laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პედობირი

პედობირი  (ინგლ. Pedobear; სიტყვასიტყვით პედოდათვი) — ინტერნეტ-მიმი, ანთროპომორფიზული პერსონაჟი და გრაფიკული ოქსიმორონი, რომელიც პედოფილ-დათვს განასახიერებს. პედობირის პროტოტიპია იაპონური დათვი კუმა (იაპ. クマー), რომელმაც პოპულარობა 2channel-ის მეშვეობით მოიპოვა, თუმცა მის ყოფაცხოვრებას არანაირი კავშირი არ აქვს პედოფილიასთან და არც სხვაგვარი სექსუალური დატვირთვა აქვს. ისევე, როგორც სხვა ინტერნეტ-მემეები, პედობირი ფართოდ ტირაჟირებულია 4chan-ის და სხვა ინტერნეტ-ფორუმების მეშვეობით, რომელიც პედოფილიის გარშემო არსებული სახალხო ისტერიის გამო, პედოფილიის დაცინვის კონტექსტში გამოიყენება. ↑ 1.0 1.1 Педомедведь лишился шанса стать талисманом сочинской Олимпиады. Lenta.ru (1 сентября 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-06. ციტირების თარიღი: 2010-12-11. ↑ Jon Kelly, Jude Sheerin. (31 августа 2010) The strange virtual world of 4chan. BBC News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-06. ციტირების თარიღი: 2010-12-11.
ალექსანდრე ჯავახიშვილი (არქეოლოგი)

ალექსანდრე ივანეს ძე ჯავახიშვილი (დ. 30 აგვისტო, 1917, სოფელი ხოვლე, ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 24 ოქტომბერი, 1997) — ქართველი არქეოლოგი და ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1976), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1983). დიდი ქართველი მეცნიერის, ივანე ჯავახიშვილის შვილი. 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1942 წლიდან იყო ვარძიის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1943 წლიდან იყო სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ძირითადად იკვლევდა საქართველოსა და კავკასიის ადრესამიწათმოქმედო კულტურებს, განსაკუთრებით, მტკვარ-არაქსის კულტურას. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. უფლებამოსილება შეუწყდა გარდაცვალების გამო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 525. ალექსანდრე ჯავახიშვილი (არქეოლოგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ალექსანდრე ჯავახიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-07-19 საიტზე Wayback Machine.
ჰაბსბურგთა მონარქია

ჰაბსბურგთა მონარქია (გერმ. Habsburgermonarchie) ან იმპერია, ზოგჯერ აგრეთვე ცნობილი როგორც დუნაის მონარქია (Donaumonarchie) — არაოფიციალური სახელწოდება, სამეფოებისა და პროვინციების, რომლებიც 1780 წლამდე, ავსტრიის ჰაბსბურგთა დინასტიის უმცროსი შტოს მიერ იმართებოდა, რომელიც მოგვიანებით 1918 წელს, სამართალმემკვიდრე ჰაბსბურგ-ლოთარანგიის შტომ ჩაანაცვლა. მონარქია საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი და მის გარეთ არსებული ტერიტორიებისაგან შედგებოდა. დინასტიის დედაქალაქი ვენაში, ხოლო 1583-1611 წლებში, დროებით პრაღაში მდებარეობდა. 1804-1867 წლებში ჰაბსბურგთა მონარქია ოფიციალურად მოიხსენიებოდა ავსტრიის იმპერიის სახელით, 1867-1918 წლებში კი ცნობილი იყო, როგორც ავსტრია-უნგრეთის იმპერია. 1806 წლის, საღვთო რომის იმპერიის გაუქმებამდე, ჰაბსბურგთა დინასტიის, ავსტრიის შტოს წარმომადგენლბეს, ხშირად საღვთო რომის იმპერატორად ირჩევდნენ; 1415 წლიდან 1806 წლამდე, მხოლოდ კარლ VII იყო ავსტრიის ერთადერთი არაჰაბსბურგი მმართველი. ჰაბსბურგთა მონარქია, საღვთო რომის იმპერიის გარდა, სხვა ქვეყნებსაც მოიცავდა, იმპერიის დიდი ნაწილი კი უცხო დინასტიების მიერ იმართებოდა. ჰაბსბურგთა მონარქია ხშირად არ მოიცავდა ყველა იმ ტერიტორიას, რომლებსაც ჰაბსბურგები აკონტროლებდნენ. ჰაბსბურგთა უფროსი შტო 1700 წლამდე, ესპანეთის მართველები იყვნენ, მაგრამ როგორც წესი, ის არ შედის „ჰაბსბურგთა მონარქიის“ განმარტებაში. 1556 წლის კარლ V-ის გადადგომის შემდგომ, დინასტია ავსტრიისა და ესპანეთის ჰაბსბურგთა შტოებს შორის გაიყო. Ingrao, Charles. The Habsburg Monarchy, 1618–1815 (2000) excerpt and text search Ingrao, Charles. In Quest and Crisis: Emperor Joseph I and the Habsburg Monarchy (1979) Judson, Pieter M. The Habsburg Empire: A New History (2016). Downplays the disruptive impact of ethnic nationalism. Kann, Robert A. A History of the Habsburg Empire: 1526–1918 (U of California Press, 1974) ↑ Vienna website; http://www.wien-vienna.com/austrohungary.php დაარქივებული 2011-11-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ Encyclopedia Britannica online article Austria-Hungary; http://www.britannica.com/EBchecked/topic/44386/Austria-Hungary ↑ Metropolitan Museum of Art; http://www.metmuseum.org/toah/hd/habs/hd_habs.htm ↑ University of Wisconsin; http://faculty.history.wisc.edu/sommerville/351/holy%20roman%20empire.htm დაარქივებული 2016-05-12 საიტზე Wayback Machine.
თურქეთის ავიახაზების მიმართულებები

თურქეთის ავიახაზები დაფრინავს 47 შიდა და 233 საერთაშორისო მიმართულებით 114 ქვეყანაში, ცოტა ხნის წინ განახლებული მიმართულებით, რომლებს შორის არის ჰონგ-კონგი, კოსოვო, ჩრდილოეთი კვიპროსი და ტაივანი, როგორც ცალკეული ქვეყანა, გარდა იმ ქვეყნებისა, რომლებსაც ემსახურება თურქეთის ავიახაზების კარგო და შეჩერებული მიმართულებით ეგვიპტე, ერაყი, ლიბია, სირია, უკრაინა და იემენი. ქვემოთ მოცემულია თურქეთის ავიახაზების და თურქეთის ავიახაზების კარგოს მიმართულებების სია, როგორც ნაწილი დაგეგმილი მომსახურებისა, 2016 წლის ივნისის მონაცემებით. ამ სიაში მოცემულია ქალაქი, ქვეყანა, საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციის (IATA აეროპორტის კოდი) და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO აეროპორტის კოდი) კოდები და აეროპორტის სახელი, ავიაკომპანიის ჰაბი, აეროპორტის ფოკუსი, სატვირთო მომსახურება, ასევე მომავალი და შეწყვეტილი მიმართულებებიც აღნიშნულია. ყველაზე მეტი მიმართულება კონტინენტებზე, თურქეთის გარდა არის: ევროპა 109 (მათ შორის, კავკასია, კვიპროსი და ციმბირი; შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით), აზია 63 (შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით), აფრიკა 43 (შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით) და ამერიკა 15. თურქეთის გამოკლებით, ავიაკომპანიას დიდი რაოდენობით აეროპორტი ემსახურება გერმანიაში 14, იტალიასა და რუსეთში 10, ამერიკის შეერთებული შტატებში 9, ირანი, საფრანგეთი, საუდის არაბეთი და უკრაინა 7, ალჟირი, ერაყი, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო 5 თითოეული. ↑ 1.0 1.1 "THY 15 Aralık'ta nereye uçmaya başlayacak?". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-06-26. ↑ (ინგლისური)Turkish Airlines to Begin Flights to Eritrea on May 29 ↑ "Astrahan Uçuşlarımız Başladı". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-21. ციტირების თარიღი: 2016-06-26. ↑ "Atlanta Uçuşlarımız Başlıyor". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-05. ციტირების თარიღი: 2016-06-26. ↑ (ინგლისური)Turkish Airlines to Start Boston Service from May 2014 ↑ 6.0 6.1 6.2 (ინგლისური)Turkish Airlines Adds 3 More European Routes in S14 ↑ (ინგლისური)TK to start Rotterdam service from March 2014 ↑ Stavropol Uçuşlarımız Başladı. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2016-06-26. ↑ „Özel Durum Açıklamaları - 2011“ (PDF). Turkish Airlines.[მკვდარი ბმული] ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 10.7 „Özel Durum Açıklamaları - 2012“ (PDF). Turkish Airlines. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2017-01-16. ციტირების თარიღი: 2016-12-16. ↑ 11.0 11.1 „Özel Durum Açıklamaları - 2008“ (PDF). Turkish Airlines. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2016-12-16. ↑ "11.04.2016 - Özel Durum Açıklaması" ↑ 13.0 13.1 „Özel Durum Açıklamaları - 2013“. Turkish Airlines. ↑ [1] ↑ "27.11.2015 - Özel Durum Açıklaması" ↑ [ http://investor.turkishairlines.com/en/announcements/disclosures/detail/27-11-2015-public-disclosures-234 დაარქივებული 22-12-2015 საიტზე Wayback Machine. 27-11-2015 Public disclosures]
Traveller's Tales

