laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელი

ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელი (დან. Vilhelmine Ernestine af Danmark, გერმ. Wilhelmine Ernestine von Dänemark; დ. 20 ივნისი, 1650 — გ. 22 აპრილი, 1706) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ქალიშვილი. პფალცის კურფიურსტ კარლ II-ის მეუღლე 1680-85 წლებში. ვილჰელმინა ერნესტინა დაიბადა 1650 წლის 20 ივნისს. იგი იყო დანიისაა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის შუათანა ქალიშვილი. მისი დაბადებიდან რამდენიმე წელიწადში, ჰანოვერის დედოფალმა სოფია პფალცელმა მისი ძმისწულის, კურფიურსტ კარლ II-ის საქორწინო მოლაპარაკებები წამოიწყო დანიელებთან. საქორწინო მოლაპარაკებები 1669 წელს დაიწყო და კარლისთვის ვილჰელმინას მითხოვება გადაწყდა. 1671 წლის 24 ივნისს, ამალიაბორგის სასახლეში შედგა ვილჰელმინასა და კარლის ნიშნობა. ამავე წლის 14 აგვისტოს, ვილჰელმინამ თავისი დიდი ამალით დატოვა დანია და ჰაიდელბერგში გაემგზავრა, სადაც 1671 წლის 20 სექტემბერს იგი კარლზე დაქორწინდა. ვილჰელმინა ერნესტინას დანიელებმა უძვირფასესი მზითვი გაატანეს, რომელშიც შედიოდა ქალაქები: გერმენჰაიმი და ოპენჰაიმი. 1679 წელს, დანიასა და შვედეთს შორის მიმდინარე ომის დროს, ვილჰელმინა თავის ძმას ფულით ეხმარებოდა. ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა. კარლი ვილჰელმინაზე რეალურად მხოლოდ მამამისის დაძალების გამო დაქორწინდა, რის გამოც მისდამი თავიდანვე სკეპტიკურად იყო განწყობილი. ერნესტინას მორცხვი ხასიათისა და არც ისე ბრწყინვალე გარეგნობის გამო, კარლი სულ უფრო უკმაყოფილო იყო მისით. აქტიური ცხოვრების მოყვარული კარლი ზედაც არ უყურებდა მას. ვილჰელმინა დიდად არ ცდილობდა ქმრის გულის მოგებას, რასაც ისიც დაერთო, რომ წყვილს შვილი არ უჩნდებოდა, რასაც რაღათქმაუნდა მას მიაწერდნენ. 1677 წლიდან, კარლი მასთან განქორწინებას გეგმავდა, თუმცა მისი „ოცნება“ არასდროს ასრულებულა. 1680 წელს კარლ II პფალცის კურფიურსტი გახდა. ტახტზე ასვლისთანავე, მან უამრავი საყვარელი გაიჩინა, რომლებთან რომანსაც არასდროს მალავდა. კარლი 1685 წელს ისე გარდაიცვალა, რომ შვილი არ ჰყოლია. დაქვრივებული ვილჰელმინა თავის დასთან, საქსონიის კურფიურსტის ქვრივ ანა სოფია დანიელთან ერთად დასახლდა ლიხტენბურგის სასახლეში, სადაც გარდაიცვალა 1706 წელს. აქვე გარდაიცვალა ანა სოფიაც 1717 წელს. Dirk Van der Cruysse: Madame sein ist ein ellendes Handwerck. Liselotte von der Pfalz. Eine deutsche Prinzessin am Hof des Sonnenkönigs. Aus dem Französischen von Inge Leipold. 14. Auflage, Piper, München 2015, ISBN 3-492-22141-6, S. 104. Wilhelmine Ernestine von Dänemark. In: Carl Frederik Bricka (Hrsg.): Dansk biografisk Lexikon. Tillige omfattende Norge for Tidsrummet 1537–1814. 1. Auflage. Band 18: Ubbe–Wimpffen. Gyldendalske Boghandels Forlag, Kopenhagen 1904, S. 593 (dänisch, runeberg.org).
ხაჩინიალი

ხაჩინიალი (აზერ. Xaçınyalı, სომხ. Խաչինտափ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ხაჩინიალი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-15.
ხანალილარი (ლაჩინი)

