laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბუხალო (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

აბუხალო — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ძამის სათავეში. ზღვის დონიდან 1500 მეტრი. ქარელიდან 35 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. XVIII საუკუნეში სოფ. აბუხალო ეკუთნოდა ამილახვრებს (ორბელიანი 1981: 66). სოფ. აბუხალო არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. აბუხალოს ნასოფლარი მდებარეობს დღევანდელი სოფლიდან 2,5 კმ-ის დაშორებით, მთის ზეგანზე, სადაც შემორჩენილია დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები და წრიული ზღუდე (სძა 1990: 354). სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს სოფლიდან დასავლეთით, ფრიალო კლდეზე. მონასტრის დასავლეთი მხარე დაცულია მაღალი გალავნით. ძეგლი შედგება კლდეში ნაკვეთი, სხვადასხვა ზომის ერთმანეთთან დაკავშირებული 8 გამოქვაბულისგან. ეკლესია ნაგებია აგურით. აფსიდა ნახევარწრიულია. კედლებზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. სამონასტრო კომპლექსი თარიღდება XVII-XVIII სს-ით (სძა 1990: 354). აბუხალოს ეკლესია (ქც 4: 345,4). იხსენიება შემდეგ წერილობით წყაროებში: ვახუშტი ბაგრატიონის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (ქც 4: 345,4), „დასტურლამალი“ (ქართ. სამართ. ძეგ. 1965: 279), პაპუნა ორბელიანის „ამბავნი ქართლისანი“ (ორბელიანი 1981: 66). ვახუშტი ბაგრატიონი აბუხალოს შესახებ გადმოგვცემს: „კუალად გვეძინეთის დასავლით (მდ. ძამას) მოერთვის ხევი აბუხალოსი. აქა არიან ქუაბნი გამოკვეთილნი მაღალს კლდესა შინა მრავალნი. მას შინა ეკლესია კეთილი და კაცთა შეუვალი სიმაგრით. აქიდამ გარდავალს გზა გუჯარეთს რაჭის ხევზედ. აბუხალოს დასავლით გარდავალს გზა გუჯარეთს“ (ქც 4: 345, 2-5). ეს კლდე სოფელ აბუხალოს დასავლეთ მხარესაა და აბუხალოსწყალი ჩამოუდის. ხალხი ამ ქვაბულს მონასტერს ეძახის. აბუხალოს გამოქვაბული თავდაცვითი ნაგებობა ყოფილა – განსაცდელის ჟამს მოსახლეობა მას თავს აფარებდა. იგი XVII-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. 2005 წლის 1 მაისიდან სოფელში მოქმედებს აბუხალოს დავით გარეჯელის სახელობის მამათა მონასტერი. აბუხალოს ნასოფლარი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 48. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 354. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990 წ., გვ.354.
არცევი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

არცევი — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ძამის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1240 მეტრი. ქარელიდან 17 კილომეტრი. 2002 და 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 615. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
აფნისი

აფნისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ბებნისის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი. ქარელიდან 3 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 29 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 17. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბანი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

ბანი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემში). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ორბოძალისწყლის (ძამის შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1130 მეტრი. ქარელიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 190. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გიორგი ანდღულაძე

გიორგი ბეჟანის ძე ანდღულაძე (დ. 20 იანვარი, 1864, ოზურგეთის მაზრა — 22 მარტი, 1948, პარიზი) — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. დაამთავრა ოზურგეთის საკლასო სასწავლებელი და თბილისის ქვეით იუნკერთა სკოლა (1887). მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-05); პოლკოვნიკი (1912). პირველი მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა ქვეითთა პოლკს, შემდეგ ბრიგადას; გენერალ-მაიორი (1917). 1917 წ. ოქტომბრის ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ თეთრი მოძრაობის რიგებში იბრძოდა; მეთაურობდა ბრიგადას, შემდეგ დივიზიას „რუსეთის სამხრეთის შეიარაღებული ძალების“ შემადგენლობაში. 1920 წ. ნოემბ. ყირიმიდან ევაკუაციის შემდეგ თავი შეაფარა ბულგარეთს, შემდეგ საფრანგეთს. გარდაიცვალა პარიზში. დაკრძალულია იქვე, სენ-ჟენევიევ-დე-ბუას რუსულ სასაფლაოზე. გიორგი ანდღულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი (რუსული) Андгуладзе Георгий Бежанович. Hrono.info
ნაიბი

