laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მარიკა გულორდავა

მარიკა გულორდავა (დ. 29 აგვისტო, 1985, სოხუმი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, სოპრანო. დაიბადა 1985 წლის 29 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში. 2004 წლიდან სწავლობდა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე, 2011 წელს დაამთავრა მილანის ლა სკალას ვოკალური ხელოვნების აკადემია. თბილისის კონსერვატორიასა და ლა სკალას აკადემიაში სწავლის პერიოდში შეასრულა მთავარი პარტიები შემდეგ სპექტაკლებში: ტატიანას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“ ), იოლანტას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „იოლანტა“), ვილოეტას პარტია (ჯუზეპე ვერდი, „ტრავიატა“); 2008 წელს კალიარის ოპერის თეატრის სცენაზე შეასრულა ჭაბუკის პარტია ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერაში „თქმულება ქალაქ კიტეჟზე“. 2011 წელს ლა სკალას თეატრში მან შეასრულა ბერენიჩეს პარტია ჯოაკინო როსინის ოპერაში „შემთხვევა გხდის ქურდად“. 2007-2012 წლებში იგი წარმატებით გამოდიოდა ევროპის მასშტაბით. მიღებული აქვს მონსერატ კაბალიეს სახელობის საერთაშორისო კონკურსის I პრემია 2007 წელს, ამავე წელს მიიღო პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის XIII საერთაშორისო კონკურსის III პრემია და ახალგაზრდა მუსიკოს-შემსრულებელთა IV რესპუბლიკური კონკურსის I პრემია. მარიკა გულორდავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თაკო გაჩეჩილაძე

თამარ (თაკო) გაჩეჩილაძე (დ. 17 მარტი, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი. 2008 წელს საქართველო წარადგინა ევროვიზიაზე სიმღერით „Me and My Funky“ და დაიკავა მე-10 ადგილი ჯგუფ სტეფანე და 3G-სთან ერთად. მონაწილეობას იღებდა შიდა კონკურსში სიმღერით „I'am Free“ და უნდა წარედგინა საქართველო 2009 წლის ევროვიზიაზე სიმღერით „We Don't Wanna Put In“, მაგრამ სტეფანე და 3G-სთან ერთად დისკვალიფიცირებული იქნა კონკურსიდან სიმღერის პოლიტიკური ხასიათის გამო. 2017 წელს კვლავ მოიპოვა უფლება წარედგინა საქართველო ევროვიზიაზე და წარსდგა სიმღერით „Keep the Faith“, მაგრამ ვერ გადავიდა ფინალში. ↑ Brey, Marco. (1 March 2008) Tonight: Who will get the ticket from Tbilisi?. European Broadcasting Union. ციტირების თარიღი: 21 January 2017. ↑ Adams, William Lee. (20 January 2017) Tako Gachechiladze wins Georgia's Eurovision final with "Keep the Faith". Wiwibloggs. ↑ Thomson, Euan. (20 January 2017) Georgia: Tako Gachechiladze to Kyiv!. Eurovoix.
მიულქიულიუ

მიულქიულიუ (აზერ. Mülkülü) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 987 კაცი. მიულქიულიუ GEOnet სახელების სერვერზე ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=106
მუნჯუქლუ (თოუზი)

მუნჯუქლუ (აზერ. Muncuqlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 152 კაცი. ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=107 ↑ Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. II cild. Bakı - 2010.
ნამაზლარი

ნამაზლარი (აზერ. Namazlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. ნამაზლარი GEOnet სახელების სერვერზე
ნამხოში

ნამხოში (აზერ. Namxoş) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 234 კაცი. ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=107 ↑  Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
ნასიბლი

ნასიბლი (აზერ. Nəsibli) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 57 კაცი. ნასიბლი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=107
ოთო ნემსაძე

