laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მასების ამბოხი

მასების ამბოხი (ესპ. La rebelión de las masas) 一 სოციალურ-ფილოსოფიური ნაშრომი, რომელიც მეოცე საუკუნეში მოღვაწე ესპანელ ფილოსოფოსს, ხოსე ორტეგა ი გასეტის ეკუთვნის. ტექსტი აღწერს მთელ ევროპაში გაბატონებულ კულტურულ კრიზისს, რომელიც სოციუმში არსებულ მასათა როლების ცვლილების ფონზე ვლინდება. ნაწარმოები, თავდაპირველად, სერიებად გამოიცემოდა 1929 წელს, გაზეთ El Sol-ში, ხოლო წიგნად ის მომდევნო წელს გამოქვეყნდა. ავტორი ევროპის უახლესი ისტორიის განხილვის საფუძველზე აგებს ადამიანი-მასის კონცეფციას, „ბრბოსი“, რომელმაც ადამიანის აქტივობის ყველა სფეროში შეაღწია, ეხება მიზეზებს, რომლებმაც ასეთ ადამიან-მასათა უმრავლესობის მიერ უმცირესობის გაძევება გამოიწვია. წიგნის მეორე ნაწილი ერების წარმოშობის მიზეზებსა და მათი განვითარების გზებს იკვლევს. ამ ერთგვარ ფილოსოფიურ ტრაქტატში ორტეგა მიმოიხილავს „მასის ადამიანს“ და აანალიზებს მის არსსა და იდეას, რითაც აღწერს საზოგადოებაში მასების ძალაუფლების აღმავლობასა და ქმედებას სოციუმში. ორტეგა საკმაოდ კრიტიკულია როგორც მასების, ისე „მასათა პიროვნებების“ მიმართ, უპირისპირდება მსგავს „კეთილშობილურ და საერთო ცხოვრების“ სტილს და ამხელს მათ ბარბაროსობასა და პრიმიტივიზმში, რასაც მასების წარმომადგენლებში ხედავდა. ორტეგას მთავარ მიზანს, ამ ნაწარმოების შეთხზვით, წარმოადგენდა ის, რომ „გამოესახა ევროპელთა გარკვეული ტიპი, ძირითადად ქცევითი თვალსაზრისით, იმ პირველყოფილ ცივილიზაციასთან მიმართებით, რომელშიც თავად ჩაისახა“. Pedro Blas Gonzalez. Ortega's 'The Revolt of the Masses' and the Triumph of the New Man, Algora Publishing, 2007. Ortega y Gasset's Revolt of the Masses (excerpt) How The Revolt of the Masses Anticipated the Digital Age (Ted Gioia) Revolt of the Masses (PDF) LA REBELIÓN DE LAS MASAS ↑ https://ibooks.ge/books/masebis-ambokhi/334
პოლიკარპე სანიკიძე

პოლიკარპე დავითის ძე სანიკიძე (დ. 1893, სოფ. სურები, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 10 თებერვალი, 1923, სოფ. კვაჭალათი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო პირი. დაიბადა ღარიბი აზნაურის ოჯახში. 1914 წელს დაამთავრა ალექსანდრეს სამხედრო სასწავლებელი, პოდპორუჩიკად ჩარიცხეს ციმბირის 30-ე მსროლელთა პოლკში. I მსოფლიო ომის დროს თავი გამოიჩინა გერმანელებთან სოფ. კურიანკისთან (უკრაინა) 1914 წლის სექტემბრის ბრძოლებში, რისთვისაც პორუჩიკად დაწინაურდა და მიიღო „გიორგის იარაღი“ (1915). დაჯილდოებული იყო ასევე წმ. სტანისლავის II (მახვილებით, 1916) და III (მახვილებითა და ბაბთით, 1916), წმ. ანას III (მახვილებითა და ბაბთით, 1916) და II (მახვილებით, 1916). ომის დროს ორჯერ იყო დაჭრილი. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ სანიკიძე მსახურობდა წითელ არმიაში, მეთაურობდა ქართული მსროლელი დივიზიის სასწავლო-საკადრო ბატალიონს. აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა გამათავისუფლებელი გამოსვლების ჩახშობაში ხევსურეთსა (1922) და გურიაში (1923). 1923 წლის 10 თებერვალს გოგია ღლონტმა სანიკიძე, ბატალიონის სამხედრო კომისარი საშა ობოლაძე და რაზმის უფროსის თანაშემწე დავით ჩუბინაშვილი სოფელ კვაჭალეთში მოკლა. მკვლელობის საპასუხოდ, პირველივე დღეებში საბჭოთა ხელისუფლებამ პატიმრობაში მყოფი 92 მოქალაქე დახვრიტა (საქართველოს საგანგებო კომისია მათ თავადვე უწოდებდა „მძევლებს“). სამივე მოკლული წითელარმიელი თბილისში, ალექსანდრეს ბაღის ზედა ტერასაზე (ახლანდ. 9 აპრილის ბაღი) დაკრძალეს. სანიკიძე სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ წითელი დროშის ორდენით. ↑ Саникидзе Поликарп, «Памяти героев Великой войны 1914–1918». ↑ 2.0 2.1 გაზ. „წითელი არმიელი“, 1923, №216 დაარქივებული 2023-04-04 საიტზე Wayback Machine. . ↑ გაზ. „კომუნისტი“, 1923, №38. ↑ ელისაშვილი ა, ალექსანდრეს ბაღის ბოლშევიკური წარსული, „საზოგადოებრივი არქივი“, 2012.
სვანაძე

საკუთარი სახელი სვანაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ერემია სვანაძე — მსახიობი ზაურ სვანაძე — ფეხბურთელი ლევან სვანაძე — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი სოგრატ სვანაძე — სპორტსმენი (სამბო)
სვიმონიშვილი

საკუთარი სახელი სვიმონიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ამირან სვიმონიშვილი — პოეტი, მთარგმნელი, პედაგოგი დავით სვიმონიშვილი — სპორტსმენი (სამბო) მიხეილ სვიმონიშვილი — მეწარმე, პოლიტიკოსი
ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი

ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის აო (რუს. Карачаево-Черкесская автономная область, Карачаево-Черкесская АО; 12 იანვარი, 1922 — 26 აპრილი, 1926 და 11 თებერვალი, 1957 — 16 მაისი, 1992) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რსფსრ-ის სტავროპოლის მხარის შემადგენლობაში. მდებარეობდა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე. ფართობი 14.1 ათასი კმ². მოსახლეობა 417 ათასი კაცი (1989). ადმინისტრაციული ცენტრი — ჩერკესკი. ავტონომიურ ოლქში შედიოდა 8 რაიონი, 4 ქალაქი და 10 დაბა. ყარაჩაელთა და ჩერქეზთა წინაპრები ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან ცხოვრობდნენ. V-XIII საუკუნეებში დაიწყო ფეოდალურ ურთიერთობათა ჩასახვა. IX-X ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორია ალანთა ადრინდელ ფეოდალურ სახელმწიფოში შედიოდა. XII-XIV საუკუნეებში ჩამოყალიბდა ყარაჩაელი ხალხი. მოსახლეობა მესაქონლეობასა და მიწათმოქმედებას მისდევდა. XIX საუკუნის I ნახევარში ყარაჩაი-ჩერქეზეთი რუსეთს შეუერთდა. 1868 წელს გაუქმდა ბატონყმობა. დაიწყო მრეწველობის განვითარება. გაფართოვდა და განმტკიცდა კავშირები რუს მოსახლეებსა და ადგილობრივ მცხოვრებლებს შორის. 1905-1907 წლების რევოლუციის დროს შეიქმნა სოციალ-დემოკრატიული წრე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შედეგ ჩამოყალიბდა მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოები. 1918 წლის თებერვალში დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება. 1920 წელს თეთრგვარდიელთა განდევნის შემდეგ გატარდა საბჭოთა ხელისუფლების დეკრეტები, მემამულეებს ჩამერთვათ მიწები. 1922 წლის 12 იანვარს, სრულიად რუსეთის ცაკის დადგენილებით შეიქმნა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი, რომელიც 1926 წლის 26 აპრილს გაიყო ყარაჩაის ავტონომიურ ოლქად და ჩერქეზეთის ეროვნულ ოკრუგად. ჩერქეზულ ნაწილს ავტონომია 1928 წლის 30 აპრილს მიენიჭა. მეორე მსოფლიო ომის დროს 1942 წლის აგვისტოდან 1943 წლის იანვრამდე ყარაჩაი-ჩერქეზეთი ოკუპირებული იყო ფაშისტური გერმანიის მიერ. 1943 წელს, ყარაჩაელთა ოლქი გაუქმდა, ყარაჩაელები ნაცისტებთან კავშირში დაადანაშაულეს და ყაზახეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიაზე გადაასახლეს, მათი ტერიტორია გადანაწილდა სტავროპოლის მხარესა და საქართველოს სსრ-ს (ქლუხორის რაიონი) შორის. 1957 წლის 9 იანვარს ყარაჩაჩაისა და ჩერქეზეთის ოლქები ხელახლა გაერთიანდა. 1992 წლის 16 მაისს ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე შიქმნა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკა. ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი 1957 წლის 27 სექტემბერს დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით, ხოლო 1972 წლის 29 დეკემბერს — ხალხთა მეგობრობის ორდენით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 629. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg1.php
ჩეთამის ბიბლიოთეკა

ჩეთამის ბიბლიოთეკა (ინგლ. Chetham's Library) მანჩესტერში, ინგლისი, დაარსდა 1653 წელს და ინგლისურენოვან მსოფლიოში უძველესი საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკის ტიტული აქვს. ბიბლიოთეკა ჰამფრი ჩეთამის (1580-1653) შემოწირული ფონდებით დაარსდა, რომელმაც თანხა „ჰოსპიტალის“ მიმდინარე ხარჯების დასაფარავად და ორმოცამდე ხელმოკლე ყმაწვილის განათლებისთვის გაიღო. „ჰოსპიტალში“ ასევე ბიბლიოთეკაც იყო მკვლევართათვის. ჩეთამის ჰოსპიტალი 1969 წელს ჩეთამის სამუსიკო სკოლად გარდაიქმნა. მასში არსებული ბიბლიოთეკა კი განუწყვეტლივ ფუნქციონირებს 1653 წლიდან და უფასოა მკითხველთა და დამთვალიერებელთათვის. ჩეთამის ბიბლიოთეკაში 100 ათასზე მეტი გამოცემა თუ ნაბეჭდი წიგნია, რომელთაგან 60.000 1851 წლამდე არის გამოცემული. მათ შორისაა XVI და XVII საუკუნეების ნაბეჭდი ნამუშევრების, პერიოდული გამოცემებისა და ჟურნალების განსაკუთრებით მდიდარი კოლექცია. ეს ბიბლიოთეკა კარლ მარქსისა და ფრიდრიხ ენგელსის შეხვედრის ადგილი იყო, როდესაც მარქსი მანჩესტერში ჩამოდიოდა. ბიბლიოთეკის თაროებზე შეიძლება ეკონომიკის წიგნების ნახვა, რომლებსაც მარქსი კითხულობდა.
ტატიევი

საკუთარი სახელი ტატიევი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ირაკლი ტატიევი — არქიტექტორი კონსტანტინე ტატიევი — ექიმი, ექსპერტი სასამართლო მედიცინის სფეროში ნიკოლოზ ტატიევი — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი ტატიშვილი
ტუსკია

საკუთარი სახელი ტუსკია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გაბრიელი (ტუსკია) — სასულიერო პირი იონა ტუსკია — კომპოზიტორი იოსებ ტუსკია — სასულიერო პირი
ეტნა

ეტნა (იტალ. Etna) — მოქმედი ვულკანი იტალიაში, კუნძულ სიცილიაზე. სიმაღლე 3357 მ. ამჟამად ყველაზე მაღალი და ყველაზე აქტიური ვულკანია ევროპაში. მისი სიმაღლის მითითება ზუსტად შეუძლებელია, ვინაიდან ის მუდამ იცვლება ამოფრქვევებისა და შლაკების ამოსხმის გამო. ეტნას 400-მდე გვერდითი კრატერი და მრავალი ლავური ნაკადი აქვს. ეტნა საშუალოდ სამ თვეში ერთხელ ამოაფრქვევს ლავას. სტატისტიკურად ვულკანი 150 წელიწადში ერთხელ რომელიმე დასახლებას ანადგურებს. თუმცა გაცივებული ლავის გამო ეტნის გარშემო ნიადაგი განსაკუთრებით ნაყოფიერია და მის კალთებზე ხილს, ზეთისხილსა და ვენახს აშენებენ. ვულკანის ამოფრქვევა ჯერ კიდევ უძველეს ხანებში დასტურდება. ანტიკური ხანის ავტორები ასახელებენ ძვ. წ. 479 და 425 წლებს. 1981 წელს მის ირგვლივ ეროვნული ნაკრძალი შეიქმნა. ჩვეულებრივი ავტომობილით ეტნაზე 1900 მეტრის სიმაღლეზე შეიძლება ასვლა. აქედან საბაგირო გზას 2550 მეტრამდე აჰყავს დამთვალიერებლები, რის შემდეგაც 45 ევროდ საცალფეხო ბილიკებით 2925 მეტრის სიმაღლემდეა შესაძლებელი ასვლა. ძლიერი ამოფრქვევა მოხდა 1669 წელს, როცა ლავურმა ღვარმა ქალაქ კატანიამდე მიაღწია და ნაწილობრივ დაანგრია იგი. მითოსის თანახმად, სწორედ ეტნა დაამხო ზევსმა თავზე საზარელ ტიფონს. მას შემდეგ ურჩხული ხანდახან წამოყოფს ხოლმე თავს და დაგროვილ ცეცხლსა და ლავას აფრქვევს თავისი ხახიდან. სხვა ვერსიით კი ეტნას მთის სიღრმეში მდებარეობდა ჰეფესტოს სამჭედლო. მთის სიახლოვეს ცხოვრობდა ნიმფა ეტნა. 2013 წლის ივნისში ეტნა შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. იტალიის ვულკანების სია ↑ ეტნა — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია ↑ ეტნა — ცნობები ↑ Mount Etna Becomes a World Heritage Site
კვერცხმბადობა

კვერცხმბადობა — ცხოველის შთამომავლობის მოცემის ხერხი, რომლის დროსაც ჩანასახი ვითარდება გარემოში დადებულ კევრცხში. კვერცხმბადობის დროს იბადება მეტ-ნაკლებად განვითარებული ნაშიერები. დადებული კვერცხი უფრო ხშირად განაყოფიერებულია, ზოგჯერ (პართენოგენეზის დროს) — გაუნაყოფიერებელი, უფრო იშვიათად — განვითარების სხვაფასხვა სტადიაში. კვერცხმბადობა ახასიათებს მრავალუჯრედიანი უხერხემლოების ყველა ტიპის წარმომადგენლებს და ქორდიანი ცხოველების უმრავლესობას. შეადარეთ ცოცხლადშობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 495.
კავკასიის კალენდარი

