laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პრაღის დეფენესტრაციები

დეფენესტრაცია (წარმოდგება ლათინური თავსართიდან de (ზოგადად — ამოღება) და არსებითი სახელიდან fenestra — ფანჯარა) — ადამიანის ფანჯრიდან გადმოგდების აქტი. ჩეხური ისტორიულ-პოლიტიკური ფენომენი, მოვლენა, რომელსაც თან ახლდა ღრმა შედეგები. ჩეხეთის ისტორიაში პრაღის დეფენესტრაციის სახელით ცნობილია, როგორც მინიმუმ, ორი შემთხვევა: პირველი 1419 წელს, ხოლო მეორე — 1618 წელს. ორივემ ჩეხეთსა და მის მეზობელ ქვეყნებში ხანგრძლივი კონფლიქტების ბიძგის როლი ითამაშა. როგორც მინიმუმ, კიდევ ორი მოვლენა ჩეხეთის ისტორიაში (მათ შორის ერთ-ერთი — XX საუკუნეში) შეიძლება განვიხილოთ, როგორც „დეფენესტრაცია“. PEKAŘ, Josef. Bílá Hora. Praha : Rolnická tiskárna, 1921. ISBN 80-7021-057-5. BERÁNKOVÁ, Zora. Konec hodokvasu. Praha : Mladá fronta, 2007. ISBN 978-80-204-1571-4.
ვლადიმერ ბურდული

ვლადიმერ ბურდული (დ. 26 ოქტომბერი, 1980, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, პოზიციით ნახევარმცველი. 2013 წლიდან წვრთნის ბოლნისის „სიონს“. პროფილი Transfermarkt-ზე მოთამაშის მწვრთნელის (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე მოთამაშის მწვრთნელის (ინგლისური) პროფილი National-football-teams.com-ზე (ინგლისური) ↑ ბოლნისის "სიონს" ხვალიდან ახალი მთავარი მწვრთნელი ეყოლება დაარქივებული 2014-04-25 საიტზე Wayback Machine. , საინფორმაციო სააგენტო „http://Allsport.ge“[მკვდარი ბმული], 28 ოქტომბერი, 2013.
Blackfield

Blackfield — მუსიკალური პროექტი, რომელიც ჩამოყალიბდა როკ-მუსიკოს ავივ გეფენის (ისრაელი) და სტივენ უილსონის (ბრიტანეთი) მიერ. მთლიანად მათ გამოსცეს ხუთი სტუდიური ალბომი: Blackfield, Blackfield II, Welcome to my DNA (გეფენის დომინირებით), Blackfield IV (რომლის ჩაწერაში უილსონმა მცირე როლი შეასრულა) და Blackfield V. 2014 წელს ჩატარებული ტურნეს შემდეგ უილსონმა გადაწყვიტა პროექტის დატოვება, თუმცა აქტიურად მონაწილეობდა მეხუთე ალბომის ჩაწერაშიც. 2003: Hello 2003: Pain 2004: Blackfield 2004: Cloudy Now 2007: Once 2007: Miss U 2007: My Gift of Silence 2011: Waving 2013: Jupiter 2013: Sense of Insanity 2016: Family Man ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Blackfield Blackfield საიტზე MySpace Music ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-05-05. ციტირების თარიღი: 2014-03-11. ↑ Blackfield reviews, music, news. sputnikmusic (2013-08-26). ციტირების თარიღი: 2014-01-14. ↑ 3.0 3.1 CD Blackfield - IV, BACKGROUND MAGAZINE Review. Backgroundmagazine.nl. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-15. ციტირების თარიღი: 2014-01-14. ↑ Adam Greenberg. Blackfield II - Blackfield | სიმღერები, მიმოხილვები, ავტორობა, ჯილდოები. AllMusic. ციტირების თარიღი: 2014-01-14. ↑ Wilson, Steven. Blackfield European tour remainder. StevenWilsonHQ. ციტირების თარიღი: 2014-01-29. ↑ Blackfield discography. 'ultratop.be/nl/'. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 9 September 2013. ↑ Blackfield discography. 'ultratop.be/fr/'. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 9 September 2013. ↑ Blackfield discography. 'lescharts.com'. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 9 September 2013. ↑ Blackfield discography. 'finnishcharts.com'. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 8 May 2013. ↑ http://www.dutchcharts.nl/search.asp?search=blackfield&cat=a ↑ Blackfield discography. 'hitparade.ch'. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 8 May 2013. ↑ http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=827&lang=en http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=372&lang=en http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=660&lang=en ↑ http://www.zobbel.de/cluk/130907cluk.txt http://www.zobbel.de/cluk/110409cluk.txt ↑ Le Top de la semaine : Top Albums Fusionnes - SNEP (Week 7, 2017) French. Syndicat National de l'Édition Phonographique. ციტირების თარიღი: 21 February 2017. ↑ http://ifpi.fi/tilastot/virallinen-lista/albumit/2017/7 ↑ http://www.dutchcharts.nl/weekchart.asp?cat=d&year=2007&date=20071027 ↑ Blackfield Release Video For New Song "Jupiter" - Bloody Disgusting! (25 July 2013). ციტირების თარიღი: 16 November 2016.
ლასე ჰოილი

