laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალექსანდრე ბერულავა

ალექსანდრე (საშა) ბერულავა (დ. 11 ნოემბერი, 1945, სოხუმი, საქართველოს სსრ — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი, საქართველოს რესპუბლიკა) — ქართველი ჟურნალისტი, მწერალი, აფხაზეთში ქართული ტელევიზიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს პრესსამსახურისა და სამხედრო პრესცენტრის უფროსი. უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლებოდა სოხუმის დაცემის დღიდან, დახვრიტეს აფხაზმა სეპარატისტებმა და ჩრდილოკავკასიელმა დაქირავებულმა მებრძოლებმა სოხუმის დაცემის დღეს, ჟიული შარტავასა და მინისტრთა კაბინეტის სხვა წევრებთან ერთად. დაიბადა სოხუმში. დაამთავრა სოხუმის მე-14 საშუალო სკოლა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი, რომლის დასრულებისთანავე მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა აფხაზეთში“, შემდეგ კი — „აფხაზეთის რესპუბლიკაში“. აფხაზეთის შეარაღებული კონფლიქტის დროს მუშაობდა სამხედრო კორესპონდენტად, ბოლოს კი — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის პრეს-ცენტრის ხელმძღვანელად. ალექსანდრე ბერულავა აფხაზეთში ქართული ტელევიზიის ერთ-ერთი დამფუძნებელია. ომის დაწყებისას, 1992 წლის 14 აგვისტოს, ქალაქის ცენტრში იგი ახალგაზრდა აფხაზმა ბოევიკებმა დაატყვევეს. გუდაუთაში სეპარატისტების ბაზაზე ხანგრძლივი წამების შემდეგ მისი განთავისუფლება მხოლოდ საერთაშორისო ორგანიზაციების ჩარევით მოხერხდა. სოხუმის ბრძოლების დროს იმყოფებოდა ჟიული შარტავასთან ერთად ალყაში მოქცეულ აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოს შენობაში. ქალაქის დაცემის შემდეგ გაუჩინარდა. არ ჩანს აფხაზი ოპერატორის მიერ გადაღებულ ქართველი ტყვეების წამების და დახვრეტის ფირზე. ბერულავას დარჩა მეუღლე და შვილი. დაჯილდოებულია, სიკვდილის შემდეგ, ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2018). საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ჟურნალისტის დღეს საქართველოს ერთიანობისათვის ბრძოლაში დაღუპულ მეომრებზე საუბრისას ხაზი გაუსვა ეროვნული გმირების თავდადების მნიშვნელობას თანამედროვე ქართული სახელმწიფოს განვითარების საქმეში. (რუსული) Берулава Александр Лаврентьевич დაარქივებული 2013-07-06 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links. ექსტრემალური ჟურნალისტიკის ცენტრის (რუსეთი) საინფორმაციო ბაზა «Memorium» (რუსული) Завесой молчания окружена участь его(Жюли ) товарищей..Саши Берулава.... ↑ 1.0 1.1 1.2 საქართველოს პრეზიდენტმა ჟურნალისტი ალექსანდრე ბერულავა, სიკვდილის შემდეგ, ვახტანგ გორგასლის პირველი ხარისხის ორდენით დააჯილდოვა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური ვებგვერდი. 21.03.2018. ნანახია 19.10.2018.
ინოკენტი XIII

ინოკენტი XIII (ლათ. Innocentius Tertius Decimus) ერისკაცობაში მიკელანჯელო დეი კონტი (იტალ. Michelangelo dei Conti) (დ. 13 მაისი, 1655 პოლი, ლაციო, იტალია — გ. 7 მარტი, 1724, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1721–1724 წლებში. უკვე როგორც კარდინალმა სახელი გაითქვა მაღალი ზნეობრიობით. იანსენიზმის რეაბილიტაციაზე უარი უთხრა ფრანგ ეპისკოპოსებს, დროებით შეაჩერა იეზუიტების მისიონერობა ჩინეთში. იმპერატორ კარლ VI-ე ჩააბარა ნაპოლისა და სიციილის სამეფოები. უჭერდა მხარს იაკობ III-ის გამეფებას ბრიტანეთში. მას მიმართა ქართლის მეფემ ვახტანგ VI-მ მის ცნობილ წერილში 1722 წელს, სადაც ვახტანგი მას თავის რწმენასა და საეკლესიო-პოლიტიკურ ვითარებაზე მოუთხრობს, აგრეთვე აღწერს ქვეყნისა და საკუთარ მდგომარეობას.
Viva la Vida Tour

Viva la Vida Tour — Coldplay-ს მეოთხე ალბომის, Viva la Vida or Death and All His Friends მხარდასაჭერად გამართული მსოფლიო ტურნე. ამერიკული ტურნეს დროს სრულდებოდა: Life in Technicolor Violet Hill Clocks In My Place Viva la Vida Yes 42 Fix You Strawberry Swing Chinese Sleep Chant God Put a Smile upon Your Face [რემიქსი] Square One/Speed of Sound The Hardest Part [აკუსტიკური] Yellow Lost! The Scientist [აკუსტიკური] Death Will Never Conquer [აკუსტიკური, ასრულებს უილ ჩემპიონი] Talk [რემიქსი] Politik Lovers in Japan Death and All His Friends The Escapist Green Eyes/Don't Panic The Dubliners ევროპული ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა სიმღერები: Life in Technicolor Violet Hill Clocks In My Place Speed of Sound Cemeteries of London Chinese Sleep Chant 42 Fix You Strawberry Swing God Put a Smile Upon Your Face [რემიქსი] Talk [techno remix] The Hardest Part [აკუსტიკური] Postcards from Far Away Viva la Vida Lost! The Scientist [აკუსტიკური] Death Will Never Conquer [აკუსტიკური, ასრულებს უილ ჩემპიონი] Viva la Vida [რემიქსი] Politik Lovers in Japan Death and All His Friends Yellow The Escapist ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Viva la Vida Tour დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine.
კლაუდიო მონტევერდი

კლაუდიო მონტევერდი (იტალ. Claudio Monteverdi; დ. 15 მაისი, 1567, კრემონა, — გ. 29 ნოემბერი, 1643, ვენეცია) — იტალიელი კომპოზიტორი, მომღერალი და კათოლიკე მღვდელი. პატარაობაში მას მუსიკას მარკ’ანტონიო ინგეგნერი ასწავლიდა კრემონას კათედრალში. 1587–1638 წლებში გამოაქვეყნა მადრიგალის 8 წიგნი. 1607 წლიდან მის შემოქმედებაში მთავარი ადგილი ოპერამ დაიკავა. კლაუდიო მონტევერდიმ დიდი გავლენა მოახდინა თანამედროვეებზე. კლაუდიო მონტევერდი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კლაუდიო მონტევერდი
ქოჩაქიძეები

ქოჩაქიძეები — არისტოკრატიული საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში, ოდიშში. მემკვიდრეობით ფლობდნენ ჭალადიდს. თავადობა დაუმტკიცდათ რუსეთის მმართველობის პერიოდში, XIX საუკუნეში. იოანე ბატონიშვილის გენეალოგიურ ტრაქტატში შემონახული გადმოცემის მიხედვით, საგვარეულო მომდინარეობს თამარ მეფის დროს ზაქარია II მხარგრძელის მიერ დატყვევებული და შემდეგ საქართველოში გაქრისტიანებული ხვარაზმელი დიდგვაროვნისგან. საგვარეულოს ცნობილი წარმომადგენელი იყო პოეტი გიორგი ჭალადიდელი (გიორგი ქოჩაქიძე; 1847-1898). ბაგრატიონი, იოანე. ქოჩაქიძე (ოდიშის თავადნი) დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. . „შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა“.
ტელნეტი

