laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ედუარდ I (ინგლისი)

ედუარდ I პლანტაგენეტი (ინგლ. Edward I of England; ფრანგ. Édouard Ier d'Angleterre) (დ. 17 ივნისი, 1239, უესტმინსტერი, ლონდონი — გ. 7 ივლისი, 1307, ბეფ-ბაი-სენდზი, კუმბერლენდი) — ინგლისის მეფე 1272-1307 წ.წ. და უელსის მეფე 1283-1307 წწ. პლანტაგენეტების დინასტიის წარმომადგენელი. მეცხრე ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილე 1271-1272 წლებში. მან გაილაშქრა ქალაქ აკრაზე, რომელიც 1291 წლამდე უკანასკნელ ჯვაროსნულ ქალაქად ითვლებოდა. 1275 წელს ინგლისში მოხდა ბარონთა აჯანყება. მათ შეუერთდნენ რაინდები და ციხისთავებიც. მათი მოთხოვნით ინგლისის პარლამენტმა რეგულარული მუშაობა დაიწყო. 1276 წელს ედუარდმა უელსის დაპყრობა გადაწყვიტა. ინგლის-უელსის საზღვარზე დიდი მიწები დაურიგა საზღვრისპირა ლორდებს, რომლებიც 1280 წლისთვის უელსის დიდ ნაწილს აკონტროლებდნენ. 1282 წელს უელსის პრინცი ლიველინი (1258-1282) მოკლეს. ედუარდ I 1283 წელს ინგლისისა და უელსის მეფე გახდა. მეფემ უელსურ ციხეებში (პემბროკში, კასტელ-ე-ბერეში) ინგლისური გარნიზონები ჩააყენა. ასევე ააშენა ჩრდილოეთ უელსში ინგლისური ციხესიმაგრეები: ბიომარისი, კანოვერი და კონუი. ამის შემდეგ უესელები არაერთხელ აჯანყდნენ, მაგრამ ვერცერთმა აჯანყებამ მათ მნიშვნელოვანი გამარჯვება ვერ მოუტანა. უელსის დამორჩილების შემდეგ მეფე ედუარდმა საშინაო პრობლემებს მიხედა. 1290 წელს მან განდევნა ებრაელები ინგლისიდან. 1295 წელს აღადგინა პარლამენტი ისეთივე სახით, როგორც სიმონ დე მონფორიმ შექმნა. 1301 წელს თავისი ვაჟი ედუარდი უელსის პრინცად აკურთხა. 1296 წელს შოტლანდიაში შეიჭრა და დროებით დაიპყრო. 1297-1305 წლებში ებრძოდა აჯანყებულებს, ენდრიუ მორეისა და უილიამ უოლესს. 1305 წელს უილიამ უოლესი, აჯანყებულთა მეთაური, სიკვდილით დასაჯა. მშვიდობა ჩამოაგდო საფრანგეთის მეფე ფილიპე III სამართლიანთან. გარდაიცვალა 1307 წელს. ედუარდ I-ს თავისი 188 სმ სიმაღლის გამო მეტსახელად "გრძელფეხას" (ინგლ.:Longshanks) ეძახდნენ. მის მიერ გატარებული რეფორმების გამო მიიღო მეტსახელი "კანონმდებელი" (ინგლ.: the Lawgiver). შოტლანდიის დაპყრობის გამო "შოტების ურო" (ინგლ.: "Hammer of the Scots"), რაც მის საფლავის ქვაზეც არის ამოკვეთილი "Edwardus Primus Scotorum Malleus hic est" (ქართ.: ედუარდ პირველი შოტების ურო აქ არის). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ედუარდ I (ინგლისი) Edward I of England at royal.gov.uk Images of the castles of Edward I in Wales დაარქივებული 2008-03-25 საიტზე Wayback Machine. King Edward I Monument ↑ ,,ისტორია - სრული კურსი აბიტურიენტთათვის", ნუგზარ მოლაშვილი, თბილისი, 2010, ,,ცის ნამი",გვ.98 ISBN 978-9941-419-01-0
აგროქიმიური სამსახური

აგროქიმიური სამსახური — სოფლის მეურნეობის აგროქიმიური მომსახურების ორგანიზაცია. აგროქიმიური სამსახურის ამოცანაა მინერალური სასქუებისა და სხვა ქიმიური საშუალებების ეფექტიანი გამოყენების მეცნიერულად დასაბუთებული რეკომენდაციების შემუშავება, ნიადაგის აგროქიმიური კარტოგრამების შედგენა, მინერალურ სასუქებზე მეურნეობის მოთხოვნილების დადგენა; ნიადაგის, სასუქისა და საკვების ხარისხის ანალიზი, მეურნეობაში სასუქების გამოყენებაზე კონტროლი, აგროქიმიური ცოდნის პროპაგანდა. სსრკ-ში აგროქიმიურ სამსახურს საფუძველი ჩაეყარა 1931 წელს მტს-ებთან არსებული აგროქიმიური ლაბორატორიების სახით. 1958 წელს მტს-ების რეორგანიზაციის შემდეგ აგროქიმიურ სამსახურს ეწევიან სოფლის მეურნეობის რაიონულ ინსპექციებთან არსებული აგროქიმიური ლაბორატორიები. 1964 წელს სსრკ-ში შეიქმნა ერთიანი აგროქიმიური სამსახური, რომელშიც შედის ზონალური აგროქიმიური ლაბორატორიები. 1970 წელს თბილისში დაარსდა სსრკ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აგროქიმიური სამსახურის ცენტრალური ინსტიტუტის თბილისის ფილიალი, რომელიც მომსახურებას უწევდა ამიერკავკასიის რესპუბლიკებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 75.
სატელიტის ჯილდო

სატელიტი (ინგლ. Satellite Award) — კინოფილმების ყოველწლიური დაჯილდოების ცერემონია, რომელსაც წარადგენს საერთაშორისო პრესის აკადემია. პირველად ჩატარდა 1997 წლის 15 იანვარს. თავდაპირველად ცერემონია ცნობილი იყო სახელწოდებით ოქროს სატელიტის ჯილდო“. სატელიტი იმართება ყოველწლიურად, სასტუმრო InterContinental-ში (ქართ. ინტერკონტინენტალი), ლოს-ანჯელესში. ოფიციალური საიტი სატელიტის ჯილდო — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა ↑ 2012 Satellite Awards Schedule. International Press Academy. ციტირების თარიღი: 29 დეკემბერი, 2012.
ზავროპოდები

ზავროპოდები (ლათ. Sauropoda) — ამომწყდარი ქვეწარმავლების ქვერიგი ხვლიკმენჯა დინოზავრების რიგისა. ცხოვრობდნენ იურულ და ცარცულ პერიოდებში. ზავროპოდები ერთ-ერთი უდიდესი (30 მ-მდე) ცხოველები იყვნენ ოდესმე არსებულთა შორის. ჰქონდათ მასიური, მაგრამ შედარებით მოკლე სხეული, მსხვილი ფეხები, გრძელი კისერი და კუდი, პატარა თავი. ბინადრობდნენ დიდ ტბებში, შიდა მატერიკულ ზღვებში და სხვა. ქვერიგში 2 ოჯახის მრავალი გვარი და სახეობაა (დიპლოდოკი, აპატოზავრი ანუ ბრონტოზავრი, ბრაქიოზავრი, კამარაზავრი და სხვა). ზავროპოდების მრავალრიცხოვანი ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე. ქსე, ტ. 4, გვ. 471, თბ., 1979 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზავროპოდები“ ვიკისაწყობში.
აგუბეკოვის ნამოსახლარი

აგუბეკოვის ნამოსახლარი (რუს. Агубековское поселение) — ნეოლითის ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისი) დასახლება ნალჩიკის ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კმ-ში. არქეოლოგიურად შეისწავლეს ი. კრიჩევსკიმ და ა. კრუგლოვმა 1932-1933 წლებში. აღმოჩენილია ქვის იარაღი, კერამიკული ნაწარმი და ადამიანის პრიმიტიული ქანდაკება (თიხა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 75.
აგუდა

აგუდა (დ. 1068 — გ. 1123) — ჩინეთში ჯურჯენთა სახელმწიფოს — ძინის იმპერიის დამაარსებელი და პირველი იმპერატორი 1115-1123 წლებში. 1113 წელს გახდა ჯურჯენთა ერთ-ერთი გვარის — ვანიანის წინამძღოლი. ვანიანები კიდანების მოხარკენი იყვნენ. აგუდამ გააერთიანა ჯურჯენები. 1114 წელს გაილაშქრა კიდანების წინააღმდეგ და აიღო მათი სიმაგრეები მანჯურიაში. 1115 წელს თავი გამოაცხადა იმპერატორად და დინასტიას უწოდა ძინი (ოქროსი). 1116 წელს დაიმორჩილა მთელი მანჯურია, ხოლო 1123 წელს ჩრდილოეთ ჩინეთში დაიპყრო კიდანების იმპერიის — ლიაოს ტერიტორია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 76.
ეროვნული ლიგა 2018

ეროვნული ლიგა 2018 — საქართველოს უმაღლესი ლიგის 29-ე გათამაშება. ტურნირის გამარჯვებული გახდა „საბურთალო“. ჩემპიონატში მონაწილეობს 10 გუნდი, ერთმანეთთან გუნდები ოთხ თამაშს თამაშობენ. საბოლოო ჯამში თითო გუნდმა 36 მატჩი უნდა ითამაშოს. ტურნირის გამარჯვებული ჩემპიონთა ლიგაზე მონაწილეობას დაიწყებს 1-ლი შესარჩევი ეტაპიდან. მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები და საქართველოს თასის გამარჯვებული მონაწილეობას მიიღებენ ევროპის ლიგაზე 1-ლი შესარჩევი რაუნდიდან. თუ თასის გამარჯვებული გახდება გუნდი ჩემპიონატის ცხრილის პირველი სამეულიდან, ევროპის ლიგაზე მონაწილეობის საშუალება მიეცემა ჩემპიონატის მე-4 ადგილოსან გუნდს. თბილისი რუსთავი ჩიხურა საჩხერე დილა გორი კოლხეთი-1913 ფოთი სიონი ბოლნისი სამტრედია ტორპედო ქუთაისი თბილისის გუნდები: დინამო ლოკომოტივი საბურთალო
სახელმწიფო დროშის მოედანი (ბაქო)

სახელმწიფო დროშის მოედანი (აზერ. Dövlət Bayrağı Meydanı) — მოედანი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომლის ტერიტორიაზეც მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშა. 2007 წლის 17 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას ბაქოს სახელმწიფო დროშის მოედანის შექმნის თაობაზე. მოედნის ფუნდამეტს საფუძველი ჩაეყარა იმავე წლის 30 დეკემბერს ბაილის რაიონში. 2010 წლის 1 სექტემბერს ბაქოში შედგა სახელმწიფო დროში მოედნის გახნა, სადაც აზერბაიჯანის დროშა იქნა აწეული. 2011 წლის მაისამდე დროშის ბოძი მსოფლიოში ყველაზე მაღალი იყო და გინესის რეკორდების წიგნშიც კი მოხვდა. მისი სიმაღლე 162 მეტრია. 2010 წლის 24 ნოემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით მინისტრთა კაბინეტში შეიქმნა სახელმწიფო დროშის კომპლექსის სამმართველო, 2011 წლის 27 აპრილს დეპარტამენტის ხელმძღვანელად დაინიშნა რაშად რაფაელ ოღლუ მამედოვი. პროექტი შეიქმნა ცნობილი ამერიკული კომპანია Trident Support -ისა და განხორციელდა აზერბაიჯანული კომპანია Azenko-ს მიერ. ტერიტორია მოიცავს 60 ჰექტარს და მისი ზედა ნაწილი 31 ათასი კვადრატული მეტრია. ფლაგშტოკის სიმაღლე 162 მეტრია, საფუძველის დიამეტრი 3.2 მეტრი, ზედა ნაწილის 1.09 მეტრი. კონსტრუქციის საერთო წონა 220 ტონაა. დროშის სიგანე 35 მეტრია, სიგრძე 70 მეტრი, საერთო ფართობი 2450 კვადრატული მეტრი და წონა დაახლოებით 350 კილოგრამს შეადგენს. მოედნის მშენებლობის ღირებულებამ დაახლოებით 32 მილიონ დოლარი შეადგინა. უახლესი ტექნოლოგიის გამოყენების წყალობით, დროშის ბოძს შეუძლია გაუძლოს 58 მ/წმ (209 კმ/სთ) ქარის სიჩქარეს. თუმცა იმ დღეებში, როდესაც ქარის სიჩქარე 20 მ/წმ აღემატება, დროშა დაშვებულ უნდა იქნეს. დეველოპერების გათვლებით, ბაქოში ასეთი დღეები არ აღემატება წელიწადში 40-50 დღეს. მოედანზე წარმოდგენილია ასევე სახელმწიფო სიმბოლოები - გერბი, ჰიმნის ტექსტი და აზერბაიჯანის რუკა, რომლებიც შესრულებულია მოოქროვილი ბრინჯაოსგან. ასევე შექმნილია აზერბაიჯანის ეროვნული დროშის მუზეუმი. ↑ 1.0 1.1 Ильхам Алиев принял участие на торжественной церемонии открытия площади Государственного флага - president.az ↑ 2.0 2.1 В Азербайджане установлен самый высокий флагшток в мире - news.day.az ↑ Назначен начальник Управления комплекса площади Государственного флага Азербайджана - news.day.az ↑ Мистика убрала азербайджанский флаг ↑ Девид Чамберс: «Я горд тем, что построил самый высокий флаг в мире именно в Баку» - 1news.az ↑ Площадь государственного флага
ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი

ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი — კულტურული ლანშაფტი, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. იუნესკოს ძეგლების სიაში შეიტანეს 2017 წლის 8 ივლისს. ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბოტსვანისა და ნამიბიის საზღვართან ახლოს. შედის კალაჰარი-გემსბოკის ეროვნული პარკის ფარგლებში. ქვიშის დიდ სივრცე შეიცავს ადამიანის საქმიანობის მტკიცებულებებს ქვის ხანიდან მოყოლებული თანამედროვე ეპოქამდე და უკავშირდება ყოფილი მომთაბარე ტომების, ǂხომანის ხალხს. მოიცავს სტრატეგიებს, რომლებიც მათ საშუალებას აძლევდა ადაპტირება მოეხდინათ უდაბნოს პირობებთან. მათ შეიმუშავეს უდაბნოში ცხოვრების სპეციფიკური ეთნობოტანიკური ცოდნა და კულტურული პრაქტიკა. ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი ასახავს იმ ცხოვრების წესს, რომელიც გაბატონებული იყო რეგიონში და ათასობით წლის განმავლობაში ჩამოყალიბდა. Deacon, H.J. & Deacon, J (1999), Human beginnings in South Africa: uncovering the secrets of the Stone Age, Rowman Altamira. ISBN 0-7619-9086-0 ↑ Three sites in Angola, Eritrea and South Africa added to UNESCO’s World Heritage List
ზავროპტერიგიები

ზავროპტერიგიები (ლათ. Sauropterygia), წყლის მტაცებელი ქვეწარმავლების ამომწყდარი რიგი. ტრიასულ ნოტოზავრებს ხმელეთის ცხოველთა აგებულება ჰქონდათ, უფრო გვიანდელი (იურულ-ცარცული) პლეზიოზავრები კი თითქმის მთლიანად მოწყვეტილი იყვნენ ხმელეთს და თავისი გარეგნობითა და ცხოვრების ნირით წააგავდნენ სელაპებსა და სხვა ფარფლფეხიან ძუძუმწოვრებს. რიგი შეიცავდა 15-მდე ოჯახის რამდენიმე ათეულ გვარს. ზავროპტერიგიების მრავალრიცხოვანი ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე. მ. შ. საინტერესოა ქვეწარმავალთა ისტორიისა და წყლის გარემოსთან მათი ადაპტაციის შესასწავლად. ქსე, ტ. 4, გვ. 471, თბ., 1979
ჯოზი უორენი

ჯოზი უორენი (დ.1798 — გ.14 აპრილი, 1874) — ინდივიდუალისტი ანარქისტი, გამომგონებელი, მუსიკოსი და ავტორი. ზოგიერთის აზრით, ითვლება პირველ ამერიკელ ანარქისტად (თუმცა მას არასდროს გამოუყენებია ეს ტერმინი საკუთარ თავთან მიმართებით). 1833 წელს იგი არედაქტირებდა პირველ ანარქისტულ პერიოდულ გამოცემას, ყოველკვირეულ ოთხგვერდიან გაზეთს — The Peaceful Revolutionist (მშვიდობიანი რევოლუციონერი), რისთვისაც საბეჭდი მანქანა შეიძინა და საკუთარი საბეჭდი ნიშნებიც შექმნა. A biography of Warren by his son George W. Warren Josiah Warren's Manifesto Equitable Commerce by Josiah Warren Plan of the Cincinnati Labor for Labor Store by Josiah Warren True Civilization by Josiah Warren, hosted by the Anarchy Archives Josiah Warren: The First American Anarchist, by William Bailie ↑ Palmer, Brian (2010-12-29) What do anarchists want from us?, Slate.com ↑ Riggenbach, Jeff (February 25, 2011). „Josiah Warren: The First American Anarchist“. Mises Daily. Ludwig von Mises Institute. ↑ 3.0 3.1 William Bailie, Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-04. ციტირების თარიღი: 2013-06-17. Josiah Warren: The First American Anarchist – A Sociological Study, Boston: Small, Maynard & Co., 1906, p. 20
მიურეი ბუკჩინი

მიურეი ბუკჩინი (ინგლ. Murray Bookchin) (დ. 14 იანვარი, 1921 — გ. 30 ივლისი, 2006) — ამერიკელი სოციალური თეორეტიკოსი, ავტორი, ორატორი, ისტორიკოსი და პოლიტიკის ფილოსოფოსი, ეკოლოგიზმის პიონერი.ბუკჩინმა ანარქიზმის, ლიბერტარიანული სოციალიზმისა და ეკოლოგიზმის ფარგლებში ჩამოაყალიბა და განავითარა სოციალური ეკოლოგიისა და ურბანული დაგეგმარების თეორია. მას ეკუთვნის ორ აეულზე მეტი წიგნი პილიტიკის, ფილოსოფიის, ისტორიის,ურბანული საკითებისა და ეკოლოგიის შესახებ. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ჩვენი სინთეტური გარემო (1962), პოსტ-დეფიციტური ანარქიზმი (1971), თავისუფლების ეკოლოგია (1982) და ურბანიზაცია ქალაქების გარეშე (1987). 1990-იანი წლების ბოლოს თანამედროვე ანარქისტული მოძრაობების აპოლიტიკურმა დამოკიდებულებამ იმედი გაუცრუვა, საკუთარ თავს ანარქისტად აღარ მოიხსენიებდა და საკუთარი ლიბერარული სოციალისტური იდეოლოგია, სახელად კომუნალიზმი შეიმუშავა. ბუკჩინი მოწინავე ანტი-კაპიტალისტი იყო და საზოგადოების ეკოლოგიურ და დემორატიულ დეცენტრალიზაციას უჭერდა მხარს. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული მისმა იდეებმა გავლენა მოახდინა სოციალისტურ მოძრაობებზე: მათ შორის ახალ მემარცხენეობაზე, ანტიატომურ მოძრაობასა და ანტიგლობალიზაციურ მოძრაობაზე, უახლეს დროში კი როჟავას ავტონომიური რესპუბლიკის (სირიის ქურთისტანი) დემოკრატიულ კონფედერალიზმზე. ბუკჩინი ამერიკის მწვანეთა მოძრაობისა და ბარლინგტონისმწვანეების ცენტრალური ფიგურა იყო. ↑ John Muir Institute for Environmental Studies, University of New Mexico, Environmental Philosophy, Inc, University of Georgia, Environmental Ethics v.12 1990: 193. ↑ Biehl, Janet. "Bookchin Breaks with Anarchism". Communalism October 2007: 1.
აგულიასის ქვაბული

აგულიასის ქვაბული, ნემსა კონცხის ქვაბული — ფსკერის დადაბლება ინდოეთისა და ატლანტის ოკეანეების საზღვარზე, სამხრეთ აფრიკის კონტინენტალურ ფერდობზე, კროზეს პლატოსა და აფრიკა-ანტარქტიკის ქედს შორის. სიგრძე 1100 კმ, სიგანე 1000 კმ-მდე. მაქსიმალური სიღრმე 6000 მ-მდე. გრუნტი — წითელი თიხები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 76.
აგულის ქედი

აგულის ქედი, აგულსკიე ბელკი (რუს. Агульские Белки) — ქედი აღმოსავლეთ საიანის ცენტრალურ ნაწილში, რუსეთში, ირკუტსკის ოლქსა და ნაწილობრივ კრასნოიარსკის მხარეში. სიგრძე 50 კმ-მდე. საშუალო სიმაღლე 2000 მ-მდე, მაქსიმალური — 2626 მ. აგებულია კრისტალური კირქვებით, ფიქლებითა და დოლმიტებით. რელიეფი ალპურია. ქედზე მცირე მყინვარებია. თხემებზე მაღალმთის ტუნდრაა, ფერდობებსა და ხეობებში — მუქწიწვოვანი მთის ტაიგა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 76.
ქიაზიმ აგუმაა

ქიაზიმ ყარამანის ძე აგუმაა (დ. 1 მაისი [ძვ. სტ. 18 აპრილი], 1915, ღვადა — გ. 10 დეკემბერი, 1950) — აფხაზი საბჭოთა მწერალი. ლექსებს აქვეყნებდა 1934 წლიდან („გიდას ოჯახი“, „კოლხეთი“, „ბაღში“, „მე მიყვარს კვიკვი“). მისი მთავარი ნაწარმოებები — პოემა „ტარიელ რაშბა“, ბალადა „სალამური“, მოთხრობები „დაუღვრელი ცრემლები“, „თემრაზი და ციცანა“, „ტყვე“, პიესა „დიდი მიწა“ ეძღვნება პატრიოტულ თემას. აგუმაამ აფხაზურ ენაზე თარგმნა სომხური ეპოსი „დავით სასუნცი“, ტ. შევჩენკოს პოემა „სიზმარი“, ქართველ პოეტთა ლექსები და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 76. ქიაზიმ აგუმაა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აგუნა

აგუნა — მევენახეობა-მეღვინეობის ქართული წარმართული ღვთაება. აგუნას პატივსაცემი რიტუალი საახალწლო და საშემოდგომო დღესასწაულებზე სრულდებოდა. აგუნას სახელზე საახალწლოდ ცხვებოდა ვაზის რქის ან მტევნის ფორმის კვერები (გურიაში ამგვარ კვერს „აგუნას პურს“ ეძახდნენ), მაღლარ ვაზთან და მარანში ლოცულობდნენ და ღვთაებას ვაზის ნაყოფიერებას შესთხოვდნენ. შემდეგ იწყებოდა გადაძახება: „აგუნა, აგუნა, გადმოიარე... ჩვენს მამულში — ყურძენი, სხვის მამულში — ფურცელი...“ კლარჯეთში რთვლის დროს ვენახში ლხინს მართავდნენ: აკიდოებით შემკული შიშველი ყმაწვილები ფერხულს ცეკვავდნენ. აგუნას რაჭასა და ლეჩხუმში „ანგურა“ ეწოდებოდა, სამეგრელოში — „ჯუჯელია“, ნართების ადიღეულ ეპოსში „აგუნა“ საღვთო სასმლის ჭურჭელს აღნიშნავდა. აგუნას რიტუალის ზოგიერთი ელემენტი პარალელს პოვებს ფრიგიულ-ბერძნულ-რომაული ღვთაება დიონისეს (ბახუსი) კულტში, რომელიც ფართოდ იყო გავრცელებული ელინისტურ ხანაში. აგუნას კულტი გადმონაშთის სახით საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში XIX საუკუნემდე შემორჩა. გ. ჩიტაია, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 76. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 12-13, ISBN 978-99940-27-10-1. აგუნა — ბიბლიოვიკი აგუნა-ანგურა — მარანი
ზაზუნები

ზაზუნები (ლათ. Cricetinae) — ძუძუმწოვრების ქვეოჯახი მღრღნელების რიგისა. შეიცავს 57 გვარს. სახეობებიდან ყველაზე ცნობილია ჩვეულებრივი ზაზუნა (Cricetus cricetus), რომელიც სამხრეთ ციმბირსა და ჩრდილოეთ ყაზახეთში გავრცელებულია. საქართველოში პირველი 2 გვარის სახეობები გვხვდება: ამიერკავკასიური ზაზუნა (Cricetinae auratus), დაღესტნური ზაზუნა (Cricetinae raddei) და რუხი ომანა (Cricetulus migratorius). ზაზუნები წელიწადში 2-3-ჯერ მრავლდებიან, შობენ 8-8, 10-10 წრუწუნას. ზიანს აყენებენ სახალხო მეურნეობას. გადააქვთ ზოგი ინფექციური დაავადება (ტულარემია და სხვა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 471-472.
ზალუმჯანიანი

ზალუმჯანიანი — სამიჯნური-სადევგმირო ხასიათის ვრცელი რომანი, რომელშიც მოთხრობილია მეფე გულაზარის ვაჟის, ზალუმჯანის, ხიფათით აღსავსე თავგადასავალი. „ზალუმჯანიანი“ XVIII საუკუნეში გადმოქართულებული სპარსული თხზულება უნდა იყოს, თუმცა წყარო დადგენილი არ არის. მოღწეულია რამდენიმე დეფექტიანი ხელნაწერი. უცნობია აგრეთვე ქართული ვერსიის ავტორი. ა. გვახარია, სპარსული ხალხური პროზის ისტორიიდან, თბ., 1973; კ. კეკელიძე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 476.
საქართველოს ვაჟ წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრები

საქართველოს ვაჟ წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრები — ნაკრები, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს ვაჟ წყალბურთელთა შეჯიბრებებში. 2014 წელს საქართველოს ვაჟ წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრები პირველად მოხვდა წყალბურთის ევროპის ჩემპიონატზე და ამავე წელს საუკეთესო შედეგი, მე-12 ადგილი დააფიქსირა. Georgia (GEO). Lenresults.jumbograndieventi.it. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 დეკემბერი 2013. ციტირების თარიღი: 5 December 2013. Georgian National Water Polo Team won "Tbilisi Cup" - World Sport. Worldsport.ge (30 June 2013). ციტირების თარიღი: 5 December 2013. www.todor66.com pilkawodna21.w.interiowo.pl დაარქივებული 2018-02-27 საიტზე Wayback Machine. www.waterpololegends.com
საქართველოს ფუტსალის ეროვნული ნაკრები

საქართველოს ფუტსალის ეროვნული ნაკრები — საქართველოს ეროვნული ნაკრები ფუტსალში, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ნაწილი. არის ქვეყნის წარმომადგენელი სპორტის ამ სახეობაში მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატებზე. პირველი საერთაშორისო მატჩი საქართველოს ფუტსალის ეროვნული ნაკრებმა გამართა იტალიის ფუტსალის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ 1995 წელს. ფუტსალის ეროვნული ნაკრები ევრო 2018-ის საკვალიფიკაციო ეტაპს იწყებს დაარქივებული 2021-09-23 საიტზე Wayback Machine. newsday.ge web.archive.org www.uefa.com ↑ Futsal World Ranking. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ივლისი 2010. ციტირების თარიღი: 10 February 2020.
Walden Media

Walden Media — ამერიკული კინოკომპანია, რომელიც აწარმოებს ლიტერატურულ ნაწარმოებზე დაფუძნებულ ბავშვთა ფილმებს. სტუდია ძირითადად ცნობილია კლაივ სტეპლზ ლიუისის ზღაპრების ციკლის „ნარნიის ქრონიკების“ ფილმების გადაღებით. კომპანია სათაო ოფისი მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში. Walden Media დააარსა მაიკლ ფლაერტიმ და კერი გრენეტმა. გრენეტი კომპანია Miramax-ის პრეზიდენტი იყო. ფლაერტი და გრენეტი უნივერსიტეტში ერთად სწავლობდნენ. თავდაპირველად, კომპანიის დაარსების მიზანი იყო ბავშვთა და ახალგაზრდობის განათლება და გართობა კინოში, ტელევიზიაში, ბეჭდურ მედიასა და ინტერნეტშიც კი. კომპანიის მფლობელი იყო ცნობილი მილიარდერი ფილანტროპი ფილიპ ანშულტცი, რომელიც ცნობილი იყო კონსერვატიული ქრისტიანობის მხარდაჭერით. კომანიის მნიშვნელოვანი პროექტებია: 2003 წელი ფილმი „საგანძური“, „ვინი-დიქსის ბრალია“ - 2005 წელი, „შარლოტას ქსელი“ – 2006 წელი, „ხიდი ტერაბიტიაში“ – 2007 წელი, „ნარნიის ქრონიკების“ სამი ფილმი - 2005,2008 და 2010 წლები, „რამონა და ბიზუსი“ 2010 წელი, ფილმები „ძაღლის ცხოვრება“ და „საოცრება“ – 2017 წელი. ყველა ეს ფილმი პოპულარული საბავშვო წიგნების მიხედვითაა გადაღებული. Walden Media-ს საგამომცემლო საწარმო Walden Pond Press აქვეყნებს მომავალი თაობისთვის წიგნებს. მათი მთავარი კრიტერიუმებია, რომ წიგნები სწრაფად, სასიამოვნოდ და ინტერესით იკითხებოდნენ. ავტორები კი ახალგაზრდა და ნიჭიერი მწერლები არიან. კომპანიამ თავისი სახელწოდება მიიღო უოლდენის ტბორისგან, რომელიც მდებარეობს კონკორდში, მასაჩუსეტსის შტატში. კომპანიის ლოგოზე ასახულია წყლის ზედაპირზე მხტომიალე ქვები. Walden Media - ოფიციალური ვებ-გვერდი Walden Media - კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემათა ბაზა ↑ Walden Media breaks out as a Hollywood power player ↑ ANSCHUTZ GOES FOR WALDEN MEDIA ↑ The Case of Walden Media ↑ HarperCollins
პონტოს ჰერაკლეა

პონტოს ჰერაკლეა (ბერძ. Ἡράκλεια Ποντική Hērakleia Pontikē) — ანტიკური ეპოქის ზღვისპირა ქალაქი მცირე აზიაში. მდებარეობდა ბითინიის ისტორიულ ოლქში, მდინარე ლუკოსის შესართავთან. მისი მდებარეობა დღევანდელი თურქეთის, ზონგულდაქის პროვინციაში მდებარე ქალაქ ერეგლის შეესაბამება. ჰერაკლეას კოლონია მეგარელ მოახალშენე ბერძნებმა დაახლოებით ძვ.წ. 560–558 წლებში დაარსეს, და ბერძნული ღვთაებრივი გმირის ჰერაკლეს სახელი უწოდეს. ბერძენმა კოლონისტებმა მალევე დაიმორჩილეს ადგილობრივი მარიანდიელები, მაგრამ იმ პირობით რომ ისინი, უკვე როგორც ჰილოტი (მსახურები), მონებად არ გაიყიდებოდნენ სამშობლოს გარეთ. მდიდარი როგორც, ნაყოფიერი მიწებით და ასევე სათევზაო ადგილებით, მისი ბუნებრივი ნავსადგურის დამსახურებით ჰერაკლეამ, კონტორლი მიმდებარე სანაპიროებზეც განავრცო და შავი ზღვის სანაპიროებზე საკუთარი კოლონიები დააარსა (კუტოროსი, კალატისი, ქერსონესი). ქალაქის ზეობა გალატიელებმა და ბითინიელებმა შეარყიეს, ხოლო უკვე მითრიდატეს ომებში ის საბოლოოდ განადგურდა. „Outpost of Hellenism: The Emergence of Heraclea on the Black Sea“, Stanley Mayer Burstein, University of California Publications: Classical Studies, 14 (Berkeley, 1976). Coin minted in Heraclea Pontica 3rd–2nd century BC. დაარქივებული 2008-05-06 საიტზე Wayback Machine. Photius's Bibliotheca 224, Memnon of Heraclea, History of Heraclea ↑ For report of Boeotian involvement see Pausanias 5.26.7
დემურ თაფლაძე

დემურ თაფლაძე (ასევე ცნობილია როგორც დემე თაფლაძე, დ. 18 მარტი 2000) — ქართველი მორაგბე. 2018 წლიდან თამაშობს „ლელო სარასენსში“, დიდი 10-ში ფრთის პოზიციაზე. 2018 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-22. ↑ site.rugby.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-30. ციტირების თარიღი: 2018-07-22.
აგურსაკეთებელი წნეხი

აგურსაკეთებელი წნეხი — თიხის ან სილიკატური აგურის საყალიბებელი მანქანა. განასხვავებენ ლენტურ და საშტამპავ აგურსაკეთებელ წნეხს. ლენტურ აგურსაკეთებელ წნეხში თიხის პლასტიკური მასა უწყვეტად გამოიწნეხება ძელის სახით და სპეციალური მოწყობილობით აგურებად იჭრება. საშტამპავი აგურსაკეთებელი წნეხი ცალკეულ აგურებს აყალიბებს როგორც თიხის, ისე სილიკატური ნახევრად მშრალი მასის დაწნეხვით. ცნობილია ა. მელიას კონსტრუქციის მბრუნავბერკეტიანი საშტამპავი აგურსაკეთებელი წნეხი (სახელმწიფო პრემია, 1949), რომლის მწარმოებლურობა 8 ათასი ცალი აგური იყო საათში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 77.
აგურსამარხი

აგურსამარხი — აგურითა და კერამიკული ფილებით ნაგები მიწისქვეშა სამარხი. გავრცელებული იყო ძველი სამყაროს ქვეყნებში. საქართველოში სამთავროს სამაროვანზე კრამიტსამარხისა და ქვისსამარხის პარალელურად გვხვდება გვიანდელი ანტიკური ხანის (ახ. წ. I-III საუკუნეების) აგურსამარხები. აგურსამარხის გვერდები, ჩვეულებრივ, ამოშენებულია თიხის კვადრატული ფილებით (ზომა 60 სმ X 60 სმ X 5 სმ). კუთხეები გამაგრებულია ვერტიკალურად ჩადგმული ღარისებრი კრამიტით. აგურსამარხს იატაკად ხან ბრტყელი კრამიტი უგია, ხან კერამიკული ან ქვის ფილები. ქალის სამარხს კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს, მამაკაცისა კი ქვის ფილებითაა გადახურული. აგურსამარხი ერთი მიცვალებულისთვის იყო განკუთვნილი. მდიდრული ინვენტარი მოწმობს, ამო აგურსამარხებში მცხეთის მოქალაქეთა შეძლებული ფენის წარმომადგენლებს კრძალავდნენ. ა. კალანდაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 77.
ადაბი

ადაბი (არაბ. أدب) — შუა საუკუნეების არაბულ სამყაროში გავრცელებული დიდაქტიკურ-საგანმანათლებლო ხასიათის ლიტერატურა (კრებულები, ანთოლოგიები, ტრაქტატები). მისი თავდაპირველი მნიშვნელობა გულისხმობდა ქცევის ტრადიციულ პრაქტიკულ ნორმებს (კამათის, ჩაცმის, ჭამა-სმისა და სხვათა ეტიკეთი), რომლებიც აუცილებლად უნდა დაეცვა ყოველ დარბაისელ კაცს (ადიბს). ადიბი მეცნიერულ-პოპულარული და მხატვრული ლიტერატურის მიჯნაზე იდგა და მკითხველს აცნობდა პოეზიას, პოეტიკას, რიტორიკას, ისტორიას, არაბთა გენეალოგიას, ეთიკას, ფილოსოფიას, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს და სხვა დარგებს. თანამედროვე არაბულ ქვეყნებსა და ირანში ადაბი ზოგადად მხატვრულ იტერატურას აღნიშნავს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 78.
ადაბიათ გაზეთი

„ადაბიათ გაზეთი“ (აზერ. Ədəbiyyat qəzeti „ლიტერატურული გაზეთი“) — აზერბაიჯანულენოვანი ყოველკვირეული გაზეთი, გამოდის ბაქოში 1934 წლიდან. დაარსდა 1934 წელს „ადაბიათ გაზეთის“ („ლიტერატურული გაზეთი“) სახელწოდებით. 1953 წლიდან ეწოდა „ადაბიათ ვა ინჯასანათ“ (აზერ. Ədəbiyyat və İncəsənət „ლიტერატურა და ხელოვნება“) და იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის და აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს ორგანო. 1991 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება. დღესდღეობით ის ისევ აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის ორგანოდ რჩება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 78.