laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონები

ტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონები — ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროების ტროპიკული სარტყლების ბუნებრივი ზონები, რომელთა ლანდშაფტებში ჭარბობს უდაბნოები. მდებარეობს შიგაკონტინენტურ და დასავლეთ ოკეანისპირა სექტორებში. უდიდესი ფართობი უჭირავს აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში, სადაც წარმოქმნის მკაფიოდ გამოხატულ განედურ სარტყელს,რომელშიც შედის მსოფლიოს უდიდესი უდაბნო საჰარა, არაბეთის ნახევარკუნძულის, ინდოეთის და პაკისტანის უდაბნოები; ჩრდილოეთ ამერიკაში ტროპიკული უდაბნო ვიწრო მერიდიანულ ზოლადაა გადაჭიმული კალიფორნიის ნახევარკუნძულის სანაპიროსა და მექსიკის მთიანეთის დასავლეთ კიდის გასწვრივ; სამხრეთ ნახევარსფეროში კარგად არის გამოხატული ავსტრალიაში, სამხრეთ აფრიკაში, სამხრეთ ამერიკაში. ტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონებში ცხელი და მშრალი ჰავაა. ივლისის საშუალო ტემპერატურა ზოგან 35—38 °C-მდეა, მაქსიმალური 50 °C-მდე. დღისით ქვიშა 90 °C-მდე ხურდება. ზამთარი რბილია. იანვრის ტემპერატურა 20—25 °C აღწევს. ოკეანისპირა სექტორებში ტემპერატურის წლიური მსვლელობა რამდენადმე გათანაბრებულია ოკეანეების ზეგავლენით. ნალექები ჩვეულებრივ 50—100 მმ არ აღემატება წელიწადში, ზოგან რამდენიმე წლის განმავლობაში ნალექი საერთოდ არ მოდის. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 750—920 კჯ/სმ² (180—220 კკალ/სმ²) სითბოს, ზედაპირული ჩამონადენი უმნიშვნელოა, ტბები იშვიათია. წყალმომარაგებისათვის გამოყენებულია გრუნტის, ნაწილობრივ არტეზიული წყლები. ტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონებში ჭარბობს მოწითალო-მურა და ტროპიკული პრიმიტიული ნიადაგები, ჩადაბლებულ ადგილებში — ბიცობები. საჰარისა და არაბეთის ნახევარკუნძულის ვებერთელა სივრცეები მცენარეულობას თითქმის მოკლებულია; ქსეროფილურ ბუჩქნარებს ვხვდებით თარის, ნამიბის უდაბნოებსა და ავსტრალიის შიგა რაიონებში. ტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონები გამოყენებულია საძოვრებად. ცხოველთა სამყარო ღარიბია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 59.
ყაზახეთის ტბების სია

ყაზახეთის რესპუბლიკაში არის 48 262 ტბა, რომელთაგანაც 45 248-ის ფართობი 1 კმ²-ზე მეტია. 100 კმ²-ზე მეტი ფართობის მქონე ტბების რაოდენობაა 21. ყაზახეთს ესაზღვრება ისეთი დიდი ტბები როგორიცაა კასპიის ზღვა და არალის ზღვა. გარდა ამისა, ყაზახეთში მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბალხაშის ტბა. ყაზახეთის ტერიტორიაზე ტბები არათანაბრადაა განაწილებული. ტბების 45 % მდებარეობს ჩრდილოეთ ყაზახეთში, სამხრეთით — 36 %, დანარჩენ ტერიტორიაზე მდებარეობს მხოლოდ 19 %. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ყაზახეთის ტბების ზედაპირის საერთო ფართობია — 45 002 კმ². წყლის საერთო მოცულობა — 190 კმ³. ალაქოლი არალის ზღვა ბალხაშის ტბა დიდი ალმათის ტბა დიდი ჩებაჩე ზაისანი ისიქი კასპიის ზღვა მარყაქოლი ჟასილ-ქოლი სარიკოპა სასიქოლი სილეთითენიზი თენგიზი თექე ქორღალჟინი ქუშმურუნი შჩუჩიე შალყარი ყაინდის ტბა ყაზახეთის წყლის რესურსები ↑ Данные 2010 г.Аральское море. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-31. ციტირების თარიღი: 2013-12-05.
სანტიაგო ბერნაბეუს თასი

