laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აფრიკის ქვეყნების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით

ადამიანის განვითარების ინდექსი (ინგლ. Human Development Index - (HDI)) — მსოფლიოს ნებისმიერი ქვეყნისთვის წარმოადგენს მისი განვითარების ინდიკატორს და აერთიენებს ამ განვითარების ისეთ საზომებს, როგორიცაა: სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა; განათლების დონე და მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე გაანგარიშებით. სეიშელის კუნძულები ერთადერთი ქვეყანაა აფრიკაში, რომელსაც აქვს მაღალი ადამიანური განვითარების ინდექსი. ქვემოთ მოცემულ ცხრილში წარმოდგენილია უახლესი ადამიანური განვითარების ინდექსი (HDI) აფრიკის ქვეყნებისთვის, რომელიც შედის გაეროს განვითარების პროგრამის ადამიანური განვითარების ანგარიშში. ↑ (13 March 2024) HUMAN DEVELOPMENT REPORT 2023-24: Breaking the gridlock: Reimagining cooperation in a polarized world. United Nations Development Programme, გვ. 287 - 292.  ↑ (8 September 2022) Human Development Report 2021-22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World. United Nations Development Programme, გვ. 277–280. ISBN 978-9-211-26451-7.
ესთერ კარსტენსენი

ესთერ ჰენრიეტე კარსტენსენი (ქალიშვილობის გვარია ჰანსენი; დ. 10 აგვისტო, 1873 ― გ. 12 დეკემბერი, 1955) ― დანიელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი და ჟურნალის რედაქტორი. იგი „დანიელ ქალთა საზოგადოების“ (Dansk kvindesamfund) ერთ-ერთი აქტიური წევრი იყო, საზოგადოების ჟურნალის რედაქტორობდა 1908 წლიდან, ხოლო 1913 წლიდან ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი იყო. შემდგომში ქალთა საზოგადოების კოპენჰაგენის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა. ესთერ ჰენრიეტე ჰანსენი 1873 წლის 10 აგვისტოს დაიბადა სკოდსბორგში. იგი ვაჭრის, ჰარალდ ანდრეას ჰანსენისა (1835-1902) და ანა გეორგიანა სესილი დე ჟონკიერის (1847-1941) ოჯახში დაიბადა. ჰანსენი შეძლებულ ბურჟუაზიულ ოჯახში გაიზარდა კოპენჰაგენში და 1893 წელს ნ. სალეს სკოლაში ჩაირიცხა. 1897 წელს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამოქალაქო ინჟინერიის პროგრამის პირველი ნაწილის გამოცდა ჩააბარა, თუმცა სწავლა არ დაუსრულებია. 1898 წელს ის ივან კარსტენსენზე (1871-1949) დაქორწინდა. ↑ Dahlsgård, Inga. Esther Carstensen Danish. Gyldendal: Dansk Biografisk Leksikon (1984). ციტირების თარიღი: 7 January 2019. ↑ 2.0 2.1 Vammen, Tinne. Esther Carstensen (1873 - 1955) Danish. Kvinfo. ციტირების თარიღი: 7 January 2019.
S/2018 J 2

S/2018 J 2 — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2018 წლის 12 მაისს, ჩილეს სერრო ტოლოლოს ობსერვატორიაში 4 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღნიშნული აღმოჩენა მიღებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2022 წლის 20 დეკემბერს, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული თანამგზავრის შესახებ დაგროვდა საკმარისი და უტყუარი ინფორმაცია. 2003 წლის 27 მარტს თანამგზავრი ნაპოვნი იქნა წინასწარი დაკვირვების დროს. S/2018 J 2 შედის ჰიმალიის ჯგუფში. ესაა იუპიტერის პროგრადული არარეგულარული თანამგზავრების მჭიდრო გროვა, რომლებიც მიმიუყვებიან თანამგზავრ ჰიმალიის მსგავს ორბიტას, და რომელთა დიდი ნახევარღერძი მერყეობს 11–12 მილიონი კმ-სა, ხოლო ორბიტალური დახრა — 26°-31° შორის. ის, დაახლოებით 3 კმ-იანი დიამეტრითა და აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდით — 16.5, ჰიმალიის ჯგუფის ყველაზე პატარა თანამგზავრია, დღემდე ცნობილ წევრთა შორის. ↑ Planetary Satellite Discovery Circumstances. JPL Solar System Dynamics. NASA. ციტირების თარიღი: 20 December 2022. ↑ MPEC 2022-Y68 : S/2018 J 2. Minor Planet Electronic Circulars. Minor Planet Center (20 December 2022). ციტირების თარიღი: 20 December 2022. ↑ 3.0 3.1 Sheppard, Scott S.. Moons of Jupiter. Earth & Planets Laboratory. Carnegie Institution for Science. ციტირების თარიღი: 20 December 2022.
