laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩერნიშიოვის აგარაკი

ჩერნიშიოვის აგარაკი (რუს. Чернышёва дача) — გრაფი ჩერნიშიოვების აგარაკი პეტერგოფის გზაზე, ამჟამად მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის საზღვრებში. ძეგლის გარშემო განლაგებულია პარკი ალექსანდრინო, რომელსაც სახელი ეწოდა უკანასკნელი რევოლუციამდელი მფლობელის ალექსანდრე შერემეტიევის პატივსაცემად. XVIII საუკუნის დასაწყისში, როდესაც გზის პირას მდებარე მიწის ნაკვეთები განაწილდა მშენებლობისათვის, ამჟამინდელი პარკ ალექსანდრინოს ადგილზე მდებარეობდა პეტრე I-ის უმცროსი დის ნატალია ალექსის ასულის კარ-მიდამო, რომელიც მას ეკუთვნოდა 1714 წლიდან. XVII საუკუნის ბოლოს აქ განთავსებული იყო ორი ხუტორის მიწები საერთო სახელით პიატკელე. 1716 წელს პრინცესა ნატალია გარდაიცვალა და მიწის ნაკვეთი ორად გაიყო. პირველი, აღმოსავლეთით მდებარე, გადაეცა ზაქარია მიშუკოვს. ეს კარ-მიდამო შემონახული იყო ჯერ კიდევ 1930-იან წლებამდე. მეორე, დასავლეთი ნაწილი გადაეცა სენატორს, ყოფილ ელჩს კონსტანტინოპოლში პეტრე ტოლსტოის. 1760-იან წლებში ამ ნაწილის მფლობელი გახდა ივან ჩერნიშიოვი. მან თავისი ქალაქგარე სახლის ასაშენებლად მიმართა ფრანგ არქიტექტორს ჟან-ბატისტ ვალენ-დელამოტს, რუსული კლასიციზმისათვის ახალ წარმომადგენელს. ეს სასახლე შემონახულია დღევანდელ დღემდე. მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩერნიშიოვის აგარაკი ფრონტის წინა ხაზზე მდებარეობდა და ძლიერ დაზიანდა. 1960-იან წლებში მთავარი შენობა შეაკეთეს მიხეილ პლოტნიკოვის პროექტის მიხედვით. ამჟამად ამ შენობაში განთავსებულია ბავშვთა სამხატვრო სკოლა. 1990-იანი წლების დასაწყისში აქ გადაიღეს საშინელებათა ფილმი „სისხლისმსმელი“, ალექსი ტოლსტოის მოთხრობის, „ვამპირის“ მიხედვით. 2000-იანი წლების დასაწყისში კი აქ მიმდინარეობდა ტელესერლ „საბრალო ნასტიას“ გადაღება. Усадьба «Александрино» на сайте Citywalls.RU Лесопарк «Александрино» на сайте Электронной энциклопедии Санкт-Петербурга დაარქივებული 2019-01-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ Усадьба в парке Александрино пережила нашествие упырей
ტუჩა

ტუჩა, გოჭალა ტუჩა ან ჭრელი ტუჩა (ლათ. Triplophysa strauchii, ადრე Nemachilus strauchi) — თევზი გოჭალასებრთა ოჯახისა (ადრე შედიოდა ხლაკუნასებრთა ოჯახის გოჭალას გვარში, შემდეგ — ბალიტორასებრთა ოჯახში). სხეული თითისტარასნაირი ფორმისაა; ზურგსა და გვერდებზე შავი მომრგვალებული ლაქები აქვს. სხეულის სიგრძეა 25 სმ, მასა 120 გ. ბინადრობს ბალხაშის, სასიქოლის, ისიქ-ქოლის, ზაისანის ტბების და მდინარე ტარიმის აუზში; ისიქ-ქოლში გვხვდება განსაკუთრებული ქვესახეობა. უპირატესობას ანიჭებს ჟანგბადით მდიდარ ტბებს, ჩერდება ფსკერზე. ქვირითს (18–47 ათ. ცალი) დებს მცენარეთა ღეროებზე და კენჭებზე. რეწვის ობიექტია. ტუჩა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ჟაკოს სახლი

