laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვაჟა ჯამარჯაშვილი

ვაჟა ჯამარჯაშვილი (დ. 31 ოქტომბერი, 1943, თბილისი — გ. 13 ოქტომბერი, 2016) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2004). 1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-თბოენერგეტიკოსის კვალიფიკაციით. გაიარა ასპირანტურის კურსი გ.მ. კრჟიჟანოვსკის სახელობის მოსკოვის ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1971-1974 წლებში — ამავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელია. 1974 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ენერგეტიკისა და ენერგეტიკულ ნაგებობათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. ხელმძღვანელობდა თბო და არატრადიციული ენერგეტიკის განყოფილებას. 1995 წლიდან იყო საქართველოს ენერგეტიკის აკადემიის თბო და ატომური ენერგეტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი და პრეზიდიუმის წევრი. სამეცნიერო-კვლევითი მოღვაწეობის სფერო: ორფაზა ნაკადების თერმოგაზოდინამიკა. ენერგეტიკულ მოწყობილობებში თბოფიზიკური პროცესების პრობლემები. განახლებადი ენერგიის წყაროების ენერგეტიკა. თბო და ატომური ელექტროსადგურების თერმოდინამიკა. კოლეგებთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა ახალ, სინერგეტიკულ მიმართულებას ენერგეტიკაში. იყო საქართველოში პირველი, 110 მვტ სიმძლავრის აირტურბინული ელექტროსადგურის მშენებლობის განყოფილების უფროსი. მუშაობდა ამავე ელექტროსადგურის მართვისა და ექსპლუატაციის უფროსად. 90-ზე მეტი გამოქვეყნებული შრომების, ერთი მონოგრაფიის და 20 გამოგონების ავტორი, მათ შორის, დაპატენტებულის ამერიკის შეერთებულ შტატებში და გერმანიაში. ნარჩენი ბიომასის ენერგეტიკული პოტენციალი საქართველოში (კადასტრი): მონოგრაფია (თანაავტორი), თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2013. გვ. 197 ISBN 9789941202117 საქართველოს ენერგეტიკოსები=Georgian Power Engineers: ენციკლოპედია, თბილისი, 2016, გვ. 447 ვაჟა ჯამარჯაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბობი ფიშერი

რობერტ ჯეიმზ „ბობი“ ფიშერი (ინგლ. Robert James „Bobby“ Fischer; დ. 9 მარტი, 1943 — გ. 17 იანვარი, 2008) — ამერიკელი მოჭადრაკე, დიდოსტატი. 1972 წელს ერთადერთი ამერიკელი გახდა, რომელმაც ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონატში გაიმარჯვა, სადაც დაამარცხა ჩემპიონი ბორის სპასკი მატჩში, რომელსაც საყოველთაოდ ერთი ამერიკელის ცივი ომის ბრძოლას უწოდებდნენ საბჭოთა სისტემის წინააღმდეგ. 1975 წელს მან უარი თქვა ტიტულის დაცვაზე, ვინაიდან ფიდემ არ მიიღო მისი პირობები. შედეგად მას ჩემპიონის ტიტული ჩამოართვეს. 1992 წელს ბორის სპასკისთან რემატჩის შემდეგ ფიშერი აშშ-ში აღარ დაბრუნებულა. შეჯიბრი იუგოსლავიაში ჩატარდა, რომელიც მაშინ გაეროს მკაცრი ემბარგოს ქვეშ იმყოფებოდა. ამ ფაქტმა აშშ-ს მთავრობასა და ფიშერს შორის კონფლიქტი გამოიწვია. შემდეგ ის უნგრეთში, მოგვიანებით კი იაპონიაში ცხოვრობდა. 2004 წელს იაპონიაში ის სამართალდამცველებმა დააკავეს ცხრა თვით, სადაც მას აშშ-ის პასპორტი ჩამოართვეს. 2005 წლიდან მას ისლანდიის მოქალაქეობა მიენიჭა, სადაც ის ცხოვრობდა კიდეც გარდაცვალებამდე. მისი ცხოვრების ბოლო ათწლეულში ის ცნობილი გახდა ანტიამერიკული და ანტისემიტური განცხადებებით, თუმცა მას თავად ჰყავდა დედა ებრაელი. Böhm, Hans; Jongkind, Kees (2003). Bobby Fischer: The Wandering King. Batsford. ISBN 0-7134-8935-9.  Brady, Frank (1973). Profile of a Prodigy, 2nd, David McKay. OCLC 724113.  ალექსანდროვიჩი, გ., საჭადრაკო მიმოხილვა // „ლელო“, 24 ნოემბერი, 1973, № 232 (5002), გვ. 3. ფიშერი უბრუნდება სარბიელს? // „ლელო“, 26 ნოემბერი, 1978, № 231 (6286), გვ. 4, ISSN 2233-3827. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბობი ფიშერი ბობი ფიშერი — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე (ინგლისური) A list of books about Fischer and Kasparov Archive of Fischer's personal homepage Bobby Fischer Live Radio Interviews (1999–2006) Extensive collection of Fischer photographs, Echecs-photos online დაარქივებული 2012-02-18 საიტზე Wayback Machine. ↑ Brady, Frank (1973). Profile of a Prodigy, p. 2. (2nd ed.). David McKay. OCLC 724113. ↑ Fischer, Robert James. olimpbase.com. ციტირების თარიღი: 2015-09-18. ↑ https://de.chessbase.com/post/schach-oscar-fr-kramnik ↑ Portrait of a Genius As a Young Chess Master. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-23. ციტირების თარიღი: 2016-12-15. ↑ Böhm, Hans; Jongkind, Kees (2003). Bobby Fischer: The Wandering King. pp. 30, 44. Batsford. ISBN 0-7134-8935-9.
აჰმედ მუჰთარ-ფაშა

აჰმედ მუჰთარ-ფაშა (თურქ. Ahmed Muhtar-paşa, დ. 1 ნოემბერი, 1832 — გ. 21 იანვარი 1919) — მუშირი და ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი. დაიბადა ოსმალეთის იმპერიის ქალაქ ბურსაში. დაამთავრა სტამბოლის სამხედრო სასწავლებელი. მან სწრაფად გაითქვა სახელი და მალე სამხედრო სკოლის რექტორი გახდა. 1856 წელს, ყირიმის ომის დროს, იგი გახდა ადიუტანტი. 1862 წელს, მონტენეგროში ბრძოლების დროს, მსახურობდა შტაბის ოფიცრად. 1870-1871 წლებში იემენში აჯანყების ჩახშობაში მონაწილეობდა. 1875 წელს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში მომხდარი აჯანყების დროს იყო თურქული ძალების მთავარსარდალი. 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში ხელმძღვანელობდა ბრძოლებს კავკასიის ფრონტზე, ერზურუმში. იგი სასტიკად დამარცხდა ავლიარ-ალაჯისა და დევე-ბოინუს ბრძოლებში, მაგრამ მაინც მოახერხა ერზურუმის შენარჩუნება. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთმა ეს ომი წააგო, აჰმედ მუჰთარ-ფაშა მაინც ახერხებდა რუსეთის ჯარისთის ზიანის მიყენებას. ამის გამო იგი დაჯილდოვდა წოდებით „ღაზი“ (გამარჯვებათა მომტანი). 1879 წელს ის საბერძნეთის საზღვარზე ოსმალეთის ჯარების მეთაური გახდა. 1885 წელს გაგზავნეს ეგვიპტეში, ოსმალეთის უმაღლეს კომისრად. გაწეული სამსახურისთვის 1912 წლის ივლისში იგი დიდ ვეზირად დაინიშნა, მაგრამ იმავე წლის 29 ოქტომბერს იძულებული გახდა გადამდგარიყო, რადგან ბალკანეთის პირველი ომის დაწყებამ ოსმალეთის იმპერიის სამხედრო მოქმედებებისთვის სრული მოუმზადებლობა აჩვენა. აჰმედ მუჰთარ-ფაშა გარდაიცვალა 1919 წელს, სტამბოლში, 79 წლის ასაკში. მისი ვაჟი - მაჰმუდ მუჰთარ-ფაშა ოსმალეთის საზღვაო ფლოტის ოფიცერი იყო და რამდენიმეჯერ ეკავა მინისტრის თანამდებობა. თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ თურქეთის მთავრობამ აჰმედ ფაშას პატივსაცემად საფოსტო მარკა გამოუშვა მისი გამოსახულებით. Dumont, Paul; Georgeon, Gregoire François; Tanilli, Server (1997) Bir İmparatorluğun Ölümü: 1908–1923 (tr). Istanbul: Cumhuriyet Yayınları.  Kuran, Ahmed Bedevî (1945). İnkılâp Tarihimiz ve Jön Türkler. Tan Matbaası.
იოანე თოხაბი

იოანე თოხაბი — შუა საუკუნეების ქართველი მღვდელმონაზონი და ხატმწერი. ცნობილია სინის წმინდა ეკატერინეს მონასტერში დაცული ხატებით. სავარაუდოდ მოღვაწეობდა XI-XII საუკუნეების მიჯნაზე საზღვარგარეთ, შესაძლოა კონსტანტინოპოლში. წყაროებში იოანეს შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები დაცული არაა. ასევე უცნობია მისი გვარის თუ ზედწოდების, „თოხაბის“ მნიშვნელობა. იოანეს ეკუთვნის სინის მთაზე დაცული 6 ხატი, მათ შორის ქრისტეს და ღვთისმშობლის ცხოვრების ამსახველი სცენები, რომელსაც თან ახლავს ბერძნული და ქართული (ნუსხური) წარწერები. ორ ხატზე იოანე თოხაბმა მლოცველის პოზაში საკუთარი თავიც გამოსახა და დაურთო ნუსხურით შესრულებული ქართულენოვანი ლოცვა. მიუხედავად ბერძნული განათლებისა და ბერძნულ კულტურულ გარემოში მოღვაწეობისა, იოანეს საჭიროდ მიუჩნევია საკუთარი წარმომავლობის და ეთნიკური კუთვნილების ხაზგასმა. უცნობია ვინ და როდის შესწირა ეს ხატები წმინდა ეკატერინეს მონასტერს, თუმცა, როგორც ჩანს, ისინი თავიდანვე ორენოვანი, ქართულ-ბერძნული საზოგადოებისთვის იყო განკუთვნილი. Nina Chichinadze. Representing Identities, The Icon of Ioane Tokhabi from Sinai. Le Muséon (2017), 130 (3-4): 401–420. doi: 10.2143/MUS.130.3.3259747. Zaza Skhirtladze. The Image of the Virgin on the Sinai Hexaptych and the Apse Mosaic of Hagia Sophia, Constantinople. Dumbarton Oaks Papers (2014), Vol. 68: 369–386; Trustees for Harvard University. Lidova, Maria (2009). The Artist’s Signature in Byzantium. Six Icons by Ioannes Tohabi in Sinai Monastery (11th-12th century); Opera Nomina Historiae. Giornale di cultura artistica; Scuola Normale Superiore di Pisa; ISSN 2036-8755.
ნიკოლოზ ძიძიშვილი

ნიკოლოზ ძიძიშვილი (დ. 31 მარტი, 1907, ოზურგეთი — გ. აგვისტო, 1987) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ფიზიოლოგი. ნიკოლოზ ძიძიშვილის ძირითადი შრომები ეხება რეცეპტორთა ფიზიოლოგიას. იკვლევდა ნერვული სისტემის მოქმედების ონტოგენეზის, ემოციათა ფიზიოლოგიის და სხვა საკითხებს. არის ლირიკული ლექსების ავტორი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი(1947), პროფესორი(1948). საქართველოში ელექტროენცეფალოგრაფიული გამოკვლევების წამომწყები, რეცეპტორთა ფიზიოლოგიის პირველი სახელმძღვანელოს ავტორი. 1961 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე 1947 — ივანე თარხნიშვილის სახელობის პრემია შრომის წითელი დროშის ორდენი რეცეპტორთა ფიზიოლოგია: სახელმძღვ. თბილ. უნ-ტის ფაკ-ტის სტუდენტებისათვის, თბილისი, ცოდნა, 1964, გვ. 226 ივანე ბერიტაშვილი: ცხოვრება და მოღვაწეობა, თბილისი, ნაკადული, 1962, გვ. 89 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 278. ნიკოლოზ ძიძიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კრისტოფერ ლოიდი

კრისტოფერ ალენ ლოიდი (ინგლ. Christopher Allen Lloyd; დ. 22 ოქტომბერი, 1938) — ამერიკელი მსახიობი. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული, მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ თეატრალურ დადგმაში, ფილმებსა თუ ტელესერიალში. განსაკუთრებით ცნობილია ემეტ „დოკ“ ბრაუნის როლით ფილმების სერიაში „უკან მომავალში“ (1985–1990) და ემის ჯილდოთი აღნიშნული ჯიმ იგნატოვსკის როლით კომედიურ სერიალში „ტაქსი“ (1978–1983). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კრისტოფერ ლოიდი“ ვიკისაწყობში. კრისტოფერ ლოიდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კრისტოფერ ლოიდი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) კრისტოფერ ლოიდი — Internet Off-Broadway Database კრისტოფერ ლოიდი — AllMovie კრისტოფერ ლოიდი საიტზე Discogs ↑ Christopher Lloyd Biography: Actor (1938–). ციტირების თარიღი: 1 ნოემბერი, 2016
ლელუაშვილი