ჟან პია

ჟან პია (ფრანგ. Jean Piat; დ. 23 სექტემბერი, 1924, ლანუა — გ. 18 სექტემბერი, 2018, პარიზი) — ფრანგი კინოსა და თეატრის მსახიობი, გამოხმოვანებელი. საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერი (1999) და საფრანგეთის ღირსების ორდენის დიდი ოფიცერი (2012), ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალერი (2010), კომედი ფრანსეზიის საპატიო წევრი. დაიბადა ლანუაში, ნორის დეპარტამენტში, საფრანგეთში. მისი დებიუტი თეატრში შედგა კომედი ფრანსეზში 1947 წლი ს 1 სექტემბერს, ხოლო 1953 წელს გახდა ამავე თეატრის დასის სრულფასოვანი წევრი. დაქორწინებული იყო ფრანგ მსახიობ ფრანსუა ენგელსზე (1920–2005), რომელთაც ეყოლათ ორი ქალიშვილი, დომინიკი (1949) და მარტინა (1952). ჟან პია გარდაიცვალა გულის შეტევით 2018 წლის 18 სექტემბერს, 93 წლის ასაკში. დაკრძალულია მონპარანსის სასაფლაოზე, ყოფილი ცოლის ფრანსუა ენგელის გვერდით.. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჟან პია“ ვიკისაწყობში. ჟან პია — კომედი ფრანსეზი ჟან პია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჟან პია — BTVA ↑ Décret du 31 décembre 1999 portant promotion et nomination dans l'ordre national de la Légion d'honneur, legifrance.gouv.fr, accessdate 29 april, 2024 ↑ Décret du 14 novembre 2011, legifrance.gouv.fr, accessdate 29 april, 2024 ↑ Jean Piat, mort d'un roi (in French) , lefigaro.fr, accessdate 29 april, 2024 ↑ Jean Piat, le dernier hommage des amis et du public au monstre sacré du théâtre, Le Figaro, Armelle Héliot, 21 septembre 2018.
როსა სარატე ი ონტანედა

როსა სარატე ი ონტანედა (ესპ. Rosa Zárate y Ontaneda; დ. 1763 ― გ. 17 ივლისი, 1813, ასევე ცნობილი როგორც როსა სარატე) ― ეკვადორელი ფემინისტი, XIX საუკუნეში ეკვადორის დამოუკიდებლობის მოძრაობის მონაწილე. როსა სარატე მარიანა ონტანედა ორბესა და ესპანელი ადვოკატის, გაბრიელ სარატე გარდეას უკანონო შვილი იყო. იგი 1795 წელს სკანდალში გაეხვა ნიკოლას დე ლა პენია მალდონადოსთან ცხოვრობის გამო, რომელთანაც იმ დროს დაქორწინებული არ იყო. მოგვიანებით სარატემ მალდონადოზე იქორწინა. მათ ერთი ვაჟი, ანტონიო შეეძინათ. სარატემ და მისმა მეუღლემ ეკვადორის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლას მიუძღვნეს თავი. პატრიორ მანუელა კანისარესის მსგავსად, სარატეც მის ქმარსა და მეგობრებს იშველიებდა დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. იმ დროისთვის ბევრი ქალი საკუთარ სახლში ატარებდა პატრიოტთა შეკრებებს. სარატემ და მისმა ბიძაშვილმა, მარია ონტანედა ი ლარაინმა, ქალ პატრიოტთა ჯგუფი შექმნეს, რომელიც ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ადრეულ ეტაპზე იყო ჩართული. Jurado Noboa, Fernando (1995) Las quiteñas (es). Dinediciones. ISBN 9789978954140.  Núñez Sánchez, Jorge (2020) La formación de una nación: De audiencia de Quito a República del 1722- 1830. (es). Google Books: Academia Colombiana de Historia, გვ. 465. ISBN 9789585154353.  ↑ El martirio de Rosa Zárate y Ontaneda es (August 19, 2015). ციტირების თარიღი: January 22, 2016 ↑ 2.0 2.1 (2016) Las heroínas silenciadas en las independencias hispanoamericanas. Penguin Random House. ISBN 9788491126799.  ↑ Londoño Lopez, Jenny (2019) „Las mujeres de la Audiencia de Quito en las luchas por la Independencia“, América Meridional, Independencia de Colombia, Ecuador y Venezuela. A través de campañas y batallas, 1813 - 1823 (es). Google Books: Academia Colombiana de Historia, გვ. 209–210. ISBN 9789585154193.
სერგი დონდუა

სერგი ლევანის ძე დონდუა (დ. 1 ივლისი, 1922, თბილისი — გ. 8 აპრილი, 1999, მოსკოვი ) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, საბჭოთა საზღვაო ფლოტის ფლაგმან საკრუიზო ლაინერ „მაქსიმ გორკის“ პირველი კაპიტანი. სერგი დონდუა დაიბადა თბილისში. ბავშვობა დედულეთში, იალტაში გაატარა. 1941 წელს დაამთავრა იალტის მე-3 საშუალო სკოლა. 1945-1948 წლებში სწავლობდა ოდესის საზღვაოსნო სასწავლებელში (დაუსწრებლად) და მიიღო შორეული ნაოსნობის შტურმანის კვალიფიკაცია. 1941 წლიდან მუშაობდა იალტის ნავსადგურის პორტფლოტის ავარიულ-სამაშველო და საბრძოლო კატარღა „კურორტნიკზე“ მესაჭე-მატროსად. ომის დაწყებისთანავე გემი შავი ზღვის ფლოტის ავარიულ-სამაშველო ხომალდად გადაკეთდა, მასზე ტყვიამფრქვევები დააყენეს და საბრძოლველად გაუშვეს. სერგი დონდუა ამ გემის მთავარი მესაჭე იყო. მეორე მსოფლო ომის დამთავრებას იგი რუმინეთში, კონსტანცას პორტში შეხვდა. სამხედრო-საზღვაო ფლოტში დარჩა 1948 წლამდე. 1948 წელს სერგი დონდუა პირველად წავიდა შორეულ ნაოსნობაში ორთქლმავალ „ალექსანდრე პუშკინის“ კაპიტნის მეოთხე თანაშემწის რანგში. მომდევნო წლებში იგი ცურავდა ორთქლმავალ „ნიკოლაევის“ კაპიტნის მეოთხე, მესამე, მეორე და უფროს თანაშემწედ. 1953 წელს კი მას მშრალტვირთა გემ „კარლ მარქსის“ მეთაურობა მიანდეს. 1957 წელს მან დაამთავრა ოდესის უმაღლესი საზღვაო-საინჟინრო სასწავლებელი (დაუსწრებლად). 1958 წელს გახდა სამგზავრო ორთქლმავალ „ბელოოსტროვის“ კაპიტანი, მოგვიანებით საფრანგეთში აგებული ახალი ხომალდი „ნიკოლაი პიროგოვი“ ჩაიბარა. შემდგომ წლებში კი მიიღო საბჭოთა კავშირისათვის გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აგებული ახალი სამგზავრო გემები „ლიტვა“ (1960) და „ტარას შევჩენკო“ (1966). 1974 წელს სერგი დონდუამ ჩაიბარა იმ დროისათვის მსოფლიოს ერთ-ერთი საუკეთესო საკრუიზო ლაინერი, საბჭოთა საზღვაო ფლოტის ფლაგმანი – „მაქსიმ გორკი“. ის იყო ამ ლეგენდარული გემის პირველი და უცვლელი კაპიტანი (1986 წლამდე). 1986 წელს სერგი დონდუა პენსიაზე გავიდა. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მან იალტაში გაატარა. გარდაიცვალა 1999 წლის 8 აპრილს, მოსკოვში. ანდერძის თანახმად, ურნა მისი ნეშტის ფერფლით იალტის შუქურიდან ერთი კაბელტოვის მოშორებით ჩაუშვეს ზღვაში. სერგი დონდუას 1982 წელს მიენიჭა სოციალისტური შრომის გმირის წოდება. ის მრავალი მედლისა და ორდენის კავალერი იყო. მათ შორის: ლენინის ორდენი, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი, შრომის წითელი დროშის ორდენი, წითელი დროშის ორდენი და სხვ. ოდესის საზღვაოსნო სასწავლებლის ფასადზე სერგი დონდუას ხსოვნის პატივსაცემად მიმაგრებულია მემორიალური დაფა, სადაც მის პროფილთან ერთად გამოსახულია ლეგენდარული თბომავალი „მაქსიმ გორკი“. ზღვისა და ფერფლის ამბავი : სერგი დონდუა, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, 1922-1999 // ანაკლია : Anaklia. – თბილისი, 2018. – N 6 (მაისი). – გვ. 86. სერგი დონდუა | ქართველები უცხოეთში სერგი დონდუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Дондуа Сергей Леванович
ორიქსი და კრეიკი

ორიქსი და კრეიკი — კანადელი ავტორის მარგარეტ ეტვუდის 2003 წლის რომანი. ავტორის შეფასებით ეს სპეკულაციური ფანტასტიკა და სათავგადასავლო რომანი უფროა, ვიდრე წმინდა სამეცნიერო ფანტასტიკა. წიგნი პირველად გამოიცა „McClelland and Stewart“-ის მიერ. ის მოხვდა 2003 წლის Man Booker Prize-ის მოკლე სიაში (მხატვრული ლიტერატურის). ↑ 100 'most inspiring' novels revealed by BBC Arts
ბლიცარი

ასტრონომიაში ბლიცარი არის ნეიტრონული ვარსკვლავის ჰიპოთეტური ტიპი, კონკრეტულად პულსარი, რომელიც სიჩქარის შენელების თანავე შავ ხვრელებად კოლაფსირდება. ჰეინო ფალკემ და ლუჩიანო რეცოლამ 2013 წელს ივარაუდეს ამ ვარკსლვავების არსებობა, როგორც სწრაფი რადიო აფეთქებების ახსნა. ვარაუდობენ, რომ ეს ვარსკვლავები, თუ ისინი არსებობენ, ვარაუდობენ, იწყებენ ნეიტრონული ვარსკვლავის მასით, რომელესაც შეუძლია მისი შავ ხვრელად კოლაფსი, თუ ის საკმარისად სწრაფად არ იბრუნებდა. თუმცა, ნეიტრონული ვარსკვლავი ისე სწრაფად ტრიალებს რომ ცენტრიდანული ძალა გრავიტაციას ლახავს. ეს აქცევს ნეიტრონულ ვარსკვლავს ტიპურ, მაგრამ განწირულ პულსარს, რომლის ძლიერი მაგნიტური ველი ასხივებს ენერგიას და ანელებს მის ბრუნვას. საბოლოოდ შესუსტებული ცენტრიდანული ძალა ვეღარ აჩერებს პულსარს შავ ხვრელად კოლაფსში. კოლაფსის მომენტში, პულსარის მაგნიტური ველის ნაწილი შავი ხვრელის გარეთ მოულოდნელად წყდება მის წყაროს. ეს მაგნიტური ენერგია მაშინვე გარდაიქმნება ფართო სპექტრის რადიო ენერგიად. 2015 წლის იანვრის მდგომარეობით, აქამდე გამოვლენილია შვიდი რადიო მოვლენა, რომლებიც შესაძლოა წარმოადგენდნენ ასეთ შესაძლო კოლაფსებს; ვარაუდობენ, რომ ისინი ყოველ 10 წამში ერთხელ ხდება დაკვირვებად სამყაროში. იმის გამო, რომ მაგნიტურმა ველმა ადრე გაწმინდა მიმდებარე სივრცე გაზისა და მტვრისგან, არ არსებობს ახლომახლო მასალა, რომელიც მოხვდება ახალ შავ ხვრელში. ამრიგად, არ არსებობს რენტგენის ან გამა გამოსხივების აფეთქება, რაც ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე სხვა შავი ხვრელების წარმოქმნის დროს. თუ ბლიცარები არსებობენ, მათ შეუძლიათ შემოგვთავაზონ ახალი გზა შავი ხვრელის წარმოქმნის დეტალებზე დასაკვირვებლად. ↑ „Mysterious radio flashes may be farewell greetings from massive stars collapsing into black holes“. ScienceDaily (პრეს-რელიზი). July 2013. ↑ „Cosmic radio bursts point to cataclysmic origin“. ScienceDaily (პრეს-რელიზი). July 2013. ↑ Thornton, D.; Stappers, B.; Bailes, M.; Barsdell, B.; Bates, S.; Bhat, N.D.R.; et al. (5 July 2013). „A population of fast radio bursts at cosmological distances“. Science. 341 (6141): 53–56. arXiv:1307.1628. Bibcode:2013Sci...341...53T. doi:10.1126/science.1236789. PMID 23828936. S2CID 206548502. For a popular summary see ↑ Blitzars: Fast radio bursts from supramassive rotating neutron stars. ციტირების თარიღი: 8 July 2013
არქეს ვარსკვლავთგროვა

არქეს ვარსკვლავთგროვა არის ყველაზე მკვრივი ცნობილი ვარსკვლავური გროვა ირმის ნახტომში, მისი ცენტრიდან დაახლოებით 100 სინათლის წლის მანძილზე მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში (მშვილდოსანი), დედამიწიდან 25000 სინათლის წლის მანძილზე. ის დამოუკიდებლად ნაგატამ 1995 წელს, და კოტერამ 1996 წელს აღმოაჩინეს. ამ რეგიონში მტვრის მიერ უკიდურესად მძიმე ოპტიკური ბუნდოვნების გამო, ვარსკვლავთგროვა ბუნდოვანია ვიზუალურ ზოლებში და შეიმჩნევა რენტგენის, ინფრაწითელ და რადიო ზოლებში. ის შეიცავს დაახლოებით 135 ახალგაზრდა, ძალიან ცხელ ვარსკვლავს, რომლებიც მზეზე მრავალჯერ დიდი და მასიურია, სხვა ათასობით ნაკლებად მასიური ვარსკვლავთან ერთად. ვარსკვლავთგროვა დაახლოებით ორნახევარი მილიონი წლისაა. მიუხედავად იმისა, რომ უფრო დიდი და მკვრივია, ვიდრე ახლომდებარე ხუთასთა კლასტერი, ის ოდნავ ახალგაზრდაა. მხოლოდ O5-ზე ადრინდელი და უფრო მასიური ვარსკვლავები განვითარდნენ მთავარი მიმდევრობისგან, ხოლო ხუთეულების გროვა მოიცავს რამდენიმე ცხელ სუპერგიგანტს, ასევე წითელ სუპერგიგანტს და სამ მანათობელ ცისფერ ცვლადს . თაღოვანი გროვის ყველაზე გამორჩეული წევრები არიან ცხელი სპექტრალური ზოლის ვარსკვლავები: ვოლფ-რაიეს ცამეტი ვარსკვლავი, წყალბადით მდიდარი ყველა მასიური ტიპი; და რვა კლასის O ჰიპერგიგანტი . ერთ-ერთი მათგანი დაბნელებული ორობითია ვოლფ-რაიეტის პირველადისა და კლასის O სუპერგიგანტური მეორადთან ერთად. კასეტურიდან რენტგენის გამოსხივება ვარაუდობს, რომ მრავალი სხვა წევრი ასევე იმყოფება მჭიდრო ორობით სისტემებში ორი ცხელი მანათობელი წევრით, მაგრამ მცირე მტკიცებულებაა იმისა, რომ ამ ვარსკვლავების ევოლუციაზე გავლენას ახდენს ორობითი მასის გაცვლა. სპექტრული კლასები და მათი თვისებები შეუფერხებლად ერწყმის ძირითადი მიმდევრობიდან ნორმალურ O კლასის გიგანტებსა და სუპერგიგანტებს, O კლასის ჰიპერგიგანტებს, სავარაუდო ყველაზე განვითარებულ ვოლფ-რაიეტებს. ერთი ვარსკვლავი შუალედურია WN8-9h და O4-6 Ia + შორის. არ არსებობს უფრო მაგარი განვითარებული ვარსკვლავები. როჩესტერის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ასტრონომის, დონალდ ფიგერის ნაშრომი ვარაუდობს, რომ 150 მზის მასა ( M ☉ ) არის ვარსკვლავური მასის ზედა ზღვარი სამყაროს ამჟამინდელ ეპოქაში. მან გამოიყენა ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი თაღების გროვაში დაახლოებით ათასი ვარსკვლავის დასაკვირვებლად და არ აღმოაჩინა ამ ზღვარზე მეტი ვარსკვლავი, მიუხედავად სტატისტიკური მოლოდინისა, რომ რამდენიმე უნდა ყოფილიყო. თუმცა, შემდგომმა კვლევებმა აჩვენა ვარსკვლავების გამოთვლილი მასების ძალიან მაღალი მგრძნობელობა გადაშენების კანონებზე, რომლებიც გამოიყენება მასის წარმოშობისთვის, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს მასის ზედა ზღვარზე დაახლოებით 30%-ით სხვადასხვა გადაშენების კანონების გამოყენებით (შესაძლოა 150 წლიდან. დაახლოებით 100 მდე ). 150 მზის მასის ზღვარი ადრე იქნა გამოყვანილი კარსტენ ვეიდნერისა და პაველ კრუპას მიერ გროვა R136- ზე დაკვირვების გამოყენებით.
რუსთავის პარკი

რუსთავის პარკი, ასევე ცნობილი როგორც რუსთავის კულტურისა და დასვენების პარკი ან რუსთავის ცენტრალური პარკი — რეკრეაციული ტყე-პარკი ქვემო ქართლში, მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ძველი და ახალი რუსთავის დამაკავშირებელ ხიდთან. პარკში მდებარეობს რუსთავის ციხე. რუსთავის პარკის მოწყობა დაიწყო 1940-იან წლებში. დაბა რუსთავის ტერიტორიაზე ქალაქის აშენებასთან ერთად, გენერალური გეგმა მოიცავდა მის მოწყობასაც. 1940-იანი წლების ბოლოს მდინარე მტკვარს შეუცვალეს კალაპოტი და შექმნეს ხელოვნური ტბა. ტბის გარშემო მოწესრიგდა ტყე-ჭალის ტერიტორია. ტბის გარშემო დაიყარა ქვიშა. მოეწყო რეკრეაციული სივრცეები. რუსთავის პარკის ტერიტორიაზე მოწყობილია ფეხბურთის, კალათბურთისა და ფრენბურთის მოედნები. ასევე სკეიტ-პარკი და ღია ტიპის სავარჯიშო სივრცეები. გარდა ამისა, პარკში არის სკამები, საპიკნიკე სივრცეები, ბეტონის ბილიკები და რამდენიმე შადრევანი და ფანჩატური. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ღია ამფითეატრიც. სივრცის უდიდეს ნაწილზე დამონტაჟებულია გარე განათება. პარკის შესასვლელში 50 ავტომანქანაზე გათვლილი საპარკინგე სივრცეა. 2016 წლის 5 იანვრიდან რუსთავის კულტურისა და დასვენების პარკს აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუსთავის პარკი ↑ რუსთავის პარკის საკადასტრო გეგმა. ციტირების თარიღი: 2024-18-04. ↑ იცოდი? - როდის შეიქმნა რუსთავის ცენტრალური პარკი და ტბა - Inforustavi.ge ↑ რუსთავის პარკი - georgiantravelguide.com ↑ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს ძეგლთა ნუსხა. ციტირების თარიღი: 2024-18-04.
მეფე ლუდოვიკო წმინდას ხიდი

მეფე ლუდოვიკო წმინდას ხიდი (ინგლ. The Bridge of San Luis Rey) — ამერიკელი მწერლის, თორნტონ უაილდერის რიგით მეორე რომანი, რომელიც პირველად 1927 წელს გამოიცა და საყოველთაო აღიარება მალევე მოიპოვა. ნაწარმოებმა გამოცემიდან ერთი წლის შემდეგ, 1928 წელს, დაიმსახურა პულიცერის პრემია და იმავე წლის ყველაზე გაყიდვად წიგნად იქცა აშშ-ში. ნაწარმოები ფართობაა აღიარებული, როგორც ამ ამერიკელი მწერლის მაგნუმ-ოპუსი. 1998 წელს, ამერიკული თანამედროვე ბიბლიოთეკის სარედაქციო საბჭომ, ნაწარმოები მე-20 საუკუნის 100 საუკეთესო ლიტერატურულ ნაწარმოებს შორის 37-ე ადგილზე გაამწესა. ჟურნალმა „Time”-მა წიგნი 1923 წლიდან 2005 წლამდე დაწერილ 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან ნაწარმოებს შორის შეიყვანა. ნაწარმოები გვიამბობს რამდენიმე ადამიანის ისტორიის შესახებ, რომელთაც მხოლოდ ერთი რამ აერთიანებთ - ისინი პერუში, ინკას ხიდის ჩამონგრევის შედეგად იღუპებიან, მკითხველი კი დეტალურად ეცნობა ისტორიებს ხიდზე მყოფთა შესახებ. რიგითიბერი, რომელიც ამ უბედური შემთხვევის მოწმეა, მსხვერპლთა ცხოვრებებს იკვლევს და ეძებს ერთგვარ კოსმიურ პასუხს კითხვაზე, რატომ უნდა მომკვდარიყო თითოეული მათგანი. თავად ავტორმა ნაწარმოებზე საუბრისას ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მისი ეს ნაშრომი მკითხველს უმთავრესად შემდეგი კითხვის წინაშე აყენებს: "არსებობს თუ არა მიმართულება და მნიშვნელობა ცხოვრებას ინდივიდის საკუთარი ნების მიღმა?" რაც შეეხება უშუალოდ შთაგონების წყაროს, უაილდერმა განმარტა, რომ ის ფრანგი მწერლის, პროსპერ მერიმეს ერთმოქმედებიანი პიესით - Le Carrosse du Saint-Sacrement („კურთხეულის ვაგონი“) - მოვიდა, რომლის მოქმედებაც ლათინურ ამერიკაში ვითარდება და რომლის ერთ-ერთი პერსონაჟი კურტიზანი ქალია. კითხვაზე, იყო თუ არა მისი გმირები ისტორიული ან წარმოსახვითი, უაილდერმა უპასუხა:„პერიქოლე და ვიცე-მეფე ნამდვილი ადამიანები არიან, იმ სახელებით, როგორებიც შევიდნენ ისტორიაში, თუმცა მოვლენათა უდიდესი ნაწილი მაინც გამოგონილია, მათ შორის ხიდის მოწყვეტაც“. თავად ხიდს რაც შეეხება, ის დაფუძნებულია ინკების დიდ დაკიდულ ხიდზე, რომელიც მდებარეობს აპურიმაკზე, რომლის აშენებაც დაახლოებით 1350 წლით თარიღდება, და მიუხედავად იმისა, რომ ის მეცხრამეტე საუკუნეში ავარიულ კონსტრუქციად იქცა, მაინც გამოიყენებოდა 1890 წლამდე. ხიდის სახელწოდება მომდინარეობს კალიფორნიაში, სან დიეგოს ოლქში მდებარე ერთი ესპანური სამისიო ლოჟის სახელიდან. თორნტონ უაილდერი „The Bridge of San Luis Rey“ — Project Gutenberg-ზე The Bridge of San Luis Rey Plot Summary and Critical Analysis; by The Thornton Wilder Society The Bridge of San Luis Rey Teaching and Reading Educational Materials; by The Thornton Wilder Society Photos of the first edition of The Bridge of San Luis Rey ↑ "Annual Pulitzer Prizes Awarded". The Cornell Daily Sun, Volume XLVIII, Number 162, 8 May 1928, p. 1. (PDF) ↑ 20th-Century American Bestsellers – lts. ↑ The Novels of Thornton Wilder (16 September 2009). ↑ Modern Library 100 Best Novels of the 20th Century ↑ „All Time 100 Novels“. Time. October 16, 2005. დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 21, 2005. ციტირების თარიღი: May 25, 2010. ↑ 6.0 6.1 6.2 "The Bridge of San Luis Rey (1927)", Thornton Wilder Society. ↑ Niven, Penelope. Thornton Wilder: A Life. Harper, 2012. 303.
ლილი მონიკე დე კარვალიო მარინიო

ლილი მონიკე დე კარვალიო მარინიო (პორტ. Lily Monique de Carvalho Marinho; დ. 10 მაისი, 1921 – 5 იანვარი, 2011) – ბრაზილიელი სატელევიზიო პერსონა, ქველმოქმედები და სოციალიტი. მარინიო მედიამაგნატისა და რედე გლობოს დამფუძნებლის, რობერტო მარინიოს ქვრივი იყო. 1999 წლიდან გარდაცვალებამდე იუნესკოს კეთილი ნების ელჩი იყო. ლილი მონიკე ლემბი დაიბადა კელნში, გერმანიაში, 1921 წლის 10 მაისს. ის ბრიტანელი ჯარისკაცის, ჯონ ლემბისა და მისი ფრანგი მეუღლის, ჟანა ბერჟონის ერთადერთი ქალიშვილი იყო. ის გერმანიაში დაბადა, რადგანაც პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ მამამისი გერმანიაში იყო გამწესებული, თუმცა პარიზში აღიზარდა. სიცოცხლის მანძილზე მარინიო ბრაზილიის გამორჩეულად მდიდარ ადამიანებზე, ჰორასიო დე კარლავიოსა და რობერტო მარინიოზე იყო დაქორწინებული. მეორე ქმარი, მედიამაგნატი რობერტო მარინიო 2003 წელს გარდაიცვალა. მარინიო ხელოვნების ნიმუშების მეცენატი იყო და ბრაზილიაში მაღალი დონის სამხატვრო გამოფენებს აფინანსებდა, სადაც წარმოდგენილი იყო კლოდ მონეს, ოგიუსტ როდენის, კამილ კლოდელისა და პაბლო პიკასოს ნამუშევრები. ლილი მრინიო სუნთქვის უკმარისობით გარდაიცვალა 2011 წლის 5 იანვარს, 89 წლის ასაკში. 2010 წლის 14 დეკემბრიდან რიო-დე-ჟანეიროს სამხრეთ ზონის გავეას ნეიბორჰუდის საო-ვისენტეს კლინიკაში იყო გადაყვანილი. დაკრძალულია რიო-დე-ჟანეიროს ბოტაფაგოს ნეიბორჰუდის საო-ჟოაო-ბატისტას სასაფლაოზე. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 „Goodwill Ambassador Lily Marinho dies in Rio“. eTurboNews. 2011-01-07. ციტირების თარიღი: 2011-01-19. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 „Viúva de Roberto Marinho, Lily Marinho morre aos 89 anos no Rio“. Folha de S. Paulo. 2011-01-05. ციტირების თარიღი: 2011-01-19.
ლაუდელინა დე კამპოს მელო

ლაუდელინა დე კამპოს მელო (პორტ. Laudelina de Campos Melo, დ. 12 ოქტომბერი, 1904 – გ. 12 მაისი, 1991) – აფრო-ბრაზილიელი აქტივისტი. მთელი სიცოცხლის მანძილზე შინამოსამსახურედ ყოფნისას, მელომ ადრეულ ეტაპზევე გააცნობიერა მუშა ქალების წინააღმდეგ დისკრიმინაციისა და არასათანადო დაფასების შესახებ. მთელი სიცოცხლის მანძილზე იგი შინამოსამსახურეების შესახებ საზოგადოებრივი აღქმისა და პოლიტიკის შეცვლისთვის იბრძოდა და წარმატებას მიაღწია შინამოსამსახურეთა ორგანიზაციების შექმნის მიმართულებით, რომლებიც ლობირებდნენ მათ მუშათა კლასად აღიარებას, რომელთაც შრომის უფლებები ექნებოდათ. ლაუდელინა დე კამმპოს მელო 1904 წლის 12 ოქტომბერს პოსუს-დი-კალდასის მუნიციპალიტეტში, მინას-ჟერაისის შტატში, ბრაზილიაში დაიბადა. დედამისი შინამოსამსახურე იყო, ხოლო მამამისი ხე-ტყის მჭრელად მუშაობდა. ორივე მშობელი მონების ოჯახში დაიბადა, თუმცა რიო-ბლანკოს კანონის მიხედვით, რომელიც 1871 წელს მიიღეს, მათ დაბადებიდანვე თავისუფლება მიენიჭათ, მიუხედავად იმისა, რომ მშობლები მონებად რჩებოდნენ. მელო 12 წლის იყო, როდესაც მამამისი ხიდან გადმოვარდნისას დაიღუპა. მელომ სკოლა მიატოვა, რათა დედამისსს სასტუმროში სრულ განაკვეთზე ემუშავა, თავად კი ხუთ უმცროს დედმამიშვილზე ეზრუნა. მელო 1991 წლის 22 მაისს კამპინასში გარდაიცვალა. თავისი სახლი ‘’S indicato dos Trabalhadores DomésticoS-ს’’ შტაბ-ბინად დაუტოვა. იგი ბრაზილიაში შინამსამსახურეთა პირველი კავშირის დამფუძნებლად და ქვეყანის მასშტაბით შინამოსამსახურეთა უფლებების დაცვისა და ცნობიერების ამაღლებაში ერთ-ერთ პიონერად მიიჩნევა. 2020 წლის 12 ოქტომბერს, Google-მა ლაუდელინა დე კამპოს მელოს Google Doodle მიუძღვნა. Pinto, Elisabete Aparecida (1993). Etnicidade, genero e educação: a trajetoria de vida de D. Laudelina de Campos Mello (1904–1991) [Ethnicity, gender and education: the life trajectory of D. Laudelina de Campos Mello (1904–1991)] (Master's) (Portuguese). Campinas, São Paulo, Brazil: Universidade Estadual de Campinas. Zahar, Jorge. Laudelina de Campos Melo Portuguese. Dicionário Mulheres do Brasil de 1500 até a atualidade (2000). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 დეკემბერი 2016. ციტირების თარიღი: 9 February 2019 „Conheça 8 mulheres que influenciaram a luta pelos direitos femininos no Brasil“ [Meet 8 women who influenced the fight for women's rights in Brazil] (Portuguese). Brasilia, Brazil: EBC Brasil. 8 March 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 April 2018. ციტირების თარიღი: 9 February 2019. Laudelina de Campos Melo (1904–1991) Portuguese. Fundação Roberto Marinho (2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 იანვარი 2019. ციტირების თარიღი: 9 February 2019 ↑ 1.0 1.1 1.2 Williams 2016. sfn error: no target: CITEREFWilliams2016 (help) ↑ Pinto 1993, p. 147. ↑ Laudelina de Campos Melo's 116th Birthday (12 October 2020).