laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საჰაერო ხიდი (ფილმი)

საჰაერო ხიდი — 1974 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი დავით რონდელი. უმაღლეს სასწავლებელში მისაღებ გამოცდაზე ჩაჭრის შემდეგ სოფლელი გოგონა ზესნახე და მასზე შეყვარებული ბუძგურია ენგურჰესის მშენებლობაზე გაიპარებიან სამუშაოდ. ზესნახე ოპერატორის ხელობას სწრაფად შეითვისებს, მეგობრებს შეიძენს, ბევრი თაყვანისმცემელიც გამოუჩნდება. ბუძგურიას კი მუშაობას ზესნახესთან ყოფნა ურჩევნია და მუდმივად ტოვებს თავის სამუშაოს. უპასუხისმგებლობისთვის მას სამსახურიდან დაითხოვენ. შეყვარებულები იჩხუბებენ. შეწუხებული ბუძგურია ექსკავატორის მძღოლს სთხოვს, შეასწავლოს ხელობა. იგი სამსახურში თავს აღიდგენს და შეყვარებულსაც შეურიგდება. ია ნინიძე — ზესნახე მიხეილ ხვიტია — ბუძგურია დათო ჟღენტი — ნოკო გივი თოხაძე — ირაკლი მარინა ლობიშევა — ლენა ივან მაკარჩუკი — ივანე მერაბ ჯაფარიძე — გეგი ლევან გოგუა — არქანია ია ხობუა — ვარდიშა თამარ ბაგრატიონი — ცაკანა ლაშა ფურცხვანიძე — ბუთია „საჰაერო ხიდი (ფილმი)“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „საჰაერო ხიდი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
წაბლანის ნაეკლესიარი

წაბლანის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაბლანაში. აგებულია X-XV საუკუნეებში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო აღმოსავლეთ მონაკვეთში, შემაღლებულ ბორცვზე, ამ ადგილს ადგილობრივი მოსახლეობა "ნათლისმცემლის გორას" უწოდებდა. მოცემულ ადგილას უძველესი დროიდან მდგარა ეკლესია. ამჟამად აქ ზედაპირულად ჩანს ნაგებობის საძირკვლის დონემდე მორღვეული ნაშთები და ეკლესიის მშენებლობაში გამოყენებული ქვის კარგად დამუშავებული კვადრები. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ეკლესია დარბაზული ტიპისა იყო, ორფერდა გადახურვით და დასავლეთ მხრიდან მოწყობილი შესასვლელით. დროთა განმავლობაში ადგილობრივი მოსახლეობა მიწის სამუშაოების დროს პოულობდა სხვადასხვა დანიშნულების კერამიკის ფრაგმენტებს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11870
დსთ-საქართველოს ურთიერთობები

