laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მიქაელ არუთინიანი

მიქაელ არუთინიანი (სომხ. Միքաել Հարությունյան დ. 10 თებერვალი, 1946) — სომხეთის მე-7 თავდაცვის მინისტრი 2007 წლის 4 აპრილიდან 2008 წლის 14 აპრილამდე. 2008 წლის 14 აპრილიდან იგი მსახურობს სამხედრო ინსპექტორად და სომხეთის პრეზიდენტის მრჩევლად. არუთინიანი დაიბადა 1946 წლის 10 თებერვალს სოფელ საგიანში, აზერბაიჯანის სსრ. 1967 წელს, მან დაამთავრა საბჭოთა სამხედრო კოლეჯი ბაქოში. 1967 წლიდან, იგი მსახურობდა საბჭოთა შეიარაღებულ ძალებში, საბჭოთა არმიის ბრიგადებში, ხოლო 1971 წლიდან - სადაზვერვო მეთაურად. 1988-1991 წლებში, მიქაელ არუთინიანი სამხედრო აკადემიის ლექტორი იყო. 1992 წელს, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (დსთ) ბრძანებით, გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების მეთაური, მიქაელ არუთინიანი გაგზავნილ იქნა სომხეთის რესპუბლიკაში სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მოადგილედ. 1994 წელს მან დაიკავა სომხეთის თავდაცვის მინისტრის მოადგილის თანამდებობა, 1996 წლიდან იგი გენერალ-ლეიტენანტია, ხოლო 2002 წლიდან - გენერალ-პოლკოვნიკი. 2007 წლის 26 მარტს , სომხეთის თავდაცვის მინისტრმა, სერჟ სარქისიანმა, ანდრანიკ მარგარიანის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. ამრიგად, თავდაცვის მინისტრის პოსტი ვაკანტური იყო იქამდე, ვიდრე მიქაელ არუთინიანმა არ დაიკავა იგი 2007 წლის 4 აპრილს. Биография ↑ [ www.armenialiberty.org ] Thursday 5, April 2007 ↑ ArmenaLiberty.org ↑ Official site of Ministry of Defence of Armenia ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-06. ციტირების თარიღი: 2015-10-18.
გლუტი

გლუტი (სომხ. Գլուտ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ ჰოვნანაძორიდან 2 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2105 მეტრია და წარმოადგენს კამატურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები კამატურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გნიშიკი (მწვერვალი)

გნიშიკი (სომხ. Գնիշիկ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, სოფელ ხაჩიკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2510 მეტრია და წარმოადგენს ვაიქის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვაიქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გოგარანი (მწვერვალი)

გოგარანი (სომხ. Գոգարան լեռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორესა და შირაკის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ სარაპატიდან ჩრდილოეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2977 მეტრია და წარმოადგენს გოგარანცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გოგარანცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გოგი

გოგი (სომხ. Գոգի) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციისა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის საზღვარზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3120 მეტრია და წარმოადგენს აიოძორის ქედის უმაღლეს წერტილს. აგებულია ნეოგენური ასაკის მაგმური ქანებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვაიქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
მარკოზი (კათოლიკოს-პატრიარქი)

მარკოზი — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1460-1465 წლებში. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 446.
გოღთანი

გოღთანი (სომხ. Գողթան) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციისა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის საზღვაზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3143 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გომაირი

გომაირი (სომხ. Գոմայր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3308 მეტრია და წარმოადგენს ყარაბაღის მთიანეთის ნაწილს. აგებულია ვულკანური ქანებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ყარაბაღის მთიანეთი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გომარანი (მწვერვალი)

გომარანი (სომხ. Գոմարան) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ წავიდან სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრში. მწვერვალი წარმოადგენს მეღრის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები მეღრის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გომბაკი

გომბაკი (სომხ. Գոմբակ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ კაპანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 6 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2971 მეტრია და წარმოადგენს ხუსტუპის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ხუსტუპის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გომშავარი

გომშავარი (სომხ. Գոմշավար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშისა და ლორეს პროვინციების საზღვარზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1956 მეტრია და წარმოადგენს გუგარაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გუგარაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ივანე გურიელი

ივანე გურიელი (დ. 1772 (ნაკლებად სარწმუნო ვერსიით, 1770), მოგილიოვი — 1818) — წარმოშობით ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ–მაიორი (1803). დაიბადა ქართველი ემიგრანტების ოჯახში, იყო შვილიშვილი ქაიხოსრო III გურიელისა და შვილი სტეფანე გურიელისა. ივანე გურიელი 1780 წელს ჩაირიცხა ნაშებურგის ქვეითთა პოლკში. 1782 წელს, 10 წლის ასაკში გახდა სერჟანტი. 1786 წელს გადაიყვანეს უგლიჩის მუშკეტერთა პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის 1787-91 წლების ომში. 1789 წელს გაიკურსა და სალკუცთან (მოლდავეთი) ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისთვის პორუჩიკის წოდება მიენიჭა. 1790 წელს ალექსანდრე სუვოროვის ხელმძღვანელობით იბრძოდა ბერლიტთან, გალაცთან, ტარგუსთან, რიმნიკთან და სხვა ბრძოლებში. 1791 წლის 11 დეკემბერს რიმნიკთან ბრძოლის შემდეგ მიიღო კაპიტნობა, სეკუნდ-მაიორის წოდება და სხვა ჯილდოები. 1791 წლის 18 ივნისს მონაწილეობდა მაჩინთან ბრძოლაში. 1792-94 წლებში კვლავ სუვოროვისხელმძღვანელობით მონაწილეობდა პოლონეთთან ომში, კერძოდ კი შემდეგ ბრძოლებში: 1792 წლის 7 ივნისს დუბიანკასთან, 1794 წლის 23 მაისს ლიპკასთან და სლონიმთან, 24 დეკემბერს მონაწილეობდა პრაგის იერიშით აღებაში. 26 დეკემბერს თავისი შენაერთით შევიდა ვარშავაში. ამ ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიიღო პრემიერ-მაიორობა. ივანე გურიელმა ცოლად შეირთო ამალია ივანეს ასული სესტრენცევიჩი. 1802 წელს ეყოლათ ერთადერთი შვილი დარია. მომდევნო წლებში გურიელი მსახურობდა ფანაგორიის გრენადერთა პოლკში. 1799 წელს მიიღო პოლკოვნიკობა. 1803 წელს 31 წლის ასაკში მიიღო გენერალ-მაიორობა და ვოლინის პოლკის უფროსად დაინიშნა. 1803-1812 წლებში სამხედრო სამსახურიდან გადამდგარი იყო და ცხოვრობდა საკუთარ მამულში, მოგილიოვის გუბერნიაში. ნაპოლეონის რუსეთზე თავდასხმის შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ეკატერინბურგის პოლკს, მონაწილეობდა საფრანგეთ-რუსეთის ომის თითქმის ყველა ბრძოლაში რომანოვთან (2 ივლისი), ოსტრავის (13 ივლისი), კაკუვაჩინის (14 ივლისი), მირის (27-28 ივლისი) ბრძოლებში. ამ ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიენიჭა წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ორდენი. მონაწილეობდა 8 აგვისტოს სმოლენსკთან და 26 აგვისტოს ბოროდინოს ბრძოლებში, სადაც მეთაურობდა 23-ე დივიზიის ბრიგადას. ბოროდინოში გმირობისთვის მან მიიღო წმინდა ანას I კლასის ორდენი. გურიელი მონაწილეობდა ტარუტინოსა და ვიაზმის ბრძოლებში. ამ ბრძოლებში გამოჩენილიმამაცობისთვის ალექსანდრე I-სგან მიიღო ალმასებით შემკული ოქროს დაშნა წარწერით „მამაცობისთვის“. 1813-1814 წლებში მონაწილეობდა რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობაში პოლონეთში, საქსონიაში, თავი გამოიჩინა ნასაუს, დრეზდენის, ბაუცენის, ლაიფციგის, ლებაუს, ლანტენბერგის, კომბლენცის, მაინცისა და სხვა ბრძოლებში; ვიდრე ჯარი პარიზს დაიკავებდა, იერიშით აიღო მონმარტრის მაღლობი. ამისთვის მიიღო წმინდა ვლადიმირის II ხარისხის ორდენი. 1814 წელს მიიღო პრუსიის ჯილდო წითელი არწივის II კლასის ორდენი. იმავე წელს მიიღო წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი. ფლობდა რამდენიმე უცხო ენას, იყო მამაცი. ერთხელაც არ დაჭრილა, რასაც წმინდა სტეფანეს ხატს მიაწერდა. მოულოდნელად გარდაიცვალა 1818 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 314. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 218. ჩხატარაიშვილი ქ., გენერალი ივანე გურიელი // ცისკარი, თბილისი, 1973, № 5, გვ. 155-158. ივანე გურიელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კომპლემენტის სისტემა

