laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დელინა ფიკო

დელინა ფიკო — ალბანელი სამოქალაქო საზოგადოების აქტივისტი, რომლის საქმიანობა ძირითადად ფოკუსირებულია ადვოკატირების საკითხებზე, გენდერულ საკითხებზე, LGBTQ ადვოკატირებაზე, საზოგადოების განვითარებასა და საჯარო განათლებაზე. ფიკოს მუშაობა ცდილობდა, რომ შექმნას არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელები დელინა ფიკო მსახურობდა LGBTI პირთა თავშესაფრის საბჭოში, აღმოსავლეთ დასავლეთის ქალთა ქსელში (NEWW), ალბანეთის ღია საზოგადოების ფონდში, კოსოვოს ქალთა ქსელში, მართავდა ქალთა ეკონომიკის და პოლიტიკური გაძლიერების პროგრამას და არის დირექტორი საზოგადოების პროგრამების East West Management Institute Inc.-ში ფიკოს ნამუშევარი ორიენტირებულია ქალთა უფლებებზე და ქალთა უფლებების დამცველ არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის ქსელების დამყარების მცდელობებზე. ფიკოს თქმით, პოსტსაბჭოთა ქალთა ორგანიზაციები „ყოყმანობდნენ“ ქოლგის ქვეშ მყოფი ორგანიზაციების გაერთიანებაზე, რაც მოჰყავს ალბანეთის Gender in Development ორგანიზაციის წინა მცდელობებს 1994 წელს. ფიკო არის კეროლაინ მოზერის გენდერისა და დაგეგმვის ჩარჩოს მომხრე და მუშაობდა მსგავსი ჩარჩოს დანერგვაზე ალბანეთის კანონმდებლობაში. ფიკო ადრე დაინიშნა ალბანეთის სოციალისტ პრეზიდენტთან და ალბანეთის ამჟამინდელ პრემიერ მინისტრთან ედი რამასთან . ის ამჟამად დაქორწინებულია ალბანელ პოლიტიკოსზე ბლედარ ჩუჩიზე . ბოლო ოცდაშვიდი წლის განმავლობაში დელინა მუშაობდა ადგილობრივ, რეგიონულ და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, კომპანიებთან, აკადემიურ ინსტიტუტებთან და შიდასახელმწიფოებრივი სააგენტოებთან დასავლეთ ბალკანეთში, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში, კავკასიაში, ცენტრალურ აზიაში და აშშ, მათ შორის Chemonics International, World Learning for International Development, UN Women, სასწრაფო სამოქმედო ფონდი ქალთა ადამიანის უფლებებისთვის, ღია საზოგადოების ინსტიტუტი და სოციალური კვლევის ახალი სკოლა. 2008 წლიდან ის არის სამოქალაქო საზოგადოების პროგრამების დირექტორი East-West Management Institute Inc. საქართველოში, აზერბაიჯანში, ყირგიზეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიაში, უგანდასა და ზიმბაბვეში. დელინას აქვს მაგისტრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში და მაგისტრის ხარისხი არაკომერციულ მენეჯმენტში ნიუ-იორკში, ნიუ სკოლის უნივერსიტეტიდან. ის ასწავლიდა ტირანას უნივერსიტეტში ალბანეთში და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში ნიუ-იორკში და აქვეყნებდა სხვადასხვა ჟურნალებსა და პუბლიკაციებს გენდერულ საკითხებზე, ფემინიზმისა და სამოქალაქო საზოგადოების განვითარებაზე. ↑ Delina Fico/ IN THE SAME STORM, BUT NOT IN THE SAME BOAT | Bridge Magazine en-US. ციტირების თარიღი: 2022-05-12 ↑ Alertă la Congres, după apariția unui raport care demonstrează influența lui Soroș asupra președintelui SUA, Joe Biden Romanian. ციტირების თარიღი: 2022-05-12
ლუკა გუგეშაშვილი (ფეხბურთელი)