სანტიაგო ბერნაბეუს თასი (ესპ. Trofeo Santiago Bernabéu) — ტარდება მადრიდის „რეალის“ დიდი ხნის პრეზიდენტის, სანტიაგო ბერნაბეუს ხსოვნის პატივსაცემად. ეს არის მეგობრული ტურნირი, რომელსაც მადრიდის „რეალი“ ატარებს ყოველ წელს სეზონის დასაწყისში, დაახლოებით აგვისტოს დასასრულს ან სექტემბრის დასაწყისში. 1979 დან 1984 წლამდე და 1986 წელს გათამაშება ტარდებოდა 4 გუნდს შორის, ნახევარფინალები, მატჩი მესამე ადგილისთვის და ფინალი. 1985 წელს და 1987 წლიდან იმართება მხოლოდ 1 მატჩი, მადრიდის „რეალსა“ და მოწვეულ გუნდს შორის. 2002 წელს გათამაშება ჩატარდა 4 გუნდს შორის, მადრიდის „რეალის“ 100 წლის იუბილის გამო (გუნდი დაარსებულია 1902 წლის 6 მარტს). ბოლო წლებში ჩემპიონატი ასევე ემსახურება იმას, რომ გუნდში ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას შეძენილმა ფეხბურთელებმა გამოიჩინონ თავი. შენიშვნა: ფრის შემთხვევაში გამარჯვებული გამოვლინდა პენალტებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სანტიაგო ბერნაბეუს თასი ოფიციალური საიტი სანტიაგო ბერნაბეუს თასი — Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation ↑ Alvaro de la Rosa (19 სექტემბერი, 2014). „Podría no celebrarse el Trofeo Santiago Bernabéu este año“. Diario AS. ციტირების თარიღი: 3 იანვარი, 2020. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
მერი ელიზაბეთ მასტრანტონიო

მერი ელიზაბეთ მასტრანტონიო (ინგლ. Mary Elizabeth Mastrantonio; დ. 17 ნოემბერი, 1958) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. მისი მშობლები იტალური წარმოშობის ამერიკელები იყვნენ. მიღებული აქვს ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები მეორეხარისხოვანი როლისთვის მარტინ სკორსეზეს 1986 წლის ფილმში „ფულის ფერი“. 2005 წლიდან მოღვაწეობას კინოს ნაცვლად მეტწილად ტელევიზიაში აგრძელებს. მერი ელიზაბეთ მასტრანტონიო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Mary Elizabeth Mastrantonio — AllMovie
აქტობე

აქტობე (ყაზახ. Ақтөбе); 1999 წლამდე ეწოდებოდა აქტიუბინსკი (რუს. Актюбинск) — ქალაქი მდინარე ილეკზე ყაზახეთში. აქტობეს ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის იანვრის მონაცემებით მისი მოსახლობა შეადგენდა 371 546 ადამიანს. სახელი აქტობე მოდის ყაზახურიდან: „აქ“ - თეთრი და „ტებე“ - გორა. დასახელება აღებულია იმ მთის სახელიდან რომელზეც XIX საუკუნეში პირველი დასახლება გაჩნდა. ქალაქში არის მისი სახელობის საფეხბურთო კლუბი — „აქტობე“. ქალაქის ადმინისტრაციის საიტი დაარქივებული 2015-12-09 საიტზე Wayback Machine. . (რუსულად და ყაზახურად) Rika TV დაარქივებული 2020-03-25 საიტზე Wayback Machine. . (რუსულად) Wild Natures - Holidays in Kazakhstan (ინგლისურად) ქალაქის სურათები დაარქივებული 2014-04-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Aktobe Province Statistical Department. Population estimations 2013-01-01 (რუს.)
18 დეკემბერი

18 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 352-ე დღე (ნაკიან წლებში – 353-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 13 დღე. ძვ. წ. 218 : მეორე პუნიკური ომი - ტრებიას ბრძოლა - კართაგენელები ჰანიბალის მეთაურობით რომის რესპუბლიკის არმიას ამარცხებენ. 1120 : არაგონის მეფემ ალფონსო I-მა აიღო სარაგოსა. 1271 : ყუბილაი ყაენი საკუთარ იმპერიას არქმევს „იუანს“ (元 yuán), რაც იუანის დინასტიის დასაბამი გახდა ჩინეთში. 1642 : აბელ ტასმანი პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც ახალ ზელანდიაზე დადგა ფეხი. 1708 : პეტრე I-ის ბრძანებით რუსეთის იმპერია 8 გუბერნიად დაიყო. 1787 : ნიუ-ჯერსი აშშ-ის მე-3 შტატი გახდა. 1892 : ჩაიკოვსკის „მაკნატუნა“ პირველად შესრულდა მარინის თეატრში სანქტ-პეტერბურგში. 1940 : ჰიტლერმა ხელი მოაწერა ოპერაციას „ბარბაროსა“, რომლითაც ნაცისტური გერმანია საბჭოთა კავშირზე თავდასხმას გეგმავდა. 1966 : სატურნის თანამგზავრი ეპიმეთევსი აღმოაჩინა რიჩარდ უოლკერმა. 1973 : საბჭოთა სოიუზის პროგრამა - სოიუზ-13-ის გაშვება განხორციელდა ბორტზე ორი კოსმონავტით - ვალენტინ ლებედევითა და პიოტრ კლიმუკით. 1997 : HTML 4.0 გამოქვეყნდა „უორლდ უაიდ უების“ კონსირციუმის მიერ. 2001 : ნიუ-იორკის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი ხანძარმა მძიმედ დააზიანა. 2008 : უძველესი ქალაქი უარის ნანგრევები აღმოაჩინეს ჩრდილოეთ პერუში. 2015 : გამოვიდა ვარსკვლავური ომების სერიის მეშვიდე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ძალის გამოღვიძება. 2020 : რობერტ ლევანდოვსკი ფიფა-ს ვერსიით 2020 წლის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა. 2022 : 2022 წლის ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი: არგენტინამ პენალტების სერიაში დაამარცხა საფრანგეთი (3–3, პენ. 4–2) და მესამედ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის წოდება. ტურნირის საუკეთესო მოთამაშედ არგენტინელთა კაპიტანი ლიონელ მესი დასახელდა. 1626 : ქრისტინე — შვედეთის დედოფალი 1856 : ტომსონი, ჯოზეფ ჯონ — ინგლისელი ფიზიკოსი 1913 : ბრანდტი, ვილი — გერმანიის კანცლერი 1913 : ჩამილ სიჯარიჩი — ჩერნოგორიელი მწერალი (გ. 1989) 1921 : ნიკულინი, იური — რუსი კლოუნი და კომიკოსი 1921 : ჯეკ კრომპტონი — ინგლისელი ფეხბურთელი 1930 : ვოროშილოვი, ვლადიმერ — რუსი ტელეწამყვანი, თამაში რა? სად? როდის? დამფუძნებელი. 1943 : რიჩარდსი, კეიტ — ბრიტანელი გიტარისტი (როლინგ სტოუნსი) 1946 : სპილბერგი, სტივენ — ამერიკელი რეჟისორი 1963 : პიტი, ბრედ — ამერიკელი მსახიობი 1133 : ჰილდებერტი — ფრანკი მწერალი 1290 : მაგნუს I — შვედეთის მეფე 1495 : ალფონსო II — ნეაპოლის მეფე 1737 : სტრადივარი, ანტონიო — იტალიელი მევიოლინე 1803 : ჰერდერი, იოჰან გოთფრიდ ფონ — გერმანელი მწერალი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი 1848 : ბოლცანო, ბერნარდ — ჩეხი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი 1892 : ოუენი, რიჩარდი — ინგლისელი ზოოლოგი და პალეონტოლოგი 1928 : ბაჩანა — ქართველი პოეტი 1980 : კოსიგინი, ალექსეი — საბჭოთა პოლიტიკოსი 1995 : ზუსე, კონრად — გერმანელი გამომგონებელი, მეცნიერი, კონსტრუქტორი, კომპიუტერული პიონერი 2006 : ბარბერა ჯოზეფ — ამერიკელი მულტსერიალის შემქმნელი და პროდიუსერი 2011 : ვაცლავ ჰაველი — ჩეხეთის ყოფილი პრეზიდენტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: საბა განწმენდილი კირიონი და ზაქარია ნექტარიოს ათონელი და ფილოთეოზ ათონელი ათონელი ღირსმოწამეები სხვა თვეები:
ჯეისონ სტეითემი

ჯეისონ სტეითემი (ინგლ. Jason Statham; (ˈsteɪθəm) დ. 26 ივლისი, 1967) — ინგლისელი მსახიობი და პროდიუსერი. სტეითემი არის ყოფილი მყვინთავი და საბრძოლო ხელოვნების მცოდნე. ხშირად იღებენ ანტიგმირის როლში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯეისონ სტეითემი“ ვიკისაწყობში. ჯეისონ სტეითემი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
მალხაზ ჟვანია

