laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჭარხალი

ჭარხალი (ლათ. Beta vulgaris) — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. გვარში 13 სახეობაა (11 ველური, 2 კულტურული). კულტურული სახეობებია: ფოთლოვანი ჭარხალი ანუ მანგოლდი (ლათ. Beta cicla) და ჩვეულებრივი ჭარხალი — ძირფესვიანი ჭარხალი (ლათ. Beta vulgaris), რომელიც იყოფა ევროპულ და აზიურ ქვესახეობებად. სელექციის შედეგად გამოყვანილია კულტურული ჭარხლის სხვადასხვა ჯიში, რომელთაგან აღსანიშნავია სუფრის ჭარხალი, საკვები ჭარხალი და შაქრის ჭარხალი. მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ეს კულტურა გავრცელდა მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე. სუფრის ჭარხალი წითელი, საბოსტნე მცენარეა, პირველ წელს ივითარებს ფოთლების როზეტს და სხვადასხვა ინტენსივობის წითლად შეფერილ ძირხვენას. საკვებად იყენებენ ახალგაზრდა მცენარეს და ძირხვენას. ჭარხლის თესვის ნორმაა 16-20 კგ/ჰა. იძლევა დიდ მოსავალს: 400-1000 ცენტნერი/ჰა. საქართველოში დარაიონებული ჯიშებია გორული, ერფურტის, ბორდო-237, ოდნოროსტკოვაია და სხვ. საკვები ჭარხალი მაღალი კვებითი ღირებულებისაა. 100 კგ ძირხვენა შეიცავს 12,2 საკვებ ერთეულს და 0,9 კგ მონელებად პროტეინს (ფოთოლი, შესაბამისად, 10,2 კგ და 1,8 კგ). მოსავლიანობა: 300-400 ც/ჰა. ჯიშები: ეკენდორფის ყუვითელი, ბარესი, „პობედიტელი“ და სხვ. შაქრის ჭარხალი მნიშვნელოვანი ტექნიკური კულტურაა. იძლევა ნედლეულს შაქრის მრეწველობისათვის. პირველ წელს ივითარებს შაქრით მდიდარ (23%-მდე) ძირხვენას (საშუალოდ იწონის 300-600 გრამამდე). თესვის ნორმაა 10-28 კგ/ჰა. ჯიშები: იალტუშკოვსკაია, ერთთესლიანი, რამონსკაია 06, რამონსკაია 100 და სხვა. კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 385. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Beet PROTAbase on Beta vulgaris დაარქივებული 2012-04-15 საიტზე Wayback Machine.
ძირთეთრა

ძირთეთრა (ლათ. Pastinaca) — მცენარეთა გვარი ქოლგოსნების ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახია. ნაყოფი თესლურაა. ევროპასა და აზიაში ცნობილია 15 სახეობა. კავკასიაში გვხვდება 5-იოდე ველური სახეობა და ერთიც — კულტურული. კულტურული სათესი ძირთეთრა (Pastinaca sativa) ორწლოვანი მცენარეა, აქვს ძლიერ განკვეთილი, გაყოფილფრთისებრი, მწვანე ფოთლები. სიცივე- და ყინვაგამძლე მცენარეა. საქართველოში კარგად ზამთრობს მინდორში. ძირხვენა ხორციანია, მოყვითალო-თეთრი. შეიცავს 17,5-18,7% მშრალ ნივთიერებებს, მათ შორის, 8,6-10% შაქარს (ამის გამო საქართველოში ძირთეთრას უმართებულოდ ძირტკბილას უწოდებენ, რომელიც სულ სხვა მცენარეა). ძირხვენა აგრეთვე შეიცავს C ვიტამინს (40 მგ%) და სხვა ნივთიერებებს. იყენებენ კულინარიაში. სსრკ-ში მოჰყავდათ საკონსერვო მრეწველობის ზონებში. ცნობილი ჯიშები იყო „კრუგლი“ და „სტუდენტი“. კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 275. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძირთეთრა Pastinaca sativa profile on the USDA plants database Pastinaca sativa profile დაარქივებული 2017-04-05 საიტზე Wayback Machine. on missouriplants.com Pastinaca sativa List of Chemicals (Dr. Duke's) დაარქივებული 2004-11-10 საიტზე Wayback Machine.
ცვილი

ცვილი — ცხოველური ან მცენარეული წარმოშობის ცხიმისებრი ნივთიერება. შედგება უმაღლესი ცხიმოვანი მჟავებისა და მაღალმოლეკულური სპირტების რთული ეთერებისაგან. ცვილი ამორფული, თერმოპლასტიკური ნივთიერებაა, მისი დნობის ტემპერატურა არის 40-90 გრადუსი ცელსიუსით, მდგრადია სხვადასხვა რეაგენტების ზემოქმედებისადმი. განასხვავებენ ცხოველურ (ფუტკრის ცვილი, სპერმაცეტი, ლინოლინი და სხვა), მცენარეულ, სოკოვან, მინერალურ ანუ წიაღისეულ და სინთეზურ ცხიმებს. ცხიმს იყენებენ ქსოვილების გასაჟღენთი ემულსიების მოსამზადებლად, ტყავის გამოყვანისას, რეზინის გადამუშავებისა და ქაღალდის დამზადების დროს, პლასტიკურ მასალად — სკულპტურაში, მხატვრობაში და ა.შ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 208. Waxes დაარქივებული 2016-12-02 საიტზე Wayback Machine. www.microcrystallinewax.net, resource for microcrystalline wax research
ჭრიჭინასებრნი

ჭრიჭინასებრნი (ლათ. Grylloidea) — მწერების ზეოჯახი სწორფრთიანთა რიგისა. ერთიანებს ჭრიჭინების, ღეროს ჭრიჭინების, ქერცლიანი ჭრიჭინების, მირმეკოფილების, მახრების ოჯახებს. აქვთ ცილინდრული სხეული, გრძელი ულვაშები, ცერკებით დაბოლოებული მუცელი, მამლებს — საბგერი აპარატიც. ოჯახში 2000-მდე სახეობაა, მათ შორის, 20 გვხვდება საქართველოში. ცხოვრობენ ნიადაგის ნაპრალებში, სოროებში, ჭიანჭველების ბუდეებში, ქვების ქვეშ, საცხოვრებელ ბინებში. ჭრიჭინათა ზოგიერთი სახეობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია. სეფერთელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 407.
ახმეტის ბზიანის საყდარი

ახმეტის ბზიანის საყდარი – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის დასავლეთით, ხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5,5 X 4,1 მ). ნაგებია თანაბარი ზომის რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება დაცულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის დასავლეთ ნახევარი, ფასადებზე ჩამოცვენილია საპირე ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი კარგად შერჩეული წვრილი რიყის ქვით ნაწყობი თაღითაა გადახურული. თაღის მალი კარის ღიობის სიგანეს ოდნავ აღემატება, რის გამოც ქუსლების დონეზე თითო პატარა საფეხურია შექმნილი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთადერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის შიგნითა თაღი ნახევარწრიულია, გარეთა - ნალისებრი. აფსიდი დასრულებულია წესიერი ფორმის, ღორღისა და დუღაბის სხმული კონქით. სხმულია კამარაც, იგი განივჭრილში ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 32.
ბულულის ეკლესია

ბულულის ეკლესია – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის უტოს უბანში, ჯაგნარში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5 X 3.7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება მეტ-ნაკლებად დაცულია. ძეგლი დაზიანებულია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლები მთელ სიმაღლეზე გაბზარულია, ჩამონგრეულია კარის გადახურვა და მის ზემოთ დასავლეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, გარედან კედლების მნიშვნელოვან ნაწილს მიწა ფარავს. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. დარბაზისაგან პატარა მხრებით გამოყოფილ აფსიდს დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, მის მარჯვნივ - ერთი სწორკუთხა ნიში. აბსიდი გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კონქით. კონქის ზედაპირი აბსიდის კედელს უშუალოდ არ ერწყმის, რის გამოც მათი თანხვედრის საზღვარზე პატარა საფეხურია შექმნილი. ასეთივე საფეხურია მშვილდისებრი კამარის ორივე ქუსლის დონეზე. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშია. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 32.
წიწაკა

წიწაკა (Capsicum) — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბუჩქბალახი, კულტურაში ერთწლოვანი ბოსტნის მცენარეა. აქვს განტოტვილი, 30-130 სმ სიმაღლის ღერო. მარტივი მოგრძო ან მოკლეყუნწიანი ფოთოლი. ნაყოფი ცრუ კენკრაა. კულტურაში გვხვდება წიწაკის 4 სახეობა, რომელთაგან ევრაზიაში ფართოდაა გავრცელებული მექსიკური წიწაკა (Capsicum annuum). განასხვავებენ წიწაკის მწარე და ტკბილ ჯიშებს. მწარეს იყენებენ საკაზმ-სანელებლად, ტკბილს — საკონსერვო და კულინარულ წარმოებაში. საქართველოში გვხვდება ქუთაისური და სხვა ადგილობრივი ჯიშები. რობაქიძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 335. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წიწაკა Plant Cultures: Chilli pepper botany, history and uses დაარქივებული 2005-02-20 საიტზე Wayback Machine. The Chile Pepper Institute of New Mexico State University დაარქივებული 2016-11-20 საიტზე Wayback Machine. Capsicums: Innovative Uses of an Ancient Crop
ერსკინ ჩაილდერსი

ერსკინ ჰამილტონ ჩაილდერსი (ირლ. Erskine Hamilton Childers; დ. 11 დეკემბერი, 1905, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 17 ნოემბერი, 1974, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1973-1974 წლებში. ეკავა მინისტრის ტანამდებობა ირლანდიის მთავრობაში: 1951-1954, 1959-1961, და 1966-1969 წლებში იყო ფოსტისა და ტელეგრაფის, 1959-1969 წლებში – ტრანსპორტისა და ენერგეტიკის, 1969-1973 წლებში – ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი. ერსკინ ჰამილტონ ჩაილდერსი
კერბალ ო’დილი

კერბალ ო’დილი (ირლ. Cearbhall Ó Dálaigh; დ. 12 თებერვალი 1911, ბრეი, ირლანდია — გ. 21 მარტი, 1978, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1974–1976 წლებში. თანამდებობა დატოვა მთავრობის კრახის შემდეგ. 1961–1973 წლებში იყო ირლანდიის იუსტიციის ხელმძღვანელი. Official Site დაარქივებული 2007-12-25 საიტზე Wayback Machine. UCD archives ↑ Cearbhall Ó Dálaigh. Áras an Uachtaráin. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-20. ციტირების თარიღი: 8 July 2010. ↑ Biography of O'Daly, Carroll (Cearbhall Ó Dálaigh). Archontology.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-20. ციტირების თარიღი: 9 July 2010.
წალდი

წალდი — ტრადიციული საჩეხი ან სათლელი იარაღი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში და მეტყევეობაში შედარებით წვრილი მერქნოვანი მასალის სათლელად, როგორიცაა ტოტები. იგი ძალიან ხშირად გვხვდება ევროპის იმ ქვეყნებში, სადაც განვითარებულია მევენახეობა. მსოფლიოს სხვა ნაწილებში, სადაც იგი გამოიყენება, იგი ან გამოგონებული იქნა ლოკალურად (მაგ., ჩინეთში, ინდოეთში, იაპონიაში), ანდა შეტანილი იქნა ევროპელი მოახალშენეების მიერ (მაგ., ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, სამხრეთ აფრიკაში და ავსტრალაზიაში). საქართველოში არსებობს მისი უფრო მომცრო ვარიანტიც: წალდუნა. წალდის ხმარება საშუალოა დანისა და ცულის მოხმარებას შორის. ის ხშირად გამოიყენება წვრილი მერქნიანი მცენარეების, მაგ, ახალგაზრდა ხეების მოსაჩეხად, ან უკვე მოჩეხილი ტოტებისგან წვრილი ტოტების ჩამოსათლელად; სწორედ ამ მიზანს ემსახურება კაუჭი _ რომ იარაღი არ აცდეს მომრგვალებული ფორმის ჩამოსათლელ ობიექტებს. ის შეიძლება გამოყენებული იქნას მყნობის პროცესში. მისი ამერიკული ექვივალენტია მაჩეტე. მჭრელი პირი ჩვეულებრივ მზადდება სხვადასხვა წონისა და სიგრძის ფოლადის ფურცლისაგან, მაგრამ ტიპობრივად მას აქვს ხოლმე 20-50 სმ სიგრძე. მჭრელი პირი სწორია ტართან ახლოს, მაგრამ უფრო და უფრო მეტად მრუდდება ბოლოსკენ, ანუ გააჩნია "ღია კაუჭი" ბოლოში. პირი ჩვეულებრივ წაწვეტებული და გალესილია ხოლმე მხოლოდ მრუდის შიგა ზედაპირზე, თუმცა არსებობს ორმხრივალესილი წალდებიც. პირი მაგრდება ხის ტარზე, ევროპაში მას ჩვეულებრივ იფნის მერქნისგან ამზადებენ, თუმცა, საქართველოში ამ მიზნით გამოიყენება ხოლმე თხილიც. უფრო მძიმე მჭრელი პირებისთვის ზოგჯერ იყენებენ შედარებით გრძელ სახელურებს, რამაც შეიძლება იარაღი ორი ხელით ერთდროულად მოსახმარად გახადოს. წალდის მოხმარება დადასტურებულია ბრინჯაოს ხანიდან, მაგალითად, ნანახია ძველ ბერძნულ კულტურაში. რკინის ეპოქის ნიმუშები უკვე ნანახია რომაული გავლენის მქონე რამდენიმე ქვეყანაში, მაგალითად, ინგლისში, საფრანგეთში, შვეიცარიაში. წალდი თითქმის ყოველთვის მზადდება ჩვეულებრივი ფოლადისგან ნახშირბადის საშუალო შემცველობით. ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მქონე ფოლადის გამოყენება არაა მიზანშეწონილი, რადგანაც ხეზე მუშაობისას არ არის საჭირო ლეგირებული და ძალიან მაგარი და ბასრი პირი. ამასთან, ნახშირბადის შედარებით დაბალი შემცველობა წალდს იოლსალესს ხდის საველე პირობებში. რადგანაც კოსმეტიკური სახე არაა მნიშვნელოვანი, არც უფრო ძვირ უჟანგავ ფოლადს აქ არ იყენებენ. Billhooks.co.uk, the home page of 'A Load of Old Billhooks' - includes information on French billhooks - 10/01/2010 - back on line Dartford Town Archive[მკვდარი ბმული] includes a picture of the Iron Age "Hulbury Billhook" - this type of tool is still found today in Morocco 1911 catalogue of the Leborgne company - link updated to the new website 1920's catalogue of the Leborgne company in France Catalogue of French manufacturer Maxime LeLoup c 1920's Catalogues from British manufacturers
ირლანდიის პარლამენტი

ირლანდიის პარლამენტი, ოირიახტასი (ირლ. Oireachtas) — ირლანდიის უმაღლესი საკანონმდებლო და წარმომადგენლობითი ორგანო. ოირიახტასის შემადგენლობაში შედის: ირლანდიის პრეზიდენტი პარლამენტის ორი პალატა (ირლ. Tithe an Oireachtais): დოილ ერენი (ქვედა პალატა) სენატ ერენი (ზედა პალატა) პარლამენტის რეზიდენციას ეწოდება ლენსტერ-ჰაუსი და მდებარეობს დუბლინში. ოირიახტასი შედგება 266 დეპუტატისაგან, რომელთაგანაც 166 სენატორია, ხოლო 60 ქვედა პალატის წევრი. ოფიციალური საიტი
Bahh TEE

ბაჰტიარ ალიევი, სასცენო სახელი Bahh TEE (დ. 5 ოქტომბერი 1988, მოსკოვი) — აზერბაიჯანული წარმოშობის რუსი რეპერი და სიმღერების ავტორი. ასევე ასრულებს სოულს. მისი კარიერა 2006 წელს დაიწყო, როდესაც ჯგუფ ТЕЕ'шина-ს შემადგენლობაში შევიდა; ჯგუფის წევრი იყო ასევე Deep MC. აქვე შეასრულა და ჩაწერა პირველი კომპოზიციები „Одиночка“, „Без вины виноватые“, „Это лишь начало“, „За руку“. 2007 წლის 5 აპრილს Bahh TEE-მ გამოუშვა სადებიუტო ალბომი „Намберонэ“. 2007 — Намберонэ 2011 — Руки к щекам 2011 — Осенний блюз 2013 — Небо не предел 2013 — Крылья 2017 — Сможешь ли ты? 2019 — Белая полоса 2020 — 10 лет спустя 2010 — Ангел 2010 — По привычке 2010 — Остаюсь собой 2011 — Не твоим 2012 — Весы (Ls. Den-თან) 2021 — 33 2023 - "Встретимся следующим летом" (Turken-თან) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-12-06 საიტზე Wayback Machine.
ჰადუმოდ ბუსმანი

ჰადუმოდ ბუსმანი (გერმ. Hadumod Bußmann; დ. 5 ივნისი, 1933, მაინის ფრანკფურტი) — გერმანელი ენათმეცნიერი. ჰადუმოდ ბუსმანი არის ავტორი წიგნისა ენათმეცნიერების ლექსიკონი. სწავლობდა გერმანისტიკას, რომანისტიკას და ხელოვნების ისტორიას მაინის ფრანკფურტისა და მიუნხენის უნივერსიტეტებში. საუნივერსიტეტო განსწავლის წლებში ხანგრძლივად იმყოფებოდა ლონდონსა და პარიზში. 1963 წლიდან იყო სამეცნიერო თანამშრომელი მიუნხენის უნივერსიტეტის გერმანული ფილოლოგიის ინსტიტუტში. 1967 წელს ჰადუმოდ ბუსმანმა დისერტაცია დაიცვა მედიევისტიკაში, კერძოდ კი აიჰარტ ფონ ობერგის „ტრისტრანტზე“. 1971 წლიდან 1997 წლამდე იგი მიუნხენის უნივერსიტეტში ენათმეცნიერებას ასწავლიდა, სადაც 1990 წელს ბავარიის უმაღლესი სასწავლებლების სამხარეო კონფერენციაში ქალთა საქმეებს განაგებდა და იყო სპიკერი. პენსიაზე გასვლის შემდეგ იგი თავისუფალი ავტორი და პუბლიცისტია. იგი დღესაც აქტიურად თანამშრომლობს ტერეზა ვონ ბავარიელის ქალთა ფონდთან, რომელიც დაკავებულია ქალთა დახმარებით მათთვის სამეცნიერო კარიერის გაადვილებაში. 2005: პერეგრინუსის ფონდი Lexikon der Sprachwissenschaft. 1. Auflage. Kröner, Stuttgart 1983, ISBN 3-520-45201-4. Lexikon der Sprachwissenschaft. 4. durchgesehene Auflage. Kröner, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-520-45204-7. Genus. Zur Geschlechterdifferenz in den Kulturwissenschaften. Kröner, Stuttgart 1995, ISBN 3-520-49201-6. Gemeinsam mit Renate Hof (გამომც.). Bedrohlich gescheit. Ein Jahrhundert Frauen und Wissenschaft in Bayern. Beck, Stuttgart 1997, ISBN 3-406-41857-0. Gemeinsam mit Hiltrud Häntzschel (გამომც.). Genus. Geschlechterforschung. Gender Studies in den Kultur- und Sozialwissenschaften. Ein Handbuch. Kröner, Stuttgart 2005, ISBN 3-520-82201-6. Gemeinsam mit Renate Hof (გამომც.). Ich habe mich vor nichts im Leben gefürchtet. Die ungewöhnliche Geschichte der Prinzessin Therese von Bayern. C.H. Beck, München 2011, ISBN 978-3406613531 ლიტერატურა ჰ. ბუსმანისაგან და ჰ. ბუსმანის შესახებ - გერმანული ნაციონალური ბიბლიოთეკის კატალოგი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Prabook — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q25328680"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Deutsche Nationalbibliothek Record #124184553 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
ნიკოლა ანელკა

ნიკოლა სებასტიენ ანელკა (ფრანგ. Nicolas Sébastien Anelka; დ. 14 მარტი, 1979, იველინი, ილ-დე-ფრანსი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. პარი სენ-ჟერმენი ანელკამ კარიერა დაიწყო პარი სენ-ჟერმენის ახალგაზრდულ გუნდში, 16 წლის ასაკში. არსენალი 1997 წლის თებერვალში, 17 წლის ასაკში ანელკა გადავიდა არსენალში. რეალ მადრიდი 1999 წლის ზაფხულში, ანელკა რეალ მადრიდმა £22.3 მილიონად შეიძინა. დაბრუნება პარი სენ-ჟერმენში £20 მილიონის სანაცვლოდ პარი სენ-ჟერმენმა ანელკა გაიფორმა. ლივერპული 2001 წლის დეკემბერში, ის ლივერპულმა იჯარით სეზონის დასრულებამდე გადმოიბირა. მანჩესტერ სიტი 2002 წლის 24 მაისს, პარი სენ-ჟერმენმა £13 მილიონად მიჰყიდა მანჩესტერ სიტის. ფენერბახჩე 2005 წლის იანვარში, მანჩესტერულმა კლუბმა £7 მილიონის სანაცვლოდ გაუშვა ფენერბახჩეში ბოლტონი შემდეგი გაჩერება ბოლტონში, ეს შენაძენი კლუბისთვის რეკორდული იყო იმ დროისთვის, £8 მილიონი. ჩელსი 2008 წლის 11 იანვარს ჩელსიმ £15 მილიონად გადაიბირა. ეს კლუბი ანელკას კარიერაში ყველაზე დიდ ხნიანი გაჩერებაა. მან ჩელსიში 4 წელი დაჰყო, ჩაატარა 125 მატჩი და გაიტანა 38 გოლი. შანხაი შენჰუა 2012 წლის 1 იანვარს ანელკამ ჩინეთის კლუბში - შანჰაის მიაშურა. მისი ყოველწლიური ხელფასი დაახლოებით 12 მილიონი ევრო იყო. იუვენტუსი 2013 წლის 26 იანვარს, ტურინის იუვენტუსმა მასთან გააფორმა 5 თვიანი კონტრაქტი, გახანგრძლივების პერსპექტივით. მისი ტურინული დებიუტი შედგა უეფას ჩემპიონთა ლიგის მერვედფინალურ მატჩში სელტიკის წინააღმდეგ. არსენალი პრემიერ ლიგა: 1998 ინგლისის თასი: 1998 ინგლისის სუპერთასი: 1998 რეალ მადრიდი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2000 პარი სენ-ჟერმენი უეფას ინტერტოტოს თასი: 2001 ფენერბახჩე სუპერ ლიგა: 2005 ჩელსი პრემიერ ლიგა: 2010 ინგლისის თასი (2): 2009, 2010 ინგლისის სუპერთასი: 2009 იუვენტუსი სერია A: 2012-13 18 წლამდე ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1997 ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2000 ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: 2001 Савин, А.В., История футбола - игроки, тренеры, судьи, М.: Терра-спорт, 2001. — გვ. 28. 367 გვ, ISBN 5-93127-139-2. Nicolas Anelka — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) ნიკოლა ანელკა — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ნიკოლა ანელკა – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) Fédération Française de Football (FFF)
შინდისებრნი

შინდისებრნი (ლათ. Cornaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ხეები ან ბუჩქებია. ოჯახი მოიცავს 16-მდე გვარის დაახლოებით 150 სახეობას. სახეობათა მეტი წილი გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიის ზომიერ სარტყელში, გვხვდება აგრეთვე ევრაზიის ჩრდილოეთ ნაწილსა და ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ასევე ინდომალაის ოლქში, სამხრეთ აფრიკაში, მაგადასკარზე, ახალ ზელანდიასა და ფიჯის კუნძულებზე. საქართველოში ამ ოჯახიდან გავრცელებულია 2 გვარის (შინდი და შინდანწლა) 4 სახეობა. შინდთა ზოგი სახეობა დეკორატიულიცაა (შინდი, შინდანწლას ყველა სახეობა), ზოგი მათგანი ასევე თაფლოვანი მცენარეა. მეტად მტკიცე და მაგარი მერქანი აქვთ. შავი ზღვის სანაპიროზე კულტივირებულია Cynoxylon-ის გვარის სახეობები და Aucuba japonica, რომლებიც კარგად იტანენ ზამთარს. ღვინიაშვილი ც., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 5.
ვასიუგანის ჭაობი

კოორდინატები: 57°34′00″ ჩ. გ. 75°39′00″ ა. გ.﻿ / ﻿57.56667° ჩ. გ. 75.65000° ა. გ.﻿ / 57.56667; 75.65000 ვასიუგანის ჭაობი (რუს. Васюганское болото) — მსოფლიოში ფართობით ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ჭაობი, მდებარეობს დასავლეთ ციმბირში, ობისა და ირტიშის შუამდინარეთში, ვასიუგანის დაბლობზე. ჭაობის უდიდესი ნაწილი მოიცავს ტომსკის ოლქის ტერიტორიას, ხოლო მცირე ნაწილი მდებარეობს ნოვოსიბირსკის ოლქში, ომსკის ოლქსა და ხანტი-მანსის ავტონომიურ ოკრუგში. ჭაობის საერთო ფართობი 53 ათასი კმ²-ია, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 573 კილომეტრზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ —320 კილომეტრზე. წარმოიშვა დაახლოებით 10 ათასი წლის წინათ, მას შემდეგ მისი ფართობი თანდათანობით იზრდება, ჭაობის ახლანდელი ტერიტორიის 75% სულ მცირე 500 წლის წინ დაჭაობდა. ის წარმოადგენს რეგიონში მტკნარი წყლების უდიდეს რეზერვუარს, მოცულობა 400 კმ³, ჭაობის ტერიტორიაზე დაახლოებით 800-მდე მცირე ზომის ტბაა, მისგან გამოედინება მრავალი მდინარე, კერძოდ: ავა, ბაკჩარი, დიდი იუგანი, ვასიუგანი, დემიანკა, იკსა, კარგატი, კიონგა, ნიუროლკა, ტარტასი, პატარა ტარტასი, პატარა იუგანი, ომი, პარაბელი, პარბიგი, ტარა, ტუი, უი, ჩაია, ჩერტალა, ჩიჟაპკა, ჩუზიკი, შეგარკა და შიში. ჭაობი შეიცავს დიდი რაოდენობით ტორფს, ასევე ნახშირბადის შემცველ ნივთიერებებს, რომელიც სათბურის ეფექტის კონცენტრაციის ზრდას უწყობს ხელს. ტორფის საერთო მარაგი დაახლოებით 1 მლრდ ტონას შეადგენს. ვასიუგანის ჭაობის ფაუნა მდიდარია, მოიცავს მრავალ იშვიათ სახეობას, კერძოდ: ჩრდილოეთის ირემი, მთის არწივი, წითელთავა ღაჟო, შაკი, შავარდენი. ასევე გავრცელებულია: ციყვი, სიასამური, როჭო და სხვა. ჭაობის ტერიტორიებზე არსებული მცენარეთა და ცხოველთა სამყარო მნიშვნელოვანი საფრთხის ქვეშაა, რაც გამოწვევულია მიმდებარე ტერიტორიებზე ნავთობისა და გაზის რესურსების ათვისებით, ამ ეკოლოგიურ საფრთხეს ხელს უწყობს, ასევე ბაიკონურის კოსმოდრომიდან გაჟონილი ნივთიერება არასიმეტრიული დიმეტილგიდრაზინი. Васюганское болото (природные условия, структура и функционирование)/ Под ред. Л. И. Инишевой. Томск: ЦНТИ, 2000. 136 с. Инишева Л. И., Земцов А. А., Инишев Н. Г. Васюганское болото: изученность, структура, направления использования // География и природные ресурсы. 2002. № 2. С. 84—89. Езупенок А. Э. К вопросу о заповедании части Васюганского болота // Болота и биосфера: материалы первой Научной школы (23-26 сент. 2002 г.). Томск, 2003. С. 104—107. Ипполитов И. И., Кабанов М. В., Катаев С. Г. и др. О влиянии Васюганского болота на температуру окружающей среды // Болота и биосфера: материалы первой Научной школы (23-26 сент. 2002 г.). Томск, 2003. С. 123—135. Здвижков М. А. Гидрогеохимия Васюганского болотного массива. Томск, 2005. ვასიუგანის ჭაობის კომპლექსური მონიტორინგი: ახლანდელი მდგომარეობა, ბუნებრივი და ანთროპოგენური ძალების შედეგად მისი განვითარების პროცესები დაარქივებული 2019-08-20 საიტზე Wayback Machine. ვასიუგანის ჭაობი იუნესკოს საიტზე
მინესოტა

მინესოტა (ინგლ. Minnesota) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი სიუს ტომების ენაზე „მდინარის ამღვრეულ წყალს“ ნიშნავს. XVII საუკუნეში აქ პირველი მკვლევრები ფრანგები იყვნენ. 1783-1793 – მდინარე მისისიპის ნაწილი გადაეცა ამერიკელებს და ინგლისელებს. 1830 – გაჩნდა პირველი დასახლებები. 1849 – აშშ-ს ტერიტორია. 1858 წლიდან აშშ-ს შტატია. ფართობი – 206 ათასი. მოსახლეობა - 5,078 ათასი (თეთრი 94,4 %, აფროამერიკელი 2,2 %, აზიელი 1,8 %, ლათინურამერიკელი 1,2 %). ქალაქის მოსახლეობა - 66,9 %. ქალაქები – სენტ-პოლი (დედაქალაქი), 260 ათასი, მინეაპოლისი, 359 ათასი, დულუთი, 84 ათასი. თავისებურებები – მისისიპის სათავეები, 15 ათასამდე ტბა, ვოიაჯერის ეროვნული პარკი კანადის საზღვართან. ცნობილი ადამიანები – სკოტ ფიტცჯერალდი, ჩარლზ და უილიამ მაიო. ჩრდილოეთ ამერიკაში ევროპელების ჩასვლისას მინესოტის ტერიტორიაზე დაკოტას ხალხი ცხოვრობდა. პირველი ევროპელები, რომლებიც რეგიონში მე-17 საუკუნეში შევიდნენ, იყვნენ ფრანგი ბეწვით მოვაჭრეები. მინესოტაში ანიშინააბეს ტომების (ასევე ცნობილი როგორც ოჯიბვე ან ჩიპევა) მიგრაციამ დაკოტას ხალხთან დაძაბულობა გამოიწვია. შტატის რუკა შეადგინეს მკვლევარებმა: დანიელ გრეისოლონმა, მღვდელმა ლუი ენეპენი, ჯონათან კარვერმა, ჰენრი სკულკრაფტმა და ჟოზე ნიკოლემ. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a> ↑ TimePieces. Minnesota Historical Society. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 25, 2013. ციტირების თარიღი: September 19, 2006
შინო

შინო — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების თერგისა და ხდის წყალგამყოფ — ყუროს ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4048 მეტრი. თოვლით შემოსილი ციცაბოკალთებიანი პირამიდაა. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 5.
არაშენდის ეკლესია

არაშენდის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ არაშენდის სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,2 X 3,1 მ). ნაგებია რიყის ქვით. სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც ერთი სარკმელი და ორი სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით. შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნის მცირე ნაწილი. ეკლესია დახურული ყოფილა ღარისებრი კრამიტით. ბაქრაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 54.
არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია (ახმეტა)

არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ არაშენდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 200 მეტრზე, პატარა კორომში. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. ეკლესია ორნავიანია, ნაგები ყოფილა თანაბარი ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ძეგლი თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ისე, რომ გეგმის კონტურის დადგენაც არ ხერხდება. შემორჩენილია: მთავარი ნავის საკურთხევლის მცირე ნაწილი, ნავების დამაკავშირებელი ორმალიანი თაღედის დასავლეთ თაღი, აღმოსავლეთ თაღის დასავლეთ ნახევარი და ჩრდილოეთ ნავის დასავლეთ კედლის მცირე ნაწილი. თაღები სწორკუთხა ბურჯს ეყრდნობიან. ამავე ბურჯზე შემორჩენილია ჩრდილოეთ ნავის კამარის საბჯენი თაღის ნაწილი. ჯინჭარაძე დ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 54.
არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტში. არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში.
მაკარის კანტონი

მაკარა (ესპ. Macará) — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაკარა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 18 350 ადამიანს შეადგენდა. ↑ Cantons of Ecuador at statoids.com