laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზაქარია II მხარგრძელი

ზაქარია II მხარგრძელი (გ. 1212) — ქართველი დიდებული. სახელმწიფო მოღვაწე XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე, ამირსპასალარ სარგისის ძე, ამირსპასალარ-მანდატურთუხუცესი, დიდი მემამულე, ქვემო ქართლის (ლორე-ტაშირი), შემოერთებული სომხური თემების (შირაკი,აირარატი, სივნიეთი, არცახი, უტიქი, გელაქუნი), ქ. რუსთავის (კახეთი) და სხვათა მფლობელი. 1177 წელს ზაქარია და სარგის მხარგრძლები აჯანყებული დემნა (დემეტრე) უფლისწულის ბანაკში იყვნენ. სარგისმა შვილთან ერთად დატოვა აჯანყებულები და გადავიდა გიორგი III-ის მხარეზე. მხარგრძლებმა განსაკუთრებით გამოიჩინეს თავი გიორგი რუსის (იური ანდრიას ძე) ამბოხების ჩაქრობაში. ამირსპასალარ გამრეკელ თორელის გარდაცვალების შემდეგ მცირე ხნით ჭიაბერი იყო ამირსპასალარი, ხოლო შემდეგ - მხარგრძელს ამირსპასალარობის ბოძებასთან ერთად მეფემ უწყალობა ქ. რუსთავიც. ამ დროიდან ამირსპასალარის სახელო დიდი ხნით დამკვიდრდა მხარგრძელთა საგვარეულოში. XII საუკუნის ბოლოს საქართველომ შემოიერთა სომხეთი (შირაკი) ცენტრი ქ. ანისი, რომელიც სამამულე მდლობელობაში გადაეცა ზაქარია მხარგრძელს. ზაქარიას (ისევე როგორც ადრე მის მამას - სარგისს) მიენიჭა ანისის მფლობელის ტიტული - შაჰანშა (ეს ტიტული დამკვიდრებული იყო აგრეთვე საქართველოს მეფის ტიტულატურაში). შემდგომში ეს ტიტული საკუთარ სახელად იქცა ზაქარიას სახლში. მხარგრძელი მონაწილეობდა ქართველთა თითქმის ყველა ლაშქრობაში XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე: შამქორისა და ბასიანის ბრძოლებში, ანისის, არდებილის, ირანის ლაშქრობებში და სხვა. ის, როგორც სამხრეთ საქართველოს ფეოდალი, სარდლობდა მეწინავე სადროშოს. თამარის ისტორიკოსის ცნობით, „მას ჟამსა დიდად განდიდებულნი იყვნენ მეფისა მიერ ზაქარია ამირსპასალარი და ივანე მსახურთუხუცესი“. კონფესიურად ზაქარია იყო ერთადერთი მონოფიზიტი მხარგრძელი ამ პერიოდში. მისი მოძღვარი იყო ცნობილი სომეხი საეკლესიო მოღვაწე და კანონმდებელი მხითარ გოში. XIII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსების კირაკოს განძაკეცისა და ვარდან აღმოსავლელის ცნობით, ზაქარია ცდილობდა ზოგიერთი ცვლილების შეტანას სომხურ სარწმუნოებაში, რათა დაეახლოვებინა ის ქართულ სარწმუნოებასთან. ამ მიზნით მხარგრძელის ინიციატივით მოწვეულ იქნა ლორისა (1205) და ანისის (1207) საეკლესიო კრებები. ზაქარიას გარდაცვალების შემდეგ მხარგრძელთა ძირითადი შტო გაიყო 2 ნაწილად: ზაქარიასა და ივანეს (ზაქარიას ძმა) სახლებად. მხარგრძელმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოს ფეოდალური მონარქიის განმტკიცებაში, თურქების მიერ დაპყრობილი ამიერკავკასიის მიწების განთავისუფლებასა და საქართველოსთან შეერთებაში. ამიტომაც იმდროინდელი ქართული წყაროები (რომელიც ასახავენ ქართულ ფეოდალური არისტოკრატიის თვალსაზრისს) ქებით იხსენიებენ მხარგრძელს და მაღალ შეფასებას აძლევენ მის თავდადებას ქართული სახელმწიფოს ინტერესებისათვის, ერთგულებას მეფისადმი, მის პიროვნულ ღირსებებს. ვარდანის ცნობით, მხარგრძელი გარდაიცვალა ირანის ლაშქრობიდან დაბრუნების შემდეგ. დაკრძალეს სანაინში, თავის საგვარეულო მონასტერში. მხარგრძელთა გენეალოგია მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979; მეტრეველი რ., შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს.), თბ., 1973; ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 271. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
ბოხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვა ბოხი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბოხი — მამაკაცის დაბალი ხმის ერთ-ერთი სახეობა ბოხი — ახალი კალედონიის კომუნა
ატლანტის ლუარა

ატლანტის ლუარა — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ლუარის რეგიონში. ატლანტის ლუარა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. ატლანტის ლუარის ფართობია 6,815 კმ². 2006 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 1,234,085 ადამიანს შეადგენს და მას 13-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 179 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ატლანტის ლუარის მმართველია პატრიკ მარშალი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ატლანტის ლუარა (ფრანგული) Prefecture (ფრანგული) General council
მენი და ლუარა

მენი და ლუარა — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ლუარის რეგიონში. მენი და ლუარა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. მენი და ლუარის ფართობია 7166 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 732,942 ადამიანს შეადგენს და მას 27-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 102 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. მენი და ლუარას მმართველია კრისტოფ ბეშიუ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მენი და ლუარა (ფრანგული) Prefecture website დაარქივებული 1999-10-05 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) General council website
ივანე II მხარგრძელი

ივანე II მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული XIII საუკუნის 50-60-იან წლებში, მანდატურთუხუცესი. მანდატურთუხუცეს შანშე მხარგრძელის ძე. მისი ბრძანება კოშელი გლეხების გადასახადისაგან გათავისუფლების შესახებ ამოკვეთილია კოშის ეკლესიის (ერევნის ახლოს) კედელზე. მხარგრძელთა გენეალოგია მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 271. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
მარტინიკის ადმინისტრაციული დაყოფა

მარტინიკის ადმინისტრაციული დაყოფა — მარტინიკა შედგება 4 დეპარტამენტისაგან: ფორ-დე-ფრანსის ოლქი - მოიცავს 16 კანტონსა და 4 კომუნას. მოსახლეობა 163 969 (1990) და 166 139 ( 1999), მატება 1,32 %. ლა-ტრინიტეს ოლქი - მოიცავს 11 კანტონსა და 10 კომუნას. მოსახლეობა 78 922 (1990) და 85 006 (1999), მატება 7,71 %. ლე-მარენის ოლქი - მოიცავს 13 კამტონსა და 12 კომუნას. მოსახლეობა 93 345 (1990) და 106 818 (1999), მატება 14,43 %. სენ-პიერის ოლქი - მოიცავს 5 კანტონსა 8 კომუნას. მოსახლეობა 23 336 (1990) და 23 464 (1999) , მატება 0,55 %. Site officiel de la Préfecture de la Martinique
მაიენის დეპარტამენტი

მაიენი — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ლუარის რეგიონში. მაიენი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. მაიენის ფართობია 5175 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 285,338 ადამიანს შეადგენს და მას 77-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 55 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. მაიენის მმართველია ჟან არტიუ. (ფრანგული) Prefecture website (ფრანგული) General council website
ივანე I მხარგრძელი

ივანე I მხარგრძელი (გ. 1227) — საქართველოს დიდებული XII საუკუნის ბოლოსა და XIII საუკუნის პირველ მესამედში. ამირსპასალარ სარგისის ძე. ჯერ მსახურთუხუცესი (სასახლისა და სამეფო დომენის გამგებელი), შემდეგ — ათაბაგი. დიდი მემამულე: ქვემო ქართლის ნაწილის, შემოერთებული სომხური თემების ნაწილის (დვინის მხარე — ვასპუკანი, გელაქუნი) მფლობელი. მხარგრძელი, მისი მამის, სარგისის, ამირსპასალარად დანიშვნის დროს თამარ მეფემ „ითაყვანა დარბაზის ყმად“ (ე.ი. კარისკაცად). იური ანდრიას ძის აჯანყების (1191) ჩაქრობის შემდეგ ივანეს მეფემ უწყალობა ამ აჯანყების მოთავის ვარდან დადიანის სახელო — მსახურთუხუცესობა და მისივე სამფლობელო ციხეები აღმოსავლეთ საქართველოში — კაენი და კაიწონი, აგრეთვე გელაქუნი. მხარგრძელი აქტიურ როლს თამაშობდა საქართველოს როგორც საგარეო, ისე საშინაო პოლიტიკაში. თავის ძმასთან, ზაქარიასთან ერთად ის იყო მეწინავე სადროშოს ერთ-ერთი სარდალი. მონაწილეობდა შამქორისა და ბასიანის ბრძოლებში, კარისა და ხლათის ლაშქრობებში, ხვარაზმელთა წინააღმდეგ ბრძოლებში და სხვა. მხარგრძელის სარდლობით საქართველოს ლაშქარმა ჩააქრო დიდოელებისა და ფხოველების აჯანყება. მხარგრძელი უფლისწულ ლაშა გიორგის აღმზრდელი იყო, რის გამოც მიიღო ათაბაგის ტიტული. ამ დროიდან ათაბაგი მნიშვნელოვანი ფიგურა გახდა საქართველოს სამეფო კარზე. მან თანდათანობით დაიკავა მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელის ადგილი, იქცა მის ნაცვლად, მეორე კაცად მეფის შემდეგ. ივანეს ამირსპასალარობაც ებოძა. თუ აქამდე ამირსპასალარისა და მანდატურთუხუცესის თანამდებობა გაერთიანებული იყო, ამიერიდან ამირსპასალარის სახელო შეუთავსდა ათაბაგობას და დროებით დამკვიდრდა ივანეს სახლში. მანდატურთუხუცესის თანამდებობა კი დარჩა ზაქარია მხარგრძელის სახლში. ივანე კონფესიურად თავდაპირველად მონოფიზიტი იყო, შემდეგ მიიღო დიოფიზიტობა. მან დიოფიზიტურად აქცია ახპატისა (პღნძჰანქის) და სანაინის მონასტრები. ივანე დაკრძალეს სანაინის მონასტერში, რომელიც მისი სახლის საძვალედ იქცა. მხარგრძელთა გენეალოგია შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 271. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
მარტინიკის დროშა

მარტინიკის ოფიციალური დროშა, როგორც ზღვისგადაღმა ტერიტორიისა არის საფრანგეთის დროშა. არაოფიციალური დროშა — ისტორიული დროშაა, მიღებულია 1766 წლის 4 აგვისტოს ედიქტით. ისტორიული გველებიანი დროშა წარმოადგენს საფრანგეთის საზღვაო ვიმპელს - ესაა თეთრი ჯვარი ლურჯ ფონზე და ოთხი ასო "L", რომელსაც მიცემული აქვს გველის ფორმა. მარტინიკის დროშა
ბეარნი

ბეარნი — წარსულში ისტორიული ოლქი საფრანგეთის სამხრეთ-დასავლეთით, რომელიც ეკუთვნოდა ნავარის გრაფებს. 1620 წელს ლუდოვიკო XIII-მ შეუერთა საფრანგეთს. ამჟამად უჭირავს ქვემო პირინეის დეპარტამენტის ცენტრალური და აღმოსავლეთი დიდი ნაწილი. სამხრეთით ესაზღვრება პირინეის მთებს. მთავარი ქალაქია პო.
სარტა

სარტა — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ლუარის რეგიონში. სარტა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. სარტის ფართობია 6206 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 529,851 ადამიანს შეადგენს და მას 47-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 85 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. სარტას მმართველია როლანდ დუ ლუარი. Sarthe, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე (ფრანგული) Prefecture დაარქივებული 2009-05-20 საიტზე Portuguese Web ArchiveCategory:Webarchive template other archives (ფრანგული) General Council (ფრანგული) Sarthe information დაარქივებული 2006-12-29 საიტზე Wayback Machine.
სარგის მხარგრძელი

სარგის მხარგრძელი (გ. 1187) — საქართველოს დიდებული XII საუკუნის II ნახევარში. ამირსპასალარ ზაქარია II-ისა და ათაბაგ ივანეს I-ის მამა. ქვემო ქართლის ერთ-ერთი მემამულე. დაწინაურდა გიორგი III-ის კარზე. 1161 გიორგი III-მ ანისის გამგებლად დანიშნა ივანე სუმბატის ძე ორბელი "თანაშემწეობითა სარგის მხარგრძელისათა". ამ პერიოდში მხარგრძელი დიდებულ აზნაურად იხსენიება. დაახლოებით 1162 მხარგრძელს გიორგი III-მ ანისის ამირობა უბოძა. 1164/1165 მეფე გიორგი III იძულებული გახდა ანისი ისევ ადრინდელ მფლობელებისათვის დაეთმო. შემდეგ, როდესაც მეფემ კვლავ შემოიერთა ანისი მცირე ხნით (1173/1174-1178), შესაძლოა, მის ამირად ისევ მხარგრძელი დაინიშნა. ანისის გამგებლობასთან დაკავშირებით მხარგრძელს მიუღია შაჰანშას ტიტული, რომლითაც ის მოხსენებულია ანისის ერთ უთარიღო სომხურ წარწერაში. 1177 მხარგრძელი მონაწილეობდა ივანე ორბელის აჯანყებაში მეფის წინააღმდეგ, მაგრამ უღალატა მას და გადავიდა გიორგი III-ის მხარეზე. მეფემ აპატია დანაშაული, დააწინაურა, უწყალობა ორბელთა მამულის დიდი ნაწილი (ნაწილობრივ საგამგებლოდ, ნაწილობრივ სამამულედ). 1184/1185, თამარის კარზე ამირსპარსალარ-მანდატურთუხუცესის ყუბასარის გადაყენების შემდეგ, მხარგრძელს გადაეცა სახელოები. გარდა ამისა, თამარმა მას გადასცა "ლორე, სათავადო და სამთავრო სომხითსა შინა". სარგისის გარდაცვალების შემდეგ ლორე მხარგრძელთა მფლობელობაში დარჩა. მხარგრძელთა გენეალოგია შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 271. მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979; ↑ მ. ჯანაშვილი, „თამარ მეფე“, ტფ. 1917, გვ. 18 ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
ვანდეია

ვანდეია — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ლუარის რეგიონში. ვანდეია არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. ვანდეიის ფართობია 6720 კმ². 2004 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 559,888 ადამიანს შეადგენს და მას 45-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 80 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ვანდეიას მმართველია ფილიპ დე ვილერი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვანდეია (ფრანგული) General council website (ფრანგული) Prefecture website დაარქივებული 2007-01-15 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Vendee Tourist Board დაარქივებული 2019-01-02 საიტზე Wayback Machine.
ლორიანი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი ლორიან-ბრეტან სუდი (ფრანგ. Football Club Lorient-Bretagne Sud), არის საფრანგეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლორიანიდან, ბრეტანი, დაარსდა 1926 წელს. 2005-06 წლებში კლუბი საფრანგეთის მაორე დივიზიონში გამოდიოდა. 2006-07 წლების სეზონში კი კვლავ უმაღლეს დივიზიონს დაუბრუნდა. კლუბის ყველაზე დიდი მიღწევა საფრანგეთის თასის აღებაა 2002 წელს. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine. ლორანი საფრანგეთის ლიგის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2007-02-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ AOL Web Search. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-25. ციტირების თარიღი: 2021-12-21.
ენა (დეპარტამენტი)

ენა — დეპარტამენტი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პიკარდიაში. ენა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. ენის ფართობია 7 369 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 535 489 ადამიანს შეადგენს და მას 46-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 73 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ენას მმართველია ივ დოდინი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ენა (დეპარტამენტი) (ფრანგული) Prefecture website (ფრანგული) General Council website (ინგლისური) Set up your business in Aisne დაარქივებული 2010-02-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Chamber of Commerce and Industry of Aisne დაარქივებული 2009-07-01 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Chamber of Trades of Aisne დაარქივებული 2010-01-03 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Aisne Chamber of Agriculture (ინგლისური) Aisne Development Agency დაარქივებული 2009-12-27 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Official Tourist Board დაარქივებული 2006-09-01 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Maps of Aisne დაარქივებული 2007-10-12 საიტზე Wayback Machine.
უაზა

უაზა — დეპარტამენტი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პიკარდიაში. უაზა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. უაზის ფართობია 5,860 კმ². 2005 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 785,967 ადამიანს შეადგენს და მას 25-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 134 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. უაზის მმართველია ივ რომი. (ფრანგული) Prefecture website (ფრანგული) General Council website დაარქივებული 2009-09-27 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Oise Tourist Board დაარქივებული 2004-05-25 საიტზე Wayback Machine.
შანშე მხარგრძელი

შანშე (შაჰანშა) მხარგრძელი, (გ. 1261) — XIII საუკუნის ქართველი დიდებული, მანდატურთუხუცესი, გავლენიანი სახელმწიფო მოღვაწე. ამირსპასალარ-მანდატურთუხუცესის ზაქარიას ძე. მხარგრძელის ნათლობის სახელი იყო სარგისი, შემდეგ ანისის მფლობელის ტიტულის შაჰანშა იქცა მის საკუთარ სახელად (ანისიც და ეს ტიტულიც მემკვიდრეობით მიიღო მამისაგან). მამის გარდაცვალების შემდეგ 5 წლის მხარგრძელი იშვილა ბიძამ - ივანე ათაბაგმა, რომელმაც იგი ქალკედონურ სარწმინოებაზე მოაქცია. სრულასაკოვნების მიღწევის შემდეგ მხარგრძელი მანდატურთუხუცესი გახდა (ამირსპასალარის სახელო კი დროებით ივანეს სახლში გადავიდა). მხარგრძელი დიდი მემამულე იყო საფრანგეთის მეფის ლუი IX-ის ემისარი მონღოლთა ყაენთან - რუბრიკი, რომელსაც მხარგრძელის მონღოლთა ყაენთან - რუბრუკი, რომელსაც მხარგრძელის მამულში გაუვლია, ახასიათებს მას როგორც 15 ქალაქის მფლობელ ძლიერ ფეოდალს. მონღოლთა შემოჭრის დროს მხარგრძელმა თავი შეაფარა აჭარას, ხოლო შემდეგ დაუზავდა მტერს და დაიმტკიცა მისგან თავისი სამფლობელოები. რუსუდანმა მხარგრძელი გაგზავნა მონღოლებთან დასაზავებლად. მონღოლებთან შესარიგებლად იმერეთიდან აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოსულ რუსუდანსა და მის ძეს დავითს სხვა დიდებულებთან ერთად შანშეც შეეგება. საქართველოს დუმნებად დაყოფის შემდეგ მონღოლებმა მხარგრძელი დანიშნეს ერთ-ერთი დუმნის მეთაურად, დაუქვემდებარეს მას მისი და ავაგ მხარგრძელის მამული. უმეფობის ხანაში (1245-1247) შანშე დაუპირისპირდა ეგარსლან ბაკურციხელს, რომელმაც ხელთ იგდო ძალაუფლება, მონაწილეობდა დავით გიორგის ძის (შემდეგში დავით VII ულუ) და რუმიდან საქართველოში ჩამოყვანაში. შანშეს ვაჟი ამირსპასალარი ზაქარია მონღოლებმა სიკვდილით დასაჯეს. ეს ვერ გადაიტანა მხარგრძელმა და იმავე წელს გარდაიცვალა. დაკრძალეს მის საგვარეულო მონასტერში - ქობერში. მხარგრძელთა გენეალოგია მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979; ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2-3, თბ., 1965-1966; Джанашиа С. Н., Об одном примере искажения исторической правды..., Тб., 1947; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 271-272. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
სომა

სომა — დეპარტამენტი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პიკარდიაში. სომის ფართობია 6170 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 555,551 ადამიანს შეადგენს და მას მე-40 ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 90 ადამიანს. სომა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. სომის მმართველია დენიელ დიუბუა. (ფრანგული) Prefecture of Somme website (ფრანგული) General council's website
მორზეს ანბანი

მორზეს ანბანი — სიმბოლოთა კოდირების ერთ-ერთი საშუალება. მისი საშუალებით ანბანის თითოეული ასოს, ციფრების და სასვენი ნიშნების ნაცვლად გამოიყენება გრძელი და მოკლე სტანდარტული ელემენტები. ეს ელემენტები შეიძლება იყოს ხმოვანი სიგნალები ან ნიშნები და ცნობილია როგორც „წერტილები“ და „ტირეები“. მისი შემქმნელია სამუელ მორზე და პირველად სწორედ მის ტელეგრაფში გამოიყენებოდა 1840-იან წლებში. ასევე აქტიურად იყენებდნენ რადიო კომუნიკაციაში 1890-იან წლებში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მორზეს ანბანი“ ვიკისაწყობში. მორზეს ანბანი საიტზე Curlie Everyone Knows Morse at TV Tropes. Includes a list of uses and appearances of Morse Code in movies, television episodes, and other popular culture. Morse Code resources International Morse Code, Hand Sending US Army training video 1966. Morse Code Radio Operator Training "Technique of Hand Sending" US Navy 1944.
შარანტა

შარანტა — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში. შარანტა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. შარანტის ფართობია 5956 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 339,628 ადამიანს შეადგენს და მას 66-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 57 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. შარანტის მმართველია მიშელ ბუტანი. (ფრანგული) Prefecture website[მკვდარი ბმული] (ფრანგული) General Council website (ინგლისური) Official Charente Tourist Board დაარქივებული 2019-04-02 საიტზე Wayback Machine.
ჯონ ბოინტონ პრისტლი

ჯონ ბოინტონ პრისტლი (ინგლ. John Boynton Priestley; დ. 13 სექტემბერი, 1894, ბრედფორდი, ინგლისი – გ. 14 აგვისტო, 1984, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 20-იან წლებში. წერდა ლექსებსა და ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს. პოპულარობა მოუტანა რომანმა "გულითადი ამხანაგები" (1929). პრიესტლის რომანებში ასახული საზოგადოება დემოკრატიულია, პერსონაჟები უმთავრესად უბრალო, "პატარა ადამიანები" არიან. აღსანიშნავია ამ ნაწარმოებთა პატრიოტიზმი, "ინგლისური ტრადიციების" გაიდეალება. პრიესტლის მნიშვნელოვანი რომანებია: "ანგელოზის ქუჩა" (1930), "ისინი დადიან ქალაქში" (1936), "ნათელი დღე" (1946), "ფესტივალი ფარბრიჯში" (1951), "ლონდონის ჩიხი" (1969) და სხვა. პრიესტლის ეკუთვნის პიესებიც, რომლებშიც სვამს სოციალურ და მორალურ პრობლემებს, მაგრამ ხშირად მიმართავს ექსპერიმენტს, პირობითობას, დროთა აღრევას. წარმატება მოიპოვა პიესებმა "სახიფათო მოსახვევი" (1932), "ტირიფების ჭალა" (1933), "სამოთხის კიდე" (1934), "დრო და კონვეის ოჯახი" (1937), "განძი" (1953), "შუშის გალია" (1958) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 192. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a> ↑ 5.0 5.1 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q174"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10304263"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41599984"></a> ↑ 6.0 6.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 7.0 7.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ 8.0 8.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 9.0 9.1 Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ 10.0 10.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 11.4 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 12.0 12.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 13.0 13.1 13.2 13.3 https://tritius.kmol.cz/authority/774843 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130368343"></a> ↑ Пристли Джон Бойнтон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ https://www.theguardian.com/artanddesign/2009/jun/16/obituary-michael-goaman
ხოსრო მხარგრძელი

ხოსრო (ხოსროვი) მხარგრძელი — ტაშირ-ძორაგეტის მემამულე XI საუკუნეში. წყაროებში მოხსენებული პირველი მხარგრძელი, მამა ავაგ-სარგისისა და ქარიმისა, პაპა ზაქარია I მხარგრძელისა. მოხსენიებულია ახპატის ეკლესიის სომხურ წარწერაში. მხარგრძელი, სომხური წყაროების მიხედვით, XI საუკუნეში „ბაბილონის ქვეყნიდან“ გადმოსახლებულა ტაშირ-ძორაგეტის სომხეთის სამეფოში. აქ მას სამამულედ მიუღია ხოჟორნი (წოფის ხევი), სადაც აუგია ციხე (მხარგრძელთა საგვარეულო რეზიდენცია). მხარგრძელები ტაშირ-ძორაგეტის კვირიკიან სომეხთა მეფეების (სომეხ ბაგრატუნთა განშტოება) ვასალები ყოფილან ამ სამეფოს საბოლოო გაუქმებამდე (გაუქმა დავით აღმაშენებელმა 1118 წელს). მხარგრძელთა გენეალოგია მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979; შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 272. ↑ შოთა მესხია, „საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში“, თბ., 1979, გვ. 318
ზღვისპირა შარანტა

ზღვისპირა შარანტა — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში. ზღვისპირა შარანტა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. ზღვისპირა შარანტის ფართობია 6864 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 557,024 ადამიანს შეადგენს და მას 39-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 81 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ზღვისპირა შარანტის მმართველია დომინიკ ბუსერო. (ფრანგული) Charente Maritime website დაარქივებული 2010-04-07 საიტზე Wayback Machine. Official Tourism Guide of Charente-Maritime დაარქივებული 2009-03-08 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) (ფრანგული) Official Tourism Guide of Charente-Maritime (ფრანგული) Charente Maritime News (ფრანგული) Zoo de la Palmyre (ფრანგული) Ile d'Oléron დაარქივებული 2019-01-11 საიტზე Wayback Machine.
დე-სევრი

დე-სევრი — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში. დე-სევრი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. დე-სევრის ფართობია 5999 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 344 392 ადამიანს შეადგენს და მას 64-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 59 ადამიანს. აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. დე-სევრის მმართველია ერიკ გოტიე. (ფრანგული) Prefectures website (ფრანგული) General council website დაარქივებული 2005-03-10 საიტზე Wayback Machine.