laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
𐤃

𐤃 (დელტ) — ფინიკიური დამწერლობის მეოთხე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს კარვის ან ქოხის კარს. ქართული შესატყვისია დ, ებრაული ד, არაბული د და ذ, ბერძნული Δ, ლათინური D, კირილური Д და სხვ. 𐤃 — unicode.org Graphemica (𐤃)
𐤄

𐤄 (ჰე) — ფინიკიური დამწერლობის მეხუთე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ფანჯარას. ქართული შესატყვისია ე, ებრაული ה, არაბული ه, ბერძნული Ε, ლათინური E, კირილური Е და სხვ. 𐤄 — unicode.org Graphemica (𐤄)
ტუჩკოვის ხიდის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია

ტუჩკოვის ხიდის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია (რუს. Церковь Святой Екатерины) — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილევსკის კუნძულზე. ეკლესია აგებულია 1811-1823 წლებში. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია იოანე პაშკევიჩი. 1745 წლიდან ტაძრის ადგილზე განთავსებული ყაბარდოული პოლკის იყო წმინდა სამების გადასატანი ეკლესია. პოლკის გადაადგილების შემდეგ ტაძრის ადგილზე ააშენეს ხის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია, რომელიც არხანგელსკის დრაგუნთა პოლკს ეკუთვნოდა. 1760-იან წლებში ტაძარი გადავიდა კეკსგოლმის ფეხოსანთა პოლკის კუთვნილებაში და აკურთხეს წმინდა ეკატერინეს სახელზე. 1809 წლის შობას მთელი ეკლესია დაიწვა ჭურჭელთან და საეკლესიო ტანსაცმელთან ერთად. გადარჩა მხოლოდ წმინდა ეკატერინეს ხატი. წმინდა ეკატერინეს თანამედროვე მართლმადიდებლურ ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარეს 1811 წლის 8 ოქტომბერს არქიტექტორ ანდრეი მიხაილოვის პროექტის მიხედვით. მშენებლობა გაგრძელდა 12 წელი, რაც განაპირობა სამამულო ომმა, რომლის დროსაც მკვეთრად შემცირდა შემოწირულობები. ტაძარი აკურთხეს 1823 წლის 4 ნოემბერს. 1861-1863 წლებში არქიტექტორ ანდრეი ბოლოტოვის პროექტის მიხედვით მიაშენეს სამრეკლო და სატრაპეზო. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია გაძარცვეს, ხოლო მისი უკანასკნელი წინამძღვარი მიხეილ იავორსკი სტალინისეულ საკონცენტრაციო ბანაკში გარდაიცვალა 1937 წელს. 1996 წელს ტაძრის ნაწილი დაუბრუნდა მორწმუნეებს და ამავე წლის 1 დეკემბერს შედგა ამ ნაწლის კურთხევა. რეგულარული ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა სამრეკლოს ქვეშ. 2000 წლის 1 დეკემბერს სამრეკლოს დაადგეს მოოქროვილი ჯვარი. 2004 წელს ტაძრის გუმბათიდან ჩამოხსნეს მოძველებული ანგელოზის ფიგურა, რომელიც განახლებული დააბრუნეს 2017 წლის 2 დეკემბერს. Тихомиров Л. М., прот. Церковь святой Великомученицы Екатерины на Васильевском острове. — СПб., 1911. Бронштэн В. А. Разгром Общества Любителей Мироведения // Природа : журнал. — 1990. — № 10. — С. 122—126. Миловидова Е. В пяти годах от праздника // Вода живая : журнал. — 2018 (февраль). — № 2. Церковь вмц. Екатерины დაარქივებული 2019-02-13 საიტზე Wayback Machine. // Энциклопедия Санкт-Петербурга Святой Екатерины храм // russian-church.ru Церковь Святой Великомученицы Екатерины დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. // citywalls.ru Церковь во имя Святой Великомученицы Екатерины // al-spbphoto.narod.ru ↑ На храме святой Екатерины установлена скульптура ангела
ბონა ბერელი

ბონა ბერელი (ფრანგ. Bonne de Berry, იტალ. Bona di Berry; დ. 1367 — გ. 30 დეკემბერი, 1435) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუასა და მისი პირველი ცოლის, ჟანა არმანიაკის ქალიშვილი. სავოიის გრაფინია 1383-91 წლებში როგორც ამადეო VII-ის, ხოლო არმანიაკის გრაფინია როგორც ბერნარ VII-ის მეუღლე. საფრანგეთის მეფე ჟან II-ის შვილიშვილი. 1372 წლის 7 მაისს დაიდო ბონასა და სავოიის გრაფ ამადეო VI-ის უფროსი ვაჟის საქორწინო კონტრაქტი. 1377 წლის 18 იანვარს კი შედგა ბონა ბერელისა და ამადეო სავოიელის ქორწინება, თუმცა ბონა 1381 წლამდე სავოიაში არ ჩასულა. ქორწინებიდან მათ სულ სამი შვილი შეეძინათ: ამადეო VIII (1383-1439), სავოიის ჯერ გრაფი, შემდეგ კი ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მარი ბურგუნდიელი, რომელთანაც შეეძინა ცხრა შვილი; ბონა (1388-1432), ცოლად გაჰყვა პიემონტის პრინც ლუდოვიკო სავოიელს; ჯოვანა (1392-1460), ცოლად გაჰყვა მონტფერატის მარკიზ ჯანჯაკომო პალეოლოგს. 1383 წელს ბონას ქმარი სავოიის გრაფი ხდება, თუმცა იგი 1391 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტზე მათი მცირეწლოვანი ვაჟი ამადეო VIII ავიდა, რეგენტად კი ბონა დაინიშნა. განსვენებული ამადეო VII-ის დედამ, ბონა დე ბურბონმა ბონა ბერელს ბრალი დასდო თავისივე ქმრის მოწამვლაში, რაშიც მალევე მიემხვრნენ სავოიელებიც. მათ ბონას ჩამოართვეს რეგენტობა და ქვეყნიდან გააძევეს, ახალი რეგენტი კი ბონა დე ბურბონი ხდება. საფრანგეთში დაბრუნებულმა ახალგაზრდა ქვრივმა, მალევე მოისურვა მეორე ქორწინება. 1393 წლის 2 დეკემბერს დაიდო ბონასა და არმანიაკის გრაფ ბერნარ VII-ის საქორწინო კონტრაქტი, რასაც იმავე დღეს მათი ქორწილი მოჰყვა. ქორწინებაში მათ შვიდი შვილი შეეძინათ: ბონა (1395-1435), ცოლად გაჰყვა ორლეანის ჰერცოგ შარლ I-ს; ჟან IV (1396-1450), არმანიაკის გრაფი, პირველად იქორწინა მარგარიტა ბრეტონელზე, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ცოლად იზაბელ დ'ევრე შეირთო; მარი (1397), დაიღუპა ჩვილი; ბერნარი (1400-1462), პარდიაკის გრაფი, ცოლად შეირთო ელეანორ დე ბურბონ-ლა მარში; ანა (1402-1473), ცოლად გაჰყვა ალბრეს გრაფ შარლ II-ს; ჟანა (1403), დაიღუპა ჩვილი; ბეატრისი (1406), დაიღუპა ჩვილი; ბონა ბერელი გარდაიცვალა 1435 წლის 30 დეკემბერს, 69-70 წლის ასაკში. Samaran, Charles (1905). "De quelques manuscrits ayant appartenu à Jean d'Armagnac". Bibliothèque de l'école des chartes Année. Volume 66 Number 1. Schnerb, Bertrand (2005). "Un Seigneur Auvergnat a la Cour de Bourgogne: Renaud II, Vicomte de Murat (1405-1420)". Annuaire-Bulletin de la Société de l'histoire de France nuaire-Bulletin de la Société de l'histoire de France. Vaughan, Richard (2002). Philip the Bold: The Formation of the Burgundian State. Boydell Press.
ვალაბჰაი პეტელი

ვალაბჰაი პეტელი (დ. 31 ოქტომბერი, 1875 — გ. 15 დეკემბერი, 1950) — ინდოელი პოლიტიკოსი, ინდოეთის პირველი პრემიერ-მინისტრის მოადგილე. ის იყო ინდოელი ბარისტერი და სახელმწიფო მდივანი, ამასთანავე ინდოეთის ეროვნული კონგრესის ლიდერი. ის ინდოეთის რესპუბლიკის დამფუძნებელ მამათაგან ერთ-ერთია. იბრძოდა ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის და წამყვანი როლი ითამაშა ინდოეთის დამოუკიდებელი სახელმწიფოების სიაში შესაყვანად. როგორც ინდოეთში ასევე მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში მას სარდარსაც უწოდებენ, რაც ჰინდიზე, ურდუზე და სპარსულად ნიშნავს „მთავარს“. ინდოეთის პოლიტიკური ინტერგაციისა და ინდოეთ-პაკისტანის პირველი ომის (1947) დროს ის მოქმედებდა, როგორც ინდოეთის შეიარაღებული ძალების დე-ფაქტო მეთაური. პეტელი გაიზარდა გუჯარათის გარეუბანში. ის წარმატებული იურისტი იყო. გუჯარათში მან ხედას, ბორსასა და ბარდოლის წევრები გააერთიანა და მშვიდობიანი დაჯგუფება დააარსა, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ბრიტანეთის მმართველობას ინდოეთში. ამით პეტელი გახდა გუჯარათის ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული პიროვნება. ის აირჩიეს ინდოეთის ეროვნული კონგრესის 49-ე პრეზიდენტად, 1934-1937 წლების პარტიის მიერ ორგანიზებულ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, რომელიც ინდოეთის აგვისტოს მოძრაობასის ხელშეწყობით ჩატარდა. ვიცე-პრემიერისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას ის ეხმარებოდა პენჯაბიდან და დელიდან გაქცეულ დევნილებს, რათა მშვიდობა დაემყარებინა. ის ხელმძღვანელობდა ერთიანი დამოუკიდებელი ინდოეთის გამოყოფას ბრიტანეთის კოლონიალიზმიდან. გარდა იმ პროვინციებისა რომელიც პირდაპირ ბრიტანეთის მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა დაახლოებით 565-მა თვითმართველმა შტატმა გამოაცხადა დამოუკიდებლობა 1947 წლის ინდოეთის დამოუკიდებლობის აქტით. სამხედრო მუქარით პეტელმა თითქმის ყველა დამოუკიდებელი შტატი დაარწმუნა, რომ შეერთებოდა ინდოეთს. მისი ერთგულება ეროვნული გაერთიანებისადმი თითქმის დამოუკიდებელ სახელმწიფოში ფასდაუდებელია და სწორედ ამის გამო მიიღო „ინდოეთის რკინის კაცის“ წოდება. მას ასევე „ინდოეთის სამოქალაქო დამცველთა წმინდანს“ უწოდებენ. „ერთიანობის ძეგლი“, რომელიც 2018 წლის 31 ოქტომბერს მიეძღვნა სწორედ პეტელს, დაახლოებით 182 მეტრი სიმაღლით მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ქანდაკებაა. Gandhi, Rajmohan (1990), Patel: A Life, Ahmedabad: Navajivan, OCLC 25788696 Guha, Ramachandra (2007), India After Gandhi, MacMillan Krishna, Balraj (2007), India's Bismarck, Sardar Vallabhbhai Patel, Indus Source, ISBN 978-8188569144, https://books.google.co.in/books?id=sLr7z6gNcV0C Life and work of Sardar Vallabhbhai Patel, ed . Parshottam Das Saggi, Foreword by C. Rajagopalachari. Overseas Publishing House, Bombay. Pahlu Ek Vyaktitva Sardar Vallabhbhai Patel by Ravindra Kumar დაარქივებული 2020-02-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ How Vallabhbhai Patel, V P Menon and Mountbatten unified India. ↑ Lalchand, Kewalram (1977). The Indomitable Sardar. Bharatiya Vidya Bhavan, გვ. 4. „Sardar Vallabhbhai Patel“  ↑ "PM Modi pays rich tribute to ‘iron man’ Sardar Patel on his 141st birth anniversary", The Indian Express, 31 October 2016, http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/pm-modi-pays-rich-tribute-to-iron-man-sardar-patel-on-his-141st-birth-anniversary-3730221 ↑ "India unveils the world's tallest statue", BBC, 31 October 2018, https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46028342/
მარი ბურგუნდიელი (1386-1422)

მარი ბურგუნდიელი (ფრანგ. Marie de Bourgogne, იტალ. Maria di Borgogna; დ. სექტემბერი, 1386 — გ. 8 ოქტომბერი, 1422) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მარგარიტა ფლანდრიელის ქალიშვილი. სავოიის ჰერცოგინია 1393-1422 წლებში როგორც ამადეო VIII-ის მეუღლე. მარი დაიბადა 1386 წლის სექტემბერში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი მეუღლის, მარგარიტა ფლანდრიელის მერვე შვილი ცხრიდან. ჰერცოგ ფილიპს, მთელი ევროპის მონარქებთან ჰქონდა დინასტიური კავშირები შექმნილი, მან თავისი ვაჟი, პრინცი ჟანი დააქორწინა მარგარეტ ბავარიელზე, თავისი ერთი ქალიშვილი ინგლისში გაათხოვა, ხოლო მეორე, პრინცესა კატრინი ავსტრიის ჰერცოგ ლეოპოლდ IV-ზე დააქორწინა. ფილიპის ამბიციებს დასასრული არ ჰქონდა და ამჯერად სავოიასთან მოისურვა კავშირის შექმნა, რისთვისაც მან მარი დანიშნა სავოიის გრაფ ამადეო VII-ისა და ბონა ბერელის ვაჟ ამადეო VIII-ზე. საქორწინო კონტრაქტი 1386 წლის 11 ნოემბერს დაიდო. 1393 წლის 30 ოქტომბერს შედგა მარისა და ამადეოს მარიონეტული, 1401 წელს კი უკვე ნამდვილი ქორწინება. 1416 წელს საღვთო რომის იმპერატორმა სიგიზმუნდ I-მა ამადეო VIII სავოიის გრაფობიდან სავოიის ჰერცოგობამდე აამაღლა, რითაც მარი სავოიის პირველი ჰერცოგინია გახდა. მარი გარდაიცვალა 1422 წლის 8 ოქტომბერს, იგი დაკრძალეს ოტეკომბის სააბატოში. მარგერიტა (1405-1418); ანტონიო (1407); ანტონიო (1408); მარია (1411-1469), ცოლად გაჰყვა მილანის ჰერცოგ ფილიპო მარია ვისკონტის; ამადეო (1412-1431), პიემონტის პრინცი; ლუდოვიკო (1413-1465), სავოიის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა კვიპროსელი; ბონა (1415-1430); ფილიპო (1417-1444), ჟენევის გრაფი; მარგერიტა (1420-1479), პირველად ცოლად გაჰყვა ნეაპოლის მეფე ლუი III-ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა რაინის პფალცგრაფ ლუდვიგ IV-ზე, მისი დაღუპვის შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა ვუტემბერგის გრაფ ულრიხ V-ს. Richard Vaughan, Philip the Bold: The Formation of the Burgundian State, (The Boydell Press, 2005), 53. Richard Vaughan, Philip the Bold: The Formation of the Burgundian State, 82. BURGUNDY, Medieval Lands de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza (in Portuguese). Lisbon: Lisboa Occidental. p. 147. Suckale, Robert; Crossley, Paul (2005). Prague: The Crown of Bohemia, 1347-1437. Metropolitan Museum of Art. p. 16. ISBN 9781588391612. Retrieved 23 October 2018.
ანა ბურგუნდიელი

ანა ბურგუნდიელი (ფრანგ. Anne de Bourgogne, ინგლ. Anne of Burgundy; დ. 30 სექტემბერი, 1404 — გ. 13 ნოემბერი, 1432) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. ბედფორდის ჰერცოგინია როგორც ჯონ პლანტაგენეტის პირველი მეუღლე. ანა დაიბადა 1404 წლის 30 სექტემბერს დიჟონში, ბურგუნდიაში. იგი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარგარეტ ბავარიელის ასული. ანას მამა, 1419 წელს მოკლეს ფრანგების დაკვეთით, რის შემდეგაც ტახტზე ასული ანას ძმა სამუდამოდ გადაემტერა მათ. 1423 წელს ბურგუნდიასა და ინგლისს შორის დადებული ამიენის ხელშეკრულების თანახმად, 1423 წლის ივნისში ანა ცოლად გაჰყვა ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ის ვაჟს, ბედფორდის ჰერცოგ ჯონ პლანტაგენეტს. ამ ქორწინების მიხედვით, ანას ძმამ, ბურგუნდიის ჰერცოგმა ფილიპ III-მ საფრანგეთის წინააღმდეგ ალიანსი შეკრა ინგლისთან. ეს ალიანსი იმ მხრივაც იყო მნიშვნელოვანი, რომ 1422 წლიდან მოყოლებული ჯონი თავისი ძმის შვილის, მეფე ჰენრი VI-ის რეგენტი და მაშასადამე ინგლისის მმართველი იყო. ჯონსა და ანას ძალიან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, თუმცა მიუხედავად ამისა, ეს კავშირი უნაყოფო იყო. 1432 წელს ანა მშობლიურ საფრანგეთს ეწვია, სადაც იგი სრულიად მოულოდნელად, 13 ნოემბერს დაიღუპა პარიზში, 28 წლის ასაკში. მის შემდეგ ჯონმა ცოლად ჟაკეტა ლუქსემბურგელი შეირთო თუმცა ისე დაუღუპა, რომ შვილები არც მასთან არ ჰყოლია. ამის შემდეგ ჟაკეტა მეორედ გათხოვდა, სწორედ იგი გახდა დედა შემდგომში ინგლისის დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილისა და ბებია ასევე ინგლისის დედოფალ ელისაბედ იორკელისა. Chipps Smith, Jeffrey (1984). "The Tomb of Anne of Burgundy, Duchess of Bedford, in the Musée du Louvre". Gesta. 23 (01): 39–50. JSTOR 766962. Griffiths, R.A. (2005). The Reign of King Henry VI. The History Press. ISBN 0-7509-3777-7. Neillands, Robin (2001). The Hundred Years War. Routledge. ISBN 0-415-26131-7. Weir, Alison (1996). The Wars of the Roses: Lancaster and York. London: Ballantine Books. ISBN 0-345-40433-5.
𐤅

𐤅‬ (ვავ) — ფინიკიური დამწერლობის მეექვსე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს კავს, კაუჭს. ქართული შესატყვისია ვ, ებრაული ו, არაბული و, ბერძნული Ϝ და Υ, ლათინური F, V, Y, U ან W, კირილური Ѵ, Ꙋ, У და Ў და სხვ. 𐤅 — unicode.org
ჩეშმეს ეკლესია

ჩეშმეს ეკლესია (რუს. Чесменская церковь) — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს ლენსოვეტის ქუჩაზე. ეკლესია აგებულია 1777-1780 წლებში ფსევდოგოთიკის სტილში. ეკლესიის შენობა ააშენეს რუსეთ-თურქეთის ომში რუსეთის არმიის გამარჯვების აღსანიშნავად ეგეოსის ზღვის ჩეშმეს ყურეში. ჩეშმეს სასახლესთან ერთად ქმნის ანსამბლს და ამჟამად არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია ალექსი კრილოვი. ტაძრისა და სასახლის მშენებლობა გადაწყვიტა ეკატერინე II-მ. გადმოცემის თანახმად, სწორედ ამ ადგილზე იმპერატრიცამ მიიღო ინფორმაცია ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების შესახებ. ტაძრის სარძიკვლის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1777 წლის 17 ივნისს ეკატერინე II-ის, მთელი სამეფო კარისა და შვედეთის მეფე გუსტავ III-ის მონაწილეობით. ეკლესია ააგეს არქიტექტორ იური ფელტენის პროექტის მიხედვით. ტაძრის მშენებლობა დასრულდა რუსული ფლოტის ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების ათი წლის თავზე. საზეიმო კურთხევა კი 1780 წლის 5 ივლისს შეასრულა მიტროპოლიტმა გავრილ პეტროვმა, რომელსაც ეკატერინე II-სთან ერთად „ფალკენშტეინის გრაფის“ ტიტულით ესწრებოდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი იოზეფ II. კურთხევის შემდეგ ძალიან მალე ეკლესია გადასცეს წმინდა გიორგის ორდენს. ამის გამო ჩეშმეს ეკლესიას ზოგჯერ უწოდებდნენ წმინდა გიორგის ეკლესიასაც. ეკატერინე II ზოგჯერ სტუმრობდა ხოლმე ეკლესიას, სადაც მისთვის განკუთვნილი იყო სამეფო ადგილი. იმის გამო, რომ ჩეშმეს ეკლესია იყო ცივი, 1811 წლის 23 დეკემბერს ჩეშმეს სასახლეში აკურთხეს ახალი, ქრისტეს შობის ზამთრის ეკლესია. ეკლესია დახურეს 1919 წლის 1 ივნისს. 1924 წელს სამრეკლოდან მოხსნეს ზარები და გადასადნობად გააგზავნეს. 1924 წლიდან ჩეშმეს ეკლესიაში მდებარეობდა მეცნიერებათა აკადემიის არქივი. 1930 წელს ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, რომელმაც ეკლესიის ინტერიერი, მათ შორის კანკელიც გაანადგურა. ეკლესია ასევე ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის პერიოდში. 1947 წელს მოხდა ტაძრის კონსერვაცია. 1991 წელს, საბჭოთა პერიოდის შემდეგ აღევლინა პირველი ღვთისმსახურება, ხოლო 1994 წლის 1 ივლისს ეკლესიის შენობა გადაეცა სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ამჟამად ეკლესიის შენობაში მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისა და მოზარდებისათვის. Официальный сайт Чесменской церкви Московский район Церковь Рождества Иоанна Предтечи Чесменская церковь на сайте Бродячей камеры Установка креста на Чесменском кладбище[მკვდარი ბმული] Екатерина Косовская. Отдавшим жизнь за Родину посвящается — воинское мемориальное кладбище Чесменское დაარქივებული 2009-12-27 საიტზე Wayback Machine.
𐤆

𐤆 (ზენ) — ფინიკიური დამწერლობის მეშვიდე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს იარაღს. ქართული შესატყვისია ზ, ებრაული ז, არაბული ﺯ, ბერძნული Ζ, ლათინური Z, კირილური З და სხვ. 𐤆 — unicode.org Graphemica (𐤆)
𐤇

𐤇 (ჰეთ) — ფინიკიური დამწერლობის მერვე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს კედელს. ქართული შესატყვისია ი, ებრაული ח, არაბული ح და خ, ბერძნული Η, ლათინური H, კირილური И და Й და სხვ. 𐤇 — unicode.org Graphemica (𐤇)
ჰიუსეინხანლი

ჰიუსეინხანლი (აზერ. Hüseynxanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 424 კაცი. ჰიუსეინხანლი GEOnet სახელების სერვერზე
ენვერ ხაბაძე

ენვერ ხაბაძე (დ. 12 დეკემბერი, 1923, ბათუმი, საქართველოს სსრ, ასფსრ, სსრკ — გ. 27 ივნისი, 2001) — ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1985), ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა VI მსოფლიო ფესტივალის (მოსკოვი) ლაურეატი (1957). 1939 წელს დაამთავრა ბათუმის ქორეოგრაფიული სასწავლებლი. 1938–1944 წლებში იყო აჭარის ასსრ სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის (1939 წლამდე აჭარის ეთნოგრაფიული გუნდი) სოლისტი, 1944 წლიდან სოლისტი და ქორეოგრაფი, 1974 წლიდან სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი ქორეოგრაფი. 1948 წელს დააარსა აჭარის ასსრ ფილარმონიის „კავკასიური ცეკვის ანსამბლი“ (პირველი ქორეოგრაფიული ანსამბლი აჭარაში). 1967 წელს დააარსა ანსამბლი „სალაღობო“. დადგა 100–ზე მეტი ცეკვა. პირველად დადგა სცენაზე და ქორეოგრაფიულ სამყაროს გააცნო აჭარული სატრფიალო ცეკვა, სახელიც თავადვე უწოდა — „განდაგანა“. ენვერ ხაბაძე ქართულ რეპერტუარში შემოიტანა ცეკვები „გადახვეული ხორუმი“ და „ოჰოი ნანა“; აგრეთვე: „ქართული“, „ფერხული“, ქორეოგრაფიული კომპოზიცია „ქაჯეთის ციხის აღება“ (ვეფხისტყაოსნის მიხედვით). 1948 წელს ნინო რამიშვილისა და ილიკო სუხიშვილის მიწვევით საქართველოს ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში დადგა „გადახვეული ხორუმი“ და „ლაზური“, 1966 წელს კი აქვე განახორციელა „ხორუმის“ დადგმა. პირველმა შემოიტანა ქორეოგრაფიის მუსიკალურ ნაწილში ჭიბონის ხმოვანება. დგამდა ცეკვებს დრამატული თეატრებისთვის. მონაწილეობდა მრავალ დოკუმენტურ ფილმში ქართული ცეკვის შესახებ. ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 576, თბ., 2015. ენვერ ხაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
𐤈

𐤈 (ტეთ) — ფინიკიური დამწერლობის მეცხრე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ბორბალს. ქართული შესატყვისია თ, ებრაული ט, არაბული ظ და ط, ბერძნული Θ, კირილური Ѳ და სხვ. 𐤈 — unicode.org Graphemica (𐤈)
𐤉

𐤉 (იოდ) — ფინიკიური დამწერლობის მეათე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ხელს. ქართული შესატყვისია ჲ, ებრაული י, არაბული ي, ბერძნული Ι, ლათინური I და J, კირილური І, Ї და Ј და სხვ. 𐤉 — unicode.org Graphemica (𐤉)
𐤊

𐤊 (კაფ) — ფინიკიური დამწერლობის მეთერთმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ხილისგულს. ქართული შესატყვისია კ, ებრაული ך, არაბული ﻙ, ბერძნული Κ, ლათინური K, კირილური К და სხვ. 𐤊 — unicode.org Graphemica (𐤊)
ჟან I (ბურბონის ჰერცოგი)

ჟან I დე ბურბონი (ფრანგ. Jean Ier de Bourbon; დ. 1381 — გ. 5 თებერვალი, 1434) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ ლუი II-ისა და ანა ოვერნელის ვაჟი. ბურბონის ჰერცოგი 1410-34 წლებში. ჟანი დაიბადა 1381 წელს. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ ლუი II-ისა და ანა ოვერნელის უფროსი ვაჟი. 1400 წელს იგი დაქორწინდა უკვე ორჯერ დაქვრივებულ მარი ბერელზე, რომელიც იყო საფრანგეთის მეფე ჟან II-ის ვაჟის, ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას ნაბოლარა ქალიშვილი. ჟანსა და მარის ქორწინებაში სულ სამი შვილი შეეძინათ: შარლ I (1401-1456), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო აგნეს ბურგუნდიელი რომელთანაც შეეძინა თერთმეტი შვილი; ლუი (1403-1412), ფორეს გრაფი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ლუი I (1405-1486), მონტესპიერის გრაფი, ცოლად შეირთო ჟანა დე ლა ტურ-ოვერნელი; ჟანს ასევე ჰყავდა ერთი უკანონო ქალიშვილი: მარგარიტა, ცოლად გაჰყვა გასკონიის ლორდ როდრიგო დე ვილანდრანდოს; 1410 წელს ლუი II-ის გარდაცვალების შემდეგ, ბურბონის ჰერცოგი ჟან I ხდება. 1415 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფრანგებსა და ინგლისელებს შორის გამართულ აზენკურის ბრძოლაში, რა დროსაც იგი ინგლისელებმა ტყვედ ჩაიგდეს და ლონდონში გამოკეტეს. მთელი დარჩენილი ცხოვრება, მან ლონდონის ციხეში გაატარა. ფრანგები ცდილობდნენ მის გამოსყიდვას, თუმცა გამოსასყიდი მეტისმეტად დიდი იყო, რის გამოც იგი ტყვეობაში რჩებოდა. იგი გარდაიცვალა 1434 წლის 5 თებერვალს, ლონდონში. Bennett, Michael, Agincourt 1415: triumph against the odds, Osprey Publishing, 1991.
𐤋

𐤋 (ლამდ) — ფინიკიური დამწერლობის მეთორმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს წვეტიან ჯოხს. ქართული შესატყვისია ლ, ებრაული ל, არაბული ﻝ, ბერძნული Λ, ლათინური L და J, კირილური Л და სხვ. 𐤋 — unicode.org Graphemica (𐤋)
𐤌

𐤌 (მემ) — ფინიკიური დამწერლობის მეცამეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს წყალს. ქართული შესატყვისია მ, ებრაული ם და מ, არაბული ﻡ, ბერძნული Μ, ლათინური M, კირილური М და სხვ. 𐤌 — unicode.org Graphemica (𐤌)
𐤍

𐤍 (ნუნ) — ფინიკიური დამწერლობის მეთოთხმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს გველს. ქართული შესატყვისია ნ, ებრაული נ და ן, არაბული ﻥ, ბერძნული Ν, ლათინური N, კირილური Н და სხვ. 𐤍 — unicode.org Graphemica (𐤍)
𐤎

𐤎 (სემკ) — ფინიკიური დამწერლობის მეთხუთმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს თევზს ან ჯედს. ქართული შესატყვისია ს, ებრაული ס, ბერძნული Ξ და Χ, ლათინური X, კირილური Ѯ და Х და სხვ. 𐤎 — unicode.org Graphemica (𐤎)
𐤏

𐤏 (აინ) — ფინიკიური დამწერლობის მეთექვსმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს თვალს. ქართული შესატყვისია ო, ებრაული ע, არაბული غ და ع, ბერძნული Ο და Ω, ლათინური O, კირილური О და სხვ. 𐤏 — unicode.org Graphemica (𐤏)
𐤐

𐤐 (პე) — ფინიკიური დამწერლობის მეჩვიდმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს პირს. ქართული შესატყვისია პ, ებრაული פ და ף, არაბული ف, ბერძნული Π, ლათინური P, კირილური П და სხვ. 𐤐 — unicode.org Graphemica (𐤐)
შარლ I (ბურბონის ჰერცოგი)

შარლ I დე ბურბონი (ფრანგ. Charles Ier de Bourbon; დ. 1401 — გ. 4 დეკემბერი, 1456) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. ბურბონისა და ოვერნის ჰერცოგი 1434-1456 წლებში. ჟანი დაიბადა 1401 წელს. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. 1424 წელს მიენიჭა კლერმონ-ან-ბევუას გრაფობა. 1434 წელს კი მისი ორივე მშობელი ერთდროულად დაიღუპა, რის შემდეგაც მამის მემკვიდრეობით მას ბურბონის ჰერცოგობა, ხოლო დედის ხაზით ოვერნის ჰერცოგობა ერგო. 1425 წელს ცოლად შეირთო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I უშიშის ქალიშვილი აგნეს ბურგუნდიელი. მიუხედავად იმისა, რომ აგნესთან 11 შვილი ჰყავდა, მას ასევე ჰყავდა საყვარელიც, ჟანა დე ბურნანის სახით, რომელთანაც შეეძინა უკანონო ვაჟი, სახელად ლუი, რომელიც შემდგომში რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონის დინასტიის დამაარსებელი გახდა. ცნობილია, რომ გამოჩენილი ერთგულებისათვის, მეფე ლუი XI-მ შარლს შესთავაზა თავის უფროს ქალიშვილ ჟანა დე ვალუაზე ქორწინება. შარლი აქტიურად იყო ჩაბმული ასწლიან ომში, სადაც იგი თავისი ცოლის ძმის, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ III-ის მხარეს იბრძოდა. თუმცა შარლსა და ფილიპს შორის 1440 წელს დიდი განხეთქილება მოხდა და მათი ალიანსიც დაიშალა. იგი მეფე შარლ VII-ის მხარეს გადავიდა და დროებით ერთულად ემსახურა კიდეც. ცნობილია, რომ შარლი ერეოდა 1439-40 წლებში მიმდინარე დიდგვაროვანთა აჯანყებაში, რომელიც ცნობილია "პრაგერიას" სახელით. შარლ VII-მ ჩაახშო ამბოხი, შარლს კი მისი სამფლობელოების ნაწილი ჩამოართვა. შარლ I გარდაიცვალა 1456 წელს, თავის სამეფო კარზე. ჟან II (1426-1488), ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას, მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად ჰყავდა ჟანა დე ვალუა, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ; მარი (1428-1448), ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან II-ს; ფილიპი (1430-1440), ბეჟოს ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; შარლ II (1434-1488), ლიონის არქიეპისკოპოსი და მცირე ხნით ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი; იზაბელი (1436-1465), ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ I-ს; პიერ II (1438-1503), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა დე ვალუა რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი; ლუი (1438-1482), ლიეჟის ეპისკოპოსი; მარგარიტა (1438-1483), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიპო II-ს; კატრინი (1440-1469), ცოლად გაჰყვა გელდერის ჰეროცგ ადოლფ II-ს; ჟანა (1442-1493), ცოლად გაჰყვა ორანჟ-ნასაუს პრინც იოჰან II-ს; ჟაკი (1445-1468), მონტესპიერის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი; ლუი, რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონელთა დინასტიის დამაარსებელი, საფრანგეთის მეფის ხელშეწყობით დააარსა წმინდა მიქაელის ორდერი; რენე, ნარბონის არქიეპისკოპოსი და სენ-სევერ-ლე-ვიკომტის აბატი. Pernoud, Régine, Marie-Véronique Clin, Prof. Jeremy duQuesnay Adams, and Bonnie Wheeler, Joan of Arc, (St.Martin's Press:New York, 1986) Vaughan, Richard, Philip the Good, (The Boydell Press: London, 2004)