laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამენემჰეტ I

ამენემჰეტ I — ეგვიპტის ფარაონი, მეფობდა დაახლოებით ძვ.წ. 2000-1970 წლებში. 12-ე დინასტიის დამაარსებელია. მის დროს დაიწყო ეგვიპტის სახელწმიფოს აღორძინება. გამეფებისთანავე თებეში (ძველი დედაქალაქი) კი არ დამკვიდრდა, არამედ ზემო და ქვემო ეგვიპტის საზღვარზე მდებარე ციხესიმაგრე ითაუიში (მემფისის ახლოს). ამენემჰეტ I ცდილობდა შეეზღუდა ნომარქოსთა ძალაუფლება, დაადგინა ახალი საზღვრები ნომებს შორის. ილაშქრა პალესტინაში, ოქროს საბადოებით განთქმულ ნუბიასა და ლიბიაში. ფიქრობენ, რომ შეთქმულების მსხვერპლი გახდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 355. Wolfgang Kosack: Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 9: Die Lehre des Königs Amenemhet I. an seinen Sohn. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. ISBN 978-3-906206-11-0.
ამენემჰეტ IV

ამენემჰეტ IV – ძველი ეგვიპტის შუა სამეფოს ფარაონი XII დინასტიიდან. ამენემჰეტ III-ის ძე. მეფობდა დაახლოებით ძვ. წ. 1801-1792 წლებში. მემკვიდრეობა თავის ქალიშვილს ნეფრუსებეკს გადასცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 355.
ამენემჰეტ I-ის დარიგებანი

ამენემჰეტ I-ის დარიგებანი — ძველი ეგვიპტის ლიტერატურის ერთ-ერთი საინტერესო ძეგლი. შეადგინა მწერალმა ახტოიმ ფარაონ ამენემჰეტ I-ის სახელით. ამენემჰეტ I-ის დარიგებანი ეგვიპტის შუა სამეფოს (ძვ.წ. 2000-1700) დროინდელი პოლიტიკური ტრაქტატია. ხოტბას ასხამს ფარაონს — ქვეყნის ერთიანობის აღმდგენელს. მისი კეთილდღეობის ბურჯს. ნაწარმოები მიეძღვნა ამენემჰეტ I-ის მემკვიდრეს — სენუსერტ I-ს, რომელსაც ფარაონი არიგებს, მოერიდოს ქვეშევრდომთ, რათა მსხვერპლი, როგორც ჩანს, თვით ამენემჰეტ I გამხდარა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 355.
კაინუუ

კაინუუ (შვედ. Kajanaland) – ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. ესაზღვრება ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის, ჩრდილოეთ კარელიისა და ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონები. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება რუსეთის ფედერაცია. ადმინისტრაციული დედაქალაქია კაიაანი. 2005 წლის მონაცემებით, რეგიონის მოსახლეობა 85 000 ადამიანს შეადგენს, მაგრამ ეს რიცხვი სულ უფრო და უფრო მცირდება. კაინუუსათვის დამახასიათებელ ლანდშაფტს წარმოადგენს ტყეებით დაფარული გორაკები, ტბები, ფართო და დაუსახლებელი ტყეები, რომლებიც რეგიონის ტერიტორიის 95%–ს შეადგენს. კლიმატი კონტინენტურია. რეგიონის ადგილობრივ მოსახლებას მონადირე–მეთევზე სამის ხალხი წარმოადგენდა. XVII საუკუნეში, ფინეთის გენერალ–გუბერნატორმა პერ–ბრაჰემ, მოსახლეობის რაოდენობის გაზრდის მიზნით, რეგიონის მცხოვრებლები ან ვინც მომავალში დასახლდებოდა, ათი წლის განმავლობაში გადასახადებისგან გაათავისუფლა. რეგიონის ფინელი ფერმერებით დასახლება კი მართლაც აუცილებელი იყო, რადგან არეალს აღმოსავლეთიდან დიდი საფრთხე ემუქრებოდა რუსეთის სახით. რეგიონის მოსახლეობის ამჟამინდელი კლების მიზეზი ტრადიციული სოფლის მეურნეობაა, რომელიც არამომგებიანია. მოსახლეობის მხოლოდ 8%–ია დაკავებული მრეწველობაში. დედაქალაქ კაიაანის სიახლოვეს მდებარეობს ფინეთის თავდაცვითი ძალების ბაზა. ფინეთის რეგიონები კაინუუს მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი
ანდრია მერზლიკინი

ანდრია ილიას ძე მერზლიკინი (რუს. Мерзликин, Андрей Ильич; დ. 24 მარტი 1973) — რუსი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ანდრია მერზლიკინი დაიბადა 1973 წლის 24 მარტს ქალაქ კოროლიოვში. სკოლის დამთავრების შემდეგ გადაწყვიტა პროფესიად კოსმოსური მანქანათმშენებლობა აერჩია. შედეგად დაეუფლა რადიოტექნიკას, თუმცა ამ მიმართულებით მას არ უმუშავია. 1990-იანი წლების დასაწყისში ქვეყანა ეკონომიკურმა და პოლიტიკურმა კრიზისმა მოიცვა და კოსმოსური მიმდინარეობა გარკვეული დროით მივიწყებულ იქნა. ამიტომ მერზლიკინმა შეცვალა თავის პირვანდელი გადაწყვეტილება და ამიერიდან პროფესიად ეკონომისტობა აირჩია. პარალელურად სწავლობდა ს. გერასიმოვის სახელობის სახელმწიფო კინემატოგრაფიულ უნივერსიტეტში. სწავლების პერიოდში მონაწილეობა მიიღო მოკლემეტრაჟიან ფილმში „როგორ გავატარე ზაფხული“. თავდაპირველად მერზლიკინი შეუჩნეველი რჩებოდა, თუმცა გარემოება მას შემდეგ შეიცვალა, როდესაც 2003 წელს გამოვიდა გახმაურებული კინოფილმი „ბუმერი“, სადაც დიმონის სახე განასახიერა. 2003-2006 წლებში პერიოდში მერზლიკინმა მრავალრიცხოვან ფილმებსა თუ სერიალებში მიიღო მონაწილეობა. მისი კინოროლებიდან აღსანიშნავია ასევე: „ცხელი ამბები“, „ბუმერი 2“, „დაკარგულები“ და სხვა. 2003 — ბუმერი 2004 — ანტიბუმერი 2006 — ბუმერი 2 2006 — ნადირობა პირანიაზე 2008 — საქანელა 2008 — დასახლებული კუნძული 2009 — იღბლიანი 2009 — ცხელი ამბები 2008 — რუსეთი 88 2010 — მზით გათანგული 2 2010 — ბრესტის ციხე მერზლიკინის ოფიციალური საიტი ანდრია მერზლიკინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Андрей Мерзликин снимается в кино про войну. ФОТО ანდრია მერზლიკინი
ბირკა (შვედეთი)

ბირკა (შვედ. Birka) — შვედი ვიკინგების მსხვილი სავაჭრო ცენტრი 800-975 წლებში, რომელიც ჩრდილოელი მოციქულის, წმინდა ანსგარის "ცხოვრებასა" და ადამ ბრემენელის თხზულებებშია მოხსენებული. XIX საუკუნიდან გაიგივებულია კუნძულ ბიორკიოსთან მელარენის ტბაზე, შესულია იუნესკოს ძეგლთა სიაში. უძველესი ქალაქია თანამედროვე შვედეთის ტერიტორიაზე. სავაჭრო გზების საბოლოო პუნქტი იყო, რომელიც სკანდინავიას არაბეთის სახალიფოს აკავშირებდა. ამაზე არაბული რკინის ფულის და საქონლის არაერთი მონაპოვარიც მოწმობს. X საუკუნის ბოლოს თავისი პოლიტიკური და ეკონომიკური მნიშვნელობა სიგტუნს დაუთმო, სავარაუდოდ დიდი ხანძრის, ან სამდინარო გზების გამეჩეჩების გამო. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში 2006 ენციკლოპედია ბრიტანიკა, სტატია „შვედეთი“. Helle, K. et al., Norsk Byhistorie, Pax forlag, ოსლო 2006, ISBN 13: 978-82-530-2882-8. 2006 ენციკლოპედია ბრიტანიკა. სტატია „ბირკა“.
ჩრდილოეთი კარელია

ჩრდილოეთი კარელია (ფინ. Pohjois-Karjala; შვედ. Norra Karelen) — რეგიონი აღმოსავლეთ ფინეთში. ესაზღვრება კაინუუს, ჩრდილოეთ სავონიის, სამხრეთ სავონიის, სამხრეთ კარელიის რეგიონებს, აღმოსავლეთიდან კი რუსეთის ფედერაციას. რეგიონის ფართობი 21 584.41 კმ²–ია, ხოლო მოსახლეობა 166 500 ადამიანი (2009). რეგიონი შედგება 14 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იოენსუუ. ფინეთის რეგიონები ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი Video about travelling in North Karelia[მკვდარი ბმული] Pielis.ru – travel information about North Karelia region and City of Joensuu დაარქივებული 2017-07-31 საიტზე Wayback Machine.
ჩრდილოეთი სავონია

ჩრდილოეთი სავონია (ფინ. Pohjois-Savo; შვედ. Norra Savolax) — რეგიონი აღმოსავლეთ ფინეთში. მისი ფართობი 20 366 კმ²–ია, ხოლო მოსახლეობა 249 000 (2009 წ). ფართობის მხრივ, მეხუთეა ფინეთის რეგიონებს შორის, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ კი მეექვსე. ესაზღვრება ფინეთის სხვა, ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის, კაინუუს, ცენტრალური ფინეთისა, ჩრდილოეთ კარელიის და სამხრეთ სავონიის რეგიონებს. რეგიონი შედგება 20 მუნიციპალიტეტისაგან. უდიდესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრია კუოპიო. ფინეთის რეგიონები ჩრდილოეთ სავონიის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი
ბრი ტენერის მოკლე მეორე სიცოცხლე

ბრი ტენერის მოკლე მეორე სიცოცხლე — მწერალ სტეფანი მეიერის 2010 წლის რომანი. წიგნში სიუჟეტი ვითარდება „დაბნელების“ პარალელურად. მასში მოთხრობილია ახალშექმნილ ვამპირთა არმიის ერთ-ერთი წევრის — ბრი ტენერის ამბავი. ახალშექმნილთა არმია სიეტლში შექმნილი იქნა ვიქტორიას მიერ რათა გაენადგურებინა კალენების ოჯახი, თუმცაღა მათ მარცხი განიცადეს. თავდაპირველად არმია 22 წევრისაგან შედგებოდა, მაგრამ ხანდახან ვამპირები გარბოდნენ ან ერთმანეთს ხოცავდნენ. ვამპირებს ქმნიდნენ ვიქტორია და რაილი. ისინი თავზარს სცემდნენ სიეტლს, უმრავლესობა მათგანი ფიქრობდა, რომ ვამპირები მზის სხივის სხეულზე მოხვედრისას იწვოდნენ — ეს ტყუილი მათ რაილიმ უთხრათ რათა არმია ადვილად ეკონტროლებინა. ბრი ტენერი (Bree Tanner) — 3 თვის ახალშექმნილი ვამპირი, გარდაქმნამდე იგი 15 წლის იყო და ცხოვრობდა სიეტლში მამასთან ერთად. მაგრამ იგი სახლიდან წამოვიდა რადგანაც მამამისი მას და დედამისს (ის სახლიდან ჯერ კიდევ მაშინ გაიქცა როცა ბრი პატარა ბავშვი იყო) ხშირად სცემდა. როდესაც ბრი გამოიქცა და ქუჩაში ცხოვრობდა ხშირად უწევდა შიმშილი, სწორედ მაშინ შეხვდა მას რაილი და ბურგერზე დაპატიჟა. ხოლო ამის შემდეგ პირდაპირ ვიქტორიასთან წაიყვანა, თავიდან ვიქტორიამ ბრი ასაკის გამო დაიწუნა თუმცა მაინც გადააქცია იგი ვამპირად. მალე ბრის სიყვარული ეწვია. მას შეუყვარდა არმიის ერთ-ერთი წევრი დიეგო, ისინი ერთმანეთისადმი დამოკიდებულებას მთელ არმიას უმალავდნენ, მაგრამრაილი ყველაფერს ხვდებოდა. ამიტომ მათმა რომანმა მხოლოდ ორ დღეს გასტანა ამის შემდეგ დიეგო სადღაც გაქრა. მალე რაილიმ დაიწყო არმიის წვრთნა კალენებთან ბრძოლისათვის, მან ახალშექმნილებს ბელა სუონის სვიტრი მიუტანა, რათა სუნი აეღოთ. ბრის უნდოდა გაქცეულიყო, რადგან ხვდებოდა რომ მათ ყველას ატყუებდნენ (მთელი არმია ფიქრობდა, რომ ისინი მზის სხივებზე დაიწვებოდნენ — გარდა წელიწადში 4 დღისა) თუმცა ბრიმ და დიეგომ შეამჩნიეს, რომ მათი კანი მზის სხივებზე მხოლოდ და მხოლოდ ბზინავდა, ამას მათ უწოდეს „დისკოს ბურთის ეფექტი“. ბრის ჰქონდა იმედი, რომ დიეგო ისევ ცოცხალი იყო. ბრი არმიასთან ერთად გაემგზავრა, თუმცა ბრძოლაში მონაწილეობაზე უარი განაცხადა. კარლაილს სურდა, რომ ბრი საკუთარ ოჯახში მიეღო, თუკი წყურვილს გაუძალიანდებოდა და მათ ცხოვრების წესს გაჰყვებოდა. ვოლტურები კარლაილს არ დაეთანხმნენ და ბრის ბოლო მოუღეს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრი ტენერის მოკლე მეორე სიცოცხლე სტეფანი მეიერის გვერდი რომანის ოფიციალური საიტი ბინდის რომანების ოფიციალური საიტი
სამხრეთი სავონია

სამხრეთი სავონია (ფინ. Etelä-Savo; შვედ. Södra Savolax) — რეგიონი სამხრეთ–აღმოსავლეთ ფინეთში. ესაზღვრება ფინეთის სხვა რეგიონებს – ჩრდილოეთ სავონიას, ჩრდილოეთ კარელიას, სამხრეთ კარელიას, კიმენლააკსოს, პიაიატ–ჰიამეს და ცენტრალურ ფინეთს. რეგიონის ფართობი 18 768.33 კმ²–ს შეადგენს, ხოლო მოსახლეობა 158 500 ადამიანს (2009 წ). სამხრეთ სავონია ფინეთის ტბების რაიონის გულში მდებარეობს და ყველაზე უკეთ საიმას ტბითაა ცნობილი. რეგიონი შედგება 17 პროვინციისაგან. ორი უმთავრესი ქალაქია მიკელი და სავონლინა. ფინეთის რეგიონები სამხრეთ სავონიის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი
სამხრეთი ოსტრობოტნია

სამხრეთი ოსტრობოტნია (ფინ. Etelä-Pohjanmaa; შვედ. Södra Österbotten) — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. მისი ფართობი 13 999.63 კმ²-ია, მოსახლეობა 193 400 (2009 წ). ფართობის მხრივაც და მოსახლეობის მხრივაც სამხრეთი ოსტრობოტნია ფინეთის რეგიონებს შორის მე-10 ადგილზეა. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონებს - ცენტრალურ ოსტრობოტნიას, ცენტრალურ ფინეთს, ოსტრობოტნიას, პირკანმას და სატაკუნტას. რეგიონი გამოირჩევა ერთ-ერთი ყველაზე სწორი რელიეფით მთელს ფინეთში, რაც ხელას უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას. რეგიონი შედგება 19 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სეინიაიოკი, სადაც ყოველწლიურად ფინეთის ყველაზე დიდი როკ-ფესტივალები იმართება. ფინეთის რეგიონები სამხრეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი
ოსტრობოტნია

ოსტრობოტნია (შვედ: Österbotten; ფინ: Pohjanmaa) — რეგიონი დასავლეთ ფინეთში, ბოტნიის ყურის სანაპიროზე. ესაზღვრება ფინეთის სხვა რეგიონებს - ცენტრალურ ოსტრობოტნიას, სამხრეთ ოსტრობოტნიას და სატაკუნტას. ამავე დროს წარმოადგენს ერთ-ერთს იმ ოთხი რეგიონიდან, რომლებიც მანამდე ისტორიულ ოსტრობოტნიის პროვინციას შეადგენდნენ. რეგიონის ფართობი 7 932.36 კმ²-ია, მოსახლეობა 175 100 (2009 წ). ალანდის რეგიონის შემდეგ, ოსტრობოტნია ფინეთის მეორე რეგიონია, სადაც შვედურად მოლაპარაკე მოსახლეობა ჭარბობს. ისინი მთლიანი მოსახლეობის 51.2%-ს შეადგენენ. რეგიონი შედგება 16 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტრაციული ქალაქია ვაასა. ფინეთის რეგიონები ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ Väestö iän ja sukupuolen mukaan alueittain დაარქივებული 2009-08-17 საიტზე Wayback Machine. 31.12.2008. Tilastokeskus: demography.
პირკანმაა

პირკანმაა (შვედ. Birkaland) ან ტამპერეს რეგიონი — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ფიენთის სხვა რეგიონებს ― სატაკუნტას, კანტა-ჰიამეს, პიაიატ-ჰიამეს, სამხრეთ ოსტრობოტნიასა და ცენტრალურ ფინეთს. რეგიონის ფართობი 14 469.39 კმ ²-ია და ამ მხრივ მე-7 ადგილზეა ფინეთში, მოსახლეობა 477 000 (2009) და ქვეყნის მეორე ყველაზე მეტად დასახლებულ რეგიონს წარმოადგენს. რეგიონი შეგდება 22 მუნიციპალიტეტისაგან, რომელთაგან 11-ს აქვს ქალაქის სტატუსი. რეგიონული და ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტამპერე. ფინეთის რეგიონები პირკანმაის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებ-გვერდი
სატაკუნტა

სატაკუნტა (ფინ: Satakunta, შვედ: Satakunda) — რეგიონი დასავლეთ ფინეთში, ბოტნიის ყურის სანაპიროზე. წარმოადგენს ყოფილი დასავლეთ ფინეთის პროვინციის შემადგენელ ნაწილს. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონებს - ვარსინაის-სუომის (ნამდვილი ფინეთი), კანტა-ჰიამეს, პირკანმაას, სამხრეთ ოსტრობოტნიას და ოსტრობოტნიას. რეგიონის ფართობი 8 412.47 კმ²-ია და ამ მაჩვენებლით ფინეთის რეგიონებს შორის მე-11 ადგილზეა, მოსახლეობა კი 228 700 (2009 წ.) და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-7 ადგილზეა. რეგიონის რელიეფი აბსოლუტურად ვაკე ტიპისაა, ამიტომ განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. ჭარბობს პატარა ქალაქები, შეიძლება ითქვას,რომ პრაქტიკულად არ არსებობს დიდი ქალაქი. სატაკუნტას რეგიონი 25 მუნიცილიტეტისგან შედგება. რეგიონული და ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პორი. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
რუსოფობია

რუსოფობია (რუს. русофобия) — წინასწარ შექმნილი ცუდი განწყობა რუსეთის, რუსებისა და ყველაფერი რუსულის მიმართ. დღევანდელ საერთაშორისო ურთიერთობებში ტერმინი „რუსოფობია“ განიხილება როგორც ცივი ომის შემდეგ შემორჩენილი კლიშე. მრავალი ცრუ შეხედულება საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ პოლიტიკური ომის შედეგია, რაც დღეს რუსეთზე, როგორც საბჭოთა კავშირის მემკვიდრეზე, ვრცელდება. რუსოფობიის მნიშვნელობა სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვაა, რომელიც არა მხოლოდ გეოგრაფიულ, არამედ საზოგადოების შემადგენლობაზეცაა დამოკიდებული. ქვეყნებში ამ ცნების მნიშვნელობები ყალიბდებოდა ისტორიულ კონტექსტში და დაკავშირებულია ორგანიზებულ დანაშაულთან, მაფიასა და ამ სახის სხვა სტერეოტიპებთან. რუსოფობიის წარმოშობა დიდ ბრიტანეთში ანატოლ ლივენი, რუსოფობიის წინააღმდეგ დაარქივებული 2018-09-23 საიტზე Wayback Machine. New York Times ურთიერთობები უსეთსა და პოლონეთს შორის ეშმაკივით ცუდია, 3 ივლისი, 2005 სერგეი იასტრჟემბსკი: რუსოფობია ისევ ბობოქრობს უფრო მეტი რუსოფობია საერთაშორისო პრესაში დაასრულე რუსოფობია: მტრის ხატის ისტორია ↑ Aside from prevalent use in the media, the term "russophobia" was used specifically by Russian ambassador Yuri Fedotov to describe British-Russian relations in 2007. Envoy complains Britons mistreat Russians. Reuters (2007-07-08). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-21. ციტირების თარიღი: 2007-07-30. ↑ "The west's new Russophobia is hypocritical - and wrong", The Guardian, June 30, 2006 ↑ Forest, Johnson, Till. Post-totalitarian national identity: public memory in Germany and Russia. Social & Cultural Geography, Volume 5, Number 3, September 2004. Routledge.
ზანავი

საკუთარი სახელი „ზანავი“ შეიძლება აღნიშნავდეს: დიდი ზანავი — სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში პატარა ზანავი — სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში ზანავი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში ზანავი — ისტორიული უბანი „დიდი მცხეთის“ შემადგენლობაში
ცენტრალური ოსტრობოტნია

ცენტრალური ოსტრობოტნია (ფინ. Keski-Pohjanmaa; შვედ: Mellersta Österbotten) — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი, მდებარეობს ბოტნიის ყურის სანაპიროზე. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონებს - ოსტრობოტნიას, ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიას, ცენტრალურ ფინეთსა და სამხრეთ ოსტრობოტნიას. რეგიონი ფართობით ერთ-ერთი ყველაზე პატარაა ფინეთში (5 706.39 კმ²)და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-19 ადგილი უჭირავს, მოსახლეობა 70 600 (2009 წ.) ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ მე-17 ადგილზეა. წარმოადგენს ისტორიული ოსტრობოტნიის პროვინციის ნაწილს. რეგიონი შედგება 8 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტრაციული ცნეტრია ქალაქი კოკოლა. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
ქეთევან ხიტირი

ქეთევან (ქეთი) ხიტირი (დ. 20 მაისი, 1982, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. ქეთი ხიტირი დაიბადა თბილისში, 1982 წლის 20 მაისს. 1999 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი ექსპერიმენტული საშუალო სკოლა. იმავე წელს მან ჩააბარა საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. ჯერ კიდევ სტუდენტობისას, 2002 წელს, ქეთი ხიტირმა მიიღო „საუკეთესო მსახიობი ქალის“ პრიზი მერი უორენის როლის შესრულებისთვის საკურსო სპექტაკლში „სეილემის პროცესი“ (რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი, ართურ მილერის პიესა „სალემის ჯადოქართა სამსჯავროს“ შესახებ). საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტი ქეთი ხიტირმა დაამთავრა 2003 წელს. 2005 წლიდან იგი შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია. იმავე წელს იგი დაჯილდოვდა საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრიზით „წლის საუკეთესო მსახიობი“ კატოს როლის შესრულებისთვის დიმიტრი ხვთისიაშვილის დადგმულ სპექტაკლ „პრემიერაში“ (ლალი როსებას პიესის მიხედვით). რუსთაველის თეატრის მიმდინარე რეპერტუარში ქეთი ხიტირი რამდენიმე სპექტაკლშია დაკავებული. საგულისხმოა, რომ მის მიერ შესრულებული როლები მკვეთრად განსხვავებული ხასიათისაა. აღსანიშნავია დავით კლდიაშვილის პიესის მიხედვით რობერტ სტურუასა და ზაზა პაპუაშვილის მიერ დადგმული „დარისპანის გასაჭირი“, სადაც ქეთი ხიტირი კაროჟნას როლს ასრულებს. 2003: „ღმერთო, რისი გულისთვის... უმადური“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე დავით კლდიაშვილი „დარისპანის გასაჭირი“ (კაროჟნა) რეჟისორები რობერტ სტურუა, ზაზა პაპუაშვილი ოთარ ჭილაძე „წათეს წითელი წაღები“(მანინა) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე ლაშა ბუღაძე „სულიერი არსებები“(ანანო) რეჟ. დავით საყვარელიძე არჩილ სულაკაური „სალამურა“(ბაია) რეჟისორები რევაზ ჩხაიძე, დავით კვირცხალია ,,გაიღიმეთ, ჩიტი გამოფრინდება“ (ქეთი) ავტორი და რეჟისორი გიორგი მგელაძე მაქს ფრიში „ბიდერმანი და ცეცხლისწამკიდებელნი“ (მეხანძრე) რეჟ. რობერტ სტურუა ფრანც ქსავერ კრეტცი „განაჩენი ჩვენს ბავშვს“ (ანა) რეჟ. ლელა ჭინჭარაული ლაიონელ ბარტი „ ოლივერ!“, ჩარლზ დიკენსის „ოლივერ ტვისტის“ მიხედვით (შარლოტა) რეჟ. დავით საყვრელიძე სემიუელ ბეკეტი „პირველი სიყვარული“ (ქალი) რეჟ. ნიკოლოზ ჰაინე-შველიძე მარკ ტვენი ,,უფლისწული და მათხოვარი“(ელისაბედი) რეჟ. ნიკოლოზ ჰაინე-შველიძე თომას ბერნჰარდი „სანახაობის მომწყობი – Der Theatermacher“(სარა) რეჟ. კრისტიან პაპკე მონაწილეა სპექტაკლებისა „ელექრა“ , დამდგმელი რეჟისორი გრიგორის კარანტინაკისი, რეჟ. ნიკოლოზ ჰაინე-შველიძე, ,,ჯადოსნური ღამე“ მარიუს ფონ მაიენბურგი „ცივი ბავშვი“ (სილკე) რეჟ. გურამ ბრეგაძე ლალი როსება „პრემიერა“ (კატო) რეჟ. დიმიტრი ხვთისიაშვილი 2002: პრიზი „საუკეთესო მსახიობი ქალი“ მერი უორენის როლის შესრულებისთვის („სეილემის პროცესი“) 2005: საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრიზი „წლის საუკეთესო მსახიობი ქალი“კატოს როლის შესრულებისთვის („პრემიერა“) ქეთევან ხიტირი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ქეთევან ხიტირი — რუსთაველის თეატრი დაარქივებული 2021-01-19 საიტზე Wayback Machine. ქეთი ხიტირის არხი YouTube-ზე ქეთი ხიტირის ფოტოალბომი დაარქივებული 2013-01-04 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
ცენტრალური ფინეთი

ცენტრალური ფინეთი (ფინ: Keski-Suomi; შვედ: Mellersta Finland) — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის შუა ნაწილში, ტბების რეგიონის დასავლეთ საზღვართან. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - პიაიატ-ჰიამე, პირკანმაა, სამხრეთი ოსტრობოტნია, ცენტრალური ოსტრობოტნია, ჩრდილოეთი ოსტრობოტნია, ჩრდილოეთი სავონია და სამხრეთი სავონია. რეგიონის ფართობი 19 950 კმ²-ია და ამ მხრივ ქვეყნის სხვა რეგიონებს შორის მე-6 ადგილზეა, მოსახლეობა შეადგენს 272 300 ადამიანს (2009) და ამ მხრივ კი მე-5 ადგილზეა. რეგიონი შედგება 23 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტარციული ცენტრია ქალაქი იუვიასკიულია. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი Central Finland Human Technology Region
ფარეშთუხუცესი

ფარეშთუხუცესი მსახურთუხუცესის უწყებაში შემავალი სახელო ოყო. ხელმწიფის კარის გარიგებაში ვკითხულობთ: ფარეშთუხუცესისა და ფარეშთა საქმე იყო ყოველგვარი საფენის დაფენა, ოთახების ნოხებითა და სხვადასხვა მანდილებით მოკაზმვა. დილით, როდესაც მეფე საწოლიდან გამობრძანდებოდა, ფარეშთუხუცესი და ფარეშები ეხმარებოდნენ მას. ფარეშთუხუცესი უფროსი ხელმძღვანელი იყო დარბაზისა და სხვა სადგომებისა მოკაზმვის დროს, იგი აფენინებდა ნოხებსა და საფენებს და ამკობინებდა ოთახებს. ზოგჯერ თვითონაც აკეთებდა საფარეშო საქმეს. მაგალითად, პურობის დროს, როდესაც დარბაზობა იყო, „ცოცხს ფარეშთ-უხუცესი აიღებს“ და „პურობის უკანით ნოხსა გადმოგჳს მეფის წინაშე“. ფარეშთუხუცესის გამგებლობაში შედიოდა საფარეშოები და ფარეშები. საფარეშოები შინაური მეურნეობისთვის განკუთვნილი დაწესებულება და საწყობი იყო. სანთლისა და შანდლებისთვის ცალკე საფარეშო იყო. კიდევ არსებობდა სამკერვალო საფარეშო, სამრეცხაო საფარეშო და სხვ. ივ. ჯავახიშვილი, თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ VI, თბ., 1982 ვ. მეტრეველი, ქართული სამართლის ისტორია, თბ., 2009 ↑ ივ. ჯავახიშვილი, თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ VI, თბ., 1982. გვ. 385, „გარიგება ჴელმწიფისა კარისა“. ↑ 2.0 2.1 ივ. ჯავახიშვილი, თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ VI, თბ., 1982. გვ. 319 ↑ ვ. მეტრეველი, ქართული სამართლის ისტორია, თბ., 2009. გვ. 93
ვარსინაის-სუომი

ვარსინაის-სუომი, იგივე ნამდვილი ფინეთი ან სამხრეთ-დასავლეთი ფინეთი (ფინ: Varsinais-Suomi, შვედ: Egentliga Finland) — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბოტნიისა და ფინეთის ყურეების სანაპიროზე. წარსულში, მხოლოდ ამ რეგიონს ეწოდებოდა ფინეთი, რომელიც შემდეგ მთელს ქვეყანაზე გავრცელდა. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონებს - სატაკუნტას, კანტა-ჰიამეს და უუსიმაას. ფართობი შეადგენს 10 910.05 კმ²-ს, მოსახლეობა 461 100 ადამიანს (2009 წ.). მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი თავმოყრილია ქალაქ ტურკუს აგლომერაციაში, შიდა ნაწილი კი სუსტადაა დასახლებული. რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ტურკუს არქიპელაგი, რომლის სანაპიროც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დანაწევრებულია, ამავე დროს, შედგება ათასობით კუნძულისაგან. ვარსინაის-სუომი 28 მუნიციპალიტეტისაგან შედგება, რომელთა შორის თერთმეტს ქალაქის სტატუსი გააჩნია. ადმინისტრაციული ცენტრია ტურკუ. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
სამხრეთი კარელია

სამხრეთი კარელია (ფინ: Etelä-Karjala; შვედ: Södra Karelen) — ფინეთის ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს საიმას ტბიდან რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა პროვინციები - კიმენლაასკო, სამხრეთი სავონია, ჩრდილოეთი კარელია, ასევე რუსეთის ფედერაცია. რეგიონს სამხრეთი კარელია ეწოდება იმის გამო, რომ მდებარეობს ფინეთის კარელიის სამხრეთ ნაწილში. მისი ფართობი 7 235.59 კმ²-ია და ამ მაჩვენებლით სხვა რეგიონესბ შორის მე-13 ადგილზეა, მოსახლეობა შეადგენს 135 000 ადამიანს (2009). რეგიონი შედგება 10 მუნიციპალიტეტისაგან, მათ შორის ორს ქალაქის სტატუსი გააჩნია. ადმინისტრაციული ცენტრია ლაპეერანტა. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი ოფიციალური ტურისტული ინფორმაცია დაარქივებული 2013-01-20 საიტზე Wayback Machine.
პიაიატ-ჰიამე

პიაიატ-ჰიამე (ფინ: Päijät-Häme; შვედ: Päijänne Tavastland) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში, პიაიანეს ტბის სამხრეთით. გამოირჩევა სტეპების დიდი რაოდენობით. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - უუსიმაა, კანტა-ჰიამე, პირკანმაა, ცენტრალური ფინეთი, სამხრეთი სავონია, კიმენლაასკო და აღმოსავლეთი უუსიმაა. მისი ფართობი 6 256.66 კმ²-ია და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-18 ადგილზეა. მოსახლეობა 199 700 ადამიანს შეადგენს (2009). რეგიონი შედგება 11 მუნიციპალიტეტისაგან, მათ შორის სამს ქალაქის სტატუსი აქვს. ადმინისტარციული ცენტრია ლაჰტი. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ 1.0 1.1 1.2 https://paijat-hame.fi/paijat-hameen-liitto/maakuntatunnukset/
კანტა-ჰიამე

კანტა-ჰიამე (ფინ: Kanta-Häme; შვედ: Egentliga Tavastland) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - ვარსინაის-სუომი, პირკანმაა, პიაიატ-ჰიამე და უუსიმაა. მისი ფართობი 5 706.39 კმ²-ია და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-17 ადგილზეა. მოსახლეობა 172 300 ადამიანს შეადგენს (2009). რეგიონი შედიოდა ისტორიული ჰიამეს პროვინციის შემადგენლობაში. კანტა-ჰიამე ფინეთის ერთ-ერთი ისტორიულად გამორჩეული რეგიონია, ქალაქ ჰიამეენლინაში მდებარეობს 1260 წელს აგებული ციხესიმაგრე. რეგიონი შედგება 11 მუნიციპალიტეტისაგან, რომელთაგან სამს ქალაქის სტატუსი აქვს. ადმინისტრაციული ცენტრია ჰიამეენლინა, რეგიონის უდიდესი ურბანული არეალი. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
უუსიმაა

უუსიმაა (სუნდ. Uusimaa, შვედ. Nyland ახალი მიწა) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში, ფინეთის ყურის სანაპიროზე. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები — ვარსინაის-სუომი, კანტა-ჰიამე, პიაიატ-ჰიამე. მისი ფართობი 6 805.74 კმ²-ია. რეგიონში მდებარეობს ფინეთის დედაქალაქი ჰელსინკი და ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქი ესპოო, რის გამოც უუსიმაა ფინეთის ყველაზე დასახლებული რეგიონია 1 585 473 მცხოვრებით (2010 წ.). XII-XIII საუკუნეებში, უუსიმაა შვედეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. რეგიონის სანაპირო ზოლი უძველესი დროიდანვე მჭიდროდ იყო დასახლებული ჰიამეს ხალხით, მაგრამ XII საუკუნიდან აქ შვედებმა იწყეს დასახლება, ძრითადად ქალაქ ჰელსინგრადიდან, რის გამოც სანაპირო ზოლში არაერთი შვედური სოფელი წარმოიქმნა. 1809 წლის ფინეთის ომში პროვინცია რუსეთის იმპერიას გადაეცა. 1997-2010 წლებში უუსიმაა სამხრეთ ფინეთის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, რომელიც შემდეგ ორ რეგიონად — უუსიმაად და აღმოსავლეთ უუსიმაად გაიყო, მაგრამ 2011 რეგიონები წელს კვლავ შეერთდნენ საერთო სახელით — უუსიმაა. რეგიონში მოქმედებს ორი ოფიციალური ენა — ფინური და შვედური. უუსიმაა შედგება 28 მუნიციპალიტეტისაგან. დედაქალაქია ჰელსინკი. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
კიმენლააკსო

კიმენლააკსო (შვედ: Kymmenedalen) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - უუსიმაა, პიაიატ-ჰიამე, სამხრეთი სავონია და სამხრეთი კარელია. მისი ფართობი 5,595.36 კმ²-ია. მოსახლეობა 183,300 ადამიანს შეადგენს (2009). რეგიონი შედიოდა ისტორიული უუსიმააs პროვინციის შემადგენლობაში. კიმენლააკსოს რეგიონი შედგება 7 მუნიციპალიტეტისაგან, რომელთაგან სამს ქალაქის სტატუსი აქვს. ადმინისტრაციული ცენტრია კოუვოლა, რეგიონის უდიდესი ურბანული არეალი. მთავარი სტატია: კიმენლააკსოს მუნიციპალიტეტები. ფინეთის რეგიონები ოფიციალური ვებ-გვერდი
კიმენლააკსოს მუნიციპალიტეტები

ფინეთის რეგიონი კიმენლააკსო შედგება 7 მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც შედის 2 ქვერეგიონში. კიმენლააკსოს რეგიონი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კიმენლააკსოს მუნიციპალიტეტები“ ვიკისაწყობში.