laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სანდრა ტორესი

სანდრა ხულიეტა ტორეს კასანოვა (ესპ. Sandra Julieta Torres Casanova; დ. 5 ოქტომბერი, 1955) — გვატემალელი პოლიტიკოსი. გვატემალის პირველი ლედი 2008-2011 წლებში. იმედის ეროვნული კავშირის გენერალური მდივანი. 2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი. მონაწილეობდა ასევე 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ჯიმი მორალესის წინააღმდეგ. სანდრა ხულიეტა ტორეს კასანოვა დაიბადა მელჩორ-დე-მენკოსში ენრიკე ტორესისა და ტერეზა კასანოვას ოჯახში. დაამთავრა სან-კარლოსის უნივერსიტეტი, აქვს კომუნიკაციის მეცნიერებების ხარისხი. გარდა ამისა მიიღო მაგისტრის ხარისხი რაფაელ ლანდივარის უნივერსიტეტში საზოგადოებრივი პოლიტიკის მიმართულებით. გეგმავდა მონაწილეობას 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ რეგისტრაციაზე უარი უთხრეს. 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და პირველ ტურში 19,76 %-ით დაიკავა მეორე ადგილი. მეორე ტურში მიიღო ხმების 32,56 % და დამარცხდა ჯიმი მორალესთან. მონაწილეობდა 2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებშიც, სადაც მეორე ტურში მიიღო ხმების 42,05 % და დამარცხდა ალეხანდრო ჯამატეისთან. ↑ Guatemala ex-first lady Sandra Torres in presidential run-off. BBC News. ↑ Juan Montes. (15 September 2015) Guatemalan Former First Lady Sandra Torres in Presidential Runoff. WSJ. ↑ Guatemala Comic to Face Former First Lady in Presidency Run-off. VOA.[მკვდარი ბმული] ↑ Cuffe, Sandra (15 May 2019). „Guatemala court rules popular anti-corruption crusader ineligible to run for president“. Washington Post. ციტირების თარიღი: 16 May 2019. ↑ „Guatemala center-left candidate concedes defeat in presidential...“. Reuters (ინგლისური). 2019-08-12. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-12. ციტირების თარიღი: 2019-08-12.
მარია სალვიატი

მარია სალვიატი (იტალ. Maria Salviati; დ. 17 ივლისი, 1499 — გ. 12 დეკემბერი, 1543) — იტალიელი არისტოკრატი. ლუკრეცია დე’ მედიჩისა და ჯაკოპო სალვიატის ასული. ჯოვანი მედიჩის მეუღლე. იგი 27 წლის ასაკში დაქვრივდა, თუმცა მეორედ აღარ გათხოვილა. მისი ვაჟი იყო ტოსკანის ჰერცოგი კოზიმო I, მისი ხაზით კი უამრავი ევროპელი მონარქის წინაპარი. მარია სალვიატი დაიბადა 1499 წლის 17 ივლისს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, ჯაკოპო სალვიატისა და მისი ცოლის, ლუკრეცია მედიჩის ასული. იგი დედ-მამის მხრიდან წარმოადგენდა ორ უმძლავრეს და უმდიდრეს იტალიელი ბანკირების ოჯახს. დედის ხაზით იგი ასევე იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის შვილიშვილი. მარია ცოლად შერთეს დედამისის გარე ბიძაშვილის შვილ ჯოვანი მედიჩის, რომელთანაც 1519 წელს თავისი პირველი და უკანასკნელი ვაჟი, კოზიმო შეეძინა. 1526 წელს ჯოვანი გერმანელებმა მოკლეს ბრძოლაში, მარია კი მეორედ აღარ გათხოვილა. ამის შემდეგ ფლორენციის ტახტზე უამრავი მონარქი შეიცვალა, რომლებიც ყველა უვაჟოდ კვდებოდნენ. 1537 წელს გარდაიცვალა ალესანდრო მედიჩი, ფლორენციის ჰეცოგი, რომელსაც კანონიერი შვილები არ დარჩენია. ვინაიდან მედიჩის დინასტიის უფროსი შტოდან ამ დროს უკვე აღარავინ იყო ცოცხალი, ფლორენციის ჰერცოგი მარიას ვაჟი კოზიმო I გახდა. კოზიმომ ცოლად ესპანელი დიდგვაროვანი ელეანორა ტოლედოელი შეირთო, რომელთანაც შეეძინა შვილები, რომელთა ხაზითად მარია უამრავი ევროპელი მონარქის წინაპარი გახდა. მაგალითად, კოზიმოს ვაჟმა ფრანჩესკო I-მა ცოლად იოჰანა ავსტრიელი შეირთო, რომლისგანაც ორი ასული: მარია და ელეონორა შეეძინა. ელეონორა ცოლად მანტუას ჰერცოგ ვინჩენცო I-ს გაჰყვა, რომელთანაც შეეძინა მანტუას სამი ჰერცოგი და ამასთან ორი ასული — ლოთარინგიის ჰერცოგინია მარგერიტა გონძაგა და საღვთო რომის იმპერატრიცა ელეონორა გონძაგა. რაც შეეხება მარიას, იგი ცოლად საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ს გაჰყვა, რომელთანაც შეეძინა საფრანგეთის მეფე ლუი XIII, ესპანეთის დედოფალი ელიზაბეტი, ორლეანის ჰერცოგი გასტონი, სავოიის ჰერცოგინია კრისტინა მარია და ინგლისის დედოფალი ანრიეტა მარია, რომლის ვაჟებიც იყვნენ მეფე ჩარლზ II და ჯეიმზ II, ასევე მისი შთამომავლები იყვნენ ბურბონთა, სტიუარტთა და სავოიელთა დინასტიების ყველა შემდეგი წარმომადგენელი. თავისი ვაჟის ტახტზე ასვლის შემდეგ მარია ფლორენციის ჩრდილოეთით, კასტელოს სასახლეში დაბინავდა და თავისი შვილიშვილების აღზრდას თვალ-ყურს ადევნებდა. აღსანიშნავია, რომ მთლიანად მან აღზარდა თავისი ვაჟის უკანონო ასული ბია მედიჩი. ამის მიზეზი შემდეგია: როდესაც კოზიმომ ცოლად ელეანორა ტოლედოელი შეირთო, მან უარი განაცხადა ბიას ატანაზე სამეფო სასახლეში, რის გამოც კოზიმო იძულებული გახდა ბია დედამისთან გაეგზავნა, რომელიც სასახლიდან შორს ცხოვრობდა. ეს ინფორმაცია არც ისე ზუსტია, რადგან ზოგიერთ წყაროს თუ დავეყრდნობით, ელეანორამ ძალიან თბილად მიიღო ბია. აღსანიშნავია, რომ მარია სალვიატმა იცოდა თუ ვინ იყო ბიას ნამდვილი დედა, თუმცა სიცოცხლის ბოლომდე ატყუებდა და სხვა ქალის სახელს ეუბნებოდა. ბია მედიჩი 1542 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა, 5 წლის ასაკში. საყვარელი შვილიშვილის დაკარგვამ კატასტროფული გავლენა იქონია მარიაზე. იგი ბიას გარდაცვალებიდან ერთ წელიწადში, 1543 წლის 12 დეკემბერს გარდაიცვალა, 44 წლის ასაკში. Tomas, Natalie R. (2003). The Medici Women: Gender and Power in Renaissance Florence. Aldershot: Ashgate. ISBN 0754607771.
კამილა მარტელი

კამილა მარტელი (იტალ. Camilla Martelli; დ. 1545 — გ. 30 მაისი, 1590) — იტალიელი არისტოკრატი. იყო საყვარელი და მეორე ცოლი ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-სა. ასევე იყო დედა, მოდენასა და ფერარას ჰერცოგინია ვირჯინია მედიჩისა. კამილა დაიბადა 1545 წელს, ფლორენციელი პატრიციის, ანტონიო მარტელისა და მისი ცოლის, ელიზაბეტა სოდერინის ოჯახში. იგი თავიდანვე ძალიან ახლოს იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-თან, რომელიც მასზე 26 წლით უფროსი და ცოლ-შვილიანი კაცი იყო. მას შემდეგ, რაც მისი პირველი ცოლი, ელეონორა ტოლედოელი გარდაიცვალა, კოზიმომ რომანი გააბა ელეონორა ალბიცისთან, რომელიც მალევე მობეზრდა. სწორედ ამის შემდეგ ხდება კამილა კოზიმოს სამეფო საყვარელი. კოზიმო კამილასთან ერთად კასტელოს ვილაში ცხოვრობდა, სამეფო კარიდან შორს, ვინაიდანაც იგი ხანში შესული კაცი იყო და ჯანმრთელობის პრობლემებიც ჰქონდა. ამ დროის მანძილზე ტოსკანას მისი ფავორიტი ვაჟი, ფრანჩესკო მართავდა. 1568 წელს კამილას კოზიმოსგან გოგონა შეეძინა, რომელსაც ვირჯინია დაარქვეს. ამ ყოველივეთი დიდად უკმაყოფილონი იყვნენ კოზიმოს შვილები, რომლებიც პირველი ქორწინებიდან ჰყავდა. მიუხედავად მათი პოზიციისა, 1570 წელს კოზიმო I კამილა მარტელზე დაქორწინდა, თვით პაპ პიუს V-ის ნებართვით. ეს ქორწინება მორგანიკული იყო, რის გამოც კამილას არ მიუღია ტოსკანის ჰერცოგინიის ტიტული. ეს ქორწინება კოზიმოს ვაჟებმა პაპთან გაასაჩივრეს და მისი ანულირება მოსთხოვეს, რაზეც კოზიმომ განუცხადა: ამის შემდეგ, კოზიმომ ბევრის თვალში დაკარგა პატივისცემა და ზოგი თავის ჰერცოგად აღარც სცნობდა. მათი ქალიშვილი ვირჯინია ლეგიტიმირებული და ინტეგრირებული აღმოჩნდა ტოსკანური მემკვიდრეობის სიაში. კამილა კოზიმოსა და მის შვილებს შორის დაპირისპირების ეპიცენტრში აღმოჩნდა. ისინი გამუდმებით მწარე რეპლიკებს ისროდნენ ახალი დედინაცვლის მიმართულებით. ამასთან, არა მხოლოდ კამილას გერები, არამედ სრულიად არისტოკრატია იყო აღშფოთებული მისი უცნაური ფუფუნებით, რომელიც ელეონორ ტოლედოელის დროინდელი დახვეწილი და ელეგანტური გემოვნების შემდეგ, ცოტა ვულგარული ჩანდა. დიდი ჰერცოგი ამ ყველაფერს ყურადღებას არც კი აქცევდა და ჩვეულებრივად აგრძელებდა ცხოვრებას. 1574 წელს კოზიმო I-ს ინსულტმა დაარტყა, რის შემდეგაც დროებით ყველაფრის მგრძნობელობა დაკარგა, საბოლოოდ კი სისხლის მიმოქცევა შეუჩერდა და 30 აპრილს გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებისთანავე, ახალმა ჰერცოგმა, ფრანჩესკო I-მა კამილა გააძევა სამეფო კარიდან. იგი იძულებული გახდა ფლორენციის გარეუბანში მდებარე სანტა-მონიკას მონასტერში დასახლებულიყო. მას სამეფო კარზე შესვლის ნება მხოლოდ 1586 წლის 6 თებერვალს, ვირჯინიასა და მოდენას ჰერცოგის ქორწილში დართეს. 1587 წელს, ფრანჩესკოს გარდაცვალების შემდეგ კამილა უფრო მეტი თავისუფლებით სარგებლობდა. ახალმა ჰერცოგმა ფერდინანდო I-მა მას სამეფო კარზე დროებით დაბრუნების ნება დართო, რასაც არისტოკრატების მხრიდან დიდი პროტესტი მოჰყვა, ამიტომაც კამილა მალევე ისევ უკან, მონასტერში დააბრუნა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1590 წლის 30 მაისს. Marcello Vannucci, Le donne di casa Medici, Newton Compton Editori, Roma 1999, ristampato nel 2006. ISBN 8854105260 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კამილა მარტელი“ ვიკისაწყობში.
ლიმფური სისტემა

ლიმფური სისტემა — ორგანიზმში არსებული და კარგად განვითარებული სისტემა,ეგრეთ წოდებული ლიმფური კაპილარები. სხეულის კაპილარებში სისხლის მიმოქცევის დროს მისი თხევადი ნაწილის გარკვეული რაოდენობა არ გადადის ვენებში, არამედ გამოჟონავს კაპილარის კედელში და გადადის მის ირგვლივ მდებარე შემაერთებელ ქსოვილში, რომლითაც შეერთებულია ყველა ორგანო და ქსოვილის უჯრედები. ამ კაპილარების თხელ კედლებში შედის სისხლისა და ქსოვილის შორის არსებული გარშემო ქსოვილთა სითხე, რომელსაც აქ უკვე ლიმფა ეწოდება. ლიმფური ნაპრალები (ლათ. spatie lymphatici) ლიმფური კაპილარები (ლათ. capillare lymphatici) ლიმფური მილები (ლათ. vasa lymphatica) გულმკერდის ლიმფური სადინარი (ლათ. ductus thoracicns) მარჯვენა ლიმფური სადინარი (ლათ. ductus lumphaticus daxter) ლიმფური კვანძები (ლათ. folliculi lymphatici s. lymphonodi) იგი მკრთალი, მოყვითალო, თითქმის უფერული სითხეა, რომელიც პლაზმისა და უჯრედების სხვადასხვა ელემენტებისაგან შედგება. ლიმფის ფორმიანი ელემენტები კი ძირითადად უბირთვო ლეიკოციტებია, რომელიც ლიმფაში განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით გვხვდება ლიმფურ კვანძებში გადასვლისას. გარდა ამისა ლიმფაში შეიძლება შეგვხვდეს ასევე ბირთვიანი ლეიკოციტები და ერითროციტები, თუმცა ისინი ლიმფასთვის დამახასიათებლებნი არ არიან. სხვადასხვა ქსოვილის და ორგანოს ლიმფა თავისი შემადგენლობით შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხავდებოდეს ერთმანეთისაგან, რადგან ის უჯრედების დესიმილაციის პროდუქტებს შეიცავს. ლიმფის გამოტანა უჯრედთა შორის ლიმფური ნაპრალებიდან ენდოთელით მოფენილი ლიმფური ძარღვების გზით ხდება. ამ ძარღვებს გულმკერდის სადინარისა და მარჯვენა ლიმფური სადინარის დახმარებით ლიმფა ვენურ სისხლში გადააქვს. ამრიგად, სისხლიდან ლიმფურ კაპილარებში გადასული სითხე კვლავ უბრუნდება სისხლს და მასში უჯრედების დაშლილი მთელი რიგი პროდუქტები შეაქვს. ლიმფური სივრცეები უჯრედშუა ნაპრალებია, რომლებშიც სისხლძარღვთა კაპილარებიდან გამოჟონავს ლიმფას. ასეთ სივრცეებს ეკუთვნის: პერიტონეუმის, პლევრისა და გულის პერანგის, სეროზული ღრუები, ტვინის პარკუჭების ღრუები, ზურგის ტვინის ცენტრალური არხი, თავისა და ზურგის ტვინის გარსთაშუა სივრცეები, შიგნიტა ყურის სივრცე, თვალის კამერები, პერივასკულარული და პერინევრალური სიბრცეები, სახსრების და მყესების ბუდეების სინოვიალური ღრუები და სხვა. ლიმფური კაპილარები უწვრილესი სისხლძარღვებია, რომლებსაც ლიმფა გამოაქვს უჯრედშუა ნაპრალებიდან. ლიმფური კაპილარების კედელი, სისხლძარღვთა კაპილარების მგავსად, შედგება ერთ შრედ განლაგებული ენდოთელის უჯრედებიდან, რომელთა დიამეტრიც გაცილებით დიდია ვიდრე სისხლძარღვთა კაპილარების. ელენთა — MedGeo.Net დაარქივებული 2015-11-30 საიტზე Wayback Machine. თვალაძე გ., ადამიანის ანატომია, ტ. 2, გვ. 206-209.
თეთრსენაკების მონასტერი

თეთრსენაკების მონასტერი — მონასტერი დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსის ტერიტორიაზე. მონასტერი XX საუკუნის დასაწყისში გამოცემულ ხუთვერსიან რუკაზე არის აღნიშნული. მდებარეობს დოდოს რქის დასავლეთით, როგორც გიორგი ჩუბინაშვილი უწოდებს ე. წ. „რომანტიული“ ხევის ბოლოში. გარეჯა (მონასტერთა ლოკალიზციისათვის) დაარქივებული 2020-11-27 საიტზე Wayback Machine.
შივა

შივა (სანსკ. शिव śiva „კეთილი“) — ინდუისტური სამების (ტრიმურტი) გამანადგურებელი ღვთაება შემოქმედი ბრაჰმას და მფარველი ვიშნუს გვერდით. თუ ბრაჰმას ფუქნცია უხსოვარ დროში მსოფლიოს შექმნა იყო, ხოლო ვიშნუს მისია ყოველ საუკუნეში იმაში მდგომარეობს, რომ მან თავის მრავალრიცხოვან ატარებად მანიფესტირებულმა ღვთაებრივი კანონი (დჰარმა) აღადგინოს, შივას ბედისწერამ ამდაგვარი ერთმნიშვნელოვანი როლი არ დააკისრა. იგი ინდუიზმის ყველაზე საინტერესო და მრავალფეროვანი მოვლენაა. შივა არა მხოლოდ სიცოცხლის და სიკეთის წყაროა, ჰიმალაების მთებში მედიტაციაში მჯდომი ასკეტური იოგი, იგი კოსმოსური ცეკვის დიადი მეფეცაა (ნატარაჯა). მთელი მსოფლიო მისი ექსტაზის ცეცხლში ნადგურდება და ხელახლა შივას მიერვე ნაყოფიერდება. შივას კულტი წინააღმდეგობრივია, მასში აღქმულია როგორც ერთის მხრივ დამანგრეველი, მეორეს მხრივ კი მაცოცხლებელი და შემოქმედი. შივაში ვხვდებით კეთილისა და ბოროტი საწყისის სინთეზს. შივას მეუღლეა კალი, დურგას მრისხანე განსახიერება ლინგამი shaivam.org
მარია მედიჩი (1540-1557)

მარია დე’ მედიჩი (იტალ. Maria de' Medici; დ. 3 აპრილი, 1540 — გ. 19 ნოემბერი, 1557) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და ელეონორ ტოლედოელის უფროსი ასული. დანიშნული იყო მოდენას ჰერცოგ ალფონსო II-ზე, თუმცა ქორწინებამდე გარდაიცვალა. მარია დაიბადა 1540 წლის 3 აპრილს ფლორენციაში. იგი იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და მისი პირველი მეუღლის, ელეონორ ტოლედოელის პირველი შვილი. მას მხოლოდ ერთი უფროსი ნახევარ-და ჰყავდა მამის ხაზით, სახელად ბია, რომელიც 1542 წელს გარდაიცვალა. მის მშობლებს მის შემდეგ კიდევ ათი საერთო შვილი ეყოლათ, მამამისს კი მათ გარდა კიდევ სამი არალეგიტიმური შვილი ჰყავდა. კოზიმო I-სა და ელეონორ ტოლედოელს მართალია მრავალი შვილი ჰყავდათ, თუმცა თითქმის ყველა ან ჩვილობაში დაიღუპა, ან უბრალოდ ძალიან ადრე. მაგალითად: სამი ბავშვი ჩვილობაშივე გარდაიცვალა, თავად მარიაც არასრულწლოვანი იყო როცა დაიღუპა, მისი და, ლუკრეციაც ადრეულ ასაკში მოწამლეს, 34 წლის იზაბელა მოკლეს, ფრანჩესკო იდუმალ პირობებში, ასევე ახალგაზრდა გარდაიცვალა და ა.შ. მხოლოდ ფერდინანდო იყო, რომელმაც შედარებით დიდხანს იცოცხლა და ისეთი შთამომავლობაც დატოვა, რომლებმაც გააგრძელეს დინასტია. მარია თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე განათლებული გოგონა იყო. იგი განათლებას თავის ძმებთან ერთად იღებდა ვეჩოს ვილაში. მათ მასწავლებლებს შორის აღსანიშნავია ფრანჩესკო რიჩო და ანტონიო და ბარგა. მარიას თავისუფლად შეეძლო ლათინურად, ფრანგულად, ესპანურად და ბერძნულად საუბარი. 1557 წელს, როდესაც იგი სულ ჩვიდმეტი წლის იყო, დანიშნეს ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო II-ზე. როდესაც მარია ალფონსოსთან ჩასასვლელად დაიძრა, გზად დიდი ჭაობების გავლა მოუწია, სადაც მალარია შეეყარა და ამავე წლის 19 ნოემბერს, გზაში, ქალაქ ლივორნოში გარდაიცვალა და აქვე დაკრძალეს. ამის შემდეგ ალფონსომ მის მეორე დაზე, ლუკრეცია მედიჩიზე იქორწინა, რომელიც მალევე მოაწამვლინა და ავსტრიელ ერცჰერცოგინიაზე იქორწინა. მისმა ძმამ, ფრანჩესკო I-მა მის პატივსაცემად დაარქვა სახელი თავის ასულ მარიას, რომელიც შემდგომში საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა. Murphy, Caroline P. (2008). Murder of a Medici Princess. USA: Oxford University Press. ISBN 0-19-531439-5 Staley, Edgcumbe The Tragedies of the Medici Schultes, Lothar (2017): "Der Tod und das Mädchen – Bia oder Maria de' Medici?" In: Mitteilungen der Gesellschaft für vergleichende Kunstforschung in Wien, 69, Nr. 1/2, February 2017, p. 1– 6.
ზოოგეოგრაფიული დარაიონება

ზოოგეოგრაფიული დარაიონება ხმელეთისა და მსოფლიო ოკეანისა — დედამიწისა და მისი ცალკეული ტერიტორიებისა და აკვატორიების დაყოფა გარკვეულ რეგიონებად, ზოოგეოფრაფიული მონაცემების მიხედვით. ამ თვალსაზრისით ცხოველთა სამყარო იყოფა ორ ძირითად ნაწილად: კონტინენტურ ფაუნად (კუნძულებისა და მტკნარი წყლების ფაუნის ჩათვლით) და ოკეანურ ფაუნად. ზოგჯერ კონტინენტური წყალსატევების ფაუნისტური დაყოფა ხდება ხმელეთის ცხოველთა სამყაროსგან დამოუკიდებლად. დედამიწის ხმელეთის ფაუნის დარაიონებას ხანგრძლივი ისტორია აქვს. 1858 წელს, ინგლისელმა ზოოგეოგრაფმა — ფილიპ სკლეტერმა ფრინველების გავრცელების მიხედვით გლობარული ხმელეთის ფაუნა დაყო ექვს ფაუნისტურ ოლქად: პალეარქტიკის, ეთიოპიის, ინდოეთის, ავსტრალიის, ნეარქტიკისა და ნეოტროპიკების ოლქებად. 1876 წელს, ალფრედ უოლესმა ძირითადად ხმელეთის ძუძუმწოვრების გლობარული გავრცელების მიხედვით მიიღო სკლეტერის დარაიონება, მაგრამ ინდოეთის ოლქს აღმოსავლეთის ოლქს უწოდებდა. სკლეტერ- უოლესის დარაიონება თანამედროვე გაგებით შეესატყვისება დედამიწის ფილების რაოდენობას. დროთა განმავლობაში მან არაერთი ცვლილება განიცადა. მოგვიანებით შემოიღეს უფრო მაღალი ტაქსონომიური რანგის დარაიონება, სადაც ნეონტოლოგიურ მასალებთან ერთად გამოიყენეს პალეონტოლოგიური მონაცემებიც. ასე დადგინდა ფაუნათა ისტორიული კავშირები. 1890 წელს, ინგლისელმა მეცნიერმა, ბლენფორდმა სკლეტერის ოლქები გააერთიანა 3 ჯგუფში — არქტოგეაში (ეთიოპიის, აღმოსავლეთის, პალეარქტიკის და ნეარქტიკის ოლქები), სამხრეთ ამერიკასა და ავსტრალიაში. ამ ჯგუფებს ინგლისელმა ზოოგეოგრაფმა რ. ლიდეკერმა 1896 წელს მიანიჭა სამეფოების რანგი. მოგვიანებით, ორ უკანასკნელს დაერქვა ნეოგეა და ნოტოგეა. 1957 წელს, ამერიკელმა ზოოგეოგრაფმა ფილიპ დარლინგტონმა არქტოგეას გადაარქვა სახელი და უწოდა მეგაგეა. XX საუკუნის II ნახევრიდან ზოოგეოგრაფების მიერ ფართოდ იქნა აღიარებული ოთხი დიდი ხმელეთი — გეა (გაეა): სამეფო პალეოგია 4 ოლქით — ეთიოპიის (აფროტროპიკული), ინდო-მალაის (აღმოსავლეთის), მადაგასკარისა და პოლინეზიის; სამეფო არქტოგეა - ქვესამეფო პალეარქტიკა ევროპა — ციმბირის, ძველი ხმელთაშუაზღვისა და აღმოსავლეთ აზიის ოლქებით და ქვესამეფო ნეარტქტიკა კანადისა და სონორას ოლქებით; სამეფო ნეოგია ორი ოლქით - ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და პატაგონიის. ბოლო დროს ევროპელი ავტორების ხერხემლიან ცხოველთა ხუთივე კლასის (სულ 21,037 სახეობა) გავრცელების კანონზომიერებების საფუძველზე სკლეტერ-უოლესისეული დარაიონების მნიშვნელოვანი რევიზია. იგი განხორციელდა ინტერდისციპლინური კვლევის საფუძველზე შედარებითი ეკოლოგიის, ბიოგეოგრაფიის, ეკოლოგიის, კონსერვაციულ ბიომრავალფეროვნების შესახებ. ამ კვლევის სრულყოფაში მეცნიერებს დაეხმარათ ტექნოლოგიური პროგრესი. ამ კვლევით დედამიწის ხმელეთის ფაუნა ამჟამად დაყოფილია 11 სამეფოდ: პალეარქტიკა, საჰარა-არაბეთი, აფროტროფიკები, მადაგასკარი, ორიენტალური, სინო-იაპონია, ახალი გვინეა ოკეანეთის კუნძულებით, ავსტრალია ახალი ზელანდიით, ნეარქტიკა, ნეოტროპიკები, ცენტრალური ამერიკა (პანამა). ანტარქტიკა მიმდებარე კუნძულებით მხედველობაში არ არის მიღებული. დედამიწის ხმელეთის ფაუნის უოლესისეული დარაიონება მიჩნეულია ანალოგიური, ფიტოგეოგრაფიული და ბიოგეოგრაფიული დარაიონების ქვაკუთხედად. ზოოგეოგრაფიულსა და დანარჩენ დარაიონებებს შორის მსგავსება გაცილებით მეტია, ვიდრე განსხვავება. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 380-381. ბიოგეოგრაფების და ეკოლოგების სია[მკვდარი ბმული]
იზაბელა მედიჩი

იზაბელა დე’ მედიჩი (იტალ. Isabella de' Medici; დ. 31 აგვისტო, 1542 — გ. 16 ივლისი, 1576) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და ელეონორა ტოლედოელის ასული. ბრასიანოს ჰერცოგინია როგორც პაოლო ჯორდანო I-ის მეუღლე და ჰერცოგ ვირჯინიო ორსინის დედა. იზაბელა დაიბადა 1542 წლის 31 აგვისტოს ფლორენციაში. იგი იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, ელეონორ ტოლედოელის შუათანა ქალიშვილი. იგი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა ჯერ ვეჩოს, შემდეგ კი პიტის სასახლეში. ის ასევე დიდ დროს ატარებდა მამამისის მშობლიურ კასტელოს სასახლეში. მედიჩის ბავშვები ბრწყინვალე განათლებას იღებდნენ სახლში, სადაც მათ დაქირავებული და კვალიფიციური პედაგოგები ასწავლიდნენ. ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობიდანვე, იზაბელამ გამოავლინა აშკარა მიდრეკილება მუსიკისადმი. სამეფო კარზე ლამაზი, მოხდენილი, დახვეწილი, მხიარული და მოქნილი იზაბელა არისტოკრატიაზე კარგ შთაბეჭდილებას ტოვებდა. 1553 წელს, 11 წლის იზაბელა დანიშნეს 12 წლის პაოლო ჯორდანო ორსინიზე, ტოსკანის სამხრეთში მდებარე ბრასიანოს საჰერცოგოს ტახტის მემკვიდრეზე. მედიჩებს ყოველთვის ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ ორსინებთან და ეს ქორწინება ამ კავშირის გამყარებასთან ერთად, მიზნად ისახავდა სამხრეთში მოკავშირის შეძენას. ეს ქორწინება 1558 წელს შედგა კასტელოს სასახლეში. იზაბელას მამამისმა მზითვში 50,000 სკუდო გაატანა და ამასთან მას სრული თავისუფლებაც მიანიჭა, რაც იმ დროის ქალებში არც ისეთი ხშირი იყო. 1562 წელს, დედამისის გარდაცვალების შემდეგ, იზაბელა ფლორენციის პირველი ლედი გახდა, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა მედიჩების პოლიტიკაზე. მიუხედავად ამისა, იგი დიდხანს ვერ აჩენდა ბავშვს. აღსანიშნავია, რომ მას დაორსულების პრობლემა არ ჰქონია, თუმცა ყოველთვის ეშლებოდა მუცელი. ასე იყო, სანამ ოცი წელი არ შეუსრულდა. მისი პირველი ქალიშვილი ფრანჩესკა ელეონორა (აგრეთვე ცნობილი როგორც ნორა), 1571 წელს დაიბადა. მოგვიანებით იგი ცოლად თავის ბიძაშვილ ალესანდრო სფორცას შერთეს. სულ ერთ წელიწადში, 1572 წელს დაიბადა მისი მეორე ვაჟი, სახელად ვირჯინიო, რომელიც მამის მემკვდრე გახდა. 1576 წლის 16 ივლისს, იზაბელა მოულოდნელად ცხენიდან გადმოვარდა და გარდაიცვალა კარეტოში ნადირობის დღესასწაულზე. ცნობილია, რომ როცა მის ქმარს მისი დაღუპვის შესახებ ამცნეს, იგი მუხლებზე დაეცა. ბევრი მიიჩნევდა, რომ ეს ყოველივე დაკვეთილი მკვლელობა იყო. ამასვე ადასტურებდა ფერარას ელჩიც, რომელიც იქ იყო, როცა იზაბელა გარდაიცვალა. მისი ვერსიით, იზაბელა მისივე ქმრის ბრძანებით მოკლეს, რომელიც ეჭვობდა, რომ მის ცოლს რომანი ჰქონდა ტრიოლო ორსინთან, ამის ეჭვს ისიც ბადებდა, რომ პაოლო ჯორდანოს პირადი ექიმების ინფორმაციით იზაბელა ბუნებრივად გარდაიცვალა, რაც ასე არ ყოფილა. Langdon, Gabrielle. Medici Women: Portraits of Power, Love, and Betrayal in the Court of Duke Cosimo I. University of Toronto Press, 2006. Mori, Elisabetta (2011): L'onore perduto di Isabella de' Medici. Garzanti. ISBN 978881174119-0 Murphy, Caroline P. Murder of a Medici Princess. Oxford: Oxford University Press, 2008. ISBN 978-0-19-531439-7 Reiss, Sheryl; Wilkins, David. Beyond Isabella: Secular women patrons of art in Renaissance Italy. Truman State University Press, 2001. ISBN 0-943549-88-4
გიორგი ჯაბადარი

გიორგი ალექსანდრეს ძე ჯაბადარი (დ. 2 ივნისი, 1888, თბილისი, საქართველო ― გ. 16 ივლისი, 1938, ბერლინი, გერმანია) — ქართველი რეჟისორი და პედაგოგი. დაიბადა საზოგადო მოღვაწის ალექსანდრე ჯაბადარის ოჯახში. 1902 სწავლობდა ბელგიაში, შემდეგ კი პარიზში გაემგზავრა, სადაც დაამთავრა თეატრალური სტუდია, მუშაობდა ანტუანის ცნობილ თეატრში. 1918 საქართველოში დაბრუნდა. ამავე წელს თბილისში მისი ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა ქართული დრამატული სტუდია-თეატრი (ჯაბადარის სტუდია), რომელსაც 1920-მდე ხელმძღვანელობდა. 1920 საქართველოს ეკონომიკურ დელეგაციასთან ერთად ევროპაში გაემგზავრა და ევროპული ენების კარგი ცოდნის გამო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, კონსტანტინე კანდელაკის თანაშემწედ დაინიშნა. საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში დარჩა და ბერლინში დასახლდა. იყო გერმანელ მსახიობთა კავშირის წევრი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა პარიზის თეატრ „ოდეონში", ბერლინის „სამხატვრო თეატრში" და სხვ. მუშაობდა პარიზის თეატრ „ოდეონში“ და გერმანიაში. ჯაბადარს ეკუთვნის ნაშრომი „ქართული თეატრი“. ძმასთან ერთად ფრანგულ ენაზე თარგმნა ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“, შემდეგ კი გერმანულ ენაზე მეუღლესთან, გერტრუდ ჯაბადართან ერთად თარგმნა იგივე პიესა და 1935 ბერლინის „სამხატვრო თეატრში“ წარმოადგინა. ეს ქართული პიესის ევროპაში დადგმის პირველი შემთხვევა იყო. გარდაიცვალა ბერლინში. დასაფლავებულია იქვე, შენებერგის სასაფლაოზე. ცუცქირიძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 522-523. გიორგი ჯაბადარი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქართული დიასპორა: ჯაბადარი გიორგი ალექსანდრეს ძე[მკვდარი ბმული]
კაბალა (იუდაიზმი)

კაბალა (ივრითი קַבָּלָה‎ – მიღება) — მოძღვრება იუდაიზმში. კაბალას მთავარი წყარო სეფერ იეცირა, ზოჰარი და ჰარის (არიზალისა და ჰარის სახელით ცნობილი რაბინ იცხაკ ლურია აშკენაზის ნაშრომები) ტექსტებია. კაბალა ორთოდოქსი ებრაელების დიდი ნაწილისთვის ავტორიტეტული სწავლებაა. სიტყვა კაბალას წარმოშობა დაუდგენელია, თუმცა მის შემოტანას ფილოსოფოსს სოლომონ იბნ გებიროლს (1021-1058 წწ.) და XIII საუკუნის ესპანელ კაბალისტს — ბაჰია ბენ აშერს. ეს ტერმინი ებრაული ეზოთერული ცოდნისა და პრაქტიკების აღსანიშნავად გამოიყენება. მისი მიმდევრების თანახმად, კაბალის საშუალებით ადამიანი სულიერად უფრო უახლოვდება ღმერთს, ამიტომაც თვლიან, რომ კაბალა კაცობრიობას ღვთის ქმნილებების ჭვრეტის საშუალებას აძლევს. XX საუკუნის უდიდესი კაბალისტი რაბი იეჰუდა აშლაგი – ბაალ სულამი კაბალის ასეთ განმარტებას იძლევა: „კაბალა, არც მეტი და არც ნაკლები, წარმოადგენს უმაღლესი ძალების ზემოდან ქვემოთ დაშვების მიზეზ-შედეგობრივ თანმიმდევრობას, რომელიც აბსოლუტურ და მუდმივ კანონებს ექვემდებარება. ძალების, რომლებიც გაერთიანებული და მიმართულია ერთი უაღრესად მაღალი მიზნის მისაღწევად, რასაც „ადამიანისათვის შემქმნელის ამქვეყნად გამოვლენა“ ეწოდება. კაბალას უკანასკნელი ასწლეულის არაერთი ებრაული მოძრაობა ეფუძნება — კერძოდ, ისეთი მნიშვნელოვანი, როგორებიცაა ჰასიდიზმი და რელიგიური სიონიზმი. ბალალიკაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 291. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კაბალა (იუდაიზმი)
მურსალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მურსალი შეიძლება აღნიშნავდეს: მურსალი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონი მურსალი — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონი მურსალი — სოფელი აზერბაიჯანში, საბირაბადის რაიონი მურსალი — ქალაქი თურქეთში, აიდინის პროვინცია
ორუჩლუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ორუჯლუ შეიძლება აღნიშნავდეს: ორუჯლუ — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონი ორუჯლუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონი
ხალფალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ხალფალი შეიძლება აღნიშნავდეს: ხალფალი — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონი ხალფალი — სოფელი აზერბაიჯანში, საბირაბადის რაიონი ხალფალი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონი
მარკ კადინი

მარკ ლვოვის ძე კადინი (რუს. Марк Львович Кадин; დ. 28 აპრილი, 1965, კრამატორსკი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინული წარმოშობის რუსი დირიჟორი და კინორეჟისორი. 2017 წლიდან არის ბულგარეთის ეროვნული რადიოს სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი. ↑ Camelia Busu (August 28, 2018). „Invitaţi de prestigiu ai Filarmonicii Oradea“ (რუმინული). ციტირების თარიღი: 2018-09-23. ↑ Stephanie Marie Bernardino (August 30, 2018). „Lani-MPO number pegged at ₱1M plus“. Manila Bulletin Entertainment. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-11. ციტირების თარიღი: 2018-09-23. ↑ Isah V. Red (August 16, 2018). „Sharon Cuneta is celebrating her 40th year in the business with a grand concert happening next month“. Manila Standard. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-02. ციტირების თარიღი: 2018-09-23. ↑ „New season of Bulgarian National Radio Symphony Orchestra starts under baton of maestro Mark Kadin“. BNR. September 28, 2017. ციტირების თარიღი: 2018-09-23.
ხოშჩობანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ხოშჩობანლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ხოშჩობანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონი ხოშჩობანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, მასალის რაიონი ხოშჩობანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, სალიანის რაიონი