Traveller's Tales — ბრიტანული ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანია და TT Games-ის შვილობილი კომპანია. Traveller's Tales მასშტაბები გაიზარდა მას შემდეგ, რაც დაიწყო თნამშრომლობა ისეთ კომპანიებთან, როგორებიც არის Sega და Disney Interactive Studios. 2007 წლის 8 ნოემბერს Traveller's Tales შეიძინა Warner Bros. Interactive Entertainment-მა. Traveller's Tales დაარსდა 1989 წელს ჯონ ბარტონის მიერ. კომპანიის პირველი პროდუქტი არის 1991 წელს შექმნილი ვიდეო თამაში Leander. ოფიციალური საიტი ↑ Martin, Matt. (8 November 2007) Warner Bros. swoops for Traveller's Tales. Gamer Network. ციტირების თარიღი: 17 February 2016.
შიფენის ჩანჩქერი

შიფენის ჩანჩქერი (ჩინ.: 十分大瀑布; ფინინი Shífēn Dà Pùbù) — ჩანჩქერი ტაივანში. მდებარეობს მდინარე კილუნგის ზემოთში. საერთო სიმაღლე 20 მეტრია, ხოლო სიგანე 40 მეტრს აღწევს. წარმოადგენს ტაივანის ყველაზე განიერ ჩანჩქერს. შიფენის ჩანჩქერი კასკადური ტიპისაა, რომელშიც წყლის ნაკადები ერთი მიმართულებით მოძრაობენ. ↑ Lonely Planet: Taiwan (sixth edition) by Andrew Bender, Julie Grundvig, Robert Kelly (page 130)
PCGamesN

PCGamesN — ვიდეო თამაშების სიახლეების საიტი, რომელიც 2012 წლის მაისში დააარსა ჯეიმზ ბინზმა. მფლობელი არის Network N. PCGamesN-ის პერსონალი შედგება ჟურნალების, GamesMaster-ისა და Official PlayStation Magazine-ის ყოფილი თანამშრომლებისგან. საიტი აქვეყნებს სიახლეებსა და მიმოხილვებს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიიდან. ოფიციალური საიტი ↑ pcgamesn.com Site Overview. Alexa. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-12. ციტირების თარიღი: 25 ივნისი, 2016 ↑ Future's Binns launches new media venture Network N. ↑ All change: James Binns quits Future, Richard Keith returns. ↑ Future vet Binns launches Network N. ↑ Future's Binns on his new publishing company Network N. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-09. ციტირების თარიღი: 2016-06-27.
ლითიუმის ჰიდროკარბონატი

ლითიუმის კარბონატი — არაორგანული ნაერთი, მარილი მჟავა ლითიუმი და ნახშირბადის მჟავებისაგან. ფორმულა LiHCO3, უფერო (თეთრი) ფხვნილი, წყალში ხსნადი. მიიღება ნახშირორჟანგის გატარების მეშვეობით ლითიუმის კარბონატის ცივ ხსნარში: L i 2 C O 3 + H 2 O + C O 2   ⇄ 2   L i H C O 3 {\displaystyle {\mathsf {Li_{2}CO_{3}+H_{2}O+CO_{2}\ \rightleftarrows 2\ LiHCO_{3}}}} თეთრი, უფერო, წყალში ხსნადი ფხვნილი. იშლება უმნიშვნელო გათბობით ან კონცენტრაცის გაზრდის მცდელობისას: 2 L i H C O 3   → T   L i 2 C O 3 + H 2 O + C O 2 ↑ {\displaystyle {\mathsf {2LiHCO_{3}\ {\xrightarrow {T}}\ Li_{2}CO_{3}+H_{2}O+CO_{2}\uparrow }}} ↑ Sodium Hydrogen Carbonate
ლელუ

ლელუ — კოსრაეს კუნძულებში შემავალ კუნძულ ლელუზე მდებარე პრეისტორიული და ისტორიული ძეგლი. მდებარეობს მიკრონეზიის ფედერაციულ შტატებში. ნანგრევები მიეკუთვნება ცივილიზაციას, რომელმაც თავის პიკს მიაღწია XIV-XV საუკუნეებში. აღნიშნული ცივილიზაცია ჩანს XIX საუკუნის დასაწყისამდე. ლელუს მმართველებმა თანდათანობით დაიპყრეს და გააერთიანეს კუნძული კოსრაე. კუნძულზე უნდა ყოფილიყო მონარქია, რომელიც არქეოლოგების აზრით ტონგასა და ჰავაის წააგავდა. ქალაქი აგებულია მარჯნისა და ბაზალტის ბლოკებით. იგი შედგება საცხოვრებელი ადგილების, სამეფო სამარხებისა და წმინდა ადგილებისაგან. დასახლებული ადგილები დაჯგუფებულია წარმომავლობის მიხედვით. აქ განირჩევა მეფის და მისი ოჯახის, დაბალი და მაღალი არისტოკრატიის და მდაბიო ხალხის საცხოვრებლები. ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში ცხოვრობდა მეფე და მისი ოჯახი, ასევე არისტოკრატია (ისევე როგორც ნან-მადოლში), დასავლეთ მხარეს მცირე არისტოკრატია ცხოვრობდა, ხოლო დაბალი ფენა უბრალო ქოხმახებში. ევროპელებთან კონტაქტის პერიოდში ქალაქში ცხვრობდა 6 000 ადამიანი. 1870 წლისათვის მისი მოსახლეობა 200 კაცამდე შემცირდა. 1983 წლიდან ძეგლი შედის აშშ-ის ისტორიული ადგილების ეროვნულ რეესტრში, ხოლო 2012 წლიდან იუნესკოს საცდელ სიაშია. ↑ National Asian Pacific Heritage Month. National Park Service. ციტირების თარიღი: 2014-10-24. ↑ National Asian Pacific Heritage Month. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-16. ციტირების თარიღი: 2016-06-28. ↑ იუნესკოს საცდელი სია: მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები
ხიზანი

ხიზანი — მიწის არმქონე გლეხი, რომელიც სარჩო-საბადებელს იჯარით აღებული მიწის დამუშავებით იღებდა. XVIII საუკუნის დასაწყისში, როდესაც კავკასია მოცული იყო სამოქალაქო ომებით და მთიელ ხალხთა მიერ გამუდმებული ძარცვა-დაწიოკება მშვიდი სამეურნეო საქმიანობის განვითარებას აფერხებდა, ძირითადად სამეგრელოდან და ოსეთიდან იმერეთსა და ქართლში ჩამოსახლებული გლეხები შეძლებულ მემამულეებთან ეძებდნენ თავშესაფარს, რომლებიც თავის მხრივ სიამოვნებით სთავაზობდნენ მიწებს „მუდმივი იჯარის“ პირობით. „გლეხთა განთავისუფლების“ კანონი, ხიზნებს არ შეხებია. ისინი ყმებისაგან განსხვავებით უფრო მძიმე ვითარებაში აღმოჩნდნენ. ერთადერთი უფლება რომელიც ხიზნებს გააჩნდათ, იყო მიწის თვითნებური მიტოვება, რის შედეგადაც ისინი კარგავდნენ, როგორც აუღებელ მოსავალს ისე იჯარით აღებულ მიწაზე აშენებულ შენობა-ნაგებობებს. მეფის რუსეთის დროს „თავისუფალ ხიზნებს“ აწევდათ რიგი გადასახადების გადახდა: ღალა — ვალდებულება მიწის დამუშავებაზე, რომელიც შეადგენდა მთელი მოსავლის 1/6-1/2 ნაწილს. სათიბი მინდორით სარგებლობა, შეადგენდა მოთიბულის 1/2 ნაწილს. ქულუხი — ვალდებულება ვენახისა და ხეხილის ბაღებით სარგებლობისას, შეადგენდა აღებული მოსავლის 1/2 ან წარმოებული პროდუქტის 1/3 ნაწილს. ბეჩერა — ვალდებულება ტყით, საძოვრებისა და წყლით სარგებლობისას. ასევე ხიზანი ვალდებული იყო უფასოდ დახმარებოდა მემამულეს მის სამეურნეო საქმიანობის წარმოებაში, რომლის დღეები წინასწარ შეთანხმებული იყო მხარებს შორის. მოგვიანებით ნატურალური გადასახადი გადახდა ჩანაცვლდა ფულადი ანგარიშსწორებით, რომელიც ყოველ რეგიონში სხვადასხვა ოდენობით განისაზღვრებოდა. აღსანიშნავია ის, რომ, ხიზნების მიერ გაშენებული ბაღი 10–15 წლის შემდეგ სრულად (უკეთს შემთხვევაში ნახევარი) გადადიოდა მემამულეთა ხელში. იქიდან გამომდინარე რომ მემამულე იყო ერთადერთი მეპატრონე მიწისა, ისინი დაინტერესბულნი იყვნენ მიწა დასამუშავებლად მიეცათ და ხეხილი გაეშენებინათ ხიზნებს, ხოლო დროთა განმავლობაში მათზე გადასახადების აწევით განედევნათ ხიზნები მათივე მიწებიდან. ხიზნების გამოსახლების პერსპექტივა მათ მიერ დაკავებული მიწებიდან დროთა განმავლობაში უფრო და უფრო მაცდუნებელი ხდებოდა, ხოლო უკვე XIX საუკუნის 70-იან წლებიდან, ხიზენების დევნამ მკვეთრი ხასიათი მიიღო . Н. Ванг, С. Томсинский, «Экономическое развитие России», Ленинград, 1928
ცხემლარას ხიდი

ცხემლარის ხიდი — შუასაუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს მდინარე მაჭახელაზე, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცხემლარაში, სოფელ აჭარისწყლიდან 7-8 კმ-ის დაშორებით. ხიდით მოსახლეობა სარგებლობდა XX საუკუნის 60-იან წლებამდე, სანამ მის გვერდით ახალ სამანქანო ხიდს არ ააშენებდნენ. ხიდი აგებულია ვიწრო ადგილზე დამრეცი თაღით. ბურჯებს შორის სიგრძე 19,6 მეტრია, სავალი ზედაპირის კი — 22 მ. ხიდის სიმაღლე მდინარის ზედაპირიდან თავბანდის თავამდე 5,55 მ, ბურჯის სიმაღლე — 2 მეტრია, ხოლო სისქე ქუსლში — 1,40 მ. ხიდის სიგანე შუაწელში 1,65 მ-ია, მისასვლელებთან 2,2. მარჯვენა მისასვლელის სიგანე 8 მეტრია, სიგრძე 9 მ, მარცხენა ასასვლელის ზომები შედარებით მცირეა. თაღს ამჩნევია მეორადი ქვის ფენა, რაც მის პირველად სახეს უკარგავს. ხიდი ნაგებია, როგორც რიყის, ისე ფლეთილი ქვით. ბურჯებად გამოყენებულია დიდი ზომის ყორე ქვები. ხიდზე ფოსოების არსებობა არ შეიმჩნევა. ხიდის მცირე სიმაღლის გამო შესაძლებელი იყო მდინარეში ჩაესოთ ხიმინჯები და ზედ მოეწყოთ ხარაჩოები. ცხემლარის ხიდი გამოირჩევა სხვა ხიდებისაგან: ქვების წყობით, დიდი მალით და მცირე სიმაღლით. ხიდს 2006 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. 2008 წელს ცხემლარას ხიდს სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 41 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ჩხერის ხიდი

