laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩალტირის დიდების მემორიალი

ჩალტირის დიდების მემორიალი (რუს. Мемориал славы) — ძეგლი როსტოვის ოლქის სოფელ ჩალტირში, რუსეთის ფედერაცია. მემორიალი შეიქმნა იმ მეომრების ხსოვნის პატივსაცემად, რომლებიც იბრძოდნენ დიდ სამამულო ომში ჩალტირის განთავისუფლებისათვის. მდებარეობს სოფლის კულტურისა და დასვენების პარკში. 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 ბრძანების თანახმად შედის როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მემორიალი შეიქმნა არქიტექტორ ვლადიმერ ძერიანის და მოქანდაკე ა. ლებედენკოს პროექტის მიხედვით. დიდი სამამულო ომის წლებში მიასნიკოვის რაიონიდან 4 500 ადამიანი იბრძოდა ფრონტზე. მათგან 2 027 ადამიანი დაიღუპა. მიასნიკოვის რაიონის 3 500 მაცხოვრებელი დააჯილდოეს საბრძოლო ორდენებითა და მედლებით, სამ მათგანს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. სოფელ ჩალტირის მაცხოვრებელმა სურენ ტაშჩიევმა, 1995 წელს, სიკვდილის შემდეგ რუსეთის პრეზიდენტის ბრძანებით მიიღო რუსეთის გმირის წოდება. სოფელ ჩალტირის 700-მდე ადამიანი დაიღუპა გერმანელ დამპყრობლებთან ბრძოლაში. სოფელ ჩალტირის ცენტრში, კულტურისა და დასვენების პარკში, XX საუკუნის 80-იან წლებში შექმნს დიდების მემორიალი დიდ სამამულო ომში, სოფლის განთავისუფლებისათვის დაღუპულთა პატივისცემის ნიშნად. მემორიალის ავტორები იყვნენ არქტექტორი ვლადიმერ ძერიანი, მოქანდაკე ა. ლებედენკო და ინჟინერი ბორის დაგლდიიანი. მემორიალის პროექტი მზად იყო გამარჯვების 45-ე წლისთავისათვის. თავდაპირველად იგეგმებოდა მემორიალის დადგმა ჩალტირის ყველაზე მაღალ ე. წ. ოქროს მთაზე. მაგრამ მემორიალი პროექტის მიხედვით იკავებდა დიდი ტერიტორიას დასაბოლოოდ გადაწყდა მისი დადგმა სოფლის ცენტრში მდებარე პარკში. 1986 წელს დაიწყო მემორიალის მშენებლობა, ხოლო 1987 წელს გამარჯვების დღისათვის იგი გაიხსნა. მემორალის ცენტრში დგას დედა-სამშობლოს სკულპტურული გამოსახულება, რომლის სიმაღლეცაა 4 მეტრი. მას ხელში უჭირავს დიდების გვირგვინი. სტელაზე მიმაგრებულის შავი ბარელიეფი, რომელზეც გამოსახულია სამი გმირი. სტელის ძირში მდებარეობს მემორიალური დაფა, რომელიც ეკუთვნის რუსეთის გმირს, 11-ე გამანადგურებელი საავიაციო პოლკის 1 დივიზიის შავი ზღვის სამხედრო-საჰაერო ფლოტის ჯარისკაცს სურენ ტაშჩიევს. დაფაზე წარწერაა: მემორიალის ცენტრალურ ნაწილში ანთია მუდმივი ცეცხლი. ძეგლის მემორიალურ ფილებზე ამოკვეთილია ჩალტირის დაღუპული მებრძოლების სახელები. კვარცხლბეკებზე დგას გრანიტის ფილები, რომელზეც ამოკვეთილია ჩალტირის განთავისუფლებისათვის 1941-1943 წლებში დაღუპული 169 ჯარისკაცის სახელი და გვარი. გამარჯვების 30-ე წლისთავთან დაკავშირებით, 1975 წელს სოფელ ჩალტირში დადგეს ომის პერიოდში დაღუპული ათობით უდანაშაულო ადამიანის ძეგლი, რომლის ავტორი არის როსტოველი მოქანდაკე ა. ჯლაუხიანი. Памятники боевой славы Мемориал Славы воинам, освобождавшим с.Чалтырь в годы Великой Отечественной войны ↑ Выявленные объекты культурного наследия ↑ Памятники и мемориалы Мясниковского района
რუსული საფრთხე

