laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ინგლისის დროშა

ინგლისის დროშა, იგივე წმ. გიორგის დროშა — ინგლისის ეროვნული სიმბოლო. შემოღებული იქნა მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს, ინგლისის მეფე რიჩარდ I-ის მიერ, როდესაც მან წმ. გიორგი თავის მფარველად გამოაცხადა. დროშა წარმოადგენს თეთრ ტილოს სწორი წითელი ჯვრით. იგი ინგლისის სამეფოს ეროვნული სიმბოლო იყო მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში, ხოლო 1606 წელს გამოიყენეს იუნიონ ჯეკის შექმნისას. 1990-იანების შემდეგ ინგლისის დროშა ფართოდ გამოიყენება ეროვნულ სპორტულ ღონისძიებებში. გაერთიანებული სამეფოს დროშა შოტლანდიის დროშა ჩრდილოეთ ირლანდიის დროშა უელსის დროშა დიდი ბრიტანეთის დროშა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ინგლისის დროშა გაერთიანებული სამეფოს დროშის ისტორია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-09-27. ციტირების თარიღი: 2011 წლის 11 ივლისი. ინგლისის დროშა FOTW-ზე ↑ England (United Kingdom); Flags of the World; (c.1996 – present) ↑ კიღურაძე ნ., სანიკიძე გ., გორდეზიანი ლ., ოთხმეზური გ., ფირცხალავა ლ., ისტორია (მოსწავლის წიგნი), თბ., 2012 ↑ Suchenia, Agnieszka (13 March 2013), The Union Flag and Flags of the United Kingdom, House of Commons Library, pp. 6–8, http://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/SN04474/SN04474.pdf
რაჰიმლი (გორანბოი)

რაჰიმლი (აზერ. Rəhimli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 000 კაცი. რაჰიმლი GEOnet სახელების სერვერზე
რუს-ბორისი

რუს-ბორისი (აზერ. Rus Borisi) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 500 კაცი. რუს-ბორისი GEOnet სახელების სერვერზე
შადილი

შადილი (აზერ. Şadılı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 579 კაცი. შადილი GEOnet სახელების სერვერზე
შაჰმამედლი

შაჰმამედლი (აზერ. Şahməmmədli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. შაჰმამედლი GEOnet სახელების სერვერზე
საროვი (გორანბოი)

საროვი (აზერ. Sarov) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 854 კაცი. Azərbaycan Respublikası Goranboy Rayon İcra Hakimiyyəti
საროვლუ

საროვლუ (აზერ. Sarovlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 356 კაცი. საროვლუ GEOnet სახელების სერვერზე
პრიზი (მუსიკალური ჯგუფი)

„პრიზი“ — ქართული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა თბილისში 1988 წელს და იარსება 1992 წლამდე, როცა გამოსცა ერთადერთი ალბომი — „ღამის ქალაქი“. ჯგუფი უკრავდა პოპ-როკის ჟანრში. მის ცნობილ სიმღერებს შორისაა „ქალაქი ღამით“ და „დუმილის დრო“. ლევან ლომიძე — ვოკალი, გიტარა ზაზა კახიანი — გიტარა გივი გოგუაძე — ბასი ჯგუფმა 1992 წელს გამოსცა ერთადერთი ალბომი „ღამის ქალაქი“. ალბომის ყველა სიმღერაში ვოკალურ პარტიას ასრულებს ლევან ლომიძე, გარდა ერთისა — „მუდამ იქნები ჩემთან“, რომელსაც ზაზა კახიანი მღერის. სიმღერების სია ქალაქი ღამით (4:35) შენ დამნაშავე არ ხარ (5:12) მოუსმინე გულს (4:32) მუდამ იქნები ჩემთან (3:50) თოვს (3:47) გავუფრთხილდეთ ბუნებას (4:20) დუმილის დრო (5:13) ლაშა გაბუნიას ბლოგი ქართული მუსიკის ბლოგი „ღამის ქალაქი“ Discogs-ზე
შაფექი (გორანბოი)

შაფექი (აზერ. Şəfəq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 709 კაცი. შაფექი GEOnet სახელების სერვერზე
შაფიბეილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

შაფიბეილი შეიძლება აღნიშნავდეს: შაფიბეილი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში შაფიბეილი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზანგილანის რაიონში
შურაქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

შურაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს: შურაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში შურაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში
თაფი (მრავალმნიშვნელოვანი)

თაფი შეიძლება აღნიშნავდეს: თაფი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში
სიურრეალისტური მანიფესტი

სიურრეალისტური მანიფესტები (ფრანგ.: Le Manifeste du Surréalisme) გამოცემულ იქნა სიურრეალიზმის მიმდინარეობის წევრების მიერ 1924 და 1929 წლებში.
შაფიბეილი (გორანბოი)

შაფიბეილი (აზერ. Şəfibəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. შაფიბეილი GEOnet სახელების სერვერზე
საფიქიურდი (გორანბოი)

საფიქიურდი (აზერ. Səfikürd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 998 კაცი. საფიქიურდი GEOnet სახელების სერვერზე
სამადაბადი (გორანბოი)

სამადაბადი (აზერ. Səmədabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 245 კაცი. სამადაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
ისმაილ გასპრინსკი

ისმაილ გასპრინსკი (თურქ. İsmail Gaspıralı; დ. 20 მარტი, 1851— გ. 11 სექტემბერი, 1914) — ყირიმელი თათარი ინტელექტუალი, განმანათლებელი, მწერალი და პოლიტიკოსი. ის იყო ერთ-ერთი პირველი მუსლიმი ინტელექტუალი რუსეთის იმპერიაში რომელმაც გააცნობიერა მუსლიმური თემის რეორგანიზაციის და მოდერნიზაციის საჭიროება. მისი გვარი მომდინარეობს ყირიმის ქალაქ გასპრადან. ყირიმელი თათრები Kirimli, H. (1993). The "Young Tatar" Movement in the Crimea, 1905-1909. Cahiers Du Monde Russe Et Soviétique, 34(4), 529-560. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/20170880 Kuttner, Thomas (1975). „Russian Jadīdism and the Islamic world: Ismail Gasprinskii in Cairo, 1908. A call to the Arabs for the rejuvenation of the Islamic world“. Cahiers du Monde Russe et Soviétique. 16 (3): 383–424. doi:10.3406/cmr.1975.1247. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ისმაილ გასპრინსკი Essays on life and activity of İsmail Gaspıralı დაარქივებული 2017-07-18 საიტზე Wayback Machine. Presented by the International Committee for Crimea, Washington, D.C. İsmail Gaspıralı ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-08. ციტირების თარიღი: 2017-05-05.
სულთან მუჰამედი

აბულ მუქარამ სულთან მუჰამედი (აზერ. Əbül Mükərrəm Sultan Məhəmməd; დ. თავრიზი – გ. 1500) – ირანის შაჰი აყ-ყოიუნლუს დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ქალაქ იეზდიდან 1498-1499 წლებში. სულთან მუჰამედი იყო იუსუფ-ბეი ბაიანდურის ვაჟი და უზუნ-ჰასანის შვილიშვილი. 1498 წელს, მან დაამარცხა თავისი ძმა ალვანდ-შაჰი და გახდა ირანის მმართველი. 1499 წელს, მუჰამედი ტახტიდან ჩამოაგდო მისმა ბიძაშვილმა, სულთან იაქუბის ვაჟმა, მურადმა. გარდაიცვალა 1500 წელს.
შამხალარი

შამხალარი (აზერ. Şamxallar) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. შამხალარი GEOnet სახელების სერვერზე
შიხლარი (გორანბოი)

შიხლარი (აზერ. Şıxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 253 კაცი. შიხლარი GEOnet სახელების სერვერზე
შურაქენდი (გორანბოი)

შურაქენდი (აზერ. Şurakənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. შურაქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
თაფ-ყარაქოიუნლუ

თაფ-ყარაქოიუნლუ (აზერ. Tap Qaraqoyunlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 415 კაცი. თაფ-ყარაქოიუნლუ GEOnet სახელების სერვერზე
თაფი (გორანბოი)

თაფი (აზერ. Tap) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
თათარლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

თათარლი შეიძლება აღნიშნავდეს: თათარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში თათარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შამქორის რაიონში
იენი-იოლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

იენი-იოლი შეიძლება აღნიშნავდეს: იენი-იოლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში იენი-იოლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შამქორის რაიონში
თათარლი (გორანბოი)

თათარლი (აზერ. Tatarlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 941 კაცი.
თაჰლა (გორანბოი)

თაჰლა (აზერ. Təhlə) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
თოდანი

თოდანი (აზერ. Todan) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 921 კაცი. თოდანი GEOnet სახელების სერვერზე
თიურქ-ხოილუ

თიურქ-ხოილუ (აზერ. Türk-Xoylu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. თიურქ-ხოილუ GEOnet სახელების სერვერზე
ვეიისლი

ვეიისლი (აზერ. Veyisli) (1998 წლამდე ცნობილი იყო როგორც ჩალაბერთი აზერ. Çalaberti) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 887 კაცი. ↑ Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — May 22, 2014. ციტირების თარიღი: July 13, 2012.
ხან-ქარვანდი

ხან-ქარვანდი (აზერ. Xanqərvənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 837 კაცი. ხან-ქარვანდი GEOnet სახელების სერვერზე
ხასადარლი

ხასადარლი (აზერ. Xəsədərli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. ხასადარლი GEOnet სახელების სერვერზე
ხინალი

ხინალი (აზერ. Xınalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 865 კაცი. ხინალი GEOnet სახელების სერვერზე
ხოულუ

ხოულუ (აზერ. Xoylu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 930 კაცი. ხოულუ GEOnet სახელების სერვერზე
იაჰარჩი-ყაზახლარი

იაჰარჩი-ყაზახლარი (აზერ. Yəhərçi Qazaxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 694 კაცი. იაჰარჩი-ყაზახლარი GEOnet სახელების სერვერზე
იენი-იოლი (გორანბოი)

იენი-იოლი (აზერ. Yeni yol) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 491 კაცი.
იენიქენდი (გორანბოი)

იენიქენდი (აზერ. Yenikənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. იენიქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
იოლფახი

იოლფახი (აზერ. Yolpaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 904 კაცი. იოლფახი GEOnet სახელების სერვერზე
იოლყულულარი

იოლყულულარი (აზერ. Yolqulular) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 709 კაცი. იოლყულულარი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-აღჯაქენდი

იუხარი-აღჯაქენდი (აზერ. Yuxarı Ağcakənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. იუხარი-აღჯაქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
ზეივა (გორანბოი)

ზეივა (აზერ. Zeyvə) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 759 კაცი. ზეივა GEOnet სახელების სერვერზე
გრანადა (მრავალმნიშვნელოვანი)

გრანადა შეიძლება აღნიშნავდეს: გრანადა — ქალაქი სამხრეთ ესპანეთში გრანადა — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში გრანადა — სიდიდით მესამე ქალაქი ნიკარაგუაში გრანადა — დეპარტამენტი ნიკარაგუაში გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში გრანადა — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის ჩაჩაპოიასის პროვინციაში გრანადა — ესპანური საფეხბურთო კლუბი ახალი გრანადა — ესპანური ვიცე-სამეფო სამხრეთ ამერიკაში გრანადის საამირო — უკანასკნელი არაბული სახელმწიფო ევროპის ტერიტორიაზე
მოჯადოება (ტელესერიალი)

მოჯადოება — იტალიური ტელესერიალი, რომელიც ტელეკომპანია RAI-იმ გადაიღო 1998-2008 წლამდე. სერიალი 10 სეზონსა და 588 ეპიზოდს მოიცავს
დვალეთის ქედი

დვალეთის ქედი — ქედი საქართველოსა (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონისა და შიდა ქართლის მხარის ჯავის მუნიციპალიტეტები) და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) სახელმწიფო საზღვარზე. წარმოადგენს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის მონაკვეთს მამისონის უღელტეხილსა და ლაგათისარის მთას შორის. ქედის აღმოსავლეთი ნაწილი აგებულია ზედაიურული მერგელოვანი ფიქლებით. კირქვებითა და ქვიშაქვებით, დასავლეთი ნაწილი — ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. დვალეთის ქედის მნიშვნელოვანი მწვერვალებია: კოზიხოხი (3688 მ), საუხოხი (3711 მ), ხალაწა (3938 მ), ზეკარა (3828 მ), ლაღზწითი (3877 მ). უღელტეხილებია: ზეკარა (3184 მ), როკა (2995 მ), ურუსთა (3241) და სხვა. ქედის სამხრეთ კალთაზე სათავე აქვს მდინარეებს ჯეჯორას, ღარულას (რიონის მარცხენა შენაკადი), ქეშელთას, ჯომაგდონს, როკიდონს, ჭელიათას და სხვა (დიდი ლიახვის მარჯვენა შენაკადები); ჩრდილოეთ კალთაზე — მდინარე არდონსა და მის შენაკადებს. ქედის თხემური ნაწილი მოქცეულია ნივალურ და სუბნივალურ ზონაში, ქვემოთ, ორივე კალთაზე, განვითარებულია ალპური, სუბალპური და მთა-ტყის ლანდშაფტები. საქართველოს ქედების სია აფხაზავა ი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 490.
დეპორტივო ლა-კორუნია (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „დეპორტივო“ (ესპ. Real Club Deportivo de la Coruña, გალ. Deportivo da Coruña) — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1906 წელს, გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ ლა-კორუნიაში. ასპარეზობს ესპანეთის პრიმერა დივიზიონში. 1944 წლიდან საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ რიასორზე, რომელიც 34,600 მაყურებელს იტევს. ტრადიციული საშინაო ფორმა შეიცავს ლურჯ და თეთრ ზოლებს, ხოლო შორტების და გეტრების ფერი ლურჯია. „დეპორტივო ლა-კორუნიას“ აქვს დიდ ხნიანი მტრობა ადგილობრივ „სელტასთან“, მათ დაპირისპირებას გალისიური დერბი ეწოდება. პრიმერა დივიზიონის ჩემპიონობა კლუბს მოპოვებული აქვს ერთხელ, 1999-00 წლების სეზონში, 5-ჯერ დაასრულა სეზონი მე-2 ადგილზე. 2-ჯერ გახდა ესპანეთის თასის გამარჯვებული, 1994-95 და 2001-02 წლების სეზონებში, ასევე 3-ჯერ მოიგო ესპანეთის სუპერთასი. „ლურჯ-თეთრები“ რეგულარულად იღებდნენ მონაწილეობას პრიმერა დივიზიონის გათამაშებაში ბოლო 20 წლის მანძილზე, 19 დან 16 სეზონში ასპარეზობა ცხრილის ზედა ნაწილში დაასრულეს. შედეგად „დეპორტივო“ რეგულარულად იღებდა მონაწილეობას ევროტურნირებზე, 5 სეზონი იღებდა მონაწილეობას ჩემპიონთა ლიგაზე, კლუბმა 2-ჯერ შეძლო 1/4 ფინალშ გასვლა, 2003-04 წლების სეზონში კი ნახევარფინალში გავიდა, სადაც „პორტუსთან“ დამარცხდა, ორი მატჩის ჯამში 1-0. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. პრიმერა დივიზიონი 1 ჩემპიონი (1): 1999/00 2 მე-2 ადგილი (5): 1949/50, 1993/94, 1994/95, 2000/01, 2001/02 ესპანეთის თასი 1 გამარჯვებული (2): 1994/95, 2001/02 ესპანეთის სუპერთასი 1 გამარჯვებული (3): 1995, 2000, 2002 სეგუნდა დივიზიონი 1 ჩემპიონი (6): 1939/40, 1961/62, 1963/64, 1965/66, 1967/68, 2011/12 მცირე მსოფლიო თასი 2 ფინალისტი: 1969 ინტერტოტოს თასი: 2 ფინალისტი: 2005 პიჩიჩი (3): 1992–93 – ბებეტო (29 გოლი) 2001–02 – დიეგო ტრისტანი (21 გოლი) 2002–03 – როი მაკაი (29 გოლი) (მოიგო ევროპის ოქროს ბუცი) ზამორა (8): 1941–42 – ხუან აკუნია 1942–43 – ხუან აკუნია 1949–50 – ხუან აკუნია 1950–51 – ხუან აკუნია 1953–54 – ხუან ოტერო 1992–93 – ფრანსისკო ლიანიო (გაზიარებული ტიტული სანტიაგო კანისარესთან ერთად) 1993–94 – ფრანსისკო ლიანიო 1996–97 – ჟაკ სონგო'ო 5-ჯერ მიიღო მონაწილეობა ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში 4-ჯერ მიიღ მონაწილეობა უეფა-ს თასის გათამაშებაში 1-ხელ მიიღო მონაწილეობა თასების მფლობელთა თასის გათამაშებაში 2-ჯერ მიიღო მონაწილეობა ინტერტოტოს თასის გათამაშებაში ოფიციალური საიტი დეპორტივო ლა-კორუნია Twitter-ზე კლუბის პროფილი Soccerway-ზე კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე ↑ „Official: Pepe Mel new Deportivo coach“ (ესპანური). Eurosport. 27 თებერვალი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
უეინ გრეცკი

უეინ გრეცკი (ინგლ. Wayne Gretzky; დ. 26 იანვარი, 1961) — კანადელი ჰოკეისტი. თამაშობდა ცენტრალური თავდამსხმელის პოზიციაზე. XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სპორტსმენი. 1978-1988 წლებში თამაშობდა კლუბ „ედმონტონ ოილერზის“ შემადგენლობაში, რომელთანაც ერთად ოთხჯერ მოიგო სტენლის თასი. 2001 წლიდან კლუბ „ფინიქს კოიოტსის“ მფლობელია. აღიარებულია ყველა დროის საუკეთესო ჰოკეისტად. რაიან კალაჰანის სტატისტიკა ↑ Универсальная научно-популярная онлайн-энциклопедия ↑ საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-07. ციტირების თარიღი: 2021-04-30.
ბაგრატის ტაძრის წარწერები

ბაგრატის ტაძრის წარწერები — ბაგრატის ტაძრის აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებზე ამოკვეთილი ქართული ასომთავრული წარწერები. მთავარი სამშენებლო წარწერა, რომელშიც ბაგრატ აფხაზთა და ქართველთა მეფე და კურაპალატი და დედამისი — გუარანდუხტ დედოფალი იხსენიებიან, ამოკვეთილია ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლებს ზემოდან შემოვლებული ჩუქურთმიანი თაღედის ქვედა ბრტყელ წახნაგზე. ტექსტის მონაცემებით (ბაგრატ III-ის ტიტულატურა) იგი 1001-08-ით თარიღდება. ჩრდილო კედელზე, აღმოსავლეთ მკლავის ჩრდილო სარკმლის ქვემოთ ჩასმულ დიდი ზომის ქვის ფილაზე, სარკმლის ღიობის ორივე მხარეს ამოკვეთილია ორი წარწერა: შედარებით ვრცელი, 6-სტრიქონიანი, მარცხენა წარწერა შინაარსით მემორიალურია და შეიცავს ბაგრატ III-ის განდიდების ტექსტს: „ქ. ჵ. მეუფეო, მფლობელთა ყოველთა სუფევათაო, უმეტესად ადიდე ძლიერი ბაგრატ კურაპალატი. აფხაზთა და ქართველთა მეფეჱ, თანა: მამით, დედით, დედოფლით და ძით მათით, ამენ“. ტექსტის მონაცემებით (ბაგრატ III-ის ტიტულატურა, მისი დედისა და მამის ცოცხლად მოხსენიება) ეს წარწერაც, აღმოსავლეთ ფასადის წარწერის მსგავსად, 1001-08-ით თარიღდება. მარჯვნივ ამოკვეთილი წარწერის ტექსტი ასეთია: „ქ. ოდეს განმტკიცნა იატაკი, ქორონიკონი იყო 223“, ესე იგი 1003. ეს წარწერა ქართულ წერილობით ძეგლებში პირველად გადმოსცემს თარიღს არაბული ციფრებით (მანამდე და შემდეგაც კარგა ხანს ისინი ასონიშნებით გადმოიცემოდა). ქართული წარწერები დასავლეთ საქართველოს წარწერები, შემდგენელი: ვალერი სილოგავა; ნაკვეთი 1, თბ., 1980; ქართული წარწერების კორპუსი (IX-XIII სს.), შემდგენელი: ნ. შოშიაშვილი, ნაკვეთი 1, თბ., 1980. სილოგავა ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 322.
თეთრი ქალბატონი

თეთრი ქალბატონი — კლდის მხატვრობა მააკის მღვიმეში, მდებარეობს ბრანდბერგის მთის ახლოს ნამიბიაში. კლდის მხატვრობა 1918 წელს აღმოაჩინა გერმანელმა მკვლევარმა რეინჰარდ მააკმა და დაათარიღა ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა პერიოდით. მხატვრობაში ანტილოპიებისა და პატარა ადამიანების გვერდით ცენტრალური ადგილი უჭირავს მაღალ ფიგურას, რომელიც დახატულია თეთრი, შავი და ყავისფერი საღებავით. „თეთრ ქალბატონს“ ცალ ხელში უჭირვს მშვილდ-ისარი, მეორეში — ლოტოსის ყვაივილს მსგავსი ფიგურა. ზოგიერთი მკვლევარი ფიქრობს, რომ ნახატზე გამოსახულია ევროპული სტილის ქალი სწორი ცხვირით. ქალის თმები ფორთოხლისფრია. Henri Breuil, The White Lady of the Brandberg: Her Companions and Her Guards, «South African Archaeological Bulletin» (1948) Henri Breuil et al., The White Lady of the Brandberg. Faber & Faber, New York. (1955) Clive Cowley, Journey into Namibia ([1] დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine. ) Basil Davidson, Old Africa Rediscovered. (1963) Credo Mutwa, Indaba: La favolosa storia delle genti africane. Red. (1991) Namibia 1 on 1, The White Lady of the Brandberg ([2] დაარქივებული 2008-09-21 საიტზე Wayback Machine. ) Hugo Obermaier, Herbert Kühn: Buschmannkunst. Felsmalereien aus Südwestafrika[მკვდარი ბმული]. Schmidt & Gunther, Leipzig. (1930)
მცველი დორა

მცველი დორა — კოლუმბიური ტელენოველა, რომელიც ლუის ფელიპე სალამანკამ გადაიღო 2004 წელს ტელეკომპანია Canal Caracol-ისთვის. მთავარ როლებში ზარიკ ლეონი, ვიქტორ მალარინო და პაბლო მარტინი. ანტაგონისტი როლის შემსრულებელი მსახიობი ტერესა გუტიერესი, რომელიც სერიალში ანტონია დე ურდანეტად ასაღებს თავს. სერიალის გადაღებები 2004 წლის 1 მარტს დაიწყო და 17 აგვისტოს დასრულდა, სულ 122 ეპიზოდია. დორა ლარა არის ძლიერი ხასიათის მქონე ქალი, ის ერთ-ერთ კომპანიაში მუშაობს მცველად. პირველ სამუშაო დღეს ის შეხვდება ხუან ურდანეტას, რომელიც კომპანიის მფლობელია, თუმცა ახალი მცველი მას კომპანიაში არ შეუშვებს და მცირე კამათი მოუვათ, მაგრამ ეს შეხვედრა შეცვლის დორას ცხოვრებას. ამ ინციდენტის გამო დორა ძალიან შეწუხდება და განმარტების გაკეთება ალეხანდრო ურდანეტასთან მოუწევს, რომელიც ხუანის უფროსი ძმა და კომპანიის მეორე მფლობელია, შეხვედრის შემდეგ დორას და ალეხანდროს ერთმანეთი შეუყვარდებათ. მათ სიყვარულს ბევრი დაბრკოლების გადალახვა მოუწევს, რადგან ალეხანდროს ოჯახი ეწინააღმდეგება დორას ოჯახში შემოყვანას და თან ალეხანდრო ქვრივია, რომელსაც თინეიჯერი ქალიშვილები მარიანა ურდანეტა, კატალინა ურდანეტა და ლაურა ურდანეტა ჰყავს. ალეხანდროს უჭირს აუხსნას შვილებს თუ როგორ უყვარს დორა და უნდა მისი ცოლად მოყვანა. საქართველოში ტელესერიალის პრემიერა 2006 წლის 1 ნოემბერს ტელეკომპანია მზეზე შედგა. სერიალი ტელეკომპანია მზის ეთერში ყოველდღე შაბათ-კვირის გარდა 21:00 საათზე გადიოდა. ზარიკ ლეონი - დორა ლარა (მცველი) ვიქტორ მალარინო - ალეხანდრო ურდანეტა (კომპანიის მფლობელი) პაბლო მარტინი - ხუან ურდანეტა (კომპანიის მფლობელი და ალეხანდროს უმცროსი ძმა) ტერესა გუტიერესი - ანტონია ურდანეტა კატი საენსი - ხუანიტა სირლი ვუდი - ანა მარია კასტილიო ალვარო ბიონა - რაფაელი კარმენ ვილიალობოსი - კატალინა ურდანეტა მონიკა ურიბე - მარიანა ურდანეტა კრისტალ კამპუსანო - პატრისია მარსელა კარვახალი - ხიმენა ურდანეტა ელკინ დიასი - რობერტო ანდრეა მარტინესი - დანიელა ურდანეტა ფერნანდო ლარა - სეგუნდო სებასტიან დევია - მიგელ ურდანეტა გუსტავო არგანიტა - რიკარდო ანდრეს მენდოსა - კამილო ურდანეტა ხუან ფელიპე იბანიესი - პაბლო დელ კასტილიო ენრი ბარბა - დიეგო ურდანეტა ერნან მენდესი - ობუდილო ხუან ანხელი - არტურო ხუან პაბლო ლიანო - ხოსე კარამილო ხუან ფერნანდო სანჩესი - ხულიანი მეილი ფლანდორფერი - ლაურა მონიკა გომესი - მარი სირლი ლუის რიკარდო სოლერი - ემილიო რინკონი მორელა სულეტა - დიანა ვანესა ხაიმესი - ვალენტინა პაულა პენა - მატილდე ლარა ვენდი ლამუსი - ვანესა ლარა ანა ოკამპო - ლაურა გარსია როდრიგო კანდამილი - რინგო გარსია ანდრეს ერნანდესი - ბრაიანი ომარ გარსია კარილიო - დიეგო ლარა ბრაიან პაბონი - ჯონათან ურდანეტა ფელიპე ოკამპო - ჰენრი ტომი ვასკესი - ხულიო ალდემარ კარერა საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი ტელესერიალში ზარიკ ლეონი საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი ქალი მსახიობი: კარმენ ვილიალობოსი საუკეთესო ქალი მსახიობი: მონიკა ურიბე საუკეთესო ბავშვი მსახიობი: მეილი ფლანდოფერი Orquidea აშშ: საუკეთესო ქალი მსახიობი წარდგენილი ზარიკ ლეონი Fymti - ურუგვაი: საუკეთესო მეორეხარისხოვანი ქალი მსახიობი ტერესა გუტიერესი ტელეკომპანია მზის ტელეპროგრამა და ტელესერიალ მცველი დორას 1 სერია „მცველი დორა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
აზერბაიჯანის ეროვნული აეროკოსმოსური სააგენტო

აზერბაიჯანის ეროვნული აეროკოსმოსური სააგენტო (MAKA; აზერ. Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi) — სამთავრობო ორგანო, რომელიც კოორდინაციას უწევს აზერბაიჯანის ყველა კოსმოსური კვლევის პროგრამას, სამეცნიერო და კომერციულ მიზნებში. მაკა დაარსდა 1992 წელს, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის კასპიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის ნაცვლად. აზერბაიჯანის კოსმოსური პროგრამა, ძირითადად, როგორც საბჭოთა ეპოქაში, საერთაშორისო თანამშრომლობით ხორციელდება. რამდენიმე აზერბაიჯანული ქარხანა საბჭოთა კავშირის კოსმოსურ პროექტებზე მოწყობილობის აწარმოებდა, მაგრამ ახლა უკვე მათი სპექტრი მოძველებულია. დღეს კოსმოსური პროგრამა შეიცავს თანამგზავრულ მისიებს, როგორც ეროვნულ დონეზე, ასევე სხვა სახელმწიფოებთან თანამშრომლობით. 2006 წელს, სააგენტო გადაეცა აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტროს. 2009 წელს, ილჰამ ალიევის ბრძანებით, აზერბაიჯანის კოსმოსური ინდუსტრია გადაიქცა ახალ სააგენტოდ, რომელიც შეიქმნა სახელმწიფო კოსმოსური განვითარების პროგრამის ფარგლებში. პროგრამის ფარგლებში, 2013 წელს აზერბაიჯანმა კოსმოსში თავის პირველი თანამგზავრი გაგზავნა. შემახის ასტროფიზიკური ობსერვატორია ↑ Azerbaijan National Aerospace Agency (ANASA) ↑ Azərbaycan Milli Aero Kosmik Agentliyi GPS/QLONASS qəbuledicilərinin telematik modullarının istehsal edəcək დაარქივებული 2011-10-08 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ Baku developing satellite to kick off national space program. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-10-07. ციტირების თარიღი: 2017-05-06. ↑ Müəssisə haqqında Azerbaijani. ციტირების თარიღი: 12 August 2014. ↑ Azerbaijan to set up a new agency under the state program for development of space industry.[მკვდარი ბმული]
ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესიის წარწერა

ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესიის წარწერა — 1561-1564 წლებში შესრულებული ქტიტორული წარწერა ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესიაზე. არა მარტო სამცხის, არამედ მთელი ქართული ეპიგრაფიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი ლაპიდარული წარწერაა ათაბაგ ქაიხოსრო II-ის (1545-1573) თანამეცხედრის, იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ის (1410-1565) ასულის დედისიმიდის წარწერა, ამოკვეთილი სამ კოლონად, შესაბამისად 12, 16 და 17 (სულ 45) სტრიქონად ვალის ტაძრის სამხრეთი ბოძის სამხრეთ და აღმოსავლეთ გვერდებზე. იგი ქართულ ეპიგრაფიკაში საკმაოდ ცნობილი ძეგლია, გამოქვეყნებულია რამდენიმეჯერ ქართულ, რუსულ და ფრანგულ ენებზე. მართალია, უთარიღოა, მაგრამ ტექსტში დასახელებული მრავალი ისტორიული პირის მოღვაწეობის დროის ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ დათარიღებულია 1561-1564 წლებით, რაც ყველას მიერ გაზიარებულია. წარწერა შინაარსით მრავალრიცხოვან პირთა მოსახსენებელია, განსაკუთრებით მისი მეორე ნაწილი, თუმცა, მასში დედისიმედის მიერ ეკლესიის მეორედ აშენებაზეცაა აღნიშნული. წმიდა ნებითა ღმრთისაჲთა მე, ღმრთივგვირგვინოსნის იესეიან-დავითიან-სოლომონიან-ბაგრატოანისა, ქართველთ მეფეთ-მეფის კონსტანტინეს შვილის-შვილმან, მეფის ბაგრატის ასულმან, ათაბაგ-ამირსპასალარის სახლის რძალმან, დედისიმედმან, მეორედ აღვაშენე წმინდაჲ ესე ეკლესია შენ, ცათა მობაძვისა ვალისა ღმრთისმშობელისა, რაჲთა მცველ, მფარველ გუექმნა აქა და მერმესა მას საუკუნესა მე და თანამეცხედრესა ჩემსა ათაბაგსა ქაიხოსროს. და ძენი ჩუანნი — ყუარყუარე, მზეჭაბუკ, მანუჩარ, თუალშუენიერი, ივანე და თამარი დღეგრძელობით დაიცვენ, ამინ. დასა მათსა ელენეს სასუფეველი დაუმკჳდრე. მამასა ჩემსა, მეფესა ბაგრატს, თანამეცხედრესა მისსა, დედოფალს ელენეს, შეუნდოს ღმერთმან. ძმასა ჩემსა ჰერაკლეს და აშოთანს შეუნდოს ღმერთმან. დასა ჩემსა თეოდორას შეუნდოს ღმერთმან, ამენ. ვახტანგ და ჰერაკლე დღეგრძელობით დაიცვენ, ამენ. და ძმა ჩემი არჩილ, აგარიანთა მიერ წარტყვენილი და ცთუნებული, გამოიჴსენი და კუალად აგე პირველსავე პატივსა, ამენ. წარწერის შესრულების დროს, ერთიანი საქართველო ახალი დაშლილია ცალკეულ სამეფო-სამთავროებად. ეს დაშლა იურიდიულად გაფორმდა დედისიმედის პაპის კონსტანტინე II-ის დროს. წარწერაში დედისიმედი მასაც იხსენიებს და თავის მამა ბაგრატს, რომელიც იმ დროს საქართველოს ერთი ნაწილის — იმერეთის მეფე იყო. დედისიმედი კონსტანტინეს მოიხსენიებს ქართველთა მეფეთ-მეფობით, ხოლო ბაგრატს არ ასახელებს თუ რისი მეფეა. ვალერი სილოგავა, „ვალეს ლაპიდარული ეპიგრაფიკა“, // „ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია“, (რედ. ვალერი ასათიანი), თბ. 2013, გვ. 136-137
ბააკა დვალიძე

ბააკა დვალაძე — XVII საუკუნის I ნახევრის სახალხო მელექსე. მოხსენიებული ჰყავს არჩილ მეფეს „რუსთველისა და თეიმურაზის გაბაასებაში“ და მწერლობას უწუნებს, „შოთას ვერ წაბაძაო“. ზ. ჭიჭინაძის ცნობით, დვალიძეს უნდა ეკუთვნოდეს „ცხენის ლექსი“. კ. კეკელიძე , ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ. 1958; ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 394.