laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ინგლისური სასახლე

ინგლისური სასახლე (რუს. Английский дворец) ახალი პეტერგოფის სასახლე (რუს. Новый Петергофский дворец) — სასახლე პეტერგოფის სამხრეთით, მდებარეობს ინგლისურ პარკში. აგებულია იმპერატორ ეკატერინე II-ის დაკვეთით არქიტექტორ ჯაკომი კვარნეგის პროექტის მიხედვით 1781-1789 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში განადგურდა გერმანიის ფეხოსანთა 291-ე დივიზიის საარტილერო დარტყმის შედეგად. ახალი სასახლე პეტერგოფში, რომელსაც მოგვიანებით ინგლისური სასახლე უწოდეს, ჯაკომო კვარნეგის პირველი ნამუშევარია რუსეთში. ისევე როგორც მისი ყველა შემდეგი ნაგებობა, ინგლისური სასახლეც სამსართულიანი შენობაა, მრავალკოლონიანი ფრონტონით. მთავარი შესასვლელი მდებარეობდა მეორე სართულზე, რომელსაც აუყვებოდა ფართო გრანიტის კიბე. კიბე სრულდებოდა რვაკოლონიანი კორინთული ორდენის პორტიკით და სამკუთხა ფრონტონით. დასავლეთ ფასადს ჰქონდა ლოჯი ექვსი კოლონით. ცოკოლის სართული მოპირკეთებული იყო გრანიტით. ინგლისური სასახლის მშენებლობა გაგრძელდა 15 წელი და დარულდა 1796 წელს. სასახლის დამკვეთი ეკატერინე II ფიქრობდა აქ გაეტარებინა სასახლის კარისაგან განსხვავებული ცხოვრების წლები. პავლე I-ის დროს სასახლემ სხვა სასახლეების ბედი განცადა:გადააკეთეს ყაზარმებად. მოგვიანებით ალექსანდრე I-ის მეფობის პერიოდში (1802-1825 წწ.), კვარნეგის პირდაპირი ზედამხედველობის ქვეშ, სასახლე მთლიანად გარემონტდა; ამავე წელს დასრულდა ინტერიერის გაფორმება კლასიციზმის სტილში. თებერვლის რევოლუციამდე ინგლისურ სასახლეში იკრიბებოდნენ უცხოელი დიპლომატები და სხვა სტუმრები. აქ იმართებოდა საზოგადოებრივი ღონისძიებები, გამოფენდნენ ნახატებს. რევოლუციის შემდეგ მოქმედებდა როგორც სანატორიუმი. დიდი სამამულო ომის დროს, 1942 წელს სასახლე დაინგრა. ომის შემდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ აღარ აღედგინათ სასახლე.  რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი № 7810401001 Английский дворец
ანტუანეტ დე ბურბონი

ანტუანეტ დე ბურბონი (ფრანგ. Antoinette de Bourbon; დ. 25 დეკემბერი, 1494 — გ. 22 იანვარი, 1583) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ის ქალიშვილი. გიზის ჰერცოგინია როგორც კლოდ დე გიზის მეუღლე. შოტლანდიის დედოფალ მარი დე გიზისა და გიზის ჰერცოგ ფრანსუას დედა. ანტუანეტი დაიბადა 1494 წლის 25 დეკემბერს შატო დე ამში, ქალაქ სომში, პიკარდიეში, საფრანგეთში. იგი იყო ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ისა და მარი ლუქსემბურგელის ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ ვენდომის გრაფი ჟან VIII და იზაბელ დე ბუვო, ხოლო დედის ხაზით სენ-პოლის გრაფი პიერ II და მარგერიტა სავოიელი. ანტუანეტი აღწერილია როგორც შესანიშნავი ქალი, რომელშიც გაერთიანებული იყო სიამაყე, იუმორის გრძნობა და ინტელექტი. მან აგრეთვე გამოავლინა საოცარი ნიჭი ეკონომიკურ და პოლიტიკურ დარგებში. 1513 წელს ანტუანეტი ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან II-ის ვაჟს, გიზის ჰერცოგ კლოდ დე გიზს. მისი და კლოდის უფროსი ასული, მარი დე გიზი შოტლანდიის დედოფალი გახდა, ხოლო მისი ქალიშვილი მერი I სტიუარტი შოტლანდიის დედოფალი, რომელიც საფრანგეთში იზრდებოდა, როგორც დოფინ ფრანსუა დე ვალუას საცოლე. მერის აღზრდას კი თავად ანტუანეტი აკონტროლებდა. სწორედ მან გაუწია ორგანიზება 1558 წელს ფრანსუასა და მერის ქორწინების ცერემონიას. ანტუანეტი გარდაიცვალა 1583 წლის 22 იანვარს, 89 წლის ასაკში, იგი დაკრძალეს წმინდა პიერი სახელობის სააბატოში, იონვილში. მარი (1515-1560), ცოლად გაჰყვა შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ V-ს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალი მერი I, რომლის ვაჟიც იყო შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ VI; ფრანსუა (1519-1563), გიზის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფერარას ჰერცოგის ასული ანა დ'ესტე, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი; ლუიზი (1520-1542), ცოლად გაჰყვა არშოს ჰერცოგ შარლ I-ს; რენე (1522-1602), სენ პიერის აბატისა; შარლი (1524-1574), შევრეზის ჰერცოგი, რეიმსის არქიეპისკოპოსი და კარდინალი; კლოდი (1526-1573), ომალის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე ბრიზი, საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის საყვარელ დიანა დე პუატიეს ასული, რომელთანაც შეეძინა 11 შვილი; ლუი (1527-1578), კარდინალი; ფილიპი (1529), გარდაიცვალა ჩვილი; პიერი (1530), გარდაიცვალა ჩვილი; ანტუანეტი (1531-1561), ფარემუტიეს აბატისა; ფრანსუა (1534-1563), მალტის ორდერის დიდი პრიორი; რენე (1536-1566), ელბოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე რიუ, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი. Carroll, Stewart (2011). Martyrs and Murderers: The Guise Family and the Making of Europe. Oxford University Press. Antonia Fraser (1969). Mary, Queen of Scots. George Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-17773-9. Ward, A.W.; Prothero, G.W.; Leathes, Stanley, eds. (1911). The Cambridge Modern History. Cambridge University Press. Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.
ინგლისური პარკი (პეტერგოფი)

ინგლისური პარკი (რუს. Английский парк) — პირველი პეიზაჟური პარკი პეტერგოფში. პარკის ფართობია 173,4 ჰა (ყველაზე დიდი პარკი პეტერგოფში). პარკი ეკატერინე II-ისათვის დააპროექტა ინგლისელმა მებაღემ ჯეიმზ მედერსმა. 2016 წლისათვის პარკი ნახევრად გავერანებულია და გამოიყენება პიკნიკებისთვის. პარკი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში. პარკის მნიშვნელოვანი ნაწილი წყალს უჭირავს: ინგლისური ჭაობი, სამების რუ, პეტერგოფის არხი, ასევე სხვა, მათ შორის უსახელო წყალსატევები. ინგლისური ჭაობი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ, იგი დაარსდა 1720 წელს. პარკის ხეივნებზე მუშაობდნენ მებაღეები ჯ. მედერესი, დ. გავრილი, ტ. ტიმოფეევი და ტ. ვინკელსონი. მთავარი სტატია: ინგლისური სასახლე. ახალი სასახლე პეტერგოფში, რომელსაც მოგვიანებით ინგლისური სასახლე უწოდეს, ჯაკომო კვარნეგის პირველი ნამუშევარია რუსეთში. ისევე როგორც მისი ყველა შემდეგი ნაგებობა, ინგლისური სასახლეც სამსართულიანი შენობაა, მრავალკოლონიანი ფრონტონით. მთავარი შესასვლელი მდებარეობდა მეორე სართულზე, რომელსაც აუყვებოდა ფართო გრანიტის კიბე. კიბე სრულდებოდა რვაკოლონიანი კორინთული ორდენის პორტიკით და სამკუთხა ფრონტონით. დასავლეთ ფასადს ჰქონდა ლოჯი ექვსი კოლონით. ცოკოლის სართული მოპირკეთებული იყო გრანიტით. ინგლისური სასახლის მშენებლობა გაგრძელდა 15 წელი და დარულდა 1796 წელს. სასახლის დამკვეთი ეკატერინე II ფიქრობდა აქ გაეტარებინა სასახლის კარისაგან განსხვავებული ცხოვრების წლები. პავლე I-ის დროს სასახლემ სხვა სასახლეების ბედი განცადა: გადააკეთეს ყაზარმებად. მოგვიანებით ალექსანდრე I-ის მეფობის პერიოდში (1802-1825 წწ.), კვარნეგის პირდაპირი ზედამხედველობის ქვეშ, სასახლე მთლიანად გარემონტდა; ამავე წელს დასრულდა ინტერიერის გაფორმება კლასიციზმის სტილში. თებერვლის რევოლუციამდე ინგლისურ სასახლეში იკრიბებოდნენ უცხოელი დიპლომატები და სხვა სტუმრები. აქ იმართებოდა საზოგადოებრივი ღონისძიებები, გამოფენდნენ ნახატებს. რევოლუციის შემდეგ მოქმედებდა როგორც სანატორიუმი. დიდი სამამულო ომის დროს, 1942 წელს სასახლე დაინგრა. ომის შემდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ აღარ აღედგინათ სასახლე. 1781 წელს ჯაკომო კვარნეგის პროექტით ააშენეს ხის პატარა სახლი, რუსულ არქიტექტურულ სტილში. პარკში ასევე მდებარეობს 11 ხიდი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში პარკში საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობდა და ძლიერ დაზიანდა. Горбатенко С. Б. Петергофская дорога: Историко-архитектурный путеводитель. — СПб.: Европейский Дом, 2001. — 448 с. — 3000 экз. — ISBN 5-8015-0113-4. Сыров А. А. Забытые достопримечательности южного берега Финского залива. От Санкт-Петербурга до Кургальского полуострова. Путеводитель. — М.: Центрполиграф, 2011. — С. 125—128. — 319 с. — ISBN 9785457412248. Английский парк на сайте Petergof.Ru დაარქივებული 2018-03-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ Оюпйх Б Оерепаспце Цсаър Ьюькшйх Х Ндмнпюгнбюъ Онясдю
კლოდ დე გიზი

კლოდ დე გიზი (ფრანგ. Claude de Guise; დ. 20 ოქტომბერი, 1496 — გ. 12 აპრილი, 1550) — გიზის დინასტიის წარმომადგენელი. ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ის ვაჟი. გიზის ჰერცოგი და ამავე დინასტიის დამაარსებელი. შოტლანდიის დედოფალ მარი დე გიზისა და გიზის ჰერცოგ ფრანსუას მამა. კლოდი დაიბადა 1496 წლის 20 ოქტომბერს. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ისა და ფილიპა გელდერელის ვაჟი. მან განათლება საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის სამეფო კარზე მიიღო, 1513 წელს კი სამეფო ოჯახთან ალიანსის შექმნის მიზნით, ჩვიდმეტი წლის კლოდმა ცოლად შეირთო მეფის გარე ბიძაშვილი, ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ის ასული ანტუანეტ დე ბურბონი. 1515 წელს იბრძოდა მარინიანოს ბრძოლაში, 1521 წელს კი დედა-დედოფალ ლუიზა სავოიელს ახლდა ფუენტერაბიაში, ნავარის სამეფო ოჯახთან მოლაპარაკებების დროს. 1523 წელს კლოდი ხდება ბურგუნდიისა და შამპანის გუბერნატორი. 1525 წელს გერმანიის გლეხთა ომის დროს იბრძოდა ანაბაპტისტების წინააღმდეგ, იგი კონკრეტულად ლოთარინგიაში, ლუპშტეინსა და სავერნში იბრძოდა. 1528 წელს, სამშობლოში დაბრუნებულ კლოდს მეფე ფრანსუამ უბოძა გიზის ჰერცოგის წოდება. სწორედ ამ დროს დააარსა კლოდმა საკუთარი გიზების დინასტია. იგი გარდაიცვალა 1550 წელს, 53 წლის ასაკში. მარი (1515-1560), ცოლად გაჰყვა შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ V-ს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალი მერი I, რომლის ვაჟიც იყო შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ VI; ფრანსუა (1519-1563), გიზის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფერარას ჰერცოგის ასული ანა დ'ესტე, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი; ლუიზი (1520-1542), ცოლად გაჰყვა არშოს ჰერცოგ შარლ I-ს; რენე (1522-1602), სენ პიერის აბატისა; შარლი (1524-1574), შევრეზის ჰერცოგი, რეიმსის არქიეპისკოპოსი და კარდინალი; კლოდი (1526-1573), ომალის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე ბრიზი, საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის საყვარელ დიანა დე პუატიეს ასული, რომელთანაც შეეძინა 11 შვილი; ლუი (1527-1578), კარდინალი; ფილიპი (1529), გარდაიცვალა ჩვილი; პიერი (1530), გარდაიცვალა ჩვილი; ანტუანეტი (1531-1561), ფარემუტიეს აბატისა; ფრანსუა (1534-1563), მალტის ორდერის დიდი პრიორი; რენე (1536-1566), ელბოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე რიუ, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი. Bell, Susan G. (2004). The Lost Tapestries of the City of Ladies. University of California Press. Spangler, Jonathan (2009). The Society of Princes: The Lorraine-Guise and the Conservation of Power and Wealth in Seventeenth-Century France. Ashgate Publishing Limited. Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი

პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი (რუს. Алексеевский равелин Петропавловской крепости) — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის დასავლეთი დამხმარე საფორტიფიკაციო ნაგებობა, რაველინი სანქტ-პეტერბურგში. იგი ესაზღვრება ტრუბეცკოისა და ზოტოვის ბასტიონებს და ვასილევსკის კარბიბჭეს. რაველინი აგებულია 1733 წელს იმპერატრიცა ანას ბრძანებით. სახელწოდება მიიღო პეტრე I-ის მამის ალექსი მიხეილის ძის პატივსაცემად. მიუხედავად გავრცელებული ვერსიისა, სახელწოდება არ უკავშირდება ალექსი პეტრეს ძის სახელს (რომელიც იმყოფებოდა ტრუბეცკის ბასტიონში). 1769 წელს რაველინში ააგეს ხის საპატიმრო, რომელიც 1797 წელს, პავლე I-ის ბრძანებით ხის საპატიმრო შეცვალეს ქვის ციხით რომელსაც 20 კამერა ჰქონდა — საიდუმლო ოთახით. რაველინის პატომრებს შორის იყვნენ დეკაბრისტები (მათ შორის პ. ი. პესტელი, კ. ფ. რილევი, პ. გ. კახოვსკი), პეტრაშევცები (მ. ვ. პეტრაშევსკი, ფ. მ. დოსტოევსკი...), ხალხოსნები (1884 წლამდე; უმეტესი მათგანი გარდაიცვალა მარტობაში 1882-1884 წლებში), ასევე პოლონეთის 1830-1831 წლის აჯანყების რამდენიმე მონაწილე. 1884 წელს რაველინის საპატიმროს პატიმრები გადაიყვანეს შლისელბურგის ციხესიმაგრეში, რის შემდეგაც ალექსეევკის რაველინს საპატიმროს ფუნქციით აღარ იყენებდნენ. 1895 წელს ალექსეევკის რაველინის ციხესიმაგრე დაანგრიეს და ნევის შენეკადი, რომელიც კუნძულს ქმნიდა ამოავსეს მიწით. Фроленко М. Ф. «Милость»: Изъ воспоминаний об Алексеевском равелине. — М., 1925. — 28 с. — (Дешевая библиотека журн. «Каторга и ссылка»; № 6-7).
სანქტ-პეტერბურგის იესო ქრისტეს ანგლიკანური ეკლესია

სანქტ-პეტერბურგის იესო ქრისტეს ანგლიკანური ეკლესია (რუს. Англиканская церковь Иисуса Христа) — უმოქმედო ანგლიკანური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. ეკლესია აგებულია 1814-1815 წლებში. ეკლესია არის რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. ყოფილი ეკლესიის შენობა განთავსებულია ინგლისის სანაპიროზე, სახლი 56-ში. სანქტ-პეტერბურგის იესო ქრისტეს ანგლიკანური ეკლესიის შენობა გადააკეთეს ცალკე სახლისაგან იტალიური წარმოშობის არქიტექტორის ჯაკომო კვარნეგის პროექტის მიხედვით. სახლი ეკლესიად გადააკეთეს 1814-1815 წლებში. აღნიშნული პროექტი გახდა ცნობილი არქიტექტორის უკანასკნელი მნიშვნელოვანი პროექტი სანქტ-პეტერბურგში. ანგლიკანური ეკლესია ხალახლა გადააკეთეს 1877-[1878]] წლებში თეოდორ კაროლოს ძე ბოლტენჰაგენის პროექტის მიხედვით. საერთო ჯამში მან ჩეინარჩუნა კვარნეგის ჩანაფიქრი, მაგრამ ფასადიდან მოხსნა მესამე იარუსის ფანჯრები. 1723 წლიდან მოყოლებული 1919 წლამდე შენობა წარმოადგენდა ინგლისის ეკლესიის რეზიდენციას სანქტ-პეტერბურგში. ოქტომბრის რევოლუციის შედეგად საბჭოთა ხელისუფლები დამყარების შემდეგ 1919 წელს ეკლესია დახურეს. ბრიტანეთის მისიის უკანასკნელი კაპელანი და პასტორი იყო ბოუსფილდ სუონ ლომბარდი. 1918 წელს იგი დააპატიმრეს და კონტრრევოლუციური საქმიანობისათვის დახვრეტა მიუსაჯეს. 1938 წელს მ. ე. სალტიკოვ-შჩედრინის სახელობის სახელმქიფო საჯარო ბიბლიოთეკის დირექციამ თხოვნით მიმართა რსფსრ სახალხო კომისარიატს მათთვის გადაეცათ ყოფილი ინგლისური ეკლესიის ბიბლიოთეკა. 1939 წლის 17 აპრილს შენობა და ეკლესიის ბიბლიოთეკა ოფიციალურად გადასცეს საჯარო ბიბლიოთეკას. 1970-1999 წლებში ყოფილი ეკლესის შენობაში განთავსებული იყო ქალაქის საექსკურსიო ბიურო. ტაძრის ინტერიერი კარგადაა შემონახული. 2007 წელს შენობა გადასცეს მიუზიკ-ჰოლს. о здании англиканской церкви Иисуса Христа на Английской набережной Санктпетербурга
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია

საქართველოს ევგენი ხარაძის ეროვნული ასტროფიზიკური ობსერვატორია — სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში, მთა ყანობილზე, ზღვის დონიდან 1700 მ, თბილისიდან 200 კმ-ის დაშორებით. ობსერვატორიის სამეცნიერო კვლევების ძირითადი მიმართულებებია გალაქტიკების, ვარსკვლავების, მზის ფიზიკის, მზის სისტემის ცთომილების და დედამიწის ზედა ატმოსფეროს შესწავლა. ობსერვატორია დაარსდა 1932 წლის 28 თებერვალს, პროფესორ ევგენი ხარაძის თაოსნობით და პირველი სამთო ასტროფიზიკური ობსერვატორიაა ყოფილ საბჭოთა კავშირში. 1934 წელს ამ ობსერვატორიაში დაიდგა კარლ ცეისის ფირმის 40 სმ-იანი ტელესკოპი (რეფრაქტორი). იმავე წელს აბასთუმნის ობსერვატორია აირჩიეს წყნარი ოკეანის ასტროფიზიკური ასოციაციის წევრად. 1936 წელს აბასთუმანში პირველად ჩამოდის უცხოელ ასტრონომთა ჯგუფი, პროფესორ მენზელის თაოსნობით. აბასთუმნის ობსერვატორიაში 1942 წელს ქართველი ასტრონომის გიორგი თევზაძის მიერ აღმოჩენილ იქნა მანამდე უცნობი, ორი ახალი კუდიანი ვარსკვლავი „კომეტა“, რომელთაც ეწოდა „კომეტა 1942 თევზაძე 1“ და „კომეტა 1942 თევზაძე 2“. ეს აღმოჩენა წარმოადგენდა პირველ ასტრონომიულ აღმოჩენას, რომელიც ქართველის მიერ იყო შესრულებული. ამ აღმოჩენის გამო წყნარი ოკეანის ასტრონომიულმა კორპორაციამ სან-ფრანცისკოში გამართულ საერთაშორისო ასტრონომთა ყრილობაზე გიორგი თევზაძე დააჯილდოვა „ჟოზეფ დონოჰოეს“ მედლით და სამკერდე ნიშნით. 1954 წელს, ობსერვატორიაში დაიდგა 70 სმ-იანი მენისკური ტელესკოპი. 1957 წლიდან ამოქმედდა დედამიწის პირველ ხელოვნურ თანამგზავრზე დაკვირვების სადგური, ორი წლის შემდეგ კი ექსპლუატაციაში შევიდა ყანობილის მთიდან აბასთუმნამდე გაჭიმული საბაგირო გზა. 1961 წელს, ასტრონომმა რ. კილაძემ პირველმა გაზომა სატურნის რგოლების სისქე, ხოლო 1974 წელს მანვე პირველმა შეამჩნია პლანეტა მერკურის ატმოსფერო, ხოლო ა. ჭურაძემ აღმოაჩინა პირველი ზეახალი ვარსკვლავი გალაქტიკაში NGC 3389. 1932-1933 წლებში აბასთუმნის ობსერვატორია იყო უშუალოდ საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატის გამგებლობაში; 1934-1935 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში; 1936-1940 წლებში — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის, ხოლო 1941 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემის შემადგენლობაში. ობსერვატორია 2007 წლიდან ინტეგრირებულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან და იწოდება, როგორც „ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ევგენი ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია“. ობსერვატორიის დირექტორია მაია თოდუა. ობსერვატორიას აქვს საგამომცემლო ბაზა, სადაც 1961 წლიდან ყოველწლიურად გამოიცემა „ასტრონომიული კალენდარი“ და „ობსერვატორიის ბიულეტენი“. აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თბილისის განყოფილება ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 15. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 15-16. ↑ http://observatory.iliauni.edu.ge დაარქივებული 2012-02-25 საიტზე Wayback Machine. ე. ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ოფიციალური საიტი ↑ http://www.iliauni.edu.ge ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი
ფიფია

საკუთარი სახელი ფიფია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: გიორგი ფიფია — საბჭოთა უშიშროების გენერალ-მაიორი გოგი ფიფია — ქართველი ფეხბურთელი გოჩა ფიფია — ქართველი ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი დანიელ ფიფია — ქართველი პოეტი ეგნატე ფიფია — ქართველი ქირურგი ვახტანგ ფიფია — ქართველი ქირურგი თორნიკე ფიფია — ქართველი პოლიტიკოსი ლევან ფიფია — ქართველი სამხედრო როლანდ ფიფია — ქართველი ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი რომან ფიფია — ქართველი ბიზნესმენი შალვა ფიფია — ქართველი სახელმწიფო მოხელე
ეკა ჭყოიძე

ეკა ჭყოიძე (დ. 21 აგვისტო, 1976, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფილოსოფიის დოქტორი ბიზანტიის ისტორიის განხრით, ასოცირებული პროფესორი. ეკა ჭყოიძემ 1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ახალი ბერძნული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1999 წელს სწავლა განაგრძო ქ. იოანინის უნივერსიტეტში (საბერძნეთი), ფილოსოფიის ფაკულტეტზე, შუასაუკუნეების შემსწავლელ მეცნიერებათა კათედრაზე, ბიზანტიის ისტორიის განყოფილებაში, სადაც 2001 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი, ხოლო 2006 წელს, იმავე განყოფილებაზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ბიზანტია ქართული წყაროების მიხედვით (IX-XI საუკუნეების ქრონიკები და ჰაგიოგრაფიული ტექსტები)“, ბერძნულად: „Το Βυζάντιο μέσα από τις γεωργιανές πηγές (Χρονικά, Βίοι Αγίων 9ος-11ος αι.)“. საბერძნეთში სწავლისას მიღებული აქვს სტიპენდიები ა. ონასისის საქველმოქმედო და საბერძნეთის სახელმწიფო სასტიპენდიო ფონდებიდან. 2008-2009 სასწავლო წელს მუშაობდა პოსტდოქტორანტ მკვლევრად პრინსტონის უნივერსიტეტში (აშშ). მეორედ პოსტსადოქტორო სტიპენდია მიიღო 2012-2013 წლებში ათენის უნივერსიტეტის პლატონის აკადემიისა და ა. ონასისის საქველმოქმედო ფონდის ერთობლივი დაფინანსებით. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობს 2008 წლიდან. იყო ჯერ ასისტენტ-პროფესორი, ხოლო 2013 წლიდან დღემდე ასოცირებული პროფესორია. ეკა ჭყოიძე - ფილოსოფიის დოქტორი ბიზანტიის ისტორიის განხრით, ასოცირებული პროფესორი
მალხაზ თორია

მალხაზ თორია (დ. 30 აგვისტო, 1978, სოხუმი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი. მალხაზ თორია დაიბადა 1978 წლის 30 აგვისტოს სოხუმში. დაამთავრა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ისტორიისა და კულტურის კვლევების მიმართულებით. 2009 წელს ამავე უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო (PhD) დისერტაცია თემაზე „დროის აღქმა და ისტორიის კონცეფცია შუა საუკუნეების ქართულ კულტურაში“ („ქართლის ცხოვრების“ ისტორიოგრაფიული ტრადიციის მიხედვით). 2006-2008 წლებში იგი ასწავლიდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კულტურის კვლევების ინსტიტუტში; 2006-2010 წლებში იყო ივ. ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის კავკასიის ეთნოლოგიის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი; 2008-2014 წლებში – ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის მიმართულების ასისტენტ-პროფესორი; 2014 წლიდან დღემდე არის ასოცირებული პროფესორი ისტორიის მიმართულებაზე და შედარებითი ლიტერატურის ინსტიტუტის წევრი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2015 წლიდან ხელმძღვანელობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერებათა და ხელოვნების ფაკულტეტის მეხსიერების კვლევების კავკასიურ ცენტრს; რიგი პოსტსადოქტორო და კვლევითი სტიპენდიების (DAAD, OSF, Fulbright, რუსთაველის ფონდი და სხვ.) ფარგლებში მუშაობდა კვლევით პროექტებზე ისეთ აკადემიურ დაწესებულებებში, როგორებიცაა : Central Europena University (ბუდაპეშტი, უნგრეთი); Zentrum für Literatur-und Kulturforschung (ბერლინი, გერმანია), The New School for Social Research (ნიუ იორკი, აშშ), The Harriman Institute, Columbia University (ნიუ იორკი, აშშ); UC Berkeley (ბერკლი, აშშ), Mount Holyoke College (საუთ ჰედლი, აშშ), Humboldt University (ბერლინი, გერმანია). მის მიერ გაწეული კვლევის შედეგები აისახა სხვადასხვა აკადემიურ ფორუმზე წარდგენილ მოხსენებებსა და სამეცნიერო პუბლიკაციებში, მათ შორის – საერთაშორისო რეფერირებად გამოცემებში გამოქვეყნებულ ნაშრომებში. “Trapped in the past: memories of Georgian IDPs on the margins of society”, Nationalities Papers, 2017 (თანავტორი) (იბეჭდება) Remembering Homeland in Exile: Recollections of IDPs from the Abkhazia Region of Georgia” in Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe, Vol 14, No 1, 2015, 48-70. The Soviet Occupation of Georgia in 1921 and the Russian-Georgian War of August 2008: Historical Analogy as a Memory Project“ in The Making of Modern Georgia, 1918–2012: The first Georgian Republic and its Successors. Ed. by Stephen F. Jones. London and New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2014, pp. 316-336. მალხაზ თორია - ისტორია, ისტორიის დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი
არსენალი (ცარსკოე-სელო)

არსენალი (რუს. Арсенал) — პარკის პავილიონი პუშკინში, სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1819-1834 წლებში არქიტექტორების ადამ მენელასისა და ალექსანდრე ტონის პროექტით. ერთ-ერთი პირველი რურული მუზეუმი. მდებარეობს ცარსკოე-სელოს ალექსანდრეს პარკში. თავად სახელი — არსენალი — საუბრობს მის დანიშნულებაზე: პავილიონი გამოიყენებოდა ნიკოლოზ I-ის შუასაუკუნეების ევროპული და აღმოსავლური იარაღების შესანახად, რომლის შეგროვებაც იმპერატორმა ჯერ კიდევ ტახტზე ასვალამდე დაიწყო. XVIII საუკუნის დასასრულს ალექსანდრეს სასახლის აშენების შემდეგ მის გარშემო ტერიტორიის შეცვლაც დაიგეგმა: დააგეგმარეს ალექსანდრეს პარკი, ბასტიონების ადგილზე ააშენეს თეთრი კოშკი და შაპელი. არქიტექტურული შედევრი მონბიჟუ მოძველებული იყო და მოხდა მისი სრული რესტავრაცია. პროექტის ავტორი იყო ადამ მენელასი, მან ჩაიფიქრა ახალი საპარკო სისტემა ინგლისურ გოთური ციხესიმაგრის სტილში. 1831 წელს მენელესი გარდაიცვალა და მშენებლობა ბოლომდე ვერ მიიყვანა. 1832 წლიდან პროექტი გადავიდა ალექსანდრე ტონის ხელში, რომელმაც იგი დაასრულა 1834 წელს. 1827 წლამდე ნიკოლოზ I-ის იარაღის კოლექცია ინახებოდა ანიჩკოვის სასახლეში, სანქტ-პეტერბურგში, შემდეგ იგი გადაიტანეს ცარსკოე-სელოში და რამდენიმე წლის განმავლობაში ინახებოდა ალექსანდრეს სასახლის დიდ ორსვეტოვან დარბაზში. 1834 წელს არსენალის შენობის მშენებლობის დასრულების შემდეგ კოლექცია სწორედ აქ გადმოიტანეს. ექსპონატები განათავსეს პირველ და მეორე სართულზე. კოლექცია მოითვლიდა დაახლოებით 5 000 ექსპონატს. 1885 წელს ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილმა, იმპერატორმა ალექსანდრე III-მ გადაწყვიტა კოლექცია გადაეტანა საიმპერატორო ერმიტაჟში (ამჟამად რამდენიმე ექსპონატი გამოფენილია ერმიტაჟის რაინდთა დარბაზში). დიდი სამამულო ომის პერიოდში არსენალი მნიშვნელოვნად დაზიანდა. XXI საუკუნის დასაწყისში შენობა ავარიულ მდგომარეობაში იყო. 2012 წელს დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. 2016 წელს აღდგენილ პავილიონში გაიხსნა მუდმივი ექსპოზიცია „ცარსკოე-სელოს არსენალი, იმპერატორის იარაღის კოლექცია“. Павильон "Арсенал" ("Монбижу") ↑ Царскосельский Арсенал готовится к масштабным реставрационным работам. დაარქივებული 2014-12-09 საიტზე Wayback Machine. // «Новости культуры», 6 декабря 2012.
ასტორია

ასტორია (რუს. Астория; 1916 წლიდან პეტროგრადის სამხედრო სასტუმრო; 1918 წლიდან პეტროგრადის საბჭოების პირველი სახლი; 1924 წლიდან ლენინგრადის საბჭოების პირველი სახლი) — ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1911-1912 წლებში არქიტექტორ ფიოდორ ლიდვალის პროექტით. მდებარეობს ისააკის მოედანზე ისააკის ტაძრის ახლოს. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი. XIX საუკუნეში აღნიშნულ ადგილზე მდებარეობდა თავად ა. ლვოვის სახლი. XX საუკუნის დასაწყისში ნაკვეთი სახლთან ერთად შეიძინა ინგლისურმა სააქციონერო საზოგადოებამ „პალას-ოტელმა“, რომელსაც უნდა აეშენებინა ამ ადგილზე სასტუმრო მდიდრული ოთახებით. 1908 წელს ლვოვოს ყოფილი სახლი დაშალეს. ახალი სასტუმროს მშენებლობა იგეგმებოდა 1909 წლის ბოლოსთვის, მაგრამ შენობის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1911 წლიდან და დასრულდა 1912 წელს. პროექტის ავტორი გახდა ცნობილი პეტერბურგელი არქიტექტორი ფიოდორ ლიდვალი. მშენებლობაში ასევე მონაწილეობდნენ ინჟინრები ნ. პ. კოზლოვი და ინჟIნერ-არქიტექტორი კ. გ. ეილერსი. სასტუმროს ოფიციალური გახსნა შედგა 1912 წლის 23 დეკემბერს. სახელწოდება მიიღო ნიუ-იორკის ფეშენებელური სასტუმროს მიხედვით, რომლის მფლობელებიც იყვნენ ასტორების საგვარეულოს ბიძაშვილები. სასტუმროს პირველი დირექტორი გახდა ფრანგი ლუი ტერიე. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში ასტორია გახდა სამხედრო სასტუმრო, აქ ცხოვრობდნენ მაღალი კლასის ოფიცრები. 1917 წლის რევოლუციური მოვლენების დროს სასტუმრო მათი ცენტრი იყო და ის შტურმით აიღეს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მოხდა მისი ნაციონალიზაცია. ლენინის ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის შემდეგ იგი აქციაზე გაიტანეს. 1929 წელს სასტუმრო გადაეცა სააქციო საზოგადოებას „ინტურისტი“, რომლის მფლობელობაშიც სასტუმრო დარჩა 1996 წლამდე. დიდი სამამულო ომის პერიოდში, 1941 წელს სასტუმროში ჰოსპიტალი განათავსეს, სადაც მკურნალობდნენ ქალაქში დარჩენილი მწერლები, მხატვრები და მუსიკოსები. ამჟამად სასტუმროს მფლობელია კომპანია „Rocco Forte Hotels“, რომელიც ფლობს 11 ხუთვარსკვლავიან სასტუმროს და კურორტს მსოფლიოს მასშტაბით. სასტუმროში 169 ნომერია, საიდანაც 86 ლუქსის კლასისაა, მათ შორისაა საპრეზიდენტო აპარტამენტები ორი საძინებლით, ერთი სამეფო ლუქსი აივნით და სამეფო ლუქსი. Официальный сайт отеля «Астория» დაარქივებული 2018-01-25 საიტზე Wayback Machine. Официальный сайт компании The Rocco Forte Hotels, владельца «Астории» www.allcafe.info Ресторанная история — Астория и Англетер დაარქივებული 2008-12-30 საიტზე Wayback Machine. И. А. Богданов. «Астория», гостиница. Энциклопедия Санкт-Петербурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-16. ციტირების თარიღი: 2012-03-13.