laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თეთრთვალა

თეთრთვალა, თვალთეთრა (ლათ. Ballerus sapa) — მტკნარი წყლის თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 15-46 სმ, წონა 800 გრ. სხეულის შეფერილობა მოვერცხლისფროა. სქელი თავი აქვს. თვალის ფერადი გარსი მოვერცხლისფერო-მოთეთროა. კაპარჭინასთან შედარებით, ანალური ფარფლი მოკლეა, კუდის ქვედა ლაპოტი წაგრძელებული. იკვებება ქირონომიდებით, გვერდულებით, მოლუსკებით, კიბოსნაირებით, მიდიებით და მცენარეებით. სქესობრივ სიმწიფეს 2-3 წლისა აღწევს. ტოფობს აპრილ-იანვარში; ქვირითი მცენარეებს ემაგრება. გვერდით ხაზში 48-53 ქერცლია. აქვს ცოცხალი და გამსვლელი ფორმა. გვხვდება შავი და კასპიის ზღვების აუზის მდინარეებში (დუნაიდან ურალამდე), აგრეთვე ლადოგის ტბაში, მდინარე ვოლხოვში, ვიჩეგდაში და ჩრდილოეთის დვინაში. თეთრთვალა გავრცელებულია საქართველოშიც, მათ შორის მტკვარში, ალაზანში, იორში და ჯანდარის ტბაში. სამოყვარულო თვზჭერისა და რეწვის მეორეხარისხოვანი ობიექტია. ადრე გამოიყოფა თეთრთვალას დამოუკიდებელი ქვესახეობა — სამხრეთკასპიური თეთრთვალა (Abramis sapa bergi). ↑ Белоглазка // Большая советская энциклопедия ↑ 2.0 2.1 Ballerus sapa (Pallas, 1814) ↑ Белоглазка // Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-01. ციტირების თარიღი: 2020-04-12. ↑ A. sapa (Pallas, 1814) - белоглазка. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-13. ციტირების თარიღი: 2022-03-28.
ნასიბა აბდულაევა

ნასიბა აბდულაევა (აზერ. Nəsibə Məlik qızı Yarməhəmmədova; დ.15 ნოემბერი, 1961, სამარყანდი, უზბეკეთის სსრ, სსრკ) — უზბეკი მომღერალი, უზბეკეთის სახალხო არტისტი (1993). ნასიბა აბდულაევა დაიბადა 1961 წლის 11 ნოემბერს, უზბეკეთის სსრ-ის სამარყანდის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრში, ქალაქ სამარყანდის ბოგიშამოლის სამეზობლოში. მისი დედა, ხალჩუჩუკ ხალიმაკულოვა, წარმოშობით ტაჯიკია, მამა მალიქ იარმაჰმადოვი, წარმოშობით ირანელია. ნასიბა აბდულაევა მამამისს ეთნიკურად სპარსელად თვლის. 1980 წელს დაქორწინდა აზერბაიჯანელ გიტარისტზე, ელდარ აბდულაევზე. ამ ქორწინებიდან მას ორი ვაჟი ჰყავს: ანვარ აბდულაევი და აქბერ აბდუალევი. ↑ UzTV New York, Inc. - New Cultural Entertainment Channel: Nasiba Abdullaeva hayoti va ijodi haqida (უზბ.) ↑ Yasni.ru — Информация по имени: Личности: Насиба, чарующая мир[მკვდარი ბმული]-Автор: Рустам Шагаев ↑ Биография ru. Официальный сайт. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-14. ციტირების თარიღი: 2015-11-15.. ↑ Lent.az — İnformasiya agentliyi: Nəsibə Abdullayeva: "Həyat yoldaşım məndən 15 yaş kiçikdir" ↑ ANS TV: Nəsibə Abdullayeva özündən yaşca kiçik olan həyat yoldaşı ilə yaşamır
ჯეისონ ბეიტმანი

ჯეისონ კენტ ბეიტმანი (ინგლ. Jason Kent Bateman; დ. 14 იანვარი, 1969) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. მან მსახიობობა 1980-იან წლებში დაიწყო, სატელევიზიო სერიალებში მონაწილეობით, სატელევიზიო სერიალებს შორისაა: ამერიკული ისტორიული დრამატული სერიალი „Little House on the Prairie“, „Silver Spoons“ და „The Hogan Family“. 2000-იან წლებში „Arrested Development“-ში შესრულებულ მაიკლ ბლათის როლს დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. ამ როლის შესრულებით მან ოქროს გლობუსი და სატელიტის ჯილდო მოიგო. იგი ასევე გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „Teen Wolf Too“ (1987), „განქორწინება ამერიკულად“ (2006), „ჯუნო“ (2007), „ჰენკოკი“ (2008), „ცაში მინდა“, „სიყვარულის ფორმულა დაქორწინებულთათვის“, „ექსტრაქტი“ (სამივე 2009), „მეგობარზე მეტი“ (2010), „აუტანელი ბოსები“ (2011) და მისი შემდეგი ნაწილი „აუტანელი ბოსები 2“ (2014), „საჩუქარი“ (2015), „კორპორატიული წვეულება“, „ზოოტოპია“ (ორივე 2016), „დამპლური თამაშები“ (2018). რეჟისორია ფილმების: „ცუდი სიტყვები“ (2013), „ფენგების ოჯახი“ (2015), „ოზარკი“ (2017-დღემდე). მას აღებული აქვს „პრაიმტაიმ ემი ნომინაცია“ და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო. ჯეისონ ბეიტმანი დაიბადა 1969 წლის 14 იანვარს, ნიუ-იორკში. როდესაც, ჯეისონი 4 წლის იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ჯერ სოლტ-ლეიკ-სიტიში გადავიდა, შემდეგ კი კალიფორნიაში. დედამისი, ვიქტორია ელიზაბეტი წარმოშობით ინგლისელია. ხოლო მამამისი, კენტ ბეიტმანი, ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერია. მისი უფროსი და, ჯასტინ ბეიტმანიც მსახიობია. ბეიტმანს ასევე ჰყავს სამი ნახევარ ძმა. ბეიტმანი 2001 წლის 3 ივლისს კანადელი მომღერლის, პოლ ანკას ქალიშვილზე – ამანდა ანკაზე დაქორწინდა. წყვილს ჰყავს ორი ქალიშვილი. ↑ Jason Bateman: Actor, Film Actor, Television Actor (1969–). Biography.com (FYI / A&E Networks. დაარქივებულია ორიგინალიდან — March 24, 2015. ციტირების თარიღი: January 1, 2018. ↑ Sirota, Brendan Vaughan,Peggy (March 21, 2013). „Jason Bateman Cover Story - GQ April 2013“. GQ (ინგლისური). ციტირების თარიღი: November 2, 2017. ↑ Freeman, Hadley (October 9, 2014). „Jason Bateman: 'My dirty secret? Playing the straight man. Because he gets to be in every scene'“. The Guardian (ინგლისური). UK. ISSN 0261-3077. ციტირების თარიღი: November 2, 2017. ↑ Smith, Patrick (May 22, 2013). „Jason Bateman interview: 'Arrested Development gave me a new life'“. The Daily Telegraph. UK. ციტირების თარიღი: November 3, 2015. ↑ Rose, Steve (July 16, 2011). „Jason Bateman: 'I've got a great deal of dirt on Jennifer Aniston'“. The Guardian. UK. ↑ „Jason Bateman: I'm Not a Great Son“. USA Today. May 19, 2008. ციტირების თარიღი: May 28, 2010. ↑ "Jason Bateman Welcomes Daughter Maple Sylvia დაარქივებული December 15, 2016, საიტზე Wayback Machine. ". (February 16, 2012). People.
გოგა ჩხაიძე

გოგა ჩხაიძე (დ. 10 აპრილი, 2000, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), მსოფლიო თასის ბრინჯაოს პრიზიორი (2020, რომი, იტალია, 67 კგ). გოგა ჩხაიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
კახეთ-ჰერეთის სამეფო

კახეთ-ჰერეთის სამეფო — ქართული ფეოდალური სახელმწიფო XI-XII საუკუნეებში. ბიზანტიასთან გიორგი I-ის ურთიერთობის გართულებით ისარგებლა კახთა ქორეპისკოპოსმა კვირიკე III-მ და განუდგა საქართველოს მეფეს. ამიერიდან მთელი XI საუკუნის განმავლობაში კახეთ-ჰერეთის სამეფო ერთიანი საქართველოსაგან განცალკევებულ სახელმწიფოს წარმოადგენდა და მისი მესვეურები „კახთა და რანთა (ჰერთა) მეფის“ ტიტულს ატარებდნენ. კახეთის სამეფო მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე ქსანიდან (დასავლეთით) ალჯიგანჩაიმდე (აღმოსავლეთით) და დიდოეთ-ხუნძახიდან (ჩრდილოეთით) მტკვრამდე (სამხრეთით). მის ფარგლებში შედიოდა ჰერეთის სამეფოს აღმოსავლეთი ნაწილი — ახლანდელი აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთის ნაწილი (ბელაქნის, ზაქათალის, კახის და შაქის რაიონები). სწორედ ამიტომ თუ ქართულ წყაროების მიხედვით კახეთის მფლობელი ოფიციალურად „რანთა და კახთა მეფედ“ იწოდებოდა, არაბულ წყაროებში იგი „შაქთა და გურჯთა მეფედ“ ანუ იმავე „რანთა (ჰერთა) და კახთა მეფედ“ იხსენიება. კვირიკემ ახალშექმნილი სახელმწიფოს ცენტრი თელავში გადაიტანა, ააგო სასახლე (დღევანდელი „ძველი გალავანი“ თელავში), ჩაატარა გარკვეული ადმინისტრაციული რეფორმა — სამეფო დაყო 7 საერისთავოდ (რუსთავის, კვეტერის, პანკისის, შტორის, ვეჯინის, ხორნაბუჯის და მაჭის). ფაქტობრივად, როგორც ჩანს, კვირიკემ შერყეული ძველი ვითარება აღადგინა. პირველ ხანებში კახეთის მეფეები გაერთიანებული საქართველოს მეფეების მოკავშირედ გამოდიოდნენ უცხო აგრესორებთან ბრძოლაში. მაგ., კვირიკე III გიორგი I-ს ეხმარებოდა ბიზანტიასთან ბრძოლაში, ხოლო ბაგრატ IV-ს — განძის ამირა ფადლონის წინააღმდეგ. მაგრამ უფრო მოგვიანებით, როდესაც ბაგრატ IV-მ ენერგიული ღონისძიებები გაატარა კახეთის სამეფოს საქართველოდან კვლავ შესაერთებლად, კახთა მეფეები თურქ-სელჩუკებს დაუკავშირდნენ და ამ გზით შეეცადნენ დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას. აღსართან I-მა, კახეთის სამეფო რომ შეენარჩუნებინა, ქრისტიანობაც კი დათმო და გამაჰმადიანდა. მაგრამ ყველა ეს ღონისძიება დროებითი იყო, რადგან გაერთიანებული საქართველოს მეფეს კახეთის სამეფოში საკმაოდ ძლიერი დასაყრდენი ჰქონდა საქართველოს გაერთიანებისათვის მებრძოლი აზნაურების სახით (აშოტ მარილელი, ხახულა, გურნი, ვაჟინის ერისთავი წირქვალელი და სხვა). სწორედ დიდებულ აზნაურთა ამ დასის, კერძოდ, არიშინიანისა და მისი მომხრეების მხარდაჭერით შეძლო დავით აღმაშენებელმა XII საუკუნის დასაწყისში კახეთის უკანასკნელი მეფის აღსართან II-ის შეპყრობა და კახეთის სამეფოს შემოერთება. ამიერიდან კახეთის სამეფო გაერთიანებული საქართველოს ადმინისტრაციული წესწყობილებისდა კვალად რამდენიმე ადმინისტარციულ ერთეულად დანაწილდა (კახეთის და ჰერეთის საერისთავოები, ხორნაბუჯის სანაპირო, „არიშინის ადგილი“). მთავარი სტატია: კახეთ-ჰერეთის მმართველთა გენეალოგია. დავით IV აღმაშენებლის მიერ ჰერეთ–კახეთის ერთიანი საქართველოს სამეფოსთან შეერთების შემდეგ საქართველოს მეფეთა ტიტულატურას მიემატა ტიტული – „მეფე რანთა და კახთა“. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 448. ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973; ცხოვრება მეფეთ-მეფისა დავითისი, იქვე, ტ. 2, თბ., 1959; მატიანე ქართლისა, იქვე ტ. 1, თბ., 1955. ↑ ვახუშტი ↑ კახეთის სამთავრო - hereti.org | hereti.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-02. ციტირების თარიღი: 2016-04-18.
გიორგი ჩხარტიშვილი

გიორგი ჩხარტიშვილი (დ. 6 ოქტომბერი, 1995, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, 84 კგ). გიორგი ჩხარტიშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
გიორგი ჩხიკვაძე

