laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქვეშეთი-კობის გზა

ქვეშეთი-კობის ახალი გზა — საავტომობილო გზის პროექტი, რომელმაც უნდა დააკავშიროს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი ქვეშეთი და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელი კობი. ამჟამად არსებული გზა გადის რთულ გეოგრაფიულ მარშრუტზე და ზამთრის პერიოდში ხასიათდება დიდთოვლობით. ქვეშეთი-კობის გზაზე დაგეგმილია 2-ზოლიანი ასფალტ-ბეტონის 22,7 კილომეტრიანი გზის, 6 ხიდისა და 5 გვირაბის მშენებლობა, მათ შორის ერთი 9 კილომეტრიანი გვირაბის მშენებლობა. გვირაბი, რომელიც ჯვრის უღელტეხილის ქვეშ გაივლის, სოფელ წკერესთან დაიწყება და სოფელ კობთან დასრულდება. დანარჩენი გვირაბები შედარებით მცირე ზომის იქნება (1541 მ, 194 მ, 388 მ და 299 მ). 9-კილომეტრიანი გვირაბის ასაშენებლად გამოყენებული იქნება გვირაბგამყვანი საბურღი მანქანა TBM, რომელიც არის თანამედროვე, მინიმალური ხმაურის მქონე მეთოდი; მისი მუშაობისას ვიბრაცია დაყვანილია მინიმუმამდე, რის გამოც გარემოზე ნაკლები ზემოქმედება ხდება. ხიდების ჯამური სიგრძე 1,6 კილომეტრიანი. მათგან, ერთის სიგრძე 426 მ იქნება, ერთი თაღოვანი ხიდის სიმაღლე 166 მ, თაღის სიგრძე 285 მეტრი. ქვეშეთი-კობის გზის მშენებლობა დაყოფილია 2 ლოტად. სამშენებლო სამუშაოების ხანგრძლივობა 9-კილომეტრიანი სიგრძის გვირაბის მონაკვეთზე (ლოტი 1) შეადგენს 4 წელს, ხოლო, მისასვლელი გზის მონაკვეთზე 3 წელს. პროექტის საერთო ღირებულება 1,240 მილიარდი ლარია. სამშენებლო სამუშაოებს აზიის განვითარების ბანკი და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი აფინანსებს. სამშენებლო პროცესის მონიტორინგს ახორციელებს საერთაშორისო საზედამხედველო კომპანია UBM INTERNATIONAL UNITED CONSULTANTS INC. ახალი გზა აშენდება საერთაშორისო სტანდარტებით გათვალისწინებული გეომეტრიული პარამეტრებით, გზის განათებებით, ქვეითთა/პირუტყვთა გადასასვლელებით და საგზაო უსაფრთხოების სხვა მახასიათებლებით, რაც მნიშვნელოვნად უსაფრთხოს გახდის მგზავრობას. საავტომობილო გზის საერთო სიგრძე 11 კილომეტრით შემცირდება, შესაბამისად, ქვეშეთიდან-კობამდე გადაადგილების დრო შემცირდება 15 წუთამდე, ნაცვლად ერთი საათისა. მოწესრიგდება ინფრასტრუქტურა, უზრუნველყოფილი იქნება საგზაო უსაფრთხოება, მათ შორის, შესაძლებელი იქნება ცუდი ამინდით (ზვავი, დიდთოვლობა) გამოწვეული საფრთხის თავიდან არიდება. პროექტის ფარგლებში ჩატარდა მიზანშეწონილობის კვლევები, შემუშავდა გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში, არატექნიკური რეზიუმე და დაინტერესებულ მხარეთა ჩართულობის გეგმა. შემუშავდა ასევე ბიომრაფალფეროვნების სამოქმედო გეგმა და მიწის შესყიდვისა და განსახლების ჩარჩო. პროექტის ოფიციალური საიტი ქვეშეთი-კობის პროექტი პროექტის არხი YouTube-ზე ქვეშეთი-კობის გზა ebrd.com ქვეშეთი-კობის მარშრუტის ალტერნატივების შეფასება ფაქტობრივი ინფორმაცია პროექტის შესახებ საჩივრების განხილვის მექანიზმი ქვეშეთი-კობის საავტომობილო გზა ქვეშეთი-კობის გზის პროექტი, საავტომობილო გზების დეპარტამენტი. ↑ ქვეშეთი-კობის გზის პროექტის საჯარო დოკუმენტაცია ↑ ქვეშეთი-კობის-საატომობილო-გზის-გარემოზე-ზემოქმედების-შეფასება.pdf ↑ ქვეშეთი-კობის გზის პროექტი — დაინტერესებულ მხარეთა ჩართვის გეგმ ↑ მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმა – ლოტი 1 ↑ მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმა (LARP) – ლოტი 2
Tiger Electronics

