laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შინაური ინდაური

შინაური ინდაური — შინაური ფრინველი, ჩვეულებრივი ინდაურის მოშინაურებული ფორმა. თავისი გარეული ნათესავებისაგან დიდი ზომითა და წონით განსხვავდება. შინაურ ფრინველთა შორის ინდაური ყველაზე დიდია და მას ხორცისათვის ამრავლებენ. მოზრდილი ინდაური იწონის 12-16 კგ, ყველაზე დიდი - 20 კგ-მდე. კვერცხს დება მე-10, მე-11 თვიდან, ჩვეულებრივ იანვარ-მარტში (წელიწადში დაახლოებით 90 კვერცხი, ყველაზე მეტო 150-მდე). კვერცხის მასაა 80-88 გრამი. კვერცხის ინკუბაცია 28 დღე-ღამეს გრძელდება (რეჟიმი ქათმის კვერცხის მსგავსია). შემოდგომაზე თითო ინდაურისგან შეიძლება გამოვზარდოთ 40-60 და მეტი ფრთა მოზარდული, რაც 3-4 თვეში 160-200 კგ ხორცს მოგვცემს. ნასუქი ინდაურის ნაკლავის გამოსავალი 85-90%-ს აღწევს. სანაშენე ინდაურებს იყენებენ 3 წლამდე. ინდაურის ხორცი დიეტური პროდუქტია, გემრიელი, ორგანიზმიც კარგად ითვისებს. კუნთოვანი ქსოვილი ნაკლავის მასის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს. მეინდაურეობა კარგად არის განვითარებული ინგლისში, აშშ-ში, კანადაში, სადაც ინდაურის ხორცის წარმოება ძირითადად სამრეწველო საფუძველზე ხდება. საქართველოში რუსეთიდან შემოიყვანეს XVIII საუკუნეში და ფართოდ გავრცელდა ყველა მხარეში. ბევრია შინაური ინდაურის პოპულაცია — შავი, ბრინჯაოსფერი, ნაცარა, ჩალისფერი და სხვა. ანთაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 133.
ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა

ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა — ერიტრეა დაყოფილია ექვს პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ, რაიონებად იყოფა.
ტარიელ შარიფაშვილი

ტარიელ ვალერიანის ძე შარიფაშვილი (დ. 20 დეკემბერი, 1960, სოფ. ზემო ხანდაკი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი სამხედრო მეთაური, აფხაზეთის ომის (1992-1993) მონაწილე. 1992–1993 წლებში იყო კასპის რაიონის (ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) გამგებელი. აფხაზეთში საბრძოლო მოქმედებების დროს მეთაურობდა ძირითადად მოხალისეებისგან დაკომპლექტებულ ეროვნული გვარდიის კასპის ბატალიონს; ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება. დაიღუპა 1993 წლის სექტემბერში სოხუმისთვის უკანასკნელი ბრძოლების დროს ქალაქის სადგურის მიდამოებში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით. შარიფაშვილის სახელი ეწოდა ზემო ხანდაკის საჯარო სკოლას, რომლის ეზოშიც დგას მისი ბიუსტი. მისი სახელობის სკვერი და ბიუსტი არის ასევე ქ. კასპში. ↑ დღეს ტარიელ შარიფაშვილის გარდაცვალების დღეა, საინფორმაციო-ანალიტიკური პორტალი „კვირა“, 25/09/2017. ↑ კასპში ტარიელ შარიფაშვილის სახელობის სკვერი გაიხსნა. ინტერპრესნიუსი. 20 დეკემბერი, 2018.
ლევ გოლოვნია

ლევ ვასილის ძე გოლოვნია (რუს. Лев Василевич Головня; დ. 26 იანვარი, 1893, ქუთაისი — გ. 22 სექტემბერი, 1969, თბილისი) — საქართველოში სპორტული ფარიკაობის პიონერი, ეთნიკური უკრაინელი. სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1943), საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1961), სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი (1957), სპორტის საპატიო მსაჯი (1955). ასევე იყო სამონადირეო ძაღლების მსაჯი და ექსპერტი. 1912 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. 1919–23 წლებში ვოკალის განხრით სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიაში. 1919–22 წლებში იყო თბილისის „სკაუტის“ ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, 1922 წელს – პირველი ქართული დივიზიის ფიზაღზრდის ინსტრუქტორი. 1932 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის ფიზკულტურის ინსტიტუტი. 1935–36 წლებში იქვე განაგებდა ფარიკაობის კათედრას. 1937–1964 წლებში იყო თბილისის ფიზკულტურის ინსტიტუტის ფარიკაობის კათედრის გამგე. მისი მრავალრიცხოვანი გამოკვლევებიდან აღსანიშნავია საფარიკაო ფაზის ჩაწერის გრაფიკული მეთოდი (რუსულ ენაზე, 1938). ელაშვილი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 86.
ალექსანდრე ბუხნიკაშვილი

ალექსანდრე ვარდენის ძე ბუხნიკაშვილი (დ. 4 ივნისი [ძვ. სტ. 22 მაისი], 1909, სურამი, ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი ― გ. 1 მაისი, 1983, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი და გეოფიზიკოსი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1968). თეატრმცოდნის და მწერლის გრიგოლ ბუხნიკაშვილის უმცროსი ძმა. ა. ბუხნიკაშვილმა 1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი. 1937 წლამდე ეწეოდა გეოლოგიურ და გეოფიზიკურ კვლევას საქართველოს მუნიციპალიტეტებში. 1937-1953 წლებში იყო ხელმძღვანელ საბჭოთა და პარტიულ სამუშაოზე. 1953-1972 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. ძირითადი მეცნიერული შრომები აქვს დედამიწის ქერქისა და სასარგებლო წიაღიაეულის გეოფიზიკური მეთოდებით (ელექტროძიება) კვლევის დარგში. გეოფიზიკის ინსტიტუტში მონაწილეობდა და ხელმძღვანელობდა სეტზვის ღრუბლებზე აქტიური ზემოქმედების მეთოდებისა და ტექნიკური საშუალებების დამუშავება-დანერგვის საქმეს, რისთვისაც მას, მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად, 1969 წელს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. 1972-1975 წლებში იყო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორის პირველი მოადგილე. 1975 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. იყო საქართველოს II და III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულის შრომის წითელი დროშის, წითელი ვარსკვლავის, 2 „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, აგრეთვე მედლებით. ა. ბუხნიკაშვილი დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 597. ვ. ჯავრიშვილი, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 513.
ბაბაყულის ძვალი

ბაბაყულის ძვალი — უჩინმაჩინის ჯადოსნური ძვალი სვანურ მითოლოგიაში. დევის ყბა, რასაც ნასიბი კისერზე იკიდებდა , ბრძოლით მოპოვებულს, უჩინარი ხდებოდა, მოზღვავებული მტრის ბანაკში შევიდოდა, სარდლებს თუ დევებს მოუსმენდა, მათ ზრახვებს გაიგებდა და ამირანს უამბობდა. ასე გაიმარჯვა ბულუმუღუნ დევზე. გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 97, თბ., 1983
ერმილე ბურჭულაძე

ერმილე (ერმალოზ) ესეს ძე ბურჭულაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1901, სოფ. სამება, ახლანდელი ჩოხატაურის რაიონი ― გ. 5 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1962). 1928–1934 წლებში სწავლობდა და დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, იქვე ასპირანტურა. 1934 წლიდან მუშაობდა სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1935–1937 წლებში იყო გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანი, 1937–1939 წლებში — საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარი. 1939–1947 წლებში — თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის დირექტორი და მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრის გამგე. 1953–1954 წლებში სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი. 1954–1957 წლებში საქართველოს კპ ცკ-თან არსებული პარტსკოლის პროფესორი. 1957 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სკკპ ისტორისს, ხოლო 1968 წლიდან მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის პროფესორი. ბურჭულაძე ავტორია მონოგრაფიებისა მეცნიერული კომუნიზმის მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ. იყო საქართველოს სსრ I-III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 587. ერმილე ბურჭულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“ ტ. 3, გვ. 602, თბ. 2014
დარდანიდი

