laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კაპელა-ნოვა

კაპელა-ნოვა (პორტ. Capela Nova) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 825 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბარბასენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 755 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.81 კმ²-ზე. ფართობი 111 073 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
კარანაიბა

კარანაიბა (პორტ. Caranaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბარბასენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 288 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.56 კმ²-ზე. ფართობი 159 950 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
კარანდაი

კარანდაი (პორტ. Carandaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბარბასენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 346 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.06 კმ²-ზე. ფართობი 485 733 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
ჰაიბუსაკი

ჰაიბუსაკი (სომხ. Երևանի Հայբուսակ Համալսարան) — კერძო უნივერსიტეტი ერევანში, სომხეთში. დაარსდა 1990 წელს. 2012 წლისთვის უნივერსიტეტში 7000-მდე სტუდენტი სწავლობდა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-01-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ Education.am[1] დაარქივებული 2016-05-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ International Academy of Education [2] დაარქივებული 2012-01-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ Study in Armenia[3] დაარქივებული 2015-08-31 საიტზე Wayback Machine.
უინჩესტერი (ინგლისი)

უინჩესტერი (ინგლ. Winchester) — ქალაქი ინგლისში, ჰემპშირის საგრაფოში. მდებარეობს ლონდონის სამხრეთ-დასავლეთით, 98 კილომეტრში. 2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 45,184 ადამიანს შეადგენდა. მდებარეობს მდინარე იტჩენის ხეობაში. ქალაქი ცნობილია ჯერ კიდევ რომანული ბრიტანეთის დროიდან, მისი მდებარეობიდან გამომდინარე, რომის საგზაო სისტემის მნიშვნელოვან პუნქტს წარმოადგენდა. VIII საუკუნეში უესექსის სამეფოს დედაქალაქი გახდა. ქალაქის განვითარება დაიწყო ამ პერიოდში და გაგრძელდა ნორმანდიელების მიერ ინგლისის დაპყრობამდე (1066 წ.). ქალაქის მმართველი ორგანოს საიტი უინჩესტერი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
დებუბი

დებუბი, ან სამხრეთის პროვინცია, (ტიგ. ዞባ ደቡብ, ინგლ. Debub) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ერიტრეის ეთიოპიასთან სახელმწიფო საზღვრის მონაკვეთის გასწვრივ. მისი ფართობია — 8000 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 952 100 ადამიანს. დასავლეთიდან ესაზღვრება გაშ-ბარკის პროვინციას, ჩრდილოეთიდან — მაეკელის (ცენტრალური) პროვინციას, აღმოსავლეთით — სემიენავი-კეი-ბაჰრის პროვინციას. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მენდეფერა (ყოფილი ადი-უგრი). დებუბის პროვინციის სხვა ქალაქებია — ადი-კეიჰი, ადი-კუალა, დეკემჰარე, დებარვა და სენაფე. პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები: ადი-კეიჰი ადი-კუალა არეზა დებარვა დეკემჰარე კუდო-ბეური ტერა-ემნი მაი-მნე მენდეფერა სეგენეიტი სენაფე ცონორა ჰადიდია შიკეტი პროვინციის ტერიტორიაზე ასევე არსებობენ არქეოლოგიური ობიექტები მატარა და კოჰაიტო. ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-24. ↑ Citypopulation
კაპიტანი ნემო

