laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლილიანა მითაიშვილი

ლილიანა მითაიშვილი (დ. 17 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი ბალერინა. საქართველოს სახალხო არტისტი (1972). დაიბადა თბილისში. 5 წლის იქ­ნე­ბო­და ლი­ლი­ა­ნა, რო­ცა სა­ბა­ლე­ტო სტუ­დი­ა­ში მი­იყ­ვა­ნეს, მაგ­რამ ვი­ნა­ი­დან პა­ტა­რა და სუს­ტი აგე­ბუ­ლე­ბი­სა იყო, გო­გო­ნა მაშნვე და­ი­წუ­ნეს. 1954 წელს დაამთავრა ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი (პედაგოგები ვიხოდცევა, მარგარიტა გრიშკევიჩი და ჭაბუკიანი). 1954-1979 წლებში თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის წამყვანი სოლისტი იყო. მის რეპერტუარში ბევრი გამორჩეული როლია, მათ შორის: ოდეტა-ოდილია („გედების ტბა“), ჟიზელი („ჟიზელი“), კიტრი („დონ კიხოტი“), ნიკეა („ბაიადერა“), მანიჟე („მთების გული“), ჯავარა („გორდა“), მარი („მაკნატუნა“), ლიზა („ამაო სიფრთხილე“), მზეთუნახავი („სინათლე“),ავრორა („მძინარე მზეთუნახავი“), ლაურენსია („ლაურენსია“), დეზდემონა, ემილია („ოტელო“), გალია, ნატაშა („მშვიდობისათვის“), ქალიშვილი („პოემა“) და მანიჟე („მთე­ბის გულ­ში“). ლილიანა მითაიშვილს აქვს შესრულებული წამყვანი პარტიები ცინცაძის ბალეტში „პოემა“ (1966 წელი) და ღლონტის ბალეტში „განთიადი“ (1970 წელი). 1956 წელს ლილიანა მითაიშვილმა კლასიკური ბალეტის საკავშირო (ყოფილი სსრკ) კონკურსზე ლაურეატის პირველი ხარისხის დიპლომი და ოქროს მედალი მოიპოვა. ასევე იღებდა ხშირად მონაწილეობას საგასტროლო სპექტაკლებში საზღვარგარეთ. მითაიშვილის დრამატურგია ექსპრესიით აღსავსე იყო, უნდა აღინიშნოს, რომ იგი მდიდარია გმირულ-რომატიკული სულისკვეთებითაც. 1979 წლიდან ლილიანა მითაიშვილი თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორია. 1983-1984 წლებში მუშაობდა ულან-ბატორის (მონღოლეთი) ოპერისა და ბალეტის თეატრის პედაგოგ-რეპეტიტორად. უნდა აღინიშნოს, რომ ხელოვნებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის 1961 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის, ხოლო 1972 წელს კი – სახალხო არტისტის წოდება. ლილიანა მითაიშვილი ასევე დაჯილდოებულია კამბოჯის სამეფოს საპატიო ორდენით. საქართველოს პრეზიდენტის ედუარდ შევარდნაძის 1997 წლის დადგენილებით ქართული ხელოვნების განვითარების საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორი, საქართველოს სახალხო არტისტი, ლილიანა მითაიშვილი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით. 2014 წელს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს დადგენილებით თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი ახალ სეზონზე დავით თორაძის „გორდას“ აღდგენით შეხვდა. ამ პროექტში აქტიურად მონაწილეობდა სწორედ ლილიანა მითაიშვილი. ცნობილი ქართველი კომპოზიტორის — დავით თორაძის ბალეტი „გორდა“ ვახტანგ ჭაბუკიანმა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში 1949 წელს დადგა. სპექტაკლში მთავარ როლს ლეგენდური მოცეკვავე და ქორეოგრაფი თავად ასრულებდა. „გორდა“ ათეული წლების განმავლობაში იყო წარმოდგენილი თეატრის რეპერტუარში. ის ბოლოს 1996 წელს აღადგინა ზურაბ კიკალეიშვილმა. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 675, ISBN 99928-20-32-2. ლილიანა მითაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბიოგრაფია ლილიანა მითაიშვილი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1972. №6. გვ. 304
მარინა ალექსიძე

მარინა ალექსიძე (დ. 22 ივნისი, 1949) — ქართველი ბალერინა, პედაგოგი, ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი. 1967 წელს დაამთავრა ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. (პედაგოგები ვიხოდცევა და ჭაბუკიანი). 1975 წელს კი – ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა ინსტიტუტის ფრანგული ენის ფაკულტეტი. 1967-1994 წლებში წლებში თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის წამყვანი სოლისტი იყო. მისი რეპერტუარი აღსანიშნავი და გამოსარჩევია: კიტრი („დონ კიხოტი“), ოდეტა-ოდილია („გედების ტბა“), მირტა („ჟიზელი“), გრან პა („რაიმონდა“), ბესი („პორგი და ბესი“, ლავროვსკის ქორეოგრაფია), დეზდემონა, ემილია („მავრის პავანა“ ხ. ლიმონის ქორეოგრაფია), კარმენი („კარმენ-სიუიტა“ ალონსოს ქორეოგრაფია), სოლო პარტიები ჯორჯ ბალანჩინის ბალეტში „სერენადა“, ალექსიძის ბალეტებში: კლიტემენსტრა („ორესტეა“), მედეა („მედეა“), ბახის „ჩაკონა“. მარინა ალექსიძე 1988-1990 წლებში მუშაობდა თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებლის პედაგოგად, ხოლო 1992-1994 წლებში იყო ბალეტმაისტერ გიორგი ალექსიძის ასისტენტი. შესრულებული აქვს სოლო და წამყვანი პარტიები საბალეტო დასის რეპერტუარის ყველა კლასიკურ და ნეოკლასიკურ დადგმაში. მონაწილეობდა გიორგი ალექსიძის ყველა საავტორო სპექტაკლში. 1994-2004 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის გამგე. უნდა აღინიშნოს, რომ 1980 წელს მიენიჭა ხელოვნებაში შეტანილი წვლილითვის საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება. 1987-1997 წლებში მიწვეული იყო ტალინის, ეკატერინბურგის, ნოვოსიბირსკის, ალმა-ატის, ერევნის, კიშინოვის, დუშანბეს, კრასნოდარის ოპერისა და ბალეტის თეატრებში ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორად. 2004 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასის პედაგოგ-რეპეტიტორია, აღზარდა არაერთი თაობა. აღსანიშნავია, რომ მარინა ალექსიძე არის მემკვიდრე გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიისა, რომელიც დაახლოებით სამასამდე ქორეოგრაფიულ დადგმას მოიცავს. სწორედ მასვე უნდა ვუმადლოდეთ გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიის ვიდეოარქივის შენარჩუნება, რომელმაც ჩვენამდე თითქმის სრულად მოაღწია. 2011 წელს ალექსიძეების ოჯახმა დააფუძნა გიორგი ალექსიძის სახელობის „თანამედროვე ქორეოგრაფიის განვითარების ფონდი“. მარინა ალექსიძე კი ამ ფონდის მიერ განხორციელებული ყველა პროექტის მთავარი კონსულტანტია. ეს ფონდი ეხმარება ახალგაზრდა ბალერინებს, განვითარებაში. გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიული მემკვიდრეობის შენარჩუნება, მომავალი თაობებისათვის მისი გაზიარება და პოპულარიზაცია ფონდის მნიშვნელოვანი ამოცანაა. ასევე ამ ფონდის მიზანია საქართველოში თანამედროვე ბალეტის განვითარება და პოპულარიზაცია; ისეთი პროექტების განხორციელება, რომელიც მოქმედ ქორეოგრაფებს და შემსრულებლებს საკუთარი შესაძლებლობების წარმოჩენაში ხელს შეუწყობს. 2016 წლიდან მარინა ალექსიძე გიორგი ალექსიძის სახელობის „თბილისის თანამედროვე ბალეტის“ კამერული დასის მმართველი და მთავარი ბალეტმაისტერია. ბიოგრაფია მარინა ალექსიძე
კლიტია (ოკეანიდი)

კლიტია, კლიტიე (ძვ. ბერძნ. Κλυτία) — ერთ-ერთი ოკეანიდი და წყლის სტიქიის ნიმფა ბერძნულ მითოლოგიაში. ოკეანისა და ტეთისის ასული, ამაოდ უყვარდა მზის ღმერთი ჰელიოსი, რომლის სიმხურვალემაც იგი დაადნო და ყვავილად აქცია. კლიტია ლივკოთეასთან ერთად ხალხურ თქმულებებში იღებს სათავეს, სადაც კლიტია გაზაფხულის, ხოლო ლივკოთეა ზღვის ქალღმერთია. ჰელიოსმა, მიუხედავად მისდამი სიყვარულისა, გაცვალა კლიტია ლევკოთეაზე და იგი მარტო დატოვა. მზის ღმერთის ასეთმა საქციელმა ისე განარისხა კლიტია, რომ იგი ლევკოთეას მამასთნ, ორქამუსთან მივიდა და მომხდარის შესახებ ყველაფერი უამბო. რადგან ჰელიოსთნ ყოფნის გამო ქალი ჩამომდნარი იყო, მან საკუთარი ქალიშვილი ცოცხლად დამარხა ქვიშაში. კლიტიას გადაწყვეტილი ჰქონდა ჰელიოსის დაბრუნება კონკურენტის გზიდან ჩამოცილებით, თუმცა, მისმა საქციელმა მისდამი მზის ღმერთი უფრო გულგრილი გახადა. შემდეგ მან ღმერთკაცის ცდუნება სცადა: იგი გაშიშვლდა, იცეკვა და დაჯდა საჭმლის და სასმლის გარეშე. ეს პროცესი ცხრა დღის განმავლობაში გრძელდებოდა. კლიტეა იჯდა ცხელ ქვებზე და ჰელიოსის დაბრუნების მოლოდინში მიშტერებოდა მზეს. ამ ხნის შემდეგ იგი ჰელიოტროპად გადაიქცა (იზრდება მზიან ბორცვებზე), რომელსაც თავი ყოველთვის ჰელიოსისკენ აქვს შებრუნებული. ეს მოვლენა სრულად განხილულია ოვიდიუსთან („მეტამორფოზები“ 204, 234–56.) ახლანდელ განხილვებში ჰელიოტროპი შეცვლილია მზესუმზირით. კლიტიას ერთ-ერთი ქანდაკება, რომელიც მდიდარი ინგლისელი კოლექციონერის ჩარლზ თაუნლის კოლექციაში მოიძებნებოდა, იყო ან რომაული ან XVIII საუკუნის ყალბი მარმარილოს ნამუშევარი. სავარაუდოდ, ბიუსტი შექმნილია ჩვ.წ. 40-50 წლებში. თაუნლიმ ხელოვნების ამ ნიმუშის მოპოვება მოახერხა ლორენცანოს ოჯახისგან, ნეაპოლში, თავისი მეორე გახანგრძლივებული მოგზაურობისას იტალიაში (1771-1774). იგი დაჟინებით ამბობდა, რომ ბიუსტი ადგილობრივად დამზადდა. ეს ნამუშევარი და იოჰან ცოფანის ცნობილი გამოსახულება (მასზე თაუნლი და კლიტიეს ბიუსტი იყო დახატული), რომელიც თაუნლის ბიბლიოთეკაში ინახებოდა (ილუსტრაცია მარჯვენა მხარეს), ერთად ქმნიდა ჩარლზის ნამუშევრების ფავორიტ წყვილს. მისი სახლი დაწვეს 1780 წელს. მას მუდამ აწუხებდა იმის დარდი, რომ ვერ მოახერხა კლიტიეს ბიუსტის და ნახატის გადარჩენა. ნამუშევრის რეალურ იდენტობას აქტიურად განიხილავდნენ თაუნლის წრის წარმომადგენელი კოლექციონერები. პირველად იგი აგრიპინას მიაკუთვნეს, შემდეგ ისიდას ლოტუსის ყვავილში, ბოლოს მაინც კლიტიაზე შეჩერდნენ. კლიტიას კიდევ ერთი ცნობილი ბიუსტი დაამზადა მოქანდაკემ — ჯორჯ ფრედერიკ უოტსმა. განსხვავებით თაუნლის წყნარი, მშვიდი კლიტიასგან, ოუტსის ნამუშევარზე ოკეანიდს უფრო დასტრესილი და მკაცრი სახე აქვს მიღებული, რომელიც მზეს შესცქერის. კლიტია ვებ-გვერდზე Warburg Institute Iconographic Database[მკვდარი ბმული] გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 257-258, თბ., 1983 ↑ Her name appears in the long list of Oceanids in Hesiod, Theogony 346ff. ↑ Two other minor personages name Clytie are noted: see Theoi Project: Clytie. ↑ Scholia on in Ovid Metamorphoses 4.267
ჰიუსტონი

ჰიუსტონი (ინგლ. Houston გამოითქმის /'hjuːstən/) — ტეხასის შტატის უდიდესი ქალაქია და მეოთხეა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ აშშ-ში. აშშ-ს სტატისტიკის ბიუროს 2006 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ჰიუსტონში 1,558 კმ2 2,144,491 ადამიანი სახლობს. ჰიუსტონი ჰარისის მხარის სამხარეო ცენტრია და ჰიუსტონ-შუგარ ლენდ-ბეიტაუნის, აშშ-ში სიდიდით მეექვსე აგლომერაციის (5.5 მილიონი მოსახით) შემადგენლობაში შედის. ჰიუსტონი დაარსებულ იქნა 1836 წლის 30 აგვისტოს ძმების, აუგუსტუს ჩემპენ ალენის და ჯონ კირბი ალენის მიერ, ბუფალოს ტბის ნაპირებთან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 675. ↑ https://www.houstontx.gov/mayor/
ვლადიმერ ახალკაცი

ვლადიმერ ახალკაცი (დ. 10 იანვარი, 2000, ქარელი) — ქართველი სპორტსმენი, ძიუდოისტი, 2017 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი, 2019 წლის ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონი (81 კგ, მაროკო), ევროპის თასის მფლობელი (2019, 81 კგ, შვეიცარია). ვლადიმერ ახალკაცი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
გეომედი

სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც დაარსდა 1998 წელს. მისი დამფუძნებელია – პროფესორი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი მარინა ფირცხალავა. უნივერსიტეტი მდებარეობს ქალაქ თბილისში. სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი ლიცენზირებული და აკრედიტირებულია. სტუდენტთა სწავლება და მათი ცოდნის შეფასება რეგულირდება ევროპული კრედიტების სატრანსფერო სისტემით (ECTS). უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს ოთხი ფაკულტეტი: სტომატოლოგია ჯანდაცვის ეკონომიკა და მენეჯმენტი; ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია; მედიცინა სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი აღჭურვილია კეთილმოწყობილი აუდიტორიებით, ლაბორატორიებით და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი სტომატოლოგიური კლინიკით. ოფიციალური საიტი
ბესარიონ ბერულავა

ბესარიონ ბერულავა (დ. ფოთი, სამეგრელო,საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, ყაზახეთი), მსოფლიო ჩემპიონი სამბოში (2018, ბუქარესტი, რუმინეთი). ბესარიონ ბერულავა[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი. ↑ მსოფლიოს ჩემპიონატი სამბოში. ფინალური ტრიუმფი: ელენე ქებაძისა და ბესო ბერულავას ოქროები. lelo.ge (11 დეკემბერი, 2018). ციტირების თარიღი: 02 მარტი, 2020.
ართა

ართა (სანსკ. अर्थ artha ”მიზანი”) - ცნება ინდუიზმში, მატერიალური კეთილდღეობა, ამქვეყნიური არსებობის ერთ-ერთი ასპექტი. მატერიალური კეთილდღეობა არამც და არამც არ არის ადამიანის ქმედების მიზანი: იგი ცხოვრებისეული ოთხი ძირითადი ასპექტიდან ერთ-ერთია დჰარმისა (ღვთიური კანონის აღსრულების) და კამას (ეროტიკული ვნების) გვერდით, რომელიც მოკშათი (ამქვეყნიური არსებობისგან განთავისუფლებით) მთავრდება.
ბაჩუკი ქარდავა

ბაჩუკი ქარდავა (დ. 29 დეკემბერი, 1969) — ქართველი პოლიტიკოსი, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე. დამთავრებული აქვს სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1988 წელს ხელმძღვანელობდა სანქტ-პეტერბურგის ქართულ სათვისტომოს, იყო სანქტ-პეტერბურგის ქართველ სტუდენტთა ასოციაციის თავმჯდომარე. 1989 წლიდან არის ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1990 წელს მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგის საოლქო პროკურატურაში პროკურორის თანაშემწედ. 1991 წელს გახდა ედპ-ის თავმჯდომარის გიორგი ჭანტურიას აპარატის უფროსი. 1993 წელს ედპ-ის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ახალგაზრდა ეროვნულ-დემოკრატის (აედ-ის) დამფუძნებელი და თავმჯდომარე. 1993-1994 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდული ორგანიზაციის ნაციონალური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. 1996 წელს გახდა ედპ-ის მთავარი კომიტეტის წევრი და ედპ-ის გაზეთის „ქართული ქრონიკის“ რედაქტორი. 1999 წელს გახდა ედპ-ის საზოგადოებრივ ურთიერთობათა მდივანი, ხოლო 2002 წელს - გენერალური მდივანი და მთავარი კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი. 2003 წლის დეკემბრიდან არის ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ედპ-ს საიტი დაარქივებული 2019-05-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2020.
კამა (ინდუიზმი)

კამა (სანსკ. काम kāma ”ვნება”) — ცნება ინდუიზმში, ეროტიკული ვნება, ადამიანის სულიერი ზრდის ერთ-ერთი სტადია. ბიბლიური რელიგიებისგან განსხვავებით, ინდუიზმი ეროტიკულ, სექსუალურ ვნებას ამორალურობად არ თვლის, კამა ცხოვრებისეული ოთხი ძირითადი ასპექტიდან ერთ-ერთია დჰარმისა (ღვთიური კანონის აღსრულების) და ართას (მატერიალური კეთილდღეობის, სიმდიდრის) გვერდით, რომელიც მოკშათი (ამქვეყნიური არსებობისგან განთავისუფლებით) მთავრდება. კამას თემაზე შექმნილია ცნობილი ეროტიკული სრულყოფილების ტრაქტატი კამასუტრა.
ედიშერ თოლორაია

ედიშერ თოლორაია (დ. 22 აგვისტო, 1978) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1978 წლის 22 აგვისტოს. დაამთავრა ზუგდიდის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის განხრით. 2002-2004 წლებში იყო ზუგდიდის გამგებლის მრჩეველი, გამგეობის მატერიალურ-ტექნიკური განყოფილების წამყვანი სპეციალისტი და გამგეობის დარგობრივი ეკონომიკის განყოფილების მთავარი სპეციალისტი. 2006 წელს იყო ზუგდიდის გამგეობის არასამთსავრობო ორგანიზაციებთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების წამყვანი სპეციალისტი. 2007 წელს — საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწუფო ფონდის ზუგდიდის ფილიალის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, ზუგდიდის რაიონული განყოფილებაში სააგენტოს უფროსი. 2011 წელს იყო სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის ადმინისტრაციის ადგილობრივი თვითმმართველობისა და სახელმწიფო ორგანოებთან ურთიერთობის სამსახურის მთავარი სპეციალისტი. 2012-2014 წლებში იყო ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე. 2014-2016 წლებში იყო ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარშემო ზუგდიდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ედიშერ თოლორაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ედიშერ თოლორაია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 19 დეკემბერი, 2020.
გოგია ლომჯარია

გოგია ლომჯარია (დ. 1860, წითელმთა — გ. 21 მარტი, 1886, ხინო) — ქართველი ფირალი, ფირალობის პირველი ტალღის წარმომადგენელი. გოგია ლომჯარია იყო საშუალო სიმაღლის, სქელი მამაკაცი. ლომჯარია ხელოსანი იყო, მაგრამ სეზონურად ჩალვადრობდა შეკვეთილის გზაზე. ყმად ეკუთვნოდა ნაკაშიძეებს. ფირალად გავარდა ოზურგეთის მაზრის უფროსის თანაშემწის, ანტონ ნაკაშიძის მკვლელობის გამო. გოგია ლომჯარია დაეხმარა ერთ უმუშევარ აზნაურს მოპარული ხარის დამალვაში, რის გამოც დააპატიმრეს. ლომჯარიამ დახმარება სთხოვა ანტონ ნაკაშიძეს. ნაკაშიძემ უარი უთხრა დახმარებაზე, რამაც ლომჯარია გააღიზიანა. ანტონ ნაკაშიძის წინააღმდეგ გოგია ლომჯარია წააქეზა ანტონის ძმამ, მელიტონმა. მელიტონმა ასევე გოგია ლომჯარია შეახვედრა მაზრის უფროსს, ოტია დადიანს, რომელმაც ცრუ დასტური მისცა ანტონ ნაკაშიძის მკვლელობაზე. მკვლელობა ლომჯარიამ ჩაიდინა 1881 წლის 19 ნოემბერს, საღამოს ექსვ საათზე. ის მაშინ ჩაუსაფრდა ნაკაშიძეს, როდესაც ეს უკანასკნელი ქუთაისში მიემგზავრებოდა და ერთი გასროლით მოკლა. 1882 წლის მარტში ლომჯარია პატიმრობიდან გაიქცა და შეუერთდა განთქმულ ფირალს, დათულია სურგულაძეს. სურგულაძესა და ლომჯარიას დევნიდა შტაბსკაპიტანი ივანე დუმბაძე. დუმბაძე მათ დასაჭერად ეგზეკუციებს აყენებდა ლიხაურსა და შემოქმედში, მაგრამ ამაოდ. 18 მარტს დუმბაძე სამ მილიციელთან ერთად თავს დაესხა სურგულაძესა და ლომჯარიას შემოქმედის ცენტრში. ორმხრივი სროლის დროს დააიღუპა სურგულაძე, დაიჭრნენ ლომჯარია და დუმბაძე. დაჭრილი ლომჯარია შემოქმედის მოსახლეობამ, მათ შორის მამასახლისმა, გადამალა. ხელისუფლებამ გააძლიერა ეგზეკუციები შემოქმედსა და წითელმთაში. შემოქმედის თემში 2 კვირის განმავლობაში ეგზეკუცია იყო ჩაყენებული, რაც ხალხს დიდ ზარალს აყენებდა.1882 წლის აპრილში იესე ჩხატარაშვილის თავდებობით გოგია ლომჯარია ხელისუფლებას ჩაბარდა. დაპატიმრების შემდეგ მან ხელი დაადო ჯერ ოტია დადიანს, შემდეგ კი მელიტონ ნაკაშიძეს.პრესა მის შესახებ წერდა, რომ ლომჯარია გარემოებების მსხვერპლი იყო. ლომჯარიას კატორღა მიუსაჯეს. მან ციხეში ორწელიწადნახევარი გაატარა. 1884 წლის ბოლოს ის გაიქცა. ჯერ გურიაში იმალებოდა, სადაც მთავრობამ რეპრესიები გააძლიერა, შემდეგ კი აჭარაში გაიქცა. ის ერთმა გომში მცხოვრებმა ადამიანმა გადაიყვანა ხინოში და ტაკიძეების ოჯახში დატოვა. ხინოში ლომჯარია სასოფლო სამეურნეო საქმიანობით დაკავდა. ივანე დუმბაძემ როდესაც გაიგო, რომ გოგია ლომჯარია ხინოში იმალებოდა, რვა ადამიანი გაგზავნა მის შესაპყრობად. ლომჯარია შეიპყრეს, მაგრამ მან გზაში წინააღმდეგობა გაწია და მოკლეს 1886 წლის 21 მარტს. 27 მარტს ივანე დუმბაძემ ლომჯარიას ცხედარს ესრლა და მისი მკვლელობა მიიწერა. დუმბაძის მიერ ჩადენილ გაყალბებაზე გამოძიება დაიწყო.დუმბაძემ საქმის ჩაფარცხვა მოახერხა, მოგვიანებით კი ის გურიიდან იალტაში გადაიყვანეს. ფირალი მახარაძე ი., „გურული ფირალები“, თბილისი: „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“, 2008. — გვ. 47-58, ISBN 978-9941-403-95-8. ხინთიბიძე ა., „გურული ფირალები“, თბილისი: საქართველოს სამხარეთმცოდნეო საზოგადოება, 1938. — გვ. 26-35. ↑ გაზეთი „დროება“ N245 გვ. 2 1881 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N252 გვ. 2 1881 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N66 გვ. 3-4 1882 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N77 გვ. 1 1882 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N90 გვ. 3-4 1882 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N75 გვ. 2 1882 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N191 გვ. 2 1882 წ. ↑ გაზეთი „ივერია“ N69 გვ. 2-3 1886 წ. ↑ გაზეთი „ივერია“ N94 გვ. 2 1886 წ.
მუდრა

მუდრა (სანსკ. मुद्रा mudrā „ბედნიერების მომტანი“) — ხელის სიმბოლური ჟესტი ან სხეულის პოზიცია ინდუიზმში, ტანტრიზმში, იოგასა და ბუდიზმში, რომელიც შესაბამისად რელიგიური, რიტუალური, ტრადიციული და სხვა მნიშვნელობის გამომხატველია. არსებობს უამრავი მუდრა, რომელთა მნიშვნელობა უბრალო მისალმების (ნამასტე-მუდრა) ჟესტიდან დაწყებული ინდოეთის კლასიკური ცეკვის ბჰარატნატიამისა და იოგას ასობით პოზიციაზეა გავრცობილი. Saunders, Ernest Dale (1985). Mudra: A Study of Symbolic Gestures in Japanese Buddhist Sculpture. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-01866-9. Hirschi, Gertrud. Mudras: Yoga in Your Hands დაარქივებული 2014-01-20 საიტზე Wayback Machine. . Taisen Miyata: A study of the ritual mudras in the Shingon tradition: A phenomenological study on the eighteen ways of esoteric recitation in the Koyasan tradition. Publisher s.n. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუდრა მუდრა ინდურ ცეკვებში მუდრას ფოტო გალერეა დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine. მუდრა ბუდისტურ ტრადიციებში
გურიის ეპარქია

გურიის ეპარქია — რუსეთის მართლადიდებელ ეკლესიის დაქვემდებარებაში არსებული ეპარქია 1844-1885 წლებში, რომელიც მოიცავდა საქართველოს ისტორიულ მხარე გურიას. ეპარქიის კათედრა 1882 წლამდე იყო ჯუმათის მონასტერი, შემდეგ ოზურგეთი. გურიის ეპარქია დაარსდა 1844 წლის 1 აპრილს. გურიის ეპარქია მოიცავდა მანამდე არსებულ შემოქმედის, და ჯუმათის საეპისკოპოსოებს. 1878 წელს გურიის ეპარქიას შეუერთდა ხინოწმინდის საეპისკოპოსო, რომელიც 1877-78 წლების ომში წაართვა რუსეთმა ოსმალეთს. 1884 წლის მონაცემებით გურიის ეპარქიაში იყო სამი მონასტერი (შემოქმედის, ჯუმათის და უდაბნოს) 15 ბერი და სამი მორჩილი. მოქმედებდა 132 ეკლესია, მათგან 102 ქვის, 30 ხის1882 წელს ეპისკოპოსმა ალექსანდრემ საქართველოს მთავარმართებელ ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვს, რომელიც ვიზიტად ოზურგეთში იმყოფებოდა, შესთავაზა გურიის ეპარქიაში გაერთიანებულიყო რუსეთის იმპერიის მიერ ახლადშეერთებული ბათუმი და აჭარა. 1885 წლის 12 ივნისს გურიის და სამეგრელოს ეპარქიები გაერთიანდა გურია-სამეგრელოს ეპარქიაში. ექვთიმე (წულუკიძე) — 1844-1854 იოანე (იოსელიანი) — 1854-1858 გაბრიელ ტუსკია — 1859-11 სექტემბერი, 1881 ალექსანდრე (ოქროპირიძე) — 1882-1885 გურია-სამეგრელოს ეპარქია ↑ Грузинский экзархат в 1884 году ↑ გაზეთი „დროება“ N145 გვ. 3 1882 წ. ↑ გაზეთი „დროება“ N192 გვ. 1-2 1881 წ.
რიხარდ ზომერი

რიხარდ კარლ ზომერი (გერმ. Richard Karl Sommer, რუს. Ри́хард-Карл Ка́рлович Зо́ммер; დ. 1866 — გ. 1939) — გერმანელი მხატვარი, ორიენტალისტი. დაიბადა 1866 წელს მიუნხენში (ბავარიის სამეფო). 1893 წელს დაამთავრა პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემია. 1890-იანი წლების ბოლოდან მონაწილეობდა არქეოლოგიურ და ეთნოგრაფიულ ექსედიციებში ცენტრალურ აზიაში. 1912-1937 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა კავკასიაში. ბევრს მოგზაურობდა. ქმნიდა ძირითადად ეთნოგრაფიული ხასიათის ნამუშევრებს — პორტრეტებს, ყოფით და ბატალურ სცენებს, არქიტექტურულ ძეგლებს, პეიზაჟებს. იყო ლადო გუდიაშვილის ხატვის პირველი მასწავლებელი. მონაწილეობდა გამოფენებში სანქტ-პეტერბურგში, თბილისში, ბაქოსა და ტაშკენტში. იყო კავკასიის ნატიფ ხელოვნებათა საზოგადოების ერთ-ერთი ორგანიზატორი და დამაარსებელი. საბჭოთა ხელისუფლების მიერ რეპრესირებული იყო. სავარაუდოდ გარდაიცვალა გადასახლებაში. ზომერის ნამუშევრების დიდი ნაწილი დაცულია თბილისში, შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმსა და იოსებ გრიშაშვილის სახელობის თბილისის ისტორიის მუზეუმში, აგრეთვე პეტერბურგის რუსულ მუზეუმში, ომსკის და ტულის საოლქო მუზეუმებში, აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმში (ბაქო), უზბეკეთის კულტურის ისტორიისა და ხელოვნების მუზეუმში (სამარყანდი), ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკურ ხელოვნების მუზეუმში (ვლადიკავკაზი) და კერძო კოლექციებში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 376. რიხარდ ზომერი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
რიჩენცა ფონ ნორთაიმი

რიჩენცა ფონ ნორთაიმი (გერმ. Richenza von Northeim; დ. 1088 — გ. 10 ივნისი, 1141) — საღვთო რომის იმპერატრიცა (1133-1137), გერმანიის დედოფალი (1125-1137) და საქსონიის ჰერცოგინია (1106-1137) როგორც იმპერატორ ლოთარ II-ის მეუღლე. რიჩენცა დაიბადა 1088 წელს. იგი იყო ფრიზიის მარკგრაფ ჰაინრიხ მსუქნისა და მისი მეუღლის, მარკგრაფინია გერტრუდა ბრაუნშვაიგელის ასული. 1106 წელს რიჩენცა მიათხოვეს საქსონიის ჰერცოგ ლოთარ ზუპლინგბურგს. რიჩენცას მასთან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი, პრინცესა გერტრუდა შეეძინა 1115 წელს, რომელიც მოგვიანებით ჯერ ბავარიის, შემდეგ კი ავსტრიის ჰერცოგინია გახდა. 1125 წელს ლოთარ ზუპლინგბურგი გერმანიის მეფედ აირჩიეს, რის შემდეგაც რიჩენცა კელნის ეპისკოპოსმა ფრიდრიხ I-მა გერმანელთა დედოფლად აკურთხა. დედოფალი რიჩენცა აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის მართვაში და ერეოდა ქმრის საქმეებში. მან განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1130 წელს ლოთარსა და რომის პაპს შორის წარმოშობილი განხეთქილებისას. რიჩენცამ ასევე შუამავლობა იკისრა თავის ქმარსა და ჰოენშტაუფენებს, კონრად III-სა და მისი ძმის, ფრიდრიხ II შვაბიელებთან არსებული უთანხმოებისას. 1132-1133 წლებში რიჩენცა მეუღლესთან ერთად ეწვია იტალიას. 1133 წლის 4 ივნისს რომში, პაპმა ინოკენტი II-მ რიჩენცა და ლოთარ II საღვთო რომის იმპერატორად და იმპერატრიცად აკურთხა. რიჩენცა მონაწილეობდა ლოთარის მეორე იტალიურ კამპანიაშიც 1136-1137 წლებში. ამ პერიოდში დედოფალი ხელმძღვანელობდა საიმპერატორო სასამართლოს და თავადაც ჩაატარა რამდენიმე პროცესი. 1137 წლის 4 დეკემბერს ლოთარ II გარდაიცვალა, რის გამოც დედოფალი რიჩენცა სასწრაფოდ გადასახლდა საქსონიაში, რომელსაც მისი მაზლი, ჰერცოგი ჰაინრიხ ამაყი განაგებდა. მომდევნო წელს გერმანელმა მთავრებმა საღვთო რომის იმპერატორად შვაბიის ჰერცოგის ძმა, ჰოენშტაუფენთა დინასტიის წარმომადგენელი კონრად III აირჩიეს. სულ მალე, 1139 წელს უშვილოდ აღესრულა ჰაინრიხ ამაყი, რის გამოც რიჩენცას მოუწია საქსონიის ტახტისათვის ებრძოლა, სადაც მას თავისი შვილიშვილის, ბავარიის ჰერცოგ ჰაინრიხ ლომის დასმა სურდა. 1142 წელს საბოლოოდ გაიმარჯვა რიჩენცამ და ჰაინრიხი საქსონიის ჰერცოგად აღიარეს, თუმცა იგი მცირეწლოვანი იყო, რის გამოც თავიდან ქვეყანას რიჩენცას ქალიშვილი, გერტრუდა მართავდა. მოგვიანებით გერტრუდამ მოახერხა და ჰაინრიხი დააქორწინა ინგლისის მეფე ჰენრი II-ისა და დედოფალ ელეონორ აკვიტანიელის ქალიშვილ მატილდაზე, რომელიც იყო რიჩარდ ლომგულისა და ჯონ უმიწაწყლოს და. რიჩენცა ფონ ნორთაიმი საბოლოოდ მაინც ვერ მოესწრო შვილიშვილის საქსონიის ჰერცოგად აღიარებას, რადგან იგი ამ ამბამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1141 წლის 10 ივნისს გარდაიცვალა. Amalie Fößel: Richenza. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 21, Duncker & Humblot, Berlin 2003, ISBN 3-428-11202-4, S. 512 f. Stefan Pätzold: Richenza. In: Amalie Fößel (Hrsg.): Die Kaiserinnen des Mittelalters. Pustet, Regensburg 2011, ISBN 978-3-7917-2360-0, S. 181–196. Renate Seidel: Die Grafen von Mansfeld. Geschichte und Geschichten eines deutschen Adelsgeschlechts. Fouqué Literaturverlag, Engelsbach 1998, ISBN 3-8267-4230-3, S. 129.