Tiger Electronics (აგრეთვე ცნობილი სახელებით Tiger და Tiger Toys) — ამერიკული სათამაშოების მწარმოებელი კომპანია, რომელიც ცნობილი იყო პორტატიული LCD თამაშების შექმნით, ისეთების როგორებიცაა Furby, Talkboy, Giga Pets, 2-XL რობოტი,, აგრეთვე აუდიო თამაში — „Brain Warp“. კომპანია დაარსდა 1978 წელს გერალდ, რენდი და არნოლდ რისმანების მიერ. შტაბ-ბინა მდებარეობდა ვერნონ-ჰილზში, ილინოისის შტატში. 1998 წელს Tiger Electronics შეიძინა სათაშოების უმსხვილესმა მწარმოებლმა კომპანია Hasbro-მ. Tiger / Orlitronic Handheld/Tabletop Games Moody Furballs And The Developers Who Love Them ↑ „COMPUTER GAMES DOMINATE THE SHELVES“. Chicago Tribune. November 25, 1994. ↑ Business Week, Issues 3525-3528. McGraw-Hill, 1997. Retrieved from Google Books on December 7, 2010. "Later on this month, Tiger Electronics Inc. in Vernon Hills[...]" ↑ Kirschner, Suzanne Kantra. "What's New." Popular Science, Bonnier Corporation. October 1997. Vol. 251, No. 4. ISSN 0161-7370. 17. Retrieved from Google Books on December 7, 2010. "Tiger Electronics, 980 Woodlands Pkwy., Vernon Hills IL 60061." ↑ Nachison, Dave. (August 24, 1999) Sacre Bleu! It's Pokémon!. დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 29, 1999. ციტირების თარიღი: July 1, 2019.
ნიგვზარის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

ნიგვზარის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგვზარაში. ეკლესია აგებულია 1861 წელს. როგორც ჩანს, ეკლესია მანამდეც ყოფილა. 1840 წლამდე ნიგვზარაში დღევანდელი ეკლესიიდან დაახლოებით 30-40 მეტრში მთის შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობდა ხის ეკლესია, რასაც ამავე წლის აღწერა ადასტურებს. შემდეგი აღწერის მიხედვით, რომელიც 1860 წელს მოხდა, აქ უკვე ქვის ეკლესიაა მოხსენიებული. ხარშილაძე ვ., ხარშილაძეები, წინაპრები და თანამედროვეები, ქუთაისი, 2006  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8957
სარეკის ღვთაების ეკლესია

სარეკის ღვთაების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარეკში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, 1 კმ-ზე, ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია დაზიანებული ყოფილა მისი აღდგენა და რესტავრირება მოხდა ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ. ეკლესია დარბაზულია (8,2X10,7 მ). ნაგებია ყორექვით, წყობა თარაზულია. გეგმა ტრაპეციის ფორმისაა. ასიმეტრიული აფსიდის მხრები და კონქის თაღი ერთსაფეხურიანია. გვერდებზე თითო მცირე ნიშაა გამოკვეთილი, დარბაზში გრძივი კედლების წყვილ პილასტრის კაპიტელებს კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. ინტერიერს განივი კედლებისა და სამხრეთი კედლის ცენტრალურ ნაწილებში გაჭრილი თაღოვანი სარკმელი ანათებს. კარი ორია: ერთი შიგნიდან თაღოვანი, ნაოთხალი — დასავლეთ კედელში, მეორე კი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში, ქვის ფილებით დაგებული იატაკი საკურთხეველში ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. ფასადებზე ქვის წყობისათვის დამახასიათებელია დიდი და მცირე ზომის ქვის რიგების მონაცვლეობა. კარ-სარკმლის საპირეებად და კუთხეებში შედარებით დიდი ზომის ქვებია გამოყენებული. კარნიზი თაროს ფორმისაა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6485
ჩიხის სამების ეკლესია (ჭიღლაძეების უბანი)

ჩიხის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში, ჭიღლაძეების უბნის სასაფლაოზე. ეკლესია დარბაზულია (8,5X5,0 მ). შენობის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდით, რომლის სარკმლის ორივე მხარეზე თითო ნიშაა განლაგებული. დარბაზში ორი თაღოვანი კარით შევდივართ, რომელთა ბალავრის ქვები კედლის სისქეშია ჩადგმული. მესამე კარი, რომელიც საკურთხეველთან ახლოს ჩრდილო კედელშია გაჭრილი, ამოშენებულია ისე, რომ შიგნიდან კარის ფორმის ნიშაა დატოვებული. სამხრეთის კედელში ცენტრიდან ოდნავ აღმოსავლეთით სწორკუთხა სარკმელი მდებარეობს. ინტერიერის მხატვრული სახე სადაა, ძირითადი აქცენტი საკურთხევლისკენაა გადატანილი, რასაც აძლიერებს ის, რომ დარბაზი აღმოსავლეთისაკენ ოდნავ ფართოვდება. კედლები თლილი ქვითაა მოპირკეთებული. თლილი ქვის ფილებითაა აგრეთვე დაგებული იატაკი, რომლის საკურთხევლის ნაწილი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. გრძივი კედლები გაძლიერებულია შუაში წყვილი ორსაფეხურიანი, ხოლო დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებით, რომელთა კაპიტელებს კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კონქის თაღი იმპოსტებზეა დაბჯენილი. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა. ფასადები მოკლებულია ყოველგვარ დეკორს, კედლები მოპირკეთებულია ღია ვარდისფერი სწორკუთხა, თლილი ქვის ფილებით. წყობა თარაზულია. კარნიზი კვეთაში თაროსა და ლილვის ფორმისაა. შენობა ორსაფეხურიან ზეძირკველზე დგას, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ერთი საფეხურიც ემატება. სამხრეთი კარის წინ სამსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. ეკლესიის სახურავი კრამიტისაა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9045
ჩიხის სამების ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი ჩიხის სამების ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩიხის სამების ეკლესია — ეკლესია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში. ჩიხის სამების ეკლესია — ეკლესია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში.
ჩიხის სამების ეკლესია

ჩიხის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში, მდებარეობს სოფლის ცენტრში, ახალ სასაფლაოზე. ეკლესიის ზომებია 21X10 მ. შენობის ცენტრალური ნაწილი სწორკუთხა, წაგრძელებული გეგმარების დარბაზს უკავია, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ეკვრის სწორკუთხა, განივი ღერძის გასწვრივ წაგრძელებული გეგმის საკურთხეველი, დასავლეთიდან კი კვადრატული გეგმის ორსართულიანი სამრეკლო. გრძივი კედლების ცენტრალურ ნაწილებში ერთმანეთის პირისპირ თითო, ნაოთხალიანი, თაღოვანი კარია გაჭრილი, რომელთა ორივე მხარეს თითო თაღოვანი სარკმელია განლაგებული. საკურთხეველს დარბაზი სამი ფართო, თაღოვანი გასასვლელით უკავშირდება. (მათგან შუათანა უფრო ფართოა). საკურთხევლის სამივე კედლის ცენტრალურ ნაწილებში თითო სარკმელია გაჭრილი. საკურთხეველი სიგრძით დარბაზის განივ კედელზე უფრო მოკლეა და ამიტომ მისი ჩრდილო და სამხრეთი კედლები დარბაზის შესაბამის კედლებთან კონტაქტში თითო საფეხურს ქმნის. ფართო გასასვლელით იყო აგრეთვე დაკავშირებული დარბაზი სამრეკლოს პირველ სართულთან. სამრეკლოს პირველ სართულში გასასვლელიც საკმაოდ ფართო ყოფილა, მაგრამ შემდეგ დაუვიწროვებიათ. სამრეკლოს პირველი სართული კვადრატული გეგმარების სათავსს წარმოადგენს დასავლეთიდან თაღოვანი კარითა და ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან თითო თაღოვანი სარკმლით, ხოლო მეორე სართული სვეტებზეა დაყრდნობილი. სამ მხარეზე თაღებით გახსნილი ფანჩატურია. სამრეკლოს ოთხფერდა სახურავს თუნუქის საბურავი აქვს მოწყობილი. ეკლესია მოხატულია, იატაკი დამუშავებული, თლილი ქვისაა, გუმბათის შიდა მხარე ხითაა მოპირკეთებული. ექსტერიერის მხატვრული სახის მისაღწევად უხვადაა გამოყენებული არქიტექტურული გაფორმების საშუალებები. ხაზგასმულია და გამოკვეთილია ყველა კონსტრუქციული ნაწილი. გარეგნულ სახეში განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს სამი მთავარი მასის ურთიერთობა: ცენტრში დარბაზისა, რომელიც ყველაზე დიდი ზომისაა და განსაკუთრებითაა გაფორმებული, აღმოსავლეთით საკურთხევლისა, მცირე ზომითა და სადა დეკორით და დასავლეთით სამრეკლოსი, რომელიც ვიწრო, მაღალი და ყველაზე უფრო დინამიკურია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9048
Genesis Nomad

Genesis Nomad (აგრეთვე ცნობილი როგორც Sega Nomad) — მეოთხე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Sega-ს მიერ 1995 წლის ოქტომბერში ჩრდილოეთ ამერიკაში. Nomad არის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლის, Sega Genesis პორტატიული ვერსია (ჩრდილოეთ ამერიკის გარეთ ცნობილი როგორც Sega Mega Drive). Nomad Sega-ს მიერ გამოცემული უკანასკნელი პორტატიული კონსოლია. Genesis-სა და Mega Jet-ის მსგავსად, Nomad მოიხმარდა 16/32-ბიტიან Motorola 68000-ის მიკროპროცესორს და ექვს ცალ AA-ბატარეებს ორიდან სამ საათამდე ხანგრძლივობით. მასში ჩაშენებული იყო 3,25-დიუმიანი ფერადი ეკრანი, ასევე გააჩნდა სტანდარტულ ტელევიზორზე მიერთების ფუნქცია. კონსოლი ექსკლუზიურად იყიდებოდა ჩრდილოეთ ამერიკაში და ოფიციალურად არსდროს გამოსულა სხვა რეგიონში, გარდა ერთი შემთხვევისა, როდესაც იაპონიაში კონსოლი გამოიცა შეზღუდული რაოდენობით, თუმცა ვერ ჰპოვა სათანადო წარმატება. მასზე არათავსებადი იყო Genesis-ის პერიფერიბი, მათ შორის Power Base Converter, Sega CD და 32X. საგულისმხმო ის არის, რონ Sega Nomad-ს არ გააჩნდა თამაშების საკუთარი ბიბლიოთეკა, ამის ნაცვლად მასზე თავსებადი იყო Genesis-ის თამაშები. გამოსვლისთანავე მასზე ხელმისაწვდომი იყო 500-მდე თამაში. მას აგრეთვე შეეძლო Genesis-ისთვის შექმნილი არალიცენზირებული Hombrew და მეკობრული თამაშების გაშვება. კონსოლმა ვერ შეძლო პოპულარობის მოპოვება მომხმარებლებში. ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ამისა იყო ის, რომ ბაზარზე დომინირებდა Nintendo-ს პორტატიული კონსოლი Game Boy, ხოლო ვიდეო თამაშის „Pokémon Red and Blue“-ის გამოსვლის შემდეგ Game Boy-ს პოზიციები კიდევ უფრო გაძლიერდა, რამაც უარყოფითად იმოქმედა Nomad-ის გაყიდვებზე, აქედან გამომდინარე, 1999 წელს Nomad თავდაპირველ ფასთან შედარებით სამჯერ ნაკლებ ფასად იყიდებოდა. საბოლოო ჯამში, იმავე წელს კომპანია Sega-მ შეწყვიტა კონსოლის წარმოება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Genesis Nomad Genesis Nomad Sega Retro Nomad — Retro Pixl Genesis Nomad-ის 10 საუკეთესო თამაში — Retro Gamer ↑ Marriott, Scott Alan. Sega Genesis Nomad - Overview. Allgame. დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 14, 2014. ციტირების თარიღი: October 18, 2013. ↑ Snow, Blake (July 30, 2007). „The 10 Worst-Selling Handhelds of All Time“. GamePro. დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 12, 2007. ციტირების თარიღი: January 17, 2008. ↑ 3.0 3.1 „Nomad: Sega's On-the-road Warrior“. GamePro. IDG (87): 20. December 1995. ↑ 4.0 4.1 Hunt, Stuart. „Retroinspection: Sega Nomad“. Retro Gamer. Imagine Publishing (69): 46–53. ↑ Linneman, John. (2018-05-13) DF Retro: Revisiting Sega's Nomad - the original Switch? en. ციტირების თარიღი: 2020-03-04
გამოღმა არგვეთის ოქონის ღვთისმშობლის ეკლესია

გამოღმა არგვეთის ოქონის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ გამოღმა არგვეთში. აგებულია XIX საუკუნეში. ეკლესია დარბაზულია, დასავლეთიდან გვიანი პერიოდის მინაშენით. ნაგებია კირქვის ნათალი ქვით. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. საკურთხეველი გამოყოფილია ორსაფეხურიანი მხრებით, რომელზეც კონქის საბჯენი თაღია გადასული. გრძივი კედლები დანაწევრებულია ორი წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით, რომლებზეც კამარის საბჯენი ორსაფეხურიანივე თაღები გადადის. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლებში არქიტრავული კარია გაჭრილი. სამხრეთის კედელში ორი სწორკუთხა სარკმელია. ერთი სარკმელი აქვს დასავლეთის კარის თავზეც. ამჟამად ის მინაშენშია მოქცეული. ტაძრის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კართა გაფორმება გვიანია. ტაძარს მარტივი თაროსებრი ლავგარდანი აქვს. ფასადები გალესილი ყოფილა კირით. ახლა უკვე ჩამოცვენილია. მინაშენი ნატეხი ქვითაა აგებული. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარის მოჩარჩოება იდენტურია ტაძრის დანარჩენი კარების მოჩარჩოებისა. ტაძარს სამხრეთიდან მინაშენი ჰქონია, ასევე შემდგომი პერიოდის. ის დღეს აღარ არსებობს. ტაძრის მორთულობა მწირია. მთავარი დატვირთვა აღმოსავლეთ ფასადზე მოდის. მორთულია სარკმლის მოჩარჩოება და მის ზემოთ მოცემულია რელიეფური დიდი ჯვარი. ჯვრის თავზე ვერძის ჰორელიეფი იყო, რომელიც ახლა ჩამომტვრეულია. ტაძრის დასავლეთით რამდენიმე მეტრში დგას სამსართულიანი სამრეკლო. პირველი და მეორე სართულები ყრუა და მათში მესამე სართულზე ასასვლელი კიბეა მოქცეული. მესამე სართული ფანჩატურია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17057
კაპიტონ გოგოლაძე

კაპიტონ ალექსანდრეს ძე გოგოლაძე (დ. უცნობია — გ. 1942) — ქართველი ჟურნალისტი, პოეტი. მიეკუთვნებოდა სოციალ-დემოკრატების პარტიას. ეწეოდა აქტიურ ჟურნალისტურ საქმიანობას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი მოღვაწეობა სატირულ ჟურნალ „ეშმაკის მათრახში”. გარდა ამისა, იგი წერდა „მათრახში“, „მათრახი და სალამურში“, აგრეთვე, გაზეთ „კვალში”. აქტიურად იყო ჩაბმული პოლემიკაში ილია ჭავჭავაძესთან და მის მომხრეებთან. 1909-1915 წლებში იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბათუმის განყოფილების სარევიზიო კომისიის წევრი. მუშაობდა ბათუმის საურთიერთო ნდობის საზოგადოებაში მოანგარიშედ. 1911 წელს არჩეული იყო ბათუმის ქალაქის საბჭოს წევრად (ხმოსნად). 1918 წელს იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 100. კაპიტონ გოგოლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჭორვილის მაცხოვრის ეკლესია

ჭორვილის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭორვილაში. აგებულია 1901 წელს. ეკლესია სამნავიანი ნაგებობაა, რომლის სამივე ნავი ორფერდა სახურავის ქვეშაა მოქცეული. იგი საკმაოდ დიდი მოცულობისაა, გარე ზომებით: 18X11 მ. გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, ურთიერთისმეტრიულად განლაგებული კონსტრუქციული ნაწილებით. ინტერიერში ორმწკრივად ჩარიგებული ექვსი კვადრატული სვეტით სამ ნავად იყოფა. შუა ნავი, რომელიც სხვებზე განიერი და მაღალია, აღმოსავლეთით საკურთხევლით ბოლოვდება, ხოლო ორი დანარჩენი ნავი შესაბამისად სამკვეთლოთი და სადიაკვნით. ისინი დარბაზისაგან აღმოსავლეთის ორი სვეტითა და მათგან განივად გადასული თაღებით არიან გამიჯნული. სადიაკვნის აფსიდს ნახევარი ელიფსის ფორმა აქვს, ხოლო საკურთხევლისა და სამკვეთლოს აფსიდები ასიმეტრიული მოხაზულობისაა. სამივე აფსიდის კონქის თაღები იმპოსტებს ეყრდნობა. საკურთხევლისა და სამკვეთლო-სადიაკვნეს სივრცეები გაერთიანებულია ფართო თაღოვანი გასასვლელებით. სარკმელი მხოლოდ საკურთხევლის აფსიდშია გაჭრილი, ხოლო სამკვეთლოსა და საკურთხეველს თითო სარკმელი გვერდებზე აქვს განლაგებული, მათ ქვემოთ კი ნიშებია გამოკვეთილი — სამკვეთლოში ორი თაღოვანი, სადიაკვნეში კი ერთი სწორკუთხა. სამკვეთლო-სადიაკვნის მხრები დარბაზის გრძივი კედლებისაგან თითო საფეხურითაა გამოყოფილი. გრძივი კედლების ცენტრალურ ნაწილებში თითო კარი და მათ აქეთ-იქით ორ-ორი სარკმელია განლაგებული, რომელთა ზემოთ დეკორატიული თაღები გადადის. ერთი კარი მდებარეობს დასავლეთ კედლის შუაში, მის ზემოთ კი ფრონტონზე გამავალი მრგვალი სარკმელია გაჭრილი. კედლები ორივე მხრიდან შებათქაშებულია. იატაკი ქვის ფილებითაა დაგებული. საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. ფასადების დეკორს კარ-სარკმლის ლილვოვანი საპირეები წარმოადგენს. სამხრეთი და დასავლეთი კარების მხატვრული იერი დამატებით პილასტრების კომპოზიციითაა გაძლიერებული. დასავლეთი კარის დეკორატიულ ფრონტონში ჯვარია გამოსახული. სამხრეთი კარის შეწყვილებული პილასტრები ორსართულადაა განლაგებული, მეორე სართულის პილასტრებს შორის კარის თავზე ბარელიეფური ჯვარია გამოსახული, მის ზემოთ კი წრიულ ქვაზე მხედურულით შესრულებულის ამშენებლო წარწერაა. შენობა ერთსაფეხურიან ზეძირკველზე დგას, კუთხეებში პილასტრებია ამოყვანილი, ლავგარდანი კვეთაში თაროსა და ფოსოს ფორმისაა. სახურავი კრამიტისაა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9089
ჭორვილის ციხე

ჭორვილის ციხე — ციხესიმაგრე საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭორვილაში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მცირე შემაღლებაზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ციხეს ირგვლივ გალავანი აქვს შემორტყმული, რომელშიც დარბაზული ეკლესიაცაა მოქცეული. ციხე ისეა დანგრეული, რომ მისი ადრინდელი სახის წარმოდგენა შეუძლებელია. მისი მაღლივი ნაწილის კედლების ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეა მხოლოდ აღმართული დაახლოებით 7-8 მეტრამდე, იკითხება სამი სართული. ჩრდილო კედლის ქვედა ნაწილში ბუხარი ყოფილა მოწყობილი. დასავლეთიდან ციხის ამ ნაწილს ჩრდილო-სამხრეთი მიმართულების საკმაოდ დიდი კედელი ესაზღვრება, რომლის ზემო, შუა ნაწილიდან ოდნავ ჩრდილოეთით თაღოვანი ღიობის ფრაგმენტია, მის ქვემოთ კი კედელი საკმაოდ დიდზეა გამონგრეული. გარე მხრიდან კედლები ყორე, ნამსხვრევი ქვითაა ამოყვანილი, რომელთა შორის არე კირის დუღაბითაა ამოვსებული. 1975 წელს, წერეთლების უბანს ციხის შემორჩენილი მაღლივი ნაწილის კუთხეში ყორექვის კედელი ამოუშენებიათ, რომელშიც ომში დაღუპულთა ხსოვნისადმი მიძღვნილი მემორიალური დაფა ჩაუსვამთ. დაფის ქვემოთ კი მოზრდილი სწორკუთხა ქვაა სამი ჯვრის ბარელიეფური გამოსახულებით. ამჟამად ბარელიეფი ციხის ეკლესიის კედელშია ჩასმული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9091
ჭორვილის ეკლესია

ჭორვილის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭორვილაში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია ციხის გალავანშია მოქცეული, ტრაპეციის ფორმის გეგმაში აღმოსავლეთით კოლოფა აფსიდია ჩახაზული. აფსიდის მხრები ერთსაფეხურიანია. სარკმლის აქეთ-იქით საკურთხევლის კედელში თითო ნიშაა გამოკვეთილი. დარბაზის გრძივი კედლები თითო პილასტრითაა დაყოფილი. დარბაზს ორი სარკმელი აქვს, ერთი სამხრეთ კედელში, პილასტრის მარჯვნივ, მეორე კი დასავლეთ კედელში, შიგნიდან თაღოვანი, ნაოთხალიანი კარის ზემოთ. შეინიშნება ფრესკის კვალი. ფასადები ნამსხვრევი ქვითაა მოპირკეთებული. წყობა შეძლებისდაგვარად თარაზულია. დასავლეთ კარს ამშვენებს უზარმაზარი, კვადრატული ფორმის ბალავრის ქვა, რომელზეც წრიულ ჩაჭრილ ფონზე გამოსახულია დიდი ჯვარი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9088
კომბოსტოს თეთრი ლაქიანობა

კომბოსტოს თეთრი ლაქიანობა — კომბოსტოსებრთა ოჯახის წარმომადგენლების დაავადება. განსაკუთრებით საყურადღებოა კომბოსტო (თავიანი, ბროკოლი, ყვავილოვანი). იწვევს ოომიცეტი Albugo candida. ადრეული სიმპტომებია მცირე ზომის რელიეფური თეთრი ან კრემისფერი ბალიშაკები, რომელთა დიამეტრიც შეადგენს 2–3 მილიმეტრს და რომლებიც წარმოიქმნება ფოთლებსა და ღეროებზე ეპიდერმისის ქვეშ. ეპიდერმისი, რომელიც ფარავს დაზიანებებს, მალევე სკდება და გამოყოფს თეთრ ფხვნილისებრ სოკოვან სტრუქტურებს (სპორანგიუმებს). დროთა განმავლობაში შესაძლოა განვითარდეს უფრო დიდი ზომის დაზიანებები, რომელთა დიამეტრიც 2–3 სმ-ს აღწევს. მწვავედ დაინფიცირებული ფოთლები ხმება და იღუპება. გარკვეული დროის შემდეგ უფრო ძველი დაზიანებები შესაძლოა დალპეს და გაყავისფრდეს. დაინფიცირებული ყვავილედების ღეროები დეფორმაციას განიცდის. ყვავილედების ყუნწები სქელდება და მათი ბოლოები იგრიხება. ბრძოლის ღონისძიებები: თესლბრუნვა, კვლების გამარგვლა, გამოხშირვა, კულტურათა მონაცვლეობა (კომბოსტოსებრთა ოჯახის წარმომადგენლების წარმოება საჭიროა ყოველი 3 (მინიმუმ 2) წლის მონაცვლეობით), ნაკვეთიდან დაინფიცირებული მცენარეული ნარჩენების მოცილება და განადგურება, ღრმად მოხვნა, რათა დაიმარხოს დაინფიცირებული მცენარეული ნარჩენები, დაავადებისადმი გამძლე ჯიშების გამოყენება, ეფექტიანი ფუნგიციდების დროული გამოყენება. ↑ 1.0 1.1 მინდვრისა და ბოსტნეული კულტურების დაცვა გვ. 24. agriedu.ge. ციტირების თარიღი: 18 აგვისტო, 2020. ↑ 2.0 2.1 მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. gfa.org.ge (2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2020.
ივანწმინდის ეკლესია

ივანწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ივანწმინდაში. აგებულია XVI საუკუნეში. ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ტიპის შენობაა (8,9X5,7 მ). სამშენებლო მასალად თლილი ქვაა გამოყენებული, წყობა თარაზულია. ეკლესიას აქვს სამი მოჩუქურთმებული თაღოვანი სარკმელი. ოდნავ წაგრძელებულ, სწორკუთხა გეგმაში აღმოსავლეთით მშვილდა აფსიდია ჩახაზული, რომლის გვერდებზე თითო თაღოვანი ნიშაა განლაგებული. აფსიდის ჩრდილო მხარი შესაბამის კედელს პირდაპირ უერთდება, სამხრეთი მხარი კი ერთსაფეხურიანია და ნალისებრი ფორმა აქვს. შიგნიდან თაღოვანი, ნაოთხალიანი კარია დასავლეთ კედელში. იატაკი ქვის ფილებითაა დაგებული. კედლები შებათქაშებულია. მორთულობით აქცენტირებულია მხოლოდ სამხრეთის კარი, რომელსაც ჯვრის ორნამენტით მოჩუქურთმებული საპირე არშია ამშვენებს. გადახურვა კრამიტისაა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9051
სხვიტორის ღვთისმშობლის ეკლესია

სხვიტორის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სხვიტორში. მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე, განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (16,25X8 მ.). ეკლესიის გეგმა ასიმეტრიული, წაგრძელებული ფორმის ოთხკუთხედია. ნახევარწრიული აფსიდის მხრები გრძივი კედლებისაგან დარბაზის მხრიდან ორსაფეხურიან პილასტრებით გამოიყოფა. საკურთხევლის გვერდებზე სამი ნიშაა განლაგებული — ორი ჩრდილოეთით და ერთი სამხრეთით. განათების წყაროს ერთი შიგნიდან თაღოვანი სარკმელი წარმოადგენს. დარბაზს სხვადასხვა ზომის ხუთი სარკმელი ანათებს, ორ-ორი გრძივ კედლებში, ერთიც დასავლეთ კედელში. შიგნიდან თაღოვანი, ნაოთხალი თითო კარია დასავლეთ კედლის ცენტრალურ ნაწილში და სამხრეთ კედელში სარკმლებს შორის. სამსაფეხურიანი პილასტრებია მოწყობილი დასავლეთ კუთხეებში. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილებში, საკურთხევლის მხრებთან ახლოს თითო ნიშაა გამოკვეთილი — ჩრდილო ნიშა მცირე ზომისაა, ხოლო სამხრეთისა უფრო მოზრდილი და თაღოვანია. ქვისფილებით დაგებული იატაკი საკურთხეველში ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. არის სოლეა. კედლები შებათქაშებულია. კონქი და კამარა ხის მასალითაა მოწყობილი. გარედან კედლები შებათქაშებულია და მოკლებულია ყოველგვარ დეკორს, თუ არ ჩავთვლით აღმოსავლეთ სარკმლის ნახევარწრიულ სათაურს. კრამიტის სახურავი სამხრეთით ორნახევარ მეტრამდეა გადმოშვერილი და შვიდ ოთხკუთხა ხის ბოძზეა დაყრდნობილი. ბოძები ქვის კვადრატულ ბაზისებზეა აღმართული. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სხვიტორის ღვთისმშობლის ეკლესია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9027
კალვათის სამების ეკლესია

კალვათის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალვათაში. მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე, აგებულია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. ეკლესია დარბაზულია (12,5X8,5 მ). ნაგებია უხეშად დამუშავებული რუხი ფერის ქვით. წყობა თარაზულია. გარედან კუთხეები ეკლარის თლილი ქვის ჭადრაკული წყობითაა ამოყვანილი. ეკლესიის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეზე სწორკუთხა ნიშებია განლაგებული, ორი ჩრდილოეთით და ერთი სამხრეთით. დარბაზის გრძივ კედლებში ურთიერთსიმეტრიულად გაჭრილია ორ-ორი თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმელი და მათ შორის თითო, შიგნიდან თაღოვანი ნაოთხალი კარი. ერთი ასეთივე კარია დასავლეთ კედელშიც. საკურთხეველი დარბაზის კედლებს ერთი საფეხურით უერთდება. იატაკი ქვის ფილებითაა დაგებული. სამხრეთ ფასადზე კარ-სარკმლის საპირეები მდიდრულად არის მორთული მცენარეული ჩუქურთმით, განსაკუთრებით კარის ზედა ნაწილი. ჩრდილო ფასადზე კი კარ-სარკმლის მორთულობას ლილვოვანი საპირეები წარმოადგენს. ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია პროფილში თაროსა და ბატიყელას ფორმის კარნიზი. ერთსაფეხურიანი ზეძირკველი ლილვოვანი არშიით ბოლოვდება.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8936