laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების დღე

აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების დღე ( აზერ. Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri günü) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურეთა პროფესიული დღესასწაული. 1998 წლის 22 მაისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით ყოველწლიურად, 26 ივნისი აზერბაიჯანში აღინიშნება, როგორც აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების დღე. არის არასამუშაო დღე. 1918 წლის 26 ივნისს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის დადგენილებით, რომელიც მუსულმანურ აღმოსავლეთში პირველი რესპუბლიკა იყო, ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის გადაწყვეტილებით, მუსულმანურ კორპუსს ეწოდა ცალკეული აზერბაიჯანული კორპუსი. ეს გადაწყვეტილება იყო დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების შექმნის სამართლებრივი საფუძველი. აზერბაიჯანულ კორპუსს ხელმძღვანელობდა ლეიტენანტი გენერალი ალი-აღა შიხლინსკი. 1919 წელს, ბაქოში, არსებული მუზეუმის ცენტრში, პირველი სამხედრო აღლუმი ჩატარდა აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 1998 წლის 22 მაისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით, 26 ივნისი „შეიარაღებული ძალების დღედ“ გამოცხადდა. ეს დღე ქვეყანაში არასამუშაო დღეა. 1998 წლამდე, აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების დღე 9 ოქტომბერს აღინიშნებოდა. 1991 წელს აზერბაიჯანის უზენაესმა საბჭომ მიიღო კანონი ეროვნული თავდაცვის ძალების შექმნის შესახებ. პირველი სამხედრო აღლუმი  დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის ისტორიაში 1992 წლის 9 ოქტომბერს ჩატარდა. მეორე აღლუმი ჩატარდა 2008 წლის 26 ივნისს, „აზადლიღის“ მოედანზე ეროვნული ჯარის 90 წლის იუბილეზე. მასში მონაწილეობდა 4500 სამხედრო მოსამსახურე, სხვადასხვა ტიპის სამხედრო აღჭურვილობის რამდენიმე სახეობა. მესამე სამხედრო აღლუმი ჩატარდა 2011 წლის 26 ივნისს. ეს აღლუმი იყო აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის 20 წლისთავისადმი მიძღვნილი. მასში მონაწილეობდა დაახლოებით 6000 სამხედრო მოსამსახურე, ხოლო აზერბაიჯანის საჰაერო ძალებმა აერობატების ელემენტები აჩვენეს. 2013 წლის 26 ივნისს აზერბაიჯანში ეროვნული არმიის შექმნის 95 წლისთავისადმი ბაქოში ჩატარდა მეოთხე სამხედრო აღლუმი. მასში მონაწილეობდა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების 125 000-ზე მეტი პერსონალი, მათ შორის 85,000 სამხედრო ძალა, 15,000 სამხედრო საჰაერო ძალებიდან და საჰაერო თავდაცვიდან, 2,800 ადამიანი საზღვაო ფლოტიდან. ეროვნული გვარდიის რაოდენობა იყო 2500 ადამიანი, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ჯარები (სპეცნაზი) 12,000 ადამიანი, სასაზღვრო ჯარები - 5,000. აზერბაიჯანის დღესასწაულები აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების დღე ↑ Али Ага Шихлинский. Мои воспоминания. — Баку, 1944, с. 186—187 ↑ Азербайджанская Демократическая Республика (1918—1920). Армия. (Документы и материалы). — Баку, 1998, с. 18 ↑ 3.0 3.1 Исполняется 95 лет со дня создания азербайджанской армии დაარქივებული 2018-05-26 საიტზე Wayback Machine. - apa.az ↑ День Национальной Армии ↑ 5.0 5.1 В Баку прошел военный парад, посвященный 95-летию Вооруженных сил Азербайджана - 1news.az
ჯანიქის ბეილიქი