მალხაზ ჟვანია (დ.16 თებერვალი, 1976) — ქართველი მწვრთნელი, წვრთნიდა მარტვილის „მერანსა“ და თბილისის „დინამოს–2“–ს. 2013 წლის 6 დეკემბრიდან თბილისის „დინამოს“ მთავარ გუნდს ხელმღღვანელობდა, მან დუშან უჰრინი უმცროსი შეცვალა. ჟვანიას თავკაცობით „დინამომ“ დუბლის შესრულება შეძლო, გახდა უმაღლესი ლიგის ჩემპიონი და საქართველოს თასის მფლობელი. დავით ყიფიანის თასის გათამაშებაში საჩხერის „ჩიხურას“ წინააღმდეგ მოგებული ფინალური მატჩი მისთვის ბოლო იყო „დინამოში“. მისი ადგილი ჩეხმა სპეციალისტმა, მიხალ ბილეკმა დაიკავა. ჟვანია ისევ „დინამოს“ მეორე გუნდს დაუბრუნდა. მერანი მარტვილი: პირველი ლიგა, მეორე ადგილი (1): 2010/2011 დინამო თბილისი: უმაღლესი ლიგის ჩემპიონი (1): 2013/2014 საქართველოს თასის მფლობელი (1): 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2013/2014 პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა) ↑ დუშან უჰრინს მალხაზ ჟვანია შეცვლის, „დინამოს ოფიციალური საიტი“, 6 დეკემბერი, 2013. ↑ მალხაზ ჟვანია დინამოს მეორე გუნდში, „დინამოს“ ოფიციალური საიტი, 12 ივნისი, 2014.
მითრიდატული ომები

მითრიდატული ომები — რომსა და პონტოს შორის გამართული სამი ომი ძვ. წ. I საუკუნეში. ამ ომებს მითრიდატე VI-ს სახელი ეწოდა, რომელიც პონტოს მეფე იყო აღნიშნულ პერიოდში. ომები რომის რესპუბლიკის აღმოსავლეთით, საბერძნეთსა და მცირე აზიაში მიმდინარეობდა. პირველი მითრიდატული ომი (ძვ. წ. 89–84 წწ.) მეორე მითრიდატული ომი (ძვ. წ. 83–81 წწ.) მესამე მითრიდატული ომი (ძვ. წ. 74–63 წწ.) Burcu Erciyas, Deniz. 2005. Wealth, aristocracy and royal propaganda under the Hellenistic kingdom of the Mithridatids in the central Black Sea region of Turkey. Leiden: Brill. Gabrielsen, Vincent, and John Lund, eds. 2007. The Black Sea in Antiquity: Regional and interregional economic exchanges. Aarhus, Denmark: Aarhus University Press. McGing, Brian C. 1986. The foreign policy of Mithridates VI Eupator king of Pontos. Leiden: Brill. Sherwin-White, Adrian N. 1984. Roman foreign policy in the East 168 B.C. to A.D. 1. London: Duckworth. Sullivan, Richard D. 1990. Near Eastern royalty and Rome: 100–30 B.C. Toronto: University of Toronto Press.
კარლ ცაისი (საფეხბურთო კლუბი)

კარლ ცაისი (გერმ. FC Carl Zeiss Jena) — გერმანული საფეხბურთო კლუბი, ჩამოყალიბდა 1903 წელს ქალაქ იენაში, თიურინგია, Carl Zeiss AG ქარხნის მუშების მიერ. 1960-1980 წლებში ის აღმოსავლეთ გერმანიის ერთ-ერთი ძლიერი გუნდი იყო. მოგებული აქვს გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის უმაღლესი ლიგა სამჯერ თასი. 1981 წელს გააღწია ევროპის თასების მფლობელთა თასის ფინალში. 1990-ში გერმანიის გაერთიანების შემდეგ გუნდი მეორე ლიგის ზემოთ აღარ წასულა. 2017–18 სეზონში გუნდი თამაშობდა 3. ლიგაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარლ ცაისი (საფეხბურთო კლუბი) ოფიციალური საიტი პროფილი Abseits-soccer.com-ზე დაარქივებული 2011-05-26 საიტზე Wayback Machine.
რომან ფიფია

