laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანრი I ფლანდრიელი

ანრი I ფლანდრიელი (ფრანგ. Henri de Flandre) ან ანრი დე ენო (ფრანგ. Henri de Hainaut; დ. დაახლ. 1176, ვალანსიენი — გ. 11 ივნისი, 1216, თესალონიკე) — ლათინთა იმპერატორი 1206–1211 წლებში, ბოდუენ I-ის ძმა. აქტიურ მონაწილეობას იღებდა მეოთხე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. მას შემდეგ, რაც ბოდუენი ადრიანოპოლის ბრძოლაში დაატყვევეს, ანრი იმპერიის რეგენტად დაინიშნა, ბოდუენის გარდაცვალების შემდეგ კი — ახალ იმპერატორად. კორონაცია 1206 წლის 20 აგვისტოს შედგა. დაამარცხა მის წინააღმდეგ გამოსული თესალონიკის სამეფო, რომელსაც ტამპლიერებიც ეხმარებოდნენ, ამ უკანასკნელებს ჩამოართვა ციხესიმაგრეები (რავენიკა, ზეტუნი). ზეობის დიდი ნაწილი კალოიანთან და თეოდორე I-თან ბრძოლაში გაატარა. მოგვიანებით ებრძოდა ბორილს, რომელიც ფილიპოპოლის ბრძოლაში დაამარცხა. აწარმოებდა წარმატებულ კამპანიებს ნიკეის იმპერიის წინააღმდეგ. დიდ მოწყალებას იჩენდა ბერძენი მოსახლეობის წინაშე. წინააღმდეგობას უწევდა რომის პაპ ინოკენტი III-ს, რომელსაც მართლმადიდებელი სამღვდელოების დატყვევება და მათი ტაძრების დახურვა სურდა. Akropolites, George (2007). The History. Oxford University Press.  Coureas, Nicholas (2015). „The Latin and Greek Churches in former Byzantine Lands under Latin Rule“, A Companion to Latin Greece. Brill.  Fine, J. V. A. (1994). The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press.  Gardner, A. (1912). The Lascarids of Nicæa, The Story of an Empire in Exile. Methuen.
თაგილონის განძი

თაგილონის განძი, 1. ძვ. წ. XI-X საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი. აღმოჩნდა სოფ. თაგილონში (გალის რაიონი), მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირას. ბრინჯაოს ქვაბში ეწყო კოლხური ცულის ჩამოსასხმელი სპილენძის ორსაგდულიანი ყალიბი, მეორე ასეთივე ცულის ჩამოსასხმელი ყალიბის ნატეხი, ბრინჯაოს დიდი სეგმენტური იარაღი, კოლხური ცული და ფირფიტის ნატეხი. 2. I-II საუკუნეების მდიდრული სამარხის ინვენტარის ნაწილი. სამარხი მამაკაცისა იყო, აღმოჩნდა შემთხვევით 1930 წელს სოფ. თაგილონის მახლობლად. აღმოჩენილი ნივთებიდან შემორჩა ჯაჭვის პერანგისა და მუზარადის ნაწილები, მახვილის (ან სატევრის) ვადის ოქროს გარსაკრავები, რკინის ლაგამი, სარტყლის ან ცხენის ავშარის შესამკობელი ოქროს გავარსიანი მძივი, ირმის სარიტუალო ოქროს ქანდაკების თავი, ვერცხლის 14 ჭურჭელი და მათი ნატეხები (ცილინდრული, ნახევარსფერული და კვერცხისებრი სასმისები, ქუსლიანი და ორყურა თასები, ლამბაქი, ლანგრებისა და ემბლემიანი პინაკის ნატეხები და სხვა). ვერცხლის ჭურჭელი I საუკუნის რომაული პროვინციული ნაწარმია და ბოსკორეალესა და ჰილდესჰაიმის განძების ჭურჭლის მსგავსია. თაგილონის განძის ოქროს ნივთების უმრავლესობა მდიდრულადაა შემკული ცვარათი და ფერადი თვლებით. მსგავსი ოქროს ნაწარმი ცნობილია ჩრდილოეთი კავკასიისა და ყუბანისპირეთის ადრინდელი სარმატული სამარტებიდან. თაგილონის განძში აღკაზმულობისა და აბჯრის აღმოჩენა გვიჩვენებს მის სიახლოვეს სარმატულ სამყაროსთან. სავარაუდოა, თაგილონში აღმოჩენილი სამარხი ეკუთვნის სოციალური დიფერენცირებული საზოგადოების ზედა ფენის წარმომადგენელს და ასახავს კულტურის ელემენტთა იმ გადაადგილებასა და მჭიდრო კონტაქტებს, რაც, ანტიკური წერილობითი წყაროებით, დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე I საუკუნეში ივარაუდება. ორივე განძი დაცულია ზუგდიდის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. გაგოშიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 558. ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1963; Амиранашвили А. И., Новая находка в низовьях реки Ингура, Тфл., 1935; Иессен А. А., К вопросу о древнейшей металлургии меди на Кавказе, «Известия Гос. академии истории материальной культуры», 1935, в. 120;
ილია ბაკაკური

ილია ბაკაკური (დ. 18 ნოემბერი, 1914 — გ. 2 დეკემბერი, 1974) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967). ილია ბაკაკური დაიბადა სოფელ სკრაში, გორის რაიონში, 1914 წლის 18 ნოემბერს. დაამთავრა თბილისის 32-ე შრომის სკოლა 1929 წელს. იყო პლეხანოვის სახელობის მუშათა კლუბის (1929–1932, 1934–1935), რკინიგზის ტრანსპორტის (1931-1932), მარჯანიშვილის (1932–1933), ხონის (1933–1934) და მუსკომედიის (1935–1935) თეატრების მსახიობი. მის მიერ მუსკომედიის თეატრში შესრულებული განთქმული როლებია: ბენედიქტე (ვალერიან ცაგარეიშვილის „სამთა სიყვარული“), კრომარი (ფრანც ლეგარის „მხიარული ქვრივი“), ბაგრატი (არჩილ კერესელიძის „თბილისის ცის ქვეშ“), გრიგორ ივანიჩი, ნესტორი, მალაქი (გიორგი ცაბაძის „სიმღერა სიყვარულზე“, „ბრწყინვალე მომავალი“, „ჩვენი ნაცნობები“), ფოსტალიონი (დავით თორაძის „ნათელა“), ბოკოკია (ნიკოლოზ გუდიაშვილის „სალხინობელი“), მაჭანკალი (შოთა მილორავა ს „სასიძოები“), ლომია (რევაზ ლაღიძის „მეგობრები“), ავეტიკა (შალვა აზმაიფარაშვილის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), ათანასე (იური მილიუტინის „ტრემბიტა“), სულთან ბეგი (უზეირ ჰაჯიბეკოვი ს „არშინ მალ ალან“) და სხვა. ბაკაკურს მონაწილოება აქვს მიღებული სხვადასხვა ქართულ ფილმებში, მათ შორისაა: „მაია წყნეთელი“ (1959), „ვინ შეკაზმავს ცხენს“ (1963), „ბიჭი და ძაღლი“ (1964), „ხევსურული ბალადა“ (1965), „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“ (1965), „ლონდრე“ (1966), „არღანი“ (1967), „ალოობა“ (დათო პაპა, 1967), „დიდი მწვანე ველი“ (გიორგი, 1967), „ბზიანეთი“ (გიორგი, 1968), „მოლოდინი“ (1969), „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ილო, 1969), „წყალდიდობა“ (1970), „ფეოლა“ (1970). 1959: „მაია წყნეთელი“ რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე 1963: „ვინ შეკაზმავს ცხენს“ რეჟ. შოთა მანაგაძე 1964: „ბიჭი და ძაღლი“ რეჟ. თენგიზ გოშაძე 1965: „ხევსურული ბალადა“ რეჟ. შოთა მანაგაძე 1965: „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“ რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი 1966: „ლონდრე“ რეჟ. თამაზ მელიავა 1967: „არღანი“ რეჟ. გიორგი კალატოზიშვილი 1967: „ალოობა“ (დათო პაპა) რეჟ. ლეილა გორდელაძე 1967: „დიდი მწვანე ველი“ (გიორგი) რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი 1968: „ბზიანეთი“ (გიორგი) რეჟ. ლიანა ელიავა 1969: „მოლოდინი“ რეჟისორები შოთა მანაგაძე, ნოდარ მანაგაძე 1969: „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ილო) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე 1970: „წყალდიდობა“ რეჟ. თენგიზ გოშაძე 1970: „ფეოლა“ რეჟ. ბაადურ წულაძე „ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო“. — გვ.79; თბ., 1994. ილია ბაკაკური [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ილია ბაკაკური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ილია ბაკაკური კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ილია ბაკაკურის ფილმოგრაფია საიტზე kino-teatr.ru ↑ ИЛЬЯ БАКАКУРИ —Биография. kino-teatr.ru. ციტირების თარიღი: 23 სექტემბერი, 2018. ↑ ილია ბაკაკური. ეროვნული ფილმოგრაფია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-19. ციტირების თარიღი: 23 სექტემბერი, 2018. ↑ Илья Бакакури. kinopoisk.ru. ციტირების თარიღი: 23 სექტემბერი, 2018. ↑ ილია ბაკაკური. ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 23 სექტემბერი, 2018.
თაგინაური

თაგინაური — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი) და გურიის მხარის (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარეების ბჟუჟის, ჭვანისწყლისა და ნატანების ზემო დინებათა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2668 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით. გუმბათისებური მოყვანილობისაა. ჩრდილოეთ კალთაზე შემორჩენილია მეოთხეული გამყინვარების კვალი. კალთები ქვემოთ შემოსილია სუბალპური ტყეებითა და მდელოებით, ზემოთ ალპური მდელოებია. ჯაყელი ქ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 419.
თავად-აზნაურთა წინამძღოლი (მარშალი)

თავად-აზნაურთა წინამძღოლი (მარშალი) — საქართველოში, გუბერნიებისა და ცალკეული მაზრების წოდებრივი ორგანიზაციის არჩევითი თანამდებობა. არსებობდა ქართველ თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს დაარსების დროიდან (1803). თავად-აზნაურთა წინამძღოლს ირჩევდნენ 3 წლით თავად-აზნაურთა ყრილობაზე. ანალოგიური თანამდებობა არსებობდა რუსეთის იმპერიის სხვა გუბერნიებშიც. გოგოლაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 559.
ავტოტროპიზმი

ავტოტროპიზმი (ავტო... და ბერძ. τροπος — მობრუნება, მოქცევა, მიმართულება) — მცენარის თვისება — გასწორდეს, წამოიმართოს მას შემდეგ, რაც შეწყდა გადაღუნვის გამომწვევი გამღიზიანებლის მოქმედება. ავტოტროპიზმის უნარს ავლენენ, მაგ., წვიმის შედეგად ჩაწოლილი მარცვლოვნები. ტროპიზმი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 176.
შარიფანი

შარიფანი (აზერ. Şarifan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. შარიფანი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
ავტოფერტილობა

ავტოფერტილობა (ავტო... და ლათ. fertilis — ნაყოფიერი), თვითნაყოფიერება — მცენარის უნარი — თვითდამტვერვით მოგვცეს ნორმალური თესლი. ახასიათებს ხორბალს, ქერს, შვრიას, ფეტვს, ატამს, კომშსა და სხვ. შდრ. ავტოსტერილობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 176.
ავტოსტერილობა

ავტოსტერილობა (ავტო... და ლათ. sterilis — უნაყოფო), თვითუნაყოფობა მცენარისა — მტვრის მარცვლის გაუღივებლობა ამავე ყვავილის ანდა ამავე ჯიშის სხვა მცენარის ყვავილის დინგზე მოხვედრისას. ახასიათებს ვაშლს, მსხალს, ალუბალს, ჭვავს, ჭარხალსა და სხვ. ჯვარედინმტვერია მცენარეებს. ზოგჯერ ავტოსტერილობა არ ვლინდება ერთი და იმავე სახეობის ყველა სახესხვაობასა და რასაში და მცენარის განვითარების ეტაპზეა დამოკიდებული — უფრო მკვეთრად გამოიხატება ყვავილობის დასაწყისში. შდრ. ავტოფერტილობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 175.
ავტომუტაგენი

ავტომუტაგენი (ავტო..., ლათ. muto — ვცვლი და ...გენი) — ნივთიერება, რომელიც წარმოიქმნება უჯრედში ან ორგანიზმში და იწვევს მემკვიდრულ ცვლილებებს. ავტომუტაგენს შეუძლია გამოიწვიოს როგორც ქრომოსომების სტრუქტურული გარდაქმნა, ისე გენური მუტაცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 172.
თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო

თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო — საქართველოში, ქართველ თავად-აზნაურთა პირველი წოდებრივი ორგანიზაცია. შეიქმნა 1803 წელს საქართველოს მთავარმართებლის პ. ციციანოვის ხელმძღვანელობით. დებულებაში განმარტებული იყო ამ ორგანიზაციის დაარსების მიზანი, საარჩევნო ცენზი და არჩევნების ჩატარების წესი. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს არჩევნები ტარდებოდა 3 წელიწადში ერთხელ. ირჩევდნენ როგორც „საქართველოს გუბერნიის“ (ქართლ-კახეთის) თავად-აზნაურთა წინამძღოლს — მარშალს, ისე ცალკეული მაზრების თავად-აზნაურთა წინამძღოლებს (მარშლებს). მაზრებისა და გუბერნიის მარშლებს უფლება ჰქონდათ თავადაზნაურობის საჭიროებისათვის ეშუამდგომლათ საქართველოს უმაღლეს მთავრობაში ან რუსეთის მთავრობის უმაღლეს ორგანოებში. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო მოწყობილი იყო რუსეთის შიდა გუბერნიების თავადაზნაურული ორგანიზაციების მსგავსად. ცარიზმის სოციალურ-პოლიტიკური და საადგილმამულო გეგმები ზოგჯერ ქართველ თავად-აზნაურების ინტერესებს ეწინააღმდეგებოდა, ამიტომ ცარიზმი ანგარიშს უწევდა ქართველ თავადაზნაურთა მხოლოდ იმ მოთხოვნებს, რომლებიც რუსეთის პოლიტიკას შეესაბამებოდა. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს ძირითადი საქმიანობა საქართველოში საგუბერნიო და სამაზრო მარშლების არჩევით და თავად-აზნაურების წოდებრივი დოკუმენტების განხილვით იფარგლებოდა. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს დაარსებით ცარიზმს სურდა ქართველი თავადაზნაურობა ერთიან, კონსოლიდირებულ წოდებად ჩამოეყალიბებინა, სოციალურ-პოლიტიკურად რუს მემამულე — „პომეშჩიკებთან“ გაეთანაბრებინა და თავის სოციალურ და პოლიტიკურ დასაყრდენად ექცია. დასავლეთ საქართველოში თავადაზნაურთა ასეთი ორგანიზაცია შეიქმნა 1851 წელს, ქუთაისში. გოგოლაძე დ., საქართველოს სოციალურ-ეკონომიური განვითარება გვიანფეოდალურ ხანაში (საადგილმამულო ურთიერთობა). 1800-1864 წწ., თბ., 1971; კიკვიძე ა., საქართველოს ისტორია (XIX ს.), თბ., 1954; გოგოლაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 561.
მაიკლ ბენეტი

მაიკლ ფარანდ ბენეტი (ინგლ. Michael Farrand Bennet; დ. 28 ნოემბერი, 1964) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, სენატორი კოლორადოს შტატიდან. თანამდებობაზე დაინიშნა 2009 წელს, მას შემდეგ რაც მოქმედმა სენატორმა, კენ სალაზარმა დატოვა თანამდებობა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას კაბინეტში თანამდებობის დასაკავებლად. სენატორობამდე, იყო მაშინ დენვერის მერის, ახლა კი კოლორადოს გუბერნატორის, ჯონ ჰიკენლუპერის შტაბის უფროსი. Senator Michael F. Bennet official U.S. Senate site Michael Bennet for Senator დაარქივებული 2018-08-23 საიტზე Wayback Machine. Biography at Ballotpedia Biography at NNDB Congressional profile[მკვდარი ბმული] at GovTrack Congressional profile at OpenCongress Congressional profile at Roll Call
ფერნანდო იერო

ფერნანდო იერო (ესპ. Fernando Ruiz Hierro [feɾ'nando 'ʝero]); დ. 23 მარტი, 1968, მალაგა, ესპანეთი) — საფეხბურთო მწვრთნელი ყოფილი ესპანელი ფეხბურთელი. ბოლოს წვრთნიდა ესპანეთის ნაკრებს. კარიერა დაიწყო კლუბ „ვალიადოლიდში“ სადაც ორი წელი გაატარა, 58 მატჩში მიიღო მონაწილეობა და 3 გოლი გაიტანა. შემდეგ კი 1989 წელს მადრიდის „რეალთან“ გააფორმა ხელშეკრულება, სადაც 14 წელი გაატარა. ნაკრებში, ისევე როგორც რეალში, იერო პირველად 1989 წელს გამოჩნდა. 21 წლის მცველმა სადებიუტო მატჩი 20 სექტემბერს, პოლონელების წინააღმდეგ გამართა და მას შემდეგ იგი ნაკრების უცვლელი წევრი გახდა. 2004 წელი მან ყატარის „ალ რაიანში“ გაატარა. იმავე სეზონის დასასრულს კი როცა მან საბოლოოდ გადაწყვიტა ფეხბურთიდან წასვლა ინგლისის პრემიერლიგაში მოთამაშე „ბოლტონმა“ მიიწვია, სადაც 2005 წლამდე დარჩა. რეალ მადრიდი:(16) ესპანეთის ლა ლიგა (5): 1989–90, 1994–95, 1996–97, 2000–01, 2002–03 ესპანეთის თასი (1): 1992–93 ესპანეთის სუპერთასი (4): 1990, 1993, 1997, 2001 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (3): 1997–98, 1999–00, 2001–02 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2002 საკონტინენტთაშორისო თასი (2): 1998, 2002 გოდუაძე, ლაშა (2010). მსოფლიო თასის ისტორია (1930–2010). თბილისი: გაზეთი „მსოფლიო სპორტი“.  ISSN 1987-9008 ISBN 978-9941-0-2311-8 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფერნანდო იერო“ ვიკისაწყობში. BDFutbol profile National team data დაარქივებული 2012-04-19 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ფერნანდო იერო — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული]
თავაკი

თავაკი (ლათ. capitulum) — მცენარის მარტივი ყვავილედი, რომელსაც მოკლე და ზოგჯერ გამსხვილებული ღერძი აქვს. ღერძის წვერზე კი მოკლეყუნწიანი ან მჯდომარე ყვავილებია განლაგებული. ასეთი ყვავილედი აქვს სამყურას, გოქშოსა და სხვას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 562.
სარჟისკო-კამიენა

სარჟისკო-კამიენა (პოლ. Skarżysko-Kamienna) – ქალაქი ცენტრალურ პოლონეთში, შედის სვიეტოკშის სავოევოდოში. 1928 წლიდან ქალაქს მხოლოდ კამიენა ერქვა, მდინარე კამიენას მიხედვით, რომელიც მოედინება ქალაქში და არის მდინარე ვისლას შენაკადი. ქალაქის ფართობი 64,39 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობა 48 580 მცხ (2011). სარჟისკო-კამიენაში არის რკინიგზის სადგური, სალოკომოტივო დეპო და სამხედრო და სამოქალაქო მოწყობილობების საწარმო „Mesko“. Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. - wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r https://um.skarzysko.pl/ ↑ https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/052615210011-0947716?var-id=1639616&format=jsonapi
02 36.9 (LBL)

LBL – გდრ-ის წარმოების გარე განათების სანათი, იგივე Mandolina. მწარმოებელი ფირმა: LBL VEB NARVA LEUCHTENBAU LEIPZIG. აწარმოებდნენ ლეიფციგში 1960 წლიდან და ფართოდ იყო გავრცელებული სსრკ-ში, მათ შორის თბილისში. პირველი ორი წლის განმავლობაში კორპუსი მზადდებოდა ფოლადისგან, ხოლო 1962 წლიდან ამზადებდნენ ალუმინის ანოდირებული კორპუსით. კორპუსი შედგება ორი დეტალისგან, რომლებიც თავიდან შედუღებული იყო, ხოლო მოგვიანებით დაიწყეს მათი მოვალცვით მიმაგრება. მოგვიანებით ასევე შეიქმნა მისი ახალი მოდიფიკაციები, რომლებიც ვიზუალური განსხვავებების გარდა ასევე განსხვავდებოდა შიდა ელექტრო-აღჭურვილობით. აღნიშნული ტიპის სანათები განკუთვნილია მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის, თუმცა ასევე გამოიყენება მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებზეც. https://old-lighting.ru/ru/content/02-3610-lbl https://www.lighting-gallery.net/gallery/displayimage.php?album=2589&pos=20&pid=108944
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი

საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი (ფრანგ. Comité international olympique) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, შექმნილი 1894 წელს ბარონი პიერ დე კუბერტენის მიერ ოლიმპიური თამაშების აღორძინებისთვის. კომიტეტის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლოზანაში, შვეიცარია. ამჟამად კომიტეტი ყველაზე გავლენიანი სპორტული ორგანიზაციაა მსოფლიოში. კომიტეტი ორგანიზებას უკეთებს თანამედროვე ოლიმპიურ თამაშებს ზაფხულსა და ზამთარში, ყოველ ოთხ წელიწადში. პირველი ზაფხულის ოლიმპიადა, რომელსაც ორგანიზება კომიტეტმა გაუწია, გაიმართა ათენში, საბერძნეთი, 1896 წელს. პირველი ზამთრის ოლიმპიადა კი — შამონიში, საფრანგეთი, 1924 წელს. 1992 წლამდე საზაფზულო და ზამთრის ოლიმპიადები ერთსადაიმავე წელს იმართებოდა. 1994 წლიდან კომიტეტმა ზამთრის ოლიმპიადები ზაფხულის ოლიმპიადებს შორის გადაიტანა ღონისძიებების ორგანიზების დაგეგმვის გამარტივების მიზნით. ოფიციალური საიტი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდოები

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდოები (აზერ. Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifləri) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში მოქალაქეების წახალისების უმაღლესი ფორმა, ქვეყნის დაცვაში გამოჩენილი მომსახურებისათვის, ასევე სახელმწიფოს შენობაში, ეკონომიკაში, მეცნიერებაში, კულტურაში, ხელოვნებაში, განათლებაში, ჯანდაცვაშ, სიცოცხლისა და მოქალაქეების უფლებებში, საქველმოქმედო საქმიანობაში და სხვა. აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ორდენები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მედლები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საპატიო წოდებები აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი ჰეიდარ ალიევის ორდენი (დაარსდა 2005 წელს) ორდენი „დამოუკიდებლობა“  (დაარსდა 1993 წელს) „შაჰ ისმაილის“ ორდენი (დაარსდა 1993 წელს). ორდენი „აზერბაიჯანული ალამი“ (დაარსდა 1993 წელს) ღირსების ორდენი (დაარსდა 2007 წელს) ორდენი „დიდება“ (დაარსდა 1993 წელს) ორდენი „მეგობრობა“ (დაარსდა 2007 წელს) ორდენი „სამშობლოს სამსახურში“ (დაარსდა 2003 წელს) მედალი „ოქროს ვარსკვლავი“ (დაარსდა 1992 წელს) მედალი „სამშობლოსთვის“ (დაარსდა 1998 წელს) მედალი „სიმამაცისთვის“ (დაარსდა 1998 წელს) მედალი „პროგრესი“ (დაარსდა 1993 წელს) მედალი „სამხედრო დამსახურებისთვის“ (დაარსდა 1993 წელს) მედალი „სამხედრო სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2002 წელს) მედალი „საზღვართან გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 1993 წელს) მედალი „დამსახურებისთვის სამხედრო თანამშრომლობაში“ (დაარსდა 2002 წელს) მედალი „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ვეტერანი“ (დაარსდა 2002 წელს) მედალი „სრულყოფილი მსახურობისთვის“ (დაარსდა 2002 წელს) მედალი „სამოქალაქო სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2003 წელს) მედალი „შიდასახელმწიფოებრივ ორგანოებში უბადლო მსახურებისთვის“ (დაარსდა 2006 წელს) მედალი „დიპლომატიურ სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2009 წელს) ნიზამი განჯევის სახელობის ოქროს მედალი (დაარსდა 2014 წელს). აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი; აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი; აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი; აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი; აზერბაიჯანის დამსახურებული მეცნიერი; აზერბაიჯანის დამსახურებული ხელოვნების მუშაკი; აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი; აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვარი; აზერბაიჯანის კულტურის დამსახურებული მუშაკი; აზერბაიჯანის დამსახურებული მასწავლებელი; აზერბაიჯანის დამსახურებული ექიმი; აზერბაიჯანის დამსახურებული არქიტექტორი; აზერბაიჯანის დამსახურებული მოხელე; აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი; აზერბაიჯანის დამსახურებული ჟურნალისტი; აზერბაიჯანის დამსახურებული ინჟინერი; აზერბაიჯანის დამსახურებული იურისტი; აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკი; აზერბაიჯანის დამსახურებული პილოტი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ორდენები და მედლები ორდენები, მედლები, ნიშნები და საპატიო სახელწოდებები
ნეოანთროპი

ნეოანთროპი (ნეო... და ბერძ. anthropos — ადამიანი) — თანამედროვე ტიპის ადამიანი (ჰომო საპიენსი). წარმოადგენს ადამიანის ევოლუციის მესამე, უმაღლეს საფეხურს. პირველ საფეხურს ქმნის უძველესი ადამიანი (პითეკანთროპი), მეორეს — ნეანდერტალელი (პალეოანთროპი), ხოლო მესამე საფეხური იწყება ზედა პალეოლითიდან. მასში შედის ამ დროიდან მოყოლებული ყველა ნამარხი ფორმა და დედამიწაზე მცხოვრები ყველა ადამიანი. მ. აბდუშელიშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 379.
მამუკა თავაქალაშვილი

მამუკა თავაქალაშვილი (თავაქარაშვილი) — XVII საუკუნის ქართველი პოეტი, კალიგრაფი, მხატვარ-მინიატიურისტი. მდივნად იყო იმერეთის მეფის კარზე. 1634 ტყვედ მოხვდა სამეგრელოში იმ ბრძოლების შედეგად, რომელიც წარმოებდა XVII საუკუნის 30-იან წლების საქართველოში. იმერეთის მეფე გიორგი და კახეთის მეფე თეიმურაზ I ეომებოდნენ როსტომ მეფესა და სამეგრელოს მთავარს. ამის შემდეგ ის ლევან II დადიანის კარზე ეწეოდა ლიტერატურულ და კალიგრაფიულ მუშაობას. 1647 წელს გადაწერა „შაჰნამეს“ გაგრძელების ე. წ. „უთრუთიანსაამიანის“ ქართული პროზაული ვერსია (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-921, S-1594). გალექსა „ზააქიანი“, რისთვისაც გამოიყენა „შაჰნამეს“ ქართული პროზაული თარგმანი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1646 წელს გადაწერილი ვეფხისტყაოსანი (ხელნაწერთა ინსტიტუტი H-599), რომელიც 39 მინიატიურითაა შემკული. მინიატიურებს ეტყობა ქართული ხალხური ხელოვნების გავლენა. ვეფხისტყაოსნის ილუსტრაციების გარდა, აქ მოთავსებულია შემკვეთის ლევან დადიანის, პოემის ავტორის რუსთაველისა და საკუთარი სურათიც. პოეტი დახატულია უწვეროდ, ულვაშებში, მაგრამ შემდეგ ვიღაცას მელნით პოეტისთვის წვერი მიუხატავს. თავაქალაშვილი საკმაოდ დახელოვნებული მხატვარია, მისი კალიგრაფია გამოირჩევა ხაზგასმული დეკორაციულობით. მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ მინიატურისტმა რუსთაველის პოემის ილუსტრაციებში XVII საუკუნის დასავლეთი საქართველო აღბეჭდა. მამუკა თავაქალაშვილის მიერ შესრულებული შოთა რუსთაველის პორტრეტი ემყარება გარკვეულ ტრადიციას, კერძოდ, „ვეფხისტყაოსანი“ დაწერილი ყოფილა პოეტის ახალგაზრდობის დროს. ეს ხელნაწერი სამეგრელოს მთავრის კარზე ინახებოდა გარკვეული ხანი, შემდეგ კი სხვადასხვა პირთა საკუთრება გამხდარა. პირველი ცნობა „ვეფხისტყაოსნის“ ამ ხელნაწერის შესახებ ეკუთვნის იონა მეუნარგიას (1881), ხოლო შემდგომში მისი დაწვრილებით აღწერა მოგვცა ექვთიმე თაყაიშვილმა. ხსენებული ხელნაწერის მფლობელად ნინო კორინთელი გვევლინება. მანამდე კი ეს ხელნაწერი აზნაურ გრიგოლ ანთაძის საკუთრება ყოფილა. ნინო კორინთელმა ხელნაწერი დროებით სარგებლობისთვის დაუთმო „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენ კომისიას 1888 წლის გამოცემის მომზადების პერიოდში. 1911 წელს კი ექვთიმე თაყაიშვილის მცდელობით, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელმა საზოგადოებამ შეიძინა ეს ხელნაწერი კორინთელისგან. ვეფხისტყაოსნის თავაქალაშვილისეული ნუსხა დღემდე მოღწეულ სრულ რედაქციებს შორის უძველესია. ამირანაშვილი შ., ქართული ხელოვნების ისტორია, თბ., 1971; ბარამიძე ა., ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ., 1940; ბერიძე ვ., ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967; კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958; კობიძე დ., სპარსული ლიტერატურა, ნაწ. 2, თბ., 1947; ყუბანეიშვილი ს., ლიტერატურული და ხალხური ზააქიანი, „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“, 1953, თ. 14, № 6; შერვაშიძე ლ., „ვეფხისტყაოსნის“ 1646 წლის ხელნაწერის მინიატურების ავტორობის შესახებ, იქვე, 1955, ტ. 16, № 6; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 562. მამუკა თავაქალაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მამუკა თავაქარაშვილი, ცხოვრება, შემოქმედება
ანტარქტიკის ოლქი

ანტარქტიკის ოლქი — დედამიწის ერთ-ერთი ბიოგეოგრაფიული ოლქი. ზოოგეოგრაფიულად ანტარქტიკის ოლქი მოიცავს ანტარქტიდას ახლომდებარე ყველა კუნძულითურთ (სამხრეთ შეტლანდის, სამხრეთი ორკნეის, და სხვ.). გარდა ამისა სამხრეთ გეორგიის, სამხრეთ სანდვიჩის, ბუვეს, პრინს-ედუარდის, კროზეს, კერგელენის, ჰერდის, მაკუორის კუნძულებსა და სამხრეთის ოკეანის წყლებს. ანტარქტიკის ოლქის ფაუნა მეტად ღარიბი და თავისებური სახეობრივი შემადგენლობისაა. აქ ცოტაა ხმელეთის ცხოველები: არ გვხვდება მფრინავი მწერები, ხმელეთის ძუძუმწოვრები და მტკნარი წყლის თევზები. მცირე ზომის ტბორებში გვხვდება ფესვფეხიანები (უმარტივესებიდან), ციბრუტელა ჭიები, თავისუფლად მცხოვრები მრგვალი ჭიები და ზოგიერთი უმდაბლესი კიბოსნაირი. ლიქენებსა და ხავსებს შორის ცხოვრობენ ნელამავალნი, პატარა ტკიპები, უფრთო მწერები — ბოლოფეხიანები და ერთი სახეობის ბუზი, რომელსაც მხოლოდ ჩანასახოვანი ფრთები აქვს. სუბანტარქტიკულ კუნძულებზე ბინადრობს ხოჭოების, ობობების, ბუზების, ბოლოფეხიანებისა და მტკნარი წყლის პატარა მოლუსკების რამდენიმე სახეობა და ერთი სახეობის არამფრენი პეპელა. ხმელეთზე მცხოვრები ფრინველებიდან აღსანიშნავია: თეთრი მეჭვავია, ანტარქტიკული მწყერჩიტა და გეორგიული იხვი. ხმელეთის ძუძუმწოვრებიდან ზოგი ადამიანის მიერ არის შეყვანილი და აკლიმატიზებული (სამხრეთი გეორგიის კუნძულებზე ჩრდილოეთის ირემი და რუხი ვირთაგვა, კერგელენისა და მაკუორის კუნძულებზე — ბოცვერი, ხოლო მაკუორის კუნძულებზე — არამფრენი ავსტრალიური ლაინა). შედარებით მდიდარია ანარქტიკის ოლქის ზღვის ფაუნა. სახოკია მ., ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 477–478.
არქი...

არქი... (ბერძ. ἀρχή — მთავარი, უფროსი) — რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი; აღნიშნავს: „მთავარს“, „უფროსს“, მაგ. არქიეპისკოპოსი — მთავარეპისკოპოსი; არქიფონემა — ძირითადი ფონემა; იმის უმაღლეს ხარისხს, რაც მოცემულია რთულისიტყვის მეორე, ძირითად, ნაწილში; მაგ. არქიპატრიოტი—უაღრესი პატრიოტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 599.
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2014

2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები (ასევე XXII ზამთრის ოლიმპიადა), საერთაშორისო ასპარეზობაა ზამთრის სპორტის მრავალ სახეობაში, რომელიც 2014 წლის 7-23 თებერვალს შედგა. მასპინძელი ქალაქი სოჭი, რუსეთი, 2007 წლის 4 ივლისს შეარჩია 119-ე საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ქალაქ გვატემალაში, გვატემალა. ეს რუსეთისთვის რიგით მეორე ოლიმპიური თამაშები იყო 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის შემდეგ, რომელიც მოსკოვში ჩატარდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2014 ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“