ლასე ჰოილი (Lasse Hoile, დ. 1973, ორჰუსი, დანია) — შერეული მედიის ფორმატში მოღვაწე ხელოვანი, ფოტოგრაფი, გრაფიკული დიზაინერი, მწერალი, რეჟისორი და ოპერატორი. მისი სტილი გამოირჩევა ძველებური ესთეტიკის თანამედროვესთან შერევით. ჰოილი უფრო მეტად ცნობილია სტივენ უილსონის, Porcupine Tree-ს და Blackfield-ის პროექტებში მონაწილეობით. იგი აგრეთვე აშშ პროგრესული-მეტალ ჯგუფ Dream Theater-ის პროექციების ავტორია. 1990-იან წლებში იგი იყო დანიური ჯგუფ Panzerchrist-ის ვოკალისტი. დღესდღეობით კვლავ მუშაობს მუსიკალურ ვიდეოებზე, პოსტერებსა და ჯგუფების ფოტოგრაფად. Panzerchrist Outpost Fort Europa (1999/Serious) Six Seconds Kill (1996/Serious) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-01-03 საიტზე Wayback Machine. ლასე ჰოილი Myspace-ზე დაარქივებული 2010-07-14 საიტზე Wayback Machine.
თაფლი

თაფლი, ფუტკრის თაფლი — ძვირფასი საკვები პროდუქტი. ყველაზე ხშირად საუბრობენ ნატურალურ, ე.ი. ფუტკრის თაფლზე, რომელიც წარმოადგენს ტკბილ, სიროფისებრ ნივთიერებას, რომელსაც ყვავილის ნექტრისაგან ან მანანასაგან აგროვებს მუშა ფუტკარი, გადაამუშავებს და იყენებს საკვებად; სკაში შეტანილი ნექტრიდან ფუტკარი ახდენს აქტიურ ვენტილაციას და ზედმეტი წყალი თანდათან ორთქლდება, ხდება რთული შაქრების ინვერსია. ამ პროცესს თაფლის მომწიფება ეწოდება. საბოლოოდ თაფლში რჩება 18-22% წყალი, მარტივი შაქრები, მარილები, ვიტამინები, არომატული და მღებავი ნივთიერებები და სხვა, რომელთა შემცველობაზეც არის დამოკიდებული თაფლის ფიზიკური და ქიმიური თვისებები. მისი ქიმიური შემადგენლობა დამოკიდებულია მცენარეების სახეობაზე, კლიმატურ პირობებზე და სხვა. თაფლის შემადგენლობაში შედის 13-20% წყალი, 80%-ზე მეტი ნახშირწყლები (გლუკოზა, ფრუქტოზა, საქაროზა, მალტოზა), 0,4% ცილა, 0,3% ნაცარი, აგრეთვე ორგანული მჟავები, ფერმენტები, ასკორბინის მჟავა და სხვ. თაფლს გააჩნია მრავალმხრივი სამკურნალო, დამაკონსერვებელი, ობის სოკოების საწინააღმდეგო და სხვა თვისებები. წარმოშობის მიხედვით თაფლი შეიძლება იყოს მონო- ან პოლიფლორული. პირველს განეკუთვნება აკაციის, ცაცხვის, წაბლის, მზესუმზირას ან სხვა რომელიმე მცენარისაგან მიღებული თაფლი, ხოლო მეორეს — მდელოს მრავალნაირი ყვავილისაგან ან ტყის თაფლოვანთა ნექტრისაგან მიღებული თაფლი. ნატურალურ თაფლს მასში გლუკოზის ან ფრუქტოზის მაღალი კონცენტრაციის გამო ახასიათებს კრისტალიზაცია. ეს პროცესი სწრაფად მიმდინარეობს 13-14 °C ტემპერატურაზე. ფუტკრის თაფლი შეიძლება იყოს ფიჭიანი ან გამოწურული. როგორც ერთი, ისე მეორე მაღალი კვებითი ღირებულებითა და სამკურნალო თვისებებით გამოირჩევა. მისი მაღალი კვებითი ღირებულება და სამკურნალო თვისებები განისაზღვრება არა მარტო ადვილად ასათვისებელი შაქრების დიდი რაოდენობით, არამედ ფიზიოლოგიურად სრულფასოვანი მინერალური ნივთიერებების, ფერმენტების, ვიტამინებისა და ანტიმიკრობული ნივთიერებების შემცველობითაც. ნატურალური თაფლი აძლიერებს ნივთიერებათა ცვლას, ახდენს ბაქტერიოციდულ, ანთების საწინააღმდეგო და მატონიზებელ მოქმედებას, აჩქარებს ქსოვილების აღდგენას, აწესრიგებს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მუშაობას, ასტიმულირებს შინაგანი ორგანოებისა და იმუნური სისტემის მუშაობას. არსებობს აგრეთვე ხელოვნური თაფლი, რომელსაც არაფერი აქვს საერთო ნატურალურ თაფლთან. მას აწარმოებენ საქაროზის ინვერსიით ლიმონის მჟავის დამატებით. ზოგჯერ უმატებენ სინთეთიკურ არომატიზატორებს. ხელოვნური თაფლი შესაძლოა გამოყენებული იყოს როგორც საკვები ნივთიერება, მაგრამ მას, არ გააჩნია სასარგებლო და სამკურნალო თვისებები. თაფლის ფალსიფიკაცია ფართოდ არის გავრცელებული. თაფლის ფალსიფიცირების ყველაზე მარტივი ხერხი: შაქრის სიროპს უმატებენ ძმარს და საღებავს; ასეთ „თაფლს“ ბოშურს უწოდებენ. თაფლის ნაირსახეობები: მაისის თაფლი ცაცხვის თაფლი წიწიბურას თაფლი აკაციის თაფლი მზესუმზირის თაფლი მანანის თაფლი რაფსის თაფლი წაბლის თაფლი ფათალოს თაფლი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „თაფლი“ ვიკისაწყობში. თაფლი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) www.honey.com (ინგლისური) ↑ თაფლი — ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები ↑ ხიდაშელი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 433. ↑ თაფლი — როგორ ამოვიცნოთ ნამდვილი თაფლი ↑ როგორ შევარჩიოთ ნატურალური თაფლი ? ↑ როგორ შევარჩიოთ ნატურალური თაფლი ? თაფლის ნაირსახეობები
ტერიტორიული სუვერენიტეტი

ტერიტორიული სუვერენიტეტი (გერმ. Landeshoheit) — ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა საღვთო რომის იმპერიის საიმპერიო წოდებების საკუთარ ტერიტორიებზე უზენაესი უფლებების აღსანიშნავად. ტერიტორიული სუვერენიტეტი ითვალისწინებდა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში შემავალი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების მმართველების უზენაესობას შესაბამისი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის საკანონმდებლო, სასამართლო და ადმინისტრაციულ სფეროებში. იზღუდებოდა იმპერატორისა და საიმპერიო ინსტიტუტების განსაზღვრული პრეროგატივებით. Klaus Malettke, «La perception de la supériorité territoriale et de la souveraineté des princes d'Empire en France au XVIIe siècle », dans Jean-François Kervégan et Heinz Mohnhaupt (dir.), Influences et réceptions mutuelles du droit et de la philosophie du droit en France et en Allemagne, Francfort-sur-le-Main, Klostermann, coll. Ius commune, 2001, p. 69.
ფუტურასებრნი

ფუტურასებრნი (ლათ. Pythidae) — ხოჭოების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 2-20 მმ აღწევს. ფუტურასებრთა თავის წინა ნაწილი წაგრძელბულია და ზოგჯერ ხორთუმს წააგავს. ბინადრობენ ხეების ქერქქვეშ. იკვებებიან ლპობადი ლაფნით. ზოგი სახეობა მტაცებელია — იკვებება ქერქიჭამიებისა და მხერხავების მატლებით. ოჯახში 300-მდე სახეობაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 434.
სამხრეთ ამერიკის საუკეთესო ფეხბურთელი 2010

სამხრეთ ამერიკის საუკეთესო ფეხბურთელი 2010 — სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის 2010 წლის საუკეთესო ფეხბურთელი, რომელიც გამოვლინდა ურუგვაული გაზეთის ელ პაისის მიერ, კონტინენტის მასშტაბით ჟურნალისტთა გამოკითხვის საშუალებით. ჯილდო გადაეცა ინტერნასიონალის ფეხბურთელს, ანდრეს დ'ალესანდროს, 2010 წლის 30 დეკემბერს. შენიშვნა: ეს არ არის სრული რეიტინგი, მოცემული მხოლოდ სამეული. ↑ Neymar, el mejor de Sudamérica. CONMEBOL (31 დეკემბერი, 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 23, 2012. ციტირების თარიღი: January 4, 2012. ↑ ანდრეს დ'ალესანდრო სამხრეთ ამერიკის საუკეთესო ფეხბურთელია. CONMEBOL (30 დეკემბერი, 2010). ციტირების თარიღი: იანვარი 4, 2011.[მკვდარი ბმული]
უესექსის დინასტია

უესექსის დინასტია — უესექსის სამეფოს მმართველი დინასტია 802-927 წლებში, რომელიც 927 წელს ინგლისის გაერთიანების შემდეგ ინგლისის მმართველი დინასტიაც გახდა 1066 წლამდე. დინასტიას სათავე დაუდო კენტის მეფე ელმუნდის ვაჟმა, ეგბერტმა (802-839). 825 წელს მან დაამარცხა მერსიის მეფე ბერნვულფი. ამ გამარჯვების შემდეგ უესექსს სასექსი და ესექსი შეუერთდა. დინასტიის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია ალფრედ დიდი (871-899). მისი მმართველობისას, 878 წელს უესექსის სამეფომ დაამარცხა დანიელი ვიკინგები, 886 წელს კი შემოიერთა კორნუოლი და ლონდონი. ალფრედ დიდის ვაჟმა ედუარდ უფროსმა (899-924), 910-918 წლებში სასტიკი ბრძოლები აწარმოა დენლოს წინააღმდეგ და ინგლისი გააერთიანა, მისი ვაჟი ათელსტანი კი 927 წელს მთელი ინგლისის მეფე გახდა. უესექსის დინასტია წარმატებით მართავდა ინგლისს. 937 წელს ანგლო-საქსებმა ბრუნანბერგის ბრძოლაში დაამარცხეს შოტლანდიის მეფე კონსტანტინე II. დინასტია დაქვეითდა ეთელრედ II უწიგნურის (978-1016) მმართველობისას. 991 წელს მალდონის ბრძოლაში ანგლო-საქსები დაამარცა ნორვეგიის მეფე ოლაფ I-მა. XI საუკუნის დასაწყისში ეთელრედი ვიკინგებს სასტიკ წინააღმდეგობას უწევდა, მაგრამ 1013 წელს დანიის მეფე სვენ წვერფიწალამ (987-1014) ინგლისი დაიპყრო. ეთელრედი ნორმანდიაში გაიქცა, თუმცა შემდეგ ტახტის დაბრუნება მცირე ხნით მოახერხა. 1016 წელს აშინგტონის ბრძოლაში მისი ვაჟი, ედმუნდ რკინისმხარა, დაამარცხა კნუდ დიდმა. ინგლისის ისტორიაში დაიწყო დანიელი მეფეების მმართველობა (1016-1042). 1042 წელს ეთელრედის მეორე ვაჟის ედუარდ აღმსარებლის (1003-1066) გამეფებით აღდგა ანგლო-საქსთა ხელისუფლება. 1066 წლის 14 ოქტომბერს უესექსის დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი, ჰაროლდ გოდვინსონი, ჰასტინგსის ბრძოლაში ინგლისში შემოჭრილმა ნორმანებმა მოკლეს. ანგლო-საქსებმა დინასტიის გაგრძელება სცადეს ედგარ ეთელინგის მეშვეობით, თუმცა მას რეალურად ქვეყანა არ უმართია. შემდგომში ინგლისის მეფემ, ჰენრი I-მა ცოლად შეირთო ედგარის დისშვილი, შოტლანდიის პრინცესა, მატილდა, რითიც ორი დინასტია ერთმანეთს დაუკავშირდა. ეგბერტი (Egbert, 802 — 839) ეთელვულფი (Æthelwulf, 839 — 858) ეთელბალდი (Æthelbald, 858 — 860) ეთელბერტი (Æthelberht, 860 — 865) ეთელრედ I (Æthelred, 865 — 871) ალფრედ დიდი (Alfred the Great, 871 — 899) ედუარდ უფროსი (Edward the Elder, 899 — 924) ათელსტანი (Æthelstan, 924 — 927) ათელსტანი (Æthelstan, 927 — 939) ედმუნდ I (Edmund I, 939 — 946) ედრედი (Edred, 946 — 955) ედვი (Edwy, 955 — 959) ედგარი (Edgar, 959 — 975) ედუარდ წამებული (Edward the Martyr, 975 — 978) ეთელრედ უწიგნური (Ethelred the Unready, 978 — 1013, 1014 — 1016) ედმუნდ რკინისმხარა (Edmund Ironside, 1016) ედუარდ აღმსარებელი (Edward the Confessor, 1042 — 1066) ჰაროლდ გოდვინსონი (Harold II Godwinson, 1066) ედგარ ეთელინგი (Edgar Ætheling, 1066) ინგლისის მონარქების სია საქსი მეფეები - უესექსის დინასტია დაარქივებული 2007-03-28 საიტზე Wayback Machine. ანგლო-საქსები — ბრიტანეთის მონარქების ოფიციალური გვერდი.
ექსპერიმენტი (2001 წლის ფილმი)

ექსპერიმენტი (გერმ. Das Experiment) – 2001 წლის გერმანული ფსიქოლოგიური დრამა. ფილმი ეხება სოციალურ ცდას და დაფუძნებულია 1971 წელს ფილიპ ზიმბარდოს მიერ ჩატარებულ სტენფორდის ციხის ექსპერიმენტზე. 2010 წელს გამოვიდა ფილმის ამერიკული რომეიკი „Das Experiment“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Das Experiment“ — Box Office Mojo-ზე „Das Experiment“ — Rotten Tomatoes „Das Experiment“ — Metacritic-ზე
ფუფალა

ფუფალა (ლათ. Areca catechu) — პალმისებრთა ოჯახის მცენარე. ტანწერწეტა პალმაა. სიმაღლე 12-18 მ, ზოგჯერ 30 მ. წვერში 2 მ სიგრძის 8-10 ლამაზი, ფრთისებრი ფოთლები აქვს. ველურად იზრდება კუნძულ ტაივანზე ტენიან ტროპიკულ ტყეებში, ზღვის დონიდან 600 მ სიმაღლეზე. კულტურაში საკმაოდ გავრცელებულია; თესლი შეიცავს არეკოლინს და სხვა ალკალოიდებს, რომლებიც ეგრეთ წოდებულ ბეტელის კომპონენტებია და მედიცინაში იყენებენ. რატიანი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 434.
ნაბოპალასარი

ნაბოპალასარი (აქად: Nebû-apal-usur; დ. ძვ.წ. 658 - ძვ.წ. 605) — ნეო-ბაბილონური იმპერიის მეფე, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ასურეთის იმპერიის დაშლაში, ასურეთის ბოლო ძლიერი მეფის ასურბანიფალის გარდაცვალების შემდეგ. იგი მართავდა ბაბილონს ოცი წლის მანძილზე, ძვ.წ. 626 წლიდან ძვ.წ. 605 წლამდე. წარმოშობით ქალდეველი, მსახურობდა ასურეთის ჯარში მთავარსარდლად. შემდეგ გახდა ბაბილონეთის მეფისნაცვალი. ძვ. წ. 626 წელს ქურუმებსა და სავაჭროარისტოკრატიაზე დაყრდნობით აუჯანყდა ასურეთს და თავი ბაბილონის მეფედ გამოაცხადა. 620 წელს აიღო ურუქი, 615 წელს ნიფური. შეკრა კავშირი მიდიის მეფე კიაქსარესთან. 612 წელს მათ გართიანებული ძალებით აიღეს ასურეთის დედაქალაქი ნინევია. შარაშენიძე ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 282. ნაბოპალასარის ცილინდრი ↑ დ. ბრენდან ნეგლი, ანტიკური სამყარო: სოციალური და კულტურული ისტორია. (6th ed., Upper Saddle River, N.J.: Pearson, 58.)
ფუქსია

ფუქსია (ლათ. Fuchsia) — მცენარეთა გვარი ონაგრასებრთა ოჯახისა. ბუჩქები ან პატარა ხეებია. გრძელყუნწიანი დაკიდებული ყვავილი და კენკრა ნაყოფი აქვთ. 100-მდე სახეობა გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, რამდენიმე — ახალი ზელანდიისა და ტაიტის კუნძულებზე. ბევრ სახეობას დეკორატიულ მცენარედ ამრავლებენ. ცნობილია ფუქსიის 2 ათასზე მეტი ჰიბრიდული ჯიში, რომლებიც გამოირჩევა ნაირფერი ბუთხუზა ყვავილებით. ზოგიერთი სახეობის ნაყოფი იჭმება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 434.
ყირიმი

ყირიმი (უკრ. Кри́мський піво́стрів; რუს. Кры́мский полуо́стров; ყირიმ. Qırım yarımadası) — ნახევარკუნძული სამხრეთ უკრაინაში. ფართობი 27 000 კმ². დასავლეთით და სამხრეთით აკრავს შავი ზღვა, აღმოსავლეთით — აზოვის ზღვა. ჩრდილოეთით პერეკოპის ვიწრო ყელით უკავშირდება აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეს. ყირიმის აღმოსავლეთ კიდეზე, შავსა და აზოვის ზღვებს შორის, მდებარეობს ქერჩის ნახევარკუნძული, დასავლეთით ყირიმი ბოლოვდება თარხანკუთის ნახევარკუნძულით. ყირიმის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ აზოვის ზღვის წყალმარჩხი ყურეებია, რომლებიც ზღვიდან გამოყოფილა ქვიშიანი არაბატის ცელათი. ყირიმის ჩრდილოეთი დიდი ნაწილი სტეპური ვაკეა, სამხრეთი მცირე ნაწილი უკავია ყირიმის მთებს, რომელთა ძირზე ყირიმის სამხრეთი ნაპირის ვიწრო ზოლია. ნახევარკუნძულის უმეტესი ნაწილი შედის ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. სასარგებლო წიაღისეულებიდან ყირიმში არის რკინის მადანი, ტბებში — მარილები, სამკურნალო ტალახი და სხვა. ჰავა ყირიმის ჩრდილოეთ ნაწილში ზომიერად თბილია. სამხრეთ სანაპიროზე ჰავა ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. მდინარეები წყალმცირეა. აღსანიშნავია მდინარეები ჩორნაია, ბელბეკი, კაჩა, ალმა, სალგირი და სხვა. არის რამდენიმე დიდი მლაშე ლიმანური ტბა, მათ შორის კრასნოე, სტაროე, საქსკოე და სხვა. ყირიმის ჩრდილოეთ ნაწილში განვითარებულია წაბლა ნიადაგი, ცენტრალურ ნაწილში — სამხრეთის შავმიწები. მთები შემოსილია მუხნარითა და წიფლნარით, ალაგ-ალაგ ფიჭვნარია. სამხრეთ ნაპირზე ხმელთაშუა ზღვის მცენარეულობაა. მთავარი ქალაქები და კურორტებია: სიმფეროპოლი, სევასტოპოლი, ქერჩი, იალტა, მისხორი, ალუპკა, სიმეიზი, გურზუფი, ალუშტა. ყირიმში ადამიანის ცხოვრების უძველესი კვალი განეკუთვნება პალეოლითის ეპოქას. ძველი წელთაღრიცხვის I საუკუნის II ნახევარში ყირიმი დაიპყრეს რომაელებმა, ახალი წელთაღრიცხვის III-IV საუკუნეებში შეიჭრნენ სხვადასხვა მომთაბარე ტომები, IV-V საუკუნეებში კი ბიზანტიის ექსპანსიის ობიექტი გახდა. X საუკუნეში ყირიმის აღმოსავლეთი ნაწილი ტმუტარაკანის სამთავროს შემადგენლობაში მოექცა. XIII საუკუნეში ყირიმში თათარ-მონღოლები შეიჭრნენ და იქ ოქროს ურდოს ყირიმის ულუსი შექმნეს. XIII-XV საუკუნეებში ყირიმში გაჩნდა გენუელთა სავაჭრო ქალაქები, ოქროს ურდოს დაშლის შემდეგ, 1443 წელს წარმოიქმნა ყირიმის სახანო. 1783 წელს რუსეთს შეუერთდა. 1784 წელს შევიდა ტავრიდის ოლქში (1787 წლიდან გუბერნია), ცენტრი ქალაქი სიმფეროპოლი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ყირიმში მძიმე ბრძოლები მიმდინარეობდა. აქ იბრძოდნენ პარტიზანული რაზმები, იატაკქვეშა ორგანიზაციები. 1944 წლის მაისში ყირიმი გაათავისუფლა წითელმა არმიამ. 1954 წელს ყირიმის ოლქი რსფსრ-ის შემადგენლობიდან გამოვიდა და შევიდა უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2014 წლის კრიზისის შემდეგ, რუსეთმა ნახევარკუნძულის ანექსია მოახდინა. ქვეყნების უმრავლესობა კვლავ მიიჩნევს ყირიმს უკრაინის შემადგენელ ნაწილად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ყირიმი“ ვიკისაწყობში. ყირიმი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული) ყირიმი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 651. Муратов М. В., Краткий очерк геологического строения Крымского полуострова, М., 1960; Кириллов И. А., Удивительный полуостров, Симферополь, 1963; История и археология древнего Крыма, К., 1957; История и археология средневекового Крыма, М., 1958.
ჯინ დუპრო

ჯინ დუპრო (ინგლ. Jeanne DuPrau; დ. 9 ივნისი 1944, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მწერალი. ყველაზე მეტად ცნობილია მოზარდებისთვის განკუთვნილი წიგნების სერიით ემბერის წიგნები. ამჟამად ცხოვრობს მენლოუ პარკში (კალიფორნია). ქალაქი ემბერი (2003) ნაპერწკლების ხალხი (2004) იონვუდის წინასწარმეტყველი (2006) ბნელი ციხესიმაგრის ალმასი (2008) მანქანის უსიამოვნება (2005) სახლი დედამიწაზე (1993) მთავარი სტატია: ქალაქი ემბერი (ფილმი). ემბერის წიგნების პირველი რომანის ადაპტაცია, გამოსული 2008 წელს. გადაღებულია ბელფასტში (ჩრდილოეთი ირლანდია). მონაწილეობენ ბილ მარი, სირშა რონანი, ჰარი ტრედუეი, ტიმ რობინსი და მარტინ ლანდაუ. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-02-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 http://web.archive.org/web/20170323042338/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/jeanne-duprau ↑ 3.0 3.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ http://www.imdb.com/title/tt0970411/
რომან-ყოში

რომან-ყოში (უკრ. Роман-Кош; ყირიმ. Roman Qoş) — ყირიმის მთებისა და საერთოდ, ყირიმის ნახევარკუნძულის უმაღლესი წერტილი. მდებარეობს ბაბუგან-იაილის მასივის დასავლეთ კიდეზე. სიმაღლე 1545 მ. აგებულია კირქვებით. დამახასიათებელია ქვიანი მთის მდელოს ლანდშაფტი, აღმოსავლეთ მთისძირში არის ტიპური კარსტული ლანდშაფტი. მოქცეულია ყირიმის ბუნებრივი ნაკრძალის ფარგლებში. პუპულარული ტურისტული ობიექტია. რომან-ყოში — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ქერჩის ნახევარკუნძული

ქერჩის ნახევარკუნძული (უკრ. Керченський півострів) — ყირიმის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი ნაწილი. ჩრდილოეთით ეკვრის აზოვის ზღვა, აღმოსავლეთით ქერჩის სრუტე, სამხრეთით შავი ზღვა, დასავლეთით 17 კმ სიგანის ყელით უერთდება ყირიმის ნახევარკუნძულს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 90 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 17-იდან 50 კმ-ზე. ფართობი 2700-3000 კმ². უმაღლესი წერტილია მთა პიხბოლაი (189 მ). ქერჩის ნახევარკუნძულის რელიეფი ყირიმის ვაკის რელიეფის მსგავსია და წვრილმთიანეთის ხასიათს ატარებს. იგი აგებულია მესამეული ქანებით: მაიკოპის თიხებით, კირქვებით, ქვიშაქვებითა და მერგელებით. აშკარად შეინიშნება მჭიდრო კავშირი მისი ამგები წყებების პეტროგრაფიულ აგებულებასა და რელიეფს შორის. ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთი ვაკე ნაწილი თიხაფიქლებითაა წარმოდგენილი, ჩრდილო-აღმოსავლეთი კი იზოკლინური აგებულების სხვადასხვა სიმტკიცის შრეთა მონაცვლეობით ხასიათდება, რაც ხელს უწყობს რელიეფის ძლიერ დანაწევრებას. ბევრია ტალახის ვულკანი. ქერჩის ნახევარკუნძულზე, 400 მ სიგრძის გაქვავებული ტალახის დიდ სივრცეებს შორის, ბევრია მცირე სიმაღლის ტალახის სოპკები. მათი შეფარდებითი სიმაღლეა 45 მ. სოპკების კალთები უდაბნოს ხასიათს ატარებს: მისი მცენარეული საფარი ღარიბია. ტალახის კრატერები პირამდეა სავსე ლამით, რომელშიც ზოგჯერ გაზის ბუშტუკებიც ჩნდება. ლამი ნელა გადმოედინება კრატერის ნაპირებიდან. ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. ნალექები 400 მმ წელიწადში. იცის ძლიერი აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის ქარები. მდინარეული ქსელი სუსტადაა განვითარებული. არის ტბები და მშრალი ხევები. ქერჩის ნახევარკუნძულის დიდი ნაწილი დახნულია. მდიდარია რკინის მადნით. ↑ დავიდოვა მ., კამენსკი ა., ნეკლიუკოვა ნ., ტუშინსკი გ., სსრკ ფიზიკური გეოგრაფია, განათლება, 1988. — გვ. 428-429. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 502.
სამართალი

სამართალი — ბუნებით განპირობებული ადამიანთა უფლება-მოვალეობების განმსაზღვრელი ზოგადსავალდებულო ქცევის წესების ერთობლიობა და საზოგადოებრივი ურთიერთობების მოწესრიგების სისტემა, რომელსაც ახასიათებს ნორმატიულობა, ფორომალური განსაზღვრულობა, სისტემურობა და მათი შესრულება სახელმწიფოებრივი ზემოქმედებით არის უზრუნველყოფილი. ეროვნული სამართალი კერძო სამართალი სამოქალაქო სამართალი სავაჭრო სამართალი შრომის სამართალი საჯარო სამართალი კონსტიტუციური სამართალი საქართველოს კონსტიტუცია (2004 წლის 7 თებერვლის მდგომარეობით) საქართველოს კონსტიტუციური კანონი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ ადმინისტრაციული სამართალი სისხლის სამართალი საპროცესო სამართალი საერთაშორისო სამართალი საერთაშორისო სახელშეკრულებო სამართალი საერთაშორისო საჰაერო სამართალი საერთაშორისო საზღვაო სამართალი საერთაშორისო კოსმოსური სამართალი საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი საერთაშორისო სისხლის სამართალი ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალი ევროპის კავშირის საჯარო სამართალი დიპლომატიური და საკონსულო სამართალი კერძო საერთაშორისო სამართალი საჯარო საერთაშორისო სამართალი სასამართლო საკონსტიტუციო სასამართლო უზენაესი სასამართლო საოლქო სასამართლო რაიონული სასამართლო საარბიტრაჟო სასამართლო პროკურატურა გენერალური პროკურატურა სამხედრო პროკურატურა სამხარეო პროკურატურა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტები საქართველოს სრული საკანონმდებლო ბაზა დაარქივებული 2006-12-12 საიტზე Wayback Machine. საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია (საია) ↑ Hamilton, Marci. God vs. the Gavel, page 296 (Cambridge University Press 2005): “The symbol of the judicial system, seen in courtrooms throughout the United States, is blindfolded Lady Justice.” ↑ Fabri, Marco. The challenge of change for judicial systems, page 137 (IOS Press 2000): “the judicial system is intended to be apolitical, its symbol being that of a blindfolded Lady Justice holding balanced scales.”
არაორგანული ქიმია

არაორგანული ქიმია — მეცნიერება ქიმიური ელემენტებისა და მათგან წარმოქმნილი მარტივი და რთული ნივთიერებების შესახებ. XVIII საუკუნის ბოლომდე სახელწოდება „არაორგანული ქიმია“ და „ორგანული ქიმია“ მიუთითებდა, თუ ბუნების რომელი „სამეფოდანაა“ მიღებული ესა თუ ის ნაერთი. არაორგანული ქიმიის მთავარ ამოცანას ქიმიური ელემენტებისა და მათგან წარმოქმნილი ნაერთების შესწავლა შეადგენს, რომელიც მათი ატომებისა და მოლეკულების აღნაგობის, შედგენილობისა და თვისებების ყოველმხრივი გამოკვლევის გზით ხორციელდება. არაორგანული ქიმიის თეორიულ საფუძველს ქმნის ატომისტიკა და მენდელეევის პერიოდულობის კანონი. პირველი ცნობები არაორგანულ ნივთიერებათა — ოქროს, ვერცხლის, სპილენძის, ტყვიის, კალისა და ვერცხლისწყლის, ნახშირბადის და გოგირდის შესახებ უძველეს დროს ეკუთვნის. უკვე III-IV საუკუნეებში ცდილობდნენ არაკეთილშობილი ლითონების გარდაქმნას კეთილშობილ ლითონებად, რაც შემდგომში მთელი ალქიიის მიმართულების კვლევის საგანი გახდა. XVI-XVII საუკუნეებში ქიმიის ძირითადი ყურადღება მიმართული იყო სამკურნალო პრეპარატების დამზადებაზე, რითაც საფუძველი ჩაეყარა იატროქიმიის განვითარებას. XVII საუკუნის დასასრულს ფრანგმა ქიმიკოსმა ნიკოლა ლემერის „ქიმიის კურსში“ (1675) ქიმიური ნივთიერებანი, მათი წარმოქმნის შესაბამისად დაყო მინერალურ, ცხოველურ და მცენარეულ ნივთიერებებად. აქედან წარმოიშვა სახელწოდება მინერალური ქიმია. გოგორიშვილი პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 539-540.