საქართველოსა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობას (დსთ) შორის ურთიერთობები — მრავალმხრივი საერთაშორისო ურთიერთობა მესამე ქვეყანასა და ზენაციონალურ ორგანიზაციას შორის. 1993 წლის 3 დეკემბერს, სახელმწიფოს მეთაურთა საბჭოს გადაწყვეტილებით, საქართველო დსთ-ში გაწევრიანდა, რასაც წინ უძღოდა აფხაზეთის ომი და ედუარდ შევარდნაძის ფაქტობრივი იძულება. 1993 წლის 9 დეკემბერს საქართველო შეუერთდა დსთ-ს წესდებას. საქართველომ დსთ-ის თავდაცვის მინისტრების ჯგუფი 2006 წლის 3 თებერვალს დატოვა, რადგანაც ამ ჯგუფის წევრობა არ იყო თავსებადი ნატოში გაწევრიანების სურვილთან. 2008 წლის 12 აგვისტოს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოში რუსეთის შეჭრის შემდეგ გააჟღერა დსთ-დან გასვლის სურვილი. 2008 წლის 14 აგვისტოს საქართველოს პარლამენტმა ერთხმად (117 ხმით) მიიღო გადაწყვეტილება საქართველოს ორგანიზაციიდან გასვლის შესახებ. დსთ-ს წესდების მიხედვით (I თავის მე-9 მუხლი) წევრ სახელმწიფოს უფლება აქვს გამოვიდეს თანამეგობრობიდან. სახელმწიფო წერილობით აცნობებს წესდების დეპოზიტარს განზრახვის შესახებ გამოსვლამდე 12 თვით ადრე. ამავდროულად, ვალდებულებები, რომლებიც წარმოიშვა წესდებაში მონაწილეობის პერიოდში, ავალდებულებს შესაბამის სახელმწიფოებს მათ შესრულებას. 2008 წლის 9 ოქტომბერს რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა განაცხადა, რომ დსთ-ს ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების საბჭომ მიიღო ოფიციალური გადაწყვეტილება თანამეგობრობაში საქართველოს წევრობის შეწყვეტის შესახებ 2009 წლის აგვისტოში. 2009 წლის 18 აგვისტოს საქართველომ დსთ ოფიციალურად დატოვა. ევრაზიიზმი ნატო-საქართველოს ურთიერთობები რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები საქართველო-ევროპის კავშირის ურთიერთობები მოლდოვა-დსთ ურთიერთობები უკრაინა-დსთ-ს ურთიერთობები ↑ Решение о вступлении Республики Грузия в Содружество Независимых государств ↑ Исполнительный комитет СНГ – Устав Содружества Независимых Государств. ციტირების თარიღი: 2014-12-26 ↑ „Georgia: Withdraws From CIS Defense Council“. Worldview. 4 February 2006. ციტირების თარიღი: 23 December 2018. ↑ РБК-Украина : Главные новости :: Политика :: М.Саакашвили: Грузия выходит из СНГ (2009-01-11). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-11. ციტირების თარიღი: 2022-07-09. ↑ O'Rourke, Breffni (August 18, 2009). „Georgia Finalizes Withdrawal From CIS“. RFE/RL. ციტირების თარიღი: 23 December 2018. ↑ Грузия вышла из СНГ (2008-08-14). ციტირების თარიღი: 2022-07-09. ↑ Charr (1993). ↑ Устав Содружества Независимых Государств. ციტირების თარიღი: 14 January 2008. ↑ Выход Грузии из СНГ обернётся трудностями для грузин — зампред комитета ГД // Информационное Агентство Тренд ↑ Грузия: Можно прожить и без СНГ დაარქივებული 2009-08-21 საიტზე Wayback Machine. // Росбалт ↑ 18 августа завершается формальный процесс выхода Грузии из СНГ. ციტირების თარიღი: 2009-09-11.
შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე

შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე — 1981 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი გიორგი მატარაძე. ფილმში გადმოცემულია შვიდი დამოუკიდებელი ამბავი მოზარდების პირველი გულუბრყვილო სიყვარულის, რაინდული თავგადასავლებისა და ზოგჯერ პირველი იმედგაცრუების შესახებ: „ოქროპირი“, „სუფლიორი“, „კახური ცარცის წრე“, „საზამთრო“, „მენუეტი“, „აქსელერაცია“ და „მხოლოდ შენ ერთს“. ფილმი გადაღებულია საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს სახელმწიფო კომიტეტის შეკვეთით. ბერდია ქაფიანიძე — გელა დათო კუბლაშვილი — ზურა გიო იოსელიანი — მერაბი ალიკო გუკარევი — ფიდო კახა ფარესიშვილი — მიხო გია ბალარჯიშვილი — გიორგი კახა გურგენიძე — ჯონდო მიშიკო ლობჟანიძე — ზახარიჩი ბესიკ ბაჩიაშვილი — ნასოსი ნინო კობაიძე — თამრიკო ია ვახტანგიშვილი — მზია ნათია კორკოტაშვილი — ქეთინო ანა ნიჟარაძე — ეკა ლენა კლიკუნოვა — მარინა მაია ბერაია — დალი ნინო კალანდაძე — ნათელა მარინა კახიანი — ცეკვის მასწავლებელი ნათია მთვარელაშვილი — მათემატიკის მასწავლებელი ვახტანგ მატარაძე-ჩელთისპირელი — ზოოლოგიის მასწავლებელი ნანა ქემაშვილი — ახალგაზრდა მასწავლებელი ნ. კულულაშვილი ზაზა კოლელიშვილი ალექსანდრა (საშა) მატარაძე ხ. არაბული ირაკლი ანდრონიკაშვილი ა. ბაჩიაშვილი „შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „„შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე““ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
ღირსების სასამართლო

ღირსების სასამართლო — საქართველოს ეროვნული მოძრაობის ისტორიის ეპიზოდი. ეროვნული მოძრაობის ლიდერებმა ილია ჭავჭავაძის საზოგადოებას ე. წ. „ღირსების სასამართლო“ მოუწყვეს, რომლის მთავარი კითხვა იყო „ვინ არის სუკის აგენტი?“. ღირსების სასამართლო 1989 წელს ჩატარდა. შეკრება ვიდეოკამერით გადაიღეს, თუმცა უმრავლესობა არ ელოდა, რომ ჩანაწერი საბჭოთა უშიშროების ხელში აღმოჩნდებოდა. ეროვნული მოძრაობის დისკრედიტაციის მიზნით, „ღირსების სასამართლოს“ ფრაგმენტებს ტელევიზიით აჩვენებდნენ. ↑ ზურაბ ჭავჭავაძე და „ღირსების სასამართლო“, გოგი გვახარია
ყანის მატკვარცანა

ყანის მატკვარცანა (ლათ. Lathyrus aphaca) — 15-60 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, შიშველი, ნაცრისფერ-მწვანე ფერის. ღერო მარტოულია ან რამდენიმე, ოთხწახნაგოვანი, სწორად მდგომი ან აღმავალი. ფოთლის ნაცვლად განვითარებული აქვს ორი თანაფოთოლი და ულვაში. თანაფოთლები კვერცხისებური ან სამკუთხაკვერცხისებური ფორმისაა. საყვავილე ღერძზე თავდახრილი ყვავილებია განწყობილი. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება რუდერალურ ადგილებში, ნათესებში, მდინარეთა ნაპირებზე, ბუჩქნარებში მთის ქვედა სარტყლიდან 1800 მ-მდე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას, ირანსა და შუა აზიას. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 444.
აჭრაჭუჭი

აჭრაჭუჭი (ლათ. Lathyrus miniatus) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღეროს სიგრძეზე განიერი ფრთები ჩასდევს. ფოთოლი შედგება ერთი წყვილი ფოთოლაკისა და დატოტვილი ულვაშისაგან. ფოთოლაკები ფორმით მომრგვალოელიფსურია ან უკუკვერცხისებური. მტევანი 5-7-ყვავილიანია. გვირგვინი მღვრიე ვარდისფერია. იზრდება ტყეებსა და ბუჩქნარებს შორის 1500-1800 მ სიმაღლეზე. გავრცელებულია აფხაზეთში, აჭარაში, იმერეთში, მესხეთ-ჯავახეთში, ქვემო ქართლსა და კახეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, მცირე აზიასა და ირანს. სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 448.
ცუცხვათის წმინდა გიორგის ეკლესია

ცუცხვათის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცუცხვათში. შენობა აგებულია ქვითკირით და შემოსილია კარგად გათლილი საფასადე ქვებით. ეკლესიას გარე შვერილი აფსიდი უნდა ჰქონოდა. მას სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და დასავლეთის მხრიდან აქვს მინაშენები.სავარაუდოდ ჩრდილოეთის მინაჩენი მოგვიანებით გადააკეთეს. ეკლესიაზე გამოიყოფა მშენებლობის სამი ეტაპი, პირველად აშენდა მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია, რომელსაც მოგვიანო პერიოდში გაუკეთეს მინაშენები, მესამე ეტაპზე კი ჩრდილოეთის მინაშენია გადაკეთებული. იგი შედარებით მომცრო ზომისაა, რომლის დასავლეთის კედელზე დასტურდება ჩუქურთმის მეორადი გამოყენების ფაქტი. ნანგრევებში მიმობნეულია დაბალი კვეთის ჩუქურთმიანი ქვები. ეკლესიის სამრხეთ კედლის ფასადზე, კარების დასავლეთით, ქვაზე ამოკვეთილია ასომთავრული წარწერა. ეკლესიას ირგვლივ შემოუყვებოდა გალავანი, რომელშიც სამხრეთის მხრიდან კარის ღიობია გაჭრილი. გალავნის კარები აგებულია კარგად დამუშავებული ქვებით. კარებს აქვს წირთხლი და საურდულე ჭრილები. ეზოში გარდა ეკლესიისა იკითხება სხვადასხვა გეგმარების შენობის კვალი. მათგან ერთ-ერთი შესაძლოა კრიპტა ყოფილიყო. ამ უკანასკნელის ინტერიერში 2000-იან წლებში ჩადგეს მასიური, დიდი ზომის, რკინის ჯვარი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16821
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია (ტყიბული)

ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია აგებულია სხვადასხვა ზომის ქვებითა და კირხსნარით. ეკლესია გარედან მართკუთხა ფორმისაა. იგი დგას კედლებიდან 0.3 მეტრით გამოზიდულ ცოკოლზე. მას დასავლეთისა და სამხრეთის მხარეს აქვს კარის ღიობები. კედლებზე შემორჩენილია, ინტერიერში გაფართოებული ექვსი სარკმელი, მათგან ორ-ორი სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მხარესაა, ხოლო თითო-თითო კი დასავლეთისა და აღმოსავლეთის მხარეს. ინტერიერის კედლები შედარებით მომცრო ზომის ქვებითაა ამოყვანილი ვიდრე საფასადე მხარე. ცენტრალური დარბაზის კამარა გადაყვანილია გათლილი მალებითა და ცერზე მდგარი ფილაქვებით, ხოლო საკურთხევლის ცა გამოყვანილია უფრო ფართე, ოთხკუთხა ფორმის ქვებით. იატაკი მოწყობილია სხვადასხვა ზომის ქვებით. ამბიონი იატაკიდან ერთი საფეხურითაა აწეული. ამბიონისა და საკურთხევლის იატაკი შედარებით გვიანდელი გადაწყობილი უნდა იყოს, შესაძლოა XIX საუკუნეშიც კი. საკურთხევლის კედლებში ამოღებულია ორი თახჩა. სამხრეთის კედელში ოთხკუთხა ფორმის, ხოლო ჩრდილოეთის კედელში თაღოვანი. ტრაპეზი მცირე ზომისაა და იგი თანამედროვე დროს უნდა იყოს. ეკლესიის ინტერიერში შეიმჩნევა შელესილობის კვალი, რომელზეც შესაძლოა ფრესკები ყოფილიყო მოხატული. ეკლესიას შემოუყვება კარგად დამუშავებული კარნიზი. ჩრდილო-დასავლეთ ფასადზე კარნიზთან ახლოს აქვს ორნამენტი. დასავლეთის კარების არქიტრავზე გამოკვეთილია ჯვრის გამოსახულება. ჯვრის ჰოროზონტალური მკლავები შემკულია სამ-სამი ფოთლოვანი ორნამენტით. ზედა მკლავი კი ოთხი ფოთლოვანი ორნამენტით. საყრდენი მკლავი კი ნახევარმთვარის გამოსახულებით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16101
პატარა იონჯა

პატარა იონჯა (ლათ. Medicago minima) — 5-40 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, მეტ-ნაკლებად ბანჯგვლიანი ბეწვით მოფენილი. ღერო სწორად მდგომია, წამოწეული ან გართხმული, უხვად შეფოთლილი. ფოთოლაკები უკუგულისებურია ან უკუკვერცხისებური. ყვავილედი 2-8-ყვავილიანი, მოკლე, თავაკისებური მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან თითქმის სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, ბალახოვან ფერდობებზე, ქვიან და ქვიშნარ ადგილებში, გზისპირებზე, ბუჩქნარებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს. ყვავილი ფოთლები თესლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 452.
ყვითელი ძიძო

ყვითელი ძიძო (ლათ. Melilotus officinalis) — ერთ ან ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, სიმაღლე – 30-100 სმ. ღერო სწორად მდგომია ან წამოწეული, დატოტვილი, შიშველი ან ზედა ნაწილში შებუსული. ფოთოლაკები 7-28 მმ-მდე სიგრძისაა, ფორმით უკუკვერცხისებური ან სოლისებური, მომრგვალო ან მოგრძო-ლანცეტა, დაკბილული ან კიდემთლიანი. ყვავილედი მრავალყვავილიანი, ხშირი მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე მდელოებზე, ბუჩქნარებში, ტყისპირებში, მინდვრებსა და გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 454.
ქვემო ალევის სამების ეკლესია

ქვემო ალევის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში. ალევის ე.წ. ოქროსკარიანი სამება ახალგორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით უნაგირას მთის ერთ-ერთ წვერზე მდებარეობს. მთას ადგილობრივი მოსახლეობა ლორწომის კლდეს უწოდებს. ალევის სამება საკმაოდ განთქმული სალოცავი იყო მთელ აღმოსავლეთ საქართველოში. ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლითა და ტრომპებზე დაყრდნობილი კონქით. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარული გადახურვა. კამაროვანი გადახურვა საბრჯენი თაღებითაა შემაგრებული. შიდა სივრცე განათებულია აღმოსავლეთის ერთი, ხოლო დასავლეთის სამი სარკმლით. ცენტრალურ დარბაზს ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ მხრიდან აქვს მინაშენები, რომლებშიც შესასვლელებია გაჭრილი. მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს მეორე ეკლესია, მომრგვალებული საკურთხევლით. ალევის სამება ნაგებია ქვის ბლოკებით და აქვს სადა ფასადები. ალევის სამებას გარს უვლის ფლეთილი ქვით ნაგები, ოვალური ფორმის გალავანი, რომელსაც შიგნითა მხრიდან რამდენიმე ნაგებობა აქვს მიშენებული. სამხრეთის მხარეს მიშენებული გრძელი ვიწრო შენობა სავარაუდოდ ორსართულიანი იყო. ქვედა სართული მიწაშია, ზედა სართულის კარი კი მიწის დონეზე. შენობას კედლებზე ეტყობა სართულშორის გადახურვის ძელების ფოსოების კვალი. სავარაუდოდ შენობა სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავანს გარეთ ორმოცამდე წვრილი სათავსოს ნაშთებია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 25050
უზუნთის წმინდა გიორგის ეკლესია

უზუნთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ უზუნთაში. ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 1 კმ-ზე, სასაფლაოს ეზოში. ეკლესიიდან ხუთიოდე მეტრში აღმოსავლეთით ძველი ეკლესიის ნანგრევებია. დასავლეთიდან ეკლესიას აქვს მინაშენი. ეკლესიის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით გრძივი, კედლებისაგან ერთი საფეხურით გამოყოფილი ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის გვერდებზე, თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმლის აქეთ-იქით თითო, სწორკუთხა თაღოვანი ნიშია განლაგებული. დარბაზის გრძივ კედლებში საკურთხეველთან ახლოს გაჭრილია თითო, თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმელი. ჩრდილო კედელში აღნიშნული სარკმლის დასავლეთით კიდევ არის ერთი ფართო, სწორკუთხა სარკმელი. გრძივი კედლები ორ-ორი პილასტრითაა დაყოფილი, რომელთა კაპიტელებს პროფილში თაროსა და ბატიყელას ფორმა აქვს, ასეთივე პროფილისაა საკურთხეველში შემორჩენილი იმპოსტები. ინტერიერში კედლები შებათქაშებული იყო - შეინიშნება მცირე კვალი. კედლები ორივე მხრიდან ნაგებია ყორექვის თარაზული წყობით. გარედან კუთხეები ამოყვანილია ჭადრაკულად დაწყობილი თლილი ქვებით. ფასადებზე დეკორით აქცენტირებულია მხოლოდ სამხრეთ კარისა და სარკმლების საპირეები. კარნიზს ისეთივე პროფილი აქვს, როგორც ინტერიერში კაპიტელებს. დასავლეთ კედელზე გარედან, ქვემო ნაწილში შემორჩენილია ბათქაშის ფრაგმენტები. "საქალებოს" კედლებიც ყორექვითაა ამოყვანილი. წყობის თარაზულობა შეძლებისდაგვარად არის დაცული. დასავლეთი კუთხეები გარედან დიდი ზომის ქვების ჭადრაკული წყობით არის ამოყვანილი. სარკმლის ადგილი დასავლეთ კედელში დანგრეულია. კარი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია გაჭრილი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9031
საქაჯეკარის მღვიმე

