laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ყოშთანთაუ

ყოშთანთაუ (რუს. Коштан-тау) — მწვერვალი რუსეთში, ყაბარდო-ბალყარეთში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის გვერდით ქედზე, მდინარე ჩერეკის სათავეებში, მწვერვალ დიხთაუს აღმოსავლეთით. სიმაღლე 5152 მ. კავკასიონის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი და ძნელად მისადგომი მწვერვალი. აგებულია კრისტალური ქანებით. კალთებზე თოვლისა და ფირნის ველები და დიდი მყინვარებია. უმთავრესად ჩრდილოეთ კალთიდან ეშვება 5 მოზრდილი პირველი თანრიგის მყინვარი. 1888 წლის 17 აგვისტოს ყოშთანთაუზე ასვლისას დაიღუპა რამდენიმე ალპინისტი და გამყოლი. ყოშთანთაუ პირველად დაიპყრეს 1889 წელს. დღეისათვის მწვერვალი ალპინიზმის პოპულარული ადგილია. სინაურიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 660. ↑ მწვერვალი ყოშთანთაუ/ინფორმაცია
საპროფიტები

საპროფიტები (ბერძ. sapros — დამპალი და ბერძ. phyton — მცენარე) — მცენარეები და მიკროორგანიზმები, რომლებიც იკვებებიან მკვდარი ორგანიზმების ორგანული ნივთიერებებით ან ცოცხლის გამონაყოფით. კვების ტიპის მიხედვით განეკუთვნებიან ჰეტეროტროფულ ორგანიზმებს. საპროფიტები ავტოტროფულ ორგანიზმებთან ერთად მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ დედამიწაზე ნივთიერებათა წრებრუნვაში. ისინი მცენარეთა და ცხოველტა ნაშთს წყლად, ნახშირორჟანგად, ამიაკად და სხვა არაორგანუ შენაერთებად გარდაქმნიან. საპროფიტები გვხვდება მეტწილად ბაქტერიებში, აქტინომიცეტებსა და სოკოებში. წყალმცენარეებიდან ტიპური საპროფიტებია პოლიტომა (ქლამიდომონასისებრთა ოჯახი), პროტოთეკა (პროტოკოკუმისებრთა ოჯახი) და სხვა. ყვავილოვნებიდან საპროფიტებს ხშირად აკუთვნებენ მსხალიჭასებრთა, ჯადვარისებრთა და სხვა ოჯახის მცენარეებს, რომლებიც უფრო მიკოტროფულ პარაზიტულ მცენარეებად უნდა ჩაითვალოს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 96. ↑ საპროფიტები — ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები
სანტო-სტეფანო

სანტო-სტეფანო — იტალიის კუთვნილი კუნძული მადალენას არქიპელაგში, კუნძულ სარდინიის ჩრდილოეთით. წარმოადგენს მადალენას არქიპელაგის ეროვნული პარკის შემადგენელ ნაწილს. კუნძული დაუსახლებელია და ის ძირითადად იმითაა ცნობილი, რომ აქ განლაგებულია ნატოს საზღვაო ბაზა და იტალიის საზღვაო შენაერთი. ერთადერთი სახცოვრებელი ტურისტული კომპლექსი და კლუბია, რომლებიც ძირითადად ზაფხულის თვეებში მუშაობს. კუნძულზე მოხვედრა შესაძლებელია ბორნით ლა-მადალენადან ან სარდინიიდან. კუნძულის ფართობი 3 კმ²-ია, უმაღლესი წერტილი კი ზღვის დონიდან 101 მეტრზე მდებარეობს. 1987 წელს, აშშ-ის საზღვაო ფლოტს სასამართლომ კუნძულის დატოვება და მისი ეროვნული პარკისთვის დაუბრუნდა დაავალა. მაგრამ, 2004 წელს, მიუხედავად გადაუწყვეტელი სასამართლო განაჩენისა, იტალიის პრემიერ-მინისტრმა სილვიო ბერლუსკონიმ აშშ-ის ფლოტს უფლება მისცა გამოეყენებინა ბუნებრივი პარკის ტერიტორია და აეშენებინა უფრო ფართო საოფისე შენობა. აშშ-ის სამხედროები კუნძულის დატოვებას 2008 წლის გაზაფხულზე გეგმავდნენ. სანტო-სტეფანოს სამხედრო ბაზა იქნა შერჩეული 2009 წლის ზაფხულში დიდი რვიანის სამიტისთვის, რაც სარდინიაზე ანტიგლობალისტებმა გააპროტესტეს. your-dream-island დაარქივებული 2011-10-08 საიტზე Wayback Machine. F. Scaroni, Cronaca e storia di un rimosso cantiere di regime: il mausoleo di Costanzo Ciano a Livorno, collana "Quaderni dell’Istituto di Storia dell’Architettura", თარგი:N°42/03, Bonsignori editore, Roma 2005. ↑ Military base on Santo Stefano on Google Maps" English. Google (2009-02-26). ციტირების თარიღი: 2009-02-26.
ბაზარდუზუ

ბაზარდუზუ (აზერ. Bazardüzü) — მწვერვალი კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, აზერბაიჯანისა და დაღესტნის საზღვარზე. სიმაღლე 4466 მ. აზერბაიჯანის უმაღლესი მწვერვალი. გვხვდება რელიეფის მყინვარული ფორმები. აგებულია ფიქლებითა და პორფირიტებით. ფართოდ არის ცნობილი როგორც რუსეთის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი, მაგრამ სინამდვილეში მწვერვალი რუსეთის უკიდურესი სამხრეთი წერტილიდან ჩრდილოეთით თითქმის 4 კილომეტრში მდებარეობს. სამხრეთი წერტილის უკიდურესი პუნქტებია რაღდანისა და ნესენის მთები, რომლებიც ბაზარდუზუდან სამხრეთით ვრცელდებიან. XX საუკუნის დასაწყისში ბაზარდუზუს კალთებიდან ეშვებოდა 8 მცირე მყინვარი. უდიდეს მათგანს ჰქონდა 1 კილომეტრი სიგრძე და ატარებდა „ტიხიცარის“ სახელწოდებას. მწვერვალი პირველად დაიპყრო სერგეი ალექსანდროვმა 1847 წელს. ადგილობრივი ლეკები ბაზარდუზუს უწოდებენ „კიჩენდაღს“, რაც ნიშნავს „შიშის მთას“. მწვერვალი ბაზარდუზუ დაარქივებული 2009-04-20 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) მარშრუტი მწვერვალ ბაზარდუზუსკენ (რუსული) ბაზარდუზუს ფოტოსურათები დაარქივებული 2009-09-15 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 142. ↑ [1]. Лист карты K-38-108 Хачмас Масштаб: 1:100 000. ↑ [2] // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.
ლამპიონე

ლამპიონე (სიც. Lampiuni — ლამპარი) — პატარა, კლდოვანი კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში, რომელიც გეოგრაფიულად პელაგის კუნძულებს ხოლო ადმინისტრაციულად აგრიჯენტოს პროვინციას (სიცილიის რეგიონი) მიეკუთვნება. მისი სიგრძე 700 მეტრია, სიგანე 180 მ, მთლიანი ფართობი კი 1,2 კმ². უმაღლესი მწვერვალი ზღვის დონიდან 36 მეტრზე მდებარეობს. კუნძული დაუსახლებელია და ერთადერთ ნაგებობას შუქურა წარმოადგენს. ლეგენდის თანახმად, ლამპიონე კლდე იყო, რომელიც ციკლოპებს გაუვარდათ ხელიდან. ლამპიონე პელაგის კუნძულების საზღვაო ნაკრძალის შემადგენელი ნაწილია, შესაბამისად მკაცრადაა დაცული მცენარეულობა და ველური ბუნება. ენდემურ ცხოველებს შორისაა Podarcis filfolensis, რომელიც მალტური კედლის ხვლიკის ქვესახეობაა. წყლებში ბინადრობენ ზვიგენები. LAMPIONE panoramio - lampione დაარქივებული 2016-10-10 საიტზე Wayback Machine.
ლინოზა

ლინოზა (სიც. Linusa) — კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში, პელაგის კუნძულებში, სიცილიის არხში. ადმინისტრაციულად შედის აგრიჯენტოს პროვინციის შემადგენლობაში (სიცილიის რეგიონი). მისი მოსახლეობა 450 ადამიანია. კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა და მისი ფართობი 5,45 კმ²-ია. შედგება კრატერების სერიისიგან, რომელთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია 195 მეტრი სიმაღლის მონტე-ვულკანო. უახლოესი მიწაა კუნძული ლამპადუზა, რომელიც 43 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს. თავად ლინოზა კი მალტის კუნძულ გოცოსგან დაშორებულია 119 კმ-ით დასავლეთით, სიცილიისგან 163 კმ-ით სამხრეთით და ტუნისის მაჰინდის კონცხიდან 165 კმ-ით აღმოსავლეთით. ანტიკურ ხანაში და შემდეგ შუა საუკუნეებში, სხვადასხვა პერიოდში, კუნძული კოლონიზებული იყო ბერძნების, რომაელების და არაბების მიერ. ლინოსას მოსახლეობა თევზაობის, მიწათმოქმედებისა და ტურიზმისგან მიღებული შემოსავლებით არსებობს. კუნძულის სტატისტიკა დაარქივებული 2013-05-01 საიტზე Wayback Machine. Linosa su Open Directory Project დაარქივებული 2011-04-24 საიტზე Wayback Machine.
ვიტელიუსი

აულუს ვიტელიუს გერმანიკუსი (ლათ. Aulus Vitellius Germanicus Augustus; (დ. 24 სექტემბერი, 15 — გ. 22 დეკემბერი, 69) — რომის იმპერატორი 69 წელს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიტელიუსი Life of Vitellius
გავი (კუნძული)

გავი (იტალ. Gavi) — მომცრო კუნძული ტირენიის ზღვაში, იტალიის დასავლეთი სანაპირო ზოლის მოშორებით. მისი სიგრძე 700 მეტრია და ყველაზე პატარაა პონციანის კუნძულების ჯგუფში. მდებარეობს კუნძულ პონცადან 120 მეტრით ჩრდილოეთით. იგი საკმაოდ უსწორმასწოროა და დაუსახლებელი. წარმოადგენს ველური ბუნების ერთგავრ თავშესაფარს — გავრცელებულია ხვლიკების ისეთი სახეობები, რომლებიც მხოლოდ აქაა წარმოდგენილი, ისივე როგორც თაგვები, კურდღლები და მორიელები. italy-tourism.info დაარქივებული 2012-06-16 საიტზე Wayback Machine.
იტალიის მდინარეები

იტალიის მდინარეთა ქსელი ძირითადად თავს იყრის ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც მიედინება იტალიის უდიდესი მდინარე — პო, რომელიც თავის შენაკადებთან და არხებთან ერთად აყალიბებს ფართო სატრანსპორტო სისტემას. პადანის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილში მიედინება მდინარეები — ადიჯე, ბრენტა, პიავე, რენო და ა. შ. ქვედა დინებებში, დანალექების გამო მდინარეთა კალაპოტები ხშირად ვაკეზე მაღლა მდებარეობს. აგებულია წყალდიდობისგან დამცავი ჯებირები, თუმცა მათი გარღვევის შედეგად ხშირია მასშტაბური დატბორვებიც (ბოლო პერიოდში 2000 და 2006 წ. წ.) ჩრდილოეთ იტალიის მდინარეები, გარდა წვიმის წყლისა, ასევე იკვებებიან თოვლითა და მყინვარებით. ისინი ხასიათდებიან გაზაფხული-ზაფხული-შემოდგომის წყალდიდობებით, მიუხედავად ამისა, მდინარეები გამოიყენება საირიგაციოდ. ალპური მდინარეები ჰიდროენერგიის პოტენციალით ხასაითდებიან. ნახევარკუნძულის და კუნძულების მდინარეები წყალმარჩხია და ძირითადად წვიმის წყლით საზრდოობენ, წყალუხვობის პერიოდი შემოდგომა ზამთარში ახასიათებთ, ზაფხულში კი ხშირად შრებიან. მათ შორის უდიდესია არნო და ტიბრი. ↑ Главный редактор А.М. Прохоров, Большая советская энциклопедия. Третье издание. Том 11. ИТАЛИЯ - КВАРКУШ., Москва: Большая советская энциклопедия, 1978. — გვ. 6. ↑ Europos valstybių gamtinė geografija, Petras Lingė. Kronta, 2007 m., ISBN 978-9955-734-17-8 ↑ Протекает по территории Италии и Швейцарии, протяженность по территории Италии составляет 157 километров
ჰინდუქუშის მიწისძვრა (2011)

ჰინდუქუშის მიწისძვრა — 2011 წლის 7 ნოემბერს მიწისძვრა ჰინდუქუშის მთათა სისტემაში, ავღანეთში. 5.5 M w {\displaystyle M_{\mathrm {w} }} სიმძლავრის მიწისძვრა, ავღანეთის ადგილობრივი დროით 16 საათსა და 29 წუთზე (16:59 პაკისტანი, 17:29 ინდოეთი) მოხდა. მიწისძვრა იგრძნობოდა ავღანეთის აღმოსავლეთით, პაკისტანსა და ინდოეთის ჩრდილოეთით. ↑ „Earthquake in Hindukush, tremors felt in north India“. NDTV. 7 ნოემბერი 2011. USGS დაარქივებული 2011-11-08 საიტზე Wayback Machine.
პაკისტანის მიწისძვრა (2011)

პაკისტანის მიწისძვრა — 2011 წლის 19 იანვარს მიწისძვრა პაკისტანის ბალოჩისტანის პროვინციაში. 7,2 M w {\displaystyle M_{\mathrm {w} }} სიმძლავრის მიწისძვრა, პაკისტანის ადგილობრივი დროით 1 საათსა და 23 წუთზე, ჩ.გ.-ს 28.838°-სა და ა.გ.-ს 63.974°-ზე მოხდა. მიწისძვრის ეპიცენტრი 84 კილომეტრის სიღრმეში იყო. მიწისძვრა იგრძნობოდა შემდეგ ქვეყნებში: პაკისტანი, ინდოეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ირანი, ავღანეთი, ომანი, კატარი და ბაჰრეინი. ↑ By the CNN Wire Staff. (2011-01-18) Major earthquake strikes southwestern Pakistan. CNN.com. ციტირების თარიღი: 2011-01-22. ↑ [1] დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine. , British Geological Survey seismic alert, retrieved 07/05/2011.
რევაზ გამყრელიძე

რევაზ ვალერის ძე გამყრელიძე (დ. 4 თებერვალი, 1927, ქუთაისი) — საქართველოსა და რუსეთში მოღვაწე ქართველი მათემატიკოსი, თამაზ გამყრელიძის ძმა. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1962). რევაზ გამყრელიძე 1945-1946 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტი, 1946 წლიდან კი სწავლა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში განაგრძო. აქ იგი ლევ პონტრიაგინის მოსწავლე იყო და თავდაპირველად ტოპოლოგიასა და ალგებრულ გეომეტრიას სწავლობდა. 1953 წელს გახდა მეცნიერებათა კანდიდატი, 1961 წელს კი დოქტორის ხარისხი მოიპოვა. 1953 წლიდან იგი მუშაობს სტეკლოვის ინსტიტუტში, სადაც 1988-1998 წლებში დიფერენციალური განტოლებებისა და კონტროლის თეორიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის თანამდებობა ეკავა. 1955 წლიდან ლევ პონტრიაგინთან ერთად იგი ავითარებდა ოპტიმალურ კონტროლის თეორიას. მისმა წიგნმა ამ თეორიის შესახებ 1962 წელს ლენინის პრემია მოიპოვა. ოპტიმალური კონტროლის თეორია წარმოადგენდა მათემატიკურ მიდგომას თვითმფრინავებისა და რაკეტებისათვის ოპტიმალური ასაფრენი ბილიკის შექმნასთან დაკავშირებით. რევაზ გამყრელიძე არის დამფუძნებელი რედაქტორი მათემატიკური მეცნიერებების ენციკლოპედიისა (Encyclopedia of Mathematical Sciences). 1969 წლიდან რევაზ გამყრელიძე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრია, 1981 წლიდან კი პარალელურად რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრიც. 1980 წლიდან იგი ფლობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის პრემიას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 669. Wladimir Grigorjewitsch Boltjanski, Lew Pontrjagin, Gamkrelidze, Mischenko Mathematische Theorie optimaler Prozesse, Oldenbourg, München, 1967 (გერმანული) (ინგლისური გამოცემა: Mathematical Theory of Optimal Processes, Interscience 1962) Principles of Optimal Control, Plenum Press 1978 (ინგლისური) Discovery of the maximum principle,in Bolibruch, Osipov, Sinai (Herausgeber) Mathematical Events of the Twentieth Century, Springer 2006, გვ. 85 (ინგლისური) CV საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში დაარქივებული 2012-03-17 საიტზე Wayback Machine. რევაზ გამყრელიძე, Mathnet.ru ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
საჟენი

საჟენი — ძველი რუსული სიგრძის საზომი ერთეული. ისტორიულ წყაროებში, XI–XVII საუკუნეებში საჟენის ზომა იყო 152 და 176 სმ. ეს იყო ე. წ. სწორი საჟენი, რომელიც განისაზღვრებოდა ადამიანის გაშლილი ხელების სიგრძით (ერთი ხელის თითების ბოლოებიდან მეორე ხელის თითების ბოლოებამდე). ე. წ. ირიბი საჟენი (ზომით 216 და 248 სმ) განისაზღვრებოდა სიგრძით ტერფის ძირიდან დიაგონალურად გაშლილი ხელის თითების ბოლოებამდე. 1835 წლის ბრძანებულებით საჟენი განისაზღვრა 7 ინგლისური ფუტით ან 84 დიუმით. ეს უდრიდა 3 არშინს ან 48 ვერშოკს (213,36 სმ). საჟენისგან წარმოებულია კვადრატული საჟენი (უდრიდა 9 კვადრატულ არშინს) და კუბური საჟენი (უდრიდა 27 კუბურ არშინს). 1918 წლიდან რსფსრ-ში საზომთა მეტრული სისტემის შემოღების შემდეგ — საჟენი საზომ ერთეულად აღარ იხმარება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 97.
სარაბუკი

სარაბუკი — ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო სარაბუკისა და ქვემო სარაბუკის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 97.
შმიდტი

საკუთარი სახელი შმიდტი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: კარლ ჰორსტ შმიდტი — გერმანელი ენათმეცნიერი ოტო შმიდტი — საბჭოთა მეცნიერი - მათემატიკოსი პეტრე შმიდტი — რუსი რევოლუციონერი, დემოკრატი ჰელმუტ შმიდტი — გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე
ჩრდილო-დასავლეთის ფედერალური ოკრუგი

ჩრდილო-დასავლეთის ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირება რუსეთის ევროპული ნაწილის ჩრდილოეთში. შეიქმნა რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 2000 წლის 13 მაისის ბრძანებულებით. მოსახლეობა - 13,9 მლნ. ფართობი - 1.678 ათასი. მთავარი ქალაქია სანქტ-პეტერბურგი. მოიცავს ფედერაციის 11 სუბიექტს: რესპუბლიკები: კარელიის რესპუბლიკა კომის რესპუბლიკა ოკრუგი: ნენთა ავტონომიური ოკრუგი ოლქები: არხანგელსკის ოლქი ვოლოგდის ოლქი კალინინგრადის ოლქი ლენინგრადის ოლქი მურმანსკის ოლქი ნოვგოროდის ოლქი ფსკოვის ოლქი ფედერალური ქალაქი: სანქტ-პეტერბურგი ოკრუგი მოიცავს: ჩრდილოეთ, ჩრდილო-დასავლეთ, კალინნგრადის ეკონომიკურ რეგიონებს და თერთმეტ ფედერალურ ერთეულს. ↑ Северо-Западный федеральный округ ru. რუსეთის ფედერალური ოკრუგები, ჩრდილო-დასავლეთის ეკონომიკური რეგიონი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-02. ციტირების თარიღი: March 2015
ადიჯე

ადიჯე (იტალ. Adige; ლათ. Athesis) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში. სათავეს იღებს ალპებში, სამხრეთ ტიროლის პროვინციაში, იტალიის, ავსტრიისა და შვეიცარიის სახელმწიფო საზღვრების სიახლოვეს. მისი სიგრძე 410 კმ-ია და წარმოადგენს იტალიის მეორე უგრძეს მიდნარეს პოს შემდეგ (652 კმ). მდინარე გამოედინება რეზიის ხელოვნური ტბიდან, რომელიც მდინარე ინის ხეობის მაღლა მდებარეობს. ეს ტბა იმითაა ცნობილი, რომ მასში მდებარეობს ეკლესიის სამრეკლო, რომელიც ერთ დროს მიტოვებულ სოფელ ალტ-გრაუნს ეკუთვნოდა, სანამ 1953 წელს სათავე წყლებს დამბით შეაგუბებდნენ და ის წყლით დაიფარებოდა. ამის შემდეგ მდინარე აღმოსავლეთისკენ მიემართება და გაივლის ფინშგაუსა და მერანოს, სადაც ჩრდილოეთიდან უერთდება მდინარე პასერო. მონაკვეთს მერანოსა და ბოლცანოს შორის ეჩტალს უწოდებენ. შემდეგ ის მიემართება ბრენერის ხეობისკენ, სადაც გაივლის ქალაქებს — ტრენტოს, რევერეტოს, ვერონას, რენიაგოს. ვერონაში მდინარეზე აგებულია ჰიდროელექტროსადგური. ერთვის ადრიატიკის ზღვას. ადიჯეს აუზის ფართობი 12 100 კმ²-ია. იტალიის მდინარეები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ადიჯე ენციკლოპედია ბრიტანიკა
კონი

საკუთარი სახელი კონი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: კონი, ანატოლი — რუსი იურისტი, საზოგადო მოღვაწე და ლიტერატორი კონი, ფელიქს — პოლონეთის, რუსეთისა და საერთაშორისო რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე
პლასტუნკა

პლასტუნკა — ქართველებით დასახლებული სოფელი რუსეთის ფედერაციის კრასნოდარის მხარის ქალაქ სოჭის ხოსტის რაიონში. სოფელი დააარსეს XIX საუკუნეში, 1881-1894 წლებს შორის ჩასახლებულიმა ქართველებმა (სულ 80 ოჯახი). სახელი ეწოდა პლასტუნების დასახლების გამო. ბოლო მონაცემებით სოფლში 1500-მდე ადამიანი ცხოვრობს. 110 წლის წინ სოფელ პლასტუნკაში, ადგილობრივი ქართველების მაცხოვრებლების ნებაყოფლობითი შემოწირულობებით, შეიქმნა ქართული სკოლა. დროთა განმავლობაში ქართული სკოლა რუსულ საშუალო 44-ე სკოლად გადაკეთდა, მაგრამ ქართულ ენას, როგორც ერთ-ერთ აუცილებელ საგანს ინარჩუნებდა, ხოლო უფრო მოგვიანებით სკოლა 9-წლიანი გახდა. სკოლის ამჟამინდელი ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილებით ქართული ენის სწავლება სასკოლო საგნებიდან საერთოდ იქნა ამოღებული და მას ქართული ენის წრის კვალიფიკაცია მიეცა. სკოლას მრავალი წლის განმავლობაში კურატორობას კრასნოდარის მხარის საზოგადოებრივი ორგანიზაცია - ქართული კულტურის ცენტრი „ივერია“ უწევდა. პლასტუნკის სკოლის დირექციას ამ გადაწყვეტილების თაობაზე არ უცნობებია. სოფელში არის წმინდა ნინოს ტაძარი, რომელიც XIX საუკუნის 80-იან წლებში ჩასახლებულმა ქართველებმა დააარსეს. რუსული მედიის ინფორმაციით, როგორც კი 2008 წლის აგვისტოში რუსეთ -საქართველოს ომი დაიწყო სოფლის შესასვლელსა და გამოსასვლელებში ქართული დროშა აღმართეს და იგი ამ დრომდე ფრიალებს. ქართველებმა დროშის აღსამართად სპეციალურად ამოარჩიეს მაღალი ადგილები ამიტომაც დროშა შორი მანძილიდანაც კარგად ჩანს. უკვე სამი წელია ადგილობრივი ხელისუფლება ამ საქართველოს დროშას ვერაფერს ვერ უხერხება. მუნიციპალური სამსახურები რამდენიმეჯერ ეცადნენ ეს დროშა ჩამოეხსნათ მაგრამ მოსახლეობას მხრიდან იმხელა წინააღმდეგობას წააწყდნენ, რომ ამ განზრახვაზე ხელი აიღეს. ძალის გამოყენება კი ჯერჯერობით არ უცდიათ. ↑ Результаты Всероссийской переписи населения (2010). Численность населения Краснодарского каря по административно-территориальным единицам ↑ რუსეთის ერთ-ერთი სოფელში 2008 წლიდან საქართველოს დროშა ფრიალებს // Presage.tv ↑ სოჭის რაიონის ქართველებით დასახლებული სოფლის მოსახლეობა პაპუნა დავითაიას დახმარებას სთხოვს // Information Agency 'PirWeli'[მკვდარი ბმული] ↑ სოჭის რაიონის ქართველებით დასახლებული სოფლის მოსახლეობა პაპუნა დავითაიას დახმარებას სთხოვს // Information Agency 'PirWeli'[მკვდარი ბმული]
ადა

ადა (იტალ. Adda, Addua) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს ერთ-ერთი შენაკადი. სათავეს იღებს ალპებში, შვეიცარია-იტალიის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. მისი სიგრძე 313 კმ-ია. დინებისას ის გაივლის კომოს ტბას. პოს ერთვის ქალაქ კრემონადან რამდენიმე კილომეტრში. მდინარის აუზის უმაღლესი წერტილია მწვერვალი პუნტა-პურუკეტი (4 020 მ). ადას გასწვრივ გაშენებული მნიშვნელოვანი ქალაქებია ბრომიო, სონდრიო, ბეკაჯიო, ლეკო და ლოდი. ასევე გაშენებულია ორი პარკი — ჩრდილოეთ ადას და სამხრეთ ადას პარკები. მდინარე ძირითადად მყინვარის წყლით საზრდოობს, რის გამოც ყველაზე წყალუხვი ზაფხულში, ივნის-ივლისშია. წყლის საშუალო ხარჯია 186,85 მ³/წმ. იტალიის მდინარეები ადის ბრძოლა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 77-78. ადა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
კოროლენკო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი კოროლენკო შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვლადიმერ კოროლენკო — რუსი მწერალი ვლადიმერ კოროლენკო — არქირექტორი
ტიჩინო (მდინარე)

ტიჩინო (იტალ. Ticino; ლომბარდ. Tisín; გერმ. Tessin; ლათ. Ticinus) — მდინარე შვეიცარიასა და იტალიაში, პოს მარცხენა შენაკადი. მისგან იღებს სახელს შვეიცარიის ერთ-ერთი კანტონი (ტიჩინო), სადაც მისი ზემო ნაწილი მიედინება. სათავეს იღებს შვეიცარიაში, ვალ-ბედრეტოში, ვალესა და ტიჩინოს კანტონების საზღვარზე და შემდეგ ჩაედინება ლაგო-მაჯორეს ტბაში, საიდანაც გამოსვლისას ის უკვე იტალიის ტერიტორიაზე აგრძელებს დინებას. მისი სიგრძე 248 კმ-ია. პოს ერწყმის ქალაქ პავიის სიახლოვეს. აუზის უმაღლესი წერტილია მწვერვალი გრენცგიპფელი (4 618 მ). ქვემო დინებაში, ტიჩინოს უერთდება მდინარე ანცა. შვეიარიაში, ტიჩინოზე აგებულია ჰიდროელექტროსადგური, იტალიაში კი მას უმთავრესად საირიგაციოდ იყენებენ. მდინარის ნაპირებთან, ძვ. წ. 218 წელს გაიმართა მეორე პუნიკური ომის პირველი ბრძოლა (ტიცინის ბრძოლა) კართაგენელებსა (ჰანიბალის მეთაურობთ) და რომაელებს (პუბლიუს კორნელიუს სციპიონის მეთაურობით) შორის. იტალიის მდინარეები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტიჩინო (მდინარე) Parco piemontese della valle del Ticino დაარქივებული 2006-05-10 საიტზე Wayback Machine. Parco lombardo della valle del Ticino
რეჯო-დი-კალაბრია

რეჯო-დი-კალაბრია (იტალ. Reggio di Calabria, სიცილ. Riggiu Calabbria) — ქალაქი იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს აპენინის ნახევარკუნძულის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, სიცილიის ქალაქ მესინის მოპირდაპირედ. 2009 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 186 547 კაცს. რეჯო-დი-კალაბრიაში ტიპური ხმელთაშუაზღვიური კლიმატია. ათენი, საბერძნეთი ეგალეო, საბერძნეთი პატრი, საბერძნეთი ჩეზანა-ტორინეზე, იტალია იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ოფიციალური საიტი ოფიციალური ტურისტული საიტი რეჯი-დი-კალაბრია დაარქივებული 2006-05-06 საიტზე Wayback Machine. რეჯი-დი-კალაბრიის პროვინცია ↑ Foulke, Robert. The Sea Voyage Narrative. Routledge. ISBN 0415938945.  ↑ Reggio Calabria (RC) 21 m. s.l.m. (a.s.l.). Servizio Meteorologico. ციტირების თარიღი: 7 სექტემბერი, 2013.
ავარიის ყოისუ

ავარიის ყოისუ (რუს. Аварское Койсу) — მდინარე რუსეთში. მიედინება დაღესტნის ტერიტორიაზე, აღმოსავლეთ კავკასიონზე. მდინარე სულაკის მარჯვენა მდგენელი. ზემო დინებაში ეწოდება ჯურმუთი. სათავე აქვს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, მთა გუთნის დასავლეთ კალთაზე. მიედინება უმეტესად ჩრდილო-აღმოსავლური მიმართულებით, ბოღოზისა და ნუკატლის ქედებს შორის. გზადაგზა ქმნის ვიწრო ხეობებს, ზოგან კანიონებს. სიგრძე 178 კმ, აუზის ფართობი 7660 კმ². საერთო ვარდნა უდრის 2440 მ-ს. ავარიის ყოისუს აუზის საერთო გამყინვარების ფართობია 6,8 კმ². შერეული საზრდოობის მდინარეა. უერთდება მდინარე ანდის ყოისუს, რის შემდეგ წარმოიქმნება მდინარე სულაკი. მდინარის აუზის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი შემოზღუდულია ბოღოზის ქედით, სამხრეთ-დასავლეთით საკუთრივ მთავარი წყალგამყოფი ქედით, სამხრეთით ამოწეულია დიულთიდაღის მასივი. წყალმოვარდნები იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირეა ზამთარში. წყალდიდობა დამახასიათებელია მაის-აგვისტოს ჩათვლით. წყლის საშუალო მრავალწლიური ხარჯი 95,0 მ³/წმ, მაქსიმალური — 1350 მ³/წმ. მდინარეს მოაქვს დიდი რაოდენობით ნაყარი მასალა. ხე-ტყის დაცურება. იყენებენ სარწყავად. მთავარი შენაკადია ყარაყოისუ, რომელზედაც აგებულია ორი ჰესი. ანდის ყოისუ ყარაყოისუ ყაზიყუმუხის ყოისუ «Вода России» - Аварское Койсу მდინარე ავარიის ყოისუ (რუსული)
ტანარო (მდინარე)

ტანარო (იტალ. Tanaro) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს მარჯვენა ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადი. სათავეს იღებს ლიგურიის ალპებში, საფრანგეთთან საზღვრის სიახლოვეს. მისი სიგრძე 276 კმ-ია, აუზის ფართობი 8 234 კმ², წყლის საშუალო ხარჯი კი 123 მ³/წმ. წარმოიქმნება ორი პატარა ნაკადულის შერწყმის შედეგად, ლიგურიის რეგიონში. ძირითადად იკვებება მონტე-საკაელოს მთიდან. მთავარი შენაკადებია სტურა-დი-დემონტე მარცხნიდან და ბორმიდა და ბელბო მარჯვნიდან. ტანაროს გასწვრივ გაშენებულია ქალაქები: ჩევა, ალბა, ასტი და ალესანდრია, სანამ ის პოს შეერწყმება ბასინიანის კომუნის სიახლოვეს. იტალიის მდინარეები Portfolio - Tanaro River Imports დაარქივებული 2011-11-17 საიტზე Wayback Machine.
მარგი ქმედება

მარგი ქმედება — მუშაობა, რომლის შესასრულებლადაც შეიქმნა და გამოიყენება მანქანა. მაგალითად, ამწესათვის ეს არის ტვირთის აწევის მუშაობა, სახარატო ჩარხისათვის — საჭრისთან ნაკეთობის ხახუნის ძალის საწინააღმდეგო მუშაობა და სხვ. მთავარი სტატია: მარგი ქმედების კოეფიციენტი. მექანიზმების გამოყენებით შესრულებული მუშაობა ყოველთვის ნაკლებია მარგ მუშაობაზე, ვინაიდან ყოველთვის არსებობს ხახუნის ძალები, რომელთა უარყოფითი მუშაობაც იწვევს მანქანის ან ძრავას სხვადასხვა ნაწილის გათბობას. მანქანის დანიშნულებაა მექანიკური მუშაობის შესრულება, მისი გათბობა კი სასარგებლო მუშაობად ვერ ჩაითვლება. გათბობა იწვევს ძრავისთვის გადაცემული ენერგიის ნაწილის გარდაქმნას არა მექანიკურ, არამედ შინაგან ენერგიად, რომელიც ჩვეულებრივ ვერ გამოიყენება მუშაობის შესასრულებლად. ამიტომ ყველა მანქანა, ძრავა თუ მექანიზმი ხასიათდება განსაკუთრებული სიდიდით, რომელიც გვიჩვენებს რამდენად შედეგიანია გადაცემული ენერგიის გამოყენება. დახარჯული ენერგიის ეფექტურ გამოყენებას გამოსახავენ მარგი ქმედების კოეფიციენტით (მ.ქ.კ.). Aსრ-Aმ გვაძლევს იმ მუშაობას, რომელიც წინააღმდეგობათა დასაძლევად უნდა შესრულდეს. მარგი მუშაობის შეფარდებას სრულ მუშაობასთან მექანიზმის მარგი ქმედების კოეფიციენტი ჰქვია. მ.ქ.კ.- ს ასე აღნიშნავენ: მ.ქ.კ. = (Aმარგ / Aსრ ) . 100% მ.ქ.კ. გამოისახება პროცენტებით. ნებისმიერი მექანიზმის მ.ქ.კ. ერთზე, ანუ 100%-ზე ნაკლებია. მ.ქ.კ.-ი შეიძლება გამოითვალოს თუ ცნობილია მარგი და სრული სიმძლავრეები. მ.ქ.კ. = (Nმარგი / Nსრ ). 100%
ყუბანოქერუსი

ყუბანოქერუსი (ლათ. Kubanochoerus) — ნამარხი ღორი. ზომით დღემდე ცნობილ ღორისებრთა შორის ყველაზე დიდი იყო. ჰქონდა დაბალი ქალა, რომლის სატვინე ნაწილი უკან ძლიერ იყო დახრილი, გრძელი დინგი, შუბლზე ერთი დიდი (ცენტრალური) და ორი გვერდითი პატარა რქისებრი გამონაზარდი (ეს გამონაზარდები შესაძლოა მამლებს ჰქონდათ). თავისი ზომებით ყუბანოქერუსი წააგავს თანამედროვე გარეულ ღორს, ტახს. ცნობილია ჩრდილოეთ აფრიკის, კავკასიის, მონღოლეთისა და ჩინეთის შუამიოცენური პერიოდის ნალექებიდან. მჭედლიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 661.