laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სან-პედრო-დე-მერიდა

სან-პედრო-დე-მერიდა (ესპ. San Pedro de Mérida) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის მერიდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22,8 კმ². მოსახლეობა — 838 კაცი (2020 წ.). ბადახოსის მუნიციპალიტეტები სან-პედრო-დე-მერიდის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
აილიონესი

აილიონესი (ესპ. Ahillones) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის კამპინია-სურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 21,5 კმ². მოსახლეობა — 863 კაცი (2020 წ.). ბადახოსის მუნიციპალიტეტები აილიონესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ლა-ალბუერა

ლა-ალბუერა (ესპ. La Albuera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ბადახოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 26,4 კმ². მოსახლეობა — 2035 კაცი (2020 წ.). ბადახოსის მუნიციპალიტეტები ლა-ალბუერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
იური ეხანუროვი

იური ეხანუროვი (დ. 23 აგვისტო, 1948) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. 1998-2007 წლებში უკრაინის რადის დეპუტატი. 1997 წელს იყო უკრაინის ეკონომიკის მინისტრი. 2005 წლის აპრილიდან სექტემბრამდე იყო დნიპროპეტროვსკის ოლქის გუბერნატორი. 2005-2006 წლებში იკავებდა უკრაინის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. 2007-2009 წლებში – უკრაინის თავდაცვის მინისტრი. ლეტაპედია
გრენი

გრენი (ფრანგ. graine, სიტყვასიტყვით — თესლი, მარცვალი) — აბრეშუმხვევია პეპლის კვერცხი, საიდანაც მეაბრეშუმეებს გამოჰყავთ მუხლუხი, რომელიც დაჭუპრების შემდეგ აბრეშუმის პეპლად გადაიქცევა. ოვალური, ოდნავ ჩაზნექილი კვერცხი დაფარულია ელასტიკური ნახევრად გამჭვირვალე ნაჭუჭით, რომელსაც ჩანასახის სასუნთქავად უამრავი საჰაერო ფორი აქვს. კვერცხის წაწვეტებულ ბოლოზე ხვრელია, საიდანაც სპერმატოზოიდი შედის და კვერცხუჯრედს ანაყოფიერებს. გრენის ზომა და მასა დამოკიდებულია ჯიშზე, კვების პირობებზე, კვერცხდების დროზე. თუთის აბრეშუმხვევიას კვერცხის საშუალო მასაა 0,5–0,7 მგ, კვერცხდების საშუალო მასა 280–380 მგ (500–600). 1 გრამში 1500–2000 კვერცხია. მუხის აბრეშუმხვევიას კვერცხი მსხვილია, 1 გრამში 120-მდე კვერცხია. დადებისას გრენი რძისფერი ან ღია ყვითელია, ერთი დღის შემდეგ განაყოფიერებული გრენი მუქდება. მისი ფერი განპირობებულია პიგმენტირებული სეროზული გარსის არსებობით და დამოკიდებულია აბრეშუმხვევიას ჯიშზე. თუთის აბრეშუმხვევია გრენის ფაზაში გამოიზამთრებს და გაზაფხულზე გამოცოცხლდება ხოლმე. ზოგიერთი ბივოლტინური ჯიში (ანუ რომელიც წელიწადში ორჯერ ბუდობს) ბუნებრივ (მაგ., ჩინეთსა და იაპონიაში) ან ინკუბაციის განსაკუთრებულ პირობებში იძლევა არამოზამთრე გრენის მქონე თაობას. გრენაჟი ↑ 1.0 1.1 ღვინეფაძე შ., გრენი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 263. ↑ 2.0 2.1 Богословский В. В. Грена // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 673.
ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეები

ევროპულ საბჭოს ჰყავს თავმჯდომარე („პრეზიდენტი“), რომელსაც ირჩევენ 1990 წლიდან. ეს არის თანამდებობრივი როლი ე.წ. primus inter pares ანუ „პირველი თანასწორთა შორის“. ამ ადგილს ექვსი თვით იკავებს იმ ქვეყნის სახელმწიფოს (ან მთავრობის) მეთაური, რომელი ქვეყანაც ამ პერიოდში თავმჯდომარეობს ევროკავშირის საბჭოს. ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეები 2000 წლის შემდეგ: 2000 (იანვ-ივნ) : ანტონიო გუტერესი, პორტუგალია 2000 (ივლ-დეკ) : ჟაკ შირაკი, საფრანგეთი 2001 (იანვ-ივნ) : იორან პერსონი, შვედეთი 2001 (ივლ-დეკ) : გი ვერჰოფსტადტი, ბელგია 2002 (იანვ-ივნ) : ხოსე მარია ასნარი, ესპანეთი 2002 (ივლ-დეკ) : ანდერს რასმუსენი, დანია 2003 (იანვ-ივნ) : კოსტას სიმიტისი, საბერძნეთი 2003 (ივლ-დეკ) : სილვიო ბერლუსკონი, იტალია 2004 (იანვ-ივნ) : ბერტი აჰერნი, ირლანდია 2004 (ივლ-დეკ) : იან პეტერ ბალკენენდე, ნიდერლანდები 2005 (იანვ-ივნ) : ჟან-კლოდ იუნკერი, ლუქსემბურგი 2005 (ივლ-დეკ) : ტონი ბლერი, დიდი ბრიტანეთი 2006 (იანვ-ივნ) : ვოლფგან შუსელი, ავსტრია 2006 (ივლ-დეკ) : მატი ვაჰანენი, ფინეთი 2007 (იანვ-ივნ) : ანგელა მერკელი, გერმანია 2007 (ივლ-დეკ) : ჟოზე სოკრატეში, პორტუგალია 2008 (იანვ-ივნ) : იანეზ იანშა, სლოვენია 2008 (ივლ-დეკ) : ნიკოლა სარკოზი, საფრანგეთი
პავლო ლაზარენკო

პავლო ლაზარენკო (დ. 23 იანვარი, 1953) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. 1992-1994 წლებში იყო დნიპროპეტროვსკის რეგიონის გუბერნატორი. 1995 წლის სექტემბრიდან 1996 წლის მაისამდე იკავებდა პირველი ვიცე-პრემიერის თანამდებობას. 1996 წლის 28 მაისიდან 1997 წლის 2 ივლისამდე – უკრაინის პრემიერ-მინისტრი. ლეტაპედია ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a>
ქართველიშვილები

ქართველიშვილები — ქართული გვარი. ძირითადად გავრცელებულია საქართველოს შემდეგ დასახლებულ პუნქტებში: ახრისი, ბოლნისი, ბრილი, გომარეთი, გორი, გრაკალი, დმანისი, კასპი, კუმისი, ლამისყანა, ლისი, მუხრანი, მცხეთა, ოსიაური, რგვალი ჭალა, სათემო, სართიჭალა, სასხორი, სურამი, ქვახვრელი, ქვენატკოცა, ქვეში, ცხრამუხა და ხაშური. საქართველოში ცხოვრობს 3146 ქართველიშვილი (1664 ქალი და 1482 კაცი). ქართული გვარების გავრცელების არეალი იუსტიციის სახლის მონაცემები დაარქივებული 2021-07-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ საინტერესო სტატისტიკა[მკვდარი ბმული] — სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო
ლეონ ჭედია

ლეონ ჭედია (დ. 24 დეკემბერი, 1903, წალენჯიხა, ზუგდიდის მაზრა — გ. 1990) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი. დაიბადა 1903 წლის 24 დეკემბერს წალენჯიხაში პროვიზორის ოჯახში. ქუთაისის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ შევიდა თბილისის დრამატულ სტუდიაში. 1926 წელს დაამთავრა თბილისის დრამატული სტუდია (ხელმძღვანელი დ. კობახიძე). 1926-1936 წლებში მსახიობად მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრში, 1936 წლიდან იყო სომხური თეატრის ქართულ დასში. ასრულებდა დრამატულ და კომედიურ როლებს. მათ შორის აღსანიშნავია: სიკო (ნინო ნაკაშიძის „ვინ არის დამნაშავე?"), იაგორი (გ. მდივნის „სამშობლო"), ონისე (ალ. ყაზბეგის "ხევისბერი გოჩა"), ყვარყვარე (პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“), ოტელო (უილიამ შექსპირის „ოტელო“), ურიელი (კ. გუცკოვის "ურიელ აკოსტა"), სულთანბეგი (უ. ჰაჯიბეკოვის "არშინ-მალ-ალან") და სხვა. დადგმებიდან აღსანიშნავია მ. ჯაფარიძის „ლამპარი", ვ. შკვარკინის „ნაბიჭვარი", გარსია ლორკას "მეწაღის ჯადოქარი ცოლი" და სხვა. 1946 წლის 9 თებერვალს კენჭს იყრიდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში დეპუტატად ქალაქ სოხუმის საქართველოს №12 საარჩევნო ოლქიდან, რომელზეც ხმების უმრავლესობით გახდა აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. კავკასიის დაცვისათვის მამაცური შრომისათვის 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში ცუცქირიძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 388. ლეონ ჭედია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №17 (2702), 24 იანვარი, 1947
ნიკოლას ტალიაფიკო

ნიკოლას ალეხანდრო ტალიაფიკო (ესპ. Nicolás Alejandro Tagliafico; დ. 31 აგვისტო, 1992) — არგენტინელი ფეხბურთელი. ლიონის „ოლიმპიკისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების მარცხენა მცველი. 2021 წლის კოპა ამერიკისა და 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონი არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. განახლდა: 15 ივლისი, 2024 ინდეპენდიენტე სამხრეთ ამერიკის თასი: 2017 აიაქსი ერედივიზია: 2018–19, 2020–21, 2021–22 ნიდერლანდების თასი: 2018–19, 2020–21 არგენტინა მსოფლიო ჩემპიონატი: 2022 კოპა ამერიკა: 2021 უეფა-კონმებოლის ჩემპიონთა თასი: 2022 ნიკოლას ტალიაფიკო — Soccerway
აბელ ტასმანი

აბელ ტასმანი (ინგლ. Abel Janszoon Tasman; დ. 1603 — გ. 10 ოქტომბერი, 1659) — ნიდერლანდელი მეზღვაური, მკვლევარი და ვაჭარი. ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი მოგზაურობებით 1642–1644 წლებში გაერთიანებული ოსტ-ინდოეთის კომპანიის სამსახურში. ის ხელმძღვანელობდა პირველ ევროპულ ექსპედიციას, რომელმაც ვან-დიმენის მიწას (ამჟამად ტასმანია) და ახალ ზელანდიას მიაღწია, ასევე შენიშნა ფიჯის კუნძულები 1643 წელს. ტასმანმა, მისმა ნავიგატორმა ვისშერმა და მისმა ვაჭარმა გილსემანსმა ასევე რუკაზე დაიტანეს ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და წყნარი ოკეანის კუნძულების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბელ ტასმანი ტასმანიაში მოგზაურობის ტრანკრიპტ, წაკითხული ტასმანიის სამეფო საზოგადოებაში 1895 წელს ტასმანიის პროექტი, გუტენბერგი, ავსტრალია J. W. Forsyth, 'Tasman, Abel Janszoon (1603? – 1659)', ბიოგრაფიების ავსტრალიური ლექსიკონი, თავი 2, მელბურნის უნივერსიტეტის პრესა, 1967, გვ. 503–504.
ფრანკო არმანი

ფრანკო არმანი (ესპ. Franco Armani; დ. 16 ოქტომბერი, 1986) — არგენტინელი ფეხბურთელი. „რივერ პლეიტის“ მეკარე. 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის და 2019, 2021 წლების კოპა ამერიკის მონაწილე არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. განახლდა: 29 მარტი, 2023 ატლეტიკო ნასიონალი კოლუმბიის ჩემპიონატი: 2011-I, 2013-I, 2013-II, 2014-I, 2015-II, 2017-I კოლუმბიის თასი: 2012, 2013, 2016 კოლუმბიის სუპერლიგა: 2012, 2016 ლიბერტადორესის თასი: 2016 რეკოპა სუდამერიკანა: 2017 რივერ პლეიტი არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: 2021 არგენტინის სუპერთასი: 2017, 2019 ლიბერტადორესის თასი: 2018; მეორე ადგილი: 2019 რეკოპა სუდამერიკანა: 2019 არგენტინის თასი: 2019 არგენტინა მსოფლიო ჩემპიონი: 2022 არტემიო ფრანკის თასი: 2022 კოპა ამერიკა: 2021, 2024 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფრანკო არმანი“ ვიკისაწყობში. ფრანკო არმანი — Soccerway ↑ FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Argentina. FIFA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-06-11. ციტირების თარიღი: 2022-11-18. ↑ Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win ↑ Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live!
ნესტორ პიტანა

ნესტორ ფაბიან პიტანა (დ. 17 ივნისი, 1975) — არგენტინელი საფეხბურთო მსაჯი და ყოფილი მსახიობი. ნამსაჯები აქვს 2014 და 2018 წლების მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე. მან იმსაჯა 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი შეხვედრა რუსეთისა და საუდის არაბეთის ნაკრებებს შორის.. 2018 წლის 15 ივლისს პიტანამ იმსაჯა 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალი, რომელშიც საფრანგეთმა ხორვატიის ნაკრები დაამარცხა. ის გახდა მეორე მსაჯი რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ გათამაშებაზე იმსაჯა როგორც გახსნითი შეხვედრა, აგრეთვე ფინალური შეხვედრა (თანამემამულე ჰორაციო ელიზონდოს შემდეგ, რომელმაც ეს 2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე გააკეთა). ↑ Profile დაარქივებული 2014-02-01 საიტზე Wayback Machine. on worldreferee.com. ↑ Nestor Pitana to referee the Opening Match of 2018 FIFA World Cup Russia. FIFA.com (12 June 2018). ციტირების თარიღი: 14 June 2018 ↑ Nestor Pitana to referee World Cup Final. FIFA.com (12 July 2018). ციტირების თარიღი: 12 July 2018
ჯორდან პიკფორდი

ჯორდან ლი პიკფორდი (დაბადების გვარი: ლოგანი; დ. 7 მარტი, 1994) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერლიგის გუნდ „ევერტონისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. პიკფორდმა კარიერა „სანდერლენდის“ აკადემიაში დაიწყო ხოლი პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი 2011 წელს მიიღო. 2011 წელს, მას შემდეგ რაც გახდა „სანდერლენდის“ წევრი, იჯარით თამაშობდა 6 ინგლისურ კლუბში. 2017 წლის ივნისში პიკფორდი გახდა „ევერტონის“ წევრი. გუნდმა მის სანაცვლოდ £25 მილიონი გადაიხადა. პიკფორდი სხვადასხვა დროს იყო ინგლისის 16, 18, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი. მისი დებიუტი ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში 2017 წლის ნოემბერში, გერმანიის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. პიკფორდი იყო ნაკრების ძირითადი მეკარე 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 2020 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. ინგლისი: ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020 პროფილი „ევერტონის“ საიტზე ჯორდან პიკფორდი — Soccerway
მეისონ მაუნტი

მეისონ ტონი მაუნტი (ინგლ. Mason Tony Mount; დ. 10 იანვარი, 1999) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერლიგის კლუბის „ჩელსისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. შეუძლია ითამაშოს საყრდენი ნახევარმცველისა და შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე. მაუნტის კარიერა ლონდონის „ჩელსიში“ დაიწყო საიდანაც 2017-2019 წლებში გაიჯარებული იყო არნემის „ვიტესსა“ და „დერბი ქაუნთში“. გუნდში დაბრუნების შემდეგ იქცა „ჩელსის“ ერთ-ერთ ძირითად მოთამაშედ და გუნდთან ერთად მოიგო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა. 2017 წელს ინგლისის 19 წლამდე ფეხბურთელთა ეროვნულ ნაკრებთან ერთად მოიგო ახალგაზრდული ევროპის ჩემპიონატი. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2019 წელს შედგა. მაუნტი იყო ინგლისის საფეხბურთო ნაკრების წევრი ევროპის 2020 წლის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ჩელსი: (3) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2020–21 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2021 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2022 ინგლისი: ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2020 მეისონ მაუნტი — Soccerway ↑ Mason Mount. Chelsea F.C..
ჯოვანი დი ლორენცო

ჯოვანი დი ლორენცო (იტალ. Giovanni Di Lorenzo; დ. 4 აგვისტო, 1994, კასტელნუოვო-დი-გარფანიანა, ლუკა, ტოსკანა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „ნაპოლისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარჯვენა მცველი. 2020 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. განახლდა: 29 ივნისი, 2024 ნაპოლი სერია A: 2022–23 იტალიის თასი: 2019–20 იტალია ევროპის ჩემპიონატი: 2020 სერია A-ს წლის გუნდის წევრი: 2021–22, 2022–23 სერია A-ს სეზონის გუნდის წევრი: 2022–23 ევროპის სპორტული მედიის წლის გუნდის წევრი: 2022–23 ჯოვანი დი ლორენცო — Soccerway ↑ Giovanni Di Lorenzo. Nazionali in cifre ↑ Napoli win Serie A for first time in 33 years. BBC Sport ↑ Coppa: Napoli beat Juventus on penalties ↑ EA SPORTS™ FIFA 23 - Serie A Team of the Season. legaseriea.it ↑ ESM Team of the 2022-23 Season. World Soccer
Président

Président — ფრანგული რძის ნაწარმის ბრენდი, რომელიც ეკუთვნის ქალაქ ლავალში დაფუძნებულ კომპანია Lactalis-ს. ბრენდი 1933 წელს ანდრე ბესნიემ შექმნა. იგი აწარმოებს კარაქს, ტრადიციული ყველის ნაირსახეობებს და რძის სხვა პროდუქტებს. ბრენდი შეიქმნა 1933 წელს ანდრე ბესნიეს მიერ, რომელიც იმ დროისთვის უკვე წამყვანი ფიგურა იყო საფრანგეთის რძის ბიზნესში. ბრენდის სახელწოდების ახსნისას, ბესნიემ განმარტა, რომ: საფრანგეთი პრეზიდენტების ქვეყანაა, [აქ] ყველა პრეზიდენტია: მეთევზეების კლუბის, მშვილდოსნების კლუბის, ვეტერანთა კლუბის La France est le pays des présidents, tout le monde est préident! De l'asociation de pêche, des boulistes, des anciens combattants (1958 წელს, მას შემდეგ რაც შარლ დე გოლი ხელისუფლებაში მოვიდა, საფრანგეთში პრეზიდენტს უფრო მეტი ძალაუფლება მიენიჭა და უფრო მაღალი თანამდებობა გახდა. ) 1968: Président იწყებს ყველ კამამბერის გამოშვებას. 1972: Président იწყებს ყველ კულომიეს გამოშვებას. 1972: Président კარაქის წარმოებას იწყებს. 1975: Président იწყებს ყველ ბრის წარმოებას. 1991: Président უშვებს ყველ ემენტალის ხაზს. 1993: Président ყიდის თავის მემილიარდე კამამბერს. 1995: Président-ის ბრენდი გერმანიასა და შეერთებულ შტატებში შედის. 1999: Président კამამბერსა და ემენტალზე დაფუძნებული მდნარი ყველის წარმოებას იწყებს 2003: Président იწყებს მოცარელასა და თხის ყველის წარმოებას. 2006: Président იწყებს კანტალის წარმოებას. ყველი Président დაარქივებული 2018-03-28 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ოფიციალური საიტი (ფრანგული) Le lactopole (ფრანგული) La ferme Président (ფრანგული) ↑ PRÉSIDENT - L'HISTOIRE ფრანგულად. president.fr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-06. ციტირების თარიღი: 2021-07-12.
მოლეკულური მასა