საკუთარი სახელი ლელუაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვასილი ლელუაშვილი — პოლიტიკოსი ტარიელ ლელუაშვილი — ინჟინერი
სი თავსართები

ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის თავსართები, SI თავსართები, სი თავსართები, ათჯერადი თავსართები — ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში დამკვიდრებული ერთეულთა წილობითი და ჯერადი თავსართები. გამოიყენება გრძელ ფიზიკურ მნიშვნელობათა ერთეულების შემოკლებული აღნიშვნისთვის, მათი 10 რიცხვის ხარისხში აყვანით. ათჯერადი თავსართები ემსახურება ნოლების რაოდენობის შეკვეცას როცხობრივ ნიშნებში. 1795 წელს სამეცნიერო სივრცეში დამკვიდრდა: დეკა-, ჰექტო-, კილო-, დეცი-, სანტი-, მილი-, ხოლო 1873 წელს ერთეულთა CGS სისტემის მიერ — მეგა- და მიკრო- ერთეულთა თავსართები. ზემოხსენებული რვა თავსართი, პირველ და მეორე ზომა-წონის გენერალურ კონფერენციაზე მიღებულ იქნა, ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის თავსართები. 1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული გიგა-, ტერა-, ნანო- და პიკო-; 1975 წელს მეთორმეტე კონფერენციაზე — ატო- და ფემტო-; 1975 წელს მეთხუთმეტე კონფერენციაზე — პეტა- და ექსა-; 1991 წელს მეცხრამეტე კონფერენციაზე — იოქტო-, ზეპტო-, ზეტა- და იოტა-; ხოლო 2022 წელს ოცდამეშვიდე კონფერენციაზე — ქუექტო-, რონტო-, რონა- და ქუეტა- ერთეულთა თავსართები. წილობითი ერთეულები — ერთეულები, რომლებიც ფიზიკურ სიდიდეთა დადგენილი ერთეულების გარკვეულ ნაწილს (წილს) შეადგენენ. საზომთა მეტრული სისტემის დადგენისას მეტრული სისტემის ამოსავალი ერთეულებიდან წილობითი ერთეულების წარმოქმნის ორი პრინციპი იყო მიღებული: ა) წილობითი ერთეულების სახელწოდებათა წარმოქმნა თავსართების (დეცი, სანტი, მილი) მეშვეობით და ბ) ათობითობა წილობითი ერთეულების ამოსავალ ერთეულებთან თანაფარდობისას. მაგალითად, 1 მმ (მილიმეტრი) = 10−3 მ (მეტრს). ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში წილობითი ერთეულების წარმოსაქმნელად მიღებულ იქნა შემდეგი თავსართები: ჯერადი ერთეულები — ერთეულები, რომლებიც მთელრიცხვჯერ მეტია ფიზიკური სიდიდეების სისტემის ან სისტემის გარეშე ერთეულებზე. ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში ჯერადი ერთეულები მიიღება ათობითობის პრინციპით, ხოლო მათი დასახელება ამოსავალი ერთეულის სახელწოდებისგან თავსართების მეშვეობით. მაგალითად, 1 კმ (კილომეტრი) = 103 მ (მეტრი). ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში ჯერადობითი ერთეულების წარმოსაქმნელად მიღებულ იქნა შემდეგი თავსართები: ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Annales de chimie et de physique, Volumes 19-20, pages 204-205 ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 11th meeting of the CGPM ↑ 3.0 3.1 3.2 12th meeting of the CGPM ↑ 4.0 4.1 4.2 15th meeting of the CGPM ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 19th meeting of the CGPM ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 27th meeting of the CGPM ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 325. ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 554.
ლომაშვილი

საკუთარი სახელი ლომაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანზორ ლომაშვილი — მეტალურგი ვაჟა ლომაშვილი — ფეხბურთელი ფარნა ლომაშვილი — ისტორიკოსი ჯიბო ლომაშვილი — ისტორიკოსი, თანამდებობის პირი
ლონდარიძე

საკუთარი სახელი ლონდარიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გელა ლონდარიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი ტარიელ ლონდარიძე — სამხედრო პირი, პოლიტიკოსი
ნორმალური ხალხი

„ნორმალური ხალხი“ — ირლანდიელი ავტორ სალი რუნის 2018 წლის რომანი. იგი არის მისი მეორე რომანი, რომელიც გამოსცა მეგობრებთან საუბრის შემდეგ. „ნორმალური ხალხი“ პირველად გამოქვეყნდა Faber & Faber-ის მიერ, 2018 წლის 30 აგვისტოს. წიგნი აშშ-ში ბესტსელერი გახდა, მისი გამოშვების პირველი ოთხი თვის განმავლობაში კი თითქმის 64000 ეგზემპლარი გაიყიდა. კრიტიკოსების მიერ აღიარებული და ემის ნომინირებული ამავე სახელწოდების სატელევიზიო ადაპტაცია BBC Three-სა და Hulu-ზე 2020 წლის აპრილიდან გადიოდა. „ნორმალური ხალხი“ არაერთმა გამოცემამ 2010-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო წიგნად დაასახელა. რომანი მოგვითხრობს ამბავს რთულ მეგობრობასა და ურთიერთობას ორ მოზარდს, კონელსა და მარიანს შორის, რომლებიც ორივე სწავლობენ იმავე საშუალო სკოლაში ქალაქ სლაიგოში და, მოგვიანებით, დუბლინის ტრინიტის კოლეჯში (TCD). ის დაყენებულია 2008 წლის შემდგომი ირლანდიის ეკონომიკური ვარდნის დროს, 2011 წლიდან 2015 წლამდე. კონელი პოპულარული, სიმპათიური და უაღრესად ინტელექტუალური საშუალო სკოლის მოსწავლეა, რომელიც ურთიერთობას იწყებს არაპოპულარულ, შეშინებულ, თანაბრად ინტელექტუალ მარიანთან, რომლის დედაც კონელის დედას დამლაგებლად ასაქმებს. კონელი სირცხვილის გამო საიდუმლოდ ინახავს რომანს სკოლის მეგობრებისგან, მაგრამ ზაფხულის შემდეგ მარიანთან ერთად ტრინიტიში დასწრება და შერიგება უწევს. შეძლებული მარიანი უნივერსიტეტში ხდება ლამაზი და პოპულარული, ხოლო კონელი ცხოვრებაში პირველად იბრძვის, რომ სათანადოდ მოერგოს თანატოლებს. ეს ორი ერთმანეთის ცხოვრებას უნივერსიტეტის წლებში ანვითარებს, რაც აძლიერებსმათ შორის კავშირს, რომელიც ამხელს მათ ტრავმებსა და დაუცველობას. ↑ Normal People. ციტირების თარიღი: 5 September 2021 ↑ Grady, Constance. (3 September 2019) The cult of Sally Rooney. ციტირების თარიღი: 13 January 2020 ↑ Rooney, Sally (2019), Normal people A Novel, New York, ISBN 978-1-9848-4334-0, OCLC 1090829156, https://www.worldcat.org/oclc/1090829156. წაკითხვის თარიღი: 7 May 2021
საუბრები მეგობრებთან

„საუბრები მეგობრებთან“ — ირლანდიელი მწერალ სალი რუნის 2017 წლის სადებიუტო რომანი. ეხება ორ ახალგაზრდა ქალს, რომლებიც დუბლინის ლიტერატურულ სცენაზე ხანდაზმულ წყვილთან შედიან ურთიერთობაში. რომანი გამოსცა Faber and Faber-მა და დაიმსახურა კრიტიკოსების მოწონება. ამავე სახელწოდების სატელევიზიო ადაპტაცია გამოვიდა 2022 წელს. წიგნის წერა დაასრულა მაშინ, როდესაც ამთავრებდა ამერიკული ლიტერატურის სამაგისტრო საფეხურს. რომანი გამოქვეყნდა 2017 წლის ივნისში Faber and Faber-ის მიერ. 2018 წელს ნომინირებული იყო დილან თომას პრიზზე, ხოლო 2018 წელს ფოლიოს პრემიაზე. დუბლინში კოლეჯის სტუდენტებს ფრენსისს (მთხრობელს) და მის საუკეთესო მეგობარსა და ყოფილ შეყვარებულს ბობის შენიშნავს მელისა, ესეისტი და ფოტოგრაფი. მელისა მათ სახლში ეპატიჟება, სადაც ხვდებიან მის მეუღლეს, ნიკს. ოთხივეს ცხოვრება სულ უფრო იხლართება, რადგან ფრენსისი რომანს იწყებს ნიკთან, ბობი და მელისა კი ერთმანეთს უახლოვდებიან. ↑ 1.0 1.1 Paula Cocozza. (24 May 2017) 'I have an aversion to failure': Sally Rooney feels the buzz of her debut novel. ციტირების თარიღი: 4 June 2018. ↑ Francesca Pymm. (29 March 2018) Conversations with Authors: Sally Rooney talks to The Bookseller. ციტირების თარიღი: 4 June 2018. ↑ Announcing: the Rathbones Folio Prize 2018 Shortlist (27 March 2018). ციტირების თარიღი: 4 June 2018.
აშრაფ ჰეიბატოვი

აშრაფ ნაზირ ოღლუ ჰეიბატოვი (აზერ. Əşrəf Nəzir oğlu Heybətov, დ. 18 თებერვალი, 1951) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, იუნესკოს ხელოვანთა ფედერაციის წევრი, ევროპაში აზერბაიჯანის კულტურის მოღვაწეთა ასოციაციის თავმჯდომარე, მშვიდობის საერთაშორისო ელჩი, კავშირის საპატიო წევრი, აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (2018). აშრაფ ჰეიბატოვი დაიბადა 1951 წლის 18 თებერვალს ბაქოში. დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტი 1979 წელს. ის არის ევროპაში აზერბაიჯანის კულტურის მოღვაწეთა ასოციაციის თავმჯდომარე, მშვიდობის საერთაშორისო ელჩი, აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის საპატიო წევრი, რუსეთის მხატვართა კავშირისა და რუსეთის აღმოსავლეთმცოდნეობის საზოგადოების წევრი. ასევე იუნესკოს ხელოვანთა ფედერაციის წევრი 1991 წლიდან.
არიფ აზიზოვი

არიფ მოჰუბალი ოღლუ აზიზოვი (აზერ. Arif Möhübəli oğlu Əzizov), დ. 1943 წლის 3 იანვარი, ბაქო) ― აზერბაიჯანელი მხატვარი, აზერბაიჯანის ერთ-ერთი მსოფლიოში ცნობილი თანამედროვე მხატვარი, ასევე თავისი ქვეყნის მშვიდობის ელჩი და აზერბაიჯანის ხელოვნებისა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018). არიფ აზიზი დაიბადა 1943 წლის 3 იანვარს ბაქოში. 1962 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი. 5 წელი მოსკოვში გრაფიკულ დიზაინს სწავლობდა. 1970-იანი წლების დასაწყისიდან ასწავლიდა სახვით ხელოვნებას ხელოვნების სკოლებში. 2005 წელს დაიკავა სტამბოლის ბილკენტის უნივერსიტეტის ფერწერის კათედრა, სადაც 2007 წლამდე დაჰყო. ამის შემდეგ იგი გახდა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის დეკანი. თავის შწმოქმწდებაში აზიზოვი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს პეიზაჟებს. ის აერთიანებს ადამიანის სახეს სამშობლოს ტრადიციულ ორნამენტებთან, ასევე აფრიკაში, მოსკოვში, პარიზში, თურქეთსა და ინდოეთში მოგზაურობის დროს შეგროვებულ შთაბეჭდილებებთან. ითვლება, რომ აზიზოვს დიდი წვლილი მიუძღვის აბსტრაქტული ხელოვნების სკოლის ჩამოყალიბებაზე, რამაც გავლენა მოახდინა ბევრ ახალგაზრდა აზერბაიჯანელ მხატვარზე. ↑ Simurq-az.org - Arif Əziz. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-12. ციტირების თარიღი: 2021-01-17 ↑ Savalan Fərəcov. Ağ rəngin işığında: Arif Əziz თარგი:Vebarxiv. "Mədəniyyət" qəzeti. 25 aprel 2012, səh. 10. anl.az (აზერბაიჯანული)
მაიკლ კოლინზი

მაიკლ კოლინზი (ინგლ. Michael «Mike» Collins; დ. 31 ოქტომბერი, 1930, რომი, იტალიის სამეფო — გ. 28 აპრილი, 2021, ნეიპლზი, აშშ) — აშშ-ს ასტრონავტი მფრინავი, სამხედრო-საჰაერო ძალების პოლკოვნიკი. 1952 წელს დაამთავრა აშშ-ის სამხედრო აკადემია. 1963 წელს ჩაირიცხა ასტრონავტთა ჯგუფში. 1966 წლის 18-21 ივლისს ჯ. იანგთან ერთად იფრინა კოსმოსში კოსმოსური ხომალდ ჯემინი 10-ით, რომლის დროსაც ორჯერ გამოვიდა ღია კოსმოსში. 1969 წლის 16-24 ივლისს მონაწილეობდა კოსმოსურ ხომალდ აპოლო 11-ს ისტორიულ ფრენაში, რომლის დროსაც ნ. არმსტრონგი და ე. ოლდრინი პირველნი გავიდნენ მთვარეზე. 19-22 ივლისს იფრინა სელენოცენტრულ ორბიტაზე, მოახდინა მთვარის ნაკვეთურის განაპირაპირება (მთვარეზე დასაშვებად) და ხელახალი შეპირაპირება ხომალდთან. მის სახელს ატარებს მთავრის უკანა მხარის კრატერი — კოლინზი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 581.
ჯამილ მუფიდზადე

ჯამილ მირ იუსიფ ოღლუ მუფიდზადე (აზერ. Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə; დ. 24 თებერვალი, 1934, ორდუბადი - 20 დეკემბერი, 2019, ბაქო) — აზერბაიჯანელი გრაფიკოსი. აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (2002). ჯამილ მუფიძადე დაიბადა 1934 წლის 24 თებერვალს ორდუბადში. ის ოჯახში მეხუთე შვილი იყო. მისი მამა ბუღალტერად მუშაობდა, დედა კი დიასახლისი იყო. პატარაობიდანვე უყვარდა ხატვა. პირველი სპეციალიზებული განათლება 1948-1955 წლებში ბაქოს აზიმ აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლაში მიიღო. მისი სადიპლომო ნამუშევარი იყო ნახატი „ექსპონატების გაგზავნა საკავშირო გამოფენაზე“. 1955-1956 წლებში სწავლობდა კიევის საშუალო სამხატვრო სკოლაში, სადაც დაინტერესდა ოფორტით. ჯამილ მუფიდზადე 1959 წლიდან 1962 წლამდე სწავლობდა ხარკოვის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში. სწავლის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ბაქოში, სადაც მას სახელოსნო და პატარა ბინა გადასცეს „იჩერი შეჰერში“. 1957 წლიდან იღებს მონაწილეობას გამოფენებში. მხატვრის ნამუშევრები ინახება აზერბაიჯანის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში, სახელმწიფო სამხატვრო გალერეაში, აღმოსავლური ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში (მოსკოვი), მაქსიმ გორკის სახლ-მუზეუმში (მოსკოვი), ლუდვიგის მუზეუმში (გერმანია), ულან-ბატორის ხელოვნების მუზეუმში (მონღოლეთი) და კერძო კოლექციები მთელ რიგ ქვეყნებში. ჯამილ მუფიდზადე ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის განყოფილებას. მუფიდზადე ბევრს მოგზაურობდა. მან გამოსცა წიგნი „დედამიწის 4/5“, რომელშიც მოთავსებულია მისი ფოტოგრაფიული მოგონებები და მოგზაურობის დროს შესრულებული ნამუშევრები. გარდაიცვალა 2019 წლის 20 დეკემბერს ბაქოში. ↑ Soltanlı, S. (2015). "Dünyanın 4/5-ü" rəssamın fotolarında: [Xalq rəssamı Cəmil Müfidzadənin eyniadlı kitabı haqqında]. Mədəniyyət.  ↑ Xalq rəssamı Cəmil Müfidzadə vəfat edib az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-07. ციტირების თარიღი: 2019-12-28. ↑ Xalq rəssamı Cəmil Müfidzadə vəfat edib az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-01-13. ციტირების თარიღი: 2019-12-28.
დილან თომასის პრემია

დილან თომასის პრემია (ინგლ. Dylan Thomas Prize) — წამყვანი ლიტერატურული პრემია ახალგაზრდა მწერლებისთვის. გაიცემა ყოველწლიურად. პრემიას სახელი უელსელი მწერლისა და პოეტის დილან თომასის პატივსაცემად უწოდეს. ლაურეატს გადაეცემა 30 000 გირვანქა სტერლინგი. გაიცემა 40 წლამდე ასაკის ინგლისურ ენაზე მომუშავე მწერლებისათვის. პრემია თავდაპირველად ორ წელიწადში ერთხელ გაიცემოდა, მაგრამ 2010 წელს გახდა ყოველწლიური ჯილდო.. პრემიაზე განაცხადის შეტანა შეუძლიათ გამომცემლებს, რედაქტორებს ან წარმომადგენლებს, თეატრალური დადგმებისა და სცენარისათვის — პროდიუსერებს. დილან თომას ლიტერატურული პრემია პირველად გაიცა 1980-იან წლებში, ეწოდებოდა დილან თომას ჯილდო, უესტმინსტერის სააბატოში პოეტის მემორიალური დაფის გახსასთან დაკავშირებით. თანმდევ კონცერტზე შეგროვებული ზედმეტი თანხით დააწესეს ყოველწლიური ჯილდო 1000 ფუნტი სტერლინგის ოდენობით. რამდენიმე წლის შემდეგ პრემიის გაცემა ფინანსების ნაკლებობის გამო შეწყდა. განსხვავებული ფორმით აღდგა 2004 წელს, Electronic Data Systems-ის სპონსორობით, რომელიც იმ დროს Swansea-ს ერთ-ერთი უმსხვილესი დამსაქმებელი იყო. პრემია გაიცემა ლიტერატურის იმ სხვადასხვა სფეროში, რომელშიც დილან თომასი გამოირჩეოდა, მათ შორის პოეზია, პროზა, მხატვრული დრამა, მოთხრობების კრებულები, რომანები, ნოველები, თეატრალური პიესები და სცენარი. The Dylan Thomas Prize, official website ↑ Dylan Thomas shortlisted writers reach out to young. BBC News Wales (29 November 2010). ციტირების თარიღი: 11 January 2012. ↑ Aboutდაარქივებული 2012-04-12 საიტზე Wayback Machine. , The Dylan Prize website
კოლოფი

კოლოფი (ლათ. capsula) — მშრალი მრავალთესლიანი (ზოგჯერ ერთთესლიანი) თვითხსნადი ნაყოფი, რომელიც წარმოქმნილია 2 ან რამდენიმე ნაყოფის ფოთლისაგან. იხსნება ან სახურავით (მრავალძარღვა) და ხვრელებით (ყაყაჩო, მაჩიტა), ან კბილაკებით (ფურისულა, მიხაკი) და სიგრძივი ნაპრალებით (თამბაქო, შხამა), ანდა საგდულებით (შროშანი, ყაზახა). აგრეთვე ხავსების სპოროგონიუმის სპორებიანი ნაწილი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 591.
სილიბისტრო ლომჯარია

სილიბისტრო შევარდენის ძე ლომჯარია (დ. 1875, სოფელი ჭანიეთი, ოზურგეთის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 23 ივნისი (5 ივლისი), 1903) — ქართველი რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოში. 1901 წელს შევიდა მუშათა სოციალ-დემოკრატიულ წრეში. 1901 წლის 31 დეკემბერს ბათუმში ლომჯარიას ბინაზე ი. სტალინის ხელმძღვანელობით შეიქმნა ბათუმის სოციალ-დემოკრატთა ჯგუფი. ლომჯარიამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო როტშილდის ქარხნის მუშათა 1902 წლის გაფიცვასა და ბათუმის მუშათა 9 მარტის დემონსტრაციაში, რის გამოც დააპატიმრეს. 2 ივნისს გაათავისუფლეს და პოლიციის განსაკუთრებული ზედამხედველობა დაუწესეს. როტშილდის ქარხანაში ლომჯარია კვლავ განაგრძობდა რევოლუციურ მოღვაწეობას. 1903 წლის 22 ივნისს სასიკვდილოდ დაჭრეს. ცნობა ლომჯარიას დღუპვისა და დაკრძალვის შესახებ დაიბეჭდა ლენინურ „ისკრაში“ (1903 წლის 1 აგვისტო №5). გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 288.
კოლოქვინტი

კოლოქვინტი, კოლოცინტი (ლათ. Citrullus colocynthis) — მრავალწლოვანი გართხმული ან ხვიარა ბალახოვანი მცენარე გოგრისებრთა ოჯახისა. იზრდება ჩრდილოეთ აფრიკის, ხმელთაშუაზღვისპირეთის და წინა აზიის უდაბნოებში კულტივირებულია ამ ქვეყნების უმეტეს ნაწილში. თურქმენეთში გვხვდება ერთწლოვან სარეველად (გზადმოყოლილია). ზოგჯერ აშენებენ შუა აზიის და ამიერკავკასიის ბოტანიკურ ბაღებში. ნაყოფი სფეროსებრია და მწარე გემო აქვს. შეიცავს გლიკოზიდ კოლოცინტინს, რომელიც ძლიერი საფაღარათო საშუალებაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 591.