დარდანიდი (ძვ. ბერძნ. Dardanides) — დარდანოსის შთამომავალი, ე.ი. პრიამოსი, ილოსი, ენეასი და სხვანი. „დარდანიდები“ — დარდანოსის შთამომავლები, ტროელები. გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 126, თბ., 1983
დეიპილოსი

დეიპილოსი, დეიფილოსი — თრაკიის მეფის, პოლიმესტორის და პრიამოსის ასულ ოლიონეს ძე. ილიონემ მამის მიბარებული უმცროსი ძმა პოლიდორე შვილივით მიიღო და ინტრიგის მოშველიებით თავის ქმარს ძმის მაგივრად შვილი მოაკვლევინა. „ილიადაში“ პოლიმესტორს და მის ორ შვილს კლავს ჰეკაბე, პრიამოსის ცოლი. გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 131, თ., 1983
გრიგოლ ბოგვერაძე

გრიგოლ ალექსანდრეს ძე ბოგვერაძე (დ. 2 მარტი, 1927, სოფ. ქვედა სიმონეთი, თერჯოლის რაიონი — გ. 26 სექტემბერი, 2001) — მოწინავე ქართველი რკინიგზელი, სოციალისტური შრომის გმირი (1959). სკკპ წევრი 1952 წლიდან. 1944 წელს დაამთავრა თბილისის № 1 რკინიგზის სახელოსნო სასწავლებელი. 1956 წელს ბოგვარაძის ელმავალმა კაპიტალური რემონტის გარეშე პირველმა გაიარა 500 ათასი კმ, ნაცვლად 250 ათ. კმ-ისა. 1966 წელს ბოგვერაძემ დაამთავრა როსტოვის რკინიგზის ტრანსპოსტის ინჟინერთა ინსტიტუტი. 1968 წლიდან თბილისის რკინიგზის პროფტექნიკური სასწავლებლის დირექტორი, 1972 წლიდან თბილისის მშრომელთა დეპუტატების ლენინის სახელობის რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1974 წლიდან ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის განყოფილების რაიონული პროფკომიტეტის თავმჯდომარე. სკკპ XXI ყრილობის დელეგატი, საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 438. გრიგოლ ბოგვერაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მოაბელები

მოაბელები, იგივე მოაბი — ბიბლიის მიხედვით, მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთით მცხოვრები ისრაელთა მონათესავე ხალხი ერთ-ერთი ქანაანელი ტომი. ბიბლიის მიხედვით მოაბელები აბრაამის ძმისშვილის, ლოტის შთამომავლები იყვნენ. მათ აგრეთვე ვხვდებით იოსებ ფლავიუსის ასირიულ მატიანეებში, აგრეთვე მოაბურ ძეგლებზე, როგორიცაა მეფე მეშას წარწერა. მოაბი მოაბური ენა ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 53. ↑ Иудейские древности, Кн.1, гл.11:5 ↑ Lemaire André (2007), „The Mesha Stele and the Omri Dynasty» in Crabbe, Lester L. «Ahab Agonistes: The Rise and Fall of the Omride Dynasty“ (T&T Clark)
მოაბი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი მოაბი შეიძლება აღნიშნავდეს: მოაბელები, იგივე მოაბი — ხალხი. მოაბი — ისტორიული სახელმწიფო ახლო აღმოსავლეთში.
მოაბური ენა

მოაბური ენა — სემიტური ენების ჯგუფის დასავლური შტოს ენა. ბგერათა სისტემის, მორფოლოგიის, სინტაქსისა და ლექსიკის მიხედვით იგი ძალიან ახლოა ბიბლიის ებრაულთან; მისგან განსხვავდება მრავლობითი რიცხვისა და უკუქცევითი ფორმების წარმოებით, რითაც იგი უფრო არამეულსა და აქადურს უახლოვდება. მოაბურ ენაზე ძველ აღმოსავლეთში მეტყველებდა სემიტური ტომი, რომელიც ცხოვრობდა მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირზე. მოაბურ ენაზე შექმნილი ერთადერთი ძეგლია სემიტურენოვანი ეპიგრაფიკის უძველესი ნიმუში — მოაბელთა მეფის მეშას წარწერა (დაახლ. ძვ. წ. 840). მოაბი მოაბელები ბაბალიკაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 53.
ლეონიდე ბოკერია

ლეონიდე ანტონის ძე ბოკერია (დ. 21 დეკემბერი, 1939, ოჩამჩირე) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975), რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1994), მოსკოვის ა. ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის დირექტორი (1994-იდან). 1965 წელს დაამთავრა ი. სეჩენოვის სახელობის მოსკოვის I სამედიცინო ინსტიტუტი. 1968 წლიდან იყო სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ა. ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი, 1974 წლიდან - ამავე ინსტიტუტის ჰიპერბარული ოქსიგენაციის დაბორატორიის ხელმძღვანელი. ჰიპერბარული ოქსიგენაციის შესწავლისა და ამ მეთოდის ქირურგიაში დანერგვისათვის ვლადიმერ ბურაკოვსკისთან და ვ. ბუხარინთან ერთად მიენიჭა ლენინური პრემია (1976). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 455. ლეონიდე ბოკერია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თოფი (ზანგილანი)

თოფი (აზერ. Top) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. თოფი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
მარიამ ბოკერია

მარიამ სევერიანეს ასული ბოკერია (დ. 4 იანვარი, 1901 [ძვ. სტ. 22 დეკემბერი, 1900], ბაქო ― გ. 15 ოქტომბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პედიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950); საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1926 წელს. 1947-1974 წლებში იყო ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის პედიატრიის კათედრის გამგე. 1974–1975 წლებში ამავე კათედრის კონსულტანტი, 1960–1971 წლებში საქართველოს პედიატრთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. მარიამ ბოკერიამ შეისწავლა ქრომაფინული სისტემის განვითარება ბავშვებში და მისი ცვლილებები ბავშვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, სასუნთქი გზების დაავადებანი ბავშვებში, ბავშვთა ტუბერკულოზის თავისებურებანი და სხვა. იკვლევდა მუცლადყოფნის დროს განვითარებული ბავშვთა დაავადებებისა და სიკვდილიანობის მიეზეზებს. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 447. მარიამ ბოკერია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ელენა ახმილოვსკაია

ელენა ახმილოვსკაია (დ. 11 მარტი, 1957, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 18 ნოემბერი, 2012, კირკლენდი, აშშ) — რუსი მოჭადრაკე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1987). 1977 წელს მოიპოვა საერთაშორისო დიდოსტატის წოდება. 1986 წელს მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის მატჩში შეხვდა მაია ჩიბურდანიძეს, მაგრამ დამარცხდა. არის საჭადრაკო ოლიმპიადებში ორგზის გამარჯვებული 1978, 1986 წლებში. არის სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი. 1981-1988 წლებში ცხოვრობდა თბილისში. 1988 წლის საჭადრაკო ოლიმპიადის დროს ცოლად გაჰყვა აშშ-ის კაცთა გუნდის კაპიტანს ჯონ დონალდსონს და შეჯიბრი მიატოვა, მას შემდეგ აშშ ცხოვრობდა და იყო ამ ქვეყნის სამგზის ჩემპიონი 1990, 1993, 1994 წლებში. ქართული სპორტის სტატისტიკა
თამაზ გიორგაძე

თამაზ ვასილის ძე გიორგაძე (დ. 9 ნოემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1977). სტუდენტთა მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1969). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (1978, 1980), „ბურევესტნიკის“ შემადგენლობაში ევროპის საკლუბო ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული (1977, 1979). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978), მსოფლიოს ექს-ჩემპიონის — ანატოლი კარპოვის მწვრთნელი (1980-1986), ესპანეთის ოლიმპიური ნაკრების მწვრთნელი (1985-1992). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. მრავალი საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003). გიორგაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 14. ქართული სპორტის სტატისტიკა
გიორგი გიორგაძე

გიორგი გელას ძე გიორგაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1993). სსრკ სპორტის ოსტატი (1982), საერთაშორისო ოსტატი (1989). 1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. გიორგაძის პირველი მწვრთნელი იყო დავით ჩირაძე (ქუთაისი). 1982 და 1988 წლებში მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონობა. იყო სსრკ ჩემპიონატის ფინალისტი (1989), მსოფლიოს ვაჟთა საჭადრაკო ოლიმპიადებისა (1992, 1994, 1998, 2000) და ევროპის გუნდური პირველობების (1992, 1997) მონაწილე საქართველოს ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში. იყო გარი კასპაროვის სეკუნდანტი მსოფლიო პირველობის მატჩში (1990). მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადაზე მეორე დაფაზე მოიპოვა ბრინჯაოს მცირე მედალი (1996). 2008 წლიდან არჩეულია საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტად. მინიჭებული აქვს ღირსების ორდენი (2001), „სპორტის რაინდის” საპატიო წოდება (2014). გიორგაძე ავტორია წიგნისა „ცხოვრება ჭადრაკით” (თბილისი, 2014). გიორგაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 13. ქართული სპორტის სტატისტიკა[მკვდარი ბმული] გიორგი გიორგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მერაბ გაგუნაშვილი

მერაბ გაგუნაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1985, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (2002). ჭაბუკთა მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადის მეორე პრიზიორი (1999). მსოფლიოს ვიცეჩემპიონი 20 წლამდე ასაკის ჭაბუკთა შორის (2001). შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (2002). ანალოგიურ შეჯიბრებაზე 2003 წელს II-V ადგილები გაიყო. ევროპის გუნდური ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (2003 თავის დაფაზე მოიპოვა მცირე ვერცხლის მედალი). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების მონაწილე (2000-2004; 2000 წელს თავის დაფაზე მოაგროვა 8-დან 6,5 ქულა). ქართული სპორტის სტატისტიკა ↑ FIDE Ratings and Statistics <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q102178"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27038151"></a>
მიხეილ ბოკუჩავა

მიხეილ ალექსის ძე ბოკუჩავა (დ. 1 თებერვალი, 1910 სოფ. საბოკუჩაო, ახლანდელი აბაშის რაიონი ― გ. 12 თებერვალი, 1995, მოსკოვი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1961). 1932 წელს დაამთავრა თბილისის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1953 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ა. ბახის სახელობის ბიოქიმიური ინსტიტუტის ტექნიკური ბიოქიმიური ლაბორატორიის გამგე. შეიმუშავა ლაო ჩაის, შავის ჩაისა და ხსნადი წარმოების ახალი ტექნიკური მეთოდი; ნაშრომები: „ჩაის ფოთლის ფერმენტაციის გამოკვლევა“ (1935, საკავშირო ალკკ ცკ-ის პრემია, 1938), „ლაო ჩაისა და მწვანე აგურა ჩაის წარმოების ბიოქიმიური საფუძველი“ (1955; სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის პრემია, 1955), „ჩაისა და ჩაის წარმოების ბიოქიმია“ (1958; ა. ბახის სახელობის პრემია); შექმნა საკვებ მცენარეთა საღებავების მიღების ორიგინალური ხერხი, რომელიც დაპატენტებულია უცხოეთის ქვეყნებში. დაჯილდოებულია ორი „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 448. ფიჩხაია, თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 455. მიხეილ ბოკუჩავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კომპიუტერული ინჟინერია

კომპიუტერული ინჟინერია — დისციპლინა, რომელიც გარკვეულწილად უკავშირდება კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ელექტრო ინჟინერიას. კომპიუტერული ინჟინერები უმეტესად სწავლობენ ელექტრო და პროგრამულ ინჟინერიას. მათი მთავარი საქმიანობაა მიკროპროცესორების, მიკროკონტროლერებისა და ელექტრო მოწყობილობებისთის საჭირო ნაწილების აწყობა. კომპიუტერული ინჟინრები ძირითადად წერენ პროგრამებს მიკროკონტროლერებისა და მიკროპროცესორებისთვის, ქმნიან VLSI ჩიპებს, პლატებს და ოპერაციულ სისტემებს შესაბამისი მოწყობილებისთვის. რობოტოტექნიკაც კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის ნაწილია, რომელიც აწყობილია ელექტრო სისტემებზე, როგორიციაა ელექტრო მოტორი, CMC, და სენსორები. კომპიუტერულ ინჟინერიას საფუძველი ჩაეყარა 1939 წელს, როდესაც ჯონ ვინსენტ ატანასოვმა და კლიფორდ ბერმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი ელექტრო ციფრული კომპიუტერის აწყობა ფიზიკის, მათემატიკისა და ელექტრო ინჟინერიის მეშვეობით. ჯონ ვინსენტ ატანასოვი ერთ დროს იყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი აიოვას უნივერსიტეტში, კლიფორდ ბერი კი ფიზიკისა და ელექტრო ინჟინერიის ყოფილი კურსდამთავრებული. ერთად მათ შექმნეს Atanasoff–Berry computer, ცნობილია, როგორც ABC, რომლის შესაქმნელადაც მათ 5 წელი დასჭირდათ. კომპიუტერული ინჟინერიის პირველი სასწავლო პროგრამა 1972 წელს აშშ-ში, კლივლენდის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში დამკვიდრდა. 2015 წლის მონაცემებით 250 აკრედიტებული კომპიუტერული ინჟინერიის პროგრამა იყო ამერიკაში. ევროპაში კი კომპიუტერული ინჟინერიის სკოლების აკრედიტაცია კეთდება EQANIE-ს აგენტების მიერ. ორივე, კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის პროგრამები კურიკულუმში შეიცავენ ანალოგური და ციფრული სქემების დიზაინს. როგორც საინჟინრო დისციპლინებში, კომპიუტერული ინჟინრებისთვის მათემატიკისა და ფიზიკის ცოდნა აუცილებელია. ↑ John Vincent Atanasoff - the father of the computer. ციტირების თარიღი: 2017-12-05 ↑ Find an ABET-Accredited Program | ABET. ციტირების თარიღი: 2015-11-29.
არშაველ შენგელია

არშაველ (არიკ) ფილიპეს ძე შენგელია (დ. 1938 — გ. 27 სექტემბერი, 1993) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის, ჟიული შარტავას მოადგილე და მინისტრთა საბჭოს სამდივნოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა ტყვედ აიყვანეს მინისტრთა საბჭოს შენობიდან და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და თბილისში გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2018). ↑ დაბრუნება სოხუმიდან 24 წლის შემდეგ. რადიო თავისუფლება, RFE/RL. ოქტომბერი 17, 2017. ↑ გენოციდი: სოხუმი, სოხუმის რაიონი. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო. ↑ საქართველოს პრეზიდენტმა მამია ალასანიას ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა და 9 მებრძოლი ვახტანგ გორგასლის პირველი და მეორე ხარისხის ორდენით დააჯილდოვა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური ვებგვერდი, 05.02.2018.
ვახტანგ გეგელაშვილი

ვახტანგ ვახტანგის ძე გეგელაშვილი (დ. 10 დეკემბერი, 1937, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ მოკლეს აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა. 1962 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო ფიზიკა-ტექნიკურ ინსტიტუტში. 1976–1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივნის თანაშემწედ. 1992 წლიდან იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე და პრეს-ცენტრის წევრი. აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1993 წლის 27 სექტემბერს, ჟიული შარტავასთან ერთად აიყვანეს ტყვედ და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და აფხაზეთიდან გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. დაკრძალულია ქ. რუსთავში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით. ↑ ვახტანგ გეგელაშვილი დაარქივებული 2021-06-22 საიტზე Wayback Machine. . „მოლოდინი“ — უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა მოძიების ფონდი. ↑ დაბრუნება სოხუმიდან 24 წლის შემდეგ. რადიო თავისუფლება, RFE/RL. ოქტომბერი 17, 2017.
გიორგი ლვოვი

გიორგი ლვოვი (რუს. Гео́ргий Евге́ньевич Львов; დ. 2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1861, დრეზდენი — გ. 7 მარტი, 1925, პარიზი) — რუსი საზოგადო და სახელმწიფო მოღვაწე; თავადი. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1885). მსხვილი მიწათმფლობელი; ტულის გუბერნიის მიწების უპრავის თავმჯდომარე. 1912 წლიდან პარტიის „პროგრესისტები“ მოსკოვის კომიტეტის წევრი. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ პირველი დროებითი მთავობის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე და საგარეო საქმეთა მინისტრი, ასევე ხელმძღვანელობდა პირველ კოალიციურ მთავრობას. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საფრანგეთში გადაიხვეწა, სადაც 1918–1920 წლებში პარიზში რუსეთის პოლიტიკური კრების მეთაური იყო. (რუსული) Статья в энциклопедии «Кругосвет» (რუსული) Д.и.н. Г. Иоффе Русский либерал. Премьер-министр Временного правительства —князь Львов. // «Наука и жизнь», 2006, № 4. Lvov, Prince George Eugenievich, ბრიტანიკა (რუსული) Publishers of Lvov's biographies (რუსული) князь Львов Георгий Евгеньевич //www.praviteli.org დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine.
გარნიზონი

გარნიზონი (ფრანგ. Garnison) — სამხედრო ნაწილები და დაწესებულებები, რომლებიც დროებით ან მუდმივად არიან განლაგებული ამა თუ იმ დასახლებლი პუნქტის ან რაიონის საზღვრებში. გარნიზონის უფროსად ინიშნება ის, ვისაც გარნიზონში ყველაზე მაღალი თანამდებობა უკავია, მაგრამ თუ ასეთი თანამდებობის პირი რამდენიმეა, მაშინ უფროსობა ეკისრება მათ შორის ყველაზე მაღალი წოდების მქონეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 7.
კენტის საგრაფო

კენტის საგრაფო ესაზღვრება ლონდონს ჩრდილო-დასავლეთით, სურეის დასავლეთით და აღმოსავლეთით, სასექსს სამხრეთ დასავლეთით. ის ასევე ესექსის რეგიონს ესაზღვრება მდინარე თემზის, იგივე ტემზის ესტუარის მხრიდან და საფრანგეთის პა-დე-კალეს მონაკვეთს ლა-მანშის გვირაბის საშუალებით. კენტის საგრაფოს მთავარი ქალაქია მეიდსტონი. მოსახლეობა 1359 მლნ. კენტერბერში მთავარეპისკოპოსის სამყოფელი და ინგლისის მთავარი საკათედრო ტაძარი ფუნქციონირებს მე-6 საუკუნიდან მოყოლებული დღემდე, მას შემდეგ , რაც ინგლისი წმინდა ავგუსტინემ გააქრისტიანა. კენტში, მედვევში ასევე მდებარეობს როჩესტერის საკათედრო ტაძარი. ეს არის მეორე უძველესი ტაძარი ინგლისში კენტერბერის შემდეგ. კენტს "ინგლისის ბაღს" უწოდებენ რადგანაც აქ მეხილეობა კარგადაა განვითარებული. კენტის ეკონომიკა საკმაოდ დივერსიფიცირებულია. მრეწველობის ძირითადი დარგები: ავტოგადაზიდვა, საბაზრო ლოგისტიკა და ტურიზმი. ჩრდილო-დასავლეთ კენტის მრეწველობაში შედის სამშენებლო მასალების მოპოვება, ბეჭდური და სამეცნიერო კვლევები. ქვანახშირის მოპოვება ქვეყნის სამრეწველო მემკვიდრეობაა.
გარნა (გვარი)

გარნა (ლათ. Antilope) — წყვილჩლიქოსანთა გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ერთ თანამედროვე (გარნა) და სამ ამომწყდარ სახეობას. Antilope cervicapra — გარნა † Antilope intermedius † Antilope planicornis † Antilope subtorta Grubb, P. (2005). "Order Artiodactyla". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Baltimore, Maryland: The Johns Hopkins University Press. pp. 637–722. ISBN 978-0-8018-8221-0. Khan, M.A.; Ghaffar, A.; Farooq, U.; Akhtar, M. (2006). "Ruminant fauna from the Tertiary hills (Neogene) of the Siwaliks of Pakistan". Journal of Applied Sciences 6 (1): 131–137. doi:10.3923/jas.2006.131.137 Mammal Species of the World. Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed) დაარქივებული 2012-10-09 საიტზე Wayback Machine. .