laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვლადიმერ ბალაშვილი

ვლადიმერ ბალაშვილი (დ. 22 თებერვალი, 1955, სოფ. ბალაანი, ახლანდ. ახალგორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი. დაამთავრა თბილისის ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი. მუშაობდა ახალგორის რაიონის გამგეობაში. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი). ვლადიმერ ბალაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვლადიმერ ბალაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
გორანის კვირიას ეკლესია (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)

გორანის კვირიას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის დასავლეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,3 x 4,2 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით (ტლანქად). წყობაში ალაგ-ალაგ ჩართულია შირიმის დაუმუშავებელი ქვაც. დაზიანებულია: აფსიდის გადახურვა და კამარის აღმოსავლეთ ნახევარი ჩამონგრეულია, განგრეულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა მოწყობილი. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომელსაც გეგმით არაწესიერი ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდი გრძივი კედლიდან მოკლე მხარითაა გამოყოფილი, ხოლო სამხრეთისა - შესაბამის კედელს უშუალოდ ერთვის, მხარის გარეშე. აფსიდში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, მის მარჯვნივ კვადრატული ფორმის ნიშია. გრძივ კედლებზე თითო მარტივი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული ფორმის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. ეს კონსტრუქცია დარბაზის სივრცეს ორ არათანაბარ ნაწილად ყოფს, რომელთაგანაც დასავლეთისა ორჯერ აღემატება აღმოსავლეთისას. დარბაზი და საკურთხეველი ერთიანი შეისრული კამარით ყოფილა გადახურული. ეკლესიის ფასადები მოკლებულია მორთულობას. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 376.
ალოტის მესამე ეკლესია

ალოტის მესამე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალოტში 3,5 კილომეტრზე მდინარე თეთრხევის სათავესთან, თხილიანის გორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყიან თხემზე. განხეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობაში ზოგან შირიმის გათლილი ქვაა ჩართული. შენობის კამარა და ჩრდილოეთ კედელი მთლიანად დანგრეულია. დაზიანებულია სხვა ნაწილებიც. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში გარედან თაღოვანი, ხოლო შიგნით არქიტრავით დასრულებული შესასვლელია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით პატარა სწორკუთხა ნიშა. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიულია. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენი ჰქონია, მისგან ამჟამად კვალიღაა შემორჩენილი. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 21.
გორანის მარიამწმინდის ეკლესია

გორანის მარიამწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ძლიერ დაზიანებულია: ჩაქცეულია გადახურვა, მონგრეულია ჩრდილო-აღმოსავლეთის კუთხე და განივი კედლების ზედა ნაწილები, დაზიანებულია საპირე წყობა. ეკლესია დარბაზულია (5,2 × 3,6 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია პატარა სწორკუთხა სარკმელი, ასეთივე სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის კედელს მთელ სიგრძეზე დაახლოებით 0,2 მეტრი სიმაღლის საფეხური გასდევს, რომელიც უშუალოდ ერწყმის გრძივი კედლების საფეხურს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 376.
მაღალი ხატი

მაღალი ხატი, კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით კვადრატულია (4 x 4 მეტრი), ორსართულიანი (სიმაღლე 6,5 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. პირველი სართული სამეურნეო დანიშნულებისაა, მეორე — საცხოვრებელი. პირველი სართულის ოთხივე კედელი ყრუა. კოშკში შესასვლელი მეორე სართულის ჩრდილო კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია. ღიობი ორივე მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული. შესასვლელის მოპირდაპირედ, სამხრეთ კედელში, ღრმა სწორკუთხა ნიშია. თითო, მაგრამ ბევრად უფრო მცირე ზომის ნიშია სამხრეთ და ჩრდილო კედლების დასავლეთ კიდეებთან. აღმოსავლეთ კედლის შუაში, იატაკიდან 1,5 მეტრ სიმაღლეზე, ტოლფერდა სამკუთხედის ფორმის, გარეთკენ შევიწროებული პატარა სარკმელია. სართული გადახურულია სხმული კამარით, რომელსაც განივკვეთში კვერცხისებრი ფორმა აქვს. კოშკს ხის სართულშუა გადახურვა ჰქონია (აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებზე შემორჩენილია ხის ძელების საყრდენი ბუდეები). გარედან კოშკი ზემოთკენ თანდათან ვიწროვდება. იგი კრამიტის ორფერდა სახურავითაა გადახურული. კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით, რომელსაც აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, ფრონტონის ფუძეებთან, ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. კოშკს ირგვლივ დაბალი გალავანი ჰქონია შემორტყმული, შემორჩენილია მხოლოდ მისი ნაწილები. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 376-377.
გორანის ღვთისმშობლის ეკლესია (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)

