laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხოსროს გორა

ხოსროს გორა — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბანის აღმოსავლეთით 5 კილომეტრზე. ცივ-გომბორის ქედის სამხრეთ ფერდზე. განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაო-რკინის ხანას. ნამოსახლარი გამართულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით წაგრძელებული მთის ვიწრო ფერდზე. თხემი მოსწორებულია. ნამოსახლარს გარშემო თავდაცვითი თხრილი შემოსდევს. მაისურაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 222.
რცხილის სერის ნამოსახლარი და სამაროვანი

რცხილის სერის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე რცხილის სერზე. ნამოსახლარი და სამაროვანი თანადროულია და განეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულსა და ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისს. ძეგლი მნიშვნელოვნადაა დაზიანებული. დანგრეულია სერის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილები. აღმოსავლეთ ნაწილი კი ძლიერაა გადარეცხილი. ნამოსახლარს დასავლეთიდან თავდაცვითი თხრილი შმოსდევს. ბორცვის მოსწორებულ თხემზე გაიწმინდა კედლის ნაშთებიძლიერაა დაზიანებული რიყის ქვის საძირკვლით. გამოვლინდა ორი ოთკუთხა სათავსო. დასავლეთით მდებარე სათავსს მოყვითალო თიხატკეპნილი იატაკი ჰქონდა. იატაკზე აიკრიფა თიხის ჭურჭლის ფრანგმენტები. სათავსის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებთან ორი პატარა მრგვალი სამეურნეო ორმო აღმოჩნდა. დასავლეთ სათავსს აღმოსავლეთიდან მიდგმული ჰქონდა სამეურნეო ნაგებობა.საცხოვრებელი სათავსები და სამეურნეო ორმოები აღმოჩნდა ბორცვის ძირშიც. სამაროვანი მდებარეობს ნამოსახლარის სამხრეთით 200 მეტრზე. გაითხარა 15 ორმოსამარხი. სამარხები გაძარცულა. მიცვალებულები ესვენა მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე მოხრილი კიდურებით, თავით ჩრდილოეთისკენ. მაისურაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 222.
ზურაბ გიგოლაშვილი

ზურაბ გიგოლაშვილი (დ. 1 ოქტომბერი, 1957, ქ. გორი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. სწავლობდა მოსკოვის კოოპერაციული ინსტიტუტის თბილისის ფილიალის დაუსწრებელ განყოფილებაზე. სხვადასხვა დროს გორის თბომეურნეობის ოპერატორი, საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალური კავშირის (ცეკავშირი) გორის ბაზის მუშა, გორის რაიონის მეჯვრისხევის სასოფლო საბჭოს მოლარე-მოანგარიშე, მეჯვრისხევის სასოფლო კოოპერატივის მაღაზიის გამგე, ამავე სოფლის მეფრინველეობის ფაბრიკის დასახლების სახლმმართველი. 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, „მერაბ კოსტავას საზოგადოება“, ეკონომიკური რეფორმის კომისიის, კერძო საკუთრებისა და პრივატიზაციის ქვეკომისიის წევრი; ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ზურაბ გიგოლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ზურაბ გიგოლაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
სიმბოლო

სიმბოლო (ბერძ. σύμβολον „ნიშანი“) — გრძნობად-აღქმადი ობიექტი, რომელსაც შეთანადებული აქვს ნებისმიერი ბუნების სხვა ობიექტი, როგორც მისი მნიშვნელობა. არ არის აუცილებელი, რომ სიმბოლო ჰგავდეს თავის მნიშვნელობას. სიმბოლოს მნიშვნელობა შეიძლება იყოს როგორც ფიზიკური საგანი ან მოვლენა, ისე აზროვნებისეული ობიექტი — საგანთა თვისება, საგნობრივი ვითარება. სიმბოლო აღქმად-მატერიალურ სახეს აძლევს აზროვნების პროცესებს და ამით ქმნის ცოდნის დაგროვებას, შენახვისა და გადაცემის საშუალებას. ზოგჯერ სიმბოლოს იყენებენ „პირობითი ნიშნის“ სინონიმად და განსაზღვრავენ მას, როგორც აშკარა შეთანხმებით შემოღებულ ნიშანს. სემიოტიკა ლ. მჭედლიშვილი, მ. ნათაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 347. symbols.com Symbols meanings for hundreds of symbols Symbolism Wiki Symbols & signs დაარქივებული 2011-03-24 საიტზე Wayback Machine. Ancient Symbolism Numericana
ბიძინა გიორგობიანი

