მსოფლიოს უძველესი უნივერსიტეტები

ამ გვერდზე მოყვანილია მსოფლიოს უძველესი დღემდე ფუნქციონირებადი უნივერსიტეტები. ამ სასწავლებელთა სიაში მოსახვედრად საგანმანათლებლო დაწესებულება უნდა აკმაყოფილებდეს უნივერსიტეტის განსაზღვრებას მისი დაფუძნების დროისთვის; ის დაფუძნებული უნდა ყოფილიყო 1500 წლამდე; და მას შემდეგ რაიმე მნიშვნელოვანი დაბრკოლება მის ფუნქციონირებაში არ უნდა მომხდარიყო. შენიშვნა: აკადემიური ხარისხის მინიჭება უმაღლესი განათლებისთვის ისტორიულად ევროპული ჩვეულება იყო, და უნივერსიტეტის თანამედროვე განსაზღვრება მოიცავს ხარისხის მინიჭების ფაქტორსაც, შესაბამისად, უძველესი უმაღლესი სასწავლებლები, რომლებიც აკმაყოფილებს უნივერსიტეტის თანამედროვე განსაზღვრებას მხოლოდ ევროპაში არსებობდა. თუ დავუშვებთ, რომ ამგვარ უძველეს დაწესებულებებს თავდაპირველად ხარისხი არ გაუციათ, თუმცა ამჟამად ამ მოთხოვნას აკმაყოფილებს, შესაბამისად, ზოგიერთი ევროპული და არა-ევროპული სასწავლებლები წინ უსწრებენ ბოლონიის უნივერსიტეტს დაფუძნების თარიღით (მაგ. ნალანდას უნივერსიტეტი დაფუძნდა ძვ.წ. V საუკუნეში ინდოეთში, ნანკინის უნივერსიტეტი დაფუძნდა 258 წელს ჩინეთში, და ალ-აზჰარის უნივერსიტეტი დაფუძნდა 988 წელს ეგვიპტეში). საბოლოოდ, ზოგიერთ ევროპულ უნივერსიტეტთა შორისაც არსებობს უთანხმოება იმაზე, თუ რომელი იყო სინამდვილეში "პირველი". ბოლონიის უნივერსიტეტი, მიუხედავად იმისა, რომ ის პარიზის უნივერსიტეტს უსწრებს, ჩამოყალიბებულ იქნა სტუდენტების მიერ, რომლებიც თავად ეძებდნენ მასწავლებლებს, მაშინ როცა პარიზის უნივ. მასწავლებელთა მიერ იყო ორგანიზებული, რომელთაც შემდეგ თავად მოიძიეს სტუდენტები. შესაბამისად, ზოგიერთი (განსაკუთრებით პარიზში) ეჭვქვეშ აყენებს საკითხს იმაზე თუ რომელი იყო "ნამდვილი" უნივერსიტეტი დააარსების მომენტში, თუმცა ზოგადად აღიარებულია ფაქტი, რომ ბოლონიის უნივერსიტეტი პირველი იყო. ამერიკის კოლონიზაციამდე ევროპაში არსებობდა შემდეგი უნივერსიტეტები: ევროპის ქვეყნების უმრავლესობას უნივერსიტეტი გააჩნდა 1500 წლამდე. ამ თარიღის შემდეგ უნივერსიტეტები გავრცელდა მსოფლიოს სხვა ქვეყნებშიც: ამერიკა: სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტი, მექსიკა, 1551 ბალტია: ვილნიუსის უნივერსიტეტი, 1579, ორჯერ დაიხურა და ხელახლა გაიხსნა კოლუმბია (ბოგოტა): სანტო ტომასის უნივერსიტეტი (Universidad Santo Tomás), 1580 თუმცა ესპანეთის მეფე ფელიპე III-ის მიერ აღიარება მხოლოდ 1630 წელს მიეცა კოლუმბია (ბოგოტა): ხავერიანას უნივერსიტეტი (Pontificia Universidad Javeriana), 1623 კოლუმბია (ბოგოტა): როსარიოს უნივერსიტეტი (Colegio Mayor de Nuestra Señora del Rosario), 1653 აშშ: ჰარვარდის უნივერსიტეტი, 1636, თუმცა უილიამ და მერის კოლეჯი პირველი იყო, რომელმაც უნივერსიტეტის სტატუსი მიიღო აშშ-ში 1779 წელს. კანადა: ლავალის უნივერსიტეტი, 1663; ავსტრალია: სიდნეის უნივერსიტეტი, 1850 ბულგარეთი: სოფიას უნივერსიტეტი, 1888 ახალი ბრუნსუიკის უნივერსიტეტი, 1785 ხორვატია: ზაგრების უნივერსიტეტი, 1669 ესტონეთი: ტარტუს უნივერსიტეტი, 1802, აკადემია გუსტავიანას საფუძველზე (1632-1710) ინდოეთი: კოლკატას უნივერსიტეტი, 1857, უძველესი სრულყოფილი უნივერსიტეტი სამხრეთ აზიაში საბერძნეთი: ათენის უნივერსიტეტი, 1837 ირლანდია: სამების კოლეჯი (დუბლინი), 1592 ისრაელი: ტექნიონი, 1924 იაპონია: ტოკიოს უნივერსიტეტი, 1877 მალაიზია: მალაიის უნივერსიტეტი, 1905 მალტა: მალტის უნივერსიტეტი, 1769, კოლეგიუმ მელიტენსეს ბაზაზე 1592 მექსიკა: მეხიკოს ნაციონალური უნივერსიტეტი, 1551 ნიდერლანდები: ლეიდენის უნივერსიტეტი, 1575 ნორვეგია: ოსლოს უნივერსიტეტი, 1811 პაკისტანი: პუნჯაბის უნივერსიტეტი, 1882 პერუ: სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტი, 1551 ფინეთი: ჰელსინკის უნივერსიტეტი, 1640, თავდაპირველად "ტურკუს უნივერსიტეტი, გადავიდა ჰელსინკიში 1827 ფილიპინები: სან-კარლოსის უნივერსიტეტი, 1595 რუსეთი: მოსკოვის უნივერსიტეტი, 1755 ან სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტი (1724-1803, 1819) ან კანტის უნივერსიტეტი (1544-1945, 1967) ჩინეთი: პეკინის უნივერსიტეტი, 1898 (საკამათოდ, ვუჰანის უნივერსიტეტი, 1893) უკრაინა: ლვივის უნივერსიტეტი, 1661 საქართველო: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1918 სომხეთი: ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1919 ირანი: თეირანის უნივერსიტეტი, 1934 ზუსტი თარიღი, როდესაც უნივერსიტეტმა ფუნქციონირება დაიწყო საკმაოდ ბურისითაა მოცული და განსხვავდება ლეგენდისა თუ მისი წინაპარი სასწავლო დაწესებულების დაარსების დღიდან. მაგ. დღეს საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ ოქსფორდის დაარსების თარიღის ზუსტად განსაზღვრა შეუძლებელია, და რომ ის დაახლოებით XII საუკუნის მეორე ნახევარში უნდა დაფუძნებულიყო. გარდა ამისა, ბაკალავრის ხარისხის კოლეჯის მიერ გაცემა შედარებით გვიანდელი (უფრო თანამედროვე) ამერიკული ტრადიციაა. ევროპული ტერმინოლოგიით, ჰარვარდის კოლეჯს უკვე ჰქონდა მინიჭებული უნივერსიტეტის ავტორიტეტი 1642 წლისთვის. პენსილვანიის უნივერსიტეტის პირველი ამერიკული დაწესებულება იყო ამ სახელწოდებით; თუმცა არც ჰარვარდი და არც ერთი სხვა კოლონიური კოლეჯებისა არ იყო იმდენად ვრცელი და მრავალფეროვანი აკადემიური თვალსაზრისით, როგორც ეს ევროპის უნივერსიტეტები იყო იმ პერიოდში. Ridder-Symoens, Hilde de (ed.): A History of the University in Europe. Vol. I: Universities in the Middle Ages, Cambridge University Press, 1992, ISBN 0-521-36105-2 ↑ Our History. Unversità di Bologna. ციტირების თარიღი: 25 June 2011. ↑ A brief history of the University of Oxford დაარქივებული 2008-04-11 საიტზე Wayback Machine. , Oxford University ↑ Early records. A brief history of the university. University of Cambridge. ციტირების თარიღი: 7 January 2012. ↑ 800th anniversary. University of Cambridge. ციტირების თარიღი: 7 January 2012. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-11. ციტირების თარიღი: 2013-03-10. ↑ 6.0 6.1 Times Higher Education - QS World University Rankings 2007 - World's oldest universities. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-01-15. ციტირების თარიღი: 2013-03-10. ↑ History of CU ↑ Quoted from: Chadwick, Owen. The Early Reformation on the Continent. Oxford University Press, 2003. Page 257. ↑ The University of Barcelona: 599 years of history. The most important dates and events. Universitat de Barcelona. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 აპრილი 2019. ციტირების თარიღი: 22 August 2011. ↑ „La Universidad de Santiago cumple 500 años“. El Mundo (Spanish). March 22, 1995.