laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შუა ფარცხმა

შუა ფარცხმა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ფარცხმის თემში (სოფლები: ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 260 მ. ჩოხატაურიდან 1 კმ, საჯავახოდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 21 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ცენტრში დგას ძველი ცაცხვი, სადაც იმართებოდა პოლიტიკური შეკრებები 1905 წლის რევოლუციის დროს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 653 ადამიანი. ნამეტია ბერძენიშვილი (1891) — ემიგრანტი ნოე მეგრელიშვილი (1898) — თერაპევტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 52. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ფარცხმა

ზემო ფარცხმა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ფარცხმის თემის ცენტრი (სოფლები: ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე სუფსის ხეობაში, ჩოხატაურიდან 2 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 16 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დაიბადა გაბრიელ მეგრელიშვილი. სოფელში მოქმედებს ღვინის მარანი, სადაც ჩხავერის ღვინო იწარმოება. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 720 ადამიანი. სოფელში გავრცელებული გვარებია ჩხიკვაძე და ცინცაძე, შედარებით ნაკლებად ძნელაძე და ელიეშვილი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ↑ Forbes.ge ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფარცხმა

ფარცხმა — ადმინისტრაციული ერთეული ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს სოფლებს ზემო ფარცხმა და შუა ფარცხმა. XIX საუკუნეში ფარცხმა წარმოადგენდა სასოფლო საზოგადოებას, რომელიც მოიცავდა სოფლებს ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა და ქვემო ფარცხმას 1898 წელს ფარცხმაში გაიხსნა ბიბლიოთეკა. 1902 წელს ფარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში ცხოვრობდა 2349 ადამიანი. 1908 წელს ქვემო ფარცხმას ეწოდა გოგოლესუბანი. 1930 წელს ფარცხმის საზოგადოება დაიყო გოგოლესუბნის, ფარცხმის და ჩოხატაურის სასოფლო საბჭოებად. სერგო მეგრელიშვილი (დ. 1884, ფარცხმა) — რევოლუციონერი ნამეტია ბერძენიშვილი (დ. 1891, შუა ფარცხმა) — ემიგრანტი ნიკოლოზ ბერძენიშვილი (დ. 1895, ქვემო ფარცხმა) — ისტორიკოსი ნოე მეგრელიშვილი (დ. 1898, შუა ფარცხმა) — თერაპევტი გაბრიელ მეგრელიშვილი (დ. 1906, ზემო ფარცხმა) — ეკონომისტი მარიამ სიხარულიძე (დ. 1907, ქვემო ფარცხმა) — აგრონომი ქსენია სიხარულიძე (დ. 1909, გოგოლესუბანი) — ფოლკლორისტი იური სიხარულიძე (დ. 1927, გოგოლესუბანი) — ისტორიკოსი გოგოლესუბნის განძი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 236. ↑ ქ შ წ კ გ საზოგადოების პროსოპოგრაფიული ბაზა ↑ «Кавказский календарь» на 1902 год: 57-й год - Тифлис, 1901 ↑ Кавказский календарь на 1910 год
1979 წლის ნებუორთის ფესტივალი

1979 წელის აგვისტოში ინგლისის სოფელ ნებუორთში დაიწყო ნებუორთის ფესტივალი. ამ ფესტივალზე პირველი საპატიო სტუმრის სტატუსით გამოვიდა გამოვიდა ლედ ზეპელინი. ეს იყო ჯგუფის პირველი სრულყოფილი გამოსვლა 1977 წლის შემდეგ, მას შემდეგ რაც რობერტ პლანტს შვილი დაეღუპა. ამ ფესტივალს მთლიანობაში 120.000 ადამიანი ესწრებოდა. ლედ ზეპელინის გამოსვლა ნებვორთიის ფესტივალზე შევიდა ჯგუფის DVD კრებულში Led Zeppelin DVD. ლედ ზეპელინმა ფესტივალზე შეასრულა თითქმის ყველა ცნობილი სიმღერა. ჯგუფმა აგრეთვე შეასრულა სიმღერები ახალ ალბომ In Through the Out Door-დან. ესენია :Hot Dog და In the Evening. The Song Remains the Same (პეიჯი, პლანტი) Celebration Day (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Black Dog (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Nobody's Fault but Mine (პეიჯი, პლანტი) Over the Hills and Far Away (პეიჯი, პლანტი) Misty Mountain Hop (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Since I've Been Loving You (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) No Quarter (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი,) Ten Years Gone (პეიჯი, პლანტი)* Hot Dog (პეიჯი, პლანტი) The Rain Song (პეიჯი, პლანტი) White Summer/Black Mountain Side (პეიჯი) Kashmir (ჯონ ბონემი, პეიჯი, პლანტი) Trampled Under Foot (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Sick Again (პეიჯი, პლანტი) Achilles Last Stand (პეიჯი, პლანტი) პეიჯის სოლო (პეიჯი) In the Evening (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Stairway to Heaven (პეიჯი, პლანტი) Rock and Roll (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Whole Lotta Love (ბონემი, დიქსონი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Heartbreaker (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი)* Communication Breakdown (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი)** * შესრულდა 4 აგვისტოს. ** შესრულდა 11 აგვისტოს ჯგუფის ოფიციალური საკონცერტო გამოსვლები ჯგუფის საკონცერტო სეტლისტები
კოხნარი

კოხნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: კოხნარი, ბურნათი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 140 მ., ჩოხატაურიდან 13 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 16 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საზოგადოებრივი ცენტრი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, მევენახეობა. სოფელში დაიბადა ქართველი პოეტი გიორგი სალუქვაძე. მთავარი სტატია: ნათლისმცემლის ეკლესიის ნანგრევი. კოხნარის წმ. იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია განეკუთვნება XVIII–XIX საუკუნებს. აგებული იყო სიპი ქვით და დუღაბით. გადმოცემით, მდინარე ხევისწყალიდან ტაძრამდე იდგა ხალხი და ერთმანეთს აწვდიდნენ ამ ქვებს და ასე აშენებულა ეს ტაძარი კვერცხით და დუღაბით. საეკლესიო მოღვაწეები იყვნენ უშვერიძეები და თევზაძეები. უკანასკნელი მღვდელი იყო სილიბისტრო თევზაძე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 9. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ↑  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10810 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბრედლი კუპერი

ბრედლი კუპერი (ინგლ. Bradley Cooper დ. 5 იანვარი, 1975, ფილადელფია) — ამერიკელი კინოს, თეატრისა და ტელე მსახიობი. ის მონაწილეობას იღებდა ცნობილ ამერიკულ სერიალში „ჯაშუში“, სადაც თამაშობდა უილ ტიპინის როლს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრედლი კუპერი ბრედლი კუპერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ბრედლი კუპერი ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში
ნაკადული (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ნაკადული — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 17 კმ, საჯავახოდან 12 კმ., კოხნარიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 149 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბურნათი

ბურნათი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთით, მდინარე ხევისწყლის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ., საჯავახოდან 10 კმ., კოხნარიდან 3 კმ. სოფელში გადის საავტომობილო გზა საჯავახო-ჩოხატაური. სოფელი შედიოდა ნონეიშვილების სასოფლო საზოგადოებაში. 1870-იან წლებში მისი მოსახლეობა იყო 58 კომლი. სოფელში იდგა პეტრე და პავლე მოციქულების ეკლესია. 1809 წელს სოფელში გაიხსნა ბერძნისწყარო. 1958 წელს სოფელში გაიხსნა ბორის ძნელაძის სახლ-მუზეუმი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი. შალვა ძნელაძე (1892-1934) — ფერმწერი, გრაფიკოსი გივი ძნელაძე (1927-2002) — პოეტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 580. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ბაქრაძე დ ., „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“, ბათუმი: „საბჭოთა აჭარა“, 1987 [1878]. — გვ. 193. ↑  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 20767 ↑ Кавказскій календарь на 1910 годъ, Тифлись, 1909, стр. 209. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 136. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
წიფნარი

წიფნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, კოხნარის თემში (სოფლები: ბურნათი, კოხნარი, ნაკადული, წიფნარი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 220 მ., ჩოხატაურიდან 9 კმ, საჯავახოდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 15 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 281 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 334. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-20. ციტირების თარიღი: 2014-05-08. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზარათუშტრა

ზარათუშტრა (ირან., ბერძნ. ზოროასტრი) — ძველი სპარსული რელიგიის რეფორმატორი — ზოროასტრიზმის დამაარსებელი და წინასწარმეტყველი. მეცნიერებაში დადგენილია, რომ ზარათუშტრა ისტორიული პირია. ავესტაში არის ცნობები მის გვარზე, ქალიშვილსა და მეგობრებზე. ზარათუშტრას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის დროს ზუსტად არ არის ცნობილი. ვარაუდობენ, რომ იგი ცხოვრობდა ძვ. წ. X საუკუნესა და VI საუკუნის I ნახევარს შორის პერიოდში. სადავოა ზარათუშტრას სამშობლოს საკითხიც. მკვლევართა უმრავლესობა ფიქრობს, რომ ზარათუშტრა ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ ირანში. ზოროასტრული ტრადიციით კი მისი სამშობლო აზერბაიჯანია. ზარათუშტრას მიაწერენ გათების (ავესტის უძველესი ნაწილი) შექმნას. დასაშვებია, რომ ზარათუშტრა იყო არიული რელიგიის ქურუმი და თავის ახალ მოძღვრებაში შეინარჩუნა არიული რელიგიის ინსტიტუტები და მრავალი რელიგიური ტერმინი. გათბის მიხედვით, ზარათუშტრას მოძღვრებას მის სამშობლოში წარმატება არ ჰქონია, იგი გაქცეულა და თავი შეუფარებია ქავი (მეფე) ვიშტასპას კარზე. ვიშტასპამ და მისმა ქვეშევრდომებმა მიიღეს ახალი რელიგია და ხელი შეუწყვეს მის გავრცელებას. „მცირე ავესტაში“ ზარათუშტრა უკვე მითურ პიროვნებად, ღმერთკაცად გვევლინება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 483.
ლედ ზეპელინის 1980 წლის ევროპული ტურნე

1980 წელს ლედ ზეპელინმა მოაწყო ევროპული ტურნე. იგი დაიწყო 17 ივნისს და დასრულდა 17 ივლისს, გერმანიაში, სადაც კონცერტების უმეტესი ნაწილი ჩატარდა. ნაწილი კონცერტებისა ასევე ჩატარდა ბრიუსელში, როტერდამში, ციურიხში და ვენაში. ჯგუფს ევროპული ტურნეს შემდეგ დაგეგმილი ჰქონდა ჩრდილო ამერიკული ტურნეს ჩატარება, მაგრამ ეს ვერ მოხერხდა, ჯონ ბონემის გარდაცვალების გამო. ტურნე გაიხსნა სიმღერით Train Kept A-Rollin. რომელიც 1969 წლის შემდეგ ჯგუფს კონცერტებზე არ შეუსრულებია. 1980 წელს, გერმანიის კონცერტის მსვლელობისას, მესამე სიმღერის შესრულებისას ბონემი გადმოვარდა სცენიდან და მოხვდა ჰოსპიტალში. ჯგუფის წევრები ამტკიცებდნენ რომ ბონემმა ბევრი საჭმელი ჭამა და ამიტომ გახდა შეუძლოდ. ევროპული ტურნე დასრულდა 7 ივლისს, ბერლინში. Train Kept A-Rollin' (ბრედშოუ, კეი, მენი) Nobody's Fault but Mine (პეიჯი, პლანტი) Black Dog (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) In the Evening (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) The Rain Song (პეიჯი, პლანტი) Hot Dog (პეიჯი, პლანტი) All My Love (ჯოუნსი, პლანტი) Trampled Under Foot (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Since I've Been Loving You (ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Achilles Last Stand (პეიჯი, პლანტი) (არ შესრულდა 7 ივლისს) White Summer/Black Mountain Side (პეიჯი) Kashmir (ბონემი, პეიჯი, პლანტი) Stairway to Heaven (პეიჯი, პლანტი) ბისზე: Rock and Roll (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) Whole Lotta Love (ბონმე, დიქსონი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) შესრულდა 17 ,20 ,26 & 30 ივნისს და 2, 5 & 7 ივლისს . Heartbreaker (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი, პლანტი) შესრულდა 17,21 & 29 ივნისს. Communication Breakdown (ბონემი, ჯოუნსი, პეიჯი) შესრულდა 18,23 & 24 ივნისს და 3 ივლისს. Money (ჰუკერი) შესრულდა 30 ივნისს. (ბას გიტარაზე უკრავდა ფილფი კარსონი.) 17/06/1980 Westfalenhalle - დორტმუნდი, გერმანია 18/06/1980 Sportshalle - კელნი, გერმანია 20/06/1980 Vorst Nationaal - ბრიუსელი, ბელგია 21/06/1980 Ahoy - როტერდამი, ნიდერლანდები 23/06/1980 Stadthalle - ბრემენი, გერმანია 24/06/1980 Messehalle - ჰანოვერი, გერმანია 26/06/1980 Stadthalle - ვენა, ავსტრია 27/06/1980 Messezentrum Halle - ნიურნბერგი, გერმანია 29/06/1980 Hallenstadion - ციურიხი, შვეიცარია 30/06/1980 Festhalle - მაინის ფრანკფურტი, გერმანია 02/07/1980 Eisstadion - მანჰაიმი, გერმანია 03/07/1980 Eisstadion - მანჰაიმი, გერმანია 05/07/1980 Olympiahalle - მიუნხენი, გერმანია 07/07/1980 Eissporthalle - ბერლინი, გერმანია ჯგუფის ოფიციალური საკონცერტო გამოსვლები ჯგუფის საკონცერტო სეტლისტები
საჭამიასერი

საჭამიასერი, სერი (ყოფ. საკურთხეველი) — თემი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, მოიცავს სოფლებს: ქვემო ხეთი (თემის ცენტრი), კალაგონი, მამულარი, ჩომეთი. მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 360 მ. შეიქმნა 1920 წელს, როდესაც გამოეყო ზემო ხეთის თემს. საბჭოთა პერიოდში საჭამიასერის სასოფლო საბჭოში განვითარებული იყო მევენახეობა, სოფელ ქვემო ხეთში კი მოქმედებდა ღვინის ქარხანა. სოფელში არის საჯარო სკოლა. ↑ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულება N76-2 25 ოქტომბერი 2012 წ ↑ გურიის ერობის მოამბე N1 გვ. 7 — 1 იანვარი 1920 ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ↑ georgia-census 2002
კალაგონი

კალაგონი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 360 მ. საჭამიასერიდან 1 კმ. კალაგონის სახევისთავოს მდინარე ხევისწყლის მთელი ხეობა ეკავა. შემდგომ მას საჯავახოს ქვეყანა ეწოდებოდა. კალაგონი სვანური სიტყვაა და სახევისთაოს პატრონები სვანები იყვნენ. სოფელში იდგა წმინდა კვირიკესა და ივლიტას ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 33 ადამიანი. სოფელში დაიბადნენ: რაჟდენ ხუნდაძე — ლოტბარი სილოვან ხუნდაძე — ლიტერატორი, პუბლიცისტი ტროფიმე ხუნდაძე — ისტორიკოსი სიმონ ხუნდაძე — ლიტერატურათმცოდნე ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 325. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ სიხარულიძე იური, „გურია და გურიამდელი რიონ-ჭოროხის შუამდინარეთი“, გაზეთი „ალიონი“ N37, 2013 წ. გვ. 3 ↑ ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 222 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417 ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მამულარი

მამულაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 420 მ., ჩოხატაურიდან 15 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 14 კმ., ქვემო ხეთიდან 2 კმ. სოფელში შემორჩენილია მამულარის ეკლესიის ნანგრევი. სოფელში დაიბადა მომღერალი შერმადინ ჭკუასელი. სოფლის ძველი სახელწოდებაა აბუთვანი. ამ სახელით არის მოხსენიებული 1910 წლის „კავკასიის კალენდარში“. ის ზემო ხეთის სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა საჭამიასერის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 399. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10759 ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჩომეთი

ჩომეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, საჭამიასერის თემში (სოფლები: კალაგონი, მამულარი, ქვემო ხეთი, ჩომეთი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 280 მ., ჩოხატაურიდან 18 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 15 კმ., ქვემო ხეთიდან 2 კმ. მთავარი სტატია: ჩომეთის განძი. 1928 წელს სოფელ ჩომეთთან აღმოჩნდა ძვ. წ. V-IV საუკუნეების კოლხური ტრიბოლების განძი, რომელიც თიხის ჭურჭელში იყო თავმოყრილი. განძი შედგებოდა 380 კოლხური ტრიბოლისა და დამტვრეული ვერცხლის სამაჯურისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში. სოფელი შედიოდა საჯავახოს მხარეში. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია. სოფელში განვითარებული იყო მევენახეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 148. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 222 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417 ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ხეთი

ზემო ხეთი — თემი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში. მოიცავს სოფლებს: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი. ზემო ხეთი შედიოდა გურიის საჯავახოს შემადგენლობაში. 1920 წელს ზემო ხეთის თემი გაიყო ორად: ზემო ხეთისა და საჭამიასერის თემებად. თემის ტერიტორიაზე, ერთ ჰექტარ მიწის ფართობზე გაშენებულია ორკეს ტყე-პარკი, იდგა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია. თემის მოსახლეობა, 2014 წლის აღწერით, შეადგენს 218 ადამიანს. ↑ ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 216-223 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417 ↑ გურიის ერობის მოამბე N1 გვ. 7 — 1 იანვარი 1920 ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 215 ↑ Кавказский календарь на 1896 год გვ. 257 ↑ «Кавказский календарь» на 1902 год: 57-й год - Тифлис, 1901 ↑ календарь на 1910 год
განთიადი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

განთიადი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის თემის ცენტრი (სოფლები: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზემო ხეთის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 300 მ., ჩოხატაურიდან 19 კმ., საჯავახოდან 20 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მეცხოველეობა, მევენახეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 130 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 681. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გოგოური

გოგოური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხევისწყლის ზემო ხეობაში, ზღვის დონიდან 220 მ., ჩოხატაურიდან 21 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 23 კმ. სოფელი შედიოდა ისტორიულ საჯავახოს მხარეში. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა საჭამიასერის მევენახეობის მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 200. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 70. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
თხილაგანი

თხილაგანი, თხილოვანი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხეთის თემში (სოფლები: განთიადი, გოგოური, თხილაგანი). მდებარეობს მდინარე ხევისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 400 მ., ჩოხატაურიდან 23 კმ., საჯავახოდან 21 კმ., განთიადიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მევენახეობა. სოფელში დაიბადა თეატრის მხატვარი დიმიტრი თავაძე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 32. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზოროასტრიზმი საქართველოში

ზოროასტრიზმის და ზოროასტრული კულტების ისტორია საქართველოში 3 პერიოდად შეიძლება დაიყოს: აქემენიდური ხანიდან სასანიანთა გამეფებამდე (ძვ. წ. VI - ახ. წ. III სს.) ზოროასტრიზმი საქართველოში ვრცელდებოდა უპირატესად ირანთან მშვიდობიანი ურთიერთობის გზით. ამ უძველესი პერიოდის ირანულ-ზოროასტრული მძლავრი გავლენის კვალი დღემდე შემორჩა ქართულ ენაში (ტაძარი, კერპი, ზვარაკი, ეშმა, ჯოჯოხეთი, მართალი, წარმართი, ბაგინი, დროშა, ანდერძი, დასტური და სხვა). ზოროასტრიზმი განსაკუთრებით ფეხმოკიდებული ჩანს ქართლის სამეფოს მმართველ ზედაფენაში, რისი მაჩვენებელიცაა მათ შორის გავრცელებული ირანულ-ზოროასტრული თეოსოფიური სახელები (ფარნავაზი, ფარნაჯომი, არტავაზი, არშაკი, ბაგრატი, ბაკური, ბარტომი, მირდატი, ადარნასე, აზორკი და სხვა). ძვ. წ. II საუკუნის შუ ხანებში მეფე ფარნაჯომი შუდგა ცეცხთაყვანისმცემლობას, რის გამოც ტახტი დაკარგა კიდეც. ერთ ხანს, "ქართლის ცხოვრების" ცნობით, როდესაც ქართლის სამეფო ტახტზე არშაკიანების დინასტიის ერთ-ერთი შტო დამკვიდრდა, ზოროასტრიზმის რომელიღაც სახეობა, შესაძლებელია სამეფო კულტურის დონემდეც კი ამაღლდა. ამის საბუთი უნდა იყოს დედოფლის მინდორზე (ქარელის მუნიციპალიტეტი) აღმოჩენილი ძვ. წ. II-I სს. სატაძრო კომპლექსი, რომელიც უეჭველად უკავშირდება ცეცხლთაყვანისცემას (დედოფლის მინდვრის არქეოლოგიური ძეგლები). ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ძვ. ქართული წარმართული პანთეონის უმაღლესი ღვთაება არმაზის სახელიც აქემენიდური ხანის აჰურამაზდას უკავშირდება. მცხეთაში ძველთაგანვე არსებობდა ცეცხლთაყვანისმცემელთა - მოგვთა ცალკე უბანი და ცხოვრობდა ზოროასტრიზმის მიმდევართა თემი. ირანში სასანიანთა დინასტიის მეფობის ხანაში (III-VII სს.) ირანი ძალით ცდილობდა აღმოსავლეთ საქართველოში ირანული სახელმწიფო რელიგიის დამკვიდრებას. ამ დროს ზოროასტრიზმი საქართველოში ქრისტიანობის უძლიერესი კონკურენტი იყო. ქართველობა ცვალებადი წარმატებით, მაგრამ განუწყვეტლივ იბრძოდა ზოროასტრიზმის დანერგვის წინააღმდეგ, ამ ბრძოლის კვალი კარგად ჩანს იმდროინდელ ქართულ წერილობით წყაროებში (შუშანიკის და ევსტათი მცხეთელის მარტვილობები; ლეონტი მროველის, ჯუანშერის ცნობები და სხვა). ამ ბრძოლის მიუხედავად საქართველოს ქალაქებსა და ზოგან სოფლადაც არსებობდა ზოროასტრიზმის მიმდევარი მოსახლეობა. ასე მაგ., მემატიანის ცნობით, ჯერ კიდევ ვახტანგ გორგასალის დროს ნიქოზში იყო "საგზებელი ცეცხლისა" (ცეცხლის ტაძარი). სასანიანთა იმპერიის დაცემის შემდგომი ხანაში, როცა ზოროასტრიზმი თვით ირანშიც დევნილ რელიგიად იქცა, VIII-IX საუკუნეებში საქართველოში ხდება ზოროასტრული კულტების ერთგვარი გამოცოცხლება, რაც შეიმჩნევა ნივთიერი კულტურის ძეგლებში (გველდესის საკურთხეველი, ბროწეულის ყვავილის თავიანი საკინძები და სხვა). ეს მოვლენა შეიძლება აიხსნას, როგორც რეაქცია არაბთა მძლავრობაზე და შედეგი ირანიდან ლტოლვილ ცეცხლთაყვანისმცემელთა შემოხიზვნისა საქართველოში. შემდგომში ზოროასტრული კულტები საქართველოში მხოლოდ გადმონაშთების სახით განაგრძობს არსებობას. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ თბილისში ზოროასტრიზმის მიმდევართა, ალბათ სპარსულენოვანი თემი, როგორც ჩანს, სახლობდა მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში. ამის უეჭველი საბუთია თბილისში, ფეთხაინზე დღემდე შემორჩენილი ცეცხლის ტაძრის - "ათეშგას" ნაშთები. ანდრონიკაშვილი მ., ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდან, ტ. 1, თბ., 1966; გაგოშიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 537-538.
გარიელი

გარიელი (ლათ. Melanitta) — ფრინველების გვარი ბატისნაირთა რიგისა. საშუალო ან დიდი ზომის ფრინველებია; მამალი 1,7 კგ-მდე იწონის, დედალი — ცოტა ნაკლებს. მამალი შავი ფერისაა, დედალი — მოშავო-მურა. გვარი გავრცელებულია ჩრდილოეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აზიაში, სამხრეთ ამერიკაში. შეიცავს 5 სახეობას. ერთი სახეობა შავი გარიელი (Melanitta fusca) გვხვდება საქართველოში; ბინადრობს ჯავახეთის ტბათა მიდამოებში და იქვე ატარებს ზამთარს. გარიელი ივნისსა და ივლისში მრავლდება. დებს 6-10 კვერცხს. კრუხობს 20 დღემდე. სარეწაო მნიშვნელობა აქვს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 5.