რუსული საფრთხე (სომხ. Ռուսական վտանգը) — სომხეთის რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრ რუბენ დარბინიანის მიერ 1920 წელს გამოქვეყნებული პოლიტიკური ფილოსოფიის ჟანრის წიგნი. 1991 წელს იგი „ერევანში“ გამოაქვეყნა გამომცემლობა „აზოტ ჰოსკმა“. ↑ Darbinyan, Ruben. The Russian Threat (Ռուսական վտանգը). Urardia Publishing House, Yerevan, 1920. ↑ Darbinyan, Ruben. The Russian Threat (Ռուսական վտանգը). Azat Khosk Publishing House, Yerevan, 1991.
დეინერის ტარგარიენი

დეინერის ტარგარიენი (Daenerys Targaryen) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ და მისი სატელევიზიო ადაპტაციის, „სატახტოთა თამაშის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. სერიალში მას განასახიერებს მსახიობი ემილია კლარკი. The New York Times-ის მიერ დეინერისი დასახელდა მწერლის ერთ-ერთ საუკეთესო ქმნილებად. დეინერისი არის ვესტეროსის მეფის, ეირის II ტარგარიენის ერთ-ერთი შვილი და მისი დინასტიის ბოლო წარმომადგენელი მას შემდეგ, რაც მამამისი ტახტიდან ჩამოაგდეს, ხოლო მისი ძმა ვისერისი მოგვიანებით მოკლეს. დეინერისი მამის სიკვდილის შემდეგ დეინერისი გადაიხვეწა ვესტეროსიდან ესოსზე, სადაც მის ძმასთან ერთად დევნილობაში ცხოვრობს. ვისერისი ცდილობს მის გამოყენებას ვესტეროსის ტახტის დასაბრუნებლად, თუმცა მისი გადაჭარბებული ამბიციის გამო ამ თამაშს ეწირება და დეინერისი ტარგარიენების დინასტიის ბოლო წარმომადგენელი ხდება. დეინერისი ჯერ ესოსზე, ხოლო შემდეგ ვესტეროსზე იბრძვის კუთვნილი რკინის ტახტის დასაბრუნებლად. დეინერის ტარგარიენი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ See the Connections Behind Ned’s Promise With This Infographic. MakingGameofThrones.com (HBO) (June 28, 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — June 29, 2016. ციტირების თარიღი: June 29, 2016. ↑ Orr, David. (August 12, 2011) Dragons Ascendant: George R. R. Martin and the Rise of Fantasy. The New York Times. ციტირების თარიღი: July 12, 2014. ↑ Jennings, Dana. (July 14, 2011) A Dance with Dragons Review: In a Fantasyland of Liars, Trust No One, and Keep Your Dragon Close. The New York Times. ციტირების თარიღი: July 20, 2014.
ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში

„ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში“ (თურქ. Bir zamanlar Osmanli: Kiyam) — თურქული ისტორიული ჟანრის ტელესერიალი, რომელიც 2012 წელს გამოვიდა. მისი სცენარისტები არიან ერთან ქურთულანი, ჰილალ ილდიზი, გურსელ ქონათი და აბდულა აქინი. სერიალში მოთხრობილია ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, აჰმედ III-ის მმართველობის ბოლო წლების შესახებ მომხდარი აჯანყების შესახებ, რომელიც პატრონა ჰალილმა დაიწყო - პასუხად იმისა, რომ ერთ დროს სულთანმა აჰმედმა მისი ძმა სიკვდილით დასაჯა. სერიალი შედგება ორი სეზონისგან და 20 სერიისგან. თურქან შორაი – ჰატიჯე სულთანი ჯემალ ჰუნალი – მურად აღა ასლი თანდოღანი – ჯანსეზა ხათუნი თოლგა ქარელი – ქასიმ აღა ქერემ ათაბეიოღლუ – სულთან აჰმედი ფირათ ტანიში – პატრონა ჰალილი იოიქუ ჩელიქი – ჩეშმიდილ ხათუნი ჰაზიმ ქორმუქჩუ – ნევშეჰირლი დამატი იბრაჰიმ-ფაშა ორჰან ქალქანი – სენჯერი ჰასან იალნიზოღლუ – იუსუფ აღა ბურჩინ აბდულაჰი ფიქრეთ ჰაქანი მელიქე იოჯალანი – ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი ერქან ოღური ალი აზიზ ჩოლოქი – ნასრი აიფერ დონმეზი – მეჰფარე სონერ სევერი არიფ სელჩუქი – მუჰსინი ფათიჰ ალთინი ნილაი ერდონმეზი – გონჯა ნიგარი ათსიზ ქარადუმანი სუათ სუნგური – იბრაჰიმ მიუთეფერიქა მეჰმეთ უნალი ბედია ენერი თეომან ქუმბარაჯიბაში – მუსლუ ბეშე ლეილა გიოქსუნი – ფატმა სულთანი ბორა აქაში – უფლისწული მაჰმუდი ესრა ოზუვი – რაბია სულთანი ბურაქ ქიუჩიუქი – ქასიმის კაცი შენდოღან ოქსიუზი – დიუნდარი ალთაი იოზბექი – მირზა სალაჰსუნ ჰექიმოღლუ – ზულალი ჰასან ეფენდი მუსტაფა სიოღიუთი – თეთრი საჭურისი მეჰმეთ ათაი – ისფირზადე მეჰმედ ეფენდი მერთ ქარაბულუთი – დერვიში ქერემი ოზჯან დენიზი – სერჰათ აღა ონურ აზად ილმაზი – ასეს სეიფულაჰი მუსტაფა უღურლუ ვოლქან ილმაზი – დიდი ვეზირი სერჰათ აქშითი – მეამბოხე ასლიჰან გიუნერი – ესმა სადეთთინ ქანფალთა – მეამბოხე გოქბერქ დემირჯი აიჩა ქურუ იეშერ ნუბა ილდიზი სერჰათ ბაჰადირი „ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
შრომა (გაზეთი)

„შრომა“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა 1881-83 წლებში ქუთაისში (ქუთაისში გამოცემული პირველი ქართული გაზეთი), პროგრ. ახალგაზრდობის ორგანო, რომელიც იდგა ეროვნული განთავისუფლების პოზიციაზე. სულ გამოვიდა 90 ნომერი. რედაქტორი — დიმიტრი დადიანი, გამომცემლები — დ. დადიანი, დ. ნაზაროვი. სულ გამოვიდა გაზეთის შემდეგი ნომრები: 1881: №1 (2.IX) — №17 (23.XII), თითო 4 გვ. 1882: №1 (6.I) — №49 (15.XII) 1883: №1 (5.I) — №24 (23.VI) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 31. ↑ ქართული პერიოდიკის ბიბლიოგრაფია : 1819–1845 / შემდგ. გ. ი. ბაქრაძე, რედ. ვ. ი. ეგნატაშვილი, თბ., 1947. — გვ. 9.
Yes (მრავალმნიშვნელოვანი)

Yes შეიძლება ნიშნავდეს: ჯგუფები Yes, ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფი Yes Featuring Jon Anderson, Trevor Rabin, Rick Wakeman, დაკავშირებული როკ-ჯგუფი ალბომები Yes, ჯგუფ Pet Shop Boys-ის ალბომი Yes, ჯგუფ Yes-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი სიმღერები „Yes“, ინგლისური როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 896

