laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პანთურქიზმი

პანთურქიზმი (პანთურანიზმი) არის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოძრაობა აზერბაიჯანსა და თურქეთში, რომელიც მიზნად ისახავს ყველა თურქი ხალხის კულტურულსა და პოლიტიკურ კონსოლიდაციას ერთი, საერთო სახელმწიფოს, ან კონფედერაციის შიგნით. ერთიანი თურქული სახელმწიფოს, ან კონფედერაციის ტერიტორია კი, პანთურქიზმის იდეების მიმდევართა წარმოდგენით უნდა გადაიშლებოდეს ერთი მხრივ ბალკანეთიდან ვიდრე ყირიმამდე, ხოლო მეორე მხრივ კი აღმოსავლეთ ციმბირიდან ვიდრე დასავლეთ ჩინეთამდე, ანუ ამ თურქულმა სახელმწიფომ უნდა მოიცვას მთელი თურქულენოვანი ხალხები მათი განსახლების სივრცეებითურთ. პანთურქიზმი და პანთურანიზმი ცნებობრივად ხშირად გაიგივებულია ერთმანეთთან. ეთნიკური და ენობრივი განსხვავებების მიუხედავად თურანულ და თურქულ ენებს (შესაბამისად ხალხებს) ე.წ. „მოძმეებსა“ და „ნათესავებს“ მიათვლიან. შესაბამისი დარგების სპეციალისტები ამ თეზას არასაკმარისად დასაბუთებულად მიიჩნევენ. XIX საუკუნის დასასრულს რუსეთის თათრობაში გაიღვიძა ეროვნულმა ცნობიერებამ. მათ აღმოაჩინეს საერთოობა თურქულენოვან ხალხებთან. 1839 წელს დაარსდა „თურანული საზოგადოება“ (თურქულად: Tûran cemiyeti, თათრულად: Turan cämğiäte), რომელსაც ეს სახელი შუა აზიის მდებარე თურანის დაბლობის მიხედვით ეწოდა. აღსანიშნავია ისიც, რომ ამ გეოგრაფიული სივრცის სახელწოდება ერთ-ერთი ირანული ენიდან უნდა შემოსულიყო და დამკვიდრებულიყო თურქულ ენებში. პანთურქიზმის ერთ-ერთმა იდეოლოგმა, ყირიმელმა თათარმა, ისმაილ გასპარლიმ მოკლედ ასე ჩამოაყალიბა პანთურქიზმის მოძრაობის დევიზი: „ერთობა ენაში, აზროვნებასა და ქმედებაში“. (შდრ. თათრულად: „Teldä, fikerdä, eştä berlek“ და თურქულად: „Dilde, fikirde, işte birlik“) ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის (1908) შემდეგ, განსაკუთრებით პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) წინ პანთურქიზმი წამყვანი იდეოლოგიური პლატფორმა გახდა. პანისლამიზთან ერთად ცდილობდა ოსმალეთი რუსეთის წინააღმდეგ ომში ჩაეთრია. თურანული საზოგადოების წევრთა განცხადებების თანახმად მათი მთავარი მიზანი ე.წ. „თურანული წარმოშობის“ ნიშნით გაერთიანებული ხალხების ერთი სახელმწიფოს ქვეშ გაერთიანება იყო. თურანული სახელმწიფოს სავარაუდო საზღვრებში კი ისინი ხედავდნენ სივრცეს ბალკანეთიდან დაწყებული ანატოლიის ჩათვლით ვიდრე ციმბირამდე და დღევანდელ ჩინეთამდე. თურქულენოვან ხალხთაგან შემდგარი „თურანის იმპერიის“ შექმნის ოცნებას დაერქვა „თურანიზმი“, ანუ თურქულად: Turancılık, ხოლო თათრულად: Turançılıq) Dabag, Mihran: Jungtürkische Visionen und der Völkermord an den Armeniern, წიგნში: Dabag/Platt: Genozid und Moderne (ტომი 1), Opladen 1998. ISBN 3-8100-1822-8. Landau, Jacob M.: Pan-Turkism: From Irredentism to Cooperation. Hurst, London 1995, ISBN 1-85065-269-4. პან-მოძრაობები ისლამი რუსეთში ჯადიდიზმი
პანმოძრაობები