ნაიბი (არაბ. ნაცვალი, მოადგილე) — შუა საუკუნეების ისლამურ სახელმწიფოებში პროვინციის გამგებელი; რუსეთთან შეერთებამდე ამიერკავკასიის სახანოებში შემავალი ცალკეული ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთულის უფროსი; შამილის საიმამოში სამხედრო-ადმინისტრაციული ფუნქციის მქონე მოხელე. აღმოსავლეთის ზოგიერთ თანამედროვე მუსლიმანურ ქვეყნებში ნაიბი საერო თუ სასულიერო თანამდებობის პირის მოადგილეა, ზოგან — ადგილობრივი პოლიციის, სოფლის თუ თმის უფროსიც. ოსმალეთის იმპერიაში — შარიათის სასამართლოს მოსამართლე, უმაღლესი მოსამართლის მოადგილე, ყადის თანაშემწე. XVII-XVIII საუკუნეებში აღმოსავლეთ საქართველოში ნაიბი საერო თუ სასულიერო ხელისუფლის მოადგილე, ნაცვალი იყო. ნაიბი ჰყავდათ ცენტრალური ხელისუფლების მოხელეებს — ეშიკაღასბაშს, ყორიასაულბაშს, ქეშიქჩიბაშს, ნასაღჩიბაშს, აგრეთვე — თბილისის და გორის მელიქებსა და მდევართა ჯარის უფროსებს. კეკელია მ., ქსე, ტ. 7, გვ. 300, თბ., 1984
ნაირბალახეული

ნაირბალახეული — ბალახოვან მცენარეთა ჯგუფი, რომელშიც შედის მათი ყველა სახეობა მარცვლოვანთა, პარკოსანთა და ისლისებრთა გარდა. ნაირბალახეულები ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ეკოლოგიური და ბიოლოგიური თვისებებით, აგრეთვე სამეურნეო მნიშვნელობით. ბევრი ნაირბალახეულია დაბლობისა და ჭალის მდელოებზე, აგრეთვე ველის ზონაში. მათ იყენებენ ძირითადად საძოვრებად. ნათეს საკვებ სავარგულებზე ნაირბალახეულის არსებობა მიუღებელია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 300.
ნაირწამწამიანები

ნაირწამწამიანები (ლათ. Heterotricha) — უმარტივესთა რიგი სპირალურწამწამიანთა (ლათ. Spirotricha) ქვეკლასისა. სხეული დაფარული აქვთ სიგრძივად განლაგებული წვრილი წამწამებით. სხეულის წინა ბოლოზე მოთავსებულია პირის ნაპრალი — ციტოფარინქსი, უკანა ბოლოზე — ანალური ხვრელი ციტოპიგი. აქვთ 2 ბირთვი: მაკრონუკლეუსი და მიკრონუკლეუსი. მრავლდებიან სქესობრივად (კონიუგაციით) ან განივი დაყოფით. რიგში 450 სახეობაა. ამათგან აღსანიშნავია სტენტორი (ლათ. Stentor polymorphus), რომელიც ბინადრობს ზღვაში და მტკნარ წყალში. მისი ზომა 2 მმ-მდე აღწევს. ნაირწამწამიანებთა პარაზიტული ფორმაა ადამიანის პარაზიტი ნაწლავის ბალანტიუდიუმი. ნაირწამწამიანებს აქვთ რეგენერაციის უნარი. გოგებაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 300.
ნაკადული (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნაკადული შეიძლება აღნიშნავდეს: ნაკადული — წყლის მცირე ნაკადი ნაკადული — სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში ნაკადული — ქართული საბავშვო გამომცემლობა ნაკადული — ქართული პედაგოგიური ფურცელი ნაკადული — მოზარდების ჟურნალი ნაკადული — საბავშვო ჟურნალი
ჯორჯო მორანდი

ჯორჯო მორანდი (იტალ. Giorgio Morandi, დ. 20 ივლისი, 1890, ბოლონია — გ. 18 ივნისი, 1964, იქვე) — იტალიელი ფერმწერი, ყველაზე უკეთ ცნობილია ნატიურმორტებით. დაიბადა ბოლონიაში, იტალია. 1907 წელს ნატიფ ხელოვნებათა აკადემიაში (Accademia di Belle Arti) წავიდა სასწავლებლად. მისი ჩამოყალიბების წლების ნამუშევრებში აშკარაა სეზანისა და ზოგადად, კუბიზმის გავლენა, მოკლე გადახვევით ფუტურისტულ სტილში 1914 წელს. ამავე წელს მორანდი ხატვის მასწავლებლად დანიშნეს ბოლონიის დაწყებით სკოლაში, სადაც ის 1929 წლამდე მუშაობდა. ამჟამად ბოლონიის ამ სკოლაში მორანდისადმი მიძღვნილია მუზეუმი, სადაც მის ნამუშევრებთან ერთად აღდგენილია მისი სტუდიაც. 1915 წელს მორანდი სამხედრო სამსახურში ჩაეწერა, თუმცა ფსიქიკური აშლილობის გამო უვადოდ დაითხოვეს. ომის პერიოდში მორანდის ნატიურმორტები სულ უფრო მინიმალისტური ხდება მათი კომპოზიციური ელემენტების მხრივ და უფრო დახვეწილი ფორმით, რითაც ის საკუთარ აღტაცებას გამოხატავს სეზანისა და დუანიერ რუსოს მიმართ. მეტაფიზიკური მხატვრობის(Pittura Metafisica) ფაზა მორანდის შემოქმედებაში 1918-22 წლებს მოიცავს. ეს იყო მისი ბოლო მნიშვნელოვანი სტილისტური გადახრა; რის შემდეგაც, ის მეტწილად ყურადღებას ამახვილებს ტონალობის,ფერთა გრადაციებისა და ობიექტების განლაგებაზე, გაერთიანებულს ატმოსფერულ ბურუსში, რაც მისი შემოქმედების განმსაზღვრელი მიმართულება ხდება ცხოვრების ბოლომდე. მორანდის ნამუშევრების გამოფენა ნოვეჩენტო იტალიანოს ექსპოზიციებზე ჩატარდა 1926 და 1929 წლებში, თუმცა მისი თანამედროვენი მას 20-იანი წლების ბოლოს უფრო რეგიონალისტ სტრაპეზეს ჯგუფს უკავშირებდნენ — ფაშიზმის ზეგავლენის ქვეშ მოქცეულ ჯგუფს, რომელიც ადგილობრივ კულტურულ ტრადიციებზე ამახვილებდა ყურადღებას. 1930-56 წლებში მორანდი ნატიფ ხელოვნებათა აკადემიაში ოფორტს (გრავიურის ნაირსახეობა) ასწავლიდა. 1948 წელს ვენეციის ბიენალეზე ის ფერწერაში პირველი პრემიით დააჯილდოვეს. ის პირველად მოგზაურობს პარიზში 1956 წელს, ხოლო 1957 წელს სან-პაოლოს ბიენალეზე ფერწერული ნამუშევრებისთვის გრან-პრი მიიღო. თითქმის მთელი კარიერის განმავლობაში მორანდი ნატიურმორტებსა და პეიზაჟებს ხატავდა, რამდენიმე ავტოპორტრეტის გამონაკლისით. ტონალობის, ფერისა და კომპოზიციური ბალანსის მიმართ თითქმის პედანტური დამოკიდებულებით, ის ისევ და ისევ ასახავდა იგივე ბოთლებსა და ვაზებს ნახატებში, რომლებიც შესრულების უკიდურესი სიმარტივით გამოირჩევა. მორანდის ხელს 133 ოფორტი ეკუთვნის, რაც თავის მხრივ მნიშვნელოვანი მოცულობაა, ხოლო მისი აკვარელებითა და ფანქრით შესრულებული ნახატები აბსტრაქტულობის სრულიად ინდივიდუალისტურ კოლექციას ქმნის. მორანდი თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული იტალიელი მხატვარი იყო. ფედერიკო ფელინიმ მის ხსოვნას მიუძღვნა საკუთარი ფილმი ”La dolce vita”, რომელშიც მორანდის ტილოები ფიგურირებს. მორანდის ასევე მიაკუთვნებენ მისი თაობის იტალიელ მხატვართა იმ მცირერიცხოვან ჯგურს, რომლებმაც შეძლეს თავი დაეღწიათ ფაშიზმის გავლენისგან და წმინდა გამომსახველობითი ღირებულებების მოდერნისტული აბსტრაქციის სტილი განავითარეს. მისი მარტივი და განმეორებადი მოტივებით, ასევე ფერის, ზედაპირისა და დატვირთვის ეკონომიურობით, მორანდი მინიმალიზმის მნიშვნელოვანი წინამორბედი გახდა. ჯორჯო მორანდის ნამუშევრების არქივი მორანდის მუზეუმის ვებსაიტი დაარქივებული 2000-08-18 საიტზე Wayback Machine. მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმის სპეციალური გამოფენა (შემოდგომა 2008)
ნაკადული

ნაკადული — მუდმივი ან დროებითი წყლის მცირე ნაკადი. ფშატალის, წვიმის წყლის ან მიწისქვეშა წყლის კალაპოტური დინება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301.
ნაკადული (გამომცემლობა)

„ნაკადული“ — ქართული სპეციალიზებული საბავშვო და ახალგაზრდული გამომცემლობა. დაარსდა 1938 წელს თბილისში „საბლიტგამის“ სახელწოდებით. 1960 წლიდან ეწოდება „ნაკადული“. გამოსცემდა ქართულ კლასიკურ და თანამედროვე ლიტერატურას, უცხოური ლიტერატურის შედევრებს. მისი სერიული გამოცემებია:„იყო და არა იყო რა“, „მსოფლიოს ხალხთა ზღაპრები“, „მშვენიერების სამყაროში“, „ჩვენი სახელოვანი თანამემამულენი“, „ქართველები დიდ სამამულო ომში“ და სხვა. ბიბლიოთეკებია „ქართული პოეზია“, „პიონერი“, „ქართული საყმაწვილო ლიტერატურა“ და სხვა. პერიოდული ალმანახებია: „ჩვენი კოცონი“, „ფრესკა“, „ჯეჯილი“, „ცოდნის კარი“. წიგნები დასურათებულია გამოჩენილი ქართველი მხატვრების მიერ. „ნაკადულის“ გამგებლობაში იყო საბავშვო წიგნის სახლი, რომელიც გამოსაცემად ამზადებდა თეორიული, კრიტიკული, კვლევითი და ბიბლიოგრაფიული ხასიათის წიგნებს. ყოველწლიურად გამოსცემდა 150 დასახელების წიგნებს 3 მლნ. ცალ საერთო ტირაჟით. გოგოხია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301.
ნაკადული (ფურცელი)

ნაკადული — ქართული პედაგოგიური ფურცელი. გამოდიოდა 1904–1906 წლებში თბილისში 2 თვეში ერთხელ. სხვადასხვა დროს რედაქტორები იყვნენ ე. ერისთავი, ნ. ზურაბიშვილი, ა. მდივანი, მ. მაჭავარიანი. გამომცემელი — ნ. ქობულაშვილი. გამოიცა 7 ნომერი. იბეჭდებოდა წერილები ბავშვთა ზნეობრივი აღზრდის, სახალხო განათლების, ფსიქოლოგიის, საშინაო აღზრდისა და სხვა საკითხებზე, თანამშრომლობდნენ ექიმი ა. ბალარჯიშვილი, ე. ელიავა, შ. ჩიტაძე, პ. სურგულაძე, გ. ნათაძე, ა. მიქაბერიძე, ა. ნათაძე და სხვები. შუღლიაშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301.
ნაკადული (მოზარდების ჟურნალი)

„ნაკადული“ — ქართული ყოველთვიური სურათებიანი ჟურნალი მოზარდებისათვის, გამოდიოდა 1904–1920 წლებში თბილისში. სხვადასხვა დროს რედაქტორები იყვნენ ელისაბედ ერისთავი და ნინო ზურაბიშვილი (1904–1905), მ. დემურია (1906–1910), ნ. ნაკაშიძე (1911–1920). გამომცემლები — ნ. ქობულაშვილი (1904–1905), პ. თუმანიშვილი (1906–1920). ჟურნალში ქვეყნდებოდა აღმზრდელობითი და პედაგოგიური ხასიათის მოთხრობები, ლექსები, მოგონებები, ისტორიული ამბები, წერილები მითოლოგიაზე და სხვა თემებზე. თანამშრომლობდნენ აკაკი წერეთელი, ვაჟა-ფშაველა, იროდიონ ევდოშვილი, შიო არაგვისპირელი, სოფრომ მგალობლიშვილი, ალექსანდრე მიქაბერიძე, ვარლამ რუხაძე, დუტუ მეგრელი, ეკატერინე გაბაშვილი, ნიკოლოზ კეცხოველი და სხვები. შუღლიაშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301.
ნაკადული (საბავშვო ჟურნალი)

„ნაკადული“, ქართული საბავშვო ჟურნალი მცირეწლოვანთათვის, ორკვირეული (1918 წლიდან - ყოველთვიური) სურათებიანი გამოცემა. გამოდიოდა 1904-1927 წლებში თბილისში. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ აკაკი წერეთელი, იროდიონ ევდოშვილი, შიო მღვიმელი, ვაჟა-ფშაველა, ვარლამ რუხაძე, სოფრომ მგალობლიშვილი, ეკატერინე გაბაშვილი, თ. კანდელაკი, ლ. მეგრელიძე, ს. ყიფიანი, გ. უჩიშვილი, ლეო ქიაჩელი, ილია სიხარულიძე, ნიკოლოზ კეცხოველი და სხვები. ჟურნალში უფასო დამატებების სახით გამოსცა ვილჰელმ და იაკობ გრიმების ზღაპრები, ჩარლზ დიკენსის „სკრუჯი და მარლეო“, ჰარიეტ ბიჩერ-სტოუს „ბიძია თომას ქოხი“ და ქართული მხატვრული ანბანი კუბიკებზე. „ნაკადულის“ რედაქტორები იყვნენ ე. ერისთავი და ნ. ზურაბიშვილი (1904-1905), მარიამ დემურია (1906-1909), ნინო ნაკაშიძე (1910-1920). 1921-1927 წლებში — სარედაქციო კოლეგია. გამომცემლები — ნ. ქობულაშვილი (1906-1920), განათლების სახალხო კომისარიატი და საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტი (1921-1922), „სახელგამი“ (1923-1927). განათლების სახალხო კომისარიატმა „ნაკადულის“ ნაცვლად 1928 წელს დაიწყო ჟურნალ „ოქტომბრელის“ გამოცემა. შუღლაშვილი დ., ქსე, ტ. 7, გვ.301, თბ., 1984
რიქსდაგი

რიქსდაგი (შვედ. riksdag) — შვედეთის ერთპალატიანი პარლამენტი, რომელსაც ოთხი წლის ვადით ირჩევენ და პროპორციული სისტემით არჩეული 349 დეპუტატისგან შედგება. რიქსდაგს სპიკერი — ტალმანი (შვედ. talman) მეთაურობს. ესაა შვედეთის უმაღლესი საკანონმდებლო და წარმომადგენლობით ორგანო. რიქსდაგის შენობა სტოკჰოლმის ცენტრში, კუნძულ ჰელგეანდსჰოლმენზე მდებარეობს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიქსდაგი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-07-01 საიტზე Wayback Machine. რიქსდაგის ისტორია დაარქივებული 2012-02-05 საიტზე Wayback Machine.
ტაილ-ფოტო

ტაილ-ფოტო — სურათი, შექმნილი მრავალი პატარა სურათისაგან, რომელთა ზომის შემცირებით და სწორი თანმიმდევრობით დაწყობის შემდეგ, გამოდის სხვა სურათი. ტაილ-ფოტო, როგორც იდეა დიდიხანი არსებობდა, მაგრამ მისი განხორციელება ტექნიკურ სიძნელეებთან იყო დაკავშირებული. თანამედროვე კომპიუტერულ ტექნოლოგიებს სურათების გენერაციით შეუძლია უსასრულო რაოდენობის განსხვავებული ტაილ-ფოტოს მიღება. [1][მკვდარი ბმული] დიმიტრი მედვედევის ტაილ-ფოტო
Paint.NET

Paint.NET — რასტრული გრაფიკული რედაქტორი, Windows NT-სთვის , რომელიც NET Framework-ზე არის შექმნილი. დაწყრბულია როგორც ვაშინგტონის უნივერსიტეტის პროექტი, Microsoft Windows-ისთვის და Microsoft-ის ხელმძღვანელობით. Paint.NET დაპროგრამებული С#-ზე, C++ -ის მცირე რაოდენობით, რომელიც დაყენებისა და ინტეგრაციის დროს გამოიყენება. Paint.NET შეიქმნა როგორც უფროსკურსელთა პროექტი კომპიუტერულ მეცნიერებეში 2004 ელის გაზაფხულში. როგორც განაცხადა რიკ ბრუსტერმა, ერთ-ერთმა ძირითადმა პროგრამისტმა თავის ბლოგში,”ვერსია 1.0 დაიწერა 4 თვეში და მასში შედიოდა მიახლოებით 36 000 კოდის ხაზი. ” , ხოლო ვერსია 2.10 შეიცავდა უკვე კოდის 140 000 ხაზს. Paint.NET-ის განვითარებას აგრძელებენ იგივე პროგრამისტები, რომლებმაც ის შექმნეს, ოღონდ ახლა ისინი Microsoft-ში მუშაობენ. 2006 წლისთვის პროგრამა იყო მინიმუმ 2 მილიონჯერ გადაწერილი , მიახლოებიც 180 000-ჯერ თვეში. . ოფიციალური საიტი Документация на русском დაარქივებული 2008-11-02 საიტზე Wayback Machine. Paint.NET Tutorials დაარქივებული 2007-08-10 საიტზე Wayback Machine. Paint.NET Video Tutorials Rick Brewster's blog დაარქივებული 2008-12-12 საიტზე Wayback Machine. Interview: A Look Inside Paint.NET (February 2006) Video: Chris Sells interviews Rick Brewster, Tom Jackson, and Craig Taylor (August 2005) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Paint.NET ↑ Paint.NET v1.1 "Beta 2" Download. ↑ Paint.NET crosses 2 million downloads, and other news. ციტირების თარიღი: June 16 2006. ↑ Interview: A Look Inside Paint.NET. ციტირების თარიღი: June 16 2006.
სილურული სისტემა

სილურული სისტემა (პერიოდი) — პალეოზოური ჯგუფის რიგით მესამე სისტემა, გეოლოგიური წელთაღრიცხვის პალეოზოური ერის მესამე პერიოდი. მოსდევს ორდოვიციულ სისტემას და წინ უსწრებს დევონურს. აბსოლუტური გეოქრონოლოგიით სილურული პერიოდი დაიწყო 440 მილიონი წლის წინ და გაგრძელდა დაახლოებით 30 მილიონი წელი. სილურული სისტემა დაადგინა რ. მერჩისონმა 1835 წელს დიდ ბრიტანეთში. სილურული სისტემა იყოფა ორ სექციად და ოთხ სართულად. სილურული პერიოდის დასაწყისში აღინიშნა დედამიწის ქერქის მნიშვნელოვანი დაძირვა და გლობალური ტრანსგრესია, თუმცა არსებობდა მეტ-ნაკლებად სტაბილური უბნები და კუნძულის ტიპის აზევებები. სილურული პერიოდის ბოლოს დასრულდა კალედონიური დანაოჭება; წარმოიქმნა გონდვანა. პერიოდის დასაწყისში უკვე უხერხემლოთა ყველა მნიშვნელოვანი კლასი არსებობდა. სისტემაში გაჩნდა პრიმიტიული ხერხემლიანები და პირველი ხმელეთის ფლორა. ამ პერიოდის ნალექები ძირითადად ტერიგენულია, მნიშვნელოვანი რაოდენობით გვხვდება ასევე წყალქვეშა ვულკანური ამოფრქვევების პროდუქტებიც. ნალექები ყველა კონტინენტზეა გავრცელებული ანტარქტიდის გარდა. ლანდოვერიული ეპოქა დაიწყო 443.7 ± 1.5 მილიონი წლის წინ და დასრულდა 428.2 ± 2.3 მილიონი წლის წინ. იყოფა 3 ნაწილად: რუდანიანული, რომელიც დასრულდა 439 მლნ. წლის წინ, აერონიანული დასრულდა 436 მლნ. წლის წინ და ტერიჩიანული. უენლოკური დაიწყო 428.2 ± 2.3 მლნ. წლის წინ და დასრულდა 422.9 ± 2.5 მლნ. წლის წინ. იყოფა 2 ნაწილად: შეინვუდიანური (დასრულდა 426.2 მლნ. წლის წინ) და ჰომენიარული. სახელი მომდინარეობს შროპშირის უენლოკ ეჯიდან, ინგლისი. ლუდლოური დაიწყო 422.9 ± 2.5 მლნ. წლის წინ და დასრულდა 418.7 მლნ. წლის წინ. იყოფა 2 ნაწილად: გორსტიანული (დასრულდა 421.3 მლნ. წლის წინ) და ლუდფორდიანული. პრჟიდოლური დაიწყო 418.7 ± 2.7 მლნ. წლის წინ და დასრულდა 416 ± 2.8 მლნ. წლის წინ. იგი სილურული პერიოდის საბოლოო და ყველაზე მოკლე ეპოქაა. ჯანელიძე ა., ისტორიული გეოლოგიის მოკლე კურსი, თბ., 1963. ხუციშვილი ო., ქსე, ტ. 9, გვ. 344, თბ., 1985 ↑ Image:Sauerstoffgehalt-1000mj.svg ↑ Image:Phanerozoic Carbon Dioxide.png ↑ Image:All palaeotemps.png ↑ Haq, B. U. (2008). „A Chronology of Paleozoic Sea-Level Changes“. Science. 322: 64–68. doi:10.1126/science.1161648. PMID 18832639. ↑ ICS Timescale Chart.
სისტემა (გეოლოგია)

სისტემა — საერთაშორისო სტრატიგრაფიული სკალის ძირითადი ქვედანაყოფი, რომელიც შეესაბამება დედამიწის ქერქისა და დედამიწის ორგანული სამყაროს განვითარების გარკვეულ ბუნებრივ ეტაპს. დროის მონაკვეთს, რომლის განმავლობაშიც ჩამოყალიბდა გეოლოგიური სისტემის ამგები ქანები, ეწოდება გეოლოგიური პერიოდი. ფანეროზოურ დროში გამოყოფილია 12 სისტემა და მათი შესაბამისი 12 პერიოდი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 390.
ნაკრა (მდინარე)

ნაკრა — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, ენგურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2870 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 169 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 18,8 მ³/წმ. ზამთრობით ჩნდება ყინულნაპირისი, ფსკერის ყინული და თოში. ნაკრის ხეობაში მდებარეობს ლეირაყის ჩანჩქერი (სიმაღლე 150 მ). აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 303.
ნაკრის მყინვარი

ნაკრის მყინვარი — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, შდავლერის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — ნაკრის აუზში. სიგრძე 0,7 კმ, ფართობი 0,4 კმ², მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2860 მ სიმაღლემდე. საზრდოობს მყინვარული ნაკადებითა და ზვავებით. ნაკრის მყინვარზე აქვს სათავე მდინარე ნაკრას. ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 303.
ნაკრა (მწვერვალი)

ნაკრა — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — ნაკრის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3700 მ. აგებულია კამბრიულისწინა ფიქლებით. დამახასიათებელია ალპური რელიეფი. მწვერვალის კალთებზე გავრცელებულია ალპური, სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები. მარგველანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 303.
მამა მია! (ფილმი)

„მამა მია!“ (Mamma Mia!) — 2008 წლის ფილმი, რომელიც წარმოადგენს 1999 წლის ამავე სახელწოდების მქონე სასცენო მიუზიკლის ადაპტაციას. დაფუძნებულია პოპულარული პოპ-ჯგუფის ABBA-ს სიმღერებზე, რომლის კომპოზიტორიც თავად ABBA-ს წევრი ბენი ანდერსონია. შემოსავლის მხრივ ფილმი წარმატებით სარგებლობდა და ჰქონდა ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ჩვენების პირველი კვირა მიუზიკლების ისტორიაში, აშშ-ში (27 მილიონი $), სანამ „მაგარი მიუზიკლი 3: გამოსაშვები საღამო“-მ არ ჩაანაცვლა 2008 წლის ოქტომბერში (42 მილიონი $-ით). ოფიციალური საიტი „მამა მია!“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „მამა მია!“ — Allmovie-ზე „მამა მია!“ — Box Office Mojo-ზე „მამა მია!“ — Rotten Tomatoes ↑ Mamma Mia! (2008). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2009-02-05.
გონდვანა

გონდვანა, გონდვანისი (გონდები — ტომის სახელი, ვანა — რაიონი ცენტრალურ ინდოეთში) — ჰიპოთეზური კონტინენტი, რომელიც სამხრეთ ნახევარსფეროში არსებობდა, ზოგი გეოლოგის აზრით, პალეოზოური ერის დასაწყისიდან და ნაწილობრივ მეზოზოურ ერაში, ზოგის აზრით კი — ლაპეოზოური ერის მეორე ნახევარში. გონდვანა შედგებოდა თანამედროვე აფრიკის, სამხრეთი ამერიკის, ანტარქტიდის, ავსტრალიისა და კუნძულ ინდოსტანისაგან, რომელიც ლაურაზიასთან შეჯახების შემდეგ ჩამოყალიბდა ნახევარკუნძულად. გონდვანა დაახლოებით 530-750 მლნ წლის წინ ჩამოყალიბდა და დიდი ხნის განმავლობაში სამხრეთ პოლუსის გარშემო იყო. 360 მლნ წლის წინ, ქვანახშირის პერიოდში მკვეთრი მოძრაობით დაიძრა ჩრდილოეთით და ჩრდილოამერიკულ-სკანდინავიურ მიწებთან შეჯახებით გიგანტურ პროტოკონტინენტ პანგეას შეუერთდა. ამის მიუხედავად, 180 მლნ წლის წინ, იურულ პერიოდში პანგეა კვლავ გაიხლიჩა და ისევ გონდვანად და ჩრდილოეთის კონტინენტ ლაურაზიად იქცა. 30 მლნ წლის შემდეგ თავად გონდვანა დაიშალა ზემოთ ხსენებულ კონტინენტებად. აფრიკის ევროპაზე გავლენის შედეგად ალპები წარმოიშვა, ინდოეთის აზიასთან შეჯახებით კი ჰიმალაი. Animation showing the dispersal of Gondwanaland Graphical subjects dealing with Tectonics and Paleontology Gondwana Reconstruction and Dispersion
ნალბანდი

ნალბანდი, ნალისა და სანალე ლურსმნის მჭედელი, გამწევი საქონლის (ცხენი, ხარი) ჩლიქზე ნალის დაკვრელი და მისივე მკურნალი. ნალ-ლურსმნის გასაჭედად ნალბანდი იყენებდა სამჭედლო იარაღს — სამჭედლო ქურას, გრდემლს, კვერს, მარწუხს და სხვა, ხოლო უშუალოდ სანალბანდო საშუალებებიდან კი თოკს — ხარის წასაქცევად და გასაკოჭად, უღელს — ფეხების მისაბმელად, სამფეხას (ჯიჯგინა) — უღლის ასაწევად და სადგარად, ფოთლის სათლელს (ჩათალა) — ჩლიქების გასასუფთავებლად, დანას — ძვ. ლურსმნის ასაყრელად, ჩაქუჩს და გაზს, აგრეთვე ნესტარს — დაჟეჟილი ჩლიქის გასახსნელად. ნალბანდები უმთავრესად ქალაქებსა და დაბებში, ზოგჯერ დიდ აოფლებშიც იყვნენ. თბილისში ნალბანდებს საკუთარი ამქარი ჰქონდათ. ჰყავდათ ამქრისთავი, მისი მოადგილე და მედროშე. ამქრის დროშაზე გამოხატული იყო წმინდა გიორგის ურჩხულთან ბრძოლის სცენა და ნალბანდის იარაღი. XIX საუკუნეში ცხენიანი ეტლების მომრავლებასთან ერთად ცხენის ნალბანდთა რაოდენობაც გაიზარდა. ისინი მხოლოდ ცხენებს ჭედავდნენ და ამქარიც ცალკე ჰქონდათ. ჯალაბაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 304, თბ., 1984