laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანორექტალური ანომალიები

ანორექტალური ანომალიები არის სამედიცინო პრობლემები, გამოწვეული ანუსისა და სწორი ნაწლავის სტრუქტურით. ადამიანს, ანორექტალური ანომალიით, ანუსი ან სწორი ნაწლავი დეფორმირებული აქვს. ანორექტალური ანომალიების მაგალითებია: ანალური სტენოზი ანალური ასტრესია
Т-84

Т-84 - ძირითადი საბრძოლო ტანკი, Т-80УД გაუმჯობესებული ვარიანტი. მზადდება ხარკოვში, მოროზოვის სახელობის მანქანათ-სამშენებლო კონსტრუქციულ ბიუროში და მალიშევის სახელობის ქარხანაში ЗТМ (უკრაინა, ხარკივი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Т-84 T-84 Oplot Data Sheet and pictures დაარქივებული 2013-01-02 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Oplot-M Main Battle Tank (MBT)
ლეკლერკი (ტანკი)

AMX-56, „ლეკლერკი“ (ფრან. AMX-56 Leclerc) - ფანგული თანამედროვე ძირითადი საბრძოლო ტანკი. შექმნილი GIAT კავშირის მიერ 1980-იან წლებში მოძველებული ტანკის AMX-30-ს შესაცვლელად. სერიული წარმოება დაიწყო 1992 წელს, 2007 წლამდე გამოშვებულია 760 ერთეული. 2008 წლისათვის ლეკლერკის წარმოება შეჩერებულია. ამ ტიპის ტანკის 406 ერთეული შედის საფრანგეთის შეიარაღებაში, ხოლო დანარჩენი 354 ერთეული კი არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეიარაღებაში.  საფრანგეთი 406 + 20  არაბეთის გაერთიანებული საამიროები 388 + 46 Chassillan, Marc (2005). Char Leclerc: De la guerre froide aux conflits de demain. Chassillan, Marc (2001). Raids Hors-série N.3: les chars de combat en action. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეკლერკი (ტანკი) Leclerc program update Leclerc MBT article on Armour.ws
ABBA (ალბომი)

ABBA — შვედურ პოპ-ჯგუფ ABBA-ს მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1975 წელს. მასში შესულია რამდენიმე ცნობილი სიმღერა, რომელის ჩარტებში წარმატებული იყო. სხვადასხვა წლებში გამოდიოდა ალბომის ხელახალი გამოცემები შემდეგი დამატებებით: Waterloo (ანდერსონი, სტიგ ანდერსონი, ულვეუსი)  – 2:44 Hasta Mañana (ანდერსონი, ანდერსონი, ულვეუსი)  – 3:09 Honey, Honey (ანდერსონი, ანდერსონი, ულვეუსი)  – 2:55 Ring Ring (ანდერსონი, სტიგ ანდერსონი, ულვეუსი, ნილ სედაკა, ფილ კოდი)  – 3:06 Nina, Pretty Ballerina (ანდერსონი, ულვეუსი)  – 2:53 Crazy World (ანდერსონი, ულვეუსი)  – 3:48 Medley: Pick a Bale of Cotton/On Top of Old Smokey/Midnight Special (ხალხური, არანჟირება - ანდერსონი, ულვეუსი)  – 4:21 Crazy World (ანდერსონი, ულვეუსი)  – 3:48 Medley: Pick a Bale of Cotton/On Top of Old Smoky/Midnight Special (ხალხური, არანჟირება - ანდერსონი, ულვეუსი)  – 4:21 Crazy World (ანდერსონი, ულვეუსი)  – 3:46 Medley: Pick a Bale of Cotton/On Top of Old Smokey/Midnight Special (1978 წლის მიქსი) (ხალხური, არანჟირება - ანდერსონი, ულვეუსი)  – 4:21 Mamma Mia (ესპანურად) (ანდერსონი, ანდერსონი, ულვეუსი, ბადი მაკ-კლასკი, მერი მაკ-კლასკი)  – 3:34 შეტანილია The Albums-ში, ახლავს დამატებითი სიმღერები. შეტანილია იგივე დამატებითი სიმღერები, რაც 2005 წლის ვერსიაში და DVD: ABBA in Australia (სპეციალური გადაცემა) Mamma Mia Hasta Mañana Ring Ring Tropical Loveland Waterloo I Do, I Do, I Do, I Do, I Do Rock Me Dancing Queen Honey, Honey Fernando So Long SOS Made in Sweden – For Export (SVT) Mamma Mia I Do, I Do, I Do, I Do, I Do So Long SOS (Seaside Special, BBC) Mamma Mia (Top of the Pops, BBC) The Best of ABBA, რეკლამა Greatest Hits, რეკლამა საერთაშორისო გამოცემების გალერეა ABBA საიტზე Discogs (გამოცემების სია) ↑ Allmusic-ის მიმოხილვა ↑ კენტი, დევიდ (1993). Australian Chart Book 1970–1992. Australian Chart Book, St Ives, N.S.W. ISBN 0-646-11917-6.  ↑ "RPM-ის საუკეთესო ალბომები: გამოცემა 4163b." RPM. კანადის ბიბლიოთეკა და არქივები. ↑ „Dutchcharts.nl – ABBA – ABBA“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. ↑ "Janet Jackson – All for You". Charts.org.nz. Hung Medien. ↑ "Janet Jackson – All for You". Norwegiancharts.com. Hung Medien. ↑ "Janet Jackson – All for You". Swedishcharts.com. Hung Medien. ↑ "Abba | შემსრულებელი | ოფიციალური ჩარტების კომპანია". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი მაისი 21, 2016. ↑ „Abba ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard. ↑ United Kingdom - Additional Information. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-10. ციტირების თარიღი: 2017-03-04. ↑ 11.0 11.1 Finnish album certifications – Abba – Abba ფინურად. Musiikkituottajat – IFPI Finland. ↑ IFPIHK - ოქროს დისკის ჯილდო − 1978. IFPI ჰონგ-კონგი. ↑ British album certifications – Abba – Abba. ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია. შეიყვანეთ Abba ველში Search. აირჩიეთ Title ველში Search by. შეიყვანეთ album ველში By Format. დააწკაპუნეთ ღილაკზე Go
ტიკამაცუ მონძაემონი

ჩიკამაცუ მონძაემონი (ნამდვილი სახელი სუგიმორი ნობუმორი) (დ. 1653 — გ. 6 იანვარი, 1725) — იაპონელი დრამატურგი. წერდა ძიორურის მარიონეტების თეატრისათვის და დრამებს კაბუკისათვის. მისი ისტორიული („ძლევამოსილი კაგეკიო“, 1686; „კოქსენგის ბრძოლები“, 1715 და სხვ.) და ყოფითი („შეყვარებულთა თვითმკვლელობა ციურ ბადეთა კუნძულზე“, 1703, ქართული თარგმანი 1976, დაიდგა კ. მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში 1981, რეჟისორი მ. კუჭუხიძე). დრამების მამოძრავებელი ძალაა მოვალეობის გრძნობა და ბედისწერა. იაპონიაში პირველმა შექმნა ფსიქოლოგიური დრამა. მისი ლექსჩართული პიესები დღესაც წარმატებით იდგმება იაპონიაში. აფხაზავა, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 717. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Swartz A. Open Library — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q461"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Nationalencyklopedin — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1165538"></a> ↑ Encyclopædia Universalis — Encyclopædia Britannica, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2743906"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1340194"></a> ↑ Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ ხელოვნების სამეფო აკადემია (ლონდონი) — 1768. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q270920"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17549804"></a> ↑ 8.0 8.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ opac.vatlib.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84353965"></a> ↑ NUKAT — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Korean Authority File <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56640487"></a> ↑ MAK <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847"></a> ↑ Trove — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18609226"></a> ↑ datos.bne.es: El portal de datos bibliográficos de la Biblioteca Nacional de España — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q50358336"></a> ↑ https://pantheon.world/profile/person/Chikamatsu_Monzaemon
გურჯაანი (სოფელი)

