laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სამკაპი

სამკაპი — სამკბილა (წვეტიანი) შუბი, რომელიც გამოიყენებოდა როგორც სათევზაოდ, აგრეთვე საომარ იარაღად. სამკაპებს ხშირად მითებში, ლეგენდებსა და ისტორიულ ნაწარმოებებში ვხვდებით. ზღვის ღმერთი პოსეიდონი გამოსახულია სამკაპით ხელში. სამკაპებითა და ბადეებით იყვნენ შეიარაღებულნი გლადიატორების ქვესახეობა რეტიარიუსები. სამკაპი შედგება ხის (ზოგჯერ რკინის) ტარისა და ფოლადის სამკაპიანი დაბოლოებისაგან. სამკაპი, ისტორიკოსთა ერთი ნაწილის აზრით, წარმოიშვა ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო იარაღისგან — წაწვეტებული რქისგან, რომელსაც ბოლოში კაუჭები ჰქონდა და თევზის დასაჭერად იყენებდნენ. თავდაპირველად სამივე კაპი წაწვეტებული ძვლებისგან შედგებოდა. სამკაპის სამრეწველო იარაღიდან საბრძოლოდ იარაღად გარდაქმნის შემდეგ წვეტებს ბოლოში კაუჭები მოშორდა და უფრო სწორი და ბასრი გახდა. სამკაპმა ფართო გამოყენება ჰპოვა რომის იმპერიის დროს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სამკაპი“ ვიკისაწყობში.
მისისიპის ორთქლმავალი

მისისიპი ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე გრძელი მდინარეა და მსოფლიოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სანაოსნო გზაა. XX საუკუნის დასაწყისში ორთქლმავალებს მდინარე მისისიპით საშენი მასალები, ფერმერებისთვის საჭირო მოწყობილობები და საკვები პროდუქტები გადაჰქონდათ, გადაჰყავდათ მოსახლეობა. ამჟამად ამ ორთქლმავლებს ტურისტების გადასაყვანად იყენებენ. მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ 80. თბილისი, 2009.
რაიხსვერი

რაიხსვერი (გერმ. Reichswehr; reich — სახელმწიფო, იმპერია, Wehr — იარაღი, თავდაცვა) — გერმანიის შეიარაღებული ძალები 1919-1935 წლებში; შეიქმნა ვერსალის საზავო ხელშეკრულების საფუძველზე. 1919 წლის 6 მარტის კანონით შეიქმნა დროებითი რაიხსვერი (24 ბრიგადა); 1921 წლის 28 მარტს მიიღეს კანონი რაიხსვერის შესახებ. რაიხსვერის პირადი შემადგენლობა დაქირავების წესით კომპლექტდებოდა. რაიხსვერი სახმელეთო ჯარებისა და სამხედრო საზღვაო ფლოტისაგან შედგებოდა. ვერსალის ხელშეკრულებით გერმანიას ეკრძალებოდა სამხ-საჰაერო ძალების, ტანკების, საზენიტო, მძიმე და ტანკსაწინააღმდეგო არტილერიის, წყალქვეშა ნავების, სახაზო ხომალდების (10 ათას ტ-ზე მეტი წყალწყვის), 6 ათას ტ-ზე მეტი წყალწყვის კრეისერებისა და გენშტაბი-ს რაიმე ფორმით ყოლა. სახმელეთო ჯარების რიცხვი განსაზღვრული იყო 100 ათასი კაცით. სამხედრო საზღვაო ფლოტი ითვლიდა 37 საბრძოლო ხომალდსა და 15 ათასამდე კაცს. მაგრამ არსებობდა ფარული რეზერვი, ე. წ. შავი რაიხსვერი, თავდაცვის რაზმები („ჰაიმვერი), ჯარისკაცთა სათვისტომოები, ვეტერანთა კავშირები („ფოლადის ჩაჩქანი“, „ვიკინგი“ შარნჰორსტი“ და სხვა“), რომლებიც 4 მლნ-მდე კაცს აერთიანებდა. 1926 წლიდან დაიწყო ფარული სამზადისი რაიხსვერის გაზრდისათვის, ხოლო 1930-1932 წლებში მიღებული გეგმით 1938 წლისთვის 300 ათას კაცამდე უნდა გაეზარდათ. 1935 წლის 16 მარტს ფაშისტურმა გერმანიამ ვერსალის ხელშეკრულების სამხედრო მუხლები გააუქმა და საყოველთაო სამხედრო ვალდებულება შემოიღო. დაიწყო სამზადისი რაიხსვერის ბაზაზე მრავალმილიონიანი ვერმახტის შესაქმნელად. Deist, Wilhelm; Messerschmidt, Manfred; Volkmann, Hans-Erich; Wette, Wolfram (1990) Volume I The Build-up of German Aggression. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH. ISBN 0-19-822866-X.  Wheeler-Bennett, Sir John (2005) The Nemesis of Power: German Army in Politics, 1918–1945 New York: Palgrave Macmillan Publishing Company. Keller, Peter (2014) "Die Wehrmacht der Deutschen Republik ist die Reichswehr". Die deutsche Armee 1918–1921 Paderborn: Verlag Ferdinand Schöningh. Axis History Factbook — Reichswehr Feldgrau's overview of the Reichswehr The Archives of technical Manuals 1900–1945 (includes the Reichswehr-regulations)
კენედის კოსმოსური ცენტრი