ოთო ნემსაძე (დ. 18 ივნისი, 1989, გორი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, რომელმაც საქართველოს 2019 წლის ევროვიზიაზე წარადგინა სიმღერით „სულ წინ იარე“. 2019 წლის 3 მარტს გაიმარჯვა „საქართველოს ვარსკვლავში“. ცნობილი გახდა 2010 წელს „ჯეოსტარის“ მეხუთე სეზონში გამარჯვების შემდეგ. მონაწილეობდა პროექტ „უკრაინის ხმაში“ და დაიკავა მეორე ადგილი. 2017 წელს ბენდი „ლიმბო“, რომლის წევრიც არის იგი, წარსდგა ევროვიზიაზე და დაიკავეს მე-10 ადგილი, მათ შეასრულეს სიმღერა „Dear God“. ↑ Oto Nemsadze. European Broadcasting Union (2019). ციტირების თარიღი: 28 April 2019. ↑ Georgia goes ahead with Oto Nemsadze for Eurovision 2019. ციტირების თარიღი: 3 March 2019. ↑ Mercereau, Damien (29 March 2019). „Eurovision 2019: qui est Oto Nemsadze, le représentant de la Géorgie?“. Le Figaro (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 30 March 2019. ↑ Oto Nemsadze. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 აპრილი 2019. ციტირების თარიღი: 28 April 2019.
რობერტინები

რობერტელთა ოჯახის სახელწოდება წარმოდგება საკუთარი სახელი რობერტისგან, რომელსაც ბევრი მისი წარმომადგენელი ატარებდა. ამ ფრანკი დიდგვაროვნების ძალაუფლება განმტკიცებული იყო ნოისტრიაში. დინასტია ცნობილია არა იმდენად სამეფო მდგომარეობის არამდგრადობით, რამდენადაც „უნარით, უარი თქვან გვირგვინზე რათა განიმტკიცონ საკუთარი პოზიცია“ სამეფოში და მართონ ფაქტობრივად. ტახტზე ავიდა ოჯახის სამი წევრი: ედი, იგივე ოდონი 888 წელს, მისი ძმა რობერტ I 922 წელს და ამ უკანასკნელის შვილიშვილი ჰუგო კაპეტი 987 წელს. მისი შთამომავლები იწოდებიან კაპეტინგებად და უწყვეტად მეფობდნენ საფრანგეთში 987-დან 1792 წლამდე (805 წლის განმავლობაში). შემდეგ, 1815–1848 წლებში (33 წლის განმავლობაში). ასევე 888–1848 წლებში რობერტინების ოჯახი უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ როლს თამაშობდა საფრანგეთში. რობერტინების ოჯახის წარმოშობა დიდი ხნის განმავლობაში უცნობი იყო, რამაც ხელი შეუწყო მრავალი ვარაუდის გავრცელებას. არსებობს ვერსია, რომ რობერტ ძლიერი იყო შილდებრანის აგანტური შთამომავალი, მაგრამ ეს თეორია ამჟამად უარყოფილია. XX საუკუნეში რამდენიმე ისტორიკოსის შრომებზე დაყრდნობით ჩამოყალიბდა რამდენიმე თეორია, რომლებიც შესაძლოა იყოს სარწმუნო. კაპეტინგების წინაპრები აყალიბებენ ოჯახურ ჯგუფს უკანასკნელი მეროვინგების მომსახურე პირებთან ერთად. სურათზე წარმოდგენილი დაფა კიდევ ერთი მტკიცებულებაა რობერტინების საგვარეულო ხაზთან დაკავშირებული მოსაზრებისა. ↑ საკუთარი სახელი რობერტი გვხვდება რობერტინების თითქმის ყველა თაობაში, შემდეგ კი კაპეტინგებთან. ფილიპ IV ლე ბელი იყო უკანასკნელი მეფე კაპეტინგების დინასტიიდან, რომელმაც თავის ერთ-ერთ შვილს დაარქვა რობერტი. უფრო მოგვიანებით, ამ სახელს აღადგენენ ბურბონები XIX საუკუნეში რობერტ ორლეანელის, შარტრის ჰერცოგის, პრინცი რობერტის და პარმის ჰერცოგის, რობერტ I-ის სახით. ↑ Christian Bonnet, Christine Descatoire, Les Carolingiens (741-987), Armand Colin, 2001, p. 91
სადიო მანე

სადიო მანე (ფრანგ. Sadio Mane; დ. 10 აპრილი, 1992, სედიუ, სენეგალი) — სენეგალელი ფეხბურთელი, პოზიციით ფლანგის თავდამსხმელი. ასპარეზობს არაბულ კლუბ „ალ-ნასრში“. 2016 წლიდან 2022 წლამდე თამაშობდა „ლივერპულში“, რომელმაც ის „საუთჰემპტონისგან“ 34 მილიონი ფუნტ სტერლინგის სანაცვლოდ შეიძინა. რედ ბულ ზალცბურგი:(2) ავტრიის ბუნდესლიგა: 2013–14 ავსტრიის თასი: 2014 ლივერპული:(6) პრემიერ ლიგა (1): 2019–20 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2018–19 ფინალისტი: 2017–18 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2019 ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2019 ინგლისის ლიგის თასი (1): 2021–22 ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2022 სადიო მანე — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) სადიო მანე — Soccerway მანეს პროფილი „FootNational“-ზე პროფილი ლივერპულის საიტზე ↑ Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed. პრემიერ ლიგა (2 თებერვალი, 2018). ციტირების თარიღი: 11 თებერვალი, 2018. ↑ Sadio Mané. FC Bayern München. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-07-01. ციტირების თარიღი: 16 იანვარი, 2023. ↑ Sadio Mane: Liverpool complete £34m signing of Southampton forward. BBC Sport (28 ივნისი, 2016). ციტირების თარიღი: 28 ივნისი, 2016. ↑ Sadio Mane has medical as Liverpool agree transfer fee of £34m with Southampton (28 ივნისი, 2016).
ესპირიტუ-სანტუ

ესპირიტუ-სანტუ (პორტ. Espírito Santo, ES) — ბრაზილიის შტატი ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ბრაზილიის ზეგანის განაპირას. ფართობი – 46 ათასი კმ². მოსახლეობა – 3,885,049 (2014) ქალაქები (ათ.) – ვიტორია (306), ვილა-ველია (366), სერა (346). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ესპირიტუ-სანტუ“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística. IBGE (2012-08-31). ციტირების თარიღი: 2014-04-08.
მარიკო ებრალიძე

მარიკო ებრალიძე (დ. 1984, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ჯაზის მომღერალი. საქართველოს წარმდგენი 2014 წლის ევროვიზიაზე ჯგუფ „The Shin“-თან ერთად, სიმღერით „Three Minutes to Earth“. დაიბადა 1984 წელს თბილისში. სწავლობდა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის მუსიკალურ სასწავლებელსა და მუსიკის ხელოვნების პედაგოგიურ ინსტიტუტში სადაც მოიპოვა ბაკალავრის წოდება. 2008 წელს გახდა სოლისტი და მასწავლებელი. პოპულარობა მოიპოვა ჯაზის შესრულებისათვის, 2008 წლიდან არის თბილისის ორკესტრის ბიგ-ბენდის სოლისტი. ↑ Brey, Marco. (24 February 2014) "Three Minutes to Earth" for Georgia. Eurovision.tv. ციტირების თარიღი: 24 February 2014. ↑ Brey, Marco. (4 February 2014) The Shin & Mariko to represent Georgia!. Eurovision.tv. ციტირების თარიღი: 6 February 2014.
მდელოს ძაღლი