გორანის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის დასავლეთით, 0,6 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. დაზიანებულია: ჩამოშლილია საბურავი და ლავგარდანი, მონგრეულია გარე კუთხეების მნიშვნელოვანი ნაწილი, ალაგ-ალაგ ჩამოცვენილია ფასადების წყობა. ეკლესია დარბაზულია (6,2 x 4,2 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. ზოგი ნაწილი შეკეთებულია თანამედროვე თეთრი აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. გარედან იგი შეისრული თაღითაა გადახურული, შიგნით კი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად, თითო კვადრატული ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ქვის ტრაპეზია მიდგმული (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). აფსიდი გადახურულია ნახევარწრიული ფორმის კამარით. ნახევარწრიული ფორმისაა აფსიდის თაღიც, რომელიც თაროსებრ იმპოსტებზეა დაყრდნობილი. ეკლესიის დარბაზი შესამჩნევად მოკლეა (დარბაზის სიგანე დაახლოებით 1 მეტრით მეტია სიგრძეზე), გადახურულია ცილინდრული ფორმის კამარით, დასავლეთ კედელში ერთი მცირე ზომის პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია, რომელსაც თარაზული გადახურვა და ძირი აქვს. ფასადები მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. კედლები დასრულებული ყოფილა თაროსებრი ლავგარდნით, რომლის რამდენიმე ქვა მხოლოდ გრძივ ფასადებს შემორჩა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 377.
გოჯიაანების მთავარანგელოზთა ეკლესია

გოჯიაანების მთავარანგელოზთა ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოჯიაანების ზემოთ, ნასოფლარ იხინჭის ტერიტორიაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,2 x 3,8 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით, გარე კედლების წყობაში ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ქვაც. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია, კარი გარედან შეისრული თაღითაა დასრულებული, ხოლო შიგნით ხის ორი ძელი ახურავს. აღმოსავლეთით ნალისებრი ფორმის აფსიდია, რომლის ღერძზეც გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის მარცხენა მხარეს მაღალი თაღოვანი ნიშია, ხოლო ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია ნატეხი ქვით ნაწყობი ტრაპეზი. ერთი თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. დარბაზი შეისრული ფორმის სხმული კამარითაა გადახურული. შეისრულია კონქის თაღიც. ფასადები ძირითადად სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობითაა მოპირკეთებული. აღმოსავლეთის სარკმლის გადამხურავ ქვაზე, დაბალი რელიეფით, პატარა სწორკუთხა სიბრტყეა გამოყვანილი, რომელშიც სარკმლის ნახევარწრიული თაღია მოქცეული. კედლები დასრულებულია ნატეხი ქვით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნით, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია. შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია რიყის ქვის გალავანი, რომლისგანაც ფრაგმენტებიღაა დარჩენილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 377.
გოჯიაანების ყველაწმინდის ეკლესია

გოჯიაანების ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოჯიაანების ჩრდილოეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,5 x 3,8 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოქცეულია კამარა, კონქი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. სწორკუთხა შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას გარს ევლებოდა რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები დაბალი გალავანი, რომელიც ნაწილობრივღა შემორჩა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 377.
ადგილის დედის ხატი (გრძელველები)

გრძელველების ადგილის დედის ხატი, ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ გრძელველების განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,85 x 4,3 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, დანგრეულია სამხრეთ და ჩრდილო კედლების დიდი ნაწილი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა ნიშია. ჩრდილოეთის ნიში სწორკუთხაა, სამხრეთისას სამკუთხა თაღი ხურავს. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდის თაღი შეისრული ფორმისაა. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 377-378.
გრძელველების ნასოფლარი

გრძელველების ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრძელველების განაპირას, სამხრეთით. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია მხოლოდ ნასახლარი ბუდეები, რომლებიც ნაწილობრივ მიწითაა ამოვსებული. შენობები გეგმით სწორკუთხაა (10 x 7 მეტრი; 8 x 4 მეტრი და ასე შემდეგ). ნაგები ყოფილა რიყისა და ნატეხი ქვით (დუღაბზე). კედლების სისქეა 0,4-0,5 მეტრი. შენობების წინა ნაწილი ღიაა, შესაძლებელია ხის კონსტრუქციებით იყო ამოყვანილი. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 378.
მამუკა ხარაიშვილი

მამუკა ხარაიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2007 წელს, ველიკო–ტარნოვოში, ბულგარეთში. მამუკა ხარაიშვილი დაარქივებული 2020-07-01 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
კუტუმი (თევზი)

კუტუმი (ლათ. Rutilus kutum) — გამსვლელი თევზი კობრისებრთა ოჯახისა; FishBase-ის მიხედვით, განიხილება როგორც დამოუკიდებელი სახეობა, ხოლო ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, მორევის ნაფოტას ქვესახეობა. სხეულის სიგრძე ჩვეულებრივ 30–45 სმ აღწევს (ზოგჯერ 70 სმ-მდე), წონა 0,5–2 (მაქსიმალური 8) კგ. ბინადრობს კასპიის ზღვის აუზში (დიდწილად მის სამხრეთ ნაწილში) 20 მ სიღრმემდე; წარმოქმნის ჯოგებს. იკვებება მოლუსკებითა და კიბორჩხალებით. ცოცხლობს 12 წლამდე. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 4–5 წლისა. ტოფობს თებერვალ-მაისში. ნაყოფიერება 110 ათ. ქვირითი. ქვირითს ყრის მდინარეებსა და ტბებში ლელქაშის რაყებში. ტოფობის შემდეგ ზღვაში გადის. ძვირფასი სარეწაო თევზია. შეტანილია რუსეთის წითელ წიგნში და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაში. იჭერენ/იჭერდნენ კასპიის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, თერგის შესართავიდან სამხრეთით. ადრე გაზაფხულზე (ტოფობამდე) და გვიან შემოდგომაზე შეიცავს 3–6% ცხიმს. კულინარიაში იყენებენ მოხარშულს და შემწვარს. ყიდდნენ მზეზე გამოყვანილს, ცივად შებოლილს, კონსერვის სახით ტომატის სოუსში, გაყინულს, დამარილებულს. ↑ Rutilus kutum (Kamensky, 1901) ↑ 2.0 2.1 Кутум | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-29. ციტირების თარიღი: 2020-06-28. ↑ Рыба // Книга о вкусной и здоровой пище / Гл. ред. акад. А. И. Опарин. — М.: «Пищевая промышленность», 1974. — стр. 167.
თემურ ხოზრევანიძე

თემურ ხოზრევანიძე (დაბადების თარიღი უცნობია, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ–რომაული ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (ბედინაძის თასი) ვერცხლის მედლის მფლობელი (2015, ბათუმი, საქართველო). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი (2017, ათენი, საბერძნეთი). თემურ ხოზრევანიძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
კუტუმი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კუტუმი შეიძლება აღნიშნავდეს: კუტუმი — ქალაქი სუდანში; კუტუმი — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა; კუტუმი — მდინარე ვოლგის ტოტი; კუტუმი — რკინიგზის სადგური რუსეთში.
ჯუმბერ კოლხიტაშვილი

ჯუმბერ კოლხიტაშვილი (დ. 14 ივლისი, 2001, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს, ტაშკენტში, უზბეკეთში. ჯუმბერ კოლხიტაშვილი დაარქივებული 2020-06-28 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
დათო აბდალაძე

დათო აბდალაძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი, თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2018, 55 კგ). ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2019, 60 კგ). დათო აბდალაძე დაარქივებული 2020-06-29 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ემზარ აბუაშვილი

ემზარ აბუაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (აკრობატიკა). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 1994 წელს, ზელენა-გურაში, პოლონეთში. ემზარ აბუაშვილი დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
გიოდექის მინარეთი

გიოდექის მინარეთი (აზერ. Gödək minarə) — მეჩეთი მინარეთით. მდებარეობს იუხარი-ბაშის ისტორიულ-არქიტექტურულ ნაკრძალში, ქალაქ შაქიში (აზერბაიჯანი). აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ განკარგულების თანახმად, წარმოადგენს „ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს“. მეჩეთი და მინარეთი აშენდა XIX საუკუნეში. ბოლო პერიოდამდე მეჩეთის შენობაში ფუნქციონირებდა საბავშვო ბაღი. შემდგომ საბავშვო ბაღი სხვა შენობაში იქნა გადატანილი, ხოლო გიოდექის მინარეთი გარემონტდა. ↑ Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (Распоряжение Кабинета Министров Азербайджанской Республики об исторических и культурных памятниках) (აზერბაიჯანული) ↑ Саламзаде А. Р., Мамед-заде К. М. Архитектурные памятники Шеки / Под ред. М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1987. — С. 61. — 140 с.
ექვსგუმბათიანი სინაგოგა

ექვსგუმბათიანი სინაგოგა (აზერ. Altı günbəz sinaqoqu) — სინაგოგა აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონის სოფელ ყირმიზი-ქასაბაში. აგებულია XIХ საუკუნის ბოლოს. ანალოგიური სინაგოგა სტამბოლშიც მოქმედებს. სინაგოგა იყო რელიგიური მიმდევრობის ცენტრი. ამჟამად სინაგოგა გახსნილია მიღებისათვის. ექვსგუმბათიანი სინაგოგა აშენდა 1888 წელს გილელ ბენ ხაიმას პროექტის მიხედვით. ნაგებობა აღიმართა მთიელი ებრაელი ქვისმთლელი ჯილიადისა და მისი ამხანაგების მიერ. ნაგებობის არქიტექტურას აქვს აღმოსავლური სტილი. სინაგოგა წარმოადგენს გილგატის კვარტლის ექვსდღიანი მიგრირების სიმბოლოს სოფელ გილიადუზიდან ყუბის ხანის ჰუსეინალი ხანის ნებართვით. ნაგებობას აქვს 14 ძირითადი სარკმელი. მთავარი სამლოცველო დარბაზის კედლების სიმაღლე 7 მეტრია. დიდი ხნის განმავლობაში ნაგებობა გამოიყენებოდა როგორც საწყობი, შემდგომ — როგორც სამკერვალო საამქრო. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ სამლოცველო სახლი დაუბრუნდა მოსახლეობას. 1995 წელს, ყირმიზი-ქასაბს გამორჩეული წარმომადგენლების, მარდახაი აბრამოვისა და სემიონ ნისანოვის ინიციატივით, დაიწყო ნაგებობის რესტავრაცია, რომელიც გაგრძელდა 2000 წლის ოქტომბრამდე. 2001 წლის 11 ოქტომბერს ყირმიზი-ქასაბის ებრაელმა მოსახლეობამ იზეიმა ექვსგუმბათიანი სინაგოგის აღდგენა. მაგრამ სრული რესტავრაცია დასრულდა 2005 წელს. ↑ КАВКАЗСКИЙ ЕРУШАЛАИМ. lechaim.ru. ციტირების თარიღი: 2018-08-07. ↑ 2.0 2.1 „Архитектурная достопримечательность – синагога в Красной Слободе“. STMEGI. ციტირების თარიღი: 2018-08-07. ↑ Qırmızı qəsəbə “Altı günbəz” sinaqoqu. scwra.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-03-25. ციტირების თარიღი: 2018-08-07.
ამირან ადამაძე

ამირან ადამაძე ( დ. თარიღი უცნობია, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2019, მოსკოვი, რუსეთი). ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის მედალოსანი (2018, მოსკოვი, რუსეთი). ამირან ადამაძე დაარქივებული 2020-06-29 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
იმამ ალის მეჩეთი (შაქი)

იმამ ალის მეჩეთი (აზერ. İmam Əli məscidi) — მეჩეთი აზერბაიჯანის ქალაქ შაქიში. აგებულია შაქიში, განჯალის კვარტალში. მშენებლობის შესახებ ზუსტი ცნობები არ არის შემორჩენილი. მეჩეთის ტერიტორიის საერთო ფართობი 660 მ²-ია. გეგმის მიხედვით, მეჩეთს აქვს ოთხკუთხოვანი ფორმა და 2 სართულისაგან შედგება. პირველ სართულზე მდებარეობს დამხმარე ოთახები. მეორე სართულზე მდებარეობს დარბაზი ლოცვისათვის, რომლის ფართობი შეადგენს 26х13 მეტრს. მეჩეთი აგებულია გამომწვარი აგურისაგან. კედლების სისქე შეადგენს 75 სმ-ს. იმამ ალის მეჩეთმა შეინარჩუნა თავისი პირვანდელი სახე. თუმცა, აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, რეპრესიის წლებში მინარეთი დაანგრიეს, მეჩეთმა შეწყვიტა ფუნქციონირება. 1994 წელს მეჩეთის საქმიანობა განახლდა ბაქოში არსებული ირანის ისლამური რესპუბლიკის კულტურული ცენტრის მიერ და მხოლოდ 1997 წელს მეჩეთის მინარეთი და სამსხვერპლო თავიდან იქნა აშენებული. დღესდღეობით მინარეთის სიმაღლე 22 მეტრია. იგი, ისევე როგორც თვითონ მეჩეთი, აგებულია გამომწვარი აგურისაგან. ↑ Мечеть имама Али в Шеки ↑ В мечети Имама Али в Шеки отметили праздник Гадир Хум. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-02-16. ციტირების თარიღი: 2020-06-28.
გოიგოლის ლუთერანული ეკლესია

ლუთერიანული ეკლესია (აზერ. Lüteran kilsəsi) — ელენდორფის (დღ. გოიგოლის) გერმანულ კოლონიაში 1857 წელს აშენებული ეკლესია. ამჟამად გამოიყენება როგორც ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმი. გოიგოლის ბუნებრივ ნაკრძალთან ერთად რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული ობიექტია. 1817 წელს რუსეთის იმპერიის ტერიტორიაზე იმპერატორ ალექსანდრე I-ის გადაწყვეტილებით, რამდენიმე ათასი შვაბიიდან გადმოსახლებული, სარწმუნოებით ლუთერან-პიეტისტი ოჯახი ჩამოვიდა. ამიერკავკასიაში დაარსდა რამდენიმე კოლონია, მათ შორის ელენენდროფიც. ამ პერიოდშივე დაარსდა ლუთერანული თემი. თავდაპირველად შეკრებებს უძღვებოდა მასწავლებელი, 1832 წელს კი ჰანოვერიდან აქ ჩამოვიდა პასტორი. 1854 წელს გადაწყდა ქვის შენობის აშენება. სამუშაოებმა გასტანა სამი წელი და 1857 წლის 10 მარტს შედგა ახალი კირხის (ეკლესიის) კურთხევა, რომელმაც მიიღო წმინდა იოანეს სახელი. ეკლესია დაიკეტა 1941 წელს რეგიონიდან გერმანელების დეპორტაციის შემდეგ. სხვადასხვა დროს აქ მდებარეობდა სამხედრო ჰოსპიტალი და სპორტული სკოლა. 2005 წლიდან მოქმედებს რეგიონის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი. 2008 წელს გერმანული საზოგადოების ტექნიკური თანამშრომლობის დახმარებით, შენობა რესტავრირდა. Церковь в 1908 году Интерьер здания Портал. Вид изнутри ↑ Интерес к Гейгель в летнем сезоне увеличился в 4 раза. Сайт 1 news.az ↑ Azərbaycanın Xanlar rayonunda Lüteran kilsəsinin açılış mərasimi keçirilib. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2013-09-09. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გოიგოლის ლუთერანული ეკლესია
თორნიკე ალბუთაშვილი

თორნიკე ალბუთაშვილი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს, სოფიაში, ბულგარეთში. თორნიკე ალბუთაშვილი დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
მეჯლისი-უნსი

მეჯლისი-უნსი (აზერ. Məclisi-Üns — „მეგობრობის საზოგადოება“) – ლიტერატურული წრე. მომქმედებდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ქალაქ შუშაში აზერბაიჯანელი პოეტი ქალის ხურშიდბანუ ნათავანის ხელმძღვანელობით. ლიტერატურული წრე ჩამოყალიბდა 1864 წელს შუშაში, პოეტ ჰაჯი აბას აგაჰის სახლში, პოეტ რაჰიმ-ბეი ფენის ინიციატივით. მეჯლისი-უნსი მოქმედებდა 1897 წლამდე. წრის გავლენიანი წევრები იყვნენ თვითონ რაჰიმ-ბეი ფენა, ნათავანი, მებომბექი მამაი, მირზა ალესქერ ნოვრესი, ა. იუზბაშევი, მ. ს. პირაი და სხვ. 1872 წელს წრეს სათავეში ჩაუდგა ხურშიდბანუ ნათავანი. ამის შემდეგ მიიღო ფართო აღიარება და მცირეოდენი დროის შემდეგ მისი წევრების რაოდენობამ ოცდაათს მიაღწია. წრე ისეთი კლასიკოსების პროპაგანდას ახდენდა, როგორიცაა ნიზამი განჯევი, ხაკანი შირვანი, ფუზული, ნასიმი, მოლა პანაჰ ვაგიფი, ვიდადი, სეიდ აზიმ შირვანი. ↑ Шушинский Ф. Шуша. — Б.: Азернешр, 1968. — С. 87. — 164 с. ↑ История Азербайджана / Под ред. И. А. Гусейнова. — Б.: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, 1960. — Т. II. — С. 388. ↑ АСЭ, 1982, с. 545. ↑ Абасова Э. Узеир Гаджибеков: путь жизни и творчества. — Б.: Элм, 1985. — С. 30. — 197 с.
ნარშარაბი

ნარშარაბი (აზერ. Narşərab) — ბროწეულის წვენის შესქელების მეთოდით მიღებული აზერბაიჯანული საკმაზი. სოუსის დასახელება „ნარშარაბი“ მომდინარეობს ორი აზერბაიჯანული სიტყვისაგან: „ნარ“ – ბროწეული და „შარაბ“ – ღვინო. შეიცავს 10 %-მდე ლიმონმჟავას და 45 %-მდე შაქარს. ნარშარაბის დასამზადებლად ჩვეულებრივ იფრცქვნება ბროწეული და ეცლება შიდა ტიხრები, რის შემდეგაც ხდება მარცვლებისაგან წვენის გამოწურვა. წვენს ხარშავენ ვიდრე 20 %-მდე არ შემცირდება თავდაპირველი მოცულობა, შემდომ კი ამატებენ შაქარს, ქინძს, რეჰანს, დარიჩინს, დაფნის ფოთოლს, ხანდახან — შავ ან წითელ წიწაკას. ნარშარაბი ჩვეულებრივ გამოიყენება საკმაზის სახით ხორცის ან თევზის კერძებთან, ასევე ბოსტნეულთან და სხვადასხვა გარნირთან. ↑ НАРШАРАБ в кулинарном словаре
ნიუ (ასო)

ნიუ (ბერძ. νυ; მთავრული: Ν, ნუსხური: ν) — ბერძნული ანბანის მეცამეტე ასო. რიცხვთა ანბანური ჩაწერის ბერძნულ სისტემაში შეესაბამება რიცხვითი მნიშვნელობა — 50. მომდინარეობს ფინიკიური ასოდან — ნუნ. ასოდან „ნიუ“ მოგვიანებით წარმოიშვა ლათინური ასო N და კირილური ასო Н; ასევე მათი წარმოებულები. ბერძნული ასო „ნიუ“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით; <math>\Nu</math> — N {\displaystyle \mathrm {N} } ; <math>\nu</math> — ν {\displaystyle \nu } . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 339. graphemica.com // Ν — greek capital letter nu graphemica.com // ν — greek small letter nu
სასაფლაო სკივრი

სასაფლაო სკივრი (აზერ. sənduqə; არაბ. صندوقة – „მომცრო სკივრი“), ასევე ცნობილია, როგორც სამკერდე ქვა (აზერბ. sinə daşı) — მცირე ფორმის არქიტექტურული ნაკეთობა. იდგმევა გარდაცვლილი ადამიანის საფლავზე. სასაფლაო სკივრი კეთდება ქვისგან, მარმარილოსგან ან სხვა მასალისგან. ასეთი სკივრები ირთვება ქითაბით, რომელიც შედგენილია სხვადასხვა ორნამენტებით, აიათებით ყურანიდან, ამონარიდებით ლექსებიდან, ფაქტებით მიცვალებულის ცხოვრებიდან. სასაფლაო სკივრები ფართოდ იყო გავრცელებული აღმოსავლეთში შუა საუკუნეებში. საინტერესოა აფშერონისა და აზერბაიჯანის სხვა რაიონების დასახლებების (ბუზოვნის, ნარადარის, ჰაზრის და ა. შ.) საერთო სასაფლაოების სკივრები. ეს საფლავს ქვები უმეტესწილად პარალელეპიპედის ფორმისაა და გამოკვეთილია დიდი ქვის ლოდებიდან (მოგვიანებით შემოტანილი დასახელებით „სანდურა“). ქვების ზედაპირი ღიაა თვალსაჩინოებისთვის და ხშირად მორთულია მეტ-ნაკლებად კარგად ორგანიზებული და ოსტატურად შესრულებული დეკორატიული მხატვრული კვეთით. კომპოზიციის ცენტრს ხშირად წარმოადგენს მედალიონ-ლირსები სხვადასხვა მონახაზისა და მოორნამენტებული შიდა სიბრტყეებით. საფლავის ქვების მედალიონები გაფორმებულია ორნამენტებიანი ურთირთჩამნაცვლებელი თასმებით. ეს ორნამენტები ხშირ შემთხვევაში წარმოადგენს მცენარეული ნაირსახეობების ჩუქურთმებს და დეკორატიულ წარწერებს, მეტწილად ციტირებებს ყურანიდან. ზოგიერთი სასაფლაო სკივრის ერთიანი სურათის კომპოზიციაში გვხვდება სხვადასხვა ცხოველის სქემატური ბარელიეფური გამოსახულებები და მარტივი სიუჟეტური სცენები ნიზამი განჯევის პოემიდან „შვიდი ლამაზმანი“. აზერბაიჯანის ისტორიის მუზემში ინახება რამდენიმე სკივრი. რიგი შუასაუკუნეების დროინდელი სასაფლაო სკივრები გამოფენილია გობუსტანის ნაკრძალის მუზეუმისა და ბაქოს იჩერი-შეხერეს ბაზრის მოედნის ეზოებში. ↑ Бретаницкий Л. С., Веймарн Б. В. Искусство Азербайджана IV — XVIII веков / Редактор И. А. Шкирич. — Москва: Искусство, 1976. — 250—251 с. ↑ Сәндугә // Азербайджанская советская энциклопедия. — Б., 1984. — Т. VIII. — С. 357.
მიხეილ ლოლიშვილი

მიხეილ ლოლიშვილი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2017 წელს კატოვიცეში (პოლონეთი). მიხეილ ლოლიშვილი დაარქივებული 2020-06-29 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ლადო ლომაია

ლადო ლომაია (დ. ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2017, ბაქო, აზერბაიჯანი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი ( 2018, ანაპა, რუსეთი). ლადო ლომაია დაარქივებული 2020-06-28 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.