ჩხერის ხიდი — შუასაუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს მდინარე ჩხერისწყალზე, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში სოფელ ზედა ჩხუტუნეთში. ხიდის მალია 5,70 მ. მალთან შედარებით ხიდის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან თავბანდის თავამდე შედარებით დიდია (6,30 მ). ეს გამოწვეულია კლდოვანი ნაპირების სიმაღლით: კლდეთა სიმაღლე (რომლებიც ბურჯთა მაგივრობას სწევენ) წყლის დონიდან 3,60 მ, ხიდის სიგანე 1,90 მ. მარჯვენა მისასვლელის სიგრძეა — 5 მ, სიგანე — 4,20 მ, მარცხენას სიგრძე — 1,50 მ. სიგანე — 3,60 მ. თავბანდის სისქე 50 სმ. ფოსოები არ გააჩნია, რაც გამოწვეულია მალის სიმცირით. ხიდის ზედაპირი ჰორიზონტალურია, რაც მერმინდელი გადაკეთების შედეგი უნდა იყოს. ალბათ, ხიდი ზევიდან იმიტომ გადააკეთეს, რომ გამოყენებული ყოფილიყო ავტომანქანებისათვის. ამჟამად ჩხერის ხიდს ზემოდან ადევს თანამედროვე ხიდი. დამუშავების ტექნიკის მიხედვით იგი ჩამოუვარდება მიწისა და მახოს ხიდებს, მაგრამ უფრო მაღლა დგას მახუნცეთისა და ფურტიოს ხიდებთან. ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 41  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11705 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული]
ზვარიას ხიდი

ზვარიას ხიდი — შუასაუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს ზვარიას ღელეზე (მიერთვის მაჭახელას მარცხნა მხრიდან), ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში სოფელ საფუტკრეთში. ხიდი მოქცეულია სამანქანო ხიდის ქვეშ. ბოლო დრომდე ის სრულად იყო მოღწეული, მაგრამ მდინარის დინამიკური და ხიდის სტატიკური დატვირთვებიდან გამომდინარე მნიშვნელოვნად დაზიანდა. ხიდი მცირე ზომისაა. მალის ზომაა 1,80 მ, ისარი — 0,90 მ. ხიდის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან თავბანდის თავამდე — 2,10 მ, ბურჯის სიმაღლე — 1,20 მ, სიგანე — 1,45 მ. რადიალურად დაწყობილი თაღის ქვების სიგანე 30 სმ-ია. თაღზე გაყოლებული ჰორიზონტალური ქვების წყობისა 0,8-0,10 მ-ია. ლავგარდნის გამოწევა 4-5 სმ, ხიდის სიგანე — 1,35 მ. ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 41 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული]
ნაღვლის ბუშტი

ნაღვლის ბუშტი (ლათ. vesica biliaris) — ადამიანისა და ხერხემლიან ცხოველთა ორგანო, რომელშიც გროვდება ნაღველი. ნაღვლის ბუშტი თხელკედლიანი პარკია, რომელიც მიკრულია ღვიძლზე. ნაღვლის ბუშტის კედელი შექმნილია ენტოდერმული ერთშრიანი ეპითელიუმით და შემაერთებელქსოვილოვანი გარსებით. ნაღვლის ბუშტი არა აქვთ თაგვისებრ მღრღნელებს, ვეშაპს, სპილოს, აქლემს, ირემს, კენტჩლიქოსნებს, აგრეთვე ზოგიერთ თევზს და სალამურებს (მათ ლარვებს აქვთ). უკეთესად არის განვითარებული ისეთი ცხოველების ნაღვლის ბუშტი, რომლებიც ცხიმით მდიდარი საკვებით იკვებებიან (ხორციჭამია ფორმები). ადამიანის ნაღვლის ბუშტი მსხლისებრი ფორმის თხელკედლიანი პარკია, რომლის სიგრძე 10-14 სმ, სიგანე 3,5-4 სმ, ტევადობა 30-70 სმ აღწევს; მდებარეობს ღვიძლის ქვემო ზედაპირზე. ნაღვლის ბუშტის ყელის გაგრძელებაა ბუშტის სადინარი, რომელიც უერთდება ღვიძლის სადინარს; ასე იქმნება ნაღვლის საერთო სადინარი, რომელიც იხსნება თორმეტგოჯა ნაწლავში პანკრეასის სადინართან ერთად. ნაღვლის ბუშტის კედელი შედგება სეროზული კუნთოვანი და ლორწოვანი გარსებისაგან. ლორწოვანი გარსი ნაღვლის ბუშტის ყელის მიდამოებში წარმოქმნის სპირალურ ნაოჭს, რომელიც ბუშტის სადინარშიც გრძელდება და არეგულირებს ნაღვლის დენას. ნაღვლის ბუშტის კედლის კუნთოვანი კონების შეკუმშვა, რასაც მოყვება ნაღვლის თორმეტგოჯა ნაწლავში გადასვლა, იწყება საკვებში შემავალი გამღიზიანებელი ნივთიერებების გავლენით და პერიოდულად მეორდება საჭლის მონელების პროცესში. ნაღვლის ბუშტის პათოლოგიური მდგომარეობებისთვის და დაავადებებისთვის დამახასიათებელია ტკივილი მარჯვენა ფერდქვეშა მიდამოში, იშვიათად ეპიგასტრიუმის არეში ირადიაციით მარჯვენა ბეჭში, ლავიწში, მხრის სახსარში, ზოგჯერ მკერდის ძვლის უკან, გულის მიდამოში — ქოლეცისტოკარდიალური სინდრომი. ნაღვლის ბუშტის დაავადებათა დიაგნოსტიკაში ანამნეზის, ტკივილის ხასიათის, ლოკალიზაციის და ირადიაციის შესწავლის გარდა, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გამოკვლევის ლაბორატორიულ, რენტგენოლოგიურ და ინსტრუმენტულ მეთოდებს. გამოყოფენ ნაღვლის ბუშტის დისკინეზიებს, ქოლესტეროზს, ქოლეცისტიტს, ნაღველკენჭოვან დაავადებას, პარაზიტულ დაავადებებს. ნაღვლის ბუშტზე ოპერაციული ჩარევები თავისი ხასიათის, ტექნიკის და ჩვენებების მიხედვით მრავალფეროვანია. ყველაზე ხშირად გამოყენებად ოპერაციას წარმოადგენს ქოლეცისტექტომია. ↑ 1.0 1.1 ნათაძე ლ., ჭანტურია შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 335. ↑ 2.0 2.1 2.2 ნაღვლის ბუშტი — ცნობები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-01. ციტირების თარიღი: 2016-06-28.
ხუან ბაუტისტა პერესი

ხუან ბაუტისტა პერესი (ესპ. Juan Bautista Pérez; დ. 20 დეკემბერი, 1869, კარაკასი — გ. 7 მაისი, 1952, კარაკასი) — ვენესუელელი ადვოკატი, მოსამართლე, პოლიტიკოსი და ვენესუელის პრეზიდენტი 1929 წლის 30 მაისიდან 1931 წლის 13 ივნისამდე. 1931 წლიდან 1933 წლამდე, მას ესპანეთის ელჩის თანამდებობა ეკავა. 1929 წელს, პერესის მმართველობის პერიოდში, არსებობდა ხუან ვისენტე გომესის მმართველობის დამხობის რამდენიმე მცდელობა, თუმცა, უშედეგოდ დამთავრდა. ხუან ბაუტისტა პერესი გარდაიცვალა 1952 წლის 7 მაისს, კარაკასში, ვენესუელა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხუან ბაუტისტა პერესი (ესპანური) Juan Bautista Pérez დაარქივებული 2011-08-04 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Juan Bautista Pérez
ლაშთხვერის მთავარანგელოზის ეკლესია

