laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბალადა

ბალადა (ფრანგ. ballade, პროვანსული balada < გვიანდელი ლათ. ballo — ვცეკვავ) — პოეზიისა და მუსიკის ჟანრი. ქართულ მხატვრულ ლიტერატურაში სრულყოფილი სახით ბალადა XIX საუკუნემდე თითქმის არ გვხვდება. ქართული ხალხური ბალადა კი გაცილებით ადრე უნდა იყოს ჩამოყალიბებული. ამას ააშკარავებს სვანური, რაჭული, ხევსურული და საქართველოს ბარის ზოგიერთ კუთხეში შემონახული ბალადების ნიმუშთა რიტმული სტრუქტურა და გამომსახველობითი ხერხები. ბალადის ცნება ყველას ერთნაირად არ ესმის: ქართულ ფოლკლორისტიკაში ბოლო წლებში დამკვიდრებული შეხედულებით, ბალადა ლირიკულ-ეპიკური ფორმის სიუჟეტიანი ლექსია, რომელშიც გმირის ცხოვრების რაიმე არაჩვეულებრივი ეპიზოდია გადმოცემული. ბალადა შეიძლება შეიცავდეს დიალოგს („ია მთაზედა“), მონოლოგს („შემომეყარა ყივჩაღი“) ან ეპიკურ თხრობას („თავფარავნელი ჭაბუკი“). მისი სიუჟეტი ყოველთვის დრამატულია. გვხვდება საწესჩვეულებო, სამონადირეო, საგმირო, სატრფიალო და საყოფაცხოვრებო ბალადის ნიმუშები. მათგან ზოგი ძველი თქმულებებისა და გადმოცემებს ეფუძნება, ნაწილი კი ორიგინალური პოეტური გარდასახვის ნაყოფია. ლექსი უმთავრესად 16-მარცვლიანი შაირით არის გაწყობილი, გვხვდება ურითმო „ფისტიკაურის“ რამდენიმე ნიმუშიც. ხალხური ბალადის მოტივებისაგრძნობია ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველას და სხვების პოეზიაში. ქართულ ხალხურ სასიმღერო შემოქმედებაში ბალადის ჟანრი უძველესი დროიდან გვხვდება საწესჩვეულებო, საგმირო, სატრფიალო და სხვა ხასიათის მძაფრსიუჟეტიანი სიმღერების სახით („ხოგაის მინდია“, „თავფარავნელი ჭაბუკი“, „ბეთქილი“, „დალი კლდეში მშობიარობს“, „ავთანდილ გადინადირა“). ხალხური ვოკალური ბალადის იშვიათი ნიმუშია „სიმღერა ვეფხისა და მოყმისა“. ბალადის ჟანრი გვხვდება თანამედროვე ქართულ პროფესიულ მუსიკაშიც გმირულ-ეპიკური ხასიათის ვოკალური და საკრავიერი ნაწარმოებების სახით (ანდრია ბალანჩივაძე, ალექსი მაჭავარიანი, არჩილ ჩიმაკაძე). კალანდაძე გ., ჩხიკვაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 163.
И

И, и (IPA გამოთქმა [i] (?·i) — „ი“; [ɪ]; [ʲi]; [i~ɨ]; [ɯ]; [ei]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ი“-ს. კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „იჟე“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — რვა (8). მომდინარეობს ბერძნულ ასო ალფადან. ძველ სლავურად და რუსულ საეკლეისო ენაზე „აზ“ ნიშნავს „მე“-ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — , და . აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: И // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907. И // Зерновые-Империализм. — М. : საბჭოთა ენციკლოპედია, 1969. — (დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია : [30 ტომად.] / მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი ; 1969—1978, ტ. 27). Graphemica (И) Graphemica (и)
І

І, і (ი) — კირილიცას (სლავური დამწერლობის) მეთერთმეტე ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ი“-ს. გამოიყენება უკრაინულ, ბელობუსულ და ყაზახურ ენებში. რუსულ ენაში 1918 წლის წერის რეფორმის შემდეგ რუსული კირილური ანბანიდან ამოიღეს І. იგი ჩაანაცვლა И-მ. დიდი და პატარა ასოს მოხაზულობა იდენტურია ლათინური I-ს. კირილიცაში მისი რიცხვითი მნიშვნელობაa — ოცი (20). კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — და . აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: І // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907. Graphemica (І) Graphemica (і)
Ї

Ї, ї (ჲი) — კირილური დამწერლობის ასო. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „І“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნის კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: Реформи алфавіту і графіки Graphemica (Ї) Graphemica (ї)
Й

Й, й (IPA გამოთქმა [j] (?·i) — „ჲ“; [ȷ̃]; [i]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ მოკლე „ი“-ს ან „ჲ“-ს. სერბულსა და მაკედონიურ დამწერლობებში მას ცვლის Ј. Й-ს გამოიყენებენ ასევე ბევრ არასლავურ ენაში. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: И. Ширяев. Практический учебник русской грамматики. Часть I. Этимология. По новой орфографии. Для младших классов средних учебных заведений, высших начальных училищ, торговых школ, курсов для взрослых и др. училищ. М.: Книгоиздательство «Друг», типография Объед. Соц.-Демократ. Организаций «Коммунист», 1918. Стр. 5 Graphemica (Й) Graphemica (й)
Ј

Ј, j (ჲ, ჯოტა) — ლათინურიდან ნასესხები სერბული ანბანის მეთერთმეტე და მაკედონური ანბანის მეთორმეტე ასო-ბგერა. ეს არის რუსული Й,й-ს სერბულ-კირილური ადეკვატი, ანუ ნახევარხმოვანი, რომლითაც ხდება ბგერის იოტირება. იგივე ნიშანი გამოიყენება სერბულ-ხორვატულის ორივე წერით ვარიანტში იმ განსხვავებით, რომ, თუ ე.წ. ჩირილიცაში ამ ასო-ნიშნით მხოლოდ ხმოვნების იოტირებაა შესაძლებელი (ja, je, jo, ju), ხოლო ლათინურ ანბანში, ანუ ე.წ. ლატინიცაში მას "ნ" და "ლ" თანხმოვნების შესარბილებლადაც გამოიყენებენ Nj, nj და Lj, lj. სერბულ მართლწერაში ამ ორი ასო-ნიშნის (н-სა და ь-ს, л-სა და ь-სი) კომბინაციის ხშირმა გამოყენებამ დროთა განმავლობაში წარმოქმნა დიგრაფები Њ, њ და Љ, љ. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Jahić, Dževad; Halilović, Senahid; Palić, Ismail; Gramatika Bosanskoga Jezika. Urednik izdanija prof. Redžo Čaušević. Glavni i odgovorni urednik: dr. Hasnija Muratagić. Zenica: Dom Štampe, 2000. (იხ. გვ. 111. "glas j") Graphemica (Ј) Graphemica (ј)
К

К, к (IPA გამოთქმა [k] (?·i) — „კ“; [kʼ]; [c]; [k~q]; [q]; [kʰ~x]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „კ“-ს. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. К // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 194. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (К) Graphemica (к)
ჩინური ახალი წელი

ჩინური ახალი წელი (ჩინური: 春節, 春节, ჩუნძიე; 農曆新年, 农历新年, ნუნგლი სინნიენ; ან 過年, 过年, კუონიენ) აგრეთვე ცნობილი როგორც მთვარის ახალი წელი, ან გაზაფხულის ფესტივალი, ჩინურ ტრადიციულ დღესასწაულთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია. ის მოიცავს დღესასწაულთა მთელ სერიას, დაწყებული ახალი წლის დადგომიდან, რომელიც აღინიშნება ჩინური კალენდრის წლის პირველი თვის პირველ დღეს, ანუ, ზამთრის ბუნიობის შემდეგ მეორე ახალი მთვარის დღეს, და დამთავრებული ფარნების ფესტივალით (თვის მეთხუთმეტე დღეს). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩინური ახალი წელი ჩინური ახალი 2012 წელი დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine. ჩინური ახალი წლის დრაკონის ცეკვა Chinatownology.com, ჩინური ახალი წელი Gong Xi Fa Cai, ჩინური ახალი წლის აღნიშვნა სინგაპურში
Ќ

Ќ, ќ — (IPA - ʨ) არის მაკედონიური ანბანის ასო. ეს არის მაკედონიური ვარიანტი სერბული ћ-სი. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „К“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: Graphemica (Ќ) Graphemica (ќ)
Л

Л, л (IPA გამოთქმა [l~ɫ] (?·i) — „ლ“; [l]; [l~ɮ]; [ɮ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ლ“-ს. მისი ძველი სლავური სახელია „ლჲუდი“. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Л, буква русской азбуки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 194—195. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Л) Graphemica (л)
კოლუმბუსი (ოჰაიო)

კოლუმბუსი (ინგლ. Columbus) — ქალაქი აშშ-ში, ოჰაიოს შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ში მე-15 უდიდესი ქალაქია. დაფუძნდა 1812 წელს და დაერქვა ქრისტეფორე კოლუმბის პატივსაცემად. 1816 წელს გახდა შტატის დედაქალაქი. ქალაქის ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
М

М, м (IPA გამოთქმა [m] (?·i) — „მ“) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „მ“-ს. ძველი სლავური სახელწოდება — „მისლეტე“, ან „მისლიტე“, რაც ქართალად ნიშნავს „ფიქრობთ“. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა — 40 (ორმოცი) აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. М // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 195. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (М) Graphemica (м)
ოკლაჰომა-სიტი

ოკლაჰომა-სიტი (ინგლ. Oklahoma City) — აშშ-ის ერთ-ერთი შტატის, ოკლაჰომის დედაქალაქი. მოსახლეობის მიხედვით, ქალაქი ოცდამეათე ადგილზეა მთელს აშშ-ში. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 537,734 ადამიანი.
ალფრედ როზენბერგი

ალფრედ ერნსტ როზენბერგი (გერმ. Alfred Ernst Rosenberg; 12 იანვარი 1893, ტალინი, რუსეთის იმპერია — გ. 16 ოქტომბერი, 1946, ნიურნბერგი) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, მესამე რაიხის მთავარი იდეოლოგი. Bollmus, Reinhard (1970). Das Amt Rosenberg und seine Gegner: Studien zum Machtkampf im Nationalsozialistichen Herrschaftssystem. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt.  Cecil, Robert (1972). The Myth of the Master Race: Alfred Rosenberg and Nazi Ideology. Dodd Mead & Co.. ISBN 0-396-06577-5.  ალფრედ როზენბერგი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
Н

Н, н (IPA გამოთქმა [n] (?·i) — „ნ“) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ნ“-ს. ძველი სლავური სახელწოდება — „ნაშ“, რაც ქართულად ნისნავს ჩვენს. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 50 (ორმოცდაათი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Н // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 195. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Н) Graphemica (н)
Њ

Њ, њ — კირულური ასოების Н-სა და Ь-ს ლიგატურა. სერბულ-ხორვატული ენის იოტირებული ნ. სერბულ-კირილური ანბანის, ანუ ე.წ. ჩირილიცას მეჩვიდმეტე ასო-ნიშანი. როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე.წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე.წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ–გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი Nj,nj. წარმოითქმის დაახლ. როგორც ნჲ რბილად, ოდნავი იოტირებით. კირილურ ბგერა-ასო Њ,њ-ს ლათინური ადეკვატი არის Nj, nj მაგ.; (კირილ.) Њуjорк = (ლათ.) Njujork [ნჲუჲორკ], ან (კირილ.) њjегов = (ლათ.) njegov [ნჲეგოვ] გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Graphemica (Њ) Graphemica (њ)
О

О, о (IPA გამოთქმა [o] (?·i) — „ო“; [ɔ]; [uʊ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ო“-ს. ძველი სლავური სახელწოდება — „ონ“, რაც ქართულად ნიშნავს „ის“. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 70 (სამოცდაათი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. О // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 195—197. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (О) Graphemica (о)
П

П, п (IPA გამოთქმა [p] (?·i) — „პ“; [pʼ]; [p~pʰ]; [pʰ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „პ“-ს. მისი ძველი სლავური სახელია „პოკოი“. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 80 (ოთხმოცი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. П // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 197. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (П) Graphemica (п)
ტალსა

ტალსა (ინგლ. Tulsa) — მოსახლეობის მიხედვით მეორე ქალაქი ოკლაჰომის შტატში და 45-ე მთელს აშშ-ში. 2007 წლის მანაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 382,872 კაცს. ოფიციალური საიტი Tulsa Chamber of Commerce Tulsa Convention & Visitors Bureau Official Tulsa Police Website ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
Р

Р, р ([r] (?·i) — „რ“; [r~ɾ]; [ɾ]; [ɚ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „რ“-ს. მისი ძველი სლავური სახელია „რცი“, რაც ქართულად ნიშნავს „ილაპარაკე, თქვი“. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Р // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 198. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Р) Graphemica (р)
С

С, с ([s] (?·i) — „ს“; [s~ʃ]; [θ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ს“-ს. მისი ძველი სლავური სახელწოდებაა „სლოვო“, რაც ქართულად სიტყვას ნიშნავს. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა - 200 (ორასი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. С // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 198. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (С) Graphemica (с)
Т

Т, т ([t] (?·i) — „ტ“; [tʼ]; [t~tʰ]; [tʰ]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ტ“-ს. ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა 300 (სამასი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Т // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 198—199. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Т) Graphemica (т)
Ћ

Ћ, ћ — ასო სერბულ, კირილურ ანბანში. წარმოითქმის, როგორც ქართული ჩ. კირილურ ბგერა-ასო Ћ, ћ -ს ლათინური ადეკვატი არის Ć, ć მაგ.; (კირილ.) Ћаба = (ლათ.) Ćaba [ჩაბა], ან (კირილ.) ћурка = (ლათ.) ćurka [ჩურკა] გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Graphemica (Ћ) Graphemica (ћ)
У

У, у (u (?·i) — „უ“; [w]; [ʊw]; [ʉw]; [ʊ]; [ɤu]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „უ“-ს. ძველი სლავური სახელწოდება — „უკ“, რაც ქართულად ნიშნავს მეცნიერებას, ცოდნა. ძველ სლავურ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვს - 400 (ოთხასი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. У // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 199—200. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (У) Graphemica (у)
პიტერ ჯექსონი

სერ პიტერ ჯექსონი (ინგლ. Peter Robert Jackson; დ. 31 ოქტომბერი, 1961) — სამგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის ჯილდოს მფლობელი ახალ ზელანდიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მან გაითქვა სახელი ჯ. რ. რ. ტოლკინის რომანების, „ბეჭდების მბრძანებლის“ და „ჰობიტის“ ადაპტაციებით. იგი აგრეთვე კომპანია Weta Digital-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია. რეჟისორი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიტერ ჯექსონი პიტერ ჯექსონი Facebook-ზე პიტერ ჯექსონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
სულეიმან დემირელი

სულეიმან დემირელი (თურქ. Süleyman Demirel; დ. 1 ნოემბერი, 1924, ისპარტა — გ. 17 ივნისი, 2015, ანკარა) — თურქი პოლიტიკოსი. თურქეთის პრეზიდენტი 1993–2000 წლებში. 1965–1993 წლებში არაერთხელ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა (1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993 წლებში). 1964–1980 წლებში იყო სამართლიანობის პარტიის გენერალური თავმჯდომარე, 1987–1993 წლებში — „სწორი გზის“ (დაარსდა 1983) პარტიის გენერალური თავმჯდომარე. დემირელი არის თურქეთის ეკონომიკური მოდერნიზაციისა და შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ბისეკის) შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, ბაქო–ჯეიჰანის ნავთობსადენის გაყვანის, „ტრასეკას“ პროექტის განხორციელების აქტიური მხარდამჭერი. დემირელი იყო პირველი უცხოელი პოლიტიკური ლიდერი, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რანგით 1992 წლის 30 ივლისის საქართველოს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია. ხელი მოეწერა საქართველო-თურქეთის პირველ სრულმასშტაბიან ხელშეკრულებას, აგრეთვე სხვა დოკუმენტებს. დემირელი როგორც თურქეთის პრეზიდენტი, ოფიციალური ვიზიტით — ორჯერ, ხოლო სამუშაო ვიზიტით ერთხელ იყო საქართველოში (ბორჯომში 1995 წლის 31 ივლისს ვალეს საკონრტროლო-გამშვები პუნქტის გახსნის ცერემონიის შემდეგ). 1992 წლიდან თურქეთსა და საქართველოს შორის ნაყოფიერი ურთიერთობა დამყარდა. დემირელი არჩეულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად (1997), თბილისსა და ბათუმში გაიხსნა დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯები. დაჯილდოებულია ოქროს საწმისის ორდენით (2000). იმედაშვილი ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. Official Website of the Presidents of the Republic of Turkey დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. (თურქული) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სულეიმან დემირელი
შარლოტი

შარლოტი (ინგლ. Charlotte) — ქალაქი აშშ-ში, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის უდიდესი ქალაქი. მოსახლეობა 671 588 კაცი (2007). მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ის ქალაქებს შორის მე-18 ადგილზეა. შარლოტში არის აშშ-ში უდიდესი ბანკის „ამერიკის ბანკის“ შტაბ-ბინა. არეკიპა, პერუ (1962) ბაოდინგი, ჩინეთი (1987) კრეფელდი, გერმანია (1985) კუმასი, განა (1996) ლიმოჟესი, საფრანგეთი (1992) ვორონეჟი, რუსეთი (1991) ვროცლავი, პოლონეთი (1993) ჰადერა, ისრაელი (2010) ნაგპური, ინდოეთი (2010) შარლოტი (2019) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შარლოტი ოფიციალური საიტი Charlotte-Mecklenburg County NC Charlotte Area Transit System (CATS) დაარქივებული 2010-07-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ NCpedia <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27230564"></a>
Ў

Ў, ў — ბელარუსული ანბანის ოცდამეორე ასო. გამოითქმის, როგორც მოკლე "უ". აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „У“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნების კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: Graphemica (Ў) Graphemica (ў)
Ф

Ф, ф — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ძველ ქართულ „ჶ“-ს. ჯერ კიდევ სულხან-საბას დროს იყო ამ ასო-ნიშნის ქართულში დამკვიდრების მცდელობები, რომლის მიხედვითაც იგი უნდა გამოსახულიყო ასე: ჶ. ეს მცდელობა წარუმატებლად დასრულდა და დღესდღეობით ისეთი უცხოური, საერთაშორისო მოხმარების სიტყვების ქართულში გადმოსატანად, როგორიცაა functio (ან Funktion) და punctio (ან Punktion) გვაქვს შემდეგი სურათი; functio (ფუნქცია) და punctio (პუნქცია). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Ф // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 200. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Ф) Graphemica (ф)
Х

Х, х — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ხ“-ს. მისი მოხაზულობა და გამოთქმა მსგავსია ბერძნული ხი-სი. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Х // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 200. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Х) Graphemica (х)
Ѡ

Ѡ, ѡ — ომეგა, კირილური ანბანის ასო. Graphemica (Ѡ) Graphemica (ѡ)
ჰიალმარ შახტი

ჰორეის გრიილი ჰიალმარ შახტი (გერმ. Horace Greeley Hjalmar Schacht) (დ. 22 იანვარი, 1877, ტინგლევი, დანია — გ. 3 ივნისი, 1970, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ბანკირი, მესამე რაიხის ეკონომიკის მინისტრი და რაიხსბანკის პრეზიდენტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰიალმარ შახტი
Ц

Ц, ц — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ც“-ს. მისი მოხაზულობა წარმოიშვა ებრაული ცადესაგან. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Ц // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 201. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Ц) Graphemica (ц)
Ч

Ч, ч — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ჩ“-ს. ძველ სლავურ სათვალავში აღნიშნავდა 1000-ს (ათასი). აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Ч // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 201—202. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Ч) Graphemica (ч)
Џ

Џ, џ (IPA გამოთქმა /ɖʐ/ (?·i), /dʒ/) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია. გამოიყენება სერბულ, მაკედონურ და აფხაზურ ენებში. წარმოითქმება, როგორც ქართული „ჯ“. როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე. წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე. წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ-გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი Dž, dž. მაგ.; (კირილ.) Џорџиjа = (ლათ.) Džordžija [ჯორჯია], ან (კირილ.) џез = (ლათ.) džez [ჯეზ] რაც შეეხება აფხაზურს, ამ ენას გააჩნია ორნაირი, ე. წ. მაგარი და რბილი ჯ. მაგარ ჯ-ს გამოსახავენ ასე — Џ, џ, ხოლო რბილი ჯ გამოისახება შემდეგ ასოთა კომბინირებით — Џь, џь. მაგ.; аџыр [აჯირ] — ფოლადი. аџыш [აჯიშ] ნიორი, მაგრამ абџьар [აბჯ’არ] — იარაღი. გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Jahić, Dževad; Halilović, Senahid; Palić, Ismail; Gramatika Bosanskoga Jezika. Urednik izdanija prof. Redžo Čaušević. Glavni i odgovorni urednik: dr. Hasnija Muratagić. Zenica: Dom Štampe, 2000. Graphemica (Џ) Graphemica (џ)
Ш

Ш, ш — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და რუსულ ენაში შეესატყვისება ქართულ „შ“-ს. მისი მოხაზულობა აღებულია ებრაული შინისგან. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Ш // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 165, 202. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Ш) Graphemica (ш)
Щ

Щ, щ — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია. მისი გამოთქმა სხვადსასხვა ენაში სხვადასხვაა. მაგალითად, რუსულში გამოითქმის, როგორც მძიმე „შ“, ბულგარულში — „შტ“, ხოლო უკრაინულში — „შჩ“. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Щ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 165, 202—203. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Щ) Graphemica (щ)
ევროდენსი

ევროდენსი — ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ქვეჟანრი. მან მსოფლიო პოპულარობა მოიპოვა 1990-იანი წლებიდან. იგი სათავეს იღებს ჰაუსის (House), ჰიპ-ჰოპის (Hip-Hop) ჰაი-ენერგი (Hi-NRG) მუსიკალური მიმდინარეობებიდან. ევროდენს შემსრულებლების სია ↑ Bogdanov, Vladimir (2001). All Music Guide to Electronica: The Definitive Guide to Electronic Music, 4th, Backbeat Books, გვ. x. ISBN 978-0879306281.  ↑ „Eurodance Dominates Charts 06/24/95“. Billboard. Nielsen Business Media. 107 (25): 82. 24 June 1995. ISSN 0006-2510.
Ъ

Ъ, ъ — კირილური დამწერლობის ასო, მაგარი ნიშანი. სიტყვაში არ გამოითქმის და უბრალოდ ამაგრებს თანხმოვანს. ბულგარულში მას გააჩნია დიდი ვარიანტი, ხოლო რუსულში კი არა, რადგან ამ ასო-ნიშნის დიდ ასოდ გამოყენების საჭიროება არ არსებობს, ანუ არ არსებობს რაიმე საკუთარი სახელი რომელიც ამ ასოზე იწყებოდეს. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Булич С. К.,. Ъ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 167, 203. — 494 с. — 2700 экз. Graphemica (Ъ) Graphemica (ъ)