laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები 2020

2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები ბელარუსში. ჩატარდა კვირას, 2020 წლის 9 აგვისტოს. ხმის მიცემის პროცედურა დაიწყო 4 აგვისტოს და გაგრძელდა 8 აგვისტომდე. ბელარუსის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ არჩევნებში გამარჯვებულად გამოაცხადა მოქმედი პრეზიდენტი ალექსანდრე ლუკაშენკო, რომელმაც მეექვსე ვადით მოახერხა თანამდებობაზე დარჩენა, მიიღო რა ხმათა 80%. ლუკაშენკომ მოიგო ყველა საპრეზიდენტო არჩევნები ქვეყანაში (1994 წლიდან), საერთაშორისო დამკვირვებლებმა ყველა მათგანი გარდა პირველისა შეაფასა როგორც არათავისუფალი და არასამართლიანი. ოპოზიციონერმა კანდიდატმა სვეტლანა ტიხანოვსკაიამ გამოაცხადა რომ მან არჩევნები ხმათა სულ მცირე 60 %-ით მოიგო, მოუწოდა ლუკაშენკოს მოლაპარაკებების დაწყებისაკენ. მისი კამპანიისგან წარმოიქმნა ბელარუსის საკოორდინაციო საბჭო, რომლის მიზანიც იყო ხელისუფლების გადაცემის პროცესისთვის ხელის შეწყობა და ოფიციალური შედეგების წინააღმდეგ ხანგრძლივი მძლავრი „საპროტესტო მოძრაობის“ დაწყება. საკოორდინაციო საბჭოს პრეზიდიუმის შვიდივე წევრი მოგვიანებით დააპატიმრეს ან წავიდნენ დევნილობაში. ყველა კანდიდატმა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას შედეგების ბათილად ცნობის მოთხოვნით მიმართა. ბევრმა ქვეყანამ არ ცნო არჩევნების შედეგი, ისევე როგორც ევროკავშირმა, რომელმაც სანქციები დაუწესა ბელარუსის სახელისუფლებო ოფიციალურ პირებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან „ძალადობაზე, რეპრესიებსა და არჩევნების გაყალბებაზე“. არჩევნების შედეგებმა ბელარუსში მასშტაბური საპროტესტო აქციები გამოიწვია. ↑ Явка избирателей. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 ივნისი 2020. ციტირების თარიღი: 9 August 2020 ↑ Belarus Authorities Cancel Opposition Campaigning Ahead Of Election en. ციტირების თარიღი: 5 August 2020 ↑ „Belarus Election Commission says Lukashenko was re-elected“. Reuters. ↑ As Belarus Elects New Parliament, Lukashenka Says He Will Seek Another Presidential Term en (17 November 2019). ციტირების თარიღი: 5 February 2020 ↑ crd.org ↑ BBC ↑ Тихановская объявила себя победителем президентских выборов и предложила переговоры Лукашенко. ციტირების თარიღი: 10 August 2020 ↑ Все кандидаты в президенты Беларуси, кроме Лукашенко, оспорили результаты выборов. ციტირების თარიღი: 12 August 2020 ↑ Belarus: EU imposes sanctions as Lukashenko orders police to clear the streets en. ციტირების თარიღი: 19 August 2020 ↑ Global Protest Tracker, Carnegie Endowment for International Peace (website visited on 21 October 2021) Why wearing the wrong socks is risky in Belarus, BBC News (6 May 2021)
ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა

ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა (სრული სახელწოდება — სსიპ - აკაკი წერეთლის სახელობის ქალაქ ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა ) — ქალაქ ზუგდიდის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. 2016 წლის მონაცემებით სკოლაში არის 1134 მოსწავლე. დასაქმებულია 71 მასწავლებელი. 2022 წელს საქართველოში იყო იმ 14 სკოლიდან ერთ-ერთი რომელიც ესტონურ პროექტ „CLANBEAT“-ს შეუერთდა. [წყარო არ არის მითითებული 932 დღე] casio.ge[მკვდარი ბმული] edu.aris.ge ↑ სსიპ - აკაკი წერეთლის სახელობის ქალაქ ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა ↑ zssu.ge
ახალდაბა (დაბა)

ახალდაბა — დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის ორივე მხარეს მდინარე ნეძვისწყლის შესართავთან (ზღვის დონიდან 760 მ, ბორჯომიდან 18 კმ). წყაროებში ახალდაბა იხსენიება XII საუკუნიდან. იგი მცირე ქალაქი იყო, მაგრამ მოხერხებული გეოგრაფიული მდებარეობა სტრატეგიულ და სავაჭრო მნიშვნელობას ანიჭებდა. გვიანდელი ფეოდალიზმის ხანაში ისევ მცირე ქალაქად რჩება. ახალდაბასთან 1260 წელს გაიმართა ქვიშხეთის ბრძოლა. შემორჩენილია X საუკუნის ხიდის ნაშთი და კოშკი. ახალდაბა დაბალმთიანი კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტია. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1965 წელს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1586 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 280. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ 5.0 5.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ვიტალი გერასიმოვი

ვიტალი გერასიმოვი (რუს. Виталий Петрович Герасимов) (დ. 9 ივლისი, 1977, ყაზანი — გ. 7 მარტი, 2022, ხარკივთან) — რუსი ოფიცერი და ბოლოს 41-ე საერთო-საჯარისო არმიის შტაბის უფროსი, გენერალ-მაიორი. 1999 წელს დაამთავრა ჩელიაბინსკის უმაღლესი სატანკო სამეთაურო სასწავლებლის ყაზანის ფილიალი. მონაწილეობა მიიღო ჩეჩნეთის მეორე ომში, სირიის სამოქალაქო ომში და ყირიმის ოკუპაციაში, რისთვისაც დაჯილდოვდა. 2022 წლის მარტში უკრაინაზე თავდასხმის დროს უკრაინის სადაზვერვო სამსახურმა ფსბ-ის კომუნიკაცია ჩაჭრა, რის შემდეგაც გერასიმოვი ხარკივთან მოკლეს. ↑ „Did Ukraine kill Russian military chief Gerasimov's relative?“. TRT (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ Borger, Julian (2022-03-08). „Vitaly Gerasimov: second Russian general killed, Ukraine defence ministry claims“. The Guardian (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ „Bei Charkiw: Offenbar zweiter russischer General getötet“. Frankfurter Allgemeine Zeitung (გერმანული). ISSN 0174-4909. ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ Avenarius, Tomas. „Krieg in der Ukraine: Russischer General Vitali Gerasimow getötet“. Süddeutsche Zeitung (გერმანული). ციტირების თარიღი: 2022-03-14.
ოლექსი არესტოვიჩი

ოლექსი არესტოვიჩი (უკრ. Олексій Миколайович Арестович; დ. 3 აგვისტო, 1975, წითელწყარო, საქართველოს სსრ) — უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი (2020 წლის 1 დეკემბრიდან 2023 წლის 17 იანვრამდე), ბლოგერი, მსახიობი, პოლიტიკური და სამხედრო მიმომხილველი. არესტოვიჩი არის ფსიქოლოგიური სემინარების და ტრენინგების ორგანიზატორი და სამხედროებისთვის ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის საქველმოქმედო ფონდის დამფუძნებელი. არესტოვიჩი იყო მინსკის სამმხრივი საკონტაქტო ჯგუფის სპიკერი, მინსკის ჯგუფში უკრაინის დელეგაციის ხელმძღვანელი და უკრაინის პრეზიდენტის აპარატის უფროსის, ანდრეი ერმაკის, მრჩეველი ეროვნული უსაფრთხოების სფეროს სტრატეგიული კომუნიკაციების საკითხებში. 2022 წლის 24 თებერვლიდან არესტოვიჩი ატარებს ყოველდღიურ ბრიფინგებს უკრაინაში რუსეთის შეჭრასთან არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით. 2023 წლის 17 იანვარს თანამდებობიდან გადადგა სკანდალური განცხადების გამო. განცხადების თანახმად რაკეტა, რომელიც უკრაინის ქალაქ დნიპროში საცხოვრებელ კორპუსს მოხვდა, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის სისტემამ ჩამოაგდო და დაცემისას აფეთქდა. ↑ წითელწყარო 1926-1991 წლებში დედოფლისწყაროს ერქვა. ↑ Reuters (2022-02-28). „Ukrainian presidential adviser demands Russian forces leave - media“. Reuters (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ „Mariupol evacuation postponed as Russia accused of breaking ceasefire“. The Guardian (ინგლისური). 2022-03-05. ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ „Справа Шеремета та зустріч Зеленського з Путіним — Прогнози Арестовича“. 5 Канал (რუსული). ციტირების თარიღი: 14 მარტი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „Servicemen of the Armed Forces of Ukraine and other law enforcement agencies do not yield to the Russian troops and oppose them - Adviser to the Head of the Office of the President“ (ინგლისური). Office of the President of Ukraine. 2022-02-24. ციტირების თარიღი: 14 მარტი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ Taylor, Chloe (2022-03-10). „Logistics problems, Ukraine defenders still thwarting Russian attacks; talks fail to yield cease-fire“ (ინგლისური). CNBC. ციტირების თარიღი: 2022-03-14. ↑ ალექსეი არესტოვიჩმა გადადგომის შესახებ განცხადება დაწერა
ხუტა ახვლედიანი