ჯანიქის ბეილიქი (თურქ. Canik beylikleri) — მცირე თურქმანული სამთავროების საერთო სახელი, რომელიც XIV და XVI საუკუნეებში ჩრდილოეთ ანატოლიაში მდებარეობდა. სახელწოდება უნდა მომდინარეობდეს ქართული სატომო სახელი — „ჭანი-დან“. 1243 წელს ქოსე-დაღის ბრძოლაში დამარცხებულმა რუმის სასულთნომ ზავი ითხოვა და შედეგად მონღოლთა იმპერიის მოხარკედ იქცა. მონღოლთა იმპერიის დაშლის შემდგომ რეგიონში ახალი ძალა ილხანთა საყაენო ჩამოყალიბდა. ილხანიდებმა მალევე მოიპოვეს ჰეგემონია ანატოლიაში. სელჩუკი სულთნები ილხანიდთა მარიონეტებად იქცნენ, ხოლო მათი სარდლები ილხანიდებს დაემორჩინენ, რომლებმაც თანდათან ანატოლიის სხვადასხვა მხარეში ნახევრად დამოუკიდებელი სამთავროები (ბეილიქები) ჩამოაყალიბეს. იქიდან გამომდინარე, რომ მცირე აზიის შავი ზღვის სანაპიროს ცენტრალურ მხარეში დომინანტური ძალა ვერ ჩამოყალიბდა, აქ ათეულობით მცირე ბეილიქი აღმოცენდა, რომელიც ერთი დინასტიის წარმომადგენლების მიერ იმართებოდა და ერეტნას ნომინალურ ვასალებს წარმოადგენდნენ. ამ ბეილიქთა ისტორია გაუთავებელი ბრძოლებითა და მღელვარებით არის მოცული. თანამედროვე ისტორიკოსები მათ ერთობლივობას პირობითად ჯანიქის სახელით აღნიშნავენ. ბეილიქთა სია, რომელთაც ჯანიქის სახელით მოიხსენიებენ: ზოგიერთი დინასტიის წარმომადგენლები: კუთლუშაჰი ჰაჯი კუთლუ შაჰ ბეი (1340-1361) ჰაჯი შედგელდი ბეი (1361-1381) ფაჰრუდინ აჰმედ ბეი (1381-1393) ტეჯედინოღულარი ტეჯედინ დოღან შაჰ (1308-1346) ტეჯედინ ბეი (1346-1387) მაჰმუდ ჩელები (1387-1423) ჰუსემუდინ ჰასან ბეი (1423-1425) ჰაჯიემიროღულარი ჰაჯი ბაირამ ბეი (1313-1331) ჰაჯი ემირ ბეი (1331-1361) სულეიმან ბეი (1386-1392) ↑ Bryer, 1975,127. ↑ Türkçe bilgi On line history (თურქული) ↑ Yılmaz Öztuna:Devletler ve Hanedanlar, Kültür bakanlığı, 1996, ISBN 975-1704-715 pp.86-87
ვასაკასებრნი

ვასაკასებრნი (ლათ. Hylidae) — უკუდო ამფიბიების ოჯახი, მათი სხეულის სიგრძე 2,5 — 13,5 სმ აღწევს. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე, მაგრამ ყველაზე მეტი რაოდენობით ბინადრობენ ტროპიკულ ამერიკასა და ავსტრალიაში. უმრავლესობა მეხეურ ცხოვრებასაა შეგუებული. ცნობილია 400-ზე მეტი სახეობა, მ. შ. ფილომედუზა, ჩანთოსანი ვასაკა, რომლებიც სამხრეთ ამერიკაში გვხვდება, თეთრი ვასაკა (გავრცელებულია ავსტრალიაში) და სხვა. 350-მდე სახეობას აერთიანებს ნამდვილი ვასაკას (Hyla) გვარი. მათგან ყველაზე ცნობილია ჩვეულებრივი ვასაკა (Hyla arborea), რომელიც გავრცელებულია ევროპაში, კავკასიაში, მცირე აზიასა და ირანში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. ცხოვრობს ხეებზე. სხეული მწვანე აქვს, მაგრამ შეიძლება შეიცვალოს გარემოს შეფერილობის მიხედვით. წყალში ჩადის გამრავლების დროს. ყრის 1000-მდე კვერცხს. მეტამორფოზი გრძელდება 90 დღემდე. ანადგურებს მავნე მწერებს, რითაც მნიშვნელოვანი სარგებლობა მოაქვს. ცნობილია, რომ ჩვეულებრივ ვასაკას ტყვეობაში უცხოვრია 22 წელიწადს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 317.
ამბროლაურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ამბროლაურის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ამბროლაურის რაიონში. მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 140 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მოიცავდა მთელი რაიონის სხვადასხვა უბანს შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — ონის რაიონი, დასავლეთით — ცაგერის და ლენტეხის რაიონები, ჩრდილოეთით — ცაგერის და ონის რაიონები, სამხრეთით — ტყიბულისა და წყალტუბოს რაიონები. რაიონის რელიეფი ძირითადად მთაგორიანია და ხევებითაა დასერილი. სუბალპურ და ალპურ ზონასაც საკმაო ფართობი უჭირავს. ვაკე ადგილები ძალიან ცოტაა, რომელიც გამოყენებული იყო სოფლის მეურნეობის სუბკულტურებისათვის. ამბროლაურის რაიონში კარგი ბუნებრივი პირობები იყო (არის) გარეული ნადირ-ფრინველის, უმთავრესად მთის ცხოველთა სამრავლებლად. გვხვდება ჯიხვი, არჩვი, შველი, კურდღელი, კვერნა, ციყვი, დათვი, შურთხი. მთაგორიან ხრიოკ ადგილებში მოიპოვებოდა კაკაბიც; მტაცებლებიდან მგელი, გარეული კატა და ფოცხვერი; გადამფრენებიდან — ტყის ქათამი და მწყერი. ვ. ბურჯანაძე, მონადირის ცნობარი, გვ. 180–181, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.
ახალქალაქის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ახალქალაქის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ახალქალაქის რაიონში. მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 160 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — წალკისა და ბოგდანოვკის რაიონები, დასავლეთით — ასპინძის რაიონი, ჩრდილოეთით — ბორჯომის რაიონი, სამხრეთით — თურქეთის სახელმწიფო საზღვარი. აღნიშნული რაიონი (დღეს მუნიციპალიტეტი) ძირითადად მთაგორიანია და შეიცავს სუბალპურ და ალპურ ზონებსაც. ახალქალაქის რაიონი ღარიბია ტყეებით. აქ ჰავა კონტინენტურია: ზამთარში დიდი სიცივე იცის, ზაფხულში კი — სიცხე, ხშირია გვალვაც. გარეული ცხოველებიდან აღსანიშნავია: შველი, კურდღელი, მგელი, ტურა, მელა, ციყვი და სხვ. მიმოფრენის დროს გვხვდება მწყერი და ტყის ქათამი. ვ. ბურჯანაძე, მონადირის ცნობარი, გვ. 181, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.
კარლოს მონტენეგრო

კარლოს მონტენეგრო (ესპ. Carlos Montenegro; დ. 27 თებერვალი, 1900 — გ. 5 აპრილი, 1981, მაიამი) — კუბელი მწერალი. «მერანი», (ლ. თურმანიძის თარგმანი), „ლათინური ამერიკის მწერლები“, თბ., 1974 ↑ 1.0 1.1 Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582"></a>
ალფონსო ერნანდეს კატა

ალფონსო ერნანდეს კატა (ესპ. Alfonso Hernández Catá; დ. 24 ივნისი, 1885 — გ. 8 ნოემბერი, 1940, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — კუბელი მწერალი. «მერანი», (ლ. თურმანიძის თარგმანი), „ლათინური ამერიკის მწერლები“, თბ., 1974 ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
მანუელ გონსალეს სელედონი

მანუელ გონსალეს სელედონი (ფსევდონიმი მაგონი) (ესპ. Manuel González Zeledón; დ. 24 დეკემბერი, 1864, სან-ხოსე — გ. 29 მაისი, 1936, იქვე) — კოსტა-რიკელი მწერალი. «მერანი», (ლ. თურმანიძის თარგმანი), „ლათინური ამერიკის მწერლები“, თბ., 1974 ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
ნეპტუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნეპტუნი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნეპტუნი — მზის სისტემის პლანეტა ნეპტუნი (ელემენტი) — ქიმიური ელემენტი ნეპტუნი (მითოლოგია) — ძველ რომაულ მითოლოგიაში წყაროთა და მდინარეთა ღვთაება ნეპტუნი (ფრთოსანი რაკეტა) — უკრაინული ფრთოსანი რაკეტა
რიკარდო პალმა

რიკარდო პალმა (ესპ. Ricardo Palma Soriano; დ. 7 თებერვალი, 1833, ლიმა — გ. 6 ოქტომბერი, 1919, იქვე) — პერუელი მწერალი. «მერანი», (ლ. თურმანიძის თარგმანი), „ლათინური ამერიკის მწერლები“, თბ., 1974 ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Пальма Рикардо // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a>
ახალციხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

ახალციხის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ახალციხის რაიონში. მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო სანადირო სავარგული 44 000 ჰექტარის ფართობით. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ასპინძისა და ბორჯომის რაიონები, დასავლეთით — ადიგენის რაიონი, ჩრდილოეთით — მაიაკოვსკისა და ორჯონიკიძის რაიონები, სამხრეთით — თურქეთის სახელმწიფო საზღვარი. აღნიშნული რაიონის რელიეფი ძირითადად მთაგორიანია და ნაწილობრივ სუბალპურ ზონასაც შეიცავს. მის ტყეებში, რომელთა დიდი რაოდენობა მიწერილ სანადირო მეურნეობად იყო გამოცხადებული, ბინადრობდნენ ფაუნის ძვირფასი წარმომადგენლები — ირემი და შველი. ახალციხის რაიონის ფერდობებზე მრავლად იყო კაკაბი, ხოლო გნოლი, როჭო, შურთხი — მცირე რაოდენობით. გარდა ამისა, გვხვდებოდა კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, კვერნა, დათვი, მგელი, მელა, გარეული კატა და ფოცხვერი. ახალციხის რაიონში დიდი ყურადღება ექცეოდა სანადირო ფაუნის დაცვა-გამრავლების საქმეს. მაგალითად, ვარძიის მიდამოებში შექმნილი სანადირო მეურნეობა 5 000 ჰექტარ ფართობს მოიცავდა. აგებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი. მეურნეობის გარშემო გაკრული იყო სათანადო წარწერები, გაძლიერებული იყო დაცვა, ზამთრის პერიოდში გარეულ სანადირო ფრინველებს ხელოვნურ საკვებს აწვდიდნენ. ტარდებოდა სხვადასხვა სახის ბიოტექნიკური ღონისძიება, რომელიც სანადირო ფაუნის გამრავლების წინაპირობას წარმოადგენდა. ვ. ბურჯანაძე, მონადირის ცნობარი, გვ. 181–182, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.
ლომონოსოვის წმინდა იოანეს ეკლესია

ლომონოსოვის წმინდა იოანეს ეკლესია (რუს. Церковь Святого Иоанна) — ლუთერანული ეკლესია ლომონოსოვში, ყოფილ სოფელ მარტიშკინოში. ეკლესია აგებულია 1829-1831 წლებში. ეკლესია არის რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. ტიურიოს თვითმმართველი ლუთერანული მრევლი ტუუტაარის მრევლს გამოეყო 1642 წელს. შვედების მფლობელობის პერიოდში ტიურიოს სამრევლო ასევე მოიცავდა რეტუსაარის მრევლს, რომელიც კუნძულ კოტლინზე მდებარეობდა. 1691 წელს ააგეს პირველი ხის სამრევლო ეკლესია. ნახევარი საუკუნის შემდეგ ეკლესია საკმაოდ მოძველდა და 1748 წელს პასტორმა გუსტავ ჰერკეპეუსმა იმპერატორ ელისაბედ პეტრეს ასულს გადასცა თხოვნა ახალი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. 1749 წელს ფრანც ბროუერის პროექტის მიხედვით ააგეს ხის კირხე, რომელიც არსებობდა 1831 წლამდე. 1827 წელს არქიტექტორ იოსებ შარლემანის პროექტის მიხედვით იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა მიიღო გადაწყვეტილება აეშენებინათ ახალი, ამჯერად ქვის ეკლესია. 1828 წელს იმპერატორმა ტაძრის მშენებლობისათვის გამოყო 90 ათასი რუბლი. 1829 წელს ივნისში შედგა მისი საფუძვლის ჩაყრა. მშენებლობისთვის აგურს ამზადებდნენ ადგილობრივ ქარხანაში. ხალი კირხე აკურთხეს წმინდა იოანეს სახელზე 1831 წლის 21 იანვარს. 1834 წელს ეკლესიაში დაამონტაჟეს ორღანი, რომელიც დაამზადა პეტერბურგელმა ხელოსანმა და მისი ღირებულება იყო 3 000 რუბლი. 1865 წლისთვის მრევლის რაოდენობა იყო 5 736 ადამიანი, ხოლო 1917 წლისათვის 8 424 ადამიანს. 1929-1931 წლებში ტიურედან გაასახლეს 200 ოჯახი. 1936 წელს კირხე დახურეს. დიდი სამამულო ომის პერიოდში კირხე გამოიყენებოდა სამედიცინო-სანიტარული ბატალიონისათვის. ომის შემდეგ წლებში შენობაში ამზადებდნენ მინის ქილების თავსახურებს. 1989 წელს ავარიული მდგომარეობის გამო შენობა დახურეს. 1991 წლის 19 ნოემბერს კირხე გადაეცა ლუთერანულ მრევლს. 1992 წელს დაიწყო კირხეს კაპიტალური რემონტი. 1996 წლის 19 მაისს აკურთხეს ხელახლა. Александрова Е. Л., Браудзе М. М., Высоцкая В. А., Петрова Е. А. История финской Евангелическо-лютеранской церкви Ингерманландии. СПб, 2012, 398 стр., ISBN 978-5-904790-08-0 Aatami Kuortti «Inkerin kirkon vaikeita vuosia», Helsinki, 1963 Aappo Metiainen, Karlo Kurko «Entisen Inkerin luteranisen kirkon 350-vuotismuistojulkaisu», Helsinki, 1960, s. 137 Князева Е. Е., Соловьёва Г. Ф. Лютеранские церкви и приходы в России XVIII—XX вв. Исторический справочник. Часть I, СПб, издательство «Литера», 2001, сс. 151—152. ISBN 5-89319-048-3 Шкаровский М. В., Черепенина Н. Ю. История Евангелическо-Лютеранской Церкви на Северо-Западе России. 1917—1945.СПб, издательство «Дмитрий Буланин», 2004, сс. 184—185. ISBN 5-86007-443-3 Гусаров А. Ю. Ораниенбаум. Три века истории. — СПб, 2011. — ISBN 978-5-93437-329-1. Приход Tyrö — Тюрё, Мартышкино на портале Инкери.Ру // Информация о приходе. Деревни. Фамилии жителей прихода на 1913 год. Приходские документы. ↑ Александрова Е. Л., Браудзе М. М., Высоцкая В. А., Петрова Е. А. История финской Евангелическо-лютеранской церкви Ингерманландии. СПб, 2012, стр. 211, ISBN 978-5-904790-08-0 ↑ Tyrö — все приходы Ингерманландии на Инкери. Ру ↑ Kolppanan Seminaari. 1863—1913. s. 62, Viipuri, 1913
სანქტ-პეტერბურგის წმინდა ეკატერინეს ლუთერანული ეკლესია

სანქტ-პეტერბურგის წმინდა ეკატერინეს ლუთერანული ეკლესია (რუს. Лютеранская церковь Святой Екатерины) — ლუთერანული ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, ვასილევსკის კუნძულზე. ეკლესია აგებულია 1768-1771 წლებში. ეკლესია არის რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. ევანგელისტურ-ლუთერანული საზოგადოება ჩამოყალიბდა 1728 წელს. თავდაპირველად მორწმუნეები იკრიბებოდნენ ქვის სახლში ვასილევსკის კუნძულზე. მოგვიანებით ამ ნაგებობის ფუნდამენტზე ააგეს ეკლესია, რომელიც 1744 წლის 29 სექტემბერს აკურთხეს პეტრე მოციქულის სახელზე. თანამედროვე ნაგებობის მშენებლობა დაიწყეს 1768 წლის 22 ივნისს. ეკლესიის არქიტექტორი იყო იური ფელტენი. ეკლესია აკურთხეს 1771 წლის 26 იანვარს. კაპიტალური რემონტი მიმდინარეობდა 1852-1859 წლებში არქიტექტორ ვლადიმირ ლანგვაგენის მონაწილეობით. ეკლესია გადააკეთეს 1902-1903 წლებში, მათ შორის გაადიდეს 200 ადგილით არქიტექტორ ლ. მარშნერის ხელმძღვანელობით. 1917 წლისათის სამრევლოს შემადგენლობაში შედიოდა: თავშესაფარი ქვრივებისათვის, საბავშვო სახლი, სასწავლებელი ყმაწვილთათვის, ქალთა გიმნაზია, დაწყებითი სკოლა ბიჭებისა და გოგონებისათვის. 1930-იან წლებში თემი ხელისუფლებამ დაშალა. 1990 წელს იჯარის ფორმით ეკლესია დაუბრუნდა მორწმუნეებს, 1995 წელს გუმბათზე აღმართეს ჯვარი, ხოლო 1999 წელს დაამონტაჟეს ორღანი. 1991-1996 წლებში თემი შედიოდა რუსეთის ერთიან ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესიის შემადგენლობაში, ხოლო შემდეგ გადავიდა ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესიების კავშირის დაქვემდებარებაში. ეკლესიის შენობა დამახასიათებელია იური ფელტენის შემოქმედებისათვის, რომელიც პეტერბურგში ქმნიდა ანალოგიურ შენობებს. შენობის სამხრეთ ნაწილში შენობას ადგას მცირე ზომის გუმბათი, რომელიც წარმატებითაა ჩართული მთავარ ფასადში. მთავარი ფასადი ოთხკოლონიანი დორული სვეტებით ტიპიურია ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურისათვის. Е. Е. Князева, Г. Ф. Соколова «Лютеранские церкви и приходы России XVIII—XX вв.», Санкт-Петербург, «Литера», 2001, ISBN 5-89319-048-3 Сайт Евангелическо-Лютеранской общины Святой Екатерины დაარქივებული 2018-05-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ Никитенко Г. Ю., Соболь В. Д. Дома и люди Васильевского острова. — М.-СПб: Центрполиграф, МиМ-Дельта, 2007. — С. 52. — 735 с. — ISBN 978-5-9524-2609-2. ↑ Лютеранская церковь святой Екатерины (Большой пр. ВО, 1) ↑ АНТОН ТИХОМИРОВ, пастор, доктор теологии, настоятель общины. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-15. ციტირების თარიღი: 2018-05-24.
ზელენოგორსკის ლუთერანული ეკლესია

ზელენოგორსკის ლუთერანული ეკლესია (რუს. Лютеранская церковь в Зеленогорске) — ლუთერანული ეკლესია ზელენოგორსკში, სანქტ-პეტერბურგი. ეკლესია აგებულია 1907-1908 წლებში. ეკლესია არის რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. ფინეთის ევანგელისტურ-ლუთერანული მრევლი ტერიოკში დაარსდა ჯერ კიდევ 1904 წელს. 1907-1908 წლებში არქიტექტორ იოსებ სტენბეკის პროექტის მიხედვით ააგეს ქვის ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესია, რომელიც აკურთხეს 1908 წელს. 1940 წელს დაანგრიეს სამრეკლო, ხოლო 1944 წლის მაისში დახურეს თავად ეკლესიაც. მისი შენობა გადაეცა კინოთეატრ „გამარჯვებას“. 1990 წლის 8 დეკემბერს ზელენოგორსკში ოფიციალურად აღორძინდა ევანგელისტურ-ლუთერანული მრევლი. 2001-2002 წლებში არქიტექტორ ა. ვასილიევისა და ინჟინერ ე. გრიშინის პროექტის მიხედვით ეკლესიის შენობა სრულიად გაარემონტეს საფუძვლიდან სამრეკლომდე. კირხესთან ახლოს არის პატარა ფინური სასაფლაო. კირხეში რეგულარულად იმართება კლასიკური მუსიკის კონცერტები. 2004 წლიდან მოყოლებული, ყოველ ზაფხულს (ძირითადად ივლის-აგვისტოში), კვირაობით აქ იმართება ყოველწლიური საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი „ზაფხული ტერიოკში“ (სამხატვრო ხელმძღვანელი - რუსეთის ფედერაციის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე ვ. შლიაპნიკოვი). რეკონსტრუქციის დასრულებისა და ტაძრის დაარსების 100 წლისთავთან დაკავშირებით 2008 წლის 14 სექტემბერს ინგრიის ეკლესიის ეპისკოპოსმა არი კუგაპმა საზეიმოდ აკურთხა ეკლესია. ზელენოგორსკის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ ტაძარს აჩუქა გარკვეული ფულადი თანხა, რათა ეკლესიისათვის ეყიდათ ახალი საეკლესიო ავეჯი, რაც ორი სხვადასხვა კონფესიის კეთილმეზობლური თანაარსებობის გამოვლინება იყო. საზეიმო მესის დროს უკრავს ორღანი, მღერის ვოკალური კვარტეი, ანთია სანთლები, სიტყვით გამოდიან სტუმრები, მეცენატები, საზოგადოების ხელმძღვანელები. კირხე არის რუსეთის ფედერაციის კულტურულ-ისტორიული მემკვიდრეობის რეგიონალური მნიშვნელობის ძეგლი. 2010 წელს სანქტ-პეტერბურგში მიმდინარე კონკურსის ფარგლებში ევანგელისტური-ლუთერანული ეკლესიის ტერიტორია აღიარეს ყველაზე კეთილმოწყობილ ობიექტად. ეკლესიის ტერიტორიაზე ორი ძეგლი დგას: შერიგების ძეგლი და დაღუპულთა ძეგლი. პირველი ეძღვნება საბჭოთა კავშირ-ფინეთის ომის მონაწილეებს, მისი მოქანდაკეა არსენ ავეტისიანი და გაიხსნა 2004 წლის 26 ივლისს, ხოლო მეორე ძეგლი აგებულია იმ ადგილზე სადაც დაკრძალულები არიან სსრკ-ფინეთისა და მეორე მსოფლიო ომის დროს დაღუპული ფინელი ჯარისკაცები. Балашов Е. А. Карельский перешеек — земля неизведанная. — СПб, 1996 г. Князева Е. Е.,Соловьёва Г. Ф. Лютеранские церкви и приходы в России XVIII—XX вв. Исторический справочник. Часть I, СПб, издательство «Литера», 2001, с. 149. ISBN 5-89319-048-3 Шкаровский М. В.,Черепенина Н. Ю. История *Евангелическо-Лютеранской Церкви на Северо-Западе России. 1917—1945.СПб, издательство «Дмитрий Буланин», 2004, с. 252. ISBN 5-86007-443-3 Евангелическо-лютеранский приход Терийоки. Церковь Преображения Господня. ↑ Творческая деятельность // Санкт-Петербургский государственный университет культуры и искусств. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-28. ციტირების თარიღი: 2018-05-24. ↑ Кирху реконструировали и освятили. В газете «Вести Курортного района» № 37, сентябрь 2008 года, с. 10
ვაშაკიძე-ოორტის მეთოდი

ვაშაკიძე-ოორტის მეთოდი — მეთოდი, რომლითაც ასტრონომიაში შეისწავლება ჩვენი გალაქტიკის ვარსკვლავთა სივრცული განაწილება. ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად შეიმუშავეს ქართველმა ასტროფიზიკოსმა მიხეილ ვაშაკიძემ და ნიდერლანდელმა ასტრონომმა იან ოორტმა. ამ მეთოდის მიხედვით გალაქტიკის პოლუსის მიმართულებით დათვლილი ვარსკვალების რიცხვის საშუალებით გამოიანგარიშება ვარსკვლავთა რიცხვი სხვა მიმართულებებითაც. გამოანგარიშებული და უშუალოდ დათვლილი ვარსკვლავთა რიცხვების ერთიმეორესთან შედარება გვაძლევს გარკვეული ბრწყინვალების ვარსკვლავთა განაწილების სიმკვრივების შეფარდებას. ამის შედეგად გალაქტიკის სივრცისათვის აიგება თანატოლი სიმკვრივის ზედაპირები. ამ მეთოდში მოხერხებულად არის გათვალისწინებული სინათლის გალაქტიკური შთანთქმაც. ვაშაკიძე-ოორტის მეთოდს ფართოდ იყენებენ ვარსკვლავთა ასტრონომიაში, ცვალებად ვარსკვლავთა შემსწავლელ და სხვა დარგებში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 199.
ვაშინგტონია

ვაშინგტონია (Washingtonia) — მარაოფოთლებიანი პალმების გვარი. შეიცავს 2 სახეობა — Wachingtonia filifera და Wachingtonia robusta: 25 მ-მდე სიმაღლის ძალიან ლამაზი მსხვილღეროიანი პალმებია. ველურად იზრდება სამხრეთ კალიფორნია, არიზონისა და ჩრდილოეთ-დასავლეთ მექსიკის გვალვიან რაიონებში. კულტივირებულია კავკასიის შავი ზღვის სანაპიროს (მ. შ. საქართველოს) ბაღებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 329.
კორაბის ჩანჩქერი

კორაბის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი დასავლეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ალბანეთის საზღვართან, მავროვოს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. განლაგებულია მდინარე დლაბოკის ზედა ნაწილში, კორაბის მთის ფერდობზე. იგი წარმოიქმნება გაზაფხულზე, მალ-კორაბის აღმოსავლეთ მწვერვალზე თოვლის დნობის შედეგად. მისი ინტენსივობა სეზონების ცვლილებაზეა დამოკიდებული. იგი ყველაზე მაღალი ჩანჩქერია მაკედონიასა და ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. კორაბის ჩანჩქერი
ელენა ლოლოვიჩი

ელენა ლოლოვიჩი (სერბ. Јелена Лоловић, დ.14 ივლისი, 1981, სარაევო) — სერბი მოთხილამურე. ის არის ბელგრადის სათხილამურო კლუბ „ჩუკარიჩკის" წევრი. მონაწილეობდა სამ ოლიმპიურ თამაშში და სამივეში წარმოადგენდა ეროვნულ ნაკრებს. პროფილი დაარქივებული 2009-10-25 საიტზე Wayback Machine.
ვაშინგტონ-ნაველი

ვაშინგტონ-ნაველი (Washington Navel) — ჭიპიანი ფორთოხლის ჯიში. მის სამშობლოდ ითვლება კალიფორნია. მოჰყავთ ტენიან სუბტროპიკებში. ხე დაბალია ან საშუალო სიმაღლის, ფართოდ გადაშლილი ვარჯით. აქვს დიდი, ოვალური მუქი მწვანე ფოთლები და მცირე რაოდენობით პატარა ეკლები. ნაყოფი დიდია, მრგვალი ან ოდნავ წაგრძელებული, ჯიშისათვის დამახასიათებელი ჭიპით. კანი მოწითალო-ნარინჯისფერია, გლუვი ან ხორკლიანი, წვნიანია, მომჟავო-ტკბილი გემოსი. თესლი არ აქვს, იშვიათად გვხვდება 1- ან 2-თესლიანი. მწიფს ნოემბერში. დიდხანს შენახული შრება და უგემურდება. საქართველოში ვაშინგტონ-ნაველის მრავალი სახესხვაობაა გავრცელებული. გიორგბერიძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 330.
ალექსანდრე ჩიქავა

ალექსანდრე ხიტუს ძე ჩიქავა (დ. 1882, შამგონა, ზუგდიდის მაზრა — გ. 28 აგვისტო, 1924) — ქართველი პედაგოგი,პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე; საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი. ალექსანდრე ჩიქავა დაიბადა 1882 წელს, ზუგდიდის მაზრის სოფელ შამგონაში. დაამთავრა სამოქალაქო სასწავლებელი, ქუთაისის სამეურნეო სკოლა. 1902 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად. 1905 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „მენშევიკების ფრაქციის“ წევრი; პარტიის სამეგრელოს კომიტეტის წევრი და აქტიური ორგანიზატორი. მეფის რეჟიმის დროს, რევოლუციური საქმიანობის გამო დაპატიმრებული იყო 1905, 1906 და 1913 წლებში. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ, 1917 წლამდე ცხოვრობდა ზუგდიდში პოლიციის ღია ზედამხედველობის ქვეშ, რევოლუციური საქმიანობისა და ციხიდან გაქცევის გამო. 1917 წელს იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ზუგდიდის სამაზრო კომიტეტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო თვითმმართველობის კომისიის წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში; პარალელურად სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიურ ფაკულტეტზე. ანტისაბჭოთა შეიარაღებული აჯანყების დაწყების შემდეგ სხვა პოლიტპატიმრებთან ერთად დახვრიტეს. ი. ხვადაგიანი, საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. გვ. 426. თბ. 2016 ალექსანდრე ჩიქავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი