laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰრანუშ აკოფიანი

ჰრანუშ აკოფიანი (სომხ. Հրանուշ Հակոբյան; დ. 12 აპრილი, 1954) — სომხეთის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, სომხეთის დიასპორის მინისტრი 2008 წლის 1 ოქტომბრიდან და სომხეთის გენერალური ასამბლეის ყველაზე ხანგრძლივი მმართველობის მქონე ქალბატონი. იგი სომხეთის პარლამენტის 7 წევრიდან ერთ-ერთი ქალბატონია. აკოფიანი არის პირველი ქალი სომხეთში, ვინც თანამდებობაზე პროპორციული არჩევნებით კი არა, არამედ მაჟორიტარული არჩევნების საფუძველზე მოვიდა. 2005 წელს, მან შემოიღო სომხეთის გენდერული კვოტირება იმ მიზნით, რომ ხელი შეეწყო სომეხი ქალების არჩევნებში მონაწილეობის მიღებისათვის. 2008 წლის 1 ოქტომბერს, ჰრანუშ აკოფიანმა დაიკავა სომხეთის დიასპორის მინისტრის თანამდებობა. ბიოგრაფია Грануш Акопян– защитница ненормальных დაარქივებული 2012-02-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ Itano, Nicole. Quota Law Puts More Women in Armenia's Election, WeNews, May 10, 2007 ↑ Lansford, Tom Political Handbook of the World 2015. CQ Press, გვ. 77. ISBN 1483371581.  ↑ Հայաստանի Հանրապետության սփյուռքի նախարար նշանակելու մասին
ბეჭისციხე

ბეჭისციხე — ციხესიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (ამჟამად თურქეთშია). პირველად იხსენიება XI საუკუნეში. ვახუშტის მიხედვით, ეს უნდა იყოს შემდეგდროინდელი ქუმურლუს ციხე კოლას პროვინციაში (მტკვრის სათავეები). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 351.
სეზარი

სეზარი (ფრანგ. César) — ფრანგული კინოპრემია. 1975 წელს ჟორჟ კრავენმა დააარსა კინოხელოვნებისა და ტექნიკის აკადემია, რომლის მიზანი იყო კინემატოგრაფიაში მოღვაწე გამოჩენილი პირების დაჯილდოება, რათა ამერიკულ ოსკარს ფრანგული ანალოგი გასჩენოდა. 1976 წლის 3 აპრილს გაიმართა სეზარის გადაცემის პირველ ცერემონიალი, რომელსაც ჟან გაბენი თავმჯდომარეობდა. სახელწოდება მომდინარეობს მოქანდაკე სეზარ ბალდაჩინისაგან. ეს უკანასკნელი ავტორია იმ ქანდაკებისა, რომელსაც გამარჯვებულებს გადასცემენ. სეზარის გადაცემის ცერემონიალი იმართება პარიზში, შატელეს თეატრში, თებერვლის თვეში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სეზარი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი სეზარი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა
ბეხერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბეხერი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბეხერი, ერიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი ბეხერი, იოჰანეს რობერტ — გერმანელი პოეტი
დვინის მიწისძვრა (893)

დვინის მიწისძვრა — სომხეთში მომხდარი მიწისძვრა 893 წლის 28 დეკემბერს. მიწისძვრა 6 მაგნიტუდით და IX ინტენსიურობით ხასიათდებოდა. შედეგად განადგურდა ქალაქი დვინი და დაიღუპა 30000-მდე ადამიანი. ↑ Ambraseys, N.N.; Melville, C.P. (2005) A History of Persian Earthquakes, Cambridge Earth Science Series. Cambridge University Press, გვ. 38. ISBN 978-0-521-02187-6.
კილიკიის მიწისძვრა (1268)

კილიკიის მიწისძვრა — 1268 წელს მომხდარი მიწისძვრა კილიკიის სომეხთა სამეფოში, ქალაქ ადანასთან (დღევანდელი თურქეთის ტერიტორია). მიწისძვრა 7 მაგნიტუდიანი იყო და მას 60 000-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. ↑ Ganse, Robert A. and Nelson, John B. (1981) Catalog of Significant Earthquakes 2000 BC - 1979 Including Quantitative Casualties and Damage (NOAA/NGDC Report SE-27), World Data Center A for Solid Earth Geophysics, U.S. Dept. of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Data and Information Service, Boulder, Colorado, OCLC 7695380 ↑ Walford, Cornelius (1879) The famines of the world: past and present London, page 55, OCLC 38724391 ↑ Lomnitz, Cinna (1974) Global Tectonics and Earthquake Risk Elsevier Scientific Pub. Co., Amsterdam, ISBN 0-444-41076-7
ზანგეზურის მიწისძვრა (1931)

ზანგეზურის მიწისძვრა — სომხეთში, ზანგეზურის ქედთან მომხდარი მიწისძვრა 1931 წლის 27 აპრილს. მიწისძვრა 6.5 მაგნიტუდით ხასიათდებოდა. მას 2890 ადამიანი ემსხვერპლა, ასევე განადგურდა 57 პატარა სოფელი სიუნიქის პროვინციაში, 46 კი აზერბაიჯანში. ↑ Fuad Sultanov, Z.Sultanova. "Zəlzələlər", Bakı, "Azərnəşr", 1958. გვ.20
ბეხნარი

ბეხნარი — არქეოლოგიური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკინდორის ჩრდილოეთით. ძეგლი აღმოჩენილია 1957 წელს (დ. თუშაბრამიშვილი). განეკუთვნება ქვედა პალეოლითს (ადრინდელი ლევალუა-მუსტიეს ეპოქა). მიწის ზედაპირზე მოპოვებულია ძირითადად ნუკლეუსები და ანატკეც-ლამელები. იარაღი ნაკეთებია თურონ-სენონის იარუსის მაღალხარისხოვანი მონაცრისფრო და მოყავისფრო ადგილობრივი კაჟისაგან. გვხვდება ერთფუძიანი, ორფუძიანი, ე. წ. „კუს ბაკნის“ მოყვანილობის ნუკლეუსები, ლევალუას ტიპის ანატკეცები, წვეტანები და ლამელები, მუსტიეური წვეტანები, სხვადასხვა სახი სახოკები, მცირე ზომის ხელცულები, დისკოები, შუბისებური და საჩეხი იარაღი და სხვა; კაჟის მასალა გამოირჩევა მოყვათილო და მოვარდისფერო სქელი პატინით. თუშაბრამიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 420-421.
სომხეთის დემოკრატიული პარტია

სომხეთის დემოკრატიული პარტია (სომხ. Հայաստանի Դեմոկրատական Կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში. დაარსდა 1991 წელს. პარტიას არასდროს ჰყოლია წარმომადგენლები მთავრობასა და პარლამენტში. Партия დაარქივებული 2008-05-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Справка о партии დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.
სახალხო პარტია (სომხეთი)

სახალხო პარტია (სომხ. Ժողովրդական Կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში. 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ხმების 2.74% მიიღო და ვერცერთი მისი წარმომადგენელი ვერ მოხვდა პარლამენტში. ↑ 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები
სომხეთის სახალხო პარტია

სომხეთის სახალხო პარტია (სომხ. Հայաստանի Ժողովրդական Կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში. პარტიას არასდროს ჰყოლია წარმომადგენლები პარლამენტში. 2003 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პარტიის წარმომადგენელმა მეორე ადგილი დაიკავა ხმების 27.4%-ით. ↑ 2003 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები
ეროვნული თვითგამორკვევის კავშირი

ეროვნული თვითგამორკვევის კავშირი (სომხ. Ազգային ինքնորոշում միավորում) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში. დაარსდა 1987 წელს და მიზნად ისახავდა სომხეთის საბჭოთა კავშირისგან გათავისუფლებას. პარტიამ ყველა არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა, რომელიც დამოუკიდებელი სომხეთის ისტორიაში ჩატარებულა, გარდა 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებისა. ↑ Payaslian, Simon (2011). The political economy of human rights in Armenia : authoritarianism and democracy in a former Soviet republic. London [etc.]: Tauris, გვ. 87. ISBN 9781848858114.  ↑ Batalden, Stephen K. (1997). The newly independent states of Eurasia : handbook of former Soviet republics, 2., Phoenix, Ariz.: Oryx, გვ. 101. ISBN 9780897749404.
სომხეთის კომუნისტური პარტია

სომხეთის კომუნისტური პარტია (სომხ. Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია, რომელიც სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაში არსებობდა. პარტია იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის მმართველობის ქვეშ. შეიქმნა 1920 წელს და დაიშალა საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად 1991 წელს. 1991 წელსვე შეიქმნა უკვე დამოუკიდებელი სომხეთის კომუნისტური პარტია. ამის შემდეგ კომუნისტები მოხვდნენ პირველ და მეორე მოწვევის პარლამენტში. 1995 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ პარტიამ მიიღო 15 % და პარლამენტში გაიყვანა 6 დეპუტატი, ხოლო 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში 12,3 % და პარლამენტში შევიდა 9 მანდატით ↑ 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები
ფარაონი

ფარაონი — ძველი ეგვიპტელი მეფეების ტიტული. ფარაონები უდიდეს როლს ასრულებდნენ ეგვიპტელთა ცხოვრებაში. ისინი ერთდროულად ქვეყნის მმართველებიც იყვნენ და უმაღლესი ქურუმებიც. ფარაონი იყო განკაცებული ღმერთი დედამიწაზე და ღმერთი სიკვდილის შემდეგ. თვით ტერმინი „ფარაონი“ ორი სიტყვის შერწყმაა: „პერ-აა“, რაც „დიდ სახლს“ ნიშნავდა. ფარაონს ქარაგმულად იხსენიებდნენ, რათა მისი სახელი ტაბუდადებული ყოფილიყო. ამ სახელის ხმამაღლა წარმოთქმა არ შეიძლებოდა. გადმოცემის თანახმად, პირველი ფარაონი თვით ღმერთი „რა“ იყო. შემდეგ მოდიოდნენ სხვა ღმერთები. მოგვიანებით ტახტზე ოსირისისა და ისიდის ვაჟი ჰოროსი ასულა. ჰოროსი ეგვიპტის ყოველი დინასტიის ფარაონის პირველსახე და პორტრეტია. თითოეული ფარაონი რას და ხორის შთამომავლად ითვლებოდა და მისი ე.წ ტიტულატურა ხუთი სახელისგან შედგებოდა: ხორის, ოქროს ხორის, ორი ქალღმერთის (ზემო და ქვემო ეგვიპტის მეუფე+სახელი) და რას ვაჟის სახელებისგან. ფარაონი სხვადასხვა ვითარებაში სხვადასხვა სახელებით მოიხსენიებოდა. „პერ-აა“-ს თავიდან ფარაონის სახლს ეძახდნენ, დაახლოებით შუა სამეფოს დასასრულიდან კი თავად ფარაონსაც ასე მოიხსენიებდნენ. ეგვიპტელებს სწამდათ, რომ ფარაონები დედოფლისა და რას ჰიეროგამიური კავშირის შედეგად ჩნდებოდნენ. ფარაონს მრავალი ცოლი ჰყავდა, მაგრად მთავარი ერთი იყო და ქვეყნის დედოფლის ტიტულსაც ის ატარებდა. მხოლოდ ფარაონისა და დედოფლის საკრალური კავშირის შედეგად დაბადებული ბავშვი შეიძლება გამხდარიყო ეგვიპტის ფარაონი. ეგვიპტეს ფარაონი ქალებიც მართავდნენ (ნიტოკრისი — VI დინასტია; ნეფრუსებეკი — XII დინასტია, ძვ. წ. 1789-1785; ჰატშეფსუტი — XVIII დინასტია, ძვ. წ. 1490-1468). ყველა ეგვიპტურ ტაძარში ქებას უძღვნიდნენ ფარაონს, როგორც ღმერთს. თვით ფარაონიც ღმერთს უგალობდა. იგი ღმერთკაცად ითვლებოდა და სჯეროდათ, რომ ფარაონსა და ღმერთს შორის ურღვევი კავშირი არსებობდა. ეგვიპტის მმართველები დაარქივებული 2009-03-26 საიტზე Wayback Machine. - Archaeowiki.org ეგვიპტის მეფეთა გენეალოგია დაარქივებული 2009-04-07 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის ფარაონები Digital ეგვიპტე უნივერსიტეტებისთვის ფარაონების მუმიები დაარქივებული 2009-04-28 საიტზე Wayback Machine. at James M. Deem's Mummy Tombs site. ფარაონების კორონაცია დაარქივებული 2009-03-18 საიტზე Wayback Machine.
შეყვარებულების პარკი

შეყვარებულების პარკი (სომხ. Սիրահարների այգի) — საჯარო პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, ბაღრამიანის ავენიუზე. პარკი კენტრონის რაიონის 1,6 ჰა-ს მოიცავს. 2005 - 2008 წლებში შეყვარებულების პარკი მთლიანად გარემონტდა და 2008 წლის ნოემბერში ხელახლა გაიხსნა. სარემონტო საქმიანობას ბოღოსიანის ფონდი და ალბერტ ბოღოსიანი ხელმძღვანელობდა. მთლიანი ფართობი: 1,6 ჰექტარი მწვანე საფარი: 1,05 ჰექტარი ხეების რაოდენობა: 370 წყლის ფართობი: 0.11 ჰა ჩანჩქერების რაოდენობა: 4 აქ აღინიშნება სომხური ეროვნული დღესასწაულები ღია ცის ქვეშ კითხვის ფესტივალი მუსიკალური ფესტივალები ცოცხალი კონცერტები გამოფენები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შეყვარებულების პარკი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-08-09 საიტზე Wayback Machine. Երևանի Սիրահարների այգու պաշտոնական կայք დაარქივებული 2017-02-03 საიტზე Wayback Machine. (სომხური) Աչաջուրի պաշտոնական կայք (სომხური)
დედა (ნოველა)

დედა (ინგლ. A Mother) — ჯეიმზ ჯოისის მოთხრობა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში დუბლინელები. ამბავი იწყება მისტერ ჰოლოჰანის მოკლე აღწერით, რომელიც მუშაობს ირლანდიის კულტურული საზოგადოებისთვის და აწყობს ღონისძიებებს. მას ახლაც დაგეგმილი აქვს კონცერტების სერია. ჰოლოჰანს ცუდი ფეხი აქვს. ჩვენ ნოველაში ასევე ვეცნობით მისის კერნეის, რომელიც ჩამოყალიბებული ქალბატონი იყო პატარა ასაკიდანვე. მას აშინებდა თავისი კლასის მამაკაცებთან ურთიერთობა და სწორედ ამიტომ, მათ „ჯინაზე“, ცოლად გაჰყვა მუშათა კლასის წარმომადგენელ მისტერ კერნეიზე. მისი ქალიშვილი კეტლინი დადის ძვირადღირებულ სკოლაში და სწავლობს პიანინოზე დაკვრას. მისის კერნეი გადაწყვეტს გამოიყენოს ირლანდიის აღორძინების დღე, ოჯახური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად. მოახერხა, რომ მისი ქალიშვილი კეტლინი მისტერ ჰოლოჰანს ყურადრების ცენტრში მოხვედრილიყო. მისტერ ჰოლოჰანმა ის კონცერტების სერიაში ჩასვა და მისის კერნეისთან ერთად დაიწყო გოგონას გამოსვლის დაგეგმვა. პირველ კონცერტს ცოტა დამსწრე ჰყავდა. მეორე კონცერტს გაცილებით მეტი დამფინანსებელი ჰყავდა, თუმცა მისის კერნეი ღელავდა დამსწრე საზოგადოების განწყობაზე და კულტურის სამსახურის მდივანზე, მისტერ ფიცპატრიკზე. მესამე კონცერტი საერთოდ გაუქმდა. მისის კერნეი ეჭვობდა, რომ მის ქალიშვილს კონტრაქტით დადგენილ თანხას არ გადაუხდიდნენ, თუმცა გადაჭრით კითხვაზე პასუხი ვერც ფიცპატრიკისგან მიიღო და ვერც ჰოლოჰანისგან. ბოლო კონცერტზე მისის კერნეი ქმართან ერთად მივიდა მოსალოდნელი კამათის გამო. ვერც კონცერტის საღამოს მიიღო მისის კერნეიმ თანხმობა თანხის სრულად გადახდასთან დაკავშირებით და დაჟინებით მოსთხოვა შვილს არ დაერკა იქამდე მანამ არ გადაუხდიდნენ. დავის გაგრძელებას ხელი შეუშალა ფიცპატრიკმა, რომელიც ქალს დაპირდა რომ თანხას აუცილებლად გადაუხდიდნენ ოღონდ ნაწილ-ნაწილ. მიუხედავად იმისა, რომ კონცერტის პირველმა ნაწილმა წარმატებით ჩაიარა, ფიცპატრიკმა შემსრულებლები დაახასიათა როგორც არაპროფესიონალები და მლიქვნელები. მისის კერნეის, შესვენების დროს უთხრეს რომ თანხას რამდენიმე დღეში მისცემდნენ რაზეც ქალბატონი აღშფოთდა, ქალიშვილს დაკვრა აუკრძალა და ოჯახთან ერთად დატოვა კონცერტი. ნოველაში ასახულია დედის გაუმაძღრობა და ფხუკიანობა, ასევე მისი გამოუცდელობა და „კულტურული“ საზოგადოების მანკიერი მხარეები. სრული ტექსტი
რაზდანის დიდი ხიდი

რაზდანის დიდი ხიდი (სომხ. Հրազդանի Մեծ կամուրջ), ასევე, ცნობილი, როგორც კიევის ხიდი (სომხ. Կիևյան կամուրջ) — თაღოვანი ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს არაბკირის რაიონის კიევის ქუჩასა და მალათია-სებასტიის რაიონის ლენინგრადის ქუჩას. დააპროექტა არქიტექტორმა გრიგორ აღაბაბიანმა და შენდებოდა 1949-1956 წლებში. ხიდის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარეობს კარენ დემირჩიანის სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსი და თუმანიანის პარკი. www.tripadvisor.co.uk www.istockphoto.com ↑ Bridges in Yerevan ↑ Great Bridge of Hrazdan at armmonuments.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-07. ციტირების თარიღი: 2015-10-22.
მანასკერტის ბრძოლა (1915)

მანასკერტის მრძოლა — გაიმართა 1915 წელს, რომელიც ერთ-ერთი პირველი იყო კავკასიის ფრონტზე, პირველი მსოფლიო ომის დროს. საომარი მოქმედებები მიმდინარეობდა აღმოსავლეთ თურქეთის ტერიტორიაზე. მიუხედავად ცოცხალი ძალების დიდი დანაკარგებისა როგორც თურქეთის ასევე რუსეთის მხარეს, ბრძოლის ბედზე ამას დიდი გავლენა არ მოუხდენია, თუმცა რუსებს გაუჩნდათ მცირე ტაქტიკური უპირატესობა. 1915 წლის 10 ივლისს კავკასიის არმიის მეოთხე კორპუსის გენერალმა ოგანოვსკიმ დაიწყო შეტევა მანასკერტის დასავლეთით მდებარე შემაღლებული ადგილების დასაკავებლად. ამასთან იგი ითვალისწინებდა თურქეთის არმიის მცირერიცხოვნებას რუსეთთნ შედარებით. გენერალ ოგანოვსკის წინააღმდეგ იბრძოდა თურქეთის რამდენიმე დივიზია, სულ ორმოცი ათასამდე ჯარისკაცით, რის შესახებაც ოგანოვსკისთვის წინასწარ არ იყო ცნობილი. 16 ივლისს ოსმალეთის არმია გადავიდა კონტრ-შეტევაზე აბდულა ქერიმ-ფაშას მეთაურობით, რიცხობრივი უპირატესობით ერთი სამზე თურქების სასარგებლოდ. ოგანოვსკის რაზმებმა უკან დაიხიეს და დაკარგეს საბრძოლო მასალებით დატვირთული მატარებელი. ამ ფაქტის შესახებ მხოლოდ 22 ივლისს შეიტყო კავკასიის ფრონტის მეთაურმა იუდენიჩმა. იუდენიჩის ბრძანებით რუსული არმია სწრაფად იქნა გადაჯგუფებული მანასკერტის მიმართულებით და გადავიდა კონტრ-შეტევაზე 22000 ქვეითისა და კავალერისტის შემადგენლობით, კაზაკთა მხედრობამ შეძლო ექვსი ათასი თურქის ტყვედ აყვანა. მანასკერტი რუსების მიერ იქნა აღებული. რუსების დანაკარგი შეადგენდა 7000 მეომარს, ხოლო თურქების ცოცხალი ძალის დანაკარგი უცნობია. 1915 წელს კავკასიის ფრონტზე მთლიანობაში სიმშვიდე იყო. რუსეთში მას განიხილავდნენ, როგორც მეორე ხარისხოვანს, პოლონეთის მთავარ ფრონტთან შედარებით. მანასკერტის აღებას დიდად არაფერი შეუცვლია საომარ მოქმედებებში, თუმცა სასარგებლოდ წაადგა რუსული საზოგადოების მძიმე მორალურ მდგომარობას, რომელიც შეიქმნა გერმანიის ფრონტზე რუსული ძალების დიდი დანაკარგის გამო. Falls, Cyril (1959). The Great War. New York: G.P. Putnam's & Sons, გვ. 158–160.
კარლ პეისონელი

კარლ პეისონელი (ფრანგ. Claude-Charles de Peyssonnel დ. 1727 — გ. 1790) — ფრანგი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და სწავლული. 1753-57 წლებში იყო ყირიმის კონსული. 1787 წელს გამოვიდა მისი ორტომიანი თხზულება „ტრაქტატი შავი ზღვის ვაჭრობის შესახებ“, რომელშიც დეტალურად იყო აღწერილი ჩერქეზეთის საექსპორტო და საიმპორტო ვაჭრობა. Pierre Larousse, Grand Dictionnaire universel du XIXe siècle, vol. XII, 1874, თარგი:P.
დავთაშენის ხიდი

დავთაშენის ხიდი ან დავითაშენის ხიდი (სომხ. Դավթաշենի կամուրջ) — ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს არაბკირის რაიონის ვაღრშიანის ქუჩასა და დავთაშენის რაიონის სასნა ძრერის ქუჩას. სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 1970-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლების მიერ, თუმცა მალევე შეჩერდა. ხიდის მშენებლობა მხოლოდ 1996 წელს დასრულდა. ხიდი დააპროექტა არქიტექტორმა რაფაელ ისრაელიანმა. ↑ Bridges in Armenia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-02-07. ციტირების თარიღი: 2015-10-22. ↑ Bridges in Yerevan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-03. ციტირების თარიღი: 2015-10-22.
რაზდან-გორგეს აკვედუკი

რაზდან-გორგეს აკვედუკი (სომხ. Հրազդանի Ձորի ջրանցույց) — აკვედუკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე. დააპროექტა არქიტექტორმა რაფაელ ისრაელიანმა. მშენებლობა დასრულდა 1950 წელს. აგებულია ნაცრისფერი ბაზალტის ქვით. მისი სიგრძე შეადგენს 100 მეტრს, ხოლო სიგანე — 5 მეტრს. ↑ Hrazdan River bridges
სომხეთის დროშების სია

დროშების სია, რომლებიც დაკავშირებულია სომხეთთან. სომხეთის დროშა სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა
სომხეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა

სომხეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა (სომხ. Հայաստանի Ազգային Գրադարան (?·i)) — ეროვნული საჯარო ბიბლიოთეკა სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. დაარსდა 1832 წელს, როგორც ერევნის სახელმწიფო გიმნაზიის ნაწილი. ბიბლიოთეკა მთელი რესპუბლიკის კულტურულ საცავს წარმოადგენს. ბიბლიოთეკის ამჟამინდელი შენობა 1939 წლით თარიღდება და მდებარეობს კენტრონის რაიონში, თერიანის ქუჩაზე. იგი დააპროექტა არქიტექტორმა ალექსანდრე თამანიანმა შვიდი მილიონი წიგნის დასატევად. 1925-1990 წლებში ბიბლიოთეკა ალექსანდრე მიასნიკიანის სახელს ატარებდა. ამჟამად, ბიბლიოთეკის ფონდი 6,6 მილიონ წიგნს მოიცავს. ბიბლიოთეკის უძველესი ნაბეჭდი წიგნია ურბატაგირკი, გამოცემულია ვენეციაში 1512 წელს. ბიბლიოთეკის უძველესი რუკა თარიღდება 1695 წლით, გამოცემულია ამსტერდამში. ბიბლიოთეკის უძველესი გაზეთია აზდარარი, გამოცემულია ჩენაიში 1794 წელს. მატენადარანი სომხეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-03-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Wiki Loves Monuments monuments database — 2017. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425"></a> ↑ Public libraries in Yerevan ↑ The Book of Fridays. World Digital Library (1512). ციტირების თარიღი: 2013-06-01.
ჰოვანეს თუმანიანის სახელობის ერევნის თოჯინების თეატრი

ჰოვანეს თუმანიანის სახელობის ერევნის თოჯინების თეატრი (სომხ. Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան Պետական Տիկնիկային Թատրոն) — თოჯინების თეატრი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. გაიხსნა 1935 წლის 1 ივნისს. თეატრის პირველი დირექტორი იყო ვარია სტეფანიანი. 1938 წელს ეწოდა ჰოვანეს თუმანიანის სახელი. 1950-1957 წლებში თეატრი დაკეტილი იყო. ხელახლა გაიხსნა 1957 წლის 27 ივლისს. თეატრში, ასევე, განთავსებულია პავლოს ბოროიანის სახელობის თოჯინების მუზეუმი. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-02-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ Armenian Puppet Theatre. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-18. ციტირების თარიღი: 2015-10-22.
დივასარი (მწვერვალი)

დივასარი (სომხ. Դիվասար) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინცისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, სოფელ ვერინ-შორჟიდან სამხრეთ-დასავლეთით 8 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3072 მეტრია და წარმოადგენს ვარდენისის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვარდენისის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დიტასარი

დიტასარი (სომხ. Դիտասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ მეღრაძორიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 6 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2432 მეტრია. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დიტავანქი

დიტავანქი (სომხ. Դիտավանք) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქისა და ვაიოცძორის პროვინციების საზღვარზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2835 მეტრია და განლაგებულია გეღამისა და ვარდენისის ქედების შეერთების ადგილას. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ვარდენისის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ერევნის ცირკი

ერევნის ცირკი (სომხ. Երևանի կրկես) — ცირკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. დაარსდა 1930-იან წლებში. მთლიანად გარემონტდა 1962 წელს და დაანგრიეს 2012 წლის სექტემბერში. ცირკის ახალი შენობის გახსნა 2014 წლისათვის იყო დაგეგმილი. ცირკის თავდაპირველი შენობა ხის იყო და 1930-იან წლებში აშენდა. 1939 წელს ნიკოღაიოს ბუნიათიანმა ააგო ახალი, 800 მაყურებელზე გათვლილი შენობა. 1962 წელს იგი მთლიანად გარემონტდა ვაღარშაკ ბელუბეკიანის პროექტის მიხედვით. მისი ტევადობა 700 კაცამდე შემცირდა. შენობა ამის შემდეგ აღარ განახლებულა. 2005 წლის აგვისტოში მოხდა ცირკის გასხვისება და მისი მფლობელი ცირკის კოლექტივი გახდა სოს პეტროსიანის ხელმძღვანელობით. 2011 წელს მოსკოვში მოღვაწე სომეხმა ბიზნესმენმა სამველ კარაპეტიანმა განაცხადა, რომ მისი ტაშირ ჯგუფი ცირკის განსაახლებლად 150 მილიონი სომხური დრამისათვის $10 მილიონის ინვესტიციას განახორციელებდა. 2011 წლის აგვისტოში ტაშირ ჯგუფმა სარემონტო სამუშაოები დაიწყო, თუმცა, მოგვიანებით, გადაწყდა, დაენგრიათ შენობა და მის ადგილას ახალი აეშენებინათ, რადგან ძველი განახლებას არ ექვემდებარებოდა. ცირკის სახურავის დემონტაჟი განახორციელეს 2012 წლის 21 ივლისს. რამდენიმე თვის შემდეგ, 2012 წლის 8 სექტემბერს მთელი შენობა დაანგრიეს. დემონტაჟის პროცესს ხელმძღვანელობდა სომხეთის საგანგებო სიტუაციათა სამინისტრო. ცირკის ცხოველები, ამჟამად, დროებით, ერევნის ზოოპარკში იმყოფებიან. ცირკის ახალი შენობა 1700-დან 2000-მდე მაყურებელს დაიტევს. ასევე, აშენდება ახალი მიწისქვეშა ავტოსადგომი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Երեւանի կրկեսը` կենդանի պատմություն (Living history of the Yerevan Circus) hy. Mediamax (10 May 2012). ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ 2.0 2.1 2.2 „Yerevan circus roof blasted (PHOTO, VIDEO)“. News.am. 21 July 2012. ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ 3.0 3.1 Barseghyan, Anna (20 September 2012). „2014-ին մայրաքաղաքը կունենա ժամանակակից կրկես (Yerevan will have a modern circus by 2012)“ (სომხური). Radio Free Europe/Radio Liberty. ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ 4.0 4.1 4.2 „Yerevan circus dome detonated“. PanARMENIAN.Net. 21 July 2012. ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ Gyozalyan, Hasmik (8 September 2012). „Կրկեսը կդառնա լավագույն մշակութային օջախներից մեկը (Yerevan Circus will become one of the best cultural centers)“ (სომხური). Avangard. ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ „Yerevan circus building demounted (video)“. Tert.am. 8 September 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ოქტომბერი 2014. ციტირების თარიღი: 9 November 2012. ↑ „Circus building blown up in Yerevan - VIDEO and PHOTO“. News.am. 8 September 2012. ციტირების თარიღი: 9 November 2012.
ხეოფსი