კომპლემენტის სისტემა — იმუნური სისტემის ნაწილი, რომელიც ეხმარება ან აკომპლექტებს/ავსებს ანტისხეულებისა დ ფაგოციტური უჯრედების უნარს გაწმინდონ/გაასუფთავონ პათოგენები ორგანიზმისაგან. ის ნაწილია თანდაყოლილი იმუნური სისტემისა, რომელიც არ არის შეგუებადი და არ იცვლება ინდივიდის ცხოვრების განმავლობაში. თუმცა, იგი შეიძლება „გაწვეული“ ან ჩართულ იქნას ადაპტაციური იმუნური სისტემის მიერ. კომპლემენტის სისტემა შედგება მთელი რიგი პატარა ცილებისაგან, რომლებიც აღმოჩენილია/ნაპოვნია სისხლში, ძირითადად ღვიძლის მიერ სინთეზირებული, და როგორც წესი, მოცირკულირე არააქტიური წინამორბედების სახით (პრო-ცილები/პრო-პროტეინები). რამდენიმედან ერთი ტრიგერის/სასხლეტის (O.o) სტიუმულაციის შემდეგ, სისტემაში არსებული პროტეაზები ხლეჩენ სპეციფიურ პროტეინებს, რათა გამოათავისუფლონ ციტოკინები და ინიციირებენ ზრდად (amplifying) კასკადს შემდგომი/დამატებითი გახლეჩებისათვის. საბოლოო შედეგი კასკადის აქტივაციისა არის მასიური ამპლიფიკაცია/გაძლიერება პასუხისა და უჯრედის მკვლელი მემბრანის შემტევი კომპლექსის (MAC) ატივაცია. 30-ზე მეტი ცილა და ცილოვანი ფრაგმენტი შეადგენს კომპლემენტის სისტემას, შრატის ცილების, სეროზული ცილების და უჯრედის მემბრანული რეცეპტორების ჩათვლით. ისინი ითვლება სისხლის შრატის გლობულინების წილის დაახლოებით 5%-ად და შეუძლიათ იმოქმედონ, როგორც ოფსონინებმა.საჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! სამი ბიოქიმიური გზა ააქტიურებს კომპლემენტის სისტემას: კლასიკური კომპლემეტის გზა, ალტერნატიული კომპლემენტის გზა და ლექტინის გზა. კომპლემენტის მთავარი ფუნქციები არის შემდეგისაჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! ოფსონიზაცია — ანტიგენების ფაგოციტოზის გაძლიერება ქემოტაქსისი — მაკროფაგებისა და ნეიტროფილების მოზიდვა უჯრედის ლიზისი — უცხო უჯრედების მემბრანის გახვრეტა აგლუტინაცია — პათოგენების დაკავშირება და კლასტერიზება/ერთად დაგროვება (მიწებება) პროტეინები და გლიკოპროტეინები, რომლებიც წარმოქმნიან კომპლემებტის სისტემას სითეზირებულნი არიან ჰეპატოციტების მიერ. მაგრამ მნიშვნელოვანი რაოდენობა ასევე პროფუცირებულია/წარმოებულია ქსოვილოვანი მაკროფაგების, სისხლის მონოციტების და შარდსადენი და კუჭნაწილავის მიერ ტრაქტის ეპითელიალური უჯრედების მიერ. აქტივაციის სამივე გზა წარმოქმნის ჰოპმოლოგიურ ვარიანტებს პროტეაზა С3 კონვერტაზისა. კლასიკური კომპლემენტის გზა ტიპურად მოითხოვს ანტიგენ-ანტისხეულის კომპლექსებს (იმუნურ კომპლექსებს) აქტივაციისათვის (სპეციფიკური იმუნური პასუხი), მაშინ, როდესაც ალტერნატიული და მანან-დამაკავშირებელი ლექტინის გზები შეიძლება გააქტიურდეს C3-ის ჰიდროლიზით ან ანტიგენენების მიერ ანტისხეულების არსებობის გარეშე (არასპეციფიკური იმუნური პასუხი). ↑ Abbas AK, Lichtman AH, Pillai S (2010). Cellular and Molecular Immunology, 6th, Elsevier, გვ. 272-288. ISBN 978-1-4160-3123-9.
მიხეილ გალუსტიანი

მიხეილ გალუსტიანი (რუს. Михаи́л Серге́евич Галустя́н) — ეთნიკურად სომეხი, რუსეთში მოღვაწე შოუმენი, იუმორისტი, სცენარისტი, პროდიუსერი. მიხეილ გალუსტიანი მონაწილეობდა მანსანკანში და კომედი ქლაბში („Comedy Club“ რუსეთი). არის 2003 წლის მანსანკანის ჩემპიონთა ლიგის და ზაფხულის მანსანკანის თასის 2004, 2005, 2009 წლის გამარჯვებული. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მიხეილ გალუსტიანი ოფიციალური საიტი Подробная биография Михаила Галустяна დაარქივებული 2012-01-06 საიტზე Wayback Machine. Светлый и Тёмный из «Нашей Russia»: Светлаков и Галустян დაარქივებული 2012-01-06 საიტზე Wayback Machine. Михаил Галустян: Из «Нашей Russia», с любовью… დაარქივებული 2008-09-01 საიტზე Wayback Machine. Интервью с Михаилом Галустяном დაარქივებული 2009-07-01 საიტზე Wayback Machine. Михаил Галустян დაარქივებული 2020-10-27 საიტზე Wayback Machine. at ruskino.ru Михаил Галустян в рекламе КВН.ру Игры с участием Михаила Галустяна на Портале КВН Зайцев+1 დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine. новый сериал с Михаилом в главной роли Биография Михаила Галустяна[მკვდარი ბმული] Mikhail Galustyan at the Forbes
ულისი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი ულისი (სომხ. Ուլիս Ֆուտբոլային Ակումբ) — სომხური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ერევნიდან, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერლიგაში. დღესდღეობით, ერევნული კლუბის საშინაო მოედნად ერევანში მდებარე რესპუბლიკური სტადიონი ითვლება, რომელიც 14 403 გულშემატკივარს იტევს. „ულისი“ დაარსებულია 2000 წელს. როგორც სხვა კლუბებს, მასაც ჰყავს მე-2 გუნდი, რომელიც სომხეთის პირველ ლიგაში თამაშობს. 2014-2015 წლების სეზონი „ულისმა“ მე-2 ადგილზე დაასრულა. საფეხბურთო კლუბი ეკუთვნის სომეხ ბიზნესმენს, ჰენრიხ კაზანჯიანს, ხოლო გუნდის მთავარი მწვრთნელი გაგიკ სიმონიანია. „ულისის“ კაპიტანი არის არმენ ტიგრანიანი. ერევნულმა საფეხბურთო კლუბმა დღემდე სახელი ორჯერ შეიცვალა. თავდაპირველად, იგი დინამო-2000-ის სახელით დაარსდა. 2004 წელს ს. კ. დინამო-ზენიტი გახდა, ხოლო 2006 წლიდან დღევანდელ სახელს ატარებს. ამჟამად, ერევნის „ულისის“ შემადგენლობაში 12 ლეგიონერია. აქედან 6 რუსია. კლუბში აგრეთვე თამაშობს სამი ქართველი ფეხბურთელი: დავით ლომაია, ბესიკ ჩიმაკაძე და გიორგი კაჭკაჭიშვილი. სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა გამარჯვებული (1) — 2011 მე-2 ადგილოსანი (1) — 2014-2015 Ulisses FC Official Website დაარქივებული 2014-08-26 საიტზე Wayback Machine. Ulisses FC at FFA.AM Ulisses FC at UEFA.COM დაარქივებული 2010-01-04 საიტზე Wayback Machine. Ulisses FC at EUFO.DE Ulisses FC at Weltfussball.de დაარქივებული 2012-10-06 საიტზე Wayback Machine. European Football Club Ranking დაარქივებული 2010-09-23 საიტზე Wayback Machine.
არმან ემანუელ დიუ პლესი რიშელიე

