laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თავისუფლება (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

თავისუფლება — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გორანა, ზემო იაშთხვა, ქვემო იაშთხვა). მდებარეობს აბიანდა-ჩაამის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 120 მ, სოხუმიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მოქმედებდა კირის ქარხანა. ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერდე-ფაქტო აფხაზეთის რესპუბლიკაში სოფელს უწოდებენ იაშთხვას. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 441. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 568. ↑ Перепись населения Абхазии 2011. Сухумский район (რუსული) ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine.
კელასური (ახალსოფლის თემი)

კელასური – სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 22 მ, სოხუმიდან 5 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 617. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
კელასური (კელასურის თემი)

კელასური (ყოფილი ეკატერინოვკა), სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: აკაფა, ბირჯა, გვარდა, ლეკუხონა, ლინდა). მდებარეობს მდინარე კელასურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 240 მ, სოხუმიდან 11 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 617. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
კამანი

კამანი (აფხ. Каман) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (შრომის თემი), მდინარე გუმისთის ხეობაში. ზღვის დონიდან 160 მ, სოხუმიდან 14 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. აფხაზეთის კონფლიქტისას, 1993 წლის 5 ივლისს, რუსეთის სამხედრო მხარდაჭერით სოფელი კამანი აფხაზმა სეპარატისტებმა და მათმა მოკავშირეებმა (მათ შორის კავკასიის მთიელ ხალხთა კონფედერაცია) აიღეს, ადგილობრივი ქართული მოსახლეობა კი გაანადგურეს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 504. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ 2.0 2.1 (ინგლისური) Conflict in the Caucasus: Georgia, Abkhazia, and the Russian Shadow, S. A. Chervonnaia and Svetlana Mikhailovna Chervonnaia, გვ. 51
მოსკოვის მეტროპოლიტენი

მოსკოვის მეტროპოლიტენი (რუს. Московский метрополитен) — მიწისქვეშა და მიწისზედა მეტროს ხაზების სისტემა მოსკოვში (რუსეთი), რომელიც თითქმის მთელ ქალაქს მოიცავს; ერთ-ერთი ყველაზე ინტენსიურად გამოყენებული მეტროს სისტემა მსოფლიოში. განთქმულია მისი ცენტრალური სადგურების მდიდრული ორნამენტული გაფორმებით სოციალისტური რეალიზმის ეპოქის ხელოვნების შესაძლოა ყველაზე გამორჩეული ნიმუშებით. თავდაპირველად ატარებდა (1992 წლამდე) ვ. ი. ლენინის სახელს. ცხრილში მოყვანილი ფერები შეესაბამება ზემოთმოყვანილი სქემის ხაზების ფერებს. მიუხედავად იმისა, რომ ფილევსკაიას ხაზი გაიხსნა 1958 წ., ზოგიერთი სადგური ჯერ კიდევ 1935 წ.-დან ფუნქციონირებდა. სადგურები კაშირსკაია, ვარშავსკაია და კახოვსკაია გაიხსნა 1969 წლის 11 აგვისტოს და 1995 წლამდე ზამოსკვორეცკაიას ხაზის ნაწილი იყო.. მოსკოვის მეტროპოლიტენის ადმინისტრაციულ სისტემას ასევე ეკუთვნის მოსკოვის მონერელსური სატრანსპორტო სისტემა (М1) სადგურებს შორის «ტიმირიაზევსკაია» (ხაზი 9) და «ВДНХ» (ხაზი 6). ტექნოლოგიური კავშირი მონორელსსა და მეტროს შორის არ არსებობს, შესაბამისაც მონორელსზე მგზავრობისთვის ცალკე გადასახადია. მეტროპოლიტენების სია ოფიციალური საიტი. დაარქივებული 2020-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სტატას ცენტრი

რეი და მარია სტატას ცენტრი (Ray and Maria Stata Center) -- პრიცკერის პრემიის ლაურეატი არქიტექტორი ფრენკ გერის პროექტის 40.000 მ² აკადემიური კომპლექსი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. შენობა გაიხსნა 2004 წლის 16 მარტს ყოფილი რადიაციის ლაბორატორიის ადგილას, კემბრიჯში, მასაჩუსეტსი. პროექტი ძირითადად დააფინანსა რეი (მიტის 1957 წლის კურსდამთავრებული) და მარია სტატამ. სხვა დამფინანსებელთა შორის იყვნენ ბილ გეიტსი და ალექსანდრე დრეიფუსი (მიტი 1954). მეოთხე სართულის ზემოთ შენობა ორ განსხვავებულ ნაწილად იყოფა: გეიტსისა და დრეიფუსის ტაუერებად. შენობაში განლაგებულია კომპიუტერული მეცნიერებისა და ხელოვნური გონის ლაბორატორია, ინფორმაციისა და გადაწყვეტილებების სისტემების ლაბორატორია, ასევე ლინგვისტიკისა და ფილოსოფიის კათედრები. აქვე აქვთ ოფისები ისეთ გამოჩენილ მეცნირერებს, როგორებიცაა ნოამ ხომსკი, როდნი ბრუკსი და რონ რივესტი. აქვე ტარდება ზოგიერთი კურსის ლექციებიც, მათ შორის კომპიუტერული მეცნიერების საწყისების კურსი 6.001. შენობას ადგილობრივი ჩვეულების მიხედვით კოლოქვიალურად მოიხსენიებენ მისი ნომრით "Building 32", ტაუერებს კი მათი სახელების ინიციალებით "G Tower" და "D tower". შენობის ფასადის სილამაზისა და არქიტექტურული გამოწვევის მიუხედავად, მას ხშირად აკრიტიკებენ ინტერიერის ფართის ყოველდღიური საქმიანობისთვის მოუხერხებლობისა და მისი მშენებლობის სიძვირის ($283,5 მილიონი) გამო, თუმცა არც გარეგნული შესახედაობა დარჩენილა გაუკრიტიკებელი. სტატას ცენტრის ვებ-გვერდი.
აბელ-იტურალდეს პროვინცია

აბელ-იტურალდე — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბოლივიელი პოლიტიკოსის, აბელ იტურალდე პალასიოსის პატივსაცემად. მდებარეობს ბოლივიის ცენტრალური კორდილიერის ჩრდილოეთ კიდეზე. მისი დასავლეთი საზღვარი მდინარე მადრე-დე-დიოსზე გადის, აღმოსავლეთი კი მდინარე ბენიზე. პროვინცია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 300 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 42 815 კმ²-ს შეადგენს. პროვინციის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს მადიდის ეროვნული პარკი. 2005 წლის მონაცემებით, აბელ-იტურალდეს მოსახლეობა 14 060 ადამიანს შეადგენდა, მათი 98.3 %-თვის მშობლიური ენაა ესპანური, 12.1 %-თვის კეჩუა, 6.7 %-თვის აიმარა, ხოლო 9.8 % საუბრობს სხვა ადგილობრივ ენებზე. მოსახლეობის 83.5 % წერა-კითხვის მცოდნეა. 87.0 % კათოლიკეა, 10.6 % პროტესტანტი. პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია იშიამასი. ბოლივიის პროვინციები General map of province დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine. Detailed map of province towns and rivers დაარქივებული 2008-10-08 საიტზე Wayback Machine. Population data (Spanish) დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine. Social data (Spanish) დაარქივებული 2008-10-09 საიტზე Wayback Machine. კოორდინატები: 13°10′ ს. გ. 68°00′ დ. გ.﻿ / ﻿13.167° ს. გ. 68.000° დ. გ.﻿ / -13.167; -68.000 ↑ Instituto Nacional de Estadística. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-25. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ Instituto Nacional de Estadística - Proyecciones. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-09-11. ციტირების თარიღი: 2011-03-26.
არომას პროვინცია

არომა — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკას ტბის სამხრეთით, ორუროს დეპარტამენტის საზღვართან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 120 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 55 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 4 510 კმ²-ს შეადგენს. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა 80%-ით გაიზარდა და 2005 წლის მონაცემებით 99 162 ადამიანს შეადგენდა, მათი 79.9 % საუბრობს ესპანურად, 6.7 %-თვის კეჩუაზე, 93.9 %-თვის აიმარა. მოსახლეობის 78.4 % წერა-კითხვის მცოდნეა. 69.2 % კათოლიკეა, 25.5 % პროტესტანტი. პროვინცია შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია სიკა-სიკა. ბოლივიის პროვინციები General map of province დაარქივებული 2008-11-21 საიტზე Wayback Machine. Detailed map of province towns and rivers დაარქივებული 2009-04-18 საიტზე Wayback Machine. Population data დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Social data დაარქივებული 2008-10-09 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) კოორდინატები: 17°20′ ს. გ. 67°50′ დ. გ.﻿ / ﻿17.333° ს. გ. 67.833° დ. გ.﻿ / -17.333; -67.833 ↑ Instituto Nacional de Estadística. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-25. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ Instituto Nacional de Estadística - Proyecciones. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-09-11. ციტირების თარიღი: 2011-03-26.
რელიეფის ფორმები

რელიეფის ფორმები — დედამიწის ზედაპირის უსწორმასწოროებების ერთობლიობა, რომლებიც გეომორფოლოგიურ ერთეულებს წარმოადგენენ. დედამიწის ზედაპირზე გვხვდება საშუალო, დიდი და პატარა ზომის ხმელეთის ზედაპირის ელემენტები, რომლებიც გამოირჩევიან კარგად გამოხატული მოხაზულობითა და წარმოშობის ისტორიით. რელიეფის ფორმები იყოფა დადებით და უარყოფით, მარტივ და რთულ და ჩაკეტილ და გახსნილ ფორმებად. მარტივი რელიეფის ფორმები წარმოქმნილია ერთი (ჩვეულებრივ ეგზოგენური) რელიეფწარმომქმნელი პროცესებით; მაგალითად: დიუნი — როგორც რელიეფის დადებითი ფორმა იქმნება ეოლური პროცესებით; ხევი — უარყოფითი ფორმა ეროზიული პროცესებით; ზღვის ტერასა — აბრაზიული პროცესებით; ვერძის შუბლი — მყინვარული მოქმედებით და ა.შ. უფრო რთული რელიეფის ფორმები იქმნება რამდენიმე ეგზოგენური პროცესების შედეგად, მაგალითად: ხეობა იქმნება როგორც ეროზიული, ისე აკუმულაციური, დენუდაციური, გრავიტაციული და სხვა პროცესებით. მეტისმეტად რთული რელიეფის ფორმების გენეზისი წარმოიქმნება ეგზოგენური და ენდოგენური პროცესების შეხამებით, რომელსაც მოჰყვება ისეთი რელიეფის ფორმების შექმნა, როგორიცაა ღრმული. აქედან გამომდინარე იქმნება რელიეფის გენეტური კლასიფიკაცია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება გეომორფოლოგიური კარტირების დროს. რელიეფის ფორმები განირჩევა შემდეგნაირად: ზომებით, წარმოშობით, ასაკისა და სხვა ნიშნებით და ფორმით. რელიეფის ზომები სხვადასხვაგვარია. ფორმათა სიდიდის მიხედვით გამოიყოფა მეგა, მაკრო, მეზო, მიკრო და ნანორელიეფური ფორმები; გენეზისი ასევე მრავალფეროვანია გეომორფოლოგიური პირობებისდა მიხედვით; ასაკი განპირობებულია გეოლოგიური მდებარეობისდა მიხედვით, ხოლო ფორმა ორგვარია: დადებითი და უარყოფით. შედეგად ხდება ამ ელემენტების შერწყმა და იქმნება საერთო სახის გეომორფოლოგიურ-გეოლოგიური რელიეფის ფორმები, რომლების ერთიმეორისაგან გასაგები პირობების გამო განსხვავებულია. რელიეფის ფორმები გვხვდება აბსოლუტურად ყველგან, სადაც კი არსებობს საერთოდ რელიეფი. საქართველო რელიეფის ფორმებით მეტად მდიდარია, სადაც რთული რელიეფური და გეოლოგიური პირობების მაგალითზე გამოვლინებულია მრავალი რელიეფური ფორმა. საქართველოში გვხვდება: ვულკანური, გრავიტაციული, ფსევდოკარსტული, კარსტული, ეროზიული, პალეოგლაციალური, ანთროპოგენური და სხვა რელიეფის ფორმები, რომლებიც ართულებენ საქართველოს ისედაც რთულ რელიეფს. საყურადღებოა აღინიშნოს, რომ საქართველოში რელიეფის ფორმების ერთ-ერთი პირველი აღწერა ეკუთვნის ალექსანდრე ჯავახიშვილს, რომელმაც არაერთხელ გამოავლინა საქართველოს რელიეფის სხვადასხვა ფორმები. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული საზოგადოების შრომები, [ტ] V, თბ., 1959; Леонтьев О. К., Рычагов Г. И. Общая геоморфология. — Москва: Высшая школа. — 288 с; Геологический словарь, М., 1955.
ბაუტისტა-საავედრას პროვინცია

ბაუტისტა-საავედრა — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბოლივიის პრეზიდენტის (1920-1925 წლებში) ბაუტისტა საავედრას პატივსაცემად. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკას ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დასავლეთით ესაზღვრება პერუ. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 65 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 90 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 525 კმ²-ს შეადგენს. პროვინციის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს მადიდის ეროვნული პარკი. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 30 %-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 12 437 ადამიანი. მოსახლეობის 41.3 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. 46.6 % ლაპარაკობს ესპანურად, 89.3 % კეჩუაზე, 36.1 % აიმარაზე. 55.2 % წერა-კითხვის მცოდნეა. მორწმუნეთა 89.1 % კათოლიკეა, 5.7 % პროტესტანტი. პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია ჩარასანი. ბოლივიის პროვინციები General map of province დაარქივებული 2008-12-01 საიტზე Wayback Machine. Detailed map of province towns and rivers დაარქივებული 2012-04-27 საიტზე Wayback Machine. Population data დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Social data დაარქივებული 2008-10-09 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) კოორდინატები: 15°00′ ს. გ. 68°45′ დ. გ.﻿ / ﻿15.000° ს. გ. 68.750° დ. გ.﻿ / -15.000; -68.750 ↑ Instituto Nacional de Estadística. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-25. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ Instituto Nacional de Estadística - Proyecciones. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-09-11. ციტირების თარიღი: 2011-03-26.
გუბე

გუბე — მცირედ ჩაღრმავებულ ადგილას დამდგარი წყალი. გუბე არსებითად წარმოადგენს სითხის, უმეტესწილად, წყლის შედარებით მცირე დაგროვებას დედამიწის ზედაპირის ჩაღრმავებულ ან ამა თუ იმ საფარველის უსწორმასწოროებებში. გუბე შეიძლება იყოს წარმოდგენილი ტროტუარზე, გზის სავალ ნაწილზე და სხვა. გზებსა და ტროტუარებზე არსებული გუბეები არის საგზაო მშენებლობის წესების უხეში დარღვევის შედეგი, რაც გამოიხატება საგზაო საფუძვლის დრენაჟის უქონლობაში ან საგზაო საფარის განივი დახრის პრინციპის დაუცველობაში. ამგვარი დეფექტებისას, დრენაჟულ სისტემებში დროული გადაგდების ნაცვლად წყალი ზედაპირზე გროვდება. ტროტუარებზე არსებული გუბეები დაბრკოლებებს წარმოადგენენ გადაადგილებისათვის და აფუჭებენ ქვეითთა ფეხსაცმელსა და ტანსაცმელს. საავტომობილო გზებზე არსებული გუბეები საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის რისკს ზრდიან და ხელს უწყობენ ავტომობილების გაჭუჭყიანებას. პატარა გუბეს გუბურა ეწოდება. ↑ გუბე — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ გუბე — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გუბე
კარანავის პროვინცია

კარანავი — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკის ტბის აღმოსავლეთით, მდინარე ბენის სათავეებთან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 55 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 400 კმ²-ს შეადგენს. პროვინციაში კლიმატი ტროპიკულია. მოყავთ ყავა, ჩაი, ხილი. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 40 %-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 56 167 ადამიანი. მოსახლეობის 40.6 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. 92.7 % ლაპარაკობს ესპანურად, 11.1 % კეჩუაზე, 71.6 % აიმარაზე. 83.1 % წერა-კითხვის მცოდნეა. მორწმუნეთა 68.0 % კათოლიკეა, 22.9 % პროტესტანტი. პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 21 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია კარანავი. ბოლივიის პროვინციები General map of province დაარქივებული 2012-04-27 საიტზე Wayback Machine. Detailed map of province towns and rivers დაარქივებული 2012-05-04 საიტზე Wayback Machine. Population data დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Social data დაარქივებული 2008-10-09 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) კოორდინატები: 15°40′ ს. გ. 67°25′ დ. გ.﻿ / ﻿15.667° ს. გ. 67.417° დ. გ.﻿ / -15.667; -67.417 ↑ Santa Cruz Website. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-02. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ Instituto Nacional de Estadística. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-25. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ Instituto Nacional de Estadística - Proyecciones. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-11-18. ციტირების თარიღი: 2011-03-26. ↑ www.bolivia.com (ესპანური) ↑ www.planguarani.com დაარქივებული 2011-07-15 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ www.enlared.org.bo დაარქივებული 2010-01-07 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)
ასთენოსფერო

ასთენოსფერო (ტალღათსატარი; ბერძნ. asthenēs – ადგილი და სფერო) — დედამიწის ზედა მანტიაში 100-150 კმ სიღრმეზე მდებარე შრე; მკვეთრად გამოირჩევა სიმაგრის, სიმტკიცის, სიბლანტის დაქვეითებით და დრეკადი ტალღების გავრცელების სიჩქარით. ფიქრობენ, რომ ეს შრე დიდ როლს თამაშობს ტექტონიკური და მაგმურ პროცესებში, რადგანაც მასში ჩაისახება მაგმური კერები და ხდება ქერქქვეშა ნივთიერების გადაადგილება. ლითოსფეროსა და ასთენოსფეროს საზღვარი შეიძლება გადიოდეს 4 კმ-იდან (რიფტების ქვეშ) 200 კმ-მდე (კრატონების ქვეშ). ტერმინი შემოიღო ამერიკელმა გეოლოგმა ჯოზეფ ბარელმა 1914 წელს. დედამიწის მანტია ასთენოსფერო – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) დედამიწის შიდა სტრუქტურები დაარქივებული 2011-03-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 629.
ელიოდორო-კამაჩოს პროვინცია

ელიოდორო-კამაჩო — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 2 080 კმ²-ია. მდებარეობს ტიტიკაკას ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება პერუ. სახელი ეწოდა ბოლივიელი პოლიტიკოსის, ელიოდორო კამაჩოს პატივსაცემად. 2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენდა 57 877 ადამიანს. პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია პუერტო-აკოსტა. ბოლივიის პროვინციები პროვინციის რუკა დაარქივებული 2009-08-16 საიტზე Wayback Machine. Departamento ლა-პასის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები კოორდინატები: 15°30′ ს. გ. 69°05′ დ. გ.﻿ / ﻿15.500° ს. გ. 69.083° დ. გ.﻿ / -15.500; -69.083 ↑ www.carabuco.eventohorizonte.org დაარქივებული 2011-03-19 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ www.carabuco.net დაარქივებული 2010-12-29 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)
4 აპრილი

4 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის მე-94 დღე (ნაკიან წლებში – 95-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 271 დღე. 1814 : ნაპოლეონ I ტახტიდან გადადგა. 1841 : უილიამ ჰარისონი აშშ-ის მე-9 პრეზიდენტი გახდა. 1945 : საბჭოთა არმიამ დაასრულა უნგრეთის განთავისუფლება. 1949 : ვაშინგტონში ხელი მოეწერა ჩრდილოატლანტიკურ შეთანხმებას ნატოს შექმნის შესახებ. 1960 : გამოცხადდა სენეგალის დამოუკიდებლობა საფრანგეთისაგან. 1968 : აშშ-ში გაშვებულ იქნა კოსმოსური ხომალდი „აპოლონ 6“. 1968 : მემფისში რასისტების ხელით მოკლულ იქნა მარტინ ლუთერ კინგი. 1975 : ბილ გეიტსმა და პოლ ალენმა ნიუ-მექსიკოს შტატის ქალაქ ალბუკერკეში, კომპანია Microsoft-ი დააფუძნეს. 2023 : ფინეთი ნატოს 31-ე წევრი გახდა. 186 : კარაკალა — რომის იმპერატორი 1738 : ჯორჯ III — დიდი ბრიტანეთის მეფე 1817 : მასენა, ანდრე — ფრანგი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე 1818 : ტომას მაინ რიდი — ირლანდიელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე 1868 : ანდრია ბენაშვილი — ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე 1899 : ბადრიძე, დავით — ქართველი მომღერალი 1932 : ტარკოვსკი, ანდრეი — რუსი კინორეჟისორი 1932 : პენკინსი, ენტონი — მსახიობი 1965 : რობერტ დაუნი უმცროსი — მსახიობი 1617 : ნეიპირი, ჯონ — შოტლანდიელი მათემატიკოსი 1817 : ანდრე მასენა — საფრანგეთის მარშალი 1841 : ჰარისონი, უილიამ ჰენრი — აშშ-ის პრეზიდენტი 1929 : ბენცი, კარლ — გერმანელი ინჟინერი 1933 : ჯაბადარი, ალექსანდრე — ქართველი საზოგადო მოღვაწე 1991 : ფრიში, მაქს — შვეიცარიელი მწერალი 2019 : გიორგი დანელია — ქართველი და რუსი კინორეჟისორი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ბასილი ანკვირიელი წმინდა დროსიდა ისააკ მონაზონი აგრეთვე: დანია : დედოფლის დაბადების დღე (1940) უნგრეთი : განთავისუფლების დღე (1945) სენეგალი : დამოუკიდებლობის დღე (1960) სხვა თვეები
სოლ-დე-მანიანა

სოლ-დე-მანიანა (ესპ. Sol de Mañana) — გეოთერმული ველი ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის სურ-ლიპესის პროვინციაში. მისი ფართობი 10 კმ²-ია და მდებარეობს ზღვის დონიდან 4800-5000 მეტრზე.. ტერიტორია ხასითდება ინტენსიური ვულკანური აქტივობებით და გოგირდოვანი ნაკადულებით. მრავლადაა გეიზერი, ტალახოვანი ტბები და გუბეები. კრატერებში შესაძლებელია მდუღარე ლავის ხილვა, საიდანაც 10-15 მეტრის სიმაღლეზე ამოიტყორცნება წყალნარევი ორთქლი. ამჟამად აქ არსებული მოვლენები მიმდინარეობდა დედამიწის ფორმაციისას. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სოლ-დე-მანიანა“ ვიკისაწყობში. სოლ-დე-მანიანა ↑ Sol de Manana Geyser, Bolivia. bestourism.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-22. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2013.
ჩიკიტანია

ჩიკიტანია (ესპ. Chiquitanía) - ტროპიკული სავანის ტიპის რეგიონი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციისას, ესპანელმა კონკისტადორებმა ამ ადგილას პატარა ქოხებისგან შემდგარი დასახლება დააარსეს, რადგან რეგიონში ინდიელთა 20 ეთნიკური ჯგუფი სახლობდა. XVIII საუკუნეში რეგიონში მოღვაწეობდნენ იეზუიტები და ფრანცისკანელები. დღემდე შეომრჩა მათ მიერ აშენებული 6 ტაძარი, რომლებიც 1990 წელს, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისიის სახელით. Jesuit Missions of the Chiquitos - UNESCO World Heritage Centre(ინგლისური) La gran Chiquitania დაარქივებული 2011-07-08 საიტზე Wayback Machine. : The Last Paradise. (ინგლისური)
ფუშიმი ინარი-ტაიშა

ფუშიმი ინარი ტაიშა (伏見稲荷大社) ინარის სულისთვის მიძღვნილი შინტოს აკლდამა, ფუშიმი-კუ, კიოტო, იაპონია. ინარის სულს მიიჩნევენ მარცვლეულის, განსაკუთრებით ბრინჯის მფარველად, და შესაბამისაც ის ისტორიულად სიმდიდრესთან ასოცირდებოდა. იაპონური კომპანიები ინარის აკლდამებს როგორც წესი ბრინჯის ღვინოს (საკე) ან ტორიით შემოსილ ჭიშკრებს სწირავენ. აკლდამა განსაკუთრებით ცნობილია მის მაღლობზე მისასვლელთან ათასობით ნარინჯისფერი ტორიის ჭიშკრებით. ეს ჭიშკრებიაკლდამისთვის კერძო პირთა, ოჯახებისა და კომპანიების მიძღვნილია. ბორცვის ძირას გო-ჰონდენის აკლდამა (御本殿) და საკურა-მონის ჭიშკარი (桜門) მდებარეობს. ბორცვის თავზე მთავარი აკლდამაა. სხვა ინარის აკლდამების მსგავსად ფუშიმი ინარი-ტაიშას მთავარ საკერპო ობიექტთან (სარკე) გახსნილი ხედი აქვს. ეს მიდამო ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ ადგილად ითვლება კიოტოში და იაპონიის ერთ-ერთი სიმბოლოა. 2005 წლის კინოფილმის ”გეიშას მემუარები” ერთ-ერთი ფრაგმენტი ამ აკლდამაში იყო გადაღებული. Eingangs-Torii Friedhof auf dem Fushimi Inari-Taisha Die Haupthalle (honden) Massen von Gläubigen auf dem Schreingelände ფუშიმი ინარის ვებ-გვერდი (იაპ.)
ინკაუასი (კუნძული)

ინკაუასი (კეჩ. ინკების სახლი) ან ისლა-დელ-პესკადო — კუნძული ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. მდებარეობს სალარ-დე-უიუნის მარილის ტბის შუაგულში. კუნძულის ფართობი 24 62 ჰექტარია. გეოგრაფიულად ის უხეში, კლდოვანი და გორაკებიანია. დაფარულია გიგანტური კაქტუსებით. ინაკუასი უდიდეს ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ადგილობრივი გიდები მოითხოვენ, რომ კუნძულს ოფიციალურად ეწოდოს ისლა-დელ-პესკადო (თევზის კუნძული), რადგან შორიდან მას თევზის ფორმა აქვს (სურათი მარცხნივ). ისლა-დელ-პესკადო დაარქივებული 2011-01-06 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ინკაუასი (კუნძული)
ისლა-დე-ლა-ლუნა