ხანალილარი (აზერ. Xanalılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ხანალილარი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-15.
ნინი გოგიჩაიშვილი

ნინი გოგიჩაიშვილი (დ. 23 ნოემბერი, 1993) — ქართველი მოდელი. 2018 წელს გახდა მის საქართველო. წარადგინა საქართველოს კონკურსზე მის მსოფლიო 2019. მის საქართველო დაარქივებული 2011-10-03 საიტზე Wayback Machine. ბიოგრაფია
იოსებ გოგიჩაიშვილი

იოსებ „სოსო“ გოგიჩაიშვილი (დ. 11 თებერვალი, 1938, ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1979). სოსო გოგიჩაიშვილი დაიბადა 1938 წლის 11 თებერვალს ბათუმში, 1960 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1960-1961 წლებში გორის თეატრის, 1962-1963 წლებში სანკულტურის თეატრის, 1963-1967 წლებში მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის, 1967-1976 წლებში რუსთავის თეატრის, 1976 წლიდან მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობია. გადაღებულია ფილმებში: „ერთი ცის ქვეშ“ (1961), „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ (აგიტატორი, 1962), „შეხვედრა წარსულთან“ (აკია, 1966), „დათა თუთაშხია“ (ნიკიფორე ბუბუტეიშვილი, 1978), „ხსოვნა“ (1989), „თეთრი ბაირაღები“ (ზედამხედველი, 1990), „ღმერთო, რისი გულისთვის“ (უმადური, 2003) და სხვა. დაქორწინებულია მსახიობ ნანა დათუნაშვილზე, მათი შვილი იყო ცნობილი ტელეწამყვანი გიორგი გოგიჩაიშვილი, გიორგის შვილები ცნობილი მოდელები ნანუკა და ნინი არიან. ნანუკა ვიცე მის-საქართველო 2015-ის, ნინი კი მის-საქართველო 2018-ის ტიტულის მფლობელია. იოსებ გოგიჩაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი იოსებ გოგიჩაიშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია იოსებ გოგიჩაიშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
The Hollywood Reporter

„The Hollywood Reporter“ აბრევიატურა („THR“) — ამერიკული ბეჭდვითი და ინტერნეტ ჟურნალი, რომელიც აშუქებს აშშ-ის კინოინდუსტრიაში მიმდინარე მოვლენებს. დაფუძნდა 1930 წელს, უილიამ ვილკერსონის მიერ როგორც ყოველდღიური გასართობი გაზეთი. პირველი ნომერი გამოვიდა იმავე წლის 30 სექტემბერს. 2010 წელს ჟურნალს შეეცვალა ფორმატი და მას შემდეგ გამოდის ყოველკვირეულად. აგრეთვე განახლდა ჟურნალის საიტი. მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში. იგი არის Billboard-Hollywood Reporter Media Group-ის ნაწილი, რომლის შემადგენლობაში ასევე შედის „Billboard“ და SpinMedia. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: The Hollywood Reporter ოფიციალური საიტი ↑ Billy Wilkerson. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 ივნისი, 2014. ციტირების თარიღი: 8 ოქტომბერი, 2013. ↑ Barnes, Brooks. „Hollywood Reporter to Become a Weekly Magazine“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 11 ოქტომბერი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება)
სკოტ მერფი

მეთიუ სკოტ მერფი (ინგლ. Matthew Scott Murphy; დ. 26 იანვარი, 1970) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, ნიუ-იორკის მეოცე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი აშშ-ის კონგრესში 2009 წლის აპრილიდან 2011 წლის 3 იანვრამდე. კონგრესის წევრობისას, იყო კონსერვატორ დემოკრატთა „ლურჯი ძაღლის კოალიციის“ წევრი. 2010 წლის ნოემბერში, შუალედურ არჩევნებში დამარცხდა რესპუბლიკელ კრის გიბსონთან. ↑ „WEDDINGS; Jennifer Hogan, Scott Murphy“. nytimes.com. 2000-03-12. ციტირების თარიღი: 2009-02-18. ↑ Our People: Scott Murphy. advantagecap.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-10-25. ციტირების თარიღი: 2009-02-15.
ჯიმ ტედისკო

ჯეიმზ „ჯიმ“ ნიკოლას ტედისკო (ინგლ. James "Jim" Nicholas Tedisco; დ. 15 ივლისი, 1950) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, 2017 წლიდან ნიუ-იორკის შტატის სენატის წევრი 49-ე ოლქიდან. რესპუბლიკელი. 1983–2017 წლებში იყო შტატის ასამბლეის წევრი, უმცირესობის ლიდერი 2005 წლის ნოემბრიდან 2009 წლის აპრილამდე. 2009 წლის აპრილში იყო რესპუბლიკელთა კანდიდატი მე-20 ოლქის სპეციალურ არჩევნებში, დამარცხდა დემოკრატ სკოტ მერფისთან. New York State Senate Official Member Website Jim Tedisco for Congress Jim Tedisco's campaign site Tedisco's Take Jim Tedisco's Blog ↑ Assemblyman James Tedisco: 49th Senate District. New York Senate. ციტირების თარიღი: January 5, 2017. ↑ NYS 49th Senate District Map. New York State Senate.
კირსტენ ჯილიბრენდი

კირსტენ ელიზაბეთ ჯილიბრენდი (ინგლ. Kirsten Elizabeth Gillibrand; დ. 9 დეკემბერი, 1966) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, უმცროსი სენატორი ნიუ-იორკის შტატიდან 2009 წლიდან. წარმომადგენელთა პალატის წევრი 2007–2009 წლებში. დემოკრატი. უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ, მუშაობდა ჰილარი კლინტონის საარჩევნო კამპანიაში 2000 წელს. 2006 წელს გახდა ნიუ-იორკის მეოცე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში, მეორე ვადით აირჩიეს 2008 წელს. წარმომადგენელთა პალატაში მოღვაწეობისას, იყო კონსერვატორ დემოკრატთა „ლურჯი ძაღლის კოალიციის“ წევრი. 2009 წელს, ჰილარი კლინტონის სახელმწიფო მდივნად დანიშვნის შემდეგ, გუბერნატორმა დეივიდ პატერსონმა ჯილიბრენდი მის მემკვიდრედ დანიშნა. ჯილიბრენდა გაიმარჯვა 2010 წლის სპეციალურ არჩევნებში, სრული 6-წლიანი ვადით აირჩიეს 2012 და 2018 წლებში. 2019 წლის 17 მარტს გამოაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა დემოკრატთა პრაიმერში 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პარტიის კანდიდატობისთვის. Senator Kirsten Gillibrand official U.S. Senate website Kirsten Gillibrand for President 2020 Gillibrand for President Election Site "What Is Kirsten Gillibrand Up To?" Clare Malone (December 21, 2017). FiveThirtyEight. ↑ Kirsten Gillibrand Officially Enters 2020 Democratic Race The New York Times, March 18, 2019
ნიუტ გინგრიჩი

ნიუტონ „ნიუტ“ ლეროი გინგრიჩი (ინგლ. Newton "Newt" Leroy Gingrich; დ. 17 ივნისი, 1943) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, მწერალი და ისტორიკოსი. აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი 1995–99 წლებში, 1994 წლის „რესპუბლიკური რევოლუციის“ ერთ-ერთი შემოქმედი, წლის ადამიანი ჟურნალ „TIME“-ის ვერსიით, ჯორჯიის შტატის მეექვსე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში 1979–99 წლებში, 2012 წელს მონაწილეობას იღებდა რესპუბლიკელთა საპრეზიდენტო პრაიმერში. Committee for America Column archives at Human Events In Depth interview with Gingrich, December 2, 2007 Financial information (U.S. House campaigns) at the Federal Election Committee Biography at The American Enterprise Institute Biography at The Hoover Institute Newt Gingrich papers at the University of West Georgia დაარქივებული 2019-04-05 საიტზე Wayback Machine. Booknotes interview with Gingrich on To Renew America, July 23, 1995 The Long March of Newt Gingrich, PBS Frontline, Peter Boyer and Stephen Talbot, January 16, 1996.
ჯონ ბეინერი

ჯონ ენდრიუ ბეინერი (ინგლ. John Andrew Boehner; დ. 17 ნოემბერი, 1949) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი 2011–15 წლებში, რესპუბლიკელი. წარმოადგენდა ოჰაიოს მერვე საარჩევნო ოლქს. 2007–11 წლებში იყო პალატის უმცირესობის ლიდერი, 2006–07 წლებში კი უმრაველსობის. გადადგა თანამდებობიდან ძლიერი შიდაპარტიული ოპოზიციის გამო, 2015 წლის ოქტომბერში. სპიკერის პოსტზე მისი მემკვიდრე პოლ რაიანი გახდა. Congressman John Boehner official U.S. House site Friends of John Boehner official campaign site The Freedom Project political action committee ↑ (2003) Dictionary of American Family Names. New York: Oxford University Press, გვ. 181. ISBN 0-19-508137-4.  ↑ „Boehner takes charge as new Congress convenes“. CNN. January 5, 2011.
ჯორჯ პატაკი

ჯორჯ ელმერ პატაკი (ინგლ. George Elmer Pataki; დ. 24 ივნისი, 1945) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი, ნიუ-იორკის შტატის 53-ე გუბერნატორი 1995–2006 წლებში. თავდაპირველად, იარჩიეს ქალაქ პისკილის მერად, შემდეგ – შტატის ასამბლეისა და სენატის წევრი. 1994 წლის არჩევნებში დაამარცხა მარიო კუომო სამი პროცენტის სხვაობით; ამ არჩევნებში მისი გამარჯვება მიჩნეულია 1994 წლის „რესპუბლიკური რევოლუციის“ ერთ-ერთ უმთავრეს მონაპოვრად. 2019 წლისთვის, არის ბოლო რესპუბლიკელი, რომელსაც მთელი ნიუ-იორკის შტატში რაიმე თანამდებობა ეკავა. George Pataki for President Video of speech at cornerstone laying ceremony for the Freedom Tower on July 4, 2004
Variety

„Variety“ — წამყვანი ამერიკული ყოველკვირეული ჟურნალი, რომელსაც ფლობს მედიაკომპანია Penske Media Corporation. აშუქებს მსოფლიო შოუბიზნესში მიმდინარე მოვლენებს. ჟურნალი დაარსდა 1905 წელს ნიუ-იორკში საიმ სილვერმანის მიერ. პირველი ნომერი გამოვიდა იმავე წლის 12 დეკემბერს და გაიყიდა 320-იანი ტირაჟით. 1935 წლიდან გამოდის ლოს-ანჯელესში. მისი მთავარი კონკურენტია ჟურნალი „The Hollywood Reporter“. ჟურნალი, აგრეთვე ფლობს საიტს Variety.com, რომელსაც ყოველთვიურად ჰყავს 17 მილიონი მომხმარებელი (2015 წლის მონაცემებით). საიტი აქვეყნებს მიმოხილვებს, ვიდეოებს, ფოტოგალერეებს, ფილმების შემოსავლების შედეგებს და ა.შ. ოფიციალური საიტი Variety — Internet Archive (1905-1961) Variety „Slanguage Dictionary“ Variety 411 ↑ „Variety, First Year No. 1“. Variety. 16 დეკემბერი, 1905. p. 3. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ "Inside Variety" published in 2000 (Ars Millenii, Madrid) by Peter Besas ↑ „The First Issue of Variety“. Variety. 24 დეკემბერი, 1915 p. 18 ↑ BPA Worldwide, September 2011
სიღნაღის ციხე-გალავანი

სიღნაღის ციხე-გალავანი — ციხე-გალავანი საქართველოში, ქალაქ სიღნაღში. ისტორიკოს პლატონ იოსელიანის ცნობით, აგებულია 1762 წელს, ერეკლე მეფის მიერ. მსგავს ცნობას იძლევა ვახტანგ ბატონიშვილიც სიღნაღის ციხეს თავდაპირველი სახით ჩვენამდე არ მოუღწევია, თუმცა მის შესახებ წარმოდგენის შექმნა შესაძლებელია XIX საუკუნის დასაწყისში შესრულებული გეგმის მიხედვით. XVIII საუკუნის შუა საუკუნეებსა და მეორე ნახევარში ძირითადად აგებდნენ დიდი ტევადობის ციხეებს, რადგან ციხეებში თავის შეფარება ადგილობრივ მოსახლეობასთან ერთად ახლო-მახლო სოფლებში მცხოვრებ მოსახლეობასაც შესძლებლოდა. სიღნაღის ციხის გეგმაზე არსებული ჩანაწერების მიხედვით, ირკვევა რომ ცალკეულ სოფლებს ცალკედ ჭიშკრები და კოშკები ეკუთვნოდა. მაგალითად: „მაღაროს“, „ბოდბის“, „ვაშნარის“. „მაღარო“ ორი ცილინდრული კოშკითაა გამაგრებული, იგი მთავარ შესასვლელს წარმოადგენს, რადგან ქალაქისა და ციხის მაკავშირებელია. სხვა დანარჩენი შესასვლელები ციხის კედლებშია გაჭრილი. უმრავლესობა განიერია და წარმოადგენს ნამდვილ ჭიშკარს, ზოგი ვიწროა და მათი დანიშნულება სათადარიგო კარია. გალავნის მთელ სიგრძეზე განლაგებულია ცილინდრული კოშკები, ხოლო მათ შორის — კონტრფორსები. სულ 23 კოშკია, რომელთა შორის მანძილები არათანაბარია. სიღნაღის ციხე-გალავანი
გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმი

გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმი — სახლ-მუზეუმი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში. აშენებულია გიორგი ლეონიძის მამის, ნიკოლოზის მიერ, რომელიც პატარძეულში წმინდა შიოს ტაძარში საწირველად XIX საუკუნის 60-იან წლებში გადმოიყვანეს. იგი 1968 წლიდან გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმად გამოაცხადდა. სახლი ორსართულიანია, იგი ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. ორივე სართულზე ორ-ორი ერთმანეთის გვერდით განლაგებული ოთახია, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდება შიდა კარით. ეზოს მხრიდან ორივე სართული ორ-ორი კარით და ოთხ-ოთხი სარკმლითაა გახსნილი. სახლის ზურგის კედელი ყრუა. მეორე სართულზე სარკმლები გაჭრილია, პირველი სართულის გვერდითა კედლები კი ყრუა. მეორე სართულის მთელ სიგრძეზე აივანია, სადაც ასვლა ორნაწილიანი კიბით არის შესაძლებელი, აივანი დაყრდნობილია ხის სვეტებზე. დასავლეთის მხარეს, აივნის ქვეშ ღია ბუხარია გაკეთებული. პირველ სართულზე მდებარეობს ოთახები, რომლებიც სამზარეულო და სარძევე იყო, სადაც ახლა მუზეუმის ადმინისტრაციული ოთახია განთავსებული, მეორე ოთახში საცხოვრებელი ოთახებია. სახლის აღმოსავლეთ მხარეს მიდგმული აქვს მარანი. მარნის ზურგზე გაკეთებულია თაღჩები, სახლის კედელზე კი დიდი საწნახელია მიდგმული. მარანი კრამიტითაა გადახურული. სახლს აქვს საგვარეულო ეზო, რომელიც ხის ღობით არის შემოღობილი. ჭიშკარი ხისაა. სახლში დაცულია: დიდი საოჯახო ტახტი, სადაც გოგლა დაიბადა, გოგლას საწოლი ტახტი, პოეტის საგვარეულო ავეჯი, მისი კოსტუმი, პირადი ნივთები, ასევე ლადო გუდიაშვილის ორი ნახატი – გოგლას ორი პორტრეტი. სახლი XIX საუკუნის მეორე ნახევრის აღმოსავლეთ სოფლებისთვის დამახასიათებელი სახლის ნიმუშსს წარმოადგენს, რომელსაც თითქმის სრულად აქვს შემორჩენილი თავდაპირველი სახე, ის ეთნოგრაფიული ძეგლის ნიშნის მატარებელია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. http://1tv.ge/news/giorgi-leonidzis-sakhl-muzeums-kulturuli-memkvidreobis-udzravi-dzeglis-statusi-mienicha/ http://pepper.ge/giorgi-leonidzis-saxlmuzeumi/ დაარქივებული 2019-07-16 საიტზე Wayback Machine.
მეთოქსი ჯგუფი

მეთოქსი ჯგუფი — ფუნქციონალური ჯგუფი, სადაც მეთილის რადიკალი უკავშირდება ჟანგბადს ერთი ბმით, ხოლო მეორე ბმით ჟანგბადი უკავშირდება რადიკალს. ქიმიური ფორმულაა O-CH3. მეთოქსილატები ძირითადად იწარმოება ალკოქსიდების მეთილაციით: მეთოქსი ფუნქციონალურ ჯგუფს შეიცავს მრავალი ორგანული ნივთიერება, მაგალითად ანისოლი (მეტოქსიბენზოლი) შედგება ბენზოლის ბირთვის და მეთოქსი ჯგუფისაგან. ↑ Scarrow, J. A.; Allen, C. F. H. (1933). „Methoxyacetonitrile“. Org. Synth. 13: 56. doi:10.15227/orgsyn.013.0056. ↑ Cornella, Josep; Zarate, Cayetana; Martin, Ruben (2014). „Ni-catalyzed Reductive Cleavage of Methyl 3-Methoxy-2-Naphthoate“. Org. Synth. 91: 260–272. doi:10.15227/orgsyn.091.0260.
ქართველები ესტონეთში

ქართველები ესტონეთში — ეთნიკური ქართველები, რომელთა რაოდენობაც ესტონეთში 490-ია. ისინი საუბრობენ ქართულ ენაზე და არიან საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლი. ისინი ცხოვრობენ დედაქალაქ ტალინში. ↑ ქართველები ესტონეთში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-07. ციტირების თარიღი: 2019-07-16.
გრაფინია ფესენკოს აგარაკი

გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკი, იგივე მახინჯაურის ბავშვთა სახლი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ბათუმში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. აგარაკის მშენებლობა მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში დაიწყო და რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის ძიძას, გრაფინია მარია ფესენკოს ეკუთვნოდა. ადგილობრივების ინფორმაციით, აგარაკი 1900—1907 წლებშია აგებული. გადმოცემით, შენობა ქართველმა არქიტექტორმა დააპროექტა, თუმცა პეტერბურგიდან მოწვეულმა არქიტექტორებმა დაასრულეს. მისი ანალოგი იტალიაშიც ყოფილა. ისტორიული წყაროები ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია, თუმცა მეცნიერები დარწმუნებული არიან, რომ სასახლის დიასახლისი სწორედ გრაფინია მარია ფესენკო იყო: როგორც ისტორიულ წყაროებშია მოხსენებული, „რომანოვების კუთვნილი ჩაქვის საუფლისწულო მამულების ადმინისტრაციისთვის აგებული ულამაზესი სასახლე იმპერატორმა აღმზრდელს უსახსოვრა.“ II მსოფლიო ომის დროს აგარაკი სამხედრო ჰოსპიტლად გადააკეთეს. შემდეგ გრაფინია ფესენკოს აგარაკი ბავშვთა სახლს გადაეცა. 90-იან წლებში შენობაში იძულებით გადაადგილებული პირები შეასახლეს. ამჟამად შენობა ცარიელია, არც ფანჯრები აქვს და არც კარები, მხოლოდ კარკასია შემორჩენილი. საუკუნის განმავლობაში აგარაკს ხშირად სტუმრობდნენ ინგლისელი, რუსი და გერმანელი არისტოკრატები. გრაფინიას ვერანდა წვეულებების ადგილი იყო. 2006 წელს აგარაკს სახელმწიფო დაცვა დაენიშნა. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის 2013 წლის 28 ოქტომბრის ბრძანების შესაბამისად, გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11777 კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტებისათვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების თაობაზე დაარქივებული 2019-07-17 საიტზე Wayback Machine. , საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, 28.10.2013. მახინჯაურში რომანოვების სასახლეს რესტავრაცია ჩაუტარდება, ქართული საინფორმაციო სააგენტო. გრაფინია ფესენკოს აგარაკი მახინჯაურში, Ajara TV, 8 ნოემბერი, 2018.
ზემო ქედის ნამოსახლარი

ზემო ქედის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ზემო ქედის ჩრდილოეთით განაპირას, თარიღდება გვიანად. ბრინჯაო-ადრიანდელ რკინის ხანით წარმოადგენს თავნისწირებულ, ბუნებრივ თხრილშემოვლებულ ბორცვს. 1970-იანი წლებში მიაკვლია იაე ინსტიტუტის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). ნამოსახლარზე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ნატეხები. აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნიკურ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 290.
ზემო მაჩხაანის ყველაწმინდის ეკლესია

ზემო მაჩხაანის ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ ზემო მაჩხაანის სამხრეთ-დასავლეთ კიდეში, რობიტაანთ უბანში. თარიღდება გვიანდ. შუა საუკუნეებით. ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე ადრე სასაფლაო ყოფილა. შენობის მახლობლად რამდენიმე საფლავის ქვაა შემორჩენილი. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით, არქიტექტურული კონსტრუქციის ელემენტები კვადრატული აგურით. თითო-ოროლა აგური გარეთა კუთხეების ქვედა წყობაშიცაა ჩართული, კუთხეების ზედა ნაწილი კი, მთლიანად აგურისაა, რაც, სავარაუდოდ, შეკეთების დროინდელია. 2007 წელს, საქართველოს ისტორიის ძეგლთა დაცვის და სადარჩენის ფონდის დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები. შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი შეისრული თაღითაა დასრულებული და გარედან ოდნავ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია მოქცეული. კარის წირთხლებში მოწყობილია ურდულის ბუდეები. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით კვადრატული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია შიგნიდან შეისრულთაღოვანი, გარედან კი თარაზულად გადახურული, მაღალი სარკმელი ერთი მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელში, შესასვლელის ზემოთაა. აფსიდის გვერდებში თითო მაღალი, შეისრულთაღოვანი ნაშაა. მათგან ჩრდილოეთ ნიშასა და აფსიდის ჩრდილოეთ კუთხეს შორის მცირე ოთკუთხა ნიშაა მოწყობილი. თითო შეისრულთაღოვანი ნიშა დასავლეთ კედელში, აფსიდის თაღი შეიდრული ფორმისაა ოდნავ შემაღლებული წვერით. თაღი აფსიდის მხრებთან შედარებით, თითქმის ორჯერ უფრო განიერია, რის გამოც მისი ქუსლები მხრების მიმართ გადმოშვერილია და საფეხურს ქმნის.გრძივი კედლები დანაწევრებულია ერთმანეთისგან პილასტრით გამიჯნული ორ-ორი შეისრული თაღით. თითოეულ მათგანში მოწყობილია თითო სათოფური, რაც ეკლესიის თავისებურებაა. სათოფურია მოწყობილი შესასვლელის სამხრეთით მდებარე ნიშშიც. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ანალოგიური ფორმის ერთ შეკიდულ საბჯენ თაღს. გარედან ეკლესიის კედლები გასწორებულია ბათქაშით, რომელიც საპირე ქვების ზედაპირის უმეტეს ნაწილს ფარავს. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის ზემოთ, აგურის შეღრმავებული წყობით, გამოყვანილია საფეხუროვან ბაზისზე აღმართული ჯვრის გამოსახულება, რომლის ვერტიკალური მკლავის ქვემოთა ნაწილში ეკლესიის დასავლეთ სარკმლის ღიობია მოქცეული. ფასადები დასრულებულია ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც შედგება ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურის რიგების მონაცვლეობით. ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დადგმულია კვადრატულსაფუძვლიანი, თითქმის ცილინდრული ფორმის, ოთხი თაღოვანი ღიობით გახსნილი მცირე სამრეკლო. თაღებს შორის, სამრეკლოს მთელ სიმაღლეზე, გამოვარდნილია თითო ნახევარსვეტი. ყოველ მათგანში, გარკვეული ინტერვალის დაცვით, ჩართულია თარაზულად დადებული ორი აგური, რომლებიც მათ სამ ნაწილად ყოფს. გაფორმების მიზნით, ოთხივე თაღის ზემოთ, წყობაში ჩასმულია ცისფრად მოჭიქული სამ-სამი აგური. სამრეკლო გადახურულია თუნუქის პირამიდული სახურავით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 285-286.
პატარა შირაქის ველის ნაგომრებისთავის ნამოსახლარი

ნაგომრებისთავის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ნაგომრებისხევის მარჯვენა მხარეს, სერზე. ველის აღმოსავლეთით, თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლო-I ათასწლეულის დასაწყისით. აღმოჩნდა 2009 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური დაზვერვების (ხელმძღვანელი კონსტანტინე ფიცხელაური) დროს. ნამოსახლარის ჩრდილოეთის მხარე ფერდობზეა, რომელიც ხეობაში ეშვება. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ მხარე - სწორ ადგილზე. ფერდობის თავზე გამართულია წრიული ციტადელი (დიამეტრი - 50 მ.), რომელსაც ღრმა, განიერი თხრილი შემოუყვება. ცენტრი ჩავარდნილია, სამხრეთიდან აკრავდა ციტადელის გარე დასახლება, სათავდაცვო ზღუდით (სიგრძე - აღმოსავლეთ-დასავლეთ ხაზზე - 500 მ, სიგანე - ჩრდილო-სამხრეთ ხაზზე 400მ). ნამოსახლარს აქვს ზღუდის გარე დასახლებაც (სიგრძე - დაახლოებით 1 კმ). კარგად ჩანს ციტადელის ქვედა, მეორე თხრილიდან დაწყებული, ფერდობს ჩაყოლებული ნაგზაური, რომელიც ხეობისკენაა მიმართული. ძეგლზე აკრეფილი მასალა უხვია და მრავალფეროვანი. ჭარბობს კარგად გამომწვარი მონაცრისფრო, ლეგა ან რუხი კერამიკა, ქვის იარაღებიდან - სანაყები, ხელსაფქვავის ფრაგმენტები, თოხები. არქეოლოგიური მასალა დაცულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 311.
ზემო ქედის სამარხი

ზემო ქედის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოჩნდა შემთხევევით 1970 წლის ზემო ქედის სოფლის კლუბის საძირკვლის გათხრისას. ძეგლი შეისწავლა, იაე ინსტიტუტის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). სამარხი თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის I ნახევრით. ძეგლზე გამოვლინდა ხელით ნაძერწი ჯაში და ორი ქილა, ჭურჭლები ქვიშისა და წვრილი, თეთრმინარევიანი, მკვრივი თიხისგან არის დამზადებული, ქილებს ოდნავ გაშლილი პირი და დაბალი ყელი აქვს. ერთი მათგანის მხარს გარშემოუყვება მსუბუქად ამოღარული მოკლე, ირიბი ხაზების ორი რიგი და ქვედა რიგზე მიბჯენილი ასეთივე ხაზებით შესრულებული ხვეულები. მეორე ქილას, ყელიდან მხარზე გადასვლის ადგილას, რელიეფური სარყელი აქვს, კორპუსის ზედა ნაწილს კი მოკლე, მსუბუქი ამოღარული ხაზებით შესრულებულია აქვს ოდნავ გადაშლილი პირი, რასაც ძირში ღარი შემოსდევს მხარს კი ამკობს მსხვილი, წერტილოვანი ორნამენტით შესრულებული ორი წყვილი ტეხილი ხაზი. ქილების ამოღარული და ჯამის წერტილოვანი ორნამენტი თეთრი, პატისებრი ნივთიერებით არის შევსებული. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 290.
პატარა შირაქის ველის ნაგომრებისთავის სადგომი

ნაგომრებისთავის სადგომი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ნაგომრებისთავის გორის სამხრეთით, მშრალი ხევის მარცხენა ნაპირზე, „ელდარის“ მეცხვარეობის მეურნეობის ტერიტორიაზე, მიეკუთვნება მუსტიუს ხანას. 1969 წელს გამოავლინა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანაშვილი). სადგომს უკავია 50x50 მ ფართობი. ნაპოვნია ორი გლუვი დარტყმის მოედნის მქონე და რელიეფბურცულიანი, მოგრძო, დაბალი, ფართო კაჟის ანატკეცი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 311-312.