არმან ემანუელ დიუ პლესი რიშელიე (დ. 1766 — გ. 1822) — ჰერცოგი, ფრანგი არისტოკრატი, სახელმწიფო მოღვაწე, ბურბონების პრემიერ-მინისტრი. რევოლუციის შემდეგ გაძევებულ იქნა საფრანგეთიდან, ჩავიდა რუსეთში (1790 წ.) და მონაწილეობას იღებდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1787-1791). 1803 წელს დაინიშნა ოდესის ქალაქის მმართველად. 1803-1814 წლებში იყო ნოვოროსიის გუბერნატორი. 1807 წელს მნაწილეობდა ანაპის აღებაში. რესტავრაციის შემდეგ 1814 წელს დაბრუნდა საფრანგეთში და მსახურობდა ლუი XVIII-ის კარზე. ორჯერ იყო პირველი მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრი (1815-1818; 1820-1821). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არმან ემანუელ დიუ პლესი რიშელიე Cynthia Cox, Talleyrand's Successor, London (1959) Amazon.com Antonia Fraser, Marie Antoinette, The Journey, New York (2001) Amazon.com Great part of Richelieu's correspondence with Pozzo di Borgo, Capo d'Istria and others, with his journal of his travels in Germany and the Turkish campaign, and a notice by the duchesse de Richelieu, is published by the Imperial Historical Society of Russia, vol. 54. There is an exhaustive study of his career by Léon de Crousaz-Crétet, Le Duc de Richelieu en Russie et en France (1897), with which compare an article by L. Rioult de Neuville in the Revue des questions historiques (Oct. 1897) See also R. de Cisternes, Le Duc de Richelieu, son action aux conférences d'Aix-la-Chapelle (1898), containing copies of documents.
კონრად მალტ-ბრუნი

კონრად მალტ-ბრუნი (დ. 1775 — გ. 1826) — დანიელი პუბლიცისტი და გეოგრაფი. საფრანგეთის რევოლუციის იდეებისადმი თანაგრძნობის გამო იძულებული გახდა შვედეთში გადასულიყო, შემდეგში დამკვიდრდა საფრანგეთში, სადაც ეწეოდა პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. 1821 წელს დააარსა პარიზის გეოგრაფიული საზოგადოება. ავტორია რამდენიმე გეოგრაფიული ხასიათის ნაშრომისა, მათ შორისაა „მსოფლიოს ყველა ქვეყნის პოლიტიკური, ფიზიკური და მათემატიკური გეოგრაფია“, რომელიც გამოვიდა 1803-07 წწ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კონრად მალტ-ბრუნი Conrad Malte-Brun (1827), Universal Geography, Edinburgh: Adam Black Conrad Malte-Brun (1827), Universal Geography, Philadelphia: A. Finley, OCLC 9262496, http://openlibrary.org/books/OL23353752M/Universal_geography
სეირან ოჰანიანი

სეირან ოჰანიანი (სომხ. Սեյրան Օհանյան; დ. 1 ივლისი, 1962) — სომხეთის თავდაცვის მინისტრი 2008–2016 წლებში. სეირან ოჰანიანი დაიბადა 1962 წლის 1 ივლისს, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში, აზერბაიჯანის სსრ, საბჭოთა კავშირი. 1979 წელს, მან დაამთავრა სოფელ მგრაშენის უმაღლესი სასწავლებელი სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში. ოჰანიანი სწავლობდა ბაქოს უმაღლეს გაერთიანებულ სარდლობის კოლეჯში, რომელიც 1983 წელს დაამთავრა. მოგვიანებით, იგი მსახურობდა გერმანიის საბჭოთა ძალების ჯგუფში. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 1992 წლის მარტში, სეირან ოჰანიანი შეუერთდა მთიანი ყარაბაღის ახლად ჩამოყალიბებულ არმიას, სადაც მთავარ როლს თამაშობდა აზერბაიჯანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1992 წლის სექტემბერში, მარდაკერტის რაიონის მახლობლად, მან სერიოზული ჭრილობა მიიღო, რასაც შედეგად ფეხის ამპუტაცია მოჰყვა. მკურნალობის შემდეგ, ოჰანიანი კვლავ დაუბრუნდა სამხედრო სამსახურს. 1994-1998 წლებში, იგი მთიანი ყარაბაღის თავდაცვის არმიის მეთაურის მოადგილეა, ხოლო 1999-2007 წლებში მთიანი ყარაბაღის თავდაცვის მინისტრი. 2007 წლის მაისში, სეირან ოჰანიანი დაინიშნა სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მეთაურად და სომხეთის თავდაცვის მინისტრის პირველ მოადგილედ. 2008 წლის 14 აპრილს, სერჟ სარქისიანის პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, ოჰანიანმა სომხეთის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. სეირან ოჰანიანი ქორწინებაშია, ჰყავს 3 ვაჟი და ქალიშვილი. Ohanyan's Official Biography დაარქივებული 2011-05-31 საიტზე Wayback Machine. Биография Сейрана Оганяна на сайте Министерства обороны Армении Օհանյանի պաշտոնական Կենսագրություն დაარქივებული 2011-05-31 საიტზე Wayback Machine. Xocalı soyqırımını törədən şəxslərdən biri olan Seyran Ohanyan Ermənistan ordusunun komandanı təyin edilib[მკვდარი ბმული] ↑ Seyran Ohanyan დაარქივებული 2011-05-31 საიტზე Wayback Machine. . Ministry of Defence of Armenia. Accessed 10 January 2010. ↑ "New President Appoints Two Key Ministers" დაარქივებული 2008-04-16 საიტზე Wayback Machine. , ArmeniaNow.com, April 15, 2008. ↑ "Sarkisian Appoints Key Ministers in Emerging Cabinet. April 15, 2008.
დაჰლაკი (კუნძული)

დაჰლაკი, დაჰლაკ-კებირი (ინგლ. Dahlak Kebir) — ყველაზე დიდი კუნძული დაჰლაკის არქიპელაგში, წითელ ზღვაში ერიტრეის ნაპირებთან. ადრე კუნძულს ერქვა დაჰლაკ-დესეტი. ფართობი — 754,9 კმ². კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა დაახლოებით 2500 ადამიანია. კუნძულის მოსახლეობა ლაპარაკობს დაჰლიკის ენაზე. სოფელი ნოკრა მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ ნაწილში და ცნობილია ძველი რეზერვუარებით წყლის და ნეკროპოლისების შესანახად, რომლებიც თარიღდება, როგორც მინიმუმ, ჩვენი წელთაღრიცხვის 912 წლით. კუნძული ასევე ცნობილია თავისი ნამარხი ნაშთებით. კუნძულის სხვა ღირსშესანიშნაობებს შორის აღსანიშნავია ადელის (Adel) ისლამამდელი პერიოდის ნანგრევები, ფაუნა და მანგროს ტყეები. კუნძულზე მოსახლეობა ძირითადად დასაქმებულია თევზაობით, ჰოლოთურიების შეგროვებით და ტურიზმით. კუნძულზე აშენებულია დიდი ტურისტული კომპლექსი სასტუმროებით. ბორანის საშუალებით კუნძულიდან შეიძლება პორტ მასაუაში და მთელ რიგ უფრო მცირე კუნძულებამდე მისვლა. ↑ UNEP. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-19.
ჯუმონგი

ჯუმონგი (კორ. 고주몽?, 高朱蒙?) ასევე ცნობილია, როგორც დონგმიონგი, დონგმიონგსეონგვანგი — კოგურიოს სამეფოს დამაარსებელი. ძვ. წ. 37 წელს ჯუმონგმა და მისმა მეორე ცოლმა სოსონომ დააარსეს ახალი სახელმწიფო კოგურიო და გახდნენ მისი პირველი მეფე და დედოფალი. ძვ. წ. 34 წელს დაასრულეს პირველი დედაქალაქის ჩოლბონის მშენებლობა. 4 წლის შემდეგ, ძვ. წ. 28 წელს მისმა სამხედრო ძალებმა დაიპყრეს ოკჩო. ძვ. წ. 19 წელს ჯუმონგმა თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა საკუთარი ვაჟი პირველი ცოლისაგან იური. იურისა და მისი დედის კოგურიოში დაბრუნების შემდეგ ჟუმონგის მეორე ცოლი სოსონო და მისი ორი ვაჟი გაიქცნენ ნახევარკუნძულის სამხრეთში და დააარსეს ახალი სამეფო პექჩე. ჯუმონგი გარდაიცვალა ძვ. წ. 19 წელს 40 წლის ასაკში. ტესოს და ჯუმონგის ქიშპი მრავალი წლის მანძილზე გაგრძელდა. ტესო ჯუმონგის შვილიშვილმა იმპერატორმა ტემუშინმა მოკლა. ტესოს სიკვდილის შემდეგ პუიოს იმპერია დაეცა. ↑ History of Korea (Korean) http://www.koreandb.net/KoreanKing/html/person/p121_03672.htm ↑ 《三国史记》：“六年 秋八月 神雀集宫庭 冬十月 王命乌伊扶芬奴 伐太白山东南人国 取其地为城邑。十年 秋九月 鸾集于王台 冬十一月 王命扶尉 伐北沃沮灭之 以其地为城邑” ↑ 秋九月 王升遐 時年四十歲 葬龍山 號東明聖王, 《Samguksagi》 Goguryeo, volume 13.
პარიზის ზავი (1763)

პარიზის ზავი (1763) — შვიდწლიანი ომის დასასრული. ზავის შედეგად საფრანგეთმა, რომელმაც მარცხი განიცადა ინგლისთან, მთლიანად დაკარგა თავისი ფლოტი და იძულებული გახდა ინგლისისთვის დაეთმო კოლონიები ამერიკაში, ინდოეთსა და აფრიკაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პარიზის ზავი (1763) Treaty of Paris Profile and Videos - Chickasaw.TV The Treaty of Paris and its Consequences (ფრანგული) Entry on the Treaty of Paris from The Canadian Encyclopedia დაარქივებული 2011-09-22 საიტზე Wayback Machine. Treaty of Paris at the Avalon Project of the Yale Law School0
ან რობერ ჟაკ ტიურგო