ჟაკოს სახლი (რუს. Дом Жако) ასევე ცნობილია, როგორც დაშკოვის სახლი (რუს. Дом Да́шкова) — XIX საუკუნის პირველი ნახევრის საცხოვრებელი სახლი. აგებულია კლასიციზმის სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრში ხელოვნების მოედნისა და იტალიური ქუჩის კუთხეში. აგებულია დაახლოებით 1820-1830-იან წლებში. შემდეგში არაერთხელ გადააკეთეს. სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდა არქიტექტორ ჟაკოს, ბუკინისტსა და კოლექციონერს პავლე დაშკოვს. თანამედროვე ეპოქაში სახლი საცხოვრებელია, გარდა სარდაფისა და პირველი სართულისა, სადაც განთავსებულია მომსახურების სფეროს კომპანიები. 1821 წელს არქიტექტორმა კარლ როსიმ, მიხაილოვსკის სასახლის დამპროექტებელმა იმპერატორს შესთავაზა ახალი სახლის მშენებლობა, მაგრამ უარი მიიღო. მოგვიანებით ტერიტორია შეიძინა არქიტეტორმა პავლე ჟაკომ. საკუთარი სახლი თავად ააშენა 1831 წლისათვის. შენობა ამ პერიოდისათვის იმყოფებოდა პავლე ჟაკოს მეუღლის კუთვნილებაში. სახლს ჰქონდა რუსული Г-ს ფორმის დაგეგმარება. ქუჩის მხრიდან იგი იყო სამსართულიანი, ხოლო ეზოს მხრიდან სარდაფიც ემატებოდა. ეზოში მდებარეობდა ერთსართულიანი სამსახურეობრივი ფლიგელი, მაგრამ უკვე 1836 წელს ჟაკომ მეოთხე სართულამდე დააშენა ჩრდილოეთის ფლიგელი და მიჰყიდა კრედიტორ ივან იაკოვლევს. 1862 წელს სახლი შეიძინა დიპლომატმა, შვედეთში რუსეთის ელჩმა, საიდუმლო მრჩეველმა იაკობ დაშკოვმა, რომელმაც გადააკეთა სახლი 1862-1863 წლებში. არქიტექტორი იყო იერონიმე კორსინი. 1862 წელს, ჯერ კიდევ ჟაკოს მიშენებული ფლიგელის პირველი სართული გადააკეთეს საცხოვრებლად. XIX საუკუნის ბოლოს სახლი გადავიდა დიპლომატის შვილის პავლე დაშკოვის, ცნობილი ბუკინისტისა და კოლექციონერის, ხელში და მისი ოჯახის კუთვნლებაში დარჩა 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდე. 1928-1940 წლებში სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა მოქანდაკე ვასილი კოზლოვი. 1976-1998 წლებში კი — მხატვარი, აკადემიკოსი პეტრე ფომინი. 2001-2009 წლებში სახლის სარდაფში მოქმედებდა რესტორანი „ოქროს ოსტაპი“, რომლის შესასვლელთანაც ოსტაპ ბენდერის ბრინჯაოს ქანდაკება იდგა. Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — С. 994. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8. Овсянников Ю. М. Великие зодчие Санкт-Петербурга. Трезини. Растрелли. Росси. — 2-е изд., доп. — СПб.: Искусство-СПб, 2001. — С. 472—474‚ 549‚ 550. — 632 с. — 5000 экз. — ISBN 5-210-01537-8.
ხმაურსაზომი

ხმაურსაზომი — ბგერათა ხმამაღლობის დონის საზომი ხელსაწყო. შემადგენელი ნაწილები: მიკროფონი, მაკორექტირებელი ფილტრები, ელექტრული რხევების მაძლიერებლები, კვადრატიკული დეტექტორი და ინდიკატორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 489.
ტარიქ იბნ ზიადი

ტარიქ იბნ ზიადი ესპანეთის ისტორიასა და ლეგენდებში ცნობილი როგორც ტარიქ ელ ტუერტო (ცალთვალა ტარიქი); ტარიქ ბინ ზეიადი; (არაბ.: طارق بن زياد, გ. 720) — ბერბერი მხედართმთავარი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ვესტგუთების ესპანეთის დაპყრობას 711 წელს. ითვლება ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სამხედრო სტრატეგად იბერიის ისტორიაში. თავდაპირველად მუსა იბნ ნუსაირის ქვეშევრდომი (მოადგილე) იყო ჩრდილო აფრიკაში, რის შემდეგაც გაგზანილ იქნა იბერიის ნახევარკუნძულის დასალაშქრად. ზოგიერთი ცნობით ის მოწვეული იყო ვისიგოთების მეფეების მემკვიდრე ვიტიცას მიერ ვისიგოთების სამოქალაქო ომში დასახმარებლად. 711 წლის 29 აპრილს ტარიქის არმია გადმოსხდა გიბრალტარზე (ეს სახელწოდება არაბულად ჯაბალ ტარიქის წარმოებულია და ტარიქის მთას ნიშნავს, ან უფრო ზუსტად ღიბრ ტარიქს - ტარიქის კლდეს). ნაპირზე გადმოსხდომისას გადმოცემით ტარიქს ხომალდების დაწვა უბრძანებია და შემდეგი, მუსლიმანური სამყაროსთვის კარგად ცნობილი, სიტყვით გამოსულა ჯარისკაცების წინაშე: მურების არმია მთელ ესპანეთს მოედო და 711 წლის ზაფხულში მტკიცე გამარჯვება მოიპოვა ვესტგუთების მეფე როდერიკზე, რომელიც 19 ივლისს გუადალეტეს ბრძოლაში მოკლეს კიდეც. მას შემდეგ ტარიქი ესპანეთის მმართველად დანიშნეს, თუმცა მოგვიანებით გაიწვიეს უკან დამასკოში უმაიადთა ხალიფა ვალიდ I-ის ინიციატივით. ალ-ანდალუსია Roger Collins: The Arab Conquest of Spain, 710-797 (Oxford and Cambridge Mass.: Blackwell, 1989). Revised reprint (in paperback) published in 1994, reprinted 1995, 1998. Pascual de Gayangos y Arce, The History of the Mohammedan Dynasties in Spain. vol. 1. 1840. English translation of al-Maqqari. Ahmad ibn Yahya al-Baladhuri, Kitab Futuh al-Buldan, English translation by Phillip Hitti in The Origins of the Islamic State (1916, 1924). Anon., Akhbār majmūa fī fath al-andalūs wa dhikr ūmarā'ihā. Arabic text edited with Spanish translation: E. Lafuente y Alcantara, Ajbar Machmua, Coleccion de Obras Arabigas de Historia y Geografia, vol. 1, Madrid, 1867. Pascual de Gayangos y Arce, The History of the Mohammedan Dynasties in Spain.. vol. 1. 1840. Authoritative English translation of al-Maqqari available from Google eBooks Tarik's Address to His Soldiers, 711 CE, from The Breath of Perfumes დაარქივებული 2014-09-09 საიტზე Wayback Machine. .
კალუგა (თევზი)

კალუგა (ლათ. Huso dauricus) — სვიის გვარის თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. სიგრძე — 5,6 მ-მდე, იწონის 1 ტ-ს. პირი დიდი და ნახევარმთვარის ფორმისაა. გავრცელებულია ამურის აუზში. იგი სქესობრივ სიმწიფეს მე-17–მე-20 წელს აღწევს. ტოფობა მაისის ბოლოს-ივნისშია. ახალგაზრდები იკვებებიან ფსკერის უხერხემლოებით; ზრდასრულები მტაცებლები არიან, იკვებებიან კეტათი და ღურკანით. იზამთრებს ამურის კალაპოტში. ძვირფასი სარეწაო თევზია. კალუგა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
პირენეს ნახევარკუნძული

პირენეს ნახევარკუნძული (ასევე იბერიის) მდებარეობს ევროპის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთში. გარს აკრავს ხმელთაშუა ზღვა, ატლანტის ოკეანე და ბისკაის ყურე; ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება საფრანგეთი. ამჟამად ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ქვეყნები: პორტუგალია, ანდორა, გიბრალტარი და ესპანეთი. ალ-ანდალუსია იბერიის უნია იბერები (ესპანეთი) Arioso, Pāolā. ; Diego MeozziIberian Peninsula•Links. Stone Pages. ციტირების თარიღი: 2008-12-05.
ხოშუტები

ხოშუტები (მონღ. ხოშუდები; ჩინ. 和碩特, პინ. héshuòtè) — ჩინეთში მცხოვრები ოირატების ეთნოჯგუფი (10 ათასი ადამიანი). ცხოვრობენ კუკუნორის ტბის რაიონში, ცინჰაის პროვინციაში. ასევე, მონღოლეთში (208 ადამიანი). წარმოადგენენ შუა საუკუნეების ხოშუტთა მემკვიდრეებს. ისინი ენათესავებიან მონღოლეთში დერბეტებს და ტორგუტებს (მონღოლი ხალხების ეთნოჯგუფები), ასევე, რუსეთში — ყალმუხებს. მორწმუნე ხოშუტები ძირითადად ბუდისტები არიან. ისინი ტრადიციულად ტიბეტური ბუდიზმის გელუგის სკოლის და მისი ტრადიციებისა და რიტუალების დამცველები არიან. სკოლის დასახელება მონღოლურ სამყაროში უფრო მეტად ცნობილია სახელით — „ყვითელი რწმენა“, რადგან ამ სკოლის მიმდევარი სასულიერო პირები გამოირჩევიან ტრადიციული ატრიბუტით — „ყვითელი ქუდით“. ოირატის ტომთა შორის ბუდიზმის გავრცელება დაიწყო XVI საუკუნეში. ამ მიმდინარეობის გავრცელების საქმეში დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ხოშუტთა ბელადის, გუში ხანის მოღვაწეობას, რომელიც თავგამოდებით ებრძოდა გელუგის ფილოსოფიური სკოლის მოწინააღმდეგეებს. ერთ-ერთი გამარჯვების შემდეგ, მან 1642 წელს დალაი ლამა V ცენტრალური ტიბეტის ბუდისტთა სრულუფლებიან მფარველად, საკუთარი თავი კი ერის მმართველად აღიარა. მონღოლეთის სახალსო რესპუბლიკის შიდა ავტონომიურ რაიონში, ალაშანის აიმაკში, ცხოვრობს დაახლოებით 3 ათასი მუსლიმი ხოშუტი. ხოშუტების ისტორიიდან დაარქივებული 2019-06-01 საიტზე Wayback Machine. ოირატები (ჯუნგარები, დასავლეთის მონღოლები) დაარქივებული 2019-01-22 საიტზე Wayback Machine. ოირატები - ყალმუხები: თაობა და საუკუნე
ლიტეინის ხიდი

ლიტეინის ხიდი (რუს. Литейный мост) — მდინარე ნევაზე მეორე მუდმივმოქმედი, გასახსნელი ხიდი. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. იგი აკავშირებს ლიტეინის გამზირს ვიბორსკის რაიონთან. ხიდის სიგრძე 396 მეტრია, სიგანე კი — 34 მეტრი. ლიტეინის ხიდის ტერიტორიაზე მდინარე ნევა თავის მაქსიმალურ სიღრმეს, 24 მეტრს აღწევს. მონიშნული სიის ელემენტი უძველესი რუკები ცხადყოფენ, რომ ჯერ კიდევ ქალაქის დაფუძნებამდე, დაახლოებით დღევანდელ ხიდთან მდებარეობდა რუსეთსა და შვედეთს შორის საზღვარი. სანქტ-პეტერბურგში მუდმივი ხიდის აშენების გადაწყვეტილება 1865 წლის 4 აპრილს დროებითი მცურავი ხიდის ჩაძირვის შემდეგ მიიღეს. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი მოვლენები წარსულში ხდებოდა და ხიდი არაერთხელ ჩაძირულა, იმ დროს მკვეთრი რეაგირება მოჰყვა ამ შემთხვევას მთავრობისგან და შეიქმა სპეციალური საექსპერტო კომისია. 1871 წლის 22 აპრილს ღია კონკურსი გამოცხადდა და წარმოადგინეს სულ 17 წინადადება. კონკურსის შედეგად, ვესტმინსტერის ბანერის პროექტის მიხედვით, ქალაქის ხელისუფლებამ შეარჩია გამარჯვებული. თუმცა, ტრანსპორტის სამინისტრომ უარყო შედეგები და საკუთარი საექსპერტო კომისია შექმნა, მათვე გამარჯვებულად გამოაცხადეს ინჟინერ-პოლკოვნიკ ა. სტრუვის პროექტი, რომელიც კომისიის ერთ-ერთი წევრი იყო. ახალი ხიდის მშენებლობა 1875 წლის 30 აგვისტოს დაიწყო. ხიდის მშენებლობის პროცესი საგრძნობლად რთული იყო, ხოლო მომდევნო მშენებლობის ოთხი წლის განმავლობაში ორი ფატალური უბედური შემთხვევა მოხდა, რის შედეგადაც 14 ადამიანი დაიღუპა. ხიდის ოფიციალური გახსნის ცერემონიალი 1879 წლის 1 ოქტომბერს შედგა. 1903 წელს უწოდეს ალექსანდრეს ხიდი, იმპერატორ ალექსანდრე II-ის სახელის უკვდავსაყოფად, მაგრამ ეს სახელი ვერ დამკვიდრდა საზოგადოებაში და 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ აღადგინეს მისი თავდაპირველი სახელწოდება „ლიტეინის ხიდი“. გახსნის შემდეგ, ხიდი აღჭურვილი იყო ელექტრო განათებით, რომლის ავტორიც იყო რუსი გამომგონებელი პაველ იაბლოჩკოვი. "Liteyny Bridge", 1982 by Alexander Semionov at STVBACCHUS Album
სვია (თევზების გვარი)

სვია, ბელუგა (ლათ. Huso) — თევზების გვარი ზუთხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 2 სახეობას, რომლებიც გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან. ესენია: სვია (Huso huso; Linnaeus, 1758) კალუგა (Huso dauricus; Georgi, 1775) ბოლო მონაცემები მეტყველებს სვიის გვარის პოლიფილურ წარმოშობაზე და გვთავაზობს, რომ მასში შემავალი ორი სახეობა უნდა შედიოდეს ზუთხის გვარში. ↑ Vasil'eva, E.D.; Valil'ev, V.P.; Shedko, S.V.; Novomodny, G.V. (2009). „The revision of the validity of the genus Huso (Acipenseridae) based on recent morphological and genetic data with particular reference to the Kaluga H. dauricus“. Journal of Ichthyology. 49 (10): 861–867. doi:10.1134/s0032945209100038. ↑ Krieger, J.; Hett, A.K.; Fuerst, P.A.; Artyukhin, E.; Ludwig, A. (2008). „The molecular phylogeny of the order Acipenseriformes revisited“. Journal of Applied Ichthyology. 24: 36–45. doi:10.1111/j.1439-0426.2008.01088.x. ↑ Peng, Z.; Ludwig, A.; Wang, D.; Diogo, R.; Wei, Q.; He, S. (2007). „Age and biogeography of major clades in sturgeons and paddlefishes (Pisces: Acipenseriformes)“. Molecular Phylogenetics and Evolution. 42: 854–862. doi:10.1016/j.ympev.2006.09.008. PMID 17158071.
დინგნიჩაბა

დინგნიჩაბა, ამერიკული დინგნიჩაბა (ლათ. Scaphirhynchus) — თევზების გვარი ზუთხისებრთა ოჯახისა. დინგი გაბრტყელებულია, კუდის ღერო — გრძელი და ძვლოვანი ფირფიტებით დაფარული. აერთიანებს სამ სახეობას. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში (მისისიპის აუზში). პირველი სახეობა — ჩვეულებრივი დიგნიჩაბა — სხეულის სიგრძეა 90 სმ-მდე; ტოფობა აპრილ-მაისში მიმდინარეობს ქვიანი გრუნტის მქონე შენაკადებში. იკვებება უმთავრესად უხერხემლოთა მატლებით. რეწვის ობიექტია. მეორე სახეობა — თეთრი დინგნიჩაბა — სიგრძე 1 მ-მდე; მეტად იშვიათია, ამიტომ სარეწაო მნიშვნელობა არ გააჩნია. მესამე სახეობა — ალაბამური დინგნიჩაბა — სხეულის სიგრძეა 76 სმ-მდე, გვხვდება მხოლოდ მდინარე ალაბამის 210 კმ-იან მონაკვეთზე, ამიტომ გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება. დინგნიჩაბა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Лопатоносы // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 15 — М., 1974. ↑ Scaphirhynchus (ინგლისური) FishBase-ზე. ↑ Alabama sturgeon page დაარქივებული 2013-02-16 საიტზე Wayback Machine. of the U.S. Fish and Wildlife Service's Endangered Species Program site
ამერიკული დინგნიჩაბა

ამერიკული დინგნიჩაბა (ლათ. Polyodon spathula) — თევზი დინგნიჩაბასებრთა რიგისა. აქვს წაგრძელებული სხეული, ქვევით განლაგებული პირი ორი ულვაშით, გვერდითი ხაზის არხები თავსა და ტანზე გარშემორტყმულია ფხებით. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის მდინარეებსა და ტბებში, მდინარე მისისიპის აუზში. სიგრძეში აღწევს 2 მეტრს, მასით — 70 კილოგრამს. დინგი ნიჩაბს წააგავს (აქედან სახელწოდება). პირი წინ არ იწევა, სალაყუჩე ფოთოლაკები გრძელი და მრავალრიცხოვანია. იკვებება ზოოპლანქტონით. შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაში. ზოგ ქვეყანაში შეყვანილია როგორც აკვაკულტურის ობიექტი; ჰყავთ სათევზე მეურნეობებში, უშვებენ წყალსაცავებში, სადაც წარმატებით იზრდება და შთამომავლობასაც იძლევა. ↑ Froese, R.; Pauly, D.. Polydontidae. FishBase (2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017 ↑ Polydontidae. Deeplyfish- fishes of the world. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-24. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017 ↑ Решетников Ю. С. Веслоносовые // Большая российская энциклопедия. т. 5. — М., 2006. — стр. 206.
მალიშევის სახლი

მალიშევის სახლი (რუს. Дом Малышева) — ისტორიული შენობა პუშკინში. აგებულია 1822-1825 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიას. სახლი მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე № 17/16. აღნიშნული შენობის პროექტი ეკუთვნოდა არქიტექტორ ვ. პ. სტასოვს. გარკვეული ხნის განმავლობაში იგი დაკავებული იყო მეზობლად მდებარე დიდი ორანჟერეის მშენებლობით. ცნობილია, რომ 1840 წელს მალიშევის სახლის პირველ სართულზე ტავერნა განათავსეს. 1858 წელს სახლის მფლობელი გახდა ვაჭარი, ალექსანდრე ივანეს ძე მალიშევი, რომლის სახელიც ეწოდა ამ სახლს. მოგვიანებით სახლი ეკუთვნოდა სასახლის ადმინისტრაციას. სასახლის თანამშრომლები, სწორედ ამ სახლში ცხოვრობდნენ. 1870-იან წლებში განხორციელდა სახლის არქიტექტურული რეკონსტრუქცია. გაკეთდა და მოეწყო ახალი სადარბაზო და კიბეები. 1896 წლიდან 1920 წლამდე პირველ სართულზე, სადაც შვიდი ოთახი იყო განთავსებული, რომელთაგან ორი გამოყენებული იყო ოფისად, ცხოვრობდა მეფის სასახლის არქიტექტორი სილვიო დანინი. მეორე სართულის ნახევარი ეკუთვნოდა ზნამენსკაიას ეკლესიის მღვდელს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, სახლი გეგმა შეცვალეს და რეკონსრუქციის დროს გაიზარდა ბინების რაოდენობა. დღეს შენობა, კვლავ საცხოვრებლად გამოიყენება. იგი კლასიციზმის სტილშია შესრულებული. ისევე როგორც სასათბურე მეურნეობის გასწვრივ ორივე კორპუსს, ამ სახლსაც ქვის ღობის იგივე ტიპი აქვს. შენობა შემკულია მოდილიონის კარნიზებით. მეორე სართულის ფანჯრები კი სანდრიკებით არის მორთული. Семенова Г. В. (2009). Царское Село: знакомое и незнакомое. М.: Центрполиграф. pp. 304–305. ISBN 978-5-9524-4249-8. Тыжненко Т. Е. (1990). Василий Стасов. Л.: Лениздат. p. 49. Козлов А.В. (2010). Сильвио Данини: материалы к творческой биографии. СПб.: КОЛО. Средняя 17 / Оранжерейная 6. Дом Малышева Дом Малышева - Жилой дом дворцового управления ↑ 1.0 1.1 Средняя 17 / Оранжерейная 6. Дом Малышева. tsarselo.ru ↑ 2.0 2.1 Дом Малышева - Жилой дом дворцового управления. citywalls.ru
ზიტო

ჟოზე ელი დე მირანდა (პორტ. José Ely de Miranda; დ. 8 აგვისტო, 1932, როზეირა, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 14 ივნისი, 2015, სანტუსი, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ზიტო. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1955–1966 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 46 მატჩი ითამაშა და 3 ბურთი გაიტანა. ზიტომ მსოფლიო ჩემპიონატების 10 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა. სანტოსი რიო–სან-პაულუს ტურნირი: 1959, 1963, 1964, 1966 პაულისტას ლიგა: 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967 ბრაზილიის თასი: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 ლიბერტადორესის თასი: 1962, 1963 საკონტინენტთაშორისო თასი: 1962, 1963 ბრაზილია მსოფლიო ჩემპიონატი: 1958, 1962 მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1962 გოდუაძე, ლაშა (2010). მსოფლიო თასის ისტორია (1930–2010). თბ.: „მსოფლიო სპორტი“.  კაკაბაძე, მ. (1981). ოქროს ქალღმერთიდან ფიფა-ს თასამდე. თბ.: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა.  ფანჯიკიძე, გურამ (1967). ფეხბურთის სამშობლოში : მსოფლიო პირველობის ჩემპიონატი ინგლისში. თბილისი: ნაკადული.  ფანჯიკიძე, გურამ (1970). ფეხბურთის სამშობლოში : სპორტული ნარკვევი. თბილისი: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა.  Glanville, Brian (2018). The Story of the World Cup. London: Faber. ციტირების თარიღი: 2019-01-21.  დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-13. ციტირების თარიღი: 2021-08-29. ISBN 9780571325566 Holt, Nick (2014). The Mammoth Book of the World Cup. London: Running Press Adult.  ISBN 0762452242 Вит, Александр; Владимиров, Владимир (1958). Золотой Кубок футбола. М.: Физкультура и спорт.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზიტო“ ვიკისაწყობში. ზიტო — Association of Football Statisticians ↑ Zito obituary. წაკითხვის თარიღი: 21 იანვარი, 2019. ↑ Zito: Two-time Brazilian World Cup-winning midfielder dies at 82. წაკითხვის თარიღი: 21 იანვარი, 2019. ↑ Zito — José Ely de Miranda. წაკითხვის თარიღი: 21 იანვარი, 2019. ↑ Zito in the World Cups. წაკითხვის თარიღი: 26 ივნისი, 2019.
ზვეგინცევის სახლი

ზვეგინცევის სახლი (რუს. Дом Звегинцева) — ისტორიული შენობა ქალაქ პუშკინში. აშენდა 1836-1839 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს. მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე, სახლი №29/23, პუშკინის ქუჩის კუთხეში, ტაძრის მოედანთან. 1835 წელს კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის მიწის ნაკვეთები გამოიყო. ხუთივე სახლის პროექტი არქიტექტორ სებასტიან ჩერფოლიომ შექმნა, რომელიც ერთიან დიდ კომპლექსს ქმნის. ზვეგენცევის სახლს მოიხსენიებენ ასევე სხვა სახელითაც კერძოდ — ტიმოფეევის სახლის სახელწოდებით. 1867 წლის ცარსკოე-სელოს რუკის ფრაგმენტზე სახლის ადგილას დატანილია სამრევლო სკოლა. 1890 წელს, პოტაპოვის ნებით სახლი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში გადაეცა წმინდა ეკატერინეს ეკლესიას. 1963 წელს სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის დროსაც წინა ფასადები არ შეცვლილა. აღნიშნული სახლი დიდი ხნის განმავლობაში, რჩებოდა საცხოვრებლად. სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია კვების ობიექტები. სახლი გაფორმებულია კათედრის მოედანზე მდებარე როდაქსის სახლის მსგავსად. იგი სამსართულიანია (ცოკოლის მაღალი სართულის ჩათვლით, რომელიც რუსტირებულია და კვადრატული გეგმისაა. სახლის ფასადი შესანიშნავი სტილით არის გაფორმებული კერძოდ, თხელი სანდრიკებით და ფრიზებით. ჭარბობს ყვავილების ორნამენტი, ფრიზზე მეორდება წყვილი გედის გამოსახულება. გაფორმებაში ჭარბობს ბიზანტიური მოტივები, რომელიც გამოიყენება ძველ რუსულ არქიტექტურაში. Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 363—364. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8. Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. Оранжерейная 29. Дом Звегинцева (Тимофеевых). Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. Дом Звегинцева - Дом В. П. Потапова - Дом причта Екатерининского собора. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. ↑ Дом Звегинцева (Тимофеевых). КГИОП Санкт-Петербурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. ↑ Решение исполкома Ленгорсовета № 650 от 25.08.1975 ↑ 3.0 3.1 Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. შეცდომა ციტირებაში Invalid <ref> tag; name "enc" defined multiple times with different content; $2 ↑ 4.0 4.1 Оранжерейная 29. Дом Звегинцева (Тимофеевых). Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. შეცდომა ციტირებაში Invalid <ref> tag; name "enc2" defined multiple times with different content; $2 ↑ 5.0 5.1 Дом Звегинцева - Дом В. П. Потапова - Дом причта Екатерининского собора. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-11. შეცდომა ციტირებაში Invalid <ref> tag; name "citywalls" defined multiple times with different content; $2
ალექსანდრეს ჭიშკარი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრეს ჭიშკარი (რუს. Александровские ворота) — კლასიციზმის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ოხტის ყოფილი დენთის ქარხნის ჭიშკარი. აგებულია 1806 წელს არქიტექტორ თედორე დემერცოვის პროექტის მიხედვით. ალექსანდრეს ჭიშკარი მდებარეობს მდინარე ოხტის ნაპირზე ილინსკის ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოხტის კაშხლის შორიახლოს. კარიბჭის ზედა ნაწილში, როგორც ჩანს, ჩამოკიდებული იყო ზარი. ცოკოლი და კოლონების ბაზისი შესრულებულია თუჯისაგან. დენთის ქარხნის პირველი ხის (გეორგიევსკის) ჭიშკარი ააშენეს ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში. 1803 წლის 15 აპრილს ოხტის დენთის ქარხანაში მოხდა დენთის ძლიერი აფეთქება, რამაც გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზარალი, ასევე განადგურდა გეორგიევსკის ჭიშკარიც. აღდგენით სამუშაოებს, რომელიც 1803-1805 წლებში მიმდინარეობდა, ხელმძღვანელობდა ფ. ი. დემერცოვი. სამუშაოების დასრულების შემდეგ ქარხანას ესტუმრა იმპერატორი ალექსანდრე I, რომლის ვიზიტისთვისაც ააშენეს ახალი, ქვის ჭიშკარი. მშენებლობის პერიოდში იგი მდებარეობდა ქარხნის ტერიტორიაზე, ახლა კი მდებარეობს ქარხნის გარეთ, მისი შესასვლელიდან დასავლეთით. 2016 წელს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა ჭიშკარი შეიტანა ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული მნიშვნელობის ძეგლი. ამჟამად ჭიშკარი ავარიულ მდგომარეობაშია. კუთხის სათავსოებში შემორჩენილია ღუმელის საბუხრეები. 2010 წელს აღნიშნული სათავსოების ფანჯრები აგურით ამოქოლეს. Александровские ворота დაარქივებული 2018-04-06 საიტზე Wayback Machine. Александровские ворота в Санкт-Петербурге დაარქივებული 2019-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Распоряжение КГИОП № 10-633 от 17.11.2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 09.03.2018. ციტირების თარიღი: 21.01.2019. ↑ Александровские ворота დაარქივებული 2018-04-06 საიტზე Wayback Machine. // Citywalls