laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბუკიტ-ბარისან-სელატანის ეროვნული პარკი

ბუკიტ-ბარისან-სელატანის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე. მისი ფართობი 3 568 კმ²-ია. 2004 წლიდან გუნუნგ-ლიოსერისა და კერინჩი-სებლატის ეროვნული პარკებთან ერთად, შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში საერთო სახელით - სუმატრის ტროპიკული ტყეები. პარკში ბინადრობს მრავალი საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობა: სუმატრის სპილო (500 ერთეული, მათი შემორჩენილი რაოდენობის 25%) სუმატრის ზოლიანი კურდღელი (ყველა შემორჩენილი ერთეული მხოლოდ ამ პარკშია დაფიქსირებული) სუმატრის მარტორქა (60-80 ერთული, დაახლოებით ამდენივე ბინადრობს გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნულ პარკში, ანუ ორივეგან ერთად, შემორჩენილი რაოდენობის ძირითადი ნაწილი) სუმატრის ვეფხვი (დაახლოებით 40 ბოკვერი, შემორჩენილი რაოდენობის 40%) 1935 წლიდან, ეს ტერიტრორია ველური ბუნების ნაკრძალია, ხოლო უკვე 1982 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა. მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდის მონაცემების თანახმად, ბოლო წლებში, პარკის ტერიტორიაზე მიმდინარე უკანონო სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის გამო, პარკმა ტყეების 20% დაკარგა. ამავე მონაცემებით, პარკის ტერიტორიის 450 კმ²-ზე მოშენებულია ყავის ნარგავები. ვითარების გამოსწორების მიზნით, ორგანიზაცია ამჟამად აქტიურად მუშაობს ყავის მულტინაციონალურ კომპანიებთან, რათა მათ უარი თქვან უკანონოდ მოყვანილი ყავის შეძენაზე. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Taman Nasional Bukit Barisan Selatan დაარქივებული 2018-12-01 საიტზე Wayback Machine. WWF: Illegally grown coffee threatens tiger habitat in Indonesia Entry of Bukit Barisan Selatan National Park დაარქივებული 2009-09-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ name="heritage_sumatra">Tropical Rainforest Heritage of Sumatra. UNESCO. ციტირების თარიღი: 2007-09-30. ↑ van Strien, N.J., Manullang, B., Sectionov, Isnan, W., Khan, M.K.M, Sumardja, E., Ellis, S., Han, K.H., Boeadi, Payne, J. & Bradley Martin, E. (2008). Dicerorhinus sumatrensis. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 28 November 2008. ↑ Claire Leow. Nestlé to scrutinize Indonesia coffee amid wildlife-endangerment fears, International Herald Tribune.
დესემბარკო-დელ-გრანმა

დესემბარკო-დელ-გრანმა (ესპ. Parque Nacional Desembarco del Granma) — ეროვნული პარკი კუბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, გრანმის პროვინციაში. სახელი ეწოდა იმ იახტის პატივსაცემად, რომლითაც 1956 წელს ფიდელ კასტრო, ჩე გევარა, რაულ კასტრო და სხვა 79 თანამოაზრე მექსიკიდან დაბრუნდნენ კუბის რევოლუციის ორგანიზებისთვის. პარკი შეიქმნა 1986 წელს. მისი ფართობი 261,8 კმ²-ია. პარკის ტერიტორია უნიკალურ გეოლოგიურ და გეომორფოლოგიურ არეალს წარმოადგენს და ძირითადად ფრიალო კლდეებითა და კარსტებით ხასიათდება. 1999 წელს, იუნესკომ დესემბარკო-დელ-გრანმა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. გრანმა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში World Conservation Monitoring Centre დაარქივებული 2000-08-16 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Official UNESCO website entry
ფინეთის პროვინციები

2010 წლის 1 იანვრამდე, ფინეთი იყოფოდა 6 პროვინციად (ფინ. lääni - ლიანი, შვედ. län - ლენი). პროვინციას ხემლძღვანელობდა მთავრობა, რომლის მეთაურიც იყო პრეზიდენტ-გუბერნატორი. გუბერნატორის თანამდებობაზე ყოფნის მაქსიმალური ვადა იყო 8 წელი. 2010 წლის 1 იანვარს, ფინეთის ყველა პროვინცია გაუქმდა. შეიქმნა ახალი ადმინისტრაციული დაყოფა - ექსვი სახელმწიფო ადმინისტრაციული რეგიონი და ერთი ალანდის გუბერნია. რეგიონები თავის მხრივ 19 პატარა რეგიონებად იყოფიან. 1997 წლის რეფორმამდე, ფინეთი იყოფოდა 12 პროვინციად, როგორც ის 1831 წელს ნიკოლოზ I-მა დაყო. მეცამეტე - ვიბორგის პროვინცია ანექსირებულ იქნა საბჭოთა კავშირის მიერ, მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, საბჭოთა კავშირ-ფინეთის ომის დროს. State Provincial Offices დაარქივებული 2009-09-30 საიტზე Wayback Machine.  – ოფიციალური საიტი
დასავლეთი ფინეთი

დასავლეთი ფინეთი — ფინეთის ერთ-ერთი ყოფილი პროვინცია, რომელიც არსებობდა 1997 წლიდან, 2010 წლამდე. ესაზღვრებოდა ოულუს, აღმოსავლეთ ფინეთისა და სამხრეთ ფინეთის პროვინციებს, ასევე გასასვლელი ჰქონდა ბოტნიის ყურეში. პროვინცია შეიქმნა 1997 წელს, რამდენიმე პროვინციის შეერთების შედეგად. თავის მხრივ იყოფოდა შვიდ რეგიონად. მაგრამ 2010 წლის 1 იანვარს, ფინეთის ექვსივე პროვინცია გაუქმდა. ფინეთის პროვინციები Western Finland State Provincial Office დაარქივებული 2003-04-10 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი ↑ New regional administration model abolishes provinces in 2010. Helsingin Sanomat International Edition. Sanoma Corporation (31 December 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 დეკემბერი 2011. ციტირების თარიღი: 1 January 2010.
შავშეთი (ქალაქი)

შავშეთი (თურქ. Şavşat, შავშათ) — ქალაქი თურქეთის რესპუბლიკაში, ართვინის პროვინციაში, ამავე სახელწოდების რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. სახელწოდება „შავშეთ“ უკავშირდება ისტორიულ ქართულ რეგიონს, შავშეთს, თუმცა ამ ადგილას ქართული ქალაქი ამ სახელწოდებით (შავშეთი) არასდროს ყოფილა. შავშეთის მოსახლეობა 2012 წლის აღწერით 6 753 ათას ადამიანს შეადგენს. სათლეს (სათლელის) ციხე ჯაბა ლაბაძის ფოტო სასტუმრო „ივერია“ ჯაბა ლაბაძის ფოტო ქალაქ შავშეთის ქუჩა ჯაბა ლაბაძის ფოტო ქალაქ შავშეთის ერთ-ერთი დასახლება ჯაბა ლაბაძის ფოტო ინფორმაცია ქალაქის შესახებ დაარქივებული 2016-01-09 საიტზე Wayback Machine. Governor's Office
მიკი დი

მიქაელ კირიაკოს დელაოგლოუ (ბერძ. Μιχαήλ Κυριάκος Δελάογλου, დ. 31 ოქტომბერი, 1963, გეტებორგი, შვედეთი) — უკეთ ცნობილი როგორც მიკი დი, ბერძნული წარმოშობის შვედი დრამერი და სიმღერების ავტორი, რომელიც ამჟამად მოღვაწეობს მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედში. მუსიკალური კარიერის დაწყების შემდეგ ადგილობრივ ჯგუფებში მიკი 1985 წელს გადავიდა კოპენჰაგენში, სადაც იგი შეუერთდა ჯგუფ კინგ დაიმონდს. მათთან ერთად მიკიმ ჩაწერა ოთხი ალბომი. 1990 წელს მიკი უკრავდა ჯგუფში დონ დოკენი, რომელთანაც ერთად მან ჩაწერა ალბომი Up from the Ashes. 1992 წელს მიკი დათანხმდა ლემის წინადადებას (რომელიც 1985 წლიდან სთავაზობდა მას), გადასულიყო ჯგუფ მოუტერჰედში. მოუტერჰედის პირველი კონცერტი მიკისთან ერთად შედგა 1992 წლის 30 აგვისტოს. მას შემდეგ მიკი ჯგუფის უცვლელი წევრია. მოუტერჰედის ოფიციალური საიტი მოუტერჰედის ოფიციალური ფორუმიდაარქივებული 2013-07-22 საიტზე Wayback Machine. ფოტოგალერია: მიკი დი მოუტერჰედთან ერთად დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #13470374X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ მიკი დის ბიოგრაფია. IMDb. ციტირების თარიღი: 2007-03-29.
წისქვილი (ჭადრაკი)

წისქვილი — ჭადრაკში გახსნილი ქიშის ერთ–ერთი სახე. ამ დროს ორი ან მეტი გახსნილი ქიში გამოიყენება და, როგორც წესი, მასში კუ და ეტლი მონაწილეობს. ეს ორი ფიგურა წისქვილის ბორბლის მსგავს მექანიზმს ქმნის. წისქვილის ყველაზე ცნობილი მაგალითია კარლოს ტორესა და ემანუელ ლასკერის პარტია. 25. ...ლxh5 26. ეxg7+ მფh8 27. ეxf7+ მფg8 28. ეg7+ მფh8 29. ეxb7+ მფg8 30. ეg7+ მფh8 31. ეg5+ მფh7 32. ეxh5 წისქვილი, „საქართველოს რესპუბლიკა“, 2000, № 102–103, გვ. 8
ჩამპანერ-პავაგადჰი

ჩამპანერ-პავაგადჰი – არქეოლოგიური პარკი ინდოეთში, გუჯარათის შტატში. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს მაჰმადიანთა ქალაქი, რომელიც არ შეცვლილა მოგოლთა იმპერიის დროიდან. ეს ერთადერთი მსგავსი ობიექტია ინდოეთის ტერიტორიაზე, რომელმაც დღემდე მოაღწია. უნიკალური არქეოლოგიური ობიექტების კონცენტრაციის გამო (100-ზე მეტი ძეგლი) 2004 წელს ობიექტი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩამპანერ-პავაგადჰი ჩამპანერ-პავაგადჰი ჩამპანერ-პავაგადჰი დაარქივებული 2012-10-06 საიტზე Wayback Machine.
ჯავახეთის ეროვნული პარკი

ჯავახეთის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი სამცხე-ჯავახეთში. დაარსდა 2011 წლის აპრილში დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ინიციატივით. მოიცავს ახალქალაქისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტების გარკვეულ ტერიტორიებს. ეროვნული პარკის ფართობია 14 200 ჰექტარი. ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების ფარგლებში აგრეთვე შეიქმნა ხანჩალის ტბის, ბუღდაშენის ტბის, კარწახის ჭაობის, სულდის ჭაობისა და მადათაფის ტბის აღკვეთილები, რომლებსაც 2019 წელს დაემატა ფარავნის ტბის, საღამოს ტბისა და აბულის ტბის აღკვეთილები. საქართველოს დაცული ტერიტორიები საქართველოს დაცული სააგენტოების საიტი კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ ↑ „ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში

მოცემულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ჩინეთში. სულ ქვეყანაში 2016 წლის მონაცემებით 50 ძეგლია და ამ მხრივ მსოფლიოში მეორე ადგილზეა. აღნიშნული ძეგლები წარმოადგენენ ჩინეთის ტურისტული რესურსების ძირითად ნაწილს. * = კულტურული ძეგლი † = ბუნებრივი ძეგლი *† = კულტურული და ბუნებრივი ძეგლი (შერეული) ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით. 1ა 1ბ 2 3 4 5 6ა 6ბ 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 38 39 40ა, ბ, გ 40დ, ე 40ვ 40ზ 40თ,ი 41 42 43 44 45ა 45ბ 45გ 45დ 46 47 48ა 48ბ 48გ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში China - UNESCO World Heritage Centre იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები - ოფიციალური საიტი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები - ოფიციალური საიტი
აღმოსავლეთი ფინეთი

აღმოსავლეთი ფინეთი — ფინეთის ერთ-ერთი ყოფილი პროვინცია, რომელიც არსებობდა 1997 წლიდან, 2010 წლამდე. ესაზღვრებოდა 3 პროვინციას: ჩრდილოეთიდან – ოულუს, დასავლეთიდან – დასავლეთ ფინეთის, სამხრეთიდან – სამხრეთ ფინეთის პროვინციებს. აღმოსავლეთი ფინეთის პროვინციის დედაქალაქი იყო მიკელი. უმსხვილესი ქალაქი – კუოპიო. პროვინცია შეიქმნა 1997 წელს, რამდენიმე პროვინციის შეერთების შედეგად. თავის მხრივ იყოფოდა სამ რეგიონად. მაგრამ 2010 წლის 1 იანვარს, ფინეთის ექვსივე პროვინცია გაუქმდა. ფინეთის პროვინციები Eastern Finland State Provincial Office დაარქივებული 2003-04-04 საიტზე Wayback Machine. - ოფიციალური საიტი Video about travelling in Koli area[მკვდარი ბმული] Pielis.ru — По Восточной Финляндии и дальше ... დაარქივებული 2017-07-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ New regional administration model abolishes provinces in 2010. Helsingin Sanomat International Edition. Sanoma Corporation (31 December 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 დეკემბერი 2011. ციტირების თარიღი: 1 January 2010.
ათრაქა შარაღანის ძე

ათრაქა შარაღანის ძე — ყივჩაყთა მთავარი XII საუკუნის I ნახევარში. მისი ასული გურანდუხტი ცოლად ჰყავდა დავით აღმაშენებელს, რომელმაც ათრაქა შარაღანის ძე თავისი ოჯახითა და ტომით საქართველოში გადმოასახლა (1118-1120). შემდგომ მეფემ ყივჩაყთაგან 40 ათასიანი მუდმივი ლაშქარი შექმნა. შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 229–230.
ჩჰატრაპატი შივაჯი

ჩჰატრაპატი შივაჯი (მარათ. छत्रपती शिवाजी टर्मिनस) ან ვიქტორიას სადგური — ისტორიული სარკინიგზო სადგური ინდოეთის ქალაქ მუმბაიში, რომელიც ამავე დროს წარმოადგენს ცენტრალური რკინიგზის მთავარ შტაბს. იგი ერთ-ერთი ყველაზე გადატვირთული სადგურია. სადგურის გეგმა 1887-1888 წლებში არქიტექტორმა ფრედერიკ უილიამ სტივენსმა შეადგინა. ამ სამუშაოში გასამრჯელოს სახით მან 35,830.8 აშშ დოლარი მიიღო. საბოლოო გეგმა გარკვეულწილად დაემსგავსა ლონდონის სენტ-პანკრასის სადგურს. სადგურის მშენებლობამ ათ წელს გასტანა და დასრულებისას, მას ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას პატივსაცემად „ვიქტორიას სადგური" ეწოდა. 1996 წელს, ინდოეთის რკინიგზის მინისტრმა სადგურს სახელი შეუცვალა და ჩჰატრაპატი შივაჯი უწოდა. 2008 წლის 26 ნოემბერს, ორმა ტერორისტმა სადგურის ტერიტორიაზე ტერორისტული აქტი განახორციელა, რასაც 50 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. 2004 წელს, იუნესკომ სადგური მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩჰატრაპატი შივაჯი Chhatrapati Shivaji Terminus on the UNESCO website Chhatrapati Shivaji Terminus Mumbai Google Satellite Map of Mumbai CST ↑ Aruṇa Ṭikekara, Aroon Tikekar (2006). The cloister's pale: a biography of the University of Mumbai. Popular Prakashan, გვ. 357. ISBN 8179912930. Page 64 ↑ Chhatrapati Shivaji Station. World Heritage Site. www.worldheritagesite.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-13. ციტირების თარიღი: 2008-12-03. ↑ Advisory Body Evaluation: Chatrapati Shivaji Terminus (India) (pdf). UNESCO - World heritage - documents associated with listing. UNESCO (2004). ციტირების თარიღი: 2008-12-03.
ელეფანტის გამოქვაბულები

ელეფანტის გამოქვაბულები (მარათჰ. घारापुरीची लेणी) — გამოქვაბულთა კომპლექსი ინდოეთის მაჰარაშტრას შტატში. მდებარეობს მუმბაის უბეში, კუნძულ ელეფანტაზე, ქალაქ მუმბაიდან 10 კმ-ით აღმოსავლეთით. გამოქვაბულთა კომპლექსი შედგება ორი ჯგუფისაგან - პირველი, ინდუისტური ხუთი გამოქვაბულისგან შემგარი დიდი ჯგუფი და მეორე, ბუდისტური ორი გამოქვაბულისგან შმედგარი პატარა ჯგუფი. ინდუისტურ გამოქვაბულებში განლაგებულია ქვის ქანდაკებები, რომლებიც ღმერთ შივას სადიდებლადაა შექმნილი და ინდუიზმის ერთ-ერთ სექტას - შივაიზმს ეკუთვნის. ქვისგან გამოკვეთილი სკულპტურები სავარაუდოდ ახ. წ. V-VIII საუკუნეებს განეკუთვნება, თუმცა მათი შექმნის თარიღი დღემდე საკამათოა. გამოქვაბულები ბაზალტურ კლდეშია გამოთხრილი. ერთ დროს ყველა მათგანი მოხატული ყოფილა, მაგრამ დღეს მისი მხოლოდ ნაკვალევებიღაა შემორჩენილი. კუნძულს ადგილობრივები ჩარაპურის იწოდებდნენ და წარმოადგენდა ინდუიზმისათვის წმინდა ადგილს, სანამ აქ 1534 წელს პორტუგალიელები არ მოვიდნენ. პორტუგალიელებმა კუნძულს ელეფანტა (სპილო) უწოდეს, როდესაც გიგანტური, სპილოსთავიანი ქანდაკება დაინახეს. ეს ქანდაკება ამჟამად მუმბაის უელსის პრინცის მუზეუმში ინახება. მრავალწლიანი უყურადღებობის შემდეგ, 1970-იან წლებში გამოქვაბულებს რეკონსტრუქცია ჩაუტარეს, ხოლო უკვე 1987 წელს ისინი იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელეფანტის გამოქვაბულები Elephanta panorama დაარქივებული 2010-06-23 საიტზე Wayback Machine. Video of the caves MTDC site დაარქივებული 2008-03-27 საიტზე Wayback Machine. Elephanta Caves by Wondermondo ↑ Elephanta Caves (pdf). Unesco. ციტირების თარიღი: 2010-02-10. ↑ Elephanta Caves. World Heritage: Unesco.org. ციტირების თარიღი: 2010-02-10.
არწივები (სარაგბო კლუბი)

ოზურგეთის არწივები — მორაგბეთა კლუბი ქალაქ ოზურგეთში. კლუბი დაარსდა 2009 წელს. გუნდს თავდაპირველად „არწივები" ეწოდებოდა. 2010 წელს გუნდმა სახელი შეიცვალა და „ფირალები“ დაერქვა, თუმცა მალევე დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება. კლუბი პირველ ლიგაში თამაშობდა 2013-14 წლების სეზონის ჩათვლით. 2014-15 წლებიდან შეიცვალა ეროვნული ჩემპიონატის ფორმატი და „არწივები“ რეგიონულ ლიგაში დაქვეითდნენ. რეგიონულ ლიგაში სამი სეზონის გატარების შემდეგ „არწივებმა“ მოიპოვეს პირველი ლიგის საგზური და დაუბრუნდნენ მას 2017-18 წლების სეზონში. გუნდი თამაშობს ზვანის სტადიონზე, ოზურგეთში.
ლევ ატამანოვი

ლევ კონსტანტინეს ძე ატამანოვი (დ. 21 თებერვალი [ ძვ. სტ. 8 თებერვალი], 1905, მოსკოვი — გ. 12 თებერვალი, 1981, იქვე) — საბჭოთა ეპოქის კინორეჟისორი. საბჭოთა მულტიპლიკაციური კინოს ერთ-ერთი ფუძემდებელი. რსფსრ სახალხო არტისტი (1978). რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1964). 1926 წელს დაამთავრა პირველი სახკინოსკოლა კინორეჟისორის დიპლომით. 1931 წლიდან უკვე მულტიპლიკაციური ფილმების რეჟისორი გახდა. რუსული, სომხური, ინდური, ჩინური, შვედური ზღაპრების მოტივებზე ქმნიდა ფილმებს. 1936 წლიდან მუშაობდა სომხეთში, 1949 წლიდან „სოიუზმულტფილმის“ რეჟისორია. გადაიღო მულტფილმები: „ცუგა და კატა“ (1938), „ჯადოსნური ხალიჩა“ (1948), „ყვითელი ყარყატი“ (1950, დიპლომი, დელის საერთაშორისო კინოფესტივალი, 1950), „ალისფერი ყვავილი“ (1952), „ოქროს ანტილოპა“ (1954, პრიზი, VIII, საერთაშორისო კინოფესტივალი, კანი, 1955), „თოვლის დედოფალი“ (1957; I პრემია, საერთაშორისო კინოფესტივალი, ვენეცია, 1957; სპეც. პრიზი, საერთაშორისო კინოფესტივალი, მოსკოვი, 1958; საუკეთესო ფილმი, საერთაშორისო კინოფესტივალი, ლონდონი, 1959) და სხვა. იყო „საიუზმულტფილმის“ შემოქმედებითი სექციის ბიუროს თავმჯდომარე და საბჭოს წევრი, სსრკ კინემატოგრაფისტთა კავშირის მულტიპლიკაციის სექციის თავმჯდომარის მოადგილე, 1960-იანი წლების დასაწყისში — „საიუზმულტფილმის“ თოჯინური სექციის სარეჟისორო კოლეგიის თავმჯდომარე. გარდაიცვალა მოსკოვში, 1981 წელს, დაკრძალულია მოსკოვის სომხურ (ვაგანკოვკის სასაფლაოს ფილიალი) სასაფლაოზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 664. ლევ ატამანოვი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ათფეხა კიბოები