ბიძინა გიორგობიანი (დ. 8 დეკემბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. 1992 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). სხვადასხვა პერიოდში იყო საქართველოს გარემოს დაცვის მინისტრი, სატყეო დეპარტამენტის დირექტორი და თბილისის მერიის ეკოლოგიისა და გამწვანების საქალაქო სამსახურის უფროსი. 2007-2013 წლებში იყო პოლიტდევნილი და იმყოფებოდა გერმანიაში. ეკოლოგი. ბიძინა გიორგობიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბიძინა გიორგობიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დავით გოგაძე

დავით გოგაძე (დ. 16 მარტი, 1963, ქუთაისი) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი და 1988 წელს ასპირანტურა. 1984 წლიდან თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტი და პოლიტიკური ისტორიის კათედრის მასწავლებელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა – თავისუფალი საქართველო“, ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი, საგარეო ურთიერთობათა კომისიის მდივანი; ხელი აქვს მოწერილისაქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). დავით გოგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით გოგაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
სიქა

სიქა, (< სპარს. სექქე), თეგი, ტვიფრი, რომლითაც იჭრება ლითონის ფული. თითო მონეტის მოსაჭრელად საჭიროა ორი სიქა — შუბლისა და ზურგის გამოსახულებისათვის. შუბლის სიქა იჭრებოდა გრდემლზე, ზურგისა — მოძრავი ლითონის ღეროზე. სიქაზე ამოკვეთილია ნეგატიური გამოსახულება და სამონეტო ლეგენდა. უძველეს მონეტებს (ძვ. წ. VII–VI საუკუნეებში) გამოსახულება მხოლოდ შუბლის მხარეზე აქვთ. ზედა სიქის ნაცვლად იხმარებოდა ოთხწახნაგა განიკვეთიანი რკინის ერთი ან რამდენიმე ღერო, რომელიც მონეტაზე ოთხკუთხა ღრმულს (ე. წ. quadratum incusum) ტოვებდა. ზოგჯერ ამ ღეროების ქვედა პირზე რაიმე მარტივი გამოსახულება (ვარსკვლავი, ჯვარი) იკვეთებოდა. თანდათან ეს გამოსახულება გართულდა და ძვ. წ. VI–IV საუკუნეებში გაჩნდა მონეტის ზურგის გამოსახულებაც. მონეტის შუბლისა და ზურგის სიქები პირველად გამოიყენეს ათენში პისისტრატეს დროს. უძველეს სიქას ამზადებენ ბრინჯაოსა და რკინისაგან, შემდგომში — ნაწრთობი ფოლადისაგან. ანტიკურ ხანასა და შუა საუკუნეებში თითოეულ მონეტას ჭრიდნენ ზედა სიქაზე ჩაქუჩის დარტყმით. XIX საუკუნეში გამოიგონეს მონეტის მოსაჭრელი მანქანა, რომელიც პრაქტიკულად დღემდე უცვლელად იხმარება. სიქა გაცვეთის შემდეგ იცვლებოდა, ამიტომ მათი პოვნის შემთხვევები იშვიათია. აღმოჩენილი სიქების უმეტესობა ყალბისმქნელებს ეკუთვნით. 1944 წელს გრემში ნაპოვნია ორი სიქა; ინახება სიმონ ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. თ. ქუთელია, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 406.
თეთრი ქვები

თეთრი ქვები — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბნის ჩრდილოეთით, ნასოფლარ ჩალაუბნის ცენტრიდან 4-5 კულომეტრზე. ბაკურციხისხევის მარცხენა შენაკადის ხუციხევის სათავესთან, ტყეში. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას. სამანქანო გზის მშენებლობის დროს გზის ორივე მხარეს ჩახრამულ-გადარეცხილ ჭრილებში შეგროვდა ადგილი კაჟის მოგრძო და დაბალი, ფართო, არასწორი მოყვანილობის გლუვი, ქვედა სიბრტყისკენ ბლაგვი კუთხით დახრილი დარტყმის მოედნიანი ანატკეცები. ბუგიანიშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 223.
ხუცისხევი

ხუცისხევი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბნის ჩრდილოეთით 2-3 კილომეტრზე. ნასოფლარ ჩალაუბანში, მდინარე ხუცისხევის და ბაკურციხისხევის შესართავთან. განეკუთვნება შუა აშელის ხანას. ხუცისხევის სადგომზე ნაპოვნია კაჟისა და ქვიშაქვის ქვედაპალეოლითიური ამორფული და ერთფუძიანი განივი ნუკლეუსი აშელ-კლექტონური ანატკეცები, თითო სწორი და ამოზნექილი სამუშაოპირიანი სახოკი, ორი დაკბილული იარაღი და დანა-სანოკი. ბუგიანიშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 223.
ემზარ გოგუაძე

ემზარ გოგუაძე (დ. 12 იანვარი, 1963, სოფ. სუფსა, ლანჩხუთის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი. 1985 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1985-1990 წლებში ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას. 1988 წლიდან საქართველოს ეროვნულ-ქრისტიანული პარტიის გამგეობის წევრი, 1990 წლიდან ამავე პარტიის გამგეობის სპიკერი. 1989-1996 წლებში იყო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ისტორიის კათედრის მეცნიერ-თანამშრომელი. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, ეროვნულ-ქრისტიანული პარტია, ჰუმანიტარულ და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი (1990-1991). ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 2001-2002 წლებში იყო საერთაშორისო ინფორმაციის, სამართლისა და კულტურულ ურთიერთობათა უნივერსიტეტის პრორექტორი. 2002-2004 წლებში იყო თბილისის კავკასიური უნივერსიტეტის დირექტორი. 2004-2006 წლებში იყო თბილისის პოლიტიკური აკადემიის პრორექტორი იყო; 2008-2013 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრი, სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე. ემზარ გოგუაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ემზარ გოგუაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ტინის სერის ნამოსახლარები და სამაროვანი

ტინის სერის ნამოსახლარები და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბანის ჩრდილოეთით, ცივგომბორის ქედის სამხრეთი ფერდის მთისწინა ზოლში, ბუნებრივია პატარა ბორცვზე, რომელსაც თხემი მოსწორებული აქვს. პირველი ნამოსახლარი ტინის სერი I განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის ხანას. ამ ხანის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები მხოლოდ ბორცვის თხემის მოსწორებულ ნაწილში აღმოჩნდა. მეორე ნამოსახლარი ტინის სერი II მდებარეობს ტინი სერი I-ის აღმოსავლეთით 300 მეტრზე. განეკუთვნება ძვ. წ. II და I ათასწლეულის მიჯნას. ნამოსახლარი წარმოადგენს ბუნებრივ თხემმოსწორებულ ბორცვს. რომელსაც გარშემო ფართო ტერასა შემოსდევს. ნამოსახლარი ბორცვის თხემზე თიხის ჭურჭელის რამდენიმე ფრანგმენტი და ნამგლის კაჟის ერთი ჩასართი აღმოჩნდა. სამაროვანი მდებარეობს მისი თანადროული გორანამოსახლარ ტინის სერი II-იდან 300-400 მეტრზე. ნამოსახლარის სამხრეთით და აღმოსავლეთით მდებარე მთის ფერდზე. ძლიერაა დაზიანებული, რადგანაც მის ტერიტორიაზე სოფლის მცხოვრებთა სახლები და საკარმიდამო ნაკვეთებია. სამარხები წარმოადგენს ოთკუთხა ორმოს რომლებიც სიგრძივ დამხრობილია სამხრეთ-დასავლეთით და აღმოსავლეთ-დასავლეთ ხაზზე. მიცვალებულები დასვენებულია მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე, ძლიერ მოხრილი კიდურებით. თავით ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ. სამარხებში ჩონჩხთან აღმოჩნდა ლითონისა და ქვის სამკაულები, ლითონის იარაღი, ჩონჩხის ირგვლივ განლაგებული თიხის ჭურჭელი. შემთხვევით მონაპოვარში გამოირჩევა ძვ.წ. II ათასწლეულის II ნახევრისა და ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისის მასალები. ბრინჯაოს მთლიანმასრიანი შუბისპირები, მასრაზე ორი რელიეფრი სარტყლით, ბრინჯაოს შედგენილტარიანი სატევრები, ბრინჯაოს მახვილი, რკინის შუბისპირი და სხვა. მაისურაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 223.
ფოლადი

ფოლადი — რკინის დეფორმირებადი (ჭედადი) შენადნობი ნახშირბადსა (არაუმეტეს 2.14%–ისა და არანაკლებ 0,022 %-ისა) და სხვა ელემენტებთან. შავი მეტალურგიის უმნიშვნელოვანესი პროდუქტი. ფოლადის წარმოების უძველესი ხერხია ცივსაბერი პროცესი, რომელსაც საფუძვლად ედო ქურაში (მოგვიანებით შახტურ ღუმელში) რკინის აღდგენა მადნიდან ხის ნახშირით. ძველი ქართველი მელითონეები სიტყვა ფოლადს უწოდებდნენ მაგარ რკინას, რომელიც რუსულ ენაში „ბულატის“ სახელწოდებით დამკვიდრდა. ადრეული მეტალურგიის უდიდეს მიღწევად ამ სახის ფოლადი ითვლება. ასეთი ფოლადის ნამზადის ზედაპირი ტალღოვანია ან ქსოვილისებრი ბოჭკოვნებით გამოირჩევა, ახასიათებს მაღალი ფხამახვილობა, დიდი დრეკადობა და სიმტკიცე. გამოყენების სფეროს მიხედვით ფოლადი არის საკონსტრუქციო, საიარაღო და განსაკუთრებული თვისებების მქონე. ფოლადის მსოფლიო ასოციაცია (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, თბ..
გივი გოლეთიანი

გივი გოლეთიანი (დ. 15 სექტემბერი, 1948, სოფ. ნაკურალეში, ცაგერის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. 1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკა-ტელემექანიკის ფაკულტეტი. 1967-1972 წლებში იყო თბილისის ქარხანა „ელექტროავტომატის“ მუშა. 1972-1977 წლებში მუშაობდა ინჟინერ-ტექნოლოგად. 1977-1990 წლებში იკავებდა სხვადასხვა თანამდებობებს. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, მერაბ კოსტავას საზოგადოება, უზენაესი საბჭოს სოფლის მეურნეობის, მიწათსარგებლობისა და ეკოლოგიის კომისიის მდივანი; ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე 1991 წლის 9 აპრილი. გივი გოლეთიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გივი გოლეთიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ჯემალ გოლეთიანი

ჯემალ გოლეთიანი (დ. 15 სექტემბერი, 1937, თბილისი — გ. 1997) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“, თავდაცვის, ეროვნული უშიშროებსა და მართლწესრიგის კომისიის, შემდგომ იურიდიული კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ჯემალ გოლეთიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ჯემალ გოლეთიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ისრაელის პრეზიდენტი

ისრაელის პრეზიდენტი — ისრაელის სახელმწიფოს მეთაური, აირჩევა პარლამენტის (კნესეტის) მიერ 5 წლის ვადით. თანამდებობა შემოღებულ იქნა ისრაელის სახელმწიფოს გამოცხადებისთანავე. ისრაელის ისტორიის ქრონოლოგია ისრაელის პრეზიდენტები
მსუბუქი ლითონი

მსუბუქი ლითონები — ლითონები, რომელთა სიმკვრივე 5 გრ/სმ³-ზე მცირეა. ზღვარი მსუბუქსა და მძიმე ლითონებს შორის მერყეობს. ისეთი ლითონები, როგორებიცაა ლითიუმი, ბერილიუმი, ნატრიუმი, მაგნიუმი და ალუმინი, ყოველთვის ამ ცნების ქვეშ მოიაზრება, დამატებით ლითონები ნიკელამდე. ნიკელზე მძიმე ლითონებს ხშირად მძიმე ლითონებს უწოდებენ. მსუბუქი ლითონები, ჩვეულებრივ, ნაკლებად ტოქსიკურებია, ვიდრე მძიმე ლითონები. მონეტების დასამზადებელ შენადნობთათვის იყენებენ მხოლოდ ალუმინის ლიგატურას, უმეტესად ეს არის ალუმინი-სპილენძი-მაგნიუმის შენადნობი. ეკონომიის მიზნით ის ფართოდ გამოიყენება წვრილი მონეტების დამზადებისას, რადგანაც მსოფლიო ბაზარზე ძვირადღირებული სპილენძისაგან დამზადებული მონეტის ფასი გადააჭარბებდა წვრილი მონეტის ნომინალურ ღირებულებას. ↑ 1.0 1.1 A.F. Holleman, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 102-ე გამოცემა, გვ. 1141, ბერლინი, 2007, Walter de Gruyter, ISBN 978-3-11-017770-1. ↑ Wissenschaft-Online-Lexika: Eintrag zu Leichtmetalle im Lexikon der Chemie, წაკითხულია 16 აპრილს, 2009 ↑ K. Maile, E. Roos; Werkstoffkunde für ingenieure: Grundlagen, Anwendung, Prüfung. Birkhäuser, 2005, ISBN 978-3-540-22034-3, გვ. 10 ↑ ზოგიერთი ძველი წყარო საზღვარს მძიმე და მსუბუქ ლითონებს შორის ამგვარად ავლებს: < 4,5 გ/სმ3 J. Elpers, H. Meyer, N. Meyer, H. Marquard, W. Nabbefeld, W. Skornitzke, W. Willner, F. Ruwe: Mechatronik. Grundstufe. 4-ე გამოცემა, Bildungsverlag Eins, 2001, ISBN 978-3-8242-2080-9, S. 52 K. Hengesbach: Fachwissen Metall Grundstufe und Fachstufe 1. 4-ე გამოცემა, Bildungsverlag Eins, 1994, ISBN 978-3-8237-0330-3, S. 248
კარგი ნიშნები (რომანი)

„კარგი ნიშნები: ალქაჯ აგნეს ნატერის წრფელი და ზედმიწევნითი წინასწარმეტყველებები“ — მსოფლიო ფანტასტიკის პრემიაზე ნომინირებული რომანი, რომელიც ინგლისელი ავტორების ტერი პრეჩეტისა და ნილ გეიმანის ერთობლივი ნაწარმოებია. გამოქვეყნდა 1990 წელს. წიგნი იუმორისტულ-სატირული ჟანრისაა. მოგვითხრობს სატანის შვილის დაბადებაზე, აპოკალიფსის ოთხ მხედარსა და სამყაროს აღსასრულის ჟამზე, რომლის დადგომის ჩაშლასაც ინგლისის კომფორტულ გარემოს შეჩვეული ანგელოზი აზირაფელი და დემონი კროული ეცდებიან. სიუჟეტის ერთ-ერთი ხაზის მიხედვით, პატარა სოფლის საავადმყოფოში ახალდაბადებულები აერევათ, რის შედეგადაც ანტიქრისტე სახელად ადამი არასწორ ოჯახში იზრდება. გეიმანი და პრეჩეტი ერთმანეთს 1985 წლიდან იცნობდნენ, ამიტომ რომანზე ერთობლივად მუშაობა მათივე იდეა იყო და არა მათი გამომცემლის. გეიმანის თქმით, მან თავდაპირველად წიგნი რიჩმალ კრომპტონის „ანტიქრისტე სახელად უილიამის“ პაროდიის სახით დაიწყო, მაგრამ თანდათანობით ეს იდეას უფრო მაშტაბურ ჩანაფიქრად გადაიქცა. 2016 წლის აპრილში გეიმანმა განაცხადა, რომ პრეჩეტის თხოვნით (გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე), წერდა სცენარს სატელევიზიო სერიალისთვის. კარგი ნიშნების პრემიერა Amazon Prime Video-ზე, 2019 წლის 31 მაისს შედგა. ამ ექვსეპიზოდიან მინისერიალში მთავარ როლებს ასრულებენ დევიდ ტენანტი, მაიკლ შინი, ჯონ ჰემი და ფრენსის მაკდორმენდი. კარგი ნიშნები — Goodreads ↑ 1991 Award Winners & Nominees. ↑ Breebaart, Leo. Words from the Master. lspace.org. ციტირების თარიღი: 19 ოქტომბერი, 2018. ↑ An afterword to the book; e.g., in the Harper paperback edition, ISBN 0-06-085397-2, p. 377. ↑ Cain, Sian (15 April 2016). „Good Omens: Neil Gaiman to adapt Terry Pratchett collaboration for TV“. The Guardian. ციტირების თარიღი: 19 October 2018. ↑ White, Peter. (13 თებერვალი, 2019) ‘Good Omens’ To Launch On Amazon Prime Video On May 31 – TCA (ინგლისური). deadline.com. ციტირების თარიღი: 14 თებერვალი, 2019.
სკალდის მთავარანგელოზების ტაძარი

სკალდის მთავარანგელოზების ტაძარი — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფაყის ჩრდილო-დასავლეთით, სოფლიდან 5 კმ-ში, სკალდის მთაზე. ზღვის დონიდან 2210 მეტრზე. ადგილობრივების გადმოცემით სკალდის ტაძარი X-XI საუკუნეებში აშენდა, თუმცა მისი პირვანდელი სახე თითქმის წაშლილია. სამონასტრო ცხოვრება 2013 წელს აღდგა. ტაძრის მთავარ სიწმინდეს წარმოადგენს მთავარანგელოზების (მიქაელის და გაბრიელის) მოოქროვილი ხატი და ხატი მაცხოვრის გამოსახულებით. ტაძრის დღესასწაულია 21 ნოემბერი. სვანეთში ყოველწლიურად აღნიშნავენ სკალდობას, დღესასწაული იმართება აღდგომის ყოველ მეშვიდე კვირას და ემთხვევა ქრისტიანულ სულთმოფენობას. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 176-177, ISBN 978-99940-27-10-1.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 14576 ↑ სულთმოფენობის დღესასწაული სვანეთში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-24. ციტირების თარიღი: 2020-06-01. ↑ 2.0 2.1 სკალდის მონასტერში “სტაროსტები” ვეღარ ბოგინობენ ↑ სალოცავი სვანეთში, სადაც ქალებს ასვლა ეკრძალებათ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-05-11. ციტირების თარიღი: 2021-12-29.
ბეჟან გონაშვილი

ბეჟან გონაშვილი (დ. 18 სექტემბერი, 1956, სოფ. არბოშიკი, წითელწყაროს რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. 1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სახლხო მეურნეობის დაგეგმვის ფაკულტეტი. 1978-1993 წლებში ეწეოდა პარტიულ-სამეურნეო საქმიანობას: 1978-1980 წლებში აგრონომ-ეკონომისტი, კოლმეურნეობების საქმეთა მთავარი სამმართველო, საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სამინისტრო. 1980-1981 წლებში იყო წამყვანი სპეციალისტი, ინფორმაციისა და პროგნოზირების სამმართველო, საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. 1981-1987 წლებში იყო სამთაწყაროს საბჭოთა მეურნეობის დირექტორი. 1987-1989 წლებში იყო ინსტრუქტორი საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტში, სოფლის მეურნეობის და კვების მრეწველობის განყოფილებაში. 1989-1990 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის წითელწყაროს რაიკომის პირველი მდივანი. 1990-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, მაჟორიტარი, დედოფლისწყაროს საარჩევნო ოლქი, საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტია. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულის მოადგილე კახეთის მხარეში. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი: მაჟორიტარი, N14 დედოფლისწყაროს საარჩევნო ოლქი, საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი, აგრარულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე. ბეჟან გონაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბეჟან გონაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევა) ბეჟან გონაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ჭედვა

ჭედვა — ლითონების წნევით დამუშავების ერთ-ერთი სახეობა, რომლის დროს იარაღი ნამზადზე ასრულებს მრავალჯერად წყვეტილ ზემოქმედებას, რის შედეგად იგი (ნამზადი) დეფორმირდება და თანდათანობით საჭირო ფორმასა და ზომას იღებს. ჭედვა ცნობილი იყო მანამ, სანამ ადამიანი მადნისაგან ლითონის მიღებას დაიწყებდა; მაგ., ირანში, მესოპოტამიასა და ეგვიპტეში მეტეორიტული რკინის ჭედვა ძვ. წ. IV-III ათასწლეულში იცოდნენ. თითქმის ამავე პერიოდიდან იწყებენ ლითონის დამუშავებას იბერიულ-კავკასიური მოდგმის ხალხები. საზოგადოების მატერიალურ კულტურის განვითარებაში მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო სპილენძის გამოდნობა და მისი დამუშავება (ბრინჯაოს ხანა). ამ დროს ფართოდ იყენებდნენ ჭედვას. შემდგომ პერიოდში ვითარდება რკინის მეტალურგია. ამავე პერიოდში მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, დაიწყო განვითარება ჭედვის ხელოვნებამ. ლითონს ჭედავენ (როგორც წესი, ცხლად) ფასონურ ან ბრტყელ საცემებს შორის. დაბალი მწარმოებლურობის მიუხედავად, ჭედვა ერთეულ და წვრილსერიულ წარმოებაში უნივერსალური და შეუცვლელი პროცესია, განსაკუთრებით დიდი მასის (350 ტ-მდე) ნაჭედების მისაღებად. ჭედვა მიმდინარეობს სამჭედლო უროებზე, რომელთა მვარდნი ნაწილების მასაა 1-იდან 5000 კგ-მდე, და სამჭედლო ჰიდროწნეხებზე, რომლებიც ავითარებენ 2-200 მეგნ (200-20000 ტძ) ძალას. ჭედავენ როგორც სხმულებს, ისევე ნაგლინს. დიდი მასის სხმულების ან ნამზადების ჭედვის დროს იყენებენ ამწეებს, მანიპულატორებს, გადამყირავებლებს. ჭედვის დროს უმჯობესდება ლითონის სტრუქტურა და ხარისხი. ხარისხოვანი ნაჭედის მისაღებად უნდა დაიცვან ტემპერატურული ინტერვალი — ჭედვის დაწყებისა და დამთავრების ტემპერატურა. იგი დამოკიდებულია საჭედ მასალასა და მის ქიმიურ შემადგენლობაზე (მაგ., დაბალნახშირბადიანი ფოლადებისათვის — 1280-750°C, ლეგირებული ფოლადისათვის — 1180-850°C, სპილენძის შენადნობებისათვის — 900-700°C, ალუმინის შენადნობებისათვის — 500-380°C). ჭედვის ძირითადი ოპერაციებია დასმა, გამოტვიფვრა, გაწელვა, მოგორვა, გაჭოლვა, ჭრა, სამჭედლო შედუღება და სხვ. თავაძე ფ., მესხია შ., ბარქაია ვ., ფურცვლოვანი ლითონების ჩარხებზე დამუშავება ძველ საქართველოში, თბ., 1954; Охрименко Я. М., Технологии кузнечно-штамповочного производства, 2 исд., М., 1976; ლომსაძე ჯ., ქსე, ტ. 11, გვ. 387-388, თბ., 1987
ბერდია გუგავა

ბერდია გუგავა (დ. 17 ივლისი, 1957, დაბა ლენტეხი) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, სპორტსმენი. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1979-1980 წლებში იყო ლენტეხის სპორტსკოლის მწვრთნელი. 1980-1985 წლებში იყო დირექტორი. 1985-1990 წლებში იყო ლენტეხის ტურბაზის დირექტორი. 1990 წელს იყო ოლიმპიური რეზერვების სპორტსკოლის დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, ლენტეხის საარჩევნო ოლქი, საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა – თავისუფალი საქართველო“, სპორტისა და ტურიზმის ქვეკომისიის თავმჯდომარე. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1996 წელს საქართველოს ოლიმპური ნაკრების უფროსი მწვრთნელი ძიუდოში (ატლანტა). 2009-2013 წლებში იყო ლენტეხის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე. ბერდია გუგავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბერდია გუგავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დიდიე კელო

დიდიე კელო (ფრანგ. Didier Queloz; დ. 23 თებერვალი, 1966) — შვეიცარიელი ასტრონომი. კემბრიჯის უნივერსიტეტის, სამების კოლეჯის და ჟენევის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1995 წელს, მიშელ მაიორისთან ერთად მან აღმოაჩინა 51 პეგასი ბ, პირველი ეგზოპლანეტა, რომელიც მზის მსგავსი ვარსკვლავის 51 პეგასის გარშემო მოძრაობს. ამ აღმოჩენისთვის მან 2019 წელს ნობელის პრემია მიიღო ფიზიკაში ჯეიმზ პებილსა და მიშელ მაიორისთან ერთად. ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ http://www.wolffund.org.il/index.php?dir=site&page=winners&name=&prize=3016&year=2017&field=3008 ↑ Twitter // X — (untranslated), 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q117617480"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q918"></a> ↑ The Nobel Prize in Physics 2019 // nobelprize.org — Royal Swedish Academy of Sciences, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q191583"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q99726645"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ https://royalsociety.org/news/2020/04/outstanding-scientists-elected-as-fellows-and-foreign-members-of-the-royal-society/ ↑ https://clarivate.com/citation-laureates ↑ https://www.mcgill.ca/desautels/files/desautels/channels/attach/amu-dhc-2021-ok-digital.pdf