კაპიტანი ნემო (ფრანგ. Capitaine Nemo), იგივე პრინცი დაქაჰარი — ჟიულ ვერნის მიერ შექმნილი ლიტერატურული პერსონაჟი. კაპიტანი ნემო არის ვერნის ორი რომანის — „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“ და „საიდუმლო კუნძულის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. კაპიტანი ნემო საკუთარი წარსულის შესახებ „საიდუმლო კუნძულის“ ბოლოს საუბრობს. ის ჩამომავლობით ინდოელი, იქაური რაჯას შვილი ყოფილა. ის ათი წლის ასაკში წავიდა ევროპაში განათლების მისაღებად და იქ 30 წლამდე დარჩა. პრინცმა დაქაჰარმა ბრწყინვალე განათლება მიიღო და მთელი ევროპა შემოიარა, თუმცა სძულდა ერთი ქვეყანა — ინგლისი, რომელშიც ფეხი არასდროს შეუდგამს. ინგლისს მისი სამშობლო ინდოეთი დაპყრობილი ჰქონდა და საკუთარ კლანჭებში ჰყავდა მოქცეული, სწორედ ეს იყო პრინცის სიძულვილის მიზეზი. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, პრინცი დაქორწინდა და შვილი ეყოლა. ის მუდმივად ელოდა მომენტს, რომ დაეწყო აჯანყება და დაემხო ინგლისელთა მმართველობა. 1857 წელს აჯანყებამ იფეთქა, რომელშიც ძალიან აქტიურად იყო ჩართული დაქაჰარი და სიკვდილსაც ბევრჯერ ჩახედა თვალებში. მამა და ცოლ-შვილი აჯანყებას შეეწირნენ, მაგრამ თვითონ გადარჩა. ინდოელები დამარცხდნენ. პრინცმა დაქაჰარმა ქვეყნიერებაზე უარი თქვა, რამდენიმე მეგობართან ერთად გემი „ნაუტილუსი“ ააგო და ზღვაში გავიდა. რომანში, „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“, კაპიტანი ნემო თავის მიერ აგებულ გემზე — „ნაუტილესზე“ ბუნებისმეტყველების პროფესორს, პროფესორ არონაკსა და მის რამდენიმე მეგობარს დაატყვევებს. ნემოს ყოველგვარი კავშირი გაწყვეტილი აქვს ხმელეთთან და საზოგადოებასთან და მუდმივად ზღვაშია. ის მოივლის მსოფლიოს ოკეანესა და ზღვას. ნემოს შვიდი თვის განმავლობაში ჰყავს დატყვევებული პროფესორი არონაკსი, მაგრამ „ნაუტილუსზე“ მომხდარი არეულობის შედეგად ისინი გაქცევას ახერხებენ. ასე სრულდება რომანი „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“. პროფესორი არონაკსის გაქცევის შემდეგ, ნემო „ნაუტილუსით“ განაგრძობდა მოგზაურობას, მაგრამ სიკვდილმა ყველა მეგობარი ხელიდან გამოაცალა, ხოლო საბოლოოდ, „ნაუტილუსი“ იმ კუნძულზე აღმოჩნდება, რომელზეც „საიდუმლო კუნძულის“ გმირები. ნემო ამასაც სიკვდილის წინ ჰყვება. „საიდუმლო კუნძულში“, ნემო იმ ადამიანებს მფარველობს, რომლებიც იმავე კუნძულზე არიან. მაგრამ მათ არ იციან თუ ვინაა მათი მფარველი. კაპიტანი ნემო სიკვდილის წინ გადაწყვეტს, გააგებინოს მისტერ სმიტსა და მის რამდენიმე მეგობარს მისი ვინაობა და მოუყვეს თავისი ცხოვრების შესახებ. კაპიტანი ყველაფერს მოუთხრობს მათ თავისი ცხოვრების შესახებ, ხოლო მეორე დღეს ის იღუპება. ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ საიდუმლო კუნძული The Mysterious Island: The Secret of the Island: Chapter XVI. A summary of his life დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. Literary analysis of the novels of Jules Verne (ფრანგული) The origin of Captain Nemo: at Captnemo's Home დაარქივებული 2011-07-08 საიტზე Wayback Machine.
ბზიანი (მონასტერი)

ბზიანი — შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრული კომპლექსი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალსოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. შემორჩენილია 2 ეკლესია და ზღუდის ნაშთი. მნიშვნელოვანი ნაგებობაა ქვის კვადრებით მოპირკეთებული VII-VIII საუკუნეების წმინდა გიორგის ორნავიანი ეკლესია (ასახურავი დაზიანებულია). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 353.
გაშ-ბარკა

