laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნოდარ ამაღლობელი

ნოდარ ამაღლობელი (დ. 24 აგვისტო, 1930, თბილისი — გ. 9 აპრილი, 2004) — ქართველი ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1988). დაამთავრა ი. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი, რომლის დასრულების შემდეგ, 1953 წელს, ჩაირიცხა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის ასპირანტურაში და 1957 წელს წარმატებით დაამთავრა იგი. ასპირანტურის კურსის გასავლელად მივლინებული იყო ქალაქ დუბნის ბირთვული კვლევების გაერთიანებული ინსტიტუტის ბირთვული პრობლემების ლაბორატორიაში. 1985-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი. მისი ხელმძღვანელობით 1988 წელს ფართოდ აღინიშნა უნივერსიტეტის დაარსების 70 წლისთავი. არის ელემენტარული ნაწილაკების და ატომბირთვის ექსპერიმენტული ფიზიკის აღიარებული მკვლევარი. ავტორია 150-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთაგან ბევრი დაიბეჭდა უცხოეთის პრესტიჟულ სამეცნიერო გამოცემებში. 1992 წლიდან იყო საქართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი იყო ქალაქ დუბნის ბირთვული კვლევების გაერთიანებულ ინსტიტუტში. 1989-1990 წლებში იყო სსრკ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. პარლამენტის მეცნიერების, განათლებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე. 1976 წელს მიენიჭა პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია, ხოლო 1985 წელს — საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია მეგობრობის ორდენით. ნოდარ ამაღლობელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნოდარ ამაღლობელი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ნოდარ ამაღლობელი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ↑ http://kremlin.ru/acts/bank/9167
Demon Days Live

Demon Days: Live at the Manchester Opera House — ჯგუფ Gorillaz-ის გრემის ჯილდოზე ნომინირებული საკონცერტო DVD. იგი გამოვიდა 2006 წლის 27 მარტს. ვიდეოში შეტანილია ჯგუფის მიერ მანჩესტერის ოპერის სახლში 2005 წლის 1-5 ნოემბერს ჩატარებული კონცერტების ჩანაწერები. კონცერტები გაიმართა ალბომ Demon Days-ის მხარდასაჭერად და მოიცავდა მთელი ალბომის მასალის შესრულებას. ვიდეოს რეჟისორები არიან დევიდ ბერნარდი და გრანტ ჯი. Intro - 1:11 Last Living Souls - 3:21 Kids with Guns (ნენე შერის მონაწილეობით) - 4:04 O Green World - 5:17 Dirty Harry (ბუტი ბრაუნის მონაწილეობით) - 4:00 Feel Good Inc. (De La Soul-ის მონაწილეობით) - 3:56 El Mañana - 4:07 Every Planet We Reach Is Dead (აიკ ტერნერის მონაწილეობით) - 5:30 November Has Come (DOOM-ის მონაწილეობით) (კადრები) - 2:58 All Alone (რუტს მანუვას და მარტინა ტოპლი-ბერდის მონაწილეობით) - 3:52 White Light - 2:26 DARE (როუზი უილსონის, როუზის გებორისა და შოუნ რაიდერის მონაწილეობით) - 4:38 Fire Coming Out of the Monkey's Head – კითხულობს დენის ჰოპერი - 3:32 Don't Get Lost in Heaven (ლონდონის კომუნის გოსპელური გუნდის მონაწილეობით) - 2:07 Demon Days (ლონდონის კომონუს გოსპელური გუნდის მონაწილეობით) - 4:52 Hong Kong (ზენ ჟენის მონაწილეობით) - 6:37 Latin Simone (¿Qué Pasa Contigo?) (იბრაჰიმ ფერერის მონაწილეობით) (კადრები) - 3:53 ↑ 2007 GRAMMY AWARD WINNERS. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-07. ციტირების თარიღი: 2015-01-26.
გრეგ ტოლანდი