მდელოს ძაღლი (ლათ. Cynomys < ძვ. ბერძნ. κῠνο- +μῦς — „ძაღლთაგვა“) — ძუძუმწოვართა გვარი ციყვისებრთა ოჯახისა. გარეგნულად ყვითელ თრიას (Spermophilus fulvus) წააგვანან; მათი სხეულის სიგრძეა 40 სმ-მდე, კუდისა 7–11 სმ-მდე; შეფერილობა ღიაა, მურა-ქვიშისფერი. ცნობილია 5 სახეობა. ბინადრობენ ჩრდილოეთ ამერიკის ცენტრალური და სამხრეთი რაიონების სტეპისა და უდაბნო-სტეპის ლანდშაფტებში ვაკეებისა და მთების ტერიტორიაზე; ვერტიკალურად ადიან ზღვის დონიდან 3200 მეტრამდე. სახლობენ დიდ კოლონიებად, ღრმა სოროებში. გამოსცემენ თავისებურ მყეფარა ყმას, საიდანაც მოდის მათი სახელწოდება. ზამთარში მათი აქტიურობა მცირდება, შეიძლება ძილქუშს მიეცნენ. იკვებებიან მცენარეთა მიწისზედა ნაწილებით. წელიწადში ერთხელ ყრიან 2–10 ნაშიერს. წარმოადგენენ მტაცებელი მხეცების ნადავლს. ზიანს აყენებენ სათიბ სავარგულებს. მათი ხორცი საკვებად ვარგისია. შავი ჭირის გამომწვევის ბუნებრივი მატარებლები არიან. 2 სახეობა შეტანილია IUCN-ის წითელ წიგნში. მდელოს ძაღლი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., მოსკ.: გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969. ↑ prairie dog — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 მდელოს ძაღლი // ბიოლოგიური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ 3.0 3.1 3.2 მდელოს ძაღლი // დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие» Кн. 2 = The New Encyclopedia of Mammals / под ред. Д. Макдональда. — М.: Омега, 2007. — С. 441. — 3000 экз. — ISBN 978-5-465-01346-8.
მსახიობის დღე

„მსახიობის დღე“ — ქართული გაზეთი, მსახიობთა ყოველწლიური ორგანო. გამოდიოდა 1920, 1921 და 1923 წლებში. გამომცემელი — სრულიად საქართველოს მსახიობთა კავშირი. რედაქტორი — შალვა დადიანი. გამოიცემოდა თბილისში, მსახიობის დღის აღსანიშნავად. 2 იანვარი ქართული თეატრის დაბადების დღეა, სწორედ ამ დღეს, 1920 წელს, გაიმართა ქართველ მსახიობთა ყრილობა. გაზეთის 1920 წლის მეორე ნომერი მთლიანად ეძღვნება სრულიად საქართველოს მსახიობთა კავშირის ისტორიას. პირველივე გვერდზე დაბეჭდილია განცხადება მსახიობის დღის აღნიშვნის შესახებ და თბილისში წარმოდგენილი 14 სპექტაკლის ჩამონათვალი. საგაზეთო პუბლიკაციები ეხმიანება მსახიობთა დღესასწაულს. ამ მოვლენას ეძღვნება გ. ახალციხელის „მსახიობთა დღე – ჩვენი დღესასწაულიც არის“, დ. ჭიაბერაშვილის „სალამი“, აგრეთვე ე. ანდრონიკაშვილის „ოცნება... და მხოლოდ ოცნება“ და სხვ. იოსებ იმედაშვილის სტატიაში „ქურუმი ეროვნებისა“ საუბარია ქართული სამსახიობო სკოლის განვითარებისა და ჩამოყალიბების ეტაპებზე. ავტორი საზოგადოებას ულოცავს დღესასწაულს და მას ქართული კულტურისათვის მნიშვნელოვან მოვლენად მიიჩნევს. ამავე ნომერში დაიბეჭდა ანკეტა, რომელიც მსახიობთა საბჭომ დაუგზავნა თავის წევრებს. 1923 წლის ექვსგვერდიანი გამოცემა თავს უყრის ქართული თეატრის დაარსების 73-ე წლისთავისადმი მიძღვნილ მწერალთა და მსახიობთა სტატიებს. ქართული თეატრის მდგომარეობას, განვითარების პერსპექტივასა და პრობლემებს ასახავს დ. კანდელაკის „განათლების სახალხო კომისარის წერილი“ და გრ. რობაქიძის „ქართული თეატრი“. გაზეთში დაიბეჭდა ინტერვიუ იმჟამად საქართველოში მყოფ ალ. სუმბათაშვილ-იუჟინთან, რომელსაც ესაუბრა მსახიობი ვ. ჯიქია. საუბარი შეეხო თეატრის აწმყოს, ამოცანებს, ქართულ დრამატურგიას, თეატრალური სკოლების დაარსების საკითხს. ქართული თეატრის იუბილეს ეძღვნება აკაკი ფაღავას წერილი „73“. გაზეთში დაიბეჭდა ივ. გომართელის სტატია „ქართული ხელოვნება“, ალ. ახმეტელის „ახალი სახიობა“, კ. აბაშიძის „ქართული დრამის მოკლე მიმოხილვა“, დ. ლიხელის „ქართული თეატრი“, ალ. წუწუნავას „მისალოცი ქართული თეატრისადმი“, ვ. ფალიაშვილის „ოპერა“ და სხვ. ახლაფეხადგმულ კინოხელოვნებას ეხებოდა ვ. ბარსკის „წერილი კინემატოგრაფიაზე“. გაზეთი აქვეყნებდა მ. ბალანჩივაძის მუსიკალური ნაწარმოების „ზღაპრის“ ნოტებს, აქვე დაიბეჭდა ს. შანშიაშვილის, შიო მღვიმელისა და ვ. რუხაძის ლექსები. წერეთელი მ, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 286.
ანგელოზის მთა

ანგელოზის მთა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხევის კავკასიონზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3095,7 მ. ↑ საბჭოთა ტოპოგრაფიული რუკა ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16.
ინა ჟორდანია

ინა ჟორდანია (დ. 1877, ბერდინო, ორლოვის გუბერნია – გ. 1967, პარიზი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის, ნოე ჟორდანიას, ცოლი, სოციალ-დემოკრატი. დაიბადა მღვდელის ოჯახში. 1902 წელს დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მომავალი ქმარი 1903 წელს პარიზში გაიცნო. 1904 საქართველოში დაქორწინდა ნოე ჟორდანიაზე. ახალგაზრდობიდანვე შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას, იყო მენშევიკური ფრაქციის წევრი პარტიული ფსევდონიმით „თამარი“. ქმართან ერთად აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკურ საქმიანობაში. გარკვეული პერიოდი იყო მენშევიკური ფრაქციის ბაქოს კომიტეტის წევრი, 1905 ბაქოში მეფის ჟანდარმერიამ დააპატიმრა, თუმცა ფეხმძიმობის გამო, ექიმთა შუამდგომლობით, გაათავისუფლეს. რუსეთის მეოთხე დუმის არჩევნების დროს ხელმძღვანელობდა არჩევნებში გამარჯვებულ სოციალ-დემოკრატ მათე სკობელევის საარჩევნო კამპანიას, რის გამოც მას აეკრძალა კავკასიაში ცხოვრება და გადასახლდა მოსკოვში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კვლავ აგრძელებდა აქტიურ პარტიულ და საზოგადოებრივ საქმიანობას. 1917 წლის ბოლოს სოციალ-დემოკრატიული სიით მონაწილეობდა რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში. საქართველოს დამოუკიდებლობის პერიოდში, როგორც მთავრობის თავმჯდომარის მეუღლე, აქტიურად იყო ჩართული საქველმოქმედო საქმიანობაში. ოლივერ უორდროპის ცნობით, ის ხელმძღვანელობდა „ქალთა საზოგადოებას ბავშვთა კეთილდღეობისათვის“. ნოე რამიშვილის და აკაკი ჩხენკელის ცოლებთან — მარო რამიშვილთან და მაკრინე ჩხენკელთან — ერთად აწყობდა კულტურულ საღამოებს გაჭირვებულთა და ავადმყოფ ბავშვთა დასახმარებლად. ხელს უწყობდა ქალთა განათლების წახალისებასა და სამკითხველოების გახსნას. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, დამფუძნებელი კრების მანდატით, შვილებთან ერთად ემიგრაციაში გაჰყვა მეუღლეს. შემდგომ პერიოდშიც აქტიურად აგრძელებდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. ემიგრაციული წრეების გასაძლიერებლად და გაჭირვებულთა დასახმარებლად პარიზში აწყობდა საქველმოქმედო საღამოებს, რომლისგანაც შემოსული თანხებით ტუბერკულოზისა და სხვა მძიმე დავადებების მქონე ქართველ ემიგრანტებს ეხმარებოდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში გახდა საფრანგეთის სოციალისტური პარტიის წევრი. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 322. ინა ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბრუცასებრნი

ბრუცასებრნი (ლათ. Spalacidae) — ძუძუმწოვართა ოჯახი მღრღნელთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 35 სმ, კუდი მოკლეა. გარეთა ყური და თვალები რუდიმენტირებულია (თვალის კაკალი კანის ქვეშაა დამალული — აქედან სახელწოდება). ბეწვი ხშირი და რბილია; შეფერილობა — რუხ-ჩალისფერიდან მურამდე. შეგუებულები არიან მიწისქვეშა ცხოვრების ნირს (თხრიან მიწისქვეშა გზების რთულ სისტემას). სახლობენ ევროპის, წინა აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის სტეპის, ტყესტეპის, ნახევარუდაბნოსა და მთა-მდელოს ლანდშაფტებში; მთებში — ზღვის დონიდან 2500 მეტრამდე. საქართველოში, კერძოდ წალკასა და ახალქალაქის პლატოზე გვხვდება თეთრკბილა ბრუცა (Spalax leucodon). აერთიანებს 6–7 გვარის 36–37 სახეობას. ყველაზე ცნობილია ჩვეულებრივი ბრუცა (Spalax microphtalmus). იკვებებიან მცენარეთა მიწისქვეშა ნაწილებით; ზამთრისთვის საკვებს იმარაგებენ. წელიწადში 1–2-ჯერ ყრიან 1–3 ნაშიერს. ზოგჯერ ზიანი მოაქვთ, ღრნიან ტყის ნარგავების ნერგებს, ანადგურებენ ძირხვენებს, ამოჰყრიან მიწის გროვებს და სხვ. ბრუცასებრნი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., მოსკ.: გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969. ↑ 1.0 1.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 542. ↑ Spalacidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ ბრუცასებრნი (TSN 970144). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие» Кн. 2 = The New Encyclopedia of Mammals / под ред. Д. Макдональда. — М.: Омега, 2007. — С. 444. — 3000 экз. — ISBN 978-5-465-01346-8.
ცოკორი

ცოკორი (ლათ. Myospalax) — მღრღნელთა გვარი ბრუცასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 15–27 სმ, კუდისა 3–7 სმ. გარეთა ყური არ გააჩნიათ, თვალები ძალიან მცირე ზომისა აქვთ. წინა კიდურებზე გაზრდილია ბრჭყალები, რომლებიც თხრასაა შეგუებული. შეფერილობა ერთფეროვანია, მურა და ნაცრისფერ-რუხი ელფერით, ფხისებრი ბეწვი არ არის განვითარებული. გვარში გაერთიანებულია 3 სახეობა. გავრცელებული არიან სამხრეთ ციმბირში, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიაში. ბინადრობენ ვაკისა და მთის სტეპებში. ეწევიან მიწისქვეშა ცხოვრების ნირს. თხრიან 3 მეტრამდე სიღრმის სოროების რთულ ქსელს. იკვებებიან მცენარეთა მიწისქვეშა ნაწილებით. ადგილ-ადგილ ზიანს აყენებენ სოფლის მეურნეობას. მათ ტყავს ამუშავებენ და იყენებენ როგორც მეორეხარისხოვან ბეწვეულს. ცოკორი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., მოსკ.: გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969. ↑ ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 237. ↑ მიკროევოლუციის საფუძვლები, § 9. შიგაპოპულაციური (გენეტიკური) პოლიმორფიზმი, 9.2. ქრომოსომული პოლიმორფიზმი // საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა ↑ Wilson, D.E.; Reeder, D.M., eds. (2005). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
წითელი არმია ყველაზე ძლიერია

„წითელი არმია ყველაზე ძლიერია“ (რუს. «Красная Армия всех сильней») ან „თეთრი არმია, შავი ბარონი...“ (რუს. «Белая армия, чёрный барон...») — კომპოზიტორ სამუილ პოკრასისა და პოეტ პავლე გორინშტაინის მიერ რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს დაწერილი სიმღერა. სიმღერა პირველად 1920 წელს, განსხვავებული ტექსტით გაისმა. თავდაპირველად იგი დაიწერა კიევის საბრძოლო ოკრუგის ჯარისკაცებისათვის და საზღვარგარეთ „წითელი არმიის მარშის“ სახელით გავრცელდა. სიმღერა იყო რეაქცია 1920 წლის ზაფხულის მოვლენების შემდეგ. ბოლშევიკთა კონტროლის ქვეშ მყოფ ტერიტორიას ყირიმიდან თავს დაესხნენ გენერალ ბარონ ვრანგელის არმიის ნაწილები. ბეჭდურად ეს სიმღერა პირველად 1925 წელს გამოვიდა და მას შემდეგ მრავალგზის გამოიცემოდა სხვადასხვა სახელით: „ტაიგიდან ბრიტანეთის ზღვებამდე“, „წითელი არმია“, „წითელარმიული“ 1937 წლამდე, მაშინ მან საბოლოოდ მიიღო სახელი „წითელი არმია ყველაზე ძლიერია“. ტექსტის გამოცემისას მისი ავტორს დიდხანს არ უთითებდნენ. ასე გაგრძელდა 1950-იან წლებამდე, როდესაც მუსიკათმცოდნე ა. ვ. შილოვმა (ბევრს ეჭვი ეპარებოდა ამ ფაქტების სიმართლეში) დაადგინა მისი შემქნელების ვინაობა. ერთ-ერთი ვარიანტი: Белая армия, чёрный барон Снова готовят нам царский трон, Но от тайги до британских морей Красная Армия всех сильней. მისამღერი: Так пусть же Красная Сжимает властно Свой штык мозолистой рукой, И все должны мы Неудержимо Идти в последний смертный бой! Красная Армия, марш марш вперёд! Реввоенсовет нас в бой зовёт. Ведь от тайги до британских морей Красная Армия всех сильней! მისამღერი Мы раздуваем пожар мировой, Церкви и тюрьмы сравняем с землёй. Ведь от тайги до британских морей Красная Армия всех сильней! მისამღერი Draft Translation from Russian to English - word-by-word rough text MIA: History: Soviet History: Sounds of the Soviet Union: Lyrics: White Army, Black Baron "Die Arbeiter von Wien / Wir sind das Bauvolk der kommenden Welt." Orchestral rendition YouTube-ზე Popularity of the title "White Army, Black Baron"
ფილ ფოდენი

ფილიპ უოლტერ ფოდენი (ინგლ. Philip Walter Foden; დ. 28 მაისი, 2000, სტოკპორტი, ინგლისი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, „მანჩესტერ სიტისა“ და ინგლისის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. 2017 წელს ფოდენი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელმაც სასტარტო შემადგენლობაში დაიწყო თამაში უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის მატჩში. ის ასევე არის XXI საუკუნეში დაბადებული პირველი მოთამაშე, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგაზე შეძლო გოლის გატანა. ამასთან ერთად, 2018 წელს „მანჩესტერ სიტიმ“ მოახერხა პრემიერ ლიგის მოგება, რის შედეგადაც ფოდენი გახდა ამ ტურნირის ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული. მანჩესტერ სიტი:(16) პრემიერ ლიგა (6): 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24 ინგლისის ლიგის თასი (4): 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21 ინგლისის ასოციაციის თასი (2): 2019, 2023 ინგლისის სუპერთასი (2): 2018, 2019 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2022–23, ფინალისტი: 2020–21 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2023 ინგლისი: ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფილ ფოდენი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი პროფილი მანჩესტერ სიტის ოფიციალურ საიტზე ფილ ფოდენი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) ↑ პრემიერ ლიგის კლუბებმა თავიანთი შემადგენლობები დაასახელეს. Premier League (9 ივნისი, 2017). ციტირების თარიღი: 18 დეკემბერი, 2017 ↑ 2017 წლის 17 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატის ნაკრებების შემადგენლობები. FIFA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-30. ციტირების თარიღი: 2019-05-11. ↑ „სიტის“ გულშემატკივრებს უხარიათ ფოდენის მიერ დაწერილი ისტორია. Manchester Evening News (13 მაისი, 2018). ციტირების თარიღი: 2019-04-22. ↑ Manchester City 1–0 Inter Milan // BBC Sport ↑ Man. City 0–1 Chelsea // uefa.com
ედერსონ მორაესი

ედერსონ სანტანა დე მორაესი (პორტ. Ederson Santana de Moraes; დ. 17 აგვისტო, 1993, ოზასკუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, პოზიციით მეკარე. იცავს „მანჩესტერ სიტის“ ღირსებას, რომელმაც ის პორტუგალიური „ბენფიკასგან“ 35 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ შეიძინა. ამ ტრანსფერის შედეგად, ედერსონი 2018 წლის მაისამდე ითვლებოდა მსოფლიო ფეხბურთის ისტორიის ყველაზე ძვირადღირებულ მეკარედ. ბენფიკა:(4) პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა (2): 2015–16, 2016–17 პორტუგალიის საფეხბურთო თასი (1): 2016–17 პორტუგალიის ლიგის თასი (1): 2015–16 მანჩესტერ სიტი:(15) პრემიერ ლიგა (5): 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23 ინგლისის ლიგის თასი (4): 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21 ინგლისის ასოციაციის თასი (2): 2019, 2023 ინგლისის სუპერთასი (2): 2018, 2019 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2022–23, ფინალისტი: 2020–21 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2023 ბრაზილია: (1) კოპა ამერიკა (1): 2019 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ედერსონ მორაესი“ ვიკისაწყობში. ედერსონ მორაესი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) ედერსონის პროფილი „ბენფიკას“ საიტზე დაარქივებული 2016-07-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2017–18 წლების პრემიერ ლიგის კლუბების შემადგენლობები. Premier League (1 სექტემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 9 სექტემბერი, 2017 ↑ Poli, Raffaele; Besson, Roger; Ravenel, Loïc. ფეხბურთელთა სატრანსფერო ფასების სია. International Centre for Sports Studies (CIES) (5 ნოემბერი, 2018). ციტირების თარიღი: 5 ნოემბერი, 2018. ↑ Manchester City 1–0 Inter Milan // BBC Sport ↑ Man. City 0–1 Chelsea // uefa.com
ოჟახლი

ოჟახლი (აზერ. Odzhakhly) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. ოჟახლი GEOnet სახელების სერვერზე
ორთა-ჯეირანჩიოლი

ორთა-ჯეირანჩიოლი (აზერ. Orta Ceyrançöl) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. ორთა-ჯეირანჩიოლი GEOnet სახელების სერვერზე
ორთაქიშლაყი

ორთაქიშლაყი (აზერ. Ortaqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. ორთაქიშლაყი GEOnet სახელების სერვერზე
იოსქანი

იოსქანი (აზერ. Öskən) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. 2012 წლის 7 მარტამდე ეწოდებოდა ოსქანი. იოსქანი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=107 ↑ Tovuz rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının 7 mart 2012-ci il tarixli Qanunu az. president.az (09 aprel 2012, 18:40). ციტირების თარიღი: 2015-06-30.
ფაფაქჩილარი

ფაფაქჩილარი (აზერ. Papaqçılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 411 კაცი. ↑ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&pno=107 ↑ Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
მიხაილოვკა (არშალის რაიონი)

მიხაილოვკა (ყაზახ. Михайловка) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის მიხაილოვკის სასოფლო ოკრუგში. ატოკ კოდი — 113449100. 1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 1659 კაცს, რომლის 45% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 25% — გერმანელი. 1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 1428 ადამიანი (676 მამაკაცი და 752 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 1212 ადამიანს შეადგენს (593 მამაკაცი და 619 ქალი). ↑ База КАТО. Агентство Республики Казахстан по статистике. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-27. ციტირების თარიღი: 2013-02-16. ↑ Итоги Всесоюзной переписи населения 1989 года по Казахской ССР. Том 3 (რუსული) ↑ 3.0 3.1 Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года. Агентство Республики Казахстан по статистике. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-27. ციტირების თარიღი: 2019-05-12.