laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კოჭიოს ეკლესია

კოჭიოს ტაძარი — X საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭიოში. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა. კედლები და კამარა ამოყვანილია ადგილობრივი მოწითალო ფერის კარგად დამუშავებული ქვით. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადის სარკმლები, აგრეთვე ინტერიერში ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების სვეტების თავები, რომლებზედაც შუა საბჯენი თაღია ამოყვანილი, მოჩუქურთმებულია. საშენი მასალით, შესრულების მაღალი ტექნიკითა და ორიგინალური არქიტექტურულ-დეკორატიული ფორმებით ეკლესია ჯავახეთის ხუროთმოძღვრების X საუკუნის ძეგლებს უკავშირდება. აღმოსავლეთ და დასავლეთ სარკმლების თავზე ჯვარია ამოკვეთილი. ფასადებზე გვხვდება ბარელიეფებიც. სამხრეთიდან და დასავლეთის მხრიდან ეკლესიის შესასვლელი ყოფილა. დასავლეთის კარი ახლა ამოქოლილია. სახურავი მთლიანად მოცლილი აქვს, ხოლო სამხრეთის კედლის ზედა ნაწილი მონგრეულია. ეკლესიის ეზო სავსეა ძველი საფლავის ქვებით. ერთ-ერთ მათგანზე ამოკვეთილია წარწერები. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. არქიტექტურის რესტავრაცია საქართველოში, კოჭიოს (ძველი კაჭიო) ეკლესია, ისტორიოგრაფია, ტრადიცია, გამოცდილების ანალიზი, გვ. 118, თბ., 2012; შუბითიძე ვ., კოჭიოს (კაჭიო) ეკლესია, ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, გვ. 141, თბ., 2012. ინფორმაცია ტაძრის შესახებ, ფოტოები ↑ ხარაძე კ., სოფელი კაჭიო (კოჭიო), ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, გვ. 37, თბ., 2003. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მაჭის ეკლესია

მაჭის ეკლესია, ასევე ცნობილია, როგორც თოღის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი კახეთის მხარეში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, ლაგოდეხი-ბელაქნის გზატკეცილიდან ჩრდილოეთით, 5 კმ-ის დაშორებით მდინარე მაწიმისწყლის ხეობაში, მაღალ, ფლატენაპირებიან ხერთვისზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. მაჭის შესახებ ვახუშტი ბაგრატიონი წერს: მაჭის ციხის სამხრეთით, მდინარის მარცხენა მხარეს, დაახლოებით 300 მეტრის დაშორებით მდებარეობს დარბაზული ეკლესია, რომელიც ნაგებია რიყის ქვით კირის ხსნარზე. შესავლელი აქვს სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. შვერილი აფსიდა ნალისებურია, გარედან ხუთკუთხა. დასავლეთ კედელსა და საკურთხეველში თითო სარკმელია. საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში (შ. ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი) ინახება ოქროს ხატი, რომლის წარწერის მიხედვით ირკვევა, რომ ალექსანდრე II კახთა მეფესა და მის მეუღლე თინათინს მაჭში (იგივე თოღაში) აუგიათ წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია და მისთვის სწორედ ეს ოქროს ხატი შეუწირავთ. მაჭის ეკლესიას და ციხეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. მარჯანიშვილი გ. ჰერეთი, თბ., 2005, გვ., 14-16 ქართლის ცხოვრების ტოპარქეოლოგიური ლექსიკონი,თბ., 2013., გვ., 254-255  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 13024 ↑ ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, გვ., 543 ↑ ბარნაველი თ., კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები, თბ., 1962, გვ., 95-96 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ბარალეთის ეკლესია

ბარალეთის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბარალეთში. ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე ასომთავრული წარწერაა: „[აღე]შენა ეკლესიაჲ ესე მათ ჟამთა შინა, ოდეს ლაშა მეფედ დაჯდა“. „ჯავახთუფლის“ მეფედ დაჯდომა განსაკუთრებით აღუნიშნავთ ბარალეთში. რადგანაც იმ დროისთვის (1213) საქართველოში ბაზილიკები აღარ შენდებოდა, სავარაუდოა, რომ ეს ცნობა უფრო ადრინდელი ეკლესიის აღდგენას ან შეკეთებას გულისხმობდეს. ბარალეთის ეკლესიას, 2006 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 355. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 201. ჯავახეთის 1933 წლის ექსპედიციის დღიური, ბერძენიშვილი ნ.საქართველოს ისტორიის საკითხები.I.თბ.,1964.-გვ.143-147. ლაფაჩი ც. შუასაუკუნეების ისტორიული ძეგლები ბარალეთის ტერიტორიაზე, ჯავახეთი.ტ.I.-ახალციხე.2002.გვ.204-210 როსტომაშვილი ი. სოფელი ბარალეთი (ძველი ქართული ეკლესია და ამაღლების სვეტი), მოგზაური.1901.-N1.-გვ.26-31. ცისკარიშვილი ვ., ბარალეთის წარწერა, ჯავახეთის ეპიგრაფიკა როგორც საისტორიო წყარო. თბ.,1959. გვ.52. სოფელი ბარალეთი, ხარაძე კ. ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები.-თბ.,2004. გვ.38. იამბე, ციხის ნაშალო....-თბ.,2007, გვ.26. ალელიშვილი ნ. ს.ბარალეთი. ამაღლების ჯვარი, გაზ. "ოქტომბრის დროშით"(ახალქალაქი), 1959, 21 აგვისტო. ღმრთისმშობლის ეკლესია, XIII, ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში, თბ.,2006 ბარალეთის ბაზილიკა. საერთო ხედი ბარალეთის ბაზილიკა ბარალეთის ბაზილიკა. სამრეკლო ბარალეთის ბაზილიკა. XI ს. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-24.
წაღვერის ციხე

წაღვერის ციხე უზნარიანი — ციხესიმაგრე ბორჯომის მუნიციპალიტეტის დაბა წაღვერის მიდამოებში. ციხე მდინარე გუჯარულას მარცხენა მაღალ ქარაფზეა აღმართული. ციხის სახელწოდება უნდა მოდიოდეს მცენარის სახელიდან - უზანი, უზნი. ციხე კლდესთან არის შეზრდილი და გზიდან ერთ მთლიან მასივად წარმოგვიდგება. იგი სამი მხრიდან თითქმის მიუვალია. მის მთავარ ნაწილს წარმოადგენს მძლავრი ზურგიანი კოშკი და მასზე მიშენებული გალავანი. შედარებით ადვილად მისადგომი მხარეები სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან გალავნის მეორე რიგით არის გამაგრებული. საკმაოდ დაზიანებული, რვა მეტრი სიმაღლეზე შემორჩენილი ზურგიანი კოშკი ნაგებია საგანგებოდ შერჩეული, ერთმანეთთან კარგად მორგებული ფლეთილი ქვით, სქელ კირ-დუღაბზე. ასევე ძლიერ დაზიანებულ და ფრაგმენტულად შემორჩენილ გალავნის წყობაში უფრო მცირე ზომის ქვებია გამოყენებული. ხსნარი გამომშრალია. გალავნით შემოზღუდულია დაახლოებით 16X10 მ-ის ფართობის ტერიტორია. ციხეში შემორჩენილია ნაგებობათა კვალი. ციხეს ადრეფეოდალური ხანის ნაგებობებისათვის დამახასიათებელი ნიშნები გააჩნია. იგი სტრატეგიულად მოხერხებულ ადგილზეა აგებული და ბუნებრივადაც საკმაოდ დაცულია. ციხის ტერასაზე 1911 წელს ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა სპილენძ-ბრინჯაოს სამაროვანი დაადასტურა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11093
ნარდევანის ციკლოპური ციხე

ნარდევანის ციკლოპური ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ნარდევანში. ციკლოპური სიმაგრე მდებარეობს სოფელ ნარდევანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განაპირას, პატარა მდინარე ჟამინძორის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1610 მ სიმაღლეზე. ციხე-სიმაგრე ნაგებია დიდი ზომის ლოდებით მშრალი წყობით. იგი გეგმაში მართკუთხაა, შიდა ზომებია 18 X 15 მ. კედლების სიგანე 3-4 მ-ია, ხოლო სიმაღლე 4,5 – 5 მ. ჩრდლოეთითა და აღმოსავლეთით შემორჩენილია კედლის ბურჯები. ძეგლი წარმოადგენს ციკლოპური წყობით ნაგებ კვადრატული ფორმის ციხე-სიმაგრეს, რომლის ძირითადი ნაწილის შიდა ზომები აღმოსავლეთ-დასავლეთის ხაზზე 18 მ-ია, ჩრდილოეთ-სამხრეთის ხაზზე — 21,5 მ. დამცავი კედლების სისქე 3,5-4 მ-ია. სიმაგრის კუთხეები და კედლები შუა ნაწილში შესქელებულია და კოშკის ხასიათს ატარებს. სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში გამართული ბურჯის ქვედა ნაწილში ნიშისებური შესასვლელი შეინიშნება, რომელიც ამოვსებულია ქვებით ამიტომ მისი ხასიათის განსაზღვრა ვერ მოხერხდა. სიმაგრეს დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან ასეთივე წყობით შემოზღუდული გარეთა ეზოები თუ გამაგრებული სივრცეები აკრავს. დასავლეთის მინაშენის ჩრდილოეთ კედელში დატანებულია შესასვლელი. აქვე, ცენტრალური ნაწილის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში, გამართულია კარი. დასავლეთის მხრიდან სიმაგრე დაცულია ფრიალო კლდით, რომლის ცალკეული მონაკვეთები, მიუვალობის გასაძლიერებლად ბაზალტის ქვების მშრალი წყობით არის ამოყვანილი. სიმაგრე მდინარისპირა ტერასის დასაწყისშია აგებული, მის აღმოსავლეთით და სამხრეთით საკმაოდ დიდ ფართობზე ნასოფლარის ნაშთები დასტურდება. ნარდევანის ციკლოპურ ციხეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნარდევანის ციკლოპური ციხე  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 5651 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
Studio Babelsberg

Studio Babelsberg — მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და ევროპაში უდიდესი კინოსტუდია, დაარსებული 1912 წელს. მდებარეობს ბაბელსბერგში (პოტსდამის რაიონი), გერმანიაში. დღესდღეობით, ძირთადად დაკავებულია სრულმეტრაჟიანი ფილმების წარმოებით, ისევე როგორც მაღალბიუჯეტიანი ფილმების თანაწარმოებით საერთაშორისო დონეზე. მისი მთლიანი ფართობი შეადგენს 460,000 კვადრადულ მეტრს. სტუდიაში გადაღებულია ასობით ფილმი, მათ შორისაა: ფრიც ლანგის „მეტროპოლისი“ (1927) და ჯოსეფ ფონ შტენბერგის „ლურჯი ანგელოზი“ (1930). შედარებით ადრინდელი ფილმებია: „V ანუ ვენდეტა“ (2005), „ეონ ფლაქსი“ (2005), „ბორნის ულტიმატუმი“ (2007), „ვალკირია“ (2008), „უსახელო ნაბიჭვრები„ (2008), „ღრუბლის ატლასი“ (2012), „სასტუმრო გრანდ ბუდაპეშტი“ (2014), „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 1“ (2014), „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 2„ (2015), „კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი“ (2016) და „ძაღლების კუნძული“ (2018). Hampicke, Evelyn (1996). „'More than ten lines' Jules Greenbaum. A contribution against forgetting in film history.“, Positionen deutscher Filmgeschichte (Positions of German film history) (Discourse-film-8), Schaudig, Michael (ed.) (German), Munich: Discourse Filmverlag Schaudig & Single, გვ. 23–36. ISBN 978-3926372079.  Hans-Jürgen Tast (ed.) Anton Weber (1904–1979) - Filmarchitekt bei der UFA (Schellerten 2005) ISBN 3-88842-030-X; შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Studio Babelsberg“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი Berlin Studio Plays Host To Hollywood ↑ Das Filmstudio Babelsberg. Welt - "Das Filmstudio Babelsberg ist Teil der Medienstadt Babelsberg. Auf 46 Hektar Fläche arbeiten etwa 2000 Menschen aus der Film- und Medienbranche.",წაკითხვის თარიღი 10 თებერვალი, 2019 ↑ Studio Babelsberg დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine. - "Mit der Erschließung des direkt in der Nachbarschaft befindlichen Filmgeländes mit den Studios Neue Film 1 und Neue Film 2 konnte Studio Babelsberg seine Studiokapazitäten verdoppeln und verfügt so über Europas größten zusammenhängenden Studiokomplex.", წაკითხვის თარიღი 3 დეკემბერი, 2013 (გერმანული)
Lionsgate Films

Lionsgate Films (ადრე ცნობილი როგორც Cinépix Film Properties) — ამერიკული კინომწარმოებელი და დისტრიბუტორი კომპანია, რომელიც მდებარეობს სანტა-მონიკაში, კალიფორნიის შტატში. დაარსდა კანადაში 1962 წელს, ჯონ დანინგისა და ანდრე ლინკის მიერ. იგი არის Lionsgate Entertainment-ის შვილობილი კომპანია და დაკავებულია უცხოური და დამოუკიდებელი ფილმების წარმოებით. Lionsgate Films-მა დისტრიბუცია გაუწია ისეთ ფილმების სერიებს როგორებიცაა „შიმშილის თამაშები“, „რემბო“, „დივერგენტი“, „დამსჯელი“ (2013 წლამდე), „ჯონ უიკი“, „ხერხი“, „ალქაჯი ბლერიდან“, „სიცრუის ილუზია, „შეუჩერებელნი და სხვა. ოფიციალური საიტი ბრიტანული საიტი ↑ LGE Company Snapshot. CorporateInformation. Wright Investors Service. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 იანვარი, 2012. ციტირების თარიღი: 5 ოქტომბერი, 2011. ↑ June 25, Patricia Bailey; 2007. Andre Link & John Dunning — Feature Film: Maverick producer-distrib team scored at box office. ციტირების თარიღი: 2019-04-24
რუსუდან ჯანაშია

რუსუდან სიმონის ასული ჯანაშია (დ. 17 აგვისტო, 1937, თბილისი — გ. 25 იანვარი, 2017, იქვე) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, კავკასიოლოგი. 1955-1960 წლებში სწავლობდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ განყოფილებაზე, სამეცნიერო ინტერესების სფერო იყო კავკასიოლოგია, აფხაზური და უბიხური ენები. 1960 წლის 1 დეკემბრიდან არნ. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლაბორანტია, ხოლო 1968 წლის 1 ივნისიდან იმავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერთანამშრომელი, 1982 წლის 16 მარტიდან კი უფროსი მეცნიერთანამშრომელი. 1995-2006 წლებში იყო თსუ-ს აფხაზური ენის ლექტორი (BA, MA), ხოლო 1998 წლიდან უბიხური ენის ლექტორი (BA). მას ეკუთვნის არაერთი სამეცნიერო ნაშრომი: 45 სტატია და 40 პუბლიკაცია ს. ჯანაშიას პირადი არქივიდან. ბოლო ხუთ წელს გამოქვეყნებული ნაშრომები: უბიხური ფოლკლორი, (კავკასიური სახლი), თბ., 2001 უბიხური ბრუნების სისტემა, ქუთაისის სამეცნიერო სესიის მასალები IX, 2003; მცხეთის ტოპონიმიკა. მასალები თელავის XXIII დიალ. სესიისა, 2003; აფხაზურ – აბაზური ენების შესწავლის ისტორია საქართველოში, თსუ-ს კრ. 2004; ბ. ჯანაშია – აფხაზური დარგობლივი ლექსიკის მკვლევარი, XXV სესიის მასალები, თბ. 2005; გურული დიალექტის ნიმუშები ს. ჯანაშიას ჩანაწერებში. კრ. “ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები”. IX. თბ. 2005; უბიხური დარგობლივი ლექსიკა, I. შინაური ცხოველები XXVI დიალ. სესია, თბ. 2006; უბიხური ეთნონიმები და ანთროპონიმები. კავკასიოლოგიური კრ. თბ. 2007; უბიხური ვოკალიზმი, თსუ სესია II. 2007; (თ. უჯუხუსთან ერთად) ს. ჯანაშიას “ჩერქეზული დღიურები”, I კავკასიოლოგ. საერთაშორისო კონგრესი”, თბ. 2007 (თ. უჯუხუსთან ერთად) ს. ჯანაშიას შრომები, მიძღვნილი ჩერქეზული თემატიკისადმი”. მასალები VI საერთაშ. სამეცნ. კონფერენციისა. მაიკოპი, 2008. უბიხური ენა, (ჩერქეზული კულტურის ცენტრი), თბ., 2015 "ხაზის რადიო" 31.05.17 რუსუდან ჟანაშიას გახსენება YouTube-ზე Русудан Джанашия− 80 Черкесский центр в Грузии представил учебник убыхского языка ↑ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი აკადემიური საბჭო (21.09.2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25.07.2019. ციტირების თარიღი: 25.07.2019.
ბეჟანოს ეკლესია

ბეჟანოს ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის კოჭიოს თემის სოფელ ბეჟანოს მახლობლად სამონასტრო კომპლექსში. აგებულია X საუკუნეში. ტაძარი დგას შემაღლებულ ბორცვზე. ნაგებია გათლილი ქვის კვადრებით. წარმოადგენდა დარბაზულ ეკლესიას ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ღერძზე თაღოვანი, გარეთკენ შევიწროვებული სარკმელია. კონქი იმპოსტზე გადასულ თაღს ებჯინებოდა. შემორჩენილია მხოლოდ აბსიდის ნაწილი და კედლების ქვედა რიგი. ეკლესიის გარშემო ძველი ნასოფლარის კვალია. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ბეჟანოს ტაძარი, ინფორმაცია და ფოტოები, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა დაარქივებული 2019-07-25 საიტზე Wayback Machine. ბერძენიშვილი დ., ჯავახეთის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები, საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია, კრ.5. თბ., 1975, გვ. 115 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
ინიგოუ ჯოუნზი

ინიგოუ ჯოუნზი (Inigo Jones) (დ. 15 ივლისი, 1573, ლონდონი — გ. 21 ივნისი, 1652, იქვე) — ინგლისელი არქიტექტორი, დიზაინერი და მხატვარი არქიტექტურას სწავლობდა 1596-1614 წლებში იტალიასა და საფრანგეთში. 1615-1643 წლებში იყო სამეფო შენობათა ზედამხედველი. იყო პალადიოს მიმდევარი, შეადგინა მისი ტრაქტატის კომენტარები (გამოიცა 1715). ნამუშევრები: უაიტჰოლის სასახლის ანსამბლის პროექტი ლონდონში (ამ პროექტიდან განხორციელდა მხოლოდ საბანკეტო დარბაზი 1619-1622), დედოფლის ვილა გრინვინში (1616-1635), უილტონ-ჰაუზის სასახლის ინტერიერები (უილტშირი, დაახლოებით 1949-1652), იყო თეატრის მხატვარიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 576.
ხორენიის ეკლესია

ხორენიის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ხოსპიოს თემის სოფელ ხორენიაში. ტაძარი აგებულია X საუკუნეში, თუმცა შემდგომ რამდენჯერმეა განახლებულ-აღდგენილი. ნაგებობაზე ერთ დროს არსებული ექვსი წარწერიდან დღეს გარკვევით არცერთი არ იკითხება, თუმცა სხვადასხვა ავტორებთან გვხვდება ცნობები მათ შესახებ. ტაძრის რელიეფური შემკულობა სხვადასხვა პერიოდისაა — რელიეფურ სახეთა შორის განსაკუთრებით საინტერესოა ქტიტორთა ორი გამოსახულება, რომლებიც ერთმანეთისაგან მრავალმხრივ განსხვავდება. ტაძრის ერთ-ერთი წარწერა ჯერ კიდევ ივანე როსტომაშვილსა და ექვთიმე თაყაიშვილს მოჰყავთ: "ოდეს თათართა ყოველი ქუჱყანაჲ წაგუართო, მისგან დაუმთავრებელნი კარის ბჭენი და მე, ჩოგა გავათავენ. ვინცა ამას ნახვიდეთ მოგჳგონებდეთ. ოცდა ჩჳდმეტი ათასი თეთრი კათალიკოზისა და მეფისა ვახმარეთ" . აღსანიშნავია, რომ ნიკო ბერძენიშვილს ეს წარწერა 1933 წელსაც კი სახურავის ქვეშ დახვედრია. ეკლესიის ფასადები მოპირკეთებულია მოწითალო ფერის ბაზალტით, მოგვიანებით ჩართულია ნაცრისფერიც. ფასადები უხვად არის შემკული ბარელიეფებით. მოჩუქურთმებულ წნულში ჩასმულია ბოლნური ჯვარი. ფასადის ზედა მხარეზე ორი მამაკაცის გამოსახულებაა შუაში ხეზე შემოხვეული გველით. სარკმლის თავზე ორივე მხარეზე გეომეტრიული ფიგურებია. სხვადასხვა ფიგურებითაა შემკული სამხრეთის ფასადიც. ჩუქურთმებისა და ბარელიეფების ფრაგმენტები ყორის ქვებში არის ჩართული. ეკლესიაზე მოგვიანო პერიოდში პატარა კარიბჭე მიუშენებიათ, რომელიც უკანასკნელ წლებში ორჯერ გაუდიდებიათ; ეკლესიის ეზოში დიდი რაოდენობით არის ძველი საფლავის ქვები. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ბერძენიშვილი ნ., ჯავახეთის 1933 წლის ექსპედიციის დღიური, საქართველოს ისტორიის საკითხები I, თბ., 1964, გვ. 105-106. ხარაძე კ. ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, სოფელი დიდი ხორენია, თბ; 2003. გვ. 52-53. ცისკარიშვილი ვ. ჯავახეთის ეპიგრაფიკა როგორც საისტორიო წყარო, ხორენიას წარწერა, თბ., 1959, გვ. 60-61. ↑ ხარაძე კ. ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, სოფელი დიდი ხორენია, თბ; 2003. გვ. 52-53 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.
კარნეთის ეკლესია

კარნეთის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ხოსპიოს თემის სოფელ ხორენიაში. ტაძარის კედელზე შემორჩენილია წარწერები. ტაძარი დარბაზული ტიპის ყოფილა, რომელსაც აქვს სამხრეთის მინაშენი. ეკლესია აგებულია XI საუკუნეში, რასაც ადასტურებს შესასვლელის თავზე წარწერიანი ქვა: ეს წარწერა 1033-1048 წლებით თარიღდება, ხოლო მინაშენი XIV საუკუნეს მიეკუთვნება. წარწერაში მოხსენიებულია ცნობილი მოღვაწე ქართლის კათალიკოსი იოანე ოქროპირი. იგი იხსენიება აგრეთვე ჯავახეთის სხვა ეკლესიების (ყაურმის, ფოკას) წარწერებშიც. მეცნიერთა ვარაუდით ეს წარწერა მიგვანიშნებს, რომ აქ ყოფილა საკათალიკოსო სოფელი — კათალიკოსის საგამგებლო. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ბერძენიშვილი ნ., ჯავახეთის 1933 წლის ექსპედიციის დღიური, საქართველოს ისტორიის საკითხები, I, გვ. 109-111, თბ., 1964; ცისკარიშვილი ვ., კარნეთის წარწერა, ჯავახეთის ეპიგრაფიკა, როგორც საისტორიო წყარო, გვ. 60-65, თბ., 1939. ↑ ხარაძე კ., სოფელი კარნეთი, ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, გვ. 51, თბ., 2003. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ნაისის ეკლესია

ნაისას ტაძარი — ეკლესია საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩუნჩხაში. ტაძარი დათარიღებულია X–XI საუკუნეებით. იგი საკმაოდ მაღალი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. სახურავის დასავლეთ კეხზე დაშენებულია სამრეკლო. ეკლესიის ფასადები არ გამოირჩევა დიდი მორთულობით. აღმოსავლეთ ფასადზე რელიეფური გამოსახულებაა – დანიელი ლომების ხაროში. ნაგებობა გადაკეთებულ-აშენებულია XIX საუკუნეში. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესიის ეზოში ბევრია გამოკვეთილი საფლავის ქვა. აქვეა 2 მეტრი სიმაღლის ოთხკუთხა სტელა, თუმცა ზედა ნაწილი აკლია. იგი ქვაჯვარი ყოფილა. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ჯავახეთი, ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველო“ ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა, საანგარიშო კრებული, გვ. 14-15, თბ., 1997. ↑ ხარაძე კ., სოფელი ჩუნჩხა, ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, გვ. 28, თბ., 2003. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
82 (რიცხვი)

ოთხმოცდაორი — ოთხმოცდამეორე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაერთის მომდევნო და ოთხმოცდასამის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 82. 82 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ორი (იგულისხმება ოთხმოცზე ორი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 82 from the Prime Pages
83 (რიცხვი)

ოთხმოცდასამი — ოთხმოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაორის მომდევნო და ოთხმოცდაოთხის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 83. 83 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და სამი (იგულისხმება ოთხმოცზე სამი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 83 from the Prime Pages
ადიშის წმინდა გიორგის ეკლესია

ადიშის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ენგურის შენაკადის, ადიშისჭალის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 2040 მ, მესტიიდან 27 კმ. წმინდა გიორგის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია, რომელიც მიწისძვრისგანაა დაზიანებული. მიწისძვრის დროს ეკლესია ძალიან დაზიანდა და ამიტომ მის დასაცავად ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა ქვის ერთგვარი ბუდე ამოუშენეს. მოხატულობა შემორჩენილია ეკლესიის შიდა კედლებზე და გარედან ჩრდილოეთ ფასადზე. ადიშის ეკლესიების კედლის მახატვრობაში ჩანს შუა საუკუნეების ქართული მონუმენტური ე.წ სვანური სკოლის სპეციფიკური ნიშნები. იგი XI-XII საუკუნის მხატვრობის წმინდა გიორგის სცენებისა და მისი გამოსახვის ერთ–ერთი ყველაზე ადრინდელი ეკონოგრაფიული ნიმუშია, რომელიც საერთოდ შემორჩა შუა საუკუნეების ხელოვნებიდან. ადიშშია აღმოჩენილი ქართული მწერლობისა და ლიტერატურის ერთ ერთი უძველესი ძეგლი, ე.წ. "ადიშის ოთხთავი" (სახელი სოფლის მიხედვით უწოდეს), რომელიც 897 წელსაა გადაწერილი შატბერდის მონასტერში. ადიშის წმინდა გიორგის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. მას ახასიათებს უშუალობა და თავისებურება, რომელიც შუასაუკუნეების ხელოვნების ამ ნაწარმოებს განსაკუთრებულ გამომხატველობას ანიჭებს. მხატვრობის თავისებურება ეკლესიაში შესვლისთანავე იპყრობს ყურადღებას. კაშკაშა, სუფთა ფერები - ოქროსფერი-ყვითელი, მოწითალო-ყავისფერი, ვადისფერი, ქმნის მაჟორულ გამას, იმის წყალობით, რომ მხატვრობაში სჭარბობს მოოქროსფერო - ყვითელი ფერი, ეკლესიის კედლები თითქოს სინათლეს აფრქვევს და მის პატარა სივრცეს მზის შუქით ავსებს. ფრაგმენტების მიხედვით ხერხდება მხატვრობის იკონოგრაფიული სქემის აღდგენა. იგი ტიპიურია შუასაუკუნეების ქართულ და, კერძოდ, სვანურ მხატვრობისათვის, მაგრამ ადიშის ოსტატი ყურადღებას განსაკუთრებით ამახვილებს ეკლესიის პატრონის წმ. გიორგის გამოსახულებებზე. საკურთხევლის კონქში გამოსახულია ვედრება. ცენტრში ტახტზე მჯდომარე ქრისტე, კურთხევის ნიშნად აღმართული ხელით, ხოლო მის ორსავ მხარეს ღვთისმშობელი და იოანე ნათლისმცემელი. კედლის ქვემო ნაწილში წარმოდგენილნი არიან ეკლესიის მამანი. ისინი ასიმეტრიულად არიან განლაგებულნი; წმ. ბასილი სარკმლის მარცხენა მხარესაა, ხოლო იოანე ოქროპირი და კიდევ ერთი წმინდანი (სახელი არაა შემონახული) - მარჯვნივ. ეკლესიის თაღი ჩანგრეულია, ხოლო ნაწილებს ამჟამად ხის ჭერი ფარავს. სამხრ. და ჩრდილო კედლების მხატვრობის ქვედა რეგისტრები წმინდა გიორგის ცხოვრების ამსახველ სცენებს ეთმობა. ჩრდ. კედელზე მოცემულია სცენა, რომელიც მოგვითხრობს, როგორ დაიმორჩილა წმ.გიორგიმ გველეშაპი და იხსნა მეფის ასული. ადიშის ეკლესიები, ჟღერს ქვის ჰარმონია, თბ., 2006, გვ. 15 ვოლსკაია ა.,„კედლის მხატვრობა სოფ. ადიშის წმ. გიორგის ეკლესიაში“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 18 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 53-58 ადიში ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-25.