laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დროკია

დროკია (მოლდ. Drochia) — ქალაქი მოლდოვაში, დროკიის რაიონის ცენტრი. ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვისგან dropie, რაც ნიშნავს სავათს. დოროხოი, რუმინეთი რედეუცი, რუმინეთი კოლომია, უკრაინა ბორისოვი, ბელარუსი ↑ Ladaniuc V., Țopa T. G. Localitățile Republicii Moldova: itinerar documentar-publicistic ilustrat. Volumul 6: Dre-G — Chișinău: Draghiștea, 2006. — გვ. 47. — 776 გვრ. — ISBN 9975-9868-2-X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7851338"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21197"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113169336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55605984"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113256741"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113169239"></a>
დუბესარი

დუბესარი (მოლდ. Dubăsari) — ქალაქი დნესტრის მარცხენა ნაპირზე. დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, რომელიც ფაქტობრივად აკონტროლებს დასახლებულ პუნქტს, წარმოადგენს დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის დუბესარის რაიონის ცენტრს, ხოლო მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით შედის დნესტრის მარცხენა სანაპიროს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების შემადგენლობაში. 2010 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 25 714 ადამიანს. ქალაქ დუბესარის ოფიციალური საიტი ქალაქ დუბესარის რუკა დაარქივებული 2014-02-05 საიტზე Wayback Machine. ქალაქის ისტორია დაარქივებული 2013-12-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.01.2010-თვის, სოფელ ლუნგის ჩათვლით, რომელიც ქალაქის შემადგენლობაში შევიდა 10.07.2009-ში (დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს სტატისტიკის სახელმწიფო სამსახური. დნესტრისპირეთის მოლდოვის რესპუბლიკის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარება. 2009) ↑ http://date.gov.md/ro/system/files/resources/2015-11/coduri%20postale%20RM.xlsx
დურლეშტი

დურლეშტი (მოლდ. Durleşti) — ქალაქი მოლდოვაში. შედის კიშინიოვის მუნიციპალიტეტის ბოიუკანის სექტორში. მდებარეობს კიშინიოვიდან სამხრეთ-დასავლეთით, იალოვენის რაიონის საზღვართან (ყოფილი კუტუზოვის რაიონი). მოსახლეობა დაახლოებით შეადგენს 20 ათას ადამიანს. ტრადატე (იტალია)
კელერაში

კელერაში (რუმ. Călăraşi) — ქალაქი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს კიშინიოვიდან 50 კმ-ში. სარკინიგზო სადგური ხაზზე კიშინიოვი—უნგენი. Метрические книги села Калараш ↑ 1.0 1.1 1.2 http://www.calarasi-primaria.md/index.php?pag=page&id=34&l=
კანტემირი

კანტემირი (მოლდ. Cantemir) — ქალაქი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონის ცენტრი. დაარსდა 1973 წლის აპრილში. სახელი ეწოდა დიმიტრი კანტემირის პატივსაცემად. ქალაქი კანტემირი მდებარეობს რესპუბლიკის სამხრეთში, მდინარე პრუტის მახლობლად პლატოზე. ქალაქში გადის საავტომობილო ტრასა კიშინიოვი-ლეოვა-კაჰული. ქალაქი მდებარეობს კიშინიოვიდან სამხრეთით 126 კილომეტრში და ბასარაბეასკა-კაჰულის ხაზზე მდებარე პრუტის სარკინიგზო სადგურიდან 1 კილომეტრში. ↑ Советская Молдавия. Краткая энциклопедия. — 1982. — С. 239.
კეუშენი

კეუშენი (მოლდ. Căuşeni) — ქალაქი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ბოტნაზე, კიშინიოვიდან სამხრეთით 88 კილომეტრში. მოსახლეობა 2010 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 19 900 ადამიანს. კეუშენის რაიონული საბჭო
არიდული მცენარეულობა

