8 სექტემბერი

8 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 251-ე დღე (ნაკიან წლებში – 252-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 114 დღე. 1331 : სტეფან დუშანი თავს სერბეთის მეფედ აცხადებს. 1380 : კულიკოვოს ბრძოლა — რუსები თათარ-მონღოლებს ამარცხებენ. 1449 : ტუმუს ციხის ბრძოლა — მონღოლები ჩინეთის იმპერატორს იპყრობენ. 1504 : მიქელანჯელოს „დავითი“ წარედგინა საზოგადოებას ფლორენციაში. 1514 : ორშის ბრძოლა — საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ ბრძოლაში ლიტველებისა და პოლონელების არმია რუსებს ანადგურებს. 1636 : დაარსდა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. 1664 : ჰოლანდიური კოლონია ახალი ამსტერდამი ბრიტანელებს ჩაბარდა, რომელთაც მოგვიანებით მას ნიუ-იორკი დაარქვეს. 1755 : ფრანგებისა და ინდიელების ომი — ტბა ჯორჯის ბრძოლა. 1796 : ნაპოლეონის ომები — ბასანოს ბრძოლა — ფრანგები ბასანოსთან ავსტრიელების ჯარებს ამარცხებენ. 1831 : უილიამ IV დიდი ბრიტანეთის მეფედ აკურთხეს. 1926 : გერმანია ერთა ლიგის წევრი გახდა. 1930 : კომპანია 3M გამჭვირვალე სკოჩის ლენტის მარკეტინგს იწყებს. 1941 : მეორე მსოფლიო ომი — ნაცისტების მიერ ლენინგრადის ალყა იწყება. 1945 : ცივი ომი - ერთი თვის წინ საბჭოთა ჯარების მიერ კორეის ჩრდილოეთ ნაწილის ოკუპაციის საპასუხოდ აშშ-ის ჯარები ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილს იკავებს. 1951 : სან-ფრანცისკოს ხელშეკრულება — 48 ქვეყანა სამშვიდობო ხელშეკრულებას აწერს ხელს იაპონიასთან სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია, რითაც ფორმალურად სრულდება ომი წყნარ ოკეანეში. 1974 : უოტერგეიტის სკანდალი — აშშ-ის პრეზიდენტი ჯერალდ ფორდი უტევებს ყოფილ პრეზიდენტ რიჩარდ ნიქსონს ყველა დანაშაულს, რომელიც კი ნიქსონს შესაძლოა ამ თანამდებობაზე ჰქონოდა ჩადენილი. 1986 : ოპრა უინფრის პირველი შოუ გადის ეთერში. 1991 : ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკა დამოუკიდებლობას აცხადებს. 2000 : ალბანეთი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წევრი ხდება. 2011 : რუსეთის ქალაქ იაროსლავლთან მომხდარი ავიაკატასტროფის შედეგად 43 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის იაროსლავის „ლოკომოტივის“ ჰოკეის გუნდის მოთამაშეები. 2015 : 2011 წელს აღმდგარ დავით აღმაშენებლის სახელობის საქართველოს ეროვნულ თავდაცვის აკადემიაში იუნკერების პირველმა გამოშვებამ ლეიტენანტის ფიცი მიიღო. 2019 : საქართველოს პარლამენტმა გიორგი გახარია პრემიერ-მინისტრად დაამტკიცა. 2022 : ელისაბედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ გაერთიანებული სამეფოს მეფე ჩარლზ III გახდა. 1157 : რიჩარდ I — ინგლისის მეფე 1207 : სანჩო II — პორტუგალიის მეფე 1633 : ფერდინანდ IV — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1830 : მისტრალი, ფრედერიკ — ფრანგი პოეტი 1852 : გვანგმუ — კორეის იმპერატორი 1873 : ჟარი, ალფრედ — ფრანგი მწერალი 1887 : ბექაია, მელქისედეკ — ქართველი ქიმიკოსი 1897 : ჰარისი, სეიმურ ედუინ — ამერიკელი ეკონომისტი 1899 : სეკი აკიკო — იაპონელი მომღერალი 1909 : ვენერა ურუშაძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი და პედაგოგი 1918 : ბარტონი, დერეკ ჰაროლდ რიჩარდ — ბრიტანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1923 : რასულ ჰამზათოვი — ხუნძი დაღესტნელი პოეტი 1925 : ოთარ ჭელიძე — ქართველი პოეტი 1954 : ზაზა მიქაშავიძე — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი 1960 : ია ნინიძე — ქართველი მსახიობი 1971 : თამარ ივერი — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო) 701 : სერგიუს I — რომის პაპი 780 : ლეო IV — ბიზანტიის იმპერატორი 1134 : ალფონსო I — არაგონის და ნავარის მეფე. 1425 : კარლოს I — ნავარის მეფე 1933 : ფაისალ I — ერაყის მეფე 1948 : შტრაუსი, რიხარდ — გერმანელი კომპოზიტორი 1965 : შტაუდინგერი, ჰერმან — გერმანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1970 : აფხაიძე, ემანუელ — ქართველი მსახიობი 1980 : ლიბი, ვილარდ — ამერიკელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1981 : ჰიდეკი იუკავა — იაპონელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1989 : ანდრონიკაშვილი, ელეფთერ — ქართველი ფიზიკოსი 2003 : რიფენშტალი, ლენი — გერმანელი კინორეჟისორი 2009 : გურამ ხარატიშვილი — ქართველი მათემატიკოსი 2014 : მაგდა ოლივერო — იტალიელი საოპერო მომღერალი (სოპრანო) 2022 : ელისაბედ II — გაერთიანებული სამეფოს დედოფალი 2024 : ალექსანდრე მასლიაკოვი — საბჭოთა და რუსი ტელეწამყვანი — წიგნიერების საერთაშორისო დღე.  ანდორა — ეროვნული დღე.  ესპანეთი — მოხალისის დღე.  ჩრდილოეთი მაკედონია — დამოუკიდებლობის დღე.  მალტა — გამარჯვების დღე.  პაკისტანი — პაკისტანის სამხედრო-საზღვაო ძალების ინდოეთზე გამარჯვების დღე (1965 წელი).  რუსეთი — კულიკოვოს ბრძოლის დღე.  რუსეთი — ლენინგრადის დამცველების ხსენების დღე. ბლოკადის დაწყების დღე (1941 წელი). მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ადრიანე და ნატალია სხვა თვეები: