laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პაჩავიტა

პაჩავიტა (ესპ. Pachavita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.985 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 968 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43.65 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 68 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პაესი (ბოიაკა)

პაესი (ესპ. Páez) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.270 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 242 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.32 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 443 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
არტემიდა

არტემიდა, ასევე არტემისი (ძვ. ბერძნ. Ἄρτεμις) — ბერძნულ მითოლოგიაში ქალღმერთი, ზევსისა და ლეტოს ასული, აპოლონის ტყუპის ცალი. თავდაპირველად ცხოველთა მფარველად და მეუფედ ითვლებოდა. მას გამოსახავდნენ ფურირმის ან ძუ დათვის სახით, რომლებიც შემდეგ არტემიდას საკულტო ცხოველებად იქცნენ. უძველეს ხანაში არტემიდა მცენარეებისა და ნაყოფიერების ქალღმერთიც იყო, ამასთანავე ფეხმძიმე ქალებისა და ახალშობილ ბავშვთა მფარველი, ოლიმპიური (ერთიანი ბერძნ.) რელიგიის ჩამოყალიბების ხანაში არტემიდა ნადირობის ქალღმერთი, უფრო გვიან მთვარის ღვთაებაც და სელენესთან იქნა გაიგივებული. არტემიდას კულტი იყო გავრცელებული ბერძნულ სამყაროსა და რომში, სადაც მას შეესაბამება მთვარის ადგილობრივი ღვთაება დიანა. არტემიდას სახელზე აგებულ ტაძართაგან განსაკუთრებით ცნობილი იყო ეფესოს ტაძარი, რომელსაც „სამყაროს შვიდ საოცრებას“ მიაკუთვნებდნენ. ანტიკურ ხელოვნებაში არტემიდა მოკლეკვართიანი, ზურგზე კაპარჭმოგდებული მონადირე ქალის სახითაა გამოსახული. ლორთქიფანიძე, ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 589. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „არტემიდა“ ვიკისაწყობში. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Любкер Ф. Ἄρτεμις // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга и др. — СПб: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 163–164. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4249594"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101490"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q694826"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4135787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24933120"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30059240"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q45274655"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1459210"></a>
პაიპა

პაიპა (ესპ. Paipa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.453 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 274 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 89.13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 306 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პახარიტო (ბოიაკა)

პახარიტო (ესპ. Pajarito) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.128 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 168 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.73 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 322 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
კორიოლისის ძალა

კორიოლისის ძალა — ინერციის ძალების ერთ-ერთი სახე, რომელიც შემოაქვთ იმისათვის, რომ გაითვალისწინონ ათვლის მოძრავი სისტემის ბრუნვის გავლენა მატერიალური წერტილის ფარდობითს მოძრაობაზე. კორიოლისის ძალა რიცხობრივად უდრის წერტილის მასის ნამრავლს მის კორიოლისის აჩქარებაზე და მიმართულია ამ აჩქარების საწინააღმდეგოდ. ეფექტი, რომელიც კორიოლისის ძალას ითვალისწინებს, იმაში მდგომარეობს, რომ ათვლის მბრუნავ სისტემაში ბრუნვის ღერძის არაპარალელურად მოძრავი მატერიალური წერტილი გადაიხრება მისი ფარდობითი სიჩქარისადმი პერპენდიკულარული მიმართულებით ან წნევას ახდენს სხეულზე, რომელიც ასეთ გადახრას ეწინააღმდეგება. დედამიწაზე ეს ეფექტი, რომელიც მისი დღეღამური ბრუნვითაა განპირობებული იმაში მდგომარეობს, რომ თავისუფლად ვარდნილი სხეული ვერტიკალიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაიხრება (1-ლი მიახლოებით), დედამიწის ზედაპირის გასწვრივ მერიდიანის მიმართულებით მოძრავი სხეული კი — ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მარჯვნივ, ხოლო სამხრეთში — მისი მოძრაობის მიმართულებიდან მარცხნივ. კორიოლისის ძალით აიხსნება მდინარეთა ნაპირების გამორეცხვა, ზღვისა და ჰაერის ზოგიერთი დინების წარმოშობა და სხვა. კორიოლისის ძალის ცნება შემოიღო ფრანგმა მექანიკოსმა გიუსტავ გასპარ კორიოლისმა. კორიოლისის ძალა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) კორიოლისის ძალა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
შავი ზღვის ცხენთევზა

შავი ზღვის ცხენთევზა (ლათ. Hippocampus guttulatus microstephanus) — თევზი ნემსთევზასებრთა ოჯახისა. უჩვეულოდ დანაწევრებული სხეული აქვს. გავრცელებულია შავი ზღვის ჩრდილო და აზოვის ზღვის დასავლეთ ნაწილში, აგრეთვე ქერჩის სრუტეში. გვხვდება ყირიმის, რუსეთის, კავკასიის, რუმინეთისა და ბულგარეთის ნაპირებთან. შავი ზღვის ცხენთევზა საქართველოში გვხვდება შავი ზღვის სანაპიროებთან ყველგან. სამეურნეო მნიშვნელობა არ აქვს. შეტანილია უკრაინის წითელ წიგნში. ↑ world register of marine species ↑ დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 250.
ასლანი

ასლანი (თურქ. aslan - ლომი) — ჰოლანდიური ოქროს მონეტა, დუკატის თურქული სახელწოდება. ასლანი გავრცელებული იყო მახლობელი აღმოსავლეთ სახელმწიფოებსა და საქართველოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 636.
სტროკსტაუნი

სტროკსტაუნი (ინგლ. Strokestown; ირლ. Béal na mBuillí) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 773 ადამიანს შეადგენდა. როსკომონის საგრაფო შიმშილობის მუზეუმი დაარქივებული 2010-03-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ Census 2006 – Volume 1 – Population Classified by Area (PDF). Central Statistics Office Census 2006 Reports. Central Statistics Office Ireland (April 2007). ციტირების თარიღი: 2011-06-21. ↑ Placenames Database of Ireland
ასლი და ქერემი

„ასლი და ქერემი“ — XVII-XVIII საუკუნეების აზერბაიჯანული რომანტიკული დასთანი. პოპულარულია ამიერკავკასიის, შუა აზიისა და თურქეთის ფოლკლორში. აღწერს მაჰმადიანი ვაჟისა და ქრისტიანი ქალის სიყვარულს. უპირისპირდება რელიგიურ დოგმებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 637.
ასლი

ასლი, წყვილმარცვალა (Triticum dicoccum) — ერთწლოვანი მცენარე მარცვლოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს მთელ ქვესახეობებსა და კილიანი ხორბლის ფორმებს. ასლის თავთავი მტვრევადია, მკვრივი და უმეტესად ფხიანი. მარცვალი ზის ყვავილის კილში. თითოეულ თავთუნში 2 მარცვალია (აქედან სახელწოდება წყვილმარცვალა). კულტურაში ცნობილია უძველესი დროიდან — აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ევროპაში. ამჟამად ასლს მცირე ფართობი უჭირავს უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ვოლგისპირა და კავკასიის ზოგიერთ რაიონებში. საქართველოში იგი მთიან ზონაშია (ფშავ-ხევსურეთი, სამხრეთი ოსეთი, დმანისის, წალკის, ახალქალაქის, თიანეთის რაიონები) აქა-იქ შემორჩენილია. ასლი გვალვაგამძლეა, ჩაწოლა არ ახასიათებს, ჟანგა და გუდაფშუტოვან დაავადებათა მიმართ გამძლეა, იყენებენ ხორბლის სელექციაში, მარცვლისაგან ამზადებენ ფქვილსა და ფურაჟს. ჩხენკელი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 637.
ასმაში (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ასმაში შეიძლება აღნიშნავდეს: ასმაში — მწვერვალი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე; ასმაში — მყინვარი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოების აღმოსავლეთ კალთაზე; ასმაში — უღელტეხილი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე.
ალხესირასის ალყა (1342-1344)

ალხესირასის ალყა — ქალაქ ალხესირასის ალყა, რომელიც გაიმართა ესპანეთის რეკონკისტის პერიოდში. ალფონსო XI-ის ძალებს ალყის დროს მხარს უჭერდნენ არაგონის სამეფო და გენუის რესპუბლიკა. ალყის მიზანი იყო ხელში ჩაეგდოთ ქალაქი ალ-ჯაზირა-ალ-ხადრა, რომელსაც მუსლიმები უწოდებდნენ ალხესირასს. იგი იყო მარინიდების იმპერიის დედაქალაქი და მთავარი პორტი ევროპის ტერიტორიაზე. ალყა 21 თვის მანძილზე გრძელდებოდა. ქალაქის 30 000-იანი მოსახლეობა, რომელიც მშვიდობიანი მოსახლეობისა და ბერბერი ჯარისკაცებისაგან შედგებოდა, ძალიან დაზარალდა ალყის დროს. ქალაქში არ შედიოდა საკვები. გრანადის საამირომ მათ დასახმარებლად ჯარი გააგზავნა, მაგრამ მდინარე პალმონესის ნაპირზე დამარცხდნენ. 1344 წლის 26 მარტს ქალაქი ჩაბარდა და კასტილიის სამეფოს შეუერთდა. ალხესირასის ალყა იყო ერთ-ერთი პირველი ბრძოლა ევროპაში, სადაც დენთი გამოიყენეს. (1988) Andalucia entre Oriente y Occidente (1236–1492) : actas del quinto coloquio internacional de historia medieval de Andalucia (Spanish), გვ. 108. ციტირების თარიღი: 2013-02-21.  Calderón Ortega, José Manuel (2001). „Los almirantes del "siglo de oro" de la Marina castellana medieval“ (PDF). España Medieval (Spanish) (24). ISSN 0214-3038. (1787) Crónica de Alfonso Onceno. Madrid: Francisco Cerdá y Rico Second edition, გვ. 630.  Del Pulgar, Hernando (1780). Crónica de los Señores Reyes Católicos Don Fernando y Doña Isabel de Castilla y de Aragón (Spanish). Imprenta de Benito Monfort.  Gallego Blanco, Enrique (1971). The Rule of the Spanish Military Order of St. James. Brill Archive. GGKEY:J904YWQAEF2. ციტირების თარიღი: 2013-02-21.
ალხესირასის ალყა (1369)

ალხესირასის ალყა — ქალაქ ალხესირასის ალყა, რომელიც გაიმართა ესპანეთის რეკონკისტის პერიოდში. გრანადის სულთან მუჰამედ V-ს უნდოდა 1344 წელს დაკარგული ქალაქის, ალ-ჯაზირა-ალ-ხადრის დაბრუნება, რომელსაც ქრისტიანები ალხესირასს უწოდებდნენ. ქალაქი კასტილიის სამეფოს შემდაგნელობაში შედიოდა. ალყა გაგრძელდა 3 დღის განმავლობაში. სულთანმა გაიმარჯვა და დაიბრუნა ქალაქი, რომელიც 1342-1344 წლების ალყის შემდეგ კასტილიის ხელში იყო. ქალაქის დაბრუნება ესპანელების მიერ მოხდა ათი წლის შემდეგ. სულთანმა 1379 წელს ქალაქი მთლიანად გაანადგურა, რათა ქრისტიანებს არ ჩაეგდოთ ხელში. (1787) Colección de las crónicas y memórias de los reyes de Castilla: Crónica de D. Alfonso el Onceno. En la imprenta de A. de Sancha. ციტირების თარიღი: 2013-05-06.  de Igartuburu, Luis (1847). Manual de la provincia de Cádiz: Trata de sus límites, su categoría, sus divisiones en lo Civil, Judicial, militar i eclesiástico para la Protección I Seguridad Pública. Imprenta de la revista médica.  González Gómez, Antonio (1976). Moguer en la Baja Edad Media. Diputación Provincial de Huelva. ISBN 84-500-1614-2.  Lafuente y Alcántara, Emilio (1860). Inscripciones árabes de Granada: Precedidas de una reseña histórica y de la genealogía detallada de los Reyes Alahmares. Imprenta Nacional.
გლებ სვიატოსლავიჩი

გლებ სვიატოსლავიჩი (რუს. Глеб Святославич; გ. 30 მაისი, 1078) — ტმუტარაკანის სამთავროსა (1064, 1066–1068), და ნოვგოროდის (1069–1078) თავადი. კიევის დიდი თავადის სვიატოსლავ იაროსლავიჩის შვილი. 1064 წლიდან იყო ტმუტარაკანის თავადი, თუმცა იმავე წელს იქიდანვე განდევნა ბიძაშვილმა როსტისლავ ვლადიმიროვიჩმა. გლებ სვიატოსლავიჩი ტმუტარაკანში მამამისის დახმარებით დაბრუნდა, თუმცა სულ მალე როსტისლავმა იგი კვლავ განდევნა. როსტისლავის გარდაცვალების (1067) შემდეგ, გლებ სვიატოსლავიჩმა განიმტკიცა თავადად ყოფნა. იმავე წელს გარკვეული დროით იყო ნოვგოროდის თავადი. 1068 წელს ყინულზე გაზომა მანძილი ტმუტარაკანსა და ქერჩს შორის. გლებ სვიატოსლავიჩი — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ვიტერბო

ვიტერბო — ქალაქი იტალიაში ვიტერბო — ქალაქი კოლუმბიაში
ნევადო-დელ-უილა

ნევადო-დელ-უილა (ესპ. Nevado del Huila) — მოქმედი, თოვლით დაფარული ვულკანი კოლუმბიაში, უილის, ტოლიმისა და კაუკის დეპარტამენტებში. მდებარეობს ცენტრალურ კორდილიერაზე. სიმაღლე 5364 მ (სხვა ცნობებით 5750 მ). კოლუმბიის უმაღლესი ვულკანი. მოჩანს ქალაქ კალიდან. 500 წლის განმავლობაში უმოქმედო იყო, თუმცა აქტიურობის მძიმე ნიშნები გამოავლინა 2007-2008 წლებში; 2007 წლიდან დაწყებული სულ 7000-ზე მეტი „უმნიშვნელო“ სეისმური მოვლენა დაფიქსირდა. სეისმური საშიშროება მაღალია კაუკის, უილის, კალდასისა და ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტებისათვის. 2007 წლის აპრილში ვულკანი ორჯერ ამოიფრქვა, ერთხელ 2008 წლის აპრილსა და იმავე წლის ნოემბერში. კოლუმბიის ვულკანების სია ↑ Encyclopædia Britannica ↑ Global Volcanism Program ↑ United States Geological Survey
პანკება

პანკება (ესპ. Panqueba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.343 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 781 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 42.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პაუნა

პაუნა (ესპ. Pauna) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.465 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 155 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39.21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 259 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პაია (ბოიაკა)

პაია (ესპ. Paya) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 971 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 587 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.93 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 436 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პაეს-დე-რიო

პაეს-დე-რიო (ესპ. Paz de Río) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.365 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 083 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43.82 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 116 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პესკა

პესკა (ესპ. Pesca) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.858 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 322 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33.06 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 282 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პისბა (ბოიაკა)

პისბა (ესპ. Pisba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.552 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 481 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 469 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პუერტო-ბოიაკა

პუერტო-ბოიაკა (ესპ. Puerto Boyacá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 148 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 49 912 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33.95 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 470 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ეფესოს ტაძარი

არტემიდას ტაძარი (ბერძნ. Artemision, ლათ. Artemisium), ასევე ეფესოს ტაძარი, დიანას ტაძარი — მსოფლიოს შვიდ საოცრებათაგან ერთ-ერთი, ბერძნული ქალღმერთი არტემიდასადმი მიძღვნილი ტაძარი ეფესოში; აგებულია დაახ. ძვ. წ. 550 წელს სპარსეთის იმპერიის აქამენიდთა დინასტიის მმართველობის პერიოდში. ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზეა. თავდაპირველი ტაძრისგან დღემდე არაფერი შემორჩენილა. იგი მშენებლობის დამთავრებიდან მალევე განზრახ გადაწვა ჰეროსტრატემ, ზუსტად იმ დღეს როდესაც ალექსანდრე მაკედონელი დაიბადა, მას ასეთი სრულყოფილების განადგურებით თავისი სახელის უკვდავყოფა სურდა. ის დაიჭირეს და სასტიკი წამების შემდეგ სიკვდილით დასაჯეს. ამ ამბის მოყოლა ან მისი სახელის ხსენება ეკრძალებოდა ყველას, მათ შორის ყველა სახის მემატიანეს. რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში, მისი სახელის ხსენება სიკვდილით ისჯებოდა. მაგრამ როგორც ჩანს ჰეროსტრატემ მიზანს მიაღწია, ყოველ შემთხვევაში თავისი ქმედების შემდგომი 25-26 საუკუნის განმავლობაში მაინც. 1869 წელს ექვსწლიანი ძებნის შემდეგ ჯონ ტურტელ ვუდმა აღმოაჩინა ტაძრის მდებარეობის ადგილი. მას აფინანსებდა ბრიტანეთის მუზეუმი. გათხრები გრძელდებოდა 1874 წლამდე. შემდგომ წლებში (1904-06)დავით ჰოგანის ხელმძღვანელობით ჩატარებული გათხრების დროს აღმოჩნდა მეოთხე საუკუნეში აღდგენილი ტაძრის ნაშთები და უფრო ადრეული ტაძრის მცირე ნაშთები. დღეისთვის ეს ტერიტორია მიეკუთვნება სელჩუკის გარეუბანს. ტერიტორია აღნიშნულია ცალკე მდგომი, გათხრების დროს აღმოჩენილი სვეტის ფრაგმენტით. მსოფლიოს შვიდი საოცრება ↑ Ephesos - An Ancient Metropolis: Exploration and History. Austrian Archaeological Institute (October 2008). ციტირების თარიღი: 2009-11-01. ↑ The sculptures were published in the British Museum Catalogue of Sculpture, vol. II, part VI. Anton Bammer, "პერიპტეროსი" Anatolian Studies 40 (1990), გვ. 137–160. Lynn R. LiDonnici, "The Images of Artemis Ephesia and Greco-Roman Worship: A Reconsideration" The Harvard Theological Review 85. (4 ოქტომბერი, 1992), გვ. 389–415. Irene Ringwood Arnold, "Festivals of Ephesus", არქეოლოგიის ამერიკული ჟურნალი, გამოცემა. 76, No. (1 იანვარი, 1972), გვ. 17-22. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეფესოს ტაძარი ეფესოს ტაძარი დაარქივებული 2012-11-04 საიტზე Wayback Machine. ბრიტანეთის მუზეუმის გვერდი ფლორენც მარი ბენეტი, ამაზონკებთან დაკავშირებულ რელიგიური კულტები: (1912): თავი III: ეფესოს ტაძარი ჯეიმზ გრანტი: ეფესოს ტაძარი ეფესოს ტაძარი (W. R. Lethaby, 1908) დღევანდელი სურათები
კიპამა

კიპამა (ესპ. Quípama) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.231 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 405 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 46.18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 182 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
რამირიკი

რამირიკი (ესპ. Ramiriquí) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.179 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 700 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 69.78 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 139 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
რაკირა

რაკირა (ესპ. Ráquira) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.170 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 299 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 52.79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 233 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
რონდონი (ბოიაკა)

რონდონი (ესპ. Rondón) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.904 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 934 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11.37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 258 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
საბოია

საბოია (ესპ. Saboyá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.575 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 611 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 51.06 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 247 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
საჩიკა

საჩიკა (ესპ. Sáchica) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.036 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 783 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 61.02 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 62 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სამაკა

სამაკა (ესპ. Samacá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.735 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 352 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 108.45 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 160 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სან-ედუარდო (ბოიაკა)

სან-ედუარდო (ესპ. San Eduardo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.225 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 867 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17.61 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 106 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
მსოფლიოს შვიდი საოცრება

მსოფლიოს შვიდი საოცრება ზოგადად მიუთითებს მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობათა რამდენიმე სიაზე. ყველაზე ძველი და განთქმული მათგან არის ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრება, მეგზური ძველი მსოფლიოს მოგზაურთათვის, რომელთაც სურდათ ეხილათ ყველაზე განთქმული, მასშტაბური და კარგად ცნობილი ხუროთმოძღვრული ქმნილებები. ამ სიის უძველესი ვერსია ძვ. წ. II საუკუნეში შექმნა ანტიპატე სიდონელმა. როგორც ჩანს, ეს სია ემყარება ელინისტ მოგზაურთა შორის პოპულარულ მეგზურებს და მხოლოდ მიუთითებს ქმნილებებზე ხმელთაშუა ზღვის გარშემო მიწებზე, სადაც იმდროინდელ მოგზაურებს მეტ-ნაკლებად უსაფრთხოდ შეეძლოთ ემგზავრათ. ამ სიაში შესული ობიექტები საოცრებები იყო იმ კრიტერიუმით, რომ ისინი ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობები იყო იმ პერიოდში. აღსანიშნავია, რომ ამ სიაში მხოლოდ ადამიანის მიერ აგებული ქმნილებები იყო შეტანილი, ვინაიდან ბუნებრივი საოცრებები იმ პერიოდში პოპულარული არ იყო. ქვემოთ მოყვანილია ანტიპატეს ვერსია: ანტიპატეს თავდაპირველ სიაში ალექსანდრიის შუქურა შეცვლილი იყო ბაბილონის კედლით. ზემოთ მოყვანილი სია უკვე მე-6 საუკუნის დროინდელი ვარიანტია. ამ საოცრებათაგან დღემდეგ მხოლოდ ერთადერთი - ხეოფსის პირამიდა შემორჩა გიზაში, ეგვიპტე. დაკიდული ბაღების არსებობის დამკიცება ვერ მოხერხდა. უძველესი დოკუმენტური მასალის მიხედვით დანარჩენი ხუთი საოცრება ბუნებრივმა კატაკლიზმებმა იმსხვერპლა. ეფესოს ტაძარი და ზევსის ქანდაკება ხანძარმა გაანადგურა, დანარჩენები კი მიწისძვრამ. ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრების ტრადიციით მრავალი სხვა სიაც შექმნილა, რომლებიც ადამიანთა მიერ საინჟინრო მიღწევათა გარდა ბუნებრივ საოცრებებსაც შეიცავს. თუმცა ეს სიები უფრო არაფორმალურია და მათზე რაიმე კონსენსუსი არ არსებობს. იხ. ასევე შუა საუკუნეების სამყაროს შვიდი საოცრება სამოქალაქო ინჟინერთა ამერიკის საზოგადოებამ ჩამოაყალიბა თანამედროვე მსოფლიოს შვიდ საოცრებათა სია : ლა-მანშის გვირაბი ტორონტოს ტელეანძა ემპაირ სტეიტ ბილდინგი გოლდენ გეიტ ბრიჯი იტაიპუს კაშხალი დელტაპროექტი პანამის არხი შემდეგი სია შექმნილია ჰილმან უონდერსის მიერ როგორც ყველაზე პოპულარული შვიდი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა-საოცრება: ხეოფსის პირამიდა ჩინეთის დიდი კედელი თაჯ-მაჰალი სერენგეტი გალაპაგოსი დიდი კანიონი მაჩუ პიკჩუ სხვა სიათა მსგავსად, არ არსებობს კონსენსუსი მსოფლიოს შვიდ ბუნებრივ საოცრებაზე, ვინაიდან არ არის შეთანხმება იმაზე თუ რამხელა უნდა იყოს ეს სია. ამგვარ სიათაგან ერთ-ერთი შექმნილი CNN-ის მიერ : დიდი კანიონი დიდი ბარიერული რიფი რიო-დე-ჟანეიროს ყურე მთა ევერესტი ჩრდილოეთის ციალი პარიკუტინის ვულკანი ვიქტორიის ჩანჩქერი ამ სიის წარმოშობის წყარო გაურკვეველია, თუმცა ის საკმაოდ ხშირად ფიგურირებს მასმედიაში და აღნიშვნის ღირსია: პალაუ ბელიზი ბარიერული რიფი დიდი ბარიერული რიფი ჰიდროთერმული მთები გალაპაგოსის კუნძულები ბაიკალის ტბა წითელი ზღვა 2006 წელს იუნესკომ გამოაქვეყნა მსოფლიოს ახალი შვიდი საოცრების სია. მსოფლიოს ახალი შვიდი საოცრების საერთაშორისო არჩევნები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მსოფლიოს შვიდი საოცრება ↑ სამოქალაქო ინჟინერთა ამერიკის საზოგადოების შვიდი საოცრება. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-02. ციტირების თარიღი: 2009-05-09. ↑ Hillman Wonders ↑ CNN-ის ბუნებრივი საოცრებები ↑ Underwater Wonders of the World. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-21. ციტირების თარიღი: 2006-10-18. ↑ წყალქვეშა საოცრებების მეორე სია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-28. ციტირების თარიღი: 2006-10-18.