მოლეკულური მასა, მოლეკულური წონა — მოლეკულის (ატომის) m0 მასის ფარდობა 1/12m12C მასის ატომურ ერთეულთან: M=m0/1/12m12C, ამგვარად, მოლეკულური მასის ნამრავლი მასის ატომურ ერთეულზე გვაძლევს მოლეკულურ მასას. მოლეკულური მასა მოლურ მასასთან დაკავშირებულია თანაფარდობით: M=103µ·მოლ/კგ, ვინაიდან µ=m0Na, სადაც Na ავოგადროს რიცხვია. წყლის მოლეკულისათვის (H2O): მოლეკულური მასა ტოლია წყალბადის პროტონებისა და ნეიტრონების მასისა (2·1 პრ=2 ამე) და ჟანგბადის პროტონებისა და ნეიტრონების მასის (8 პრ+8 ნეი=16 ამე) ჯამისა, ანუ 18 ამე. მოლეკულის მასის შეწონილი საშუალო ტოლია წყალბადისა და ჟანგბადის ატომთა მასის საშუალო შეწონილების საერთო ჯამის, ანუ 2·1,008+15,999=18,015 ცნება „მოლეკულური მასა“ მტკიცედ დამკვიდრდა მეცნიერებაში მას შემდეგ, რაც ს. კანიცაროს შრომების შედეგად, რომელმაც ა. ავოგადროს შეხედულებები განავითარა, მკვეთრად იქნა ფორმულირებული განსხვავება ატომსა და მოლეკულას შორის. მოლეკულური მასა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მუდმივაა, რომელიც ახასიათებს ინდივიდუალურ ნივთიერებას. მოლეკულური მასის განსაზღვრის ექსპერიმენტული მეთოდები დამუშავებულია ძირითადად აირებისა და ხსნარებისათვის. აირების მოლეკულური მასის განსაზღვრას საფუძვლად უდევს ავოგადროს კანონი. ხსნარების შემთხვევაში მოლეკულურ მასას კრიოსკოპიული და ებულიოსკოპიული მეთოდებით ნსაზღვრავენ. ცალკეული მოლეკულების მოლეკულური მასა შეიძლება მას-სპექტრომეტრული მეთოდითაც განსაზღვრონ. მოლეკულური მასა მაღალმოლეკულური ნაერთების (პოლიმერების) ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელია, რომელიც მათ ფიზიკურ (ტექნოლოგიურ) თვისებებს განსაზღვრავს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 80.
ნიკოლო ბარელა

ნიკოლო ბარელა (იტალ. Nicoló Barella; დ. 7 თებერვალი, 1997) — იტალიელი ფეხბურთელი. მილანის „ინტერისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. ნათამაშები აქვს იტალიის 15, 16, 17, 19, 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ინტერ მილანი იტალიის სერია A: 2020–21 იტალია ევროპის ჩემპიონი: 2020 ნიკოლო ბარელა — Soccerway
ჯაკომო რასპადორი

ჯაკომო რასპადორი (იტალ. Giacomo Raspadori; დ. 18 თებერვალი, 2000, ბენტივოლიო, ემილია-რომანია, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „ნაპოლისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. ნათამაშები აქვს იტალიის 17, 19, 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. განახლდა: 9 სექტემბერი, 2024 ნაპოლი სერია A: 2022–23 იტალია ევროპის ჩემპიონატი: 2020 სერია A-ს თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: იანვარი 2022 ჯაკომო რასპადორი — Soccerway ↑ Napoli win Serie A for first time in 33 years // BBC Sport ↑ GIACOMO RASPADORI EA SPORTS PLAYER OF THE MONTH FOR JANUARY / legaseriea.it
გრენაჟი

გრენაჟი (ფრანგ. grainage < graine — გრენი) — თუთისა და მუხის აბრეშუმხვევიას პეპლებისაგან სიცოცხლისუნარიანი, ჯანსაღი გრენის (კვერცხის) მიღება სპეციალურ საწარმოებში — მეაბრეშუმეობის სანაშენე სადგურებსა და საგრენაჟო ქარხნებში. გრანაჟის ძირითადი დანიშნულებაა აბრეშუმხვევიების დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლა. დაავადება ვრცელდება დასენიანებული (უმთავრესად პებრინიანი) გრენით. სანაშენე სადგურებში ან საგრენაჟო ქარხნების სანაშენე საამქროებში სუფთა ჯიშებისაგან იღებენ ელიტურ და სუპერელიტურ გრენს აბრეშუმხვევიების მისაღებად. ამ უკანასკნელებისგან საგრენაჟე ქარხნებში აწარმოებენ სანაშენე და სამრეწველო ჰიბრიდულ გრენს იმ მეურნეობებისათვის, რომლებიც აწარმოებენ აბრეშუმის პარკებს. გრენაჟი მოიცავს შემდეგს: ელიტური გრენიდან მიღებული მუხლუხების გამოკვება შემდგომში აბრეშუმის პარკის მისაღებად; სანაშენე პარკებისა და პეპლების გადარჩევა; პეპლების მიკროანალიზის შედეგების მიხედვით ჯანმრთელი კვერცხების გადარჩევა; გრენის წარმოება და მისი შენახვა. სანაშენე გრენს აწარმოებენ ე.წ. ცელულარული გზით, რომლის პრინციპი XIX საუკუნის ბოლოს შეიმუშავა ლუი პასტერმა. ამ მეთოდით შემოთავაზებულია პეპლების იზოლაცია, არაერთჯერადი ანალიზი და ბუდეების წუნდება, რაც უზრუნველყოფს ისეთი ისეთი გრენის მიღებას, რომელიც პებრინით არ არის დაავადებული. სამრეწველო გრენის მისაღებად, განსაკუთრებით იქ, სადაც რამდენიმე წლის განმავლობაში პებრინით დაავადება არ შეინიშებოდა, იყენებენ უპირატესად სამრეწველო მეთოდს, რომელიც ბევრად უბრალო და იაფია: გრენის გასამართად პეპლებს ათავსებენ ქსოვილის ტანზე (600–800 ცალს) და დადების შემდეგ ყრიან. თუთის აბრეშუმხვევიას გრენს რეცხავენ, დეზინფექციას უტარებენ, აფასოებენ პერგამენტის პაკეტებში და 90–100 დღის განმავლობაში ინახავენ 2–4 °C ტემპერატურის პირობებში (ვადა აუცილებელია ზამთრის სიმშვიდის სტადიის გასავლელად). მუხის აბრეშუმხვევია იზამთრებს ჭუპრის სტადიაში, ამიტომ მის გრენს ამზადებენ გაზაფხულზე. სსრკ-ში მეაბრეშუმეობის სადგურები ამრავლებდნენ წმინდა ჯიშის თუთის აბრეშუმხვევიას გრენს და გადასცემდნენ მეაბრეშუმეობის სანაშენე მეურნეობებს. იქ ჭიებს კვებავდნენ და საგრენაჟო ქონებისათვის ამზადებდნენ ხალასი ჯიშის ელიტურ გრენს. საგრენაჟო ქარხანაზე მიმაგრებულ მეაბრეშუმეობის სანაშენე მეურნეობებში კვებავდნენ სხვადასხვა კატეგორიის ელიტური ან სანაშენე გრენიდან გამოსულ ჭიებს. სანაშენე მეურნეობები არჩევდნენ მაღალი ხარისხის პარკს, წინასწარ ამოწმებენ მიკროსკოპულად, რომ პებრინით არ ყოფილიყო დაავადებული, და ისე აბარებდნენ საგრენაჟო ქარხნებს. პეპლის გამოსაჩეკად და გრენის მისაღებად აბრეშუმის ნედლეულის წარმოებისათვის საგრენაჟო ქარხანა ამზადებდა სამრეწველო ჰიბრიდულ გრენს. სსრკ საგრენაჟო წარმოების განვითარებული ქვეყანა იყო: 39 სატრენაჟო ქარხანა და მეაბრეშუმეობის 7 სანაშენე სადგური იყო შუა აზიაში, ამიერკავკასიაში, რსფსრ-ში, უკრაინასა და მოლდავეთში (1977). საქართველოს სსრ-ში 6 საგრენაჟო ქარხანა და 2 საჯიშე-სასელექციო სადგური მდებარეობდა. ↑ 1.0 1.1 ღვინეფაძე შ., გრენაჟი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 262. ↑ Богословский В. В. Гренаж // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 676–677.
დომენიკო ბერარდი

დომენიკო ბერარდი (იტალ. Domenico Berardi; დ. 1 აგვისტო, 1994) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „სასუოლოსა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. ნათამაშები აქვს იტალიის 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. კარიატიში დაბადებული ბერარდი 13 წლის ასაკში შეუერთდა „კოზენცას“ ახალგაზრდულ აკადემიას, 16 წლის ასაკში კი „სასუოლოში“ გადავიდა. მისი დებიუტი „სასუოლოს“ შემადგენლობაში შედგა სერია B-ში 2012 წლის 27 აგვისტოს, 18 წლის ასაკში, „ჩეზენასთან“ სტუმრად მოგებულ შეხვედრაში (3–0). თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი კი ხუთი დღის შემდეგ, „კროტონესთან“ გამართულ საშინაო შეხვედრაში გაიტანა (2–1). 2013 წელს ის დასახელდა სერია B-ს საუკეთესო მოთამაშედ (Gran Galà del calcio), მას შემდეგ რაც დაეხმარა „სასუოლოს“ (გაიტანა 11 გოლი) სერია B-ს მოგებასა და სერია A-ში აღზევებაში. სასუოლო სერია B: 2012–13 იტალია ევროპის ჩემპიონატი: 2020 ერთა ლიგა მესამე ადგილი: 2020–21 ინდივიდუალური სერია B-ს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2013 AIAC ლიდერის 21-წლამდე ჯილდო: 2013–14 ბრავოს ჯილდო: 2015 სერია A-ს საუკეთესო დამხმარე პროვაიდერი: 2014–15, 2021–22 ჯილდოები მე-5 კლასი / რაინდი: იტალიის რესპუბლიკის ღირსების ორდენი: 2021 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დომენიკო ბერარდი დომენიკო ბერარდი — Soccerway ↑ Italy 2-1 Belgium: Azzurri secure third place at Nations League finals ↑ Calcio, Gran Galà. Pirlo giocatore dell'anno: "Consiglio Totti a Prandelli" it. La Gazzetta dello Sport (27 January 2014). ციტირების თარიღი: 25 იანვარი, 2015 ↑ Sassuolo, Berardi miglior giovane del 2013–14 per l'Associazione Allenatori it. La Gazzetta dello Sport (23 May 2014). ციტირების თარიღი: 25 იანვარი, 2015 ↑ Berardi eletto miglior under 21 d'Europa it. La Gazzetta di Modena (14 December 2015). ციტირების თარიღი: 12 იანვარი, 2016 ↑ 2014–15 Serie A top assists. ESPN FC. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2015 ↑ Assists Table | Lega Serie A. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-17. ციტირების თარიღი: 2023-09-02. ↑ Mattarella ha conferito onorificenze motu proprio ai giocatori e allo staff della Nazionale vincitrice del campionato europeo Italian. quirinale.it (16 ივლისი, 2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-16. ციტირების თარიღი: 2023-09-02.
აგვავივა

აგვავივა (ესპ. Aguaviva, არაგ. Auguaviva) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-არაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 42,150653 კმ². მოსახლეობა — 516 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები Gran Enciclopedia Aragonesa - აგვავივა დაარქივებული 2016-09-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალკანიისი

ალკანიისი (ესპ. Alcañiz, არაგ. Alcanyiz) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-არაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 472,12 კმ². მოსახლეობა — 16 006 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ალკანიისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ალკანიისი დაარქივებული 2020-11-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.lacomarca.net/psoe-recupera-alcaldia-alcaniz/ ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალკორისა

ალკორისა (ესპ. და არაგ. Alcorisa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-არაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 121,199224 კმ². მოსახლეობა — 3298 კაცი (2020 წ.). ტერუელის მუნიციპალიტეტები ალკორისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - ალკორისა დაარქივებული 2021-04-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>