გურჯაანი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფელი გურჯაანი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 440 მ-ზე, ქალაქ გურჯაანიდან დაშორებულია 2 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 738 ადამიანი. „გურჯაანის“ სახელის წარმოშობასთან დაკავშირებით ხალხურ გადმოცემებში მრავალი ვერსია არსებობს. ერთ-ერთი ისტორიულად დასაბუთებული ვერსიის თანახმად ამ სახელს თურქული წარმოშობა აქვს: სიტყვა „გურჯ“ თურქულია და ქართველს ნიშნავს, ხოლო „გურჯაანი“ — ქართველთა სადგომს. სოფელი გურჯაანი წერილობით წყაროებში პირველად იხსენიება კახეთის მეფის ალექსანდრე I-ის (1476-1511) გუჯარში, რომლის მიხედვით კახთუბანი-გურჯაანი მეფეს გადასახადისაგან გაუთავისუფლებია (კახთუბანი ამჟამად ქალაქ გურჯაანის ერთ-ერთი უბანია). გურჯაანი მოხსენიებულია ასევე ვახუშტი ბატონიშვილის და იოანე ბატონიშვილის შრომებში. ამ პერიოდში ის ვაჩნაძეებისა და ანდრონიკაშვილების სოფელია. იოჰან გიულდენშტედტის მიხედვით XVIII ს-ის 70-იან წლებში გურჯაანი გაპარტახებული ყოფილა. სოფელი დაყოფილი იყო: კოტეხის, ნათლისმცემლის, კალოუბნის, ხევის, სახასოს და ზემო უბნებად. 1927 წელს გაერთიანდა თელავის და სიღნაღის მაზრები და შეიქმნა კახეთის ოლქი, რომლის მთავარი ცენტრი გახდა სოფელი გურჯაანი. 1934 წელს, კახეთის ოლქის დაშლის შემდეგ, სოფელ გურჯაანს გამოეყო ქალაქი გურჯაანი, რომელიც რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. სოფელ გურჯაანის ცენტრი იყო ხევისუბანი, სადაც ბაზრობები იმართებოდა ხოლმე და თავს იყრიდნენ ვაჭრები კახეთის ყველა კუთხიდან. სოფელში არის გვიანი შუასაუკუნეების იოანე მახარებლის, კვირაცხოვლის და ღვთისმშობლის ეკლესიები, ასევე XVIII საუკუნის მიწურულის ქაშვეთისა და მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიები. სოფლის მახლობლად მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი გურჯაანის ყველაწმინდა. სოფელში მოქმედებს ნატო ვაჩნაძის სახლ-მუზეუმი, რომელიც განთავსებულია ანდრონიკაშვილების საგვარეულო სასახლეში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 738 ადამიანი. სოფელ გურჯაანის ნათლისმცემლის ეკლესია სოფელ გურჯაანის ქაშვეთის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია გურჯაანის კვირაცხოვლის ეკლესია გურჯაანის მეორე ეკლესია გურჯაანის მეორე სამარხი გურჯაანის მესამე ეკლესია გურჯაანის მიქელ მთავარანგელოზის ეკლესია გურჯაანის ნათლისცემის ეკლესია გურჯაანის პირველი ეკლესია გურჯაანის სადგომი გურჯაანის სამების ეკლესია გურჯაანის საწნახელი გურჯაანის ქვაშვეთის ეკლესია გურჯაანის ყოვლადწმინდის ეკლესიის სადგომი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 317. ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 170-171, თბ., 2013 წელი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დარჩეთი