ან რობერ ჟაკ ტიურგო (ფრანგ. Anne Robert Jacques Turgot დ. 1727 — გ. 1781) — ფრანგი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი, ეკონომისტი. 1774 წელს დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად. დაჟინებით მოითხოვა თავისუფალი ვაჭრობის განხორციელება და გაატარა მთელი რიგი რეფორმები, რომლებიც მიზნად ისახავდა ვაჭრობის და მრეწველობის განვითარებას, მაგრამ მის რეფორმებს ყოველთვის სასურველი შედეგი არ მოჰყვებოდა. 1775 წლის მოუსავლიანობის გამო მომხდარი ამბოხების შემდეგ ტიურგომ დაკარგა ნდობა ხალხში და არისტოკრატიის მოთხოვნით მეფემ იგი 1776 წელს გადააყენა. ეუთვნის ვრცელი ნაშრომი „Reflexions sur la formation et la distribution des richesses“ (1776), რომელშიც გამოთქმული აქვს მოსაზრება, რომ სახელმწიფოს არსებობის საფუძველს წარმოადგენს მარცვლეული და რომ ამ საკითხს უნდა მიაპყრონ უპირველესი ყურადღება ეკონომისტებმა და ფინანსისტებმა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ან რობერ ჟაკ ტიურგო Andrew Dickson White's Seven Great Statesmen in the Warfare of Humanity with Unreason (1915) @Wikiquotes "Anne-Robert-Jacques Turgot (1727–1781)", The Concise Encyclopedia of Economics, Library of Economics and Liberty (Liberty Fund), 2008, http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Turgot.html Turgot Page დაარქივებული 2017-02-04 საიტზე Wayback Machine. at McMaster Jacques Turgot at Catholic Encyclopedia Turgot on progress and political economy Notice Biographique by Paulette Taïeb. 12 mai 1776: "Renvoi de Turgot" by Hérodote The Institut Turgot in Paris Turgot & 18th and 19th century Dutch economics and politics დაარქივებული 2020-11-24 საიტზე Wayback Machine. The Brilliance of Turgot by Murray N. Rothbard.
ჩელსი

საკუთარ სახელს ჩელსი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს: ჩელსი - უბანი მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. ჩელსი - უბანი ლონდონში, გაერთიანებული სამეფო. ჩელსი - ლონდონის საფეხბურთო კლუბი. ჩელსი - ქალის სახელი ინგლისურენოვან ქვეყნებში. იხილეთ აგრეთვე: კენსინგტონ ენდ ჩელსი - ლონდონის ერთ-ერთი საგრაფო.
ჩელსი (მანჰეტენი)

ჩელსი (ინგლ. Chelsea) — უბანი ნიუ-იორკის მანჰეტენის კუნძულის ვესტ-საიდზე, აშშ-ში. მდებარეობს ჰელს კიჩენისა და გარმენტ დისტრიქტის სამხრეთით, გინვიჩ ვილიჯის ჩრდილოეთით, მიტპაკინგ დისტრიქტის ჩრდილოაღმოსავლეთით, ცენტრით დასავლეთ მე-14 ქუჩაზე.
დალარი (სომხეთის მწვერვალი)

დალარი (სომხ. Դալար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, თეღენისის მთიდან აღმოსავლეთით 3 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2616 მეტრია და წარმოადგენს წაღკუნიაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები წაღკუნიაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დანდარი

დანდარი (სომხ. Գոմբակ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, სოფელ ჯუჯევანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1559 მეტრია. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დაშტაქარი (მწვერვალი)

დაშტაქარი (სომხ. Դաշտաքար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნისა და არმავირის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ არშალუისიდან ჩრდილო-დასავლეთით 5,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1064 მეტრია და წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები არაგაწი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დარანაკი (მწვერვალი)

დარანაკი (სომხ. Դարանակ) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, ქალაქ ჯერმუკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 12 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3388 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დარქი

დარქი (სომხ. Դարք) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ კაჭაჭკუტიდან აღმოსავლეთით 1 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1414 მეტრია და წარმოადგენს ლოქის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ლოქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան