laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საზი

საზი (აზერ. Saz, სპარსული სიტყვა ساز, რომელიც ნიშნავს „ინსტრუმენტს“) — მუსიკალური ინსტრუმენტი ლიუთნის სახის ტამბურის ოჯახიდან. გავრცელებულია ამიერკავკასიის ხალხებში, ირანში, ავღანეთში, თურქეთში და სხვა აღმოსავლურ ქვეყნებში, ასევა თათრებში და ბაშკირებში. წარმოადგენს აზერბაიჯანელი აშუღების ტიპურ ინსტრუმენტს. საზი აღმოსავლური სიმებიანი საკრავია, მსხლის ფორმის ღრმაკორპუსიანი, გრძელყელიანი. მზადდება სხვადასხვა ზომისა. საზი ერთ-ერთი უძველესი ხალხური საკრავია. იხსენიება ნიზამის (XII ს.) პოემებში. საზს წამყვანი ადგილი უკავია ხალხურ საკრავთა ანსამბლში. მასზე შემსრულებლები იყვნენ აშუღები - ხალხური მომღერლები, პოეტი–იმპროვიზატორები, რომლებიც გამოდიოდნენ ბაზრების მოდნებზე, სახალხო შეკრებებზე. მათ რეპერტუარში წარმოდგენილი იყო საგმირო, ისტორიული, ეპიკურ-სატრფიალო სიმღერები. საქართველოში გავრცელდა XVIII ს-დან სხვა აღმოსავლურ საკრავებთან და ანსამბლთან ერთად. თბილისში განსაკუთრებით მიღებული იყო აზერბაიჯანულ მოსახლეობაში. ირანიკას ენციკლოპედიის თანახმად საზის წინამორბედად ითვლება შირვანული ტანბური, რომელიც ერთობ პოპულარული იყო ასევე თავრიზში და რომელიც აღწერილია XV საუკუნის სპარსული მუსიკოსისა და მუსიკის თეორეტიკოსის აბდულჰადირ მარაღის მიერ. მუსიკალური ენციკლოპედიის მიხედვით საზი - არის ერთ-ერთი უძველესი აზერბაიჯანული ხალხური მუსიკალური ინსტრუმენტი. მის წინამორბედებად ითვლებიან სეტარი (ანუ ჯუფთი საზი; რომელიც მოიხსენიება სპარსული პოეზიის კლასიკოსის ნიზამის პოემებში, რომელიც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მე- XII საუკუნეში დღევანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე) და დუთარი, რომელსაც გააჩნია მსგავსი ფორმა. აზერბაიჯანელი ხელოვნებათმცოდნის მეჯნუნ ქერიმოვის თვალსაზრისით, თანამედროვე აზერბაიჯანული საზი წარმოადგენს გოფუზის სრულყოფილ გაუნჯობესებულ ვერსიას, ხოლო თანამედროვე სახე საზმა მიიღო ირანის შაჰის ისმაილ ხათაის ხანასი (მე- XVI საუკუნე). თურქეთში საზს უწოდებენ ორ მსგავს ინსტრუმენტს: 1) „ბაღლამა“-ს (bağlama, baglama) 7 სიმიან (ორ წყვილიან და ერთ სამიან სიმიან) დიდ საზს, 2) „ჯურა“-ს (cura) – 6 სიმიან (სამ წყვილიან ) მომცრო საზს. საზის სამი სახეობისგან (ზომებისგან) ყველაზე გავრცელებულ სახეობას აზერბაიჯანში წარმოადგენს „თავარ საზი“ ან „ანა საზი“, რომელნიც წარმოადგენენ ცხრა, ზოგჯერ კი რვა სიმიან ინსტრუმენტს. მისგან განსხვავებით, ოდნავ უფრო კომპაქტური, „ოპთა“ ან „გოლთუგ“ საზს გააჩნია ექვსი, ზოგჯერ შვიდი სიმი, ხოლო მომცრო „ჯურა“ საზი არის ოთხ - ექვს სიმიანი ინსტრუმენტი. მე- XX საუკუნეში, განსაკუთრებით კი ბოლო ნდროს , საზზე მუღამური შესრულების გავრცელებით, ჰარმონიის რიცხვი გაიზარდა 17-18 -მდე. შესრულება (აზერბაიჯანი) ჟღერადობა წარმოიშვება პლექტრის მეშვეობით, რომელიც როგორც წესი მზადდება ალუბლის ქერქისაგან. საზზე უკრავენ როგორც სოლო ასევე ანსამბლის შემადგენლობაში. იგი წარმოადგენს აზერბაიჯანელი აშუღების ძირითად მუსიკალურ ინსტრუმენტს, ასევე შედის აზერბაიჯანის მუსიკალური ინსტრუმენტების ორკესტრის შემადგენლობაში. დ. არაყიშვილი, ქართული მუსიკა (მოკლე ისტორიული მიმოხილვა), ქუთაისი, 1925. მ. შილაკაძე, ქართული ხალხური მუსიკალური ტრადიციები და თანამედროვეობა, 1988. საზი ↑ САЗ atlas.musigi-dunya.az
ქამანჩა

ქამანჩა — აღმოსავლური სამ ან ოთხსიმიანი ხემიანი საკრავი. საერთო სიგრძეა 65-90 სმ. კორპუსი მრგვალია, ბურთისებრი, ამოღრუებული. დამზადებულია თუთის ან კაკლის ხის მასალისაგან. კორპუსს გადაკრული აქვს მემბრანა - თევზის ტყავი ან ბუშტი. ყელი მრგვალია, საქცევები არ აქვს. ინკრუსტირებულია სადაფითა და ძვლით. სიმების ქვეშ რკალისებური ჯორაკი დგას. აწყობილია კვარტულად. ხემი - ხის მოღუნული ჯოხია, რომელზედაც თავისუფლადაა მიმაგრებული ძუა, დაკვრის დროს შემსრულებელი ძუას ჭიმავს სათანადო სიმაღლეზე. დაკვრის ტექნიკის თავისებურება მდგომარეობს იმაში, რომ გადასვლა ერთი სიმიდან მეორეზე ხდება არა ხემით, არამედ საკრავის მოძრაობით. მისთვის დამახასიათებელია ყრუ ჟღერადობა. ქამანჩა პოპულარულია როგორც სოლო საკრავი, ასევე ანსამბლში. ამჟამად აზერბაიჯანში იგი საკონცერტო-საესტრადო ინსტრუმენტია და გამოყენებულია ხალხურ საკრავთა ორკესტრშიც. ქამანჩის სახეობები გავრცელებულია სომხეთში, აზერბაიჯანში, დაღესტანში, ცენტრალურ აზიაში (თურქმენეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი), თურქეთში. საქართველოსა და განსაკუთრებით თბილისში გავრცელდა დაახლოებით XVIII ს-დან სხვა აღმოსავლური საკრავების მსგავსად როგორც ინსტრუმენტული ანსამბლის შემადგენელი, თავდაპირველად ქ. თბილისში და შემდეგ ჯერ მიმდებარე სოფლებსა და რეგიონებში. დ. არაყიშვილი, ქართული მუსიკა (მოკლე ისტორიული მიმოხილვა), ქუთაისი, 1925 მ. შილაკაძე, ქართული ხალხური მუსიკალური ტრადიციები და თანამედროვეობა, 1988 ქამანჩა
ბუზიკა

ბუზიკა — პატარა გარმონი (დამახინჯებული რუსული „музыка“), რომელსაც ლხინში ქალები უკრავდნენ. ბუზიკა არის მცირე ზომის გარმონი, რომელიც განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს ქართველ მთიელთა შორის. მას საქართველოს ბარშიც იყენებენ. ბუზიკა უპირატესად ქალების კუთვნილი საკრავია და ამიტომ შემთხვევითი არ არის, რომ ხშირად მას ნიშნობის დროს მიართმევენ ხოლმე საპატარძლოს. ეს წესი საკმაოდ დიდი ხნის წინ დამკვიდრდა. ბუზიკის გამოყენების არე საკმაოდ ფართოა. იგი სახალხო დღესასწაულებზე, ქორწილებსა თუ მეჯლისებზე ჟღერდა, რის გამოც, მისი რეპერტუარი სასიმღერო და საცეკვაო მელოდიებისაგან შედგება. ბუზიკას სოლო საკრავის სახით იყენებდნენ, მაგრამ ზოგჯერ ანსამბლშიც მონაწილეობს. იგი განსაკუთრებით ხშირად იხმარება დაირას, დიპლიპიტოსა და ფანდურთან ერთად. მერიდიანი, 2011 ბუზიკა ბუზიკა
აპრილის სოკო

აპრილის სოკო (ლათ. Rhodophyllus aprilis) — სოკო Entolomataceae-ის ოჯახისა.ფორმით კონუსური ან ზარისებრია, ნაცრისფერ-ყავისფერი. აქვს 3-5 სმ დიამეტრის ქუდი, მოყავისფრო-მოწითალო. ფეხის სიგრძე 4-8 სმ, ხოლო სისქე 0,5-1 სმ აღწევს, ყავისფერია. სპორების ზომებია 7,5-11X7-10 მკმ. იზრდება გაზაფხულ-შემოდგომით, ნიადაგზე, ფოთლოვან, მეტწილად წიფლის ტყეებში. პირობითად საჭმელი სოკოა. გვხვდება საქართველოშიც, ზესტაფონსა და თიანეთში. ↑ ნახუცრიშვილი, ივანე (2011). საქართველოს სოკოები, გვ. 125.  ↑ Index Fungorum
ლაშა მალაღურაძე

