laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რონ მაკგოვნი

რონ მაკგოვნი (ინგლ. Ron McGovney, დ. 2 ნოემბერი, 1963, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი მუსიკოსი, უკეთ ცნობილი როგორც მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის პირველი ბასისტი. მთავარი სტატია: Leather Charm და მეტალიკა. 1981 წლის ივნისში მაკგოვნიმ და მისი ბავშვობის მეგობარმა ჯეიმზ ჰეტფილდმა გიტარისტ ჰიუ ტანერთან ერთად შექმნეს ჯგუფი Leather Charm. ტანერი ჰეტფილდს მისი წინა ჯგუფიდან - ფანტომ ლორდიდან მოჰყვა.. ცოტა ხანში ჯგუფი ტანერმა დატოვა და ჩაანაცვლეს ტროი ჯეიმზით. დრამერ ჯიმ მულიგანის შემდგომმა წასვლამ გამოიწვია ჯგუფის დაშლა. გვიან 1981 წელს ჯეიმზმა დაიწყო თანამშრომლობა დრამერ ლარს ულრიხთან, რის შედეგადაც ჩამოყალიბდა მეტალიკა. მალე მათ დაიმატეს მაკგოვნი ბას-გიტარაზე და დეივ მასტეინი გიტარაზე. მაკგოვნის გატარებული დრო მეტალიკაში არ იყო სასიამოვნო. მას ხშირად მოსდიოდა კამათი ლარსთან და დეივთან. განსაკუთრებით დაშინებული იყო დეივისგან, რომელმაც ერთხელ რონის ბას-გიტარაზე ლუდი გადაასხა, რის გამოც რონს დენმა დაარტყა და ოთახის ბოლომდე იფრინა. მაკგოვნიმ იგრძნო, რომ მისი როლი მეტალიკაში იყო უფრო მეტად ტრანსპორტის მიმწოდებლის და მონეტარული, ვიდრე პატივსაცემი წევრის. საბოლოოდ, ამ მზარდი დაძაბულობის გამო მან ჯგუფი დატოვა 1982 წლის 12 დეკემბერს. მალე იგი ჩაანაცვლეს კლიფ ბარტონით. მიუხედევად პირადი კონფლიქტებისა მაკგოვნის გატარებული მცირე დრო მეტალიკაში იყო პროდუქტიული და მნიშვნელოვანი ძლიერ წარმატებული ჯგუფის ადრეულ სტადიაზე. მან ჩაწერა რამდენიმე დემო, მათ შორის ერთ-ერთი მის საკუთარ ავტოფარეხში, Power Metal და ყველაზე უფრო შესამჩნევი საკონცერტო შესრულება No Life 'til Leather. ჩანაწერი Hit The Lights მაკგოვნისთან ერთად შესულია ალბომში Metal Massacre Vol. 1. მეტალიკის დატოვების შემდეგ რონს გული გაუტყდა მუსიკის დაკვრაზე და მისი მოწყობილობების უმეტესობა გაყიდა. 1986 წელს მაკგოვნი ჯგუფ ჰირაქსის ვოკალისტმა კეიტონ დე პენამ დაარწმუნა დაბრუნებოდა მუსიკას. ამ ორმა, ჯგუფ დეზის დრამერმა გენე ჰოგლანმა და კიდევ რამდენიმე მუსიკოსმა ჩამოაყალიბეს თრეშ მეტალ ჯგუფი Phantasm. ჯგუფმა გამოუშვა დემო, მაგრამ ალბომი არასოდეს ჩაუწერია. 1988 წელს ჯგუფი დაიშალა მის წევრებს შორის უთანხმოების გამო. 2001 წელს თრეშ ლეიბლმა Deep Six Records გამოუშვა Wreckage CD, ნაკრები, რომელიც შეიცავდა ჯგუფის იმავე სახელწოდების დემოს 1987 წლის კონცერტიდან. მაკგოვნი შოტლანდიური წარმოშობისაა. ჰყავს ორი ვაჟი, ჯასტინი და ტაილერი, და ქალიშვილი, ჯორდანი. ამჟამად ცხოვრობს ჩრდილოეთ კაროლინაში. მეტალიკის ოფიციალური საიტი Phantasm Encyclopedia Metallum-ზე ↑ myspace.com ↑ metallica.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-21. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ 3.0 3.1 3.2 Ron McGovney Interview 1997. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-11-07. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ http://www.youtube.com/watch?v=z24f6xIv9mU ↑ metallica.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-07-12. ციტირების თარიღი: 2021-01-17. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-08. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ http://www.metal-archives.com/release.php?id=42146
ბალსასი

ბალსასი (ესპ. Río Balsas) — მდინარე მექსიკაში, მისი სიგრძეა 724 კმ. აუზის ფართობი 113 100 კმ², ხოლო წყლის ხარჯი – 24 944 მ³/წმ. იგი მექსიკის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. სათავეს იღებს მექსიკის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში და ჩაედინება წყნარ ოკეანეში. მიედინება სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით. აუზის უდიდესი ნაწილი უკავია ფართოფოთლოვან ტროპიკულ ტყეს. მდინარის ხეობაში ცხოვრობს მექსიკის მოსახლეობის 10 %.
რიო-გრანდე-დე-სანტიაგო

რიო-გრანდე-დე-სანტიაგო (ესპ. Río Grande de Santiago) — მდინარე მექსიკაში, მისი სიგრძეა 433 კმ. იგი მექსიკის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. სათავეს იღებს ჩაპალის ტბიდან. მიედინება ჩრდილოეთ-დასავლეთის მიმართულებით.
Sony Music Entertainment Japan

Sony Music Entertainment (Japan) Inc. (იაპონ. 株式会社ソニー・ミュージックエンタテインメント, ხშირად მოხსენიებული როგორც აბრევიატურით SMEJ ან შემოკლებით Sony Music Japan) — კომპანია Sony-ის მუსიკალური განყოფილება. მას პირდაპირ ფლობს Sony Corporation და დამოუკიდებელია ამერიკული ლეიბლისაგან Sony Music Entertainment. ოფიციალური საიტი ↑ „Sony Japan not part of BMG merger plan-Bertelsmann“. Forbes.com. 15 ნოემბერი, 2003. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-14. ციტირების თარიღი: 2006-07-21. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები

მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები – ესაა მექსიკის კოლუმბამდელი ცივილიზაციის ძეგლების სია. აღნიშნულ სიაში წარმოდგენილი არაა მაიას ცივილიზაციის უამრავი ქალაქი. კოლუმბამდელი ძეგლების რაოდენობა მექსიკაში საკმაოდ დიდია. გარდა ამისა, ყოველ წელს ხდება ახალი არქეოლოგიური ძეგლების აღმოჩენა. სიაში წარმოდგენილია დღესდღეობით აღმოჩენელ ძეგლთაგან ცნობილი და უმსხვილესი ძეგლები. არქეოლოგიური ძეგლები იმყოფება მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ინსტიტუტის (INAH) მმართველობის ქვეშ. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-13. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-05-31. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ http://www.oaxaca.travel/FOTOS_SIITE/Atractivos/AT0217/PZONA%20ARQUOLOGICA%20CERRO%20DE%20LA%20CAMPANA11.pdf[მკვდარი ბმული] ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-08-23. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-27. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-18. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-27. ციტირების თარიღი: 2009-10-27. ↑ http://www.great-adventures.com/destinations/mexico/huapoca.html ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-03-23. ციტირების თარიღი: 2010-04-24. Liste der Ruinenstätten des INAH[მკვდარი ბმული] The Ruins of Mexico: Virtual Tour Website http://www.mexiko-lindo.de/ http://www.mexiko-lexikon.de/mexiko/
გლობუსი

გლობუსი (ლათ. Globus — სფერო) — დედამიწის დაუმახინჯებელი კარტოგრაფიული გამოსახულება სფეროზე; დედამიწის მოდელი, რომელსაც ყველა მიმართულებით სიგრძეებისა და ფართობების ერთი და იგივე მასშტაბი აქვს. პირველი გეოგრაფიული გლობუსი გააკეთა ნიურნბერგელმა მარტინ ბეჰაიმმა 1492 წელს. XVII-XVIII საუკუნეებში, საზღვაო რუკების შემოღებამდე, გლობუსებს იყენებდნენ ზღვაოსნობაში. კარტოგრაფიული შინაარსის მიხედვით გლობუსი სხვადასხვაგვარია, უმეტესად გავრცელებულია ფიზიკური-გეოგრაფიული და პოლიტიკური გლობუსები. ასტრონომიულ გლობუსებზე გამოსახულია ვარსკვლავიერი ცა. სასწავლო გლობუსების მასშტაბებია 1:30 მლნ. — 1 : 80 მლნ. თეთრ გრადუსთა ბადიანი შავი გლობუსები იხმარება მათემატიკური-გეოგრაფიული სავარჯიშოების შესასრულებლად, საპროექციო გლობუსი, რომელიც ცენტრში ელექტრონათურა აქვს, — კარტოგრაფიული პროექციების შესასწავლად. ასლანიკაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 189.
ლუსონი

ლუსონი — ფილიპინების ყველაზე დიდი კუნძული. წარმოადგენს ფილიპინების ეკონომიკურურად, პოლიტიკურად და კულტურულად უმნიშვნელოვანეს ნაწილს. ასევე ლუსონი ეწოდება სამი კუნძულისგან შემდგარ ჯგუფს, რომელიც ამ კუნძულის გარდა მინდანაოს და ვისაიასსაც მოიცავს. სწორედ აქ მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი მანილა. კუნძული იყოფა რვა რეგიონად. ამ კუნძულზე ძირითადად ფილიპინელები სახლობენ, თუმცა აგრეთვე მრავლად არიამ სხვა ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლებიც. აქ მცხოვრებთა ძირითადი სასაუბრო ენა მიეკუთვნება ბორნეო-ფილიპინური ჯგუფს და მალაი-პოლინეზიურ ჯგუფს. ასევე გავრცელებულიაესპანური ენა. მოსახლეობის დიდი ნაწილი კათოლიციზმის აღმსარებელია, თუმცა აქ მცხოვრებთა გარკვეული ნაწილი ბუდიზმის და ისლამის მიმდევარია. ლუსონის ფართობი შეადგენს 104 688 კმ²-ს, ამ კუნძულს ფართობის მხრივ მსოფლიოს კუნძულებში 17-ე ადგილი უკავია. მოსახლეობის მხრივ კი მას მეხუთე ადგილი უკავია. აქ რამდენიმე მილიონიანი ქალაქი მდებარეობს მათგან აღსანიშნავია დედაქალაქი მანილა და კეზონ-სითი. კუნძულის რელიეფი საკმაოდ მთიანია, მრავლადაა ვულკანები და მაღალი მთები. უმაღლესი მწვერვალია პულაგი 2,922 მეტრ სიმაღლით. სხვა მაღალი მთებია: პინატუბო, მაიონი და ტაალი. ლუსონის დასავლეთი სანაპირო გაშენებულია სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ზოლში (ლუსონის ზღვა ფილიპინების ტერიტორიულ წყლებში), აღმოსავლეთი სანპირო კი მდებარეობს ფილიპინების ზღვის ზოლში, ჩრდილოეთში მდებარე კუნძულებისგან კი გამოყოფილია ლუსონის სრუტის მეშვეობით. ლუსონი მის სიახლოვეს მდებარე კუნძულებისგან გამოყოფილია მცირე სრუტეების მეშვეობით. რადგანაც ეს ტერიტორია მდებარეობს ტექტონიკურ ზოლში, აქ ხშირია მიწისძვრები და სხვა ბუნებრივი კატაკლიზმები. ლუსონზე ადამიანები ჯერ კიდევ უძველესი დროიდან სახლობდნენ. ვიდრე ამ კუნძულზე ევროპლები მოვიდოდნენ აქ არსებობდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი და ძლიერი სამეფო, ერთ-ერთი მათგანი იყო ტონდოს სამეფო. ტოდომ I ათწლეულიდან 1589 წლამდე იარსება. ლუსონზე პირველად ესპანელები XVI საუკუნის დასაწყისში გამოჩნდნენ. ლუსონი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა THE ISLAND OF LUZON დაარქივებული 2011-10-11 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუსონი
კუბის გეოგრაფია

კუბა — კუნძულოვანი სახელმწიფო, კარიბის ზღვაში. კუბის ფართობი შეადგენს 110,860 კმ² (42,803.3 კვ მი). სანაპირო ხაზის სიგრძე შეადგენს 3,735 კილომეტრს, ხოლო 29 კილომეტრიანი საზღვარი აქვს ამერიკის შეერთებულ შტატებთა, აქ მდებარეობს გუანტანამოს უბე სადაც არის აშშ-ს გუანტანამოს სამხედრო ბაზა. კუბა მდებარეობს დასავლეთ ატლანტის ოკეანეს სანაპირო ზოლში და მექსიკის ყურის დასავლეთით. ჩრდილოეთიდან აშშ-ს გამოყოფილია ფლორიდის სრუტის მეშვეობით, აღმოსავლეთიდან ჰაიტის კუნძულს გამოყოფილია ქარპირა სრუტის მეშვეობით. კუბის სამხრეთით მდებარეობს კუნძული ხუვენტუდი, ამ კუნძულის ფართობი შეადგენს 3,056 კმ². ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კუბის გეოგრაფია ↑ Stoner, K. Lynn. "Cuba დაარქივებული 2009-10-29 საიტზე Wayback Machine. " Encarta Online Encyclopedia. 2005. 2009-10-31.
გლობუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გლობუსი შეიძლება აღნიშნავდეს: გლობუსი — დედამიწის დაუმახინჯებელი კარტოგრაფიული გამოსახულება გლობუსი — საჯარო თეატრი ლონდონში
AllMusic

AllMusic (ადრინდელი All Music Guide, AMG) — ერთგვარი მუსიკალური სახელმძღვანელო, რომელსაც All Media Guide ფლობს. AllMusic დაარსდა 1991 წელს პოპულარული კულტურის თაყვანისმცემლის მაიკლ ერლეუაინის მიერ როგორც სახელმძღვანელო მომხმარებელთათვის. მომდევნო წელს გამოსცა პირველი ცნობარის სახის წიგნი. AMG ინტერნეტში იპყრობს World Wide Web-ს და თავდაპირველად წვდომადი იყო როგორც Gopher პროტოკოლის საიტი. ოფიციალური საიტი ↑ Allmusic.com Site Info. Alexa Internet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-01. ციტირების თარიღი: 24 მარტი, 2017. ↑ Allmusic, Allmusic.com, 2009, საიტი allmus-about დაარქივებული 2006-05-04 საიტზე Wayback Machine. .
ოზონი

ოზონი (O3) — ჟანგბადის ალოტროპია, აირი, რომელიც განსაზღვრავს დედამიწის ატმოსფეროში მზის რადიაციის შთანთქმის ხასიათს. ოზონისმოლეკულა ჟანგბადის მოლეკულისგან განსხვავებით 3 ატომს შეიცავს, რაც სასუნთქად მომაკვდინებელი ხდება, ამიტომაა რომ იგი ატმოსფეროში ნაკლებადაა და მაღლაა მოქცეული. ოზონის ძირითადი მასა ატმოსფეროში მოთავსებულია ოზონსფეროში — ფენაში, რომელიც განლაგებულია 10-50 კმ სიმაღლეზე. ოზონი წარმოიქმნება წვიმის და ჭექა-ქუხილის შედეგად. ატმოსფეროში სიმაღლის მიხედვით მისი განაწილება კარგად აიხსნება ფოტოქიმიური თეორიით. ოზონი ყველაზე მეტად 2900 A-ზე უფრო მოკლე ტალღის სიგრძის მქონე რადიაციას შთანთქავს, ამიტომ რადიაციის ბიოლოგიურად ყველაზე აქტიური ნაწილი არ აღწევს დედამიწის ზედაპირს. რადიაციის შთანთქმის გამო ოზონის ფენის ტემპერატურა მატულობს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ატმოსფეროს სითბურ რეჟიმზე. ოზონი ძირითადად მიიღება ბუნებაში ჭექაქუხილის შედეგად, მაგრამ არსებობს მისი ლაბორატორიაში მიღების ხერხი. საწყისი პროდუქტებია ამონიუმის პერსულფატი, აზოტმჟავა და წყალი. მიღებული პროდუქტებია ამონიუმის ნიტრატი, გოგირდმჟავა და ოზონი. 3(NH4)2S2O8 + 6HNO3 + 3H2O → 6NH4NO3 + 6H2SO4 + O3 სათბურის აირები ოზონის ხვრელი გლობალური დათბობა Series in Plasma Physics: Non-Equilibrium Air Plasmas at Atmospheric Pressure. Edited by K.H. Becker, U. Kogelschatz, K.H. Schoenbach, R.J. Barker; Bristol and Philadelphia: Institute of Physics Publishing Ltd; ISBN 0-7503-0962-8; 2005 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოზონი International Ozone Association European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb) NASA's Ozone Resource Page დაარქივებული 2013-04-06 საიტზე Wayback Machine. OSHA Ozone Information დაარქივებული 2015-02-19 საიტზე Wayback Machine. Paul Crutzen Interview
საკაო (მთა)

საკაო — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შოდა-კედელის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3135 მ (3129,9 მ). კალთები, განსაკუთრებით ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით, გაშიშვლებული და ძლიერ დასერილია. აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. მთაზე და მის მიდამოებში არ არის ნიადაგმცენარეული საფარი. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 669. ↑ საბჭოთა ტოპოგრაფიული რუკა
Kerrang!

Kerrang! — ჟურნალი როკ მუსიკის შესახებ, რომელიც გამოიცემა Bauer Consumer Media-ს მიერ გაერთიანებულ სამეფოში. პირველად იგი დაიბეჭდა 1981 წლის 6 ივნისს როგორც გაზეთის Sounds ერთ-ერთი დამატება. სახელი მომდინარეობს ონომატოპეიური სიტყვისგან, რომელიც ელექტრო გიტარაზე პაუერ-აკორდის აღებისას წარმოიშვება. ჟურნალი თავდაპირველად ეძღვნებოდა ბრიტანული მძიმე მეტალის ახალი ტალღისა და მძიმე როკის შემსრულებელ ჯგუფებს. ადრეულ 2000-იანებში Kerrang! იქცა ყველაზე გაყიდვად ბრიტანულ მუსიკალურ ჟურნალად. ↑ Brannigan, Paul (6 ივნისი, 2006). „25 Most Important Bands Of Our Lifetime“. Kerrang!. Bauer Media Group (1110). შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Baran, Pete (15 თებერვალი, 2002). „Kerrang topples NME as best selling music weekly“. Freaky Trigger. ციტირების თარიღი: 23-11-2011. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ოფიციალური საიტი Kerrang! რადიო
პეპელა-მონარქის ბიოსფერული ნაკრძალი

პეპელა-მონარქის ბიოსფერული ნაკრძალი (ესპ. Reserva de la biosfera de la Mariposa Monarca) მდებარეობს მექსიკაში, მიჩოაკანის შტატის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხოლო მისი მცირე ნაწილი მეხიკოს შტატში. ნაკრძალის ფართობი 56.000 ჰექტარია და იგი შეიქმნა პეპელა-მონარქის დაცვის მიზნით, რომელიც ამ ტერიტორიაზე იზამთრებს. 2008 წელს იუნესკომ ნაკრძალი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში (ესპანური) CONANP - Programa de Manejo - Reserva de la Biosfera Mariposa Monarca - México დაარქივებული 2009-05-20 საიტზე Wayback Machine.
ლუის ბარაგანის სახლი და სტუდია

ლუის ბარაგანის სახლი და სტუდია მდებარეობს მეხიკოს გარეუბან ტაკუბაიაში. აქ ცხოვრობდა ცნობილი არქიტექტორი ლუის ბარაგანი. სახლი აშენდა 1947 წელს, ბარაგანის ნახაზების მიხედვით. იგი სამ სართულიანია. ფართი შეადგენს 1 162 კვადრატულ მეტრს, გააჩნია საკუთარი ბაღი. დღეისათვის სახლი გადაქცეულია მუზეუმად და მასპინძლობს მნახველებს, რომელთა იქ შესვლაც საკმაოდ გართულებულია და მხოლოდ ორგანიზებულ ტურისტულ ჟგუფებს შეუძლიათ შესვლა. უნიკალური არქიტექტურის გამო, 2004 წელს, იუნესკომ ეს სახლი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ოფიციალური ვებ-გვერდი
სან-მიგელ-დე-ალიენდე

სან-მიგელ-დე-ალიენდე (ესპ. San Miguel de Allende) — ალიენდეს მუნიციპალიტეტის ცენტრი მექსიკაში, გუანახუატოს შტატში. ქალაქი დაარსდა 1542 წელს ფრანცისკანელი ბერის ხუან დე სან-მიგელის მიერ. შემდგომში ქალაქი მნიშვნელოვან მონაწილეობას იღებდა მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით, სან-მიგელში 139 297 ადამიანი ცხოვრობდა. დღეისათვის ქალაქი მექსიკის მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. 2008 წელს, იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ოფიციალური ვებ-გვერდი ღონისძიებები დაარქივებული 2016-08-05 საიტზე Wayback Machine. ტურისტული გიდი დაარქივებული 2017-05-06 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია დაარქივებული 2017-06-12 საიტზე Wayback Machine.
ქართველი ფიზიკოსები

ელეფთერ ანდრონიკაშვილი თინათინ ასათიანი ნოდარ ბიბილაშვილი რევაზ დოღონაძე გიორგი დვალი ალბერტ თავხელიძე ლიგური მოსულიშვილი ზურაბ ურუშაძე ნოდარ ცინცაძე რევაზ ჯიბუტი
პოპოკატეპეტლის მთის მონასტრები

პოპოკატეპეტლის მთის მონასტრები (ესპ. Monasterios en las faldas del Popocatépetl) მდებარეობს მექსიკაში, მორელოსის შტატში, ვულკან პოპოკატეპეტლის მახლობლად. ესაა რამდენიმე მონასტერი, რომელიც მე-16 საუკუნეში, ფრანცისკანელთა, დომინიკელთა და ავგუსტინელთა ორდენის წარმომადგენლებმა ააშენეს. ამ მონასტრებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს მთის დასავლეთ ტერიტორიის საკმაოდ დიდი მოსახლეობის საკმაოდ მოკლე დროში გაქრისტიანების საქმეში. ეს მონასტრები გამოირჩევიან მკაცრი შესახედაობის არქიტექტურით. ძირითად ნაგებობას აქვს საკმაოდ შთამბეჭდავი სიმაღლე. მონასტრებს არტყავს გალავნები. 1994 წელს, ეს მონსატრები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ამ დროისთვის ეს კომპლექსი იუნესკოს მემკვიდრეობის რიგით მე-14 ძეგლს წარმოადგენდა მექსიკიდან. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში Advisory Body Evaluation Decision: Report of the 18th Session of the Committee San Luis Potosi can be declared as World Heritage[მკვდარი ბმული] San Miguel de Allende. Candidate to be declared World Heritage The Killers 10 cosas interesantes sobre el video (ესპანური)
საკაჟია

საკაჟია — კარსტული მღვიმე საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გოდოგნის მიდამოებში. მდებარეობს მდინარე წყალწითელას ხეობის მარცხენა კალთაზე, ზღვის დონიდან 150 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. არ არის სტალაქტიტური ნაღვენთები, მშრალია. წარმოადგენს მრავალფენიან არქეოლოგიურ ძეგლს. მღვიმის ჯამური სიგრძე 35 მ, სიღრმე 20 მ, სიგანე 6 მ, სიმაღლე 4 მ. აღმოაჩინეს 1914 წელს (რუდოლფ შმიდტი, ლეონ კოზლოვსკი). საკაჟია ამიერკავკასიაში მიკვლეული პირველი პალეოლითური ძეგლია. მღვიმეს რუდოლფ ვირხოვის სახელი ეწოდა. 1936 წელს გათხრები განახლდა (ხელმძღვანელი მ. ნიორაძე), აღმოჩენილია მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური და პალეონტოლოგიური მასალა, აღადგინეს ძეგლის ძველი სახელწოდება — „საკაჟია“. 1973 წელს გათხრების დროს (ხელმძღვანელი გიორგი ნიორაძე) ზედაპალეოლითური ფენის ქვეშ 1,5 მ. სიღრმეზე გამოვლინდა მუსტიეური ფენები. აღმოჩნდა ქვის ლევალუაზური ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები და მათზე დამზადებული სხვადასხვა ტიპის წვეტანები, სახოკები, დანები და სხვა ნივთები. ამ ფენებში ნაპოვნია მღვიმური დათვის, მარტორქის, ლოსის, კეთილშობილი ირმის, ბიზონის, კავკასიური ჯიხვის, ტახისა და სხვა ცხოველთა ძვლები. აქვე აღმოჩნდა ნეანდერტალელი ადამიანის ზედა ყბის ფრაგმენტი და კბილები. აღნიშნული მასალა შუა და გვიანდელი მუსტიეს ხანით თარიღდება. ზედაპალეოლითური ხანის მასალიდან აღსანიშნავია კაჟისა და ობსიდიანის ლამელებზე და ანატკეცებზე დამზადებული სხვადასხვა ტიპის საფხეკები, საჭრისები, გრავეტისა და შატელპერონის ტიპის მსგავსი დანები და სხვა ნივთები, აგრეთვე ძვლისა და რქის ნაკეთობანი: მრგვალგანივკვეთიანი ძვლის შუბისპირები, სადგისები, ირმის რქისგან დამზადებული მიწის საჩიჩქნი თოხისმაგვარი იარაღი. აქვეა ნაპოვნი კრომანიონელი ადამიანის თავის ქალის ფრაგმენტები. ამავე ფენებში აღმოჩენილია დომბის, კეთილშობილი ირმის, ქურციკის, ჯიხვის, ტახის, ცხენის, მღვიმური დათვის, მურა დათვის, მღვიმის ლომის, ფოცხვერისა და სხვა ცხოველთა ძვლები. ზედაპალეოლითური მასალა ორინიაკულია და განეკუთვნება საქართველოს ზედაპალეოლითური კულტურის შუა (განვითარებულ) საფეხურს. 1914 წლიდან კოლექცია დაცულია სანქტ-პეტერბურგში, მიკლუხო-მაკლაის სახელობის ანთროპოლოგიისა და ათნოგრაფიულ მუზეუმებში, 1936 წლიდან მასალა — სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. ბუნების ძეგლია. საქართველოს ბუნების ძეგლები ტინტილოზოვი, თუშაბრამიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 669. „საქართველოს არქეოლოგია“, თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 44. ნიორაძე გ., ქვის ხანის ადამიანი საკაჟიას გამოქვაბულში, თბ., 1953; ნიორაძე მ., ახალი აღმოჩენები საკაჟიას მღვიმეში, «საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1974, ტ. 75, № 3; მისივე, Археологические работы в пещере Сакажия, იქვე, 1976, ტ. 84, № 1; Габуния Л. К., Ниорадзе М. Г., Векуа А. К., О мустьерском человеке из Сакажия (Западная Грузия), «Вопросы антропологии», 1978, в. 59;
კალიფორნიის ნახევარკუნძული

კალიფორნიის ნახევარკუნძული (ესპ. Península de Baja California) — ნახევარკუნძული მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. მისი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1250 კილომეტრია. იგი წყნარი ოკეანისგან გამოყოფს კალიფორნიის ყურეს. ნახევარკუნძულის ფართობი 143,396 კვადრატულ კილომეტერს შეადგენს. მექსიკის ძირითად ტერიტორიასთან მიერთებულია ხმელეთის წვრილი ზოლით, რომელიც სონორას შტატს მიეკუთვნება. ნახევარკუნძულზე ოთხი უდაბნო მდებარეობს. უძველეს დროში, კალიფორნიის ნახევარკუნძული წარმოადგენდა ჩრდილოამერიკული ტექტონიკური ფილის ნაწილს. დაახლოებით 12-15 მილიონი წლის წინ, ამ ფილის დასავლეთ ნაწილმა დაიწყო მისგან გამოყოფა და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა ნახევრაკუნძულად. დღეისათვის იგი ვულკანურად საკმაოდ აქტიურ ზონას წარმოადგენს. ჯერ კიდევ ნახევარკუნძულის აღმოჩენამდე, ევროპელი მკვლევრები ვარაუდობდნენ მისი არსებობის შესახებ. ეს მხოლოდ შემდგომში დადასტურდა, ერნან კორტესის მიერ მექსიკის დაპყრობის გაგრძელებისას, როდესაც გემები კალიფორნიის ყურის გავლით ნახევარკუნძულს მიადგნენ. სახელი „კალიფორნიაც“ სწორედ ესპანელებმა უწოდეს. Learn all about the incredible Baja Peninsula. Baja California State Government: History დაარქივებული 2008-04-11 საიტზე Wayback Machine.
მონტესუმა II

მონტესუმა II (1466 – 1520) — ტენოჩტიტლანის რიგით მეცხრე მბრძანებელი (1502-1520 წ.წ.). მისი მმართველობის პერიოდი იმითაა გამორჩეული, რომ სწორედ ამ დროს დაიპყრეს ესპანელებმა აცტეკების იმპერია. მონტესუმას პორტრეტს ისტორია გვიხატავს მისი, როგორც დამარცხებული ხალხის ბელადის ჭრილში. ბევრი წყარო მას საკმაოდ სუსტ და მერყევ მმართველად აღწერს. მისი მმართველობისას, აცტეკების იმპერიამ მიაღწია მაქსიმალურ ზომას. ექსპანსიური ომების ხარჯზე მონტესუმამ თავისი იმპერია გააფართოვა სამხრეთით და მას შემოუერთა ისეთი სამხრეთ ტერიტორიები, როგორიცაა – ხოკონოსკო, ჩიაპასი, ტეუანტეპეკის ყელი. ასევე შეიერთა საპოტეკის და იოპის ხალხები. მონტესუმას ჰყავდა რვა ქალიშვილი, რომელთაგან ჩვენ ვიცნობთ ტეკუიჩპოს – იგივე დონა ისაბელ მონტესუმას და თერთმეტი ვაჟი. მათგან ისტორიისთვის ცნობილია ჩიმალპოპოკა და ტლალტეკაცინი. პირველწყარო, რომელიც ესპანელების მექსიკაში შეჭრის შესახებ გვიამბობს, არის ესპანელთა რაზმის ერთ-ერთი წევრის, ბერნალ დიას-დელ-კასტილიოს მიერ დაწერილი „ახალი ესპანეთის დაპყრობის ნამდვილი ისტორია". აი როგორ ახასიათებს იგი თავის წიგნში მონტესუმას, რომელმაც ის პირადად იხილა: ესპანელებისა და აცტეკების გადამწყვეტი შეტაკებისას, მონტესუმა მოკლეს. მკვლელობის ზუსტი დეტალები უცნობია. სხვადასხვა წყაროები სხვადასხვაგვარ ინფორმაციას გვაწვდიან. ბერნალ-დიას-დელ-კასტილიო თავის „ახალი ესპანეთის დაპყრობის ნამდვილი ისტორიაში“ გადმოგვცემს, რომ ესპანელებმა აიძულეს მონტესუმა გამოსულიყო თავისი სასახლის აივანზე და აცტეკები დაეშოშმინებინა, უკანდახევისკენ მოეწოდებინა. მონტესუმას ამ საქციელმა მისი ხალხი განარისხა და მათ იმპერატორს ქვები და შუბები დაუშინეს, რის შედეგადაც მონტესუმა გარდაიცვალა. ანალოგიურად გადმოგვცემს აცტეკთა უკანასკნელი იმპერატორის სიკვდილს თვითონ ერნან კორტესიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 105. portrait of Motecuhzoma Xocoyotzin (ესპანური) მონტესუმა II დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ესპანელთა მიერ ამერიკის დაპყრობების ისტორია
ჩრდილოეთი კუნძული (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩრდილოეთი კუნძული: ჩრდილოეთი კუნძული — კუნძული ახალ ზელანდიაში. ჩრდილოეთი კუნძული — კუნძული ახალი მიწის არქიპელაგში.
კინიკური სკოლა

კინიკური სკოლა, ცინიკური სკოლა (ბერძნ. κῠνικοί, ლათ. Cynici), სოკრატული ფილოსოფიური სკოლა ძველ საბერძნეთში, დააარსა ძვ. წ. 380 ანტისთენემ. სოკრატეს მოძღვრებას ავითარებდა ძირითადად ეთიკაში. სოკრატული დებულება — ბედნიერება სიკეთის მიღწევაშია — კინიკოსებმა თავისებურად განავითარეს თავისუფალ, ავტონომიურ პიროვნების თეორიად. ანტინთენე და დიოგენე სინოპელი ადამიანს ურჩევდნენ ბუნებასთან დაახლოებას, საზოგადოებისაგან გაქცევას, პირველყოფილს მდგომარეობაში დაბრუნებას. დიოგენე სინოპელმა კინიკური იდეები ცხოვრების წესად აქცია („დიოგენეს ფარანი“, „დიოგენეს კასრი“). კინიკური სკოლიდან განვითარდა სტოიციზმი. სტოელმა კინიკოსებისაგან აიღეს მსოფლიო სახელმწიფოს, საყოველთაო თანასწორობის, კოსმოპოლიტიზმის იდეები. შემეცნების ახსნაში კინიკოსებმა უარყვეს სოკრატეს ზოგადის, გვარეობითი ცნებების თეორია და წინა პლანზე დააყენეს ინდივიდუალურის, ერთეულადის მნიშვნელობა, გააკრიტიკეს პლატონის იდეების თეორია. წერეთელი ს., ანტიკური ფილოსოფია, თბ., 1968; ჭელიძე მ., ქსე, ტ. 5, გვ. 521, თბ., 1980