ლუკა გუგეშაშვილი (დ. 29 აპრილი, 1999) — ქართველი ფეხბურთელი, ბერძნული „პანსერაიკოსისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების მეკარე. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ლუკა გუგეშაშვილმა ეროვნულ ლიგაში პირველი შეხვედრა გორის „დილას“ შემადგენლობაში 2018 წლის 3 ოქტომბერს, ქუთაისის „ტორპედოს“ წინააღმდეგ ჩაატარა. საქართველოს პირველობის მე-19 ტურის შეხვედრა რამაზ შენგელიას სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით 2–0 დამთავრდა. 2018–2019 წლებში გორული კლუბის რიგებში სულ 34 მატჩი ითამაშა. 2019 წლის ნოემბერ-დეკემბერში ხუთი მატჩი ითამაშა გრანადის „რეკრეატივოში“, რის შემდეგაც ისევ „დილას“ დაუბრუნდა და 2020 წლის მარტიდან 2021 წლის ბოლომდე გორელთა მაისურით ეროვნული ლიგის ფარგლებში 51 შეხვედრა ჩაატარა. 2022 წლიდან „ყარაბაღში“ განაგრძო საკლუბო კარიერა. მისი დებიუტი აზერბაიჯანული კლუბის რიგებში იმავე წლის 1 თებერვალს, „შამახის“ წინააღმდეგ გამართულ დაპირისპირებაში, აზერბაიჯანის თასზე შედგა. 2022 წლის 3 მაისს „ყარაბაღი“ საკუთარ მოედანზე „საბაჰს“ დაუპირისპირდა და ქულის აღება შეძლო (1–1), რაც საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ ლუკა გუგეშაშვილის კლუბს ქვეყნის ჩემპიონობა ისტორიაში მეცხრედ მოეპოვებინა. „ყარაბაღმა“ აზერბაიჯანის პირველობა 2024 წლის სეზონშიც არავის დაუთმო. ქართველი ფეხბურთელის გუნდმა მიზანს ჩემპიონატის დასრულებამდე 8 ტურით ადრე მიაღწია და „კაპაზთან“ მოგებული შეხვედრის შემდეგ, ქვეყნის ჩემპიონის ტიტული ისტორიაში მეთერთმეტედ მოიპოვა. 2024 წლის ივლისში „ყარაბაღიდან“ საბერძნეთის სუპერლიგის მონაწილე „პანსერაიკოსში“ გადავიდა, რომელთანაც ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. 2015 წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2023 წლის 23 მარტს, ბათუმში გამართულ საერთაშორისო ამხანაგურ მატჩში, მონღოლეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. გუგეშაშვილი მოედანზე შეხვედრის მეორე ნახევარში, გიორგი ლორიას ნაცვლად შემოვიდა. ყარაბაღი აზერბაიჯანის პრემიერლიგა: 2021–22, 2022–23, 2023–24 აზერბაიჯანის თასი: 2021–22 ღირსების ორდენი: 2024 ლუკა გუგეშაშვილი — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე ლუკა გუგეშაშვილი — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე ↑ Torpedo Kutaisi 2–0 Dila / Erovnuli Liga. soccerway ↑ Qarabag 1–0 Shamakhi / 01.02.2022. soccerway ↑ Qarabag 1–1 Sabah / Premyer Liqa. soccerway ↑ გუგეშაშვილის ყარაბაღი აზერბაიჯანის ჩემპიონია ↑ გუგეშაშვილის ყარაბაღი აზერბაიჯანის ჩემპიონია ↑ გუგეშაშვილი „ყარაბაღთან“ ერთად აზერბაიჯანის ჩემპიონია ↑ ლუკა გუგეშაშვილი საბერძნეთის სუპერლიგაში! ↑ ლუკა გუგეშაშვილი. nakrebi.ge ↑ Georgia 6–1 Mongolia / Friendlies. soccerway ↑ ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დაჯილდოვდნენ
საავედრის ეტიუდი

საავედრის ეტიუდი — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საჭადრაკო ეტიუდი, რომელიც დაკავშირებულია ესპანელი სასულიერო პირის ფერნანდო საავედრას (1849–1922) სახელთან. მან ჟორჟ ბარბიეს მიერ გამოქვეყნებულ პოზიციაში იპოვა მომგებიანი სვლები. მანამდე კი აღნიშნული პოზიცია საყაიმოდ ითვლებოდა. ფერნანდო საავედრა ამოხსნა: 1.c7  ეd6+   2.მფb5  ეd5+   3. მფb4  ეd4+   4. მფb3  ეd3+   5. მფc2 &nbsp ეd4 6. c8ე! ეa4 7. მფb3 ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორის, ველიმირ კალანდაძის თქმით, „ეს უნიკალური ეტიუდია საჭადრაკო კომპოზიციის მატიანეში, სადაც ერთადერთი პაიკი წარმატებით იბრძვის ეტლის წინააღმდეგ, თეთრი მეფის დახვეწილი მოძრაობა, ეტლის მოხდენილი გაცოცხლება, და ბოლოს, ორმაგი დარტყმა თითქოსდა საყაიმო პოზიციაში, მართლაც წარუშლელ შთაბეჭდილებას ტოვებს“. აღნიშნულ ეტიუდს ქართველმა პოეტმა და საჭადრაკო კომპოზიტორმა რუზველტ მარცვალაშვილმა მიუძღვნა ლექსი სახელწოდებით „საავედრას ეტიუდი“: ვინმე მღვდელმა საავედრამ ღმერთს ერთი სვლა შეავედრა შავმა ეტლმა ცე-ექვს პაიკს ეტლში გასვლა დააყვედრა „თავს ვწირავდი მეფისათვის, ბედმა ეს რა შემახვედრა“ ისტორიის კუთვნილებად იქცა მღვდელი საავედრა ↑ კალანდაძე ველიმირ, შედევრთა სამყაროში, თბ., 2005. — გვ. 20. ↑ მარცვალაშვილი რუზველტ, საარწივოს მარგალიტები, თბ., 2021. — გვ. 59.
კუდბაწარასებრნი

კუდბაწარასებრნი (ლათ. Trichiuridae), თევზების ოჯახი ქორჭილასნაირთა რიგისა. სხეული ხმლისებრია, ძლიერ წაგრძელებული, მოვერცხლისფრო. სხეულის უკანა ნაწილი გაწვრილებული და ძაფისებრია. აქვს დიდი პირი, მსხვილი კბილები. შეიცავს 9-10 გვარის 20 სახეობას. გავრცელებულია თბილ და ზომიერ ზღვებში. კუდბაწარასებრნი იკვებებიან თევზებით. ევროპისა და ამერიკის სანაპირო ადგილებში ბინადრობს ჩვეულებრივი კუდბაწარა (Trichiurus lepturus). აზიის სანაპიროებში და ვლადივოსტოკთან (შემოდგომაზე) გავრცელებულია ხმალთევზა (Trichiurus japonicus), რომელიც რეწვის ობიექტია. დემეტრაშვილი მ., ქსე, ტ. 6, გვ. 55, თბ., 1983
ალბანეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე

ალბანეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე პირველად 2004 წელს წარსდგა, სადაც ქვეყნის პირველმა წარმომადგენელმა, ანიეზა შაჰინმა ფინალში გასვლა მოახერხა და მეშვიდე ადგილი დაიკავა. 2012 წლამდე ეს ევროვიზიაზე ალბანეთის უმაღლესი შედეგი იყო. კონკურსისთვის ქვეყნის წარმომადგენლის შესარჩევად 1962 წლიდან ალბანეთში ყოველწლიურად ტარდება სიმღერების ფესტივალი „Festivali i Këngës“. 2020 წლის კონკურსისთვის ალბანეთმა არილენა არა აირჩია, მას შემდეგ, რაც 2019 წლის 22 დეკემბერს მან Festivali i Këngës მოიგო სიმღერით „Shaj“. 2020 წლის 9 მარტს სიმღერის განახლებული ვერსია სახელად „Fall from the Sky“ გამოვიდა. თუმცა, 2020 წლის კონკურსი COVID-19-ის პანდემიის გამო გაუქმდა. 2021 წლის Festivali i Këngës-ის ეროვნული ფინალი 2020 წლის 23 დეკემბერს გაიმართა. კონკურსში ანჯელა პერისტერიმ გაიმარჯვა სიმღერით „Karma“. მან ევროვიზიის ფინალში გასვლა მოახერხა, სადაც 57 ქულა აიღო და 21-ე ადგილი დაიკავა. 2022 წლის კონკურსისთვის ქვეყნის წარმომადგენლად შეირჩა რონელა ჰაიატი სიმღერით „Sekret“. მისი სიმღერა კონკურსის დაწყებამდე რამდენჯერმე განახლდა და ინგლისურ და ესპანურ ენებზე ახალი სტრიქონები დაემატა. რონელამ პირველ ნახევარფინალში 17 წარმომადგენელს შორის მე-12 ადგილი დაიკავა, ფინალში კი ვერ გავიდა. 2023 წლის კონკურსისთვის ალბინა კელმენდიმ და მისმა ოჯახმა Festivali i Këngës-ში სიმღერით „Duje“, მეორე ადგილი დაიკავა, თუმცა საზოგადოების მხარდაჭერით კონკურსისთვის ქვეყნის წარმომადგენლად მაინც შეირჩა. მათ ნახევარფინალში 83 ქულით მე-9 ადგილი დაიკავეს და ფინალში მოხვდნენ, სადაც 76 ქულით 22-ე ადგილზე გავიდნენ. 2024 წლის კონკურსისთვის, 2023 წლის შერჩევის პრინციპით, საზოგადოების მხრიდან ხმის მიცემაში გამარჯვა ბესამ სიმღერით „Zemrën n'dorë“. ევროვიზიისთვის აღნიშნული სიმღერა განააახლეს და დაარქვეს „Titan“. ანიეზა შაჰინი, სტამბოლი (2004) ფრედერიკ და აიდა ნდოცი, ჰელსინკი (2007) ოლტა ბოკა, ბელგრადი (2007) იულიანა ფაშა, ოსლო (2010) რონა ნიშლიუ, ბაკუ (2012) ადრიან ლურგიურაი და ბლედარ სეიკო, მალმო (2013) ჰერსი, კოპენჰაგენი (2014) ელაიდა დანი, ვენა (2015) ენედა ტარიფა, სტოკჰოლმი (2016) ლინდიტა, კიევი (2017) ეუგენტ ბუშპეპა, ლისაბონი (2018) იონიდა მალიქი, თელ-ავივი (2019) რონელა ჰაიატი, ტურინი (2022) ალბინა და კელმედების ოჯახი, ლივერპული (2023) ბესა, მალმო (2024) ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ოფიციალური ვებ-გვერდი
სელიორიგოს ბრძოლა

სელიორიგოს ბრძოლა — გაიმართა 881 წელს, კორდოვის საამიროსა და ასტურიის სამეფოს შორის, სელიორიგოს ციხის მიმდებარე ტერიტორიაზე. კორდოვის ჯარებს მეთაურობდა ალ-მუნზირი, ხოლო ასტურიის სამეფოს ალფონსო III. ბრძოლა დაიწყო ალ-მუნზირის შეტევით სელიორიგოს ციხეზე, რომელიც წარუმატებელი გამოდგა, რამაც ორივე მხარეს დიდი დანაკარგები გამოიწვია. კორდოვის ჯარებმა უკანდახევა დაიწყეს. ეს რომ შეამჩნია ასტურიის მეფემ, თავის გენერლებს დიეგო როდიგესს და ველა ხიმენესს უკან დადევნება უბრძანა. ამ მოქმედებამ შედეგი გამოიღო და კორდოველებმა მშვიდობიანი მოლაპარაკებები დაიწყეს. Real Academia de la Historia (1802). Diccionario geográfico-histórico de España. Llorente, Juan Antonio (1806). Noticias históricas de las tres Provincias Vascongadas. p. 69. cellorigo vela.
ჯუბლეტა

  ჯუბლეტა — ტალღოვანი, ზარის ფორმის ხალხური ქვედაკაბა, რომელსაც ალბანელი ქალები ატარებენ. ის ჩვეულებრივ მხრებზე ეკიდება ორი თასმის გამოყენებით. ალბანური ტრადიციული სამოსის ნაწილია, მას აქვს 13-დან 17 ზოლი და 5 ცალი თექა. მკერდი და წინსაფრით დაფარული ჯუბლეტის ნაწილი დამზადებულია ნაქსოვი შავი მატყლისგან. უკანა ნაწილში ხაზგასმულია ზარის ფორმა. ჯუბლეტა არის უნიკალური ტიპის კაბა მისი განსაკუთრებული ფორმის, სტრუქტურისა და დეკორატიული სისტემისთვის. მას ატარებენ ალბანელები ჩრდილოეთ ალბანეთში, კოსოვოში, ჩრდილოეთ მაკედონიასა და მონტენეგროში. ჯუბლეტას ორი ტიპი არსებობს: ერთი ვიწროა, მეორე კი დიდი. რაც შეეხება ფერებს, დღესდღეობით მხოლოდ ორი ფერი გამოიყენება: თეთრი გაუთხოვარი ქალებისთვის და შავი დაქორწინებულებისთვის, თუმცა წარსულში მრავალი ფერი გამოიყენებოდა, რასაც მოწმობს XVII საუკუნის ავტორი, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ფარშევანგს არ ჰქონდა იმდენი ფერი, რამდენიც ქსუბლეტას ატარებდნენ კელმენდის ქალები. ითვლება, რომ ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში ფერების შემცირება განპირობებულია მისი გამოყენების შეზღუდვით მხოლოდ შორეულ მთიან რაიონებში. ჯუბლეტა 2022 წელს შეიტანეს იუნესკოს მიერ გადაუდებელ დაცვაში საჭირო არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში ჯუბლეტას უძველესი წარმოშობა აქვს. იგი წარმოადგენს მსგავსებას ბოსნიაში ნაპოვნი ზოგიერთი ნეოლითის ფიგურის ტარებასთან, მაგრამ ასევე ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის სხვა რაიონებში, რომლებიც მიეკუთვნება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე II ათასწლეულს და შესაბამისად აკავშირებს ძველ ხმელთაშუა ზღვის ცივილიზაციას. მას ჩვეულებრივ ამშვენებს უძველესი წარმართული წარმოშობის ალბანური სიმბოლური ელემენტები, როგორიცაა მზის, მთვარის, ვარსკვლავების, არწივების და გველების სიმბოლოები. ძირითადად გეომეტრიული ორნამენტები გვიჩვენებს ამ კოსტუმის არქაულ ხასიათს. ↑ UNESCO - Xhubleta, skills, craftsmanship and forms of usage en. ციტირების თარიღი: 2022-12-13 ↑ Xhubleta shqiptare, tashmë pasuri e gjithë njerëzimit, UNESCO e merr në mbrojtje bashkë me dijebërjen e saj! Margariti: Vendim unanim, copëz Shqipërie për botën - Shqiptarja.com sq. ციტირების თარიღი: 2022-12-13 ↑ Gjergji 2004. sfn error: no target: CITEREFGjergji2004 (help) ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს..
ულე-ეინარ ბიორნდალენი

ულე-ეინარ ბიორნდალენი (ნორვ. Ole Einar Bjørndalen) (დ. 27 იანვარი 1974, დრამენი, ნორვეგია) — ნორვეგიელი სპორტსმენი. დღეისათვის ნორვეგიაშიც და მსოფლიოშიც ერთ-ერთი საუკეთესო ბიატლონისტი. ზამთრის ოლიმპიური თამაშებიის 5 გზის ჩემპიონი,ასევე 3 ვერცხლის და ერთი ბრინჯაოს მფლობელი.,10 გზის მსოფლიოს ჩემპიონი და 18 გზის პრიზიორი, 4 გზის მსოფლიოს თასის მფლობელი.11 მარტისთვის მოგებული აქვს 81 რბოლა,მსოფლიოში მეორე შედეგია,შვედი სამთომოთხილამურე ინგემარკ სტენმარკის შემდეგ,რომელიც 86 რბოლის გამარჯვებულია ულე-ეინარ ბიორნდალენი დაიბადა ნორვეგიაში ქალაქ დრამენში. იზრდებოდა ქალაქ სიმოსტრანდაში. ამჟამად იგი ცხოვრობს ავსტრიის დასახლება ობერტილიახში. იგი ბავშვობიდანვე დიდი წარმატებით იდგა თხილამურებზე. მან პირველად ევროპის თასზე 1992-1993 წლის სეზონში მიიღო მონაწილეობა, ხოლო 1994 წელს ულე-ეინარი უკვე ოლიმპიადაზე გამოვიდა ლილეჰამერში, მაგრამ გამოუცდელობის გამო მან მაღალი ადგილების დაკავება ვერ შესძლო. მისი პირველი წარმატება იყო 1994-1995 წლების სეზონში როდესაც მსოფლიო თასზე გენერალურ კლასიფიკაციაში მე-4 ადგილი დაიკავა. 1998 წელს მან თავისი პირველი მედალი აიღო ოლიმპიურ თამაშებზე და მოიგო მსოფლიო თასი. ბიორნდალენი არის ოთხი ოლიმპიადის მონაწილე, საიდანაც 3-ჯერ ავიდა კვარცხლბეკზე. ოლიმპიურ თამაშებზე მისი დებიუტი შედგა ლილეჰამერში 1994 წელს და ეს ერთადერთი ოლიმპიური თამაშები იყო მის კარიერაში, როდესაც მან მედალი ვერ მოიპოვა. პირველი ოლიმპიური მედალი მან ოთხი წლის მერე აიღო ნაგანოში. ოლიმპიადაზე მოპოვებული ოქროს მედლების რაოდენობით ბიორნდალენი რეკორდსმენია ბიატლონისტთა შორის. მისთვის ნამდვილი ტრიუმფი გახდა სოლტ-ლეიკ-სიტის თამაშები, სადაც მან ყველა ოქროს მედალი მოიგო, მაგრამ მიუხედავად ამისა მისთვის წარუმატებელი გამოდგა შემდეგი ოლიმპიური თამაშები ტურინში. ამ ოლიმპიადაზე ულე-ეინარმა ვერცერთი ოქრო ვერ აიღო. მიზანში სროლის სტატისტიკა მსოფლიო თასის ეტაპების მიხედვით: ულე-ეინარ ბიორნდალენის ოფიციალური საიტი რუსული ფან-კლუბი მსოფლიოს თასის მფლობელები ბიატლონში (მამაკაცები) 1978: ფრანკ ულრიხი  გდრ | 1979: კლაუს ზიბერტი  გდრ | 1980: ფრანკ ულრიხი  გდრ | 1981: ფრანკ ულრიხი  გდრ | 1982: ფრანკ ულრიხი  გდრ | 1983: პეტერ ანგერერი  გერმანია | 1984: ფრანკ-პეტერ რიოჩი  გდრ | 1985: ფრანკ-პეტერ რიოჩი  გდრ | 1986: ანდრე ზემიში  გდრ | 1987: ფრანკ-პეტერ რიოჩი  გდრ | 1988: ფრიც ფიშერი  გერმანია | 1989: ეირიკ კვალფოსი  ნორვეგია | 1990: სერგეი ჩეპიკოვი  სსრკ | 1991: სერგეი ჩეპიკოვი  სსრკ | 1992: იონ ეგე ტილდუმი  ნორვეგია | 1993: მიკაელ ლეფგრენი  შვედეთი | 1994: პატრის ბეილი-სალინსი  საფრანგეთი | 1995: იონ ეგე ტილდუმი  ნორვეგია | 1996: ვლადიმირ დრაჩოვი  რუსეთი | 1997: სვენ ფიშერი  გერმანია | 1998: ულე-ეინარ ბიორნდალენი  ნორვეგია | 1999: სვენ ფიშერი  გერმანია | 2000: რაფაელ პუარე  საფრანგეთი | 2001: რაფაელ პუარე  საფრანგეთი | 2002: რაფაელ პუარე  საფრანგეთი | 2003: ულე-ეინარ ბიორნდალენი  ნორვეგია | 2004: რაფაელ პუარე  საფრანგეთი | 2005: ულე-ეინარ ბიორნდალენი  ნორვეგია | 2006: ულე-ეინარ ბიორნდალენი  ნორვეგია | 2007: მიხაელ გრაისი  გერმანია
ბელიზი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბელიზმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს. სპორტული ბმულები
კუდიანი ამფიბიები

კუდიანი ამფიბიები (ლათ. Urodela ანუ Caudata) — ამფიბიების რიგი. აქვთ წაგრძელებული სხეული, რომელიც გადადის მომრგვალო ან გვერდებიდან გაბრტყელებულ კუდში. მოკლე კიდურები, ზოგიერთს ძალზე სუსტად აქვთ განვითარებული (ამფიუმა), ზოგს უკანა წყვილი სულ არ აქვს (სირენი). მათი სხეულის სიგრძე 160 სმ აღწევს (გიგანტური სალამანდრა). უმრავლესობა დახოხავს ან დაცურავს გველისებრი მოძრაობით. მხოლოდ ზოგიერთს შეუძლია სირბილი. უმდაბლეს ფორმებს ქორდა შენარჩუნებული აქვთ მთელი სიცოცხლის მანძილზე. განვითარება მეტამორფოზის გარეშე ხდება. ზოგიერთი კუდიანი ამფიბიები ზრდასრულ ასაკში ინარჩუნებს ლარვის სტადიის ნიშნებს. თანამედროვე კუდიანი ამფიბიები იყოფა 5 ქვერიგად, 9 ოჯახად და 60 გვარად, რომელშიაც გაერთიანებულია 170-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში, აგრეთვე სამხრეთ ამერიკაში. კუდიანი ამფიბიების უმრავლესობა მუდმივად ცხოვრობს წყალში, ზოგი წყალში მხოლოდ გამრავლების დროს გვხვდება, ზოგიც მუდმივად იმყოფება ხმელეთზე. კუდიანი ამფიბიების ნაწილს ახასიათებს ნეოტენია. დებენ 3-იდან რამდენიმე ასეულამდე კვერცხს. ზოგი ცოცხლადმშობი ან კვერცხცოცხლადმშობია. იკვებებიან ძირითადად უხერხემლოებით, მსხვილი კუდიანი ამფიბიები — პატარ-პატარა ხერხემლიანებითაც. საქართველოში გავრცელებულია კუდიანი ამფიბიების 3 სახეობა — მცირეაზიული ტრიტონი (Triturus vittatus), სავარცხლიანი ტრიტონი (Triturus cristatus) და კავკასიური სალამანდრა (Mertesiella caucasica). Жизнь животных, т. 4, ч. 2, М., 1969; Терентьев В. П., Герпетология, М., 1961; მუსხელიშვილი თ., ქსე, ტ. 6, გვ. 55, თბ., 1983
ზაზა გოგსაძე

ზაზა (ზაალ) გოგსაძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1954, ჭიათურა) — ქართველი დიპლომატი და მეცნიერი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1984). 2004-2008 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იტალიის რესპუბლიკაში – აკრედიტებული მალტის რესპუბლიკასა და სან-მარინოში, 2013-2018 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, 2018-2023 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უნგრეთში – აკრედიტებული ხორვატიასა და მონტენეგროში. 2023 წლიდან საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ხორვატიაში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1983 წელს კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. 1990-1993 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციის დეპარტამენტის დირექტორი; 1993-1994 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკური დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 1994-1999 წწ. გაეროსთან საქართველოს მუდმვი წარმომადგენლობის მრჩეველი. 1999-2001 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიზაციების დეპარტამენტის დირექტორი. 2001-2002 წწ. ბოსნია და ჰერცეგოვინაში გაეროს მისიის სამოქალაქო ოფიცერი. 2003-2004 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო დავალებათა ელჩი. 2004-2008 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იტალიის რესპუბლიკაში – აკრედიტებული მალტის რესპუბლიკასა და სან-მარინოში, 2013-2018 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, 2018-2023 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უნგრეთში – აკრედიტებული ხორვატიასა და მონტენეგროში. 2023 წლიდან საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ხორვატიაში. 2000 წლიდან მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი. ფლობს ინგლისურ, რუსულ და იტალიურ ენებს. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 2006, გვ. 130; ჭუმბურიძე ზ., დამოუკიდებელი საქართველოს ელჩები 1991-2021, ნაწილი 1, თბ., 2021, გვ. 61 ზაზა გოგსაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00012888/ ↑ 2.0 2.1 2.2 ხორვატიაში საქართველოს ელჩად ზაალ გოგსაძე დაინიშნა
კუდიგორა

კუდიგორა — დაბალი სერი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების დურუჯისა და ჩელთის წყალგამყოფის უკიდურესი სამხრეთი დაბოლოება. სიმაღლე ზღვის დონიდან 500-დან 800 მ-მდე. აგებულია ზედაიურულ-ვალანჟინური არკოზული ქვიშაქვებით და კირქვებით. შემოსილია მუხის, რცხილისა და წიფლის ტყით. დევდარიანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 55.
დიელო

„დიელო“ — ქართული ვოკალურ-საკრავიერი ანსამბლი, დაარსდა 1961 წელს. მოღვაწეობდა პოლიფონიური ჯაზის ჟანრში. ჩამოყალიბდა 1961 წელს ამირან ებრალიძის ხელმძღვანელობით ვოკალური კვარტეტის სახით (ა. ებრალიძე, ვ. კიკაბიძე, გ. ლეონიძე, ს. ებრალიძე). 1966 წელს გადაკეთდა ვოკალურ-საკრავიერ ანსამბლად და შეივსო შემსრულებელთა ახალი ნაკადით (ა. მამაცაშვილი, გ. გაბუნია, გ. ჭირაქაძე, ა. რაქვიაშვილი, ლ. ტურაშვილი, ი. ფერაძე, ვ. კუცია და სხვ.). მისი რეპერტუარი შედგებოდა პოლიფონიური ჯაზის სტილში შესრულებული ქართველი (ა. ბუკიას, გ. ცაბაძის, რ. ლაღიძის, შ. მილორავას და სხვ.) და საზღვარგარეთელ კომპოზიტორთა სიმღერებისგან. ანსამბლმა დიდი პოპულარობა და აღიარება მოიპოვა. შემოიარა მაშინდელი საბჭოთა კავშირისა და მსოფლიოს არაერთი ქვეყანა, პოპულარობას უწევდა ქართულ მუსიკას, მონაწილეობდა ქართულ ფილმებში: „წარსული ზაფხული“ და „შეხვედრა მთაში“. გამოშვებული აქვს ათი ფირფიტა „გიგანტი“. არის ესტრადის მსახიობთა IV საკავშირო კონკურსის ლაურეატი (1970). 1981 წელს ანსამბლმა არსებობა შეწყვიტა. 1993 წელს კვლავ განაახლა მოღვაწეობა. გოგოლაშვილი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
დივიდენდი

დივიდენდი (ლათ. dividendum – გასაყოფი) — განაწილებას დაქვემდებარებული შემოსავალი, რომელსაც იღებს კაპიტალის მესაკუთრე სააქციო საზოგადოების წმინდა მოგებიდან საკუთარი კაპიტალის ინვესტირებული წილის პროპორციულად კაპიტალის კლასის მიხედვით. სააქციო საზოგადოებაში ჩვეულებრივი აქციებიდან მიღებული დივიდენდის ოდენობა დამოკიდებულია საზოგადოების წმინდა მოგებაზე. პრივილეგირებულ აქციებზე დივიდენდი, აქციის ნომინალური ღირებულებიდან გამომდინარე, წინასწარ დადგენილი პროცენტის მიხედვით გაიცემა. გავრცელებულია დივიდენდის გადახდის რამდენიმე ფორმა: ნაღდი ანგარიშსწორება, ანგარიშსწორება აქციებით, ოფციონით და მატერიალური ღირებულებით. დივიდენდების გადახდის წესი და პერიოდულობა შეიძლება განსხვავებული იყოს ქვეყნებისა და კომპანიების მიხედვით. დივიდენდების მოცულობა განისაზღვრება პარტნიორების წილის შესაბამისად. ჭუმბურიძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
ინა დივნოგორცევა-გრიგოლია

ინა დიმიტრის ასული დივნოგორცევა-გრიგოლია (დ. 6 ნოემბერი, 1916, ქ. ენოტაევკა, ასტრახანის ოლქი, რუსეთის იმპერია, — გ. 13 ოქტომბერი, 2004, თბილისი) — მხატვარი, გრაფიკოსი, პოეტი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1967). მოქანდაკისა და მხატვრის ვლადიმერ (ლადო) გრიგოლიას მეუღლე. დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1940). სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1940 წლიდან. თანამშრომლობდა გამომცემლობებთან, ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. თავი მოუყარა მეუღლის, ლადო გრიგოლიას არქივსა და მის შემოქმედებით მემკვიდრეობას, მოამზადა და გამოსცა წიგნები მისი შემოქმედების შესახებ. მოღვაწეობდა წიგნის გრაფიკის დარგშიც. გააფორმა შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“ (ტრიპტიქი, 1968), რომენ როლანის „მიქელანჯელო ბუონაროტის ცხოვრება“ (1940), უილიამ თეკერეის „ამაოების ბაზარი“ (1951), უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა“ (1961), მიგელ დე სერვანტესის „დონ კიხოტი“ (1950), ბოლესლავ პრუსის „ფარაონი“ (1958), ანატოლ ფრანსის „ღმერთებს სწყურიათ“ (1958). ავტორია სხვადასხვა კომპოზიციებისა, პლაკატებისა და სხვ. ეკუთვნის ლექსების კრებული „ფრესკა“ (გაფორმება და ილუსტრაციები ავტორისა, თბ., 1986, რუსულ ენაზე). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 428.
ალბერტ დილბარიანი

ალბერტ მიხეილის ძე დილბარიანი (დ. 2 დეკემბერი, 1928, თბილისი, — გ. 17 აპრილი, 1991, იქვე) — საქართველოში მოღვაწე მხატვარი, ფერმწერი, ეროვნებით სომეხი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1967). დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1952, უჩა ჯაფარიძის კლასი). სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1952 წლიდან. შესრულებული აქვს პეიზაჟური და ჟანრული ხასიათის სურათები, პორტრეტები, ნატურმორტები: „ბოტანიკურ ბაღში" (1953), „ნორჩი ნატურალისტები" (1957), „მერცხლები" (1958), „სამუშაოდან დაბრუნება" (1960), „ზეიმის წინ" (1962), „საჩუქრები ფრონტისათვის (1964), „რთველი" (1969), „მსხლები" (1969), „ძველი თბილისი" (1965, 1972), „თბილისის ეზო" (1977), „მხატვრის სამყარო" (1980), „ნატურმორტი" (1983), „ოჯახი" (1985) და სხვ. მონაწილეობდა საქართველოსა და მსოფლიოს მრავალ ქალაქში მოწყობილ გამოფენებში. დილბარიანის პერსონალური გამოფენა მოეწყო თბილისში (2007, გალერეა „ვერნისაჟი"). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 431. ალბერტ დილბარიანი — ახალი და უახლესი ქართული ვიზუალური ხელოვნების მონაცემთა ბაზა
დილეგი

დილეგი — საპყრობილე, სატუსაღო, ტყვეთა დასამწყვდევი, უკარფანჯრო ადგილი ციხე-კოშკის პირველი სართულის ქვეშ. გავრცელებული იყო შუა საუკუნეებში. ჩასასვლელი პირველი სართულიდან ჰქონდა, ზემოდან აფარებდნენ ფიქალ ქვას ან ხის სახურავს, რომელიც ურდულით იკეტებოდა. დასავლეთ ევროპაში ცნობილი იყო ე. წ. უბლიეტი (ფრანგ. oubliette), რომელიც წარმოადგენდა ხაროს მასში ჩასასვლელი ლიუკით ან ვიწყო ხვრელით. აღმოსავლეთის ქვეყნებში და ნაწილობრივ ჩრდილოეთ კავკასიაში დილეგის ანალოგი იყო ზინდანი (სპარს. زندان‎, zindân). დილეგიანი ციხე-სახლები და კოშკები გავრცელებული იყო ძველ საქართველოშიც. ჩართოლანი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 431.