ლაშა მალაღურაძე (დ. 2 იანვარი, 1986 წელი, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების მორაგბე. თამაშობს ცენტრის პოზიციაზე. ლაშას პირველი გუნდი იყო „ყოჩები“, 2007 წელს ამ კლუბთან ერთად საქართველოს პირველობაც მოიპოვა. მოგვიანებით მალაღურაძე საფრანგეთში გადავიდა, სადაც არაერთ კლუბში მოუწია თამაში. 2011 და 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატებზე ლაშა საქართველოს ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში იყო. ლაშა მალაღურაძე: ნაკრებში თუ გამომიძახებენ, ჩამოვალ www.sportall.ge IRB U21 stats[მკვდარი ბმული]
წინწილა

წინწილა — დასარტყმელი მუსიკალური საკრავი. მოდინახეს ციხის გათხრებისას, ერთ-ერთ სამაროვანში, სხვა ექსპონატებთან ერთად, აღმოჩნდა წყვილი თეფში ანუ წინწილა. ეს სამარხი ჩვენი წელთაღრიცხვის IV-ე საუკუნით არის დათარიღებული. ანალოგიური საკრავები აღმოჩნდა მცხეთაში არმაზის ხევის გათხრების დროსაც. სულ ოთხი წყვილი, ე.ი. 8 წინწილა, რომელთა დიამეტრი განსხვავებულია, დიდი თეფშის დიამეტრი 40 სმ, ხოლო მცირესი - 20 სმ. წინწილები გარეგნულად ჩვეულებრივ თეფშებს ჰგვანან, რომელთაც თავზე სარქველი აქვთ ხელის მოსაკიდი ყულფით. თეფშები ირგვლივ დაჩხვლეტილია. ისინი ხმის გამანაწილებლის როლს ასრულებენ. აღნიშნული საკრავი დღესაც გამოიყენება. ძველი და ახალი თეფშების შედარებამ ცხადყო, რომ გათხრებში მოპოვებული წყვილი წინწილა უკეთესად არის ნაკეთები ხმის განაწილების მხრივ, ვიდრე დღევანდელ სამხედრო ორკესტრებში არსებული უბრალო თეფშები, რომელთაც არ გააჩნიათ არც ხმის გამანაწილებელი სარტყელი და არც ხმის მარეგულირებელი ნახვრეტები. წინწილა ქართულ ლიტერატურაში ადრევე არის მოხსენიებული, მაგალითად, „ვეფხისტყაოსანში“ ვკითხულობთ: წინწილა წინწილა მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა“, თბ., 1970
პილილი

პილილი — ჩასაბერი მუსიკალური საკრავი. გავრცელებულია აჭარაში. მასზე სრულდება საცეკვაო და სალაღობო სიმღერები. საცეკვაო სიმღერებში პილილს უკრავენ დოლთან ერთად, სალაღობო სიმღერებში — აყოლებენ ხმას. მისი წარმოშობის ისტორია უცნობია, მაგრამ კავკასიის მუსიკათმცოდნეები მსჯელობენ იმ საკითხზე, რომ მისი წინაპარი სალამური იყო, იმისდა მიუხედავად რომ მათ საერთოდ არ აქვთ ერთნაირი ჟღერადობა. პილილის ძირითადი ნაწილებია: ღერო და წიპილი. ღერო დაახლოებით 25-30 სმ სიგრძის მილია, რომელზეც გაკეთებულია 5-7 ნახვრეტი. წიპილი პატარა მილია, რომლის სიგრძეც სასურველ ჟღერადობაზეა დამოკიდებული. პილილის ღერო მზადდება ტყემლის ან დიდგულას ხისგან. ძველად, წიპილიც დიდგულას ხისგან მზადდებოდა, დღეს კი ამისათვის ბამბუკს იყენებენ. პილილის ბგერათრიგი დიატონურია, მოქცეულია ერთ ოქტავაში. პილილი მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა“, თბ., 1970 ↑ Pilili. Georgian Folk Music Instruments. ციტირების თარიღი: 16 ივნისი, 2014.
აბხარცა

აბხარცა (აფხ. Аԥхьарца́ [აფხიარცა]) — აფხაზური, ორ სიმიანი ხემიანი საკრავი. აბხარცა გავრცელებულია აფხაზეთის ტერიტორიაზე. აბხარცა ძირითადად სააკომპანემენტო საკრავია. მისი თანხლებით სრულდება სოლო ერთხმიანი, ორ და სამხმიანი სიმღერები. აბხრცის ჰანგები და სიმღერები, ამ საკრავის თანხლებით, ისტორიულ-საგმირო, ნართულ და საწესო ჟანრებს განეკუთვნებიან. აბხარცა საქართველოს ყველა კუთხეში გავრცელებულ ხემიან საკრავთაგან გამოირჩევა კორპუსის კონფიგურაციით (ვიწრო, ნავისებური ფორმა), დამზადების წესში დაცული პრინციპით (მთლიანი ხისგან არის გამოთლილი), საკრავის თავის ფორმით (მომგრვალებული ნავის ფორმის) და სიმების რაოდენობით (ორი სიმი). აბხარცა XX საუკუნის 60-იანი წლების მიწურულამდე გავრცელებული იყო ძირითადად, გუდაუთის რაიონის აფხაზებში. ოჩამჩირის რაიონში მკვლევარი შეხვდა მხოლოდ ორ შემსრულებელს, ხოლო გალის რაიონში ხემიანის არსებობა საერთოდ ვერ დაადასტურა. დ. არაყიშვილს თავის ნაშრომში აღწერილი აქვს აბხრცის ორი ნიმუში: აბხარცა მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა“, თბ., 1970 ↑ დ. არაყიშვილი, „ხალხური სამუსიკო საკრავების აღწერა და გაზომვა“, თბ., 1940
ერევნის კრიზისი (2016)

ერევნის კრიზისი — 2016 წლის 17 ივლისს მძევლების აყვანით დაწყებული კრიზისი ერევანში, ერებუნის რაიონში. 2016 წელს ჩატარებულმა საპარლამენტო არჩევნებმა გამიწვია სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის პოპულარობის დაკარგვა. ლიბანური წარმოშობის ეთნიკურმა სომეხმა ჟირაირ სეფილიანმა ჩამოაყალიბა ახალი სომხეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი ფრონტი. სეფილიანი დააპატიმრეს 2006 წელს ხელისუფლების ძალადობრივი დამხობის ბრალდებით და მიუსაჯეს 18 თვით პატიმრობა. ციხიდან გამოვიდა 2008 წელს. 2005 წელს იგი და მისი რამდენიმე მომხრე კვლავ დააპატიმრეს გადატრიალების ბრალდებით, თუმცა მალევე გაანთავისუფლეს. სომხეთში ვითარება მას შემდეგ დაიძაბა, რაც 17 ივლისის დილას, სულ ცოტა, ათი შეიარაღებული პირი შეიჭრა ერებუნის რაიონის პოლიციის განყოფილებაში. თავდამსხმელები მოითხოვენ „დამფუძნებელი პარლამენტის“ დაპატიმრებული ლიდერის, ჟირაირ სეფილიანის, გათავისუფლებას და პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანის გადადგომას. მოლაპარაკებების შემდეგ ორივე პოლიციელი გაანთავისუფლეს. პარლამენტის წევრი ვიტალი ბალასანიანი იყო შუამავალი ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის. მან განაცხადა, რომ გათავისუფლებულია ერევნის პოლიციის უფროსის მოადგილე ვალერი ოსიფიანი და ეროვნული პოლიციის უფროსის მოადგილე ვარდან ეღიაზარიანი. 30 ივლისს ცეცხლის გახსნის შემდეგ დაიღუპა პოლიციელი. მას ესროლეს იმ შენობიდან, სადაც გამაგრებულია შეირაღებული ოპოზიციური ჯგუფი. როგორც სომხეთის ეროვნული უშიშროების სამსახური იუწყება 31 ივლისს შეიარაღებულმა ოპოზიციურმა დაჯგუფებამ იარაღი დაყარა და მთავრობას ჩაბარდა. ↑ „Pavel Manukyan and his son Aram remain in hospital in critical condition“. Arka News Agency. 27 July 2016. ციტატა: „...Sasna Tsrer leader Pavel Manukyan...“ ↑ Police officials held hostage for fourth day in Armenia by Pro-opposition gunmen. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-20. ციტირების თარიღი: 2016-07-31. ↑ 3.0 3.1 სომხეთში სროლისას დაიღუპა პოლიციელი ↑ სომხეთის შეიარაღებულმა ოპოზიციურმა დაჯგუფებამ იარაღი დაყარა
გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი

„გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი“ — ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1922 წლის დეკემბრიდან 1923 წლის მარტამდე (№ 1-9). ჟურნალი ბეჭდავდა პოეტურ და პროზაულ ნაწარმოებებს, ლიტერატურულ კრიტიკას; წერილებს მხატვრობის, თეატრისა და მუსიკის საინტერესო საკითხებზე და სხვა. რედაქტორ-გამომცემელი — გალაკტიონ ტაბიძე. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ: გ. ქუჩიშვილი, მწერალი შიო მღვიმელი, ბაბილინა ხოსიტაშვილი, დემნა შენგელაია, ია ეკალაძე, ი. ვართაგავა, ს. მელაძე, ი. მოსაშვილი, ტერენტი გრანელი, ვ. გუნია, ა. ღვინიაშვილი, ლ. გუდიაშვილი, ი. ქავჟარაძე და სხვა. ჟურნალი მხატვრულად გააფორმეს ლადო გუდიაშვილმა და კირილ ზდანევიჩმა. „გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალმა“ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა თანამედროვე ქართული ლიტერატურის განვითარების საქმეში. არსებობს ცნობები ჟურნალის მე-10 ნომრის გამოცემის შესახებ (დედანი მიკვლეული არ არის). გამოდის გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალის მეათე (10) ნომერი. ჟურნალი იქნება [გაცილებით უფრო] დიდი ფორმატისა [ვინემ გამოდიოდა] და [მდიდრულად] დასურათებული; [ფოტოტიპიებითა და ლიტოგრაფიული] [მკითხველი საზოგადოების ჟურნალისადმი განსაკუთრებული] [ჟურნალი იქნება 126 გვერდი] და ეღირება მხოლოდ 500.000 მანეთი. მკითხველებში გამოწვეული განსაკუთრებული ინტერესის გამო ჟურნალის ეს № გამოვა 10.000 ეკზემპლიარად. №№ 1‚ 2‚ 3‚ 4‚ 5‚ 7‚ 8‚ 9 - ყველა გაყიდულია. რედაქციაში დარჩენილია [მხოლოდ 10] რამდენიმე ცალი მხოლოდ მე-9 ნომრისა. 1923 წ. გამოდის „გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი“ (10 ნომერი). ლორთქიფანიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 632. ჟურნალი დღიური ჟურნალების ელ ვერსიები
სენტ-ლუსიის ტბა

სენტ-ლუსიის ტბა (ინგლ. Lake St. Lucia; აფრ. St. Luciameer) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კვაზულუ-ნატალის პროვინციის ჩრდილოეთში მდებარე ესტუარული ტბის სისტემა. იგი ქვეყანაში ყველაზე დიდი ესტუარული ტბაა და მისი ფართობი შეადგენს 350 კმ²-ს. ტბა მდებარეობს ისიმანგალისოს პარკში (იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი). ტბას სახელი 1575 წლის 13 დეკემბერს დაარქვა მანუელ პერესტრერელომ, წმინდა ლუსიას დღესასწაულის დღეს. ტბის სიგრძე შეადგენს 40 კმ-ს, სიგანე 21 კმ-ს, ხოლო საშუალო სიღრმე 1 მეტრს. ტბაში ბინადრობენ სხვადასხვა სახეობის ფრინველები და ცხოველები, როგორებიცაა თევზები, ნიანგები, ბეჰემოტები, ხოლო ტბის სიახლოვეს ბინადრობს ანტილოპების დიდი ჯოგი. ↑ http://mapcarta.com/14262230 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-11. ციტირების თარიღი: 2016-07-31. ↑ Beschreibung bei makakatana.co.za დაარქივებული 2015-07-26 საიტზე Wayback Machine. (englisch), 8. August 2015 ↑ Nel, H.A., Perissinotto, R. & Taylor, R.H. 2012. Diversity of bivalve molluscs in the St Lucia Estuary, with an annotated and illustrated checklist. African Invertebrates 53 (2): 503-525.[1] დაარქივებული 2012-12-24 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ Perissinotto, R., Taylor, R.H., Carrasco, N.K. & Fox, C. 2013. Observations on the bloom-forming jellyfish Crambionella stuhlmanni (Chun, 1896) in the St Lucia Estuary, South Africa. African Invertebrates 54 (1): 161–170.[2] დაარქივებული 2013-07-25 საიტზე Wayback Machine.
მიხეილ დარჩიევი

მიხეილ დარჩიევი — ხმის ოპერატორი მიხეილ დარჩიევი დაიბადა 1932 წლის 18 აგვისტოს ქ. თბილისში. 1951 წლიდან 1958 წლამდე მუშაობდა სხვადასხვა კინოთეატრსა და კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ კინომექანიკოსად. 1958–1964 წლებში საქართველოს სამეცნიერო–პოპულარული და დოკუმენტური ფილმების სტუდიაში ჯერ ხმის ოპერატორის ასისტენტად, შემდეგ – ხმის ოპერატორად (1962). 1964 წლიდან ხმის ოპერატორად ჯერ საქართველოს ტელევიზიაში, ხოლო 1968 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე კომპანია „ქართულ ტელეფილმში“ . საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი (1987), საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი (1979). ხმის რეჟისორია/ოპერატორია ფილმების დისკოთეკა 106-ის ეთერში (1998) - დოკუმენტური საჩუქარი (1997) - დოკუმენტური ნატურა (1996) - დოკუმენტური შემსრულებელი (1994) დოკუმენტური ხმაური მონროს სახელოსნოში (1994) - დოკუმენტური საჯვარეობა (1994) - დოკუმენტური ცეცხლთან თამაში (1990) ბორის პაიჭაძე (1990) - დოკუმენტური მაისის თოვლი (1989) მოქანდაკე მერაბიშვილები (1988) - დოკუმენტური აბა იო და აბა ჰეი (ტრიბუნების ოთხი მხარე) (1988) - დოკუმენტური მეთორმეტე ღამე, ანუ რაც გენებოთ (1986) ფალავნები (1985) - დოკუმენტური მე მოვედი (1981) გზა (1981) - დოკუმენტური კომენტატორი (1981) - დოკუმენტური სტადიონი (1980) - დოკუმენტური სეტყვა (1979) ზღარბი (1979) შნო (1978) ოთხი შარვალი და ერთი ჩითის კაბა (1977) აფხაზეთი (1977) - დოკუმენტური ვერიკო ანჯაფარიძე (1976) - დოკუმენტური შეხვედრა ლადო გუდიაშვილთან (1976) - დოკუმენტური კომპოზიტორი ალექსი მაჭავარიანი (1976) - დოკუმენტური მთები, მთები! (1976) - დოკუმენტური ბორანი (1975) ბერიკაცები (1975) ფრთხილად, ნინიკო! (1975) დილა მშვიდობისა (1974) - დოკუმენტური მსურველებს შეუძლიათ ჩაეწერონ (1973) გმირი, ლექსი, სიმღერა (1973) - დოკუმენტური ესპანეთი-73 (1973) - დოკუმენტური თუშეთის ფერები (1973) - დოკუმენტური მიხეილ ხერგიანი (1972) - დოკუმენტური გელა (1971) მონადირე (1970) შეხვედრამდე (1970) ცაბუნია (1969) საქართველოს გზებით (1969) - დოკუმენტური სერენადა (1968) მზის ჩასვლის წინ (1968) ბზიანეთი (1968) ერთი შეხვედრის ქრონიკა (1968) - დოკუმენტური ქალაქი მთაში (1968) - დოკუმენტური ციმბირის პაპა (1968) - დოკუმენტური კედელი (1966) ფანჯარა (1965) გია და ზურა (1965) მხოლოდ 17 კილომეტრი (1964) ჩვენი ქალაქი (1964) - დოკუმენტური პიპინაშვილი (1963) - დოკუმენტური მამონას ცდუნება (1960) მიხეილ დარჩიევი დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.
ოთარ შამათავა

ოთარ შამათავა (დ. 6 აგვისტო, 1950, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი არქიტექტორი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი, მხატვარი, კომპოზიტორი, მემონტაჟე, მსახიობი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2001). ოთარ შამათავა დაიბადა 1950 წლის 6 აგვისტოს თბილისში. 1967–1972 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, არქიტექტურის ფაკულტეტზე, 1985–1980 წლებში — საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. 1973-1981 წლებში მუშაობდა „საქქალაქპროექტში“ არქიტექტორად, 1981 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ დირექტორად. 1999–2000 წლებში იყო საქართველოს ტელევიზიის პირველ არხზე, პოპულარული პროექტის „ძილის წინ“ ავტორი და რეჟისორი. 2001–2002 წლებში კინემატოგრაფიის ეროვნული ცენტრის დირექტორია. 2002 წლიდან არის ტელეკომპანია „ იმედის “ გენერალური პროდიუსერი. 2004 წლიდან – საერთაშორისო სატელევიზიო აკადემიის „ემის“ წევრი. 1979: „რევანში“ 1981: „სუფთა დაფა“ 1988: „ვამეხი მოდის (დაკარგული საგანძურის საძებნელად)“ 1989: „ტურანდოტი“ 1995: „ატრაქციონი“ 1996: „ფიესტა“ 2000: „ძვირფასო მ.“ 1979: „რევანში“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1981: „სუფთა დაფა“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1989: „ტურანდოტი“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1995: „ატრაქციონი“ 1996: „ფიესტა“ რეჟ. ოთარ შამათავა 2003: „ღმერთო, რისი გულისთვის… – უმადური“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 2003: „მშრალი ხიდის სიზმრები“ რეჟ. ნანა ჯანელიძე 2004: „მეიდანი - სამყაროს ჭიპი“ (დოკუმენტური ფილმი) რეჟ. დავით ჯანელიძე 1985: „ექვთიმე თაყაიშვილი“ (დოკუმენტური ფილმი) რეჟ. რევაზ (რეზო) თაბუკაშვილი 1986: „ტერანგი“ რეჟ. ოთარ ლითანიშვილი 1986: „დღიურის ჩანაწერები“ რეჟ. ლევან ერისთავი 2000: „ძვირფასო მ.“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1979: „რევანში“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1996: „ფიესტა“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1995: „ატრაქციონი“ რეჟ. ოთარ შამათავა 2000: „ძვირფასო მ.“ რეჟ. ოთარ შამათავა 1992: „ანას დაბადების დღე“ რეჟ. ლია ჯოჯუა 1999: „მარტოობის ორდენის კავალერი“ რეჟ. ალექსანდრე (ალეკო) ცაბაძე ოთარ შამათავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ოთარ შამათავა [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ლევან (ბუთური) ცინცაძე

ლევან (ბუთური) ცინცაძე (დ. 10 თებერვალი, 1931 — გ. 24 იანვარი, 2002) — ქართველი სცენარისტი. ლევან ცინცაძე დაიბადა 1931 წლის 10 თებერვალს. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1955-1959 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა გაზეთების რედაქციებში. 1959-1961 წლებში ქრონიკალურ-დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების სტუდიაში რედაქტორად, იყო ქრონიკის განყოფილების გამგე (1961-1966), სტუდიის დირექტორის მოადგილე (1966-1967), 1967-1990 - კ/ჟ „ადამიანი და კანონის“ რედაქტორი, სიუჟეტების სცენარის ავტორი და რეჟისორი. საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწე (1979). სცენარის ავტორია ფილმების გზა თავისუფლებისკენ ?.. (1992) - დოკუმენტური მერაბ ბერძენიშვილი (1976) - დოკუმენტური რა ენა წახდეს (1968) - დოკუმენტური ლევან (ბუთური) ცინცაძე დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.
ლელა წიფურია

ლელა წიფურია (დ. 1959) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი დაიბადა 1959 წელს. 1981 დაამთავრა საქართველოს თეატრისა და კინოს ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი, 1995 წელს ამავე ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი მხატვრული კინოს რეჟისორის სპეციალობით. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელე-რადიოკორპორაციში ავტორად, წამყვანად და რეჟისორად, კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ რეჟისორის ასისტენტად. 2006 წლიდან საქართველოს თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კინო-ტელე სარჟისორო ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორია. დამდგმელი რეჟისორია ფილმებისა გონის სუვერენობა (2008) - დოკუმენტური ლილეო (2002) - დოკუმენტური როცა კარიბჭე გაიღება (2001) - დოკუმენტური უვერტიურა (1999) - დოკუმენტური﻿ სცენარის ავტორია ფილმების გონის სუვერენობა (2008) - დოკუმენტური ლილეო (2002) - დოკუმენტური როცა კარიბჭე გაიღება (2001) - დოკუმენტური უვერტიურა (1999) - დოკუმენტური﻿ პროდიუსერია ფილმის გონის სუვერენობა (2008) - დოკუმენტური ლელა წიფურია დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.
კოტე მიქაბერიძე

კონსტანტინე (კოტე) მიქაბერიძე (დ. 31 ივლისი, ტერმუკი (ახლანდელი ყუბანი), 1896 — გ. 9 იანვარი, 1973) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1945). 1920 წელს გადმოვიდა თბილისში და დაამთავრა აკაკი ფაღავას დრამატული სტუდია. პირველად სცენაზე გამოვიდა ქუთაისში „ახალგაზრდა მსახიობთა დასში“. 1921 წლიდან იყო „სახკინმრეწვის“ მსახიობი, პირველ ქართულ საბჭოთა მხატვრულ ფილმში „არსენა ჯორჯიაშვილი“ შექმნა მუშა-რევოლუციონერის სახე. ამ როლს მოჰყვა მთელი რიგი საინტერესო სახეები ფილმებში: „ვინ არის დამნაშავე“, „დინა-ძაძუ“, „ხანუმა“ და სხვა. მის მიერ შესრულებული როლები ხასიათდება დიდი ფსიქოლოგიური სიღრმით. 1928 წლიდან რეჟისორი და სცენარისტი. 1929 წელს გადაიღო ფილმი „ბებიაჩემი“, რომელიც გამოსვლისთანავე აკრძალეს და 38 წელი „თაროზე იდო“. 1932 წელს იძულებული გახდა გადაეღო საკოლმეურნეოცხოვრების ამსახველი სურათი „ჰასანი“. შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანის“ მიხედვით შექმნა ექსპერიმენტული ფილმი— „ქაჯეთი“. ავტორია მხატვრული ფილმისა „დაგვიანებული სასიძო“ 1941 წელს სამამულო ომის თემაზე ივანე პერესტიანის სცენარის მიხედვით გადაიღო მხატვრული ფილმი „ფორპოსტი“. ავტორია რამდენიმე მულტიპლიკაციური ფილმისა „ზურიკო და მარიკო“ (1953). 1945 წელს მიენიჭა საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1933 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მღვაწეობას, მუშაობდა დუბლიაჟის სტუდიაში, ფილმების გახმოვანებაზე (რუსულიდან). 1929: „ჩემი ბებია“ 1976 წელს ფილმი აღადგინა რეჟ. ლეილა გორდელაძემ 1930: „რასაც დასთეს, იმას მოიმკი (აგრომინიმუმი)“ (დოკუმენტური ფილმი) 1932: „ჰასანი“ 1936: „ქაჯეთი“ 1939: „დაგვიანებული სასიძო“ 1966 წელს ფილმი აღადგინა რეჟ. კოტე მიქაბერიძემ 1941: „ფორპოსტი“ 1929: „ჩემი ბებია“ რეჟ. კოტე მიქაბერიძე, 1976 წელს ფილმი აღადგინა რეჟ. ლეილა გორდელაძემ 1932: „ჰასანი“ რეჟ. კოტე მიქაბერიძე 1936: „ქაჯეთი“ რეჟ. კოტე მიქაბერიძე 1955: „ცისკარა“ რეჟ. სერგო ჭელიძე 1921: „არსენა ჯორჯიაშვილი“ (მუშა-რევოლუციონერი) რეჟ. ივანე პერესტიანი 1924: „სამი სიცოცხლე“ (ბათუ) რეჟ. ივანე პერესტიანი 1925: „ვინ არის დამნაშავე?“ (სიკო) რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა 1925: „ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე“ (სპირიდონ მცირიშვილი) რეჟ. ივანე პერესტიანი 1926: „Дина Дза-Дзу“ (რუსული) 1926: „ხანუმა“ (ილო) რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა 1927: „ორი მონადირე“ (მგელია) რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა 1928: „ბოშური სისხლი“ (გიცა) რეჟ. ლევ პუში 1934: „უკაანასკნელი მასკარადი“ (გალიფელი) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი 1947: „აკაკის აკვანი“ (პაპუნა – მანოს ქმარი) რეჟ. კონსტანტინე პიპინაშვილი 1945: საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე კოტე მიქაბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კოტე მიქაბერიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
სიბაიის ტბა

სიბაიის ტბა (ინგლ. Sibhayi) — ყველაზე დიდი ბუნებრივი, მტკნარი წყლის ტბა სამხრეთი აფრიკაში, რომლის ზედაპირის ფართობია 77 კმ². მას ხშირად შეცდომით ეძახიან Sibaya ან Sibayi. ტბა მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთი სანაპიროს კვაზულუ-ნატალის პროვინციის მაპუტალენდის რეგიონში. ტბა ისიმანგალისოს პარკის ნაწილია და 1991 წლის 28 ივნისს რამსარის კონვენციის თანახმად აღიარებულია, როგორც «საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე წყალ-ჭაობიანი სავარგული». 1999 წლის დეკემბერში სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ისიმანგალისოს პარკი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ტბაზე ბინადრობს ფრინველების 279 სახეობა. ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს ოტელი «სიბაიის ტბა» (ინგლ. Lake Sibaya Lodge). ეს ელიტური ოტელი მოიცავს 16 შალეს (ფრანგ. chalet). ტერიტორიას სიბაიის ტბასა და ინდოეთის ოკეანეს შორის ჰქვია მაბიბი (ინგლ. Mabibi). აქ ასევე მდებარეობენ კემპინგები და შალეები, მათ შორის ოტელი Thonga Beach Lodge. ტბის სიახლოვეს მდებარეობს პოპულარული პლაჟი სოდვანა-ბეი. Lake Sibaya Info Sheet — South African Wetlands Conservation Programme დაარქივებული 2005-03-22 საიტზე Wayback Machine. Lake Sibaya — World Lakes Database დაარქივებული 2005-11-20 საიტზე Wayback Machine. Lake Sibaya დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine. Information sheet for the site designated to the List of Wetlands of International Importance ↑ Lake Profile — Sibaya ↑ iSimangaliso Wetland Park. იუნესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-27. ციტირების თარიღი: 2010-06-04. ↑ Thonga Beach Lodge — Mabibi. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-16. ციტირების თარიღი: 2016-07-31.