დარჩეთი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში (არაშენდის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 880 მ-ზე. გურჯაანიდან დაშორებულია 37 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი (ეთნიკურად ქართველები, 99%). ისტორიულ წყაროებში სოფელი „დარჩიეთის“ სახელწოდება მოხსენიებული აქვს მე-18 საუკუნის ქართველ მეცნიერს და გეოგრაფს ვახუშტი ბატონიშვილს. სოფელ დარჩეთში გავრცელებული გვარებია: რამაზაშვილი, გოგინაშვილი, ნადაშვილი, ჯიქურაშვილი და გოგილაშვილი. სოფლის მთავარი დღესასწაული - „ევსტათობა“ 3 ოქტომბერს აღინიშნება. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 415 ადამიანი. დარჩეთის არქეოლოგიური ძეგლები დარჩეთის ნაეკლესიარი დარჩეთის წმინდა ესტატეს ეკლესია სოფლის ხედი სოფლის ხედი სოფლის ხედი საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 72. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 388. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ გვარები საქართველოში. ციტირების თარიღი: 2024-07-08. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მსუქანასებრნი

მსუქანასებრნი (ლათ. Crassulaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები და ბუჩქბალახებია. წვნიანი ღერო და ხორცოვანი ფოთლები აქვთ. მსუქანასებრთა მეტი წილი სუკულენტია. ბევრი მათგანი ადვილად მრავლდება ვეგეტატიურად (ან უბის კვირტებით, ფოთლის დაფესვიანებით, ან ღეროს პატარა ნაწილებით); ზოგიც ცოცხლადმშობი მცენარეა. ოჯახი 1400-მდე სახეობაა. უმრავლესობა გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკაში, მექსიკასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მშრალ და ქვიან ადგილებში. საქართველოში გვხვდება 29 სახეობა. სახეობათა მეტი წილი თავმოყრილია კლდისდუმას და კლდისვაშლას გვარებში. მსუქანასებრთა ბევრ სახეობას ამრავლებენ დეკორატიულ მცენარედ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 181.
მსხალგორი

მსხალგორი — ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო მსხალგორისა და ქვემო მსხალგორის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 181.
Google Chrome

Google Chrome — ინტერნეტ-ბრაუზერი, შექმნილი Google Inc.-ის მიერ. მასში შეტანილია სხვა ცნობილი ბრაუზერების ელემენტები, მათ შორის WebKit-ის და Mozilla-ს. პროგრამის ბეტა ვერსია Microsoft Windows-ისთვის სთვის გამოვიდა 2008 წლის 2 სექტემბერს, 43 ენაზე. Mac OS X-ის და ლინუქსის ვერსიების ალფა ვარიანტებიი მოგვიანებით გამოვიდა. 2009 წლის მარტში Chrome გახდა პოპულარობით მეოთხე ბრაუზერი მსოფლიოში, 1,23%-ით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Google Chrome“ ვიკისაწყობში. Google Chrome Chrome ფორუმი Chromium პროექტების სია Google Chrome-ის შესაძლებლობები Google-ის შესახებ ↑ Stable Channel Update for Desktop ინგლისური. Chrome Releases. ციტირების თარიღი: 15 ნოემბერი, 2021 ↑ Lextrait, Vincent. (January 2010) The Programming Languages Beacon, v10.0. დაარქივებულია ორიგინალიდან — May 30, 2012. ციტირების თარიღი: March 14, 2010. ↑ Chrome for iOS. ↑ Supported languages. ციტირების თარიღი: December 18, 2015 ↑ 5.0 5.1 Google Chrome Terms of Service.
მსხალიჭასებრნი

მსხალიჭასებრნი (Pyrolaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მარადმწვანე მრავალწლოვანი ფესურიანი ბალახებია. აქვთ ყვავილედებში თავმოყრილი, იშვიათად ეული ორსქესიანი ყვავილები, მრავალთესლიანი კოლოფა ნაყოფი. ოჯახში 4-5 გვარის 45-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ზომიერ და ცივ სარტყლებში; სამხრეთით მექსიკამდე და ვესტინდოეთამდე აღწევენ. საქართველოში იზრდება ამ ოჯახის 7 სახეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 181.
ტანგე კენძო

ტანგე კენძო ( იაპ. 丹下 健三) (დ. 4 სექტემბერი, 1913, — გ. 22 მარტი, 2005, ტოკიო) — იაპონელი არქიტექტორი. პრიცკერის პრემიის ლაურეატი. არქიტექტურული განათლება მიიღო ტოკიოს უნივერსიტეტში, რომელიც 1938 დაამთავრა. ააგო ჰიროსიმის მშვიდობის მემორიალური ცენტრი (1949-1956), რომელშიც თავი იჩინა ტანგესთვის დამახასიათებელმა თვისებამ - შუა საუკუნეების იაპონური არქიტექტურის მემკვიდრეობის შემოქმედებითად გააზრებამ. 1950–1960-იან წლებში განიცადა ლე კორბუზიეს „ახალი კლასიციზმისა“ და ბრუტალიზმის გავლენა. ნამუშევრები: საკრებულო დარბაზი (კურასიკი, 1960), „გიმნაზიუმი“ (ტოკიო, 1963–1964). 1961 გამოაქვეყნა ტოკიოს რეკონსტრუქციის გეგმა, რომლის მიხედვითაც ქალაქი უნდა განაშენიანებულიყო ტოკიოს ყურეზე საგანგებოდ მოწყობილ კონსტრუქციებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 652.
მსხვილთავასებრნი

მსხვილთავასებრნი (ლათ. Hesperiidae) — პეპლების ოჯახი. აქვთ მსხვილი სხეული მოკლე ფრთები და ნაირგვარი შეფერილობა — ცვილისფერიდან შავამდე, ფრთებზე — ღია ან მუქი ლაქებისაგან შემდგარი ნახატი. ოჯახში 3500-მდე სახეობაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 182.
მსხვილი თეთრი ღორი

მსხვილი თეთრი ღორი — მსხვილი მალმწიფადი ღორის ჯიში უნივერსალური პროდუქტიულობისა. გამოყვანილია XIX საუკუნის ინგლისში ადგილობრივი გვიანმწიფადი ღორების მალმწიფად ჩინურ, ნეაპოლურ და პორტუგალიურ ღორებთან რთული შეჯვარების შედეგად. ყოფილ სსრკ-ში მსხვილი თეთრი ღორის ჯიში შეიქმნა ხანგრძლივი სანაშენე მუშაობის შედეგად და არსებითად ახალი სამამულო ჯიშად ითვლება, რომელიც სამნაირი ტიპისაა: სახორცე, სახორცე-საქონე (უმეტესობა) და საქონე. ზრდასრული კერატი იწონის 300-350 კგ, ნეზვი 200-250კგ, ნაყოფიერება — 10-12 გოჭი ყოველ დაყრაზე; ინტენსიური სექების 6 თვის მოზარდეული 100 კგ იწონის. მსხვილი თეთრი ღორი საქართველოში პირველად XIX საუკუნის II ნახევარში შემოიყვანეს (ზესტაფონი, ბორჯომი, სურამი). მოგვიანებით დაიწყო მისი გეგმიანი გავრცელება და ჯიშიანი ღორის სულადობის 86%-ს შეადგენდა. საქართველოში ამ ჯიშს აშენებდნენ 2 საშენე საბჭოთა მეურნეობაში და 28 საკოლმეურნეო სანაშენე ფერმაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 2 სახელმწიფო ჯიშთსაშენი. მელითაური ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 182.
მსხვილი ნაცარა ბატი

მსხვილი ნაცარა ბატი — ტულუზური და რომენული ბატების შეჯვარებით გამოყვანილი (1942—1950) ბატის ჯიში. ტანად დიდი ფრინველია, აქვს ფართო, ღრმა მკერდი, შებუმბვლილია ნაცრისფრად, მუცელთან თეთრია. მამლის მასაა 8 კგ, დედლისა — 6,4, თვის მოზარდეული დაახლოებით 5,5 კგ-ია, მეკვერცხულობა წელიწადში 40-60 კვერცხია. ამ ჯიშს ამრავლებენ რუსეთისა და უკრაინის ბევრ რაიონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 182.
მსხვილი რქოსანი საქონელი

მსხვილი რქოსანი საქონელი, მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი (ლათ. Bos taurus) — შინაური წყვილჩლიქოსანი მცოხნავი ცხოველი ღრურქიანების ოჯახისა. იგი მხოლოდ შინაური ფორმით გვხვდება. მისი წინაპარია ტური (Bos primigenius), რომლის მიშინაურება დაახლოებით 8 ათ.ასი წლის წინათ დაიწყო, თვითონ კი XVII საუკუნის დასაწყისში ამოწყდა. მსხვილი რქოსანი საქონელს იყენებენ რძის, ხორცის, ტყავის, სასაკლაოს სხვა პროდუქციის, გამწევი ძალისა და ნაკელის მისაღებად. სპეციალიზებული მეხორცული ჯიშები მერძეულთან შედარებით სწრაფად სუქდება, იძლევა დიდ საკლავ წონას და უკეთესი ხარისხის ხორცს. 1,5 — 2 წლის მოზარდეულის წონა საშუალოდ 400–500 კგ აღწევს. სანაშენე წიგნში ჩაწერილი მერძეული ფურების საშუალო წლიური მონაწველია 3500-6000 კგ რძე, რომლის ცხიმიანობაა 3,6-4%. რეკორდული მონაწველია: დღიური — 82,2 კგ, წლიური — 20 000 კგ, მთელი სიცოცხლის მანძილზე — 120 247 კგ. ლაქტაცია გრძელდება საშუალოდ 280–320 დღე, მერძეულ ფურს იყენებენ 12-13 წლის განმავლობაში. სხვადასხვა ჯიშის ზრდასრული ფურების ცოცხალი მასაა 200–600 კგ. უდიდესია 1000 კგ-ზე მეტი; კურების — 300–900 კგ, უდიდესია — 1600 კგ. დეკეულს დაგრილებაზე უშვებენ 16-22, ხოლო კუროს 14-18 თვისას, მაკეობა გრძელდება საშუალოდ 285 დღე. ფური ერთნაყოფიანია, ტყუპი იშვიათია (2%). სხვადასხვა ქვეყნის კლიმატური ზონისათვის გამოყვანილია მსხვილი რქოსანი საქონლის ბევრი ჯიში. საქართველოში უმთავრესად გავრცელებულია კავკასიური წაბლა, სტეპის წითელი, შვიცური და შავჭრელი, აგრეთვე ენდემური ჯიში: წითელი მეგრული, ადგილობრივი ჯიში — ქართული მთის საქონელი და სხვა. ფართო გაგებით, მსხვილ რქოსან საქონელს განეკუთვნება კამეჩი, იაკი და ჩვეულებრივ ძროხის გვარში (Bos) შემავალი საქონლის ყველა შინაური ჯიში. ძროხა, იგივე ფური კურო ხარი გოცირიძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 182.
ტანაკა გიიტი

ტანაკა გიიტი (დ. 25 ივლისი, 1864, ჰაგი — გ. 29 სექტემბერი, 1929, ტოკიო) — იაპონიის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, ბარონი (1920). 1918 სექტემბრიდან 1921 ივნისამდე და 1923 სექტემბრიდან 1924 იანვრამდე სამხედრო მინისტრი. საბჭოთა შორეულ აღმოსავლეთში იაპონიის სამხედრო ინტერვენციის ერთ-ერთი მთავარი ხელმძღვანელი. 1925-იდან თადარიგში გავიდა. 1927 აპრილიდან 1929 ივლისამდე პრემიერ-მინისტრი, საგარეო საქმეთა მინისტრი და კოლონიების მინისტრი. დიპლომატიურ ლიტერატურაში ტანაკას უკავშირებენ საიდუმლო დოკუმენტს, ე. წ. ტანაკას მემორანდუმს, რომელიც იაპონიის საგარეო პოლიტიკის საფუძვლად აშკარად აცხადებდა ჩინეთის, სსრკ და სხვა სახელმწიფოთა წინააღმდეგ აგრესიას მსოფლიო ბატონობის მოპოვების მიზნით. ეჭვს გამოთქვამენ ამ დოკუმენტის არსებობაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 652.
კრეოლური ენა

კრეოლური ენა (ლათ. criare "შექმნა") — ენა, რომელიც წარმოიშობა მოცემულ საზოგადოებაში კონკრეტული ენობრივი სისტემის არასრულყოფილი სახით გამოყენების შედეგად მიღებული ტრანსფორმაციებისგან. ამ ტრანსფორმაციებზე გავლენს ახდენს მოცემული საზოგადოების წევრების ადგილობრივი მშობლიური ენა. ამგვარი ენა ვითარდება ძირითადად შერეული წარმოშობის საზოგადობებში, თანდათან მშობლიური ხდება მისთვის და ზოგიერთი დამოუკიდებელ ენადაც ყალიბდება. კრეოლური ენების უმეტესობა აფრიკის, აზიისა და ლათინური ამერიკის კოლონიზაციის შედეგად წარმოიშვა XV-XX საუკუნეებში. თანამედროვე კრეოლური ენების უმეტესობა მეტ-ნაკლებად ინარჩუნებს ამოსავალ ენასთან კავშირს. ბევრი კრეოლური ენა გადაშენების პირასაა (მაგ. აზიის პორტუგალიურ-კრეოლური ენები), ზოგიერთი მათგანი უკვე გამქრალია, ზოგი კი ამოსავალ ენასთან დაახლოების ტენდენციას ავლენს, რასაც დეკრეოლიზაციის პროცესი ეწოდება. ტერმინი კრეოლური მომდინარეობს ფრანგული სიტყვისგან créole, ესპანური criollo, პორტაუგალიური crioulo-საგან. ყველა ეს სიტყვა კი დასაბამს პოულობს ლათინურ სიტყვაში creare "წარმოქმნა, შექმნა". ტერმინი წარმოიშვა XVI საუკუნეში ევროპელების მიერ აზიაში, ამერიკასა და აფრიკაში კოლონიების შექმნის შედეგად. თავდაპირველად "კრეოლს" უწოდებდნენ კოლონიაში დაბადებულ ადამიანებს, განსხვავებით უფრო მაღალი კლასის - ევროპაში დაბადებული იმიგრანტებისგან. "კრეოლური ენა" კი კრეოლთა სალაპარაკო ენას ერქვა. პიჯინისგან განსხვავებით კრეოლური ენა არის ცალკე ენა, რომელსაც გააჩნია თავისი გრამატიკა და ლექსიკა და რომელიც მოცემული საზოგადოების მშობლიურ ენად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ კრეოლური ენის ლექსიკა თითქმის მთლიანად ნასესხები სიტყვებისგან არის შექმნილი, ამოსავალი ენის წარმომადგენლისთვის მაინც რთულია მისი გაგება. ნასესხები სიტყვები განიცდიან გარკვეულ მოდიფიკაციებს (ფონეტიკურს, სემანტიკურს და ა.შ), რაც კრეოლურ ენას თავისთავადობას სძენს. მიუხედავად გავრცელებული აზრისა იმის შესახებ, რომ კრეოლური ენები კარგად განვითარებული პიჯინებია, არსებობს გარკვეული სოციო-ეთნიკური და ლინგვისტური განსხვავებები პიჯინიზაციისა და კრეოლიზაციის პროცესებს შორის. თუმცა ის ფაქტი რომ მათ შორის არსებობს ბევრი საერთო ნიშანი და მსგავსება, მიუთითებს იმაზე, რომ განსხვავება პიჯინსა და კრეოლურ ენას შორის არ არის მყარი და მათი გამომწვევი მოვლენები ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია. კრეოლიზაცია ხდება მრავალენობრივ საზოგადოებაში (ანუ იქ,სადაც არანაკლებ ორი ენა თანაარსებობს). არსებობს უმცირესობაში მყოფი ეკონომიკურად დომინანტი სოციალური ჯგუფი, რაც ძირითადად ხდება მონობის პირობებში. სუპერსტრატის ენა ძნელად მისაწვდომია სუბსტრატის ენათა წარმომადგენლებისთვის. სუბსტრატის ენაზე მოსაუბრეთა შორის კომუნიკაცია სუსტდება ამ ენაზე მოსაუბრე თაობათა შემცირების გამო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კრეოლური ენა Society for Pidgin and Creole Linguistics (SPCL) დაარქივებული 2020-11-27 საიტზე Wayback Machine. Association for Portuguese and Spanish Lexically Based Creoles (ACBLPE) Language Varieties Web Site დაარქივებული 2009-05-31 საიტზე Wayback Machine. Groupe Européen de Recherches en Langues Créoles Groupe d'Etude et de Recherche en Espace Créolophone (GEREC) Associação Brasileira de Estudos Crioulos e Similares (ABECS) დაარქივებული 2006-10-14 საიტზე Wayback Machine. Society for Caribbean Linguistics (SCL) The Online Dictionary of Language Terminology Answer.com: Definition "Creoles"
ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსი 2007

საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007 — საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის რიგით მე-5 კონკურსი, ჩატარდა 8 დეკემბერს 2007 წელს ნიდერლანდებში, ქალაქ როტერდამში. საქართველო ამ კონკურსზე წარადგინა დებიუტი. პირველი წარმომადგენელი მარიამ რომელაშვილი იყო სიმღერით «ოდელია რანუნი».
ლჰასა

ლჰასა (ლასა) (ტიბეტ. ལྷ་ས་; ჩინ. 拉萨) — ტიბეტის ისტორიული დედაქალაქი, ამჟამად არის ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შემადგენლობაში მყოფი ტიბეტის ავტონომიური რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი გაშენებულია ჯიჩუს (მდინარე ბრაჰმაპუტრის შენაკადი) ხეობაში, ტიბეტის მთიანეთში, ზღვის დონიდან 3650 მეტრ სიმაღლეზე. 2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 373 000 ადამიანს. ლჰასის მიდამოები ტიბეტის მთიანეთის მთავარი სასოფლო-სამეურნეო რაიონია. ლჰასის დაარსებას მიაწერენ ტიბეტის პირველი სახელმწიფოს დამაარსებელს სრონძანგამბოს, რომელმაც დედაქალაქი იარლუნგის ხეობიდან აქ გადმოიტანა. XV-XVII საუკუნეებში ლჰასა ტიბეტის საერო და სასულიერო ცენტრი გახდა, რაც დაკავშირებული იყო დალაი-ლამის ხელისუფლების დამკვიდრებასთან. ქალაქის კონცენტრულ გეგმას საფუძვლად უდევს წრიული გზები. პირველი შიგა გზა მიემართება ჯოკანგის მონასტრისკენ (641-450) მეორე (პაკორი) გარს უვლის მონასტრის ირგვლივ განლაგებულ სავაჭრო ცენტრს, მესამე (ლინკორი) — ძველ ქალაქს. რადიალურად განლაგებული ქუჩები განაშენიანებულია ალიზის 1-2 სართულიანი ბანიანი სახლებით. ლჰასის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილშია სასახლე-სიმაგრე პოტალა, რომელიც ცნობილია VII საუკუნიდან, ხოლო თანამედროვე სახე მას XVI-XVIII საუკუნეებში მიეცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 319. People's Government of Lhasa Official Website (ჩინური) Lhasa @ China Tibet Information Center დაარქივებული 2005-10-23 საიტზე Wayback Machine. Lhasa Nights art exhibition Grand temple of Buddha at Lhasa in 1902
გრემი (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

გრემი — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: გრძელი ჭალა, შაქრიანი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ინწობის (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ-ზე, ყვარლიდან დაშორებულია 16 კმ-ით. მის მახლობლადაა ისტორიული ქალაქი გრემი. სოფელში მოქმედებს სახლი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 791 ადამიანი. გრემი გრემის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 261. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II