laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არნო (მდინარე)

არნო — მდინარე იტალიაში, ტოსკანის ოლქში. მდინარე სათავეს იღებს აპენინის მთებში, ფალტერონას მთიდან (1654 მ.). მდინარე არნოზე განლაგებულია ქალაქები: ფლორენცია, ემპოლი, პიზა. ჩაედინება ლიგურიის ზღვაში. სიგრძე 241 კმ. ფლორენციაში მდინარე არნოზე გადებულია „პონტე ვეკიოს“ და „სანტა ტრინიტას“ ხიდები. იტალიის მდინარეები Basin Authority of the Arno (იტალიური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არნო (მდინარე)
გამბლინის კუნძულის ეროვნული პარკი

გამბლინის კუნძულის ეროვნული პარკი (ესპ. Parque Nacional Isla Guamblin) – ეროვნული პარკი ჩილეში, აისენის რეგიონის აისენის პროვინციაში. მდებარეობს ჩონოსის არქიპელაგზე, დაარსდა 1967 წლის 1 ივნისს. ფართობი 1 540,93 კმ². ჩილეს ეროვნული პარკების სია ჩილეს ეროვნული პარკები დაარქივებული 2009-12-20 საიტზე Wayback Machine. პროექტი გუამბლინი დაარქივებული 2009-05-28 საიტზე Wayback Machine.
ჩილეს უნივერსიტეტი

ჩილეს უნივერსიტეტი (ესპ. Universidad de Chile) – უდიდესი და ყველაზე ძველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ჩილეში. ასევე ერთრთი უძველესი ამერიკის კონტინენტზე. 1842 წელს დაარსდა როგორც კოლონიური Real Universidad de San Felipe-ს (1738) მემკვიდრე, უნივერსიტეტს ხშირად უწოდებენ Casa de Bello-ს (ბელიოს სახლი) მისი პირველი პრეზიდენტის ანდრეს ბელიოს პატივსაცემად. მისი ცნობილი კურსდამთავრებულები არიან ნობელის პრემიის ლაურეატი პაბლო ნერუდა და გაბრიელა მისტრალი, ასევე ჩილეს სახელმწიფოს ოცი მეთაური. ოფიციალური საიტი ჩილეს უნივერსიტეტის მაჩვენებლები (ინგლისურად) ↑ https://www.wdl.org/en/partners/ ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members ↑ https://web.archive.org/web/20240112184553/https://datacite.org/members/ ↑ https://web.archive.org/web/20240124080102/https://www.apru.org/members/
ანთალია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ანთალია (თურქ. Antalya) შეიძლება აღნიშნავდეს: ანთალია — საკურორტო და საპორტო ქალაქი თურქეთში. ანთალია — პროვინცია სამხრეთ თურქეთში. ანთალია — სამოქალაქო აეროპორტი ქ. ანთალიიდან 10 კმ-ში.
განთიადი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)

განთიადი (ჭანიეთური, მონასტერი) — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, კონჭკათის თემში (სოფლები: განთიადი, კონჭკათი). მდებარეობს ნასაკირალის სერის ჩრდილოეთით, მდინარე სუფსის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 80 მ., ოზურგეთიდან 20 კმ., კონჭკათიდან 3 კმ. გურიის სამთავროს ძველ საბუთებში ჭანიეთური ცალკე სოფლადაა მითითებული. საბჭოთა პერიოდში ის სამ ნაწილად გაიყო: ნაწილი შევიდა გურიანთის შემადგენლობაში, ნაწილს ეწოდა განთიადი და შევიდა კონჭკათის სასოფლო საბჭოს შემადგენლობაში, ხოლო ნაწილი ჭანიეთურის სახელით დარჩა ცალკე სოფლად განახლების სასოფლო საბჭოში. ჭანიეთურში იყო განვითარებული ფეოდალური ხანის ეკლესია-მონასტერი, რომელიც მოექცა სოფელ განთიადის ტერიტორიაზე. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. მთავარი სტატია: ჭანიეთურის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია. ჭანიეთურის მონასტერი მდებარეობს მაღალ გორაზე, რომელიც მონასტრის გორის სახლითაა ცნობილი. გორაზე რამდენიმე გზა ადის, რომელთაგან ყველაზე მოსახერხებელია სამხრეთ-აღმოსავლეთის გზა. მონასტრის მთავარი ეზო 500 მ² ფართობისაა და შემოზღუდულია ქვის გალავნით. გორაზე ცაცხვისა და მუხის კორომია. ტაძარი სავარაუდოდ X საუკუნეში უნდა იყოს აგებული. გადმოცემის მიხედვით თავდაპირველად ეს ეკლესია მაღალ გორაზე იდგა, მაგრამ იქ მოსახლეობა უგზოობის გამო ვერ ადიოდა, ამიტომ ტაძარი დაშალეს და გზასთან ახლოს ჩაიტანეს. ჭანიეთურის მონასტერი ხუროთმოძღვრებით დგას შემოქმედის, ჯუმათისა და ლიხაურის ტაძრების გვერდით. ცენტრალური შენობისთვის სამხრეთიდან მოგვიანებით მიუშენებიათ მცირე ნაგებობა. იგი ბერების საცხოვრებელი უნდა ყოფილიყო. დასავლეთიდან გვიან ფეოდალურ ხანაში მიშენებული ჰქონდა სტოა. ტაძარიცა და სტოაც მოხატული იყო. გადმოცემის თანახმად, მონასტრის ქვეშ დიდი ოთახები იყო. 1963 წელს ტაძარი მოინახულა და აღწერა ხელოვნებათმცოდნე კ. მელითაურმა. 2013-14 წლებში განხორციელდა ეკლესიის რეკონსტრუქცია. ტაძარი ნაგებია სხვადასხვა ფერის თლილი ქვის კვადრებით. ტაძარი დარბაზულია, წყობა სწორკუთხაა. ტაძარს შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთით ტაძარს დიდი კარიბჭე აქვს. კარიბჭის თაღები მრგვალ მასიურ სვეტს ეყრდნობა. დასავლეთ მინაშენზე, სვეტის თავზე გამოყენებულია ტიმპანის ქვა, სადაც ცენტრში წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ჯვარი. კარიბჭის კედლებზე მოჩუქურთმებული ქვებია გამოყენებული. სამხრეთით კარის თავზე ჩუქურთმიანი თაღი გადის. ჩრდილოეთიდან ტაძარს მცირე ზომის სწორკუთხა მინაშენი აქვს, რომლის შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ტაძარს დასავლეთით, აღმოსავლეთით და სამხრეთით გაჭრილი აქვს თაღოვანი სარკმლები, რომელიც ასევე მოჩუქურთმებულია. ტაძარს გარშემო გალავანი შემოუყვება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 680. ტუღუში კ., სირაძე დ., „დავიცვათ და შევისწავლოთ კულტურის ძეგლები“ // „ლენინის დროშა“ : გაზეთი, 1961, № 135, გვ. 3. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ ლომინაძე ვ., „სოფლის ახალი სახელწოდება“ // „ლენინის დროშა“ : გაზეთი, 1937, № 52, გვ. 4. ↑  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9899
ჰიპოკრატეს ნამგალა

ჰიპოკრატეს ნამგალა, ჰიპოკრატეს მთვარეები — სამი ფიგურა, რომელთაგან თითოეული შემოსაზღვრულია ორი წრეწირის რკალით და ყოველი მათგანისათვის შესაძლებელია ფარგლისა და სახაზავის საშუალებით ტოლდიდი სწორხაზოვანი ფიგურების აგება. აღმოაჩინა ბერძენმა გეომეტრმა ჰიპოკრატე ქიოსელმა ძვ. წ. V ს. II ნახევარში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 669.
ჰიპოკოტილი

ჰიპოკოტილი (ინგლ. Hypocotyl) — მცენარის ღეროს ყველაზე ქვედა მონაკვეთი — ღეროს ფესვში გადასვლის ადგილიდან (ფესვის ყელიდან) პირველ ჩანასახოვან ფოთლებამდე (ლებნებამდე); იგივეა, რაც ლებნისქვეშა მუხლი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 668.
ჰისტიოციტები

ჰისტიოციტები (ბერძ. hystion ქსოვილი და kytos სათავსი, აქ – უჯრედი) — ხერხემლიანი ცხოველებისა და ადამიანის ფაშარი შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედები. ბაზოფილურ ციტოპლაზმაში ხშირად გვხვდება ვაკუოლები და ჩანართები. უჯრედის ფორმა ცვალებადია. ჰისტიოციტების ფუნქციაა უცხო ნაწილაკების, მათ შორის ბაქტერიებისაც, მიტაცება და უვნებელყოფა. გაღიზიანების შემთხვევაში აქტიურდებიან და გარდაიქმნებიან მაკროფაგებად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 672.
მარიამ კახელიშვილი

მარიამ კახელიშვილი (დ. 9 ოქტომბერი, 1995, წყნეთი) — ქართველი მომღერალი, საბავშვო ევროვიზიის საქართველოს წარმომადგენელი სიმღერით „მარი დარი“. სიმღერა 3 წლის ასაკიდან დაიწყო. პირველად კონკურსზე „გაზაფხულის ზარები“ 5 წლის ასაკში გამოჩნდა და ლაურეატის წოდება მოიპოვა. 2005 წელს გოგი დოლიძის სახელობის კონკურსზე მიიღო დიპლომი. 12 წლის ასაკში გაემგზავრა ეგვიპტეში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ბავშვთა სიმღერის საერთაშორისო ფესტივალზე. 2007 წელს მსოფლიო მუსიკის პირველი ფესტივალის ლაურეატი გახდა. 2008 წელს მარიამ კახელიშვილი საბავშვო ევროვიზიის ეროვნულ კონკურსზე მეორე ადგილის მფლობელი გახდა. 2010 წელს მე-3 ადგილი დაიკავა რუსთავი 2-ის ტელეგადაცემაში „ნიჭიერი“. 2010 წელს საბავშვო ევროვიზიის შიდა შესარჩევ კონკურსზე მარიამ კახელიშვილი გიგა კუხიანიძის საპროდიუსერო ცენტრმა „ბზიკებისსტუდიომ“ წარადგინა. ↑ მარი კახელიშვილი საქართველოს საბავშვო ევროვიზიაზე წარადგენს[მკვდარი ბმული]
დუდლი

დუდლი არის ესკიზის სახეობა, არაფოკუსირებული ნახატი, რომელსაც ადამიანი ძირითადად ქმნის ყურადღების სხვა რამეზე მიქცევისას. დუდლები მარტივი ნახატებია, რომელთაც აქვთ რამე კონკრეტული მნიშვნელობა ან სულაც რაღაც აბსტრაქტული ფორმები აქვთ. დუდლის მაგალითი არის ჩანახატები სკოლის რვეულებში. აგრეთვე, მაგალითად, ტელეფონზე საუბრისას პასტით ან ფანქრით გაკეთებული ჩანახატი. დუდლების პოპულარული სახეობები არის - სკოლის მასწავლებლების ან თანაშემწეების, ცნობილი ტელე-სახეების ან კომიკოსების კარიკატურები. სიტყვა დუდლი (ინგ: doodle - დუ:დლ) პირველად გამოჩნდა XIX ს-ში სულელურის ან გულუბრყვილობის აღსანიშნავად. აქედან მოდის გერმანული dudeln (თამაში). აგრეთვე dudeln-ის ვარიაციები Dudeltopf, Dudentopf, Dudenkopf, Dude და Dödel. გამოყენებითი კოგნიტური ფსიქოლოგიის მიერ გამოქვეყნებული შესწავლის მიხედვით, დუდლირება ადამიანის მეხსიერებას საგრძნობლად ეხმარება. შესწავლა ეკუთვნის პროფესორ ჯენკი ანდრადს. გრაფოლოგია მარგინალია ოეკაკი ↑ "http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/fulltext/122205124/PDFSTART[მკვდარი ბმული] Andrade, J. (2009). What does doodling do? Applied Cognitive Psychology
ჰისტოგენეზი

ჰისტოგენეზი (ძველბერძნ. – ἱστός – ქსოვილი + γένεσις – წარმოქმნა, ჩამოყალიბება) — ჩანასახის ქსოვილის მაღალდიფერენციულ, მორფოლოგიურად და ფუნქციურად განსხვავებულ ქსოვილად ჩამოყალიბების პროცესი. ემბრიონოგენეზის ადრეულ საფეხურზე საჩანასახე ფურცლების ერთგვაროვანი უჯრედების შრეში ჩნდება განსხვავებული სტრუქტურის მქონე უჯრედების გროვები, რომელთაგან შემდგომ გარკვეული ორგანოები და ორგანოთა სისტემები ვითარდება. ჩანასახის ქსოვილთა წარმოქმნის შემდეგ დეტერმინირებულ უბნებში იწყება უჯრედთა მორფოლოგიური სხვაობის გამოვლინება, რაც გამოწვეულია გენების მოქმედებით, რომლებიც განაპირობებენ ამ უჯრედებისათვის დამახასიათებელ სპეციფიკური ბიოქიმიური პროცესების ჩამოყალიბებას. ამრიგად, ჰისტოგენეზის შედეგად მიიღება სპეციფიკური სტრუქტურები და შესაძლებელი ხდება გარკვეული ფუნქციის შესრულება, რაც თავის მხრივ განაპირობებს ფიზიოლოგიური და ბიოქიმიური პროცესების მიმდინარეობას. ჰისტოგენეზი მოიცავს ემბრიონული განვითარების პერიოდს; ჰისტოგენეზი გვხვდება პოსტემბრიონულ პერიოდში და შემდგომ ზრდასრულ ორგანიზმშიც, რეპარაციული რეგენერაციის, აგრეთვე მთელი რიგი პათოლოგიური პროცესების დროს — მეტაპლაზია, სიმსივნური ზრდა და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 672.
ჰისტოპლაზმოზი

ჰისტოპლაზმოზი — სოკოვანი დაავადება (მიკოზი), რომელიც უმთავრესად აზიანებს ადამიანისა და ცხოველის რეტიკულურ-ენდოთელურ სისტემას. გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკულ ქვეყნებში. დაავადების გამომწვევის — პარაზიტული სოკოს — ჰისტოპლაზმის ძირითადი რეზერვუარი ნიადაგია. დაავადება მიმდინარეობს მწვავედ, ქვემწვავედ და ქრონიკულად, დისემინირებული ან ლოკალიზებული ფორმით. დიაგნოზს ადგენენ დაზიანებული კერებიდან აღებული ექსუდატის მიკროსკოპული გამოკვლევით და წმინდა კულტურული გამოყოფით. ეთილვანილატისა და სულფამიდური პრეპარატები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 673.
1

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1 1 (ერთი) წელი — ქორინიკონით XI მოქცევის 285 („სპე“) წელი. ტიბერიუსი, ავგუსტუსის ბრძანებით, გერმანიაში აჯანყებას ახშობს (1-5) გაიუს კეისარი და ლუციუს აემილიუს პაულუსი კონსულებად დაინიშნენ. ქირინიუსი გაიუსის მთავარი მრჩეველი გახდა არმენიაში. აქვა ალსიენტას აკვედუკი აშენდა. აბრეშუმი გამოჩნდა რომში. იუანშის ერა დაიწყო ჩინეთის ხანის დინასტიაში. კონფუცის მისი პირველი სამეფო წოდება მიენიჭა. ყოფილი რეგენტი დონ სიანი სიცოცხლეს თვითმკვლელობით ასრულებს. დაარსდა აკსუმის სამეფო, თანამედროვე ეთიოპიისა და ერიტრეის ტერიტორიაზე. კუშების დედოფალი ამანიშახეტო გარდაიცვალა. მისი ვაჟი, ნატაკამანი კუშების მეფე გახდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1. იუნი ანეი გალიონი — რომის პროკონსული. კვინტილიი ვარი — პუბლია კვინტილია ვარისა და კლავდია პულხრას შვილი. მარკ ანტონი პალი — ბერძენი პოლიტიკური მრჩეველი. აპოლონ თიანელი — ნეოპითაგორის სკოლის ფილოსოფოსი. ნიკანორი — I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი (გ. 76) სტეფანე პირველმოწამე — ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი (გ. 34) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1. გაიუს ანტისტიუს ვეტუსი — კონსული ძვ. წ. 6 არშაკ II — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. II საუკუნის I ნახევარში. ტიგრან IV ― რომის ვასალი სომხეთის მეფე (დ. ძვ. წ. 30-იანები)
ჰიტატი

ჰიტატი (იაპონ. 日立市 ჰიტატი-სი?) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს აღმოსავლეთ ნაწილში, იბარაკის პრეფექტურაში. სპილენძის მადნის რაიონის ცენტრი. ქალაქში მდებარეობს სპილენძსადნობი კომბინატი „ჰიტატი“, ასევე გიგირდმჟავას ქარხნები, ჩარხთასაშენი, მანქანათსაშენი. განვითარებულია ელექტროტექნიკური მრეწველობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 673.
სანტა-კლარა (კუნძული)

სანტა-კლარა (ესპ. Isla Santa Clara) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ხუან-ფერნანდესის არქიპელაგის უმცირესი კუნძული. ეკუთვნის ჩილეს. მდებარეობს რობინზონ-კრუზოს კუნძულიდან 1.5 კმ–ით სამხრეთით. კუნძული საკმაოდ მშრალია. კუნძულის ძირითად მცენარეულ საფარს წარმოადგენს პატარა ბუჩქნარი და ბალახეულობა. ჩილეს კუნძულების სია
დელ-რეი

დელ-რეი (ესპ. Isla del Rey) – ჩილეს ლოს–რიოსის რეგიონის უდიდესი კუნძული. მდებარეობს მდინარე ვალდივიის შესართავთან, კორალის ყურეში. აღმოსავლეთის მხრიდან, კუნძულს მატერიკისგან გამოყოფს მდინარე ფუტა, ხოლო სამხრეთიდან მდინარე ტორნაგალეონესი. ჩილეს კუნძულების სია
ჰისტრიონი

ჰისტრიონი (ლათ. histrio) - მსახიობი ძველ რომში. უმთავრესად გათავისუფლებული მონები იყვნენ. ამ წრიდან გამოსული მსახიობები ადგენდნენ დასებს. ჰისტრიონები თავდაპირველად უნიღბოდ თამაშობდნენ (ნიღბები შემოიღეს ძვ. I საუკუნეში). ჰისტრიონებს უწოდებდნენ ადრეულ შუა საუკეებში (IX-XIII) მოხეტიალე მსახიობებსაც. ჰისტრიონები ერთდროულად იყვნენ მთხრობელები, მუსიკოსები, მოცეკვავეები, მომღერლები, ცხოველთა მომთვინიერებლები და სხვა. ერთიანდებოდნენ განსაკუთრებულ "ძმობაში". ზოგჯერ ქმნიდნენ მოყვარულ მსახიობთა წრეებს. ჰისტრიონებს საფრანგეთში ერქვათ ჟონგლიორები, გერმანიაში შპილმანები, პოლონეთში ფრანტები, რუსეთში სკომოროხები. ჰისტრიონებს დევნიდნენ როგორც საერო, ისე საეკლესიო ხელისუფალნი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 673
ჰიტოპადეშა

ჰიტოპადეშა (სიტყვასიტყვით „სასარგებლო დარიგებანი“) — სანსკრიტზე დაწერილი იგავ-არაკების კრებული. შედგენილია „პანჩატანტრის“ საფუძველზე, მაგრამ მასში ბევრი ისეთი იგავ-არაკი გვხვდება, რაც „პანჩატანტრაში“ არ არის, ანდა, თუ არის, საფუძვლიანადაა გადამუშავებული. ამდენად, ჰიტოპადეშა სავსებით დამოუკიდებელი ნაწარმოებია. შეიქმნა დაახლოებით XIII საუკუნეში. ავტორობას მიაწერენ ნარაიანას. ნაწარმოები ჩარჩოვანია, აგებულია ოთხ სიუჟეტურ ქარგაზე (მეგობართა შეძენა, მეგობართა განშორება, ომი, ზავის დადება), რომელშიც ჩართულია იგავ-არაკები. მოქმედ პირებად გამოყვანილნი არიან ცხოველები და ფრინველები. ჰიტოპადეშა გამოირჩევა ენის სისადავით. უხვადაა ჩართული ლექსები, ანდაზები, რჩევა-დარიგებანი. ჰიტოპადეშა დიდაქტიკური ჟანრის ნაწარმოებია. მასში მოთხრობილ არაკთა ერთი ნაწილი მეტ-ნაკლებად გადამუშავებული სახით გვხვდება სულხან-საბა ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისაში“, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ იგავ-არაკთა სიუჟეტები მოარული იყო აღმოსავლურ ლიტერატურაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 673-674.
ჰიშამი

ჰიშამი (დ. 691 — გ. 743) — ომაიანთა დინასტიის ხალიფა 724-743 წლებში. ჰიშამის დროს ომაიანთა სახალიფოში აღადგინეს მოსახლეობის გადასახადებით დაბეგვრა, რომელიც უმარ II-მდე არსებობდა (ხალიფა 717-729 წლებში) შემოსავლების ზრდამ ჰიშამს საშუალება მისცა დროებით აღედგინა სახალიფოს ეკონომიკური ძლიერება, რასაც ხელი შეუწყო ასევე ხელოვნური რწყვის სისტემის გაფართოებამ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 676.
ჰიქსოსები

ჰიქსოსები (ეგვ. ჰეკაუ-ხასუტ, „მთიანი ქვეყნების“, ანუ „უცხო ქვეყნის მეუფეები“) — აზიელი ტომები, რომლებიც დაახლოებით ძვ. წ. 1720 წელს წინა აზიიდან შეიჭრნენ ეგვიპტეში, დამკვიდრდნენ ნილოსის დელტაში (თითქმის 140 წელი იბატონეს) და დააარსეს თავიანთი დედაქალაქი ავარისი. სახელი ჰიქსოსები ეგვიპტურია, მანეთონთან იგი „მწყემსთა მეფეებს“ აღნიშნავს, ხოლო უფრო ადრე „ქვეყნების მმართველებს“. ჰიქსოსების ნამდვილი ეთნიკური სახელწოდება უცნობია. მათი სახელების უმეტესობა არიულ-ხურიტული წარმოშობისაა, სემიტურიც საკმაოდ ბევრია. ჰიქსოსების მეფეები სწრაფად „გაეგვიპტელდნენ“ და ფარაონის ტიტულებიც მიიღეს. მე-15-16 დინასტიებს უკვე ჰიქსოსური წარმოშობის დინასტიებად მიიჩნევდნენ. ჰიქსოსებმა ვერ შეძლეს მთელი ეგვიპტის დამორჩილება - თებესა და მეზობელ ოლქებში ეგვიპტელი მეფეები ისხდნენ. თებეს მმართველები სათავეში ჩაუდგნენ ჰიქსოსების წინააღმდეგ განმათავისუფლებელ ომს (ძვ. წ. 1650-1580 წწ.) იაჰმეს I-მა ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ აიღო ავარისი და საბოლოოდ განდევნა ჰიქსოსები ქვეყნიდან. ჰიქსოსების მთავარი ღვთაება იყო სეთი. ჰიქსოსებისგან გაიცნეს ეგვიპტელებმა ცხენი და ბორბლიანი ტრანსპორტი. ჰიქსოსები იყვნენ პირველები, ვინც ეგვიპტე ხანგრძლივი პერიოდით დაიპყრეს. ჰიქსოსებმა გაამარტივეს ეგვიპტური დამწერლობა და შექმნეს ანბანური. "ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია". მე-11 ტ. გვ.676.
ღ

ღ, ⴖ, Ⴖ, Ღ (ღანი) — ქართული ანბანის ოცდამესამე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეექვსე იყო). შეესაბამება უკანასასისმიერ მჟღერ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ შვიდასს (700). ღ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში რკალით დაკავშირებული ხაზების კომბინაციაა, რომელსაც კვადრატის ნახევარი უკავია. ნუსხურში იგი მარჯვნივ გადახრილი და შუა ორ ხაზშია მოთავსებული. მხედრულში ღ მომრგვალებული კონტურის მქონეა. მას საყრდენი ფეხი აქვს და ქვედა სამ ხაზში იწერება. Graphemica (ღ) Graphemica (ⴖ) Graphemica (Ⴖ) ↑ Georgian Extended ↑ UNESCO, World Braille Usage, Third Edition, Washington, D.C. p. 45 ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ღ
2

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2 გაიუს კეისარი ევფრატეზე ხვდება პართიის მეფე ფრაატ V-ს. ქვეყანაში შეჭრის ნაცვლად გაიუსი პართიელებთან სამშვიდობო ხელშეკრულებას დებს, ხოლო პართია ცნობს რომის უფლებებს არმენიაზე. პუბლიუს ალფენუს ვარუსი და პუბლიუს ვინიციუსი რომის კონსულები ხდებიან. მავრიტანიის მეფე ჯუბა II გაიუს კეისარს უერთდება სომხეთში, როგორც სამხედრო მრჩეველი. ამ პერიოდში ხვდება ის გლაფირას, კაბადოკიელ დედოფლისწულს, ალექსანდროს იუდეველის ყოფილ ცოლს, და უყვარდება იგი. პირველი ცენზი დასრულდა ჩინეთში ერთი წლის წინ დაწყების შემდეგ: შედეგების მიხედვით მოსახლეობამ თითქმის 60 მილიონი შეადგინა (12 მილიონზე ოდნავ მეტ კომლში). ეს აღწერა ერთ-ერთი ყველაზე აკურატული საყოველთაო აღწერაა ჩინეთის ისტორიაში. ჩინეთის მოსახლეობის აღწერის შედეგებით ვიეტნამში ერთი მილიონი მოსახლე დაფიქსირდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2. დენგ იუ — ჰანის დინასტიის გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე (გ. 58 მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 2. 20 აგვისტო: ლუციუს კეისარი — მარკუს ვიფსანიუს აგრიპასა და იულია უფროსის ვაჟი. (დ. ძვ. წ. 17) მარკუს ლოლიუსი — რომაელი პოლიტიკოსი
კეჩი

კეჩი (ინგლ. ketch) — ორანძიანი, აფრიანი გემი, რომელსაც კიჩოს ანძა საჭის ღერძის წინა აქვს. კეჩის ტიპის საიალქნო აღჭურვილობა (ბერმუდის ან გაფელის) აქვს ზოგიერთ თევზმჭერ გემს და დიდ სპორტულ იახტებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 479.
სალბი

სალბი (ლათ. Salvia) — მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახები, ნახევრად ბუჩქები, იშვიათად ბუჩქებია (Salvia garedzhii). ყვავილები რგოლურადაა გაწყობილი და შეკრებილია თავაკისებრ ან საგველა ყვავილებად. 700-მდე სახეობა გავრცელებულია ყველგან, ძირითადად კი ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყლებში. საქართველოში იზრდება 12-მდე სახეობა. მათგან და საქართველოს ლოკალური ენდემებია. სამკურნალო სალბი (Salvia officinalis) ნახევრად ბუჩქია, იისფერი ყვავილები აქვს. იზრდება ხმელთაშუაზღვისპირეთში. ყოფილ სსრკ-ში კულტივირებულია როგორც სამკურნალო მცენარე. მის ფოთოლში ეთერზეთები, ალკალოიდები და მთრიმლავი ნივთიერებებია. ნაყენი ყელისა და პირის ღრუს გამოსავლებად იხმარება. ხარისვარდა (Salvia sclarea) მრავალწლოვანი ბალახია. ყვავილისაგან იღებენ ეთეროვან ზეთს, რომელსაც იყენებენ ფარმაცევტულ, ლიქიორის, საკონდიტრო და თამბაქოს წარმოებაში. სალბის ბევრი სახეობა დეკორატიულია. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 688.
3

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 3 ავგუსტუსის მმართველოს 10-წლიანი პერიოდით განახლდა. ავგუსტუსმა იშვილა საკუთარი შვილიშვილი გაიუს კეისარი, იმ იმედით, რომ ის ტახტის მემკვიდრე გახდებოდა. გაიუსი პროკონსულად დანიშნეს და აღმოსავლეთში გაგზავნეს სპეციალური მისიით. მარბოდმა ხუთი გერმანული ტომი გააერთიანა (შემდგომში სილიზია და საქსონია გახდა), რაც პირდაპირ საშიშროებას უქმნის რომს. მეფე იური გოგურიეოელს დედაქალაქი ჯოლბონის ციხიდან გუნგნაეს სიმაგრეში გადააქვს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 3. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 3.
კეტური ენა

კეტური ენა - განკერძოებით მდგომი ენა. გავრცელებულია რუსეთის კრასნოიარსკის მხარის ტურუხანსკისა და ბაიკიტის რაიონებში. კეტურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 400-450 ადამიანი. დამახასიათებელია მაგარი და რბილი ხმოვნების დაპირისპირება, გარჩეულია ტონები. ძირითადად აგლუტინაციური ენაა, დასტურდება ფუძის ფლექსია და ინკორპორაცია. სახელებში გარჩეულია გრამატიკული კლასი, ზმნას აქვს პირის, კლასის, რიცხვის, დროის, კილოს, ასპექტისა და გარდამავლობის კატეგორიები. თანამედროვე კეტურ ენაში ორი დიალექტი შენიშნება - იმბატური და სიმური (ლაპარაკობს ათიოდე კაცი).
სალვინია

სალვინია (ლათ. Salvinia) — განსხვავებულსპორიანი გვიმრების გვარი სალბინიასებრთა ოჯახისა. წყლის ზედაპირზე მოტივტივე ერთ- ან მრავალწლოვანი უფესვო პატარა მცენარეებია. მათი ფოთლები განლაგებულია რგოლურად, 3-3 ერთად; მათგან 2 წყალზე ტივტივებს, მე-3 — წყალშია ჩაყურყუმალებული, ძლიერ დანაწევრებულია და ფესვის მაგივრობას ასრულებს. წყალქვეშა ფოთლების ფუძესთან ჯგუფებად სხედან სპოროკარპიუმები, რომლებიც შეიცავენ მიკრო- და მეგასპორანგიუმებს. სალვინიას 10 სახეობა ძირითადად ტროპიკულ ამერიკასა და აფრიკაშია გავრცელებული, გვხვდება ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევრაზიაშიც. საქართველოში იზრდება მხოლოდ ერთი სახეობა — Salvinia natans. იგი გვხვდება აფხაზეთში, სამეგრელოსა და კახეთში (ალაზნის ქვემო დინებაში), ტბებსა და მდოვრე წყლებში. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 691.
კეტი (მდინარე)

კეტი (სათავეში - დიდი კეტი. რუს. Кеть) — მდინარე რუსეთის კრასნოიარსკის მხარესა და ტომსკის ოლქში, მდინარე ობის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1621 კმ. აუზის ფართობი 94200 კვ.კმ. სათავე აქვს ობ-ენისეის წყალგამყოფ ჭაობებში. მიედინება დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე, ქვემოთში იყოფა მრავალ ნაკადად, მდინარე ობს უერთდება ტოგურისა და ნარიმის ტოტებით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 236 კმ-ზე დაახლოებით 502 კუბური მეტრია წმ-ში. წყალდიდობა იცის მაის-აგვისტოში. იყინება ოქტომბრის ბოლოს ან ნოემბრის დამდეგს. ყინულძვრაა აპრილის ბოლოს ან მაისის დამდეგს. სანაოსნოა დასახლებულ პუნქტ უსტ-ოზიორნოემდე. კეტი „თანამედროვე“ გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონში[მკვდარი ბმული]
სალთვისის არხი

სალთვისის არხი — სარწყავი არხი შიდა ქართლის მხარეში. წყალს იღებს მდინარე დიდი ლიახვიდან. სათავე ნაგებობა დგას ქალაქ ცხინვალში (ამავე ნაგებობიდან, მდინარის მარცხენა მხარეს იწყება ტირიფონის არხი). მაგისტრალური არხის სიგრძეა 8 კმ, სარწყავი ქსელისა — 325 კმ. მაქსიმალური გამტარუნარიანობა 9,0 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1950 წლიდან. რწყავს 11 978 ჰა სავარგულს. აქედან გორის მუნიციპალიტეტში — 7735 ჰა. ქარელის მუნიციპალიტეტში — 4243 ჰა. გვახარია ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 691.
კეტები

კეტები (საკ. სახელი კეტი - სიტყვასიტყვით ადამიანი; რუს. Кеты) - კრასნოიარსკის მხარეში, მდინარე ენისეის შუა და ქვემო დინებაში მცხოვრები ხალხი, რუსეთი. რაოდენონა 2002 წლის აღწერით 1494 ადამინია. ლაპარაკობენ კეტურ და რუსულ ენებზე. მე-18 საუკუნეში შევიდნენ რუსეთის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. მისდევდნენ ნადირობას და მეთევზეობას, ჩრდილოეთში მეირმეობას. საბჭოთა პერიოდში კეტები კოლმეურნეობებში გააერთიანეს. ვითარდებოდა მეურნეობის ახალი დარგები - მებაღეობა, სარძეო მესაქონლეობა. სსრკ-ის დაშლის შემდეგ კეტები, ეკონომიკური პირობების გაუარესების გამო, ცხოვრების ძველ წესსა და წარმოების ისტორიულ დარგებს დაუბრუნდნენ. "ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია" მე-5 ტომი, გვ. 478.
ილოილო

ილოილო — ქალაქი და ნავსადგური ფილიპინებში, პანაის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, გიმარასის სრუტის ნაპირზე, ილოილოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2015 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 447 992 კაცს. ქალაქშია გემთსარემონტო დოკები, ასევე განვითარებულია კვებისა და სამკერვალო მრეწველობა. ილოილო შაქრის ექსპორტის ერთ-ერთი ცენტრია. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a>
კეტგუტი

კეტგუტი (ინგლ. catgut, სიტყვასიტყვით – „სიმი“) — წვრილფეხა რქოსანი საქონლის ნაწლავებისგან დამზადებული ძაფი: მასალა ქირურგიული ნაკერისათვის. ქირურგიული ოპერაციების დროს იყენებენ შინაგანი ორგანოების გასაკერად და სისხლის ძარღვების გადასაკვანძად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 478.
4

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 4 იმპერატორი კეისარ ავგუსტუსი ტიბერიუსს რომში იწვევს და მას საკუთარ მემკვიდრედ და მომავალ იმპერატორად აცხადებს. ტიბერიუსი ასევე აცხადებს გერმანიკუსს საკუთარ მემკვიდრედ. სექსტუს აელიუს კატუსი კონსული გახდა. აგრესიაზე უარის თქმისა და მეგობრობის პაქტს მოაწერეს ხელი რომის იმპერიამ (ტიბერიუსის წარმომადგენლობით) და გერმანიის ტომმა ჩერუსკიმ (მეფე ზეგიმერის წარმომადგენლობით). არმინიუსი და ფლავუსი (ზეგიმერის ვაჟები) რომის არმიაში მოიყვენეს გარე ჯარების მეთაურებად. მარკუს პლაუტიუს სილვანუსი აზიის პროკონსულად დანიშნეს. პართიის მეფე ფრაატაკესი და დედოფალი მუზა მოკლეს. სამეფო გვირგვინი შესთავაზეს ოროდეს III-ს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 4. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 4. 21 თებერვალი : გაიუს კეისარი — მარკუს ვიფსანიუს აგრიპასა და იულია უფროსის უფროსი ვაჟი (დ. ძვ. წ. 20) 26 ივნისი : არიობარზან II — რომაელთა ვასალი სომხეთის მეფე (დ. ძვ. წ. 40)