ლაშთხვერის მთავარანგელოზის ეკლესია (სვან. თარინგზელ) — შუა საუკუნეების მცირე ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაშთხვერში. ეკლესიის შიგნითა კედლის მოხატულობა ეთმობა მთავარანგელოზის თემას. გარედან კედლების ზედა ნაწილი შელესილია და დაფარულია XIV-XV საუკუნეების მოხატულობით. დასავლეთ ფასადზე ვედრების კომპოზიციაა, აღმოსავლეთ ფასადზე გამოსახულია წმინდა ევსტათეს ნადირობის სცენა, ხოლო სამხრეთისაზე — ცხენზე ამხედრებული წმინდა მეომრები. განსაკუთრებით საინტერესოა ჩრდილოეთ ფასადის მოხატულობა საერთო შინაარსის სიუჟეტზე – მოსე ხონელის რომანის „ამირან-დარეჯანიანის“ ილუსტრაციები. მოხატულობა გასდევს კედლის მთელ სიგრძეს. ცალკეულ სცენებსა და ფიგურებს ახლავს ასომთავრული წარწერები. ფერადოვან გამას ქმნის ცისფერის, რუხის, ყავისფერის, აგურისფერისა და მოოქროსფრო-ყვითელის შეხამება. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეკლესიის ინტერიერის მოხატულობა ეკლესიის ინტერიერის მოხატულობა ეკლესიის ინტერიერის მოხატულობა ეკლესიის ფასადის მოხატულობა ეკლესიის ფასადის მოხატულობა ეკლესიის ფასადის მოხატულობა ეკლესიის ფასადის მოხატულობა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 148. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლაშთხვერის მთავარანგელოზის ეკლესია ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
კუმურდოს საეპისკოპოსო

კუმურდოს საეპისკოპოსო — ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და დიდი საეპისკოპოსო ფეოდალურ საქართველოში, სამცხე-საათაბაგოში. XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, კუმურდოელის სამწყსო მთელი ჯავახეთია ხერთვისიდან ხვეთამდე. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში კუმურდოელი მეორე ადგილზეა დასახელებული. ↑ ჟორდანია თ. „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა“, თბ. 1897, გვ. 53
წურწყაბის საეპისკოპოსო

წურწყაბის საეპისკოპოსო — ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ფეოდალურ საქართველოში, სამცხე-საათაბაგოში. XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, წურწყაბელის სამწყსო ბოცოთ ხევი იყო ხერთვისამდე. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში წურწყაბელი მეექვსე ადგილზეა დასახელებული. ვახუშტი ბატონიშვილიც ეხება წურწყაბის საეპისკოპოსოს და წერს, რომ ეპარქიას ჩრდილოეთიდან საზღვრავდა, არსიანიდან მტკვრამდე ბოცოსწყალი-ახალციხისწყალის ხეობა: ↑ ჟორდანია თ. „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა“, თბ. 1897, გვ. 53 ↑ ვ. ბატონიშვილი, „საქართველოს გეოგრაფია“ (მ. ჯანაშვილის რედაქტორობით), თბ., 1904, გვ. 210
წყაროსთავის საეპისკოპოსო

წყაროსთავის საეპისკოპოსო — ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ფეოდალურ საქართველოში, სამცხე საათაბაგოში, საკათედრო ტაძრით — ჯავახეთის წყაროსთავი. მემატიანე ჯუანშერის (XI ს.) ცნობით, ტაძარი ააგო მეფე ვახტანგ I გორგასალის ძემ - მირდატმა. წყაროსთავის საეპისკოპოსო ერთ-ერთი უძველესი იყო საქართველოში. მისი ეპარქია მოიცავდა ტერიტორიას მდ. მტკვრის აღმოსავლეთით: არტაანიდან ყარსის მთამდე და ხავეთამდე. XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, წყაროსთველის სამწყსო იყო პალაკაციო-კოლას შორის მთიდან არტაანის ჩათვლით ტერიტორია. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში წყაროსთველი მეშვიდე ადგილზეა დასახელებული. ↑ ჟორდანია თ. „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა“, თბ. 1897, გვ. 53