laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბენედიქტ ლივშიცი

ბენედიქტ კონსტანტინეს ძე ლივშიცი (დ. 25 დეკემბერი, 1886 (6 იანვარი, 1887), ოდესა — გ. 21 სექტემბერი, 1938, ლენინგრადი, რსფსრ) — რუსი პოეტი და მთარგმნელი, ფუტურიზმის მკვლევარი. პირველი ლექსები 1910 წელს გამოაქვეყნა. პოეტური კრებულები 1911, 1914, 1922, 1928 წლებში გამოსცა. მის პოეზიაში ფრანგული სიმბოლიზმის გავლენას მოჰყვა ფუტურიზმით გატაცება. მოღვაწეობდა ვ. ხლებნიკოვთან, ვ. მაიაკოვსკისთან და სხვა პოეტებთან ერთად. ამ პერიოდის მისწრაფებანი გადმოსცა მოგონებათა წიგნში „თვალნახევრიანი მშვილდოსანი“ (1933). 1930 წლიდან თავისი შემოქმედება მჭიდროდ დაუკავშირა საქართველოს. დაიწყო ქართული ენის საფუძვლიანი შესწავლა, თარგმნა გ. ტაბიძის, ტ. ტაბიძის, პ. იაშვილის, გ. ლეონიძის, ნ. მიწიშვილის, კ. კალაძის ლექსები. საქართველოს მიუძღვნა ლექსების ციკლი „ქართველური საგალობლები“ (გამოქვეყნდა 1964). ლივშიცი ბენედიქტ კონსტანტინეს ძე[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Лившиц, Бенедикт Константинович // Писатели современной эпохи: Био-библиографический словарь русских писателей XX века / под ред. Б. П. Козьмин — Москва: 1928. — Т. 1. — С. 167–168. — 287 с. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q44643277"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q42068474"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19132925"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Литераторы Санкт-Петербурга. ХХ век / под ред. О. В. Богданова <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124670547"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q108611244"></a> ↑ 3.0 3.1 Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 429–431. — ISBN 5-94848-262-6 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124467367"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124518167"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4421639"></a> ↑ Антокольский П. Г. Лившиц // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 4. — С. 187–188. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2525515"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ლითონების დამუშავება

ლითონების დამუშავება — სასურველი ფორმის, ზომის, ზედაპირის ხარისხისა და მექანიკური თვისებების მქონე ლითონის ნაკეთობის მიღება. ლითონების დამუშავებისთვის იყენებენ სხვადასხვა ტექნოლოგიას: სამსხმელო წარმოება, წნევით დამუშავება, ჭრით დამუშავება (იხ. ლითონსაჭრელი ჩარხი), თერმული დამუშავება. სამსხმელო წარმოება ლითონების დამუშავების ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე გავრცელებული ტექნოლოგიაა. ჩამოსხმით მიიღება ლითონისაგან დამზადებული ნაკეთობების ნახევარზე მეტი. გავრცელებულია მიწის ყალიბში ჩამოსხმა, რომლის დროსაც საყალიბე მასად ძირითადად კვარცის ქვიშა გამოიყენება. არსებობს წნევით და ცენტრიდანული ჩამოსხმის მეთოდები. ამ შემთხვევებში ყალიბს ლითონისაგან ამზადებენ. ე. წ. ზუსტი ჩამოსხმისათვის ცვილის მოდელებს იყენებენ. ამ მეთოდით მიღებულ ნაკეთობას მექანიკური დამუშავება არ სჭირდება. ლითონების წნევით დამუშავების ტექნოლოგიებია: გლინვა, ჭედვა, ტვიფრვა, ადიდვა, დაწნეხა; თერმული დამუშავების ტექნოლოგიებია: მოწვა, წრთობა, მოშვება, დისპერსიული განმტკიცება. არქეოლოგიური გათხრები ცხადყოფს, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე ლითონების დამუშავების ტექნოლოგიები უძველესი დროიდან ვითარდებოდა, თანამედროვე ტექნოლოგიები კი XX საუკუნის 60-იან წლებში დაინერგა. რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში ამოქმედდა სსრკ-ში პირველი რადიალური ტიპის უწყვეტი ჩამოსხმის დანადგარი და მსოფლიო პრაქტიკაში პირველად შეიქმნა კომპლექსურად ავტომატიზებული მილსაგლინავი აგრეგატი „400“ 1.2 კმ სიგრძის ტექნოლოგიური ხაზით. ამ აგრეგატის ამუშავებამ მინიმუმამდე დაიყვანა ხელით შრომა და შესაძლებელი გახადა დიდი დიამეტრის უნაკერო ფოლადის მილების მიღება. ამ მიღწევისათვის ს. შარაშენიძეს, ნ. გომელაურს, დ. შალიგინს, ი. ჟორდანიას, გ. გევორქიანს, პ. წერეთელს, ს. მალიშევს, კ. გრუშეცკის ლენინური პრემია მიენიჭათ (1969). შემდეგ წლებში მეტალურგიული ინსტიტუტის (ახლანდ. ფ. თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი) მონაწილეობით (ხელმძღვ. ა. ნოზაძე) დამუშავდა დიდი კვეთის მილნამზადის უწყვეტი გლინვის თეორია და რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში ამუშავდა უწყვეტი გლინვის დგანი. 80-იან წლებში რუსთავის მეტალურგიულ კომბინატში თერმომექანიკური დამუშავების გამოყენებით შეიქმნა ტიტანით მიკროლეგირებული რამდენიმე მარკის ფოლადი, რომლებიც დაინერგა მილების წარმოებაში (ვ. კოპალეიშვილი, ი. მირიანაშვილი, ი. კვირიკაძე). XXI საუკუნის 10-იან წლებში, გასული საუკუნის 90-იანი წლების კრიზისის შემდეგ, რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში დაიწყო წარმოების აღდგენა. ამჟამად ლ. დ. მიმდინარეობს სხვადასხვა თანამედროვე ტექნოლოგიით. საწარმოს პროდუქცია გამოიყენება საქართველოში და გადის მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. სამთო-მეტალურგიული ენციკლოპედია, ორ ტომად, თბ., 2020. ლითონების დამუშავება[მკვდარი ბმული]
ლითონსაჭრელი ჩარხი

ლითონსაჭრელი ჩარხი — მანქანა, რომელზეც ლითონის ნამზადს ამუშავებენ ლითონსაჭრელი იარაღით. ლითონის ჭრით დამუშვება უძველესი დროიდან არის ცნობილი. საქართველოში (თრიალეთში) არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილია ოქროსა და ვერცხლის ფიალები და თასები, რომლებიც ძვ. წ. XV საუკუნეს მიეკუთვნება. მეცნიერთა აზრით, ისინი სახარატო ტიპის ბრუნვით ჩარხებზეა დამზადებული. დანიშნულების მიხედვით ლითონსაჭრელი ჩარხი არის უნივერსალური – ფართო ნომენკლატურის ნამზადებზე სხვადასხვა ოპერაციის ჩასატარებლად; სპეციალიზებული – ერთნაირი ტიპის სხვადასხვა ზომის დეტალების დასამუშავებლად; სპეციალური – ერთნაირი ტიპისა და ზომის ნაკეთობათა დასამუშავებლად. მართვის მიხედვით ლითონსაჭრელი ჩარხი შეიძლება იყოს ხელით სამართავი, ნახევრად ავტომატური და რიცხვით-პროგრამული მართვის. ბოლო ათეულ წლებში მსოფლიოში ფართოდ გავრცელდა რიცხვით- პროგრამული მართვის ტიპის ლითონსაჭრელი ჩარხები, რაც ხელს უწყობს საწარმოო პროცესების სრულ ავტომატიზაციას. 1936 წელს საქართველოში თბილისის ჩარხსაშენებელმა ქარხანამ გამოუშვა პირველი ჭანჭიკსაჭრელი ჩარხი. შემდეგ წლებში ჩარხმშენებლობის გაერთიანებამ დაიწყო თანამედროვე ტიპის სახარატო ხრახნსაჭრელი, სპეციალური მილდასამუშავებელი, აგრეთვე მაღალი სიზუსტის სახეხი ჩარხების და სხვ. გამოშვება, რომლებიც იგზავნებოდა მრავალ ქვეყანაში. საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის კათედრაზე შექმნეს ახალი მხურვალმედეგი და სპეციალური ფოლადების დასამუშავებელი უნიკალური და უცენტრო ჩარხები, როტორული სარანდი და სხვა ჩარხების პრინციპული სქემები და კონსტრუქციები. ამავე ინსტიტუტის ლითონსაჭრელი ჩარხების კათედრაზე დაამუშავეს ჩარხების კინემატიკური გაანგარიშების კონტაქტური სიხისტის საკითხები. საქართველოში ჩარხმშენებლობის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვით მეცნიერებს: გ. გოცირიძეს, თ. ლოლაძეს, გ. ჩიხლაძეს, ვ. ცოცხაძეს; კონსტრუქტორებს: თ. შენგელიას, პ. აბესაძეს, ლ. კულიკოვს, გ. ბენდუქიძეს და სხვ. Reimund Neugebauer (Hrsg.): Werkzeugmaschinen: Aufbau, Funktion und Anwendung von spanenden und abtragenden Werkzeugmaschinen, B., 2012. ლითონსაჭრელი ჩარხი[მკვდარი ბმული]
აფციაური

საკუთარი სახელი აფციაური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი აფციაური — მორაგბე დავით აფციაური — ეკონომისტი, დიპლომატი ვლადიმერ აფციაური — მოფარიკავე თორნიკე აფციაური — ფეხბურთელი მერაბ აფციაური — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
აღლაძე

საკუთარი სახელი აღლაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ილია აგლაძე (აღლაძე) — პუბლიცისტი, მთარგმნელი ლეონიდე აღლაძე — სამხედრო პირი
ახალკაცი

საკუთარი სახელი ახალკაცი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვახტანგ ახალკაცი — ინჟინერი ვლადიმერ ახალკაცი — სპორტსმენი (ძიუდო) მაია ახალკაცი — ბიოლოგი ნოდარ ახალკაცი — ფეხბურთელი, მწვრთნელი ნოდარ ახალკაცი (უმცროსი) — იურისტი, თანამდებობის პირი რომან ახალკაცი — ფეხბურთელი შალვა ახალკაცი — ინჟინერი
ბარნოვი

საკუთარი სახელი ბარნოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსი ბარნოვი — ექიმი-ეპიდემიოლოგი, ძველი თბილისის ყოფის მკვლევარი ანდრო ბარნოვი — ექსპერტი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში გოჩა ბარნოვი — თეოლოგი გურამ ბარნოვი — ფილოლოგი ვასილ ბარნოვი — მწერალი, პედაგოგი
ნამდვილი კობრები

ნამდვილი კობრები (ლათ. Naja) — გველების გვარი ასპიტისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ აზიასა და აფრიკაში. ამჟამად მოიცავს 20 სახეობას. აქვთ სხეულის წინა მესამედის ვერტიკალურად აქევისა და კისრის გაფართოების უნარი. თავი ამ დროს ჰორიზონტალურ მდგომარეობას ინარჩუნებს. ზედა ყბის წინა ნაწილში უმოძრაო ღარიანი შხამიანი კბილები აქვთ. კობრას გვარიდან აღსანიშნავია სათვალიანი გველი ანუ ინდური კობრა (Naja naja ან Naja tripudians), რომლის 10-მდე ქვესახეობა გავრცელებულია სამხრეთ აზიაში, მაგრამ ამათგან ყველაზე ცნობილია ინდური კობრა, რომელსაც ზურგის მხარეზე გადაბრუნებული სათვალის მსგავსი გამოსახულება აქვს (აქედანაა სახელწოდება). მისი სიგრძე 160-180 სმ აღწევს. სამხრეთ თურქმენეთში, ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში გვხვდება „უსათვალო“ სახეობა შუააზიური კობრა (Naja oxiana), ბინადრობს ბუჩქნარში, ქვაყრილებში, მღრღნელების სოროებში, მიტოვებულ შენობებში და ა. შ. იკვებება წვრილი ხერხემლიანებით. მრავლდება კვერცხებით. აქვს მეტად ძლიერი ნეიროტოქსიკური შხამი. ცნობილია ადამიანთა დაღუპვის შემთხვევები. სამეფო კობრა (Naja hannah ან Naja bungarus), რომელსაც დღეისათვის ცალკე გვარად (Ophiophagus) გამოყოფენ, ტანად ყველაზე დიდი შხამიანი გველია, მისი სიგრძე 5,5 მ აღქევს. ბინადრობს სამხრეთ აზიის ჯუნგლებში. იკვებება ძირითადად სხვა გველებით. მისი შხამი ზოგჯერ ნახევარ საათში კლავს ადამიანს. ცნობილია სპილოების დაღუპვის შემთხვევებიც. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 567.
კობრეზია

კობრეზია (Kobresia) — მცენარეთა გვარი ისლისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მკვრივკორდოვანი ბალახებია. ცნობილია 40-მდე სახეობა, რომელიც იზრდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ სარტყელში, უფრო მეტად აზიაში. ზოგი მათგანი კარგი საძოვრის მცენარეა. საქართველოში კობრეზიის 3 სახეობა იზრდება (Kobresia schienoides, Kobresia capillifolia და Kobresia persica). სამივე გვხვდება კავკასიონის მთავარ ქედზე. სამხრეთ მთიანეთში კი გავრცელებულია მხოლოდ Kobresia persica, Kobresia capillifolia დიდ მასივებს ქმნის, მაგ., თრუსოს ხეობაში (სუბალპურ სარტყელში) ოდესღაც არყნარის ადგილზე განვითარებულია მეტად ორიგინალური მდელო, სადაც კოლბოხებზე სახლდება კობრეზია, ხოლო მ. შ. ჩაზნექილ არეზე კი დრიადი (Dryas caucasica). ხშირია აგრეთვე Kobresia svhoenoides, რომელიც ითვლება ცხვრისა და ცხენის კარგ საკვებად. ნახუცრიშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 567.
ირაკლი გეჯაძე

ირაკლი გეჯაძე (დ. 26 ოქტომბერი, 1925, მცხეთა — გ. აგვისტო, 2002, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1982). 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საკომპოზიტორო ფაკულტეტი (ა. მაჭავარიანის კლასი). 1946-1952 წლებში იყო თბილისის შ. რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის ორკესტრის მევიოლინე, 1949–1957 წლებში — უცხო ენათა ინსტიტუტის თვითმოქმედი საგუნდო კოლექტივის ხელმძღვანელი. იყო თბილისის IX სამუსიკო სკოლისა და I სასწავლებლის პედაგოგი, 1963–1978 წლებში კი ამავე სასწავლებლის დირექტორი. შექმნოლი აქვს ნაწარმოებები: ოპერა „განთიადი“, მუსიკალური კომედია „ორი რეკორდი“, სიმფონია „რექვიემი“, პროგრამული სიმფონია „ვარძია“, ორატორია „მარადისობა“, ორი კონცერტი ვიოლინოსა და ორკესტრისათვის. შექმნილი აქვს კამერული, საგუნდო ნაწარმოებები და მუსიკა სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის. 1982 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1999 — ღირსების ორდენი ქართული სამუსიკო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისათვის, ნაყოფიერი შემოქმედებითი, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის 1960 — ამბავი ერთი ქალიშვილისა 1962 — არდადეგებზე 1963 — თეთრი ქარავანი 1965 — მიქელა 1965 — ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი 1966 — ლონდრე 1981 — მოხუცი მემანქანე 1979 — ზღარბი 1981 — მე მოვედი 1969 — ცაბუნია 1975 — ბერიკაცები 1983 — მოუსვენარი ზაფხული 1990 — ცეცხლთან თამაში 1992 — ხაფანგი ირაკლი გეჯაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ირაკლი გეჯაძე ირაკლი გეჯაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ირაკლი გეჯაძე დაარქივებული 2020-02-02 საიტზე Wayback Machine.
გეჯაძე

საკუთარი სახელი გეჯაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბესარიონ გეჯაძე — ინჟინერი ირაკლი გეჯაძე — კომპოზიტორი შალვა გეჯაძე — მოცეკვავე, ქორეოგრაფი შალვა გეჯაძე — მსახიობი
მრავალწახნაგა

მრავალწახნაგა — სასრული რაოდენობის ბრტყელი მრავალკუთხედების ისეთი ერთობლიობა, რომლის ყოველი მრავალკუთხედის გვერდი ამავე დროს არის სხვა მრავალკუთხედის გვერდიც. მრავალწახნაგის შემადგენელი ნებისმიერი მრავალკუთხედიდან შეიძლება მისვლა მეორემდე საერთო გვერდების გავლით. მრავალკუთხედებს, რომლებიც მრავალწახნაგს შეადგენენ, უწოდებენ წახნაგებს, მათ გვერდებს წიბოებს, ხოლო წვეროებს მრავალწახნაგის წვეროებს. მრავალწახნაგას ეწოდება ამოზნექილი, თუ იგი თავისი ყოველი წახნაგის სიბრტყის ერთ მხარესაა. ამოზნექილ მრავალწახნაგას ეწოდება წესიერი, თუ მისი ყველა წახნაგი წესიერი კონგრუენტული მრავალკუთხედია და ყველა მრავალწახნაგა კუთხე კონგრუენტულია. ჯერ კიდევ ევკლიდეს „საწყისებში“ იყო დამტკიცებული, რომ წესიერი მრავალწახნაგა მხოლოდ ხუთი ტიპისაა: ტეტრაედრი (ბერძნ. „ტეტრა“ — ოთხი): 4 წახნაგი, 4 წვერო, 6 წიბო; 2) ჰექსაედრი („ჰექსა“ ექვსი კუბი): 6 წახნაგი, 8 წვერო, 12 წიბო; 3) ოქტაედრი („ოქტო“ — რვა): 8 წახნაგი, 6 წვერო, 12 წიბო; 4) დოდეკაედრი („დოდეკა“ — თორმეტი): 12 წახნაგი, 20 წვერო, 30 წიბო; 5) იკოსაედრი („ეიკოსი“ — ოცი): 20 წახნაგი, 12 წვერო, 30 წიბო. თუ მრავალწახნაგს ნებისმიერი წიბო ეკუთვნის ორ წახნაგს, მაშინ მრავალწახნაგს ეწოდება ჩაკეტილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ღია. ღია მრავალწახნაგში წიბოები, რომლებიც არ ეკუთვნიან ორ წახნაგს, შეადგენენ მრავალწახნაგის საზღვარს. მრავალწახნაგა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ნოდარ მახვილაძე, მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2008
დიმიტრი თაყაიშვილი

დიმიტრი თაყაიშვილი (დ. 6 იანვარი, 1919, თბილისი — გ. 28 მარტი, 1998, იქვე) — ქართველი მხატვარი და მსახიობი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1985). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967) დაიბადა 1919 წლის 6 იანვარს ქ. თბილისში. 1934–38 წლებში სწავლობდა სამხატვრო სასწავლებელში, ხოლო 1938–44 წლებში თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტზე. 1944–45 წლებში კვალიფიკაციის ასამაღლებლად მივლინებული იყო მოსკოვის ფერწერის ინსტიტუტის დეკორატიულ სახელოსნოში პროფ. მ. ბობიშევთან. მუშაობდა მთავარ მხატვრად მოსკოვის მოძრავ მუსიკალურ თეატრში (1945), ხოლო დამდგმელ მხატვრად მოსკოვის საოლქო მუსიკალურ (1946–47) და ქ. ნოგინსკის საოლქო დრამატულ (1947-48) თეატრებში. 1949-51 წლებში თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული, ხოლო 1952-57 წლებში ქუთაისის თეატრების მთავარი მხატვარია. 1955 წელს ქუთაისში დააარსა სამხატვრო სკოლა. 1957 წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. დამდგმელი მხატვარია ფილმების: „განაჩენი“ (1959), „თეთრი ქარავანი“ (1963), „მე ვხედავ მზეს“ (1965), „ჯვარცმული კუნძული“ (1968), „მხიარული რომანი“ (1972), პირველი მერცხალი (1975) და სხვა. 1968 წლიდან ხელმძღვანელობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის კინოსა და ტელევიზიის სახელოსნოს. 1976–86 წლებში იყო მხატვართა კავშირის გამგეობის მდივანი. ფერწერის ფაკულტეტის პროფესორი (1985). გარდაიცვალა 1998 წლის 28 მარტს. დაკრძალულია თბილისში, მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. 1967 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1985 — საქართველოს სახალხო მხატვარი როცა აყვავდა ნუში აურზაური სალხინეთში მოხეტიალე რაინდები იყო შაშვი მგალობელი წარსული ზაფხული განაჩენი ამბავი ერთი ქალიშვილისა განძი თოჯინები იცინიან ერთი ცის ქვეშ თეთრი ქარავანი მე ვხედავ მზეს უყაიმო თამაში ჯვარცმული კუნძული ფილატელისტის სიკვდილი დაისი მხიარული რომანი ლევან ხიდაშელი პირველი მერცხალი არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ ზღვის მაშვრალნი ნისლა არ იდარდო! პასპორტი დიმიტრი თაყაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დიმიტრი თაყაიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია დიმიტრი თაყაიშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) დიმიტრი თაყაიშვილი დაარქივებული 2023-10-21 საიტზე Wayback Machine.
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი — სისხლის სამართლის  მთავარი წყარო და ერთადერთი ნორმატიული აქტი, რომელიც ადგენს დანაშაულს და დანაშაულებრივი ქმედებების დასჯას საქართველოს ტერიტორიაზე. საქართველოს მოქმედი სისხლის სამართლის კოდექსი მიღებულ იქნა 1999 წლის 22 ივლისს საქართველოს პარლამენტის მიერ, გამოქვეყნდა 1999 წლის 13 აგვისტოს და ხელმოწერილია საქართველოს პრეზიდენტის ედუარდ შევარდნაძის მეირ. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი ადგენს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის საფუძველს, განსაზღვრავს, თუ რომელი ქმედებაა დანაშაულებრივი, და აწესებს შესაბამის სასჯელს ან სხვა სახის სისხლისსამართლებრივ ღონისძიებას. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი დაყოფილია ორ ნაწილად: ზოგადი და კერძო ნაწილებად, რომლებიც ორგანულადაა დაკავშირებული ერთმანეთთან და ერთ მთლიანობას ქმნის. სისხლის სამართლის ზოგად ნაწილში მოცემულია დანაშაულის ყველა შემადგენლობისათვის საერთო ცნებები და ნიშნები, პრინციპები და ინსტიტუტები, ხოლო კერძო ნაწილში განსაზღვრულია დანაშაულთა ცალკეული სახეები და მითითებულია სასჯელის კონკრეტული სახეები, რომელიც გამოყენებულ უნდა იქნეს მისი ჩადენისათვის. კერძო ნაწილი დაყოფილია კარებად, ხოლო კარები თავებად. კარებში დანაშაული დაჯგუფებულია გვარეობითი ობიექტის მიხედვით, ხოლო თავებში დაჯგუფებულია - სახეობით ობიექტებად. ზოგადი ნაწილი მოიცავს 6 კარს, 18 თავს და 1-1077 მუხლებს. ზონადი ნაწილის მუხლები განსაზღვრავენ სისხლის სამართლის ზოგად პრინციპებსა და დებულებებს, სისხლის სამართლის კანონის მოქმედებას დროში და სივრცეში, დანაშაულის ცნებასა და კატეგორიებს , სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას დაქვემდებარებულ პირებს, მართლწინააღმდეგობის გამომრიცხველ გარემოებებს (აუცილებელი მოგერიება, დამნაშავის შეპყრობა, უკიდურესი აუცილებლობა და ა. შ.) და ბრალის გამომრიცხველ გარემოებებს (შეურაცხაობა, შეზღუდული შერაცხადობა, შეცდომა და ა. შ.), დებულებებს, რომლებიც ეხება დაუმთავრებელ დანაშაულს, დანაშაულებრივი ქმედებას, დანაშაულში თანამონაწილეობას, სასჯელს, მის სახეებს, მიზნებსა და დანიშვნის წესს, შემთხვევებს, როდესაც პირი შეიძლება გათავისუფლდეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან. კერძო ნაწილი მოიცავს 8 კარს, 29 თავს და108-413 მუხლებს და აღწერს კონკრეტული დანაშაულის ელემენტებს, აგრეთვე ჩამოთვლის სასჯელის სახეებს მათი ჩადენის შემთხვევაში.
დირკ ნოვიცკი

დირკ ვერნერ ნოვიცკი (გერ. Dirk Werner Nowitzki) (დ. 19 ივნისი, 1978, ვიურცბურგი, ბავარია, გერმანია) — გერმანელი პროფესიონალი კალათბურთელი. 21 წლის მანძილზე თამაშობდა აშშ-ში ეროვნული საკალათბურთო ასოციაციის კლუბ „დალას მევერიქსში“. მანამდე 1994-1998 წლებში თამაშობდა გერმანულ „DJK ვიურცბურგში“. FIBA Olympedia ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ლიკანის სასახლე

ლიკანის სასახლე — რომანოვების სასახლე, დიდი მთავრის, ნიკოლოზ მიხეილის ძე რომანოვის საზაფხულო რეზიდენცია ყოფილ სოფელ ლიკანში (შეუერთდა ბორჯომს). აშენდა 1892-1995 წლებში არქიტექტორ ლ. ბენუას პროექტით (მშენებელი – თბილისელი არქიტექტორი ლ. ბილფელდი). ასიმეტრიული გეგმით აგებული სასახლე საგანგებოდ მოწყობილ ტერასაზეა განთავსებული. ერთმანეთისაგან განსხვავებული ფასადების მორთულობა იმდროინდელი არქიტექტურის ტენდენციებს ასახავს. სასახლის ირგვლივ მოეწყო ვრცელი პარკი ორანჟერეით. 1898 წელს სასახლის გასანათებლად აშენდა ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც პირველი იყო რუსეთის იმპერიაში. ლიკანის სასახლეში დაცულია უნიკალური ისტორიული ექსპონატები, მ. შ. ნაპოლეონის მიერ რომანოვებისათვის ნაჩუქარი მაგიდა, ირანის შაჰის ნაჩუქარი სავარძელი, რუსეთის იმპერატორის პეტრე I-ის ხელით კაკლის ხისაგან დამზადებული მაგიდა; ასევე რომანოვების დროინდელი ბილიარდის მაგიდა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ლიკანის სასახლე სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა. წლების განმავლობაში მან შეიცვალა ფუნქცია. სასახლეში, რომელიც წარმოადგენს ლიკანის ძირითად ღირსშესანიშნაობას, ბოლო ხანს მიმდინარეობს მნიშვნელოვანი სარეაბილიტაციო სამუშაოები. ლიკანის სასახლე[მკვდარი ბმული]
კარლ ფონ ბერგენი

კარლ ფონ ბერგენი (გერმ. Carl von Bergen; დ. 8 დეკემბერი, 1853, კუქსჰაფენი — გ. 29 იანვარი, 1933, მიუნხენი) — გერმანელი მხატვარი. კარლ ფონ ბერგენი გაიზარდა კუქსჰაფენში. 1878 წლიდან სწავლობდა მიუნხენის ხელოვნების აკადემიაში და ფერწერის კლასი წარმატებით დაასრულა. ადრევე გახდა ცნობილი თავისი ჟანრული ფერწერული ტილოებით საბავშვო თემატიკით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარლ ფონ ბერგენი ↑ 03582 Karl von Bergen
ლიკოფრონი

ლიკოფრონი (ძვ. ბერძნ. Λυκόφρων; ძვ. წ. 320-იანი წლები — ძვ. წ. III საუკუნე) — ბერძენი პოეტი და გრამატიკოსი, ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი. შეუთხზავს 11 წიგნის შემცველი ისტორიულ-ლიტერატურული გამოკვლევა „კომედიისათვის“ და 20-მდე ტრაგედია (მოღწეულია ფრაგმენტები და სათაურები). სრულადაა შემონახული ლიკოფრონის პოეტური თხზულება „ალექსანდრა“ ანუ „კასანდრა“, რომელიც შეიცავს 1474 იამბიკური ტრიმეტრით გამართულ კარედს. მასში დაცულია მრავალი მითოლ. და ისტორიულ-გეოგრაფიული ხასიათის ცნობა. მოხსენიებულია არგონავტების თქმულების შესახებაც: 50 მოგზაურთან ერთად იასონის ჩასვლა „ლიგისტიკურ კჳტაიაში“ (ქუთაისი), ურჩხულის დაძინება, ცეცხლმფრქვევი ხარების დამორჩილება და „მეტყველი კაჭკაჭით“ (ხომალდი „არგო“) ცხვრის ტყავის (ოქროს საწმისი) და „ნათესავთმკვლელი ჩიტის“ (მედეა) გატაცება; აგრეთვე, მოთხრობილია აიასა და კორინთოს გამგებლის – აიეტის მიერ მედეას საძებნელად გაგზავნილი კოლხების პოლაში დასახლებისა და საიქიოს სამეფოში აქილევსის „კჳტაიელ“ (ქუთაისელ) ასულზე (მედეა) დაქორწინების ამბავი. თხზულება დაწერილია მეტისმეტად ღვლარჭნილი ენით, რის გამოც ავტორს „სკოტეინოსი“ (ბნელი) შეარქვეს. „ალექსანდრას“ XI ს. ხელნაწერს დართული აქვს ძვირფას ცნობათა შემცველი სქოლიოები, რ-თა საფუძველზე, აგრეთვე სხვა წყაროთა გამოყენებით დაიწერა „ალექსანდრას“ განმარტებები. მათ ავტორობას იოანე ცეცეს მიაწერენ. ლიკოფრონი[მკვდარი ბმული] ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
ლილოს განძი

ლილოს განძი — სპილენძის ქართული მონეტების განძი (300 ც-მდე) „არაწესიერი ჭედისა“. ნაპოვნია 1937 წელს სოფელ პატარა ლილოში. განძის შედგენილობა ასეთია: მეფე გიორგი III-ის (1156-1184) – 44 ც., მეფე თამარის (1184-1207/13) – 90 ც., გიორგი IV ლაშასი (1210-1223) – 100 ც; მათი თანამედროვე აღმოსავლური ფულის უმნიშვნელო მინარევი: აზერბაიჯანელი ილდეღიზიდი მმართველების და დარუბანდის ამირა მუზაფარ იბნ მუჰამედ იბნ ხალიფეს – 15 ც., სელჩუკი რუმის (XIII საუკუნე) – 1 ც., დერბენდის ემირის – 2 ც., გაურკვეველია – 27 მონეტის კუთვნილება. განძი XIII საუკუნის II ნახევარში უნდა იყოს ჩამარხული. დუნდუა გ., ჯალაღანია ი., ქართული ნუმიზმატიკური ლექსიკონი, თბ., 2009; Капанадзе Д. Г., Клад монет XII–XIII вв. из сел Ничбиси, „Вестник Гос. Музея Грузии“, 1969, в. 28; Пахомов Е. А., О Дербендском княжестве XII–XIII вв., Известия АзГНИИ историко-этнографическое и археологическое отделение, т. 1. Б., 1930. ლილოს განძი[მკვდარი ბმული]
თენგიზ ლილუაშვილი

თენგიზ ალექსანდრეს ძე ლილუაშვილი (დ. 10 მაისი, 1928, სოფელი შუა გორა — გ. 30 აგვისტო, 2007, თბილისი) — ქართველი იურისტი (სამოქალაქო საპროცესო სამართალი), იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1973). 1949 წელს დაამთავრა თსუ-ის იურიდიული ფაკულტეტი. 1958 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე: 1970–1993 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკური და სამართლის ინსტიტუტის სამოქალაქო სამართლის განყოფილების გამგე; 1993–1994 წლებში — სახელმწიფო და სამართლის ინსტიტუტის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი; 1995–2007 წლებში — ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი; 1996–1998 წლებში — საქართველოს იუსტიციის სასწავლო ცენტრის დირექტორი; 1998–2007 წლებში — საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მეცნიერ-კონსულტანტი; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის პროექტის შემმუშავებელი კომისიის, აგრეთვე სამართლის რეფორმის სახელმწიფო კომისიის თავმჯდომარე. სამოქალაქო პროცესის საკითხები საქართველოს სასამართლოების პრაქტიკაში, თბ., 2002; სამოქალაქო საპროცესო სამართალი, თბ., 2005; აპელაცია სამოქალაქო პროცესში, თბ., 2005; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კომენტარი, თბ., 2004, გამოც., მე-2, თბ., 2007 (თანაავტ.). ღირსების ორდენი: 2003 თენგიზ ლილუაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლილუაშვილი თენგიზ ალექსანდრეს ძე
ვლადიმერ ლინდე

ვლადიმერ ვლადიმერის ძე ლინდე (დ. 25 მაისი (6 ივნისი), 1878, პორხოვი, ფსკოვის ოლქი — გ. 14 აგვისტო, 1956, მოსკოვი) — საბჭოთა მეცნიერი საფეიქრო მრეწველობის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1930), პროფესორი (1916). 1913 წლიდან ხელმძღვანელობდა რუსეთის მეაბრეშუმეთა საზოგადოებას, შემდგომ – საკავშირო სოფლის მეურნეობის აკადემიის მეაბრეშუმეთა სექციას, საფეიქრო მრეწველობის სამეცნიერო-ტექნიკურ საზოგადოებას და სხვ. ლინდემ დიდად შეუწყო ხელი საქართველოში მეაბრეშუმეობის სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის განვითარებას და საფეიქრო მრეწველობისათვის უმაღლესი კვალიფიკაციის კადრების მომზადებას. მიღებული აქვს მრავალი სახელმწიფო ჯილდო. Учение о шелке, 2 изд., М. – Л., 1940; Технология шелка, М., 1951 (თანაავტ.: П.А.Осипов). ლინდე ვლადიმერ ვლადიმერის ძე დაარქივებული 2023-10-03 საიტზე Wayback Machine.