laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მენხი

მენხი (გერმ. Mönch) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 4099 მ. ეიგერთან და იუნგფრაუსთან ერთად წარმოქმნის ადვილად ნაცნობ მთათა ჯგუფს. აღმართულია შვეიცარიის კანტონების ბერნისა და ვალეს შორის. მწვერვალთან გაყვანილია იუნგფრაუს რკინიგზა. პირველი ასვლა განხორციელდა 1857 წლის 15 აგვისტოს. მენხი (ინგლისური)
ტომ კლევერლი

ტომას უილიამ „ტომ“ კლევერლი (ინგლ. Thomas William Cleverley; დ. 12 აგვისტო, 1989) — პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ინგლისელი ნახევარმცველი. კარიერა დაიწყო „ბრედფორდ სიტის“ ახალგაზრდულ გუნდში. 12 წლის ასაკში შეუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“. 2007-09 წლებში თამაშობდა „მანჩესტერის“ სარეზერვო გუნდში, ზოგჯერ პირველ გუნდშიც თამაშობდა ამხანაგურ მატჩებში. 2009 წლის დასაწყისში იჯარით გადავიდა პირველი ლიგის კლუბ „ლესტერ სიტიში“. ის დაეხმარა გუნდს ჩემპიონატში გადასვლაში. 2009-10 წლების სეზონში გამოდიოდა „უოტფორდში“, ჩემპიონატში. ითამაშა 33 მატჩში და გაიტანა 11 გოლი და დასახელდა კლუბის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 2010 წლის 31 აგვისტოს ის შეუერთდა „უიგან ატლეტიკს“ იჯარით, სადაც 25 მატჩში გაიტანა 4 გოლი და დაეხმარა გუნდს პრემიერ ლიგაში ადგილის შენარჩუნებაში. 2011-12 წლების სეზონში დაბრუნდა „მანჩესტერში“ და მისი დებიუტი შედგა ინგლისის სუპერთასზე „მანჩესტერ სიტისთან“ მატჩში. 2012 წლის 23 თებერვლის მონაცემებით ლესტერ სიტი პირველი ლიგა (1): 2008–09 მანჩესტერ იუნაიტედი ინგლისის სუპერთასი (1): 2011 უოტფორდის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე (1): 2009–10 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტომ კლევერლი Tom Cleverley — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) Profile at ManUtd.com Profile დაარქივებული 2011-10-05 საიტზე Wayback Machine. at LCFC.com Profile დაარქივებული 2011-10-05 საიტზე Wayback Machine. at watfordfc.com ↑ Tom Cleverley. Soccerbase. ციტირების თარიღი: 18 May 2011. ↑ „Player of the Season“. BBC Sport. British Broadcastin Corporation. 20 April 2009. ციტირების თარიღი: 20 April 2009. ↑ „Player of the Season“. WatfordFC.com. Watford F.C. 19 May 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 აპრილი 2010. ციტირების თარიღი: 19 May 2010. ↑ სხვა გათამაშებები, მათ შორის ინგლისის სუპერთასი, უეფა-ს სუპერთასი, ფეხბურთის ლიგის ტროფი
ბერნის ალპები

ბერნის ალპები (გერმ. Berner Alpen; აგრეთვე ცნობილია როგორც ბერნის ობერლანდი) — დასავლეთ ალპების მთების ჯგუფი შვეიცარიაში. გადაჭიმულია მდინარე რონის ხეობიდან მდინარე აარეს ხეობამდე. სიგრძე დაახლოებით 120 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 4274 მ (ფინსტერაარჰორნი). სხვა მთავარი მწვერვალებია: ალეჩჰორნი (4195 მ), იუნგფრაუ (4158 მ), მენხი (4099 მ), შრეკჰორნი (4078 მ). გაბატონებულია ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები, სუბალპური და ალპური მდელოები. ბერნის ალპები გამოეყოფა პენინის ალპებს სამხრეთიდან მდინარე რონის ხეობის მეშვეობით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ლეპონტინის ალპებს რონის ხეობითა და ფურკისა და სენ-გოტარდის უღელტეხილებით, აღმოსავლეთით გლარნის ალპებს მდინარე როისის ხეობით. ბერნის ალპების ჩრდილოეთი საზღვარი გადის დაახლოებით ჟენევისა და ფირვალდშტედტის ტბების ხაზზე. გამყინვარების მძლავრი კერაა. ქედის სამხრეთ კალთებიდან ეშვება ალპების დიდი მყინვარები: ალეჩი და ფიშერი. გეოლოგიური თვალსაზრისით წარმოადგენს აარის მასივის ნაწილს. აგებულია კრისტალური ფიქლებით, გრანიტებითა და დანალექი ქანებით. დასავლეთ ნაწილში უმეტესად გაბატონებულია ცარცული კირქვები. განსაკუთრებული ლანდშაფტების გამო განვითარებულია ტურიზმი. უცხოელებისათვის თავიდანვე ცნობილი იყო გრინდელვალდის, ლაუტერბრუნენისა და ინტერლაკენის პუნქტები. მოგზაურები და მკვლევრები არაერთხელ სტუმრობდნენ შვეიცარიის ამ ადგილებს. იკვლევდნენ მთათა სისტემებსა და აწარმოებდნენ მწვერვალების დაპყრობას. 1841 წელს ლუი აგასისმა და მისმა კოლეგებმა ქვემო აარის მყინვარზე შექმნეს დროებითი სადგური. პოპულარულია აგრეთვე ალპინიზმი. ბერნის ალპების აღმოსავლეთ ნაწილში ვრცელდება იუნგფრაუ-ალეჩის დაცული ტერიტორია, რომელიც მოიცავს იუნგფრაუს მწვერვალების ჩრდილოეთ ნაწილს და ეიგერის მთებს, ასევე უდიდეს მყინვარულ არეალს მთელს დასავლეთ ევრაზიაში, სადაც მდებარეობს მოზრდილი ალეჩის მყინვარი. 2001 წელს ტერიტორია იუნესკომ თავის სიაში შეიტანა. დაცული ტერიტორია მდიდარია ფლორითა და ფაუნით. იუნგფრაუ-ალეჩის დაცული ტერიტორია ბერნის ალპები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ბერნის ალპები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
491

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 491 491 (ოთხას ოთხმოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის 1-ლი წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 491. იოანე მალალა — ბიზანტიელი ისტორიკოსი (გ. 578) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 491. 9 აპრილი: ზენონი— ბიზანტიის იმპერატორი. (დ. 435) პეტრე იბერი — ქართველი თეოლოგი და ფილოსოფოსი (დ. 411)
ამაჯუაკის ტბა

ამაჯუაკის ტბა (ინგლ. Amadjuak Lake) — გამდინარე ტბა კანადაში, ნუნავუტის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ბაფინის მიწის დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 113 მ სიმაღლეზე. ფართობით წარმოადგენს კანადის ერთ-ერთ უდიდეს ტბას. ზედაპირის ფართობი 3115 კმ². ნუნავუტის ტბებს შორის ფართობით მესამე ადგილზეა. საზრდოობს სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხრიდან შემოსული მდინარის წყლებით. ჩამონადენი მდინარე ამაჯუაკზე, რომელიც მიემართება ჩრდილოეთისაკენ ნეტილინგის ტბისკენ, რომლის წყლები, თავის მხრივ, ჩადის ფოქსის აუზში. ტბებს შორის არსებულ ტერიტორიაზე ბინადრობს კარიბუ. დიდი ხნის განმავლობაში ტბა დაფარულია ყინულით. ბინადრობს თევზი. კანადის ტბების სია მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ↑ Word Lake Database, International Lake Environment Committee. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-05-18. ციტირების თარიღი: 2012-02-28. ↑ Atlas Canada — Lakes. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-15. ციტირების თარიღი: 2012-02-28. ↑ Canadian Encyclopedia. Amadjuak Lake. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-30. ციტირების თარიღი: 2012-02-28. ↑ Canada's Polar Environments, Nettilling Lake and Amadjuak Lake. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-11. ციტირების თარიღი: 2012-02-28.
492

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 492 492 (ოთხას ოთხმოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-2 წელი. დაიწერა ბოლნისის სიონის ასომთავრული წარწერა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 492. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 492. 1 მარტი: ფელიქს III — რომის პაპი (დ. უცნობია)
ინგოლშტადტი

ინგოლშტადტი (გერმ. Ingolstadt) — ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის თავისუფალ მხარეში. მდებარეობს მდინარე დუნაის ნაპირებზე, ბავარიის ცენტრში. ქალაქის მოსახლეობა 136 952 ადამიანია (2019). მიეკუთვნება მიუნხენის მეტროპოლიურ არეალს, რომლის მოსახლეობაც 5 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ინგოლშტადტში ხდება მოქმედება მერი შელის ნოველაში „ფრანკენშტეინი“. ქალაქში განთავსებულია გერმანული საავტომობილო კომპანია აუდის სათავო ოფისი. იხსენიება 806 წლიდან. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1250 წელს. XVIII საუკუნის ბოლოს, ინგოლშტადტში დაარსდა ილუმინატების საიდუმლო საზოგადოება. დიორი, უნგრეთი კერკოლდი, შოტლანდია გრასი, საფრანგეთი კარარა, იტალია კრაგუევაცი, სერბეთი მანისა, თურქეთი ოპოლე, პოლონეთი მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოკრუგი, მოსკოვი, რუსეთი მურსკა-სობოტა, სლოვენია გერმანიის დიდი ქალაქების სია Ingolstadt ოფიციალური საიტი] Virtual tour through Ingolstadt (in German, but more images than text) Catholic University Eichstätt-Ingolstadt University of Applied Sciences (Fachhochschule) Museum of the Bavarian Army (in German) Audi A history of Ingolstadt by Kurt Scheurer დაარქივებული 2021-02-21 საიტზე Wayback Machine. (in German) A biography of Marieluise Fleißer (in German) Pioniere in Ingolstadt by Marieluise Fleißer (in German) ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ Opole Official Website - Twin Towns. (in English and Polish) © 2007-2009 Urząd Miasta Opola. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-01. ციტირების თარიღი: 2009-06-18.
რეკლინგჰაუზენი

რეკლინგჰაუზენი (გერმ. Recklinghausen) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, რეკლინგჰაუზენის რაიონის დედაქალაქი. მდებარეობს რურის არეალის უკიდურეს ჩრდილოეთში. ხასიათდება ფართო მინდვრებით და ფერმებით ჩრდილოეთით, სამხრეთით კი სამრეწველო საწარმოებით. რეკლინგჰაუზენი გერმანიის სიდიდით მე-60 და ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის 22-ე ქალაქია. ქალაქი პირველად მოიხსენიება 1017 წელს რიკოლდინხუზონის სახელით. 1236 წელს მან ქალაქის სტატუსი მიიღო. აკო (ისრაელი) ბიტომი (პოლონეთი) დორდრეხტი (ნიდერლანდები) დუე (საფრანგეთი) პრესტონი (ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო) შმაკლალდენი (თიურინგია, გერმანია) გერმანიის დიდი ქალაქების სია Icon Museum დაარქივებული 2009-12-18 საიტზე Wayback Machine. Corpus juris of the county of Recklinghausen[მკვდარი ბმული] ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 https://www.dastelefonbuch.de/Postleitzahlen/Recklinghausen
ვირტსიარვი

ვირტსიარვი (ესტ. Võrtsjärv) — მტკნარი ტბა ესტონეთში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 33,7 მ სიმაღლეზე. ფართობი 266 კმ². ამრიგად წარმოადგენს ფართობით ესტონეთის ტბებს შორის უდიდესს ჩუდ-ფსკოვის ტბის შემდეგ. ესტონეთის უდიდესი შიდა წყალსატევია. საშუალო სიღრმე 2,8, მაქსიმალური სიღრმე 6 მ. ნაპირები მეტწილად დაბალია. წაგრძელებულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ და მთავრდება ვიწრო ყურით, რომელსაც ერთვის მდინარე ვიაიკე-ემაიიგი. ვირტსიარვის ჩრდილოეთ ნაწილში სათავე აქვს მდინარე ემაიიგის, რომელიც ჩუდის ტბას ერთვის. ჰაერის ტემპერატურა უდრის 4,9°C. დიდი ხნის განმავლობაში დაფარულია ყინულით. ვირტსიარვი და მდინარე ემაიიგი სანაოსნოა. განვითარებულია სარეწაო თევზჭერა. ტბის სანაპიროზეა ლიმნოლოგიური სადგური. 1961 წელს ტბასთან შეიქმნა ზოოლოგიური და ბოტანიკური ინსტიტუტი. ვირტსიარვი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.
493

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 493 493 (ოთხას ოთხმოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-3 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 493. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 493. 15 მარტი — ოდოაკრი, იტალიის მეფე.
ვოლფსბურგი

ვოლფსბურგი (გერმ. Wolfsburg) — ურბანული არეალი და სიდიდით მეექვსე ქალაქი გერმანიის ქვემო საქსონიის მხარეში. მდებარეობს მდინარე ალერზე, ბრაუნშვაიგის ჩრდილო-დასავლეთით. მისგან 230 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს გერმანიის დედაქალაქი ბერლინი. ქალაქი მთელ მსოფლიოში ცნობილია იმით, რომ აქ მდებარეობს კონცერნ Volkswagen-ის სათავო ოფისი. ამავე დროს, იგი გერმანიის ერთ-ერთი იმ უიშვიათესი ქალაქთაგანია, რომელიც XX საუკუნეში აშენდა. 1972 წელს, მოსახლეობის ნიშნული 100 000-ს გადასცდა. დაარსებიდ დღიდან, 1938 წლის 1 ივლისიდან 1945 წლის 25 მაისამდე ქალაქს უწოდებდნენ „შტატდ დეს კდფ-ვაგნეს ბაი ფელერსლებენ“-ს“. გერმანიის დიდი ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Autostadt Wolfsburg Art Museum ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
მაინის ოფენბახი

მაინის ოფენბახი (გერმ. Offenbach am Main) — ქალაქი გერმანიაში, ჰესენის მხარეში. მდებარეობს მდინარე მაინის სამხრეთ ნაპირზე, მაინის ფრანკფურტის გვერდით. 2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 120 435 ადამიანს ითვლიდა. მიეკუთვნება ფრანკფურტ-რაინ-მაინის მეტროპოლიურ არეალს. ოფენბახი ტყავის მრეწველობის ცენტრი იყო, რაც ბოლო დეკადებში დასუსტდა. თუმცა, აქ დღემდე რჩება გერმანული ტყავის მუზეუმი (Deutsches Leder Museum) და ტყავის საერთაშორისო ბაზრობა. ისტორიულ დოკუმენტებში ოფენბახი პირველად 770 წელს ჩნდება. შუა საუკუნეებში ის ხელიდან ხელში გადადიოდა. 1564 წელს ქალაქი ხანძარმა გაანადგურა, თუმცა 1578 წელს აღადგინეს. იზენბურგის ციხესიმაგრე Büsingpalais რემპენიემის სასახლე ბაზრობა ტიპური ქუჩა მუნიციპალური საავადმყოფო სახლი, სადაც ცხოვრობდა რუდლოფ კოხი გერმანიის დიდი ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (გერმანული) ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
ბოტროპი

ბოტროპი (გერმ. Bottrop) — ქალაქი დასავლეთ-ცენტრალურ გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, რაინ-ჰერნეს არხზე. მდებარეობს რურის ინდუსტრიულ არეალში. ქალაქი ნახშირის მოპოვებითი და სარკინიგზო ცენტრი იყო, იწარმოებოდა ქვანახშირი და კუპრი, ქიმიკატები, ტექსტილი, მანქანა-დანადგარები. მოპოვებით ცენტრად ბოტროპი 1860-იან წლებში გადაიზარდა, 1921 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო, მეორე მსოფლიო ომში კი დაიბომბა. 1975 წელს მიიერთა მეზობელი დასახლებები. ტურკუენი, საფრანგეთი, 1967-დან ბლეკპული, გაერთიანებული სამეფო ბერლინი, გერმანია, 1983-დან ვესპრემი, უნგრეთი, 1987-დან მერზებურგი, გერმანია, 1989-დან გლივიცე, პოლონეთი გერმანიის დიდი ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Stadtportrait mit Infos, Links und mehr დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. Geschichte der Stadt, Ansichten und Links დაარქივებული 2006-12-23 საიტზე Wayback Machine. Bottrop[მკვდარი ბმული] im Kulturatlas Westfalen ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
494

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 494 494 (ოთხას ოთხმოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-4 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 494. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 494. ვახტანგ I გორგასალი, ქართლის მეფე
პფორცჰაიმი

პფორცჰაიმი (გერმ. Pforzheim) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის მხარეში, შვარცვალდის ტყის მასივის შესასვლელთან. საქვეყნოდაა ცნობილი ამ ქალაქის საიუველირო და საათების წარმოება. 1565 წლამდე წარმოადგენდა ბადენის მმართველთა სამყოფელს, რის გამოც, ზედმეტსახელად გოლდშტადტი ანუ „ოქროს ქალაქი“ უწოდეს. პფორცჰაიმის ფართობი 98 კმ²-ია და მდებარეობს ქალაქ შტუტგარტსა და კარლსრუეს შორის, რამდენემე მდინარის შერწყმის ადგილზე და წარმოქმნის საზღვარს ბადენსა და ვიურტემბერგს შორის, მოქცეულია ბადენის ტერიტორიაზე. ქალაქი ადმინისტრაციულად არცერთ რაიონს არ მიეკუთვნება. მეორე მსოფლიო ომის დროს პფორცჰაიმი მრავალგზის დაიბომბა. უდიდესი თავდასხმა და ერთ-ერთი ყველაზე გამანადგურებელი საჰაერო დაბომბვა მთელი მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში, სწორედ პფორცჰაიმზე განახორციელა სამეფო საჰაერო ძალებმა 1945 წლის 23 თებერვლის საღამოს. დაბომბვისას დაიღუპა ქალაქის მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედი — 17 000 ადამიანი, განადგურდა შენობათა 83%. მოკავშირეებს მიაჩნდათ, რომ ამ ქალაქში იწარმოებოდა გერმანიის ძალებისათვის საჭირო ინსტრუმენტები და რომ იგი იყო გერმანული ჯარების გადაადგილების სატრანსპორტო კვანძი. დაბომბვის ეს ისტორია დრამატულადაა აღწერილი 2011 წელს გამოცემულ გილ მილტონის ისტორიულ წიგნში „ვოლფრამი: ბიჭი, რომელიც ომში მიდის, 2011“. ომის შემდეგ, ნანგრევების უზარმაზარი მასა ვალბერგის მთაზე გაიტანეს, ნაწილი კი ქალაქის გარეუბანში არსებულ ბრიოტცინგერის ხეობაში ჩაყარეს, რამაც ამ ხეობის გაქრობა გამოიწვია. იგივე ქმედებები განხორციელდა სხვა დანგრეულ ქალაქებში, მაგალითად შტუტგარტსა და მიუნხენში. ომის შმედგომ ოც წელისადში, პფორცჰაიმი თანდათანობით ხელახლა აშენდა, საკმაოდ თანამედროვე იერსახე მიეცა და 1950-იანი წლების რამდენიმე გამორჩეული შენობაც აიგო. გერნიკა-ლუმო, ესპანეთი (1989-დან) სენ-მორ-დე-ფოსე, საფრანგეთი (1989-დან) ვიჩენცა, იტალია (1991-დან) ოსიეკი, ხორვატია (1994-დან) ირკუტსკი, რუსეთი (1999-დან) ნევშეჰირი, თურქეთი (2000-დან) ჩენსტოხოვა, პოლონეთი (2000-დან) დიორ-მოშონ-შოპრონი, უნგრეთი (2001-დან) წმინდა მიქაელის ეკლესია ქალაქის ახალი ჰოლი მდინარე ენცი იოჰან რეიხლინის ქანდაკება გერმანიის დიდი ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Pforzheim im Stadtwiki Pforzheim-Enz Artikel und Fotos auf badischewanderungen.de დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. zur Kritik am Pforzheimer Stadtbild Video zum Stadtbild ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
495

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 495 495 (ოთხას ოთხმოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-5 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 495. ხლოდომერი — ფრანკთა მეფე (გ. 524) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 495.
496

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 496 496 (ოთხას ოთხმოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 496. ხოსრო I — სასანიდური ირანის შაჰინშაჰი (გ. 579) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 496. 21 ნოემბერი: გელასიუს I — რომის პაპი (დ. უცნობია)
ანთროპოლოგია

ანთროპოლოგია (ბერძ. anthrōpos ადამიანი, logos მოძღვრება) — მეცნიერება ადამიანის წარმოშობისა და ევოლუციის, ადამიანთა რასების შესახებ. იკვლევს ადამიანის ფიზიკური ტიპის ვარიაციებს დროსა და სივრცეში, ადამიანისა და მისი რასების წარმოშობის, ჩამოყალიბების და შემდგომი განვითარების შესწავლის მიზნით. პირველად ამ ტერმინის გამოყენებას არისტოტელეს უკავშირებენ, რომელიც მასში ადამიანის სულიერი კულტურის ბუნებას გულისხმობდა. ანთროპოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი მეცნიერება ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის შუა პერიოდში. მისი დამოუკიდებელი დარგებია: ადამიანის მორფოლოგია, სწავლება ანთროპოგენეზის შესახებ, რასათმცოდნეობა. XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან სწრაფად ვითარდება კომპლექსი დისციპლინებისა, რომელთაც აერთიანებენ საერთო სათაურით „ადამიანის ბიოლოგია“. იგი შეისწავლის ფიზიოლოგიურ, ბიოქიმიურ და გენეტიკურ ფაქტორებს, რომლებიც ზეგავლენას ახდენენ ადამიანის ორგანიზმის აგებულების ვარიაციებსა და განვითარებაზე. უმნიშვნელოვანესი კვალი დატოვა ჰიპოკრატემ (ძვ.წ. 460-377). მან პირველმა გამოთქვა მოსაზრება კლიმატის გავლენის თაობაზე, როგორც ადამიანის, ასევე მისი სულიერი განვითარების წყობის ჩამოყალიბებაზე. ცალკეული ტომების ფიზიკური ტიპის თავისებურებას ბუნებრივ გარემოს უკავშირებდა. იგი თვლიდა, რომ სკვითები სტეპებს სახლობენ  ჩაფსკვნილი ხალხი შავი თმებით, ხოლო მაღალმთიან რეგიონში სახლობს მაღალი  და ძლიერი ხალხი. ჰიპოკრატე უნდა განვიხილოთ როგორც, ანთროპოგეოგრაფიის და ეკოლოგიის ფუძემდებელი. მას ეკუთვნის მოსაზრება, რომ ადამიანის ფიზიკური, ფიზიოლოგიური და პათოლოგიური მახასიათებლები გარემოსთანაა კავშირში. კიდევ უფრო ადრე ცხოვრობდა ალქმეონე კროტონელი (ძვ.წ. 520) რომელიც იყო ანატომი და ფიზიოლოგი. ვარაუდობენ, რომ ალქმეონე იყო პირველი, რომელიც ცხედრის გაკვეთას აწარმოებდა. იგი ასწავლიდა, რომ ტვინი სულის საყრდენია. ანაქსაგორის (ძვ.წ.≈500) სამყარო მოწყობილია მარად არსებული მსგავსი ელემენტების შეხამებითა და მათი დაშლით. დემოკრიტე (ძვ.წ. ≈460) ატომისტური თეორიისა და შედარებითი ანატომიის ფუძემდებელი. ატომისტური თეორიის გავრცელება და ადამიანის წარმოშობის საკითხები განხილულია რომაელი პოეტის ლუკრეციუს ტიტუს კარუს (ძვ.წ. I) პოემაში „საგანთა ბუნებისათვის“, რომელიც 6 წიგნისაგან შედგება. I და II წიგნში გამოთქმულია სამყაროს აგების ატომისტური თეორია, IV წიგნში-მოძღვრება ადამიანზე, გრძნობათ აღთქმაზე, როგორც ცოდნის წყაროზე, III წიგნი ეძღვნება-სულს, V -კოსმოგონიურ პრობლემებს, ადამიანის გვარის განვითარების ისტორიისა და ენის წარმოშობას, VI – რელიგიური წარმოშობის სამ ბუნებრივ მიზეზს. (ქართული ენა) ფრანც ბოასი, ანთროპოლოგია თანამედროვე ეპოქაში - culturedialogue.com დაარქივებული 2015-09-13 საიტზე Wayback Machine. ფილოსოფია – ტ. რეხვიაშვილი, ვ. ჭიაურელი – თბილისი, 2006 წ. გვ. 233 ანთროპოლოგია – მომავლის მეცნიერება?!, თბ. 2007 გამომც. უნივერსალი, რედ.ქ.ხუციშვილი რ. თოფჩიშვილი, ქ. ხუციშვილი, რ. გუჯეჯიანი, თეორიული ეთნოლოგია, თბ. 2010 გამომც. თსუ
497

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 497 497 (ოთხას ოთხმოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-7 წელი. ბიზანტიის იმპერატორმა ანასტასიოს I-მა ოსტგუთების მეფე თეოდორიხ დიდი იტალიაში მეფისნაცვლად ცნო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 497. ხილდებერტ I — ფრანკთა მეფე (გ. 558) ხლოტარ I — ფრანკთა მეფე (გ. 561) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 497. ჰაშიმ ინბ ანდ მანაფი — მაჰმადის დიდი პაპა იუან სიუნი — ჩრდილოეთ ვეის უფლისწული
მარკო მოტა

მარკო მოტა (დ. 14 მაისი, 1986) — იტალიელი ფეხბურთელი, კვიპროსის საფეხბურთო ჩემპიონატის კლუბ „ომონიას“ მცველი. მოტას პროფესიული კარიერა დაიწყო სერია A-ს კლუბ „ატალანტაში“. 2005 წელს გადავიდა უდინეზეში“, სადაც 2009 წლამდე დაჰყო. ამავე წელს შეუერთდა „რომას“, თუმცა, უკვე მომავალ წელს 3.75 მილიონი ევროს სანაცვლოდ „იუვენტუსის“ რიგებში ჩაირიცხა. მომდევნო წლებში იუვენტუსიდან იჯარით თამაშობდა კატანიაში (2011–2012), ბოლონიასა (2012–2013) და ჯენოაში (2014). მომდევნო წლებში თამაშობდა „უოტფორდში“ (2015), „ჩარლტონ ატლეტიკსა“ (2016) და „ალმერიაში“ (2017–2018). მოტა იყო იტალიის ასაკობრივი ნაკრებების მოთამაშე, მონაწილეობა აქვს მიღებული 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში. მისი დებიუტი იტალიის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2010 წლის 10 აგვისტოს კოტ-დ’ივუარის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში, სადაც იტალიამ გაიმარჯვა ანგარიშით 1:0. იუვენტუსი იტალიის სუპერთასი: 2013 რომა სერია A: 2009–10, მეორე ადგილი იტალიის თასი: 2009–10, მეორე ადგილი იტალია 21 წლ. ტულონის ტურნირი: 2008 მარკო მოტა – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) მარკო მოტა — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] მარკო მოტა — Soccerway National Team data at FIGC დაარქივებული 2012-08-13 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) Profile at AIC.Football.it (იტალიური) Profile at La Gazzetta dello Sport (2009–10) (იტალიური) Profile at La Gazzetta dello Sport (2007–08) (იტალიური) Profile at La Gazzetta dello Sport (2006–07) (იტალიური) ↑ Καταρχήν συμφωνία με Marco Motta el. AC Omonia (11 ივლისი, 2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-11. ციტირების თარიღი: 12 ივლისი, 2018 ↑ „Agreement with Udinese Calcio for the temporary acquisition of the registration rights of the player Marco Motta“ (PDF). Juventus FC. 5 July 2010. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „OFFICIAL: Motta Moves To Watford“. watfordfc.com. 26 თებერვალი, 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 თებერვალი, 2015. ციტირების თარიღი: 27 თებერვალი, 2015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=, |date=, და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Italia sconfitta, ma il nuovo corso porta novità, qualità e impegno Italian. FIGC (10 აგვისტო, 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-06. ციტირების თარიღი: 9 ივლისი, 2016.
498

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 498 498 (ოთხას ოთხმოცდათვრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-8 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 498. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 498. 19 ნოემბერი: ანასტასიუს II — რომის პაპი (დ. უცნობია) ნინკენი — იაპონიის იმპერატორი (დ. 449)
499

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 499 499 (ოთხას ოთხმოცდაცხრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-10 დეკადის მე-9 წელი. სიაო ვენ-დის გარდაცვალების შემდეგ სიუან უ-დი ჩრდილოეთ ვეის იმპერატორი ხდება. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 499. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 499. 26 აპრილი : სიაო ვენ-დი — ჩრდილოეთ ვეის იმპერატორი (დ. 467)