არიდული მცენარეულობა (ლათ. aridus — „მშრალი“, „გამხმარი“, „მწირი“) — მცენარეულობა, რომელიც გავრცელებულია მშრალი ჰავის პირობებში (უდაბნო, ველი), სადაც აორთქლებული ტენის რაოდენობა მოსულ ნალექებს აღემატება. არიდული მცენარეულობას განეკუთვნება: მრავალწლოვანი მცენარეები, რომლებსაც სიმშრალეში აორთქლების მცირე ინტენსივობა და ქსოვილებში წყლის დიდი რაოდენობით შეწოვისა და დაგროვების უნარი აქვთ (სუკულენტები); მრავალწლოვანი მცენარეები, რომლებიც მშრალ პერიოდში დროებით კარგავენ მიწისზედა ორგანოებს, ტენით უზრუნველყოფის დროს კი კვლავ არადგენენ დაკარგულ ორგანოებსა და ფიზიოლოგიურ ფუნქციებს (ეფემეროიდები); ერთწლოვანი მცენარეები, რომლებიც გავლვის დაწყებამდე ასწრებენ სასიცოცხლო ციკლის გავლას (ეფემერები). არიდული ჰავა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 566.
კაჰული

კაგული (მოლდ. Cahul) — ქალაქი მოლდოვის სამხრეთში, კაგულის რაიონის ცენტრი, კურორტი. კაგულმა ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად მიიღო 1835 წლის დეკემბერში. სახელწოდება მას ერგო 1770 წელს მდინარე კაგულთან გამართული ბრძოლის პატივსაცემად, რომელშიც რუსეთის არმიამ თურქები დაამარცხა. ამ დრომდე დასახლებას ეწოდებოდა შკეა, შემდეგ — ფრუმოასა (ლამაზი). პირველად იხსენიებოდა XVI საუკუნის სახელმწიფო სიგელებში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კაჰული“ ვიკისაწყობში. კაგულის მუნიციპალიტეტი ქალაქ კაგულის საიტი ქალაქ კაგულის საიტი დაარქივებული 2021-01-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ Results of Population and Housing Census in the Republic of Moldova in 2014: Characteristics - Population (population by communes, religion, citizenship) (XLS). National Bureau of Statistics of the Republic of Moldova (2017). ციტირების თარიღი: 2017-05-01.
კორნეშტი

კორნეშტი (მოლდ. Corneşti) — ქალაქი მოლდოვაში. შედის უნგენის რაიონის შემადგენლობაში. სარკინიგზო სადგური ხაზზე კიშინიოვი-უნგენი. ქალაქი მდებარეობს კიშინიოვიდან 72 კმ-ში. კორნეშტში მოქმედებდა (1952 წლისთვის) ხილ-ბოსტნეულის, ღვინის, ზეთისა და ყველის ქარხნები. 1956 წლის 9 იანვრამდე დასახლება წარმოადგენდა ამჟამად გაუქმებული კორნეშტის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კორნეშტი“ ვიკისაწყობში. ↑ Результаты Переписи населения и жилищ в Республике Молдова в 2014 году. Национальное Бюро Статистики Республики Молдова (2017). ციტირების თარიღი: 2017-05-01.
კრიულენი

კრიულენი (მოლდ. Criuleni) — ქალაქი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონის ცენტრი. ვიქტორ გავრიკოვი (დ. 1957) — საბჭოელი ლიტველი მოჭადრაკე. ალექსანდრა კამენშიკი (დ. 1988) — მოლდოველი მეთხილამურე და ბიათლეტი. სერგეი კლეშენკო (დ. 1972) — მოლდოველი ფეხბურთელი. იური მუნტიანი (დ. 1972) — მოლდოვის რესპუბლიკის კომუნისტთა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის აღმასრულებელი მდივანი.
კუპჩინი

კუპჩინი (რუმ. Cupcini) — ქალაქი მოლდოვაში. შედის ედინეცის რაიონის შემადგენლობაში. მოლდავეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროს ეწოდებოდა კალინინსკი. კუპჩინის დაქვემდებარებაში შედიან დასახლებები ძველი კეტროშიკა და კიურტი.
Wonderous Stories: The Best of Yes

Wonderous Stories: The Best of Yes — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის კომპილაციური ალბომი. იგი პირველად გამოვიდა ევროპაში, 2011 წელს. 2014 წელს კრებული ხელახლა გამოიცა, როჯერ დინის მიერ შექმნილი სპეციალური გარეკანით. გამოცემა მნიშვნელოვანია იმით, რომ იგი პირველი კრებულია, რომელზეც წარმოდგენილია ალბომის Close to the Edge სამივე კომპოზიცია. დისკი 1 „Siberian Khatru“ „Yours is No Disgrace“ „No Opportunity Necessary, No Experience Needed“ „Mood for a Day“ „Everydays“ „I've Seen All Good People (Your Move; All Good People)“ „Heart of the Sunrise“ „Starship Trooper“ „Close to the Edge“ დისკი 2 „Owner of a Lonely Heart“ „Wonderous Stories“ „Roundabout“ „And You and I“ „Long Distance Runaround“ „Going for the One“ „Parallels“ „Leave It (Acapella Mix)“ „The Remembering: High the Memory“ „Tempus Fugit“ „Soon“ ↑ მონგერი, ჯეიმზ. (2014)Yes - Wonderous Stories: The Best of Yes| AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 9 აპრილი 2014.
არიდული ჰავა

არიდული ჰავა (ლათ. aridus — მშრალი) — უდაბნოებისა და ნახევარუდაბნოების ჰავა. ახასიათებს ჰაერის ტემპერატურის დიდი დღეღამური და წლიური ამპლიტუდები. ნალექების უმნიშვნელო რაოდენობა ან თითქმის სრული უნალექობა (100-150 მმ წელიწადში). უდაბნოებზე გამავალი მდინარეები, რომლებიც უფრო ნოტიო უბნებიდან მოედინება, აქ თხელდება და ხშირად მლაშე ტბებიან გაუდინარ ქვაბულებში იკარგება. გაშიშვლებული მიწის ზედაპირის ტემპერატურა დღე-ღამის განმავლობაში მკვეთრად ირყევა, რის გამო მკვრივი ქანებიც კი იშლება და ქვიშად იქცევა. ქარს ადვილად გადააქვს მშრალი ქვიშა და ბარხანებისა და დიუნების ტალღოვან რელიეფს ქმნის. არიდული ჰავა ყველაზე მკვეთრად გამოხატულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ განედებზე (საჰარა, არაბეთის ნახევარკუნძულისა და ავსტრალიის უდაბნოები). უფრო მაღალ განედებზე დაკავშირებულია ოკეანის სიშორესთან (ცენტრალური და შუა აზიის უდაბნოები) ან იმ ქედებთან, რომლებიც ოკეანიდან წამოსულ სინოტივეს ეღობება წინ (ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის უდაბნოები). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 566. Desert climate summary Desert report/essay
უკადრისასებრნი

უკადრისასებრნი (ლათ. Balsaminaceae) — ორლებნიან ფურცლებგანცალკევებულ ბალახოვან მცენარეთა ოჯახი. მარტივფოთლებიანი მცენარეებია. აქვთ წვნიანი და მეტ-ნაკლებად გამჭვირვალე ღერო, ზიგომორფული ყვავილი, 5-ნაკვთიანი ჯამი, მათგან ქვედა წარზიდულია დეზად. ნაყოფი წვნიანი კოლოფია. აერთიანებს 4 გვარის 450-მდე სახეობას. გავრცელებული არიან ძირითადად ტროპიკულ აზიასა და აფრიკაში. ძირითადი გვარია უკადრისა. უკადრისასებრთა ბევრ სახეობას აშენებენ კულტურაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 119.
უკანა ბეშკაშენი

უკანა ბეშკაშენი — ისტორიული სოფელი (ამჟამად ნასოფლარი) აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ბეშკაშენის ხევში. პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნის წყაროებში. ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში, ნაწ. 1—2, ტფ. 1935; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 119.
გრამპიანის მთები

გრამპიანის მთები (ინგლ. Grampian Mountains) — უმაღლესი მთები დიდ ბრიტანეთში. სიმაღლე 1344 მ-მდე (მთა ბენ-ნევისი). მდებარეობს შოტლანდიაში, გლენ-მორის გრაბენსა და (ჩრდილოეთით) და შოტლანდიის დაბლობს შორის (სამხრეთით). სიგრძე დაახლოებით 250 კმ. აგებულია კრისტალური და მეტამორფული ქანებით, ზედაპირი ოდნავ ტალღოვანია, დანაწევრებულია მდინარეთა ვიწრო ხეობებითა და ტბიური ქვაბულებით. განვითარებულია მყინვარული ეგზარაციის ფორმები. განვითარებულია ზომიერი ოკეანური კლიმატი, გრილი ზაფხულით; ნალექები 1000 მმ-ზე მეტი წელიწადში. კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარეები: ნესი, ტეი, სპეი და სხვა. დამახასიათებელია მანანიანი, ტორფნარები და მთის მდელოები. გრამპიანის მთების აღმოსავლეთით არის დანოტარის ციხე-სიმაგრე. გრამპიანის მთები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
არივარა ნარიჰირა

არივარა ნარიჰირა (იაპონ. 在原業平; დ. 825 ― გ. 880) — იაპონელი პოეტი, უფლისწული. თქმულებებად ქცეული მისი ფათერაკიანი ცხოვრება IX საუკუნის და მომდევნო პერიოდების ბევრ ლიტერატურულ ძეგლს დაედო საფუძვლად. ვარაუდობენ, რომ თვითონაა ავტორი ცნობილი იაპონური მოთხრობისა „ისე-მონოგატარი“, რომელიც არივარას თავგადასავალს მოგვითხრობს და მისსავე ლექსებს შეიცავს. არივარას ეს და სხვა ლექსების ტანკის ჟანრს განეკუთვნება. დიდად პოპულარული იყო მისი ნატიფი სატრფიალო და პეიზაჟური ლირიკა, რომლის ნიმუშები X საუკუნიდან მოყოლებული, არაერთ ანთოლოგიაში შევიდა. შემონახულია არივარას პირადი კრებული „არივარა-ასონსიუ“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 566.
უკბილო

უკბილო (ლათ. Anodonta) — მტკნარი წყლის ორსაგდულიანი მოლუსკების გვარი სადაფიანების ოჯახისა. უკბილოს რბილი სხეული ორსაგდულიან ნიჟარაშია მოქცეული. ნიჟარა მოზრდილია (25 სმ-მდე), მურა-მომწვანო. ცნობილია უკბილოს დაახლოებით 50 სახეობა, რომელთაგან საქართველოს მტკნარ წყლებში გვხვდება 3: Anodonta cellensis, Anodonta piscinalis და ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია Anodonta cyrea. იკვებებიან წყალმცენარეებით, ბაქტერიებით, ორგანული ნარჩენებით. უკბილო გაყოფილსქესიანები არიან, მრავლდებიან კვერცხებით, საიდანაც იჩეკებიან გლოქიდიები, რომლებიც თავდაპირველა თევზებზე პარაზიტობენ. უკბილოს სადაფის შრისაგან ამზადებენ ღილებს. ლეჟავა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 120.
პენჯაბელები

პენჯაბელები (პენჯაბ. ਪੰਜਾਬੀ (გურმუხი), پنجابی (შაჰმუხი)) — ხალხი პაკისტანში (პენჯაბის პროვინცია, 82 მლნ) და ინდოეთში (პენჯაბის შტატი). მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. სახელები: ფრანგულად - Pendjabiens; რუსულად - Панджабцы, Пенджабцы. საერთო რაოდენობა: დაახლ. 90 მლნ. ენა: პენჯაბური; ფართოდაა გავრცელებული აგრეთვე ჰინდი და ურდუ. რელიგია: ინდოეთი - ძირითადად სიქიზმი, ასევე ინდუიზმი, პაკისტანი - ძირითადად სუნიტური ისლამი, ასევე ქრისტიანობა.
უკბილო ვეშაპები

უკბილო ვეშაპები (ლათ. Mystacoceti) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი ვეშაპისნაირთა რიგისა. კბილების ნაცვლად ზედა ყბაზე უვითარდებათ 360—800 გრძელი (20—450 სმ) რქოვანი ფირფიტა, ე. წ. „ვეშაპის ულვაში“. ისინი ქმნიან ცხრილისებრ აპარატს, რომლის საშუალებითაც ხდება პირში მოხვედრილი საკვების (მოლუსკების, კიბოსნაირები, წვრილი თევზები) გაცხრილვა. დინგზე აქვთ ვიბრისები — შეხების ორგანოები. ნესტოები წყვილია. უკბილო ვეშაპები თანამედროვე ძუძუმწოვართა შორის ტანად ყველაზე დიდი ცხოველებია. მაგალითად, ლურჯი ვეშაპის სიგრძე 33 მ, მასა 160 ტ აღწევს. უკბილო ვეშაპებს განეკუთვნება 10 სახეობა: გრენლანდიური, სამხრეთული, ჯუჯა, რუხი, კუზიანი, ლურჯი, ბრაიდის, მცირე ზოლებიანი ვეშაპები, ფინვალი და სეივალი. ფართოდ არიან გავრცელებული ოკეანეებში, გარდა გრენლანდიური, ბრაიდისა და ჯუჯა ვეშაპებისა. აქვთ დიდი სარეწაო მნიშვნელობა. 1959 წლიდან საერთაშორისო დაცვას ექვემდებარებიან გრენლანდიური, სამხრეთული და რუხი ვეშაპები, ხოლო 1967 წლიდან — ლურჯი ვეშაპი. მცირე ზოლებიანი ვეშაპის ერთი ეგზემპლარი 1880 წელს ზღვის დინებამ გამორიყა ქობულეთის მახლობლად. მისი ჩონჩხი ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ზოოლოგიის განყოფილებაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 120.
უკია

უკია — არაბული მასის საზომი ერთეული. შეადგენდა რატლის 1/12 ნაწილს. ქართულ წერილობით წყაროებში გვხვდება XI—XV საუკუნეებში სამედიცინო ძეგლებში. სავარაუდოა, რომ სამედიცინო და ბაღდადური ლიტრების შემადგენელი ნაწილი იყო და მათ 1/12-ს შეადგენდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 120.
უკრაინული ნაცარა ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის უკრაინული ნაცარა ჯიში — სახორცე-სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოირჩევა ამტანობით, ფერად ნაცარაა. ადრე იყენებდნენ როგორც მუშა საქონელს. ცოცხალი მასა: კუროსი 800—850 კგ, ფურის 450—550 კგ. ნასუქი ცხოველის ნაკლავის გამოსავალი 63—65%, საშუალო წლიური წველადობა 2500—2700 კგ, რძის ცხიმიანობა 4,2—4,5%. მოშენებულია უკრაინაში. საქართველოში შემოიყვანეს უკრაინიდან გადმოსახლებულმა სექტანტებმა და შეაჯვარეს ადგილობრივ პირუტყვს. ფირცხალაიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 131.
უკრაინული სტეპის თეთრი ღორი

უკრაინული სტეპის თეთრი ღორი — სახორცე-საქონე მიმართულების პირველი კულტურული ჯიში ყოფილ სსრკ-ში, გამოიყვანა აკადემიკოსმა მ. ივანოვმა 1924—1934 წლებში უკრაინული მოკლეყურა ღორის მსხვილ თეთრ ღორთან შეჯვარებით. ჯიშში 18 ხაზი და 30 ოჯახია. მსხვილი თეთრი ღორისაგან განსხვავდება სხეულის აღნაგობით და სტეპის პირობებთან შეგუებულობით. კერატის ცოცხალი მასა 300—340 კგ, ნეზვისა 210— 230 კგ. ნაყოფიერება 10—12 გოჭი, მერძეულობა 70—80 კგ. სუქებისას დღიური ნამატი 701 გ. ყოველ კგ ცოცხალი მასის მატებაზე ხარჯავს 4,12 საკვებ ერთეულს. 100 კგ აღწევს 192 დღეში. მოშენებულია ხერსონის, ზაპოროჟიეს, დნეპროპეტროვსკის, ნიკოლაევისა და ოდესის ოლქებში. იყენებენ სამრეწველო შეჯვარებისას. ტარდება მუშაობა მეხორცეულობისა და ადრეულობის გასაუმჯობესებლად. იაკობაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 132.
ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი

ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი (ინგლ. Northern Highlands) — მთიანეთი დიდი ბრიტანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, შოტლანდიაში. ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი შუა შოტლანდიის დაბლობით გამოყოფილია სამხრეთ შოტლანდიის მაღლობისაგან. ფართობი დაახლოებით 40 ათ. კმ². სიმაღლე 1344 მ (მთა ბენ-ნევისი). აგებულია გრანიტებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით, კვარციტებით. ტექტონიკური ქვაბულებით დანაწევრებულია ცალკეულ ზეგნებად და ქედებად. მთის კალთები დანაწევრებულია ხეობებით, დასავლეთით — ფიორდებით. ბევრია მდინარე, ტბა და ჭაობი. შემოსილია მანანიანით, მდელოს ბალახეულით, არყისა და ფიჭვის ტყეებით, განვითარებულია მესაქონლეობა. ჩრდილოეთ შოტლანდიის მთიანეთი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები

ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები — ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XXIV–XXIII საუკუნეები) გორასამარხები მარტყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, ე.წ. ულევრის ველზე, 1978–1979 წლებში გათხარეს 2 გორასამარხი (ო. ჯაფარიძე), 1 გორასამარხის (დიამეტრი 70 მ) ცენტრში აღმოჩნდა თხელი ფილებისაგან მშრალი წყობით ნაგები ოთხკუთხა სამარხი (სიგრძე 2,7 მ, სიგანე 3,2 მ), რომლის იატაკზე ქვის ფილები იყო დაგებული. სამარხის ჩრდილოეთ-დასავლეთ კედელთან იატაკში 0,5 მ კონუსური ორმო იყო ჩაჭრილი, რომელშიც ცეცხლის კვალი ჩანდა. მიცვალებულის ძვლები არ აღმოჩნდა (კრემაცია). არქეოლოგიური მასალა:ბრინჯაოს 2 ისრისპირი, გახვრეტილი ეშვი, ნიჟარის მძივები, ქვის გახვრეტილი ცული (რომელიც ჩრდილოეთ კავკასიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში მოსახლე ტომებთან კავშირზე მიუთითებს). აგრეთვე ნიჟარის დაკბილული ფირფიტა, თიხის ჭურჭლის ნატეხები და ცხვრის 3 კოჭი. მეორე გორასამარხის (დიამეტრი 46 მ) ცენტრში ქვის ძლიერი ნაგებობა მდგარა, რომლის კედლების გასწვრივ დიდი ზომის ჭურჭელი ყოფილა განლაგებული. მიცვალებული მოხრილი ესვენა. მისთვის ჩაუყოლებიათ ხარის თავი და წვრილფეხა პირუტყვი. ნაგებობის თიხით შელესილ იატაკზე აღმოჩნდა 2 ყუნწიანი სატევარი (ბრინჯაოსი და ვერცხლისა), ბრინჯაოს მძივები, ბრინჯაოს 3 ისრისპირი, თიხის ჭურჭელი, რომელსაც საერთო აქვს ადრინდელ და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალასთან, შეიმჩნევა ბევრი ახალი საფეხურის ნიშანიც. გორასამარხები ტომის დაწინაურებული წევრებისა უნდა იყოს. 1972 წელს სოფელ მარტყოფის მიდამოებში, ადგილ მოხვეულში, პედაგოგმა გ. კახაბრიშვილმა მიაკვლია ანტიკური ხანის ქვევრ-სამარხებს. მათში აღმოჩნდა პართიის მეფეების ოროდე II-ისა (ძვ. წ. 57—37) და გოტარზის (40—51) ვერცხლის მონეტები და სხვა. სოფლის ჩრდილოეთით და დასავლეთით 70-იან წლებში შეისწავლეს (შ. დედაბრიშვილი) გორასამარხები: ე. წ. წითელი გორა და ჭიანჭველის გორა. ორივე უძველეს დროში გაუძარცვავთ. მათიაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 134.
ენციკლოპედია კანადიანა

ენციკლოპედია კანადიანა (ინგლ. Encyclopedia Canadiana) - შედის ენციკლოპედიათა განსაკუთრებულ ჯგუფში, რომელიც კონტინენტებისა და ქვეყნების აღწერილობას ეძღვნება და ე. წ. ქვეყანამთმცოდნეობით ენციკლოპედიას წარმოადგენს. კანადიანა გვაცნობს კანადის ბუნებას, მოსახლეობას, ეროვნულ მრეწველობას, ჯანდაცვას, კულტურასა და სხვა. ენციკლოპედია კანადიანას პირველი გამოცემა 1967-58 წლებში მოხდა ოტავაში Canadiana Company-ის მიერ. მთავარი რედაქტორი ჯონ ე. რობინსი. გამოიცა 10 ტომად. LCCN: 57059196 კანადიანას მომდევნო გამოცემამ დღის სინათლე 1975 წელს იხილა. გამოიცა ტორონტოში Grolier of Canada-ის მიერ ასევე 10 ტომად. მთავარი რედაქტორია კენეთ ჰ. პირსონი. ISBN 0717216020 ენციკლოპედიები ენების მიხედვით.
კვარციტი

კვარციტი — მეტამორფული ქანი, რომელიც შედგება კვარცის უწვრილესი მარცვლებისაგან. მაგარი და მტკიცე ქანია; თეთრი, რუხი, ან მოწითალო ფერისაა. წარმოიქმნება რეგიონული მეტამორფიზმის დროს კვარციანი ქვიშაქვების გადაკრისტალების შედეგად. დიდი რაოდენობით შეიცავს SiO2-ს (95-99%). ცეცხლგამძლეობა — 1710-1770°С-მდე. დამახასიათებელია მექანიკური სიმტკიცე. კვარციტს უწოდებენ მასიურ კვარციან ქვიშაქვებსაც და ზოგჯერ გამოფიტვის ქერქში მეტასომატურად წარმოქმნილ კვარციან მარცვლოვან ქანებსაც (ჰიპერგენული კვარციტი). განარჩევენ აგრეთვე მჟავე და საშუალო ეფუზიური ქანებისა და მათი ტუფების, იშვიათად მჟავე ინტრუზიული ქანების, ჰიდროთერმულ-მეტასომატური გზით გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილ მეორეულ კვარციტებს. კვარციტი კარგი სამშენებლო და მჟავაგამძლე მასალაა, იყენებენ ნედლეულად ცეცხლგამძლე აგურისა და მინის წარმოებაში, აგრეთვე მეტალურგიაში. დასამუშავებლად რთული ქანია. კვარციტის ძირითადი საბადოებია რუსეთში, აშშ-ში, აღმოსავლეთ ევროპაში, აფრიკაში. ↑ კვარციტი — დიდი რუსული ენციკლოპედია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-03-12. ციტირების თარიღი: 2021-04-24. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 490.
ულეწელა

ულეწელა (ლათ. Chondrilla) — მრავალწლოვან ან ორწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. შეიცავს 30-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში იზრდება მხოლოდ 2 სახეობა (Chondrilla juncea და Chondrilla acantholepis); მათ ძირიდანვე დატოტვილი, წკეპლისებრი ღერო აქვთ; ფესვთანური ბურბუშელისებრია, ღეროსეული — ხაზური ან ლანცეტა. ენისებრი ორსქესიანი ყვითელი ყვავილები შეკრებილია მრავალყვავილიან კალათებად. იზრდებიან მთის შუა სარტყლამდე, ქვიშნარებზე. Chondrilla juncea შეიცავს კაუჩუკს. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 134.
ჰიდრის თანავარსკვლავედი

ჰიდრის თანავარსკვლავედი (ლათ. Hydra) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყივნალე ვარსკვლავის, ალფარდის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 2,0. დაკვირვებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობები თებერვალსა და მარტშია. ჩანს საქართველოდანაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 642. ჰიდრა
პიტერ ჰუკი

მუსიკალური ნაწყვეტები: ვერ ხსნით ფაილს? იხ. მედია მაშველი. პიტერ ვუდჰედი, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც პიტერ ჰუკი (ინგლ. Peter Hook, დ. 1956, 13 თებერვალი) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, კომპოზიტორი, მულტი-ინსტრუმენტალისტი და მუსიკალური პროდიუსერი. მუსიკოსმა ბერნარდ სამნერთან, იენ კერტისსა და სტივენ მორისთან ერთად დააარსა პოსტ-პანკ ჯგუფი Joy Division. კერტისის გარდაცვალების შემდეგ მოხდა ჯგუფის რეფორმირება და ჩამოყალიბდა ახალი ჯგუფი – New Order. მან ჩაწერა ალბომი One True Passion ჯგუფ Revenge-თან ერთად, აგრეთვე ორი ალბომი ჯგუფთან Monaco-სთან (Music for Pleasure და Monaco) და ერთი ალბომი (It's A Beautiful Life) ჯგუფ Freebass-თან. პიტერ ჰუკი (ვუდფორდი) დაიბადა 1956 წლის 13 თებერვალს, სელფორდში, მანჩესტერში(ინგლისი). ირენ ექტონის (1928–2000) და ჯონ ვუდფორდის ოჯახში. 1959 წელს, როდესაც პიტერი 3 წლის იყო, მისი მშობლები დაშორდნენ. პიტერისა და მისი ძმის აღზრდა კი ბებიამ ალისია ექტონმა (1896–1968) ითავა. 1962 წელს მუსიკოსის დედა ხელახლა გათხოვდა ერნესტ ჰუკზე. იმის გამო, რომ მუსიკოსი მამინაცვალთან მუშაობდა, ბავშვობის გარკვეული წლები იამაიკაზე გაატარა, შემდეგ კი დაბრუნდა სელფორდში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პიტერ ჰუკი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-04-09 საიტზე Wayback Machine. Myspace-ზე (არქივი) პიტერ ჰუკი AllMusic-ზე ინტერვიუები 2013 interview with Peter Hook, discussing Movement and Power, Corruption and Lies დაარქივებული 2014-01-08 საიტზე Wayback Machine. Peter Hook RBMA video lecture session დაარქივებული 2014-04-27 საიტზე Wayback Machine. BBC interview with Peter Hook Interview with Peter Hook about Joy Division legacy and Closer live tour – Rocker Magazine 2011 Interview დაარქივებული 2013-01-16 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links with Hook from Glastonbury 2010 by Francisco A. Tapia Robles for Adictos Al Ruido (Latin American music website and radio network). ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #134679814 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ „Peter Hook“. Great Lives. 6 May 2008. BBC Radio 4. ციტირების თარიღი: 18 January 2014.
ბენ-ნევისი

ბენ-ნევისი (ინგლ. Ben Nevis) — კუნძულ დიდი ბრიტანეთის უმაღლესი მწვერვალი გრამპიანის მთების დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს შოტლანდიაში. სიმაღლე 1344 მ. აგებულია გრანიტებით, ანდეზიტებითა და ფიქლებით. აქვს ბრტყელი ზედაპირი, რომელიც დაფარულია მთის მდელოებით. მწვერვალი ხშირად ღრუბლებში და ნისლშია გახვეული. ბენ-ნევისი ძველი გიგანტური ვულკანის ნაშთია. წარსულში მოქმედი, ამჟამად კი ჩამქრალი ვულკანია. სამხრეთი კალთები დამრეცია, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე არის ფლატე, რომლის სიმაღლეა დაახლოებით 460 მ. ფერდობების დაჩრდილულ ნაპრალებში მთელი წლის განმავლობაში თოვლნარია. ბენ-ნევისის სიახლოვეს კლიმატი მკაცრია. მწვერვალზე არის მეტეოროლოგიური ობსერვატორია. პირველად მწვერვალი დაიპყრო ჯეიმზ რობერტსონმა 1771 წლის 17 აგვისტოს. ბენ-ნევისი შოტლანდიურ-გელურ ენაზეა „Beinn Nibheis“. ამავე დროს, „Beinn“ გელური სიტყვაა და „მთას“ ნიშნავს, ხოლო „Nibheis“ სხვადასხვაგვარად აღიქმება, მაგრამ ჩვეულებრივ, ითარგმნება როგორც „ბოროტი“ ან „შხამიანი“. „Beinn Nibheis“ ალტერნატიული ინტერპრეტაციის მიხედვით წარმოსდგება „beinn nèamh-bhathais“-გან, სადაც „nèamh“ „ზეცებს“, „ღრუბლებს“, ხოლო „bathais“ „ადამიანის თავის მწვერვალს“ ნიშნავს. კელტურად ბენ-ნევისი „თოვლიან მთას“ ნიშნავს. ადგილობრივი მოსახლეობა მთას შემოკლებით „ბენს“ უწოდებს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბენ-ნევისი“ ვიკისაწყობში. ბენ-ნევისი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ბენ-ნევისი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
ენდრიუ ფაიერი

ენდრიუ ფაიერი (Andrew Z. Fire; 1959) — ამერიკელი მეცნიერი, მოლეკულური გენეტიკოსი. სტენფორდის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის პათოლოგიისა და გენეტიკის პროფესორი. 2006 წელს კრეიგ მელოსთან ერთად "რნკ-ინტერფერენციის - გარკვეული გენების აქტიურობის ჩაცხრობის ეფექტის - აღმოჩენისთვის" ფიზიოლოგიასა და მედიცინის დარგში ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა.
ლოხ-ლომონდი

ლოხ-ლომონდი (ინგლ. Loch Lomond) — ტბა დიდი ბრიტანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 7,6 მ სიმაღლეზე. შოტლანდიის უდიდესი ტბა. ფართობი 71 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 190 მ. მდებარეობს გრამპიანის მთების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ტექტონიკურ ქვაბულში, რომელიც ჩაღრმავებულია ძველი მყინვარის მიერ. სამხრეთ ნაწილში ბევრია კუნძული, რომელთაგან ყველაზე დიდია კუნძული ინჩმარინი. ფართოვდება სამხრეთისაკენ და იღებს სამკუთხედის ფორმას. ჩრდილოეთით აღმართულია თოვლით შემოსილი მთები, რომლებიც 900 მ-მდე მაღლდებიან, სამხრეთით უფრო ნაზი ბორცვებია. ტბის სანაპიროზე არის დასახლებული პუნქტები. ინვერაგლასში არის ჰიდროელექტროსადგური. ლოხ-ლომონდი ადგილობრივ მკვიდრთა პუპულარული კურორტია. განვითარებულია მეთევზეობა, ნაოსნობა. 2002 წლიდან ტბა ეროვნული პარკის ნაწილია. ლოხ-ლომონდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)