laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰაბიბულა

ჰაბიბულა (დ. 3 ივნისი, 1872, ტაშკენტი — გ. 20 თებერვალი, 1919, ჯალალაბადთან) — ავღანეთის ამირა 1901-1919 წლებში. გამგებლობის დასაწყისში პატრიოტული წრეების გავლენით ცდილობდა გაეტარებინა რეფორმები, რომლებიც მიზნად ისახავდნენ სახელმწიფოს განმტკიცებას, დიდი ბრიტანეთისაგან მისი დამოკიდებულების შესუსტებას. შემდგომში გამოვიდა ახალგაზრდა ავღანელების წინააღმდეგ, ატარებდა პროინგლისურ პოლიტიკას, ცდილობდა ხელი შეეშალა განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღმავლობისათვის. მოკლეს სასახლის შეთქმულების დროს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 583.
საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) I კონფერენცია

საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) I კონფერენცია — მიმდინარეობდა არალეგალურად 1920 წლის 28 ნოემბრიდან — 2 დეკემბრამდე თბილისში. ესწრებოდა 40 დელეგატი, რომლებიც 3 ათასზე მეტ პარტიის წევს წარმოადგენდნენ. დღის წესრიგი: II ინტერნაციონალის კონგრესის შედეგები; პროფკავშირების მუშაობა; საქალაქო და სათემო თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებში მონაწილეობა; პარტიული მუშაობის ფორმების შესახებ. ამ ვითარებასთან დაკავშირებით კონფერენციას უნდა შეემუშავებინა საქართველოს კომუნისტური პარტიის ბრძოლის ახალი ტაქტიკა. კონფერენციამ გაკიცხა როგორც „მემარცხენე“, ისე „მემარჯვენე“ ოპორტუნისტები, დაგმო ყველა ის, ვინც უარყოფდა ლეგალურ ორგანიზაციებში მუშაობას და მხოლოდ არალეგალურ მუშაობას ცნობდა. დაასაბუთა პარტიული მუშაობის როგორც ლეგალური ისე არალეგალური მეთოდების აუცილებლობა. კონფერენციამ მოიწონა საქართველოს კომპარტიის დროებითი ცენტრალური კომიტეტის საქმიანობა და აირჩია საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის 7 წევრისა და 5 კანდიდატის შემადგენლობით. საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარედ აირჩიეს ივანე (მამია) ორახელაშვილი. კონფერენცია ფაქტობრივად ყრილობის ტოლფასი იყო[ორიგინალური კვლევა?]. საქართველოს კომუნისტური პარტიის ისტორიის ნარკვევები (1883-1970), თბ., 1971; ქურციკიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 190.
საქმის მოქმედი

საქმის მოქმედი — აღმასრულებელი მოხელე გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. საქმის მოქმედნო მოხელეთა მეორე მთავარ ჯგუფს შეადგენდნენ — ხელისუფალთა „ფარმანსა ქუეშ“ იყვნენ, მათს ბრძანებასა და განგებულს აღასრულებდნენ. „ყოველნი საქმის მოქმედნი“ „დიდთა“ და „მცირეთა“ („ქუეშეთთა“ ) ქვეჯგუფებად განიყოფებოდნენ. ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოცემა, ტ. 2, თბ., 1965, გვ. 6, 9-11, 26, 31, 36, 73 ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 195.
საქონელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საქონელი შეიძლება აღნიშნავდეს: საქონელი — გასაყიდად წარმოებული პროდუქტი საქონელი — ქონების სახეობა ძველ საქართველოში
მოტოციკლისტის დღიურები (წიგნი)

„მოტოციკლისტის დღიურები“ (ესპ. Diarios de Motocicleta) — მემუარული ნაწარმოები, რომელიც აღწერს მარქსისტი რევოლუციონერის — ერნესტო ჩე გევარას ადრეულ მოგზაურობას, რომელიც მან, მედიცინის ფაკულტეტის 22 წლის სტუდენტმა მეგობართან, 29 წლის ბიოქიმიკოს ალბერტო გრანადოსთან ერთად განახორციელა. ბუენოს-აირესი მათ 1952 წლის იანვარში დატოვეს, 1939 წელს გამოშვებული ნორტონ 500cc მარკის ერთძრავიანი შიშინა მოტოციკლით, რომელსაც La Poderosa-ს (ყოვლისშემძლე) ეძახდნენ. მათ სურდათ შეემეცნათ სამხრეთ ამერიკა, რომელსაც მანამდე მხოლოდ წიგნებიდან იცნობდნენ. ამ ოდისეისას, გევარა მთლიანად გარდაქმნა ნანახმა სოციალურმა უსამართლობამ, რომელშიც იმყოფებოდნენ მაღაროს ექსპლუატირებული მუშები, დევნილი საზოგადოებები, გარიყული კეთროვნები და ერთ დროს უძლეველი ინკების იმპერიის ჩამოფლეთილი შთამომავალნი. ტურნეს დასასრულისას, მათ საბოლოო ჯამში სიმბოლურად 9 თვე იმოგზაურეს, მოტოციკლით, გემით, ტივით, ცხენით, ავტობუსით თუ ავტოსტოპით (გზაზე შემხვედრი მანქანებით) და გადაკვეთეს 8 000 კმ, ისეთი ადგილების გასწვრივ, როგორებიცაა ანდები, ატაკამის უდაბნო და ამაზონის აუზი. წიგნი მთავრდება ზედა საშუალო კლასის ოჯახში დაბადებული გევარას აღიარებით, რომ ის მზადაა იბრძოლოს და მოკვდეს უპოვართათვის და მისი ოცნებით იხილოს გაერთიანებული ლათინური ამერიკა. წიგნი თავდაპირველად იყიდებოდა საგამომცემლო სახლ Verso-ს მიერ სათაურით „Das Kapital meets Easy Rider“ და რამდენიმეჯერ იქცა ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერად. მოტოციკლისტის დღიურები (ფილმი) An Interactive Map of Che Guevara's Motorcycle Diaries Book Review ~ The Motorcycle Diaries: A Journey Around South America დაარქივებული 2012-02-05 საიტზე Wayback Machine. CARE: Che Guevara Trail nominated for Travel Award დაარქივებული 2006-11-21 საიტზე Wayback Machine. September 20, 2004 Guardian: "My Ride with Che", Interview with Alberto Granado February 13, 2004 Intl Herald Tribune: "On the Motorcycle Behind My Father, Che Guevara" by Aleida Guevara October 12, 2004 LA Times: "Che Guevara's Legacy Looms Larger than Ever in Latin America" October 8, 2007 NY Times: "Letter From the Americas: Che Today? More Easy Rider Than Revolutionary" May 2, 2004 Iquitos Welcomes British Bikers Following Che Guevara’s Tracks დაარქივებული 2011-01-25 საიტზე Wayback Machine. Living Peru, April 13, 2009 The Motorcycle Diaries: A Journey Around South America - from Motorcycle.com ↑ On the Trail of the Young Che Guevara by Rachel Dodes, The New York Times, December 19, 2004 ↑ Doreen Carvajal (1997-04-30). „30 Years After His Death, Che Guevara Has New Charisma“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 2008-04-08. ↑ NYT bestseller list: #38 Paperback Nonfiction on 2005-02-20, #9 Nonfiction on 2004-10-07 and on more occasions
პარტიზანული ომი (წიგნი)

პარტიზანული ომი (ესპ. La Guerra de Guerrillas) — მარქსისტი რევოლუციონერის − ერნესტო ჩე გევარას წიგნი, რომელიც მან კუბის რევოლუციის შემდეგ დაწერა და გამოქვეყნდა 1961 წელს. სულ მალე, ის სახელმძღვანელოდ იქცა ათასობით ამბოხებულისთვის სხვადასხვა ქვეყანაში, მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. გევარა გეგმავდა, რომ იგი პარტიზანული ომის სახელმძღვანელო ყოფილიყო და შეიმუშავა ფოკოს თეორია (foquismo) ლათინური ამერიკის, აზიისა და აფრიკის სხვადასხვა რევოლუციური მოძრაობებისთვის, მაგრამ ამ წიგნით ასევე ასწავლიდნენ კონტრრევოლუციურ სამხედრო სკოლებში. მიუხედავად იმისა, რომ ამ წიგნს ბევრი საერთო აქვს მაო ძედუნის წიგნთან „ზოზონა ომზე“, გევარა დაჟინებით იმეორებდა, რომ მას არასოდეს ჰქონდა წაკითხული წიგნი, რომლითაც ის იხელმძღვანელებდა კუბის რევოლუციურ ომში, გარდა ორი ნაშრომისა ესპანეთის სამოქალაქო ომზე — Nuevas guerras და Medicina contra invasión, რომლებიც ყურადღებას ამახვილებს პარტიზანული ომის მეთოდების პოლიტიკური მოტივების სარჩულზე, ორგანიზებასა და მომარაგებაზე. გევარა ხაზს უსვამს, რომ ტოტალიტარული რეჟიმის წინააღმდეგ ერთადერთი გამოსავალია პარტიზანული ომი (ისეთი, როგორიც იყო რევოლუციური ომი კუბის დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას წინააღმდეგ), რადგან ასეთ რეჟიმებში სამართლებრივი სამოქალაქო ბრძოლის წარმართვა შეუძლებელია. გევარამ წიგნი მის ახლადგარდაცვლილ ამხანაგს, კამილო სიენფუეგოსს მიუძღვნა, რომელიც „მას წაიკითხავდა და შეასწორებდა, მაგრამ ბედმა ამ დავალების შესრულება არ არგუნა.“ Review: According to Che ... დაარქივებული 2009-07-18 საიტზე Wayback Machine. by M. Abul Fazl, June 14 2009 Extract: Che's Thoughts on the Essence of Guerilla Struggle Che Guevara: Fundamentals of Guerrilla Warfare by Major Jackie Clark, U.S. Marine Corps Szulc, Tad. 1986. Fidel - A Critical Portrait. Hutchinson. ISBN 0091726026 ↑ Ernesto "Che" Guevara (World Leaders Past & Present), by Douglas Kellner, 1989, Chelsea House Publishers, ISBN 1555468357, pg 81
კუბის რევოლუციის ეპიზოდები (წიგნი)

კუბის რევოლუციის ეპიზოდები — მარქსისტი რევოლუციონერის − ერნესტო ჩე გევარას ავტობიოგრაფიული წიგნი მის გამოცდილებაზე კუბის რევოლუციაში (1956-1958), დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას დასამხობად. პირველად გამოქვეყნდა 1963 წელს, სტატიათა სერიების სახით კუბის რევოლუციური შეიარაღებული ძალების ყოველკვირეულ გამოცემაში. 2008 წელს გამოსული მხატვრული ფილმი ჩე, ბენისიო დელ ტოროს მონაწილეობით, ნაწილობრივ ამ წიგნს ეყრდნობა. Full Text by the Che Guevara Studies Center and Ocean Press Reminiscences of the Cuban Revolutionary War by Monthly Review Che Guevara Describes "Baptism Of Fire" book excerpts by The Militant
Hasta Siempre, Comandante

„Hasta Siempre, Comandante“ ან უბრალოდ „Hasta Siempre“ — კომპოზიტორ კარლოს პუებლას მიერ 1965 წელს დაწერილი ესპანური სიმღერა. სიმღერის ტექსტი ეძღვნება რევოლუციონერ ჩე გევარას გამოსათხოვარ წერილს, რომელიც მან კუბის დატოვებისას დაწერა, რათა რევოლუციები წარემართა კონგოსა და შემდეგ ბოლივიაში, სადაც ის შეიპყრეს და მოკლეს. ტექსტი მოგვითხრობს კუბის რევოლუციის გადამწყვეტ მომენტებს, აღწერს ჩე გევარასა და მის, როგორც რევოლუციური სარდლის როლს. ჩე გევარას სიკვდილის შემდეგ, სიმღერა საკულტო გახდა და ბევრმა მემარცხენე მიმართულების მომღერალმა მისი საკუთარი ვერსია შეასრულა. სათაური წარმოადგენს გევარას ცნობილი ფრაზის ნაწილს — "¡Hasta la victoria siempre!" („სამარადისო გამარჯვებამდე“). „ჩე გევარა კუბის რევოლუციის უწმინდესი ნაწილია. იგი რევოლუციური იდეისა და ინოვაციების სიმბოლოა. ჩვენ ყველას ცვლილება და იმედი გვჭირდება, ის კი იმედის სიმბოლოა. მას ირლანდიური ფესვები ჰქონდა, იმოგზაურა მექსიკაში და ისწავლა მარტოობა, მან ეს მარტოობა გამოიწვია. ის რევოლუციის ყველაზე მამაცი ნაწილია.“ — ნატალი კარდონე, Hasta Siempre-ს თანამედროვე ვერსიის ავტორი, რომლის 80 000 ასლიც მხოლოდ საფრანგეთში გაიყიდა. არსებობს ამ სიმღერის 200-ზე მეტი ვერსია. სხვადასხვა დროს ის შეასრულა მრავალმა შემსურლებელმა თუ ჯგუფმა: Los Calchakis, Compay Segundo, სოლედად ბრავო, ოსკარ ჩავესი, ნატალი კარდონე, რობერტ უაიეტი, ინეს რივერო, სილვიო როდრიგესი, ანხელ პარა, კარლოს პინია, ვალტერ სესარი, უაინა ტაკი, ვერონიკა რაპელია, როლანდო ალარკონი, Los Olimareños, ხულიო სესარ ბარბოსა, Los Machucambos, Ciganos D'Ouro, მარია ფარანდური, ხან გარბარეკი, ვოლფ ბირმანი, Boikot, Buena Vista Social Club, ჯორჯ დალარასი, ჯოვანი მირავასი, ელ დი მეოლა, აჰმედ კოჩი, მოჰსენ ნამჯუ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სიმღერა ჩილელ მუსიკოს ვიქტორ ხარას არასდროს შეუსრულებია, კარლოს პუებლას მაგივრად ბევრი შეცდომით ავტორობას მას მიაწერს. Poems & speeches about Che Guevara დაარქივებული 2009-09-22 საიტზე Wayback Machine. Hasta Siempre Comandante - English & Spanish lyrics Hasta Siempre performed live by Nathalie Cardone Hasta Siempre performed live by Silvio Rodríguez All versions of Some musics - 200 versions of Hasta Siempre, Comandante ↑ Nathalie Cardone "Serving Beauty" in Newest Album დაარქივებული 2010-06-06 საიტზე Wayback Machine. by Cenk Erdem, Today's Zaman, August 11 2009 ↑ 2.0 2.1 2.2 All versions of Some musics. ციტირების თარიღი: 2010-06-21. ↑ Soledad Bravo / Soledad - Version 1969. ციტირების თარიღი: 2007-05-25. ↑ Soledad Bravo / Hasta Siempre. ციტირების თარიღი: 2009-11-01. ↑ OSCAR CHAVEZ 20 Exitos. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-26. ციტირების თარიღი: 2007-05-25. ↑ Nathalie Cardone / Hasta Siempre (1997). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-26. ციტირების თარიღი: 2007-05-25.
1453

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1453 1453 (ათას ოთხას ორმოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-6 დეკადის მე-3 წელი. 29 მაისი : დაეცა კონსტანტინოპოლი და მასთან ერთად ბიზანტიის იმპერია. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1453. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1453.
1454

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1454 1454 (ათას ოთხას ორმოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-6 დეკადის მე-4 წელი. ქართლის მეფე გიორგი VIII-მ ფეოდალ გამრეკელ ჯავახიშვილს გადასცა ცხირეთის ციხე. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1454. 19 მარტი : ამერიგო ვესპუჩი — იტალიელი ვაჭარი, მკვლევარი და კარტოგრაფი (გ. 1512) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1454. ხუან II — კასტილიის მეფე (დ. 1405)
1455

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1455 1455 (ათას ოთხას ორმოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-6 დეკადის მე-5 წელი. ინგლისში ვარდების ომი დაიწყო მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1455. ჯონ კაბოტი — იტალიელი მოგზაური. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1455.
ტურ დე ფრანსის ჩემპიონები

აქ წარმოდგენილია ტურ დე ფრანსის ჩემპიონთა სია. ტურ დე ფრანსის ოფიციალური საიტი
1456

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1456 1456 (ათას ოთხას ორმოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-6 დეკადის მე-6 წელი. პორტუგალიელებმა აღმოაჩინეს კაბო-ვერდეს კუნძულები მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1456. ტეოდორო ტრივულციო — საფრანგეთის მარშალი (გ. 1531) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1456.
კუნგურის მღვიმე

კუნგურის მღვიმე (რუს. Кунгурская пещера) — კარსტული მღვიმე რუსეთში, ურალში. წარმოადგენს საერთაშორისო მნიშვნელობის ბუნებრივ ძეგლს. მდებარეობს რუსეთის ევროპულ ნაწილში, პერმის მხარეში, მდინარე სილვის მარჯვენა მხარეს, ქალაქ კუნგურის სიახლოვეს. ქალაქ პერმიდან გაწოლილია დაახლოებით 100 კმ-ში. კუნგურის მღვიმე რუსეთის ევროპული ნაწილის ერთ-ერთი უდიდესი მღვიმეა. გამომუშავებულია პერმული სისტემის თაბაშირიან და ანჰიდრიტიან ფენებში. მღვიმის სიგრძეა 5700 მ, რომელთაგან 1,5 კმ კეთილმოწყობილია და გამოიყენება ტურიზმისთვის. მღვიმის ცენტრში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა აღწევს +5°C-ს. იმავე ადგილში შეფარდებითი სინოტივე უდრის 100%-ს. კუნგურის მღვიმე შეიცავს დაახლოებით 50-მდე გროტს, 70 ტბას და 146 ეგრეთ წოდებულ „ორგანულ მილს“. შესასვლელთან ბევრია ყინულის კრისტალი, სტალაქტიტი და სტალაგმიტი. პირველი წერილობითი წყაროები მღვიმის შესახებ გვხვდება XVIII საუკუნეში. პირველად გეგმა შეადგინა სიმონ რემეზოვმა 1703 წელს. მოგვიანებით მღვიმე მოინახულა ვასილი ტატიშჩევმა. 1948 წელს მღვიმესთან შეიქმნა სამეცნიერო სტაციონარი. კუნგურის მღვიმეში ექსკურსიები ტარდება შორეული 1914 წლიდან. ტურიზმის განვითარების გამო 1969 წელს გაიხსნა კუნგურის სამოგზაურო და საექსკურსიო ბიურო. 1980 წელს მღვიმე მოინახულა 202 481, ხოლო 1994 წელს 51 400 ადამიანმა. მიდამოებში გაშენებულია ტურისტული კომპლექსი „სტალაგმიტი“ — სასტუმროებით, რესტორნებითა და ავტოსადგურებით. გროტებში ჰაერის ტემპერატურა ნულს უტოლდება. განსაკუთრებული ესთეტიკურობით გამოირჩევა მღვიმეში არსებული ტბები, რომელთა წყლები დაკავშირებულია მდინარე სილვასთან. უდიდესი ტბის მოცულობა 1300 მ³-ია, ფართობი 1460 მ², ხოლო სიღრმე 5 მ. კუნგურის მღვიმე — აღწერა (რუსული) კუნგურის მღვიმე დაარქივებული 2011-12-14 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) კუნგურის მღვიმე დაარქივებული 2010-12-18 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) კუნგურის მღვიმის სქემები დაარქივებული 2015-05-18 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ კუნგურის მღვიმე — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
ავღანეთის პრეზიდენტი

ავღანეთის პრეზიდენტი - ავღანეთის რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. ავღანეთი რესპუბლიკას წარმოადგენდა მხოლოდ 1973—1992 წწ. და 2001 წლიდან დღემდე. ავღანეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი ავღანეთის ისტორიის ქრონოლოგია ავღანეთის პრეზიდენტები ↑ 1996 წელს თალიბების მიერ ქაბულის აღების შემდეგ რეალურად აღარ ასრულებდა პრეზიდენტის უფლებამოსილებას, თუმცა საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ აღიარებული იყო ქვეყნის კანონიერ მმართველად.
თურქმენეთის პრეზიდენტი

თურქმენეთის პრეზიდენტი - თურქმენეთის სახელმწიფოს და აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელი, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. თურქმენეთის ისტორიის ქრონოლოგია თურქმენეთის პრეზიდენტები დაარქივებული 2012-01-01 საიტზე Wayback Machine.
1457

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1457 1457 (ათას ოთხას ორმოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XV საუკუნის მე-6 დეკადის მე-7 წელი. მეჰმედ II კონსტანტინოპოლს ისტამბული უწოდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1457. 28 იანვარი : ჰენრი VII - ინგლისის მეფე (გ. 1509) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1457.
ლაოსის პრეზიდენტი

ლაოსის პრეზიდენტი — ლაოსის პრეზიდენტის თანამდებობა დაარსდა 1975 წელს, მონარქიის დამხობისა და ლაოსის სახალხო-დემოკრატიული რესპუბლიკის დარსების შემდეგ. ირჩევენ 5 წლის ვადით. ლაოსის ისტორიის ქრონოლოგია ლაოსის პრეზიდენტები ↑ თანამდებობა დატოვა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო
გრანმა (იახტა)

გრანმა — იახტა, რომლითაც 1956 წელს კუბის რევოლუციის 82 მებრძოლი მექსიკიდან კუბაში შევიდა, დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას რეჟიმის დასამხობად. 60 ფუტიანი დიზელზე მომუშავე კაბინიანი კრუიზერი 1943 წელს იყო გამოშვებული და გათვლილი იყო მხოლოდ 12 ადამიანზე. სახელი გრანმა მომდინარეობს ინგლისური სიტყვა grandmother-დან (ბებია) და როგორც ამბობენ, ეს სახელი მის პირველ მფლობელს თავის ბებიის პატივსაცემად ჰქონდა დარქმეული. იახტა 1956 წლის 10 ოქტომბერს, 50 000 მექსიკურ პესოდ (US$ 15 000) შეიძინეს ამერიკულ Schuylkill Products Company, Inc-ის ბაზაზე, მექსიკის მოქალაქისგან, რომლის თქმითაც ის მეხიკოში იარაღით მოვაჭრე ანტონიო დელ კონდე იყო, ფიდელ კასტროს საიდუმლო წარმომადგენელი. კასტროს 26 ივლისის მოძრაობას სურდა შეეძინა ამერიკული სამაშველო გემი, რათა მექსიკის ყურის გადაკვეთა თამამად შეძლებოდათ, მაგრამ სახსრების ნაკლებობის გამო, მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. გრანმას შესაძენი ფული მათ აშშ-ის ფლორიდის შტატიდან, კუბის ყოფილმა პრეზიდენტმა კარლოს პრიო სოკარასმა გამოუგზავნა. 1956 წლის 25 ნოემბრის შუაღამეს, გრანმამ სტატრი მექსიკის ქალაქ ტუქსპანის პორტიდან აიღო, ბორტზე იმყოფებოდა 26 ივლისის მოძრაობის 82 აქტივისტი, მათ შორის იყვნენ მათი ლიდერი — ფიდელ კასტრო, მისი ძმა რაულ კასტრო, ჩე გევარა და კამილო სიენფუეგოსი. ეკიპაჟმა, რომელთაც შემდეგ los expedicionarios del yate Granma უწოდეს, ტუქსპანის პორტი ღამის 1 საათზე დატოვა და მრავალი წინააღმდეგობის გადალახვის შემდეგ, რომელთა შორისაც უმთავრესი იყო გემის გადატვირთულობა და მართვის გაძნელება, 2 დეკემბერს პლაია-ლას-კოლორადასს მიადგა, ნიკეროს მუნიციპალიტეტში, დღევანდელ გრანმის პროვინციას, რომელიც იმ დროს მსხვილი ორიენტეს პროვინციის ნაწილი იყო. გემს მართავდა ნორბერტო კოლიადო აბრეუ — კუბელი ვეტერანი მეზღვაური და კასტროს მოკავშირე. ეს ადგილი ამორჩეულ იქნა იმის გამო, რომ გაემეორებინათ ეროვნული გმირის, ხოსე მარტის გზა, რომელიც 61 წლით ადრე, კუბის დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს სწორედ ამ სანაპიროზე გადმოვიდა. დაკარგულებმა ხმელეთს მივაღწიეთ, აჩრდილებივით დავწანწალებდით. შვიდი დღის განმავლობაში მთლად მშივრები და დასნეულებულები ვიყავით და ხმელეთზე სამი საშინელი დღე გავატარეთ. მექსიკის დატოვებიდან ზუსტად 10 დღის შემდეგ, 5 დეკემბრის ადრე დილის საათებში, ჩვენ როგორც იქნა მივაღწიეთ ადგილს, რომელსაც პარადოქსულად Alegría de Pío ერქვა (ღვთისმოსავის სიხარული). — ჩე გევარა. რევოლუციური ძალების 1959 წლის 1 იანვრის ტრიუმფიდან სულ მალე, კრუიზერი ჰავანის უბეში გადაიტანეს. იახტის მოვლა პატრონობაზე პასუხისმგებლობა 1956 წლის მოგზაურობის მესაჭემ, ნორბერტო კოლიადო აბრეუმ აიღო. 1976 წლიდან, იახტის ნახვა შესაძლებელია ჰავანის რევოლუციის მუზეუმში, სადაც ის სპეციალურ შემინულ საცავშია განთავსებული. ძველი ორიენტეს პროვინციის იმ ნაწილს, რომელსაც იახტა მიადგა, მის პატივსაცემად გრანმის პროვინცია უწოდეს, კონკრეტულად ამ ადგილზე კი შეიქმნა გრანმის ეროვნული პარკი, რომელიც ბუნებრივი მრავალფეროვნების გამო შემდეგში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. La odisea del Granma en Multimedia დაარქივებული 2007-02-12 საიტზე Wayback Machine. ¿Cómo se compró el Yate Granma?[მკვდარი ბმული] (ფრანგული) Les 82 expéditionnaires du Granma
ჩე გევარას ხელები (ფილმი)

ჩე გევარას ხელები (ნიდ. De handen van Che Guevara; ესპ. Las manos de Che Guevara) — ნიდერლანდელი რეჟისორის, პეტერ დე კოკის მიერ 2005 წელს გადაღებული დოკუმენტური ფილმი. ფილმი ეხება ლათინოამერიკელი პარტიზანი მებრძოლის – ერნესტო ჩე გევარას – მოკვეთილი ხელების ძებნას. 1967 წელს, ბოლივიაში გევარას სიკვდილით დასჯის შემდეგ, იდენტიფიკაციის მიზნით, გვამს ხელები მოაჭრეს. თითის ანაბეჭდების აღების შემდეგ, ხელები და გევარას გვამი გაქრა. 1997 წელს, სხეული ბოლივიის ქალაქ ვალიეგრანდეს ასაფრენი ზოლის ქვეშ აღმოაჩინეს დამარხული. სამარხში არ აღმოჩნდა გევარას ხელები და მათი ბედი დღემდე უცნობია, მიუხედავა იმისა, რომ როგორც ზოგიერთი ანგარიშები იუწყება, ანტონიო არგედასის მიერ ისინი კუბაში იქნა გაგზავნილი. ფილმი ცდილობს ერთხელ და სამუდამოდ პასუხი გასცეს ჩე გევარას ხელების ადგილმდებარეობის საკითხს. De handen van Che Guevara film website ↑ http://www.themilitant.com/1995/5947/5947_9.html ↑ http://www.cabinetmagazine.org/issues/10/america_autumn.php
საქონელი (სამართალი)

საქონელი — ქონების სახეობა ძველ საქართველოში. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, საქონელი არის უსულო ხვასტაგი „საყოლელისაგან“ განსხვავებული მოძრავი ქონება. ივანე ჯავახიშვილის დაკვირვებით, ტერმინი „საქონელი“ ძველად მოძრავი უსულო საგან-ნივთების აღმნიშვნელი უნდა იყოს, თუმცა „შესაძლებელია სულდგმული საქონელიც ყოფილიყო, მაგ. ყოველგვარი შინაური პირუტყვიც, და უსულოც, მაგ. ნივთები, ავეჯეულობა, სურსათი და სხვა“. ისიდორე დოლიძის აზრით, პირუტყვი არ შედიოდა საქონლის ცნებაში, „საქონელი“ მხოლოდ უსულო მოძრავი ქონების შინაარსისა იყო. საქონლის იურიდიულ ბუნებაზე ძირითადად წარმოდგენას იძლევა გიორგი ბრწყინვალის, ბექას და აღბურას და ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნები. ჩვეულებრივ „საქონელი“ ყველანაირი მოძრავი ქონების მნიშვნელობით იხმარებოდა (ბერძნული სამართლის ქართულ ვერსიაში „უძრავი საქონელიც“ კი იხსენიება). ნივთების კლასიფიკაციის თვალსაზრისით საქონელი მამულს უპირისპირდებოდა. ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 196.
საქორის ქედი

საქორის ქედი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში. მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1576 მ. აგებულია ცარცული ასაკის მერგელებითა და კირქვებით. თხემი გუმბათისებრი აქვს, კალთები — დამრეცი, დანაწევრებული. შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით. ტაბიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 197.
საქორწილო

საქორწილო — ქორწილის ხარჯი თუ „წილი, გინა ხარკი“ (საბა), ბატონის ქორწილის დროს გლეხთაგან აკრეფილი სავალდებულო შესაწევარი ძველ საქართველოში. საქორწილოს გლეხის შეძლებისდაგვარად კრეფდნენ. მისი განსაზღვრული ნაწილი მოხელეებს (მაგ., ვახტანგ VI-ის დასტურლამალის მიხედვით, აბაზი მამასახლისსა და მარჩილი — 3 აბაზი — მოურავს) ეძლეოდათ. ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 197.
საქსაული

საქსაული (ლათ. Haloxylon) — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. მარალი ბუჩქები ან ტანდაბალი ხეებისა. მათი სიმაღლე 1,5 — 12 მ აღწევს. დიამეტრი ღეროს ძირში 20 — 65 (100) სმ. აქვს ფაშარი ან ხშირი ვარჯი, ზოგჯერ დაკიდებული, მტვრევადი ტოტებით. დანაწევრებულ მწვანე ყლორტებზე უფერული, ქერქლისებრი, წვრილი ფოთლები განლაგებულია ერთმანეთის მოპირისპირედ, ზოგჯერ ისინი ხორკლის მსგავსია. ორსქესიანი წვრილი ყვავილები თითო-თითოდ ზის ქერქლისებრი ყვავილთანების იღლიაში. ზამთარში ყლორტების დიდი ნაწილი ცვივა, საქსაულის 10-მდე სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებში, ირანში, ავღანეთში, შუა და ცენტრალურ აზიაში, სამხრეთით — ბირმასა და სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთამდე, უმეტესად ბარის ქვიშიან და მლაშობ უდაბნოებსა და ნახევრად უდაბნოებში. ზოგი სახეობა 3000 მ-მდე აღწევს. საქსაული საუკეთესოა გასამწვანებლად და მოძრავი ქვიშის გასამაგრებლად. თესავენ ან რგავენ შემოდგომიდან მარტამდე. მერქანი მძიმეა, მაგრამ მყიფე და მტვრევადი. იყენებენ შეშად, აგრეთვე წვრილი ნაკეთობებისათვის. ცოცხლობს 60 წლამდე. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 198.
ჩე!

ჩე! (1969) — ამერიკული ბიოგრაფიული ფილმი, რომელშიც მარქსისტი რევოლუციონერის − ჩე გევარას როლს ომარ შარიფი ასრულებს. აღწერს გევარას ცხოვრებას მისი კუბაში გადასვლიდან − 1956 წლიდან ბოლივიაში, 1967 წელს მის სიკვდილამდე. ფილმში აღწერილი არაა ჩეს კუბის რევოლუციამდელი ცხოვრება, რომელიც გადმოცემული წიგნ „მოტოციკლისტის დღიურებსა“ და ამავე სახელწოდების 1993 წლის ფილმში. სურათის რეჟისორია რიჩარდ ფლეიშერი. ფილმი ეხება ჩე გევარას (ომარ შარიფი), ახალგაზრდა არგენტინელ ექიმს, რომელიც მტკიცე ხასიათს ამჟღავნებს 1950-იანი წლების კუბის პარტიზანულ ომში. იგი სულ მალე თავისი ხალხის პატივისცემას იმსახურებს და ბრიგადის მეთაური ხდება. ფიდელ კასტრო (ჯეკ პელანსი) მოხიბლულია გევარას ტაქტიკითა და დისხიპლინით და მას თავის უფროს მრჩევლად ნიშნავს. როდესაც ორწლიანი ბრძოლის შემდეგ კასტრო ამხობს კუბის დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას, გევარა ხელმძღვანელობს მასიურ რეპრესიათა სერიას, ამავე დროს ოცნებობს მსოფლიო რევოლუციაზე. კარიბის კრიზისში კასტროს უკანდახევის შემდეგ, გევარა მას საბჭოთა იარაღად ყოფნაში სდებს ბრალს და კუბას ტოვებს. გევარა მიემართება კონგოში, შემდეგ კი ბოლივიაში, სადაც ის ცდილობს დაიწყოს თავის საოცნებო გლეხების მსოფლიო რევოლუცია, მაგრამ გლეხობა მას მხარს არ უბამს, ბოლოს კი ბოლივიის არმია ატყვევებს და სიკვდილით სჯის. ფილმის აღწერილობა Imdb.com-ზე