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 896 მიიღეს ერთხმად 1994 წლის 31 იანვარს. ქართულ-აფხაზური ომის შესახებ, უშიშროების საბჭოს წინა 849 (1993), 854 (1993), 858 (1993), 876 (1993), 881 (1993) და 892 (1994), ასევე გაეროს სამშვიდობო ძალების უსაფრთხოებაზე 868 რეზოლუციის დამტკიცებით, საბჭომ განიხილა აფხაზეთსა და საქართველოში სამშვიდობო ძალების შესაძლო ჩამოყალიბება და სამშვიდობო პროცესი. უშიშროების საბჭო მიესალმა ჟენევის მოლაპარაკებების მეორე რაუნდის კომუნიკეს ხელმოწერას, რომელშიც აღენიშნა ურთიერთგაგების მემორანდუმი და ორივე მხარის თანხმობა, მათი ვალდებულებების შესრულებისკენ. ორივე მხარე დათანხმდა გაეროს სამშვიდობო ძალების ან სხვა ძალების განთავსებას, რომლებიც გაეროს მიერ ავტორიზაციის ქვეშ მოექცევიან. საბჭო მიესალმა 1994 წლის 8 თებერვალს მოსკოვში დაგეგმილი მოლაპარაკებებს და გენერალური მდივნის, ბუტროს ბუტროს-გალის და მისი სპეციალური წარმომადგენლის განზრახვას, 1994 წლის 22 თებერვალს, მოლაპარაკებების ახალი რაუნდის დაწყების შესახებ. საქართველოში, სადაც აფხაზეთიდან დაახლოებით 300 ათასი დევნილი იმყოფებოდა, სიტუაციის სიმძიმე აღიარეს. მხარეებს მოუწოდეს მალევე განაახლონ მოლაპარაკებები და მიუთითეს, რომ მიიღონ გადაწყვეტილება, სადაც საქართველოს სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა დაცული უნდა ყოფილიყო. ამავე დროს, ხაზი გაესვა, რომ პროგრესი უნდა მოხდეს აფხაზეთის პოლიტიკურ სტატუსზე. 1994 წლის 7 მარტამდე გადავადდა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში (UNOMIG), საჭიროების შემთხვევაში მისი ძალაუფლების გაზრდის მიზნით. აღინიშნა გენერალური მდივნის მიერ აფხაზეთში სამშვიდობო მისიის ჩამოყალიბების შესახებ ორი ვარიანტი და მას ასევე მოეთხოვა მოლაპარაკებების მესამე რაუნდის მიმდინარეობის შესახებ ანგარიშის მომზადება და ნებისმიერი გარემოება, რომლის მიხედვითაც საჭირო იქნება ძალის გაგზავნა. ეს ყველაფერი კი იქნება დამოკიდებული მოლაპარაკებებში მიღწეულ პროგრესზე. რეზოლუციამ აღიარა, რომ ყველა ლტოლვილს და იძულებით გადაადგილებულ პირს, ჰქონდა თავიანთ სახლებში დაბრუნების უფლება და ყველა მხარეს უნდა უზრუნველყო ეს პროცესი და შეათანხმა საამისო გრაფიკი. აფხაზეთის დემოგრაფიული შემადგენლობის შეცვლის ყველა მცდელობა, მათ შორის უცხო პირების ჩამოსახლების გზით, დაგმეს. საბოლოო ჯამში, ყველა მხარეს მოუწოდეს, პატივი სცენ ცეცხლის შეწყვეტას შესახებ რეჟიმს და უზრუნველყონ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პერსონალის უსაფრთხოება, აგრეთვე წევრ სახელმწიფოებს მოუწოდეს, ხელი შეუწყონ საქართველოში შემოწირულობებს, კონფლიქტის შედეგების დასაძლევად. სოხუმის დაცემა გაეროს მისია საქართველოში გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ აფხაზეთის ომი რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე ↑ Kohen, Marcelo G. (2006). Secessión: international law perspectives. Cambridge University Press, გვ. 117. ISBN 978-0-521-84928-9.
პერიტიბა

პერიტიბა (პორტ. Peritiba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 450 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 988 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.18 კმ²-ზე. ფართობი 95 842 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
პირატუბა

პირატუბა (პორტ. Piratuba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 430 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 786 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.79 კმ²-ზე. ფართობი 145 976 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
პრეზიდენტი-კასტელუ-ბრანკუ (სანტა-კატარინა)

პრეზიდენტი-კასტელუ-ბრანკუ (პორტ. Presidente Castelo Branco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 650 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 725 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.29 კმ²-ზე. ფართობი 65 605 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სეარა (სანტა-კატარინა)

სეარა (პორტ. Seara) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 936 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54.39 კმ²-ზე. ფართობი 311 391 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
შავანტინა

შავანტინა (პორტ. Xavantina) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 561 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 142 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.12 კმ²-ზე. ფართობი 216 688 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
Fallout 3-ის გადმოტვირთვადი კონტენტები

„Fallout 3“ — პოსტ-აპოკალიპტური მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშების სერია, რომელსაც გამოსცემს კომპანია Bethesda Softworks. დღემდე, თამაშისთვის, საერთო ჯამში, გამოვიდა ხუთი გადმოტვირთვადი კონტენტი. ყოველი მათგანში დამატებულია, ახალი დავლებები, ლოკაციები და საგნები. Fallout 3-ის წლის თამაშის გამოცემა მოიცავს სრულფასოვან თამაშს და ხუთივე გადმოტვირთვად კონტენტს. აღნიშნული კონტენტები ექსკლუზიურად გამოვიდა მხოლოდ Xbox Live and Games for Windows-ის, თუმცა მოგვიანებით, ასევე გამოსცეს PlayStation 3-ის პლატფორმაზეც. Fallout 3 -ის ოფიციალური საიტი Fallout 3 on Nukapedia, a Fallout wiki Fallout 3 Portal the Vault Fallout wiki „Fallout 3“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Bethesda Speaks On Gamebryo Engine, Final Fallout 3 DLC. Slashdot (July 9, 2009). ციტირების თარიღი: November 19, 2009.
ლეონიდ დიაკოვი

ლეონიდ დიაკოვი (რუს. Леонид Владимирович Дьяков; დ. 20 დეკემბერი, 1932, როგოჟკინო, რსფსრ, სსრკ — გ. 5 თებერვალი, 2017, დონის როსტოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი პოეტი. სსრკ-ის მწერალთა კავშირისა და რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი. ლეონიდ დიაკოვი დაიბადა 1932 წლის 20 დეკემბერს როსტოვის ოლქის ხუტორ როგოჟკინოში, მეთევზის ოჯახში. დიდი სამამულო ომის დროს მუშაობდა ბუდიონოვის (ამჟამად „წყნარი დონი“) სახელობის მეთევზეთა კოლმეურნეობაში. ომის შემდეგ ხუტორ როგოჟკინოში დაამთავრა სკოლა. შემდეგ სწავლობდა თევზის ინსტიტუტში. მუშაობდა ომის დროიდან მისთვის კარგად ნაცნობ თევზის მრეწველობაში. ХХ საუკუნის 70-იანი წლების დასაწყისიდან დაიწყო ლექსების წერა. 1988 წლიდან იყო სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი, შემდეგ რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი. გარდაიცვალა 2017 წლის 5 თებერვალს დონის როსტოვში. ლექსების წერა ადრე, ყმაწვილობაშივე დაიწყო. ლექსების თემა იყო დონის ბუნება, მდინარეები, სტეპები, წელიწადის დროები, მშობლიური ხუტორი როგოჟკინო და ა.შ.. პოეზიით სერიოზულად 1970-იანი წლებიდან დაკავდა. მის ამ გადაწყვეტილებაზე გავლენა იქონიეს პოეტებმა დანიელ დოლინსკიმ, ვლადიმერ ფირსოვმა, ალექსანდრე როგაჩევმა, ნიკოლოზ სკრებოვმა, ანატოლი გრიცენკომ, პროზაიკოსმა ალექსეი კორკიშჩენკომ და სხვებმა. პოეტის პირველი ბეჭდური გამოცემები გამოჩნდა „Вечерный Ростов“-ში (ქართ. საღამოს როსტოვი), „Молот“-ში (ქართ. ურო), „Комсомольец“-ში (ქართ. კომკავშირელი), მოსკოვის გაზეთებსა და ჟურნალებში: „Литературная газета“ (ქართ. ლიტერატურული გაზეთი), „Дон“ (ქართ. დონი), „Подъем“ (ქართ. აღმართი), „Молодая гвардия“ (ქართ. ახალგაზრდული გვარდია), „Москва“ (ქართ. მოსკოვი), „Дружба“ (ქართ. მეგობრობა). აგრეთვე იბეჭდებოდა ბულგარულ გაზეთებში. მისი პირველი წიგნი „Белогривый ливень“ (ქართ. ) 1979 წელს გამოიცა. შემდეგ როსტოვისა და მოსკოვის გამომცემლობებში გამოიცა წიგნები: „Кланяюсь Дону“ (ქართ. მივესალმები დონს), „Русые вербы“ (ქართ. ქერა ტირიფები), „Лето любви“ (ქართ. სიყვარულის ზაფხული), „Лирика“ (ქართ. ლირიკა) და სხვ. 1988 წელს, მისი ლექსების მესამე წიგნის გამოსვლის შემდეგ, სსრკ-ის მწერალთა კავშირში გაწევრიანდა. ვიტალი ზაკრუტკინის სახელობის ლიტერატურული პრემიის ლაურეატი (1997) — წიგნისათვის „От сердца к сердцу“ (ქართ. გულიდან გულისკენ). მიხეილ შოლოხოვის დაბადებიდან 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი კონკურსის ლაურეატი (2005) — წიგნისათვის „Песня о Доне“ (ქართ. სიმღერა დონზე). ლეონიდ დიაკოვი იყო შემდეგი პოეტური კრებულების ავტორი: Белогривый ливень. 1979. Кланяюсь Дону. 1983. Русые вербы. 1984. Лето любви. 1988. Лирика. 1992. Трава синеокая. 1992. От сердца к сердцу. 1994. Светлая музыка осени. 1997. Признание в любви. 2000. Уходит лето. 2002. Песня о Доне. 2003. Справочник. Ростовское региональное отделение Союза писателей России. Ростов-на-Дону, 2011г. Леонид Владимирович Дьяков, с. 26. Грачев Д. Знаменитые наши земляки /Д. Грачев //Азовская неделя. – 2008. – 27 марта. С. 3. Тартынский Л. Поэт не из расчета, а по велению души // Вечерний Ростов. 2008. 11 января. С. 8. ლეონიდ დიაკოვი გარდაიცვალა ლეონიდ დიაკოვი Владимирович Дьяков. რუსეთის მწერალთა კავშირი. ↑ შემოდგომა. დონელი პოეტების ლექსები
ნიკანდრ ჩესნოკოვი

ნიკანდრ ჩესნოკოვი (რუს. Никандр Васильевич Чесноков; დ. 1843, სტაროჩერკასკაია, რუსეთის იმპერია — 1928) — საბჭოთა და რუსი პოეტი. ნიკანდრ ჩესნოკოვი 1843 წელს სტანიცა სტაროჩერკასკაია დაიბადა, კაზაკების ოჯახში. მამამისი, დონელი კაზაკი ვაჭარი იყო, რომელსაც საკუთარი ბარკა ჰყავდა. დონის სათავეში ყიდულობდა პურს და შემდეგ მას როსტოვსა და ტაგანროგში უცხოელებზე ჰყიდდა. ნიკანდრი ათი წლიდან ეხმარებოდა მამას მის საქმეებში. შემდეგ ის ქალაქ სტავროპოლში, ვაჭართან მოურავად მოეწყო. ამ პერიოდში ბიჭი ბევრს კითხულობდა, თვითგანათლებით იყო დაკავებული. მოგვიანებით ჩესნოკოვი მოხეტიალე ფოტოგრაფად მუშაობდა, ქმნიდა ოლქის მცხოვრებთა პორტრეტებს, ხატავდა მართლმადიდებლურ ეკლესიებს. ქორწინების შემდეგ, ის სტანიცა კონსტანტინოვსკში გადავიდა საცხოვრებლად. 1887 წელს მან სტანიცაში ჩამოაყალიბა „სოფლის მეურნეობის მანქანების და იარაღების გამანაწილებელი ამხანაგობა“. იმის გამო, რომ ვაჭრობა არ გამოვიდა, ის კვლავ სტანიცა სტაროჩერკასკაიაში დაბრუნდა, ხოლო ნერვული შერყევის გამო სმენა დაკარგა. ნიკანდრ ჩესნოკოვი რუსეთში მომხდარ ოქტომბრის რევოლუციას მიესალმა, თუმცა სამოქალაქო ომი არ მოსწონდა, რადგან ომის პერიოდში დაიღუპა მისი შვილი მიხეილი. ნიკანდრ ჩესნოკოვს ლიტერატურული საქმიანობა იზიდავდა. ის ისტორიკოს და ლიტერატორ ევგრაფი საველიევთან ერთად მონაწილეობდა 1909—1910 წლებში ნოვოჩერკასკში „დონის ლიტერატურული კრებულების“ გამოცემაში. კრებულში მან თავისი რამდენიმე ლექსი და პოემა „ივან ჩიგა“ გამოაქვეყნა. პოემისათვის სასამართლო პალატამ მას ერთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. განაჩენის მიზეზი ის იყო, რომ ავტორი პოემაში მეფესა და თვითმპყრობელობას „კაზაკების დაუძინებელ მტერს“ უწოდებდა. Астапенко М. П., Астапенко Г. Д., Астапенко Е. М. Казасья доля — Дон, степь да воля. Ростовн/Д, 2014. с. 303, 320 с.: ил. ISBN 978-5-87259-806-0 „А ЛЮБИ ОДНУ СВОБОДУ, И СЛУЖИ ВСЕМУ НАРОДУ“.
ჩრდილოეთის დვინის ფაუნა

ჩრდილოეთის დვინის ფაუნა — ნამარხი ხერხემლიანი ცხოველების (ამფიბიები, ქვეწარმავლები) კომპლექსი, რომელიც აღმოჩენილია ქალაქ კოტლასთან მდინარე პატარა ჩრდილოეთის დვინის ხეობაში, პერმული ასაკის ქვიშაქვებში. ეს მნიშვნელოვანი ადგილსაპოვებელი პირველად რუსმა მეცნიერმა ვ. ამალიცკიმ გათხარა 1899-1914 წლებში. შემდეგ კი აქ მუშაობდნენ საბჭოთა მკვლევრები მ. ედემსკი და ა. გარტმან-ვეინბერგი. ჩრდილოეთის დვინის ფაუნაში ჭარვობენ ქვეწარმავლები: კოტილოზავრები — პერეიაზავრი, გორგონოფსიები — ინოსტრანცევია, დინოცეფალები. შედარებით ნაკლებია თეროცეფალებისა და ცინოდონტების ნაშთები, ამფიბიები მხოლოდ დინოზავრების ერთი სახეობით არის წარმოდგენილი. ჩრდილოეთის დვინის ფაუნა ჰგავს სამხრეთ აფრიკის პერმული ნალექებიდან ცნობილ ნამარხ ხერხემლიანთა ფაუნას. ჩრდილოეთის დვინის ტიპის ხერხემლიანთა ფაუნა ფართოდ ყოფილა გავრცელებული პერმულ პერიოდში ყოფილი სსრკ-ის ევროპული ნაწილის ტერიტორიაზე. მჭედლიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 158-158.
იბშირ მუსტაფა-ფაშა

იბშირ მუსტაფა-ფაშა (თურქ. İbşir Mustafa Paşa დ. 1607, აფხაზეთი — გ. 11 მაისი, 1655, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. იბშირ ფაშა დაიბადა 1607 წელს, აფხაზეთში. მისი ბიძა, იყო ერზურუმის, ხოლო შემდეგში ბოსნიის ბეილერბეი, აბაზა მეჰმედ-ფაშა. მოგვიანებით, მუსტაფა სულთნის კარზე მოხვდა. 1635 წელს, იგი მონაწილეობდა ერევნის ლაშქრობაში. ამ ლაშქრობის შემდეგ, იგი დაინიშნა ქემენქეშ ქარა მუსტაფა ფაშას ქეთჰუდად. იგი ასევე მონაწილეობდა ბაღდადის ბრძოლაში, 1638 წელს. 1639 წელს, სულთანმა მურად IV-მ იგი ბუდინის ბეილერბეიდ დანიშნა. მის შემდეგ მას ეკავა სილისტრის (თანამედროვე ბულგარეთი), რუმელიის, მარაშის, ვანის, მოსულისა და ქარამანის ბეგლარბეგობის თანამდებობები. 1645 წელს, ოსმალეთის იმდროინდელმა სულთანმა იბრაჰიმ Iმა, იგი მეორედ დანიშნა ბუდის გუბერნატორად. ერთი წლის შემდეგ, ის დანიშნეს დამასკოს ბეილერბეიდ. 1651 წელს, მუსტაფა ფაშა გახდა ალეპოს ბეილერბეი. მან იქ რამდენიმე რეფორმა გაატარა. მათ შორის იყო: მოაწესრიგა გადასახადები, ააშენა სკოლა და ა.შ. 1654 წელს, სულთანმა მეჰმედ IV-მა დიდი ვეზირი ქოჯა დერვიშ მეჰმეთ ფაშა გადააყენა და მის ნაცვლად სწორედ იბშირ ფაშა დანიშნა. მისი ვეზირობა სულ რაღაც 6 თვეს გაგრძელდა. 1655 წლის 11 მაისს, აჯანყებული სიფაჰების ჯარისკაცების დაჟინებული თხოვნით, სულთანმა მეჰმედმა იგი სიკვდილით დაასჯევინა. 1653 წელს მან ცოლად შეირთო სულთან აჰმედ I-ის ქალიშვილი, აიშე სულთანი. ამის შემდეგ ის გახდა ოსმანების დინასტიის სიძე (დამატი). ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია ↑ Encyclopaedia of Islam, Brill Publishers, Leiden, s.v. "Ipshir Muṣṭafā Pasha"
ხეკრებულნი

ხეკრებულნი, ხეკრებულთა — დასახლებული პუნქტი ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, ტაოში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). XI საუკუნის 60-იანი წლების დასაწყისში საქართველოს მეფე ბაგრატ IV სამეფო ოჯახის სხვა წევრებთან ერთად ხეკრებულნში იდგა, როდესაც თავს დაესხა თურქ-სელჩუკთა სულთნის ალფ-არსლანის მარბიელი ლაშქარი. თურქ-სელჩუკებმა ვერ მოახერხეს მათი დატყვევება. ხეკრებულნის ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. მეცნიერებაში გამოთქმულია ვარაუდი (ივანე ჯავახიშვილი), რომ ისტორიული ხეკრებულნი იგივე ხეკერთდაღის მთაა (თურქეთის ტერიტორიაზე). მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 456.
ყირიმის მუზეუმი

ყირიმის მუზეუმი (რუს. Музей Крыма) — ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ყირიმში. განთავსებულია სოფელ ყირიმის კულტურის სახლში. 1987 წელს მიიღო სახალხო მუზეუმი სტატუსი. სოფლის მუზეუმში შესაძლებელია ამთვალიერებელი გაეცნოს ანისის შტოს სომხების ისტორიასა და ყოფა-ცხოვრებას.. მუზეუმის მისამართი: 344113, როსტოვის ოლქი, სოფელი ყირიმი, მიასნიკიანის ქუჩა, კულტურის სახლი. სომხური კულტურის სახალხო მუზეუმი მდებარეობს როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ყირიმში. ამჟამინდელი სოფლის მოსახლეები არიან ყირიმის ნახევარკუნძულიდან გადმოსახლებული სომხების შთამომავლები. სხვადასხვა დროს ყირიმის ნახევარკუნძული დასახლებული იყო სომხებით, რომლებიც გადმოსახლდნენ მცირე აზიიდან და ბულგარეთიდან. ექვსსაუკუნოვანო ცხოვრების შემდეგ ეკატერინე II-ის 1778 წლს 9 მარტის ბრძანების შესაბამისად, ნებაყოფლობით გადასახლდნენ თანამედროვე როსტოვის ოლქის ტერიტორიაზე. დონის ტერიტორიაზე სომხური დასახლებები გაჩნდა 1779 წელს. ყირიმის ქალაქის მაცხოვრებლები გაასახლდნენ ქალაქ დონის ნახიჭევანში, ხოლო სოფლის მოსახლეობა სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულტან-სალა და ნესვეტაი. გადმოსახლებულებმა მიიღეს რელიგიური თავისუფლება. აშენებდნენ ეკლესიებასა და სამრეკლოებს, ყველა მათგანი დაემორჩლა სომხეთის პატრიარქს, ეჩმაიძინის საპატრიარქოს. ისტორიული დოკუმენტები, სომხური კულტურისა და ყოფა-ცხოვრების საგნები შეაგროვეს 1980 წელს შექმნილ სოფლის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. მუზეუმის პირველი ხელმძღვანელი იყო აიკა პოპოვიანი. იგი წლების მანძილზე მუშაობდა სკოლაში, სადაც შექმნა სოფლის ისტორიის კუთხე. 1979 წელს ლუკაშინის სახელობის კოლმეურნეობის მმართველებმა გადაწყვიტეს შეექმნათ ყირიმის ისტორიის მუზეუმი და მისთვის გადაეცათ სოფლის კულტურის სახლის გარკვეული მონაკევეთი. მუზეუმის ფონდში მოითვლიდნენ 1 340 ნივთს, წიგნსა და დოკუმენტს. მასალები წარმოდგენილია ქრონოლოგიური რიგის მიხედვით. 1987 წელს სსრკ-ის კულტურის მინისტრის ბრძანების შესაბამისად მიენიჭა სახალხო მუზეუმის სტატუსი. მუზეუმის ექსპონატები შეაგროვეს სოფლისა და ოლქის მცხოვრებლებმა. ექსპოზიცია წარმოგვიდგენს ანისიდან გამოსახლებული სომხების კულტურასა და ისტორიას, რომელთა შთამომავლებად მიიჩნევიან დონელი სომხები. მუზეუმში დაცულია ღირებული ფოტოები, დოკუმენტები და ხელნაწერები. 2005 წლიდან მუზეუმის ხელმძღვანელია ალვარდ პოპოვიანი. Додохян С. Двойной праздник / С. Додохян // Заря коммунизма. – 1985. – 28 февр. – С. 6. Крымский музей – хранитель истории армянского народа // Наше время. – 1994. – 5 июня. – С. 2. Присвоено звание народного: [Музею села Крым] // Заря коммунизма. – 1987. – 31 окт. Саргсян О. Присвоено звание народный / О. Саргсян // Заря коммунизма. – 1987. – 30 окт. – С. 1. Шагинян С. Сохранили самобытность нации: [О музее с. Крым] / С. Шагинян // Заря коммунизма. – 1989. – 30 сент. – С. 4. Шагинян С. Хранитель истории / С. Шагинян // Заря коммунизма. – 1989. – 17 окт. – С. 2. 35 лет музею села Крым История музея[მკვდარი ბმული] Донские храмы Создатель музея донских армян დაარქივებული 2016-10-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ ПЕРЕСЕЛЕНИЕ АРМЯН С КРЫМА НА ДОН