ხუტა ახვლედიანი (დ. 4 თებერვალი, 1894, გურძემი, მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 იანვარი, 1975) — ქართველი პედაგოგი, ჟურნალისტი, სამხედრო პირი. დაამთავრა ჯერ ძველსენაკის, ხოლო შემდეგ ქუთაისის გიმნაზია და თბილისის სასულიერო სემინარია. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. გახდა ქართული ჯარის მაიორი საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. ცვლილებები მოხდა სასაზღვრო და საბაჟო სამსახურების სტრუქტურაში 1918 წელს. ამიტომ სხვა სამხედრო პირებთან ერთად ბათუმის საბაჟოს შტატში ჩაირიცხა. 1921 წლის 17 მარტს დამოუკიდებელი საქართველოს მთავრობა უცხოეთში ბათუმის საბაჟოს გავლით წავიდა. ამის გამო ბოლშევიკები საბაჟოს მოხელეებს გაუწყრნენ და ევსევი ახვლედიანსაც არაერთი უსიამოვნება შეხვდა. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში, რომლის დამარცხების შემდეგ რამდენიმე წლის მანძილზე ახლობლებთან იმალებოდა, ხშირად იცვლიდა მისამართებს, ფარულად ასტრახანში გაემგზავრა 1927 წელს. იქიდან, საფრანგეთში მამიდაშვილებთან აპირებდა წასვლას, მაგრამ ვერ მოახერხა და მანჯურიაში, ქალაქ ხარბინში გადავიდა. იქ იმ დროს ძლიერი ქართული სათვისტომო არსებობდა ივლიანე ხაინდრავას მეთაურობით. ევსევი ახვლედიანს, როგორც ქართული არმიის ოფიცერს და 1924 წლის აჯანყების მონაწილეს ხარბინელები დიდი პატივისცემით შეხვდნენ და ქართული ბიბლიოთეკა ჩააბარეს 20 000 წიგნით. ის წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ბიბლიოთეკას და ახალი გამოცემებით ამდიდრებდა მას. მონაწილეობდა სათვისტომოს ცხოვრებაში. იყო ხარბინის ქართული საზოგადოების მდივანი. ევსევი ახვლედიანმა მანჯურიიდანაც ვერ მოახერხა საფრანგეთში ემიგრირება და იძულებული გახდა პროფესია შეეცვალა. იგი ჩაირიცხა ხარბინის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე 1929 წელს. იაპონიის მიერ ხარბინისა და ჩრდილოეთ მანჯურიის ოკუპაციის შემდეგ, ევსევი ახვლედიანი შანხაიში გადასახლდა და ფრანგულ კონცესიაში დაიწყო მუშაობა 1931 წელს. გახსნა რესტორანიც, სადაც ადგილობრივი და ტურისტად ჩასული ქართველები იყრიდნენ თავს. 1945 წლის აგვისტოში, კვანტუნის არმიის განადგურების შემდეგ, საბჭოთა ჯარი ხარბინში შევიდა. შანხაიში აქტიურად ამუშავდა საბჭოთა საელჩო და ემიგრანტთა ნაწილი სამშობლოში დაბრუნდა. იგი ემიგრაციაში დარჩა და უკვე ხანშიშესულმა კიდევ ერთხელ გამოიცვალა პროფესია. 1957 წელს მუშაობა დაიწყო უხანის, ხოლო 1961 წელს – სუჯოუს პედაგოგიურ ინსტიტუტში რუსული ენის მასწავლებლად. 1961 წელს საბჭოთა კავშირსა და ჩინეთს შორის მომხდარმა უთანხმოებამ და ახალმა კონფლიქტმა შეუძლებელი გახადა ევსევის ჩინეთში დარჩენა. ევსევი ახვლედიანი ჰონკონგში ჩავიდა, ავსტრალიაში გაემგზავრა და სიდნეიში დასახლდა 1963 წელს. განაგრძო ურთიერთობა იქაურ მცირერიცხოვან ქართველობასთან, აგროვებდა ქართულ წიგნებს სიდნეიში მცხოვრები ქართველი ბავშვებისათვის. იმდროინდელ წერილებში ძირითადად ქართულ წიგნებსა და ჟურნალ–გაზეთებს ითხოვდა. შთამომავლობა არ დარჩენია. ქართველები უცხოეთში - წ.1 - თბ., 2012. გვ. 27-28 ხუტა ახვლედიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ილანთაშის ციხე

ილანთაშის ციხე — ციხე თურქეთში ქალაქ არაკლიიდან მდინარე ყარადერეს ხეობაში. უშუალოდ იმ ადგილს, სადაც ძეგლია დაშენებული ჰქვია ილანთაში. ამ მონაკვეთში ხეობა საკმაოდ ვიწროვდება. ციხე აგებული იყო მდინარის მარცხენა მხარეს ხეობისაკენ წინ წამოზიდული კლდოვანი კონხცის თავზე. ხანგრძლივი დროით ეს ტერიტორია და მათ შორის ციხისათვის განკუთვნილიკლდოვანი ბორცვიც ქვისკარიერადგამოიყენებოდა. ამიტომაცაა, რომ ციხისათვის განკუთვნილი ტერიტორიაც და ციხის დიდი ნაწილიც დაანგრიეს და ჩვენამდე შემორჩა მხოლოდ კლდის სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთში არსებული კედლების საძირკვლის მცირე ნაშთები. როგორც ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა გადმოგვცეს, ხელისუფლების ჩარევით ამჟამად აქ შეჩერებულია ნგრევის პროცესი და ქვისგატანა. როგორც ჩანს, პერსპექტივაში გათვალისწინებულია გადარჩენილი ნაწილის აღდგენა-გამაგრება. ციხის აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი თითქმის განადგურებულია. როგორც შემორჩენილი მცირეოდენი ნაშთების მიხედვით ჩანს, ნაგებობის გეგმა თავის დროზე მთლიანად კლდოვანი ბორცვის კონფიგურაციაზე იყო მორგებული. მას ერთადერთი ისიც საკმაოდ რთული მისადგომი სამხრეთიდან უნდა ჰქონოდა. როგორც საძირკვლის ნაშთებიდან ჩანს, აქ კედლების სისქეც შესაბამისად განიერია და იგი 90 სმ ან 1,20 მ-მდე აღწევს. აქ არსებული ნაშთების ფრაგმენტულობის გამო, რაიმე სრულყო-ფილი ანაზომის გაკეთება შეუძლებელია. ჩანს, რომ წყობებში გამოყენებულია კლდის ქვა, რომელსაც ხშირ შემთხვევაში გარე ზედაპირი ჩამოსწორებული აქვს. მშენებლობაში გამოყენებულია მოთეთრო ფერის დუღაბის საკმაოდ თხელი ფენა. ნაგებობა საკმაოდ ადრეული ჩანს. კონკრეტულად მის თარიღზე საუბარი ჭირს. ციხის უშუალო დანიშნულება უნდა ყოფილიყო ზღვის სანაპირო ზოლიდან ბაიბურთ-ჩაიკარას მიმართულებით ხეობაზე გამავალი გზის გაკონტროლება. ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 48 ISBN 978-9941-0-6458-6.
მიხეილ ყაუხჩიშვილი

მიხეილ ყაუხჩიშვილი (დ. 17 ივლისი, 1889, ქუთაისი — გ. 14 აპრილი, 1948) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. სოციალისტ-ფედერალისტი. მისი ქალიშვილი — ნინო ყაუხჩიშვილი. 1912 წელს დაამთავრა პეტერბურგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი. მუშაობდა პეტერბურგის მერიაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში. მონაწილეობდა სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის საქმიანობაში. 1918 წელს სოციალ-ფედერალისტთა სიით გახდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. შედიოდა საბჭოს გზათა კომისიაში. 1919 წლის თებერვალში მონაწილეობდა დამფუძნებელი კრების არჩევნებში სოციალ-ფედერალისტური პარტიის სიით, თუმცა, მანდატი ვერ მოიპოვა. საკანდიდატო სიაში 30-ე ნომერი იყო. 1918 წელს მთავრობის დავალებით გაემგზავრა დასავლეთ ევროპაში ენერგეტიკისა და, ზოგადად, ეკონომიკის სფეროების შესასწავლად და რეკომენდაციების შესამუშავებლად. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეკონომიკური წარმომადგენელი იტალიაში. 1920 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და გააცნო სახელმწიფო ეკონომიკის კომისიას თავისი რეკომენდაციები. როგორც ინჟინერი, მონაწილეობდა გორის მიწისძვრის შედეგების აღმოფხვრაში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. ცხოვრობდა გერმანიაში. კარლსრუეს პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში მოიპოვა ელექტროინჟინერიის დოქტორის ხარისხი. მუშაობდა „სიმენსის“ ქარხანაში. 1939 წელს ჰიტლერის პოლიტიკური რეჟიმის (ებრაელი ცოლი ჰყავდა) გამო საცხოვრებლად იტალიაში გადავიდა. 1940 წლიდან ხელმძღვანელობდა „სიმენსის“ იტალიურ ფილიალს. მიხეილ ყაუხჩიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ინსულინი

ინსულინი — პეპტიდური ჰორმონი, რომელიც გამოიმუშავებს პანკრეასის კუნძულების ბეტა უჯრედებს; ითვლება ორგანიზმის მთავარ ანაბოლურ ჰორმონად. ის არეგულირებს ნახშირწყლების, ცხიმებისა და ცილების ცვლას, რაც ხელს უწყობს სისხლში გლუკოზის შეწოვას ღვიძლში, ცხიმოვან და ჩონჩხის კუნთების უჯრედებში. ამ ქსოვილებში აბსორბირებული გლუკოზა გარდაიქმნება ან გლიკოგენად გლიკოგენეზის გზით, ან ცხიმებად (ტრიგლიცერიდებად) ლიპოგენეზის გზით, ან, ღვიძლის შემთხვევაში, ორივეში. ღვიძლის მიერ გლუკოზის გამომუშავება და სეკრეცია ძლიერ თრგუნავს სისხლში ინსულინის მაღალი კონცენტრაციით. მოცირკულირე ინსულინი ასევე გავლენას ახდენს ცილების სინთეზზე სხვადასხვა ქსოვილებში. ამიტომ ეს არის ანაბოლური ჰორმონი, რომელიც ხელს უწყობს სისხლში მცირე მოლეკულების გარდაქმნას უჯრედებში მსხვილ მოლეკულებად. სისხლში ინსულინის დაბალ დონეს აქვს საპირისპირო ეფექტი, რაც ხელს უწყობს კატაბოლიზმის გავრცელებას, განსაკუთრებით სხეულის სარეზერვო ცხიმს. ↑ (2011) Biochemistry, 4th, New York: Wiley.  ↑ 2.0 2.1 (1995) Biochemistry., Fourth, New York: W.H. Freeman and Company, გვ. 773–74. ISBN 0-7167-2009-4.  ↑ Sonksen P, Sonksen J (July 2000). „Insulin: understanding its action in health and disease“. British Journal of Anaesthesia. 85 (1): 69–79. doi:10.1093/bja/85.1.69. PMID 10927996.
ბილი სტრეიჰორნი

უილიამ თომას "ბილი" სტრეიჰორნი (William Thomas "Billy" Strayhorn; დ. 29 ნოემბერი, 1915 — გ. 31 მაისი, 1967) — ამერიკელი კომპოზიტორი, პიანისტი, ყველაზე უკეთ ცნობილი მისი წარმატებული თანამშრომლობით ბენდლიდერთან და კომპოზიტორთან დიუკ ელინგტონთან, რომელიც ორი ათწლეული გრძელდებოდა. მის კომპოზიციათა შორისაა "Chelsea Bridge", "Take the "A" Train" და "Lush Life". Hajdu, David title=Lush Life: A Biography of Billy Strayhorn (1996). {{{title}}}. New York: Farrar Straus & Giroux. ISBN 0-374-19438-6.  Van de Leur, Walter (2002). Something to Live For: The Music of Billy Strayhorn. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-512448-0.  Ginell, Richard S.. Biography of Billy Strayhorn AllMusic-ზე. ციტირების თარიღი: 2012-04-26.
შაბანის ციხე

შაბან კალესის ციხე — ციხე თურქეთში მდინარე ხარშიტის წყლის მარცხენა სანაპიროზე. ცენტრალური გზიდან უნდა გადალახო მდინარე ხარშიტი და შეუყვე სოფელ დოხუზ–კონაღის აღმართებს. ამ სოფლის ძველი სახელია ზანდანი. გზაა სოფლის ცენტრამდე ძალზე ცუდია. ციხე, უფრო ზუსტად ციხე-კოშკი სოფლის თავში, ხეობისაკენ წინ წამოზიდულ კლდოვან, პირამიდისებური ფორმის ბორცვზეა დაშენებული. აქედან შესანიშნავად მოსჩანს ხეობა, ოთხივე მხრივ კარგად მოზრდილ მანძილზე. ადგილობრივთა გადმოცემით, ხარშიტის ხეობაზე გამავალი ძველი გზები ძირითადად ხეობის მარცხენა მხარის ზედა ნაწილში იყო გამართული, რადგან აქ რელიეფი შედარებით არაა მკაცრი. ბევრია მოვაკებული ადგილები, რომლებზედაც სოფლებია გაშენებული. მათივე გადმოცემით ძველი გზა სწორედ იმ მაღლა აზიდული ბორცვის ძირში გაივლიდა, რომელზედაც ციხე იყო დაშენებული. ძეგლი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. მხოლოდ აქა-იქ შეინიშნება საძირკვლის ნაშთები. ადგილობრივთა გადმოცემით, იგი დანგრევამდეც მცირე მოცულობის ნაგებობა იყო. როგორც ჩანს, ეს ციხე-კოშკი აქ გამავალ გზას აკონტროლებდა და ამავე დროს მას საგუშაგო-სასიგნალო დანიშნულების ფუნქციაც უნდა ჰქონოდა. ვფიქრობთ, იგი ხეობის როგორც ზედა, ისე ქვედა ზონაში არსებულ საფორტიფიკაციო ნაგებობებთან იყო დაკავშირებული და თავისი ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე შუალედურ რგოლს წარმოადგენდა. ჩანს, რომ ხეობას უკვე ადრებიზანტიური ეპოქიდან მაინც ჰქონდა ერთ ჯაჭვზე ასხმული თავდაცვის სისტემა ზღვის სანაპიროდან ხეობის სათავეებამდე. ისტორიული ჭანეთის ცენტრალურ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2019, გვ. 51-52 ISBN 978-9941-8-1990-2.
ევგენი სმორიგინი

ევგენი სმორიგინი (ბელარ. Яўген Міхайлавіч Смарыгін, უკრ. Євге́н Миха́йлович Смори́гін; დ. 28 იანვარი, 1979, მინსკი, ბსსრ) — უკრაინელი და ბელორუსი მსახიობი, ტელეწამყვანი, სცენარისტი, პროდიუსერი, მომღერალი. დაიბადა 1979 წლის 28 იანვარს მინსკში. [წყარო არ არის მითითებული 844 დღე] მამა — მიხაილო, მძღოლია. დედა — ლუდმილა, საბავშვო ბაღის მასწავლებელია. დაამთავრა ბელორუსის სახელმწიფო კონსერვატორიის რესპუბლიკური ლიცეუმის პირველი 9 კლასი საგუნდო დირიჟორის კლასში, მღეროდა ვაჟთა გუნდში. ამჟამად ცხოვრობს და მუშაობს კიევში. მშობლები და ძმა მინსკში ცხოვრობენ. ევგენი სმორიგინი უკრაინელების შესახებ (2022) უკრაინის ახალი ამბები ↑ Евгений Сморигин: "Я два года пел в монастыре" ru. www.segodnya.ua. ციტირების თარიღი: 2018-11-06.
თაილი ღვინიანიძე

თაილი ღვინიანიძე (დ. 28 თებერვალი, 1930, თბილისი) — ქართველი ეკონომ-გეოგრაფი, გეოგრაფი და მეცნიერი. 1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1953-1956 წლებში სწავლობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში პროფესორ გიორგი გეხტმანის ხელმძღვანელობით. 1956 წლიდან მუშაობდა უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე. ამ პერიოდში ინსტიტუტში საფუძველი ჩაეყარა ეკონომიკურ-გეოგრაფიული რეგიონების შესწავლის საქმეს და ამ დარგში შრომების მეტად მნიშვნელოვანი ფონდი შეიქმნა. ეწყობოდა სამეცნიერო ექსპედიციები, რომლებშიც იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა. 1959-1962 წლებში გამოაქვეყნა შრომები ზემო იმერეთისა და აჭარის ტრანსპორტის, ვაჭრობისა და რაიონთაშორისი ეკონომიკური კავშირების შესახებ. შემდეგში კი სწავლობდა რეგიონების ისტორიულ გეოგრაფიას, რომელთა შესახებ აქვეყნებდა ნაშრომებს. მოგვიანებით შეიქმნა მონოგრაფიები სამრეწველო კვანძებზე, რაშიც იგი მონაწილეობდა. 1970-1973 წლებში ორ ტომად გამოიცა „საქართველოს სსრ ეკონომიური გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები“, რომელშიც მოთავსებულია მისი ნაშრომები, ასევეა „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული რაიონებისა და რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქების ცნობარი“. 1967 წელს მოსკოვში დაიბეჭდა (რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ და პოლონურ ენებზე) „საქართველო“, რომელშიც დაბეჭდილი ქვეთავები აფხაზეთსა და აჭარაზე მას ეკუთვნის. გამოქვეყნებული აქვს 20 სამეცნიერო ნაშრომი. 1981 წლიდან გადაყვანილ იქნა საქართველოს სსრ საგეგმო კომიტეტში. ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 264 თაილი ღვინიანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნესტან რატიანი

ნესტან რატიანი (დ. 1969, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი, პედაგოგი, პროფესორი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2001). 1990 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი სპეციალობით კლასიკური ფილოლოგია. კვლევითი და სასწავლო პროექტების ფარგლებში იმყოფებოდა ოქსფორდის ვოლფსონ კოლეჯში, კემბრიჯის კინგს კოლეჯში, ჯეიმზ მედისონის კოლეჯში, ბუდაპეშტის ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში. 1994-2007 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის კათედრის დოცენტი, შემდგომ კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის ინსტიტუტის პროფესორი. 2007 წლიდან მუშაობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში ამერიკულ-ქართული ინიციატივა ლიბერალური განათლებისთვის ფარგლებში. 2001-2006 წლებში იყო შოთა რუსთაველის ინსტიტუტის რუსთველოლოგიის განყოფილების თანამშრომელი. 2007 წლიდან — ფოლკლორის განყოფილების უფროსი მეცნიერი. 2008 წლიდან თანამშრომლობს თბილისის ევროპული სკოლის საერთაშორისო ბაკალავრიატის პროგრამასთან, არის ცოდნის თეორიის კოორდინატორი. გაიარა ტრენინგები ბარსელონასა და დუბაიში. აქტიურად თანამშრომლობს „AGILE“-თან (ამერიკულ-ქართული ინიციატივა ლიბერალური განათლებისთვის), რომელიც ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერების და ხელოვნების ფაკულტეტის ბაზაზე ახორციელებს თავისუფალი მეცნიერებების პროგრამას. კითხულობს ლექციებს და კონსულტაციებს უწევს „NED“-ის მიერ დაფინანსებულ პროექტებს „შენ დემოკრატიისთვის“ და „ახალგაზრდები დემოკრატიისთვის“, რომელიც საქართველოს მასშტაბით ატარებს დისკუსიებს სხვადასხვა მწვავე თემაზე. არის ორი მონოგრაფიის ავტორი, სხვადასხვა წიგნების თანაავტორი (მათ შორისაა სახელმძღვანელოები, სამეცნიერო კრებულები, თარგმანები და სხვა). მონაწილეობდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ დაფინანსებულ პროექტებში (ანტისაბჭოური სიტყვიერება, ქართული ხალხური ფოლკლორული პროზის 22 ტომის შედგენა, მხატვრულ სახეთა ტრანსფორმაციები). მუდმივად მონაწილეობს სხვადასხვა ადგილობრივ და საერთაშორისო კონფერენციებში (ჰარვარდი, ბრაუნი, ახალი ორლეანი, ნიუ იორკი, ლიდსი). საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დუმილის ფენომენი ძველ ბეძნულ ლიტერატურაში (ჰომეროსიდან ისიხაზმამდე)“, დაიცვა 1994 წელს, სადოქტორო დისერტაციის თემა — „რიტუალის ასახვა ძველბერძნულ ლიტერატურაში (ჰომეროსიდან ევრიპიდემდე)“, დაიცვა 2001 წელს. 1836-1927 წლების რუსულ პრესაში გამოქვეყნებული ქართული ფოლკლორული მასალის შესწავლა: კვლევები და ანოტირებული ბიბლიოგრაფია // ნაწილი 2, თბ., ა2, 2020, გვ. 292 ISBN 9789941829017 ჩემი ოდისეა, თბ., აკადემიური წიგნი, 2020, გვ. 210 ISBN 9789941969416 მხატვრული აზროვნების ტრანსფორმაციის ფორმები ქართულ ფოლკლორში, თბ., შპს „გამომცემლობა სამშობლო“, 2016, გვ. 448 ISBN 9789941086403 ანტისაბჭოური სიტყვიერება: ზეპირი ისტორიები, გადმოცემები 1921-1991, თბ., ნეკერი, 2010, გვ. 470 ანტიკური ლიტერატურა: საუნივერსიტეტო კურსი, თბ., ლოგოსი, 2009, გვ. 483გვ ISBN 9789941401572 დუმილის ფენომენი ბერძნულენოვან ლიტერატურაში: ჰომეროსიდან ისიხაზმამდე, თბ., ლოგოსი, 2003, გვ. 146გვ ISBN 9994076264 რიტუალის ასახვა ძველბერძნულ ლიტერატურაში: ჰომეროსიდან ევრიპიდემდე, თბ., ლოგოსი, 2001, გვ. 247 ISBN 9992865776 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 486 ნესტან რატიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რატიანი
სომხური ლიტერატურა

სომხური ლიტერატურა დასაბამს იღებს 406 წელს მესროპის მიერ სომხური ანბანის შექმნის დღიდან. ისაკმა, სომხეთის კათოლიკოსმა, ჩამოაყალიბა მთარგმნელთა სკოლა, რომელთა მოწაფეები გააგზავნეს ედესაში, ათენში, კონსტანტინოპოლში, ალექსანდრიაში, ანტიოქიაში, კაპადოკიაში და სხვაგან სირიული და ბერძნული კოდექსების შესაძენად მათი თარგმნის მიზნით. სირიულისგან შეიქმნა ახალი აღთქმნის პირველი ვერსია, ევსების ისტორიისა და მისი კონსტანტინეს ცხოვრების ვერსია და სხვ. მთარგმნელობითი სამუშაოების გარდა ამ პერიოდში ორიგინალური ნაწარმოებებიც იქმნებოდა. ეზნიკ ხოლბაცმა დაწერა "უარყოფათა წიგნი" (თარგმანი პირობითია), ხოლო კორიუნმა "წმინდა მესროპის ცხოვრების ისტორია და სომხური ლიტერატურის საწყისები".