ათფეხა კიბოები (ლათ. Decapoda) — რიგი უმაღლეს კიბოსნაირთა კლასისა. მათთვის დამახასიათებელია თავთან შეზრდილი მკერდის წინა 3 სეგმენტი, რომელთა კიდურებსაც მოძრაობითი ფუნქცია დაკარგული აქვს და ყბაფეხებად არის ქცეული. მათი საშუალებით ცხოველი საჭმელს პირის ხვრელისკენ მიმართავს. ათფეხა კიბოები მოძრაობენ მხოლოდ მკერდის უკანა 5 წყვილი კიდურებით (აქედან წარმოდგება რიგის სახელიც). ათფეხა კიბოები სხვადასხვა ზომისა არიან: მაგ., ღრმა ზღვის გიგანტური კიბორჩხალას გაშლილი ფეხების წვეროებს შორის მანძილი 3 მ აღემატება. კამჩატკური კიბორჩხალას ჯავშანი 25 სმ-მდე სიგანისაა. ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა ათფეხა კიბოები ცალსქესიანები არიან. იკვებებიან ცხოველებით, მცენარეებითა და მძორით. მრავალი სახეობა ზოგიერთი პარაზიტული ჭიის შეამავალი მასპინძელია. ცნობილია ათფეხა კიბოების 8500-მდე სახეობა. უმრავლესობა ბინადრობს ზღვებსა და ოკეანეებში, ზოგი — მტკნარ წყალში, ზოგი ტროპიკული სახეობა კი — ხმელეთზე. ზღვის ათფეხა კიბოებით იკვებებიან ნაირგვარი სარეწაო თევზები და ფარფლფეხიანები. ათფეხა კიბოები მთელ მსოფლიოში არიან გავრცელებული. შავ ზღვაში გვხვდება მათი 36 სახეობა. საქართველოში არსებულ სახეობათაგან აღსანიშნავია ქუთაისური გვერდულა (Troglocaris kutaisiana — ნაპოვნია ქუთაისის მახლობელ მღვიმეებში) და კოლხური კიბი (Astacus colchicus — გვხვდება რიონის აუზში). ათფეხა კიბოებს სარეწაო მნიშვნელობა აქვს (მსოფლიოში წლიური რეწვა 1 მლნ.-მდე ტ-ს შეადგენს). მის ზოგ სახეობას ზიანი მოაქვს მეთევზეობისათვის. კობახიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 230.
Motörhead (ალბომი)

Motörhead — ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედის სადებიუტო ალბომი. გამოვიდა 1977 წელს, ლეიბლ Chiswick Records-ზე. Motorhead (იენ კილმისტერი) – 3:13 Vibrator (ლარი უოლისი, დეს ბრაუნი) – 3:39 Lost Johnny (კილმისტერი, მიკ ფარენი) – 4:15 Iron Horse/Born to Lose (ფილ ტეილორი, მიკ ბრაუნი, გაი ლოურენსი) – 5:21 White Line Fever (ედი კლარკი, კილმისტერი, ტეილორი) – 2:38 Keep Us on the Road (კლარკი, კილმისტერი, ტეილორი, ფარენი) – 5:57 The Watcher (კილმისტერი) – 4:30 Train Kept A-Rollin' (ტინი ბრედშოუ, ჰოვარდ კეი, ლოის მენი) – 3:19 City Kids (უოლისი, დანკან სანდერსონი) – 3:24 თავდაპირველად გამოვიდა სიმღერის Motorhead B-მხარე. Beer Drinkers and Hell Raisers (ბილი გიბონსი, დასტი ჰილი, ფრენკ ბირდი) – 3:27 On Parole (უოლისი) – 5:57 Instro (კლარკი, კილმისტერი, ტეილორი) – 2:27 I'm Your Witch Doctor (ჯონ მეიელი) – 2:58 ტრეკები 10-13 თავდაპირველად გამოვიდა EP-ს Beer Drinkers and Hell Raisers შემადგენლობაში 1980 წელს. ლემი კილმისტერი – ბას გიტარა, ვოკალი; ედი კლარკი – გიტარა; ფილ ტეილორი – დასარტყმელი საკრავები. პროდიუსერი – ჯონ კინი ინჟინერი – ჯონ ბერნსი მასტერინგი - ადამ სკიპინგი აღმასრულებელი პროსდიუსერები – მოტერჰედი/ჯონ ბერნსი ლოგო – ჯო პეტანიო ალან ბერიჯი (აპრილი, 1991). „მოუტერჰედი“. Record Collector (140): 16–18. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |quotes= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Allmusic review
მყიფე X სინდრომი

მყიფე X სინდრომი — გენეტიკური დაავადება, ქრომოსომული სინდრომი, რომლის დროსაც X ქრომოსომა შეიცავს დეფექტურ გენს. მყიფე X სინდრომი მამაკაცებში უფრო მკვეთრად ვლინდება, ვიდრე ქალებში. ქალებთან კომპენსაციას ნორმალური სტრუქტურის მქონე X ქრომოსომა ახდენს. სინდრომი პირველად 1943 წელს აღწერეს მარტინმა და ბელმა, ამიტომ მას მარტინ-ბელის სინდრომსაც უწოდებენ. მყიფე X სინდრომი ვლინდება ფიზიკურ, შემეცნებით და ქცევით მახასიათებლებში. მახასიათებლის გამოვლენა დამოკიდებულია გენის მუტაციის ხარისხზე. ამ სინდრომის მქონე ბავშვებს ხშირად აქვთ: ფიზიკური ნიშნები : გრძელი სახე დიდი თავი ფართო და წინ წამოწეული ყურები ბრტყელი ტერფი მსხვილი, წინ წამოწეული ნიკაპი გულის პათოლოგია ბიჭებთან - დიდი სათესლე ჯირკვლები შემეცნებითი თავისებურებები იოლი გონებრივი ჩამორჩენილობა მეტყველების შეფერხება ყურადღების კონცენტრაციის პრობლემა საუბრის წამოწყებისა და კითხვის დასმის პრობლემები არითმეტიკული ოპერაციების შესრულებასთან დაკავშირებული პრობლემები ქცევითი მახასიათებლები აუტისტური ტიპის ქცევა გუნება-განწყობილების ხშირი ცვლა აგრესიული აფეთქებები აკვიატებული აზრები შფოთვის მაღალი დონე ინტენსიური გენეტიკური კვლევების საფუძველზე დადგინდა, რომ სინდრომი გამოწვეულია X ქრომოსომაზე FMR-1 გენის მთლიანი ან ნაწილობრივი მუტაციით. ეს დაავადება მამაკაცებში უფრო ხშირად გვხვდება, რადგან მამაკაცებს ერთი X ქრომოსომა აქვთ, დაავადება კი სწორედ X ქრომოსომის დაზიანებისას ვლინდება. ამ სინდრომის მატარებელი ქალებისათვის 50%-ია ალბათობა, რომ მისი ყველა შვილი მყიფე X ქრომოსომის მატარებელი იქნება; სინდრომის გამოვლენის ალბათობა იზრდება მამრობითი სქესის შვილების შემთხვევაში. აშშ-ის მონაცემებით, ყოველ 4000 მამაკაცზე და 8000 ქალზე გვხვდება 1 მყიფე X ქრომოსომის სინდრომით დაავადებული. ბავშვებსა და მოზრდილებში დიაგნოსტიკა ხდება დნმ-ის პირდაპირი ანალიზის საფუძველზე. პრენატალურ პერიოდში კი დიაგნოსტიკა ხდება შემდეგი მეთოდით: ორსულობის მე-10 კვირას, ამნიოცენტეზის საშუალებით, იღებენ სინჯს სანაყოფე სითხიდან და ამოწმებენ X ქრომოსომის მუტაციას. დღესდღეობით, ამ სინდრომისგან განკურნება შეუძლებელია. თუმცა არსებობს სხვადასხვა სახის მკურნალობა სიმპტომების შესამსუბუქებლად და ბავშვის სოციალურ გარემოსთან ადაპტაციის გასაუმჯობესებლად. მკურნალობა მოიცავს როგორც მედიკამენტურ ასევე არამედიკამენტურ თერაპიას. Gerard-Blanluet M. ; Le syndrome de l'X fragile. MTPédiatrie,2003 Beauvais P. ; Houdayer C. ; Syndrome de l'X fragile, Revue du Praticien Monographies, 2001 კრაიგი,განვითარების ფსიქოლოგია გ.ბახტაძე;ა.ქისტაური;გ.ბახტაძე; თერაპიული ლექსიკონი-"საქართველო",თბილისი 1991 თ.გაგოშიძე; ბავშვის ფსიქიკური განვითარების დარღვევები-"ნეკერი",თბილისი 2007
კუტბ-მინარი

კუტბ-მინარი, კუტუბ-მინარი, კუტაბ-მინარი (ჰინ. क़ुतुब मीनार) – მსოფლიოში ყველაზე მაღალი აგურის მინარეთი. აშენებულია დელის სასულთნოს მმართველების რამდენიმე თაობის მიერ. მინარეთის სიმაღლეა 72,6 მეტრი და წარმოადგენს შუა საუკუნეების ინდურ-ისლამური არქიტექტურის უნიკალურ ნიმუშს. 1993 წელს კუტბ-მინარი შეტანილი იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ჩუქურთმები კომპლექსის შესასვლელი ნანგრევები მინარეთის საერთო ხედი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Entry in the UNESCO World Heritage Site List Quwwat Al-Islam Mosque დაარქივებული 2021-02-20 საიტზე Wayback Machine. Corrosion resistance of Delhi iron pillar დაარქივებული 2004-01-06 საიტზე Wayback Machine. Nondestructive evaluation of the Delhi iron pillar Photo gallery of the Qutb complex
ყვავილების ხეობა

ყვავილების ხეობა (ინგლ. Valley of Flowers National Park) – ეროვნული პარკი ინდოეთში. მდებარეობს დასავლეთი ჰიმალაის მაღალ მთებში. ცნობილია თავისი ყვავილების მდელოების სილამაზით. 1982 წელს გამოაცხადეს ეროვნულ პარკად, ხოლო 2005 წელს შეტანილი იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში ნანდა-დევის ეროვნული პარკისა და ყვავილების ხეობის სახელწოდებით. პარკის ფართობია 8750 ჰა. Gaultheria trichophylla იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ყვავილების ხეობა Valley of flowers National Park, Uttarakhand, India Valley of Flowers National Park, Uttarakhand, Official website Official UNESCO website entry GMVN Trek details დაარქივებული 2007-05-06 საიტზე Wayback Machine. Valley of Flowers National Park Near Gurdwara Hemkunt Sahib
სუნდარბანსის ეროვნული პარკი

სუნდარბანის ეროვნული პარკი (ბენგალ. সুন্দরবন জাতীয় উদ্যান)— ეროვნული პარკი, ვეფხვების ნაკრძალი, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და ბიოსფერული ნაკრძალი ინდოეთში. მდებარეობს სუნდარბანსის დელტაში, ბენგალის შტატში. ეს ტერიტორია მანგროს ხშირი ტყეებითაა დაფარული და ბენგალური ვეფხვების გავრცელების ერთ-ერთ უდიდეს არეალს წარმოადგენს. ასევე გავრცელებულია მრავალი სახეობის ფრინველი, რეპტილია და უხერხემლო, ასევე მლაშე წყლის ნიანგი. 1991 წელს, ეს ტერიტორია აღწერეს როგორც უკაცრიელი ქვეყანა, რომელიც მანამდე არავის ენახა. იმ დროსიათვის იგი მოიცავდა 16 902 კმ²-ს და გადაჭიმული იყო 266 კმ სიგრძეზე. დღევანდელი ეროვნული პარკი 1977 წელს ველური ბუნების ნაკრძალად გამოცხადდა, 1984 ეროვნულ პარკად, 1987 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად, ხოლო 1989 წელს ბიოსფერულ ნაკრძალად. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Sunderbans (Sundarbans) National Park India Tour Official UNESCO website entry Project Tiger Reserves in India – Sundarbans IndianTiger.org Sundarbans National Park დაარქივებული 2012-02-06 საიტზე Wayback Machine. UNESCO Periodic Report