პანმოძრაობები, ან პანნაციონალიზმები — გარკვეულ ნაციონალისტური, ან რელიგიურ იდეოლოგიები, რომელთა მიზანია გააერთიანოს ტომები, ხალხები, ერები ერთ სახელმწიფოდ ერთგვარი ეროვნული (ეთნიკური) გეოგრაფიული, ან რელიგიური იდეის მეშვეობით. სიტყვის „პანმოძრაობები“ პირველი ნაწილი „პან“ არის ბერძნული ენიდან შემოსული თანდებული და აღნიშნავს 'ყოველ', ან 'სრულიად', რითაც ხაზი ესმება ამა თუ იმ მოძრაობის გლობალურობას, ზეეროვნულობას ერთი რომელიმე ეთნოსის, ან ნაციის სასარგებლოდ და სხვათა ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი ინტერსების უგულებელყოფის ხარჯზე. სწორედ იმის გამო, რომ ამ ე.წ. პანმოძრაობების მიმდევრები ცალკეულ ეთნოსთა განსაკუთრებულობას, მათ ღვთიურ წარმოშობასა და მისიას ქადაგებენ, წინააღმდეგობაში მოდიან ერთმანეთთან და ხშირად მტრულად არიან ერთმანეთის მიმართ განწყობილნი. ჰანა არენდტი, პანმოძრაობათა ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო მკვლევარი ნაციონალიზმის გამოვლინებათაგან ყველაზე აგრესიულად პანგერმანიზმსა და პანსლავიზმსს ასახელებს. პანარაბიზმი (პანსირიზმი), არაბეთი პანსლავიზმი (ნეოსლავიზმი) პანრუსიზმი პანსერბიზმი (სერბოხორვატიზმი) პანირანიზმი, (ირანის მთიანეთი, ავღანეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი) პანბულგარიზმი პანთურქიზმი (სამხრეთი და აღმოსავლეთი ევროპა და დასავლეთი, ცენტრალური და ჩრდილოეთი აზია / ბალკანეთიდან ვიდრე ჩინეთამდე, ცენტრალური სპარსეთიდან ვიდრეჩრდილოეთის ზღვამდე ) პანმესოპოტამიზმი (ასირიზმი; მესოპოტამია, სირია, ერაყი, სირიის ქრისტიანები) პანსომალიზმი (დიდი სომალი; სომალი, ჯიბუტი, ჩრდილოდასავლეთი კენია) პანგერმანიზმი (პანტევტონიზმი), გერმანია პანელინიზმი, საბერძნეთი პანიბერიზმი (პანჰისპანიზმი), ესპანეთი/პორტუგალია, შესაბამისად ლათინური ამერიკა პანლათინიზმი (პანრომანიზმი) პანსემიტიზმი, ებრაელები და არაბები პანკავკასიზმი, კავკასიელი ხალხები პანაფრიკანიზმი, აფრიკა პანამერიკანიზმი, აშშ პანაზიატიზმი, აზია პანევროპეიზმი, ევროპა პანისლამიზმი პანანგლიკანიზმი (პანანგლიკანური კონგრესი) პანაფრიკული ფერები პანარაბული ფერები პანსლავური ფერები (გერმანული) Hannah Arendt: Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft, München 1986 (Erstveröffentlichung 1958), ISBN 3-492-11032-0 ჰანა არენდტის არგუმენტები მოთხრობილი პოლიტოლოგ მარტინ ბონგარდსის მიერ დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ევროპული სკოლა

