laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აზატ მოსეს ლაშქრობა საქართველოში

აზატ მოსეს ლაშქრობა საქართველოში — მცირეაზიელ (რუმის) თურქთა მომთაბარე ტომების ლაშქრობა სამხრეთ საქართველოში XIII ს. II ნახევარში აზატ მოსეს მეთაურობით. ამ მოულოდნელი თავსახმის შესახებ მოთხრობილია ჟამთააღმწერელის თხზულებაში. თურქთა ლაშქარმა დაარბია ბასიანი და ტაო, „იწყო მძვინვარედ ოჴრება, ჴოცა და კლვა“. ქართველებმა პარტიზანული ომი დაიწყეს. მტერს ვიწროებში იმწყვდევდნენ და ანადგურებდნენ. განსაკუთრებით ისახელეს თავი აზნაურებმა ხერხემელისძეებმა და ტაოს ერისთავმა თაყა ფანასკერტელმა. სანამ სამცხის მთავარი ბექა I ჯაყელი ჯარს შეკრებდა, თურქებმა დიდი ტერიტორია მოაოხრეს და გამოსაზამთრებლად უკან გაბრუნდნენ. აზატ მოსე მეორე წელსაც შემოესია სამცხეს, მაგრამ ამჯერად უფრო ორგანიზებულ წინააღმდეგობას წააწყდა. ქართველთა ლაშქარმა ბექა ჯაყელისა და მისი შვილის სარგისის მეთაურობით ვაშლოვანსა და სპერთან ბრძოლებში თურქები დაამარცხა და უკუაქცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 184. (პირადი ლინკი) ჟამთააღმწერელი. ქართლის ცხოვრება; სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ. 2, თბ., 1959
ახალი ამსტერდამი

ახალი ამსტერდამი (ნიდ.: Nieuw Amsterdam) — XVII საუკუნეში ახალი ნიდერლანდების პროვინციის გამაგრებული დასახლების სახელი; დაარსდა 1624 წელს და მოგვიანებით ნიუ-იორკის ნაწილი გახდა. დაფუძნდა რა ჰოლანდიური ვესტ-ინდოეთის კომპანიის მიერ, ქალაქი მდებარეობდა მანჰეტენის კუნძულის სტრატეგიულ, გამაგრებულ სამხრეთ ბოლოში და მისი დანიშნულება იყო მდინარესთან მისასვლელის დაცვა კომპანიის ბეწვეულის ვაჭრობის წარმოებისთვის ჰუდზონის ხეობაში. ახალი ამსტერდამი გადაიქცა უდიდეს ნიდერლანდურ კოლონიურ დასახლებად ახალი ნიდერლანდების პროვინციაში, ამჟამად ნიუ-იორკის ტრაი-შტატის რეგიონი, და ნიდერლანდელთა მფლობელობაში დარჩა 1664 წლამდე, როდესაც ის ინგლისელთა ხელში ჩავარდა. ნიდერლანდელებმა უკან დაიბრუნეს იგი 1673 წლის აგვისტოში და მას ახალი სახელი „ნიუ-ორანჟი“ დაარქვეს, თუმცა 1674 წლის ნოემბერში ინგლისელებმა ქალაქის წართმევა ისევ მოახერხეს. ქალაქის დაარსების წელი 1625 ამჟამად ოფიციალურად არის აღნიშნული ნიუ-იორკ სიტის ბეჭედზე (მანამდე, ბეჭედზე 1664 - ინგლისელთა მიერ ქალაქში შესვლის თარიღი იყო აღბეჭდილი). Schmidt, Benjamin, Innocence Abroad: The Dutch Imagination and the New World, 1570–1670, Cambridge: University Press, 2001. ISBN 978-0521804080 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ახალი ამსტერდამი“ ვიკისაწყობში. The New Amsterdam Trail დაარქივებული 2009-06-09 საიტზე Wayback Machine. Nieuw Amsterdam to New York New Amsterdam დაარქივებული 2012-12-28 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links From Van der Donck to Visscher: a 1648 view of New Amsterdam, discovered in Vienna in 1991 Background on the Native Americans of the area
აიაზმა (წალკის მუნიციპალიტეტი)

აიაზმა, აიაზმი (ყოფ. თეთრი წყარო) — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ქციის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1580 მ, წალკის წყალსაცავიდან 7 კმ, წალკიდან 17 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 415 კაცი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ედიქილისას თემში. განვითარებული იყო მეცხოველეობა და მეკარტოფილეობა. სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობას ეთნიკური სომხები წარმოადგენენ. სოფელთან შემორჩენილია შუა საუკუნეების აიაზმის ღვთისმშობლის ეკლესია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 76. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 76. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 16. ↑ საჯარო სამართლის ეროვნული სააგენტო, მუნიციპალიტეტების რეესტრი — წალკისს მუნიციპალიტეტი ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 230.
დიდი ვაშლი

„დიდი ვაშლი“ (ინგლ. Big Apple) — ქალაქ ნიუ-იორკის მეტსახელი ან ალტერნატიული ტოპონიმი. მეტსახელის პოპულარობა განაპირობა 1970-იან წლებში ნიუ-იორკის კონვენციისა და ვიზიტორთა ბიუროს პრომო-კამპანიამ. მისი ადრეული წარმოშობის ისტორია ნაკლებად ცნობილია. ყველაზე სანდო ვარაუდია 2004 წელს ნიუ-იორკის ისტორიული საზოგადოების ვერსია, რომლის მიხედვით ეს მეტსახელი პირველად პოპულარიზებული იყო ჯონ ფიცჯერალდის მიერ, რომელმაც ის პირველად გამოიყენა „ნიუ-იორკ მორნინგ ტელეგრაფის“ ცხენით ჯირითის სიახლეების გვერდზე, 1921 წელს. შემდეგში მან მეტსახელის წარმოშობა 1924 წლის 18 თებერვლის სტატიაში ახსნა, მიანიჭა რა მისი მოგონება შავკანიან ამერიკელ მეჯინიბეს ნიუ-ორლეანიდან: 1920-იან წლებში ნიუ-იორკის საცხენოსნო ჯირითები ყველაზე პრესტიჟულად ითვლებოდა, ასე რომ ნიუ-იორკში ჯირითზე მოხვედრა, დიდი პატივი, ჯილდო, ანუ ალეგორიულად — „დიდი ვაშლი“, იყო. ერთი დეკადით გვიან მრავალი ჯაზის მუსიკოსი ქალაქს, განსაკუთრებით კი ჰარლემს, „დიდ ვაშლს“ უწოდებს, გულისხმობენ რა მასში მსოფლიოს ჯაზის დედაქალაქს. მალე ეს მეტსახელი ნიუ-იორკ სიტისა და მისი კულტურული ნაირფეროვნების სინონიმი გახდა. ადრეულ 1970-იანებში ამ სახელმა დიდი როლი შეასრულა ქალაქისთვის ტურისტული ეკონომიკის წამოწევის კამპანიაში. ამჟამად ეს მეტსახელი ქალაქის საერთაშორისო განსაზღვრებად იქცა და ასოცირდება ნიუ-იორკის კულტურულ და ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებთან. დასავლეთ 54-ე ქუჩისა და ბროდვეის კუთხე, სადაც ჯონ ფიცჯერალდი ცხოვრობდა 1934-1963 წლებში, ამჟამად „დიდი ვაშლის კუთხედ“ იწოდება. Giuliani creates Big Apple Corner from the February 1997 Archives of the Mayor's Press Office The Big Apple Research on the term's history from amateur etymologist Barry Popik Straight Dope article
აინინა და დანინა

აინინა და დანინა, აჲნინა და დანანა — წარმართული ღვთაება-კერპი ან კერპები ძველ ქართლში. „ქართლის ცხოვრება“ აინინასა და დანინას კულტის შემოღებას და მცხეთაში კერპების აღმართვას ქართლის მეორე მეფეს — საურმაგს მიაწერს; „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ აინინას კულტის შემომტანად საურმაგს, დანანასას კი — მის მემკვიდრე მირიანს ასახელებს. მეცნიერთა ვარაუდით აინინა და დანინა ერთი და იმავე ღვთაების ორი სახელის დამახინჯებული ფორმებია. ნიკო მარი მასში ძველ ირანულ ქალღმერთ ანაჰიტას და არა-ირანულ ნან-ასს ხედავდა. მიხეილ წერეთელს კი კულტის საწყის სახელად მიაჩნდა აინინა და ნინა (ნანა), რომელსაც შუმერთა იშთარს უკავშირებდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 233. ვაწაძე, ვ. ქალღვთაება აინინას და დანანას საკითხისათვის. «კავკასიის მაცნე» N14, 2006 (ინგლისური) Gvelesiani, Mariam. Pagan Cults of Pre-Christian Georgia დაარქივებული 2010-03-26 საიტზე Wayback Machine. . The National Council for Eurasian and East European Research
ხოსე სანხურხო

ხოსე სანხურხო (ესპ. José Sanjurjo y Sacanell, 1st Marquis of the Rif; დ. 28 მარტი, 1872, ნავარა, ესპანეთი – გ. 20 ივლისი, 1936, ეშტორილი, პორტუგალია) — ესპანელი სამხედრო, გენერალი და ესპანეთის ფაშისტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, რესპუბლიკელთა წინააღმდეგ ამბოხების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. თავდაპირველად ამბოხებას სწორედ ის ხელმძღვანელობდა, თუმცა 20 ივლისს პორტუგალიიდან ესპანეთში მიმავალი სანხურხო საავიაციო კატასტროფაში დაიღუპა. ამბოხების წინამძღოლობა კი ფრანსისკო ფრანკოს ხელში გადავიდა. José Sanjurjo დაარქივებული 2007-01-02 საიტზე Wayback Machine. . (ინგლისური)
დუბაი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი დუბაი შეიძლება გამოხატავდეს სხვადასხვა ცნებებს, როგორებიცაა: დუბაი — ქალაქი დუბაი — საამირო
შურთხი

შურთხი (ლათ. Tetraogallus) — ფრინველთა გვარი ქათმისნაირთა რიგისა. აქვთ მკვრივი ტანი, მაგარი ნისკარტი და ფეხები (მამლებს მოკლედეზებიანი). მათი სხეულის სიგრძე 50–70 სმ აღწევს. შეფერვაში ჭარბობს რუხი და თეთრი ფერები. გვარი მოიცავს 5 სახეობას. საქართველოში ბინადრობენ კავკასიური და კასპიური შურთხები (უკანასკნელი შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“). ვერტიკალურად ვრცელდებიან ზღვის დონიდან 1600–1400 მ-ზე. გაზაფხულზე ტიხტიხის შემდეგ დედალი პატარა ორმოში დებს 8–10 კვერცხს და კრუხობს 3 კვირაზე მეტხანს. შურთხები იკვებებიან მცენარეთა კვირტებით, ყლორტებით, თესლით, კენკრით, ბოლქვებით, იშვიათად მწერებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 58.
დუბაი

დუბაი (არაბ. دبيّ) — არაბთა გაერთიანებული საამიროების უდიდესი ქალაქი, დუბაის საამიროს ადმინისტრაციული ცენტრი. . ალ-ფახიდის ფორტი, აგებული 1799წ. მეტროს წითელი ხაზი მეტროს ხაზის პანორამა ღამის დუბაი დუბაის ზღვა ღამით დუბაის ზღვა ღამით ჯუმეირანის პალმა შეიხ ზაიდის გზატკეცილი დუბაის მონორელსი
ტატიანა რომანოვა

ტატიანა ნიკოლოზის ას. რომანოვა (რუს. Татьяна Николаевна Романова, დ. 29 მაისი (10 ივნისი), 1897 — გ. 17 ივლისი, 1918) — დიდ მთავარ ნიკოლოზ II-ისა და ალექსანდრა ფეოდოროვნას მეორე ქალიშვილი. დაიბადა 1897 წელს პეტერბურგთან ახლოს. აღზრდილი იყო სამეფო კარზე თავის დებთან (ოლღა, მარია, ანასტასია) და ძმასთან (ალექსეი) ერთად. დებისგან იყო ყველაზე ახლოს თავის დედასთან, ყოველთვის ექცეოდა დედას თბილად და უგებდა მას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტატიანა რომანოვა Alexander Palace.org. ტატიანა რომანოვა. Find a Grave-ზე. ბოლო რომანოვები
ჩიტბატონა

ჩიტბატონა (ლათ. Serinus pusillus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. ტანად პატარაა, ჭრელად შეფერილი. მამალს თავზე წითელი „გვირგვინი“ ადგას. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, კავკასიონის და მცირე კავკასიონის, შუა აზიასა და სამხრეთ ყაზახეთის, თარბა ღათაის მთიანეთში. საქართველოში ბინადრობს ზღვის დონიდან 1500-3500 მ-მდე ტყის ზედა ზონასა და სუბალპურ მთიანეთში. კვერცხს დებს 2-ჯერ, თითო დადებაზე 3-5 ცალს. იკვებება სარეველების თესლით, პატარ-პატარა ჭიებით. ჩიტბატონას ზოგჯერ არასწორად Carduelis carduelis-ს ეძახიან. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 140.
აერონი (მდინარე)

აერონი (ინგლ. River Aeron, უელს. Afon Aeron) — პატარა მდინარე კერედიგიონში, უელსში, რომელიც ჩაედინება კარდიგანის ყურეში ქალაქ აბერაირონთან. ის აგრეთვე ზოგიერთ ძველ რუკაზე მოიხსენიება როგორც „აირონი“ (Ayron).
მარტორქა (კომიქსი)

„მარტორქა“ (ინგლ-rhino) (ალექსეი მიხეილისძე სიტსევიჩი) — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. ის შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯონ რომიტამ, მისი პირველი გამოჩენა მოხდა კომიქსში საოცარი ადამიანი ობობა #41 (ოქტომბერი. 1966წ). ბანდიტი სახელად ალექსეი სისტევიჩი დათანხმდა რუსულ მაფიას მონაწილეობა მიეღო საიდუმლო ექსპერიმენტში. პროეკტმა(ექსპერიმენტმა) წარმატებით ჩაიარა. მეცნიერებმა ალექსს დიდი დოზით ”მისცეს” რადიაცია, და მისი დნმის სტრუქტურაში ცვლილებები შეიტანეს. ამის შემდეგ ალექსს გაუჩნდა ჰიპერტროფიული მუსკულატურა და მისი სხეული გახდა ბრონირებული (ტყვიაგაუმტარი). Ultimate universe-ში თანამედროვე რინო (R.H.I.N.O.) გამოჩნდა თანამედროვე ადამიანი ობობა #28-ში (Ultimate Spider-Man #28) (დეკემბერი. 2002წ) და შეიქმნა როგორც მექანიკური კოსტიუმი, რომელსაც მართავს რუსი მეცნიერი სახელად ალექს ოჰირნი(ინგლ-Alex O'Hirn.). Rhino ბიოგრაფია Marvel-ის ოფიციალურ საიტზე Rhino's profile at Spiderfan.org დაარქივებული 2014-03-11 საიტზე Wayback Machine.
ჩხართვი

ჩხართვი (ლათ. Turdus viscivorus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 30 სმ აღწევს (ყველაზე დიდია ევროპული შაშვების გვარში). აქვს მორუხო-მურა ფერის ზურგი, თეთრი, მუქხალებიანი მუცელი, გავრცელებულია ევროპისა და აზიის წიწვიან (ჩრდილოეთით) და ფოთლოვან ტყეებში (აღმოსავლეთით საიანებემდე, სამხრეთით ჰიმალაიმდე, ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში), საქართველოში ბინადრობს, ხეზე ბუდობს. დებს 4-5 კვერცხს. ინკუბაცია 2 კვირას გრძელდება. იკვებება უხერხემლოებით, კენკრით. სპორტული ნადირობის ობიექტია. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
მარია რომანოვა

მარია ნიკოლოზის ას. რომანოვა (რუს. Мария Николаевна Романова, 26 ივნისი, 1899—17 ივლისი, 1918) — დიდი მთავარი, ნიკოლოზ II-ისა და ალექსანდრა ფეოდოროვნას მესამე ქალიშვილი. დაიბადა 1899 წელს პეტერბურგთან ახლოს. აღზრდილი იყო სამეფო კარზე თავის დებთან (ოლღა, ტატიანა, ანასტასია) და ძმასთან (ალექსეი) ერთად. მარია, როგორც მისი ოჯახის ყველა წევრი 16-17 ივლისს იპატიევის სახლში იმყოფებოდა და იქნა დახვრეტილი. 2007 წელს ეკატერინბურგთან ახლოს იპოვეს ორი დამწვარი ნეშტი. 2008 წელს აშშ-ში ჩატარებული ექსპერტიზით ცნობილი გახდა, რომ ნარჩენები ნიკოლოზ II-ის შვილებს ეკუთვნის, სავარაუდოდ ალექსეისა და მარიას. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარია რომანოვა“ ვიკისაწყობში. История характера в зеркале истории семьи, размышления и документы. ბოლო რომანოვები
ემილიო მოლა

ემილიო მოლა (ესპ. Emilio Mola Vidal, 9 ივნისი, 1887 – 3 ივნისი, 1937) — ესპანელი სამხედრო მოღვაწე, ესპანელ ნაციონალისტთა ერთ-ერთი ლიდერი ესპანეთის სამოქალაქო ომის (1936-1939) პერიოდში. 1937 წლის 3 ივნისს, გაურკვეველ ვითარებაში, ავიაკატასტროფაში დაიღუპა. ერთ-ერთი ვერსიით, თანამებრძოლმა, ფრანსისკო ფრანკომ ჩამოიშორა, რადგან სამომავლოდ ძლიერ კონკურენტად თვლიდა. ემილიო მოლას მიეწერება ტერმინ „მეხუთე კოლონის“ შემოღება. ემილიო მოლა დაარქივებული 2013-02-13 საიტზე Wayback Machine. Spartacus Educational-ზე.
რესიხოხი

რესიხოხი (ოს. Ресы хох, რუს. Резахох) — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3285 მ. აგებულია იურული ქვიშაქვების შუაშრეებიანი თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა, დანაწევრებული, ქვემოთ შემოსილია სუბალპური, ხოლო ზემოთ — ალპური მდელოებით. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 368.
რეჩხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

რეჩხი შეიძლება აღნიშნავდეს: რეჩხი — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში რეჩხი — მდინარე საქართველოში
ცივი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ცივი შეიძლება აღნიშნავდეს: ცივი — მწვერვალი კახეთის მხარეში, გომბორის ქედზე; ცივი — მთა თუშეთში, მაკრატელას ქედზე; ცივი — მთა შიდა ქართლის მხარეში, წლევი-თხოთის სერზე; ცივი — მდინარე თელავის მუნიციპალიტეტში; ცივი — მდინარე მარტვილის და სენაკის მუნიციპალიტეტებში; ცივი — მდინარე ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში; ცივი — მდინარე ხობის მუნიციპალიტეტში.
ჩხიკვი

ჩხიკვი, ჯაფარა (ლათ. Garrulus glandarius) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. ფერად მიწითალო-რუხია, ბოლო და „ულვაშები“ შავი აქვს, ქოჩორი — შავლაქებიანი, წელი — თეთრი, ფრთაზე — ლამაზი, შავფხაჭებიანი ცისფერი ლაქა. მისი სხეულის სიგრძე 34 სმ, მასა 160 გ აღწევს. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, ბინადრობს შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. საქართველოში მობინადრეა. დებს 4–7 (10-მდე) კვერცხს. იკვებება თესლებით, კენკრით, ხილით, რკოთი და მწერებით, რომელთა განადგურებით ერთგვარი სარგებლობა მოაქვს. საკმაოდ კარგად ბაძავს სხვადასხვა ბგერებს. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 178.
რეჩხი

რეჩხი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე. სიგრძე 8,5 კმ, აუზის ფართობი 43 კმ². სათავე აქვს კარსტული ვოკლუზით ოხაჩქუის მასივის სამხრეთ-დასავლეთ ძირში. ზღვის დონიდან 195 მ. ერთვის მდინარე ერისწყალს მარჯვნიდან. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა შემოდგომაზე. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 4,9 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 378.
რეხა

რეხა — გორის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო რეხისა და ქვემო რეხის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 379.
რეხა (მრავალმნიშვნელოვანი)

რეხა შეიძლება აღნიშნავდეს: რეხა - სოფლების ძველი სახელწოდება რეხა - სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში
სტივ დიტკო

სტივენ „სტივ“ დიტკო (დ. 2 ნოემბერი, 1927 — გ. 29 ივნისი, 2018, ნიუ-იორკი) — კომიქსების ამერიკელი მწერალი და კომიქსების მხატვარი. დიდ წარმატებას მიაღწია Marvel Comics-ში სტენ ლისთან ერთად მუშაობით. მის მიერ შექმნილ პერსონაჟებს შორის ყველაზე პოპულარულები ადამიანი-ობობა და დოქტორი სტრეინჯი არიან. მარველი მარველში მუშაობისას მუშაობდა შემდეგ კომიქსებზე: საოცარი თავგადასავლები #1–6; საოცარი ახალგაზრდული თავგადასავლები #7–14; საოცარი ფანტაზიები #15(ადამიანი-ობობას პირველი გამოჩენა) საოცარი ადამიანი-ობობა #1–38 საოცარი ადამიანი-ობობას ყოველწლიური გამოცემა #1–2 შურისმაძიებელთა ყოველწლიური გამოცემა #13,15 სტრეინჯის მონათხრობი #110–111, 114–146 (დოქტორი სტრეინჯი) სტრეინჯის მონათხრობის ყოველწლიური გამოცემა #2 ფანტასტიკური ოთხეული #13 (ტუში ჯეკ კიბრი) წარმოუდგენელი ჰალკი #2 (ტუში ჯეკ კიბრი), #6 ფანტომი 2040 #1–4 (The Phantom) ლოდინის ისტორია #47–49 (რკინის კაცი) განსაცვიფრებელი მონათხრობები #60–67 Speedball #1–10 სწრაფი რაინდის ოთახი #59–75, ყოველწლიური გამოცემა #4 DC კომიქსები დი სი კომიქსებში მუშაობისას ის ხატავდა Showcase #73-75 ფრთხილი ჭიანჭველა #1–6 მტრედი და ქორი #1–2 დახვეწილი კომიქსების სამყარო #249–255 დეტექტიური კომიქსები #483-485 (დემონი) დეტექტიური კომიქსები #487 ლეგენდები სუპერ-გმირებზე #268, 270, 272 Cancelled Comics Cavalcade #1,2 ადამიანი-ობობა მწვანე გობლინი დოქტორი ოკტოპუსი ელექტრო მისტერიო კრევინი მონადირე ხვლიკი ქვიშის კაცი მორიელი მტაცებელი დოქტორი სტრეინჯი Nightmare (co-creator) ბარონ მორდო Dormammu (co-creator) Speedball (co-creator) Squirrel Girl (co-creator) მისტერ ა სტატიკ37 The Mocker დაკარგული ადამიანი სიცარიელე Shag კაპიტანი ატომი ლურჯი ხოჭო გამოცანა მოსაწყენი ჭიანჭველა ქორი და მტრედი The Stalker Shade, the Changing Man კენტი ადამიანი ↑ 1.0 1.1 1.2 https://www.nytimes.com/2018/07/07/obituaries/steve-ditko-dead-spider-man.html ↑ Marvel está de lutoMurió Steve Ditko, uno de los creadores de Spider-Man ↑ Steve Ditko, artist who co-created Spider-Man, dead at 90 ↑ BD Gest' <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2876969"></a> ↑ https://www.bedetheque.com/auteur-50360-BD-.html ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> სტივ დიტკოს საიტი
მანუელ გოდედი

მანუელ გოდედი (ინგლ. Manuel Goded Llopis; დ. 15 ოქტომბერი, 1882, სან ხუანი — გ. 12 აგვისტო, 1936, ბარსელონა) — ესპანელი გენერალი და მეამბოხე. ნაციონალისტთა ერთ-ერთი ხელმძღვანელი ესპანეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში (1936-1939). დაპატიმრებულ და დახვრეტილ იქნა რესპუბლიკური მთავრობის მიერ, 1936 წლის 12 აგვისტოს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მანუელ გოდედი“ ვიკისაწყობში. 1936: Manuel Goded Llopis დაარქივებული 2013-09-30 საიტზე Wayback Machine. . executedtoday.com ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a>
ხუან მოდესტო

ხუან მოდესტო (24 სექტემბერი, 1906, კადისი — 19 აპრილი, 1969, პრაღა) — ესპანეთის რესპუბლიკური არმიის გენერალი ესპანეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში (1936-1939). ესპანეთის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდა 1930 წელს. საბჭოთა კავშირში გავლილი სამხედრო წვრთნის შემდეგ, 1933 წელს ჩაირიცხა ესპანეთის ანტი-ფაშისტურ სამხედრო დაჯგუფებაში. სამოქალაქო ომში რესპუბლიკელთა დამარცხების შემდეგ წავიდა საბჭოთა კავშირში და წითელ არმიას შეუერთდა. იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში და გენერლის წოდებაც მიიღო (1945). Beevor, Antony. The battle for Spain. The Spanish civil war, 1936-1939. Penguin Books. 2006. London. ISBN 978-0-14-303765-1. Jackson, Gabriel. The Spanish Republic and the Civil War, 1931-1939. Princeton University Press. 1967. Princeton. ISBN 978-0-691-00757-1 Preston, Paul. The Spanish Civil War. Reaction, revolution & revenge. Harper Perennial. 2006. London. ISBN 978-0-00-723207-9 ISBN 0-00-723207-1 Thomas, Hugh. The Spanish Civil War. Penguin Books. 2001. London. ISBN 978-0-14-101161-5 Juan "Modesto" Guilloto León დაარქივებული 2012-02-03 საიტზე Wayback Machine. . Rojoy Azul (ესპანური)
ციცარი

ციცარი შინაური (ლათ. Numididae), ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. შინაური ციცარი წარმოშობილია ჩვეულებრივი ციცრისგან (Numida meleagris), რომელიც დასავლეთ აფრიკაში ბინადრობს. შინაურ ციცარს აქვს გრძელი, ოვალური სხეული. იყენებენ უმთავრესად სახორცედ. მოზრდილი მამლის მასაა დაახლოებით 2 კგ, დედლისა 1,8 კგ. კვერცხმდებლობა - 70-120 კვერცხი წელიწადში. კვერცხი იწონის 42-45 გრამს. მეციცრეობას სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს საფრანგეთში, უნგრეთში, იტალიაში, ინგლისში, აშშ-ში, ავსტრალიაში. ანთაძე ნ., ქსე, ტ. 11, გვ. 234, თბ., 1987 ციცარი დედალი ციცარი მამალი
რეჰანი

რეჰანი (ლათ. Ocimum) — ბუჩქბალახოვანი ან ბუჩქოვან მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. ველურად იზრდება სუბტროპიკულ და ტროპიკულ ქვეყნებში. ზომიერი ჰავის პირობებში ზოგი სახეობა ერთწლოვანია. ცნობილია 160-ზე მეტი სახეობა, რითაც ქმნის ტუჩოსანთა უდიდეს ოჯახს, საიდანაც რეჰანის მკვიდრი სახეობაა დაახლოებით 65, ხოლო დანარჩენები განიხილება როგორც სინონიმები. რეჰანის დარგვის საუკეთესო ვადაა აპრილის ბოლოდან მაისის ბოლომდე. საქართველოში ძირითადად მოჰყავთ სამი სახეობა: ბოსტნის რეჰანი (ლათ. Ocimum basilicum), ევგენოლის რეჰანი (ლათ. Ocimum gratissimum) და ქაფურის რეჰანი (ლათ. Ocimum canum). საქართველოში რეჰანი ერთწლოვანი კულტურაა. მრავლდება თესლით. იყენებენ პარფიუმერიასა და კვების მრეწველობაში, მედიცინაში — სამკურნალო საშუალებად. მისგან იღებენ ვანილს. მორფოლოგიური ნიშნებით, ფოთლებისა და ღეროების ფერით, არომატითა და გემური თვისებებით რეჰანის სახეობები მკვეთრად განსხვავდება ერთმანეთისგან. მცენარის მიწისზედა ნაწილები დიდი ოდენობით შეიცავს ეთერზეთებს, ვიტამინებს: А, С, В2, РР, შაქარს, კაროტინს, რუტინს, ფიტონციდებს და მთრიმლავ ნივთიერებებს. რეჰანის არაერთი სახეობა, მისი თვისებების გამო, კულტივირებულია როგორც სანელებელი, სამკურნალო და დეკორატიული მცენარე. ასევე იყენებენ როგორც ბურნუთს. სანელებლად ყველაზე ფართოდ გამოიყენება ბოსტნის რეჰანი. ↑ რეჰანი (Ocimum) – თესვა, რგვა, გამოყენება ↑ P. Pushpangadan, B.L. Bradu K.L. Chadha, R. Gupta (Eds.), Advances in Horticulture, Malhotra Publishing House, New Delhi (1995) ↑ ეთერზეთოვანი კულტურები ↑ „სამეფო სანელებელი“, რომელიც ინდოელთა რწმენით სულებს სამოთხეში გადასვლაში ეხმარება
რვაფეხა

რვაფეხა (Octopus vulgaris) — თავფეხიანი მოლუსკი რბილტანიანთა ტიპისა. გავრცელებულია ოკეანათა და ზღვების ტროპიკულ, სუბტროპიკულსა და ზომიერ სარტყლებში. ჩრდილოეთით ვრცელდება შოტლანდიის სანაპიროემდე, ხოლო სამხრეთით — ავსტრალიამდე. თავზე აქვს 8 გრძელი „ხელი“ (წარსულში „ხელი“ ფეხად იყო მიჩნეული და აქედან წარმოდგა ცხოველის სახელწოდება) თავისი მისაწოვრებით. იკვებება ნაირგვარი ცხოველებით, თვითონ რვაფეხას ჭამენ ზღვის ძუძუმწოვრები, ზოგიერთი ფრინველი და თევზი. რვაფეხა განსხვავებულსქესიანია. განაყოფიერება შინაგანია. ზოგ ქვეყანაში მას საკვებად იყენებენ. ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 380.
რვული

რვული — ქართული ლექსის სახეობა, რომელიც რვა ერთნაირი რითმით არის დაწერილი. გვხვდება ე. წ. აღორძინების ხანის პოეტებთან. არსებობს რვულის 2 სახეობა: ოთხტაეპიანი ლექსი, რომელსაც აქვს ოთხი შინაგანი და ოთხი გარეგანი საერთო რითმა, და რვატაეპიანი ლექსი, რომელიც შეწყობილია რვა საერთო გარეგან რითმაზე. მეტრის მიხედვით არსებობს 16, 20-მარცვლიანი რვული და სხვა. მომშორდა საყუარელია, ვაი მოგონება ძნელია, მისთჳს მაქუს თუალი სუჱლია, ჩემთჳს ნათელი ბნელია. — ქილილა დამანა. კარი ე. მიქაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 380. მიქაძე გ., ნარკვევები ქართული პოეტიკის ისტორიიდან, თბ., 1974.
რთულყვავილოვანნი

რთულყვავილოვანნი (Asteraceae ანუ Compositae), ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ორწლოვანი ან უფრო ხშირად მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეებია, გვხვდება აგრეთვე ბუჩქბალახები ან ბუჩქები (ზომიერ სარტყელში) და ლიანები (ტროპიკებში). ფოთლები მარტივი ან რთულია, მორიგეობით, მოპირისპირედ, ან რგოლურად განწყობილი, ყვავილები მეტწილად პატარაა, საერთო ყვავილსაჯდომზე მჭიდროდაა განლაგებული და შეკრებილია კალათა ყვავილედებად. კალათები სხვადასხვა მოყვანილობისა და ზომისაა, შემოხვეული სახეშეცვლილი ფოთლებით ე. წ. საბურღველით, მარტოულია ან რამდენიმე, ზოგჯერ მრავალია და თავის მხრივ შეკრებილია სხვადასხვანაირ რთულ ყვავილედად. ყვავილები 5-წევრიანია, მეტწილად ორსქესიანია, იშვიათად ერთსქესიანი ან უსქესო. ყვავილის ჯამი სახეშეცვლილია ქოჩრად, ბეწვებად ან ჯაგრებად. ქოჩორი ხშირად ნაყოფს შერჩება ხოლმე და ხელს უწყობს მის გავრცელებას; გვირგვინი ფურცლებშეზრდილია. თითოეულ კალათაში ყველა ყვავილი ენაკისებრია (ქვეოჯახი Cichoroideae ანუ Liguliflorae) ან მილისებრი, ორტუჩა ან განაპირა ენაკისებრი, შიგნითა — მილისებრი (ქვეოჯახი Carduoideae ანუ Tubuliflorae) მტვრიანებს ერთმანეთთან მილად შეზრდილი სამტვრეები აქვთ; ბუტკო 2 ნაყოფის ფოთლისაგან შედგება. ნაყოფი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის თესლურაა. დამტვერვა ხდება მწერებით და ქარით. ერთსახლიანი, უფრო იშვიათად ორსახლიანი მცენარეებია. ცნობილია 1000-მდე გვარის 30 000-მდე სახეობა. გავრცელებულია თითქმის მთელ დედამიწაზე. საქართველოში 212 გვარის 459-მდე სახეობაა. რთულყვავილოვანნი ორლებნიანებს შორის ევოლუციურად ყველაზე მაღალი განვითარების ოჯახად ითვლება. ოჯახის სახეობათა შორის ბევრია სამეურნეო მნიშვნელობის მცენარე: ბოსტნეული (სალათა, არტიშოკი), ზეთოვანი (მზესუმზირა, ალისარჩული და სხვა), სასურსათო მიწავაშლა, კაუჩუკის შემცველი (ფამფარულა), დეკორატიული (გეორგინი, ასტრა, ქრიზანთემა და სხვა). ბევრი მათგანი აბეზარი სარეველაა. ხინთიბიძე ლ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 382.
რიბისი

რიბისი — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლიხის ქედზე, მდინარე სარითათის (ფაწის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2470 მ. რიბისი აგებულია პორფირიტული წყების ნალექებით. კალთები დამრეცია, შემოსილია სუბალპური მდელოთი. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 384.