რომან ფიფია (დ. 8 აპრილი, 1966, გაგრა, საქართველოს სსრ) — ქართველი ბიზნესმენი, ჯგუფი „ლოიალ კაპიტალ გრუპის“ დამფუძნებელი და თბილისის „დინამოს“ პრეზიდენტი. რომან ფიფია დაიბადა 1966 წლის 8 აპრილს, გაგრაში, აფხაზეთის არ. სკოლის დამთავრების შემდეგ საცხოვრებლად ქალაქ სარატოვში გადავიდა და შემდგომი საგანმანათლებლო და პროფესიული კარიერა რუსეთის ფედერაციაში გააგრძელა. ქართველმა ბიზნესმენმა 1996 წელს დაამთავრა მოსკოვის მომხმარებელთა კორპორაციის ინსტიტუტი, 1999 წელს მიენიჭა ეკონომიკური მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი. რომან ფიფიამ საქმიანი და პროფესიული კარიერა რუსეთის ფედერაციაში დაიწყო. იგი აქტიურად იყო ჩართული რუსეთის სხვადასხვა ბიზნეს-სექტორში, როგორც მენეჯერი ან მფლობელი/აქციონერი. 1996 წელს ქართველი ბიზნესმენი სარატოვის ლიქიორის და არყის გამომხდელი ქარხნების გაერთიანების გენერალური დირექტორი გახდა. მისი მმართველობის დროს საწარმო სექტორის ყველაზე თანამედროვე და მოწინავე კომპანიად გადაიქცა. ასევე ჩართული იყო სოფლის მეურნეობის ბიზნესშიც, სასოფლო სამეურნეო ინფრასტრუქტურის განვითარებასა და სასოფლო სამეურნეო კომპანიების დაფინანსებაში: 2001 წელს რომან ფიფია სათავეში ჩაუდგა რეგიონულ სასურსათო კომპანია „ზერნო პოვოლჟიას“. 2002 წლიდან კორპორაცია „აგროროსის“ ხელმძღვანელი გახდა, რომლის საქმიანობაც ხორბლის შენახვასა და ფქვილის დაფქვას მოიცავდა. 2007 წლიდან - დღემდე რომან ფიფიამ თავისი ბიზნეს საქმიანობა საქართველოში გააფართოვა და რამდენიმე მიმზიდველი ბიზნეს-პროექტი განახორციელა. („ლოიალ კაპიტალ გრუპი“; ჰაიატ რიჯენსი; შპს „რუსთავის აზოტი“;„დინამო თბილისის“ რეორგანიზაცია.) რუსულ პრესაში ხშირად წერდნენ, რომ რუსეთში მასზე სისხლის სამართლის საქმე აღძრეს, რის გამოც რომან ფიფიამ ქვეყანა დატოვა და საფრანგეთში, ლაჟვარდოვანი ნაპირის უმსხვილეს ქალაქში, ნიცაში გადაბარგდა. თუმცა, რუსულ პრესაში გამოქვეყნებული ეს ინფორმაცია ოფიციალურად არ დადასტურებულა. 2011 წლის იანვარში რომან ფიფიამ შეიძინა თბილისის „დინამო“ და მისი მოსვლის პირველივე დღიდან დაიწყო კლუბის სრული მოდერნიზაცია. იმავე წელს ქართველმა ბიზნესმენმა ანდრო ჟორდანიას სახელობის საწვრთნელ ბაზაზე დიდი მოცულობის სამუშაო ჩაატარა და ინფრასტრუქტურა ევროპული დონის და შესაბამისი სტანდარტების მიხედვით განაახლა, ასევე განხორციელდა დიღმის საწვრთნელი ბაზის რეკონსტრუქცია. „დინამოს“ საწვრთნელი ბაზა დღეს ერთ-ერთი საუკეთესოა რეგიონში. დინამო არენაზე ჩატარდა სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, მოწესრიგდა ფიფა-უეფა-ს სტანდარტების შესაბამისად, შედეგად კი უეფა-ს სუპერთასის მასპინძლობა საქართველოსთვის რეალური გახდა. რომან ფიფია დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა) ↑ რომან ფიფიას პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე ↑ ჰაიატ რიჯენსის შესახებ (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-15. ციტირების თარიღი: 2015-04-08. ↑ ”დინამოს” პრეზიდენტი საქართველოში ინვესტიციების განხორციელებას მომავალშიც აპირებს, საინფორმაციო სააგენტო „ბიზნესპრესნიუსი“, 3 ოქტომბერი, 2014. ↑ რომან ფიფია: “დინამო” უნდა დაბრუნდეს!”, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 9 დეკემბერი, 2010.
კარლეს კოტო

კარლეს კოტო პაგესი (ესპ. Carles Coto Pagès; დ. 11 თებერვალი, 1988, ფიგერასი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, მინსკის „დინამოს“ მარჯვენა ნახევარმცველი. დაიბადა ფიგერასში, ხერონის პროვინცია, ესპანეთი, 2001 წელს, 13 წლის ასაკში ჩაირიცხა „ბარსელონას“ ახალგაზრდულ გუნდში, საიდანაც ბეკლგიურ „მუსკრონში“ გადავიდა. შემდეგ იგი კონტრაქტისგან გაათავისუფლეს. 2008 წელს კოტო დაბრუნდა მშობლიურ მხარეში და ვალენსიას ბ გუნდის შემდეგ ითამაშა სეგუნდა დივიზიონის გუნდ „ბენიდორმში“. 2010 წლის ივლისში კონტრაქტი გააფორმა კვიპროსის „ანორთოსისთან“, სადაც მისი ყოფილი მწვრთნელი ახალგაზრდულ გუნდში გილერმო ჰოიოსი იყო მთავარი მწვრთნელი. 2011 წლის 28 ივნისს კოტო შეუერთდა თბილისის „დინამოს“ რამდენიმე თანამემალულესთან ერთად, რომელთა შორის იყო ჩისკო მუნიოსი.. 2013 წლის გაზაფხულზე კოტომ „დინამო“ დატოვა.. დინამო თბილისი: უმაღლესი ლიგა: 2012–13 ესპანეთი 19 წლ.: უეფა-ს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 2007 პროფილი BDFutbol–ზე (ესპანური) პროფილი Transfermarkt–ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი მინსკის „დინამოს ოფიციალურ საიტზე“ დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ El Dinamo Tbilisi georgiano ficha a 'Xisco' Muñoz, Coto y Yagüe (Georgia's Dinamo Tbilisi signs 'Xisco' Muñoz, Coto and Yagüe) დაარქივებული 2014-02-26 საიტზე Wayback Machine. ; 28 ივნისი 2011 (ესპანური) ↑ "დინამომ" ესპანელი ახალწვეულები წარადგინა [მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „Sportall.ambebi.ge“, 20 ივნისი, 2011. ↑ კარლეს კოტომ "დინამო" დატოვა[მკვდარი ბმული], საინფორმაციო სააგენტო „Geosports.ge“, 25 მაისი 2013.
არჩილ ტვილდიანი

არჩილ ტვილდიანი (დ. 31 იანვარი, 1993, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი. 2015-2016 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“. 2019-2022 წლებში ბოლნისის „სიონის“ ფეხბურთელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი: 2012/2013 საქართველოს თასის გამარჯვებული: 2012/2013 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა)
ფსოუ

ფსოუ (აფხ. Ҧсоу) — მდინარე საქართველო (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა)-რუსეთის (კრასნოდარის მხარე) საზღვარზე, ჩაედინება შავ ზღვაში. მდინარის სიგრძე 57 კმ-ია, აუზის ფართობია 420 კმ². დასაბამს იღებს აგეფსთის მთიდან. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 103.
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი

უეფა-ს ინტერტოტოს თასი შემოკლებით უი–ს თასი, თავდაპირველად ეწოდებოდა საერთაშორისო საფეხბურთო თასი — ეს იყო ზაფხულის საფეხბურთო გათამაშება ევროპული გუნდებისთვის, რომლებმაც ვერ გადალახეს ერთი ან ორი უეფა–ს მთავარი ტურნირის საკვალიფიკაციო ეტაპი, ჩემპიონთა ლიგა და ევროპის ლიგა. თასის გათამაშება შეწყდა 2008 წლის სეზონის შემდეგ. გუნდები, რომლებიც თავდაპირველად იღებდნენ მონაწილეობას ინტეროტოს თასში, ახლა პირდაპირ შეუძლიათ მოხვდნენ უეფა-ს ევროპის ლიგაზე ამ ქულებით. ჩემპიონატი დაარსდა 1961–62 წლებში, მაგრამ უეფას გადაეცა 1995 წელს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უეფა-ს ინტერტოტოს თასი უეფა–ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური) გათამაშების ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2004-04-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) პროფილი Soccernet–ზე: ნაწილი 1 დაარქივებული 2013-01-03 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links და ნაწილი 2 დაარქივებული 2013-01-03 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links (ინგლისური) ენრიკო სიბონის საიტი - უეფა–ს ინტერტოტოს თასის გამარჯვებულები[მკვდარი ბმული] (იტალიური) ↑ Chaplin, Mark. (2007-12-01) Champions League changes agreed. uefa.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-02-24. ციტირების თარიღი: 2011-02-14.
ტრიპტიქი

ტრიპტიქი (ძვ. ბერძნ. τρί-πτυχος [triptychos] — „სამმაგი“, „სამად განლაგებული“) — ერთი იდეით გაერთიანებული სამი ნაწილისაგან შემდგარი ხელოვნების ნაწარმოები, ნახატი და ა.შ. გვხვდება შუა საუკუნეების ქართველ ოსტატთა შემოქმედებაში, ჭედურ ხელოვნებაში. მათ შორის აღსანიშნავია: ხახულის ღვთისმშობლის ხატი, ანჩისხატი. ორივე მათგანი საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული. ტრიპტიხში გადახდილი ყველაზე დიდი თანხა იყო 142.4 მილიონი დოლარი, რომელიც 1969 წელს აუქციონზე ფრანსის ბეკონის ნამუშევარში ლიუსენ ფრეიდის სამი ეტიუდი აუქციონზე გადაიხადეს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტრიპტიქი metmuseum.org image of tablet More on as writing instrument დაარქივებული 2011-07-27 საიტზე Wayback Machine. Artwork and photographs as Triptychs დაარქივებული 2013-05-09 საიტზე Wayback Machine. Example of a triptych reredos, features and restoration. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 53. ↑ Vogel, Carol (November 12, 2013), "Bacon's Study of Freud Sells for $142.4 Million", New York Times, http://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html. წაკითხვის თარიღი: November 12, 2013
19 დეკემბერი

19 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 353-ე დღე (ნაკიან წლებში – 354-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 12 დღე. 1187 : კლემენტ III რომის პაპად აირჩიეს. 1732 : ბენჯამენ ფრანკლინმა გამოაქვეყნა ღარიბი რიჩარდის ალმანახი 1842 : აშშ-მა ჰავაის დამოუკიდებლობა აღიარა. 1941 : ჰიტლერი გერმანიის არმიის უმაღლესი მთავარსარდალი ხდება. 1946 : ჰო ში მინი თავს დაესხა ფრანგებს ჰანოიში. 1963 : ზანზიბარი იღებს დამოუკიდებლობას გაერთიანებული სამეფოსგან და ხდება კონსტიტუციური მონარქია, სულთანის მმართველობით. 1965 : შარლ დე გოლი საფრანგეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1972 : აპოლო 17 დედამიწაზე დაბრუნდა სამი კოსმონავტით ბორტზე. მას შემდეგ მთვარეზე ადამიანი არ გაფრენილა. 1974 : პირველი პერსონალური კომპიუტერი Altair 8800 გამოვიდა. 1984 : ჩინეთი და გაერთიანებული სამეფო შეთანხმდნენ 1997 წლის 1 ივლისს ჰონკონგის მმართველობის ჩინეთისთვის გადაცემაზე. 1978 : ჯონ უეინ გეისი დაპატიმრებულია 33 მოზარდისა და ერთი მამაკაცის მკვლელობისათვის 1979 : კრამერი კრამერის წინააღმდეგ, ფილმი დასტინ ჰოფმანის და მერილ სტრიპის მონაწილეობით პირველად გადის კინოთეატრებში 1997 : კინოფილმი ტიტანიკი გამოვიდა კინოეკრანებზე. 1998 : აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ პრეზიდენტი ბილ კლინტონის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის განიხლვა დაიწყო ლევინსკის სკანდალის გამო. 2001 : მსოფლიო სავაჭრო ცენტრზე 2001 წლის 11 სექტემბერს განხორციელებული ტერაქტის გამო გაჩენილი ხანძრის ჩაქრობა მოხერხდა სამი თვის შემდეგ. 2001 : არგენტინის ეკონომიკური კრიზისი - ბუენოს-აირესში არეულობა იწყება მთავრობის მიერ ბანკებში მოსახლეობის დანაზოგების გაყინვის გამო. 2005 : დედამიწის მოსახლეობამ 6,5 მილიარდს მიაღწია. 2008 : საერთაშორისო ტრიბუნალმა თეონესტ ბაგოზორა და ორი სხვა რუანდის სამხედრო მაღალჩინოსანი რუანდის გენოციდში დამნაშავედ ცნო ჰუმანურობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულთა გამო და მათ სიკვდილამდე პატიმრობა მიუსაჯა. 2009 : „ბარსელონა“ 2009 წლის ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული და პირველი გუნდი გახდა, რომლემაც ერთ წელიწადში ექვს მთავარ შეჯიბრში გაიმარჯვა. 2010 : ალექსანდრე ლუკაშენკო მეოთხე ვადით აირჩიეს ბელარუსის პრეზიდენტად. 2012 : პაკ კინ ჰე სამხრეთ კორეის პრეზიდენტად აირჩიეს და ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა. 2016 : ანკარაში რუსეთის ელჩი ანდრეი კარლოვი მოკლეს. 2021 : გაბრიელ ბორიჩი ჩილეს პრეზიდენტად აირჩიეს. 1683 : ფილიპ V — ესპანეთის მეფე 1819 : პეინი, ჯეიმზ სპრინგსი — ლიბერიის პრეზიდენტი 1906 : ლეონიდ ბრეჟნევი — სკკპ ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი 1915 : ედიტ პიაფი — ფრანგი მომღერალი (გარდ. 1963) 1924 : მიშელ ტურნიე — ფრანგი მწერალი (გარდ. 2016) 401 : ანასტასიუს I — რომის პაპი 1365 : ურბან V — რომის პაპი 1786 : გიორგი ბატონიშვილი, ვახტანგ VI-ის ძე — რუსეთის არმიის გენერალ-ანშეფი 1848: ემილი ბრონტე — ინგლისელი მწერალი (დ. 1818) 1915 : ალცგეიმერი, ალოიზ — გერმანელი ექიმი 1953 : მილიკანი, რობერტ — ამერიკელი ფიზიკოსი 1963 : ქიაჩელი, ლეო — ქართველი მწერალი. 1963 : გარდინერი, ალან ხერდისონ — ფრანგი ეგვიპტოლოგი 1967 : ჰოლტი, ჰაროლდ — ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი 2004 : ბრაუნი, ჰერბერტ ჩარლზ — ამერიკელი ქიმიკოსი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანის ხსენების დღეს: ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედი – ნიკოლოზობა. სხვა თვეები:
ტალასის ბრძოლა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი ტალასის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს: ტალასის ბრძოლა — ბრძოლა ხუნუსა და ხანის დინასტიას შორის. ტალასის ბრძოლა — ბრძოლა აბასიანებსა და ტანის დინასტიას შორის.
ტალასის ბრძოლა

ტალასის ბრძოლა — ბრძოლა ტალასის ხეობაში (ყაზახეთისა და ყირგიზეთის საზღვარზე) ქალაქ ატლახთან, ერთი მხრივ აბასიანების სახალიფოსა და ტურგეშის სახაკანოს, ხოლო მეორე მხრივ ტანის დინასტიის (ჩინეთი) ჯარებს შორის ცენტრალურ აზიაზე კონტროლის დასამყარებლად. 749 წელს ჩინელმა სარდალმა გაო სიანჩჟიმ აიღო ტაშკენტი და სიკვდილით დასაჯა მისი თურქმანი მმართველი მოჰედუ. თავისი შვილის თხოვნით ალყაშემორტყმულ ტარაზში გამაგრებული არაბული გარნიზონის გადასარჩენად გენერალმა აბუ მუსლიმმა იემენური კავალერია გაგზავნა ზიად იბნ სალიჰის მეთაურობით, რომელსაც მოკავშირე თურქმანული ტომების სახალხო ლაშქარიც შეუერთდა. ბრძოლა 751 წლის ივლისს მდინარე ტალასთან მოხდა. არაბებმა მძლავრი შეტევა წამოიწყეს ჩინელებზე და სასტიკი ბრძოლა გაჩაღდა. მოულოდნელად შუა ბრძოლაში ჩინელთა ზურგში კარლუკთა ძალებმა დაიწყეს შეტევა. კარლუკები იმპერატორის ჯარის რიცხვში შედიოდნენ, მაგრამ ბრძოლისას ეს ტომი არაბების მხარეს გადავიდა. ჩინეთის ჯარი დამარცხდა და ბრძოლის ველიდან გაიქცა. ტალასის ბრძოლა მეტად მნიშვნელოვანი იყო. მის შედეგად: შეწყდა არაბთა აღმოსავლეთით მოძრაობა ისლამი გავრცელდა თურქმანულ ტომებში კარლუკების მიერ დამოუკიდებელი სახელმწიფო შეიქმნა მოხდა ჩინელი ტყვეებისგან ქაღალდის ტექნოლოგიის საიდუმლოს ათვისება უიგურების სახელმწიფო აღდგა ტანის იმპერიის დასუსტდა და ჩინეთის დასავლეთით გაფართოება თითქმის 1000 წლით გადაიდო. ↑ 1.0 1.1 Bai Shouyi (2003). A History of Chinese Muslim (Vol.2). Beijing: Zhonghua Book Company. pp. 224–25. ISBN 7-101-02890-X ↑ Vasily Bartold (1992). (Western) Turkestan Down to the Mongol Invasion. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers. pp. 180–96. ISBN|81-215-0544-3
ლჭაშენი

ლჭაშენი (სომხ. Լճաշեն) — სოფელი სომხეთში, სევანის ტბის ნაპირას. სოფლის მახლობლად ტბის ამოშრობილ სანაპიროზე განლაგებულია არქეოლოგიურ ძეგლთა კომპლექსი: ქვისსახლებიანი დიდი ნამოსახლარი; არგიშთი I-ის ლურსმული წარწერა კლდეზე; ქვით ნაგები ციხესიმაგრე; შუა (ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის I ნახევარი) და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის (ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის დასასრული) გორასამარხები და კრომლეხები. შუა ბრინჯაოს ხანის სამარხებში აღმოჩნდა გრავირებული, პრიალა და წითლად შეღებილი კერამიკა, მათ შორის სევან-უზერლიქის ტიპისაც. გოგაძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 319. Мартиросян А. А., Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ер., 1964.