laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ავქსენტი ცაგარელი

ავქსენტი ანტონის ძე ცაგარელი (დ. 21 თებერვალი [ძვ. სტ. 9 თებერვალი], 1857, სოფ. დიღომი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აგვისტო [ ძვ. სტ. 12 აგვისტო], 1902, თბილისი, რუსეთის იმპერია) — ქართველი დრამატურგი და მსახიობი. 1879 წლიდან იყო თბილისში შექმნილი მუდმივი ქართული დასის აქტიური წევრი და დრამატურგი. ავქსენტი ცაგარელი კრიტიკული რეალიზმის წარმომადგენლად ითვლება. მისი ყურადღების ცენტრშია კაპიტალიზმით გამოწვეული საზოგადოებრივი ურთიერთობანი; უსახსროდ დარჩენილი თავადაზნაურობა, რომელიც ვერ თმობს ძველ პრივილეგიებს და უფლებებს. დრამატურგის პირველი პიესა — კომედია „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“ (1878) იყო მძაფრი სოციალური პროტესტი თავგასული თავად-აზნაურების წინააღმდეგ. პიესა საფუძვლად დაედო ამავე სახელწოდების ფილმს (1965, რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი). კომედიაში „ხანუმა“ (1882) ნაჩვენებია ფეოდალური კლასის გაღატაკება და ზნეობრივი დაკნინება. „ხანუმა“ გახდა ორი ფილმისა („ქეთო და კოტე“) და ერთი ოპერის („ქეთო და კოტე“) საფუძველი. აქვსენტი ცაგარელს ეკუთვნის დრამები, ლექსები, პუბლიცისტური წერილები და სხვ. ა. ცაგარელის დრამატულმა ნაწარმოებებმა დიდი აღიარება მოიპოვა, რაც განაპირობა მისი პიესების ცოცხალმა სასაუბრო ენამ, დახვეწილმა დიალოგებმა, ოსტატურად დახატულმა ტიპაჟმა. კინწურაშვილი, ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 182. ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ 4, თბილისი, 1974 კასრაძე, ო. ავქსენტი ცაგარელი, თბილსი, 1966 გრიშაშვილი, ი. თეატრალური წერილები, თბილისი, 1960 ხუციშვილი, ს., ავქსენტი ცაგარელი, თბილისი, 1958 ავქსენტი ცაგარელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ავქსენტი ცაგარელის შემოქმედება Allgeo.org-ზე ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Цагарели Ав. // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 8. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 Цагарели Авксентий Антонович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ვლადიმერ ვორონინი

ვლადიმერ ვორონინი (რუს. Влади́мир Воро́нин; დ. 25 მაისი 1941, კორჟოვა, მოლდავეთის სსრ) — მოლდოვის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. მოლდოვის მესამე პრეზიდენტი. პარლამენტმა ორჯერ აირჩია ამ პოსტზე: 2001 და 2005 წელს. მოლდოვის კომუნისტების პარტიის ლიდერი. ვლადიმერ ვორონინი დაიბადა 1941 წლის 25 მაისს, მოლდავეთის სსრ-ში, დუბოსარის რაიონის სოფელ კორჟოვაში. 1961 წელს დაამთავრა კიშინიოვის კოოპერატიული ტექნიკუმი. 1966-1971 წწ. მუშაობდა დუბოსარის პურის ქარხნის დირექტორად. 1971 წელს დაამთავრა საკავშირო ინსტიტუტის კვების მრეწველობის ფაკულტეტი. 1989-1990 წწ. ეკავა მოლდავეთის სსრ-ს შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტი. მოლდოვის პრეზიდენტია 2001-2009 წწ. თანამდებობა დატოვა მოლდოვაში 2009 წლის ზაფხულში მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენების შედეგად. 11 სექტემბერს თანამდებობის დატოვებისას განაცხადა: Владимир Воронин в Лентапедии Официальный сайт президента Молдавии Bunicul lui Voronin, român anticomunist ↑ "რადიო თავისუფლება", მოლდავეთის პრეზიდენტი თანამდებობიდან გადადგა
ყაფლან ბარათაშვილ-ორბელიშვილი

