laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კანელონესის დეპარტამენტი

კანელონესის დეპარტამენტი (ესპ. Departamento de Canelones) — დეპარტამენტი სამხრეთ ურუგვაიში. ფართობი 4 536 კმ², მოსახლეობა 518 154 ადამიანი (2011 წ). დედაქალაქია კანელონესი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება მალდონადოსა და ლავალიეხას დეპარტამენტები, ჩრდილოეთით — ფლორიდის დეპარტამენტი, დასავლეთით — სან-ხოსეს, სამხრეთით კი მონტევიდეოს დეპარტამენტები. სამხრეთ საზღვარი მიუყვება რიო-დე-ლა-პლატას. წარმოადგენს ურუგვაის მეორე ყველაზე პატარა დეპარტამენტს მონტევიდეოს შემდეგ, თუმცა მოსახლეობის რაოდენობის თვალსაზრისით, სიდიდით მეორეა. შეიქმნა 1830 წელს და ერთ-ერთი იყო ურუგვაის თავდაპირველ 9 დეპარტამენტს შორის. დროთა განმავლობაში მისი საზღვრები მცირედით შეიცვალა. ეკონომიკის ძირითადი საყრდენია სოფლის მეურნეობა. ურუგვაის დეპარტამენტები ოფიციალური საიტი Enciclopedia Geografica del Uruguay - Canelones (Spanish) INE map of Canelones დაარქივებული 2012-10-10 საიტზე Wayback Machine. Official map of the municipalities of Canelones. დაარქივებული 2013-05-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ არტიგასის არქივი — ტ. 21. — გვ. 190–191. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5702886"></a>
აფრიკაანსი

აფრიკაანსი (თვითსახელწოდება აფრ. Afrikaans taal) — ინდოევროპული ენა, წარმოშობილია ნიდერლანდური ენისაგან და კლასიფიცირდება როგორც ქვემო ფრანკულ დასავლეთ გერმანული, ძირითადად ამ ენაზე საუბრობენ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და ნამიბიაში, მცირე ოდენობით საუბრობენ ბოტსვანაში, ანგოლაში, ესვატინში, ზიმბაბვეში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ტაივანსა და არგენტინაში. დაახლოებით 100 000 აფრიკაანსზე მოლაპარაკე არის ინგლისშიც. ასევე არის მცირე ჯგუფები შემდეგ ქალაქებში: ბრიუსელი, ამსტერდამი და ტორონტო. ეთნოლოგია: აფრიკაანსი Wordgumbo: აფრიკაანსი აფრიკაანსის შესავალი ახალი სამხრეთ აფრიკული – აფრიკაანსი დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine. შეისწავლე აფრიკაანსი ინტერნეტით დაარქივებული 2009-04-02 საიტზე Wayback Machine.
ჩაკეტილი კუნძული (ფილმი)

ჩაკეტილი კუნძული — 2010 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი არის ამავე სახელწოდების რომანის ეკრანიზაცია. ფილმის მთავარი გმირია მარშალი ედვარდ დენიელსი, რომელიც სპეციალური მისიით მიემგზავრება კუნძულზე, სადაც ფსიქიატრული კლინიკაა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. 1954 წლის ზაფხულში სასამართლოს აღმასრულებლები ედვარდ დენიელსი და ჩაკ ოული ჩადიან კუნძულზე, სადაც შეურაცხად დამნაშავეთა საავადმყოფო „ეშკლიფი“ მდებარეობს. მათი მიზანია გაარკვიონ ერთ-ერთი პაციენტის — შვილების მკვლელ რეიჩელ სოლენდოს უცნაური გაუჩინარების ამბავი. გრიგალის გამო კუნძული რამდენიმე დღით მოწყდება გარე სამყაროს. დენიელსი ნელ-ნელა ხვდება, რომ „ეშკლიფში“ ყველაფერი ისე არ არის, როგორც ერთი შეხედვით ჩანს. ლეონარდო დიკაპრიო — ედვარდ დენიელსი მარკ რუფალო — ჩაკ ოული ბენ კინგსლი — ექიმი ჯონ კოული მაქს ფონ სიუდოვი — ექიმი იერემია ნერინგი მიშელ უილიამსი — დოლორეს შანალი ემილი მორტიმერი — რეიჩელ სოლანდო პატრისია კლარკსონი — ექიმი რეიჩელ სოლანდო ჯეკი ერლ ჰეილი — ჯორჯ ნოისი ტედ ლევინი — უორდენი ჯონ კეროლ ლინჩი — მაკფერსონი ელიას კოტეასი — ენდრიუ ლედისი ოფიციალური საიტი „ჩაკეტილი კუნძული“ — Box Office Mojo-ზე „ჩაკეტილი კუნძული“ — Rotten Tomatoes „ჩაკეტილი კუნძული“ — Metacritic-ზე ↑ Films | Shutter Island. DarkHorizons.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-29. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2010. ↑ Shutter Island (2010). Box Office Mojo. Amazon.com. ციტირების თარიღი: 26 დეკემბერი, 2010.
პოჟარევაცის საზავო ხელშეკრულებები

პოჟარევაცის საზავო ხელშეკრულებები (გერმ. Friede von Passarowitz, თურქ. Pasarofça Antlaşması, სერბ. Пожаревачки мир) — ხელშეკრულებები რომლებითაც დასრულდა ოსმალეთის ომი ვენეციასა (1714-1718 წწ.) და ავსტრიასთან (1716-1718 წწ.). ხელი მოაწერეს სერბეთის ქალაქ პოჟარევაცში. ავსტრიასთან 21 ივლისს დადებული საზავო ხელშეკრულება ითვალისწინებდა ავსტრიისათვის ბანატის, ტემეშვარის (ტიმიშოარა), ვლახეთის ნაწილის, ჩრდილოეთ ბოსნიისა და ზოგიერთი სხვა ტერიტორიის გადაცემას. 1718 წლის 27 ივლისს დაიდო ავსტრია-ოსმალეთის სავაჭრო ხელშეკრულება, რომელიც ავსტრიის ქვეშევრდომებს საქონლის შეზიდვა-გაზიდვაზე 3 % ბაჟის გადახდის შემთხვევაში ოსმალეთის მთელ ტერიტორიაზე თავისუფალი ვაჭრობის უფლებას ანიჭებდა. ვენეცია-ოსმალეთის საზავო ხელშეკრულება (დაიდო 21 ივლისს) ადასტურებდა ომის მსვლელობაში ჩამოყალიბებულ საზღვრებს: ცნობდა მორეისა და არქიპელაგის კუნძულების გადასვლას ოსმალეთის ხელში, ოსმალეთი უზრუნველყოფდა ხელსაყრელ პირობებს ვენეციელთა ვაჭრობისათვის ოსმალეთის იმპერიაში. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 162.
ტოლანი

ტოლანი (ესპ. Tollan) — მესოამერიკული მითოლოგემა, რომელიც ლიტერატურაში გვხვდება, როგორც ქალაქის სახელი. ხშირად ასოცირდება ტოლტეკების დედაქალაქ ტულასთან. ამ ტერმინის მითოლოგიური კავშირით სამოთხესთან, ბევრი დასახლება მესოამერიკაში შეიცავს გამომსახველობითი პატივისცემის სუფიქსებს tol- ან tul- (ტოლა, ტულა-ჰიკოკოტიტლანი, ჩოლულა, ტოლულა, აცტეკების დედაქალაქ ტენოჩტიტლანს ასევე უწოდებდნენ „ტოლან ტენოჩტიტლანი“). სიტყვა tollan-ის და მისი ერთფუძიანი სიტყვების ეტიმოლოგია დაკავშირებულია ლერწამთან. დასახელება Tula, Tollan და Tulán მომდინარეობს სიტყვიდან ნაუატ. tollin ან tullin, რომლებიც აღნიშნავენ „ადგილი ლერწამთან“. მითოლოგიის მიხედვით, ტოლანი ფრთიანი გველის, კეცალკოატლის, დედაქალაქი იყო, მესოამერიკული ვერსიით კი — სამოთხე დედამიწაზე. ქალაქში კეცალკოატლის ოთხი სახლი იყო: დასავლეთი აგებული იყო მწვანე ნეფრიტით, აღმოსავლეთი — ყვითელი ოქროთი, ჩრდილოეთი — ვარდისფერი სადაფით, ხოლო სამხრეთი — თეთრი სადაფით. ყველა სახლი დაფარული იყო ფირუზის მოზაიკითა და კეცალის ფრთებით. ტესკატლიპოკასთან დამარცხების შემდეგ, ფრთიანი გველი ტოლანში წავიდა და დაიბარა, რომ დაბრუნდებოდა. ჩიჩენ-იცაში ბურთის სათამაშო სტადიონზე ნაპოვნი გამოსახულებები მოწმობენ კეცალკოატლის ადგილობრივ კულტზე, რამაც ამ ქალაქს საშუალება მისცა მითური ტოლანის როლში იქნეს განხილული. Соди Д. Великие культуры Месоамерики: Пер. с испан. — М. Знание, 1985. 208 c., ил. ↑ რ. კინჟალოვი სამოთხის სახე: მითიდან უტოპიამდე. ტამოანჩანი, ტლალოკანი, მეტნალი და ტოლანი ↑ Jeff Karl Kowalski, Cynthia Kristan-Graham, Dumbarton Oaks Twin Tollans: Chichén Itzá, Tula, and the epiclassic to early postclassic Mesoamerican world. — 2007. — С. 7. — 640 გვ.
უნგრული ენა

უნგრული ენა (უნგრ. magyar nyelv) — ერთადერთი არაინდოევროპული ენა ცენტრალურ ევროპაში. ის მიეკუთვნება ფინურ–უგრულ ენათა ჯგუფს, ენების ეს ჯგუფი ურალურ ენათა ოჯახის ერთ-ერთ შტოს წარმოადგენს. უნგრულად 13,5 მილიონი ადამიანი მეტყველებს. სხვა მონაცემებით უნგრულენოვანი მოსახლეობის რაოდენობა 15 მილიონია. უნგრული ენა უნგრეთის სახელმწიფოს ოფიციალური ენაა, ხოლო 2004 წლის 1 მაისიდან კი, ევროკავშირის ოფიციალური ენაც. უნგრულ ენას ენათმეცნიერებაში ხანტურ და მანსურ ენებთან ერთად აღმოსავლეთ ციმბირის ენების ფინურ-უგრული ენების ქვეჯგუფად მიიჩნევენ. ამ უკანასკნელ ენებში კი, რამდენიმე ათას მოსაუბრეს (ანუ როგორც ხშირად გაიგონებთ ასევე რუსულიდან მცდარად თარგმნილ ტერმინს „ენის მ(ა)ტარებელს“,) მოითვლიან. ენათა ფინურ-უნგრული ენები კი, თავის მხრივ სამოედური ენების მცირე ჯგუფთან ერთად ურალურ ენათა ოჯახში შედის. ცენტრალური ევროპის სხვა ენათა შორის უნგრული (ან მაგიარული) ენის განსაკუთრებულმა მდგომარეობამ ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში მიიპყრო ყურადღება და ხშირად ურთიერთგანსხვავებული თეორიები წარმოშვა ენათმეცნიერთა შორის, თუმცა უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ამ თეორიების უმეტესობა არასაკმარისი არგუმენტირების გამო უფრო სპეკულატიური ხასიათისად მიიჩნევა. ამ თეორიათაგან ერთ-ერთი არის XIX საუკუნეში არმინ ვამბერის (Ármin Vámbéry) მიერ გამოთქმული ვარაუდი თურანულ ენათა შესახებ. არმინ ვამბერის ჰიპოთეზა ეფუძნება თურქულ ენებში შემჩნეულ გარკვეულ სტრუტურულ მსგავსებებს, როგორიცაა მაგ.: აგლუტინაცია, ხმოვანთა ჰარმონია. მიუხედავად ამისა, დღესდღეობით ჰიპოთეზა უნგრული ენის თურქულ ენებთან გენეტიკური ნათესაობის შესახებ უარყოფილია. ეს დისკუსიები საენათმეცნიერო ლიტერატურაში ე.წ. უნგრულ–თურქულ ომადაა ცნობილი. ზოგი მოყვარული ენათმეცნიერი-ავტორი შეეცადა უნგრულის კავშირი დაედგინა შუმერულ ენასთან. ზოგნი კელტური ენების ნათესაობას ამტკიცებდნენ უნგრულთან მიმართებაში. იტალიელი ენათმეცნიერი მარიო ალინეი (Mario Alinei) ეტრუსკულ ძირებს იკვლევს უნგრულში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 158.
მაკედონური ენა

მაკედონური ენა (მაკედ. македонски јазик) — ინდოევროპული ენების, სლავურ ენათა ჯგუფის სამხრეთსლავური ქვეჯგუფის ენა. უმთავრესად საუბრობენ ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სადაც ოფიციალურ ენადაა აღიარებული. მაკედონური წარმოადგენს ბულგარული ენის ყველაზე ახლობელ ნათესავს. მაკედონური ენის დიალექტები თავის მხრივ დიალექტურ კონტინუუმს ჰქმნიან როგორც ბულგარულ, ასევე სერბულ ენობრივ არეალთან. მაკედონურ ენას ბერძნულ სამყაროსთან მიჯნის დადების მიზნით სლავურმაკედონურსაც უწოდებენ საენათმეცნიერო ლიტერატურაში. მთავარი სტატია: მაკედონური დამწერლობა. მაკედონური დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 31 ასო–ნიშანს (გრაფემას). Macedonian Grammar A grammar of Macedonian by Victor Friedman Macedonian - English Dictionary დაარქივებული 2009-11-18 საიტზე Wayback Machine. Macedonian Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh list appendix) Macedonian Language E-Learning Center - learn Macedonian language online Digital Database of the Macedonian Words Macedonian - English, Greek, Albanian, German, French, Italian translator
სოფლის ალიაქოთი

სოფლის ალიაქოთი — ქართული ყოველკვირეული იუმორისტული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1912 წელს ჟურნალ „ჩვენი ალიაქოთის“ შემდეგ. რედაქტორ-გამომცემელი — მ. ლელაშვილი. კარიკატურები ეკუთვნის ოსკარ შმერლინგს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 479.
ედინსონ კავანი

ედინსონ რობერტო კავანი გომესი (ესპ. Édinson Roberto Cavani Gómez; დ. 14 თებერვალი, 1987, სალტო, ურუგვაი) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, „ვალენსიას“ და ურუგვაის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი. კავანი დაიბადა სალტოში ბერტა გომესის და ლუის კავანის ოჯახში. 12 წლის ასაკში შეუერთდა „დანუბიოს“ ბავშვთა გუნდს. პირველ გუნდში მისი დებიუტი შედგა 2006 წელს. იმ წელს კლუბთან ერთად მოიგო აპერტურა და გაიტანა 9 გოლი სადებიუტო სეზონში. 2007 წლის სამხრეთ ამერიკის ახალგაზრდული ჩემპიონატის შემდეგ, კავანის მიმართ ინტერესი გამოთქვა რამდენიმე კლუბმა, მათ შორის „იუვენტუსმა“ და „მილანმა“. თუმცა, 2007 წლის 29 იანვარს ფეხბურთელმა „პალერმოსთან“ გააფორმა კონტრაქტი. ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 31 იანვარს. €4,475 მილიონის სანაცვლოდ. მისი დებიუტი „პალერმოში“ შედგა 2007 წლის 11 მარტს „ფიორენტინასთან“ მატჩში. ის მატჩში 55-ე წუთზე ჩაერთო, როდესაც მისი კლუბი მარცხდებოდა 0–1 და გაიტანა მნიშვნელოვანი გოლი მატჩის დასრულებამდე ისეთ სტილში, როგორშიც მარკო ვან ბასტენმა გაიტანა 1988 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფინალში. 2010 წლის ივლისში კავანიმ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ნაპოლისთან“. კონტრაქტის საფასურმა 5 მილიონი ევრო შეადგინა, 12 მილიონი ევრო შეადგენს მისი ტრანსფერის ფასს. სადებიუტო მატჩში კავანიმ ორი გოლი გაიტანა „ელფსბორგთან“ ევროპის ლიგის მატჩში. კავანი 2007 წელს გამოიძახეს ურუგავის 20 წლამდელთა ნაკრებში, სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონატისთვის. მან 9 მატჩში 7 გოლი გაიტანა და გახდა გათამაშების საუკეთესო ბომბარდირი. 2008 წლის 6 თებერვალს მისი დებიუტი შედგა ეროვნულ ნაკრებში კოლუმბიასთან 2–2 დასრულებულ მატჩში, სადაც ის გოლით გამოირჩა. განახლდა: 6 იანვარი 2013 ედინსონ კავანი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ედინსონ კავანი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) ედინსონ კავანი – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) ESPN-ის პროფილი დაარქივებული 2010-05-16 საიტზე Wayback Machine. Transfermarkt-ის პროფილი: ედინსონ კავანი ↑ 1.0 1.1 FIFA World Cup Qatar 2022™ / Squad List ↑ Scheda – Edison Cavani Italian. La Gazzetta dello Sport. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2007. ციტირების თარიღი: 5 September 2007. ↑ Calciomercato.biz. Cavani, il Palermo sorpassa tutti Italian. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 მარტი 2007. ციტირების თარიღი: 30 January 2007. ↑ Gazzetta dello Sport. Palermo, arriva il gioiello Cavani Italian. ციტირების თარიღი: 31 January 2007. ↑ US Città di Palermo Report and Accounts on 30 June 2007 (იტალიური) ↑ Tactical Formation. Football-Lineups.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ოქტომბერი 2007. ციტირების თარიღი: 14 March 2007. ↑ „Edison Cavani: South America's best-kept secret“. CBC Sports. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 ივლისი 2007. ციტირების თარიღი: 5 September 2007.
სამი ხედირა

სამი ხედირა (გერმ. Sami Khedira; არაბ. سامي خضيرة‎‎; 4 აპრილი 1987) — გერმანელი ფეხბურთელი, ამჟამად თამაშობს „იუვენტუსში“ და გერმანიის ეროვნულ ნაკრებში. დედა ჰყავს გერმანელი, მამა — ტუნისელი. სამი ხედირას დებიუტი ბუნდესლიგაში 2006 წლის 1 ოქტომბერს ჰქონდა, „ჰერტას“ წინააღმდეგ. 2007 წლის 29 იანვარს მან „შტუტგარტთან“ კონტრაქტი გააფორმა 2009 წლის ივნისამდე. 2008 წლის 9 ივლისს კი მან ახალი კონტრაქტი დადო კლუბთან 2011 წლის ზაფხულამდე. კლუბში ნახევარმცველის პოზიციაზე სამი შესანიშნავად თამაშობდა, მან შტუტგარტში ვიცე-კაპიტნის წოდება მიიღო. 2010 წლის ზაფხულში სამი „რეალ მადრიდში“ გადავიდა. სატრანსფერო თანხამ 12 მლნ. ევრო შეადგინა. 2012 წლის 21 აპრილს „რეალ მადრიდისა“ და „ბარსელონას“ შეხვედრაში მან მნიშვნელოვანი გოლი გაიტანა და ანგარიში გახსნა, მეორე გოლი კრიშტიანუ რონალდუმ გაიტანა და შეხვედრა მადრიდელთა გამარჯვებით 1:2 დასრულდა. ხედირას დებიუტი ეროვნული ნაკრების რიგებში 2009 წლის 5 სექტემბერს ჰქონდა, ამხანაგურ შეხვედრაში, სამხრეთ აფრიკის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ. გერმანიის ნაკრების ბევრ ფეხბურთელს ტრავმა აწუხებდა, ამის გამო სამის ხშირად უწევდა 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ძირითად შემადგენლობაში თამაში. მუნდიალზე, მან 7 შეხვედრა ჩაატარა (ბასტიან შვაინშტაიგერის ნაცვლად, რომელიც ნახევარდაცვაში თამაშობდა). მესამე ადგილისთვის ბრძოლაში მისი ნაკრები ურუგვაის ნაკრებს ხვდებოდა. მან მეტოქის კარში გამარჯვების გოლი გაიტანა და თავის ნაკრების მსოფლიო ჩემპიონატზე მესამე ადგილი დააკავებინა. შტუტგარტი ბუნდესლიგა: 2006-07 გერმანიის თასი: ვერცხლის პრიზიორი: 2006-07 რეალ მადრიდი ლა ლიგა: 2011-12; ვერცხლის პრიზიორი: 2010-11, 2012-13 ესპანეთის თასი: 2010-11, 2013-14; ვერცხლის პრიზიორი: 2012-13 ესპანეთის სუპერთასი: 2012; ვერცხლის პრიზიორი: 2011 უეფას ჩემპიონთა ლიგა: 2013-14 უეფას სუპერთასი: 2014 ფიფას მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2014 იუვენტუსი სერია ა: 2015-16 იტალიის სუპერთასი: 2015 გერმანია 21 წლ. უეფას 21 წლამდელთა ჩემპიონატი: 2009 გერმანია მსოფლიო ჩემპიონატი: 2014 http://www.livesport.ru/football/2010/06/23/hedira/ (რუსული) http://www.transfermarkt.de/de/sami-khedira/profil/spieler_29401.html (გერმანული, ინგლისური) http://www.soccerway.com/players/sami-khedira/4519/ (ინგლისური, გერმანული, რუსული) ↑ http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1330010270938/jugador/Jugador/Khedira.htm
ჯგუფთა თეორია

ჯგუფთა თეორია არის მათემატიკის, კერძოდ აბსტრაქტული ალგებრის დარგი რომელიც სწავლობს ჯგუფებს. აქ ჯგუფი არის ალგებრული სტრუქტურა. ისტორიულად ჯგუფთა თეორია წარმოიშვა ალგებრული განტოლებების, რიცხვთა თეორიისა და გეომეტრიის შესწავლიდან. ჯგუფთა თეორიის საწყისებთან დგანან მათემატიკოსები: ლ. ეილერი, ჟ. ლაგრანჟი, ნილს აბელი, ე. გალუა. ევარისტ გალუა იყო პირველი მათემატიკოსი რომელმაც ჯგუფთა თეორია აბსტრაქტული ალგებრის სხვა ნაწილს ველთა თეორიას დაუკავშირა (იხ. გალუას თეორია). მათემატიკოსმა და მათემატიკის ისტორიკოსმა ჯეიმზ ნიუმანმა ჯგუფთა თეორია შემდეგნაირად აღწერა: ჯგუფთა თეორია ეს არის მათემატიკის დარგი, რომელშიც ვიღაც რაღაცას რაღაცას უკეთებს, შემდეგ, შედეგს ადარებს იმავე რაღაცის სხვა რაღაცისადმი გაკეთების შედეგთან, ან იგივე რაღაცისადმი სხვა რაღაცის გაკეთების შედეგთან. წარმოდგენის თეორია
ჩიკომოსტოკი

ჩიკომოსტოკი („შვიდი გამოქვაბული“) — აცტეკების მითოლოგიაში ნაუას ტომების ლეგენდარული სამშობლო, რომელიც მეხიკოს ველიდან (ჩრდილოეთ ამერიკა) ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს. მეცნიერები მრავალგზის ცდილობდნენ მოეძებნათ კონკრეტული რაიონი, სადაც იყო განლაგებული ეს გამოქვაბულები, მაგრამ მათი ძიება უშედეგოდ დამთავრდა. როგორც ჩანს, „შვიდი გამოქვაბულის“ ხსოვნა პირველი კოლონისტების ამერიკაში მოსვლის პერიოდის ინდიელების მეხსიერებაში დარჩა. სავარაუდოდ, ადამიანები თავდაპირველად გამოქვაბულებში ცხოვრობდნენ, საიდანაც დრო და დრო ორივე კონტინენტზე დასახლდნენ. ჩიკომოსტოკი — ამ გამოქვაბულების გაერთიანებული გამოსახვაა. აცტეკები გამოსახავდნენ „შვიდ გამოქვაბულს“ ხის სახით, რომლის ღეროც წარმოადგენდა ჩიკომოსტოკიდან გამოსასვლელს, ხოლო ტოტები — თვითონ გამოქვაბულებს, რომლებიდანაც თითოეულში იყვნენ ძვირადღირებულ სამოსში ჩაცმული მებრძოლები, რომლებსაც ბუმბულების სამკაულები ჰქონდათ თავზე, ხოლო ხელებში იარაღი ეჭირათ. ↑ მითოლოგიური ლექსიკონი/მთ.რედ. ე. მელეტინსკი — М.: 'საბჭოთა ენციკლოპედია', 1990 წ.- 672 გვ.
სიპაკტლი

სიპაკტლი (ესპ. Cipactli, სხვა სახელი — სივანგორი) — აცტეკების მითოლოგიაში ზღვის ურჩხული, რომელსაც ერთდროულად თევზისა და ნიანგის აღნაგობა აქვს. ომეტეკუტლისა და ომესიუატლის შემონაქმედი. ტლალტეკუტლის მსგავსად, სიპაკტლი მშიერი პირებით დაფარული აღიწერება. გამოსახავენ ხვლიკის ან ბაყაყის სახით. მისი ტანიდან კეცალკოატლმა და ტესკატლიპოკამ შექმნეს სამყარო, თანაც ტესკატლიპოკამ თავისი ტერფი გამოიყენა, როგორც სატყუარა. სიპაკტლი ღმერთებმა რამდენიმე ნაწილად გაყვეს: მისი თავი გადაიქცა ცამეტ ცად, ტანი — მიწად, ხოლო კუდი — მიკტლანის ცხრა უფსკრულად (ჯოჯოხეთად). მიწის სხვა განსახიერება, ტლალტეკუტლი, ზოგიერთ მითში დასახელებულია, როგორც სიპაკტლის ქმარი. მღვდელი ხუანი, ანტონიო პერესი, პედრო დე ლოს რიოსი.. ტელერიანო-რემენსის კოდექსი. www.bloknot.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-22. ციტირების თარიღი: 2010-08-16. ძველი მესოამერიკა მითოლოგიური ლექსიკონი/მთ.რედ. ე. მალეტინსკი — М.:საბჭოთა ენციკლოპედია, 1991 წ. გვ. 502.
ბინდის საგა: განთიადი - ნაწილი 1

„ბინდის საგა: განთიადი - ნაწილი 1“ (ინგლ. The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1) — მეოთხე ფილმების სერიის „ბინდი“ ეკრანიზაციაში. იგი არის პირველი „განთიადის“ ფილმებიდან და ეფუძნება სტეფანი მეიერის რომანს „განთიადი“. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ კრისტენ სტიუარტი, რობერტ პეტინსონი და ტეილორ ლოტნერი. ფილმის სცენარის ავტორია მელისა როზენბერგი. ედვარდ კალენი - რობერტ პეტინსონი კარლაილ კალენი - პიტერ ფაჩინელი ესმე კალენი - ელისაბედ რიზერი როზალი ჰეილი - ნიკი რიდი ემეტ კალენი - კელან ლატსი ელის კალენი - ეშლი გრინი ჯასპერ ჰეილი - ჯექსონ პეტბოუნი ბელა სუონი/კალენი - კრისტენ სტიუარტი ჩარლი სუონი - ბილი ბერკი რენე დუაერი - სარა კლარკი ბილი ბლექი - გილ ბირმინგემი ჯესიკა სტენლი - ანა კენდრიკი ანჟელა ვებერი - კრისტიან სერატოსი მაიკლ ნიუტონი - მაიკლ უელში ერიკ იორკი - ჯასტინ ჩონი ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი სემ ალეი - ჩესკ სპენსერი ემბრი - კიოვა გორდონი ქვილ ატერა - ტაისონ ჰაუსმენი პოლი - ალეკს მერაზი ჯარედი - ბროსნონ პელეთიერი ოფიციალური საიტი „ბინდის საგა: განთიადი - ნაწილი 1“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ბინდის საგა: განთიადი - ნაწილი 1“ — Box Office Mojo-ზე „ბინდის საგა: განთიადი - ნაწილი 1“ — Rotten Tomatoes ↑ 1.0 1.1 The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: November 19, 2011.
პოტიომკინის სოფლები

პოტიომკინის სოფლები — გამოთქმა, რომელიც იხმარება მოჩვენებითი კეთილდღეობის გამოსახატავად. XVIII საუკუნის ბოლოს საქსონიელმა დიპლომატმა გელბიხმა საჯაროდ დასდო ბრალი გრიგოლ პოტიომკინს, რომ მან 1787 წელს ეკატერინე II-ს სამხრეთ უკრაინაში ფიქტიური სოფლები უჩვენა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 176.
იზანი ცერცვაძე

იზანი მიხეილის ძე ცერცვაძე (დ. 1952, თბილისი — გ. 23 სექტემბერი, 1993, სოფ. თავისუფლება) — ქართველი სამხედრო მფრინავი, პოლკოვნიკი. დაამთავრა ჩერნიგოვის უმაღლესი სამხედრო-საჰაერო სასწავლებელი. 1972–1982 წლებში მსახურობდა საბჭოთა სამხედრო-საჰაერო ძალების გამანადგურებელ პოლკში. 1985 წელს დაამთავრა გაგარინის სახელობის სამხედრო-საჰაერო აკადემია. 1985 წლიდან იყო პოლკის მეთაური, შემდეგ საავიაციო უზრუნველყოფის ცენტრის უფროსი. მიენიჭა პირველი კლასის მფრინავისა და სამხედრო მფრინავ-გამომცდელის წოდებები. 1992 წლის 18 ივნისს დაინიშნა დამოუკიდებელი საქართველოს სამხედრო-საჰაერო ძალების სარდლად. მის მიერ 1992 წლის 19 სექტემბერს სუ-25-ით განხორციელებული გაფრენა ითვლება საქართველოს სამხედრო-საჰაერო ძალების დაბადების თარიღად. ხელმძღვანელობდა საჰაერო ოპერაციებს აფხაზეთში კონფლიქტის დროს. პირადად ასრულებდა საბრძოლო გაფრენებს. 1993 წლის 23 სექტემბერს მისი სუ-25 ჩამოაგდეს სოხუმის რაიონში, სოფელ თავისუფლებასთან. ცერცვაძე დაიღუპა. სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი (1993). უკანასკნელი საბრძოლო გაფრენა...: ომის დამთავრებამდე ოთხი დღე რჩებოდა... / ირაკლი ალადაშვილი // არსენალი: სამხედრო-ანალიტიკური ჟურნალი. გვ.8-9, თბილისი, 2006. - ოქტომბერი. - N10(27)
ბავშვები კარგად არიან

ბავშვები კარგად არიან — 2010 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი ეხება ლესბოსელი წყვილის ოჯახურ ცხოვრებას. ანეტ ბენინგი — ნიკი ჯულიანა მური — ჯულსი ჯოშ ჰატჩერსონი — ლაზარი მია ვაშიკოფსკა — ჯონი მარკ რუფალო — პოლი ოქროს გლობუსი საუკეთესო მიუზიკლი ან კომედია საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა ან კომედიაში - ანეტ ბენინგი ფილმი ასევე ნომინირებული იყო ოთხ ოსკარზე, მათ შორის ოსკარზე საუკეთესო ფილმისთვის. „The Kids Are All Right“ — Allmovie-ზე „The Kids Are All Right“ — Box Office Mojo-ზე „The Kids Are All Right“ — Metacritic-ზე „The Kids Are All Right“ — Rotten Tomatoes
სანგრია

სანგრია (ესპ. sangría ესპ.-დან sangre — სისხლი) — ესპანური სუსტი ალკოჰოლური სასმელი წითელ ღვინის საფუძველზე ხილის ნაჭრების, შაქრის და ასევე ბრენდისა და მშრალი ლიქიორის დამატებით. სანგრია გაჩნდა XIX საუკუნეში, სამხრეთ ესპანეთსა და პორტუგალიაში. ხილის შემგროვებლებს თან დაჰქონდათ ტიკები წყალში გაზავებული წითელი ღვინით. ამავე ტიკში ისინი წურავდნენ ახალ მოკრეფილი ციტრუსის წვენს. ეს ნაზავი მზეში მუშაობას უადვილებდა და აგრილებდა მათ და ამავდროულად საშუალებას არ აძლევა ძლიერ დამთვრალიყვნენ. ერთი აზრი იმის შესახებ, თუ რატომ დაერქვა ამ სასმელს „სანგრია“ არ არსებობს. ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად ამ სასმლის ავტორი თითქოს და არის იტალიელი ჯარისკაცი ჰელიო გაბალი, რომელიც დიდი ხანი ოცნებობდა, რომ შეექმნა ციტრუსული ღვინო. მან ამ ცდებში რამდენიმე წელი დახარჯა ჯერ სამშობლოში შემდეგ კი ესპანეთში, მაგრამ უშედეგოდ. ერთ ღამეს იმედგაცრუებულმა გაბალმა, მიხვდა რა რომ მას არაფერი გამოუვიდა, გაბრაზებულმა ღვინით სავსე დოქში მსხვილად დაჭრილი ფორთოხლის ნაჭრები ჩაყარა და განაცხადა, რომ წარუმატებლობის და მიუხედავად მაინც მხოლოდ ციტრუსულ ღვინოს დალევდა. განცვიფრებული ესპანელები გაოცებულნი უყურებდნენ, თუ როგორ ურევდა იტალიელი მეწამული ფერის სასმელს. როდესაც ესპანელებმა სასმელი გასინჯეს წამოიყვირეს „Es Sangre del Diablo!“ (ესპ.–დან „ეს ეშმაკის სისხლია!“). გაბალი ერეტიკოსად და სატანის თანამონაწილედ შერაცხეს, ის დააკავეს და შემდგომში ცეცხლზე დაწვეს. სასმელს კი, რომელიც მან მოიგონა „სანგრია“ დაერქვა. რამდენიმე წლის შემდეგ ინკვიზიციამ მოხსნა აკრძალვდა და ნება დართო ამ სასმლის მომზადებისთვის. იმ დროიდან სანგრია ყველაზე პოპულარული ალკოჰოლური კოქტეილია ესპანეთში. Mittie Hellmich, Sangria: Fun and Festive Recipes (Chronicle Books, 2004). Andrew F. Smith, "Sangria" in The Oxford Companion to American Food and Drink (ed. Andrew F. Smith: Oxford University Press, 2007), p. 522.
ჟიულ ანრი პუანკარე

ჟიულ ანრი პუანკარე (ფრანგ. Jules Henri Poincaré; დ. 29 აპრილი, 1854, ნანსი, საფრანგეთი — გ. 17 ივლისი, 1912, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, ინჟინერი და ფილოსოფოსი. პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1887), საფრანგეთის აკადემიის წევრი (1908) და გარდა ამისა მსოიფლიოს 30 სხვადასხვა ქვეყნის აკადემიის წევრი, მათ შორის პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საგარეო წევრ-კორესპონდენტი (1895). ისტორიკოსები ანრი პუანკარეს მიაკუთვნებენ ყველა დროის უდიდეს მათემატიკოსთა რიცხვს. ის ითვლება უკანასკნელ უნივერსალურ მათემატიკოსად, მეცნიერად. მას შეეძლო თავისი დროის ყველა მათემატიკური შედეგების განსაზღვრა. მის კალამს მიეკუთვნება 500-ზე მეტი სტატია და წიგნი. არ იქნება გაზვიადებული იმის თქმა, რომ მას შეეძლო თანამედროვე მათემატიკის გამდიდრება, „სუფთა“ ან „გამოყენებითი“, უნიკალური მეთოდებითა და შედეგებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 225. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჟიულ ანრი პუანკარე“ ვიკისაწყობში. ჟიულ ანრი პუანკარე — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ ჟიულ ანრი პუანკარე — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive ჟიულ ანრი პუანკარე — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები) ჟიულ ანრი პუანკარე — მათემატიკური გენეალოგია ჟიულ ანრი პუანკარე — მათემატიკური გენეალოგია
მიკტლანი

მიკტლანი — საიქიო აცტეკების მითოლოგიაში. მიკტლანი მდებარეობდა შორს ჩრდილოეთით და იყოფოდა ცხრა წრედ . მოგზაურობა მიკტლანში გრძელდებოდა ოთხი დღე. მკვდარი გადიოდა ორ მთას, რომლებიც მის ზემოთ წამოიმართებოდნენ და გასრესვით ემუქრებოდნენ. ისე უნდა გაევლო, რომ აგეცილებინა ჩამოცვენილი ქვები და გიგანტური გველებისა და ნიანგების შეტევები. შემდეგ მკვდარს უნდა გადაელახა რვა უდაბნო და ასულიყო რვა მთის მწვერვალზე. შემდეგი გამოცდა — წარმოუდგენელი ძალის ყინულოვანი ქარი, რომელიც მკვდრების სამეფოში მიმავალს ობსიდიანის დანებსა და ქვებს ესროდა. ამის შემდეგ მკვდარი ჯდებოდა პატარა ძაღლის, ტეჩიჩის, ზურგზე, რომელიც მას გზას უნათებდა თავისი ლალის თვალებით და გადადიოდა ფართო მიწისქვეშა მდინარეზე. ამის შემდეგ მკვდარი მიკტლანტეკუტლისთან, მკვდრების სამედოს მმართველთან, ხვდებოდა და მას აძლევდა იმ ძღვენებს, რომლებიც გარდაცვლილის ახლობლებმა და ნათესავებმა ჩადეს საფლავში. მიკტლანტეკუტლი ადამიანს ადგილს გამოუნახავდა 9 უფსკრულიდან ერთ-ერთში. მიკტლანში ხვდებოდა ყველა, მეომრების, დამხრჩვალებისა და მშობიარობისას დაღუპული ქალების გარდა. Кинжалов Р. В. Мифы народов мира. ↑ Smith M. E. The Aztecs (2nd ed.). Oxford: Blackwell Publishing. - 2009. p. 207. ISBN 978-0-631-23016-8 (ინგლისური)