გრეგ ტოლანდი (ინგლ. Gregg Toland; დ. 29 მაისი, 1904, ჩარლსტონი, ილინოისი — გ. 26 სექტემბერი, 1948, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი კინოოპერატორი, ცნობილია თავისი მიღწევებით განათებასა და ღრმა მიზანსცენებში. ცნობილია, ასევე ფილმ მოქალაქე კეინზე მუშაობით (ორსონ უელსთან ერთად). 1930-იან წლებში ტოლანდი ჰოლივუდის ყველაზე ახალგაზრდა კინოოპერატორი იყო. შვიდწლიანი პერიოდის (1936—1942) განმავლობაში ხუთჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე საუკეთესო ოპერატურისთვის, 1939 წელს კი მიიღო კიდეც ეს ჯილდო „ქარიშხლიანი უღელტეხილისთვის“. 1920-იან, 30-იან და 40-იან წლებში მუშაობდა წამყვან კინოოპერატორებთან, მათ შორის ჯონ ფორდთან, ჰოვარდ ჰოუქსთან, ერიხ ფონ შტროჰეიმთან, კინგ ვიდორთან, ორსონ უელსთან და უილიამ უაილერთან. დაიბადა ილინოისის შტატში, ჯენი და ფრენკ ტოლანდების ოჯახში, რომელიც მათი ერთადერთი შვილი იყო. რამდენიმე წლის შემდეგ მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ. 1910 წელს, დედასთან ერთად, გრეგი საცხოვრებლად კალიფორნიაში გადავიდა. იმის დამსახურებით, რომ დედამისი კინობიზნესის რამდენიმე წარმომადგენელთან შინამოსამსახურედ მუშაობდა, 15 წლის გრეგიმ „უილიამ ფოკს სტუდიოში“ შიკრიკად დაიწყო მუშაობა, რისთვისაც კვირაში 12 დოლარს გამოიმუშავებდა. მალევე იგი კინოოპერატორის ასისტენდად მოეწყო და მისი ყოველკვირეული გასამრჯელო 18 დოლარამდე გაიზარდა. 1939 წელს ტოლანდი პირველ სრულუფლებიან ავტორად გვევლინება ედი კანტორის ფილმზე „აყვავებული დღეები“. ამავე წელს მიიღო ოსკარი ქარიშხლიან უღელტეხილზე მუშაობისთვის. სწორედ ამ პერიოდში შეიმუშავა ღრმა მიზანსცენების ტექნიკაც. ამ მოვლენების შემდეგ მისი პოპულარობა გაიზარდა, მომდევნო სამწლიან პერიოდში მის მიერ გამომუშავებულმა თანხამ დაახლოებით 200 000 დოლარი შეადგინა. მისი კარიერა ტრაგიკულად დასრულდა 1948 წელს. 44 წლის ასაკში გრეგ ტოლანდი მოულოდნელად გარდაიცვალა კორონარული თრომბოზისგან. გრეგ ტოლანდი — კინემატოგრაფთა ინტერნეტ ენციკლოპედია დაარქივებული 2008-12-04 საიტზე Wayback Machine.
არ-რადი

არ-რადი (არაბ. الراضي; დ. 907 — გ. 23 დეკემბერი, 940) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა ბაღდადში 934–940 წლებში. ხალიფა ალ-მუკთადირის ვაჟი. არ-რადი, არსებითად, უფრო სიმბოლური ფიგურა იყო, ვიდრე რეალური ძალაუფლების მატარებელი მმართველი. ის, თავისი შვიდწლიანი მმართველობის განმავლობაში, ფაქტობრივად, მთავარი ვეზირის მარიონეტს წარმოადგენდა, მისი რეალური სამფლობელო კი ბაღდადის საზღვრებს ძლივს სცილდებოდა. ერთ-ერთი ვეზირის მისი მტრების მიერ დაპატიმრების, ხოლო მეორის განდგომის შემდეგ, არ-რადიმ მმართველობის ყველანაირი რესურსი დაკარგა და მთელი ძალაუფლება ხელში ჩაუვარდა ეფექტურ, მაგრამ სასტიკ ვეზირს იბნ რაიკს. არ-რადიმ, სპეციალურად მისთვის, „ამირათა ამირას” პოსტი შექმნა. იბნ რაიკის ძალაუფლება იმდენად დიდი იყო, რომ მის სახელს სახალხო ლოცვის დროს ხალიფას სახელთან ერთად მოიხსენიებდნენ. William Muir: The Caliphate, its rise, decline and fall
მასტერსი 2004 (სნუკერი)

მასტერსი 2004 (ინგლ. Masters 2004) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 2004 წლის 1 თებერვლიდან 8 თებერვლამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა პოლ ჰანტერი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა რონი ო’სალივანი ანგარიშით 10:9. 16 წლის დინ ჯუნხუი მასტერსზე თავისი პირველი მატჩი მოიგო. უაილდკარდ რაუნდში ჯუნჰუის მოწინააღმდეგე იყო ინგლისელი ჯო პერი. ჩინელმა იგი 6:3 დაამარცხა. 1/8 ფინალში დინი სტივენ ლის შეხვდა და, მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან 5:2-ს იგებდა, 5:6 დამარცხდა. პოლ ჰანტერმა ბოლო ოთხის წლის განმავლობაში მასტერსის მესამე ტიტული მოიგო. ფინალში ჰანტერმა ტურნირის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე სანახაობრივი და არაპროგნოზირებადი ფინალი ითამაშა. მან რონი ო’სალივანი 10:9 დაამარცხა. მატჩის დასაწყისსა და შუა ეტაპზე ჰანტერი ანგარიშში ძლიერ ჩამორჩებოდა — იგი აგებდა 0:2-ს, 1:6-ს, 2:7-ს, 6:8-სა და 7:9-ს, მაგრამ გამარჯვების მოპოვება მოახერხა. მატჩის მსვლელობისას ჰანტერმა 5 სენჩერი-ბრეიკი გააკეთა. 2004 წლის მასტერსი პირველი იყო, რომელიც სპონსორის გარეშე ჩატარდა. სიგარეტის ბრენდი Benson & Hedges, რომელიც ტურნირს დასაწყისიდანვე უჭერდა მხარს, იძულებული გახდა, შეეწყვიტა თანამშრომლობა ტურნირთან, რადგან ბრიტანეთის კანონმდებლობაში ცვლილებები მოხდა — ამიერიდან დიდი ბრიტანეთის ტერიტორიაზე აიკრძალა თამბაქოს სატელევიზიო რეკლამა. საერთო საპრიზო გონდი: GB£ 400 000 გამარჯვებული: £ 100 000 138 — რონი ო’სალივანი (ნახევარფინალი) 138 რონი ო’სალივანი 127, 117, 110, 109, 102, 101 პოლ ჰანტერი 118, 108 დინ ჯუნხუი 115, 101 ჯიმი უაიტი 110, 100 ჯონ ჰიგინსი 108, 102 პიტერ ებდონი 105 მეთიუ სტივენსი 103, 101 მარკ უილიამსი 101 სტივენ ჰენდრი ტურნირის შედეგები snooker.org-ზე (ინგლისური) BBC Snooker 2004 (ინგლისური)
მასტერსი 2005 (სნუკერი)

მასტერსი 2005 (ინგლ. Masters 2005, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Rileys Club Masters 2005 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 2005 წლის 13 თებერვლიდან 20 თებერვლამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა რონი ო’სალივანი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ჯონ ჰიგინსი ანგარიშით 10:3. საერთო საპრიზო გონდი: GB£ 400 000 გამარჯვებული: £ 125 000 უმაღლესი ბრეიკი: £ 10 000 141 — დინ ჯუნხუი (1/8 ფინალი) 141, 111 დინ ჯუნხუი 134, 130, 123, 107, 105, 102 რონი ო’სალივანი 116 მარკ უილიამსი 115, 109 ჯიმი უაიტი 110, 108 სტივენ ჰენდრი 110, 106 პიტერ ებდონი 106, 101 ჯონ ჰიგინსი 101 სტივენ მაგუაიერი 100 მარკო ფუ ტურნირის შედეგები snooker.org-ზე (ინგლისური)
მასტერსი 2006 (სნუკერი)

მასტერსი 2006 (ინგლ. Masters 2006, აგრეთვე ცნობილია, როგორც SAGA Insurance Masters 2006 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 2006 წლის 15 იანვრიდან 22 იანვრამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯონ ჰიგინსი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა რონი ო’სალივანი ანგარიშით 10:9. საერთო საპრიზო გონდი: GB£ ? გამარჯვებული: £ 125 000 შესარჩევ მატჩებში თამაშობენ სნუკერისტები, რომლებმაც მიიღეს უაილდკარდი და ტოპ-16-ის რეიტინგის ორი უკანასკნელი სნუკერისტი. ტურნირის შედეგები snooker.org-ზე (ინგლისური) ↑ The Masters. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-07. ციტირების თარიღი: 2015-01-26.
რავის ხელშეკრულება

რავის შეთანხმება — საკავშირო მოლაპარაკებები რუსეთის მეფე პეტრე I-სა და პოლონეთის მეფის და საქსონიის კურფიურსტ ავგუსტ II-ს შორის, რომელიც შედგა 1698 წლის10-14 აგვისტოს უკრაინულ ქალაქ რავაში, როდესაც პეტრე დაბრუნდა დიდი ელჩობიდან. ხელმწიფეების შეხვედრა რავაში იყო მომზადებული წინასწარი მოლაპარაკებებით პეტრე I-სა და ავგუსტ II-ის წარმომადგენლებს შორის. ამ აბსოლუტურ საიდუმლო შეხვედრაზე პირველად განიხილავდნენ საკითხს კოალიციის შექმნის შესახებ, იმ მიზნით რომ ბრძოლით დაებრუნებინათ შვედეთის მიერ ოდესღაც მითვისებული ბალტიისპირეთის მიწები. საუბრის შინაარსის შესახებ ეჭვი არ ჰქონდათ თვით პოლონელ მაღალჩინოსნებსაც კი. ორივე მხარე იყო ძალიან დაინტერესებული ახალი კავშირის დადებაზე. რუსეთისთვის იგი ხსნიდა პერსპექტივას ბალტიის ნაპირებისკენ გასვლაზე, რაც შესაბამისად ევროპისაკენ ფანჯრის გაჭრას ნიშნავდა. დიდი ელჩობის მოლაპარაკებების წარუმატებლობა მოკავშირეების მოძებნასთან დაკავშირებით ოსმალეთთან ომში, აიძულა პეტრეს ძირეულად გადაეხედა თავისი საგარეო პოლიტიკა. რავის მოლაპარაკების შემდეგ რუსული დიპლომატიის აქტიურობამ მკვეთრად შეიცვალა მიმართულება. ავგუსტ II- ჯერ კიდევ მყარად არ გრძნობდა თავს პოლონეთის ტახტზე, პეტრე კი ხვდებოდა, რომ ვერ დაიწყებდა ახალ ომს თურქეთის ომის დამთავრებამდე. საკავშირო მოლაპარაკებები შვედეთის წინააღმდეგ განახლდა უკვე მოსკოვში, დანიის ჩრდილოეთის კავშირში ჩაბმის შემდეგ და დამთავრდა 1699 წლის 21 ნოემბერს პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულების ხელმოწერით. Молчанов Н. Н. Дипломатия Петра Великого. — М., 1990
დრეზდენის ხელშეკრულება (1699)

დრეზდენის ხელშეკრულება — პოლონეთის მეფის და საქსონიის კურფიურისტ ავგუსტ II-ის შეთანხმება დანიელ-ნორვეგიელ მეფე ფრედერიკ IV-სთან, შვედეთის მეფის კარლ XII-ის წინააღმდეგ. ხელშეკრულება დადეს დრეზდენში 1699 წლის 14 სექტემბერს და ითვლება ჩრდილოეთის ომის მოსამზადებლ ხელშეკრულებად. დანიის მეფის ქრისტიან V-ის სიკვდილის შემდეგ 1699 წლის 25 აგვისტოს, ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ვაჟი ფრედერიკ IV. მან გაგზავნა თავისი მომავალი ცოლისძმა გრაფი რევენტლოვი საიდუმლო მისიით დრეზდენში. ელჩმა მეფის სახელით დადო საიდუმლო კავშირი ავგუსტთან შვედეთის წინააღმდეგ. ახალგაზრდა გრაფი მოქმედებდა იმდენად ოსტატურად, რომ შვედი დიპლომატი მაურიც ველინგი, რომელიც იმყოფებოდა პოლონეთის კარზე, ვერაფერს ვერ ეჭვობდა. ამავე წლის ნოემბერში ამ კავშირს შემოუერთდა რუსეთის მეფე პეტრე I დიდი, რომელმაც დადო ავგუსტთან პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულება. ამით იყო შექმნილი ჩრდილოეთის სამთა კავშირი, რომელმაც შექმნა წინაპირობა ჩრდილოეთ ომის დასაწყებად. ხელშეკრულება მოქმედებდა წელიწადზე ცოტახანს. 1700 წლის აგვისტოში დანია გამოვიდა ომიდან და დადო შვედეთთან სეპარატული ტრავენდალის ზავი. Анисимов Е. В. Реформы Петра Великого. Прогресс через принуждение., 1993 ISBN 1-56324-047-5.
ალ-კაჰირი

აბუ მანსურ მუჰამად ალ-კაჰირ ბილაჰი (არაბ. أبو منصور محمد القاهر بالله; ჩვეულებრივ ცნობილია, როგორც ალ-კაჰირ ბილაჰი (არაბ. القاهر بالله‎ — „ღვთის ნებით გამარჯვებული”); დ. 899 — გ. 950) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა ბაღდადში 932-934 წლებში. წინა ხალიფას, ალ-მუკთადირის სიკვდილისთანავე, დიდებულებმა, რომლებიც შიშობდნენ, რომ მისი ვაჟიშვილი მამის სიკვდილისათვის შურს იძიებდა, ახალ ხალიფად ალ-მუკთადირის ძმა, ალ-კაჰირი აირჩიეს, მაგრამ ის მის წინამორბედზე უარესი მმართველი აღმოჩნდა. საკუთარ ღვთაებრივობაში დარწმუნებული სახალიფოს დიდი სისასტიკით მართავდა. წამებით დაახოცინა ალ-მუკთადირის დედა და შვილები. საბოლოოდ, 934 წელს შეთქმულებმა დაამხეს, თვალები დასთხარეს და დააპატიმრეს, თუმცა თერთმეტი წლის შემდეგ გაათავისუფლეს. გარდაიცვალა 950 წელს. William Muir: The Caliphate, its rise, decline and fall
მაარის ალყა

მაარის ალყა — პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლა. გაიმართა 1098 წლის ნოემბერ-დეკემბერში. ბრძოლა დასრულდა ჯვაროსნების გამარჯვებით. არის ცნობები ამ ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს ჯვაროსნებში კანიბალიზმის შემთხვევების შესახებ. მას შემდეგ რაც წარმატებით დაასრულეს ანტიოქიის ალყა, მათ ზამთრის თვეებში დაიწყეს ქალაქის გარეუბნებზე თავდასხმა. 1098 წლის ივლისში რეიმონდ ფილეტმა წამოიწყო ექსპედიცია მაარეტის წინააღმდეგ, რომელიც იყო მნიშვნელოვანი ქალაქი სამხრეთით, დამასკოს გზაზე. მისი ჯარი შეხვდა ბევრად უფრო დიდ მუსულმანურ ჯარს და დამარცხდნენ. ზაფხულში ჯვაროსნებმა გააგრძელეს სვლა სამხრეთის ბევრ პატარა ქალაქში და ნოემბერში კვლავ ჩავიდნენ მაარეტში. დაახლოებით ნოემბრის ბოლოს, ათასობით ჯვაროსანმა დაიწყო ალყის შემორტყმა. ზამთარი ახლოვდებოდა და მათ არ ჰქონდათ საკვების დიდი მარაგი, მათ ასევე ვერ გაარღვიეს ქალაქის თავდაცვა, რომელიც შედგებოდა ღრმა ხვრელებისგან და ძლიერი კედლებისგან. ქალაქის მცველებმა დაახლოებით ორი კვირის განმავლობაში მოახერხეს თავდასხმების მოგერიება. ჯვაროსნები დაეპატრონენ ციხესიმაგრეს 11 დეკემბერს. მუსლიმებმა უკან დაიხიეს, ორივე მხარე ემზადებოდა დასასვენებლად, მაგრამ ღარიბმა ჯვაროსნებმა გაძარცვეს მაარატი. დილით 12 დეკემბერს, გარიზონმა და ბოემონდმა მოილაპარაკეს, რომელიც დაჰპირდა უსაფრთხოებას, თუ ისინი დანებდებოდნენ. მუსლიმები დათანხმდნენ, მაგრამ ჯვაროსნებმა მაშინვე დაიწყეს მოსახლეობის ხოცვა. იმავდროულად, ბოემონდმა კონტროლზე აიყვანა ქალაქის კედლები და კოშკები. Thomas Asbridge, «The First Crusade: A New History», Oxford University Press, 2004. Claude Lebedel, «Les Croisades, origines et consequences» ISBN 2-7373-4136-1 ↑ Edward Peters, The First Crusade: The Chronicle of Fulcher of Chartres and Other Source Materials (University of Pennsylvania Press, 1998), 84.
Why Can't I Wake Up with You

„Why Can't I Wake Up with You“ — ჯგუფ Take That-ის სიმღერა და სინგლი, გამოცემული 1993 წლის 20 თებერვალს. იგი შეტანილია მის მეორე სტუდიურ ალბომში Everything Changes. სიმღერის ორიგინალური ვარიანტი შეტანილია ჯგუფის სადებიუტო ალბომში Take That & Party, განსხვავებული ტემპით და ტექსტით. ბრიტანეთის ჩარტში სინგლმა #2 პოზიცია დაიკავა. ბრიტანეთი, CD სინგლი (74321 13310 2) "Why Can't I Wake Up with You?" (რადიოს ვერსია) - 3:38 "Broken Your Heart - 3:48 "A Million Love Songs" (საკონცერტო ვერსია) - 5:32 "Satisfied" (საკონცერტო ვერსია) - 4:28 "Take That Medley" (საკონცერტო ვერსია) - 6:04 ევროპა, CD სინგლი (74321 13447 2) "Why Can't I Wake Up with You?" (რადიოს ვერსია) - 3:38 "Why Can't I Wake Up with You?" (საკონცერტო ვერსია - ა კაპელით) - 4:07 "A Million Love Songs" (Extended Mix) - 6:06* ბრიტანეთი, 7" (74321 13310 7) "Why Can't I Wake Up with You?" (რადიოს ვერსია) - 3:38 "Why Can't I Wake Up with You?" (საკონცერტო ვერსია - ა კაპელით) - 4:07 "A Million Love Songs" (საკონცერტო ვერსია) - 5:32 ბრიტანეთი, კასეტა (74321 13310 4) "Why Can't I Wake Up with You?" (რადიოს ვერსია) - 3:38 "Why Can't I Wake Up with You?" (საკონცერტო ვერსია - ა კაპელით) - 4:07 "A Million Love Songs" (საკონცერტო ვერსია) - 5:32 ბრიტანეთი, 7" EP (Limited Edition) (743321 13311 7) "Why Can't I Wake Up with You?" (რადიოს ვერსია) - 3:38 "Promises" (საკონცერტო ვერსია) - 4:17 "Clap Your Hands" (საკონცერტო ვერსია) - 3:09 *მითითებულია, როგორც საკონცერტო ვერსია, თუმცა სინამდვილეში ეს არის მიქსი ხანგრძლივი შესავალის თანხლებით. ↑ http://www.theofficialcharts.com/search-results-album/_/Why+Can't+I+Wake+Up+With+You#single Take That - Why Can't I Wake Up With You - Chart Stats Archive.
დავით ჩხიკვიშვილი

დავით ჩხიკვიშვილი (დ. 23 თებერვალი, 1921 — გ. დეკემბერი, 1987) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979). საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1981). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში როგორც მფრინავი. 1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი. 1948–1954 წლებში მუშაობდა საზღვარგარეთთან კულტურული ურთიერთობის საქართველოს საზოგადოებაში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში. 1954–1955 წლებში საქართველოს კომპარტიის კალინინის რაიკომის პირველი მდივანი; 1955–1956 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცკ-ის მეცნიერებისა და კულტურის განყოფილების გამგე; 1956-1957 წლებში საქართველოს კომპარტიის ორჯონიკიძის რაიკომის პირველი მდივანი; 1957–1961 წლებში საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრი; 1961–1969 წლებში ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი; 1972–1980 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი; 1981–1987 წლებში საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების მინისტრი. დავით ჩხიკვიშვილმა 1964 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1965 წელს მას მიენიჭა პროფესორის წოდება, 1979 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. მუშაობდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ისტორიის საკითხებზე. ივანე ჯავახიშვილის თხზულებათა 12-ტომეულის სარედაქციო კოლეგიის წევრი და მთავარი რედაქტორი. დავით ჩხიკვიშვილი 100-ზე მეტი მეცნიერული შრომის ავტორია, მათ შორის, მონოგრაფიებისა: „სოციალისტური კულტურის ეროვნული ფორმების შესახებ“, „სოციალიზმი და ეროვნული კულტურის ზოგიერთი საკითხი“, „სოციალიზმი, ერი და კულტურა“, „სუმბათაშვილი-იუჟინი საბჭოთა თეატრის სათავეებთან“, „ხალხი და კულტურა“ და სხვა. აგრეთვე ეკუთვნის მემუარული მოგონება სამხედრო თემაზე. საქართველოს სსრ IV-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, საქართველოს კომპარტიის ცკ-ის წევრი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და სხვა ორდენებით, აგრეთვე მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 178. დავით ჩხიკვიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით ჩხიკვიშვილი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დავით ჩხიკვიშვილი დაარქივებული 2018-12-03 საიტზე Wayback Machine. — თსუ-ს ციფრული ბიბლიოთეკა დავით ჩხიკვიშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა) დავით ჩხიკვიშვილის ბიოგრაფია (V მოწვევა) დავით ჩხიკვიშვილის ბიოგრაფია (X მოწვევა) დავით ჩხიკვიშვილის ბიოგრაფია (XI მოწვევა)
ალექსი III (ტრაპიზონი)

ალექსი III დიდი კომნენოსი (ბერძ. Αλέξιος Γ΄ Μέγας Κομνηνός; დ. 5 ოქტომბერი, 1338 — გ. 20 მარტი, 1390) — ტრაპიზონის იმპერიის იმპერატორი 1349 წლიდან გარდაცვალებამდე. მის შესახებ მოიპოვება უფრო მეტი დოკუმენტური ინფორმაცია, ვიდრე ტრაპიზონის იმპერიის სხვა რომელიმე მმართველზე. მისი მმართველობა გამოირჩევა ლიტერატურული შემოქმედების აღმავლობით. ალექსი III იყო ბასილი კომნენოსისა და მისი მეორე ცოლის, ირინე ტრაპიზონელის ვაჟი. ალექსის თავდაპირველად ერქვა იოანე (Ιωάννης). სავარაუდოდ, სახელი ალექსი დაირქვა ან ნაადრევად გარდაცვლილი უფროსი ძმის, ან პაპის, ალექსი II-ის პატივსაცემად. Finlay, The History of Greece and the Empire of Trebizond, (1204-1461) (Edinburgh: William Blackwood, 1851) მიქაელ პანარეტოსი „ტრაპიზონის ქრონიკა“ XIV საუკუნე Vougiouklaki Penelope, "Alexios III Grand Komnenos", Encyclopedia of the Hellenic World: Asia Minor
ტრაქეა

ტრაქეა (ბერძ. τραχεῖα (ἀρτηρία)) — სასუნთქი ორგანოების ნაწილი. ხმელეთის ფეხსახსრიანთა სუნთქვის ორგანოები ექტოდერმული წარმოშობის მილაკებია, რომელთა კედელი შედგება ეპითელიუმისა და თხელი კუტიკულისგან. ტრაქეები გარემოს უკავშირდებიან სასუნთქი ხვრელებით ანუ სტიგმებით. ტიპური ტრაქეები აქვთ მწერებს, ზოგიერთ ობობასნაირს. ტრაქეები იტოტებიან სხეულის შიგნით უწვრილეს მილაკებად — ტრაქეოლებად, რომლებიც განჭოლავენ ყველა ორგანოს, ქსოვილს და ზოგჯერ უჯრედებშიც შედიან. შედეგად ჟანგბადი მიდის უშუალოდ მოხმარების ადგილას, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს და აიოლებს მის უტილიზაციას. მცენარეებში ტრაქეები ქსილემის (მერქნის) წყალგამტარის ელემენტებია; იგივეა, რაც ჭურჭლები. დ. მუსხელიშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 42.
მანუელ III (ტრაპიზონი)

მანუელ III დიდი კომნენოსი (ბერძ. Μανουήλ Γ΄ Μέγας Κομνηνός; დ. 16 დეკემბერი, 1364 — გ. 5 მარტი, 1417) — ტრაპიზონის იმპერიის იმპერატორი 1390 წლის 20 მარტიდან 1417 წელს გარდაცვალებამდე. ალექსი III-ისა და თეოდორა კანტაკუზენის შვილი. ტახტის მემკვიდრე გახდა 1377 წელს უფროსი ძმის, ბასილის გარდაცვალების შემდეგ. მისი მმართველობის დროს ტრაპიზონის იმპერიისათვის გაიზარდა ოსმალური საფრთხე. სულთანმა ბაიაზიდ I-მა 1398 წელს შავი ზღვის სანაპიროზე ტრაპიზონის საზღვრებამდე ილაშქრა. სიტუაცია მნიშვნელოვნად შეიცვალა ანკარასთან თემურ-ლენგის მიერ ბაიაზიდის დამარცხებით, რამაც ტრაპიზონი ოსმალთა აგრესიისაგან რამდენიმე ათეული წლით იხსნა და მშვიდობიანი არსებობის საშუალება მისცა. თურქების წინააღმდეგ ბრძოლაში მანუელი თემურ-ლენგის მოკავშირე იყო. მართალია, მან როგორღაც შეძლო თემურ-ლენგისათვის ჯარით დახმარებაზე უარი ეთქვა, მაგრამ, სამაგიეროდ, ოცი სამხედრო გალერით დაეხმარა. Vougiouklaki Penelope, "Manuel III Grand Komnenos", Encyclopedia of the Hellenic World: Asia Minor
მენტუჰოტეპ I

მენტუჰოტეპ I — ძველი ეგვიპტელი ნომარქი. უასეტის ნომის მმართველი, მისი ცენტრი იყო თებეში. ნომს მართავდა პირველ გარდამავალი პერიოდში (დაახლ. ძვ. წ. 2133—2117 წწ.). ნომარქ ინიოტეფის შვილი. სახელი მენტუჰოტეპი (მანტა-ხატპი) ნიშნავს „განდიდებულს, მშვიდობის მყოფელ მონტუს“ ან „მონტუ არის არსი“. სავარაუდოდ, მას არ მიუღია სამეფო ტიტული, მაგრამ იგი ითვლება XI (თებეს) დინასტიის დამაარსებლად. Wolfram Grajetzki, The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History, Archaeology and Society, Duckworth Egyptology, London 2006, ISBN 978-0715634356
ინტეფ I

ინტეფ I — ძველი ეგვიპტელი ნომარქი. უასეტის ნომის მმართველი, მისი ცენტრი იყო თებეში. ნომს მართავდა პირველ გარდამავალი პერიოდში (დაახლ. ძვ. წ. 2133—2118 წწ.). მისი ძალაუფლება ვრცელდებოდა ზემო ეგვიპტის მხოლოდ რამდენიმე სამხრეთ ნომზე, თუმცა ის ატარებდა სხვადასხვა ტიტულს „თებეს ნომარქი, სამხრეთ კარიბჭის მცველი, ქურუმთა უფროსი და ა. შ.“. ეს ტიტულები აშკარად მიუთითებდა, რომ ნომარქი ანტეფი იყო მნიშვნელოვნად დამოუკიდებული ჰერაკლეოპოლის მეფისგან და ასევე პრეტენზია ჰქონდა სრულ დამოუკიდებლობაზე. ანტეფი დაკრძალულია კლდის სამარხში დრა-აბუ ელ-ნეგეში. Clayton, Peter A. Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p72. 2006. ISBN 0-500-28628-0 Darrell D. Baker: The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I - Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC, Stacey International, ISBN 978-1-905299-37-9, 2008
ინტეფ III

ინტეფ III — ძველი ეგვიპტის პირველ გარდამავალი პერიოდის ფარაონი XI (თებეს) დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა დაახლ. ძვ. წ. 2063—2055 წლებში. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც ’’თავისი საქმის დიდი მმართველი’’. ინიოტეფის მმართველობის ხანა იყო მშვიდობიანი, რამაც შესაძლებლობა მისცა თებეს (ეგვიპტე) მოეკრიფა ძალები ჰერაკლეოპოლის გადამწყვეტი დაპყრობებისთვის. ინიოტეფ III-ის ვაჟი და მემკვიდრე იყო მენტუჰოტეპ II, რომელიც ითვლებოდა შუა სამეფოს დამფუძნებლად. Gae Callender: The Middle Kingdom Renaissance (c. 2055-1650 BC) in Ian Shaw (editor): The Oxford History of Ancient Egypt, Oxford University Press (2000), ISBN 9780191604621. Michael Rice: Who's Who in Ancient Egypt, Routledge 2001, p. 80, ISBN 978-0415154499 Peter A. Clayton: Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt, Thames & Hudson 2006, p. 72, ISBN 0-500-28628-0