laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
NGC 2490

NGC 2490 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1857 წლის 14 თებერვალი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში. მესიეს ობიექტების სია ახალი საერთო კატალოგი ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
NGC 2492

NGC 2492 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1827 წლის 24 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში. მესიეს ობიექტების სია ახალი საერთო კატალოგი ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
NGC 2498

NGC 2498 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 19 იანვარი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში. მესიეს ობიექტების სია ახალი საერთო კატალოგი ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
ვალონური ვიკიპედია

ვალონური ვიკიპედია (Wikipedia e walon) — ვიკიპედიის განყოფილება ვალონურ ენაზე. გაეშვა 2003 წელს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2010 წლის სექტემბრისთვის მოიცავდა დაახლოებით 11 800 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ვალონურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 12 ათასი სტატია. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი. ვალონური ვიკიპედია ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ვალონურ ენაზე Wikipedia e walon
ბანიუმასანური ვიკიპედია

ბანიუმასანური ვიკიპედია (ბანიუმ. Wikipedia basa Banyumasan) — ვიკიპედიის განყოფილება ბანიუმასანურ ენაზე. გაეშვა 2005 წელს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. ტრადიციული ლინგვისტიკის თვალსაზრისით არ განიხილება დამოუკიდებელ ენად, არამედ წარმოადგენს იავური ენის დიალექტს. 2011 წლის მარტისთვის მოიცავდა 3400 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ბანიუმასანურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 13 ათასი სტატია. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი. ბანიუმასანური ვიკიპედია ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ბანიუმასანურ ენაზე Wikipedia basa Banyumasan
წიფლისნაირნი

წიფლისნაირნი (ლათ. Fagales) — ყვავილოვანი მცენარეების რიგი. აერთიანებს არყისებრნს, წიფლისებრნსა და სხვა. მეტწილად ბუჩქები ან ხეებია. ხშირად ერთსქესიანი ყვავილები ჩვეულებრივ მარტივი, როგორც წესი ძალიან რედუცირებული ყვავილსაფარია. სამტვრე მილი ქალაძას გავლით აღწევს თესლკვირტში. ნაყოფი ჩვეულებრივ ერთთესლიანი კაკალია, თესლი ენდოსპერმის გარეშეა. წიფლისნაირნი — Fagales (ინგლისური)
Sentimental (Porcupine Tree-ს სიმღერა)

Sentimental — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს სიმღერა. შეტანილია მის 2007 წლის ალბომში Fear of a Blank Planet. სიმღერის ადრეული ვერსია, „Normal“ შეტანილია EP დისკში Nil Recurring. NPR-ის „დღის სიმღერის“ სტატუსი „Sentimental“-ს 2007 წლის 4 ივნისს ეკავა. სტივენ უილსონი - ვოკალი, გიტარა, ფორტეპიანო რიჩარდ ბარბიერი - კლავიშებიანი საკრავები კოლინ ედვინი - ბას-გიტარა გევინ ჰარისონი - დასარტყმელი საკრავები ↑ "Progressive Rock Gets Mordantly Witty : NPR Music" (2007-06-04). ციტირების თარიღი: 2008-04-12.
სობრადინიუს წყალსაცავი

სობრადინიუს წყალსაცავი (პორტ. Lago de Sobradinho) — წყალსაცავი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე სან-ფრანსისკუზე. ფართობი 4214 კმ², სიგრძე დაახლოებით 320 კმ, წყლის მოცულობა 34,1 კმ³, მაქსიმალური სიღრმე 30 მ. კაშხლის სიმაღლე 41 მ-ია, ხოლო საერთო სიგრძე 12,5 კმ. ჰესის სიმძლავრეა 1 050 300 კვტ. შედგება 6 ტურბინისაგან, რომელთაგან თითოეული 175 050 კვტ სიმძლავრისაა. სობრადინიუს წყალსაცავი აშენდა 1970-იან წლებში. შექმნილია ენერგეტიკის, წყალმომარაგებისა და ნაოსნობის განვითარების მიზნით. ↑ Possibilidade de geração híbrida hidro-solar na bacia do São Francisco ↑ Sobradinho Reservoir World Lake Database - ILEC ↑ Barragem de Sobradinho e a inundação da cidade de Casa Nova/BA
ლაგოა-მირინი

ლაგოა-მირინი (პორტ. Lagoa Mirim; ესპ. Laguna Merín) — წყალმარჩხი ტბა ბრაზილიისა და ურუგვაის საზღვარზე. საერთო ფართობი 3994 კმ². სიგრძე 220 კმ, სიგანე 42 კმ. სიღრმე 7 მ-მდე. მტკნარწყლიანია. სანაპირო ხაზი სუსტად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. ატლანტის ოკეანისაგან გამოყოფილია დაჭაობებული ცელათი. ვიწრო ფშანით დაკავშირებულია პატუსის ტბასთან. ერთვის მრავალი მდინარე, რომელთაგან უდიდესია ჟაგუარანი. ლაგოა-მირინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ლაგოა-მირინი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
პატუსის ტბა

პატუსის ტბა (პორტ. Lagoa dos Patos) — ლაგუნა ბრაზილიაში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატში. საერთო ფართობი 10,100 კმ². სიგრძე 290 კმ, სიგანე 64 კმ. ბრაზილიის უდიდესი ლაგუნაა. ატლანტის ოკეანისაგან გამოყოფილია დაახლოებით 8 კმ სიგანის ცელათი. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქი პორტუ-ალეგრი. დაკავშირებულია ლაგოა-მირინის ლაგუნა-ტბასთან. პატუსის ტბა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
გიორგი ჯიბლაძე

გიორგი ჯიბლაძე (დ. 27 აპრილი, 1913, ქუთაისი — გ. 23 სექტემბერი, 1989, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, ლიტერატურის კრიტიკოსი და ესთეტიკოსი. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960), სსრ კავშირის პედაგოგიკურ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს-დამფუძნებელი, სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე. დაიბადა 1913 წლის 27 აპრილს ქალაქ ქუთაისში. მამა — ნიკოლოზი იყო ქართული ავიაციის ერთ-ერთი ვეტერანი, დედა — ივლიტა კიკალეიშვილი, პროფესიით ექთანი 1919 წელს გარდაიცვალა. 1930 წელს დაამთავრა ქუთაისის პირველი ათწლედი. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. გამოქვეყნებული აქვს კრიტიკული ეტიუდების სერია. 1932 წლიდან მუშაობდა „ახალგაზრდა კომუნისტის” რედაქციაში, რომელსაც იმ პერიოდში კანდიდ ჩარკვიანი რედაქტორობდა. საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1987). გარდაიცვალა 1989 წელს ქალაქ თბილისში. 1963 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე 1969 — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია 1987 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია საპატიო ნიშნის ორდენი ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი ლენინის ორდენი (2 ორდენი) შრომის წითელი დროშის ორდენი (3 ორდენი) მედალი „კავკასიის დაცვისათვის“ მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“ ი. ბოცვაძე, ა. ჩხარტიშვილი, გიორგი ჯიბლაძე, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1973; ტ. სარიშვილი, სახელგანთქმული მეცნიერი, დიდი მოღვაწე, ალაზნის განთიადი. - თელავი, 1973; გიორგი ჯიბლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (III მოწვევა) გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა) გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (V მოწვევა) გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (VII მოწვევა) გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (X მოწვევა) გიორგი ჯიბლაძის ბიოგრაფია (XI მოწვევა) ↑ 1.0 1.1 1.2 Педагоги и психологи мира — 2012. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126722605"></a>
ჟაგუარანი

ჟაგუარანი (პორტ. Rio Jaguarão) — მდინარე სამხრეთ ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატში. ქვემო დინებაში წარმოქმნის საზღვარს ურუგვაისთან. სიგრძე 270 კმ, აუზის ფართობი 3000 კმ². სანაოსნოა შესართავიდან 32 კილომეტრზე. საშუალო სიღრმე 2,5 მ. მდინარე ჟაგუარანი (ესპანური)
ბანი (მდინარე)

ბანი (ინგლ. River Bann, ირლ. An Bhanna) — მდინარე ჩრდილოეთ ირლანდიაში; სათავეს იღებს მორნის მთებში, დაუნის საგრაფოში, ქალაქ ნიურის აღმოსავლეთით, გადის ლოხ-ნეიზე და ჩაედინება ჩრდილოეთის არხში, ქალაქ კოლრეინიდან 7 კმ-ით ქვემოთ. სიგრძე — 137 კმ.
ნებრასკა

ნებრასკა (Nebraska, Nb) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი ინდიელთა ენაზე „მცირე სიღრმის მდინარეს“ ნიშნავს. 1541—1801 წლებში საცილობელი იყო ესპანეთსა და საფრანგეთს შორის. 1803 ნებრასკა მიეყიდა აშშ-ს როგორც ლუიზიანის ნაწილი. 1854-დან აშშ-ს ტერიტორია, 1867-დან — აშშ-ს შტატი. ფართობი — 200 356 კმ² მოსახლეობა — 1962 ათასი (თეთრი 74,4 %, აფროამერიკელი 4,9 %, აზიელი 2.7 %, ლათინოამერიკელი 10.2 %). ქალაქის მოსახლეობა — 62,9 %. ქალაქები — ლინკოლნი, 291 ათასი, ომაჰა, 486 ათასი. ცნობილი ადამიანები — ჰენრი ფონდა, მალკოლმ X, ჰაროლდ ლოიდი. ↑ https://about.usps.com/who-we-are/postal-history/state-abbreviations.htm
ბუში (მდინარე)

ბუში (ინგლ. Bush, ირლ. an Bhuais) — მდინარე ანტრიმის საგრაფოში, ჩრდილოეთ ირლანდიაში. სათავეს იღებს ანტრიმის მთებში, 480 მეტრ სიმაღლეზე. მდინარე გადის ბუშმილსზე, მისი წყალი გამოიყენება Old Bushmills Distillery-თვის. ↑ Placenames Database of Ireland
ფოილი

ფოილი (ინგლ. Foyle, ირლ. An Feabhail) — მდინარე კუნძულ ირლანდიაზე. მიედინება ოლსტერის პროვინციისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის დასავლეთით. მიედინება ქალაქ დერის გავლით.
ჟან ტრიკარი

ჟან ტრიკარი (ფრანგ. Jean Tricart; დ. 16 სექტემბერი, 1920, მონმორანსი — გ. 6 მაისი, 2003, სტრასბური) — ფრანგი გეოლოგი და გეომორფოლოგი. პარიზის უნივერსიტეტში ისტორიულ-ლიტერატურული ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ასისტენტად იქვე (1945-1948). 1947 წლიდან საფრანგეთის გეოლოგიური რუკების სამსახურის თანამშრომელი. სტრასბურის უნივერსიტეტის გამოყენებითი გეოგრაფიის ცენტრის დირექტორი და პროფესორი. საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის გამოყენებითი გეომორფოლოგიის კომისიის პრეზიდენტი. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა სტრუქტურულ და კლიმატურ გეომორფოლოგიას, გეომორფოლოგიის გამოყენებით და მეთოდოლოგიურ საკითხებს. შეისწავლა სენეგალის დელტის გეოლოგიური აგებულება, ბრაზილიის აუზი და სხვა; აგრეთვე პერუსა და ჩილეს წყლის რესურსები. ტრიკარი იყო — „Revue de géomorphologique dynamique“-ის დამფუძნებელი და დირექტორი. ჟან ტრიკარი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ჟან ტრიკარი – ცნობები (ფრანგული) ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა — 1537. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Fichier des personnes décédées mirror <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q100324112"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France Record #11927077j // BnF catalogue général — Paris: BnF. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a> ↑ 5.0 5.1 https://www.acte-deces.fr/recherche-deces-famille-tricart ↑ Who's Who in France — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5924723"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a> ↑ LIBRIS — 2013. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a> ↑ Géomorphologie — 2003. — Vol. 9, გამ. 3. — P. 191–195. — ISSN 1957-777X; 1266-5304 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3123506"></a>
აღმოსავლეთი საიანი

აღმოსავლეთი საიანი (რუს. Восточный Саян) — მთათა სისტემა სამხრეთ ციმბირში. იწყება მდინარე ენისეის მარცხენანაპირეთში, კრასნოიარსკის სამხრეთ-დასავლეთით. გადაჭიმულია 1000 კმ-ზე მეტ მანძილზე სამხრეთ-აღმოსავლეთ მიმართულებით, თითქმის ბაიკალის ტბამდე. გეოლოგიურად აღმოსავლეთ საიანი ჩრდილოეთ-დასავლეთური მიმართულების ასიმეტრიული ნაოჭა სტრუქტურაა, რომელიც ციმბრიის ბაქნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირს ეკვრის. დამახასიათებელია მეტად დანაწევრებული რელიეფი. დასავლეთ ნაწილში ჭარბობს ბრტყელთხემიანი ქედები, რომლებიც სამხრეთ-აღმოსავლეთით მაღლდებიან და ეგრეთ წოდებულ „ბელკებს“ ქმიან. მდინარეების კიზირისა და კაზირის სათავეებში აღმართულია აგულის ბელკები, რომლებიც კრიჟინისა და ერგაკ-ტარგაკ-ტაიგის ქედებთან ერთად ქმნიან აღმოსავლეთ საიანის ყველაზე მაღალ კვანძს (3000 მ-მდე). უმაღლესი მწვერვალია მუნკუ-სარდიკი (3491 მ). აღმოსავლეთ საიანისთვის დამახასიათებელია ძველი მოსწორებული ლავური პლატოები და ახალგაზრდა ვულკანური წარმონაქმნები. აღსანიშნავია კროპოტკინისა და პერეტოლჩინის ვულკანები. აღმოსავლეთი საიანი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 53. Михайлов Н. И., Горы Южной Сибири, М., 1961; Средняя Сибирь, М., 1964; Геология СССР, Красноярский край, т. 15, М., 1961; Смирнов А. Д., Булдаков В. В., Интрузивные комплексы Восточного Саяна, М., 1962; Алтае-Саянская горная область, М., 1969.
პერეტოლჩინის ვულკანი

პერეტოლჩინის ვულკანი (რუს. Вулкан Перетолчина) — ახალგაზრდა ჩამქრალი ვულკანი რუსეთის ბურიატეთის რესპუბლიკაში. კროპოტკინის ვულკანიდან 3 კილომეტრში. ვულკანის საფუძველი ზღვის დონიდან 1970 მ-ზეა, მწვერვალის სიმაღლე 2050 მ. კრატერის დიამეტრი 140 მ, სიღრმე 30 მ. ფსკერზე არის ცივი ტბა, რომლის დიამეტრი 10 მ აღწევს. მწვერვალი და შიდა ფერდობები დაფარულია ბუჩქნარით, გვხვდება ნაძვი და ლარიქსი. პერეტოლჩინის ვულკანი (რუსული) პერეტოლჩინის ვულკანი დაარქივებული 2012-10-21 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
მუნკუ-სარდიკი

მუნკუ-სარდიკი (რუს. Мунку-Сардык) — მთის მასივი აღმოსავლეთ საიანში, რუსეთისა და მონღოლეთის სახელმწიფო საზღვარზე. აქვს 6 მწვერვალი (უმაღლესია მუნკუ-სარდიკი, 3491 მ). აგებულია გრანიტებით. მდინარეთა ხეობებში ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე შემოსილია ტყით, უფრო მაღლა — ფერდობებზე გვხვდება ალპური მდელოები, ტყის ტუნდრა და ქვიშრობები. მუნკუ-სარდიკზე არის რამდენიმე მყინვარი (გამყინვარების საერთო ფართობია 1,3 კმ²). განვითარებულია ტურიზმი და ალპინიზმი. მუნკუ-სარდიკი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
თევდორე ჟორდანია

თევდორე (თედო) დავითის ძე ჟორდანია (დ. 20 აპრილი, 1854, სოფ. მოქვი, ახლანდელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ოქტომბერი, 1916, კასპი) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, ფილოლოგი და საზოგადო მოღვაწე. დაიბადა მღვდლის ოჯახში. მალე დაობლდა, მაგრამ ახლობლების მეოხებით მაინც მოახერხა განათლების მიღება. სწავლობდა მოქვის სასოფლო სკოლაში, ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში და თბილისის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც დაამთავრა1875 წელს. 1879 წელს შევიდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში, სადაც მიიქცია იმ დროის წამყვანი რუსი ისტორიკოსის ვასილი კლიუჩევსკის ყურადღება, რომელმაც ურჩია მოსკოვში დარჩენა; მაგრამ დაასრულა თუ არა აკადემია თედომ სამშობლოში დაბრუნება არჩია და აქ მასწავლებლობა დაიწყო. პარალელურად ეწეოდა მეცნიერულ მოღვაწეობასაც. დაუახლოვდა რა ილია ჭავჭავაძისა და დიმიტრი ბაქრაძის ირგვლივ მყოფ მეცნიერებს, ხელი მოჰკიდა საქართველოს სიძველეების მიკვლევა-დაუნჯებას და შესწავლას. მან დიდი ენერგია და ცოდნა შეალია ქართულ წყაროებზე მუშაობას. მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის პირველწყაროთა გამოვლენასა და კრიტიკულ შესწავლაში. მან შემოიტანა სამეცნიერო მიმოქცევაში XIV საუკუნის უმნიშვნელოვანესი ძეგლი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანე „ძეგლი ერისთავთა“. დიდი მუშაობა გასწია „ქართლის ცხოვრების“ შედგენილობისა და ავტორების ვინაობის დასადგენად. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართვეელოს ისტორიისა და მწერლობისა“. ამ მონუმენტურ ნაშრომში შესულია მის მიერ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მრავალგზის მოგზაურობის დროს შეკრებილი დიდძალი მასალა ქრონოლოგიური პრინციპით დალაგებული, კომენტარებითა და კრიტიკული შენიშვნებით. თედო ჟორდანია აქტიური საზოგადოებრივი მოღვაწეობითაც გამოირჩეოდა. იყო საეკლესიო-საარქეოლოგიო საბჭოს, საეკლესიო სიძველეთა დაცვის მზრუნველი კომიტეტის, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი და საქართველოს საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრი. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ჟორდანია თ., ქართლ-კახეთის მონასტრების და ეკლესიების ისტორიული საბუთები, ტფ., 1903 ხანთაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 255. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 303, თბ., 1994 ცაიშვილი ს., თ. ჟორდანია // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწეები და სახალხო მასწავლებლები, ტ 1, თბილისი, 1953 ძოწენიძე ლ., ჟორდანია და ძველი ქართული მწერლობა // ძველი ქართული მწერლობის საკითხები, ტ. 1., თბილისი, 1962 თევდორე ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თევდორე ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი განმანათლებლობა საქართველოში
რაშიდ ად-დინი

რაშიდ ად-დინი (დ. 1247 — გ. 1318) — ებრაული წარმოშობის გამუსლიმებული ირანში მოღვაწე ისტორიკოსი, ექიმი, სწავლული, მონღოლთა ვეზირი. ირანის მონღოლი ყაენების, ყაზან-ყაენისა და ოლჯაითუ-ყაენისაგან მიიღო დავალება, შეედგინა „საყოველთაო“, მსოფლიო ისტორია. ნაშრომზე, რომელსაც, „ჯამი ათ-თავარიხი“ - „ისტორიათა კრებული“ ეწოდება, რაშიდ ად-დინის ხელმძღვანელობით, მუშაობდა მთელი ჯგუფი. ამრიგად, ეს იყო მუსლიმური სამყაროსათვის მეტად იშვიათი მცდელობა, საყოველთაო ისტორია გასცდენოდა ისლამურ სამყაროსა და ცივილიზაციას. რაშიდ ად-დინმა ამ მხრივ არა მხოლოდ მუსლიმურ ისტორიოგრაფიაში მოიპოვა გამორჩეული ადგილი, არამედ ბევრად გაასწრო ევროპულ ისტორიულ მწერლობასაც. კიღურაძე ნ., სანიკიძე გ., გორდეზიანი ლ., ოთხმეზური გ., ფირცხალავა ლ., ისტორია (მოსწავლის წიგნი), თბ., 2012
ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკა

ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკა (Boston Public Library) იყო პირველი საზოგადოებრივი მუნიციპალური ბიბლიოთეკა აშშ-ში, დაარსდა 1848 წელს. ეს ასევე პირველი საჯარო ბიბლიოთეკა იყო, რომელიც მკითხველს წიგნებისა და სხვა მასალის დროებით გატანის უფლებას აძლევდა. მოცულობით 14,9 მილიონი წიგნითა თუ პერიოდული გამოცემით, ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკა სიდიდით მესამეა აშშ-ში. ბიბლიოთეკის კოლექციაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხელევონებისა და ხელოვნების ისტორიის გამოცემები (მაკკიმის შენობის მესამე სართულზე) და ამერიკის ისტორიის გამოცემები (მნიშვნელოვანი კვლევითი ნამუშევრების ჩათვლით). აქვეა ლითოგრაფიების, ფოტოსურათების, რუკების, იშვიათი წიგნებისა და შუასაუკუნეების მანუსკრიპტების ვრცელი კოლექცია. ბიბლიოთეკა თავდაპირველად მდებარეობდა ყოფილ სასკოლო შენმობაში მეისონის ქუჩაზე და საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1854 წლის 20 მარტს. მოგვიანებით იმავე წელს ბიბლიოთეკის კომისიამ ახალი შენობის აგების უფლება გასცა, რომელიც ბოილსტონისა და დარტმუზის ქუჩების კუთხეში უნდა განლაგებულიყო, კოპლის მოედანზე. 1888 წელს ჩარლზ ფოლენ მაკკიმმა, არქიტექტურული ფირმა მაკკიმი, მიდი და უაიტიდან, ახალი შენობის პროექტი შექმნა, რომლის მშენებლობა 1895 წელს დასრულდა. შენობა მოიცავდა ბავშვთა ოთახს (პირველად აშშ-ში) და ქანდაკებათა ბაღს მის ცენტრალურ ეზოში. კოპლის მოედანზე შენობის ფასადი მე-16 საუკუნის იტალიური პალაცოს სტილშია. მორკალური არკიანი ფანჯრები რიმინიში ალბერტის ტემპიო მალატესტიანას ნიმუშზეა გადაწყვეტილი, რომელიც თავის მხრივ პირველი სრულიად რენესანსის სტილში აგებული შენობა იყო. თუმცა მაკკიმ საკუთარ პროექტში პირდაპირ იმიტაციას მოერიდა. სამი ცენტრალური დიდი კარის სილუეტი ოდნავ ხაზგასმულია მთლიანი ფასადის რითმის დაურღვევლად. მოდერნისტული მინაშენი ფილიპ ჯონსონის პროექტით დასრულდა 1972 წელს. ჯონსონის შენობაში ამჟამად ცირკულაციაში მყოფი კოლექცია ინახება, მაკკიმის შენობაში კი კვლევითი ბიბლიოთეკაა განთავსებული. ბიბლიოთეკის საიტი.
ფრანჩესკო გვიჩარდინი

ფრანჩესკო გვიჩარდინი (დ. 1483 — გ. 1540) — რენესანსის ეპოქის ფლორენციელი ისტორიკოსი. მისი ნაშრომია „იტალიის ისტორია“, სადაც წერს, რომ ქვეყანა პოლიტიკურად დანაწევრებულია და მეზობელი ესპანეთისა და საფრანგეთისგან შევიწროვებულია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფრანჩესკო გვიჩარდინი“ ვიკისაწყობში. კიღურაძე ნ., სანიკიძე გ., გორდეზიანი ლ., ოთხმეზური გ., ფირცხალავა ლ., ისტორია (მოსწავლის წიგნი), თბ., 2012
ვიაიანა-იიესუუ

ვიაიანა-იიესუუ (ესტ. Vääna-Jõesuu) — სოფელი ჰარკუს მუნიციპალიტეტში, ჰარიუმაას მაზრაში ჩრდილოეთ ესტონეთში. მისი მოსახლეობა 2010 წლის 1 ივნისისთვის 686 ადამიანს შეადგენდა. ესტონეთის დასახლებული პუნქტები ↑ Üldinfo. Harku vald. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-02-27. ციტირების თარიღი: 2013-02-12.
ხუან მანუელ დე როსასი

ხუან მანუელ ხოსე დომინგო ოტრის დე როსას ი ლოპეს დე ოსორნიო (ესპ. Juan Manuel José Domingo Ortiz de Rosas y López de Osornio;დ. 30 მარტი, 1793 — გ. 14 მარტი, 1877) — არგენტინელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. არგენტინის ფედერაციის დიქტატორი. ბუენოს-აირესის გენერალ-კაპიტანი 1829–1832 და 1835–1852 წლებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხუან მანუელ დე როსასი ხუან მანუელ როსასის ბიოგრაფია დაარქივებული 2012-08-07 საიტზე Wayback Machine.
იზოსტაზია

იზოსტაზია, იზოსტატიკური წონასწორობა (ბერძ. isostásios — თანაბარი წონისა) — დედამიწის ქერქის გაწონასწორება მის ქვეშ მდებარე მყარსა და უფრო მძიმე სუბსტრატზე ისე, თითქოს ის არქიმედეს კანონის თანახმად ტივტივებდეს. იზოსტაზიის გამო დედამიწის ქერქი მით უფრო ღრმად არის ჩაძირული სუბსტრატში, რაც უფრო სქელი და მკვრივია (მძიმეა) ქერქი. ამიტომ მთებს, ჩვეულებრივ, აქვს „ფესვები“ (ქერქის შვერილები სუბსტრატში). იზოსტაზია, როგორც წესი, ხორციელდება არა დედამიწის ქერქის ნებისმიერ მცირე მონაკვეთზე, არამედ რეგიონულად, საკმაოდ მოზრდილ (100-200 კმ სიგანის) ბლოკებზე. იზოსტაზია გამოვლინდება შვეულის გადახრაზე დაკვირვებით, სეისმური მეთოდებით დედამიწის ქერქის სისქის გაზომვითა და უმთავრესად სიმძიმის ძალის ანომალიების განსაზღვრით. დაკვირვება გვიჩნენებს, რომ დედამიწის ქერქი თითქმის ყველგან მიახლოებულია სრულ იზოსტაზიასთან და მნიშვნელოვან გადახრას მხოლოდ ინტენსიურ ტექტონიკურ მოძრაობათა არეებში ვხვდებით. ასე, მაგალითად, მეტად დიდი უარყოფითი იზოსტატიკური ანომალიებია ოკეანური ღარების გასწვრივ. იზოსტაზია სწრაფად მყარდება. მაგალითად, უკანასკნელი გამყინვარების დროს ბალტიისა და კანადის ფარები დაძირული იყო ყინულის სიმძიმით (თანამედროვე გეოლოგიურ ეპოქაში ანალოგიურ მდგომარეობაშია ანტარქტიდა და გრენლანდია), ყინულის მოდნობის კვალდაკვალ მიმდინარეობს ამ რეგიონების აზევება წელიწადში რამდენიმე მმ სიჩქარით (ბალტიის ფარის არეში აზევების თანამედროვე სიჩქარეა 11 მმ წელიწადში). დედამიწის ქერქის მისწრაფება წონასწორობისაკენ დიდ როლს თამაშობს გეოტექტონიკაში, იგი ზღუდავს ტექტონიკურ მოძრაობებს, რომლებიც არღვევენ იზოსტაზიას. ტერმინი „იზოსტაზია“ შემოიღო ამერიკელმა გეოლოგმა კლარენს დატონმა 1889 წელს. იზოსტაზია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) იზოსტაზია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ბალავაძე ბ., გრავიმეტრიის კურსი, თბ., 1973; Артемьев М. Е., Изостазия, "Земля и Вселенная", 1970, № 3.
დეფორმაცია

დეფორმაცია (ლათ. deformatio – დამახინჯება) — სხეულის შემადგენელი ნაწილაკების ფარდობითი მდებარეობის ცვლილება, რომელიც იწვევს სხეულის ან მისი ელემენტების მოცულობის ან ფორმის ცვლილებას. დეფორმაციის დროს ატომებს შორის იცვლება მანძილები და ურთიერთქმედების ძალები, რის გამოც მყარ სხეულებში აღიძვრება დრეკადობის ძაბვები. მყარი სხეულის დეფორმაცია განსაზღვრულია, თუ ცნობილია მისი ყველა წერტილის წანაცვლების ვექტორი. დეფორმაციის უმარტივესი სახეებია: გაჭიმვა და კუმშვა, წანაცვლება, ღუნვა და გრეხა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 488. Седов Л. И., Введение в механику сплошной среды, М., 1962.
მხატვრული ფილმი

მხატვრული ფილმი — ისეთი ფილმი, რომელიც მაყურებელს უამბობს გამოგონილ ან ნახევრად გამოგონილ ამბავს. ასეთი ჟანრის ფილმებში დამაჯერებელი პერსონაჟები თუ მოვლენები მაყურებელს არწმუნებენ, რომ გამოგონილი ამბავი რეალურია. მხატვრული ფილმი ხასიათდება განათებისა და კამერის მოძრაობით, აგრეთვე სხვა კინემატოგრაფიული ელემენტებით. დეტალური ყურადღება ეთმობა სცენარსა თუ თხრობას, ვინაიდან ფილმები აგებულია სცენარებზე, რომლებიც მიზნად რეალიზმის შენარჩუნებას ისახავენ. მსახიობები გამოირჩევიან დიალოგებისა და მოქმედებების დამაჯერებელი გადმოცემით. ერთ-ერთ პირველ მხატვრულ ფილმად ითვლება ჟორჟ მელიესის „მოგზაურობა მთვარეზე“ (1902). ↑ Rosalind Leveridge, “Fantastic voyages of the cinematic imagination: George Méliès’s Trip to the Moon” Early Popular Visual Culture (May 2012), 10 (2), pg. 197-199
ლა-ლიბერტადის კანტონი

ლა-ლიბერტადის კანტონი (ესპ. Cantón La Libertad) — კანტონი ეკვადორში, სანტა-ელენას პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-ლიბერტადი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 77 646 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
სალინასის კანტონი

სალინასის კანტონი (ესპ. Cantón Salinas) — კანტონი ეკვადორში, სანტა-ელენას პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სალინასი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 49 572 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
სანტა-ელენას კანტონი

სანტა-ელენას კანტონი (ესპ. Cantón Santa Elena) — კანტონი ეკვადორში, სანტა-ელენას პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სანტა-ელენა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 144 076 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
კასკალესის კანტონი

კასკალესის კანტონი (ესპ. Cantón Cascales) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კასკალესი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 7 409 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
კუიაბენოს კანტონი

კუიაბენოს კანტონი (ესპ. Cantón Cuyabeno) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კუიაბენო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 6 643 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
გონსალო-პისაროს კანტონი

გონსალო-პისაროს კანტონი (ესპ. Cantón Gonzalo Pizarro) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლუმბაკი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 6 964 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
ლაგო-აგრიოს კანტონი

ლაგო-აგრიოს კანტონი (ესპ. Cantón Lago Agrio) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნუევა-ლოხა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 66 788 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
პუტუმაიოს კანტონი

პუტუმაიოს კანტონი (ესპ. Cantón Putumayo) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პუერტო-კარმენი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 6 171 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com
შუშუფინდის კანტონი

შუშუფინდის კანტონი (ესპ. Cantón Shushufindi) — კანტონი ეკვადორში, სუკუმბიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შუშუფინდი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 32 184 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Estos son los 221 alcaldes en Ecuador para el período 2023-2027 ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com