laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვერნერ ოტო

ვერნერ ოტო (გერმ. Werner Otto; დ. 13 აგვისტო 1909, ზეელო, გერმანია, — გ. 21 დეკემბერი 2011, ბერლინი) — გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი (5,5 მლრდ — 2005), ფირმა „ოტო გზავნილება“-ს დამაარსებელი. ვერნერ ოტო და მისი ოჯახი მუდმივად იმყოფებოდნენ ყველაზე მდიდარი გერმანელების სიაში. 2010 წლის მდგომარეობით მისი აქტივები შეფასებული იყო 18,7 მილიარდი ამერიკული დოლარით. სამჯერ იყო დაქორწინებული. დარჩა 5 შვილი. ↑ The World's Billionaires ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვერნერ ოტო
რადოკის ტბა

რადოკის ტბა — მტკნარი წყლის (გამდნარი) ტბა ანტარქტიდის აღმოსავლეთით, რომელიც ვრცელდება ბივერის ტბიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 5 კმ-ში და არამისის ქედიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 24 კმ-ში. იგი უღრმესი ტბაა ანტარქტიდაზე და მისი სიღრმე აღწევს 362 მეტრს. პაგოდრომას მშრალი მთის ხეობით შეერთებულია ბივერის ტბასთან. ტბა დატანილია რუკებზე ავსტრალიის ეროვნული ანტარქტიკული საკვლევი ექსპედიციის (ANARE) მიერ RAAF 1956 წლის საჰაერო ექსპედიციის ფოტოგრაფიით. სახელი ეწოდა მეტეოროლოგისა და გლაციოლოგის უვე რადოკის პატივსაცემად, რომელმაც დიდი დახმარება გაუწია ავსტრალიის ეროვნული ანტარქტიკული საკვლევი ექსპედიციის გლაციოლოგიურ პროგრამას.. რადოკი — ანტარქტიდის კონტინენტის ყველაზე ცნობილი ღრმა და ერთადერთი ცნობილი მტკნარი წყლის ტბაა, რომელშიც მცურავ მდგომარეობაში მდებარეობს მყინვარის ენა. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია Bernd Wagner with a contribution by Martin Klug and Nadja Hultzsch, Amery Oasis 2001/2002: Studied lakes(ინგლისური) // The Expeditions Amery Oasis, East Antarctica, in 2001/02 and Taylor Valley, Southern Victoria Land, in 2002, 2003, ISSN 1818-3193. (ინგლისური) ↑ Wagner 2003. sfn error: no target: CITEREFWagner2003 (help) ↑ Radok Lake. გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა, აშშ-ის გეოლოგიური სამსახური. ციტირების თარიღი: 2013-05-11.
90 °E (ტბა)

ტბა 90 °E (აღმოსავლეთის გრძედის 90 გრადუსის ტბა) — სიდიდით მეორე ცნობილი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. ტბის სიღრმე 900 მეტრზე ნაკლები არაა, მაგრამ არც 3000 მეტრზე მეტია, ფართობი დაახლოებით 2000 კმ²-ია. ტბა მდებარეობს ანტარქტიკულ სადგურ „სოვეტსკაიას“ რაიონში, რომლის კოორდინატებია სამხრეთი განედის 77° და აღმოსავლეთის გრძედის 90°. აღმოჩენილია 2006 წელს. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია ანტატქტიკის უდიდესი ტბები (ინგლისური)
მიხაელ ოტო

მიხაელ ოტო (გერმ. Michael Otto; დ. 12 აპრილი 1943, კულმი, გერმანია) — გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი (5,5 მლრდ — 2005), ფირმა „ოტო გზავნილება“-ს დამაარსებლის ვერნერ ოტოს ვაჟი და ამავე ფირმის დირექტორიის თავმჯდომარე. მისი აქტივები შეფასებულია 16,9 მილიარდი ამერიკული დოლარით. დაქორწინებულია. ჰყავს 2 შვილი. ↑ Forbes The World's Billionaires
The Script

The Script — ირლანდიური სოფტ-როკ ჯგუფი დუბლინიდან, ჩამოყალიბებული 2001 წელს. ყოფილი მუსიკალური პროდიუსერები მარკ შიინი და დენი ო'დონოჰიუ შეერთებულ შტატებში წარმატებული კარიერის შემდეგ დაბრუნდნენ მშობლიურ ირლანდიაში, სადაც შეხვდნენ გლენ პაუერს და ჯგუფი შექმნეს. Phonogenic-თან კონტრაქტის დადების შემდეგ უკვე 2007 წელს ბრიტანულ მუსიკალურ საიტზე, Last.fm-ზე გამოუშვეს პირველი EP. სადებიუტო სინგლი „We Cry“ გახდა კვირის ლიდერი ირლანდიურ რადიოარხებზე: RTÉ 2fm და Today FM -ზე, შემდეგ კი ბრიტანულ BBC რადიო 1-ზე. ახალი ჯგუფის მეორე სინგლმა „The Man Who Can't Be Moved“ წარმატებას მთელ ევროპაში მიაღწია. მან დაიკავა წინა პოზიციები ესპანეთის, გერმანიის და ნიდერლანდების რადიოჩარტებში. სადებიუტო ალბომმა The Script დაიკავა პირველი ადგილი როგორც გაერთიანებული სამეფოს, ასევე ირლანდიის ალბომების ჩარტში. ჯგუფის მესამე სინგლი "Breakeven", ირლანდიაში და დიდი ბრიტანეთში გამოვიდა 2008 წლის ბოლოს და მალევე მიაღწია წარმატებას. ოთხი კვირის განმავლობაში იგი შედიოდა ბრიტანული სინგლების აღლუმში. ჯგუფის მეოთხე სინგლი "Talk You Down" გამოვიდა 2009 წლის მარტში. დენი ო'დონოჰიუ – წამყვანი ვოკალისტი, კლავიატურა, გიტარა მარკ შიინი – წამყვანი გიტარისტი, ვოკალი გლენ ფაუერ - დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალი The Script (2008) Science & Faith (2010) #3 (2012) No Sound Without Silence (2014) ოფიციალური საიტი
პეტრე არველაძე

პეტრე იაკობის ძე არველაძე (დ. 1888, სოფ. ჭაგანი, ახლანდელი სამტრედიის რაიონი ― გ. 1919) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე ამიერკავკასიაში. 1905-1907 წლებში ეწეოდა პარტიულ მუშაობას თბილისში. 1909 წელს აირჩიეს რსდმპ (ბ) თბილისის კომიტეტის წევრად. 1910 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს ქ. ხარკოვში. I მსოფლიო ომის დროს არველაძე ეწეოდა პარტიულ მუშაობას სამხრეთ-დასავლეთ და თურქეთის ფრონტებზე. თვითმპყრობელობის დამხობის შემდეგ ხელმძღვანელობდა ქ. ალექსანდროპოლის (ახლანდელი გიუმრი) ბოლშევიკური ორგანიზაციის მუშაობას. 1917 წელს მონაწილეობდა ქ. თბილისში კავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციებისI და კავკასიის არმიის II ყრილობების მუშაობაში. იყო ალექსანდროპოლის საბჭოს ჯარისკაცთა სექციის თავმჯდომარე. 1918 დამდეგს გაგზავნეს ბაქოში, სადაც იბრძოდა საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვებისათვის, იყო ბაქოს საკომსაბჭოს მდივანი. 1918-1919 წლებში მონაწილეობდა თეთრგვარდიელ კაზაკთა წინააღმდეგ ქ. ასტრახანის დაცვაში. იყო მე-11 არმიის ერთ-ერთი პოლკის კომისარი. დაიღუპა საბრძოლო პოსტზე. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. კვაჭაძე ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562. პეტრე არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფრიდრიხ კარლ ფლიკი

ფრიდრიხ კარლ ფლიკი ( გერმ. Friedrich Karl Flick) (დ. 3 თებერვალი, 1927, ბერლინი — გ. 5 ოქტომბერი, 2006, ავსტრია) — გერმანელ-ავსტრიელი მრეწველი, მილიარდერი (5,5 მლრდ — 2005), ფრიდრიხ ფლიკის ვაჟი. გერმანელ მილიარდერთა სია მსოფლიოს მილიარდერთა სია
ბრჩკო-ბანოვიჩის რკინიგზა

ბრჩკო-ბანოვიჩის რკინიგზა (სერბ.-ხორ. Željeznička pruga Brčko - Banovići / Жељезничка пруга Брчко - Бановићи) — რკინიგზა ბოსნია და ჰერცეგოვინის ჩრდილოეთ ნაწილში. პირველი სარკინიგზო ხაზი, რომელიც მთლიანად ახალგაზრდათა შრომითი აქციების მოხალისეთა მიერ აშენდა. მშენებლობაზე მუშაობდა პირველი ახალგაზრული შრომითი ბრიგადა, მშენებლობა მიმდინარეობდა 1946 წლის 1 აპრილიდან. 62 268 ახალგაზრდა მოხალისე და ათასამდე ბრიგადირი მუშაობდა ამ პროექტზე, გაყვანილი იქნა 92 კმ სიგრძის რკინიგზის ხაზი, გაითხარა ორი გვირაბი, ჯამური სიგრძით 667 მ და აიგო 22 ხიდი, ჯამური სიგრძით 455 მ. მშენებლობა დასრულდა 1946 წლის 7 ნოემბერს რკინიგზა საზეიმოდ გაიხსნა და გაიარა პირველმა მატარებელმა. რკინიგზის ხაზი სოციალისტური შრომის პროპაგანდისტულ სიმბოლოდ იქცა. ↑ Ура за ОРА; Бојан Билбија ↑ ОМЛАДИНЦИ ГРАДЕ ПРУГУ БРЧКО - БАНОВИЋИ; Гвидо Тартаља
სოვეტსკაიას ტბა

სოვეტსკაიას ტბა (ინგლ. Sovetskaya lake) — ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. 2006 წლის იანვარში აღმოაჩინეს კოლუმბიის უნივერსიტეტის ლამონ-დოერტის სახმელეთო ობსერვატორიის გეოფიზიკოსებმა: რობინ ბელმა (ინგლ. Robin Bell) და მაიკლ სტადინჯერმა (ინგლ. Michael Studinger) და დღეისთვის დაკონსერვებული საბჭოთა პოლარული სადგურის — სოვეტსკაიას პატივსაცემად დაარქვეს ეს სახელი, რადგანაც ტბა მდებარეობს დაახლოებით 2,5 კმ-ში მის ქვეშ. საორიენტაციო ფართობია — 1600 კმ², საორიენტაციო ასაკი — 35 მილიონი წელი, სავარაუდო სიღრმე — დაახლოებით 900 მეტრი, წყლის ტემპერატურა მუდმივია და შეადგენს −2 °C-ს. ტბის აღმოჩენას წინ უსწრებდა ღრმა სამეცნიერო კვლევები: გამოყენებული იქნა თანამგზავრიდან გადაღებული სურათები, გრავიტაციული გაზომვები, ლაზერული ალტიმეტრები და 1958—1959 წლებში სადგურის საბჭოთა თანამშრომლების მიერ შეგროვებული ინფორმაციებიც კი. არ არის გამორიცხული ტბაში სიცოცხლის არსებობის შესაძლებლობა, თანაც, რადგანაც ტბა იზოლირებული იყო გარე სამყაროსგან რამდენიმე მილიონი წლის განმავლობაში, შესაძლებელია მასში «ისტორიამდელი» ეკოსისტემის აღმოჩენაც, რომელიც განიცდიდა ალტერნატიულ ევოლუციას. ტბის გაბურღვის საკითხი განიხილება საერთაშორისო მასშტაბით. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია ანტარქტიკის უდიდესი ტბები agiweb.org-ის საიტზე ↑ Two New Lakes Found Beneath Antarctic Ice Sheet. Lamont-Doherty Earth Observatory (25 იანვარი 2006). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-01. ციტირების თარიღი: 2010-02-26.
ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემია

ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემია (ბოსნ. , ხორ. Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine; სერბ. Академија наука и умјетности Босне и Херцеговине) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული აკადემია. ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემია დაფუძნდა როგორც ბოსნია და ჰერცეგოვინის სამეცნიერო საზოგადოება 1951 წელს, სრ ბოსნია და ჰერცეგოვინის მხარდაჭერით. 1966 წელს რესპუბლიკის პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომლითაც საზოგადოებას ოფიციალურად ეწოდა ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემია. ამ კანონის თანახმად აკადემია ვალდებული იყო ეზრუნა მეცნიერებისა და ხელოვნების განვითარებაზე, სამეცნიერო კვლევების უზრუნველყოფასა და სახელოვნებო ღონისძიებების ორგანიზებაზე, აკადემიის წევრთა სამეცნიერო ნაშრომების გამოცემაზე და სხვ. აკადემია არის მთლიანად დამოუკიდებელი ორგანო და ხელმძღვანელობს სამეცნიერო პრინციპებით. აკადემიის შინაგანაწესი არეგულირებს მის მოქმედებას ყველა იმ სფეროში, რომელსაც იგი კურირებს. აკადემიაში არის ექვსი განყოფილება – სოციოლოგიის, მედიცინის, ტექნიკური მეცნიერებების, საბუნებისმეტყველო და ზუსტი მეცნიერებების, ჰუმანიტარული მეცნიერებებისა და ხელოვნების. ასევე მოქმედებს ოთხი კომიტეტი – ბიბლიოთეკისა და დოკუმენტაციის, საერთაშორისო კოოპერაციის, საგამომცემლო და სამეცნიერო-ტექნოლოგიური განვითარების. 1966 წლიდან მოყოლებული აკადემიას ხელმძღვანელობდნენ შემდეგი პირები: ვასო ბუტოზანი (1966–1968) ბრანისლავ ჯურჯევი (1968–1971) ედემ ჩამო (1971–1977) ალოიზ ბანაცი (1977–1981) სვეტოზარ ზიმონიჩი (1981–1990) სეიდ ხუკოვიჩი (1990–1999) ბოჟიდარ მატიჩი (1999–2014) მილოშ ტრიფკოვიჩი (2014-დან) ↑ Redovni članovi. ANUBiH. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-05-26. ↑ Dopisni članovi. ANUBiH.[მკვდარი ბმული] ↑ Directory of Open Access Journals — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538"></a> ↑ https://web.archive.org/web/20240125131018/http://www.unionacademique.org/en/members ↑ https://allea.org/members ↑ https://web.archive.org/web/20221208195542/https://www.interacademies.org/network/member-academies ↑ https://web.archive.org/web/20221009095816/https://council.science/members/online-directory/ ↑ Odjeljenja ANUBIH. ANUBiH. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-05-26. ↑ Odbori ANUBIH. ANUBiH. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-06. ციტირების თარიღი: 2015-05-26. ↑ PREDSJEDNICI ANUBIH OD 1966-. ANUBiH. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-06. ციტირების თარიღი: 2015-05-26.
ინგებურგ ჰერცი

ინგებურგ ჰერცი (გერმ.: Ingeburg Herz) (დ. 1922- გ. 30 სექტემბერი, 2015) — გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი (5,1 მლრდ — 2005), ფირმა „ჩიბოს“ დამაარსებელის მაქს ჰერცის ქვრივი. გერმანელ მილიარდერთა სია მსოფლიოს მილიარდერთა სია
განათლება ბოსნია და ჰერცეგოვინაში

განათლებას ბოსნია და ჰერცეგოვინაში დიდი ისტორია აქვს. პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება აქ ღაზი ხოსრო-ბეგმა დააარსა 1531 წელს, სადაც სუფი ფილოსოფიას ასწავლიდნენ. 1887 წელს, ავსტროუნგრული ოკუპაციის დროს, დაარსდა ხუთწლიანი შარი'ათის სკოლა. 1940-იან წლებში გაჩნდა სარაევოს უნივერსიტეტი, როგორც სეკულარული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება. 1950-იანებიდან უკვე ხელმისაწვდომი გახდა მაგისტრატურა და დოქტორანტურაც. ბოსნიის ომის დროს საგანმანათლებლო ცხოვრებას მძიმე ზიანი მიადგა, მაგრამ დღესდღეობით ქვეყანაში რამდენიმე უნივერსიტეტია – სარაევოში, მოსტარში, ბიჰაჩში, ტუზლაში, ზენიცაში და სხვ. ცენტრალური სამეცნიერო დაწესებულებაა ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემია. ქვეყანაში საგანმანათლებლო სისტემა სამსაფეხუროვანია: დაწყებითი განათლება საშუალო განათლება უმაღლესი განათლება დაწყებითი განათლება ქვეყანაში სავალდებულო და უფასოა ყველა ბავშვისთვის 6-დან 15 წლამდე. იგი სამსაფეხუროვანი ცხრაწლიანი პერიოდისგან შედგება. ეს სისტემა 2004 წლიდან იქნა დანერგილი, რომელმაც ძველი ორსაფეხუროვანი რვაწლიანი დაწყებითი განათლების სისტემა შეცვალა. საშუალო განათლებაც ასევე უფასოა. ის ზოგადი და ტექნიკური საშუალო სკოლების მიერ არის წარმოდგენილი, სადაც სწავლება 14 ან 15 წლიდან იწყება და სამ ან ოთხ წელს გრძელდება. მოსწავლეებს, ვინც ზოგადი საშუალო სკოლები დაამთავრეს, ეძლევათ საშუალება გააგრძელონ სწავლა უნივერსიტეტში მისაღები გამოცდების ჩაბარების შემდეგ, ტექნიკუმის მოსწავლეები კი პროფესიულ დიპლომს იღებენ. ბოსნია და ჰერცეგოვინაში არის რვა სახელმწიფო (90 ფაკულტეტი) და 22 კერძო უმაღლესი სასწავლებელი. 2007 წლის განათლების კანონით სახელმწიფო და კერძო დაწესებულებების დიპლომები გათანაბრებულია. სწავლება აქაც სამსაფეხუროვანია ბაკალავრიატი – სამი ან ოთხი წლის სწავლების შემდეგ 180-დან 240 ECTS ქულამდე მფლობელს ეძლევა ბაკალავრის სტატუსი. მაგისტრატურა – ორწლიანი კურსი, რომლის 120 ქულით დასრულების შემთხვევაში ბაკალავრი იღებს მაგისტრის სტატუსს. დოქტორანტურა – სამწლიანი კურსია, რომლის წარმატებით გავლის შემთხვევაში მაგისტრი ხდება დოქტორი. ბოსნია და ჰერცეგოვინაში არსებობენ სკოლები, რომლებიც ერთ შენობაში ორ დამოუკიდებელ სასწავლო პროცესს ატარებენ. ასეთ სკოლებს ორი სკოლა ერთ შენობაში (ბოსნ. Dvije škole pod jednim krovom; ორი სკოლა ერთი სახურავის ქვეშ) ეწოდებათ. ამ სკოლებში მოსწავლეები ეთნიკური ნიშნით არიან გაყოფილი – ხორვატი მოსწავლეები სარგებლობენ სკოლის ერთი შესასვლელით და ცალკე სასწავლო პროგრამით, ხოლო ბოსნიელი მოსწავლეები – მეორე შესასვლელითა და ცალკე სასწავლო პროგრამით. მოსწავლეების სამყოფელი გადატიხრულია. ამჟამად ქვეყანაში 57 სკოლაში მიმდინარეობს ამგვარი საგანმანათლებლო პროცესი. ეს ბოსნიის ომისა და თვითგამოცხადებული ჰერცეგ-ბოსნიის რესპუბლიკის მემკვიდრეობაა. ↑ University of Sarajevo დაარქივებული 2015-09-10 საიტზე Wayback Machine. on Sarajevo official web site ↑ History of University of Sarajevo დაარქივებული 2008-12-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Lowen, Mark (1 April 2010). „Balkan divisions survive in Bosnian schools“. BBC.
მოსტარის უნივერსიტეტი

მოსტარის უნივერსიტეტი (ხორ. Sveučilište u Mostaru; ლათ. Universitas Studiorum Mostariensis) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის სიდიდით მეორე საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც 1977 წელს დაარსდა ქალაქ მოსტარში. თავდაპირველად იგი ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტის სახელით იტო ცნობილი, მაგრამ ბოსნიის ომის დროს, 1992 წელს სახელი შეუცვალეს. მოსტარში პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება იყო ფრანცისკანელთა თეოლოგიური სკოლა, რომელიც 1895 წელს დაარსდა. 1950 წელს პედაგოგთა მოსამზადებელი სკოლა გაიხსნა მოსტარში, 1959 წელს კი ტექნიკუმი, რასაც მოჰყვა 1960 წელს აგრონომიული ტექნიკუმის, ასევე იურიდიული და ეკონომიური ფაკულტეტების განყოფილებების გახსნა. ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტი 1977 წელს დაარსდა და შეიერთა ფაკულტეტები და ტექნიკუმები. უნივერსიტეტის კამპუსი დასავლეთ მოსტარში მდებარეობდა, რომელიც ბოსნიის ომის დროს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს კონტროლქვეშ იყო. ხორვატებმა განდევნეს ბოსნიური პროფესურა და უნივერსიტეტს სახელი გადაარქვეს, უნივერსიტეტის ოფიციალურ ენად კი ხორვატული გამოაცხადეს. ბოსნიელმა პროფესორებმა ბოსნიის არმიის კონტროლირებად აღმოსავლეთ მოსტარში, ყოფილ საარმიო ყაზარმებში გახსნეს ახალი კამპუსი, რომელსაც ძველი სახელი, ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტი უწოდეს. ეს ორივე უნივერსიტეტი დღემდე არსებობს. უნივერსიტეტში არსებობს აგრონომიული, ეკონომიური, საინჟინრო, სამედიცინო, ჯანდაცვითი მეცნიერებების, ფარმაცევტული, ფილოსოფიის, საბუნებისმეტყველო და ზუსტ მეცნიერებათა, იურიდიული, მექანიკური და ინფორმატიკის, ასევე მაღალ ხელოვნებათა ფაკულტეტები. უნივერსიტეტს ასევე გააჩნია ეკონომიის, საინჟინრო, ხორვატული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის, რომანიზაციის, მექანიკის, იურიდიული, სოციოლოგიური და კვლევითი ინსტიტუტები. მოსტარის უნივერსიტეტს ჰყავს 16 ათასამდე სტუდენტი, რაც მას ბოსნია და ჰერცეგოვინაში სიდიდით მეორე უნივერსიტეტს ხდის სარაევოს უნივერსიტეტის შემდეგ. 2006-07 სასწავლო წელს უნივერსიტეტს 6256 სტუდენტი ჰყავდა, ხოლო 2014-15 წლისთვის უკვე 16 ათასამდე. მათ შორის მნიშვნელოვანი წილი უკავიათ სტუდენტებს ხორვატიიდან. 2008-09 წელს 292 ხორვატიის მოქალაქე სტუდენტი ირიცხებოდა უნივერსიტეტში, 2014-15 კი მათმა რიცხვმა სტუდენტების საერთო რიცხვის 17% მიაღწია. ↑ 1.0 1.1 Gudelj, Jurica (4 August 2014). „Nova akademska godina: U Mostaru više od 21.000 studenata“. Oslobođenje. ↑ „Na Sveučilištu u Mostaru broj studenata se povećava iz godine u godinu!“. Portal Herceg-Bosna. 5 March 2010.
ლაქშადვიპი

ლაკშადვიპი (Lakshadweep, la) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია, 36 კუნძულის ჯგუფი ინდოეთის ოკეანეში. მოსახლეობა - 63 ათასი; ფართობი - 0.032 ათასი; ქალაქები (ათ.) - კავარატტი (C, 10). ისტორია - პირველი ევროპელი, რომელმაც აქ ფეხი დადგა, ვასკო და გამა იყო (1499). კუნძულები 1877 წლიდან ინგლისს ეკუთვნოდა. ინდოეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1956 მოკავშირე ტერიტორია გახდა. 1973 წლამდე ლაკადივის, მანიკის და ამინდივის კუნძულები ერქვა. R. C. Majumdar (1979) The History of Ancient Lakshadweep, Calcutta. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლაქშადვიპი Lakshadweep, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
რაინჰოლდ ვიურთი

რაინჰოლდ ვიურთი (გერმ.: Reinhold Würth) (დ. 20 აპრილი 1935, იორინგენი, გერმანია) - გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი (5,05 მლრდ - 2005), მსოფლიოში სამონტაჟე და სამაგრი ტექნოლოგიების მაწარმოებელი ფირმა “ვიურთის” მფლობელი. გერმანელ მილიარდერთა სია მსოფლიოს მილიარდერთა სია
ელენა ნელიპჩიჩი

ელენა ნელიპჩიჩი (ბოსნ. Jelena Nelipčić ან Jelena Nelipić; დ. უცნობია – გ. 1422) — ბოსნიის დედოფალი. მეფე სტეპან ოსტოიას მესამე ცოლი. ელენა ნელიპიჩების ფეოდალური საგვარეულოს წევრია. 1401 წელს იგი ცოლად გაჰყვა სპლიტის თავადს, ხრვოიე ვუკჩიჩ-ხრვატინიჩს. ელენა კათოლიკე იყო, მაგრამ მისი ქმარი – ბოსნიის ეკლესიის მიმდევარი. 1416 წელს ხრვოიე გარდაიცვალა და მისი სამფლობელო ელენას დარჩა. მეორედ ელენა ბოსნიის მეფეზე, სტეპან ოსტოიაზე დაქორწინდა. მას მზითევში მოჰყვა თავისი გარდაცვლილი ქმრის სამფლობელოები, მათ შორის ქალაქი იაიცე. 1418 წელს სტეპან ოსტოია გარდაიცვალა და ტახტზე ავიდა მისი ვაჟი სტეპან ოსტოიჩი, რომელიც მას მეორე ცოლის, კუიავასგან ჰყავდა. ელენას სამეფო კარზე არც გავლენა და არც ძალაუფლება არ ჰქონდა, ხოლო კუიავა მისი ვაჟის გამეფების მერე გაძლიერდა და გადაწყვიტა შური ეძია. 1419 წელს ელენა სტეპან ოსტოიჩმა დააპატიმრებინა, სამი წლის შემდეგ იგი ციხეში გარდაიცვალა უცნობ გარემოებებში. არის ვარაუდები, რომ ბალშა ჰერცეგოვიჩი ელენასა და ხრვოიეს შვილია, თუმცა ამის დამტკიცება არ ხერხდება. სხვა შთამომავალი მას არ ჰყოლია. ↑ Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Michigan: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
ვანდას ტბა

ვანდას ტბა (ინგლ. Lake Vanda) — ტბა ანტარქტიდაში, რაიტის ხეობაში ვიქტორიას მიწის ტერიტორიაზე, მიეკუთვნება როსის ტერიტორიას, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს ახალი ზელანდია. ტბას აქვს 5 კმ სიგრძე და მისი მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს 69 მეტრს. ფართობი — 5,2 კმ², მაქსიმალური სიგრძე — 8 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 2 კმ, საშუალო სიღრმე — 30,8 მ. ტბის ნაპირთან ახალ ზელანდიას 1968 წლიდან აქვს პოლარული სადგური. ვანდა არის ჰიპერდამარილიანებული ტბა, ათჯერ უფრო მეტად მინერალიზებული, ვიდრე ზღვის წყალი და უფრო მეტად მარილიანი ვიდრე მკვდარი ზღვის წყალი და ალბათ კიდევ უფრო მარილიანი, ვიდრე ჯიბუტიში მდებარე ასალის ტბის წყალი, რომელიც ანტარქტიკის ფარგლებს გარეთ ყველაზე მლაშე ტბად ითვლება. ვანდას ტბა ასევე მერომიკტიკურია, რაც იმას ნიშნავს, რომ უფრო ღრმა წყლები არ ერევიან ნაკლებ სიღრმეზე მყოფ წყლებთან. არსებობს სამი სხვადასხვა წყლის ტემპერატურა წყლის შესაბამისი სიღრმეების მიხედვით, ტბის ფსკერზე არსებული 23 °C-დან შუა ფენის 7 °C-მდე და ტბის ზედაპირზე 4-6 °C-მდე. ეს მხოლოდ ერთი ყინულისაგან თავისუფალი ტბაა ტრანსანტარქტიკული მთების ხეობებში არსებულ მრავალრიცხოვანი მლაშე ტბებიდან. ანტარქტიდაში ყველაზე გრძელი მდინარე ონიქსი მიედინება დასავლეთით მატერიკის სიღრმეში და ჩაედინება ვანდას ტბაში. მდინარის შესართავთან მდებარეობს მეტეოსადგური. ტბა მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია გამჭვირვალე 3,5–4 მეტრი სისქის ყინულის ფენით. ყინულის ზედაპირი თოვლით არ არის დაფარული და იმყოფება „ღრმა ბზარებით და ხაზებით დასერილ“ მდგომარეობაში. ვანდას ტბაში და მდინარე ონიქსში არც ერთი სახეობის თევზი არ დაცურავს, მიკროსკოპული სახის სიცოცხლე, ისეთები, როგორიცაა ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები, რომელსაც მოსდევს წყლის გაფერადება არ დაფიქსირებულა. ბუნებაზე მავნე ზემოქმედების საფრთხის გამო, რომელიც შეიძლება მოყვეს კვლევებს სამეცნიერო დაივინგი შეზღუდულია ტბის ზედა ფენაში მუშაობისას (30 მეტრზე ზემოთ) და დისტანციური მართვის წყალქვეშა აპარატის გამოყენება არ დაიშვება. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია მაკ-მერდოს მშრალი ხეობების ტბები ↑ Mathez, Edmond A. (July–August 2005). „Cold Fire“. Natural History. ↑ Priscu, J. C., Priscu, L. R., Vincent, Warwick F., and Howard-Williams, Clive (1981). „Photosynthate distribution by microplankton in permanently ice-covered Antarctic desert lakes,“. Limnol. Oceanogr. 32 (1): 260–270. doi:10.4319/lo.1987.32.1.0260. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2011-07-04. ციტირების თარიღი: 2015-05-26.CS1-ის მხარდაჭერა: მრავალი სახელი: ავტორების სია (link) ↑ Gibson, John E. (1999). „The meromictic lakes and stratified marine basins of the Vestfold Hills, East Antarctica“. Antarctic Science. 11 (2): 175–192. doi:10.1017/S0954102099000243. ↑ 4.0 4.1 Mercer, Steve (2000). „Antarctic lake diving with the semi-closed rebreather“. In: Hallock and French (eds). Diving for Science...2000. Proceedings of the 20th Annual Scientific Diving Symposium. American Academy of Underwater Sciences. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-02. ციტირების თარიღი: 2011-01-06.
ქალები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში

ქალები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში აღწერს ქალების მდგომარეობას ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. აგროკულტურის განვითარების საერთაშორისო ფონდის კვლევის თანახმად, ბოსნიელმა ქალებმა განიცადეს სამგვარი ტრანსფორმაცია ბოსნიის ომის შედეგად – საომარი, ეკონომიკური და პოლიტიკური. ქალების როლი საზოგადოებრივ ცხოვრებაში დადაბლდა, რადგან საომარი მდგომარეობის გამო, ქალებს უმეტესად ოჯახური კერის მიხედვა ევალებოდათ. ასევე წამოიწია რელიგიურმა ფაქტორმა, რომელიც კომუნისტურ პერიოდში მიჩქმალული იყო, ასე რომ მრავალმა ქალმა, განსაკუთრებით არაურბანულ ზონებში თავად გადაწყვიტა უარი ეთქვა აქტიურ საჯარო ცხოვრებაზე და წამყვანი როლი მამაკაცებს გადააბარა. ქალების ნაწილმა ქვეყანა დატოვა და უკეთესი მომავლის საძებნელად უცხოეთს მიაშურა. ომის პერიოდში ქალები არანაკლებ ხდებოდნენ ძალადობის მსხვერპლი, ვიდრე მამაკაცები. განსაკუთრებული სისასტიკით გამოირჩეოდნენ სერბული ფორმირებები ბოსნიელი ქალების მიმართ: სერბული არმია, პოლიცია, მოხალისეთა ფორმირებები და ადგილობრივი სერბებიც კი, რომლებმაც სამხედრო უპირატესობის გამო მალევე შეძლეს ქვეყნის ტერიტორიის 70%-ის დაკავება, ძარცვავდნენ მათ კონტროლირებად ტერიტორიაზე დარჩენილ არასერბებს, აიძულებდნენ უარი ეთქვათ ქონებაზე და დაეტოვებინათ ის მხარე, უარის შემთხვევაში კლავდნენ ან გადაჰყავდათ საკონცენტრაციო ბანაკებში, სადაც ქალებსა და კაცებს აცალკევებდნენ, ქალები და გოგონები დატყვევებული იყვნენ საშინელ პირობებში ყოფილ სტადიონებზე, სამრეწველო შენობებში ან არმიის ყაზარმებში, სადაც მათ ყველანაირად ამცირებდნენ, მათ შორის მრავალჯერ აუპატიურებდნენ. არსებობდა დატყვევების ადგილები, სადაც მსურველი სერბი ჯარისკაცი ან პოლიციელი მიდიოდა, არჩევდა გოგონებს და შემდეგ "თამაშობდა" მათთან. სხვადასხვა მონაცემებით ომის დროს 12დან 50 ათასამდე ქალი იქნა გაუპატიურებული. 2003 წელს მიღებულ იქნა კანონი გენდერული თანასწორობის შესახებ, რომელიც გენდერული თანასწორობის დასავლურ მოდელს ამკვიდრებს ქვეყანაში. შემოღებული იქნა კვოტა, რომლის მიხედვითაც კანდიდატების მინიმუმ 30% უნდა იყოს ქალი. ↑ In post-conflict Bosnia and Herzegovina, women are a driving force for change, IFAD ↑ Bosnia and Herzegovina gender profile დაარქივებული 2015-10-20 საიტზე Wayback Machine. , IFAD, 5 March 2007. ↑ PROSECUTOR V DRAGOLJUB KUNARAC, RADOMIR KOVAC AND ZORAN VUKOVIC ↑ The Prosecutor v. Gojko Janković & Radovan Stanković ↑ Wood, Elisabeth J. (2013) რედ. Miranda A.H Horvath, Jessica Woodhams: Handbook on the Study of Multiple Perpetrator Rape: A multidisciplinary response to an international problem. Routledge. ISBN 978-0-415-50044-9.  ↑ Crowe, David M. (2013) War Crimes, Genocide, and Justice: A Global History. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-62224-1.  ↑ Howard, Emma. The Women of Bosnia & Herzegovina, the guardian, guardian.co.uk, 30 May 2012.