ჯონ კენედის სახელობის კოსმოსური ცენტრი - (John F. Kennedy Space Center) ნასას (NASA - National Aeronautics and Space Administration, აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ნაციონალური სამმართველო) ერთ-ერთი უმსხვილესი საკვლევი ცენტრია. ის კანავერალის კონცხზე, ფლორიდის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. 1959 წლამდე, სანამ კოსმოსური ფრენები დაიწყებოდა, აქ სამხედრო-სარაკეტო პოლიგონი იყო. პირველი ასტრონავტები კოსმოსში 1961 წელს გაფრინდნენ. 1969 წელს ხომალდმა „აპოლო 11“-მა ასტრონავტები მთვარეზე პირველად დასვა. მრავალჯერადი გამოყენების კოსმოსური ხომალდი კი კოსმოსში პირველად 1981 წელს გაუშვეს. ამ ხომალდს აქვს ორბიტული აპარატი, სარაკეტო დამაჩქარებლები და ჩამოსაგდები საწვავი ავზი. მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ. 81, თბილისი, 2009.
დასავლეთის კარიბჭე

დასავლეთის კარიბჭე - თაღი, აშშ-ის ერთ-ერთი სიმბოლოა. ის ქალაქ სენტლუისში, მისურის შტატში დგას და მდინარე მისისიპს გადაჰყურებს. თაღი იმ მემორიალის შემადგენელი ნაწილია, რომელიც ეძღვნება XIX საუკუნეში ამერიკის დასავლეთის ათვისებას. თაღი 1965 წელს აშენდა, მისი სიმაღლე 198 მეტრია. მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ. 82, თბილისი, 2009.
ტეხასის ნავთობი

ტეხასის ნავთობი - აშშ-ის ნავთობის ერთ მეოთხედს ტეხასში მოიპოვებენ. კერძო პატარა ჭაბურღილებით დღეში რამდენიმე ბარელ ნავთობს იღებენ. ნავთობი ტეხასში 1901 წელს აღმოაჩინეს. ქვეყანაში მოხმარებული ნავთობის 56% იმპორტირებულია. მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ. 83, თბილისი, 2009.
მონტერეის უბის აკვარიუმი

მონტერეის უბის აკვარიუმი (ინგლ. Monterey Bay Aquarium ან MBA) — ოკეანარიუმი, რომელიც მდებარეობს კენერი-როუზე მონტერეის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, კალიფორნიაში. გაიხსნა 1984 წელს 20 ოქტომბერს. მასში 35.000-მდე ცხოველია. მას ყოველწლიურად 2 მილიონი ადამიანი სტუმრობს. აკვარიუმი წყალს ოკეანიდან იღებს მონტერეის უბეში ჩაშვებული მილებით. აკვარიუმის უამრავ ექსპოზიციათა შორის ყველაზე თვალსაჩინოა ორი: „ოკეანის კიდის ფრთის“ ცენტრალური ნაწილი — 10 მეტრი სიმაღლის 1,3 მილიონი ლიტრი ტევადობის ავზი, საიდანაც კალიფორნიის სანაპირო წყალქვეშა ცხოვრების დათვალიერება შეიძლება. ამ ავზში მსოფლიოში პირველად მოხერხდა ცოცხალი კალიფორნიული გიგანტური წყალმცენარეების გაზრდა ავზის თავზე ტალღების წარმომქმნელი მანქანის დამონტაჟებით (წყლის მოძრაობა მნიშვნელოვანი ელემენტია ამ წყალმცენარეების ზრდისთვის), ავზის ღია თავიდან მზის სინათლის შეშვებით, და უბიდან ზღვის წყლის ცირკულირებით. მეორე ექსპოზიცია 4,5 მილიონი ლიტრის ტევადობის ავზია „გარე უბის ფრთაში“, მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ერთპანოიანი ფანჯრებით. ოკეანარიუმი არ ფინანსდება მთავრობისგან, არამედ ფუნქციონირებს მნახეველებისა და ორგანიზაციის სხვადასხვა ღონისძიების ხარჯზე.. აკვარიუმი ღიაა ყოველდღე 9:30 საათიდან 18:00 საათამდე. Chiang, Connie Y. (2008). Shaping the shoreline: fisheries and tourism on the Monterey coast. University of Washington Press. ISBN 9780295989778. OCLC 704517509.  Palumbi, Stephen R.; Sotka, Carolyn (2011). The death and life of Monterey Bay: a story of revival. Island Press. ISBN 9781597269872. OCLC 692205204.  Spring, Margaret (2018). „Lessons from thirty-one years at the Monterey Bay Aquarium and reflections on aquariums' expanding role in conservation action“, The ark and beyond: the evolution of zoo and aquarium conservation. University of Chicago Press, გვ. 156–168. ISBN 9780226538631. OCLC 1003854885.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მონტერეის უბის აკვარიუმი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ Currently Accredited Zoos and Aquariums. Association of Zoos and Aquariums. ციტირების თარიღი: 28 მარტი, 2018 ↑ An Inside Look at Monterey Bay Aquarium. Salmon Facts (18 დეკემბერი, 2008). ციტირების თარიღი: 2009-01-02. ↑ Monterey Bay Aquarium in Monterey, California. ციტირების თარიღი: 20 April 2023
თეთრთავა ფსოვი

თეთრთავა ფსოვი (ლათ. Haliaeetus leucocephalus) — მტაცებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს ჩრდილოეთ ამერიკაში. სხეულის სიგრძე დაახლოებით 76-81 სმ, ხოლო ფრთების შლილი 203 სმ აღწევს. წონა 5,4 კგ-მდე. აქვს ფართო ფრთები. სქესობრივი დიმორფიზმი არ ახასიათებს. 1782 წლის 20 ივნისს თეთრთავა ფსოვი ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული სიმბოლო გახდა. მათ მოეწონათ მისი მძვინვარე და მამაცური გამომეტყველება და გარეულ ინდაურთან (კონკურსში ეს ფრინველიც მონაწილეობდა) შედარებით უპირატესობა მიანიჭეს. ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში საყოველთაოდ სწამდათ, რომ თეთრთავა ფსოვი მხოლოდ ამერიკის კონტინენტზე ბინადრობდა, რამაც როგორც ჩანს დიდი როლი ითამაშა ამ არჩევანში. თეთრთავა არწივი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
კალიფორნიის შტატის გზატკეცილი 1

კალიფორნიის შტატის გზატკეცილი 1 (ინგლ. California State Route 1, ან SR 1, ხშირად Highway 1) საშტატო სატრანსპორტო მაგისტრალი, რომელიც აშშ-ის კალიფორნიის წყნარი ოკეანის სანაპიროს მიჰყვება. განთქმულია ულამაზესი პანორამული ხედებით, რის გამოც ის აშშ-ის ”National Scenic Byway" რეესტრშია შეყვანილი. SR 1 იწყება ინტერსტეიტ 5 გზატკეცილთან ორენჯ კაუნტიში, შემდეგ ლოს-ანჯელესის დასავლეთ კიდეს მიჰყვება და ზღვისპირა ქალაქებს სანტა-მონიკასა და მალიბუს ჭრის. გზატკეცილი ჩრდილოეთისკენ გრძელდება, შიგადაშიგ US 101-ს (მთავარი მაგისტრალი) უერთდება და ამ მაგისტრალის პანორამულ ალტერნატივას წარმოადგენს რამდენიმე მონაკვეთში. SR 1 აკავშირებს ვენტურას, სან-ლუის-ობისპოს, სან-სიმეონს (სადაც ჰერსტის ციხე-კოშკი მდებარეობს), მონტერეისა და სანტა-კრუზს. ამის შემდეგ SR 1 აგლომერაციულ არეში შედის, ჭრის ქალაქ სან-ფრანცისკოს ზღვარს, გადადის გოლდენ გეიტ ბრიჯზე და გრძელდება მარინ-კაუნტიში. გზატკეცილით შესაძლებელია პოინტ-რეის ეროვნულ სანაპიროზე და ფორტ-ბრაგზე მოხვედრა, სანამ ის ლეგიტთან ისევ US 101-ს შეუერთდება. SR 1-ის რამდენიმე ნაწილს ალტერნატიულად ასევე ჰქვია ”წყნარი ოკეანის სანაპირო გზატკეცილი”, ”კაბრილოს გზატკეცილი” ან ”შორლაინ-ჰაივეი”.
დავით აგიაშვილი