ევროპული სკოლა — თბილისის კერძო საშუალო სკოლა. ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების დახმარებით სხვადასხვა სასწავლო დისციპლინაში ცოდნის გაღრმავების მიზნით, ევროპული სკოლის მოსწავლეები საბავშვო ბაღიდან ეუფლებიან ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ინტრუმენტების გამოყენებას. ეს პროცესი უწყვეტად გაგრძელდება XII კლასის ჩათვლით; ამასთან, სკოლაში სისტემატურად მიმდინარეობს პედაგოგების გადამზადება, ტექნიკის განახლება, სასწავლო პროგრამების, მასალებისა და სასწავლო კურსების მომზადება, ისტ-ის სასწვლო გეგმის რეალიზება ყველა ცალკეულ საგანში. ევროპული სკოლის მოსწავლეთა განკარგულებაშია სამუსიკო და ხელოვნების სტუდიები, თანამედროვე და ხალხური სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლები, სატელევიზიო სტუდია, საბავშვო თეატრი, სპორტული სექციები შესაბამისი ბაზით (დიდი სპორტული დარბაზი, ჩოგბურთის, ფეხბურთის და კალათბურთის მოედნები). სკოლის ცხოვრებაში საინეტერესო სიახლეა "სწავლების ინოვაციური მეთოდების ლაბორატორია", რომელიც შეიმუშავებს რეკომენდაციებს ახალი მეთოდიკების და ტექნოლოგიების გამოყენებით სწავლების სისტემის შემდგომი სრულყოფისათვის. საგაკვეთილო პროცესის უკეთ ორგანიზებისა და სამუშაო დროის ეფექტურად გამოყენების მიზნით, დავალებები, მოსწავლეთა აკადემიური მოსწრება, მოსწავლეთა შემოქმედებითი წარმატებები ყოველდღიურად ფიქსირდება სკოლის ვებ-გვერდის ელექტრონულ ჟურნალში. სასკოლო ვებ-გვერდის მეშვეობით მშობელს საშუალება აქვს მუდმივი კავშირი იქონიოს სკოლასთან და ელექტრონული დღიურით ოპერატიულად მიიღოს სრული ინფორმაცია შვილის აკადემიური მოსწრებისა და შემოქმედებითი წარმატებების შესახებ. თავის მხრივ, სკოლაც იყენებს არსებულ შესაძლებლობას უშუალო კონტაქტი დაამყაროს მშობლებთან, ხოლო ოპერატიული საჭიროებისას იმოქმედებს SMS შეტყობინების სისტემა. სკოლის ერთ-ერთი საზრუნავია მოსწავლეთა და თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის უწყვეტი კონტროლი. სკოლაში ასევე ფუნქციონირებს ფსიქოლოგიური სამსახური და ლოგოპედური კაბინეტი. სწავლისთვის შესაფერის გარემოს და მოსწავლეთა უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს დაცვის საგანგებო სამსახური და 42 ვიდეოთვალი. ასისტენტებად, ანუ კლასის დამრიგებლების თამნაშემწეებად მოწვეულნი არიან და მუშაობენ თბილისის სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლების დამამთავრებელი კურსის სტუდენტები, რომელთაც ევალებათ თითოეულ მოსწავლეზე ზრუნვა, დახმარება აღმზრდელობით და სასწავლო პროცესში, დისციპლინის და წესრიგის დაცვა. სულ ევროპულ სკოლაში მუშაობს 162 თანამშრომელი. თითოეული მათგანი ემსახურება მოსწავლეთა განათლების, აღზრდის, კვებისა, თუ უსაფრთხოების დაცვის საქმეს. სკოლაში ფუნქციონირებს სატელევიზო სტუდია „ESTV“. მოსწავლეები ეუფლებიან ჟურნალისტის, რეჟისორის, ოპერატორის პროფესიას, აუდიტორიასთან ურთიერთობის, კამერასთან მუშაობის უნარ-ჩვევებს. მათ მიერ მომზადებული სიუჟეტები, რეპორტაჟები გადაიცემა დილისა და საღმოს ეთერში. სასკოლო გადაცემებს გააჩნია საგანმანათლებლო-შემეცნებითი დატვირთვა და გადაიცემა სკოლის საკაბელო სატელევიზიო ქსელით. ოფიციალური საიტი
Oriflame

Oriflame („ორიფლეიმი“) — შვედური კოსმეტიკური კომპანია, რომელიც ყიდის პროდუქციას კანის მოვლისთვის. ორიფლეიმი წარმოდგენილია 60 ქვეყანაში და აქედან ოცდაათში არის კოსმეტიკური ბაზრის ლიდერი. პროდუქციას წარადგენს 2,5 მილიონი ე.წ. დამოუკიდებელი გაყიდვის კონსულტანტი. კომპანიის ასორტიმენტი 900 სახეობას აღწევს. თვეში გამოიცემა 100 მილიონამდე კატალოგი 35 ენაზე. ოფიციალური საიტი
ნაჯვარი

ნაჯვარი — ორი და მეტი სხვადასხვა ჯიშის შეჯვარებით მიღებული ცხოველი. პირველი თაობის ნაჯვარი ხშირად ზოგიერთი სასარგებლო სამეურნეო ნიშნის მიხედვით (წველადობა, მეკვერცხულობა, მატყლის ნაპარსი და სხვა) ავლენს ჰეტეროზისის ეფექტს. ამას იყენებენ სამრეწველო შეჯვარებისას მაღალპროდუქტიული ცხოველების მისაღებად. რთული და არაერთგვაროვანი გენეტიკური სტრუქტურის შეერთების გამო ნაჯვარი წარმოადგენს საუკეთესო მასალას გადარჩევისათვის ახალი ჯიშების გამოყვანისას. სახეობათა შორის და უფრო დაშორებული ჯგუფების ჰიბრადებისაგან განსხვავებით, ჯიშთა შორის ნაჯვარები ადვილად ეწყვილებიან ერთმანეთს და ნაყოფიერ შთამომავლობას იძლევიან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 358.
ნიკა გელაშვილი

ნიკოლოზ იოსების ძე გელაშვილი (დ. 4 იანვარი, 1973, თბილისი — გ. 26 აპრილი, 2009, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, სცენარის ავტორი, ოპერატორი. 1996 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის ფაკულტეტი. 2000–2005 წლიდან სწავლობდა — საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში სანახაობითი ტელედადგმის რეჟისორის სპეციალობით. 2002 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხტვრული ფილმი ბოლო დღე. 2003 წელს მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „უძილობა“. 2004–2006 წლებში დაამთავრა საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის უმაღლესი სარეჟისორო კურსები, კინო რეჟისორის სპეციალობით. 2006 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „დედა“. 2009 წლის 26 აპრილს ტრაგიკულად გარდაიცვალა სატელევიზიო შოუ „ვარსკვლავების აკადემიის“ შენობის ჩამონგრევისას. ნიკა გელაშვილი დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.
ლუნევილი

ლუნევილი (ფრანგ. Lunéville) — ქალაქი საფრანგეთში, ლოთარინგიის რეგიონში, მერთი და მოზელის დეპარტამენტში. მდებარეობს მდინარეების მერთისა და ვეზუზის შესართავთან, ქ. ნანსიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 30 კმ-ის დაშორებით. 1801 წელს ლუნევილში ხელი მოეწერა საზავო ხელშეკრულებას საფრანგეთსა და ავსტრიას შორის.  გერმანია, შვეტცინგენი ოფიციალური საიტი
ალეგორია

ალეგორია (ბერძნ. allegoria — გადაკრულად თქმა) — გადაკრულად ნათქვამი სიტყვა ან სიტყვათა რიგი, რომელშიც მოვლენის შინაარსი კონკრეტული სახითაა წარმოდგენილი. მასში ნათქვამია ერთი და იგულისხმება მეორე (ანდაზა, გამოცანა, იგავ-არაკი და სხვ.). მისი მიზანია ავტორის აზრის შენიღბვა. Brief definition of Allegory Dictionary of the History of Ideas: Allegory in Literary history Electronic Antiquity, Richard Levis, "Allegory and the Eclogues"
ნახევრად დაშლის პერიოდი

თუ სისტემის შემადგენელი ელემენტების რაოდენობა ექსპონენციალურად კლებულობს, მისი ნახევრად დაშლის პერიოდი ეწოდება დროს, რომელიც საჭიროა ამ სისტემაში შემავალი ელემენტების საწყისი რაოდენობის ორჯერ შემცირებისათვის. კერძოდ, რადიოაქტიური ნივთიერების ნახევრად დაშლის პერიოდი გვიჩვენებს თუ რა დროში დაიშლება ამ ნივთიერების რაოდენობის ნახევარი. ექსპონენციალური დაშლის პროცესი გამოისახება ფორმულებით: N t = N 0 ( 1 / 2 ) t / t 1 / 2 {\displaystyle N_{t}=N_{0}(1/2)^{t/t_{1/2}}} N t = N 0 e − t / τ {\displaystyle N_{t}=N_{0}e^{-t/\tau }} N t = N 0 e − λ t {\displaystyle N_{t}=N_{0}e^{-\lambda t}} სადაც: N t {\displaystyle N_{t}} - t დროის შემდეგ დარჩენილი ელემენტების რაოდენობაა, N 0 {\displaystyle N_{0}} - ელემენტების საწყისი რაოდენობა, t 1 / 2 {\displaystyle t_{1/2}} - ნახევრად დაშლის პერიოდი, λ - დაშლის მუდმივა, τ {\displaystyle \tau } - ელემენტის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა ფორმულების შედარებიდან გამომდინარეობს, რომ ( 1 / 2 ) t / t 1 / 2 = e − t / τ = e − λ t {\displaystyle (1/2)^{t/t_{1/2}}=e^{-t/\tau }=e^{-\lambda t}} აქედან მივიღებთ, რომ: t 1 / 2 = τ ln ⁡ 2 = ln ⁡ 2 λ {\displaystyle t_{1/2}=\tau \ln 2={\frac {\ln 2}{\lambda }}} ანუ ნახევრად დაშლის პერიოდი დაახლოებით 30%-ით ნაკლებია τ {\displaystyle \tau } ელემენტის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობაზე.
დაშლის მუდმივა

თუ სისტემის შემადგენელი ელემენტების რაოდენობა ექსპონენციალურად კლებულობს, მაშინ t დროის შემდეგ დარჩენილი ელემენტების რაოდენობა შეიძლება გამოისახოს ფორმულით, რომელიც ხარისხის მაჩვენებელში შეიცავს λ მუდმივას, რომელსაც დაშლის მუდმივა ეწოდება: N ( t ) = N 0 e − λ t {\displaystyle N(t)=N_{0}e^{-\lambda t}\,} λ დაშლის მუდმივასა, სისტემის ელემენტის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობასა ( τ {\displaystyle \tau } ) და ნახევრად დაშლის პერიოდს ( t 1 / 2 {\displaystyle t_{1/2}} ) შორის არსებობს ასეთი ურთიერთკავშირი: ln ⁡ 2 λ = τ ln ⁡ 2 = t 1 / 2 {\displaystyle {\frac {\ln 2}{\lambda }}=\tau \ln 2=t_{1/2}} A stochastic simulation of exponential decay Tutorial on time constants დაარქივებული 2006-06-17 საიტზე Wayback Machine.
ანდაზა

ანდაზა (ლათ. proverbium) — ხალხური სიტყვიერების ჟანრი (შეიძლება იყოს ლიტერატურულიც); სინამდვილის გონებამახვილურად განზოგადება. დამრიგებლობითი შინაარსის იუმორისტულ-სატირული ხასიათის თქმა. ანდაზათა უმრავლესობა რაიმე საყოველთაოდ მიღებულ ნორმას ან პრაქტიკულ კონცეფციას გამოხატავს. ანდაზა, რომელიც აღწერს ქცევის ნორმას შეიძლება იწოდოს, როგორც „მაქსიმი“. თუ ანდაზა გამოირჩევა განსაკუთრებით დახვეწილი სტილით, მას „აფორიზმი“ ეწოდება. ანდაზები ხშირად ნასესხებია სხვადასხვა ენებიდან და კულტურებიდან და ზოგჯერ თანამედროვეობაში ერთ ენაზე მეტი წყაროდან მომდინარეობს. ანდაზათა შესწავლას პარემიოლოგია ჰქვია. მიუხედავად დამრიგებლური ხასიათისა, მცდარია აზრი იმის შესახებ, თითქოს ანდაზა აუცილებლად წარმოადგენს სიბრძნეს (სახალხო სიბრძნეს) ან გვაწვდის პროგრესულ მორალურ-ეთიკურ ნომრას. ხშირია მაგალითი იმისა, რომ ანდაზა ეფუძნებოდეს უმეცარ, მაგრამ ხალხში გავრცელებულ საერთო აზრს. არ არის გამართლებული ანდაზის ჩართვა ბავშვთა აღმზრდელობით პრაქტიკაში - ახსნისა და დასაბუთების გარეშე. მაგალითი: ანდაზა „გემოვნებაზე არ დაობენ“. აქ მოყვანილი აზრი, თითქოს გვანიჭებს თავისუფლებას შემოქმედებაში, მეორე მხრივ კი იგი გვათანაბრებს უმეცრების, გაუნათლებელი საზოგადოების, არაკომპეტენტურობის ჩარჩოში, მნიშვნელობას უკარგავს ჭეშმარიტ სილამაზეს და ამ გზით, ირიბად ასრულებს უსამართლო ცენზურულ სამსახურს, შედეგად ზღუდავს პროგრესული პიროვნების თავისუფლებას. საპირისპირო აზრი (1): „გემოვნებაზე დაობენ“, რამდენადაც არსებობს კლასიკური გემოვნება, რომელიც უნდა შრომით მიიღოს ადამიანმა და განავითაროს საკუთარი გამოცდილების, განათლების საფუძველზე. საპირისპირო აზრი (2): თუ ანდაზას პირდაპირ გავიგებთ, გემოვნებაზე დაობენ და ომობენ კიდეც. მსოფლიოს ისტორიაში მრავალი მაგალითია ომისა და ბრძოლებისა, რომელთა მიზეზს სილამაზე (ან გემოვნების ობიექტი) წარმოადგენდა (ქალი, ქალაქი, კულტურა, ენა). საპირისპირო აზრი (3): „გემოვნებაზე უნდა ვიდაოთ“ (აგრეთვე საკუთარ თავთან), რომ ამოვიცნოთ ჭეშმარიტი, საყოველთაო სილამაზის ნორმა-იდეალი, სილამაზის დანახვა ზოგადად მოითხოვს შრომის გაწევას („კარგ მთქმელს კარგი გამგები უნდაო“). იმ თეზაზე დაფუძნებით, რომ „ჭეშმარიტი სილამაზე არსებობს“ (ეს უკანასკნელი აზრი აღიარებულია კაცობრიობის მიერ - ფ. დოსტოევსკი „სილამაზე გადაარჩენს სამყაროს“, შდრ. „ერთი, უფალი არის მხსნელი“) შევადაროთ - „კამათში იბადება ჭეშმარიტება“; ანდაზების წინააღმდეგობრიობა ლოგიკურად ასაბუთებს ერთ-ერთის მცდარობას და მტკიცდება ანდაზაში მოყვანილი აზრის - „გემოვნებაზე არ დაობენ“ მცდარობა. ჩხენკელი, ჰამლეტ; ჩხენკელი, ვაჟა; ჩხენკელი, ფლორა., ქართული ანდაზები, თბ.: საქართველოს მაცნე, 2009. ქართული ხალხური ანდაზები და გამონათქვამები ქართული ანდაზები ანდაზები ვიკიციტატაში
იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი

იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი (ინგლ. X-Men Origins: Wolverine) — 2009 წლის ფილმი სუპერგმირებზე, დაფუძნებული Marvel Comics-ის გამოგონილ პერსონაჟზე, სამურავზე. იგი 2009 წლის 28 აპრილს გამოვიდა ნიდერლადებში, მსოფლიო მასშტაბით კი იმავე წლის პირველ მაისს. ფილმის რეჟისორი გევინ ჰუდია, მონაწილეობენ კინოვარსკვლავები: ჰიუ ჯეკმენი, სამურავის როლში, ლივ შრაიბერი, დენი ჰიუსტონი, რაიან რეინოლდსი და სხვები. ფილმი იქს-ადამიანების ტრილოგიის პრიკველს წარმოადგენს. იგი მოგვითხრობს სამურავის სასტიკი, ძალადობით სავსე წარსულის შესახებ. მასში გაშუქებულია იქს-ადამიანებამდე 10-17 წლის წინანდელი მოვლენები, სამურავსა და ვიქტორ კრიდს, აგრეთვე პოლკოვნიკ უილიამ სტრაიკერს შორის არსებულ ურთიერთობები, როდესაც მუტანტი გაწევრიანებული იყო გუნდ X-ში. ფილმში გაშუქებულია, თუ როგორ შეიყვანეს სამურავის სხეულში მეტალი ადამანტიუმი, იქს-იარაღის შექმნის მიზნით. გადაღებები ძირითადად ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰიუ ჯეკმენმა კრიტიკოსების მხრიდან ქება დაიმსახურა, საერთო ჯამში ფილმმა მათი მოლოდინი ვერ გაამართლა. საერთო შემოსავალი მიახლ. 300 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენს. Marvel-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-12-10 საიტზე Wayback Machine. „X-Men Origins: Wolverine“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) allmovie.com[მკვდარი ბმული] XMenFilms.net movies.yahoo.com ↑ 1.0 1.1 „X-Men Origins: Wolverine (2009)“. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 24-03-2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება)
გაპიროვნება

გაპიროვნება: პერსონიფიკაცია (ლათ. persona – სახე, პიროვნება; facere - კეთება) – მხატვრული გამოსახვის ხერხი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია საგნებისა და მოვლენებისადმი ადამიანური თვისებების მიწერა, უსულო და სულიერი საგნების გაადამიანება. უსულო საგანი წარმოდგენილია, როგორც ადამიანი, რომელიც გრძნობს, მსჯელობს, მოქმედებს. განსხვავდება მეტაფორისაგან იმით, რომ მეტაფორაში ყველა თვისების გადატანა შეიძლება ერთი საგნიდან მეორეზე, გაპიროვნებაში კი გადატანილია მხოლოდ ადამიანური თვისებები. სიტყვიერებისა და ლიტერატურის თეორიის ლექსიკონი
რუჯერო ლეონკავალო

რუჯერო ლეონკავალო (იტალ. Ruggero Leoncavallo; დ. 23 აპრილი 1857, ნეპალი — გ. 9 აგვისტო, 1919, მონტეკატინი) — იტალიელი კომპოზიტორი. ლეონკავალო დაიბადა ნეაპოლში. მამამისი - ვინჩენცო ლეონკავალო პოლიციის მაგისტრატი, ხოლო დედამისი - ვირჯინია დ'აურიო ნეაპოლიტანელი მხატვრების და სკულპტორების შთამომავალი იყო. მუსიკალური განათლება მშობლიური ქალაქის კონსერვატორია "სან-პიეტრო-ა-მაჯელა"-ში მიიღო. კომპოზიციას ლ. როსისთან, ხოლო ფორტეპიანოს დაკვრას ჩეზისთან სწავლობდა. 16 წლის რუჯერომ მიიღო კომპოზიტორის დიპლომი, ხოლო 20 წლის დაამთავრა ბოლონიის უნივერსიტეტი, სადაც სწავლობდა კარდუჩისთან, მიიღო ლიტერატურის დოქტორის დიპლომი და წავიდა არტისტულ ტურნეზე ეგვიპტეში. გაჭირვების გამო დიდი ხანი მუშაობდა, როგორც პედაგოგი და დირიჟორობდა. მუშაობდა როგორც პიანისტი ეგვიპტეში და სხვა ქვეყნებში (უკრავდა კაფეში) და ასწავლიდა სიმღერას. ინგლისელების მიერ ეგვიპტის უეცარმა ოკუპაციამ კომპოზიტორს ქვეყნის დატოვება აიძულა. ახალგაზრდა კომპოზიტორი დადიოდა საფრანგეთსა და ინგლისში. პარიზში წერდა სიმღერებს სხვადასხვა მომღერლებისთვის, აქვე გაიცნო ბარიტონი მორელი, რომელიც 1892 წელს გამოდის "პაიაციზე". ლეონკავალო უშედეგოდ სთავაზობდა თეატრებს თავის პირველ ოპერას, დაფუძნებული დე ვინის დრამაზე. არავინ არ ინტერესდებოდა უცნობი კომპოზიტორის შემოქმედებით, მაგრამ კომპოზიტორი განაგრძობდა ოპერების წერას. ლეონკავალოს პირველ ოპერებს "ჩატერონი" (1877) და "მედიჩი" (1888) არ ჰქონდათ წარმატება. მსოფლიო წარმატება ლეონკავალოს ოპერა "ჯამბაზებმა" მოუტანა. სამშობლოში დაბრუნებული კომპოზიტორი დაესწრო პიეტრო მასკანის ტრიუმფალურ ოპერა "სოფლის პატიოსნებას". პიეტრო მასკანის, ჟორჟ ბიზეს და ჯუზეპე ვერდის შემოქმედების გაცნობამ დიდად იმოქმედა ლეონკავალოს მუსიკაზე. ახალგაზრდა კომპოზიტორმა ნახა, რომ ხალხს სცენაზე ძირითადად სიმართლესთან ახლო სიუჟტი აინტერესებს. ლეონკავალომ დაანება ყველანაირ ცდებს თავი, შეწყვიტა ჩაფიქრებულ ოპერა-ტრილოგიაზე მუშაობა და შეუდგა ორაქტიან დრამატულ ოპერაზე მუშაობას. ახალი ნაწარმოები - ოპერა ჯამბაზები (1892) კომპოზიტორის ლიბრეტოზე დაწერილი იყო კონკურსისათვის, ორგანიზებული გამომცემელი სონცონოს მიერ. დაწერილი აქვს 20-მდე ოპერა. ყველაზე განთქმულია ოპერა ჯამბაზები. რუჯერო ლეონკავალო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტები

11 სექტემბრის თავდასხმა (ინგლ. „September 11 attacks“, შემოკლებით „9/11“, nine-eleven — ცხრა-თერთმეტი) — ალ-კაიდას თვითმკვლელ ტერორისტთა კოორდინირებულ თავდასხმათა სერია აშშ-ის ტერიტორიაზე 2001 წლის 11 სექტემბერს. ამ დღეს 19 ისლამისტმა ტერორისტმა გაიტაცა ოთხი კომერციული სამგზავრო თვითმფრინავი. გამტაცებლებლმა გამიზნულად დააჯახეს ორი თვითმფრინავი ნიუ-იორკში მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ორ ცათამბჯენს (ე.წ. ტყუპებს), რის შედეგადაც დაიღუპა ყველა მგზავრი და ამ შენობებში იმ მომენტში მყოფი ხალხის დიდი ნაწილი. ორივე შენობა ორი საათის განმავლობაში ჩამოიქცა და თან მოიყოლა მიმდებარე ორი შენობა, სხვა მრავალი კი ძლიერ დააზიანა. გამტაცებლებმა მესამე თვითმფრინავი პენტაგონის შენობას დააჯახეს. მეოთხე თვითმფრინავი სომერსეტ-ქაუნთის (პენსილვანია), ველზე ჩამოვარდა. ოთხივე თვითმფრინავის ყველა მგზავრი დაიღუპა. National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States official commission website National September 11th Memorial and Museum – List of victims September 11, 2001, Documentary Project from the U.S. Library of Congress, Memory.loc.gov September 11, 2001, Web Archive from the U.S. Library of Congress, Minerva Understanding 9/11 – A Television News Archive at Internet Archive CNN.com – Video archive, including the first and second planes.
გროტესკი

გროტესკი: (ფრანგ. grotesque < იტალ. ფრანგ. grota) — მიწისქვეშა ნაგებობები, რომლებიც მორთული იყო ორნამენტით, რომელშიც სასაცილოდ იყო შერწყმული მცენარეების, ცხოველების და ადამიანების გამოსახულებანი. სტილი, როცა უსაზღვრო კარიკატურულ გაზვიადებაზე, ურთიერთგამომრიცხავ კონტრასტებზე, პარადოქსებზე აგებული ფანტაზიით დეფორმირებულია სინამდვილე. იგი განსხვავდება ალეგორიისგან, რომელშიც ზუსტად და რაციონალურად შერჩეულია შემცვლელი. ილია ჭავჭავაძის „კაცია ადამიანი?!“, არის გროტესკის მაგალითი ქართულ ლიტერატურაში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გროტესკი“ ვიკისაწყობში. გროტესკი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
ეპიგრაფი

ეპიგრაფი (ბერძ. ἐπιγρᾰφή, epigraphē — წარწერა) — ციტატა, ანდაზა, აფორიზმი და მისთანანი, რომელიც თხზულებას ან მის ცალკეულ ნაწილებს აქვს წამძღვარებული. მისი დანიშნულებაა მკითხველს ყურადღება გაუმახვილოს ნაწარმოების ან მისი ნაწილის დედააზრზე, ავტორისეულ ჩანაფიქრზე. ეპიგრაფს ხშირად იყენებდა ილია ჭავჭავაძე. მაგ., „მოყვარეს პირში უძრახე, მტერს პირს უკანაო“ („კაცია-ადამიანი?!“) ან „რა ქნას კარგმა მონარდემა. დროზე შაში თუ არ მოვა“ („გლახის ნაამბობი“). ეპიგრაფი ახლავს მიხეილ ჯავახიშვილის „არსენა მარაბდელის“ ყველა თავს. ალანია ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
ნაჰარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნაჰარი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნაჰარი — მწვერვალები საქართველოში; ნაჰარი — უღელტეხილი საქართველოში; ნაჰარი — სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.
ნაჰარი (მწვერვალი)

ნაჰარი — მწვერვალები საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, საქართველოსა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე (სამხრეთის ნაჰარი, სიმაღლე 3582 მ, ცენტრალური ნაჰარი, სიმაღლე 3646 მ). აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებითა და პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ნივალური და სუბნივალური ლანდშაფტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 358.
ნაჰარის უღელტეხილი

ნაჰარი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2880 მ. ნაჰარის უღელტეხილი აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია ნივალური და სუბნივალური ლანდშაფტი. აკავშირებს მდინარეების კლიჩისა (კოდორის სისტემა) და ნაჰარის (ყუბანის სისტემა) ხეობებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 358.
ნებიერი

ნებიერი — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში. ნებიერი ისეთი გლეხი იყო, რომელიც თავისი ნებით გარკვეული პირობით ეყმობოდა ფეოდალს. ზოგჯერ გლეხი ყმობას წერილობით ადასტურებდა, ასეთ გლეხს თავდაწერლი ეწოდებოდა. ნებიერის არსებობა ფეოდალებსა და გლეხებს შორის დიდი ბრძოლის შედეგი იყო. თავისუფალი მიწათმოქმედი ვერ უძლებდა ფეოდალთა მოწოლას და თავისი „ნებით“ ეყმობოდა ამა თუ იმ პირს ამ უკანასკნელისაგან „პატრონობის“ პირობით, თავად კი სამაგიეროდ გარკვეულ სამსახურს კისრულობდა. შესაძლებელი იყო ნებიერის ყიდვაგაყიდვა. მაგრამ, როგორც საფიქრებელია, პირვანდელ მფლობელთან არსებული ნებიერობის პირობით. ბერძნიშვილი მ., გლეხთა კატეგორიები XI-XII საუკუნეებში,«ივ. ჯავახიშვილის სახელობის იატორიის ინსტიტუტის შრომები», 1960, ტ. 5, ნაკვ. 1, გვ. 139-157; მეტრეველი რ., შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს.), თბ., 1973; მეტრეველი რ., ქსე, ტ. 7, გვ. 360, თბ., 1984
ნებოძირის ქედი

ნებოძირის ქედი — ქედი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს მესხეთის ქედის განშტოებას, მდინარეების ბჟუჟისა და კინტრიშის ზემოთების წყალგამყოფს. უმაღლესი ადგილია ნებოძირის მთა (2364 მ). აგებულია შუაეოცენური ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, არგილითებით, ანდეზიტური განფენით. კალთები დამრეცია, შემოსილია უმთავრესად წიფლნარით. თხემზე სუბალპური მდელოებია. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 361.
ეპითეტი

ეპითეტი (ბერძ. epithetos — ზედდართული, დამატებული) — მხატვრული განსაზღვრა, პოეტური განმარტება, დახასიათება, რომელიც მიგვიგებს კითხვაზე „როგორი?“. უხშირესად ზედსართავი სახელით. მაგალითად: ანკარა წყალი და ა.შ. განსაზღვრებისგან გამოირჩევა. განსაზღვრება ხაზს უსვამს საგნისა თუ მოვლენის ძირითად დამახასიათებელ ნიშანს. ეპითეტი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი