laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სეინერი

სეინერი (ინგლ. seiner < seine — ქისისებრი ბადე) — თევზსარეწი გემი, რომელიც ჭერას ახორციელებს სასროლი (ქისისებრი) ბადეებით. ერთანძიანი გემია; აქვს ქიმისკენ გაწეული ზედნაშენი, ბადის ამოსაწევი და დასაკეცი მოწყობილობები, თევზის გასაცივებელი და დასამუშავებელი მანქანები, თევზსაძებნი აპარატურა (მაგ. ექოლოტი). სეინერის კიჩოზე არის ბადის შესანახი და დასამუშავებელი სივრცე და საბრუნი ბაქანი, საიდანაც ბადე წყლიდან ამოაქვთ. თევზის ჭერისას ბადის ერთი ბოლო დამაგრებულია დამხმარე ძრავიან ნავზე. ქისისებრი ბადით თევზჭერის სეზონურობასთან დაკავშირებით, როგორც წესი, სეინერებს იყენებენ სხვა დამხმარე იარაღებით (ტრალი, დრიფტული ბადეები და ა.შ.) თევზჭერაშიც. ქისისებრი სარეწი მოწყობილობების ტრალურთან შეხამებით შესაძლებელი ხდება სეინერის გამოყენება როგორც პელაგური, ისე ფსკერის თევზების ჭერისათვის, იხსნება სეზონური შეზღუდვები, მაღლდება ჭერის ეფექტურობა. როგორც წესი, სეინერის წყალწყვა არ აჭარბებს 500 ტონას, სიგრძე — 50 მეტრს, სიჩქარე — 12 კვანძს. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 270. ↑ Сейнер // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М., 2015. — стр. 676.
არალის წმინდა ნინოს ეკლესია

არალის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. გიორგი ბოჭორიძის აღწერით: გიორგი ბოჭორიძის მიერ აღწერილი ეკლესიის ნანგრევებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ნაეკლესიარზე სოფელ არალის მკვიდრის თემურ თათეშვილის დახმარებით წმინდა ნინოს სახელზე აიგო ახალი ტაძარი. იქვე, ეკლესიის სამხრეთით სამრევლო სკოლაა. სამნავიანი ბაზილიკა შვერილაფსიდიანია, დარბაზი სწორკუთხა კვეთის ოთხი წყვილით სამ ნავადაა გაყოფილი. ტაძრის ცოკოლი შემოსილია ბაზალტით. შესასვლელი ორია — დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ღიობებოის წინ რამდენიმე საფეხურით ამაღლებული ბაქანია. ოთხწახნაგა შვერილი აფსიდის წახნაგები დაფარულია შეწყვილებული ლილვებით. ასევე შეწყვილებული ლილვებით დანაწევრებულია ბაზილიკის სხვა ფასადებიც. 2010 წლის 29 იანვარს, ნათლისღების დღეს ეკლესია აკურთხა ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა მეუფე თეოდორემ. 2011 წელს აქ მონასტერი დაარსდა. არალის წმ.ნინოს სახელობის ტაძარი. სამხრეთის ხედი სამრევლო სკოლა არალის დედათა მონასტრის კელიები ბოჭორიძე გ., მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 59 მარსაგაშვილი გ., ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 422
სართავი კულტურები

სართავი კულტურები, საფეიქრო კულტურები — მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ ბოჭკოს მისაღებად. ასეთია სხვადასხვა ბოტანიკური ოჯახის ერთ- ან მრავალწლოვანი მცენარეები. ზოგ სართავ კულტურას ბიჭკო აქვს თესლზე (მაგ., ბამბა), ზოგს — ნაყოფზე (სეიბა), ღეროში (სალაფნე კულტურები), ფოთოლში (აგავა, ახალზელანდიური სელი). მსოფლიო მიწათმოქმედებაში უდიდესი ფართობი უკავია ბამბას, ჯუთს, კანაფს, სელს, კენაფს. მოჰყავთ ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. სართავი კულტურების ბოჭკო საფეიქრო მრეწველობის ძირითადი ერთეულია. ბევრი სართავი კულტურა აგრეთვე ზეთოვანი მცენარეა, შეიცავენ 24-დან 40%-მდე და უფრო მეტ ზეთს, რომელსაც იყენებენ სასურსათო და ტექნიკური მიზნებისათვის. ↑ 1.0 1.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 105. ↑ 2.0 2.1 Лазарев Н. Н. Прядильные культуры // Большая российская энциклопедия. т. 27. — М., 2015. — стр. 669.
ზედა ბუზმარეთის ეკლესია

ზედა ბუზმარეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. XX საუკუნის 30-იან წლებში ბუზმარეთის ეკლესია გიორგი ბოჭორიძეს მოუნახულებია. მეცნიერი მასზე წერს, რომ ეკლესია დგას სოფელ წყისეს სამხრეთით მთის მაღალ კალთაზე. ამ დროისათვს ეკლესია ერთნავიანი შენობაა (4,8×3 მ), ნაგები თლილი ქვისაგან და კირისაგან. იდგა მარტო კედლები, თაღი კი დაქცეულია და ქვები საკურთხეველში ყოფილა ჩაყრილი. ქვები ასევე ეყარა ეკლესიის გარშემო. კარი ჰქონია სამხრეთით და ფანჯრები არ შერჩენია დღევანდელი ამაღლების ტაძარი თავდაპირველი ეკლესიის საფუძველზეა აგებული. ნაგებია გათლილი მოწითალო ფერის ტუფით (გარე ზომებია 4,76×6,70 მ). მარტივი გეგმა, საკმაოდ განიერი კედლები, თავდაპირველი ეკლესიის საკმაოდ დიდი ზომის ქვები დასავლეთის ფასადზე (მაგ: ერთი ქვის ზომაა 87×75 სმ) და ინტერიერში დასავლეთის კედელზე ტაძრის აგების ადრეულ პერიოდზე მიგვანიშნებს. კანკელი, ქვის ფრაგმენტებზე ამოკვეთილი რელიეფის მიხედვით, XVII საუკუნეში უნდა გამოეკვეთათ. შემოსასვლელი ერთია, სამხრეთიდან, საკურთხევლის ჩრდილოეთ ნაწილში თაროიანი თაღჩაა გაკეთებული. სკურთხეველი აწეულია ორი საფეხურით, კანკელის ქვები თავდაპირველ სავარაუდო ადგილზეა აღმართული. ტაძრის საკურთხეველი და ცილინდრული კამარა მოხატულია (ფერმწერი რამაზ კორშია). ტაძრის სამხრეთ დასავლეთით გრძელდება სამონასტრო მშენებლობა. მონასტერი წმინდა ანთიმოზ ივერიელის სახელობისაა. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია მარსაგიშვილი გ., ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 418 ბოჭორიძე გ., მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 60
ფოლკლორისტიკა

ფოლკლორისტიკა ― ანთროპოლოგიის დარგი, რომელიც ფოლკლორს შეისწავლის. ტერმინი მის სინონიმებთან ერთად 1950-იან წლებში დამკვიდრდა, რათა ტრადიციული კულტურის აკადემიური შესწავლა თავად ფოლკლორული არტეფაქტებისგან განესხვავებინა. ფოლკლორისა და ფოლკლორული კვლევების მნიშვნელობა საერთაშორისოდ 1982 წელს აღიარეს იუნესკოს დოკუმენტში „რეკომენდცია ტრადიციული კულტურისა და ფოლკლორის დაცვის შესახებ“. 2003 წელს იუნესკომ გამოაქვეყნა კონვენცია არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ. 1976 წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ორი ასწლეულის აღნიშვნის პარალელურად ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესმა მიიღო ამერიკული ფოლკლორის დაცვის აქტი (P.L. 94-201). ეთნოგრაფია A Synthesis of Ethnographic Research A Guide to Conducting Ethnographic Research Introduction to Ethnographic Research, 101: The Basics "What is Folklore?" from Utah State University ↑ UNESCO Recommendation 1989. ↑ Public Law 94-201 (The Creation of the American Folklife Center, Library of Congress).
სერგი ჭილაია

სერგი ჭილაია (დ. დეკემბერი, 1912 სოფ. სერგიეთი, მარტვილის რაიონი — გ. იანვარი, 1993) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1963). დაიბადა მარტვილის რაიონის სოფელ სერგიეთში. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1941-1944 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. 1944-1949 წლებში — საქართველოს კპ ცკ-ის ლიტერატურისა და ხელოვნების სექტორის გამგე. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიაში. 1968 წლიდან იყო თსუ-ს უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის გამგე. 1951 წლიდან საქართველოს მწერალთა კავშირის მდივანია, ხოლო 1973 წლიდან — პირველი მდივანი. სკკპ წევრი 1939 წლიდან, საქართველოს სსრ V-XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საქართველოს კპ სარევიზიო კომისიის წევრი. მეუღლე: მარიამ სანადირაძე; შვილები: გურამი, დალი, ლალი. ლიტერატურული წერილებისა და XX საუკუნის ქართული მწერლობის რთული და საინტერესო ლიტერატურული პროცესის სისტემატიზაციის პირველი მეცნიერული მცდელობის გარდა აქტიურად მოღვაწეობდა მხატვრულ პროზაშიც. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია რუსულად და სსრკ-ის სხვა ხალხთა ენებზე. 2013 წელს საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს მხარდაჭერით გამოიცა მწერლის 100 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი წიგნი „სერგი ჭილაია—100“ შრომის წითელი დროშის ორდენი „საპატიო ნიშნის“ ორდენი ხალხთა მეგობრობის ორდენი 1973 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე ეგნატე ნინოშვილის გურია (1934) ვახტანგ ორბელიანი (1941) ეკატერინე ჭავჭავაძე (რომანი) (1966) მეოცე საუკუნის ქართული მწერლობა (3 ტომად) ქართული საბჭოთა ლიტერატურის განვითარების გზა (1953) შვილები (ქრონიკა, 1973) მე და ჩემი პროფესორი (1975) ცისფერი კომუნარები (1982) მოგონებების გამა ოცწლეული (1921-1940) წლები და პრობლემები (1980) ლიტერატურული წერილები სერგი ჭილაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი როგორ „ქრთამავდა“ სერგი ჭილაია შვილებს http://mematiane.ge https://burusi.wordpress.com/2009/10/31/sergi-chilaia/ სერგი ჭილაიას ბიოგრაფია (V მოწვევა) სერგი ჭილაიას ბიოგრაფია (VII მოწვევა) ↑ ქსე ტ.11 თბ. 1987. ↑ გაზ. „კვირის პალიტრა“ 2011 წ. №18 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-08-10. ციტირების თარიღი: 2021-08-10.
ოუენ ვეინდალი

ოუენ ვეინდალი (დ. 28 ნოემბერი, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ნიდერლანდური „აზ ალკმარიისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ნიდერლანდების 15, 16, 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ოუენ ვეინდალი — Soccerway
სახდელის ციხე

სახდელის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაჭარწყალში. ნაციხრის ცენტრს წარმოადგენს ნაკოშკარი, რომელის მცირე ზომის ციცაბო ფერდობებიან ბორცვზეა აგებული. იგი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. ჩანს მისი საძირკვლის ფრაგმენტები და სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე. ნაშენია ადგილობრივი ჯიშის რუხი ფერის ქვებით. კოშკს სამი მხრიდან გარს ერტყმოდა გალავანი. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ციცაბო, ძალზედ ღრმა, კლდოვანი ხრამი და ამ მხრიდან საშიშროება ავტომატურად მოხსნილია. დასავლეთიდან გალავანი მთლიანად განადგურებულია. გალავნის სამხრეთი კედლიდან აღმოსავლეთის ნახევარია შემორჩენილი, იგი ძლიერ დაზიანებულია. შედარებით კარგად შემოინახა გალავნის აღმოსავლეთი ნაწილი. იგი ციხის ეზოს დონიდან ეშვება 8-9 მეტრის სიღრმეზე და დაშენებულია კლდოვან მასაზე. გალავნის ზედა ცენტრალურ ნაწილში შემორჩენილია შესასვლელის ნაშთი - ქვედა ზღურბლი (როგორც ჩანს ამ მხრიდან მისადგმელ კიბეს ხმარობდნენ). გალავანი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ადგილობრივი ჯიშის ქვებისაგან.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 37136
ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი

ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში. დარბაზ-მაჩუბი სამხრეთ-დასავლეთ განაპირას მდებარე უბან ქვემო ჩობანში, მჭიდროდ განლაგებულ ნაგებობათა კომპლექსის დასავლეთ კიდეში დგას. სახლი რომელიც გვიან პერიოდშია აგებული, ჩრდილოეთის ფასადით ნაწილობრივ მიდგმულია არსენა თამლიანის დარბაზ-მაჩუბზე, ხოლო ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი მისგან სამხრეთ მხარეს არის წამროდგენილი. დარბაზ-მაჩუბი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და გადახურვისთვის ყავარია გამოყენებული. ამ მომენტში საფასადე ნალესობა მთლიანად ჩამორეცხილია. ის დასავლეთით დაქანებულ რელიფეზე დგას, ამიტომაც აღმოსავლეთის ფასადის პირველი სართული მიწით არის დაფარული და მხოლოდ მეორე სართულის დარბაზის ფასადს აღვიქვამთ, საიდანაც დარბაზის ინტერიერში ვხვდებით ხის მორებით აწყობილი პანდუსის მეშუეობით. ასევე აღმოსავლეთ ფასადზე ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია გაჭრილი. დანარჩენი ფასადები - სამხრეთი და დასავლეთი სრულიად ყრუა, მხოლოდ ჩრდილოეთის ფასადზეა გაჭრილი კარი, რომლითაც მაჩუბში ვხვდებით. დარბაზ-მაჩუბის ფასადები დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, ნალესობის ჩამორეცხვის გარდა ფასადებზე მხოლოდ მცირედი ზომის ქვის ჩამოშლის ადგილები შეინიშნება, ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი საკამოდ თავშეკავებული და სადა ნაგებობაა, რომლის ფასადები მინიმალურად არის დანაწევრებული, მხოლოდ ინტერიერში შესასვლელ ორ კარს და ერთ სარკმელს ვხედავთ. ის გამოირჩევა ზომიერი პროპორციებით, მორგებულია რელიეფს და საკმაოდ ორგანულად ეწერება ქვემო ჩობანის საერთო განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 36127
ფიზულის მოედანი

ფიზულის მოედანი (აზერ. Füzuli meydanı; წარსულში კუბის მოედანი) — აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ქალაქ ბაქოში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის შენობის წინ მდებარე მოედანი. იგი XVI საუკუნის გამოჩენილი პოეტის მუჰამედ ფიზულის სახელს ატარებს და შესაბამისად მოედანზე მისი ძეგლი დგას. ბაქოს ძირეულ მაცხოვრებლებისათვის ცნობილია მოედნის ძველი სახელი «კუბინკა» (მოედნის ძველი სახელი — კუბის). მოედანი შეიქმნა XIX საუკუნის შუა წლებში. ჯერ კიდევ ქალაქი ბაქოს დაგეგმარების საწყის პერიოდში მას კუბის მოედანი ეწოდებოდა. იმის გათვალისწინებით, რომ ამ მოედანზე განლაგებული იყო ბაზარი (ე. წ. "კუბის ბაზარი"), მოედანს კიდევ ერთი სახელით მოიხსენიებდნენ - ბაზრის მოედანის სახელით. ის მთელ ქალაქში ყველაზე სიცოცხლით სავსე მოედანი იყო და მდებარეობდა შემახანისა (ამჟამად ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩა) და ბალახანის (ამჟამად ფიზულის ქუჩა) კვეთაზე. აქ ძირითადად განლაგებული იყო ერთსართულიანი სახლები დახლებითა და მაღაზიებით. კუბის მოედანი რუსეთის იმპერიის მიერ მოწყობილი ხილის ბაზრის გახსნაზე. საფირმო მაღაზიები და დახლები მსხვილ ვაჭრებს ამ ბაზრობაზე არ გააჩნდათ. ძირითადად აქ ვაჭრობდა აქ მცხოვრებთა უღარიბესი ნაწილი, რომლებიც მოსახლეობის უმრავლესობას წარმოადგენდა. ამასთან დაკავშირებით ქალაქის მმართველები მცირე ყურადღებას აქცევდნენ კუბის მოედანს, რითაც საშუალებას აძლევდნენ ვაჭრებს სავაჭრო ნაგებობები შეექმნათ. 1902 წელს მოედანზე ვინმე ქალბატონ რილსკაიას სახსრებით აშენდა მთავარანგელოზი მიხეილის სახელობის პატარა ეკლესია 1960 წელს არქიტექტორი გ. მ. ალიზადეს პროექტით კუბის მოედანზე აშენდა მეშადი აზიზბეკოვის სახ. აზერბაიჯანის დრამატული თეატრის შენობა. ამის შედეგად კუბის მოედანი ფაქტობრივად თეატრალური და საზოგადოებრივი ცენტრი გახდა ძველი ფორშტადტ-შემახინის მოედნისა. 1962 წელს მოედანზე დაიდგა XVI საუკუნის გამოჩენილი პოეტის მუჰამედ ფიზულის ძეგლი (სკულპტორები — ტოკაი მამედოვი და ომარ ელდაროვი, არქიტექტორი — გ. მუხტაროვი). ძეგლს გუსეინ გაჯიევის ქუჩის გაყოლებაზე მოედნის ცენტრალური ადგლი უკავია. ამ დროიდან მოყოლებლი მოედანი ცნობილია როგორც ფიზულის მოედანი. ↑ Цховребова Т. Из истории зеленого строительства Баку // Искусство Азербайджана. — Б., 1956. — Т. V. — С. 295. ↑ 2.0 2.1 Фатуллаев Ш. Градостроительство Баку XIX—начала XX веков / Под ред. проф. В. И. Пилявского. — Ленинград: Стройиздат, 1978. — 215 с. ↑ Заплетин Г., Ширин-заде Г. Русские в истории Азербайджана. — Б.: Ганун, 2008. — 366 с. ↑ Алиева А. С. Планировка и застройка города Баку (1946-2000 гг.). — Б.: Элм, 1988. — С. 44. — 91 с.
ლევან ფირცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი

ლევან ფირცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში. მას სამხრეთიდან ტრისტან ფირცხელიანის სახლი მაჩუბი აქვს მიდგმული, ხოლო აღმოსავლეთის ფასადის ჩრდილოეთ მონკავეთში ბიქტორ ფირცხელიანის მაჩუბი დგას. ლევან ფრიცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი არა ნაგებობით შემოსაზღვრულ ეზოში დგას, არამედ მისი აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი ფასადები ქუჩისკენ არის მოქცეული. დარბაზ-მაჩუბი და სახლი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, ამ მომენტში გადახურულია თუნუქით. ნაგებობა გვიან არის გადაკეთებული საცხოვრებელ სახლად. აღმოსავლეთ ფასადზე აქვს კარ-სარკმლის წყობა ორივე სართულზე და ხის ფართო აივანი, რომელიც ამ მომენტში დაზიანებულია და მორღვეული აქვს მოაჯირი. ჩრდილოეთის ფასადი ყრუა, აღენიშნება ვერტიკალური ბზარები, მარჯვენა ნაწილი კი მორღვეულია აქვს და ხის მორებით ახლად ამოყვანილი კედელია. დასავლეთის კედელზე მხოლოდ პირველი სართულის დონეზე მაჩუბში შესასვლელი კარია გაჭრილი. სამხრეთის ფასადი კი ნაწილობრივ იფარება ლევან ფირცხელიანის მაჩუბით, რომელზეც შეინიშნება შეკეთების კვალი და ასევე სამი მცირე ზომის ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია ალაგ-ალაგ გაჭრილი. ნაგებობის ინტერიერშიც ვხედავთ საცხოვრებელ სახლად სივრცის მორგების სურვილს, ორივე სართულის ჩრდილოეთ მონაკვეთები საცხოვრებელ სახლად არის გადაკეთებული, სამხრეთი ნაწილები გადატიხრულია და დატოვებულია მაჩუბი და დარბაზი. ორივე სართული საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, სახლის ნაწილში შემორჩენილია ნალესობის კვალი, მაგრამ აღინიშნება მრვალაი ბზარი. მაჩუბში შემორჩენილია პირვანდელი საქონლის ხის სადგომი ლეჭუნდირი, რომელიც ასევე მძიმე მდგომარეობაშია. სართულშუა გადახურვა არ არის გამოცვლილი და ოდნავ დაწეულია. მეორე სართული პირველ სართულთან შედარებით ბევრად მძიმე მდგომარეობაშია, კედელბზე მრავლობითი ვერტიკალური ბზარებია, ჩამოცვენილია ნალესობა. გადახურვა ამ მომენტში გამოცვლილია, მაგრამ შეინიშნება წყლის ჩამოსვლის კვალი. ლევან ფირცხელიანის მაჩუბი საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, მაგრამ ერთ-ერთ ტიპურ ნაგებობას წარმოადგენს. გადაკეთებებიდან გამომდიანრე, მას არ აქვს პირვანდელი პროპროციები დაკარგული და ამის გათვალისწინებით ის ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 36121
შალვა ზაქაიძის საცხოვრებელი სახლი

შალვა ზაქაიძის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაიშაურნში. ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომლისგან დღეს მხოლოდ კედლებია შემორჩენილი, გეგმით სწორკუთხაა. სახურავი და სართულშუა გადახურვა ჩაქცეულია. აშენებულია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. მეორე სართულის კარებისა და ფანჯრების საპირეებისათვის გამოყენებულია ანდეზიტის დამუშავებული ქვები. სამხრეთით მიმართული მთავარი ფასადი სიმეტრიულადაა დანაწევრებული კარ-ფანჯრების ღიობებით. პირველ სართულზე გაჭრილია ერთი კარი და ორი ფანჯარა. მეორე სართულზე ოთხი ფანჯარა და ერთი კარი. სამხრეთ და დასავლეთ ფასადებზე შემორჩენილია აივნის საყრდენი კონსტრუქციის ჩასამაგრებელი ფოსოები. ორივე ფასადს ერთიანი ღია აივანი შემოუყვებოდა, რომლისგან დღეს აღარაფერია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კედელი ყრუა. აღმოსავლეთ ფასადის პირველი სართულიც ყრუა, ხოლო მეორეზე განთავსებული იყო ორი სწორკუთხა ფანჯარა. ერთი შენარჩუნებულია, მეორე კი ჩამოშლილი. პირველი სართულის კარ-ფანჯრებზე გადებულია ხის არქიტრავი. მეორე სართულის კარ-ფანჯრებს გარედან აქვს ანდეზიტის თლილი ქვის საპირეები შუაში საჭექი ქვით, ხოლო შიგნიდან ნატეხი ქვით შექმნილი ზღუდარები. ინტერიერში ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელზე პირველ სართულზე დატანებულია ორი თახჩა (არქიტრავული გადახურვით) და ბუხარი. სახლი ადგილობრივების გადმოცემით 1967 წელს მურღულებმა შეიძინეს კაიშურებისგან. შემდგომ კი, მათგან შეიძინა შალვა ზაქაიძემ. 1990-იან წლებში სახლის უმეტესი ნაწილი ხანძარმა გაანადგურა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 35075
ალმოარინი

ალმოარინი (ესპ. Almoharín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 97,3 კმ². მოსახლეობა — 1811 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალმოარინის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-07-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
აროიომოლინოსი (კასერესი)

აროიომოლინოსი (ესპ. Arroyomolinos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი —115,12 კმ². მოსახლეობა — 828 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები აროიომოლინოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-04-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ბოტიხა

ბოტიხა (ესპ. Botija) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,74 კმ². მოსახლეობა — 171 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ბოტიხის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-07-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
კასას-დე-დონ-ანტონიო

კასას-დე-დონ-ანტონიო (ესპ. Casas de Don Antonio) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31 კმ². მოსახლეობა — 170 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები კასას-დე-დონ-ანტონიოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-04-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მონტანჩესი

მონტანჩესი (ესპ. Montánchez) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 112,66 კმ². მოსახლეობა — 1668 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები მონტანჩესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-05-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
პლასენსუელა

პლასენსუელა (ესპ. Plasenzuela) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,67 კმ². მოსახლეობა — 487 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები პლასენსუელის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-11-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
რუანესი

რუანესი (ესპ. Ruanes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15 კმ². მოსახლეობა — 80 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები რუანესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-05-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
სალვატიერა-დე-სანტიაგო

სალვატიერა-დე-სანტიაგო (ესპ. Salvatierra de Santiago) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,45 კმ². მოსახლეობა — 298 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები სალვატიერა-დე-სანტიაგოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-09-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
სანტა-ანა (კასერესი)

სანტა-ანა (ესპ. Santa Ana) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35 კმ². მოსახლეობა — 256 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები სანტა-ანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-11-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
სიერა-დე-ფუენტესი

სიერა-დე-ფუენტესი (ესპ. Sierra de Fuentes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25 კმ². მოსახლეობა — 1998 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები სიერა-დე-ფუენტესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-08-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ტორე-დე-სანტა-მარია

ტორე-დე-სანტა-მარია (ესპ. Torre de Santa María) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19 კმ². მოსახლეობა — 532 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ტორე-დე-სანტა-მარიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-05-05 საიტზე Wayback Machine.
ტორემოჩა

ტორემოჩა (ესპ. Torremocha) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64 კმ². მოსახლეობა — 793 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ტორემოჩის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-04-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.hoy.es/Extremadura/201506/15/torremocha-estrena-alcalde-20150615002243-v.html ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ტორეორგასი

ტორეორგასი (ესპ. Torreorgaz) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31 კმ². მოსახლეობა — 1656 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ტორეორგასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-03-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ტორეკემადა

ტორეკემადა (ესპ. Torrequemada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 30,81 კმ². მოსახლეობა — 560 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ტორეკემადის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-05-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>