დავით (დათო) ნიკოლოზის ძე აგიაშვილი (დ. 28 ივლისი, 1949, თბილისი — გ. 12 თებერვალი, 2014, ლოს-ანჯელესი) — ქართველი კინორეჟისორი, სცენარისტი. დავით აგიაშვილი დაიბადა 1949 წლის 28 ივლისს, თბილისში, მწერალ ნიკოლოზ აგიაშვილის ოჯახში. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით. 1974–1977 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმში“ რედაქტორად, მერე კი უფროს რედაქტორად. ასევე მულტიპლიკაციური გაერთიანების მთავარ რედაქტორად. 1977–1995 წლებში იყო კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ რედაქტორი, 1979 წლიდან კი — სასცენარო სახელსონოს ხელმძღვანელი. 1980–1985 წლებში კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეორად ფაკულტეტზე სპეციალობით „კინოდრამატურგია“ და საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში სპეციალობით „კინოდრამატურგიის საფუძვლები". ცხოვრობდა კალიფორნიაში, ოჯახთან ერთად. მისი ერთი შვილი, ნიკა აგიაშვილი არის კინორეჟისორი, ხოლო მეორე კი, ჯორჯ ფინი (George Finn) — კინომსახიობი. 1979: „ცდა“ (დოკუმენტური) — საქართველოს სახელმწიფო პრემია 1980: „ფანჯარა“ (დოკუმენტური) 1981: „საქართველოსთვის, ბიჭებო, სწორდით“, (დოკუმენტური), სცენარისტი და რეჟისორი 1984: „ათოვდა ზამთრის ბაღებს“ (მხატვრული) 1986: „მეთორმეტე ღამე, ანუ როგორც გენებოთ“ (მხატვრული) 1990: „ალი ბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“ (მხატვრული) 1991: „ელზა“ (მხატვრული) 1994: „იმპერიის რღვევა“ (დოკუმენტური) 2012: „მწვანე ამბავი“ (A green story) (მხატვრული) 2013: „სასტიკი სულელები“ (Savage mutts) (მხატვრული) 2014: „თბილისი, ჩემი ქალაქი“ (Tbilisi, I Love You) (მხატვრული) 1968: „განგაში“ (დათო) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი 2009: „ხუთი ღამე ჰოლივუდში“ (დათო) Atovda zamtris bagebs დავით აგიაშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია David Agiashvili News for David Agiashvili Dato Agiashvili ↑ http://www.tafu.edu.ge/ ↑ http://www.imdb.com/name/nm0013049/ ↑ http://www.imdb.com/name/nm3122871/ ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2010-07-09. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2013-01-10. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2010-07-09. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-14. ციტირების თარიღი: 2010-07-09. ↑ http://www.imdb.com/title/tt2090447/ ↑ http://www.imdb.com/title/tt2435466/ ↑ http://www.imdb.com/title/tt2387575/ ↑ http://www.imdb.com/title/tt1407998/fullcredits#cast
ვარდისციხე (ნასოფლარი)

ვარდისციხე — ნასოფლარი სამცხე-ჯავახეთში. მდებარეობს თანამედროვე ვარევანსა და თოკს შორის. მოხსენიებულია გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში. სერგი ჯიქიას ცნობით მსხვილმასშტაბიან რუკებზე ვარევანთან ახლო აღნიშნულია Вардисцихе. მისი აზრით, ივანე როსტომაშვილის წყაროებზე დაყრდნობით უფრო ზუსტი ცნობებიც მოგვეპოვება: ამრიგად, სავსებით გარკვეულია სახელწოდება და ადგილმდებარეობა იმ ნასოფლარისა, რომელიც დავთრის დროს 14 კომლიანი სოფელი იყო და რომელიც დავთარში ტყე–ჯავახეთის რაიონის პირველ სოფლად არის აღწერილი. ს. ჯიქია, გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III, თბ., 1958 ↑ И. П. Ростомов. Ахалкалакский уезд в археологическом отношении С МОМПК XXV 46
ბიგ-სიური

ბიგ-სიური (ინგლ. Big Sur), ნაკლებად დასახლებული რეგიონი ცენტრალური კალიფორნიის სანაპირო რეგიონში, სადაც სანტა-ლუჩიას მთებია ამოზიდული წყნარი ოკეანიდან. სახელი "Big Sur" წარმოებულია ესპანურიდან "el sur grande", რაც "დიდ სამხრეთს" ნიშნავს, ან "el país grande del sur", "სამხრეთის დიდი ქვეყანა". მთაგორიანი რელიეფი განსაცვიფრებელ ხედებს ქმნის, რის გამოც ბიგ-სიური პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. ბიგ-სიურის კოუნ-პიკი უმაღლესი სანაპირო მთაა რეგიონში (1571 მ) და ოკეანიდან მხოლოდ 4,8 კმ-შია. მიუხედავად იმისა, რომ ბიგ-სიურს განსაზღვრული საზღვრები არ აქვს, არემარის აღწერით ის მოიცავს 140 კმ სანაპირო ზოლს მდ. კარმელსა და სან-კარპოფორო კრიკს შორის და ხმელეთზე სიღრმეში 32 კმ-ზე იჭრება, სანტა-ლუჩიას აღმოსავლეთ ფერხთით. ბიგ-სიურის ჩრდილოეთი საზღვარი სან-ფრანცისკოდან 190 კმ-შია, ხოლო სამხრეთი საზღვარი ლოს-ანჯელესიდან 394 კმ-ში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბიგ-სიური
Mad Men

Mad Men (შემოკლ. Madison Men, ორაზროვანი მნიშვნელობით „თავქარიანი ადამიანები“) — ამერიკული დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რომლის შემქმნელი და რეჟისორია მეთიუ ვინერი (მასვე ეკუთვნის „სოპრანოს კლანი“). სერიალს ეთერში გადასცემს კომპანია AMC და დადგმულია Lionsgate Television-ის სტუდიის მიერ. სერიალის პრემიერა 2007 წლის 19 ივლისს შედგა. მესამე სეზონი 2009 წლის 8 ნოემბერს დაიხურა. მეოთხე სეზონის გადაღება 2010 წლის 12 აპრილს დაიწყო და მისი პირველი სერია 2010 წლის 25 ივლისს გავიდა AMC-ს ეთერში. „მედ მენი“ 1960-იანი წლების ცხოვრებას ასახავს, თავდაპირველად, გამოგონილ „სტერლინგ კუპერის“ სარეკლამო სააგენტოში მედისონ ავენიუზე, ნიუ-იორკი, შემდეგ კი ახლად შექმნილ „სტერლინგ კუპერ დრეიპერ პრაისში“. სერიალის მთავარი გმირია დონ დრეიპერი (ჯონ ჰემი), „სტერლინგ კუპერის“ შემოქმედებითი დირექტორი და შემდეგ „სტერლინგ კუპერ დრეიპერ პრაისის“ დამფუძნებელი პარტნიორი. დანარჩენი გმირები დონ დრეიპერის ცხოვრებასთან დაკავშირებული ადამიანები არიან, როგორც ოფისში, ასევე — მის გარეთ. სერიალი ასევე აღწერს 1960-იან წლებში მიმდინარე ამერიკის სოციალური ღირებულებების გარდასახვის პროცესს. სერიალმა მრავალი კრიტიკოსის მოწონება დაიმსახურა, განსაკუთრებით მისი ისტორიული ავთენტურობისა და ვიზუალური სტილისთვის, და, შესაბამისად, მრავალი ჯილდო აქვს მოპოვებული, მათ შორის ცხრა „ემი“ და ხუთი „ოქროს გლობუსი“. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო პირველი საკაბელო ტელესერიალი, რომელმაც ემის ჯილდო მიიღო „შესანიშნავი დრამატული სერიალისთვის“ (2008 და 2009 წლებში). ნიუ-იორკ ტაიმზის თქმით სერიალი „კულტურული ფენომენი“ გახდა, ისევე, როგორც ეს თავის დროს „სოპრანოს კლანი“ იყო. ოფიციალური საიტი „Mad Men“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ლიტლტონი, სინტია (2009-05-04). „'Mad Men' 2009 წლის 16 აგვისტოს ბრუნდება“. Variety. Variety. ციტირების თარიღი: 2009-05-04. ↑ AMC ადგენს Mad Men-ის პრემიერის თარიღს. TVGuide.com. ↑ Joyce Eng (20 სექტემბერი 2009). „კრისტინ ჩინოუეტი, ჯონ კრაიერი პირველ ემის იმსახურებს“. TVGuide.com. ციტირების თარიღი: 2009-09-20. ↑ "Back to Work for ‘Mad Men’", ალესანდრა სტენლი, ნიუ-იორკ ტაიმზი, 16 ივლისი, 2010.
სარდური (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი სარდური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: სარდური I - ურარტუს მეფე სარდური II - ურარტუს მეფე სარდური III - ურარტუს მეფე სარდური IV - ურარტუს მეფე
ევროპის მდინარეების სია

მთავარი სტატია: ევროპა. აქ ჩამოთვლილია ევროპის მთავარი მდინარეები, რომელთა სიგრძეები აღემატება 650 კმ-ს. აზიის მდინარეები ჩრდილოეთ ამერიკის მდინარეები სამხრეთ ამერიკის მდინარეები აფრიკის მდინარეები ოკეანეთის მდინარეები
Hung (ტელესერიალი)

Hung — კომედიურ-დრამატული სერიალი, რომლის პრემიერა HBO-ის საკაბელო არხზე შედგა 2009 წლის 28 ივნისს. სერიალის შემქმნელები არიან დმიტრი ლიპკინი და კოლეტ ბერსონი. მთავარი როლის შემსრულებელია თომას ჯეინი (რეი დრეკერი), დეტროიტის გარეუბნის ერთ-ერთი საშუალო სკოლის წარუმატებელი კალათბურთის გუნდის მწვრთნელი, რომელიც გამოუვალი მდგომარეობის გამო პროსტიტუციას მიჰყოფს ხელს. სერიალი აღწერს რეი დრეკერის (თომას ჯეინი) უნიათო, ფინანსრუად გაუსაძლის ცხოვრებას მასწავლებლისა და კალათბურთის მწვრთნელის პროფესიით დეტროიტის ერთ-ერთი გარეუბნის საშუალო სკოლაში. ის ასევე მამაა ორი ტყუპი მოზარდის (ჩარლი საქსტონი და სიანოა სმიტ-მაკფი), რომლებიც ამჟამად მათ მამინაცვალთან ცხოვრობენ. ბავშვობის სახლის ხანძრის მიერ განადგურების შემდეგ, სადაც რეი კვლავაც განაგრძობს ცხოვრებას, ის გამოსავლის გარეშე რჩება. მეგობრის, ტანია (ჯეინ ადამსი), დახმარებით რეი გადაწყვეტს მისი დიდი ზომის სასქესო ორგანო ფულის საკეთებლად გამოიყენოს. ეპიზოდები აღწერს რეის მცდელობას შეინარჩუნოს ”ნორმალური” ცხოვრება პროსტიტუციის ბიზნესის პარალელურად. ერთად, ტანია და რეი, ქმნიან ფირმას ”Hapiness Consultants" (ბედნიერების კონსულტანტები). მეორე სეზონი, რომელიც ეთერში 2010 წლის ივნისში გადის, აქცენტს აკეთებს რეისა და მის ორ სუტენიორთან, ტანიასა და ლენორასთან, კომპლექსურ და დინამიურ ურთიერთობებზე. ლენორა, ცხოვრების სტილის კონსულტანტი, რომელიც ტანიამ ბიზნესის ადრეულ ეტაპზე ასაწყობად მოიყვანა, პირველი სეზონის ბოლოს ამ ბიზნესის საკუთარ ხელში ჩაგდებას ცდილობს, ვინაიდან, მისი აზრით, მას რეის უკეთესად მარკეტინგის საშუალება აქვს, ხოლო ტანია მას მხოლოდ ხელს უშლის. ოფიციალური საიტი „Hung“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Hung“ საიტზე TV.com
სოპრანოს კლანი

სოპრანოს კლანი ან უბრალოდ სოპრანოები (ინგლ. Sopranos) — ამერიკული სატელევიზიო დრამა, შექმნილი საკაბელო ტელეარხის HBO მიერ, ჩრდილოეთ ნიუ-ჯერსიში მცხოვრები იტალიურ-ამერიკული წარმოშობის გამოგონილი მაფიოზური ოჯახის შესახებ. გადაიღეს და ეთერში აჩვენეს ექვსი სეზონი, რომელთაგან ხუთი 13 ეპიზოდისგან შედგებოდა, ხოლო მეექვსე — ორნაწილიანი იყო 12 და 9 ეპიზოდით. 1999 წელს ეთერში გაშვებიდანვე სერიალი კულტურული ფენომენი გახდა და ფართო პოპულარობა ჰპოვა, როგორც მაყურებლებში, ისე კრიტიკოსთა მხრიდან, დამდგმელების მიერ მაფიის ცხოვრების აღწერაში ახალი მიდგომის გამოყენების გამო. სერიალში გააშუქეს იტალიურ-ამერიკული საზოგადოების ცხოვრების პრობლემები, ადამიანის სულზე ძალადობის ეფექტები და საზღვრები იმისა, თუ რას თვლის საზოგადოება მორალურად. სერიალში მონაწილეობდნენ განთქმული მსახიობები: ჯეიმზ განდოლფინი, ლორეინ ბრაკო, ედი ფალკო და მაიკლ იმპერიოლი. სიუჟეტი ზოგადად ეყრდნობა იმას, თუ რა წინააღმდეგობებს ხვდება ტონი სოპრანო, დიმეოს ოჯახის ბოსი, კრიმინალურ საქმიანობასა და პირად ცხოვრებაში წარმოქმნილი პრობლემების გადაჭრისას. Martin, Brett (2007-10-30). The Sopranos: The Complete Book. New York: Time. ISBN 978-1-933821-18-4.  The Sopranos on HBO
ჯონ ჰემი

ჯონათან დენიელ ”ჯონ” ჰემი (Jonathan Daniel "Jon" Hamm; დ. 10 მარტი, 1971) — ამერიკელი მსახიობი, ცნობილი ძირითადად სატელევიზიო როლებით. 1990-იანი წლების მეტი წილი ლოს-ანჯელესში ცხოვრობდა და უმუშევარი იყო. ამ პერიოდში ის რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში გამოჩნდა, მათ შორის: ”Providence”, ”The Division”, ”What About Brian”, და ”Related”. 2000 წელს შედგა მისი დებიუტი კლინტ ისტვუდის სათავგადასავლო მხატვრულ ფილმში ”კოსმოსური კოვბოები”. მომდევნო წელს ჰემი მეორეხარისხოვან როლში გამოჩნდა დამოუკიდებელ კომედიურ ფილმში ”Kissing Jessica Stein” (2001). ჰემს მსოფლიო წარმატება AMC-ს დრამატულ სერიალში ”Mad Men” სარეკლამო ბოსის დონ დრეიპერის მთავარი როლის შესრულებამ მოუტანა, რომლის პრემიერა 2007 წლის ივლისში შედგა. მისმა შესრულებამ 2008 წელს დრამატულ სერიაში საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში ოქროს გლობუსი მოუტანა. გარდა ამისა, ჰემმა მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა 2008 წლის მეცნიერულ-ფანტასტიკური ფილმის რიმეიკში ”The Day the Earth Stood Still” და მთავარი როლი დამოუკიდებელ თრილერში ”Stolen” (2010). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯონ ჰემი“ ვიკისაწყობში. ჯონ ჰემი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
თაღების ეროვნული პარკი

თაღების ეროვნული პარკი (ინგლ. Arches National Park) — მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში, იუტას შტატში. ამ ტერიტორიაზე მდებარეობს 2000-ზე მეტი ბუნებრივი თაღი, მათ შორის აღსანიშნავია მსოფლიოში ცნობილი დელიკატეს თაღი, აქ აგრეთვე მდებარეობს უნიკალური თაღები. პარკი მდებარეობს ქალაქ მოაბის სიახლოვეს და მისი ფართობი შეადგენს 310 კმ² ტერიტორიას. დაცული ტერიტორიის ყველაზე მაღალი წერტილის სიამღლე შეადგენს 1,723 მეტრს, აქ ყოველწლირად დაახლოებით 250 მმ ნალექი მოდის. ამ ტერიტორიის მმართველობას ახორციელებს ეროვნული პარკების სამსახური. თავდაპირველად აქ დაცული ტერიტორია 1929 წლის 12 აპრილს შეიქმნა და ის ეროვნული მონუმენტის სტატუს ატარებდა, 1971 წლის 12 ნოემბერს ამ ადგილს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა. თაღების ეროვნული პარკის ოფიციალური საიტი Arches Canyoneering and Hiking Information დაარქივებული 2008-02-20 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Arches National Park
საქართველო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საქართველო შეიძლება აღნიშნავდეს: საქართველო — ქვეყანა საქართველო — ცთომილი საქართველო — გაზეთი საქართველო — ჟურნალი საქართველო — გაზეთი საქართველო — გაზეთ საქართველოს 1915-1921 დამატება საქართველო — ენციკლოპედია საქართველო — ტელეკომპანია
ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი

ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი და აღკვეთილი მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების ჩრდილოეთით, ალასკის შტატის აღმოსავლეთ ნაწილში, შეიქმნა 1980 წლის 2 დეკემბერს. პარკის ტერიტორიის ნაწილი 1979 წელს შევიდა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ამ დაცულ ტერიტორიას აშშ-ში სიდიდით პირველი ადგილი უკავია, პარკის ფართობი შეადგენს 32 000 კმ²-ს. აქ მდებარეობს აშშ-ში სიმაღლით მეორე მთა წმინდა ილია (5 489 მ). დაცული ტერიტორიის აღმოსავლეთით გადის აშშ-კანადის საზღვარი, სწორედ საზღვრის მეორე მხარეს მდებარეობს კანადური ეროვნული პარკი კლუანი. 2007 წელს პარკს სტუმრობდა 61 085 ტურისტი.. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი Official NPS site World Heritage Site [https://web.archive.org/web/20170911205814/http://www.largestnationalpark.com/ დაარქივებული 2017-09-11 საიტზე Wayback Machine. Largest National Park info ↑ Wrangell-St. Elias National Park & Preserve (U.S. National Park Service)
27 თებერვალი

27 თებერვალი — გრიგორიანული კალენდრის 58-ე დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 307 დღე (ნაკიან წელში - 308). 1594 : ანრი IV გახდა საფრანგეთის მეფე. 1617 : რუსეთ-შვედეთის ომი დასრულდა სტოლბოვოს სამშვიდობო ხელმშეკრულებით. 1626 : იუან ჩონგჰუანი დაინიშნა ლიაოდონგის მმართველად, მანჯურელების დამარცხების შემდეგ. 1700 : კუნძული ახალი ბრიტანეთი იქნა აღმოჩენილი. 1825 : გამოქვეყნდა ალექსანდრე პუშკინის ევგენი ონეგინის პირველი თავი. 1844 : დომინიკელთა რესპუბლიკა ჰაიტისგან დამოუკიდებელი გახდა. 1861 : ვარშავაში დაიწყო რუსეთის მმართველობის წინააღმდეგ საპროტესტო გამოსვლები. რუსმა ჯარისკაცებმა ხუთი პროტესტანტი მოკლეს. 1900 : დაარსდა საფეხბურთო კლუბი „ბაიერნი მიუნხენი“. 1917 : ბურჟუაზიულ–დემოკრატიული რევოლუცია რუსეთში. 1919 : ვილნიუსში გამოცხადდა ლიტვურ-ბელორუსული საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა. 2008 : ევროკავშირმა კომპანია Microsoft €899 მილიონით დააჯარიმა, რაც უმსხვილესი ანტიმონოპოლიური ჯარიმაა ევროპის ისტორიაში ერთ კომპანიაზე. 2010 : 8.8 M w {\displaystyle M_{\mathrm {w} }} მიწისძვრამ ნგრევა გამოიწვია კონსეფსიონში, ჩილე. დაღუპულთა რაოდენობამ 50-ს გადააჭარბა. 2012 : ჩინელი არქიტექტორი ვანგ შუ პრიცკერის პრემიის გამარჯვებული გახდა. 2019 : ინდოეთ-პაკისტანის სამხედრო კონფრონტაციას ორივე ქვეყნის მიერ საჰაერო დარტყმები მოჰყვა. 272 : კონსტანტინე I დიდი — რომის იმპერატორი 1807 : ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელო — ამერიკელი პედაგოგი და პოეტი 1877 : პეტრე მამრაძე — ქართველი ინჟინერი, ჰიდროტექნიკოსი, არქიტექტორი. 1890 : ლეონარდ ესაკია — ქართველი მსახიობი და კინორეჟისორი 1897 : ბერნარ ლიო — ფრანგი ასტროფიზიკოსი 1902 : ჯონ სტეინბეკი — ამერიკელი მწერალი 1910 : სერგი დურმიშიძე — ქართველი ბიოქიმიკოსი 1917 : გულნარა ჯაფარიძე — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე 1923 : ფარნაოზ ერთელიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი 1925 : ნაფი ჯუსოითი — ოსი მწერალი და ლიტერატურათმცოდნე 1927 : ალექსანდრე ბანძელაძე — ქართველი მხატვარი 1930 : ჯოან ვუდუორდი — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. 1932 : ელიზაბეთ ტეილორი — ინგლისელ-ამერიკელი მსახიობი 1940 : დიმიტრი ბათიაშვილი — ქართველი კინორეჟისორი 1953 : იან კჰამა — ბოტსვანის პრეზიდენტი 1958 : შარლოტე ბრიცი — ზაარბრიუკენის ობერბურგომისტრი 1958 : ნენსი სპანჯენი — 1970-იანი წლების პანკ-როკის ფიგურა. 1967 : სერგეი სტროენკო — მოლდოველი ფეხბურთელი 1974 : პეტრე ცისკარიშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი 1978 : კახა კალაძე — თბილისის მერი 1981 : ფლორ იანსენი — ნიდერლანდელი სოპრანო და კომპოზიტორი. 1989 : ვარლამ ლიპარტელიანი — ქართველი ძიუდოისტი. 1994 : ხოუ იფანი — ჩინელი ჭადრაკის დიდოსტატი. 1919 : ოცხელი, იოსებ — პედაგოგი 1934 : ბუაძე, სევერიან — ფიზიოლოგი 1936 : პავლოვი, ივანე — რუსი ფიზიოლოგი 2012 : ერლანდ იოსეფსონი — შვედი მსახიობი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ილარიონ ქართველი (ყანჩაველი) ღირსი ავქსენტი მირონი სირიელი აბრაამ კარიელი კირილე სლოვენი ღირსი ისააკი აგრეთვე: დომინიკელთა რესპუბლიკა : დამოუკიდებლობის დღე (1844). სხვა თვეები
საძროხე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საძროხე შეიძლება აღნიშნავდეს: საძროხე — ფერმის ძირითადი შენობა; საძროხე — მთა თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე.