laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არცხელი

არცხელი (სვან. არცხე̄ლ) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში (სოფლები: არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში). მდებარეობს მდინარე მულხრის (ენგურის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1550 მ, მესტიიდან 32 კმ. 2011-2018 წლების არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგად სოფელ არცხელის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ანტიკური ხანის მინის საწარმოს ნაშთები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 65 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 615. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 221. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 22. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 18. ↑ 4.0 4.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ თსუ არქეოლოგიური ექსპედიციის უნიკალური აღმოჩენა, გაზ. „უნივერსიტეტი“, № 9, 2019, გვ., 1-3
ბაგვდანარი

ბაგვდანარი (სვან. ბაგვდანა̈რ) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემში (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი). მდებარეობს უშბის მასივის სამხრეთი კალთის ძირას, მდინარე გულისჭალის (დოლრაჭალის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1560 მ, მესტიიდან 30 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 80 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 126. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 314. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 30. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 22. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბარში

ბარში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემი (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს ცალგმილის (კავკასიონის შტოქედი) სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ლეშთის (ენგურის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1480 მ, მესტიიდან 30 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბარჯაში

ბარჯაში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი). მდებარეობს მთა ოთეფურის (ეგრისის ქედი) დასავლეთ დაბოლოებაზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, მდინარე ხუბერის შესართავთან, მესტიიდან 78 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბოგრეში

ბოგრეში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემში (სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი). მდებარეობს უღვირ-ზაგარის ქედის სამხრეთ კალთის ძირას, მდინარეების ადიშჭალისა და ენგურის შესართავთან. ზღვის დონიდან 1700 მ, მესტიიდან 25 კმ. სოფელში გადის მესტია-უშგულის გზა. სოფელში დგას ფუთა დადეშქელიანის კოშკი. 2019 წლის 15 აგვისტოს თსუ არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ სოფელ ბოგრეშში ძველი წელთაღრიცხვის VIII-VI საუკუნეებით დათარიღებული ნამოსახლარი აღმოაჩინა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი. ფუთა დადეშქელიანის კოშკი ბოგრეშის რუკა[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ არქეოლოგების ახალი აღმოჩენა ↑ თსუ არქეოლოგიური ექსპედიციის უნიკალური აღმოჩენა, გაზ. „უნივერსიტეტი“, № 9, 2019, გვ., 1-3 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქალაღალი

ქალაღალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით, ჯვრიდან 18 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 292 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 448. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჭველე

ჭველე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით, ჯვრიდან 10 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 412 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 392-393. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჯგალი

ჯგალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლეთკანთი, ლეკაკულე, ლესალე, ლეხარჩილე). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ზუგდიდიდან 29 კმ-ით. სოფელში იდგას მთავარანგელოზის სახელობის ეკელსია, რომელიც ამჟამად დანგრეულია. XX საუკუნის დასაწყისში მასში ინახებოდა ისტორიული ხატი. სოფელი უბნებად არის დაყოფილი. თითოეული მათგანი ერთგვარი შენაკადია, რომელსაც რაღაც ნიშან-თვისება, თვითმყოფადობა გააჩნია და საკუთარი ელფერი დაჰკრავს, რაც უპირველეს ყოვლისა დაკავშირებულია მოსახლეობის წარმომავლობასა და ცხოვრების ადგილობრივ პირობებთან. ესენია: სქური, ლეთოფურე, კანთი. ჯგალიდან თბილისამდე მანძილი საავტომობილო გზით 374 კმ-ია. ჯგალიდან ზუგდიდამდე 30 კმ-ია, წალენჯიხამდე 7 კმ, ფოთამდე კი - 72 კმ. ჯგალს ესაზღვრება შემდეგი სოფლები: ჩრდილო-დასავლეთით — სოფ. საჩინო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სოფ. მედანი, სამხრეთით — სოფ. მიქავა (ფუქი) და აღმოსავლეთით — სოფ. მუხური. სოფ. ჯგალი მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. გვხვდება ჰიდრორესურსები, ხე-ტყის რესურსები, მინერალური წყალი სქური, მინერალი დოლომიტი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1022 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 550. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10376 ↑ თაყაიშვილი ე., „არხეოლოგიური მოგზაურობიდან სამეგრელოში“ // ძველი საქართველო, ტ. III, ტფილისი: ელექტრო მბეჭდავი სტამბა სპირიდონ ლოსაბერიძის, 1914. — გვ. 240-241.
ჩქვალერი

ჩქვალერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ლეშამუგე). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 320 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ჯვრიდან 6 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 172. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
წყოუში

წყოუში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 250 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით, ჯვრიდან 14 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 343 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 373. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფახულანი

ფახულანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 273 ადამიანი. ფახულანი ისტორიულ წყაროებში პირველად XIII საუკუნეში იხსენიება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 244. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
წალიკარი

წალიკარი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სუჯუნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, აბაშიდან 5,5 კმ., მეორე ეწერიდან 1,5 კმ. XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მებოსტნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 287. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ხეთა

ხეთა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხეთა, ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა). მდებარეობს ურთის მთის სამხრეთ–დასავლეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 50 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 364 ადამიანი. მთავარი სტატია: ხეთის საბრძოლო დიდებისა და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. ხეთაში არის საბრძოლო დიდებისა და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, რომელიც 1985 წლის მაისში გაიხსნა. იგი ხეთის წმ.მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესიისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს. მუზეუმის დაარსების ისტორია საკმაოდ საინტერესოა, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ამირან ლატარიას დედამ ქალბატონმა ლიზამ თავისი კარმიდამო მუზეუმის მოსაწყობად სახელმწიფოს გადასცა. მისი ოდა სახლი ახლაც ეზოში დგას. მუზეუმის წინ თეატრონია, რომელიც ხუთი ათასზე მეტ ადამიანს იტევს. მუზეუმის ეზოს უკანა მხარეს ხელოვნური ბორცვია, რომელსაც ხსოვნის კუნძული ჰქვია. მის ცენტრში დაკრძალულნი არიან დედა-შვილი ლიზა და ამირან ლატარიები, ამირანის ნეშტი ქერჩიდან ჩამოასვენეს. ირგვლივ რაიონის სოფლების რაოდენობის შესაბამისი ლოდები აწყვია, რომლებიც სიმბოლურად ამ სოფლებიდან მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა ხსოვნას ეძღვნება. 1995 წლამდე მუზეუმი მემორიალური ტიპისა იყო, შემდგომ იგი გადაკეთდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმად. აქ გამოფენილია მასალები, რომლებიც ასახავენ ადგილობრივი მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრებას უძველესი დროიდან დღემდე. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

ფიდეს მიერ 1950 წელს შემოღებული მსოფლიოს პირველობის გათამაშების ციკლის ერთ-ერთი ეტაპი, რომელიც ასახელებდა მსოფლიოს მომქმედ ჩემპიონთან მატჩის პრეტენდენტ მონაწილეს. სულ 1950-1962 წლებში და 1985 წელს ჩატარდა ექვსი ასეთი ტურნირი. პირველმა ხუთმა ტურნირმა პირდაპირ დაასახელა პრეტენდენტი, ხოლო მეექვსე ტურნირის გამარჯვებულებმა კიდევ გააგრძელეს ბრძოლა პრეტენდენტთა მატჩებში. 1965 წლიდან ეს ტურნირები ფიდეს გადაწყვეტილებით შეიცვალა პრეტენდენტთა მატჩებით. 2013 წელს პრეტენდენტთა ტურნირი აღდგა და ლონდონში გაიმართა პრეტენდენტთა VII ტურნირი.
პრეტენდენტთა I ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

9 აპრილი - 20 მაისი 1950 ბუდაპეშტი, უნგრეთი ფიდეს გადაწყვეტილებით ტურნირში მონაწილეობა უნდა მიეღოთ მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის 1948 წელს გამართული ტურნირის 4 მონაწილეს და ზონალური ტურნირების 5 გამარჯვებულს. პერსონალურად იყო მიწვეული როიბნ ფაინი. შემდეგ მაქს ეივემ და ფაინმა უარი თქვეს ტურნირში მონაწილეობაზე, ხოლო სამუელ რეშვსკის აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა უნგრეთის ვიზა არ მისცა. ამიტომ ფიდემ ტურნირში მოიწვია მ. ნაიდორფი, გ. შტალბერგი, ს. ფლორი და ი. ბონდარევსკი, რომლებმაც VI-IX ადგილები გაიყვეს საზონათაშორისო ტურნირში. ტურნირის წინ ავადმყოფობის გამო თამაშზე უარი თქვა ბონდარევსკიმ და ბუდაპეშტში 10 მოჭადრაკე შეიკრიბა. პირველი წრის შემდეგ ლიდერობდნენ ბოლესლავსკი (6 ქულა) და კერესი (5,5). მეორე წრე სხვებზე უკეთ განვლო ბრონშტეინმა - 7 ქულა. ბოლო ტურში დაამარცხა რა კერესი, ბრონშტეინი დაეწია ბოლესლავსკის და მასთან ერთად გაიყო I-II ადგილები. დამატებითი მატჩი ბრონშტეინსა და ბოლესლავსკის შორის მოიგო ბრონშტეინმა და მოიპოვა უფლება მატჩში შეხვედროდა მსოფლიოს მაშინდელ ჩემპიონს მიხეილ ბოტვინიკს. დამატებითი მატჩი; ბრონშტეინი - ბოლესლავსკი 31 ივლისი - 27 აგვისტო 1950 მოსკოვი მატჩი შედგებოდა 12 პარტიისაგან. ფრის შემთხვევაში კი გრძელდებოდა პირველ მოგებამდე.
პრეტენდენტთა II ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

28 აგვისტო - 24 ოქტომბერი 1953 ნიუჰაუზენი, ციურიხი, შვეიცარია ფიდეს გადაწყვეტილებით ტურნირში მონაწილეობის უფლება მიეცათ წინა პრეტენდენტთა ტურნირის და 1952 წლის საზონათაშორისო ტურნირის 5-5 გამარჯვებულს. ამ ათეულიდან ცხრა საბჭოთა მოჭადრაკე აღმოჩნდა. ტურნირისათვის რომ ,,საერთაშორისო’’ ხასიათი მიეცა ფიდემ ტურნირში დაუშვა ს. გლიგორიჩი, ლ. საბო და გ. შტალბერგი, რომლებმაც ი. ავერბახთან ერთად V-VIII ადგილები გაიყვეს საზონათაშორისო ტურნირში და უარესი კოეფიციენტების გამო დაუთმეს მეხუთე ადგილი მას. გარდა ამისა ფიდემ პერსონალურად მოიწვია ს. რეშევსკი და მ. ეივე. პირველი წრის შემდეგ ლიდერობდა ვასილი სმისლოვი (9,5 ქულა). მეორე წრეში მას დიდხანს უწევდა კონკურენციას ს. რეშევსკი. XXII-XXV ტურებში სმისლოვმა ზედიზედ სამი გამარჯვება მოიპოვა, მეტოქეთათვის მიუწვდომელი შეიქმნა და პრეტენდენტის სახელიც მოიპოვა.
ქათმისნაირნი

ქათმისნაირნი (ლათ. Galliformes) — ფრინველთა რიგი. აერთიანებს სხვადასხვა ზომის (12—235 სმ სიგრძისა და 45 გრამიდან — 22 კგ-მდე მასის) ფორმებს, რომლებიც მთელ მსოფლიოში (გარდა ანტარქტიკისა) ბინადრობენ. აქვთ მაგარი, მოკლე ნისკარტი, მიწის გასაქექად მომარჯვებული ღონიერი ფეხები, მომრგვალო ფრთები — მომარჯვებული სწრაფი აფრენისა და ხანმოკლე ფრენისათვის. კარგად გამოხატული ჩიჩახვი, ნაღვლის ბუშტი, მჭიდრო შებუმბლვა, 10 პირველი წყების მომქნევი ბუმბული. ყურთუკი ვითარდება მხოლოდ პტერილიებზე, ბუმბულს აქვს დამატებითი ღეროები (გამონაკლისი ჰოაცინი). ზოგს თავზე აქვს კანის შიშველი უბნები, ღიად შეფერილი ან ხორცოვანი დანატები: წარბები, საყურეები, ბიბილო და სხვა. უმრავლესობას ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზი. რიგი მოიცავს 5 ოჯახის, 78 გვარში გაერთიანებულ 291 სახეობას. რიგში 2 ქვერიგია: ჰოაციენები (1 სახეობა) და საკუთრივ ქათმისნაირნი მობინადრე ან ნომადური ფორმები, მხოლოდ მწყერია სეზონებისდა მიხედვით მიმოფრენი. უმთავრესად ნიადაგური ფორმებია, მხოლოდ ჰოაცინი და გოკოა ნამდვილი მეხეური. ქათმისნაირთა უმრავლესობის ბუდობის პერიოდს წინ უძღვის სატიხტიხე პერიოდი: ბევრი პოლიგამია. ბუდობენ მიწაზე. დებს 2—20 და მეტ კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია გრძელდება 14—30 დღე-ღამე. მხოლოდ დიდფეხა (ნაგვის) ქათმები არ კრუხობენ, ისინი კვერცხს ქვიშაში ან ლპობად ფოთლებში ფლავენ. აქ ორგანული ნივთიერებების ლპობა ზრდის ტემპერატურას და ხელს უწყობს კვერცხების ინკუბაციას. წიწილოვანი ფრინველები არიან. მართვები იკვებებიან ცხოველური საკვებით (მწერები, ჭიები), ზრდასრულნი კი - მცენარეულით (თესლი, მწვანე ნაწილები). ჰოაცინის გარდა ყველა ქათმისნაირნი სანადირო ობიექტია, ამიტომ მათი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. ზოგს (ხოხობი, გნოლი, კაკაბი) უკვე ხელოვნურად ამრავლებენ სანადირო მეურნეობაში. ზოგი (ბანკივური ქათამი, ინდაური, ციცარი) მოშინაურებულია და დასაბამი მისცა მრავალრიცხოვან შინაურ ჯიშება. საქართველოში ქათმისნაირთაგან გვხვდება კავკასიური როჭო, დურაჯი, გნოლი, კასპიური შურთხი, კავკასიური შურთხი, ხოხობი, კაკაბი, მწყერი, რომელთაგან პირველი 4 შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. დიდფეხა ქათმები (Megapodiidae) კრაქსისებრნი (Cracidae) ნისკარტკბილიანები (Odontophoridae) ხოხბისებრნი (Phasianidae) ციცრისებრნი (Numididae) ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 443. ↑ ქათმისნაირნი (TSN 175693). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ Megapodiidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
Valve Corporation

Valve Corporation, აგრეთვე ცნობილი, როგორც Valve Software — ამერიკული ვიდეო თამაშების შემქმნელი და გამომცემელი კომპანია, რომელის სათაო ოფისი მდებარეობს ბელვიუში, ვაშინგტონში, აშშ. Valve არის Steam-ის პროგრამული უზრუნველყოფის სადისტრიბუციო პლატფორმის დეველოპერი და თამაშის ფრენჩაიზების Half-Life, Counter-Strike, Portal, Day of Defeat, Team Fortress, Left 4 Dead და Dota. Valve დაარსდა 1996 წელს. მაიკროსოფტის ყოფილმა თანამშრომლებმა, გები ნიუელმა და მაიკ ჰარინგტონმა. მათი სადებიუტო თამაში, პირველი პირის შუტერი (FPS) Half-Life (1998), იყო კრიტიკული და კომერციული წარმატება. თავისი რეალიზმით, სცენარით დაწერილი თანმიმდევრობითა და უწყვეტი ნარატივით, მან მუდმივი გავლენა მოახდინა FPS ჟანრზე. ჰარინგტონი დატოვა 2000 წელს. 2003 წელს Valve-მ გამოუშვა Steam, რასაც მოჰყვა Half-Life 2 2004 წელს. მოწინავე ფიზიკის სისტემებით და გაზრდილი აქცენტით სიუჟეტებსა და პერსონაჟებზე, Half-Life 2-მა მიიღო კრიტიკოსების მოწონება და გაიყიდა 12 მილიონი ასლი 2011 წლისთვის. 2006 წელს Valve-მ გამოუშვა ეპიზოდური გაგრძელება Half-Life 2: Episode One, რასაც მოჰყვა 2007 წელს ეპიზოდი მეორე, მრავალმოთამაშიანი თამაში Team Fortress 2 და თავსატეხი Portal. Portal 2 გამოვიდა 2011 წელს. 2013 წელს Valve-მ გამოუშვა მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენაზე თამაში Dota 2. Valve-მ გამოუშვა ნაკლები თამაში 2010-იან წლებში და ექსპერიმენტები ჩაატარა აპარატურულ და ვირტუალურ რეალობაზე (VR). ისინი ტექნიკის ბაზარზე შევიდნენ 2015 წელს Steam Machine-ით, სათამაშო კომპიუტერების ხაზით, რომელიც ცუდად გაიყიდა და გამოუშვეს HTC Vive და Valve Index VR ყურსასმენები. ისინი დაუბრუნდნენ Half-Life სერიას 2020 წელს Half-Life: Alyx-ით, მათი ფლაგმანი VR თამაშით. 2022 წელს Valve-მ გამოუშვა Steam Deck, პორტატული სათამაშო სისტემა. Valve იყენებს ბრტყელ სტრუქტურას, რომლის დროსაც თანამშრომლები წყვეტენ რა უნდა იმუშაონ საკუთარ თავზე. ისინი ავითარებენ თამაშებს სათამაშო ტესტირებისა და გამეორების გზით, თამაშის დიზაინს აღწერენ, როგორც ერთგვარ ექსპერიმენტულ ფსიქოლოგიას. 2012 წლისთვის Valve-ში დასაქმებული იყო დაახლოებით 250 ადამიანი და მისი ღირებულება 3 მილიარდ დოლარზე მეტი იყო. Valve-ის შემოსავლის უმეტესი ნაწილი მოდის Steam-ზე, რომელიც 2011 წელს აკონტროლებდა ჩამოტვირთული კომპიუტერის თამაშების ბაზრის 50-დან 70%-ს და 2017 წელს დაახლოებით 3,4 მილიარდი დოლარი გამოიმუშავა. ოფიციალური საიტი ↑ Dudley, Brier. (2013-11-04) A glimpse of Valve’s Steam Machine, controller design and hardware plans. Seattle Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-06. ციტირების თარიღი: 2013-11-04.
პიტ სამპრასი

პიტ სამპრასი (ინგლ. Pete Sampras; დ. 12 აგვისტო, 1971, ვაშინგტონი, აშშ) — ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესო ჩოგბურთელად ისტორიაში. სამპრასის პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 1988 წელს, ხოლო დასრულდა 2002 წელს აშშ-ის ღია პირველობის ფინალში, როდესაც მან უკანასკნელ მატჩში კარიერაში ყველაზე პრინციპული მოწინააღმდეგე – ამერიკელი ანდრე აგასი დაამარცხა. სამპრასს მოგებული აქვს 14 დიდი სლემის ტურნირი, მათ შორის 7 უიმბლდონი, 5 აშშ-ის ღია პირველობა და 2 ავსტრალიის ღია პირველობა. ამერიკელი უიმბლდონის ტიტულებით რეკორდსმენი იყო 2017 წლამდე, სანამ როჯერ ფედერერმა მე-8 ბალახის დიდი სლემი არ მოიგო. აღსანიშნავია ასევე წლის შემაჯამებელ ტურნირზე 5-ჯერ გამარჯვება და 11 მასტერსის ტიტული. ჯამში სამპრასს ATP-ის 64 ტურნირი აქვს ერთეულთა თანრიგში მოგებული. იგი 286 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს, რაც ასევე რეკორდი იყო, სანამ 2012 წელს ფედერერმა არ გააუმჯობესა. ამერიკელი 1993-დან 1998 წლამდე ასრულებდა წელიწადს რეიტინგში პირველ ჩოგნად. სანაკრებო დონეზე, მან ორჯერ მოიგო დეივისის თასი აშშ-ის ნაკრებთან ერთად. სამპრასმა საუკეთესო შედეგები სწრაფ კორტებზე დააფიქსირა – ბალახზე, ჰარდზე და ხალიჩაზე, ხოლო თიხის ნელ საფარზე იგი იშვიათად აღწევდა წარმატებას. 2007 წელს, სამპრასი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. მთავარი სტატია: პიტ სამპრასის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი აგასი–სამპრასის მეტოქეობა ოფიციალური საიტი (ინგლისური) პიტ სამპრასი Facebook-ზე სამპრასი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე სამპრასი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-21 საიტზე Wayback Machine. სამპრასი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე სამპრასი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Novak Djokovic is one of the five best players ever, says John McEnroe“. usatoday.com. ციტირების თარიღი: 29 ოქტომბერი 2017. ↑ „Tennis' Top 20 of All Time“. espn.com. ციტირების თარიღი: 29 ოქტომბერი 2017. ↑ „Pete Sampras – One of the Greatest Tennis Players of All Time“. stevegtennis.com. ციტირების თარიღი: 6 იანვარი 2018. ↑ „Grand-slammed“. telegraph.co.uk. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „Top 10 Men's Tennis Players of All Time“. si.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „THE 50 GREATEST PLAYERS OF THE OPEN ERA (M): NO. 4, PETE SAMPRAS“. tennis.com. ციტირების თარიღი: 25 ოქტომბერი 2018. ↑ „Super Sampras silences critics“. bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 11 იანვარი 2018.
ალერტკარი

ალერტკარი (2018 წლის 2 თებერვლამდე — „გრიგოლიში“) — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე, ზუგდიდიდან დაშორებულია 10 კმ-ით. სოფელში დგას XIX საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესია. შემონახულია XVIII საუკუნის კოშკი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. საბჭოთა პერიოდში ეწოდა გრიგოლიში (მეგრულ ენაზე „გრიგოლის სოფელი“) ბოლშევიკ გრიგოლ როგავას პატივსაცემად. 2018 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 509 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 269. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ბრძანებულება №46 2018 წლის 2 თებერვალი. ზოგიერთი გეოგრაფიული ობიექტისათვის სახელწოდების გადარქმევის შესახებ. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დავითიანი

დავითიანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ოქტომბრის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: ოქტომბერი, დავითიანი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 40 მ-ზე, ზუგდიდიდან 3 კმ დაშორებით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 498 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II