გაშ-ბარკა, (ტიგ. ጋሽ-ባርካ, ინგლ. Gash-Barka) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მისი ფართობია — 33 200 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 708 800 ადამიანს. ამ მონაცემების მიხედვით გაშ-ბარკის პროვინცია ერიტრეის მესამედს შეადგენს. პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ანსების პროვინციას, აღმოსავლეთიდან მაეკელის (ცენტრალური) და დებუბის (სამხრეთი) პროვინციებს; დასავლეთიდან სუდანთან და სამხრეთიდან ეთიოპიასთან. გაშ-ბარკის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბარენტუ. სხვა ქალაქები: აკორდატი (ყოფილი ადმინისტრაციული ცენტრი), მოლკი, სებდერატი და ტესენეი. პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები: ქალაქი აკორდატი ქალაქი ბარენტუ დგჰე ფორტო გოგნე ჰაიკოტა ლოგო-ანსება მენსურა მოგოლო ქალაქი მოლკი ომჰაჯერი (Omhajer) (Guluj) შამბუკო ტესენეი ზემო გაში პროვინციას ეძახიან «მკვებავს», რადგანაც იქ განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. 2005 წელს, არსებული მონაცემებით, პროვინციაში ითვლებოდა 3,5 მილიონ სულზე მეტი შინაური ცხოველი და ბევრი აქლემი. პროვინციაში ნაპოვნია მარმარილო და სხვა სასარგებლო წიაღისეული, მათ შორის — ოქრო. აუგაროში შენარჩუნებულია ძველი მაღაროები და იმ დროის მაღაროს მოწყობილობები, როდესაც იტალიელები აქ ოქროს მოპოვებას აწარმოებდნენ. თითქმის მთელი ადგილობრივი მოსახლეობა ჯანმრთელად და დაუღლელად გამოიყურებიან, რაც საკმაოდ იშვიათი მოვლენაა აფრიკის ამ რაიონში. ბანანი პომიდორი ბამბა ხახვი ფეტვი შირბახტი ბულგარული წიწაკა ნესვი ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-24. ↑ Citypopulation
ბზიკი (ჟურნალი)

ბზიკი — ქართული იუმორისტული ჟურნალი. გამოდიოდა 1907 წელს თბილისში, ჟურნალების „ეკლისა“ და „ოხუნჯის“ გაგრძელებაა. რედაქტორები — აკაკი წერეთელი (№ 1), პ. გაჩეჩილაძე (№ 2), გამომცემელი — თ. ბაქრაძე. თანამშრომლობდნენ: ი. ხანდაშვილი (მიმინო), ნ. კალანდაძე (ეშმაკი) და სხვა. ჟურნალის მხატვრული გაფორმება და კარიკატურები ეკუთვნის ოსკარ შმერლინგს. რიცხვისა და თვის მიუნიშნებლად გამოვიდა „ბზიკის“ ორი რვაგვერდიანი ნომერი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 353.
დობოის რეგიონი

დობოის რეგიონი (სერბ. Регија Добој) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია დობოი. რეგიონი შედგება 8 თემისაგან. ↑ 2013 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მასალები ↑ Территориальный план Республики Сербской до 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-10. ციტირების თარიღი: 17. 12. 2010. ↑ Просторни план Републике Српске
ბიელინის რეგიონი

ბიელინის რეგიონი (სერბ. Регија Бијељина) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ბილიენა. რეგიონი შედგება 12 თემისაგან. ↑ 2013 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მასალები ↑ Территориальный план Республики Сербской до 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-10. ციტირების თარიღი: 17. 12. 2010. ↑ Просторни план Републике Српске
ისტოჩნო-სარაევოს რეგიონი

ისტოჩნო-სარაევოს რეგიონი (სერბ. Регија Источно Сарајево) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ისტოჩნო-სარაევო. რეგიონი შედგება 14 თემისაგან. ↑ 2013 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მასალები ↑ Территориальный план Республики Сербской до 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-10. ციტირების თარიღი: 17. 12. 2010. ↑ Просторни план Републике Српске
ტრებინეს რეგიონი

ტრებინეს რეგიონი (სერბ. Регија Требиње) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ტრებინე. რეგიონი შედგება 7 თემისაგან. ↑ 2013 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მასალები ↑ Территориальный план Республики Сербской до 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-10. ციტირების თარიღი: 17. 12. 2010. ↑ Просторни план Републике Српске
ასირიოლოგია

ასირიოლოგია — ძველი შუამდინარეთის შემსწავლელი მეცნიერება. ასირიოლოგია ფართო გაგებით, შეისწავლის ყველა იმ ძველაღმოსავლელი ხალხის ენას, კულტურას, ისტორიას, რომელიც ლურსმულ დამწერლობას იყენებდა. განსაკუთრებით, ასურეთის, ბაბილონისა და მათი წინამორბედის, შუმერის, ისტორიასა და კულტურას. ასირიოლოგიის, როგორც მეცნიერების, დაბადების თარიღად მიჩნეულია 1857 წელი. XIX საუკუნის შუახანებში რამდენიმე მეცნიერი აცხადებდა პრეტენზიას ლურსმული დამწერლობის წაკითხვაზე, მაგრამ სამეცნიერო საზოგადოება ეჭვის თვალით უცქერდა ამ განცხადებებს. 1857 წელს ლონდონის სამეფო სააზიო საზოგადოებამ ოთხ სხვადასხვა მეცნიერს - ჰინქსს, ოპერტს, ფოქსტილბოტს, როულინსონს, რომლებიც ლურსმულის წაკითხვას იჩემებდნენ, სამი დღის ვადაში წასაკითხად გადასცა იმ ხანებში აღმოჩენილი ვრცელი ლურსმული ტექსტი (ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ I-ის მატიანე - მისი ე.წ. „წარწერა პრიზმაზე“). ოთხივემ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ტექსტი დაახლოებით ერთნაირად წაიკითხა. სამეცნიერო საზოგადოებამ ამით აღიარა, რომ ლურსმული დამწერლობა ჭეშმარიტად ამოკითხული ყოფილა. ამ ფაქტმა საფუძველი ჩაუყარა ასირიოლოგიის, როგორც მეცნიერების, ჩამოყალიბებას. ირანისტიკა ეგვიპტოლოგია The Sumerians: Their History, Culture, and Character, by Samule Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963
ანსების პროვინცია

ანსების პროვინცია (ტიგ. ኣንሰባ, ინგლ. Anseba Region) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთში და არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. მისი ფართობია — 23 200 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 549 000 ადამიანს. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კერენი. სახელი დაერქვა მდინარე ანსებას გამო, რომლის ნაპირებზეც მდებარეობს პროვინცია. მდინარე სათავეს იღებს ცენტრალური ერიტრეის მთიან პლატოზე, ასმერის ჩრდილო-დასავლეთით და ხეობით ეშვება ჩრდილო-დასავლეთ დაბლობზე, კვეთავს რორა-ჰაბაბის და საჰელის მთებს წითელი ზღვაში მიერთებამდე, მეზობელი ქვეყნის — სუდანის პორტ სუაკინის მახლობლად. პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები: ადი-ტეკელეზანი ასმატი ელაბორედი გელები ჰაგასი ჰალჰალი ჰაბერო კერენი კერკებეტი სელა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანსების პროვინცია ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-25. ↑ Citypopulation
ტექის ხე

ტექის ხე, ტექტონა (ლათ. Tectona grandis) — ტროპიკული მცენარე ბებრისკონკასნაირთა ოჯახისა. იზრდება ინდოეთის, ინდოჩინეთისა და ინდონეზიის ტროპიკულ მუსონურ არეში. სიმაღლე 30 მ-მდე, დიამეტრი 1-1,5 მ. მერქანი მკვრივი და მაგარია. კარგად მუშავდება და ხასიათდება დიდი გამძლეობით. ტექის ხე გამოიყენება გემთმშენებლობაში. საუკეთესო ტექის ხე იზრდება ბირმასა და ტაილანდში. რაფიელ დანიბეგაშვილი, „ოცდაშვიდი წელი აზიის ქვეყნებში“ გვ. 63 — თბილისი, 1971 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tectona grandis U.S. Forest Products Lab: USDA Forest Service დაარქივებული 2013-02-24 საიტზე Wayback Machine. About Teak_Big Lands Brazil Forestry დაარქივებული 2015-12-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ ტექის ხე — ბოტანიკური ლექსიკონი
ალექსი ჩიჩიბაბინი

ალექსი ჩიჩიბაბინი (რუს. Алексей Чичибабин; დ. 29 მარტი [ ძვ. სტ. 17 მარტი], 1871, კუზემინი — გ. 15 აგვისტო, 1945, პარიზი) — რუსი ქიმიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1928). დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი (1892). მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებლის პროფესორი (1909). 1930 წლიდან მუშაობდა საფრანგეთში. ჩიჩიბაბინის შრომები ეხება აზოტშემცველი ჰეტეროციკლური ნაერთების, უმთავრესად პირიდინის შესწავლას. ნატრიუმის ამიდზე პირიდინის მოქმედებით ჩიჩიბაბინმა პირველმა მიიღო α-ამინოპირიდინი (ჩიჩიბაბინის რეაქცია) და შეისწავლა მისი თვისებები. დაადგინა მრავალი ალკალოიდისა და სხვ. აღნაგობა და მიღება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 144. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #117637378 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ 3.0 3.1 Чичибабин Алексей Евгеньевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
სემიენავი-კეი-ბაჰრი

სემიენავი-კეი-ბაჰრი, (ტიგ. ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ, ინგლ. Semienawi Keyih Bahri) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს წითელი ზღვის ჩრდილოეთი ნაწილის გასწვრივ, მოიცავს დაჰლაკის არქიპელაგს და სანაპირო ქალაქს — პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ — მასაუას. მისი ფართობია — 27 800 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 653 300 ადამიანს. პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთიდან ესაზღვრება ანსების, მაეკელის (ცენტრალური პროვინცია) და დებუბის (სამხრეთი პროვინცია) პროვინციებს, ხოლო აღმოსავლეთიდან დებუბავი-კეი-ბაჰრის (წითელი ზღვის სამხრეთი პროვინცია) პროვინციას. პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები: აფაბეტი დაჰლაკი გჰელალო ფორო გინდა კარორა მასაუა ნაკფა შეები ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-25. ↑ Citypopulation
დებუბავი-კეი-ბაჰრი

დებუბავი-კეი-ბაჰრი, ან წითელი ზღვის სამხრეთი (ტიგ. ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ, ინგლ. Debubawi Keyih Bahri) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მისი ფართობია — 27 600 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 83 500 ადამიანს. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი და საზღვაო პორტი ასები. ეს მიწები ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო არასტუმართმოყვარე ადგილად დედამიწაზე, სანაპიროს გამოკლებით. მდებარეობს წითელი ზღვის სამხრეთი ნაწილის გასწვრივ. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სემიენავი-კეი-ბაჰრის პროვინციას, დასავლეთიდან ეთიოპიას და სამხრეთიდან ჯიბუტის. პროვინცია გადაჭიმულია 500 კმ-ზე უფრო მეტ სიგრძეზე წითელი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, მაგრამ მისი სიგანე მხოლოდ დაახლოებით 50 კმ-ს შეადგენს. პროვინციის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია — რამლუს მთა (2248 ზღვის დონიდან მეტრი). მისი ტერიტორია დანაკილის უდაბნოს ნაწილია. ძირითადი ქალაქებია — ასები, ბეილული, რეჰაიტა, ტიიო (T’i’o). პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები: არეეტა ცენტრალური დენკალია სამხრეთი დენკალია ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-24. ციტირების თარიღი: 2015-10-25. ↑ Citypopulation
დათუნა არაგვის ერისთავი

დათუნა არაგვის ერისთავი — არაგვის ერისთავი 1632-1634 წლებში, ნუგზარ არაგვის ერისთავის ძე და ზურაბის ძმა. არაგვის ერისთავი მას შემდეგ გახდა, რაც თეიმურაზ I-ის ბრძანებით დათუნას უფროსი ძმა ზურაბი მოკლეს. დათუნამ თავიდანვე ქართლში მოსული როსტომ-ხანის საწინააღმდეგო პოზიცია დაიკავა. არაგვის ერისთავს ქართლის ვალის შურისძიების ეშინოდა, რადგან თავის დროზე დათუნას ძმამ, ზურაბმა როსტომის ძმისშვილი, სიმონ-ხანი მოკლა. მიუხედავად ამისა, როსტომ-ხანმა დათუნასთან კარგი ურთიერთობის დამყარება სცადა, მაგრამ დათუნა მაინც მის მოწინააღმდეგედ და თეიმურაზ I-ის მოკავშირედ რჩებოდა. როსტომმა დათუნა მუხრანში მიიპატიჟა და ნადიმის დროს თავადებს გაბაშვილსა და თურქესტანიშვილს მოაკვლევინა, მისი მოკვეთილი თავი კი ირანის შაჰს გაუგზავნა. როსტომი დუშეთში ჯარით შევიდა, არაგვის ერისთავი კი დათუნას უმცროსი ძმა ზაალი გახდა. პ. იოსელიანი, „აღწერა დუშეთისა თბილისის გუბერნიის ქალაქისა“, თარგმანი - 2012, გვ. 101; ბახტაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 297.
კურკას ქორწილი

კურკას ქორწილი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1906 წელს გაზეთ ივერიაში.მის მიხედვითაა დადგმული ამავე სახელობის ცნობილი სპექტაკლი - ,,კურკას ქორწილი“ – რეჟისორი ლ. პაქსაშვილი ( 1969 წ.) ახალგაზრდა ბიჭი, მეტსახელად კურკა ქალაქში ხარაზად მუშაობს. დრო გადის და გადაწყვეტს ცოლი შეირთოს, მაგრამ მისნაირ ღარიბს არავინ გაყვება. მისი მეგობარი დარჩო ერთ ახალგაზრდა ქალს, მაშოს ურჩევს. კურკაც მას შეირთავს და ქორწილში მთელ ქონებას დახარჯავს, მაგრამ აღმოჩნდება, რომ ეს ქორწილი ანგარებით შემდგარა. მაშო კურკას გაშორდება და ბიჭი კვლავ მარტო დარჩება. "კურკა" - მთავარი პერსონაჟი, ხარაზი. "დარჩო" - ყასბის შვილი. "მაშო" - კურკას ცოლი პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-25. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-03-06. ციტირების თარიღი: 2021-07-19.
შემოდგომის ღამე

შემოდგომის ღამე — მიხეილ ჯავახიშვილის ერთ-ერთი პირველი მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1903 წელს გაზეთ ცნობის ფურცელში. ახალგაზრდა კაცი ჰყვება ისტორიას თუ როგორ შეიფარა რუსეთიდან გამოქცეული გოგონა. პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-25.
აზერბაიჯანის ეროვნული ბიბლიოთეკა

აზერბაიჯანის ეროვნული ბიბლიოთეკა (აზერ. Azərbaycan Milli Kitabxanası) — აზერბაიჯანში ყველაზე დიდი და ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა ამიერკავკასიაში. ბიბლიოთეკა დაარსდა 1922 წელს, ხოლო გაიხსნა 1923 წლის 23 მაისს. 1939 წელს ბიბლიოთეკას ეწოდა, უდიდესი აზერბაიჯანელი მოზაროვნის, დრამატურგისა და გამომცემლის მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელი. ამჟამად ბიბლიოთეკა შედგება 25 განყოფილბისა და 26 სექტორისაგან. წიგნთსაცავში დაცულია 4 513 000 წიგნი. 2005 წელს აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილებით ბიბლიოთეკას მიენიჭა „ეროვნული ბიბლიოთეკის“ სტატუსი. ბიბლიოთეკაში შეგროვილია და დაცულია ეროვნული გამოცემები, აზერბაიჯანელი და საზღვარგარეთის ავტორების გამოცემები, საზღვარგარეთ გამოცემული წიგნები. ეროვნული ბიბლიოთეკის ეგიდით 1990, 1991, 2000 და 2001 წელს გამოვიდა ყოველწლიური გამოცემა „აზერბაიჯანის წიგნი“. 2003 წლიდან ეროვნული ბიბლიოთეკა მართვის ავტომატიზირებულ სისტემაზე გადავიდა. 2005 წლიდან ბიბლიოთეკა ევროპის ეროვნული ბიბლიოთეკების ასოციაციის წევრია. 2005 წლის 1 იანვრისათვის ბიბლიოთეკის ფონდში ინახებოდა 4 513 422 ეგზემპლარი, მსოფლიოს 40 ენაზე. აქედან: წიგნები — 2 391 162 დოკუმენტები — 2 122 082 2005 წლიდან გადავიდა მუშაობის ელექტრონულ ფორმატში. ბიბლიოთეკის ოფიციალური გვერდი ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი. დაარქივებული 2014-04-09 საიტზე Wayback Machine.
ჯილდო (მოთხრობა)

ჯილდო — მიხეილ ჯავახიშვილის პირველი მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1903 წელს გაზეთ ივერიაში. ახალგაზრდა ჟანდარმს მიტინგის დროს მუშა შემოაკვდება. თუმცა ამას ძლიერ ნანობს. ის მონახავს დედამისს, ანუგეშებს და ფულსაც დაუტოვებს, თუმცა ქალი არ აპატიებს. ბოლოს ის გადაწყვეტს იარაღი გადადოს და სოფელში დაბრუნდეს. პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-25.
ბზობა

ბზობა, ბაიაობა — ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი მთავარი საუფლო დღესასწაული. მოძრავია, აღინიშნება აღდგომის წინა კვირა დღეს. ქრისტიანული კულტის მსახურებაში ბზობის დღესასწაული IV საუკუნეში შემოვიდა (საწყისს იღებს ძველი ებრაული დღესასწაულიდან). მისი შინაარსი დაფუძნებულია სახარების მოთხრობაზე, რომელშიც გადმოცემულია იერუსალიმში პასექის დღესასწაულზე დასასწრებად იესო ქრისტეს შესვლის ამბავი. იესოს მოსახლეობა ზეიმით შეეგება, ზოგი მის სახედარს ფეხქვეშ თავის სამოსს უგებდა, ზოგი პალმის ტოტებს — ბაიას უფენდა, თან „ოსანას“ შესძახოდნენ. ბზობის რიტუალი სიმბოლურად იმეორებს სახარების ამ მოთხრობის ზოგიერთ დეტალს; მღვდელმსახურნი მლოცველთა მიერ მიტანილ ტოტებს აკურთხებენ, გალობენ „ოსანას“ და სხვა. ბევრ ქვეყანაში პალმის მაგივრობას ბზა ასრულებს (აქედან ქართული „ბზობა“), რუსეთში — ტირიფი (верба > „вербное воскресенье“). ლომინაძე ბ., ქსე, ტ. 2, გვ. 353, თბ., 1977 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბზობა“ ვიკისაწყობში. ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ბზობა
ტეტიები

ტეტიები — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1920 წელს გაზეთ საქართველოში. გლეხები უკმაყოფილოები არიან თავიანთი ანაზღაურებით. დაიწყებენ ფიქრს, რომ მეფეს უჩივლონ, მაგრამ გაახსენდებათ, რომ მთავრობის მეთაური ნოე ჟორდანიაა. პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-25.
მენდეფერა

მენდეფერა (ტიგრ. መንደፈራ, ინგლ. Mendefera) — ქალაქი სამხრეთ ერიტრეაში. დებუბის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ამ ქალაქს ეკავა მთავარი ადგილი აქსუმის სამეფოს ცივილიზაციის ისტორიაში, მაგრამ ის დაარსდა ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე V საუკუნეში. ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა — ჰავულტის მონუმენტი, რომელზეც შენარჩუნებულია ისლამის დრომდე პერიოდის წარწერები. 1959 წლის შემდეგ გაითხარა ბევრი შენობა და ნაპოვნია როგორც ჯვრები, ასევე ადგილობრივი და ძველი რომის მონეტები. ბევრი მონაკვეთები, ნამარხების ჩათვლით, ჯერ კიდევ საჭიროებს შესწავლას. ქალაქში დაიბადა ცნობილი სტაიერი ზერსენაი ტადესე.
ემანუელ ლევინასი

ემანუელ ლევინასი (ფრანგ. Emmanuel Lévinas; დ. 12 იანვარი, 1906 [ძვ. სტ. 30 დეკემბერი, 1905], კოვნო — გ. 25 დეკემბერი, 1995, პარიზი) — ფრანგი ფილოსოფოსი და პოსტმოდერნისტი. დაიბადა კოვნოში, ამჟამინდელი კაუნასი. 1916-1920 წლებში ცხოვრობდა ხარკოვში, 1920-1923 წლებში ისევ კაუნასში, საიდანაც მოგვიანებით ემიგრირდა საფრანგეთში. 1923 წლიდან სწავლობდა ფილოსოფიას სტრასბურის უნივერსიტეტში, სადაც გაიცნო მორის ბლანშო, რომელთანაც მრავალი წელი მეგობრობდა. იყო ედმუნდ ჰუსერლის მოსწავლე, ასევე განიცადა მარტინ ჰაიდეგერისა და ფრანც რეზენცვეიგის გავლენა. პირველი ნაშრომი გამოაქვეყნა 1930 წელს, სახელწოდებით: „ინტუიციის თეორია ჰუსერლის ფენომენოლოგიაში“, რომელიც ჰუსერლის ფენომენოლოგიის პირველი ფუნდამენტური ინტერპრეტაცია იყო ფრანგულ ენაზე. Adriaan Theodoor Peperzak, Robert Bernasconi & Simon Critchley, Emmanuel Levinas (1996). Astell, Ann W. and Jackson, J. A., Levinas and Medieval Literature: The "Difficult Reading" of English and Rabbinic Texts (Pittsburgh, PA: Duquesne University press, 2009). Simon Critchley and Robert Bernasconi (ed.) The Cambridge Companion to Levinas (2002).