laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფიზიკური მუდმივა

ფიზიკური მოდმივა, ფიზიკური კონსტანტა, ფუნდამენტური ფიზიკური მუდმივა, სამყაროული მუდმივა — რიცხვითი კოეფიციენტი, რომელიც შედის ფიზიკური კანონების განტოლებებში და ბევრ შემთხვევაში წარმოადგენს ფიზიკური პროცესებისა და მიკროობიექტების მასშტაბურ მახასიათებლებს. ფიზიკურ მუდმივებს განეკუთვნება სინათლის სიჩქარე, პლანკის მუდმივა, ელექტრონის მუხტი, ნაზი სტრუქტურის, ავოგადროს, რიდბერგის მუდმივები და სხვა. ფიზიკური მუდმივებია, როგორც დამოუკიდებელი მუდმივები, ისე მათი კომბინაციები (მაგალითად, ნაზი სტრუქტურის მუდმივა α = e 2 / ℏ c {\displaystyle \alpha =e^{2}/\hbar c} , სადაც e {\displaystyle e} არის ელექტრონის მუხტი, ℏ {\displaystyle \hbar } — პლანკის მუდმივა, c {\displaystyle c} — სინათლის სიჩქარე). ფიზიკური მუდმივების ან მათი კომბინაციების რიცხვითს მნიშვნელობებს პოულობენ ექსპერიმენტულ გაზომვათა საფუძველზე და გამოსახავენ რომელიმე ერთეულთა სისტემის ერთეულებით. ფიზიკური მუდმივების ყველა ერთობლიობისათვის მოცემული გაზომვებიდან ყველაზე ზუსტი და საიმედო მნიშვნელობების მიღებას ფიზიკური მუდმივის შეთანხმებას უწოდებენ. მეტროლოგიაში ფიზიკური მუდმივების ზუსტი მნიშვნელობები აუცილებელია ფიზიკურ სიდიდეთა ერთეულების აღწარმოებული ეტალონების დასამუშავებლად. ფიზიკური მუდმივების მნიშვნელობები მოცემულია ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის (SI) ერთეულებით. სიდიდის რიცხვითი მნიშვნელობის შემდეგ ფრჩხილშ მოთავსებული რიცხვი მნიშვნელობის საშუალო კვადრატულ ცთომილებას (კვადრატული გადახრა) ბოლო ნიშნად ციფრებში. ავოგადროს მუდმივა, ბირთვული მაგნეტონი, ბორის მაგნეტონი, ბორის რადიუსი, გირომაგნიტური ფარდობა პროტონისათვის, გრავიტაციული მუდმივა, ელემენტარული მუხტი, ელექტრონის კომპტონის ტალღის სიგრძე, ელექტრონის მაგნიტური მომენტი, ელექტრონის მუხტის ფარდობა თავისივე მასასთან, ელექტრონის უძრაობის მასა, ელექტრული მუდმივა, მაგნიტური მუდმივა, მაგნიტური ნაკადის კვანტი, ნაზი სტრუქტურის მუდმივა, ნეიტრონინს უძრაობის მასა, პლანკის მუდმივა, პროტონის მაგნიტური მომენტი, პროტონის უძრაობის მასა, რიდბერგის მუდმივა, სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში, სტეფან-ბოლცმანის მუდმივა, უნივერსალური აირული მუდმივა, ფარადეის მუდმივა. ↑ из соотношения E = mc2 ↑ из соотношения E = h v = h c v ¯ {\displaystyle E=hv=hc{\bar {v}}} , где v ¯ {\displaystyle {\bar {v}}} выражено в обратных сантиметрах см−1 ↑ 3.0 3.1 3.2 The values are given in the so-called concise form; the number in brackets is the standard uncertainty, which is the value multiplied by the ფარდობითი განუზღვრელობა. ↑ This is the value adopted internationally for realizing representations of the volt using the Josephson effect. ↑ This is the value adopted internationally for realizing representations of the ohm using the quantum Hall effect. ფიზიკური სიდიდეები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 294. Sixty Symbols IUPAC - Gold Book
არენდსბერგი

არედსბერგი (გერმ. Ahrendsberg) — დაახლოებით 8,6 ჰა ფართობის მქონე დაუსახლებელი კუნძული ბალტიის ზღვაში, გერმანიაში, კუნძულ პელთან ახლოს. კუნძულის ლანდშაფტებში ჭარბობს დამლაშებული მინდვრები. სანაპირო ზოლი ძირითადად მარილიანია, რაც გამოწვეულია ზღვის მიქცევა–მოქცევით. შედარებით მაღლა მდებარე ადგილები მშრალია და დაფარულია უნაყოფო მცენარეულობით, მაგალითად მშრალი მდელოებით. უკიდურეს სამხრეთში არის პატარა კლდოვანი ნაპირი. კუნძულის სიგრძეა 600 მ., ხოლო სიგანე 220 მ. მისი კოორდინატებია: 53°58′00″ ჩ. გ. 11°28′00″ ა. გ.﻿ / ﻿53.96667° ჩ. გ. 11.46667° ა. გ.﻿ / 53.96667; 11.46667. გერმანიის კუნძულების სია www.naturschutz-wismarbucht.de დაარქივებული 2011-03-11 საიტზე Wayback Machine.
მონღოლური ენა

მონღოლური ენა (ᠮᠤᠨᠭᠭᠤᠯ ᠬᠡᠯᠡ [mongɣol xele], მონღ. Монгол хэл) — ალთაურ ენათა ოჯახის, მონღოლურ ენათა ჯგუფის ენა. ოფიციალური ენა მონღოლეთსა და ჩინეთის ავტონომიურ რეგიონ შიგა მონღოლეთში. მონღოლურ ენაზე მოსაბრეთა რიცხვი დაახლოებით 6 მლნ. ადამიანია. მონღოლური ენისათვის დღესდღეობით გამოიყენება კირილურ დამწერლობაზე დაფუძნებული მონღოლური დამწერლობა. მთავარი სტატია: მონღოლური ანბანი. დღესდღეობით მონღოლური ანბანისათვის გამოიყენება კირილური ასოები. მათი საერთო რაოდენობა 35-ია:
პანამა-ვიეხო

პანამა-ვიეხო (ესპ. Panamá Viejo) — პანამის დედაქალაქის ძველი, ნანგრევების სახით შემორჩენილი ნაწილი. მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ პანამის გარეუბანში. ქალაქი დაარსდა 1519 წლის 15 აგვისტოს პედრო არიას დავილას მიერ. 1997 წლიდან მის ისტორიულ ნაწილთან ერთად შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში UNESCO description list Patronato Panama Viejo
წმინდა ლავრენტი (მდინარე)

წმინდა ლავრენტი (ფრანგ. fleuve Saint-Laurent, ინგლ. Saint Lawrence River) — მდინარე ჩრდილოეთ ამერიკაში. იგი ერთმანეთს აკავშირებს დიდ ტბებს და ატლანტის ოკეანეს. მდინარე წმინდა ლავრენტი შედის დიდი ტბების აუზის შემადგენლობაში. სათავეს იღებს ონტარიოს ტბიდან, შემდეგ მიედინება აშშ-ს შტატის, ნიუ-იორკის ტერიტორიებზე, გადაკვეთს აშშ-კანადის ოფიციალურ საზღვარს და გადადის კანადის ტერიტორიაზე, კანადის პროვინციებიდან წმინდა ლავრენტი გადაკვეთს: კვებეკს და ონტარიოს, საბოლოოდ კი მდინარე უერთდება წმინდა ლავრენტის ყურეს. მდინარის სათავეებთან ონტარიოს ტბაში მდებარეობს კუნძული ვოლფი. მდინარის სანაპიროზე მრავალი დიდი ქალაქია გაშენებული: განანოქუე, ბროკვილი, მესენა, კორნვილი, მონრეალი, ტრუა-რივერი, მდინარის სათავეშია გაშენებული ერთ-ერთი დიდი ქალაქი კვებეკი. წმინდა ლავრენტის სიგრძე თავის შენაკადებთან ერთად შეადგენს 3 058 კილომეტრს, შენაკადების გარეშე — 1 197 კილომეტრს. ყველაზე დიდი შენაკადები, რომლებიც მას უერთდება არის ჩრდილოეთი, მესები — ჰიბინგით. ამ მდინარის სანაპირო ზოლში ადამიანები ჯერ კიდევ უძველესი დროიდან სახლობდნენ. ევროპელებიდან პირველად იგი აღმოაჩინა ფრანგმა ჟაკ კარტიემ, მან 1535-1541 წლებში პირველად გადაცურა იგი და სწორედ ჟაკ კარტიე ითვლება კანადის ერთ-ერთი პირველ აღმომჩენად. მოგვიანებით შეიქმნა ახალი სახელმწიფო ახალი საფრანგეთი, მისი სამხრეთის საზღვრები სწორედ მდინარეზე გადიოდა. მის სანაპიროებთან მრავალი ბრძოლა გამართულა, აქ იმართებოდა ბრძოლები ბრიტანეთსა და საფრანგეთს შორის. მეორე მსოფლიო ომში 1942 წელს მდინარესთან გაიმართა ბრძოლა კრიგსმარინესა და აშშ-კანადას შორის. ამ ბრძოლაში აშშ-კანადამ გაიმარჯვა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა ლავრენტი (მდინარე) Regional Geography of the St. Lawrence River Information about Juniper Island (Ontario) დაარქივებული 2009-12-25 საიტზე Wayback Machine. St. Lawrence Parks Commission (Ontario) დაარქივებული 2004-04-02 საიტზე Wayback Machine. Great Lakes St. Lawrence Seaway System Safe Passage: Aids to Navigation on the St. Lawrence დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine. – Historical essay, illustrated with drawings and photographs Annotated Bibliography on St. Lawrence County and Northern New York region. დაარქივებული 2005-08-31 საიტზე Wayback Machine. "Save the River" International Saint Lawrence River Board of Control დაარქივებული 2013-07-23 საიტზე Wayback Machine. Saint Lawrence River from The Canadian Encyclopedia დაარქივებული 2011-12-29 საიტზე Wayback Machine. Saint Lawrence River Cam Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library Watch the Jacques Cousteau documentary, St. Lawrence: Stairway to the Sea
ფიზიკის ისტორია

უძველესი დროიდანვე დიდი იყო ადამიანის ინტერესი ბუნებისა და ბუნებრივი მოვლენების მიმართ: მას აინტერესებდა თუ რატომ ვარდებოდა მიწაზე სხეულები, რატომ ჰქონდა სხვადასხვა ნივთიერებებს სხვადასხვა თვისებები, რისგან შესდგებოდა დედამიწა და ციური სხეულები და ა. შ. იმ პერიოდში შეთხზული თეორიემის უმრავლესობა მცდარი იყო, ვინაიდან მხოლოდ ფილოსოფიურ ჭრილში იყო გააზრებული და არ იყო შემოწმებული სისტემური ექსპერიმენტული ხერხებით. ფიზიკამ განვითარება დაიწყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე (დემოკრიტე, არქიმედე და სხვები). XVII საუკუნეში იქმნება კლასიკური მექანიკა (ისააკ ნიუტონი), ხოლო XIX საუკუნის ბოლოს დასრულდა კლასიკური ფიზიკის ფორმირება.
წმინდა ლავრენტის ყურე

წმინდა ლავრენტის ყურე (ფრანგ. Golfe du Saint-Laurent) — მსოფლიოში ყველაზე დიდი ესტუარი, მას ერთვის მდინარე წმინდა ლავრენტი, რომელიც დიდ ტბებს აკავშირებს ატლანტის ოკეანეს. ამ ყურის ფართობი შეადგენს 236 000 კმ²-ს, ხოლო შეიცავს 35 000 კმ³ წყალს. ეს ყურე სრუტეების მეშვეობით გადის ატლანტის ოკეანეში. წმინდა ლავრენტის სანაპიროზეა გაშენებული კანადის პროვინციები: კვებეკი, ნიუ-ბრანსუიკი, ახალი შოტლანდია, პრინს-ედუარდის კუნძული და ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი. წმინდა ლავრენტის ყურეში მრავალი კუნძული მდებარეობს, მათგან რამდენიმე დიდი კუნძულია. The Gulf of St. Lawrence - A Unique Ecosystem დაარქივებული 2008-02-19 საიტზე Wayback Machine. Timing and position of late Wisconsinan ice-margins on the upper slope seaward of Laurentian Channel St. Lawrence Global Observatory დაარქივებული 2011-03-12 საიტზე Wayback Machine.
წმინდა ლავრენტი

ტოპონიმი წმინდა ლავრენტი შეიძლება აღნიშნავდეს: წმინდა ლავრენტი – კუნძული ბერინგის ზღვაში. წმინდა ლავრენტი – მდინარე კანადაში. წმინდა ლავრენტი – ყურე ატლანტის ოკეანეში.
ლა-ამისტადის საერთაშორისო პარკი

ლა-ამისტადის საერთაშორისო პარკი (ესპ. Parque Internacional La Amistad) — მსოფლიო მემკვიდრეობის ბუნებრივი ძეგლი, სასაზღვრო დაცული ტერიტორია კოსტა-რიკასა და პანამაში. დაარსდა 1988 წლის 6 სექტემბერს. პარკის საერთო ფართობია 1992 კმ². მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლა-ამისტადის საერთაშორისო პარკი UNESCO La Amistad International Park overview Web page of Darwin Initiative project on the biodiversity of La Amistad დაარქივებული 2019-04-03 საიტზე Wayback Machine.
აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო

აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო ან შემოკლებით იუსაიდი (United States Agency for International Development ან USAID) — აშშ-ის მთავრობის ორგანიზაცია, რომლის მოვალეობა უმეტესწილად არასამხედრო საერთაშორისო დახმარებაა. დამოუკიდებელი ფედერალური სააგენტო საერთო საგარეო პოლიტიკის მიმართულებებს აშშ-ის სახელმწიფო მდივნისგან იღებს და მიზნად ისახავს „დახმარების ხელი გაუწიოს უცხოეთში იმ ხალხს, რომლებიც ცდილობენ თავი დააღწიონ სიღარიბეს, გაიუმჯობესონ ცხოვრების პირობები, აღადგინონ სტიქიით მიყენებული ზარალი და ცდილობენ ააშენონ თავისუფალი და დემოკრატიული ქვეყანა...“ მისი მიზნები პასუხობს აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის შემდეგ მიმართულებებს: ეკონომიკური ზრდა, სოფლის მეურნეობა და ვაჭრობა ჯანდაცვა დემოკრატია, კონფლიქტთა არიდება და ჰუმანიტარული დახმარება იუსაიდი პროექტებს მსოფლიოს ოთხ რეგიონში ახორციელებს: სუბ-საჰარის აფრიკა აზია და ახლო აღმოსავლეთი ლათინური ამერიკა და კარიბები ევროპა და ევრაზია იუსაიდს ასევე ოთხი ძირითადი კატეგორიის ამოცანები აქვს: გლობალური განვითარების ალიანსი ეკონომიკური ზრდა, სოფლის მეურნეობა და ვაჭრობა გლობალური ჯანდაცვა დემოკრატია, კონფლიქტები და ჰუმანიტარული დახმარება USAID-ის ქართული საიტი დაარქივებული 2006-09-23 საიტზე Wayback Machine. USAID-ის ვაშინგტონის საიტი ეკონომიკური კოოპერაციისა და განვითარების ორგანიზაცია გლობალური საკითხები (სტატია) ↑ Agency Financial Report, FY 2016. USAID. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 22 December 2016 Page 28. ↑ USAID History. აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (USAID). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-15. ციტირების თარიღი: 2022-03-11.
ნიაგარის ჩანჩქერი

ნიაგარის ჩანჩქერი — სამი ჩანჩქერისაგან შემდგარი წყალვარდნილთა სისტემა, მდებარეობს აშშ-სა და კანადის სახელმწიფო საზღვარზე. ჩანჩქერები მდებარეობენ ამერიკის შტატ ნიუ-იორკსა და კანადის პროვინცია ონტარიოს საზღვარზე. ნიაგარის სიახლოვეს მდებარეობს აშშ-ს ქალაქი ბუფალო. ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე მაღალი ჩანჩქერის სიმაღლე შეადგენს 52 მეტრს. იგი უძველეს დროში წარმოიქმნა, მეცნიერები ვარაუდობენ რომ ჩანჩქერი ნიაგარა დედამიწის უკანასკნელ გამყინვარების დროს შეიქმნა. 1848 წლის 29 მარტს ამ ჩანჩქერზე ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური მოვლენა მოხდა, ნიაგარის ჩანჩქერი გაჩერდა. ეს გამოიწვია ამ დღეს არსებულმა ძლიერმა ქარმა, რომელმაც ერის ტბაში მდებარე ყინული დაძრა. ყინული ტბიდან მდინარე ნიაგარაზე გადავიდა და უზარმაზარმა მასამ გადაკეტა მდინარე ქალაქ ბუფალოს სიახლოვეს, ეს მოვლენა დაახლოებით 30 საათს გაგრძელდა. Berton, Pierre (2009), Niagara: A History of the Falls, State University of New York Press, ISBN 9781438429281, http://books.google.ca/books?id=P_Rr06A2H6UC&lpg=PP1&dq=Niagara%20Falls&pg=PP1#v=onepage&q&f=true Grant, Grant (2006), Niagara Falls : an intimate portrait, Insiders/Globe Pequot, ISBN 0762740256, http://books.google.ca/books?id=xQDo2HvBQv8C&lpg=PA1&dq=Niagara%20Falls&pg=PA1#v=onepage&q&f=true McGreevy, Patrick (2009), Imagining Niagara: The Meaning and Making of Niagara Falls, Univ of Massachusetts, ISBN 9781558497719, http://books.google.ca/books?id=AYCtIYG-75QC&lpg=PP1&dq=Niagara%20Falls&pg=PP1#v=onepage&q&f=true ნიაგარას ჩანჩქერის გეოლოგია ნიაგარას ჩანჩქერის ისტორია ნიაგარას სიმძლავრე მიწისქვეშ ნიაგარას ჩანჩქერი შთაბეჭდილება ჩანჩქერზე წიგნი ჩანჩქერის შესახებ ნიაგარა ნიაგარა დაარქივებული 2014-08-20 საიტზე Wayback Machine. ნიაგარას ფოტოები
წმინდა ლავრენტის კუნძული

წმინდა ლავრენტის კუნძული (ინგლ. St. Lawrence Island) – კუნძული ბერინგის სრუტის სამხრეთ ნაწილში. ჩუკოტკის ნახევარკუნძულიდან 80 კმ-ში. ადმინისტრაციულად წარმოადგენს ალასკის შტატის ნაწილს. კუნძულის სიგრძე — 145 კმ, სიგანე — 13–დან 36 კმ-მდე, ფართობი — 4640,12 კმ². უმაღლესი მწვერვალი — 672 მ - მთა ატუკი (ინგლ. Atuk). მოსახლეობა — 1,3 ათ. ადამიანი (2000): ქალაქ გამბელში (ინგლ. Gambell) 649 ადამიანი, ქალაქ სავუნგაში (ინგლ. Savoonga) — 643 ადამიანი. ძირითადი მოსახლეობაა — ესკიმოსები (იუტები, ალეუტები). კუნძული ესკიმოსებით დასახლდა 200 წლის წინ. პირველი ევროპელი, რომელმაც იგი მოინახულა იყო ვიტუს ბერინგი, 1728 წელს. Gambell and St. Lawrence Island Photos from Gambell and St. Lawrence Island, August 2001 Video on St. Lawrence
ნატრიუმის ჰიდროქსიდი

ნატრიუმის ჰიდროქსიდს NaOH იღებენ მეტალური ნატრიუმის მისი ოქსიდის წყალთან მოქმედებით: 2Na+2H2O―>2NaOH+H2 Na2O+H2O―>2NaOH ნატრიუმის კარბონატის კალციუმის ჰიდროქსიდთან მოქმედებით: Na2CO3+Ca(OH)2―>2NaOH+CaCO3↓ ნატრიუმის ქლორიდის წყალხსნარის ელექტროლიზით. მრეწველობაში ძირითადად იღებენ ამ მეთოდით, NaCl-ის ნაჯერი წყალხსნარის ელექტროლიზით. ნატრიუმის წყალხსნარის ქლორიდში გვაქვს: NaCl<―>Na†+Cl‾, H2O<―>H†+OH‾ ელექტროლიზის დროს ფოლადის ან პლატინის კათოდზე ხდება წყალბადის იონების განმუხტვა და მისი გამოყოფა, ხსნარში რჩება ჭარბი რაოდენობის ჰიდროქსიდის იონები. გრაფიტის ან ვერცხლისწყლის ანოდზე განიმუხტება ქლორის იონები და გამოიყოფა თავისუფალი სახით. კათოდის არეში ჭარბი რაოდენობის ჰიდროქსიდის იონები უერთდება ჭარბი რაოდენობის ნატრიუმის იონებს და წარმოქმნის ნატრიუმის ჰიდროქსიდს. კათოდზე: 2H†+2e―>2H―>H2 ანოდზე: 2Cl‾-2e―>2Cl―>Cl2 ხსნარში: Na†+OH‾―>NaOH, რომელიც ხსნარში დისოცირებულ მდგომარეობაშია. ელექტროლიზის დროს საჭიროა დავიცვათ პირობები, რომ არ მოხდეს წარმოქმნილი ნატრიუმის ჰიდროქსიდის თავისუფალ ქლორთან (CI2) შეხება, წინააღმდეგ შემთხვევაში ადგილი ექნება რეაქციას: 2NaOH†CI2―>NaCI†NaOCI†H2O რომ ეს არ მოხდეს, ელექტროლიზის დროს ანოდის არეს, აზბესტის ქსოვილისაგან დამზადებული დიაფრაგმით განაცალკევებენ კათოდის არისაგან.ელექტროლიზით მიღებული ნატრიუმის ჰიდროქსიდის ხსნარს ააორთქლებენ ვაკუუმში და ბოლოს, ემალის ან ფოლადის ჭურჭელში აცხელებენ 180 °C-მდე წყლის სრულ დაკარგვამდე. ნალღობ NaOH ასხამენ გარკვეული ფორმის ყალიბში და შემდეგ ინახავენ ჰერმეტულად თავდაცულ ჭურჭელში. ნატრიუმის ჰიდროქსიდი თეთრი ფერის, ძლიერ ჰიდროსკოპიული ნივთიერებაა (d=2,13გ/სმ³, tლღ=318,5 °C, tდუღ=1300 °C). NaOH-ში ლითიუმის ჰიდროქსიდისაგან განსხვავებით გადაიდენება და ორთქლის მდგომარეობაში გადადის დაუშლელად, ის შლის ქსოვილებს, ტყავს,ქაღალდს და სხვა ორგანულ ნივთიერებებს, კარგად იხსნება წყალში, სპირტში და სხვა.გამხსნელებში. ნატრიუმის ჰიდროქსიდი წყალში გახსნისას გამოყოფს დიდი რაოდენობით სითბოს (10კკალ/მოლი), რაც შედეგია ნატრიუმის იონების ჰიდრატაციის. ნატრიუმის ჰიდროქსიდი ძლიერი ტუტეა და წყალში გახსნისას მთლიანად დისოცირებს. მჟავებთან და მჟავურ ოქსიდებთან ურთიერთქმედებისას წარმოქმნის მარილებს: NaOH+HCI―>NACI+ H2O 2NaOH+CO2―>Na2CO3+ H2O მთელი რიგი მეტალებისა იხსნება ნატრიუმის ჰიდროქსიდში ჰიდროქსომარილების წარმოქმნით: 2NaOH+ZN+2H2O=Na2[Zn(OH)4]+H2 ან Zn+2NaOH+Na2ZnO2+ H2 (ნატრიუმის ცინკატი) AI+NaOH+ H2O=NaAIO2+3/2H2 (ნატრიუმის ალუმინატი) ნახშირბადის ოქსიდი იხსნება ნატრიუმის ჰიდროქსიდში,ნატრიუმის ფორმიატის წარმოქმნით: NaOH+CO ―>NaCOOH ნატრიუმის ჰიდროქსიდი ფართოდ გამოიყენება ქაღალდის წარმოებაში,ბამბის მერსერიზაციისათვის, საპნის მისაღებად,ხელოვნური ბოჭკოების მისაღებად და სახალხო მეურნეობის მრავალ დარგში.ტექნიკაში მას კაუსტიკურ სოდას უწოდებენ.
პიმენ სალოსი

პიმენ სალოსი (დ. 1216 — გ. 1294) — ქართველი წმინდანი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით - 29 მარტი. აღიზარდა დავითგარეჯის მონასტერში. იგი ანტონ მესხთან ერთად მოღვაწეობდა. ბერებმა სალოსობის, მეფისა და ერის მხილების საოცრად დიდ და გაბედულ ღვაწლს წარმართებს შორის ქადაგებაც დაუმატეს. ჟამთააღმწერელი მოგვითხრობს, რომ წმინდა პიმენმა „ნათესავი ლეკთა წარმართობისაგან მოაქცია, რომელნი ჰგიან სარწმუნოებასა ქრისტესა“. მას ასევე გაუქრისტიანებია თუშნი და მთიელნი. მის შესახებ ანტონ კათალიკოზი სწერდა: „პიმენ სალოსი, ქრისტესთვის განკრთომილი, გონებით ბრძენი, ზეცით მომღები სიბრძნისა, მეფეთა დიდი, მამხილებელი ნათან ბრწყინვალე კაცი, ნეტარ დიდი სახელი, ზემო წერილის ვასილისთანა მზრახველი“. ქვეყანა კი ამ დროს საოცრად დაცემული და განადგურებული იყო: მონღოლთა შემოსევებით გამწარებულ მოსახლეობაში იმძლავრა ურწმუნოებამ, თვით წმინდა მეფე დემეტრე თავდადებულიც აღერია უწესობაში. კათოლიკოსმა ნიკოლოზმა მეფე დემეტრე ამხილა უსჯულოებაში. მეფის ურჩობამ კათოლიკოსი აიძულა, თავისი ნებით დაეთმო საპატრიარქო ტახტი და უბრალო განდეგილი ბერის ცხოვრებით ეცხოვრა. საღვთო მადლით გაბრწყინებულმა მამებმა პიმენმა და ანტონმა კარგად იცოდნენ, თუ მეფე და მთავრები შეინანებდნენ, შეინანებდა ხალხიც, და ამიტომ მათ ერზე ზრუნვა მეფის დამოძღვრითა და მხილებით დაიწყეს. „ქართლის ცხოვრებაში“ წერია, რომ წმინდა ბერები ამხელდნენ „მეფესა და ყოველსა ერსა, გარნა არარაჲ ისმინეს“. ღვთის ნებითა და წმიდანთა ლოცვით აღსრულდა წმინდა პიმენ სალოსისა და ანტონი მესხის დიდი სურვილი — მეფე დემეტრემ არა მარტო თავისი უსჯულოება შეინანა, არამედ მოწამოებრივი სიკვდილით დაასრულა სიცოცხლე. ერი ფეხზე წამოდგა, მისთვის თავდადებული ბერები წმიდათა დასში შერაცხა და მათი ხსენება ერთად დააწესა. „სიტყვანი და ქადაგებანი“, ერთ წიგნად. „სარწმუნოების ნაყოფი“. „გრიგორი ღვთისმეტყველის წიგნი“. „ქართული მწერლობა მეცამეტე საუკუნიდამ მეთექვსმეტე საუკუნემდე“, თბ., 1855, გვ. 3 „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბილისი, 2004 წ.
წმინდა საბიანე

წმინდა საბიანე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით — 29 მარტი. წმინდა მოწამე საბიანე ეგვიპტის ქალაქ ჰერმოპოლისის მმართველი იყო. იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას საბიანე, თანამოსაგრეებთან ერთად, მივარდნილ სოფელში დაიმალა. მისი ადგილსამყოფელი ორი ოქროს მონეტის ფასად გასცა ერთმა უმადურმა ღატაკმა, რომელსაც წმინდანი ყოველთვის ეხმარებოდა. სხვა ექვს ქრისტიანთან ერთად საბიანე შეიპყრეს და წამების შემდეგ ნილოსში დაახრჩვეს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. წმიდა მოწამე საბიანე
წმინდა პაპი

წმინდა პაპი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით - 29 მარტი. წმინდა მოწამე პაპი ქალაქ ლარანდაში (მცირე აზია) ცხოვრობდა იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305- 311) დროს. ქრისტეს აღიარებისათვის სასტიკად სცემეს, შემდეგ კი ლურსმნებგაჩრილი ჩექმებით წაიყვანეს ჯერ ნეოკესარიაში, შემდეგ კი - ისავრის სელევკიაში. წმინდა პაპი უნაყოფო ხეზე მიაბეს, ხემ ნაყოფი გამოიღო. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
იულიანე ანაზავრელი

იულიანე ანაზავრელი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით - 29 მარტი. მღვდელმოწამე იულიანე ანაზავრელი სირიის ანტიოქიაში ეწამა იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305- 311) ზეობისას. წმინდა იოანე ოქროპირის დროს იულიანეს ნაწილები ავადმყოფებს კურნავდა. წმინდა მღვდელმთავარი მასზე ლაპარაკობს 47-ე საუბარში. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
ტროფიმე და თალია

ტროფიმე და თალია — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით — 29 მარტი. წმინდა მოწამენი ტროფიმე და თალია პრესვიტერები, ძმები იყვნენ. ისინი ლაოდიკიაში მსახურობდნენ. დიოკლეტიანეს (284-305) და მაქსიმიანე გალერიუსის (283–305) დროს, ქრისტიანთა დევნისას, ძმები შეიპყრეს და მიჰგვარეს გამგებელ ასკლიპიოდოტს. მან წმინდანთა ქვებით ჩაქოლვა ბრძანა, მაგრამ ნასროლი ქვები მსროლელებს უბრუნდებოდა. განმეორებითი დაკითხვის შემდეგ, ძმებს ჯვარცმა მიუსაჯეს. სასიკვდილოდ მიმავალნი უფალს განადიდებდნენ და მადლობდნენ, რამეთუ სათნო იჩინა და წმიდანებს ჯვარზე გაკრულნიც ქადაგებდნენ. დედა ამხნევებდა ჯვარცმულებს. ერთმა იუდეველმა ქალმა თაყვანი სცა წმინდანებს და წამოიძახა: „ნეტარ არიან დედანი, მშობელნი ამგვარი შვილებისა“. წმიდანთა გარდაცვალების შემდეგ საპყრობილის დარაჯმა იხილა სამი ანგელოზის თანხლებით ზეცას აღმავალი ძმების სულები. ხალხი მთელი ღამე არ მოშორებია წმინდა მოწამეთა გვამებს. დილით სასჯელის ადგილზე მივიდა ასკილიპიოდოტის ცოლი ნელსაცხებლებით და ძვირფასი სახვევებით. მან ხალხს მოუთხრო, თუ როგორ იხილა ძილში წმინდანები და ასკლიპიოდოტის დასასჯელად გამოგზავნილი ანგელოზები. მოწამეთა დედამ და ორმა ქრისტიანმა — ზოსიმემ და არტემმა, წმინდა ძმები დაასაფლავეს მათ მშობლიურ ქალაქ სტრატონიკეში. ასკლიპიოდოტი მალე დაავადმყოფდა და საშინელი ტკივილებით გარდაიცვალა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. მოწამენი ტროფიმე და თალია[მკვდარი ბმული]
ნიაგარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარ სახელი ნიაგარა შეიძლება აღნიშნავდეს: ნიაგარის რეგიონი – რეგიონი კანადაში. ნიაგარა – ჩანჩქერი აშშ-კანადის საზღვარზე ნიაგარა – მდინარე აშშ-სა და კანადაში.
DDT (ჯგუფი)

DDT (ДДТ) — რუსული როკ-ჯგუფი, რომელიც 1980 წელს უფაში დაარსდა. მისი ლიდერი, სიმღერების დიდი ნაწილის ავტორი და ერთადერთი უცვლელი წევრია იური შევჩუკი. ჯგუფის სახელწოდება მომდინარეობს ნივთიერებისგან, რომლითაც წამლავდნენ პარაზიტ მწერებს. ДДТ-1, არ გამოცემულა (1981) Свинья на радуге (ქართ: ღორი ცისარტყელაზე) (1982) Компромисс (ქართ: კომპრომისი) (1983) Периферия (ქართ: პერიფერია) (1984) Время (ქართ: დრო) (1985) Я получил эту роль (ქართ: ეს როლი მერგო) (1988) Оттепель (ქართ: ზამთრის სითბო) (1990) Пластун (ქართ: პლასტუნი) (1991) Актриса Весна (ქართ: მსახიობი გაზაფხული) (1994) Это всё… (ქართ: დასრულდა) (1994) Любовь (ქართ: სიყვარული) (1997) Рождённый в СССР (ქართ: სსრკ-ში დაბადებული) (1997) Мир номер ноль (ქართ: მსოფლიო ნომერი ნოლი) (1999) Просвистела (ქართ: სტვენით ჩაიფრინა) (1999) Метель августа (ქართ: აგვისტოს ქარბუქი) (2000) Единочество. Часть 1: Мама это рок-н-ролл? (ქართ: ერთობა. ნაწილი 1: დედა, ეს როკ-ენ-როლია?) (2002) Единочество. Часть 2: Живой (ქართ: ერთობა. ნაწილი 2: ცოცხალი) (2003) Песни (ქართ: სიმღერები) (2003) Пропавший без вести (ქართ: უგზო-უკვლოდ დაკარგული) (2005) Прекрасная любовь (ქართ: მშვენიერი სიყვარული) (2007) Иначе / PS (ქართ: სხვანაირად / PS) (2011) Прозрачный (ქართ: გამჭვირვალე) (2014) Галя ходи (ქართ: გალია, იარე) (2018) Творчество в пустоте (ქართ: შემოქმედება სიცარიელეში) (2021) Творчество в пустоте 2 (ქართ: შემოქმედება სიცარიელეში 2) (2022_ Чёрный пёс Петербург (ქართ: შავი ქოფაკი პეტერბურგი) (1993) Два концерта. Акустика (ქართ: ორი კონცერტი. აკუსტიკა) (1997) Город без окон. Вход (ქართ: ქალაქი ფანჯრების გარეშე. შესასვლელი) (2004) Город без окон. Выход (ქართ: ქალაქი ფანჯრების გარეშე. გასასვლელი) (2004) Международный фестиваль „Рок над Волгой“ (ფესტივალის „როკი ვოლგაზე“ ჩანაწერი) (2011) Легенды русского рока. ДДТ, часть 1 (ქართ: რუსული როკის ლეგენდები. ДДТ, ნაწილი 1) (1999) Grand Collection, ДДТ (2004) Гляди пешком (ქართ: ქვეითად უყურე) (2005) Легенды русского рока. ДДТ, часть 2 (ქართ: რუსული როკის ლეგენდები. ДДТ, ნაწილი 2) (2005) Family CD1 (ქართ: ოჯახი, დისკი 1) (2006) Family CD2 (ქართ: ოჯახი, დისკი 2) (2006) Не стреляй! (ქართ: არ ისროლო!) (2008) Это всё... (ქართ: დასრულდა) (1995) Одноразовая жизнь (ქართ: ერთჯერადი ცხოვრება) (1998) Мир номер ноль (ქართ: მსოფლიო ნომერი ნოლი) (1998) Я уезжаю (ქართ: მივდივარ) (1982) Череповецкий магнитоальбом (ქართ: ჩერეპოვეცკში ჩაწერილი მაგნიტური ფირი) (1983) Москва. Жара (ქართ: მოსკოვი. სიცხე) (1985) Кочегарка (1985) (ქართ: საცეცხლფარეშო) (1995) Два концерта. Акустика (1998) (ქართ: ორი კონცერტი. აკუსტიკა) (2001) L’Echoppe (ქართ: ფარდული) (2008) ოფიციალური საიტი არაოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-11-24 საიტზე Wayback Machine. ჯგუფის სიმღერების ტექსტები დაარქივებული 2010-04-07 საიტზე Wayback Machine. ჯგუფის ისტორია DDT იმპერია - სამოყვარულო საიტი დაარქივებული 2016-03-09 საიტზე Wayback Machine.