laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კვიპროსი (რომის პროვინცია)

კვიპროსის პროვინცია — რომის იმპერიის პროვინცია. რომის რესპუბლიკის შემადგენლობაში კუნძული შედის ძვ. წ. 58 წლიდან, როგორც კილიკიის პროვინციის შემადგენელი ნაწილი. სტრაბონის თანახმად კვიპროსი რომის გავლენას დაექვემდებარა იმის გამო, რომ პუბლიუს კლოდიუს პულხერი მხარს უჭერდა პტოლემეების წინააღმდეგ აჯანყებას. კვიპროსის ანექსიისათვის გაიგზავნა კატონ უმცროსი, რომელსაც დაევალა კუნძულზე რომაული სამართლის სისტემის დამყარება. სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, რომელმაც ფაქტობრივად შეიწირა რომის რესპუბლიკა, მარკუს ანტონიუსმა კვიპროსი დედოფალ კლეოპატრა VII-ს დაუთმო. მარკუს ანტონიუსის აქციუმის ბრძოლაში დამაცხების შემდეგ კვიპროსი ეგვიპტესთან ერთად კვლავ რომის შემადგენლობაში შევიდა. ძვ. წ. 22 წელს კვიპროსი სენატის პროვინცია გახდა. რომის მშვიდობა კუნძულზე მხოლოდ ორჯერ დაირღვა. პირველი სერიოზული აჯანყება გაიმართა 115-116 წლებში. მისი ორგანიზატორი იყო ებრაელი ბერძნული სახელწოდებით არტემიონი. მეორე აჯანყება გაიმართა 333-334 წლებში, კონსტანტინე I დიდის წინააღმდეგ. IV საუკუნეში რამდენიმე მიწისძვრამ გამოიწვია სალამინის, შიმშილმა და გვალვამ გამოიწვია კუნძულის დაცლა. Karageorghis, Vassos, Cyprus From the Stone Age to the Romans: The Roman Period. Thames & Hudson. 1982 Mitford, Terence. "Roman Cyprus". Aufstieg under Niedergang der Romischen Welt. 1980
ატროპატენა

ატროპატენა, მცირე მიდია, მიდია ატროპატენა (ძვ. სპარსული Āturpatkān, პეჰლ. Āturpātākān, კლასიკური სპარს. آذربایجان (Āδarbāδāgān/Āδarbāyagān), ბერძ. ᾿Ατροπατήνη, ბიზანტ. ბერძ. Άδραβιγνων, სირ. Aδorbāyγān, აზერ. Atropatena, სომხ. Ատրպատական, არაბ. آذربایجان) — ირანის აზერბაიჯანის ძველი ბერძნული სახელწოდებაა. ატროპატენა მოიცავდა თალიშის მთების, მდ. არაქსისა და ურმიის ტბის მიდამოებს. სახელწოდებას ჩვეულებრივ უკავშირებენ ამ ოლქის მმართველის, აქემენიდთა სატრაპ ატროპატის (ძვ. წ. IV საუკუნე) სახელს (ზოგი მკვლევარის აზრით, სახელწოდება დაკავშირებულია ტიტულ ატროპატთან — თეოკრატიული მმართველი). მოგვიანებით ატროპატი ატროპატენას მეფე და სამეფო დინასტიის მამამთავარი გამხდარა. ანტიკურ ავტორთა ცნობებით, ატროპატენა, როგორც ჩანს, ამ რეგიონის ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო და ზოროასტული რელიგიის ერთ-ერთი ცენტრი იყო. მისი დედაქალაქი ყოფილა გაზაკა (განძაკი; გვიანდელი არაბული წყაროებით — ჯანზა). ძვ. წ. III საუკუნეში ატროპატენა არტაბაზანეს მეთაურობით აქტიურად იბრძოდა სელევკიდების დაპყრობითი პოლიტიკის წინააღმდეგ, შემდეგ, ძვ. წ. I საუკუნეში კი რომის ექსპანსიას ებრძოდა. ძვ. წ. II საუკუნის დასაწყისში ატროპატენა მოიცავდა ქ. სახიჩევანის ტერიტორიასაც. VII საუკუნეში ატროპატენა არაბთა სახალიფომ დაიპყრო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 6. de Planhol, X. (1989), „Azerbaijan I: Geography“, Encyclopaedia Iranica, 3.1, London: Routledge & Kegan Paul, http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-i Schippmann, K. (1989), „Azerbaijan III: Pre-Islamic History“, Encyclopaedia Iranica, 3.1, London: Routledge & Kegan Paul, http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-iii Bosworth, C.E. (1989), „Azerbaijan IV: Islamic History to 1941“, Encyclopaedia Iranica, 3.1, London: Routledge & Kegan Paul, http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-iv
Microsoft Band

Microsoft Band — კორპორაცია მაიკროსოფტის მიერ შექმნილი და განვითარებული ჭკვიანი საათი და ფიტნეს-სამაჯური. შეზღუდული რაოდენობით, 199 აშშ დოლარად, შეერთებულ შტატებში ხელმისაწვდომი გახდა 2014 წლის 29 ოქტომბერს. მცირე რაოდენობის გამო (5000 ცალი), ონლაინ-სივრცესა და მაღაზიებში მოწყობილობა გამოსვლის დღესვე სრულიად გაიყიდა. საათს აქვს ათი სენსორი, მათ შორის გულისცემის პოტიკურ მონიტორი, GPS და UV სენსორი. სრული დატენვის შემთხვევაში მოწყობილობის ბატარეას ორი დღე შეუძლია გასძლოს. Microsoft Band-ი ნაწილობრივ კავშირშია მის კომპანიონ აპლიკაცია Microsoft Health-თან, რომელიც Bluetooth-ის ქონის შემთხვევაში, ხელმისაწვდომია Windows Phone 8.1-ზე, Android 4.3+-სა და iOS 7.1+-ზე. მოწყობილობას გააჩნია ჩაშენებული აპლიკაციები (თაილები), მათ შორის ჩასანიშნები, UV, მაღვიძარა, ტაიმერი, ზარები, ტექსტური შეტყობინებები, კალენდარი, Facebook, ამინდი და ა. შ. იმ შემთხვევაში, თუ ჭკვიანი საათი დაკავშირებულია Windows Phone 8.1-ზე მომუშავე მოწყობილობასთან, ხელმისაწვდომია კორტანაც, თუმცა, ჯერჯერობით არ მუშაობს მისი ყველა მახასიათებელი. შეტყობინებათა ცენტრის (Notifications Center) თაილის საშუალებით, თქვენ ასევე შეგიძლიათ იხილოთ თქვენი ტელეფონის უახლესი შეტყობინებები. Microsoft-ის განცხადებით, სამომავლოდ აღნიშნული ფიტნეს-სამაჯური სხვა დეველოპერების მიერ შექმნილი აპლიკაციების მხარდაჭერით აღიჭურვება. ამასთან ერთად, საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ მოწყობილობა არ გამოიყენებს საოპერაციო სისტემას. ოფიციალური საიტი ↑ Introducing Microsoft Band. Microsoft (October 29, 2014). ციტირების თარიღი: October 30, 2014. ↑ 2.0 2.1 Popa, Bogdan. (October 30, 2014) Microsoft Launches Band, Smartwatch Wannabe for Windows Phone, iOS, and Android. ციტირების თარიღი: October 30, 2014. ↑ Hachman, Mark. (October 29, 2014) Meet Microsoft Band, Microsoft's $200, fitness-focused smartwatch. ციტირების თარიღი: October 30, 2014. ↑ System requirements for Microsoft Band. Microsoft. ციტირების თარიღი: October 31, 2014. ↑ The tiles on your Microsoft Band. Microsoft. ციტირების თარიღი: October 30, 2014. ↑ Use Cortana with Microsoft Band and your Windows Phone. Microsoft. ციტირების თარიღი: October 30, 2014.
აუდიოლოგია

აუდიოლოგია (ლათ. audio - ვისმენ და ბერძნ. logos - მოძღვრება) — მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის სმენას, სმენის დაქვეითებისა და სიყრუის გამომწვევ მიზეზებს, შეიმუშავებს მათი დიაგნისტიკისა და მკურნალობის რაციონალურ მეთოდებს (ყურის ქირურგია, პროთეზირება და სხვა). აუდიოლოგია დიდ ადგილს უთმობს აგრეთვე სმენაზე საწარმოო ფაქტორების (ხმაური, ვიბრაცია, ტოქსიკური ნივთიერებანი) მავნე გავლენის შესწავლას და მათ საწინააღმდეგო პროფილაქტიკურ ღონისძიებების სერჩევას. სმენადაქვეითებულ ბავშვებში სმენითი ფუნქციის აღდგენის მეთოდებს შეიმუშავებს პედაუდიოლოგია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 7.
გრძელბალნიანი კოლი

გრძელბალნიანი კოლი (ინგლ. Rough Collie/Long-Haired Collie) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში. თანამედროვე კოლის წინაპრები ჩრდილოეთ შოტლანდიის ცივი მხარეებიდან იყვნენ. მათ უფრო მოკლე ფეხები და დრუნჩი ჰქონდათ. კოლის ელეგანტურმა გარეგნობამ ჯერ ძაღლების მოშენებით დაკავებული ადამიანების ყურადღება მიიპყრო და მხოლოდ ამის შემდეგ ფართო პუბლიკისა. მას შემდეგ, რაც დედოფალმა ვიქტორიამ სახლში აიყვანა ეს ძაღლი, კოლის პოპულარობა გაიზარდა, თუმცა საერთაშორისო ყურადღება კოლიმ უფრო გვიან მიიღო, მას შემდეგ, რაც ჰოლივუდში გადაიღეს კინოფილმი ლესიზე. კოლის გაწვრთნა ადვილია, იგი დამჯერია, ბავშვების საიმედო დამცველი და კარგი მოდარაჯეა. კოლის ბეწვს ყოველდღიური მოვლა სჭირდება. კოლის ცხვირი ადვილად ზიანდება მზეზე, აქვს ნუშისებრი თვალები და გრძელი, ხშირი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს სიასამურისფერი თეთრით, მარმარილოსფერი (ბლუ-მერლი) და სამფერი (მარმარილოსფერი, წითური, თეთრი). კოლის განსაკუთრებული ფიზიკური დატვირთვა სჭირდება, კარგად ეგუება ცივ კლიმატს და ცუდად გრძნობს თავს ცხელ, მზიან კლიმატში. გრძელბალნიანი კოლი (ინგლისური)
გლუვბალნიანი კოლი

გლუვბალნიანი კოლი (ინგლ. Smooth Collie) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში. ეს ჯიში მომდინარეობს 1973 წელს დაბადებული სამფერიანი ლეკვისგან, სახელად ტრეფოლდი. გლუვბალნიან კოლის აქვს ასევე გრეიჰაუნდის სისხლიც. დიდი ხნის განმავლობაში გლუვბალნიანი და გრძელბალნიანი კოლი ერთ ჯიშად ითვლებოდა, რადგან გრძელბალნიან კოლის ზოგჯერ უჩნდება გლუვბალნიანი ლეკვები. თუმცა დღესდღეობით ორივე ჯიში აღიარებულია, რადგან გამოვლინდა მათ შორის გენეტიკური განსხვავებები. გლუვბალნიანი კოლი ისე პოპულარული არ არის, როგორც გრძელბალნიანი და ძალიან იშვიათად გვხვდება დიდი ბრიტანეთის ფარგლებს გარეთ. ის უფრო მშიშარაა ვიდრე მისი ახლო ნათესავი. მიუხედავად ამისა, ის კარგი კომპანიონია, რომელიც სწრაფად ეჩვევა ქალაქში ცხოვრებას. ძნელად უძლებს სიცხეს, კარგად ეგუება სიცივეს და ბავშვებს. ადვილად იწვრთნება, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. გლუვბალნიან კოლის აქვს წაგრძელებული დრუნჩი, აწეული ყურები, დაკუნთული თეძოები. წინა ფეხები გრძელი და ვიწროა, უკანა ფეხები გრძელი და დაკუნთულია. ბალანი მოკლე და გლუვია. სჭირდება განსაკუთრებული მოვლა. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს კრემისფერი თეთრით, მარმარილოსფერი (ბლუ-მერლი), სამფერი (შავი, ჟღალი, თეთრი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გლუვბალნიანი კოლი გლუვბალნიანი კოლი (ინგლისური)
შეტლანდიური ნაგაზი

შეტლანდიური ნაგაზი (ინგლ. Shetland Sheepdog) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნეში. როგორც ჩანს, ეს ჯიში გაჩნდა გრძელბალნიანი კოლისა და შოტლანდიაში შეტლანდიის კუნძულის ძაღლების შეჯვარებით. შეტლანდიური ნაგაზი, რომელსაც ასევე შელტის ეძახიან - ერთ-ერთი პოპულარული ჯიშია იაპონიაში. ის ფართოდაა გავრცელებული, ასევე, დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. მიუხედავად იმისა, რომ შელტი იშვიათად გამოიყენება როგორც მუშა ძაღლი, მან შეინარჩუნა მოდარაჯის და მწყემსის ინსტინქტები და წარმატებით იცავს ხალხს. ოდესღაც შელტის ჯუჯა შოტლანდიურ ნაგაზს უწოდებდნენ, მაგრამ ის არ არის მოკლეფეხება, როგორც ტაქსა, არამედ შეიძლება ჩაითვალოს კლასიკურ მინიატურულად. შელტი - შოტლანდიური მუშა ნაგაზების უფრო პატარა ფორმაა. მინიატურიზაციამ გამოიწვია ფეხების ძვლების მოტეხილობის რისკის ზრდა, საჭმლის მონელებასთან და მხედველობასთან დაკავშირებული პრობლემები. შეტლანდიურ ნაგაზს აქვს ძალიან სქელი ბალანი კისერზე, პატარა, დაცვეტილი ყურები. მთელ სხეულს ფარავს გრძელი, უხეში ბალანი. ის კარგად ეგუება სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ადვილად იწვრთნება, კარგად ეწყობა ბავშვებს და სხვა ძაღლებს. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შეტლანდიური ნაგაზი შეტლანდიური ნაგაზი (ინგლისური)
ნაკაიძეები

ნაკაიძეები — ქართული გვარი. ნაკაიძეების (ნაკაშიძეების) საგვარეულო მოდის გვარ ნაკანიდან. ნაკანი შუა საუკუნეებში გადაკეთდა ნაკაშიდ, გვიან შუა საუკუნეებში კი ნაკაშიძედ. ნაკაშიძეები შუა გურიაში ცხოვრობდენ და მათი ერთი შტო თავადები იყვნენ. XII საუკუნეში ,თავადის წოდების მიღების შემდეგ, გავრცელებული წესის წინააღმდეგ ნაკაშიძეებმა გვარი არ გამოიცვალეს, არამედ ნათესავებს აიძულებს, გვარიდან „შ“ ამოიღონ და ნაკაიძეები გამხდარიყვნენ. ეს პროცესი მიმდინარეობდა XVII საუკუნემდე. ნაკაიძეები ნაკაშიძეთა აზნაურები იყვნენ. გვიან შუა საუკუნეებში აზნაური ნაკაიძეები ასევე თავდგირიძეებს ემსახურებოდნენ. ეს შტო გელაურა-ხუცუბანში ცხოვრობდა. ხუცუბნის თემში დღესაც არსებობს სოფელი ნაკაიძეები. ნაკაიძეები მხედრები იყვნენ და მათი მფარველი წმინდანი წმინდა გიორგი იყო. სიხარულიძე ი.; „ნაკაიძეთა საგვარეულო“ — გაზეთი „ალიონი“ N43, გვ. 4 2014 წ.
აუზი

აუზი შეიძლება აღნიშნავდეს: აუზი — ხელოვნური წყალსატევი აუზი — დედამიწის ზედაპირი, სადაც წყალი ცალკეულ მდინარესა თუ მდინარის ქსელში ჩაედინება აუზი — დედამიწის ზედაპირი, რომელიც მოიცავს მყინვარსა და მის შენაკადებს აუზი — ცურვაში, წყალბურთსა და წყალში ხტომაში სავარჯიშო აუზი — ფენობრივი დანალექი სასარგებლო წიაღისეულის უწყვეტი ან თითქმის უწყვეტი გავრცელების დახშული არე აუზი — აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა აუზი — თამაზ ჭილაზის რომანი
ვერონიკა როთი

ვერონიკა როთი (Veronica Roth, დ. 19 აგვისტო 1988) — ამერიკელი მწერალი და მოთხრობების ავტორი. ცნობილია HarperCollins-ის მიერ გამოცემული ტრილოგიით „დივერგენტის“ სამყაროს შესახებ, რომელშიც შედის „დივერგენტი“, „ინსურგენტი“ და „ელიგენტი“. როთი დაიბადა ნიუ-იორკში და გაიზარდა ბარინგტონში (ილინოისის შტატი). დედამისი, ბარბარა როსი, ამავე ქალაქში ცხოვრობს და მხატვარია. ვერონიკა ყველაზე უმცროსის სამ დედმამიშვილს შორის. მისი მშობლები მაშინ განქორწინდნენ, როცა იგი 5 წლის იყო. ამის შემდეგ დედამისი დაქორწინდა ფინანსურ კონსულტანტ ფრენკ როსზე. 2005 წელს როთმა ბარიგნტონის საშუალო სკოლა დაამთავრა. 1 წლის შემდეგ კარლტონის კოლეჯში შევიდა, შემდეგ კი ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში, სადაც წერითმა შემოქმედებითმა პროგრამამ დააინტერესა. 2011 წელს ის დაქორწინდა ფოტოგრაფ ნელსონ ფიჩზე. ამჟამად წყვილი ჩიკაგოში ცხოვრობს. ავტორის ბლოგი დაარქივებული 2019-09-24 საიტზე Wayback Machine. ვერონიკა როთი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #1020743859 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ https://www.chipublib.org/chicago-public-library-foundation-awards/
აუკუბა

აუკუბა (ლათ. Aucuba) — მცენარეთა გვარი შინდისებრთა ოჯახისა. გვხვდება ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში. უფრო ცნობილია იაპონური აუკუბა (Aucuba japonica), რომელიც 5 მეტრამდე სიმაღლის მარადმწვანე ორსახლიანი ბუჩქია, აქვს დიდი ფორთლები და პატარა მუქი მურა ყვავილები, წითელი, ყვითელი ან თეთრი ნაყოფი. ოთახისა და ორანჟერეის დეკორატიული მცენარედ ითვლება. ბუნებრივად იზრდება იაპონიის სუბტროპიკულ ტყეებში. კულტივირებულია კავკასიაში შავი ზღვის სანაპიროზე და ყირიმში. საქართველოში შავი ზღვის სანაპირო ზოლის გარდა იზრდება ბოტანიკურ ბაღებსა და ბაღ-პარკებშიც. მრავლდება თესლითა და კალმით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 9. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 245.
ლა-უნიონი (სუკრე)

ლა-უნიონი (ესპ. La Unión) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 48 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 279 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.89 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 224 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ლოს-პალმიტოსი

ლოს-პალმიტოსი (ესპ. Los Palmitos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 182 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 344 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 89.92 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 204 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
მახაგუალი (სუკრე)

მახაგუალი (ესპ. Majagual) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 213 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37.79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 826 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
მოროა

მოროა (ესპ. Morroa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 156 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 784 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 79.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 161 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ოვეხასი

ოვეხასი (ესპ. Ovejas) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 254 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 551 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.98 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 447 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
პალმიტო (სუკრე)

პალმიტო (ესპ. Palmito) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 36 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 432 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 64.95 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 176 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სამპუესი

სამპუესი (ესპ. Sampués) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 161 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 36 090 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 171.86 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 210 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სან-ბენიტო-აბადი

სან-ბენიტო-აბადი (ესპ. San Benito Abad) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 18 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 579 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15.81 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 428 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სან-ხუან-ბეტულია

სან-ხუან-ბეტულია (ესპ. San Juan Betulia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 129 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 215 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 61.38 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 199 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
აურელია