ისლა-დე-ლა-ლუნა (ესპ. Isla de la Luna - მთვარის კუნძული) — კუნძული ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ტიტიკაკას ტბაში, კუნძულ ისლა-დელ-სოლის აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 1.05 კმ²-ია, სიგრძე 2,8 კმ, სიგანე 0,76 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე 6 კმ. ინკების მითოლოგიაში, კუნძულზე სახლობდა ღმერთი ვირაკოჩა. აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, აღმოჩენილი იქნა ინკების ტაძრის ნანგრევები. ისლა-დე-ლა-ლუნა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა დაარქივებული 2011-11-28 საიტზე Wayback Machine. ტური კუნძულზე ↑ Bolivia, Lonely Planet 2007, ISBN 1741045576
დერბენტი

დერბენტი, კასპი, ზღვის-კარი, ალექსანდრია (სპარს. دربند დარბანდ — „დახშული კარი“; თურქ. demur kapu — „რკინის კარი“; არაბ. Bab-El-Abvab — „კართა კარი“; ძვ. ქართ. დარუბანდი; ლეზ. Кьвевар; აზერ. Дәрбәнд, Dərbənd; თაბას. Дербент, Шагьур, Цалли; დარ. Чулли, Чяли; ხუნძ. Дербенд; ლაკ. Дарбант, Чурул) — ქალაქი დაღესტანში. რუსეთის ფედერაციის უკიდურესი სამხრეთით მდებარე და დაღესტანში მნიშვნელობით მეორე ქალაქი (მოსახლეობა 101.031 ადამიანი 2002 წ.). მოსახლეობის მთავარი შემადგენელი ეთნიკური ჯგუფებია: ლეზგები, აზერბაიჯანელები და თაბასარანელები. ხშირად აიგივებენ რა ლეგენდარულ ალექსანდრეს ჭიშკართან, დერბენტი საკუთარ თავს რუსეთის ფედერაციის უძველეს ქალაქს უწოდებს. ანტიკურობის ხანიდან მოყოლებული ამ არემარის როგორც კავკასიის ჭიშკრის მნიშვნელობა გაცნობიერებული იყო და აქ უძველესი დროიდან მრავალი ციხესიმაგრე თუ საომარი გამაგრება აუგიათ. დერბენტის უძველესი არქეოლოგიური სტრუქტურები 5000 წლით თარიღდება. განსაკუთრებული გეოგრაფიული მდებარეობის გამო ქალაქი ორ კედელს შუა განვითარდა, ვრცელდება რა მთის კალთებიდან ზღვის სანაპირომდე. წლების განმავლობაში აქ მობატონე სხვადასხვა ქვეყანა ქალაქს საკუთარ სახელს არქმევდა, თუმცა ყოველი მათგანი უკავშირდება სიტყვას „ჭიშკარი“. 1722 წელს დერბენტს ეწვია პეტრე დიდი. 1747 წელს შეუერთდა ყუბის სახანოს. 1806 წელს გადავიდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. წარმოადგენდა კასპიის ოლქის სამაზრო ქალაქს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში დარუბანდის საამირო ქ. დერბენტის გერბი (1843) ძველი უბნის ჭიშკარი ციხესიმაგრის შესასვლელი კასპიის ზღვის ხედი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დერბენტი Photographs დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Photographs დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. History and attractions of Derbent ↑ ვინაიდგან ხაზართა მიერ შემუსვრილ იყო იგი, რომელსა პირველ ეწოდა კასპი, ესე იგი კასპიისა ზღვისა კარისა ქალაქსა ↑ განადიდა ალექსანდრემან ზღვის-კარი, ესეიგი დარუბანდი და აღაშენა უვრცელესად და უწოდა მას ალექსანდრია ↑ Кавказский календарь на 1845 годъ
ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს

ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს (ესპ. Mi Corazón Insiste... en Lola Volcán) — ”ტელემუნდო”-ს 2011 წლის პროექტი. სერიალის გადაღება დაიწყო მარტის თვეში და ის ტელემუნდოს არხზე 23 მაისიდან გავა. ნოველა წარმოადგენს 1998-1999 წელს გადაღებული კოლუმბიური სერიალის ”Yo Amo a Paquita Gallego” რიმეიკს. სერიალის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-06-12 საიტზე Wayback Machine.