გიორგი ჩხიკვაძე (დ. 21 აპრილი, 2001, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (2018, 60 კგ). გიორგი ჩხიკვაძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ლევან ცარელაშვილი

ლევან ცარელაშვილი (დ. 1 მარტი, 1999, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, +100 კგ). ლევან ცარელაშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
საბა ცეცხლაძე

საბა ცეცხლაძე (დ. 20 მარტი, 2000, ოზურგეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, თბილისი, საქართველო, 100 კგ). საბა ცეცხლაძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
გიორგი ცირეკიძე

გიორგი ცირეკიძე (დ. 9 აგვისტო, 1986, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 86 კგ). გიორგი ცირეკიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ლიამ ჰემსვორთი

ლიამ ჰემსვორთი (ინგლ. Liam Hemsworth; დ. 13 იანვარი, 1990) — ავსტრალიელი მსახიობი. მას ჯოშ ტეილორის როლი ნათამაშები აქვს ავსტრალიურ სიტკომიში, — „მეზობლები“, ხოლო მარკუსის როლი საბავშვო სატელევიზიო სერიალში, „პრინცესა სპილო“. გადაღებულია სხვა რამდენიმე ფილმშიც, მათ შორისაა: „უკანასკნელი სიმღერა“ (2010), „შიმშილის თამაშები“ (2012-2015), „დამოუკიდებლობის დღე: აღზევება“ (2016). ჰემსვორთის უფროსი ძმები, ლუკა და კრის ჰემსვორთი, ლიამის მსგავსად მსახიობები არიან. ↑ Lambert, Molly. (July 11, 2019) Miley Cyrus Has Finally Found Herself. Elle. ციტირების თარიღი: July 11, 2019. ↑ Liam Hemsworth Biography: Actor (1990–). Biography.com / Fyi (A&E Networks). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 November 2014. ციტირების თარიღი: 19 November 2014.
ცინცინატის ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი

ცინცინატის ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი — ზოოლოგიური პარკი აშშ-ის ქალაქ ცინცინატში. ქალაქის საკუთრება. იმართება ცინცინატის ზოოლოგიურ საზოგადოებასთან ერთად. დაარსდა 1875 წელს. სიძველის მიხედვით აშშ-ში მეორეა. იკავებს 30 ჰექტარი ფართობის ტერიტორიას ქალაქის ფარგლებში, აგრეთვე მართავს 43 ჰექტარ საშენ მეურნეობას კლერმონტის ოლქში. აერთიანებს ცხოველების ერთ-ერთ უდიდეს კოლექციას, რომლის შემადგენლობაში 500 სახეობის 17000-მდე ეგზემპლარი შედის. ზოოპარკის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბოტანიკური ბაღი, რომელიც მთელი მსოფლიოს 3000-მდე სახეობისა და ჯიშის მცენარეს მოიცავს; ისინი დემონსტრირებულია ბაღის ექსპოზიციებში და ბუნებრივ პირობებს ჰმატებს ცხოველთა სამყოფელს. ზოოპარკს ეკუთვნის რეკორდი ტყვეობაში დასავლური ვაკის გორილის ახალდაბადებულთა რაოდენობის მიხედვით; სხვა ცხოველებიც, მათ შორის კომოდოს ვარანი, აზიური სპილო და შავი მარტორქა, წარმატებით გამრავლდნენ ზოოპარკის ფარგლებში. გამორჩეულ ექსპონატებს შორისაა თეთრი ბენგალური ვეფხვი და მრავალი სახეობის მწერი. ზოოპარკის საფრთხეში მყოფი ველური ბუნების კვლევის ცენტრი ატარებს კვლევებს სხვადასხვა რეპროდუქციული ტექნოლოგიის გამოყენებით; 1995 წელს განხორციელდა პირველი წარმატებული ინ-ვიტრო განაყოფიერების პროცედურა და დაიბადა გორილა. ↑ 1.0 1.1 Cincinnati Zoo and Botanical Garden. ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA. ციტირების თარიღი: 12 აპრილი, 2020.
ირაკლი ძიმისტარაშვილი

ირაკლი ძიმისტარაშვილი (დ. 26 იანვარი, 1999, ოზურგეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 60 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, იზმირი, თურქეთი, 54 კგ). ირაკლი ძიმისტარაშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ლევან ჭელიძე

ლევან ჭელიძე (დ. 1 ივნისი, 2000, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატისა და ახალგაზრული ოლიმპიური ფესტივალის  ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, +90 კგ). ლევან ჭელიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ლუკა ჰემსვორთი

ლუკა ჰემსვორთი (ინგლ. Luke Hemsworth; დ. 5 ნოემბერი, 1981) — ავსტრალიელი მსახიობი. გადაღებულია რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში, მათ შორისაა: „მეზობლები“, სადაც მან ნათან ტაისონის როლი ითამაშა, და HBO-ს სამეცნიერო ფანტასტიკა „დასავლეთი“. ჰემსვორთი 1981 წლის 5 ნოემბერს დაიბადა მელბურნში, ავსტრალიაში. ჰყავს ორი უმცროსი ძმა, ლიამ და კრის ჰემსვორთი, რომლებსაც, ლუკას მსგავსად, სამსახიობო კარიერა აქვთ. მისი ბაბუა ჰოლანდიელი ემიგრანტია, ხოლო მისი სხვა წინაპრები ინგლისელები, ირლანდიელები, შოტლანდიელები და გერმანელები არიან. 2007 წლიდან, იგი ქორწინებაში იმყოფება სამანტა ჰემსვორთთან ერთად. ჰყავს სამი შვილი: ელა, ჰოლი და ჰარპერ როუზი. ჰემსვორთმა მსახიობობა ავსტრალიაში, „დრამატული ხელოვნების ეროვნულ ინსტიტუტში“ ისწავლა. 2001 წელს, პირველად გამოჩნდა დიდ ეკრანზე, მან ნათან ტაისონის როლი ითამაშა ავსტრალიურ სერიალში, „მეზობლები“. ჰემსვორთი გადაღებულია სხვა სატელევიზიო სერიალებშიც, მათ შორისაა: „The Saddle Club“, „ლურჯი ქუსლები“, „ბოლო კაცი იდგა“, „ყველა წმინდანად“ და „კმაყოფილება“. ↑ „Luke Hemsworth biography“. Tribute.ca. Tribute Entertainment Media Group. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2018. ციტირების თარიღი: 25 December 2018. ციტატა: „Date of Birth: November 5, 1981. Born in Melbourne, Australia, Luke Hemsworth is the oldest brother of fellow actors Liam and Chris Hemsworth. Born to mother Leonie Hemsworth, an English teacher, and father Craig Hemsworth, a social-services councillor...“ ↑ Rapkin, Mickey. (March 2012) The Hunger Games' Liam Hemsworth Has No Idea What's About to Hit Him. Details. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ნოემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 22 October 2012. ↑ Bekiaris, Angela. (14 January 2016) 10 Fun Facts About Liam Hemsworth. People Magazine. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 აპრილი 2019. ციტირების თარიღი: 23 July 2019. ↑ Let's get ripped together! Chris Hemsworth keeps brother Luke's Hollywood dreams alive by hiring him on set as a personal trainer (2016-12-02). ↑ McCrae, Finn; Articles, More; February 15, 2019. (2019-02-14) The Hemsworth Brothers: Who's the Youngest and Who Started Acting First? en-US. ციტირების თარიღი: 2019-07-19
ირაკლი ჭოჭუა

ირაკლი ჭოჭუა (დ. 15 სექტემბერი, 1979, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). მსოფლიოს თასის მფლობელი (2004). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (1999), XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (2004, ათენი, VI ადგილი). ირაკლი ჭოჭუა[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
კომოდოს ვარანი

კომოდოს ვარანი (ლათ. Varanus komodoensis) — ქვეწარმავალი ვარანისებრთა ოჯახისა. ყველაზე დიდი თანამედროვე ხვლიკი: სხეულის სიგრძე 3 მეტრამდე და მეტი, მასა — 140 კგ-მდე. კიდურები კარგადაა განვითარებული. ახალგაზრდა ინდივიდების შეფერილობა მორუხო-წაბლისფერია წითელ-ნარინჯისფერი ლაქებით, ზრდასრულებისა — ერთფეროვანი მუქი მურა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ინდონეზიაში, კერძოდ, კომოდოს (აქედან სახელწოდება), რინჯის, პადარის კუნძულებზე და კუნძულ ფლორესის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობს ბორცვების ბუჩქნარითა და მეჩხერი ტყით შემოსილ კალთებზე, ხშირად შედის მდინარეების ამომშრალ კალაპოტებში. თხრის 5 მეტრამდე სიგრძის სოროებს; ახალგაზრდები თავშესაფრად ხეების ფუღუროებსაც იყენებენ. მეზობელ კუნძულებზე გადასასვლელად შეუძლია ზღვაში საკმაოდ შორს შეცურვა. აქტიურია დღისით. იკვებება გარეული ღორებით, თხებით, ირმებით, მაიმუნებით, მღრღნელებით, ფრინველებით, ხვლიკებით, გველებით, აგრეთვე ლეშით. ნადავლს სუნით დაეძებს. მსხვერპლს კლავს სისხლის მოწამვლით, რომელიც ჭრილობაში ვარანის ნერწყვის მოხვედრით ვითარდება; ნერწყვი ლპობის ბაქტერიებს შეიცავს. ცნობილია ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევებიც. დედალი სოროში ან პირდაპირ მიწაში დებს 200-გრამიან 30-მდე კვერცხს. ნაშიერები (27–30 სმ-ის სიგრძის) იჩეკებიან 8–8,5 თვეში. სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლ. 40 წელს შეადგენს. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში. ვარანის გადაშენებისაგან დასაცავად ინდონეზიაში შექმნილია კომოდოს ეროვნული პარკი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული (1991). Иорданский Н. Н. КОМОДСКИЙ ВАРАН // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М., 2009. — стр. 680. ↑ მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 298.
კანდელა

კანდელა (ლათ. candela — „სანთელი“; აღნიშვნა: კდ, cd) — სინათლის ძალის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. კანდელა არის იმ სინათლის ძალა, რომელსაც ასხივებს სრული გამომსხივრის განივკვეთის 1/600000 მ² ფართობი ამ განივკვეთის პერპენდიკულარული მიმართულებით, გამომსხივრის ისეთ ტემპერატურაზე, რომელიც პლატინის გამყარების ტემპერატურის (2042 K) ტოლია 101325 ნ/მ² წნევის დროს. სხვა განმარტებით, კანდელა არის სინათლის ძალა, რომელიც გამოსხივდება მოცემული მიმართულებით 540×1012 ჰერცი სიხშირის მონოქრომატული გამომსხივებელი წყაროს მიერ, რომლის სინათლის ენერგეტიკული ძალა ამ მიმართულებით შეადგენს (1/683) ვტ/სტერადიანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 364.
ხვიჩა ჭითავა

ხვიჩა ჭითავა (დ. 4 ნოემბერი, 1993, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, სოფია, ბულგარეთი, 59 კგ). ხვიჩა ჭითავა[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
კონსტანტინე ხაბალაშვილი

კონსტანტინე ხაბალაშვილი (დ. 7 მაისი, გორი, 1992) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, ვანტაა, ფინეთი) ,საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის პრიზიორი (2016, თარაზი, ყაზახეთი, 65 კგ). ახალგაზრდებში მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (2012), ჭაბუკთა შორის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (2009). კონსტანტინე ხაბალაშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ვირთევზასებრნი

ვირთევზასებრნი (ლათ. Gadidae) — თევზების ოჯახი ვირთევზასნაირთა რიგისა. ზურგის ფარფლი 1-3, ხოლო ანალური ფარფლი 1-2 აქვთ. ქერცლი ციკლოიდურია. გამოიყოფა 4 ქვეოჯახი, 20 გვარი და 56 სახეობა. პატარა, საშუალო და დიდი ზომის თევზებია. უმეტესობა ვირთევზასებრნი ჯოგური, ფსკერისპირა, შედარებით წყალმცირე თევზებია, ზოგიერთი პელაგიურია და კრიოპელაგიური. მრავალ სახეობას ნიკაპზე ულვაშები აქვს. დიდწილად გვხვდება ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ზომიერ წყლებში, თუმცა ზოგიერთი სახეობა გავრცელებულია სუბტროპიკულ, სუბარქტიკულ და არქტიკულ წყლებში, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში გვხვდება ერთი სახეობა — სამხრეთული პუტასუ. ყველა მსხვილი ვირთევზასებრნი მტაცებელია ან ევრიფაგი. რიგი სახეობა ასრულებს მნიშვნელოვან საკვებ და სატოფო მიგრაციას. ბევრი ქმნის დაჯგუფებას. ყრიან რამდენიმე ათასიდან 60 მლნ-მდე ქვირითს. მათი ქვირითი უმეტესად პელაგიურია, ზოგიერთის ფსკერისპირა. ვირთევზასებრნს დიდი სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ; ხორცი უცხიმოა, ცხიმი მდიდარია А და D ვიტამინებით. ვირთევზასებრნი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ Nelson J. S., Grande T. C., Wilson M. V. H. Fishes of the World. 5th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2016. P. 300—302. — 752 p ↑ Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2008). „Gadidae“ in FishBase. December 2008 version.
დაკოტა ჯონსონი

დაკოტა მაი ჯონსონი (ინგლ. Dakota Mayi Johnson; დ. 4 ოქტომბერი, 1989) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. მსახიობების, დონ ჯონსონის და მელანი გრიფითის ქალიშვილი. ჯონსონის კინოდებიუტი 1999 წელს შედგა, როდესაც ის 10 წლის იყო გადაიღეს შავ კომედიაში, „გიჟი ალაბამა“-ში, სადაც დაკოტასთან ერთად, მონაწილეობას იღებდა დედამისიც. ჯონსონმა სამსახიობო კარიერის გაგრძელება საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ გადაწყვიტა. 2010 წელს, ამერიკულ ბიოგრაფიულ დრამაში, „სოციალური ქსელი“-ს, ერთ-ერთ ეპიზოდში მიიღო მონაწილეობა. ამის შემდეგ, მცირე როლებით გადაიღეს სხვა ფილმებშიც, მათ შორისაა: ამერიკული კომედია „21 ჯამფ სტრიტი“, კომედიური-დრამა „Goats“, რომანტიკული კომედია „თითქმის დაქორწინებულები“. 2015 წლიდან 2018 წლამდე, დაკოტა ანასტასია სტილის როლს თამაშობდა გრეის ორმოცდაათი ელფერში. ამ როლის განსახიერებით, 2016 წელს მან აიღო „BAFTA Rising Star“-ის ჯილდო. ამის შემდეგ, ჯონსონი გამოჩნდა ბიოგრაფიულ კრიმინალურ დრამატულ ფილმში — „შავი მესა“ (2015), შემდეგ კი ფსიქოლოგიურ დრამაში „დიდი შხეფი“. 2018 წელს, მთავარი როლი ითამაშა საშინელებათა ჟანრის ფილმ „სუსპირია“-ში. ამავე წელს, გამოჩნდა ტრილერში „ცუდი მოგონებები სასტუმრო ელ როიალთან“. 2019 წელს, მნიშვნელოვანი როლები ითამაშა ფსიქოლოგიურ-ჰორორში – „ჭრილობები“, და კომედიურ დრამაში „არაქისის შავარდენი“. დაკოტა ჯონსონის ბიოგრაფია — IMDB-ზე ↑ Halberg, Morgan. (May 22, 2017) Dakota Johnson Finally Found the Time to Move In. Observer.
ნოა საირუსი

ნოა ლინდსი საირუსი (ინგლ. Noah Lindsey Cyrus; დ. 8 იანვარი, 2000) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. 2016 წელს გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი, სახელწოდებით: „Make Me (Cry)“. საირუსი ბილი რეის და ტიშ საირუსის მეხუთე შვილია, ჰყავს 4 და-ძმა, მათ შორის, ტრეის, ბრენდი და მაილი საირუსი. ჟურნალმა „Time“-მა ნოა 2017 წელს დაასახელა 30 ყველაზე გავლენიან თინეიჯერს შორის. ↑ Lowe, Lindsay. (June 14, 2013) Billy Ray Cyrus, Tish Cyrus Announce Divorce. ციტირების თარიღი: February 17, 2020. ↑ Your query : Creator's Name begins with CYRUS NOAH on any territories (Domestic works). ციტირების თარიღი: February 17, 2020 ↑ Phares, Heather. Noah Cyrus Biography. AllMusic.com. ციტირების თარიღი: January 10, 2020. ↑ The 30 Most Influential Teens of 2017. ტაიმი (November 3, 2017). ციტირების თარიღი: November 4, 2017.
ჯონ-ჰორტონ კონვეი

ჯონ-ჰორტონ კონვეი (ინგლ. John Horton Conway; დ. 26 დეკემბერი, 1937, ლივერპული, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი, — გ. 11 აპრილი, 2020, ნიუ-ჯერსი, აშშ) — ინგლისელი მათემატიკოსი. ხანგრძლივად მოღვაწეობდა კემბრიჯის, შემდეგ პრინსტონის უნივერსიტეტებში. მისი სამეცნიერო მუშაობის ძირითადი სფეროები იყო სასრული ჯგუფების, კვანძების, რიცხვთა, კომბინატორული თამაშთა და კოდების თეორიები. სახალისო (რეკრეაციული) მათემატიკის დარგში კონვეის ეკუთვნის „სიცოცხლის თამაშის“ სახელწოდებით ცნობილი უჯრედული ავტომატის გამოგონება. გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში კორონავირუსული ინფექციით (COVID-19). ↑ John Conway Dies From Coronavirus, i-programmer.info. 12 აპრილი 2020.
ვასილ გულისაშვილი

ვასილ ზაქარიას ძე გულისაშვილი (დ. 23 აპრილი, 1903, თბილისი, — გ. 19 ოქტომბერი, 1979, იქვე) — ქართველი მეტყევე-ეკოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1935), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1955). დაამთავრა ლენინგრადის სატყეო-ტექნიკური აკადემიის სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი 1926 წელს და ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი 1931 წელს. იქვე მუშაობდა 1927-1931 წლებში. 1931 წლიდან თბილისის სატყეო-ტექნიკურ ინსტიტუტში ზოგადი მეტყევეობის კათედრის გამგე. 1932–1944 წლებში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა ეჭირა. 1945–1979 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სატყეო ინსტიტუტს. გულისაშვილის სამეცნიერო შრომები ეხება მცენარეთა მერქნიანი ჯიშების ბიოლოგიას, ეკოლოგიასა და ეკოლოგიურ გეოგრაფიას, ბუნების დაცვისა და სხვა საკითხებს. შეისწავლა ტყის ნიადაგის ფიზიკური თვისებები და მათი ცვალებადობა ამორჩევითი, პირწმინდა ჭრისა და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად დროებით გამოყენებისას. გულისაშვილი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე და საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე. 1974 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. ზოგადი მეტყევეობა, თბ., 1957; მცენარეთა ეკოლოგია, თბ., 1960 (გარეკანზე: 1961); Природные зоны и естественно-исторические области Кавказа, М., 1964. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 195. ვასილ გულისაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ზაქარია გულისაშვილი

ზაქარია (შაქრო) მიხეილის ძე გულისაშვილი (დ. 1857, სოფ. ჯიმითი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 24 იანვარი, 1914, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც გარიცხეს მოსწავლეთა არალეგალურ წრეში მონაწილეობისათვის. ჩაება ხალხოსნურ მოძრაობაში და „გავიდა ხალხში“ — მასწავლებლობდა კახეთის სოფლებში. 1897 წელს მღვდლად ეკურთხა. მისი პირველი თხზულება „ორიოდე სურათი მოთხრობიდან“ 1879 წელს გამოქვეყნდა („ივერია“, №3). გ-ის მოთხრობებში გამოყენებულია საინტერესო ფოლკლორულ-ეთნოგროგრაფიული მასალები. მისი მოთხრობები („მარტიაანთ პაპა“, 1879; „მეტივე", „ბედნიერი კუნჭული“, ორივე 1881), ნარკვევები („მგზავრის შენიშვნები", 1882; „აწინდელ კახეთზე და ქართლზე", 1884; „რკინიგზით განჯისაკენ", 1900), ისტორიულ-ეთნოგრაფიული წერილები („გარდაბანისა და გაჩიანის საერისთაონი და მათნი ნაშთნი", 1900; „ჩვენი ხალხის ზნე-ჩვეულებანი", „ქორწილი ქვემო ქართლში") იბეჭდებოდა ჟურნალ-გაზეთებში („ივერია", „იმედი", „დროება", „თეატრი" და სხვ.). გულისაშვილი ხალხოსნური პოზიციებიდან აშუქებდა ეპოქის საჭირბოროტო საკითხებს. იგი ავტორია აგრეთვე წიგნებისა: „ანბანი მშობლიურ ენის" და „საქართველოს ძველი დროის მეფეებზედ" (1886). მისი წინასიტყვაობით გამოიცა პეტრე ლარაძის თხზულება „დილარიანი" (1903). მოთხრობები, ნარკვევები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. მწერალი, 1953. ზანდუკელი მ., ახალი ქართული ლიტერატურა, ტ. 3, თბ., 1955; მისივე, თხზულებანი, ტ. 3, თბ., 1978. ხუციშვილი ს., ჯავახიშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 195. ზაქარია გულისაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი