laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბაგარანი (ძველი ქალაქი)

ბაგარანი (სომხ. Բագարան) — ერვანდუნთა დინასტიის მმართველობისას დაარსებული ანტიკური სომხეთის ქალაქი. ერთ-ერთი სომხეთის ისტორიულ დედაქალაქთაგან. სომეხი ისტორიკოსის, მოვსეს ხორენაცის მიხედვით, ბაგარანი დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში მეფე ერვანდ IV-ის მმართველობისას. იგი მალევე გახდა სომხეთის რელიგიური ცენტრი და შეცვალა არმავირი, როგორც ერვანდუნთა წარმართული ტაძრების მთავარმა სასულიერო ცენტრმა. ერვანდუნთა დინასტიის დაცემისა და არტაშესიანთა დინასტიის აღზევების შემდეგ, მეფე არტაშეს I-მა ბაგარამიდან ყველა წარმართული ძეგლი ახლადაშენებულ დედაქალაქ არტაშატში (დაარსდა ძვ. წ. 176 წელს) გადაიტანა. VI საუკუნის მეორე ნახევარში ბაგარამი კამსარაკანელი მთავრების საკუთრება გახდა. 624-631 წლებს შორის აგებული წმინდა თეოდორეს ტაძარი ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა იყო. ბაგარამის წმინდა თეოდორეს ტაძრის წარწერები შენობის მთელ ექსტერიერზე იყო განთავსებული დაწყებული დასავლეთი აფსიდის ჩრდილოეთი ფასადიდან, გაგრძელებული ჩრდილოეთი, აღმოსავლეთი და სამხრეთი ფასადებით. VIII საუკუნეში ქალაქი ბაგრატუნების ხელში გადავიდა. 895 წელს, სომხეთის სამეფოს დაარსების შემდეგ, ბაგარამი გახდა დამოუკიდებელი სომხეთის დედაქალაქი მეფე აშოტ I-ის მმართველობისას. მისმა მემკვიდრემ, სმბატ I-მა, 890 წელს დედაქალაქი ბაგარამიდან შირაკავანში გადაიტანა. ბაგრატუნათა მმართველობისას, ბაგარამი სომხეთის სამეფოს ერთ-ერთ დაწინაურებულ ცენტრად დარჩა. მრავალი ბაგრატუნი მმართველი, აშოტ I-ის ჩათვლით, სწორედ ბაგარამშია დაკრძალული. 1045 წელს ბაგარამი სომხეთის დედაქალაქ ანისთან ერთად ბიზანტიელებმა დაიპყრეს. 1064 წელს ქალაქს თურქ-სელჩუკები დაესხნენ თავს და გაანადგურეს. XII საუკუნეში ქალაქი შაჰ-არმენებმა აიღეს. 1211 წელს ბაგარამს ხანმოკლედ მართავდნენ მხარგრძელები 1236 წელს მონღოლთა შემოჭრამდე. ქალაქი საბოლოოდ გაანადგურა თემურლენგმა 1394 წელს. XX საუკუნის დასაწყისში, ბაგარანის ძველი ქალაქის მახლობლად არსებობდა სომხური სოფელი, რომლის მოსახლეობის რაოდენობაც ცოტათი აღემატებოდა 300-ს. 1920 წელს, სომხეთ-ოსმალეთის ომის შედეგად, სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიები, რომლებიც მდინარე ახურიანის აღმოსავლეთით მდებარეობდა, თურქებმა მიიტაცეს. ბაგარანიდან გადარჩენილთა მცირე ჯგუფმა მდინარე გადალახა და დააარსა თანამედროვე სოფელი ბაგარანი სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში, მხოლოდ 8 კილომეტრით სამხრეთით ძველი ქალაქიდან. სომეხი ისტორიკოსის, იოსიფ ორბელის მიხედვით, ბაგარანის წმინდა თეოდორეს ეკლესია ადრეული სომხური არქიტექტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნიმუში იყო. ეკლესია 1920 წლამდე თითქმის უცლელი სახით იყო შემორჩენილი, ამჟამად კი მთლიანად განადგურებულია. ↑ Hewsen, Robert H., "Bagaran Bagaran." Iranica. ↑ Armenian encyclopaedia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-01-11. ციტირების თარიღი: 2015-10-01. ↑ (რუსული) Orbeli, Joseph, Избранные труды. Yerevan, 1963, p. 390. ↑ Manuk-Khaloyan, Armen, "In the Cemetery of their Ancestors: The Royal Burial Tombs of the Bagratuni Kings of Greater Armenia (890-1073/79)," Revue des Études Arméniennes 35 (2013): გვ. 134-42. ↑ Bagaran, one of the 13 capitals of Armenia
ჰეთუმიანები

ჰეთუმიანები (სომხ. Հեթումյաններ), აგრეთვე ცნობილი როგორც ლამბრონის დინასტია (ლამბრონის ციხის გამო) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მმართველები 1226 წლიდან 1373 წლამდე. დინასტიის პირველი წარმომადგენელი ჰეთუმ I იყო, რომელმაც ძალაუფლება რუბენიანების დინასტიის უკანასკნელ წარმომადგენელზე — ზაბელზე ქორწინების შემდეგ მოიპოვა. ჰეთუმ I (1226-1270) ლევონ III (1270-1289) ჰეთუმ II (1289-1293) თოროს III (1293-1298) ჰეთუმ II (1294-1297) სმბატი (1297-1299) ლევონ IV (1301-1307) კონსტანდინ III (1299) ჰეთუმ II (1299-1301) ოშინი (1307-1320) ლევონ V (1320-1341) Medieval Lands Project: Kings of Cilician Armenia.
ალ-მასმია

ალ-მასმია (არაბ. المسمية) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-მასმიის პროვინციაში დაახლოებით 1 498 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ღაბაღიბი

ღაბაღიბი (არაბ. غباغب‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ღაბაღიბის პროვინციაში დაახლოებით 11 802 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ალ-მუსეიფირა

ალ-მუსეიფირა (არაბ. المسيفرة‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-მუსეიფირის პროვინციაში დაახლოებით 10 466 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ხირბათ-ღაზალა

ხირბათ-ღაზალა (არაბ. خربة غزالة‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ხირბათ-ღაზალის პროვინციაში დაახლოებით 16 240 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ალ-შაჯარა

ალ-შაჯარა (არაბ. الشجرة‎‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-შაჯარის პროვინციაში დაახლოებით 34 206 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
მუზეირიბი

მუზეირიბი (არაბ. مزيريب‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით მუზეირიბის პროვინციაში დაახლოებით 12 640 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ალ-ჯიზა

ალ-ჯიზა (არაბ. الجيزة‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-ჯიზის პროვინციაში დაახლოებით 14 700 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
თასილი

თასილი (არაბ. تسيل‎) — ქალაქი სირიაში, რომელიც დარის მუჰაფაზაში (რეგიონში) მდებარეობს. 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით თასილის პროვინციაში დაახლოებით 15 985 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ მოსახლეობის აღწერა სირიაში, 2004
ევილინი

ევილინი (ინგლ. Eveline) — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც შევიდა, ირლანდიელი მწერლის მიერ 1914 წელს გამოქვეყნებულ ნოველათა კრებულ დუბლინელებში. ახალგაზრდა ქალი, დაახლოებით ცხრამეტი წლის, ზის ფანჯარასთან და უცდის იმ მომენტს როდესაც სახლს დატოვებს. გოგონა ჩაფიქრებულია და გონებით შორს არის წასული, „ცხვირში კი მტვრიანი კრეტონის სული უღიტინებს“. დედა და მისი უფროსი ძმა ერნესტი გარდაიცვალნენ. ჰარი კი, რომელიც ტაძრების მოპირკეთებაზე მუშაობს, სულ გზაზეა გაკრული. გოგონას ეშინია რომ მამა სცემს, ისე როგორც მის ძმებს სცემდა ხოლმე. ამასთანავე ის თავისი სამსახურის ერთგულიცაა. ევილინი მოჯადოვებულია ახალგაზრდა მეზღვაურით, ფრენკით, რომელიც დაპირდა რომ თან წაიყვანდა ბუენოს აირესში. თუმცა ევილინს შინაგანი ხმა ახსენეს დედისთვის გარდაცვალების წინ მიცემულ პირობას, რომ სახლზე იზრუნებდა. ნავსადგურში სადაც ის და ფრენკიი გემს უცდიან, რომლითაც გაემგზავრებიან ევილინს დიდი შინაგანი ბრძოლა აქვს. ვერ გადაუწყვეტია წავიდეს თუ არა მასთან ერთად. მიუხედავად ამისა, გოგონას სახის გამომეტყველებაზე მღელვარება საერთოდ არ ეტყობა. მსგავსად დუბლინელების სხვა ნოველებისა, როგორიცაა მაგალითად „არაბეთი“, „ევილინშიც“ აღწერილია ე.წ. წრიული მოგზაურობა, სადაც გმირი გადაწყვეტს დაუბრუნდეს იმ საწყის წერტილს საიდანაც მისი მოგზაურობა დაიწყო. მოგზაურობა, რომლის დასასრულიც იმედისგამაცრუებელია. სრული ტექსტი
სომხეთის ისტორიული დედაქალაქების სია

ცხრილში მოცემულია სომხეთის ისტორიული დედაქალაქების სია. ↑ Avetisyan, Kamsar (1979). Հայրենագիտական էտյուդներ [Armenian studies sketches] (hy). Yerevan: Sovetakan Grogh, გვ. 279. „2 Նշված քաղաքները եղել են մայրաքաղաք հետևյալ հերթականությամբ։ Արմավիր 190—160 թթ. (մ. թ. ա.), Արտաշատ (160—77 թթ. մ. թ. ա.), Տիգրանակերտ 77—69 թթ. (մ. թ. ա.), Արտաշատ 69 թ. (մ. թ. ա.) — 120 թ. (մեր թվագրության), Վաղարշապատ 120—330 թթ. (մեր թվագրության), Դվին 336—428 (մեր թվագրության), Բագարան 428—933 թթ. (մեր թվագրության), Ղարս 933—957 թթ. (մեր թվագրության), Անի 957—1045 թթ. (մեր թվագրության)։“  ↑ Petrossyan, Armen; Tiratsyan, Nvard (2012). „Հայոց առաջին մայրաքաղաք Արմավիրը պաշտամունքային կենտրոն [The First Capital of Armenia Armavir as a Cult Center]“. Patma-Banasirakan Handes (სომხური) (1): 169–184. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-23. ციტირების თარიღი: 2015-10-01.
ორესტე

ორესტე — სპარტის მეფე. ორესტე სამეფო ტახტზე მენელაეს შემდეგ ავიდა, იგი დაახლოებით ძვ. წ. 1200 წისთვის მეფობდა. არგოსის სამეფო ტახტზე კი კილარაბესის შემდეგ ავიდა, დანამდვილებით უცნობია, თუ როდის დაიწყო ან დამთავრდა მისი მმართველობა. ორესტეს შემდეგ კი სპარტისა და არგოსის სამეფო ტახტზე ტისამენე ავიდა. სპარტის მეფეთა სია
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (1995)

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები 1995 — საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ჩატარებული პირველი საპარლამენტო არჩევნები. გაიმართა 1995 წლის 5 ივლისს, ხოლო მეორე ტური 29 ივლისს. 190 დასაკავებელი ადგილიდან 150 ირჩეოდა მაჟორიტარული სისტემით, ხოლო 40 პროპორციულით. არჩევნებში გამარჯვება რესპუბლიკურმა ბლოკმა (ალიანსში გაერთიანებულები იყვნენ პან-სომხური ეროვნული მოძრაობა, დემოკრატიულ-ლიბერალური პარტია, ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირი და რესპუბლიკური პარტია) მოიპოვა, რომელმაც 190-დან 88 ადგილი მოიპოვა. არჩევნებზე ამომრჩეველთა აქტივობამ 54.3% შეადგინა. * რესპუბლიკურ ბლოკში შემავალი პარტიები მაჟორიტარულ არჩევნებში დამოუკიდებლად მონაწილეობდნენ, პან-სომხურმა ეროვნულმა მოძრაობამ მოიპოვა 62 ადგილი, დემოკრატიულ-ლიბერალურმა პარტიამ მოიპოვა 4, ქრისტიან-დემოკრატიულმა კავშირმა მოიპოვა ერთი და რესპუბლიკურმა პარტიამ აგრეთვე ერთი. ↑ Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p329 ISBN 0-19-924958-X ↑ Armenia Inter-Parliamentary Union ↑ Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p335 ISBN 0-19-924958-X
მიქელ V

მიქაელი, მიქელი — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (დაახლოებით XIII საუკუნის 30-იანი წლები – 1241). ჩვენამდე მოუღწევია მიქაელის წყალობის წიგნს, რომლითაც იგი მცხეთის სვეტიცხოვლის ეკლესიის აზნაურს ვაჩე გუარამის ძეს სარჩო-მამულად აძლევს მცხეთის სოფელ ორომაშენს. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 24.
შირაკავანი (ძველი ქალაქი)

შირაკავანი (სომხ. Երազգավորս; თავდაპირველად ერაზგავორსი და მოგვიანებით, ერაზგავორკი) — შუა საუკუნეების სომხური ქალაქი და ერთ-ერთი სომხეთის ისტორიულ დედაქალაქთაგან. შირაკავანი ბაგრატუნთა სომხეთის სამეფოს დედაქალაქი იყო 890-929 წლებში. ქალაქი მდებარეობდა მდინარე ახურიანის მარჯვენა ნაპირზე, ანისიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. შეესაბამება თანამედროვე სოფელი ჩეთინდურაქი აკაიაკის რაიონში, ყარსის პროვინციაში, თურქეთის ტერიტორიაზე. შირაკავანი, როგორც დასახლება პირველად მოიხსენიება, როგორც ერაზგავორსი, VII საუკუნეში, სომეხი ისტორიკოსის, სებეოსის მიერ. სებეოსი ერაზგავორსს აღწერს, როგორც სოფელს შირაკში, დიდი სომხეთის აირარატის პროვინციაში. მოგვიანებით, 890 წელს, მეფე სმბატ I-მა ანისის სამეფოს დედაქალაქი ბაგარანიდან ერაზგავორსში გადაიტანა და მას შირაკავანი უწოდა. ქალაქი ინარჩუნებდა დედაქალაქის სტატუსს 929 წლამდე, როდესაც აბას I-მა ახალ დედაქალაქად ყარსი აირჩია. XI-XII საუკუნეების ისტორიკოსების, სტეფანოს ტარონეცისა და სამუელ ანეცის მიხედვით, შირაკავანს ჰქონდა ცენტრალური ციხესიმაგრე და სქელი თავდაცვითი ქალაქის კედლები. სურფ ფრკიჩის (წმინდა მაცხოვრის) ტაძარი ქალაქის მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენდა. ის 897 წელს სმბატ I-მა ააგო და მოგვიანებით აქვე ეკურთხა კიდევაც მეფედ კათოლიკოს გევორგ II-ის მიერ. მოგვიანებით ქალაქი ბიზანტიელებმა დაიპყრეს. 1064 წელს კი ქალაქ ანისთან ერთად გაანადგურა თურქ-სელჩუკების დიდმა არმიამ, რომელსაც სულთანი ალფ-არსლანი მეთაურობდა. XII საუკუნის ბოლოსთვის შირაკავანი მხარგრძელებმა აღადგინეს, თუმცა XIII საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაკნინება დაიწყო და ჩვეულებრივ სოფლად იქცა. 1914 წელს, სომხების გენოციდამდე, შირაკავანი საკმაოდ მოზრდილი სომხური დასახლება იყო, რომლის მოსახლეობაც 1 220 კაცს შეადგენდა. 1920 წლის სომხეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ, დასახლება მიატოვეს და სომხური მოსახლეობა აღმოსავლეთ სომხეთში გადავიდა, სადაც ახლადდაარსებულ სოფელ ერაზგავორსში დასახლდა. მოგვიანებით, 1921 წელს, ყარსის ტერიტორია, შირაკავანის ჩათვლით, ოფიციალურად გადაეცა თურქეთს ყარსის ხელშეკრულების მიხედვით. სურფ ფრკიჩის ეკლესია XX საუკუნის დასაწყისისათვის ნაწილობრივ დანგრეული იყო. იგი 1954 წელს თურქებმა თურქული არმიის რეგულარული წვრთნის დროს ააფეთქეს. აფეთქებას მხოლოდ ტაძრის დასავლეთი კედლები გადაურჩა. ძველი შირაკავანის სხვა ნაწილები მდინარე ახურიანზე კაშხლის აგების შემდეგ დაიტბორა. შირაკავანი საიტზე virtualani.org ↑ The historic capitals of Armenia, Shirakavan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-01-11. ციტირების თარიღი: 2015-10-01. ↑ Yerazgavors
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (1999)

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები 1999 — მეორე საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში, რომელიც გაიმართა 1999 წლის 30 მაისს. არჩევნებზე 75 ადგილი მაჟორიტარული სისტემით აირჩეოდა, ხოლო 56 პროპორციულით. არჩევნებში გამარჯვება ბლოკმა ერთობამ მოიპოვა. მათ 131-დან 62 ადგილი მოიპოვეს. არჩევნებზე ამომრჩეველთა აქტივობამ 51.7% შეადგინა. * ბლოკი ერთობა იყო სახალხო პარტიისა და რესპუბლიკური პარტიის ალიანსი. ↑ Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p329 ISBN 0-19-924958-X ↑ Armenia Inter-Parliamentary Union ↑ Nohlen, D, Grotz, F & Hartmann, C (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p335 ISBN 0-19-924958-X
სოფენეს სამეფო

სოფენეს სამეფო (სომხ. Ծոփքի Թագավորութիւն) — უძველესი სომხური სამეფო, რომელიც ძვ. წ. III საუკუნიდან ძვ. წ. 94 წლამდე არსებობდა, სანამ ტიგრან II-მ არ დაამარცხა და საკუთარ იმპერიას არ შეუერთა. სოფენეს სამეფოს ერთ-ერთი განშტოება იყო კომაგენეს სამეფო. სოფენე ურარტუს სამეფოს ნაწილი იყო ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებში. მას შემდეგ რაც არგიშთი I-მა რეგიონი თავის სამეფოს შეუერთა ძვ. წ. VIII საუკუნის დასაწყისში, მისი მცხოვრებლების დიდი ნაწილი ახლად აშენებულ ქალაქ ერებუნში გადაასახლა. შემდგომში, ძვ. წ. 600-იანი წლებიდან სოფენე ერვანდუნების სომხური სამეფოს პროვინცია გახდა. ძვ. წ. 330-იან წლებში ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობებისა და აქემენიანთა იმპერიის დაშლის შემდგომ, იგი სომხეთის ერთ-ერთი პირველი რეგიონი გახდა, რომელშიც საბერძნეთის გავლენა იგრძნობოდა, რის გამოც გავრცელებული იყო ბერძნული კულტურის ნიშნები. სოფენე დიდი სომხეთის შემადგენლობაშიც შედიოდა. ძვ. წ. III საუკუნეში სელევკიდების იმპერიამ ხელი შეუწყო სოფენეს დიდი სომხეთის იმპერიისგან გამოყოფას და ახალი სამეფოს ჩამოყალიბებას. სოფენეს სამეფოს ერვანდუნების დინასტია მართავდა. სამეფოს დედაქალაქი არკატიატკერტი იყო, რომელიც მდინარე ტიგროსის ჩრდილოეთით მდებარეობდა, თუმცა მისი უდიდესი დასახლება არშამაშატი იყო, რომელიც სამეფოს სამხრეთით მდებარეობდა. არშამაშატი ძვ. წ. III საუკუნეში დაარსდა და ახ. წ. XIII საუკუნემდე არსებობდა. სამეფოს სომხები მართავდნენ, თუმცა მოსახლეობა ეთნიკურად განსხვავებული იყო. ძირითადად აქ სომხური და სემიტური წარმოშობის ხალხი ცხოვრობდა. ↑ 1.0 1.1 1.2 Toumanoff, Cyril(1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press ↑ Traditio, By Institute of Research and Study in Medieval Canon Law Summary(1943)Contributor Johannes Quasten, Stephan Kuttner, Fordham University Press ↑ 3.0 3.1 Bedoukian, Paul (1985). Coinage of the Armenia Kingdoms of Sophene and Commagene. Los Angeles: Armenian Numismatic Society, გვ. 30 pages. ISBN 0-9606842-3-9.  ↑ T. A. Sinclair, "Eastern Turkey, an Architectural and Archaeological survey, volume 3, pages 112, 196, 358. ↑ T. A. Sinclair, "Eastern Turkey, an Architectural and Archaeological survey, volume 3, pages 359.
ლევონ III

ლევონ III (სომხ. Լեւոն Բ; დ. 1236 — გ. 1289) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე 1269/1270-1289 წლებში, ჰეთუმიანების მეორე წარმომადგენელი, ჰეთუმ I-ისა და მისი მეუღლის, ზაბელის ვაჟი. ლევონი დაიბადა 1236 წელს. ბავშვობაში, იგი გაიტაცეს, ტყვედ გაყიდეს და მამლუქი გახდა. მისმა მამამ, ჰეთუმ I-მა დიდი თანხა გადაიხადა იმისათვის, რომ შვილი გამოესყიდა. ლევონ III ტახტზე ავიდა 1269 ან 1270 წელს. ლევონი იყო ძალიან მორწმუნე ადამიანი. მას სურდა განეახლებინა სავაჭრო ხელშეკრულება იტალიელებსა და კატალონიელებთან. ცდილობდა, რომ გაეძლიერებინა მონღოლეთ-სომხეთის ალიანსი. 1271 წელს მარკო პოლო ეწვია კილიკიის სომეხთა სამეფოს და დადებითად შეაფასა ლევონის მეფობა, თუმცა ამასთან ერთად აღნიშნა, რომ სამეფოს სამხედრო ძალები იყო ძალიან დემორალიზებული. 1275 წელს მამლუქთა სულთანი კიდევ ერთხელ შეიჭრა ლევონის სამეფოში. მათთან ბრძოლის დროს გარდაიცვალა ჰეთუმ I-ის ძმა და ლევონის ბიძა სმპადი. ლევონ III გარდაიცვალა 1289 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ კილიკიის სომეხთა სამეფოს ტახტზე მისი ვაჟი, ჰეთუმ II ავიდა. Boase, T. S. R. (1978). The Cilician Kingdom of Armenia. Edinburgh: Scottish Academic Press. ISBN 0-7073-0145-9.  Toumanoff, C. (1966). „Armenia and Georgia“, Cambridge Medieval History, vol. IV.  Stewart, Angus Donal (2001). The Armenian Kingdom and the Mamluks: War and diplomacy during the reigns of Het'um II (1289–1307). BRILL. ISBN 90-04-12292-3.
ლევონ IV

ლევონ IV (სომხ. Լևոն Դ; დ. 1289 — გ. 17 ნოემბერი, 1307) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე 1303-1307 წლებში, ჰეთუმიანების დინასტიის წარმომადგენელი, თოროს III-ის ვაჟი. ლევონი დაიბადა 1289 წელს. ის ჯერ კიდევ 14 წლის იყო, როცა ბიძამ ჰეთუმ II-მ ტახტი დაუთმო, თავად კი ლევონის რეგენტი გახდა. მისი ტახტზე ასვლის დროს სომხეთში საკმაოდ დაძაბული სიტუაცია იყო. სამეფო ძლივს ინარჩუნებდა კარგ ურთიერთობას მონღოლთა იმპერიასთან, რომლის ვასალიც უკვე დიდი ხნის წინ გამხდარიყო. ამასთან ერთად, მუდმივად ელოდა მამლუქების შემოსევას სამხრეთიდან. 1305 წელს ლევონი და ჰეთუმი ხელმძღვანელობდნენ სომხეთის არმიის ბრძოლას მამლუქთა წინააღმდეგ, რომელშიც კილიკიის სამეფოს არმია სასტიკად დამარცხდა და განადგურდა. 1307 წელს ლევონი და ბიძამისი მოკლეს მონღოლებმა. სავარაუდოდ, ამის მიზეზი ის იყო, რომ სომხებმა მონღოლებს უარი უთხრეს აეშენებინათ მეჩეთი კილიკიის სამეფოს დედაქალაქში. ლევონის ნაცვლად ტახტზე მისი კიდევ ერთი ბიძა ოშინი ავიდა. René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire de la Question d'Orient, 1949 [détail des éditions], p. 400-1 Boase, T. S. R. (1978). The Cilician Kingdom of Armenia. Edinburgh: Scottish Academic Press. ISBN 0-7073-0145-9.
დიდი შიმშილობა (1315-1317)

დიდი შიმშილობა 1315–1317 (ზოგჯერ თარიღდება 1315–1322 წლების პერიოდით) — გვიანი შუა საუკუნეების პირველი მსხვილმასშტაბიანი უბედურება, რომელმაც მოიცვა ევროპა XIV საუკუნის დასაწყისში. დიდმა შიმშილობამ გამოიწვია მილიონზე მეტი ადამიანის სიკვდილი (დაიღუპა მხოლოდ ქალაქის მოსახლეობის 10%-დან 25%-მდე მცხოვრები) და გახდა XI-XIII საუკუნეების პერიოდის ზრდისა და აყვავების შემაჩერებელი ფაქტორი. შიმშილობა შეეხო თითქმის მთელ ჩრდილოეთ ევროპას — დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, სკანდინავიის, ნიდერლანდების, გერმანიისა და პოლონეთის ამჟამინდელ ტერიტორიებს. ევროპას სამხრეთისკენ ალპებიდან და პირენეებიდან და აღმოსავლეთისკენ პოლონეთიდან შიმშილობა არ შეხებია. ამ უბედურების მიზეზად 1315 წლის გაზაფხულის ცუდი ამინდები დასახელდა, მოუსავლიანობა გაგრძელდა 1317 წლის გაზაფხულამდე, თუმცა საკვები პროდუქტების უკმარისობა 1322 წლამდე იგრძნობოდა. ამ პერიოდში განსაკუთრებით გაიზარდა დანაშაულების სტატისტიკა, გავრცელება დაიწყო სხვადასხვა დაავადებებმა, დაიწყო მასობრივი მკვლელობები და კანიბალიზმი. ამ პერიოდმა სერიოზული შედეგები იქონია ეკლესიისთვის, სახელმწიფოსთვის, ევროპული საზოგადოებისა და XIV საუკუნეში მომხდარ სხვა უბედურებებისთვის. Lectures in Medieval History, The Great Famine (1315—1317) and the Black Death (1346—1351) Henry S. Lucas, «The great European Famine of 1315-7», Speculum, Vol. 5, No. 4. (Oct., 1930), pp. 343-377. Наиболее цитируемая статья о Великом голоде, доступна онлайн в JSTOR.
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (2003)

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები 2003 — მესამე საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში, რომელიც გაიმართა 2003 წლის 25 მაისს. არჩევნებზე 56 ადგილი მაჟორიტარული სისტემით აირჩეოდა, ხოლო 75 პროპორციულით. არჩევნებში გამარჯვება რესპუბლიკურმა პარტიამ მოიპოვა და 131-დან 33 ადგილი დაიკავა. არჩევნებს კრიტიკული შეფასება მისცეს საერთაშორისო დამკვირვებლებმა, რომლებმაც მას გაყალბებული და დემოკრატიული სტანდარტებისთვის შეუსაბამო უწოდეს. ↑ შედეგები არჩევნების გზამკვლევი ↑ 2007 Elections improved from previous ones St. Petersburg Times
ფატაუ დაუდა

აბდულ ფატაუ დაუდა (არაბ. عبد ال فاتو داودا; დ. 6 აპრილი, 1985) — განელი პროფესიონალი ფეხბურთელი. თამაშობს საფეხბურთო კლუბ აშანტი გოლდში. განის ეროვნული ნაკრების მეკარე. დაუდამ თავისი საფეხბურთო კარიერა დაიწყო 2004 წელს, განის პირველ დივიზიონში. 2006 წელს გადავიდა აშანტი გოლდში. 2013 წლიდან გამოდიოდა ორლანდო პაირეტსში, ხოლო შემდეგ კლუბ ჩიპა იუნაიტედში. დაუდა იყო განის ეროვნული ნაკრების მეკარე 2008 წელს. ის გამოდიოდა ძირითად მეკარედ 2013 წელს აფრიკის ერთა თასის ჩემპიონატზე. აბდულ ფატაუ დაუდა არის მუსლიმი. Player profile დაარქივებული 2013-02-16 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ „Footballer flashing ‘Allah is Great’ T-shirt“. The Muslim News. March 8, 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 7, 2014. ციტირების თარიღი: June 22, 2014.
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (2007)

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები 2007 — მეოთხე საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში, რომელიც გაიმართა 2007 წლის 12 მაისს. 131 ადგილისათვის 1364 კანდიდატი იბრძოდა. არჩევნებზე 41 ადგილი მაჟორიტარული სისტემით აირჩეოდა, ხოლო 90 პროპორციულით. არჩევნებში გამარჯვება რესპუბლიკურმა პარტიამ მოიპოვა, რომელმაც 131-დან 64 ადგილის მოპოვება შეძლო. BBC-ს ცნობით, არჩევნებზე ამომრჩეველთა 60%. ეუთო-ს განცხადებით, წინა საპარლამენტო არჩევნებთან შედარებით „მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება“ შეიმჩნეოდა, მაგრამ „სომხეთის მთავრობის დაპირება, რომ არჩევნები ეუთოს სტანდარტით ჩატარდებოდა ბოლომდე ვერ შესრულდა“. კრიტიკოსებისა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების აზრით არჩევნები გამჭვირვალე და დემოკრატიული არ იქნებოდა, მიუხედავად ხელისუფლების დაპირებისა, რომ 2003 წლისგან განსხვავებით ეს არჩევნები ბევრად უფრო დემოკრატიული იქნებოდა. Center for Regional Development / Transparency International Armenia Election Monitor Armenia Parliamentary Monitor 2007 დაარქივებული 2007-01-15 საიტზე Wayback Machine. Armenian Blog Review / Armenian Blogosphere on Parliamentary Elections 2007 Հայկական բլոգների լրաքաղ / Հայկական բլոգոսֆերան 2007թ. խորհրդարանական ընտրությունների մասին დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ ElectionGuide.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-28. ციტირების თარიღი: 2015-10-02. ↑ Armenian parliament election kicks off People's Daily Online, 12 May 2007 ↑ 2007 Armenian elections - BBC ↑ OSCE/ODIHR EOM Final Report, 10 September 2007. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 ივნისი 2011. ციტირების თარიღი: 2 ოქტომბერი 2015. ↑ Armenia holds parliamentary poll BBC News, 12 May 2007
რომანული არქიტექტურა

რომანული არქიტექტურა ანუ რომანიკა განვითარდა შუა საუკუნეების ევროპაში. იგი ხასიათდება ანტიკური რომაული ტექნიკის, კერძოდ ქვის თაღის შემოტანით. კოლონები, რომლებსაც უჭირავთ თაღი, ტიპური ცილინდრული ფორმისაა და ბოლოვდება მეტ-ნაკლებად გეომეტრიული ფორმის სიმბოლოების, ცხოველებისა თუ მცენარეების გამოსახულებიანი კაპიტელით. რომანული არქიტექტურა წარმოდგება კაროლინგების არქიტექტურიდან და ოტონელთა არქიტექტურის პარალელურად ვითარდება. კაროლინგების არქიტექტურა უკავშირდება შარლემანის მეფობას და ინტელექტუალურ განახლებას. მან შეკრიბა სასახლის კარზე სწავლულები და ხელოვანები მთელი იმპერიიდან და ამგვარად შეიქმნა ე.წ. კაროლინგური რენესანსი. 877 წელს, კარლოს მელოტის გარდაცვალების შემდეგ კაროლინგური ხელოვნება სრულდება. ტერიტორიას იპყრობენ ბარბაროსები, რომლებიც სპეციფიკურ რომანულ ხელოვნებას ქმნიან. ინტელექტუალური ცენტრი იმ პერიოდში მდებარეობდა სააბატოებსა და მონასტრებში, სადაც ვითარდებოდა რომანული არქიტექტურული ხელოვნება. სენ-ნექტერის ეკლესია სენ-ნექტერის ეკლესიის შიგნითა მხარე რომანული კაპიტელი, სენ-ჟორჟ-დე-ბოშერვილის სააბატო ბეიოს ტაძრის რომანული აკლდამა პარე-ლე-მონიალის საკრე-კერის ბაზილიკა ბაზილიკა ფასადი ბაზილიკის ინტერიერი კაპიტელი კაპიტელი ავენას ღვთისმშობლის ტაძარი ავენას ღვთისმშობლის ტაძარი Mazan-l'Abbaye მაზანის სააბატო ლიეჟის სენ-ბართელემის კოლეგიალი ტურნეს ღვთისშობლის ტაძარი ნიველის სენ-გერტრუდის კოლეგიალი ვაას სენტ-ეტიენის ეკლესია რომანული არქიტექტურა დაარქივებული 2006-12-07 საიტზე Wayback Machine. რომანული ეკლესიები რეგიონების მიხედვით დაარქივებული 2011-01-05 საიტზე Wayback Machine. რომანული ქანდაკებები და ძეგლები Círculo Románico: Visigothic, Mozarabic an Romanesque art in Europe დაარქივებული 2007-11-16 საიტზე Wayback Machine.