ტელნეტი ან telnet-ი (TErminal NETwork ან TELecommunication NETwork, ან კიდევ TELetype NETwork) — ქსელური პროტოკოლი, რომლის გამოყენება შესაძლოა ქსელებში, რომლებიც TCP/IP-ს იყენებენ. ტელენეტი ნორმირებულია IETF-ის მიერ (RFC 854 და RFC 855). ტელნეტის მიზანი არის ორმიმართულებიანი და ბაიტ-ორიენტირებული საყოველთაო კავშირის უზრუნველყოფა. ტელნეტი არის ამავე დროს პროგრამის სახელი რომელიც ორ კოპიუტერს შორის ინტერნეტ ქსელის მეშვეობით კავშირის დამყარების საშუალებას იძლევა. ტელნეტი არის კლიენტ-სერვერის ტიპის პროტოკოლი და დამოკიდებულია TCP-ზე. უფრო ხშირად კლიენტებს შეუძლიათ დაკავშირება ტელნეტ სერვერთან 23-მე პორტზე. ერთ ერთი telnet-ის ბრძანების ფუნქცია არის ტელნეტ სერვერებთან დაკავშირება, რომელიც მოხმარეს სთხოვს შეიტანოს თავისი მომხმარებელის სახელი, და შემდეგ პაროლი, და წარმატების შემთხვევაში გთავაზობთ ბრძანების ველს შორეულ სერვერზე. ამისთვის შორეულ კომპიუტერში გაშვებული უნდა იყოს ტელნეტ სერვერი, რომელსაც ხშირად ჰქვია telnetd. ბრძანება telnet-ი პრაქტიკულია სერვერების შეერთების გასასინჯად. telnet-ის ხმარება შეიძლება არა მარტო ტელნეტ სერვერებთან კავშირის დამყარებისათვის არამედ სხვა ტიპის სერვერბთან ერთადაც, რომლებიც იყენებენ TCP-ეს. ასეთი სერვერები არსებობენ სხვადასხვა პროტოკოლებისათვის, მაგალითად: SMTP, HTTP, POP, IMAP და სხვა. ამ შემთხვევაში უნდა ვიხმაროთ მოცემული პროტოკოლის სტანდარტული პორტი და არა ტელნეტის სტანდარტული პორტი. მაგალითი: gmail.com-ის SMTP სერვერთან დაკავშირება: telnet smtp.gmail.com 25 მაგალითი: ka.wikipedia.org-ის ვებ სერვერთან დაკავშირება: telnet ka.wikipedia.org 80 როცა ხმარობთ ტელნეტს, ინფორმაცია "ღიად" იგზავნება, ისე რომ თუ ლოკალურ ქსელში ხაკერი იმყოფება, შეუძლია რომ გაიგოს რას აგზავნით და რას იღებთ, პაკეტების ხელში ჩაგდების პროგრამის მეშვეობით როგორიც არის tcpdump-ი ან Wireshark-ი. ასეთი შემთხვევის თავიდან ასაცილებლად იყო გამოგონილი ფარული პროტოკოლი SSH-ი, რომლის მოხმარება შეიძლება ტელნეტის ნაცვლად. PuTTY არის უფასო, ღია და გთავაზობთ SSH-ს, Telnet-ს, rlogin-ს, და raw TCP კლიენტს ვინდოუსისათვის, ლინუქსისათვის და იუნიქსისათვის. SyncTERM დაარქივებული 2008-09-25 საიტზე Wayback Machine. არის უფასო და ღია Telnet/RLogin/SSH-ს კლიენტი ვინდოუსისათვის და იუნიქსისათვის, მაკ ოს X-ის ჩათვლით, თან შეუძლია Zmodem-ის გამოყენება.
ეროვნული გმირის ორდენი

ეროვნული გმირის ორდენი — საქართველოს უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდო, რომელიც საქართველოს ეროვნული გმირის წოდებასთან ერთად ენიჭება პირს საქართველოსთვის განსაკუთრებული, გამორჩეული გმირული ქმედებისათვის. დაწესდა 2004 წლის 24 ივნისს. ეროვნული გმირის ორდენის ნიშანი წარმოადგენს ხუთჯვრიან კომპოზიციას – ოქროს დიდი ჯვარი, მკლავთა შორის ოთხი ოქროს მცირე ჯვრითა (იმეორებს საქართველოს სახელმწიფო დროშის კომპოზიციას) და ჯვრების ფრთებში მეწამული (წითელი) მინანქრით. ჯვრის კომპოზიციის საკიდს წარმოადგენს ძვირფასი თვლებით მოოჭვილი ოქროს „ივერიული“ გვირგვინი (სახელმწიფო გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებული სუვერენიტეტის სიმბოლო). ორდენი საკიდთან დაკავშირებულია ვაზის წნულის ორნამენტული ოქროს დეტალით. ეროვნული გმირის ორდენის ესკიზის ავტორია მხატვარი-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე. ეროვნული გმირის ორდენის ტარება ხდება ყელზე, მეწამულ (წითელ) ლივლივა ბაფთაზე, რომელსაც კიდეებზე გასდევს ოქროსფერი ზოლები. ორდენის აღნიშვნა აგრეთვე ხდება ორდენის ბაფთის შესატყვისი თამასით. ორდენის დიამეტრი 5 სმ-ია. მინიჭებული აქვს აფხაზი სეპარატისტების მიერ დახვრეტილ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეს ჟიული შარტავას (გ. 1993) და ცხინვალის რეგიონში გმირულად დაღუპულ ჯარისკაცს ზაზა დამენიას (გ. 2004), რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ოსი სეპარატისტების მიერ წამებით მოკლულ გიორგი ანწუხელიძეს, აფხაზეთის ომში გმირულად დაღუპულ სამხედრო მფრინავ ზურაბ იარაჯულს, გიორგი მაზნიაშვილს, ავთო იოსელიანს, ზვიად გამსახურდიას, მერაბ კოსტავას, მარო მაყაშვილს, გრიგოლ ფერაძეს, ექვთიმე თაყაიშვილს, ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილს, მიხაკო წერეთელს, ამბროსი ხელაიას, გურამ გაბესკირიას, ზურაბ ჭავჭავაძეს, გენო ადამიას, მამია ალასანიას, ალექსანდრე ონიანს, ლევან კლიმიაშვილს, ელიზბარ გულისაშვილს, სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელს, ვარდენ წულუკიძეს, ალექსანდრე ანდრონიკაშვილს, როსტომ მუსხელიშვილს, ალექსანდრე მაჭავარიანს, დიმიტრი ჩრდილელს, ფარნაოზ ყარალაშვილს, ივანე ქუთათელაძეს, სიმონ ჭიაბრიშვილს, იასონ კერესელიძეს, გიორგი ხიმშიაშვილს, ნიკოლოზ ზანდუკელს, კოტე აფხაზს. სიკვდილის შემდეგ; აგრეთვე პოლონეთის პრეზიდენტ ლეხ კაჩინსკის და ამერიკელ სენატორ ჯონ მაკ-კეინს. საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები დაარქივებული 2015-07-12 საიტზე Wayback Machine. . საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 1.2 საქართველოს მოქმედი სახელმწიფო ჯილდოები : „ჰეროლდი“, 2020, № 9, გვ. 14, ISBN 2298-0261.
ეუსებიო

ეუზებიუ და სილვა ფერეირა პორტ. Eusébio da Silva Ferreira; დ. 25 იანვარი, 1942 — გ. 5 იანვარი, 2014) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი, მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთელი. მეტსახელად „შავი ავაზა“. დაიბადა 1942 წლის 25 იანვარს პორტუგალიის აღმოსავლეთი აფრიკაში, ქალაქ ლორენსუ-მარკეშში (ამჟამად მაპუტუ, მოზამბიკი). ბენფიკა პრიმეირა ლიგა (11): 1960–61, 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1974–75 პორტუგალიის თასი (5): 1961–62, 1963–64, 1968–69, 1969–70, 1971–72 ლისაბონის თასი (9): 1962–63, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1973–74, 1974–75 Taça Ribeiro dos Reis: 1963–64, 1965–66, 1970–71 ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1961–62 საკონტინენტთაშორისო თასის ფინალისტი: 1961, 1962 პორტუგალია მსოფლიო ჩემპიონატი მესამე ადგილი: 1966 ოქროს ბურთი: 1965 World Soccer-ის მსოფლიოს XI: 1965 FIFA XI: 1963, 1967 ევროპის ოქროს ბუცი: 1968, 1973 პრიმეირა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: (7): 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1973 ევროპის ჩემპიონთა თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1965, 1966, 1968 პორტუგალიის თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1962, 1964, 1965, 1969, 1972 მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბუცი: 1966 მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს ბურთი: 1966 მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1966 BBC-ის წლის საუკეთესო უცხოელი სპორტსმენი: 1966 IFFHS-ის ლეგენდა პორტუგალიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1970, 1973 World Soccer-ის ყველა დროის ასი უდიდესი ფეხბურთელი XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999 ყველა დროის 100 უდიდესი ფეხბურთელი World Soccer-ის ვერსიით: 1999 Golden Foot: 2003 (ნომინაციაში „ფეხბურთის ლეგენდები“) FIFA 100: 2004 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ეუსებიო“ ვიკისაწყობში. NASL/MISL stats ↑ 1966 Soccer World Cup Awards · All-Star Team. The Soccer World Cups.com. ციტირების თარიღი: 22 დეკემბერი, 2021 ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
მონტეკრისტო (ტელესერიალი)

„მონტეკრისტო“ — არგენტინული ტელესერიალი, ალექსანდრე დიუმას რომანის „გრაფი მონტე-კრისტო“ ახლებური ინტერპრეტაცია. შედგება 145 ეპიზოდისგან. სცენარის ავტორია მარსელო ნაჩის, ხოლო რეჟისორი - ადრიანა ლორენსონი. სერიალი გადიოდა ტელეარხზე „Telefe“. პაბლო ეჩჩარი (Pablo Echarri) — სანტიაგო დიაზ ჰერეირა პაულა კრუმი (Paola Krum) — ლაურა ლედესმა ვივიანა საკკონე (Viviana Saccone) — ვიქტორია ხოაკინ ფურიელი (Joaquin Furriel) — მარკუსი მარია აბადი (Maria Abadi) — ერიკა რიტა კორტეზე (Rita Cortese) — სარიტა ლუის მაჩინი (Luis Machin) — როკამორა რობერტო კარნახი(Roberto Carnaghi) — ლისანდრო ვირჰინია ლაგო (Virginia Lago) — ჰელენა ესტებან პერესი (Esteban Perez) — ლუჩანო ოსკარ ფერეირო (Oscar Ferreiro) — ალბერტო სელინა ფონტი (Celina Font) — მილენა ვიქტორია რაუჩი (Victoria Rauch) — ვალენტინა მარია პასიკი (Mario Passik) — ჰორაციო დიაზ ჰერეირა ჰორასიო როკა (Horacio Roca) — პედრო მარია ონეტო (Maria Onetto) — ლეტისია მაქსიმილიანო ღიონე (Maximiliano Ghione) — რამონი მონიკა სკაპარონე (Monica Scapparone) — ლოლა მილტონ დე ლა კანალი (Milton De La Canal) — მატიასი ↑ Montecristo - AmolaTV.com (Spanish language). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-12. ციტირების თარიღი: 2013-08-21.
ჭალადიდის არქეოლოგიური ძეგლები

ჭალადიდის არქეოლოგიური ძეგლები — სხვადასხვა დროის (ძვ. წ. II ათასწლ. ნახ. დასასრულის, ძვ. წ. VII ს., ძვ. წ. VI-IV სს., ძვ. წ. III-II სს., ფეოდალური ხანის) არქეოლოგიური ძეგლები ქვემო ჭალადიდის თემის ტერიტორიაზე, საბაჟოში (ხობის მუნიციპალიტეტი). არქეოლოგიური კვლევა მიმდინარეობდა 1961 წლიდან (ხელმძღვანელი თ. მიქელაძე). აღმოჩენილია ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარის 3 კულტურული ფენა, ასევე ადრინდელი რკინის ხანის კულტურის ფენები, კოლხეთის სამეფოსათვის დამახასიათებელი ადგილობრივი და იმპორტული ნივთები, შუა საუკუნეების მასიური ქვევრები და სხვა. მიქელაძე, თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 380.
ფერენც პუშკაში

ფერენც პუშკაში (უნგრ. Ferenc Puskás [ˈfɛrɛnt͡s ˈpuʃkaːʃ], ნამდვ. სახელი ფერენც პურცელდი უნგრ. Ferenc Purczeld; დ. 1 აპრილი, 1927 — გ. 17 ნოემბერი, 2006(2006-11-17)) — უნგრელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი, მსოფლიო ფეხბურთის ლეგენდა, ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირი და მარცხენა გარემარბი. ასპარეზობდა საფეხბურთო კლუბების ჰონვედის და რეალ მადრიდის შემადგენლობაში. პუშკაში ერთ-ერთი იშვიათი გამონაკლისია, ვისაც ორი სხვადასხვა ეროვნული ნაკრების მაისური აქვს მორგებული: უნგრეთის ნაკრების შემდეგ, რამდენიმე მატჩი ესპანეთის ნაკრებშიც ჩაატარა. 1960 წელს ფერენც პუშკაშმა France Football-ის ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის გამოკითხვაში მეორე ადგილი დაიკავა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მეშვიდე ადგილზე დასახელდა. ჰონვედი უნგრეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი ჩემპიონი: 1949–50, 1950, 1952, 1954, 1955 ვიცე-ჩემპიონი: 1951, 1953 უნგრეთის საფეხბურთო თასი ფინალისტი: 1955 რეალ მადრიდი ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი ჩემპიონი: 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1964–65 ესპანეთის საფეხბურთო თასი თასის მფლობელი: 1961–62 ევროპის ჩემპიონთა თასი თასის მფლობელი: 1958–59, 1959–60, 1965–66 საკონტინენტთაშორისო თასი თასის მფლობელი: 1960 უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი ჩემპიონი: 1952 მსოფლიო ჩემპიონატი ვიცე-ჩემპიონი: 1954 უნგრეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1950 უნგრეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1947–48, 1949–50, 1950, 1953 ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1960–61, 1962–63, 1963–64 ევროპის ჩემპიონთა თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1953–64 ყველა დროის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი World Soccer-ის ვერსიით: 1999 XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999 Golden Foot-ის ჯილდო (ნომინაციაში ფეხბურთის ლეგენდა): 2006 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფერენც პუშკაში“ ვიკისაწყობში. ფერენც პუშკაში — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
ჭალატყე

ჭალატყე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ქვედა საქარის თემი). მდებარეობს მდინარეების ძუსისა და ბუჯას შესართავთან (წარმოქმნიან მდინარე ჩოლაბურს), ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ზესტაფონიდან 10 კილომეტრი. ჭალატყე შუა საუკუნეებში ფეოდალური ქალაქი იყო. ლეგენდა ამ ქალაქს "ბალისტომს" უწოდებს. ქალაქი მოიცავდა ამჟამინდელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლებს: ჭალატყე, ზოვრეთი, ტყლაპივაკე, ქვედა საზანო, შიმშილაქედი და თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლებს ზედა საზანო და შიმშილაქედი. ის იწყებოდა თამარის ხიდიდან და აღწევდა ნაქალაქარ ჩიხორამდე. აქ გადიოდა აღმოსავლეთ საქართველოში მიმავალი გზა, რაც ხელს უწყობდა ქალაქის ეკონომიკურ დაწინაურებას. წყაროებში პირველად იხსენიება 1646 წელს, როდესაც იგი სამეგრელოს მთავარმა ლევან II დადიანმა დაარბია. 1703 წ. ოსმალებმა ააფეთქეს ჭალატყის სამი თავდაცვითი ნაგებობა — კოშკები, ააოხრეს ჯვარცმის ეკლესია, რომელიც XVIII საუკუნეში განაახლა იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა. XVIII საუკუნეში ჭალატყე კვლავ ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სავაჭრო პუნქტად რჩებოდა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 676 ადამიანი. სოფელში შემორჩენილია მდ. ჩოლაბურზე გადებული განვითარებული შუა საუკუნეების ე.წ. „თამარის ხიდი“. ადგილობრივი მოსახლეობა მას „ქვითკირის ხიდსაც“ უწოდებს. ლეგენდის თანახმად ამ ადგილას თამარ მეფეს გაუვლია თავისი ამალით. მდინარეზე გადასასცლელი ხიდი არ ყოფილა. მეფეს უბრძანებია ხიდის აშენება. მშენებლობისას გამოიყენეს მხოლოდ კვერცხის ცილა, ქვა და კირი. ხიდის შუა წელი ამაღლებულია. ბერაძე თ.,, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 380. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 222. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მცირეჯაგრიანი ჭიები

მცირეჯაგრიანი ჭიები, ოლიგოქეტები (Oligochaeta), რგოლოვანი ჭიების კლასი. მათი სხეულის სიგრძე მმ-ის რაღაც ნაწილიდან 2,5 მ-მდე აღწევს (ზოგი ტროპიკული ჭიაყელა). აქვთ სხეულის მეორეული ღრუ (ცელომი). მათი სხეული შედგება 5—7-იდან 600-მდე სეგმენტებისაგან. თითოეულ სეგმენტზე, გარდა პირის სეგმენტისა, ჯაგრების კონებია. მცირეჯაგრიანი ჭიები ჰერმაფროდიტებია, ზოგი უსქესოდაც მრავლდება. ზოგ სახეობას პართენოგენეზი ახასიათებს. განვითარება მეტამორფოზის გარეშე ხდება. კლასში 3000-მდე სახეობაა, მათ შორის 2000 ნიადაგის, დანარჩენი მტკნარი წყლისა და მცირეოდენი ზღვის ბინადარია. საქართველოში გავრცელებულია ჭიაყელას 25 სახეობა. მტკნარი წყლის ფორმებიდან ყველაზე ფართოდ არის გავრცელებული Tubifex tubifex, Limnodrillus-ის გვარის რამდენიმე სახეობა და სხვა. უმრავლესობა იკვებება მცენარეული დეტრიტით, რამდენიმე სახეობა მტაცებელია, ზოგი მდინარის კიბოს ექტოპარაზიტია. მცირეჯაგრიანი ჭიებს დიდი მნიშვნელობა აქვთ წყალსაყევისა და ნიადაგში ნივთიერებათა წრებრუნვისათვის, გაბინძურებული წყალსატევების თვითგასუფთავებისათვის; ამავე დროს მცირეჯაგრიანი ჭიები თევზების საკვებია. ქსე, ტ. 7, გვ. 255, თბ., 1984
მცოცავი მცენარეები

მცოცავი მცენარეები — მცენარეები, რომელთა ღერო ემაგრება მეზობელ მცენარეებს ან რაიმე სხვა საყრდენს განსაკუთრებული სამარჯვების საშუალებით და ზევით ადის. მცოცავი მცენარეებს ღეროებსა და ფოთლებზე აქვთ ჯაგრები, ეკლები ან ქაცვები (მაყვალი, ზოგი ასკილი, როტანგის პალმა, ენდრონიკა და სხვა); ზოგს ღეროზე უვითარდება დამატებითი ფესვთა კონები (სურო, ვანილი და სხვა). ზოგი კი საყრდენს ემაგრება ულვაშების დახმარებით (პარკოსან მცენარეთა ნაწილი და სხვა). კაჭარავა მ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 255.
მცოხნელები

მცოხნელები (ლათ. Ruminantia) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. უმეტესობას 4-განყოფილებიანი (ფაშვი, ბადურა, წიგნარა, მაჭიკი) კუჭი აქვს. საჭმლის მონელების პროცესში დიდ როლს თამაშობს ცოხნა. მცოხნელებთაგან ბევრს კარგად განვითარებული რქები აქვთ. ზედა საჭრელები არ აქვთ. კიდურებზე ყველაზე მეტად განვითარებულია მე-3 და მე-4 თითები, რომლებზეც დიდი რქოვანი ჩლიქები აქვთ. არსებობს მცოხნელების 6 ოჯახის (ირმულასებრნი, მუშკისებრნი, ირმისებრნი, რქახრახნილისებრნი, ჟირაფისებრნი, ძროხისებრნი) 180-მდე სახეობა. ველური მცოხნელები თითქმის ყველგან გვხვდებიან (ავსტრალია, მადაგასკარისა და ანტილის კუნძულების გარდა). უმეტესად ჯოგური, პოლიგამიური ცხოველებია. აქვთ დიდი სამეურნეო მნიშვნელობა (იყენებენ უმთავრესად ხორცსა და ტყავს). ავალიანი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 255.
მცურავები

მცურავები (ლათ. Colubrinae) — კრებითი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს ანკარასებრთა ოჯახის გველების რამდენიმე გვარს. მათი სიგრძე 3,5 მ-ს აღწევს. მცურავების 90-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბინადრობენ ველებზე, ნახევრადუდაბნოებში, უდაბნოებში, დაბლობისა და მთის ტყეებში. მეტად მოძრავი არიან. იკვებებიან წვრილ-წვრილი ხერხემლიანებით (ახალგაზრდები — მწერებით). უმრავლესობა მსხვერპლს სხეულის რგოლებით ან მიწაზე მიჭერით გუდავს. მრავლდებიან კვერცხებით. საქართველოში გვხვდება 7 სახეობის მცურავები, ამათგან 3 ეკუთვნის Coluber-ის გვარს, 4 — Elaphe-ს გვარს. მცურავების კლასიფიკაცია გრძელი მცურავი თ. მუსხელიშვილი, ქსე, ტ. 7, გვ. 255, თბ., 1984
ჭალა-ქადაგაური

ჭალა-ქადაგაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ, ჩოხატაურიდან 24 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 21 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 380. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
სამანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვა სამანი შეიძლება აღნიშნავდეს: სამანი — მიჯნა, სამიჯნო ნიშანი ძველ საქართველოში სამანი — ფარული ანტი-საბჭოთა ორგანიზაცია საქართველოში სამანი — ქალაქი ირანში სამანი — შრი ლანკური ღვთაება სამანი — ტრადიციული ინდონეზიური ცეკვა სამან ხუდა — სამანიდების დინასტიის წინაპარი
სამანი

სამანი, მიჯნა, სამიჯნო ნიშანი (ქვა, ქვის ან ლითონის ჯვარი და ა.შ.) ძველ საქართველოში. ტერმინი გვხვდება საადგილმამულო საბუთებში XV ს. შუა წლებიდან. ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნში სამანს ეხება 2 მუხლი: „241. ქ. სამძღვრის მოგლეჯისათვის“ და „242. 1. სამნის მოგლეჯისათვის“, რომლითაც დამნაშავეს სასჯელად ხელის მოკვეთა ეფარდებოდა. სამანი ეწოდებოდა აგრეთვე თემისაგან მოკვეთის სიმბოლოს — მიწაში ჩასმულ ქვას ნიშნად იმისა, რომ განდევნილს თემში აღარ მიესვლებოდა. ფურცელაძე, დ., ქსე, ტ. 8, გვ. 699-700. თბ., 1984
სამანი (ორგანიზაცია)

სამანი (საქართველოს აყვავებისათვის მებრძოლი ახალგაზრდა ნაციონალისტები) — იატაკქვეშა პატრიოტული ორგანიზაცია მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ საბჭოთა საქართველოში, რომელიც მიზნად ისახავდა საბჭოთა რეჟიმის დამხობას შეიარაღებული აჯანყების გზით და საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენას. სამანი 1942 წელს შექმნეს ახალგაზრდა და ნიჭიერმა წოვა-თუშმა პოეტმა ადამ ბობღიაშვილმა (ალვანელი) და მისმა მეგობარმა მიხეილ იმედიძემ მას შემდეგ, რაც გაიცა წინამორბედი ფარული ორგანიზაცია, რომელსაც მათი პედაგოგი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი მიხეილ ზანდუკელი თავკაცობდა. 1941 წელს სექტემბერში ზანდუკელი და მისი თანამოაზრე 17 ასპირანტი თბილისში დააპატიმრეს. 1942 წელს შემოდგომაზე რეპრესიებს გადარჩენილმა სამანელებმა თბილისიდან თავი დააღწიეს და კახეთს, 1942 წელს ადრიან გაზაფხულზე კი თუშეთს შეეხიზნენ. მათი მიზანი იყო თუშეთის ტერიტორიაზე მომხრეების შემოკრება და ჩეჩნეთის მთიანეთში მოქმედ ანტისაბჭოთა მეამბოხეებთან კავშირის დამყარება. მთავრობამ თუშეთში გამაგრებული სამანელების წინააღმდეგ რამდენიმე ასეული გაგზავნა თელავის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის უფროსის, გამოცდილი ჩეკისტის ალიოშა კვაშალის მეთაურობით. კვაშალმა შეძლო ორგანიზაციის განადგურება: შეთქმულთა ნაწილი გადმოიბირა, ნაწილი დააპატიმრა, მეთაურები, მათ შორის ბობღიაშვილი, 1943 წელს მოკლეს. მათ თავები მოჰკვეთეს და ხალხის დასაშინებლად თუშთა საგანგებოდ შეკრებილ კრებას წარუდგინეს. ორგანიზაციის ლიკვიდაციას თან ახლდა მასობრივი დაპატიმრებები თუშეთში. ცოცანიძე, გ., თუშური ქრონიკები: მენშევიკური პერიოდი; სამანელები. თბ., 2004. ISBN 99940-16-70-9 თეთვაძე ნ., XX საუკუნის 40-იანი წლების ეროვნული მოძრაობა (სამანელები). თბ., 2021.
ოცნების სანაპირო

ოცნების სანაპირო (პორტ. Porto dos Milagres) — ბრაზილიური ტელესერიალი, რომელიც გადაღებულია ცნობილი ბრაზილიელი მწერლის ჟორჟი ამადუს „მკვდარი ზღვის“ მიხედვით. სიუჟეტში აღწერილია სიყვარული გუმასა და ლივიას შორის. მოქმედება ვითარდება მოგონილ ადგილ პორტუ-დუს-მილაგრესში. „ოცნების სანაპირო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)