ხეოფსი, ხუფუ (ძვ. წ. 2551 - ძვ. წ. 2528 ან ძვ. წ. 2589 - ძვ. წ. 2566) — ეგვიპტის ძველი სამეფოს IV დინასტიის ფარაონი. მისი მმართველობის დროს ეგვიპტე ძლიერ, ცენტრალიზებულ სახელმწიფოს წარმოადგენდა. ისტორიაში ცნობილია როგორც გიზის დიდი პირამიდის ამშენებელი. ხეოფსის პირამიდის სიმაღლე თავდაპირველად 147 მეტრი იყო, ახლა კი 139 მეტრია. არსებობს ვერსია, რომ ამ პირამიდის 8 მეტრიანი წვერო, რომელიც მოტყდა, ოქროსი იყო. პირამიდა 20 წლის განმავლობაში შენდებოდა. გამოყენებულია 2 მლნ. ლოდი, თითო კი 2 ტონაზე მეტს იწონის. მშენებლობაში დაახლოებით 10 000 მონა იღებდა მონაწილეობას. გადმოცემის თანახმად, ეს პირამიდა "ინახავდა" ფარაონ ხეოფსის მუმიას, რომელიც ცენტრალურ კამერაში იმყოფებოდა 2 000 000 ქვას შორის. ამ პირამიდაში აღმოაჩჳნეს ფარაონ ხეოფსის ცარიელი სარკოფაგი (იგივე კუბო), თავად ფარაონის ქანდაკება და, რამდენად გასაკვირიც უნდა იყოს, ჭა. XX საუკუნეში აღმოაჩინეს ნაწილებად დაჭრილი ნავი, რომელთაც მუმია ნილოსით გადაჰყავდათ სამარხში. აგრეთვე იქ იმყოფება ორი პატარა პირამიდა - ხეფრენი და მიქერინი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 470.
დიტაქარი (მწვერვალი)

დიტაქარი (სომხ. Դիտաքար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ აჰნიძორიდან ჩრდილო-დასავლეთით 5,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2190 მეტრია და წარმოადგენს ბოვაქარის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ბოვაქარის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დოვრუზი

დოვრუზი (სომხ. Դովրուզ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ გორისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 22 კილომეტრში. მწვერვალი წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სიმაღლე 1277 მ. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ლიონის პარკი

ლიონის პარკი (სომხ. Լիոնի Այգի), უფრო მეტად ცნობილია, როგორც თოხმახი (სომხ. Թոխմախ) — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდებარეობს ერებუნის რაიონის აღმოსავლეთ ნაწილში. მოიცავს 17 ჰექტარს. პარკში მდებარეობს ტბა ვარდავარი, რომლის ფართობიც 8 ჰექტარს შეადგენს. პარკი ხელახლა გაიხსნა 2011 წელს და ეწოდა ქალაქ ლიონის სახელი ორ ქალაქს შორის არსებული პარტნიორობის ნიშნად. ↑ Lyon park at Erebuni. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-19. ციტირების თარიღი: 2015-10-22.