საქაჯეკარის მღვიმე — კომპლექსური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუნიკაურში. მდებარეობს მდ.თაბაგრებისწყლის მარჯვენა ფერდობზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში, იწყება ვრცელი თაღოვანი შესასვლელით, რომელიც 10 მეტრზე ხვრელისებურ ნაპრალში გადის და ნაზვავით იქოლება, მღვიმის აბსოლუტური სიმაღლე ზღვის დონიდან 700 მ, მდ.თაბაგრებისწყლის დონიდან 45 მეტრი. ფსკერის ფართობი 1275 კვ/მ, საერთო მოცულობა 1530 მ3, სიგრძე 30 მეტრი, სიგანე 1.5-22 მ, ხოლო სიმაღლე 1.5-3 მ. მღვიმის წინა დარბაზი კარგად არის განათებული, მღვიმეში გაედინება მცირე დებიტიანი ნაკადი. მღვიმეში ბინადრობენ მწერები, ობობები და სხვ. გამოკვლეულია ზ.ლეჟავას მიერ 1988 წელს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19354
მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია

მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში. ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა მისი ზომებია (9,5×6,4 მ). ნაგებია რიყის ქვის ჰორიზონტული წყობით. პილასტრები, საბჯენი თაღები, კამარა და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთის კარი თაღოვანია და სწორკუთხა ჩაღრმავებაშია ჩასმული, რომელიც ხერხულა თავსართით სრულდება. სამხრეთის კარი აღდგენის დროს გაგანიერებული და ჰორიზონტალურად გადახურულია. ყველა კედელში თითო სარკმელია გაჭრილი. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია კრამიტით. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდაა, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. სამხრეთი თაღის თავზე სწორკუთხა სამალავია, ჩრდილოეთი ნიშის გვერდით კი სათოფური. საკურთხეველში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. აფსიდა დასრულებულია შეისრული კონქით, რომელიც პილასტრზე გადასულ ასეთივე ფორმის თაღს ეყრდნობა. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზის გრძივ და დასავლეთის კედლის კუთხეებში წყვილი პილასტრია, რომელთა კაპიტლებზე დარბაზის შეისრული კამარის საბჯენი ასეთივე ფორმის თაღები გადადის. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, სარკმლების ქვეშ სწორკუთხა ნიშია. კედლებში ჩართულია სათოფურები. იატაკი აგურფენილია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ტაძრის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე, სარკმლის ზემოთ აგურის შეღრმავებით კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარია გამოყვანილი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 13237
მტკვრის ესპარცეტი

მტკვრის ესპარცეტი (ლათ. Onobrychis cyri) — 30-60 სმ-მდე სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. მიტკეცილგაფანტულბეწვიანი. ღერო მრავალია, სწორად მდგომი, ძირიდანვე დატოტვილი. ფოთოლაკებიოვალურია, მოგრძო ოვალური ან ლანცეტახაზური, მობლაგვო ან წვეტიანი, ზედა მხარე შიშველი, ქვედა – მოკლე და გაფანტულბეწვიანი. ყვავილედი 5-8 სმ-მდე სიგრძის, აყვავებამდე -ქოჩრიანი. გვირგვინი მუქი ვარდისფერია. იზრდება მთის ქვედა სარტყელში მშრალ, ქვიან ფერდობებზე. გავრცელებულია თბილისის მიდამოებში, თრიალეთის ქედზე და კახეთში. კავკასიის ენდემია. სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 454.
ყვავისფრჩხილა

ყვავისფრჩხილა (ლათ. Securigera varia) — 30-100 სმ-მდე სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მრავალია, სწორად მდგომი, წამოწეული ან გართხმული, მეტ-ნაკლებად დატოტვილი. ფოთლები შედგება 7-12 წყვილი ფოთოლაკისაგან. ფოთოლაკები ოვალურია ან მოგრძო-ხაზური, ბლაგვი და მოკლეყუნწიანი. ყვავილედი ქოლგისებური მტევანია, 12-20-ყვავილიანი. გვირგვინი ვარდისფერია ან თეთრი. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყების, ტყისპირა ადგილებში, ბუჩქნარებსა და ნათესებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 458.
ესპანური კურდღლისცოცხა

ესპანური კურდღლისცოცხა (ლათ. Spartium junceum) — 1-3 მ-მდე სიმაღლის ხე ან ნახევრად ბუჩქია. გრძელი, წკეპლისებური, მცირედ შეფოთლილი ტოტებით. ფოთლები მარტივია, მოგრძოხაზური ან მოგრძოელიფსური. ყვავილები კაშკაშა ყვითელია, მეჩხერ, კენწრულ მტევნებად შეკრებილი. იზრდება მშრალ ფერდობებზე მთის ქვედა სარტყელში. სპორადულად მთელ საქართველოშია გავრცელებული. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ყირიმს, სამხრეთ ევროპასა და მცირე აზიას. გაველურებულია. გამოიყენება მთის ფერდობთა გასამაგრებლად. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 460. ↑ Сытин А. К. Бобовые // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М., 2005. — стр. 621–622.
ციხისჯვრის წმინდა მარიამის ეკლესია

ციხისჯვრის წმინდა მარიამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისჯვარში. აგებულია XX–XXI საუკუნეებში. მთის ფერდის მოსწორებულ ბაქანზე, ძველ ნაეკლესიარზე, წმინდა მარიამის ეკლესიაა აღმართული. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, შვერილი აფსიდით, ნაგებია ბლოკით ცემენტის ხსნარზე, შენობის ზედა ნაწილებში აგურია გამოყენებული. ცემენტით შელესილი, ბლოკით ამოყვანილი ეკლესიის მოცულობა მოკლე, დაბალი და უსახურია. თავდაპირველი ეკლესიიდან, ინტერიერში და ექსტერიერში დაცულია წყობის ქვედა რიგი, რომელიც წარმოადგენს, თლილი ქვის დიდ, სწორკუთხა კვადრებისგან შედგენილ რეგულარულ წყობას. შემორჩენილი ძველი კედლის ფარაგმენტები დაფარულია ცემენტის ნალესობით და იმდენად სახეცვლილია, რომ მისი სიძველე ძნელად დასადგენია. ეკლესიის ახალი კედლები დაახლოებით 2 მეტრზეა ამოყვანილი და შეჩერებული. მოცულობა შიგნიდან ხის კონსტრუქციით არის დასრულებული. გარედან ორქანობა თუნუქის სახურავია მოწყობილი. იატაკი მეტლახის ფილებით არის მოკირწყლული. ადრეული ეკლესიიდან თითქმის აღარაფერია დარჩენილი. ძველი წყობის ფრაგმენტები ძნელად აღსაქმელია. ეკლესიას მთლიანად დაკარგული აქვს როგორც მხატვრული, ასევე სივრცით-კომპოზიციური სახე. ამჟამინდელი ნაგებობა აღიქმება როგორც XXI საუკუნის მახინჯი შენობა. მისი მნიშვნელობა, მხოლოდ წმინდა ადგილის ფიქსაციით და მოსახლეობაში ისტორიული მეხსიერების არსებობით შეიძლება განისაზღვროს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24913
ჭრეშის ღვთისმშობლის ეკლესია

ჭრეშის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭრეშში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესია ტყით დაფარულ მიდამოებში დგას, იგი სხვადასხვა ფერისა და ზომის ნამტვრევი ქვითაა ნაგები, კონსტრუქციული ელემენტები, კუთხეების, კარ-სარკმლის საპირეები, დეკორი კი ყვითელი, სუფთად ნათალი ქვითაა გამოყვანილი. ეკლესიის კარი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი, სამი სარკმელი აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. საკურთხევლის აფსიდში ორი მცირე თაღოვანი ნიშაა, აფსიდის სუფთად ნათალი ქვით ნაგები არდაბაგი მცირედაა შემაღლებული. ჩრდილოეთ კედელში, აფსიდის მახლობლად, თაღოვანი ნიშაა, რომელშიც ქვაში გამოკვეთილი ოთხყურა ავზიანი ემბაზია ჩადგმული. სატრიუმფო თაღი თავისი პილასტრებით და დასავლეთი კედლის კუთხის თაღი ნათალი ქვისაა, ისინი მარტივი ფორმის იმპოსტებს ეყრდნობა. ეკლესიის აღმოსავლეთი და დასავლეთი ფასადი მსგავსადაა გაფორმაბული. აღმოსავლეთი ფასადის სარკმელი ორლილვიანი საპირეთია შემკული, სარკმლის საპირის ორივე მხარეს ორი წაგრძელებული ჯვაარია ჩაკვეთილი, სარკმლის თავზე კი დიდი დეკორატიული ჯვარია, რომლის ზედაპირზე წყვილი სამლილვიანი ზოლის ხლართია წარმოდგენილი. დასავლეთი ფასადის სარკმელიც ანალოგიურადაა გაფორმებული: მის საპირეზე ერთმანეთთან ნასკვებით დაკავშირებული ლილვებია დატანილი, სარკმლის ორივე მხარეს ორი მცირე ზომის გრეხილი ლილვით დატანილი, სარკმლის ორივე მხარეს ორი მცირე ზომის გრეხილი ლილვით შემკული ჯვარია წარმოდგენილი, სარკმლის თავზე კი დიდი ჯვარია, რომლის ზედაპირი ლილვის ხლართითაა დაფარული. ამგავრად, ეკლესიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე სარკმლის ირგვლივ წარმოდგენილი სამი ჯვრის კომპოზიცია გოლგოთის სიმბოლური გამოსახულებაა. გოლგოთას განასახიერებს ბოლოებში სამკუთხად გაგანიერებული სამი ჯვარი, რომლებიც დასავლეთი კარის არქიტრავის ისრული მოხაზულობის დეკორატიული ტიმპანის ირგვლივაა გამოსახული. ტიმპანში სომხური მთავრული ასოებით ეკლესიის აგების წელია ამოკვეთილი. ტიმპანი გვერდით ამოკვეთილ ჯვრებთან არსებული სომხური წარწერიდან ვიგებთ, რომ ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზეა აგებული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26536
ზიკილიის ქვაბები

ზიკილიის ქვაბები — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზიკილიაში, სოფლის დასავლეთით. აგებულია შუა საუკუნეებში. ზიკილიის გამოქავაბულები მთლიანობაში ორი ქვაბია, რომლებიც ერთმანეთს კარით უკავშირდება, თითოეულ ამ ქვაბში დამატებით, დასავლეთით არის მცირე ოთახები გაჭრილი. ისინი გამოყვანილია რბილ კლოდოვან მასივში, კომპლექსის ნაწილი ჩანს განადგურებულია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39316
მუხურის წმინდა გიორგისა და წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

მუხურის წმინდა გიორგისა და წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხურში. აგებულია XX-XXI საუკუნეებში. წმინდა გიორგისა და წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია მდებარეობს სამეგრელო ზემო-სვანეთის მხარეში. წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ეკლესიას, წახნაგოვანი აფსიდით. ეკლესია დგას ძველ სარინელზე, რომელიც აგებულია 2006 წელს. გადახურულია კრამიტით. ტაძარს შესასვლელი აქვს დასავლეთიდან და სამხრეთიდან.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8973
მაღალმთის სამყურა

მაღალმთის სამყურა (ლათ. Trifolium alpestre) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა; ჩვეულებრივ, მჭიდროდ მიკრული ბეწვითაა მოფენილი. ღერო სწორად მდგომია ან წამოწეული, მაგარი, მარტივი ან სუსტად დატოტვილი, 15-40 სმ სიმაღლის. ფოთლები მეტწილად ღეროსეულია, ქვედა ფოთლები გრძელყუნწიანია, ხოლო ზედა – მოკლეყუნწიანი, ზოგჯერ ხეშეში, ლანცეტა ან ვიწრო-ელიფსური ფორმის. ყვავილედი მარტოულია, ზოგჯერ ორ-ორი, ხშირი, მრავალყვავილიანი. გვირგვინი მეწამულ-წითელი ფერისაა, იშვიათად – ღია ვარდისფერი ან თითქმის თეთრი. იზრდება ბუჩქნარებში, ნათელ ტყეებსა და ტყეების პირას, მშრალ მდელოებზე. გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს. ყვავილი ფოთლები სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 460.