ყაფლან ბარათაშვილ-ორბელიშვილი (გ. 1671) — ბარათაშვილთა ერთი შტოს, ორბელიშვილთა (გამოეყო 1536) წარმომადგენელი, ყაფლანიშვილთა გვარის ფუძემდებელი, "დიდი ყაფლანის" სახელით ცნობილი. ქართლის სამეფოს მდივანბეგი (იხსენიება 1634-იდან) და სახლთუხუცესი (იხსენიება 1646-დან). 20-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც ბარათა ბარათაშვილმა თავისი სახლიკაცები ამოწყვიტა, ბარათაშვილ-ორბელიშვილი ირანში გაიქცა. მონაწილეობდა მარაბდის ბრძოლაში (1625) ირანელთა მხარეზე. ერთგულობდა სიმონ II-ს, როსტომსა და ვახტანგ V-ს, რომელთაგან მრავალი ყმა-მამული მიიღო წყალობად. განაახლა ფიტარეთის მონასტერი, ააშენა და ყმებით დაასახლა 61 სოფელი, თავის მემკვიდრეებს დაუტოვა 80-მდე სოფელი. ჰყავდა ხუთი ვაჟი (პაპუნა, ასლანი, ვახტანგი, თამაზი, გიორგი), რომლებიც შემდეგ ქართლის სამეფოს დიდი მოხელეები გახდნენ, და ერთი ქალი როდამი (ვახტანგ V-ის პირველი ცოლი). დასაფლავებულია ფიტარეთის მონასტერში. ფიტარეთის მონასტერი ჯამბურია გ., ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1955 ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 200.
ივანე III

ივანე III ვასილის ძე (რუს. Иван III Васильевич; დ. 22 იანვარი, 1440 — გ. 27 ოქტომბერი, 1505, მოსკოვი) — მოსკოვის დიდი მთავარი 1462-1505 წლებში. თვალსაჩინო რუსი სახელმწიფო მოღვაწე. მის დროს დასრულდა რუსეთის ცენტრალიზებული სახელმწიფოს შექმნა. ივანე III-ის მმართველობისას რუსეთმა საბოლოოდ მოიშორა მონღოლ-თათართა უღელი (1480). გაიზარდა მოსკოვის საერთაშორისო ავტორიტეტი. მოსკოვის სახელმწიფოს გაძლიერება მხედველობიდან არ გამორჩენიათ ქართველ პოლიტიკურ მოღვაწეებს. 1491 წელს კახეთის მეფე ალექსანდრე I-მა ელჩობა გაგზავნა მოსკოვში. დიდ ყურადღებას უთმობდა ქვეყნის საშინაო მდგომარეობის მოწესრიგება-განმტკიცებას. მისი მეორე ცოლი იყო ბიზანტიის იმპერატორთა გვარის ქალი ზოია (სოფია) პალეოლოგოსი. ნაკაშიძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 89.
მსოფლიოს I გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის

მსოფლიოს I გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის ჩატარდა 2007 წლის 19 — 30 მაისს რუსეთის ქალაქ ეკატერინბურგში. ტურნირში ხუთივე ფავორიტმა გაიმარჯვა, თუმცა ქართველებმა ყველაზე მოკრძლებულად. მეორე ტურში ჩინელებმა რუსებს 4-0-ით მოუგეს. გაიმარჯვეს პოლონელებმა და ქართველებმა. უკრაინელებმა ქულა დაკარგეს ჩეხებთან. მესამე ტურში ისევ 4-0 მოიგეს ჩინელებმა - ამჯერად პოლონელებთან. ქართველებმა ვერ მოუგეს გერმანელებს (წააგო მაია ჩიბურდანიძემ). მეოთხე ტურში ქართველები ერთპიროვნულ ლიდერს, ჩინეთის ნაკრებს შეხვდნენ. ჯავახიშვილის მოგებას შენ იანმა მოგებითვე უპასუხა და მატჩი ფრედ დამთვარდა. მეხუთე ტურში ქართველები რუსებს შეხვდნენ. მესამე და მეოთხე დაფებზე წაგებამ ქართველები თამაშს მოარიდა. ამავე ტურში ჩინელებმა უკრაინელებს მოუგეს და პრაქტიკულად, დარჩენილი კალენდრის გათვალისწინებით, გაინაღდეს კიდეც ჩემპიონობა. მეორე-მესამე ადგილებისათვის ბრძოლაში დიდი მნიშვმელობა ჰქონდა რუსეთ-უკრაინის და საქართველო-უკრაინის მატჩებს. პირველი მატჩი მეექვსე ტურში ყაიმით დამთავრდა. მერვე ტურში კი საქართველო-უკრაინა შედგა. ისევ ორი მარცხი მესამე და მეოთხე დაფებზე და პრიზიორობის შანსიც დაიკარგა. საქართველო ამ შეჯიბრებაში მხოლოდ მეოთხე ადგილზე გავიდა.  რუსეთი ტატიანა კოსინცევა 6 (+4=4-1), ნადეჟდა კოსინცევა 4,5 (+1=7-1), ეკატერინა კორბუტი 3,5 (+3=1-2), ეკატერინა კოვალევსკაია 6,5 (+6=1-0), ელენა ტაიროვა 3,5 (+3=1-1)  უკრაინა ეკატერინა ლაჰნო 3 (+1=4-3), ანა უშენინა 6,5 (+5=3-1), ინა გაპონენკო 7 (+6=2-0), ტატიანა ვასილევიჩი 4,5 (+2=5-1), ოქსანა ვოზოვიჩი 1,5 (+1=1-1).
მსოფლიოს II გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის

1 - 12 სექტემბერი 2009 ნინბო ჩინეთი. ტურნირის ფავორიტები ისევ ჩინელები, ქართველები, რუსები და უკრაინელები იყვნენ. ცუდი გუნდები არც პოლონელებსა და ამერიკელებს ჰყავდათ. ქართველებმა კარგად დაიწყეს და მეოთხე ტურის შემდეგ პოლონელებთნ ერთდ 7 ქულით ლიდერობდნენ ჩემპიონატს. მეხუთე - მეშვიდე ტურებში ქართველებმა ქულაც კი ვერ შემატეს აქტივს. ყველაფერი სომხებთან მოულოდნელი დამარცხებით დაიწყო, მერე დავთმეთ პრინციპული მატჩი რუსებთან და მეშვიდე ტურში საერთოდ გავნადგურდით ჩინელებთან. ბოლო ორი მატჩის მოგებამ სიტუაცია ვეღარ გამოასწორა. ქართველები 11 ქულით კვლავ მეოთხე ადგილზე გავიდნენ. პირველი - მესამე ადგილი 12-12 ქულით ჩინელებმა, რუსებმა და უკრაინელებმა გაინაწილეს. საერთოდ ტურნირს გამოკვეთილი ფავორიტი არ ჰყავდა და ხშირი იყო მოულოდნელი ანგარიშები. ამ მოულოდნელი შედეგებიდან აღსანიშნავია ინდოელთა გამარჯვებები რუსებთნ და ამერიკელებთან, ამერიკელებისა - ჩინელებთან, სომხების - ქართველებთან და პოლონელებთან. საერთოდ მარცხს ვერცერთი გუნდი ვერ გადაურჩა, ხოლო ჩემპიონი, ჩინეთის ნაკრები სულაც ორჯერ დამარცხდა.  რუსეთი ტატიანა კოსინცევა 4,5 (+1=5-1), ნადეჟდა კოსინცევა 6,5 (+4=5-0), ეკატერინა კოვალევსკაია 0,5 (+0=1-3), მარინა რომანკო 3 (+1=3-1), ვალენტინა გუნინა 6,5 (+6=1-1)  უკრაინა ანა უშენინა 3,5 (+1=5-2), ნატალია ჟუკოვა 5,5 (+3=5-1), ინა გაპონენკო 5,5 (+5=3-1), მარინა მუზიჩუკი 1,5 (+1=1-2), ნატალია ზდებსკაია 4,5 (+2=5-0).
ნახახულევი

ნახახულევი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალბედისეული, კონტუათი, საწულუკიძეო, უძლოური). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 130 მეტრი, ხონიდან 4 კილომეტრი. 1926 წლისთვის შედგებოდა შვიდი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 8101 ადამიანს, ხოლო ფართობი 82,9 კმ²-ს. სოფლის ტერიტორიაზე ნაპოვნია განძი. სოფელში დგას წმინდა გიორგისა და წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესიები (2005.). სოფელში არის საჯარო სკოლა და ბიბლიოთეკა. სოფელში გადის ხონი-მარტვილის საავტომობილო გზა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 681 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 347. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ორაგვეთი

ორაგვეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (ძეძილეთის თემი), მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ხონიდან 22 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 551. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პატარა გუბი

პატარა გუბი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (გუბის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 65 მეტრი, ხონიდან 9 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 165 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 708. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პატარა კუხი

პატარა კუხი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კუხის თემი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე კუხის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 80 მეტრი, ხონიდან 2 კილომეტრი. სოფელში დგას წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია (2005 წ.). სოფელში არის კუხის საჯარო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 438 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 708. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტო[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პატარა ჯიხაიში

პატარა ჯიხაიში — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (ქუტირის თემი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 65 მეტრი, ხონიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში არის გვიანი ბრინჯაოს ხანის გორანამოსახლარი – "გორიკა". სოფელში დგას წმინდა გიორგისა (1790 წ.) და მაცხოვრის (1897 წ.) ეკლესიები. 1900 წელს სოფელში გაიხსნა სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 503 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 710. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტო[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მიწაწითელი

მიწაწითელი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მაღლაკის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 85 მეტრი, წყალტუბოდან 10 კილომეტრი. სოფელში არის ტორფის საბადო. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 338 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 37. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მუხიანი (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

მუხიანი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: უკანეთი, ქვედა მესხეთი). ზღვის დონიდან 85 მეტრი, წყალტუბოდან 25 კილომეტრი. 1926 წლისთვის შედგებოდა სამი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 2448 ადამიანს, ხოლო ფართობი 28,4 კმ²-ს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1058 ადამიანი. თეიმურაზ გვანცელაძე ― ქართველი ენათმეცნიერი ივანე ფუტურიძე ― ქართველი აგრონომი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 229. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ნამოხვანი

ნამოხვანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (ოფურჩხეთის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 300 მეტრი, წყალტუბოდან 42 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნის II ნახევარში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 310. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ნიკოლა ვილერუა

ნიკოლა ვილერუა (ფრანგ. :Nicolas Villeroy; დ. 14 მაისი, 1759 — გ. 28 დეკემბერი, 1825) — ფრანგი მეწარმე. ფრანსუა ბოხთან ერთად დღეისათვის კერამიკის მწარმოებელი ფირმის „ვილერუა და ბოში„-ს (გერმ. Villeroy & Boch) დამაარსებელი. იგი სპეციალობით ლითონის ჩამომსხმელი იყო. Guido Müller: Die Familien Villeroy und de Galhau im Saarland, Saarlouis 1991. Therese Thomas: Die Rolle der beiden Familien Boch und Villeroy im 18. und 19. Jahrhundert, Saarbrücken 1974. Beatrix Adler: Wallerfanger Steingut. Krüger Druck + Verlag, Dillingen 1994, ISBN 3-921236-72-X. Villeroy und Boch AG: Seit 1748. Zukunft hat Tradition, Saarbrücken 1998. Rainer Desens: Villeroy & Boch, 1748 - 1998, Ein Vierteljahrtausend europäische Industriegeschichte, Saarbrücken 1998.
ნოღა (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

ნოღა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (რიონის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, წყალტუბოდან 35 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ოფურჩხეთი

ოფურჩხეთი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გუმათი, ნამოხვანი, ჟონეთი, ჯიმასტარო). მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, ოსეთის სამხედრო გზაზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, წყალტუბოდან 26, ქუთაისიდან 17 კილომეტრი. 1926 წლისთვის ოფურჩხეთის თემი შედგებოდა შვიდი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 3685 ადამიანს, ხოლო ფართობი 85,7 კმ²-ს. სოფელში მოქმედებს საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაგა-ბაღი. არის გრანიტის საბადო. ჰავა რბილია, ზამთარი ცივია, ხოლო ზაფხული ― ცხელი და ნოტიო. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 719 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 609. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ოფშკვითი

ოფშკვითი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 65 მეტრი, წყალტუბოდან 35 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2067 ადამიანი. სოფელში აღმოჩენილია ძვ.წ. XII-XI საუკუნეების ბრინჯაოს განძი, დგას 1319 წელს აშენებული ეკლესია. სოფლის მიდამოებში 1590 წელს გაიმართა ოფშკვითის ბრძოლა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 609. ოფშკვითის რუკა ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პატრიკეთი

პატრიკეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფელი: ტყაჩირი). ზღვის დონიდან 80 მეტრი, წყალტუბოდან 30 კილომეტრი. 1926 წლისთვის პატრიკეთის თემი შედგებოდა სამი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 5588 ადამიანს, ხოლო ფართობი 58,6 კმ²-ს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1319 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 712. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გარსევან ჭავჭავაძე

გარსევან რევაზის ძე ჭავჭავაძე (დ. 20 ივლისი, 1757 — გ. 7 აპრილი, 1811) — ქართველი დიპლომატი, ქართლ-კახეთის სამეფოს ელჩი რუსეთის იმპერიაში, გეორგიევსკის ტრაქტატის დადების მონაწილე. ჭავჭავაძე იყო ქართლ-კახეთის მეფის ეშიკაღასბაში და ყაზახის მოურავი. იყო ერთ-ერთი ხელმძღვანელი 24-კაციანი დელეგაციისა, რომელიც მონაწილეობდა 1783 წელს გეორგიევსკის ტრაქტატის დადებაში. 1784-1801 წლებში იყო ქართლ-კახეთის სამეფოს ელჩი რუსეთის იმპერიაში, მიუხედავად იმისა, რომ რუსულ ენას 1790-იან წლებამდე არ ფლობდა. იბრძოდა ქართლ-კახეთის საშინაო დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად. გარსევან ჭავჭავაძის მეუღლე იყო გიორგი ავალიშვილის და მარიამ ავალიშვილი. მათ პეტერბურგში შეეძინათ ერთადერთი ვაჟი ალექსანდრე ჭავჭავაძე, რომელიც მნიშვნელოვან ფიგურას წარმოადგენდა მეცხრამეტე საუკუნის საქართველოში. 1788 წელს გარსევან ჭავჭავაძე დაბრუნდა სამშობლოში. 1795 წელს ის კვლავ რუსეთში იყო. 1796 წელს მონაწილეობდა რუსეთის ლაშქრობაში სპარსეთის წინააღმდეგ. 1797 წლის გაზაფხულზე მესამედ გაემგზავრა რუსეთში და 31 დეკემბერს პავლე I-ს წარუდგინა ნოტა, რომლითაც ითხოვდა რუსეთის მთავრობისგან გეორგიევსკის ტრაქტატით ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულებას. ერეკლე II-ის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში ოჯახითა და ამალით, მხარს უჭერდა ქართლ-კახეთის სამეფოს რეფორმირებას იოანე ბატონიშვილის სჯულდების მიხედვით. 1800 წლის დასაწყისში კვლავ გაემგზავრა რუსეთში და პალვე I-ს წარუდგინა გიორგი XII-ის საიდუმლო თხოვა ქვეშევრდომობაში მიღების შესახებ. 1801 წელს ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ რუსეთის მთავრობამ ჭავჭავაძეს ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის სტატუსი მიანიჭა და სანქტ-პეტერბურგში გადაასახლა. რუსეთთან შეერთების შემდეგ ჭავჭავაძე ითხოვდა ავტონომიას ქართლ-კახეთის სამეფოსთვის იმპერიის შემადგენლობაში. 1802 წლის ბოლოს ჭავჭავაძე საქართველოში ჩავიდა. ნოემბრიდან ის პოლიციის ფარული ზედამხედველობის ქვეშ იყო. 1803 წლის 14 ივნისს ის არჩეულ იქნა საქართველოს თავადაზნაურთა საკრებულოს წინამძღოლად. 1805 წელს მისი ვაჟი, ალექსანდრე ჭავჭავაძე მთიულეთის აჯანყებაში მონაწილეობის გამო გადაასახლეს ტამბოვში. მასთან ერთად გადაასახლეს გარსევან ჭავჭავაძეც. 1806 წლის ნოემბერში ის უკვე თავისუფალი იყო გადასახლებიდან და ცხოვრობდა პეტერბურგში. გარდაიცვალა იქვე 1811 წელს. დასაფლავებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში. ცქიტიშვილი ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 377. ჩიქოვანი, ი., თავადი ჭავჭავაძეები. თბილისი, არტანუჯი, 2002 ცქიტიშვილი ზ., გარსევან ჭავჭავაძის სახელმწიფოებრივი მოღვაწეობა, თბილისი, 1982; გარსევან ჭავჭავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მიქელწმინდა

მიქელწმინდა — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (წყრუთის თემში), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 29. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
მუგარეთი

მუგარეთი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (ფერსის თემი), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 940 მეტრი, ახალციხიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 188. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
მუსხი

მუსხი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ურავლის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ურავლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ახალციხიდან 16 კილომეტრი. სოფელში არის დიატომიტის საბადო. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 707 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 212. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ნაოხრები

ნაოხრები — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (წყალთბილის თემი), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ფოცხოვისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1300 მეტრი, ახალციხიდან 19 კილომეტრი. 1948 წლამდე შედიოდა ვალეს სასოფლო საბჭოში, 1948 წლიდან მიეკუთვნა წყალთბილას სასოფლო საბჭოს. სოფელში არის ახალციხის მურა ნახშირის საბადო. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 488 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 314. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 27, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023 ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ორალი

ორალი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (პამაჯის თემში), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1320 მეტრი, ახალციხიდან 14 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 552. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
პატარა პამაჯი

პატარა პამაჯი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, პამაჯის თემის ცენტრი (სოფლები: დიდი პამაჯი, ორალი, ყულალისი). მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1210 მეტრი, ახალციხიდან 12 კილომეტრი. სოფელში არის სომხური საჯარო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 454 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 709. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ვასილი II

ვასილი II ვასილის ძე (რუს. Василий II Тёмный; 10 მარტი, 1415 – 27 მარტი, 1462) — მოსკოვის დიდი მთავარი 1425-1462 წლებში. ვასილი I-ის და მარია ბოროვსკის შვილი. ვასილის დროს ატყდა ხანგრძლივი შიდაფეოდალური ომი. მას ებრძოდნენ ბიძა, გალიჩის მთავარი იური დიმიტრის ძე და მისი შვილები ვასილი ელამი და დიმიტრი შემიაკა, რომელთაც მხარს უჭერდა ნოვგოროდი და, ერთხანს, ტვერიც. დიდი მთავრის ტახტი რამდენჯერმე გადავიდა ხელიდან ხელში. 1446 წელს დიმიტრი შემიაკამ დააბრმავა ვასილი, მაგრამ საბოლოოდ გამარჯვება მაინც ამ უკანასკნელს დარჩა. ვასილიმ გააუქმა თითქმის ყველა წვრილი საუფლისწულო მოსკოვის სამთავროში და განამტკიცა დიდი მთავრის ხელისუფლება. მისი ბრძანებით მიტროპოლიტად აირჩიეს რუსი ეპისკოპოსი იონა (1448), რაც მოასწავებდა რუსეთის ეკლესიის დამოუკიდებლობას კონსტანტინოპოლის პატრიარქისგან და მოსკოვის სამთავროს საერთაშორისო მდგომარეობის გაუმჯობესებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 320.