-98 ↑ S. Levy, EDNA n°1 (1996), Reperes pour une histoire linguistique du Maroc, pp.127-137 ↑ Dominique Caubet, Questionnaire de dialectologie du Maghreb დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ (ფრანგული)Jordi Aguadé, Patrice Cressier, Ángeles Vicente : Peuplement et arabisation au Maghreb occidental, Casa de Velázquez, 1998 (ISBN 8486839858)[1]
საბერძნეთის კულტურა

საბერძნეთში წინათ ქალაქს პოლისს უწოდებდნენ.მთავარ პოლისს ერქვა აკროპოლისი.აკროპოლისი წარმოადგენდა ანსამბლს ანუ სხვადასხვა ელემენტებისა და არქიტექტურული ნაგებობების ერთობლიობას.მასში შედიოდა:მთავარი პანთეონი,პროფილეები,პონაკოთეკა(ხელოვნების ნიმუშების საცავი),ნიკეს ტაძარი და ერეხთეიონი (პატარა სვეტებიანი ნაგებობა რომელსაც ძველ საბერძნეთში არანაირი დანიშნულება არ ჰქონდა).პართენონში იდგა ათენას (ომის ქალღმერთის) ქანდაკება.ათენას ქანდაკების ავტორი იყო ფიდიასი,რომელიც მოღვაწეობდა ძვ.წ მე–5 საუკუნეში.სპარსეთთან ომის დროს ამ შენობაში მოათავსეს ტყვიაწამალი რომელიც აფეთქდა.ათენას ქანდაკება დაინგრა,დღესდღეობით მისი ნანგრევებია შემორჩენილი. ხელოვნების ისტორიაში ელინიზმი ეს არის ბერძნული ანტიკური ხელოვნება რომელიც მოიცავს ძვ.წ. მესამე–პირველ საუკუნეებს.ელინური ნიშნავს ყველაფერ ბერძნულს.ელინიზმის დროს ბეძნული კულტურა გავრცელდა ჩრდილოეთ აფრიკაში ახლო და შუა აღმოსავლეთში.ამ პერიოდში შეიქმნა არტემიდას ტაძარი ეფესოში,როდოსის კოლოსი,ალექსანდრიის შუქურა.ამ დროს ასევე შეიქმნა მარმარილოს ქანდაკება ვენერა მილოსელი (ძვ.წ.პირველ საუკუნეში) და ინახება პარიზის დიდ მუზეუმ ლუვრში.ასევე ზევსის საკურთხეველი პერგამონში, რომელიც დაცულია ბერლინის სახელმწიფო მუზუმში. ბერძნული კერამიკა მიიღებოდა თიხის გამოწვის შედეგად. ბერძნების მიერ შექმნილი კერამიკული ნივთები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში გადიოდა.კერამიკული ჭურჭელი იყო სხვადასხვა სახის: ამფორა,ჰიდრია,კრატერი და სხვ.ამფორებში ასხამდნენ ღვინოსა და ზეითუნის ზეთს.ჰიდრიაში წყალს.კრატერებში სურნელოვან ნელსაცხებლებს.თიხის ამ ჭურჭელს სხვადასხვაგვარი ფორმა ჰქონდა. ძველი ელინები,ანუ ძველი ბერძნები, ღვდაებისადმი პატივისცემის ნიშნად ღმერთების გამოსახულებებს ქმნიდნენ.ამ გამოსახულებებს,მათი აზრით, თავისი მუდმივი ადგილსამყოფელი ადგილი უნდა ჰქონოდა.ამისათვის ბერძნებმა ტაძრების აგება დაიწეს.ყველა ბერძნული პოლისი ცდილობდა,რომ აეშენებინა რაც შეიძლება ლამაზი და დიდებული ტაძარი.ბერძნული ტაძრის მთავარი აუცილებელი შემადგენელი ნაწილი იყო ბოძები ანუ კოლონები (სვეტები).პირველად ბოძებს ხისგან აკეთებდნენ, შემდეგ კი-მარმარილოსაგან. ბერძნულ არქიტექტურაში დაცული იყო პროპორციებისა და წესრიგის გარკვეული სისტემა, რომელსაც უწოდებდნენ ორდერს.ორდერი სამი სახის იყო დორიული,იონური და კორინთული.დორიული კოლონა მარტივი მოყვანილობის, მაგრამ საკმაოდ სქელი კოლონა იყო.იგი ზევით თანდათან ვიწროვდება და უბრალო სქელი კვადრატული ფილით ბოლოვდება.იონური კოლონა დორიულზე უფრო ვიწროა,ზემოთ კი ლამაზად არის მოჩუქურთმებული.კორინთული კოლონა იყო ყველაზე ლამაზი და დეკორატიული კოლონა ძველ ელადაში.მხოლოდ მდიდრებსა და წარჩინებულებს ჰქონდათ საშუალება ამ კოლონის შეძენისა.
ალეთოლოგიური რეალიზმი

ალეთოლოგიური რეალიზმი — ქართველი მეცნიერის შალვა ნუცუბიძის ფილოსოფიური ნააზრევი, რომელიც მან შეიმუშავა მოღვაწეობის პირველ ნახევარში. ალეთოლოგიური რეალიზმის მიზანი იყო შემეცნების მეთოდის დაფუძნება. ამისათვის ჯერ უნდა დაძლეულიყო ის დაბრკოლებანი, რომლებიც ფსიქოლოგიზმის კრიტიკის დროს ვერ გადაჭრეს ჰუსერლმა, რიკერტმა, ინტუიტივიზმის წარმომადგენლებმა და ა.შ. ამოცანის სწორი გადაწყვეტა მოითხოვდა არა მხოლოდ სპეციალურ-ადამიანურის, არამედ სცეფიკურ-ადამიანურის გადალახვასაც. ვინაიდან სპეციალურ-ადამიანური ეკუთვნის ლოგიკურის სფეროს, ფილოსოფიური აზროვნების ამოსავალი პუნქტი უნდა გამოიძებნოს ლოგიკურის იქით, წინალოგიკურში. ასეთია „ჭეშმარიტება თავისთავად“, რომელიც დაცლილია შინაარსისაგან, წინააღმდეგობათა სფეროს მიღმაა და არ ემორჩილება ლოგიკურ კანონებს, ამავე დროს იგი ირეალაციური (მიმართებათაგან თავისუფალი) და განხორციელებულია (საპირისპიროდ მსჯელობისა, რომელიც განხორციელებისაკენ მიისწრაფვის). ერთმანეთისაგან უნდა განვასხვაოთ შემეცნების ამოცანა, არსება და სტრუქტურა. შემეცნების ამოცანა საგნის არსის შეცნობა, მისი კვლევა კი შემეცნების თეორიას ევალება. შემეცნების არსება ის არის, რომ იგი ინტენციაა და განიხილება უსაგნოდ. მისი შესწავლა უკვე ფენომენოლოგიის ამოცანაა. შემეცნების სტრუქტურა შემეცნების თეორიისა და ფენომენოლოგიის ფარგლებს გარეთ რჩება და ალეთოლოგიის საგანია. შემეცნების სტრუქტურაში თავს იჩენს შემეცნების ისეთი თავისებურება, როგორიც არის მისი ორგანზომილებიანობა: შემეცნება მიმართულია წინ და ამავე დროს უკან, ჭეშმარიტება თავისთავად არის წანამძღვარი და ამავე დროს მიზანი შემეცნებისა. შემეცნების სტრუქტურის მიხედვით ორად იყოფა შემეცნების მეთოდოლოგიაც – გამომდინარეობის მეთოდად და დაყვანის ანუ რედუქციის მეთოდად, რომელიც ფილოსოფიის ძირითადი მეთოდია. მისი დანიშნულებაა „ჭეშმარიტება ჩვენთვის“ დაიყვანოს „ჭეშმარიტებაზე თავისთავად“. ალეთოლოგიური რეალიზმი იყო ქართული ფილოსოფიური აზრის ახალი გზების ძიება XX საუკუნის 20-იან წლებში. ხიდაშელი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 287.
ელ-ჯადიდა

ელ-ჯადიდა (არაბ. الجديدة - ახალი) — საპორტო ქალაქი მაროკოს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ელ-ჯადიდის პროვინციაში. 2004 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 144 440 ადამიანს შეადგენდა. ზღვიდან, ელ-ჯადიდას საკმაოდ მავრული შეხედულება აქვს; ქალაქს გააჩნია დაჩეხილი ქვის პორტუგალიური კედლები. ელ-ჯადიდა, ადრე ცნობილი, როგორც მაგასანი (პორტ. Mazagão) პორტუგალიელებმა 1502 წელს დაიპყრეს და აკონტროლებდნენ 1769 წლამდე, სანამ მას მიატოვებდნენ. ქალაქის მოასახლეობა ბრაზილიაში გადასახლდა, სადაც დააარსეს ახალი დასახლება ნოვა-მაგასანი (Nova Mazagão). ამის შემდეგ ქალაქი სულთანმა მუჰამედ ბენ-აბდალაჰმა აიღო. 2004 წელს, პორტუგალიური გამაგრებული ქალაქი მაგასანი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, როგორც „თვალსაჩინო მაგალითი მაროკოული და ევროპული კულტურების გავლენისა", აგრეთვე „ადრეული მაგალითი რენესანსული იდეების განხორციელებისა, რომელიც შერწყმულია პორტუგალიურ სამშენებლო ტექნოლოგიებთან". იუნესკოს თანახმად, პორტუგალიური პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაგებობებია ცისტერნა და ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. ამჟამად, ქალაქის ექსპორტის მთავარი პროდუქტებია მარცვლეული კულტურები, ნუში, სიმინდი, მსხალი, შალი, ცვილი და კვერცხი. იმპორტით შედის ბამბა, შაქარი, ჩაი, ბრინჯი. ნავსადგურისა და საწარმოების გამო, ელ-ჯადიდას პლაჟები დაბინძურებულია. ელ-ჯადიდა საგზაო მაგისტრალით დაკავშირებულია ქალაქ ეს-სუვეირასთან. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში website დაარქივებული 2011-07-10 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Website Of El Jadida Website of El Jadida, Morocco Website of Mazagan დაარქივებული 2011-07-14 საიტზე Wayback Machine. website El Jadida entry in Lexicorient დაარქივებული 2008-01-06 საიტზე Wayback Machine. El jadida Camping დაარქივებული 2008-05-31 საიტზე Wayback Machine.
ალეურა

ალეურა — მდინარე ახალგორის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ქსნის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 21 კმ, აუზის ფართობი 95 კმ². სათავე აქვს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე საფერშეთის მთის მახლობლად. მიედინება ღრმა და ვიწრო ტყიან ხეობაში. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა — გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 97. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 17.
ალექსანდერი

საკუთარი სახელი ალექსანდერი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდერი, სემიუელ — ინგლისელი ფილოსოფოსი ალექსანდერი, ჰაროლდ — ინგლისელი ფელდმარშალი, გრაფი
The Dream of the Blue Turtles (ტურნე)

The Dream of the Blue Turtles — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის საკონცერტო ტურნე. იგი გაიმართა 1985-1986 წლებში. ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა როგორც სიმღერები The Police-ის, ასევე სტინგის სოლო-შემოქმედებიდან. ბენდს, რომელიც მასთან ერთად უკრავდა, პირობითად ეწოდა „The Blue Turtles Band“. ტურნეს ფარგლებში რეჟისორ მაიკლ ეპტიდის მიერ გადაღებული იქნა დოკუმენტურ-მუსიკალური ფილმი Bring On the Night. ტურის მსვლელობისას სეტლისტი იცვლებოდა. ქვემოთ წარმოდგენილია 1986 წლის ტიპური სეტლისტი. Shadows In The Rain Driven To Tears Consider Me Gone Children's Crusade One World / Love Is The Seventh Wave We Work The Black Seam Bring On the Night / When The World Is Running Down Moon Over Bourbon Street Fortress Around Your Heart Low Life I Burn For You If You Love Somebody Set Them Free Roxanne Russians Tea In The Sahara / Walking On The Moon Every Breath You Take The Dream Of The Blue Turtles/ Demolition Man Message In A Bottle ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-01-08. ციტირების თარიღი: 2011-07-04.
Nothing Like the Sun (ტურნე)

Nothing Like the Sun — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის საკონცერტო ტურნე. იგი გაიმართა 1987-1988 წლებში. ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა როგორც სიმღერები The Police-ის, ასევე სტინგის სოლო-შემოქმედებიდან. ტურის მსვლელობისას სეტლისტი იცვლებოდა. ქვემოთ წარმოდგენილია 1988 წლის ტიპური სეტლისტი. Intro / The Lazarus Heart / Too Much Information We'll Be Together Englishman In New York Sister Moon Rock Steady Straight To My Heart One World If You Love Somebody Set Them Free Consider Me Gone Bring On The Night / When The World Is Running Down They Dance Alone Be Still My Beating My Heart Walking In Your Footsteps Fragile King Of Pain Little Wing/ From Me To You Russians Fortress Around Your Heart Don't Stand So Close To Me Caro Mio Ben Every Breath You Take Message In A Bottle ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-01-06. ციტირების თარიღი: 2011-07-04.
ლეონიდ კულიკი

ლეონიდ ალექსის ძე კულიკი (რუს. Кулик, Леонид Алексеевич; დ. 19 აგვისტო 1883, დერპტი — გ. 14 აპრილი 1942, სპას-დემენსკი) — რუსი მინერალოგი. მეტეორიტების ცნობილი მკვლევარი. დაიბადა დერპტში (ახლანდელი ტარტუ). მამის გარდაცვალების შემდეგ ლეონიდ კულიკი ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა სამხრეთ ურალში. 1903 წელს დაამთავრა ტროიცკის კლასიკური გიმნაზია და ჩააბარა პეტერბურგის სატყეო ინსტიტუტში. სტუდენტურ დემონსტრაციებში მონაწილეობის გამო ერთი წლის შემდეგ სასწავლებლიდან გარიცხეს. შემდეგ იგი სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს. სწავლობდა ტირასპოლის პოლკის სკოლაში. შემდეგ ბრუნდება ტროიცკში, 1906 წელს იქვე ჩამოაყალიბა სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაცია, რომელმაც ბოლშევიკთა პროგრამა მიიღო. 1908 წელს ლეონიდ კულიკს ბრალს სდებენ ლიტერატურის არალეგალურ გავრცელებაში და შედეგად ციხეში ჩასვეს. 1909 წელს ვადა მოიხადა. შემდგომ მუშაობდა ქალაქ მიასაში, მეტყევეს დამხმარედ. 1911 წელს როგორც გეოდეზისტმა მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთი ექსპედიციაში, რომელსაც სახელოვანი მეცნიერი ვლადიმერ ვერნადსკი ხელმძღვანელობდა. ვერნადსკის წინადადებით ლეონიდ კულიკი 1912 წელს ხდება პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის მინერალოგიური მუზეუმის თანამშრომელი. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე, რომელიც პარუჩიკის ჩინით დაამთავრა. 1918 წელს მონაწილეობდა ერთ-ერთ სამეცნიერო ექსპედიციაში (ურალში), რომლის დანიშნულება იყო სასარგებლო წიაღისეულების შესწავლა. 1918 წლიდან მუშაობა დაიწყო მეტეორიტიკის მიმართულებით. 1921 წელს მისი ინიციატივით მინერალოგიურ მუზეუმში შეიქმნა მეტეორიტების განყოფილება. 1924 წელს დაამთავრა სწავლა პეტერბურგის უნივერსიტეტში და საბოლოოდ მიიღო მინერალოგიური სპეციალობა. ლეონიდ კულიკის განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობდა ტუნგუსკის კატასტროფა. 1927–1939 წლებში ტუნგუსკაში მან მოაწყო ექვსი (სხვა ცნობით ოთხი) სამეცნიერო ექსპედიცია, რომელიც ცდილობდა ტუნგუსკის ფენომენის ახსნას. ტუნგუსკის ფენომენის კვლევისას კულიკმა შეაგროვა მნიშვნელოვანი სამეცნიერო მასალა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას კულიკი მოხალისედ წავიდა არმიაში. ომის დროს იგი დაიჭრა და სულ მალე ტიფით გარდაიცვალა. იგი ქალაქ სპას-დემენსკში დაასაფლავეს ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა. ლეონიდ კულიკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ჟურნალი „სამყაროს ირგვლივ“ – კულიკის ბილიკი (რუსული) И. Г. Колчинский, А. А. Корсунь, М. Р. Родригес. Астрономы (Биографический справочник). — 2-е изд. — Киев: Наукова Думка, 1977; Кандыба Ю. Л. Жизнь и судьба Леонида Алексеевича Кулика // Природа. 1990. ↑ http://tunguska.tsc.ru/ru/science/5/1/pavskii/2/1/ ↑ Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ალექსანდრე (ოქროპირიძე)

ეპისკოპოსი ალექსანდრე (ერისკაცობაში — ალექსი დავითის ძე ოქროპირიძე; დ. 1824, სოფ. დისევი — გ. 9 ნოემბერი, 1907, შიომღვიმის მონასტერი) — ქართველი საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე. გორის სასულიერო სასწავლებლისა და თბილისის სასულიერო სემინარიის შემდეგ, 1850 წელს, დაამთავრა ყაზანის სასულიერო აკადემია. სამშობლოში დაბრუნებული, ჯერ იყო მასწავლებელი საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, შემდეგ — აფხაზეთის არქიმანდრიტი, 1862–1869 — აფხაზეთის ეპისკოპოსი, 1869–1882 და 1886–1898 წლებში — გორის ეპისკოპოსი, ქართლ-კახეთის ეპარქიის ქორეპისკოპოსი, 1882–1885 — გურიის ეპისკოპოსი, 1898–1903 — გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსი. იღვწოდა ქართული ენისა და კულტურის დასაცავად. დასვა საკითხი საქართველოს სასულიერო სკოლებში ქართული ენის სავალდებულო საგნად შემოღების შესახებ. 1903 გადააყენეს თანამდებობიდან. ალექსანდრემ საკუთარი სახსრებით დააბეჭდვინა რამდენიმე ქართული საერო და საეკლესიო ძეგლი, შეაგროვებინა და გამოაცემინა ხალხში გაბნეული ქართული საგალობლები. 90-იან წლებში შეაკეთა და განაახლა ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: შიომღვიმე, ზედაზენი, ჯვარი და დავითგარეჯა. დიდძალი ფული შესწირა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას და საეკლესიო მუზეუმს, ღარიბ მოწაფეთა დასახმარებლად დააწესა სტიპენდიები. დასაფლავებულია შიომღვიმის მონასტრის ღვთისმშობლის ეკლესიაში. „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი 1982 წლის“, გვ. 163-167 ზაქარია ჭიჭინაძე, „გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსი ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრე“, ტფილისი, 1903; [Епископ Кирион], Краткий очерк истории грузинской церкви и экзархата за ХIХ столетие, Тфл., 1901 (კრიპტონიმი:: Е. К.); ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 291.