აურელია (Aurelia aurita) — უხერხემლო ცხოველი სციფოიდურთა კლასისა. აქვს 40 სმ-მდე დიამეტრის ქოლგისებრი, უფერო, გამჭვირვალე, ლაბოვანი სხეული, სხეულის ქვედა ჩაღრმავებულ მხარეზე ოთხლაპოტიანი პირი. იკვებება წვრილი კიბოსნაირებით, თევზების ქვირითითა და მცირე ზომის ცხოველებით, რომლებსაც იჭერს ქოლგის კიდეზე განლაგებული საცეცებით. აქვეა წონასწორობის ორგანოები. მის გამჭვირვალე სხეულში მოჩანს ჯვარედინი აგებულების კუჭი, გასტრალური არხები და 4 ნალისებრი სასქესო ჯირკვალი. აურელია გავრცელებულია ბარენცის, თეთრ და შავ ზღვებში, აგრეთვე წყნარსა და ატლანტის ოკეანეებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 9.
სან-მარკოსი (სუკრე)

სან-მარკოსი (ესპ. San Marcos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 50 336 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 57.14 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 881 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სან-ონოფრე (სუკრე)

სან-ონოფრე (ესპ. San Onofre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 44 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 572 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43.44 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 049 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სან-პედრო (სუკრე)

სან-პედრო (ესპ. San Pedro) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 18 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 211 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 73.02 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 222 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სინსე

სინსე (ესპ. Sincé) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 129 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 406 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 74.71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 407 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
სუკრე (სუკრე)

სუკრე (ესპ. Sucre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 20 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 716 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19.07 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 139 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ტოლუვიეხო

ტოლუვიეხო (ესპ. Toluviejo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 587 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 67.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 277 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
ტოლუ

ტოლუ (ესპ. Tolú) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 957 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 80.57 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 347 კმ²-ია. კოლუმბიის ქალაქების სია კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) statoids.com-ის მონაცემები
იემიშჩი ჰასან-ფაშა

იემიშჩი ჰასან-ფაშა (თურქ. Yemişçi Hasan Paşa; დ. 1535 — გ. 1603, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1601-1603 წლებში. ჰასან-ფაშა იყო ადგილობრივი თურქი, რომელმაც ბავშვობა როგავაში გაატარა .შემდეგ იგი გადავიდა ბრიზრენში, სადაც დაწყებითი განათლება მიიღო სტამბოლის სამხედრო აკადემიაში. სამხედრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ ჰასან-ფაშა გახდა იმპერიის დიდი ვეზირი. იგი სიკვდილით დასაჯა მეჰმედ III-მ 1603 წელს. დაქორწინებული იყო მურად III-ის ქალიშვილზე. სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა იყო მისი შვილიშვილი. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.359-360 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000 Barkey, Karen (1997), Bandits and Bureaucrats: The Ottoman Route to State Centralization. Cornell University Press. ISBN 0801484197. say. 203. (ინგლისური)
აურეუსი

აურეუსი (ლათ. aureus nummus) — რომაული ოქროს მონეტა. ეპიზოდურად იჭრებოდა რესპუბლიკის უკანასკნელ წლებში. სამონეტო სისტემაში იმპერატორ ავგუსტუსის (ძვ. წ. 27 – ახ. წ. 14) დროიდან დამკვიდრდა და იჭრებოდა IV საუკუნის დასაწყისამდე. თავდაპირველად იწონიდა 8,19 გ. აურეუსის წონამ დროთა განმავლობაში შესამჩნევად იკლო. მონეტის შუბლზე მოთავსებული იყო იმპერატორის ან დედოფლის გამოსახულება და შესაბამისი ლათინური წარწერა, ზურგზე კი — სხვადასხვა გამოსახულებები (მითოლოგიის პერსონაჟები, სცენები) და სხვა. აურეუსი ფართოდ იყო გავრცელებული ბევრ ქვეყანაში. II-III საუკუნეებში აღმოსავლეთ საქართველოში ფულად მიმოქცევაში ის მცხეთაში, ზღუდერში (ქარელის მუნიციპალიტეტი), ერწოში (თიანეთის მუნიციპალიტეტი), ჟინვალში, ურეკში და სხვა. საქართველოში, ისევე როგორც ზოგიერთ სხვა ქვეყანაში, იჭრებოდა აურეუსის მინაბაძებიც. კაპანაძე დ., მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის 1937-1951 წწ. ნუმიზმატიკური მონაპოვარი, «მასალები საქართველოს და კავკასიის არქეოლოგიისათვის», 1955, ტ. 1; Зограф А. Н., Античные монеты, М-Л., 1951; კაპანაძე დ., დუნდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 9.