laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფიჭვის პარკხვევია

ფიჭვის პარკხვევია (ლათ. Dendrolimus pini) — პეპელა პარკხვევიების ოჯახისა. წიწვოვანთა მავნებელია, განსაკუთრებით ჩვეულებრივი ფიჭვისა. მისი ფრთების შლილი 60–90 მმ აღწევს. უმეტესად მორუხო-მოყავისფროა, წინა ფრთებზე შუაში აზის მცირე ზომის ღია ლაქა. მუხლუხის სიგრძე დაახლოებით 75 მმ-ია, ფერად რუხია, აქვს შხამიანი მოწითალო ბეწვები. გავრცელებულია იქ, სადაც ფიჭვი და წიწვოვანი ხეებია. საქართველოში უმეტესად გვხვდება ბორჯომის ხეობის ფიჭვნარებში. ხასიათდება ერთწლიანი გენერაციით. კვერცხს დებს ჯგუფურად წიწვებსა და ტოტებზე, 50–50 ცალს, ნაყოფიერება 200–400 კვერცამდეა. კვერცხის ფაზა 25 დღემდე გრძელდება. მუხლუხის ფაზა აგვისტოდან მეორე წლის ივნისამდე გრძელდება. გამოიზამთრებს მკვდარ საფარში 5–6 სმ სიღრმეზე. აპრილში მუხლუხი ხეზე ადის და წიწვებით იკვებება, კვება გრძელდება მაისის ბოლომდე. ივნისის პირველ ნახევარში ჭუპრდება სპეციალურ პარკებში, ხის ქერქის ნაპრალებში. ჭუპრის ფაზა 20 დღეს გრძელდება. ჭუპრებიდან პეპლები იწყებენ გამოსვლას ივნისის მეორე ნახევარში. პეპლების მასიური ფრენა ივლისის შუა ხანებიდან იწყება და გრძელდება 40 დღეს. ფრენა დაბინდებიდან დილამდე მიმდინარეობს. მასიური გამრავლების შემთხვევაში მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ფიჭვის მომწიფებულ ერთგვაროვან ნარგავებს. მავნებლის წინააღმდეგ ბრძოლაში კარგ შედეგს იძლევა ქლოროფოსის ან ბაქტერიული პრეპარატების შესხურება და სხვა. მამალი დედალი მუხლუხები პარკებში მუხლუხი ჭუპრი ილუსტრაცია ჯონ კარტისის ბრიტანული ენტომოლგიური ენციკლოპედიის მე-5 ტომიდან ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 მუხაშავრია ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 340. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Кручина С. Н. Сосновый шелкопряд // Большая российская энциклопедия. т. 30. — М., 2015. — стр. 724. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 მანდარია ნ., დიდმანიძე ე., იმერეთში გავრცელებულ ქერცლფრთიანების ზეოჯახ აბრეშუმქსოვებისებრთა (LEPIDOPTERA, BOMBYCIDOIDEA) მავნე სახეობები // აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოამბე, №2, 2013. — გვ. 162–163.
ფაშა

ფაშა (თურქ. paşa) — უმაღლესი სამოქალაქო და სამხედრო მოხელეების ტიტული ოსმალთა იმპერიაში. XIX საუკუნის რეფორმებისა (თინზიმათი) და რეგულარული ჯარის შექმნის შემდეგ ფაშა გენერლებისა და მინისტრების საპატიო ტიტული გახდა. მას რესპუბლიკურ თურქეთში მხოლოდ გენერლებს ანიჭებდნენ; 1934 წლიდან გაუქმდა. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის (1918) შემდეგ ეგვიპტეში შემორჩა 1952 წლის ივლისის რევოლუციამდე, ერაყში — 1958 წლის ივლისის რევოლუციამდე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 342.
ფაშვი

ფაშვი — მცოხნელების ოთხკამერიანი კუჭის პირველი, ყველაზე დიდი განყოფილება. ფაშვის მოცულობა მოზრდილ ცხოველებში კუჭის მთელი მოცულობის 4\5-ია. ფაშვის კედელი შედგება სამი გარსისაგან: სერიოზული, კუნთოვანი და ლორწოვანი. ფაშვის ლორწოვანი გარსი ამოფენილია მრავალშრიანი ბრტყელი ეპითელიუმით, არ შეიცავს ჯირკვლებს და ქმნის სხვადასხვა ფორმის და ზომის დვრილებს. ფაშვში საჭმლის მომნელებელი წვენი არ გამოიყოფა, მაგრამ მიმდინარეობს ბიოლოგიური, ქიმიური და მექანიკური პროცესები, რის შედეგადაც საკვები მზადდება ნამდვილ კუჭში — მაჭიკში გადასამუშავებლად. ფაშვიდან საკვები ხვდება ბადურაში ან ამოინთხვეა პირის ღრუში, საიდანაც (ხელმეორედ დაქუცმაცებული) საყლაპავის ღარით წიგნარაში გადადის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 342.
ფაცია

ფაცია — ტაქსონომიური კატეგორია ფიტოცენოლოგიაში. რუსი გეობოტანიკოსის ვასილი ალიოხინის მიხედვით, ფაცია ასოციაციის გეოგრაფიული ვარიანტია, რაშიც ასოციაციის იდენტური დომინანტებია, მაგრამ ფლორისტიკული შემადგენლობით განსხვავდება მისგან. შვეიცარიელი გეობოტანიკოსის ბრაუნ-ბლანკეს სკოლის წარმომადგენლებს ფაცია მიაჩნიათ უმცირეს ტაქსონომიურ ერთეულად, რომელიც გამოიყოფა ასოციაციის ფარგლებში განსაზღვრული სახეობის ან სახეობათა ჯგუფის გაბატონების საფუძველზე. ფაციის ასეთი გაგება არსებითად შეესატყვისება ფ. ალიოხინის ასოციაციის და ეინარი დიუ-რიეს სოციაციის შინაარსს. სხვა შემთხვევაში განხილულია ფორმაციაზე უფრო მსხვილ ტაქსონომიურ კატეგორიად (ბ. ბიკოვი) , ანდა ფორმაციისა და ტყის ტიპთა ჯგუფს შორის მოქცეულ ერთეულად (ბორის კოლესნიკოვი). ზოგჯერ გამოყენებულია ბიოგეოცენოზის (ლ. ბერგი, ლ. რამენსკი) ან ერთგვაროვანი ბიოგეოცენოზების ჯგუფის ტოლფასი მნიშვნელობით (ვიქტორ სოჩავა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 243.
ფახვერკი

ფახვერკი (გერმ. Fachwerk, Fach „პანელი“, „სექცია“ და werk „საქმე“, „ნაგებობა“) — შემომღობი კონსტრუქციის ტიპი. ძირითადად იყენებენ მცირესართულიან ნაგებობებში. ფახვერკი წარმოადგენს ხის ჰორიზონტალური და შვეული, აგრეთვე ირიბად განლაგებული ძელების სისტემით შექმნილ კარკასს, რომელშიც ღია ადგილები შევსებულია ქვით. აგურითა და სხვა მასალით. ფახვერკული ნაგებობები ფართოდ იყო გავრცელებული შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპაში. თანამედროვე მშენებლობაში ხის კარკასიან, აგურით შევსებულ ფახვერკს იყენებენ ძირითადად თბილ ჰავიან რაიონებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 343. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფახვერკი
ამბავი

ფილმისთვის იხილეთ ამბავი (ფილმი). ამბავი, ვისიმე თავგადასავალი, ვისიმე ცხოვრების აღწერა, მონათხრობი ვინმეს ან რაიმეს შესახებ; აგრეთვე მცირე ზომის თხრობითი ნაწარმოები (ნოველა, მოთხრობა). ველი ქართულ მწერლობაში ეპიკური ნაწარმოების ცალკე თავს, კარსაც აღნიშნავდა, მაგ., "ამბავი როსტევან არაბთა მეფის" ("ვეფხისტყაოსანი"). იხმარება სიუჟეტის, ფაბულის, თქმულების მნიშვნელობითაც. ქსე, ტ. 1, გვ. 351, თბ., 1975
ქართული ბატი

ქართული ბატი — ბატის ადგილობრივი პოპულაცია, გამოყვანილია ხალხური სელექციის გზით. განეკუთვნება „ხმელეთის“ ტიპს. ფერად ნაცარა, თეთრი და ჭრელია. აქვს ნარინჯისფერი ნისკარტი, ვარდისფერი ტერფი. ცოცხალი მასა დედლისა — 4,2 კგ (უდიდესი 5 კგ-მდე), მამლისა — 4,8 (უდიდესი 7 კგ-მდე). ქართული ბატი ადრეულაა. 5—6 თვის ფრინველის მასა 4 კგ-ს აღწევს. კვერცხმდებლობა 15—20 ც. წელიწადში, საუკეთესო პირობებში — 50-მდე. გავრცელებულია საქართველოს ყველა ბუნებრივი ზონის საკარმიდამო მეურნეობაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 473.
ქართული ბალი

ქართული ბალი — საქართველოში გავრცელებული ბლების ადგილობრივ ჯიშთა ჯგუფი, წარმოშობილია ველური ბლისაგან (ბალამწარა). ამიტომ ხშირად გვხვდება გარდამავალი ფორმები ბალამწარასა და ადგილობრივ ჯიშებს შორის. ქართული ბლის ჯიშები განეკუთვნება გინების (რბილნაყოფიანების) კლასს და ერთმანეთისგან განსხვავდება ნაყოფის ფორმით, შეფერილობითა და ზოგიერთი ბიოლოგიური თვისებებით. ქართული ბალი ფართოდაა გავრცელებული ქართლში, კახეთში, იმერეთში ჭოპორტულას, ძუძუბლის, ქართული თეთრი ბლის, ქართული შავის ბლისა და კახაბლის სახელწოდებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 473.
ქართული ბიბლიოთეკა (ჟურნალი)

ქართული ბიბლიოთეკა — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი. დაარსდა 1883 წელს ქუთაისში, გამოდიოდა 1884 წლის თებერვლამდე. რედაქტორ-გამომცემელი ე. ლორთქიფანიძე. ჟურნალი ბეჭდავდა ქართულ მხატვრულ ნაწარმოებებსა და უცხოური ლიტერატურის თარგმანებს. გამოქვეყნდა ბაქარ ქართლელის (დ. ყიფიანი), ე. გაბაშვილის და სხვათა ნაწარმოებები. ჰ. სენკევიჩის, ვ. ჰიუგოს, ე. ტურის, ჟ. ბ. მოლიერის და სხვა მწერლების ნაწარმოებთა თარგმანები. სულ 1883 წელს გამოვიდა ჟურნალის შემდეგი ნომრები: 1883 წ. №№ I, II, III, IV, V, VI, VII-VIII, IX-X, XI, თითო 100-130 გვერდი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 473. ↑ ქართული პერიოდიკის ბიბლიოგრაფია : 1819–1845 / შემდგ. გ. ი. ბაქრაძე, რედ. ვ. ი. ეგნატაშვილი, თბ., 1947. — გვ. 9.
ქრისტესისხლა

ქრისტესისხლა (ლათ. Chelidonium) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ყაყაჩოსებრთა ოჯახისა. მისი ერთადერთი სახეობა Ch. majus შეიცავს ნარინჯისფერ რძეწვენს. აქვს ღრმად, ფრთისებრ განკვეთილი ფოთლები და ქოლგისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ყვითელი ყვავილები. იზრდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბარქტიკულ და ზომიერ სარტყლებში, ბაღებსა და დანაგვიანებულ ადგილებში. საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული. შხამიანი მცენარეა, შეიცავს ალკალოიდ ქელიდონიუმს, რითაც ხშირად იწამლებიან ცხოველები. ქრისტესისხლას რძეწვენი იხმარება მედიცინაში წყლულისა და კანის დაავადებათა სამკურნალოდ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 554.
ქრისტესბეჭედა

ქრისტესბეჭედა (ლათ. Sanicula) — ბალახოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. აერთიანებს 50-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ყველგან, გარდა არქტიკისა და ავსტრალიისა. ყოფილ საბჭოეთის ტერიტორიაზე მხოლოდ 3 სახეობა იზრდება, აქედან 1 კავკასიასა და საქართველოში (Sanicula europaea). ქრისტებეჭედას ყველა სახეობა ფართო ფოთლოვანი ტყეების კომპონენტია, უფრო ხშირად წიფლნარში გვხვდება. ქრისტესბეჭედას პოლიგამური, მარტივ ქოლგებად შეკრებილი ყვავილები აქვს; ქოლგის პერიფერიაზე მოკლეყუნწიანი, მტვრიანიანი ყვავილებია, ცენტრში — ორსქესიანი და მჯდომარე. სფეროსებრი ნაყოფი სქლადმოფენილია კაუჭისებრი ჯაგრებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, გვ. 554, თბ., 1986 წელი.
ქრისტეს ვნებანი (თხზულება)

ქრისტეს ვნებანი (ლათ. Christus patiens) — ბიზანტიური საეკლესიო დრამატული თხზულება. დრამა იწყება ქრისტეს ასვლით გოლგოთაზე და მთავრდება მისი აღდგომით. მოქმედი პირები არიან: ღვთისმშობელი მარიამი, ქრისტე, ანგელოზი, იოსებ არიმათიელი, იოანე ღვთისმეტყველი, დარაჯი, მღვდელმთავარნი, პილატე. გუნდი შედგება გალილეველი ქალწულებისგან. ქრისტეს ვნებანი დაწერილია ბიზანტიური თორმეტმარცვლოვანი ლექსით და შეიცავს 2640 კარედს. შეთხზვის დრო დაუდგენელია (სავარაუდოა VI-XI სს შუა ხანა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 554.
ქრიზანთემა

ქრიზანთემა (ლათ. Chrysánthemum, ძვ. ბერძნ. χρῡσανθής — „ოქროსყვავილოვანი“ < χρυσός — „ოქროსი“ და ἄνθος — „ყვავილი“) — ერთ და მრავაწლოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მათი სიმაღლე 50 - 150 სმ აღწევს. ფოთოლი მუქი მწვანეა, კიდემთლიანი ან კიდენაკვთული, ყვავილები შეკრებილია სხვადასხვა ზომის კალათა ყვავილედად, ნაყოფი თესლურაა. ქრიზანთემის 180 სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. საქართველოში ველურად არსად არ არის. ბევრი სახეობა გამოყენებულია დეკორატიულ მებაღეობაში. მეყვავილეობის პრაქტიკაში მათ ყოფენ დიდყვავილა და წვრილყვავილა ქრიზანთემებად. ჩინეთში, იაპონიაში, კორეასა და აზიის სხვა ქვეყნებში ქრიზანთემის ღეროს, ფოთოლსა და ყვავილედს იყენებენ საჭმელად, როგორც ბოსტნეულს. შუა აზიაში, ყირიმსა და კავკასიაში ღია გრუნტის მცენარეა. ქრიზანთემა მრავლდება თესლით (უმთავრესად სასელექციო დანიშნულებით) და ვეგეტატიურად. ქრიზანთემის მავნებელია ბუგრი, ხვატარი, ჩვეულებრივი მახრა და სხვა. დაავადებები — ნაცარი, ალტერნარიოზი, სეპტორიოზი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 554.
ამბაზუკი

ამბაზუკი - კასპიის (დარიალის) კარის მფლობელი (V საუკუნის დასასრული). შთამომავლობით ჰუნი. ამბაზუკმა ბიზანტიელებს კასპიის კარი შესთავაზა, მაგრამ ანასტასიოს I-მა უარი თქვა. კასპიის კარი ხელთ იგდო სპარსეთის მეფე კავადმა, რაც ბიზანტიასა და ირანს შორის 502 წელს დაწყებული ხანგრძლივი ომის საბაბი გახდა. პროკოპი კესარიელი, წგნ.: გეორგიკა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 2, თბ., 1968 გოზალიშვილი გ., კასპიის კარი, «ენიმკის მოამბე», 1940, ტ. 5-6; გოზალიშვილი გ., ქსე, ტ. 1, გვ. 351, თბ., 1975
მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი

მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მარტვილის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ. გერბი წარმოადგენს ჰერალდიკურ ფარს, რომელიც გაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად. I ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ოქროს მუხა; II ნაწილი — ლაჟვარდოვან (ლურჯ) ველზე ვერცხლის ირიბი ჯვარი (წმ. ანდრიას ჯვარი). I ნაწილს უჭირავს გერბის ფარის, II ნაწილს — 1/4. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჯვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „მარტვილი“. მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი და დროშა
მარტვილის მუნიციპალიტეტის დროშა

მარტვილის მუნიციპალიტეტის დროშა — მარტვილის მარტვილის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მარტვილის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 21 ივნისს, № 15 დადგენილებით. დროშა ჰორიზონტალურად არის გაყოფილი 5 ნაწილად. I და V ნაწილი წარმოადგენს ლურჯ ველს და უჭირავს დროშის 1/10. II და IV ნაწილი წარმოადგენს თეთრ ველს და უჭირავს დროშის 1/10. III ნაწილი — მეწამულ (წითელ) ველზე ოქროს მუხა. დროშის პროპორციაა 2:3. მარტვილის მუნიციპალიტეტის დროშა და გერბი
ამბარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ამბარი შეიძლება აღნიშნავდეს: ამბარი — ცვილისებრი ქარვისფერი სურნელოვანი ბალზამი ამბარი — ცვილისებრი ნივთიერება
ექიდნე

ექიდნე (ბერძ. Ἔχιδνα; გველი, ბოროტი ქალი) — გველქალა, ტარტაროსის და გეას ნაშიერი, ჰიდრას და ქიმერას დედა, ნახევრად ქალწული, ნახევრად გველეშაპი, მტაცებელი და შემაძრწუნებელი არსება, ჰესიოდეს მიხედვით ქრიზაორისა და კალიროეს ნაშობი. ტიფონთან ცხოვრობდა კილიკიის გამოქვაბულში, ჰადესში ან სკითიის ველურ მხარეში და მრავალი ურჩხული შვა: ლერნეს ჰიდრა, ჰადესის ძაღლი ცერბერი, გერიონის ძაღლი ორთროსი, ქიმერქა, სფინქსი, ნემეის ლომი, სკილა, კრომიონის ღორი და სხვა უწმინდურები. გვიანდელ იმითი, რომლის მიხედვითაც ამ ურჩხულ-ქალს ჰერაკლესაგან ჰყავდა შვილები და ერთმა სახელიც კი მიაკუთვნა სკვითიას, სრულიად ხელოვნური ვერსია ჩანს. მძინარე ექიდნას თავს დაესხა არგოს პანოპტესი — ასთვალიანი არგუსი და მოკლა. აკაკი გელოვანი – მითოლოგიური ლექსიკონი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, თბილისი, 1983
კრომიონის ღორი

კრომიონის ღორი, სხვაგვარად ფეა (მისი გამზრდელი დედაბრის სახელი) — ექიდნეს და ტიფონის ნაშიერი, საშინელი მტაცებელი მხეცი, ერიმანთის ტახისებური, მოკლა თეზევსმა (მესამე გმირობა). ამ ღორს ახსენებს მხოლოდ აპოლოდორე, მაგრამ ხშირად ხატავენ ვაზებზე: თეზევსი კლავს, იქვე დგას დედაბერი. აკაკი გელოვანი – მითოლოგიური ლექსიკონი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, თბილისი, 1983 კრომიონის ღორი
ურფინ ჯუსი და მისი ხის ჯარისკაცები

ურფინ ჯუსი და მისი ხის ჯარისკაცები (რუს. Урфин Джюс и его деревянные солдаты) — მწერალ ალექსანდრე ვოლკოვის მიერ ჯადოსნური ქვეყნის შესახებ დაწერილი რომანების სერიის მეორე ტომი. გამოიცა 1963 წელს. გინგემას დაღუპვის შემდეგ მისი თანაშემწე ურფინ ჯუსი თავს ჯადოქრის მემკვიდრედ აცხადებს, მაგრამ მღეჭავთა ქვეყნის (ანუ ლურჯი ქვეყნის) ხალხი მას არ აღიარებს. ერთხელ ქარიშხალს მის ბაღში მოაქვს უცნაური თესლი, რომელიც სარეველა ბალახად იქცევა. ურფინ ჯუსი მას ამოძირკვავს და გააშრობს, შემდეგ - ფხვნილად აქცევს. იგი შემთხვევით აღმოაჩენს, რომ ფხვნილს შეუძლია ნებისმიერი ნივთის გაცოცხლება. ის აცოცხლებს სათამაშო კლოუნ ეოტ ლინგს, დათვის ბეწვს, მოგვიანებით კი ქმნის ხის ჯარისკაცების უძლეველ არმიას და თავს ესხმის ზურმუხტის ქალაქს. მისი თანამოაზრეა რუფ ბილანი, ადგილობრივი მკვიდრი. ქალაქის მმართველი, საფრთხობელა და მის დასახმარებლად მოსული რკინის შეშისმჭრელი აღმოჩნდებიან ურფინ ჯუსის ტყვეობაში. ელისთან კანზასში მიფრინავს ყვავი კაგი-კარი. მის მიერ მიტანილ ფოთოლზე გამოსახულები არიან ტყვეები და ელი მიხვდება, რომ მათ დახმარება სჭირდებათ. მასთან სტუმრად ამ დროს იმყოფება მეზღვაური ჩარლი ბლეკი, ელის ბიძია. ძველი გემით, რომელზეც მიმაგრებულია ბორბლები, ისინი გადადიან ჯადოსნურ ქვეყანაში, მღეჭავებს ათავისუფლებენ ჯუსის თანაშემწის, კაბრ გვინის ბატონობისგან და მამაც ლომთან ერთად საიდუმლო გზით შედიან ზურმუხტის ქალაქის მიწისქვეშეთში. ყველა ერთად მიემართება იასამნისფერ ქვეყანაში. აქ ყველაფერს მართავს ჯუსის კიდევ ერთი მოახლე, ენკინ ფლედი. მისი დამარცხების შემდეგ მეგობრები იწყებენ ადგილობრივი ხალხის შეკრებას ჯუსის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ამასობაში აჯანყება ზურმუხტის ქალაქშიც მზადდება და ჯუსის ჯარი ორ ბანაკს შორის მოექცევა. დამარცხების შემდეგ ურფინ ჯუსს ეულად უშვებენ - მისთვის, ელისა და ჩარლის თქმით, ეს ყველაზე დიდი სასჯელი იქნება. ხის ჯარისკაცებზე მრისხანე სახეების მაგივრად გამოსახავენ მხიარულ სახეებს და ისინი შრომისმოყვარე და კეთილ მუშებად იქცევიან. რუფ ბილანი გარბის მიწისქვეშეთში. ელი, ჩარლი და ძაღლი ტოტო ბრუნდებიან სამშობლოში. მთავარი გმირები ელი - გოგონა კანზასიდან. ტოტო - ელის ძაღლი, რომელიც ჯადოსნური ქვეყნის ტერიტორიაზე საუბრის უნარს იძენს. ჩარლი ბლეკი - ცალფეხა მეზღვაური, ელის ბიძია ქვეყნის დამცველები ბრძენი საფრთხობელა - ზურმუხტის ქალაქის მმართველი. რკინის შეშისმჭრელი - იასამნისფერი ქვეყნის მმართველი. მამაცი ლომი - ნადირთა მეფე, ელის მეგობარი. კაგი-კარი - ყვავი, კავშირის უფროსი. დინ გიორი - გრძელწვერა მცველი. ფარამანტი - ზურმუხტის ქალაქის დარაჯი. ლესტარი - იასამნისფერი ქვეყნის საუკეთესო ოსტატი. ურფინ ჯუსი და მისი მომხრეები ურფინ ჯუსი - თვითმარქვია მეფე გუამოკოლატოკინტი - გინგემას ბუ ბაკუნა - დათვის ბეწვი ეოტ ლინგი - სათამაშო კლოუნი ლან პიროტი - ხის ჯარისკაცთა გენერალი არუმი, ბეფარი, ვატისი, გიტონი, დარუკი, ელვედი და სხვები - კაპრალები რუფ ბილანი - მოღალატე, გაქცეული მიწისქვეშეთში კაბრ გვინი - ურფინ ჯუსის თანაშემწე, მოურავი ლურჯ ქვეყანაში ენკინ ფლედი - ურფინ ჯუსის თანაშემწე, მოურავი იასამნისფერ ქვეყანაში. ზურმუხტის ქალაქის მოყვარულთა გვერდი დაარქივებული 2017-07-28 საიტზე Wayback Machine.
ნიკოლოზ ამბერსაძე

ნიკოლოზ დიმიტრის ძე ამბერსაძე (დ. 1754 ― გ. 1814), რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. იბრძოდა რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 ომში. 1797 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი. 1798 იყო ორენბურგის დივიზიის არტილერიის ინსპექტორი, 1799 - რუსეთის არმიის არტილერიის ინსპექტორი. XIX საუკუნის დასაწყისში ამბერსაძე სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. ავალიანი გ., რუსი და ქართველი ხალხების საბრძოლო თანამეგობრობის ისტორიიდან, თბ., 1967, გვ. 31; ქსე, ტ. 1, გვ. 351, თბ., 1975
ამბისტომა

ამბისტომა (ლათ. Ambystoma) — კუდიანი ამფიბიების გვარი ამბისტომისებრთა ოჯახისა. ორმაგად შეზნექილი მალებით და სხვა პრიმიტიული ნიშნებით განსხვავდება სალამანდრისგან, რომელსაც გარეგნულად წააგავს. ამბისტომის სხეულის სიგრძეა 20-28 სმ, გვხვდება ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ცნობილი 20 სახეობიდან უმრავლესობა კვერცხებს წყალში ყრის. 24-30 დღის შემდეგ იცეკება ლარვები. მეტაფოზი 75-120 დღე, მთიან ადგილებში კი თითქმის ერთ წელიწადს გრძელდება, რის შემდეგ ახალგაზრდა ამბისტომა საცხოვრებლად ხმელეთზე გადადის. მარმარილოსებრი ამბისტომა (Ambystoma opacum) ნოტიო ნიადაგში ყრის კვერცხებს, რომლებსაც ლარვების გამოჩეკამდე დედალი დარაჯობს. ცნობილია ყვითელი და მომწვანო-მოზვითალო წინწკლებით მოხატული ვეფხვა ამბისტომა (Ambystoma tigrinum), რომლის ლარვა — აქსოლოტლი მეტამორფოზს იშვიათად განიცდის, ზრდას განაგრძობს და ლარეულ სტადიაშივე მრავლდება (ნეოტენია). აქსოლოტლი შეიძლება ზრდასრულ ფორმად გარდაქმნას ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონის მოქმედებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 352.
ბავარიელები

ბავარიელები (გერმ. Bajuwarn, Baiuwarn) — ხალხი, ბავარიის ძირითადი მოსახლენი. ისტორიულად ბავარიელები ბავარების შთამომავლები არიან. ბავარიელებს აქვთ თავისი მკვეთრად გამოხატული ბავარიული დიალექტი — (Boarisch). ასევე აქვთ თავისი მრავალი ეროვნული ჩვეულებები და ტრადიციები, რომლებსაც ისინი ზედმიწევნით ინახავენ. ზოგი თვლის, რომ ბავარიელები თავს თვლიან არა გერმანელებად, არამედ ბავარების შთამომავლებად. პირველი მოხსენიება ბავარების საჰერცოგოს შესახებ ეკუთვნის VI საუკუნეს. სახელები: თვითწოდება - Bajuwarn, Baiuwarn; საერთო რაოდენობა: 6,4 მლნ. ენა: ბავარიული. მორწმუნეები: კათოლიკები 67,2%, პროტესტანტები 23,9%. Nikolaus Orlop, Alle Herrscher Bayerns, Ludwig, München, 2008, ISBN 3778737899. B. Hubensteiner, Bayerische Geschichte, Ludwig, München, ISBN 3778737899. Wolfgang Steinig, Hans-Werner Huneke, Sprachdiadaktik Deutsch, Erich Schmidt, 2007, ISBN 9783503098217. ძველი გერმანელების საზოგადოებრივი წყობილება, მ., 2001, ISBN 585209109Х Invalid ISBN. BOARISCHE ბავარიელები პორტალზე ქვეყნების შესახებ Internationale Gesellschaft für Dialektologie des Deutschen (IGDD) Deutscher Sprachatlas Digitaler Deutscher Sprachatlas Die «Wenker-Sätze» des Deutschen Sprachatlasses auf Niederländisch დაარქივებული 2009-05-11 საიტზე Wayback Machine. Digitaler Luxemburgischer Sprachatlas დაარქივებული 2019-04-16 საიტზე Wayback Machine. Deutschschweizer Dialekte Institut für Dialekt- und Namenlexika in Wien დაარქივებული 2010-01-15 საიტზე Wayback Machine. Herkunft des Hochdeutschen დაარქივებული 2009-01-11 საიტზე Wayback Machine. Mundartenkarte um 1900[მკვდარი ბმული] Archiv für Gesprochenes Deutsch (AGD)
სკალარული ველი

მათემატიკაში და ფიზიკაში სკალარული ველი ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში მოცემულ სკალარულ სიდიდესთან. ეს სკალარული სიდიდე შეიძლება იყოს ან მათემატიკური რიცხვი, ან რაიმე სკალარული ფიზიკური სიდიდე. სკალარული სიდიდე უნდა იყოს კოორდინატთა სისტემაზე დამოუკიდებელი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერ ორი დამკვირვებელი, რომელიც ერთი და იგივე ერთეულთა სისტემას იყენებს, მოცემულ წერტილში უნდა აკვირდებოდეს სკალარული სიდიდს ერთსა და იმავე მნიშვნელობას. ვექტორული ველი, რომელიც ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში რაიმე ვექტორულ სიდიდესთან. ასეთი ველის მაგალითებია მაგნიტური ველი, ნიუტონის გრავიტაციული ველი და სხვა. ტენზორული ველი, რომელიც სივრცის ყველა წერტილში რამე ტენზორით ხასიათდება. მაგალითად, ფარდობითობის ზოგად თეორიაში გრავიტაციული ველი წარმოადგენს ტემზორულ ველს.
მიკადო

მიკადო  (იაპონ. 帝御門, „იმპერატორის ჭიშკარი“) — უძველესი ტიტული, რომლითაც მიმართავდნენ იაპონიის უმაღლეს საერო მმართველებს. ძველი ტერმინი, „ტენნო“ (ცის შვილი), აღნიშნავდა არა მარტო მონარქს, არამედ მის სახლს, კარს და სახელმწიფოს. ახლა ეს ტერმინი აღარ იხმარება, რადგან ამოიღეს ოფიციალური დოკუმენტებიდან. ჰიროჰიტომ, იაპონიის 124-ე იმპერატორმა, მეორე მსოფლიო ომში დამარცხების შემდეგ, მოწინააღმდეგეების დაჟინებით, აღიარა მითებსა და ლეგენდებზე დაფუძნებული იმპერატორის ღვთაებრივი წარმოშობა ცრურწმენად. მიკადო — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში

2014 წლის მონაცემებით ბულგარეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 9 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,9 % ბულგარეთის ძეგლებია. მათგან 7 კულტურული ძეგლია, ხოლო 2 — წარმოადგენს ბუნების საოცრებას, ან ტერიტორიას, რომელსაც აქვს გამორჩეული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობა. ბოიანის ეკლესია მადარის ცხენოსანი ივანოვოს გამოქვაბულის ეკლესიები კაზანლიკის თრაკიული აკლდამა ნესებირი პირინის ეროვნული პარკი რილის მონასტერი სრებირნის ნაკრძალი სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა ცხრილში ძეგლები შეტანილი საცელ სიაში მათი შეტანის თარიღის მიხედვით. სტარა-ზაგორა მაგურა ნიკოპოლის-ად-ისტრუმი სილისტრა ბაჩკოვო როჟენის მონასტერი ბელოგრადჩიკის კლდეები ვრაცის კარსტი ცენტრალური ბალკანეთის ეროვნული პარკი რუსენის ეროვნული პარკი პობიტის სვეტები პლოვდივი ალექსანდროვოს აკლდამა იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
ალფრედ პენიუორთი

ალფრედ პენიუორთი — DC კომიქსების გამოგონილი პერსონაჟი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში ბეტმენი #16 (1943 წ. აპრილი-მაისი) და მისი შემქმნელები არიან სცენარისტი ბობ კეინი და მხატვარი ჯერი რობინსონი. ალფრედი ბეტმენისთვის (და ბრიუს უეინისთვის) წარმოადგენს მსახურთუფროსს, თანაშემწეს, მესაიდუმლეს და მამობილს. თანამედროვე ისტორიებში ალფრედი გახდა ბრიუსის კანონიერი მეურვე, მისი მშობლების გარდაცვალების შემდეგ. ალფრედის ერთ-ერთი მეტსახელია ბეტმენის შიკრიკი( Batman's batman ). ალფრედი ხშირად ახდენს კომიკურ განტვირთვას, თავისი სარკასტული და ცინიკური იუმორით, ბეტმენთან დიალოგისას. ის არის ბეტმენის მითის განუყოფელი ნაწილი და ჩნდება ბეტმენზე შექმნილ, თითქმის ყველა მედია გადაცემაში. ალფრედმა მიიღო Squiddy Awards, როგორც საუკეთესო დამხმარე პერსონაჟი, 1994 წელს და როგორც საუკეთესო პერსონაჟი 2001 წელს. ასევე მიიღო ჟურნალ ვიზარდის ჯილდო 1994 წელს. ბეტმენზე შექმნილ ფილმებში და სერიალებში ალფრედის როლი შეასრულეს მსახიობებმა მაიკლ გოუმ, ეფრემ ზიმბალისტ უმცროსმა, მაიკლ კეინმა და სხვა. ალფრედ პენიუორთი დაარქივებული 2017-07-08 საიტზე Wayback Machine. კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Mackie, Rob (2005-10-21). "Batman Begins review". The Guardian. Retrieved 2007-02-20. ↑ Tilley, Steve (2005-06-13). "Michael Caine one tough butler". CANOE (Edmonton Sun). Retrieved 2007-02-20. ↑ "Comic Book Awards Almanac". Users.rcn.com. Retrieved
ამბრეთი

ამბრეთი — თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ამბრეთის და ქვემო ამბრეთის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 352. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16.