laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საპალის დეპარტამენტი

საპალის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Zapala) — დეპარტამენტი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 35 806 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 200 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი საპალა. არგენტინის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2018-12-12 საიტზე Wayback Machine. Provincia según localidad. Población censada en 1991 y población por sexo en 2001
ანტის დეპარტამენტი

ანტის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Anta) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 57 411 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 21 945 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხოაკინ-ვიქტორ-გონსალესი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
კაჩის დეპარტამენტი

კაჩის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Cachi) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 315 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 925 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კაჩი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
კაფაიატეს დეპარტამენტი

კაფაიატეს დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Cafayate) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 14 850 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 570 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კაფაიატე. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
სერილიოსის დეპარტამენტი

სერილიოსის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Cerrillos) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 35 789 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 640 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სერილიოსი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ჩიკოანის დეპარტამენტი

ჩიკოანის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Chicoana) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 20 710 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 910 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩიკოანა. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
გუაჩიპასის დეპარტამენტი

გუაჩიპასის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Guachipas) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 3 187 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 785 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გუაჩიპასი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ირუიის დეპარტამენტი

ირუიის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Iruya) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 5 987 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 515 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ირუია. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ლა-პომის დეპარტამენტი

ლა-პომის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento La Poma) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 1 738 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 447 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-პომა. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ლა-კალდერის დეპარტამენტი

ლა-კალდერის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento La Caldera) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 763 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 867 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-კალდერა. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ლა-ვინიის დეპარტამენტი

ლა-ვინიის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento La Viña) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 435 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 152 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-ვინია. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
ლოს-ანდესის დეპარტამენტი

ლოს-ანდესის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Los Andes) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 6 050 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 25 636 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-ანტონიო-დე-ლოს-კობრესი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
მეტანის დეპარტამენტი

მეტანის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Metán) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 40 351 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 235 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-ხოსე-დე-მეტანი. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
როსარიო-დე-ლერმის დეპარტამენტი

როსარიო-დე-ლერმის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento Rosario de Lerma) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 38 702 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 110 კმ²-ია. დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როსარიო-დე-ლერმა. არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები[მკვდარი ბმული]
კოტე მახარაძე

კონსტანტინე (კოტე) მახარაძე (დ. 17 ნოემბერი, 1926, თბილისი — გ. 19 დეკემბერი, 2002) — ქართველი მსახიობი, პოპულარული სპორტული კომენტატორი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1958), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1966). დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის (1967) და ღირსების ორდენებით. კოტე მარჯანიშვილისა და სანდრო ახმეტელის სახელობის პრემიების ლაურეატი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1996) . კოტე მახარაძე დაიბადა თბილისში 1926 წლის 17 ნოემბერს. 1934 წელს შევიდა ქორეოგრაფიულ სტუდიაში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1941 წელს. 1944 წელს ასევე წარმატებით დაამთავრა სკოლა და ჩააბარა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, რომელიც 1948 წელს წარმატებით დაამთავრა და მიღებულ იქნა რუსთაველის სახელობის აკადემიურ თეატრში, სადაც მან დაჰყო 23 წელი, 1970 წლიდან გადავიდა კოტე მარჯანიშვილის სახელობის აკადემიურ თეატრში. 1973–1974 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის (დღეს უნივერსიტეტი) ტელეჟურნალისტიკის ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი. 1997 წელს ქ. თბილისში დააარსა ერთი მსახიობის თეატრი „ვერიკო“ , რომლის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მსახიობი იყო სიცოცხლის ბოლომდე. თეატრში მოღვაწეობის პარალელურად იგი გატაცებული იყო სპორტული ცხოვრებით. იყო საქართველოს კალათბურთის ახალგაზრდული ნაკრების კაპიტანი, 1945 წელს მოიპოვა საბჭოთა კავშირის თასი, თამაშობდა კალათბურთს თბილისის დინამოში. 1957 წლიდან მოღვაწეობა დაიწყო სპორტულ კომენტატორად ჯერ საქართველოს, ხოლო შემდგომ საკავშირო რადიოსა და ტელევიზიაში. 40 წლის განმავლობაში მიჰყავდა რეპორტაჟები ქართულ და რუსულ ენებზე. მას მიჰყავდა თბილისის „დინამოს“ ფეხბურთელთა გუნდის ორი ისტორიული თამაშის რეპორტაჟი — 1964 წელს (ეროსი მანჯგალაძესთან ერთად) „დინამო“ გახდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი, ხოლო 1981 წელს მოიპოვა ევროპის თასების თასი. დაკრძალულია თბილისის დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. 1975: არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ (კოტე) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე 1976: დილის ნისლივით (კოტე) რეჟ. გენო ხიჯავა 1984: მონანიება (პროკურორი) რეჟ. თენგიზ აბულაძე 1997: ღამის ზარები რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 1945: საბჭოთა კავშირის თასი (კალათბურთი) 1958: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 1966: საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 1967: შრომის წითელი დროშის ორდენი 1996: ღირსების ორდენი 1996: თბილისის საპატიო მოქალაქე 2001: ღირსების ორდენი 2003: შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (გარდაცვალების შემდეგ) კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია სანდრო ახმეტელის სახელობის პრემია კოტე მახარაძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კოტე მახარაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია კოტე მახარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კვირის პალიტრა — წყვილები. სოფიკო ჭიაურელი და კოტე მახარაძე ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-13. ციტირების თარიღი: 2013-02-21. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-15. ციტირების თარიღი: 2013-02-21. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-12. ციტირების თარიღი: 2013-02-21. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2013-02-21.
უოტერფორდის საგრაფო

უოტერფორდი (ინგლ. Waterford; ირლ. Port Láirge) — საგრაფო ირლანდიის სამხრეთით. შედის მანსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — უოტერფორდი. მოსახლეობა — 113,795 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები. მე-20 ადგილი საგრაფოებს შორის). County Council website დაარქივებული 2012-09-04 საიტზე Wayback Machine. Map of Waterford დაარქივებული 2008-06-26 საიტზე Wayback Machine. www.UpTheDeise.com — The Waterford Peoples' Website — Message Boards, Jokes, Slang, Songs, Photos, History, Tourism etc. დაარქივებული 2022-03-31 საიტზე Wayback Machine. The Diocese of Waterford and Lismore
უოტერფორდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით უოტერფორდი შეიძლება აღნიშნული იყოს: უოტერფორდი — ქალაქი ირლანდიაში უოტერფორდი — საგრაფო ირლანდიაში
კორკის საგრაფო

კორკი (ინგლ. Cork, ირლ. Corcaigh) — ტრადიციული საგრაფო ირლანდიის სამხრეთით. შედის მანსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — კორკი. მოსახლეობა — 519,032 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები; 1-ი ადგილი საგრაფოებს შორის). Cork County Council Guide to County Cork for Tourism & Business Activities Events, West Cork Ireland West Cork Directory დაარქივებული 2018-11-23 საიტზე Wayback Machine. Map of Cork დაარქივებული 2006-03-08 საიტზე Wayback Machine. People’s Republic Of Cork Cork’s local radio station, streaming live online Cork Guide Maps Entertainment History Geography Holiday Homes დაარქივებული 2006-02-13 საიტზე Wayback Machine. westcork.com — guide to West Cork, includes Bantry guide დაარქივებული 2018-08-08 საიტზე Wayback Machine.
კერის საგრაფო

კერი (ინგლ. Kerry, ირლ. Ciarraí) — საგრაფო ირლანდიის სამხრეთ-დასავლეთით. შედის მანსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ტრალი. მოსახლეობა — 145,502 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები; მე-14 ადგილი საგრაფოებს შორის). Kerry County Council County Kerry Atlas დაარქივებული 2005-04-20 საიტზე Wayback Machine. Map of Kerry დაარქივებული 2006-03-13 საიტზე Wayback Machine.
ლიმერიკის საგრაფო

ლიმერიკი (ინგლ. County Limerick; ირლ. Contae Luimnigh) — საგრაფო ირლანდიის სამხრეთ-დასავლეთით. შედის მანსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი — ლიმერიკი. მოსახლეობა — 191,809 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები; მე-8 ადგილი საგრაფოებს შორის). Limerick County Council დაარქივებული 2006-01-10 საიტზე Wayback Machine. Map of Limerick დაარქივებული 2008-10-30 საიტზე Wayback Machine. Limerick GAA Website დაარქივებული 2008-01-09 საიტზე Wayback Machine.
კორკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით კორკი შეიძლება აღნიშნული იყოს: კორკი — ქალაქი ირლანდიაში კორკი — საგრაფო ირლანდიაში კორკ-სიტი — ირლანდიის საფეხბურთო კლუბი
ლიმერიკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით ლიმერიკი შეიძლება აღნიშნული იყოს: ლიმერიკი — ქალაქი ირლანდიაში ლიმერიკი — საგრაფო ირლანდიაში
სამხრეთ ტიპერარის საგრაფო

სამხრეთ ტიპერარი (ინგლ. South Tipperary; ირლ. Tiobraid Árann Theas) — ადმინისტრაციული საგრაფო ირლანდიის სამხრეთით. შედის ტიპერარის საგრაფოში (მანსტერის პროვინცია). დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — კლონმელი. მოსახლეობა — 88,433 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები). South Tipperary County Council
ჩრდილოეთ ტიპერარის საგრაფო

ჩრდილოეთ ტიპერარი (ინგლ. North Tipperary; ირლ. Tiobraid Árann Thuaidh) — ადმინისტრაციული საგრაფო ირლანდიის სამხრეთით. შედის ტიპერარის საგრაფოში (მანსტერის პროვინცია). დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ნინა. მოსახლეობა — 70,322 ადამიანი (2011 წლის აღწერის მონაცემები). საგრაფოს საბჭო დაარქივებული 2012-09-26 საიტზე Wayback Machine.
გიაჩუნგ-კანგი

გიაჩუნგ-კანგი (ნეპ. ग्याचुङ्काङ; ჩინ.: 格重康峰) — მწვერვალი მაჰალანგურ-ჰიმალის ქედზე, ჰიმალაის ცენტრალურ ნაწილში, ჩინეთისა და ნეპალის საზღვარზე. სიმაღლე 7952 მ. შეფარდებითი სიმაღლე 672 მ. მდებარეობს ჩო-ოიუისა (8201 მ) და ევერესტს (8848 მ) შორის. ჩო-ოიუისთან ერთად ფაქტობრივად შეადგენს გიგანტურ კედელს, რომლის სიგრძეა 11 კილომეტრი. პირველი ასვლა განხორციელდა 1964 წლის 10 აპრილს. ჩრდილოეთი კედელი პირველად გაიარეს 1999 წელს. ↑ გიაჩუნგ-კანგი. ინფორმაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2013-02-21. ↑ გიაჩუნგ-კანგი. ინფორმაცია ↑ გიაჩუნგ-კანგი. ინფორმაცია
ელფის გამომცემლობა

ელფის გამომცემლობა — 1996 წლის აპრილში დაარსებული ქართული გამომცემლობა. მისი დამფუძნებელია პროფესიით ჟურნალისტი და მთარგმნელი, თინათინ დიდებულიძე. გამომცემლობა დაფუძნების დღიდანვე ჩართულია საერთაშორისო პროექტებში, რისთვისაც ბიზნეს ინიციატივების საერთაშორისო ასოციაციამ სპეციალური პრიზი გადასცა. დღესდღეობით ელფის გამომცემლობა თანამშრომლობს მსოფლიოში ცნობილ და უმსხვილეს გამომცემლობებთან, ასევე ყოველწლიურად წარმოდგენილია ფრანკფურტის (გერმანია) წიგნის მსოფლიო და ბოლონიის (იტალია) საბავშვო წიგნის მსოფლიო ფესტივალებზე. ელფის საგამომცემლო პრიორიტეტებს წარმოადგენს მხატვრული, საბავშვო, სამეცნიერო-პოპულარული და საგანმანათლებლო-შემეცნებითი ლიტერატურა; ენციკლოპედიები, ატლასები და სხვა. სერიაში „მსოფლიო ლიტერატურის კლასიკოსები“ ქართულ ენაზე პირველად ითარგმნა ალბერ კოენის „დედაჩემი“, მარგარეტ დიურასის „საყვარელი ჩრდილოეთ ჩინეთიდან“, შოდერლო დე ლაკლოს „სახიფათო კავშირები“ და ა.შ. ელფის გამომცემლობა დიდ ყურადღებას უთმობს პატარა მკითხველს და ძველ, საყვარელ ნაწარმოებებთან ერთად მუდმივად ინოვაციურ პროექტებს სთავაზობს: „ჩემი პირველი ფოკუსების წიგნი“, „ჩემი პირველი კინო-ზღაპრები“, საბავშვო ენციკლოპედია „რა არის რა“-ს ტომეულები, „მე ვსწავლობ ხატვას“ და სხვა. 2012 წლის გაზაფხულზე ჩატარდა კონკურსი, რომელშიც გამარჯვებულმა ბავშვებმა თამარ ადამიას „შემეცნებითი ზღაპრები“ დაასურათეს. აგრეთვე, საქართველოში პირველად ცალკეულ წიგნად გამოიცა ახალი საშობაო ზღაპარი. მისი ავტორია მწერალი ვასილ გულეური, რომელმაც „ელფისა“ და „რადიო 1“-ის ერთობლივ პროექტში გაიმარჯვა. წიგნის პრეზენტაცია 2012 წლის დეკემბერში, წინასაახალწლოდ გაიმართა, შობის ღამეს კი მოწვეულ მსახიობთა ჯგუფმა სპეციალურად ბავშვებისთვის ამ ნაწარმოების მიხედვით რადიოდადგმა განახორციელა. ოფიციალური საიტი
ოკლაჰომა

ოკლაჰომა (ინგლ. Oklahoma) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი ინდიელთა ენაზე „წითელ ხალხს“ ნიშნავს. 1541 წელს ფრანცისკო დე კორონადო იკვლევდა ტერიტორიას ესპანელთათვის. 1803 წელს ოკლაჰომა მოჰყვა ლუიზიანის გაყიდვაში. 1890 შეიქმნა ოკლაჰომის ტერიტორია. 1907-დან აშშ-ს შტატია. 1928 — აღმოაჩინეს ნავთობი. ესაზღვრება კანზასი, ტეხასი, არკანზასი, მისური, ნიუ–მექსიკო და კოლორადო. მოქმედებს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები: ოკლაჰომის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და ოკლაჰომის უნივერსიტეტი (1890). ფართობი — 178 ათასი. მოსახლეობა — 3,8 ათასი (თეთრი 82 %, აფროამერიკელი 7,4 %, ინდიელი 8 %, ლათინურამერიკელი 2,6 %). 18,3. ქალაქის მოსახლეობა — 67,3 %. ქალაქები — ოკლაჰომა სიტი (დედაქალაქი), 470 ათასი, ტულსა, 378 ათასი, ლოუტონი, 83 ათასი. თავისებურებები — მდინარე არკანზასი, უიჩიტას ქედი, ინდიელთა რეზერვაციები: ჩეროკი, ჩიკასაუ, ჩოკტაუ, კრიკი, სემინოლები. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია

ტერმინი აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია შეიძლება აღნიშნავდეს: აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1914) – სტრატეგიული სამხედრო ოპერაცია რუსეთ-გერმანიის ჯარებს შორის პირველი მსოფლიო ომის დროს. აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1945) – სტრატეგიული სამხედრო ოპერაცია სსრკ-გერმანიის ჯარებს შორის მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ახალი ოსმალები

ახალი ოსმალები — ფარული პოლიტიკური ორგანიზაციის „ახალ ოსმალთა საზოგადოების“ წევრები. ორგანიზაცია შექმნეს ოსმალეთის ახალგაზრდა, უმთავრესად სამოხელეო ინტელიგენციის წარმომადგენლებმა 1865 წელს სტამბოლში. იდეური ხელმძღვანელები იყვნენ თურქი განმანათლებლები: იბრაჰიმ შინასი, ნამიქ ქებალი და სხვა. ახალგაზრდა ოსმალების ბურჟუაზიის იმ წრეების ინტერესებს გამოხატავდნენ, რომლებიც შეშფოთებულნი იყვნენ ქვეყნის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში კაპიტალური სახელმწიფოების პოზიციების გაძლიერებით. ოსმალეთის დამოუკიდებლობის განმტკიცებისთვის ახალგაზრდა ოსმალებს აუცილებლად მიაჩნდათ კონსტიტუციით შეეზღუდათ სულთნის ხელისუფლება. 1866 წელს მათ შეთქმულება მოაწყეს სულთნის წინააღმდეგ, მაგრამ დამარცხდნენ. წევრების ნაწილი დააპატიმრეს, ნაწილი კი საზღვარგარეთ გაიქცა და ოსმალეთის რეაქციული რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლა განაგრძო. რამდენიმე წლის შემდეგ სულთნის მთავრობამ ამნისტია გამოსცა, მაგრამ სამშობლოში დაბრუნებული ახალგაზრდა ოსმალები დააპატიმრა და გადაასახლა. სასტიკი რეპრესიების მიუხედავად, XIX საუკუნის ბოლოს ოსმალეთში კვლავ აღორძინდა ბურჟუაზიულ-რევოლუციური მოძრაობა, რომლის წარმომადგენლებმა შექმნეს ახალგაზრდა თურქების პოლიტიკური ორგანიზაცია. ახალგაზრდა თურქები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 92.
იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი

იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი (იტალ. Supercoppa italiana) — საფეხბურთო გათამაშება იტალიაში, სადაც იტალიის სერია A-ს და იტალიის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. სუპერთასი თამაშდება 1988 წლიდან. იმ შემთხვევაში თუ სერია A-ს და თასის გამარჯვებული ერთი და იგივე გუნდია, მაშინ სუპერთასი თამაშდება სერია A-ს გამარჯვებულსა და თასის ფინალისტს შორის. გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „იუვენტუსი“ რომელმაც 8-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია ტურინის „იუვენტუსი“. Italy Super Cup Finals
აჯი-ჩალაბი

აჯი-ჩალაბი ან ჰაჯი ჩელები ყურბან-ოღლუ (დ. 1703 — გ. 1755) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწე, შაქის სახანოს დამაარსებელი და მისი პირველი დამოუკიდებელი ხანი (1747–1755). XVIII საუკუნის 40-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ანტიირანულ განმანთავისუფლებელ მოძრაობას. 50-იან წლებში დაიმორჩილა კაბალა და არეშის სასულთნო. იბრძოდა განჯისა და ყარაბახის სახანოებზე გასაბატონებლად. საქართველოსთან ურთიერთობაში თავდაპირველად ქართლ-კახეთის პოლიტიკურ უპირატესობას აღიარებდა. 1749-1750 წლებში მისი მოკავშირე იყო ყარაბახზე ლაშქრობაში. 1751 წელს მონაწილეობდა ქართლ-კახეთის ლაშქრობაში ჭარ-ბელაქნის უბატონო თემების დასამორჩილებლად, მაგრამ ჩათვალა, რომ ქართველთა გამარჯვება საფრთხეს შეუქმნიდა მისი სახანოს დამოუკიდებლობას და ბრძოლის გადამწყვეტ მომენტში მოწინააღმდეგის მხარეზე გადავიდა აგრის ბრძოლაში. ამ ბრძოლაში ქართველთა დამარცხების შემდეგ აჯი ჩალაბმა დაიმორჩილა კაკის სასულთნო და ჭარ-ბელაქანი. ცდილობდა თავის ხელქვეით გაეერთიანებინა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის მაჰმადიანური სახანოები და ფართო რელიგიურ პროპაგანდას ეწეოდა საქართველოს მაჰმადიანურ პროვინციების მისამხრობად. 1752 წელს განჯის ბრძოლაში აჯი ჩალაბმა დაამარცხა ქართლ-კახეთის ლაშქარი, დაიკავა განჯა, ყაზახი და ბორჩალო. 1755 წელს შირვანზე გაილაშქრა, მაგრამ შირვანისა და ყუბის გაერთიანებული ლაშქრის წინააღმდეგობას წააწყდა და დიდი დანაკარგით უკუიქცა. გარდაიცვალა იმავე წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 112.
ვარსკვლავური გზა: ბნელში

ვარსკვლავური გზა: ბნელში (ინგლ. Star Trek Into Darkness) — ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი. 2009 წელს გადაღებული „ვარსკვლავური გზის“ გაგრძელება. ფილმის რეჟისორია ჯეი ჯეი აბრამსი. „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ოფიციალური საიტი „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“ — Allmovie-ზე startrekmovie.com ვარსკვლავური გზა: ბნელში საიტზე memory-alpha.org „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“ — Rotten Tomatoes ↑ Star Trek - Sötétségben ↑ Star Trek Into Darkness Reviews - Metacritic ↑ Star Trek Into Darkness (2013) - IMDb ↑ Star Trek: En la oscuridad - Película 2013 - SensaCine.com ↑ Star Trek Into Darkness - film 2013 - AlloCiné ↑ Bilinmeze Doğru Star Trek - Star Trek Into Darkness - Beyazperde.com ↑ Star Trek Into Darkness (2013) - J.J. Abrams | Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related | AllMovie ↑ Star Trek Into Darkness - Star Trek În întuneric 3D (2013) - Film - CineMagia.ro ↑ 星际迷航2：暗黑无界 (豆瓣) ↑ Star Trek Into Darkness (2013) - Film | cinema.de
სარგონ აქადელი

სარგონ აქადელი — აქადის მეფე ძვ. წ. 2369–2314 წლებში. სემიტური დინასტიის დამაარსებელი. ლეგენდის მიხედვით ხალხის დაბალი ფენიდან იყო გამოსული. მსახურობდა ქიშის მეფე ურზაბაბას კარზე. აქ მომხდარი არეულობით ისარგებლა და ქ. აქადში დამოუკიდებელი მეფე გახდა. მალე დაიპყრო ჩრდილოეთი შუამდინარეთი ქალაქ ქიშითურთ და გაილაშქრა სამხრეთ შუამდინარეთის მმართველ ლუგალზაგესის წინააღმდეგ. ძვ. წ. 2349 წელს დაამარცხა იგი და გააერთიანა მთელი შუამდინარეთი. შექმნა 5400 კაცისაგან შემდგარი მუდმივი ჯარი, რომელიც სახალხო ლაშქრის ბირთვს წარმოადგენდა. თავისი პოლიტიკის გატარებისას ეყრდნობოდა ეკონომიკურად მასზე დამოკიდებულ უაზნო მოხელეებსა და მსახურეულ არისტოკრატიას. სამეფო ხელისუფლებას დაუმორჩილა ტაძარიც. ფართოდ გაშალა საირიგაციო და სამშენებლო სამუშაოები, ჩაატარა ეკონომიკური რეფორმა, შემოიღო ზომა წონის ერთიანი სისტემა, რამაც ხელი შეუწყო საშინაო და საგარეო ვაჭრობის განვითარებას. შარაშენიძე ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 102.
აჰმად-შაჰ დურანი

აჰმად-შაჰ დურანი (დ. 1722 — გ. 1772) — ავღანეთის სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი. დურანის სახელმწიფოს დამაარსებელი. შაჰი 1747 წლიდან. წარმოშობით სადოზიას გვარისა. 1738-1747 წლებში ემსახურებოდა ირანის მბრძანებელ ნადირ-შაჰს, რომლის არმიაში სარდლობდა ავღანელთა ნაწილებს. ნადირ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, 1747 წელს ავღანეთში დაბრუნდა, სადაც „აჰმად-შაჰ დურანის“ ტიტულით აბდალებისა და ღილზების ტომების ბელადად აირჩიეს. მან ისარგებლა მეზობელი ქვეყნების სისუსტით, მოაწყო ლაშქრობები ინდოეთში, ირანში და სამხრეთ თურქესტანში და დაიპყრო პენჯაბი, ბელუჯისტანი, ხორასანი, სისტანი, სინდი და დელი. შემდეგ, 1761 წელს სასტიკად დაამარცხა მარათები პანიპატის ბრძოლაში, მაგრამ თვითონაც დიდად დაზარალდა და ვერ შეინარჩუნა დაპყრობილი ტერიტორიები. მის დროს დამყარდა პირველი მეგობრული კონტაქტები რუსეთსა და ავღანეთს შორის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 113.
აჰმედ ჯალაირი

აჰმედ ჯალაირი (? — გ. 1410) — ჯალაირიდების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი. თავდაპირველად იყო არდებილის მფლობელი. 1382 წელს თავრიზიდან განდევნა თავისი ძმა, ჯალაირიდების სახელმწიფოს მბრძანებელი ჰუსეინი და ხელთ იგდო ძალაუფლება. 1385 წელს ეომებოდა ოქროს ურდოს ყაენს თოხთამიშს, რომლის ლაშქარი დარუბანდის და დარიალის გზით აღმოსავლეთ ამიერკავკასიას, ირანს და აზერბაიჯანს შეეჭრა და ააოხრა. ამავე დროს იგი ხანგრძლივ ომებში ჩაება ირანში შემოჭრილ თემურლენგთან, რომლის წინააღმდეგ ცდილობდა საქართველოსთან ერთად ებრძოლა. აჰმედ ჯალაირის შვილმა ერთხანს საქართველოს შეაფარა თავი, 1399 წელს იგი საქართველოს ჯარმა გაათავისუფლა თემურლენგის ლაშქრის მიერ გარშემორტყმულ ალანჯის ციხიდან. თემურლენგთან ომში დამარცხებული აჰმედ ჯალაირი 1400 წელს ოსმალეთში გაიქცა, ანგორის ბრძოლაში (1402) თემურლენგის გამარჯვების შემდეგ კი ეგვიპტეში გაიხიზნა. მამლუქმა სულთანმა ფარაჯმა თემურლენგის შიშით იგი საპატიმროში გამოკეტა. თემურლენგის გარდაცვალების შემდეგ აჰმედ ჯალაირი ერაყში დაბრუნდა და ჯალაირიდთა სახელმწიფოს აღდგენას შეუდგა, მაგრამ აზერბაიჯანში მისი გაბატონების წინ აღუდგნენ „შავბატკნიანი“ თურქმანები. 1410 წლის 30 აგვისტოს მათ ყარა-იუსუფის მეთაურობით სასტიკად დაამარცხეს აჰმედ ჯალაირი თავრიზის მახლობლად, დაატყვევეს შვილებთან ერთად და სიკვდილით დასაჯეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 114.
იტალიის საფეხბურთო თასი

იტალიის საფეხბურთო თასი (იტალ. Coppa Italia, კოპა იტალია) — ყოველწლიური სათასო გათამაშება იტალიის საფეხბურთო გუნდებს შორის. დაარსდა 1922 წელს, თუმცა რიგით მეორე თასის გათამაშება ჩატარდა 1936 წელს. იტალიის თასის გამარჯვებულს ავტომატურად ენიჭება უფლება მონაწილეობა მიიღოს შემდეგი სეზონის უეფა-ს ევროპა ლიგაში. ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ტურინის „იუვენტუსი“, რომელსაც 13-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული. მოქმედი გამარჯვებულია „იუვენტუსი“. Italy - List of Cup Finals