laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჭიჭინაძე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჭიჭინაძე საკუთარი სახელი ჭიჭინაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ავთანდილ ჭიჭინაძე — მეცნიერი მანქანათმცოდნეობის დარგში ალექსი ჭიჭინაძე — პედაგოგი ალექსი ჭიჭინაძე — ბალეტის მსახიობი, რეჟისორი ამირან ჭიჭინაძე — დრამატურგი, ინჟინერი ბესარიონ ჭიჭინაძე — ინჟინერ-ჰიდრომშენებელი გივი ჭიჭინაძე — პოეტი გივი ჭიჭინაძე — მომღერალი, სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი გოგი ჭიჭინაძე — დირიჟორი დავით ჭიჭინაძე — პოლიტიკოსი დავით ჭიჭინაძე — ნოვატორი მჭედელი, პარტიული და სამეურნეო მუშაკი დოდო ჭიჭინაძე — მსახიობი ვახტანგ ჭიჭინაძე — მეცნიერი ელექტროტექნიკის დარგში ზაქარია ჭიჭინაძე — ისტორიკოსი თემიკო ჭიჭინაძე — მსახიობი ირაკლი ჭიჭინაძე — სამხედრო პირი კონსტანტინე ჭიჭინაძე — პოეტი კონსტანტინე ჭიჭინაძე — გეოლოგი ლავრენტი ჭიჭინაძე — მწერალი მიხეილ ჭიჭინაძე — სამხედრო პირი პარმენ ჭიჭინაძე — პოლიტიკოსი ტარიელ ჭიჭინაძე — მომღერალი უშანგი ჭიჭინაძე — სპორტული ჟურნალისტი ხათუნა ჭიჭინაძე — თეატრის მსახიობი
პოლინა გაგარინა

პოლინა სერგეის ასული გაგარინა (დ. 27 მარტი, 1987) — რუსი მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი. მან წარმოადგინა რუსეთი ევროვიზიის 2015 წლის კონკურსზე სიმღერით „მილიონი ხმა“, სადაც 303 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა. ამით ის გახდა პირველი ვინც გადააჭარბა 300 ქულას და დაიკავა მეორე ადგილი მეორე ადგილზე, რომელმაც 300 ქულა გადააჭარბა. 2019 წელს მონაწილეობდა ჩინურ რეალითი შოუში „Singer“ სადაც ის ერთ-ერთი ფინალისტი იყო. გაგარინა მოსკოვში დაიბადა, მაგრამ ახალგაზრდობის დიდი ნაწილი საბერძნეთში გაატარა. დედამისი ბალერინა იყო. 1993 წელს გაგარინას მამა გარდაიცვალა და დედამისმა გადაწყვიტა ოჯახი რუსეთში დაბრუნებულიყო, მაგრამ მალევე საბერძნეთში დაბრუნდნენ და ათენში დასახლდნენ. განათლების მიღების შემდეგ, ის დაბრუნდა სარატოვში და ცხოვრობდა ბებიასთან ერთად. გაგარინა ფლობს რუსულ, ინგლისურ და ბერძნულ ენებს. 2007 წლის 25 აგვისტოს გაგარინა დაქორწინდა რუს მსახიობ პიოტრ კისლოვზე. 2007 წლის 14 ოქტომბერს მათ შეეძინათ შვილი: ანდრეი. ისინი დაშორდნენ 2010 წლის 31 მარტს. 2014 წლის 9 სექტემბერს დაქორწინდა ფოტოგრაფ დიმიტრი ისხაკოვზე. 2017 წლის აპრილში მათ შეეძინათ ქალიშვილი: მია. ოფიციალური საიტი ↑ Беременная Полина Гагарина вышла замуж ru (27 August 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 14 March 2015. ↑ Polina Gagarina – Biography. IMDb. ციტირების თარიღი: 14 March 2015. ↑ Полина Гагарина развелась с мужем ru (13 April 2010). ციტირების თარიღი: 14 March 2015. ↑ Tuboltseva, Natalya. Полина Гагарина вышла замуж ru. Komsomolskaya Pravda (9 September 2014). ციტირების თარიღი: 14 March 2015. ↑ Полина Гагарина подтвердила рождение дочери. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-04. ციტირების თარიღი: 2020-11-18.
კომა

კომა (ბერძ. koma — ღრმა ძილი, თვლემა) — კომატოზური მდგომარეობა, მძიმე, სიცოცხლისათვის სახიფათო მდგომარეობა — ცნობიერების ღრმა დარღვევა და გარე გამღიზიანებლებზე ორგანიზმის რეაქციის მკვეთრი შესუსტება ან სრული დაკარგვა. ახასიათებს რეფლექსების თანდათანობით მოშლა სრული გაქრობამდე, სუნთქვის სიღრმისა და რიტმის დარღვევა, მაჯისცემის შენელება ან აჩქარება, ტემპერატურული რეგულაციის მოშლა, არტერიული სისხლის წნევის დაცემა და ა. შ. კომა ვითარდება თავის ტვინის ქერქის, ქერქვეშა მიდამოსა და ცენტრალური ნერვული სისტემის უფრო დაბალი უბნების ღრმა შეკავების შედეგად, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მწვავე დარღვევის, თავის ტრავმის, ანთების (ენცეფალიტი, მენინგიტი, მალარია) და სხვა დროს; შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე მოწამვლამ (მაგ., ბარბიტურატებით) ან განვითარდეს შაქრიანი დიაბეტის, ურემიის (ურემიული კომა) ჰეპატიტის დროს. ამასთან ნერვულ ქსოვილში ირღვევა ტუტემჟავური წონასწორობა, ვითარდება ჟანგბადის შიმშილი და სხვა. კომას წინ უძღვის პრეკომატოზური მდგომარეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 598.
ვიქტორ დოლიძე (პოლიტიკოსი)

ვიქტორ დოლიძე (დ. 4 ივლისი, 1973, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი. 1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, 1997 წელს — ნატოს თავდაცვის კოლეჯი (რომი), 1998 წელს — შვედეთის ეროვნული თავდაცვის კოლეჯი, 1999 წელს — თავდაცვის რესურსების მართვის ინსტიტუტი (ქ. მონტერეი, კალიფორნია), 2004 წელს — ჯორჯ მარშალის სახელობის უსაფრთხოების ევროპული ცენტრი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ჩუღურეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2017 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში. ვიქტორ დოლიძე (პოლიტიკოსი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვიქტორ დოლიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში (2020)

კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა ზამბიაში. კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი ზამბიაში პირველად 2020 წლის მარტში გამოვლინდა. ქვეყანაში ინფიცირებულთა რაოდენობამ პიკს 2020 წლის აგვისტოში მიაღწია. მონაცემები ზამბიაში
იოანე ბატონიშვილის სჯულდება

იოანე ბატონიშვილის სჯულდება („წინადადებაჲ“) — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო წყობილების რეფორმების პროექტი, რომელიც იოანე ბატონიშვილმა წარუდგინა მეფე გიორგი XII-ს 1799 წლის 10 მაისს. პროექტის ავტორი ცდილობდა „განწირულებასა შინა“ მყოფ სრულიად საქართველოს უჩვენოს მძიმე მდგომარეობიდან გამოსავალი. იგი იხილავს სახელმწიფო მმართველობისა და სამხედრო უწყების რეფორმების საკითხს. მისი მიზანია სახელმწიფო ხელისუფლების გაძლიერება და ფეოდალთა თვითნებობის ალაგმვა. ძეგლის მიხედვით, საქართველოს უნდა ჰყავდეს დისციპლინიანი რეგულარული არმია, მის შესაქმნელად კი საჭიროა სახელმწიფო შემოსავლის გადიდება სხვადასხვა გადასახადის შემოღებით. ყოველ ათ კომლ ყმას ერთი უცოლშვილო ყმაწვილი კაცი უნდა მიეცა სახელმწიფოსათვის „თავისის პურით ხუთს წელიწადს“. ასე უნდა შექმნილიყო ჯარი „ვიდრე ორი ათას კაცამდე“. არმიიდან დათხოვნის შემდეგ ჯარისკაცებს ეძლეოდათ ქორწინების ნებართვა, ცალკე უნდა შექმნილიყო ცხენოსანი ჯარი. მდევარი არ უნდა მოშლილიყო. უნდა გაუმჯობესებულიყო არმიის შეიარაღება, შექმნილიყო არტილერია. ძეგლში შენარჩუნებულია სახელოების მემკვიდრეობითობის პრინციპი, ამასთან საჭიროდაა მიჩნეული სამოხელეო აპარატის გარკვეული რეფორმა, ახალი სახელოების შემოღება. სჯულდება ითვალისწინებს მამულების, ქვრივოხერთა და ელჩების უფროსების, განათლების მოხელის თანამდებობებს. პროექტის ავტორი მეფეს ურჩევს ხელი შეუწყოს ქართველთა შორის ვაჭრობის განვითარებას. აუცილებლადაა მიჩნეული ქვეყანაში ხელოსნობის განვითარება, გათვალისწინებულია თბილისში, გორსა და თელავში სასწავლებლების გახსნის, წერილების საცავის ანუ დავთარხანის და „ბიბლიოთეკის“ სახლის აშენება. სჯულდების თანახმად უნდა განვითარებულიყო საჯარო სასჯელთა სისტემა. სამშობლოს მოღალატე — „მამულის მუხანათი“ მკაცრად უნდა დასჯილიყო, მიუხედავად მისი პიროვნებისა. ძეგლის ავტორი კაცისმკვლელთა მიმართ ვახტანგის სჯულით გათვალისწინებულ “სისხლს“ მსუბუქად მიიჩნევს და სასჯელად აწესებს მარჯვენა ხელის მოჭრას. ვინც მესამედ მოჰკლავდა კაცს, სიკვდილით უნდა დასჯილიყო. სჯულდება მნიშვნელოვანი ძეგლია გვიანდელი შუა საუკუნეების საქართველოს პოლიტიკური და იურიდიული აზროვნების, ქართული სამართლის, საქართველოს სახალხო მეურნეობის, სამხედრო წყობილებისა და განათლების სისტემის ისტორიის შესასწავლად. ნადარეიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 188.
ნოდარ ებანოიძე

ნოდარ ებანოიძე (დ. 28 ივნისი, 1958, სოფ. სერბაისი, ხარაგაულის რაიონი – 11 მაისი, 2024) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. ნოდარ ებანოიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნოდარ ებანოიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
პატარა ვუკი (ფილმი)

პატარა ვუკი (ინგლ. A Fox's Tale, უნგრ. Kis Vuk) — 2008 წლის უნგრულ-ბრიტანული ანიმაციური ფილმი, რომელიც წარმოადგენს 1981 წლის ფილმის „ვუკი“ გაგრძელებას. ინგლისურენოვანი ვერსიის გამხმოვანებლები არიან ფრედი ჰაიმორი, მირანდა რიჩარდსონი, ბილ ნაიი და სიენა მილერი. ფილმი უნგრეთში თეატრალური სახით გამოვიდა 2008 წლის 17 აპრილს, ხოლო ამერიკის შეერთებულ შტატებში — 2009 წლის მიწურულს. ფილმი არის პატარა მელიის, ჯეკის (ფრედი ჰაიმორი) შესახებ, რომელიც მთელ თავის დროს ტყეში თავის მოსიყვარულე ოჯახთან ერთად ბედნიერ ცხოვრებაში ატარებს. მისი ცხოვრება საგრძნობლად იცვლება, როცა პატარა ჯეკის მამას, ჯეკს დაიჭერენ. ფილმის ანტაგონისტს, ცირკის გამჭრიახ მფლობელს, სახელად ანა კონდას (მირანდა რიჩარდსონი), უფრო და უფრო დიდი და უკეთესი სანახაობების ჩატარება უნდა. ამის გამო ის ტყიდან იტაცებს არაერთ ცხოველს, მათ შორის პატარა ჯეკის მამას. თავისი ილუზიონისტი მეუღლის, რინგმასტერის (ბილ ნაიი) დახმარებით, ანა ცხოველებს ჰიპნოზის ქვეშ მოაქცევს და სანახაობებში მონაწილეობას აიძულებს. მამის გადარჩენისას, პატარა ჯეკს არაერთი უჩვეულო გმირი ეხმარება, მათ შორის ბუნების მოყვარული ბიჭი ალექსი (მეტიუ მაკნალტი) და ახალგაზფრდა აკრობატი, სახელად არაბელა. პატარა ჯეკი არაერთ მეგობარს გაიჩენს, მათ შორის ცირკის მელას, სახელად დარსის (სიენა მილერი). ისინი ერთად ცდილობენ ცხოველების გადარჩენას, რათა ტყეში ყველა თავიანთ სახლს დაუბრუნდეს. ფრედი ჰაიმორი — პატარა ჯეკი მირანდა რიჩარდსონი — ანა კონდა ბილ ნაიი — რინგმასტერი სიენა მილერი — დარსი კლემენსი ბერტონ-ჰილი — ანაბელა მეტიუ მაკნალტი — ალექსი ფილ დევისი — ჯეკი ანდრეა გრანტი — კაუ-კაუ რუპერტ დეგასი — რუფუსი, ჩე, დიზი დევიდ ჰოლტი — დუფუსი, ნაკლსი ჯიმი ჰიბერი — ტობი, ბასტერი ბრაია ბოულსი — სტაბსი, ტყის რეინჯერი ტიმოტი ბენტიკი — პაპა კურდღელი, იგორი, ტიბსი, პოლკოვნიკი ივ კარფი — ტრიქსი, მადამ რენარდი, დორისი შონ ბარეტი — ექიმი შტანი ოლივია ჩამბელაინი — კურდღელი ტაფი, კარლა რენარდი ლეოპოლდ ბენედიკტი — კურდღელი პატჩი, პატარა ტიმი ფილმმა უნგრული მაყურებლებისგან ძალიან უარყოფითი შეფასებები მიიღო, რადგან მიიჩნიეს, რომ ფილმმა 1981 წლის ორიგინალური ვერსიის სტილი ვერ გააცოცხლა. Kisvuk (უნგრული) „პატარა ვუკი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „პატარა ვუკი (ფილმი)“ — Rotten Tomatoes ↑ A Fox’s Tale en. ციტირების თარიღი: 9 September 2018. ↑ 2.0 2.1 2.2 Fantastic Films International, LLC en. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 August 2009. ციტირების თარიღი: 19 May 2009. ↑ A Foxs Tale Review! – GSM. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 ოქტომბერი 2019. ციტირების თარიღი: 5 October 2019.
თანხმოვანი

თანხმოვანი — ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც წამოიშობა ჰაერის გამოტარებით სრულიად დახშულ, ანუ დაკეტილ, არეში ან შევიწროებულ გამოსავალში. თანხმოვნის წარმოსათქმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადი, რომელიც უმეტესწილად ფილტვებიდან ამოდის და ხორხსა და პირში ამოივლის. ეს ჰაერის ნაკადი ამა თუ იმ ადგილას შეფერხდება: შედგება ცოტახანს, რადგანაც გამოსავალი სრულიად დახშული (დაკეტილი) დახვდება, რომ სწრაფად გამოაპოს იგი ან გამოვიდეს შევიწროვებულ არეში. თუ ჰაერის ნაკადმა სრულად დახშული არე გამოაპო, მივიღებთ ხშულ თანხმოვანს, ანუ ოკლუზივს (მაგ., ქ თ ფ), და, თუ შევიწროვებულ ნაპრალში გამოატანა, მაშინ თანხმოვანი იქნება ნაპრალოვანი, ანუ სპირანტი (სხვანაირად კიდევ ფრიკატივი, მაგ., ს შ). ხმოვანი აკაკი შანიძე: ქართული ენის გრამატიკა. ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები. ტომი 1. მორფოლოგია. თბილისი, სტალინის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1955. Consonants (Journal of West African Languages)
კონსტანტინე ხუციშვილი

კონსტანტინე ხუციშვილი (დ. 21 აგვისტო, 1914, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 1980, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1962). 1927-1930 წლებში სწავლობდა თბილისში მოსე თოიძის სახელობის სამხატვრო სტუდიაში, 1930-1934 წლებში კი სწავლობდა სამხატვრო აკადემიაში. 1940 წელს დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა სამხატვრო აკადემიაში. ძირითადად მუშაობდა ნატურმორტის ჟანრში; ავტორია ისტორიულ თემატიკაზე შექმნილი ფერწერული ტილოებისა და პეიზაჟებისა. მისი ნამუშევრებაი: „ხოხბები და ხილი“ (1945, ტრეტიაკოვის გალერეა, მოსკოვი), „ხოხბები“ (1947, აღმოსავლეთ ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი), „ვარდები“ (1980, მხატვრის ოჯახის კუთვნილება, თბილისი), „შემოდგომა“ (1941, საქართველოს სურათების გალერეა, თბილისი), „რკინიგზელთა გაფიცვა, 1900“ (1940, ი. ბ. სტალინის სახლ-მუზეუმში, გორი) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 520. კონსტანტინე ხუციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯემალ ხუციშვილი

ჯემალ ხუციშვილი (დ. 18 აპრილი, 1938, თელავი) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1984). სწავლობდა თბილისის ნ. ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში 1955 წელს. 1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. მისი მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია: „თელავის პეიზაჟი“ (1954), „ნატურმორტი ქალამნებით“ (1955, ორივე მხატვრის კუთვნილებაა), „ნ. ფიროსმანაშვილი“ (1965, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი), „ვაზო, შვილივით ნაზარდო“ (1975, საქართველოს სურათების გალერეა, თბილისი), „ხევსური გოგონა“ (1972, კერძო კუთვნილება, საფრანგეთი), „ძველი თბილისი“ (1969, კერძო კუთვნილება, იაპონია) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 521. ჯემალ ხუციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პავლე ხუჭუა

პავლე ხუჭუა (დ. 16 ივლისი, 1905, ბაქო — 9 დეკემბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი მუსიკათმცოდნე, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1959). 1930 წელს დაამთავრა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1937 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1937–1938 წლებში იყო ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებლის და სკოლის დირექტორი; 1937-1976 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის ლექტორი; 1938 წლიდან ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი, 1938–1939 წლებში სასწავლო და სამეცნიერო ნაწილის დირექტორის მოადგილე, 1939–1945 წლებში თეორიულ–საკომპოზიციო ფაკულტეტის დეკანი, 1980 წლიდან პროფესორი; 1941–1945 წლებში საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დირექტორი; 1945–1956 წლებში იყო თბილისის I სამუსიკო სასწავლებლის, კინოსკოლისა და თეატრალური უნივერსიტეტის პედაგოგი. ავტორია ნაშრომებისა „ანდრია ყარაშვილი“ (1946), „მელიტონ ბალანჩივაძე“ (1950), „ა. მაჭავარიანის ბალეტი „ოტელო““ (1958), „შ. თაქთაქიშვილი“ (1962), „მ. თარხნიშვილი“ (1962), „ზ. ფალიაშვილი“ (1974), „დ. არაყიშვილი“ (1979); არის შემდგენელი და რედაქტორი წიგნებისა და სანოტო კრებულებისა (1960, „ია კარგარეთელი. რომანსები“, 1970, გრამფირფიტების ანთოლოგია „საქართველო ხალხურ სიმღერებში“). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 521. პავლე ხუჭუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჭუმბურიძე

საკუთარი სახელი ჭუმბურიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანტონ ჭუმბურიძე — საოპერო მომღერალი ბიძინა ჭუმბურიძე — ექიმი გია ჭუმბურიძე — მთარგმნელი გიორგი ჭუმბურიძე — სპორტსმენი (სამბო) გიორგი ჭუმბურიძე — ფეხბურთელი დავით ჭუმბურიძე — ექიმი, ქირურგი-ტრავმატოლოგი ვახტანგ ჭუმბურიძე — ექიმი, კარდიოლოგი ზურაბ ჭუმბურიძე — ფილოლოგი თეიმურაზ ჭუმბურიძე — პედაგოგი ირაკლი ჭუმბურიძე — თერაპევტი ნიკოლოზ ჭუმბურიძე — პოლიტიკოსი ოთარ ჭუმბურიძე — რეჟისორი, ოპერატორი სიკო ჭუმბურიძე — მსახიობი ჯემალ ჭუმბურიძე — გენერალ-მაიორი ჯუმბერ ჭუმბურიძე — ლიტერატურათმცოდნე
იოანე კუმურდოელი

იოანე კუმურდოელი — კუმურდოს ეპისკოპოსი X საუკუნეში. მისი თაოსნობით აშენდა კუმურდოს დიდი საკათედრო ტაძარი. იოანე კუმურდოელი მოხსენიებულია ტაძრის 964-967 სამშენებლო წარწერაში. შემდეგ მოღვაწეობდა სინის მთის ქართველთა მონასტერში, სადაც თავისი ხარჯით და თაოსნობით გადააწერინა არა ერთი ხელნაწერი (სვიმენ სალოსის ცხოვრება, იადგარი გამოკრებილი და სხვა). მენაბდე ლ., ძველი ქართული მწერლობის კერები, ტ. 1, ნაკვ. 2, თბ., 1962 ცისკარიშვილი ვ., ჯავახეთის ეპიგრაფიკა როგორც საისტორიო წყარო, თბ., 1959 ჯავახიშვილი ივ., სინას მთის ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, თბ., 1947 ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 190.
გიორგი ხუხაშვილი

გიორგი ხუხაშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1925, ბანძა — 2 სექტემბერი, 2004, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, დრამატურგი, პოეტი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1996). 1947 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ჟურნალების „ნიანგისა“ და „ცისკრის" რედაქციებში; თბილისის „სახელმწიფო გამომცემლობაში“, საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირში, კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“; 1945 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი; პირველი წიგნი ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების კრებული „მწერალი და ცხოვრება“ გამოსცა 1956 წელს. 1957 წელს გამოსცა საბავშვო პოემების კრებული. ავტორია პიესებისა „ზღვის შვილები“ (1962), „ცხოვრება კაცისა“ (1970). გამოსცა ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების კრებულები „მწერალი და დრო“ (1962), „ლიტერატურული წერილები“ (1970), „დრო და თანამედროვენი“ (1977). მის შემოქმედებაში თბილისის თემას მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა; 1960 წელს ჟურნალ „ცისკარში“ დაიბეჭდა მისი პოემა თბილისზე „ლურჯი ფანჯრები“ (წიგნად გამოვიდა 1980 წელს); თბილისის ცხოვრებაზეა დაწერილი დრამები: „მთაწმინდის მთვარე“, „ცხოვრება კაცისა“, „მოსამართლე“, „მეათეკლასელები“, „დაბრუნება ბარათაშვილისა“, „დაბრუნება ფიროსმანისა“ და სხვა; მან თბილისს უძღვნა ლექსები: „ჩუღურეთი“, „ძველი თბილისის გახსენება“, „იმპრესიონისტების გამოფენა თბილისში“, ლირიკული ეტიუდები; მისი პიესისათვის „მთაწმინდის მთვარე“ კომპოზიტორმა გიორგი ცაბაძემ დაწერა სიმღერა ხუხაშვილისავე ლექსზე „სიმღერა თბილისზე“; თბილისისადმი მიძღვნილი პიესები სხვადასხვა დროს იდგმებოდა დედაქალაქის თეატრებში; კრებულ „სონეტებში“ (1998), რამდენიმე სონეტი თბილისს ეძღვნება. 1988 — საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემია 1996 — ღირსების ორდენი სონეტები,- თბილისი, , 1998. ბიბლიური მოტივები: რჩეული ლექსები - თბილისი, 1992 დროის კვალდაკვალ, 1984 დღიურები ჩემი ქალაქიდან, 1981 პიესები - თბილისი, 1975 ცხოვრება კაცისა, თბილისი, 1970 ლიტერატურული წერილები - თბილისი, 1970 ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 998, ISBN 99928-20-32-2. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 521. გიორგი ხუხაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მალხაზ ვახტანგაშვილი

მალხაზ (სოსო) ვახტანგაშვილი (დ. 6 მარტი, 1972, ცხინვალი) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი. დაამთავრა ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. მალხაზ ვახტანგაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მალხაზ ვახტანგაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
კორონავირუსის პანდემია მალტაში (2020)

კორონავირუსის პანდემია მალტაში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა მალტაში. კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი მალტაში პირველად 2020 წლის 7 მარტს გამოვლინდა. ქვეყანაში ვირუსს 104 ადამიანი ემსხვერპლა. მონაცემები მალტაში დაარქივებული 2020-03-10 საიტზე Wayback Machine.
მარია კოჩეტკოვა

მარია კოჩეტკოვა (რუს. Мария Олеговна Кочеткова; დ. 7 მაისი, 1984) — რუსი ბალერინა. 2007-2018 წლებში იყო სან-ფრანციკოს ბალეტის მთავარი მოცეკვავე, ხოლო 2015-2017 წლებში ამერიკის საბალეტო თეატრისა. ამის შემდეგ, იგი გახდა თავისუფალი მოცეკვავე რამდენიმე წლის განმავლობაში, მანამდე სანამ 2020/21 წლების სეზონზე ფინეთის ეროვნულ ბალეტს შეუერთდებოდა. ოფიციალური საიტი
კორონავირუსის პანდემია კოსოვოში (2020)

კორონავირუსის პანდემია კოსოვოში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა კოსოვოში. კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი კოსოვოში პირველად 2020 წლის 13 მარტს გამოვლინდა. ქვეყანაში ვირუსს 1368 ადამიანი ემსხვერპლა. მონაცემები კოსოვოში დაარქივებული 2020-04-13 საიტზე Wayback Machine.
იოანე კინამოსი

იოანე კინამოსი (ბერძ. Ἰωάννης Κίνναμος) — ბიზანტიელი ქრონისტი. ცხოვრობდა XII საუკუნეში. იყო იმპერატორ მანუელ I კომნენოსის მდივანი და დაახლოებული პირი. მისი ქრონიკა „შემოკლებული ისტორია“ მოიცავს 1118-1176 წლების ამბებს. მასში მანუელ I-ის გაზვიადებულ ქებასთან ერთად მოცემულია ბევრი საინტერესო ცნობა, რომელთა უმეტესობა ოფიციალურ დოკუმენტს ემყარება. აქვს ცნობები XII საუკუნის საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობის შესახებ, საკმაოდ დაწვრილებით აღწერს ამ დროის ტრაპიზონს. ლომოური ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 190.
იულია პარშუტა

იულია პარშუტა (დ. 23 აპრილი, 1988) — რუსი მომღერალი და მსახიობი. 2007-2011 წლებში იყო რუსული პოპ ჯგუფის, „ინ-იანის“ წევრი. დამთავრებული აქვს რუსეთის ხალხთა მეგობრობის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2013 წელს კონტრაქტი გააფორმა ლეიბლ „Sony Music Entertainment“-თან. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-11-13 საიტზე Wayback Machine.
ხმოვანი

ხმოვანი — ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც ხორხში ისახება იმით, რომ ფილტვებიდან ამონადენი ჰაერი ხმის სიმებს შეარხევს და წარმოიშობა ტონი. იმის მიხედვით, თუ როგორ მოვაწყობთ პირს, რომ ფილტვებიდან ჰაერი თავისუფლად ამოვიდეს, ბგერა სხვადასხვა იერს მიიღებს. ეს სხვადასხვაობა ქართულში ხუთამდე ადის და შემდეგი ნიშნებით გამოიხატება: ა ე ი ო უ. თანხმოვანი აკაკი შანიძე: ქართული ენის გრამატიკა. ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები. ტომი 1. მორფოლოგია. თბილისი, სტალინის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1955. Handbook of the International Phonetic Association, 1999. კემბრიჯის უნივერსიტეტი ISBN 978-0-521-63751-0 Johnson, Keith, Acoustic & Auditory Phonetics, second edition, 2003. Blackwell ISBN 978-1-4051-0123-3 Korhonen, Mikko. Koltansaamen opas, 1973. Castreanum ISBN 978-951-45-0189-0 IPA chart IPA vowel chart
კორონავირუსის პანდემია თურქმენეთში (2020)

კორონავირუსის პანდემია თურქმენეთში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა თურქმენეთში. 2020 წლის 23 იანვრის მონაცემებით ქვეყანაში კორონავირუსით ინფიცირების არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ↑ თურქმენეთში კორონავირუსის არცერთი შემთხვევა არ დადასტურებულა
ბარონ ვაქა

ბარონ დივავეისი ვაქა ( /bæˈrɒn dɪvəveɪˈsiː wɑːˈkɑː/ ; დ. 31 დეკემბერი, 1959) — ნაურუელი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო ნაურუს მე-14 პრეზიდენტი 2013 წლის 11 ივნისიდან 2019 წლის 27 აგვისტომდე. იგი ადრე 2004-2007 წლებში მუშაობდა განათლების მინისტრის თანამდებობაზე. 2003-2019 წლებში იყო ნაურუს პარლამენტის წევრი ბოედან. 2019 წელს ვაქა დამარცხდა ნაურუს საპარლამენტო არჩევნებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბარონ ვაქა ბარონ ვაქა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Nauru President Baron Waqa loses bid for re-election
შორქოლი

შორქოლი (ტაჯ. Шоркӯл) — მაღალმთიანი ტბა ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. მდებარეობს სარიქოლის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ფართო გაუდინარ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 3782 მ სიმაღლეზე. ვიწრო, 9 კმ სიგრძის უზიუქდარიის ფშანით უკავშირდება რანგქოლის ტბას. ზედაპირის ფართობი 14 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 2,5 მ. საზრდოობს მდნარი თოვლისა და მყინვარების წყლით. წყალი სუსტად თბება. აღსანიშნავია, რომ კლიმატის ცვლილების გამო, რომელიც დაკავშირებულია მყინვარების დნობასთან, ტბა თითქმის მთლიანად გაშრა. ტბასთან ახლოს გადის საავტომობილო გზა სოფელ რანგქოლთან. ↑ Краткая географическая энциклопедия, Том 4/Гл.ред. Григорьев А. А. М.:Советская энциклопедия — 1964, 448 с. с илл., 10 л. карт ↑ Таджикистан (Природа и природные ресурсы) Душанбе, Дониш, 1982, стр. 262—263 ↑ Шоркуль озеро. Поездки на горные озера Памира в Таджикистане.
ბეკიმ იაშარი

ბეკიმ იაშარი (დ. 28 იანვარი, 1975) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი. მისი მამა იყო პოლიტიკოსი, ჰამეზ იაშარი. 2017 წელს იყო სრბიცას მერობის კანდიდატი. მიიღო ხმათა 85,5%. ბიოგრაფია
იოანე სენექერიმი

იოანე სენექერიმი — ჰერეთის მეფე დაახლოებით 960 — X საუკუნის ბოლოს, იშხანიკის ძე. მისი მმართველობის პერიოდში ჰერეთის სამეფო დიდად გააძლიერა და მას შეუერთა მარჯვენა ნაპირის ალბანეთის ნაწილი. მოვსეს კალანკატვაცი მას „ალბანეთის სამეფოს აღმდგენლად“ მოიხსენიებს. იოანე სენექერიმმა ჰერეთს შეუერთა კახეთის სამთავროს ტერიტორიის ნაწილიც. სწორედ კახურ მიწათა დაუფლების შემდეგ უნდა მიეღო მას „წანართა მეფის“ ტიტული. იოანე სენექერიმს კეთილი დამოკიდებულება ჰქონდა აზერბაიჯანის სალარიდთა დინასტიის წარმომადგენლებთან (დეილემის მთავართა საგვარეულო) და ტაოს მეფე დავით III დიდ კურაპალატთან. წყაროებში არაფერია ნათქვამი, თუ რამდენ ხანს იმეფა იოანემ და ჰყავდა თუ არა მას მემკვიდრე. პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970 პაპუაშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 192. მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი - „საქართველოს მეფეები“, 2007 წ.