„კავკასიის კალენდარი“ (რუს. Кавказский календарь) — ყოველწლიური ალმანახი რუსეთის იმპერიაში. გამოიცემოდა ტფილისში 1845-1916 წლებში. ეს იყო პირველი სერიული საცნობარო წიგნი კავკასიაზე. გამოდიოდა წელიწადში ერთხელ. „კავკასიის კალენდრის“ პირველი ნომერი 1845 წელს გამოსცა ამიერკავკასიის ტერიტორიის მთავარი სამმართველოს სტამბამ. „კავკასიის კალენდარში“ თავმოყრილი იყო ეთნოგრაფიული და ისტორიული მასალების დიდი რაოდენობა. განიხილებოდა სახალხო განათლების, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების საკითხები, თავსდებოდა ინფორმაცია კავკასიელი ხალხების წეს-ჩვეულებების, მათი რელიგიების შესახებ და ა.შ. გარდა ამისა, არსებობდა განყოფილება „ქრონოლოგიური ცნობა“, რომელიც უძველესი დროიდან კავკასიის ისტორიის მნიშვნელოვანი თარიღების ქრონოლოგიურ სიას შეიცავდა. გამოცემაში ასევე მნიშვნელოვანი ადგილი დაეთმო სტატისტიკურ (მათ შორის, რეგიონის მოსახლეობის მონაცემებს), საცნობარო და მისამართით ინფორმაციას კავკასიის რეგიონის, მათ შორის დაღესტნის, ყუბანისა და თერგის რეგიონების, ასევე შავი ზღვისა და სტავროპოლის გუბერნიების შესახებ. „კავკასიის კალენდარი“ მოსახლეობის დიდი ინტერესით სარგებლობდა. როგორც გაზეთ „კავკაზის“ კორესპონდენტი აღნიშნავს, — „ხალხი ყოველწლიურად მოუთმენლად ელის მომდევნო „კავკასიის კალენდარს“. იგი ასევე გამოიყენებოდა, როგორც გზამკვლევი და არსებითი საცნობარო წიგნი კავკასიაში გაგზავნილი მოგზაურების, მკვლევარების და სხვა პირებისთვის. „კავკასიის კალენდრის“ ბოლო გამოცემა 1916 წელს გამოვიდა. სხვადასხვა დროს „კავკასიის კალენდრის“ რედაქტორები იყვნენ: კ. ა.ზადოლინნი (1867-1868), ნ. კ. სეიდლიცი (1869) — კავკასიის სტატისტიკური კომიტეტის მთავარი რედაქტორი, ე. ი. კონდრატენკო (1885-1904) — სტატისტიკური კომიტეტის სტატისტიკური განყოფილების უფროსი რედაქტორი, კოლეჟსკი (1891 წლიდან — სტატსკი) სოვეტნიკი, დ. დ. პაგირევი (1905-1907) — სტატისტიკური განყოფილების უფროსი რედაქტორი, ვ. ვ. სტრატონოვი (1908-1909) — ოფისის ვიცე-დირექტორი, ა. ა. ელზენგერი (1912-1914), ნ. პ. სტელმაშჩუკი (1912-1916). 1867 წლის გამოცემა 1869 წლის გამოცემა 1871 წლის გამოცემა 1872 წლის გამოცემა 1874 წლის გამოცემა 1876 წლის გამოცემა 1877 წლის გამოცემა 1878 წლის გამოცემა Кавказский Календарь — საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტი Кавказский Календарь — ბორის ელცინის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკის საიტი Кавказский Календарь — რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის ოფიციალური საიტი 1848-1865 წლების კავკასიის კალენდრების არაოფიციალური ნაწილის სტატიები ცარსკოე-სელოს ბიბლიოთეკა ↑ Кавказские календари. На сайте «Донской государственной публичной библиотеки». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-27.
კვერცხმდებლობა

კვერცხმდებლობა — სასოფლო-სამეურნეო ფრინველთა მეკვერცხული პროდუქტიულობა განსაზღვრულ დროში (თვე, წელი და სხვა). კვერცხმდებლობა დამოკიდებულია ფრინველის სახეობასა და ჯიშზე, მემკვიდრეობით თვისებებზე, ინდივიდუალურ თავისებურებებზე, ასაკსა და გარემოს პირობებზე. ქათმის კარგი კვერცხმდებლობა არის წელიწადში 220-300 კვერცხი, იხვისა 120-180, ინდაურისა 100-150, ბატისა 50-80. სასოფლო-სამეურნეო ფრინველს კვერცხმდებლობის სეზონურობა ახასიათებს, რაც მოვლა-შენახვის პირობების რეგულირებისა და კვების მეცნიერულად დასაბუთებული მეთოდების გამოყენების შემწეობით ნაწილობრივ თანაბარდება, ეს კი ზრდის კვერცხმდებლობას. ქათამი კვერცხის დებას იწყებს 5-6, ინდაური 6½–8 და ბატი 8-10 თვისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 495.
ტოკი პონა

ტოკი პონა — გამოგონილი ხელოვნური ენა (ფილოსოფიური არტლანგი), რომელიც ცნობილია თავისი მცირე ლექსიკით, სიმარტივითა და ათვისების სიადვილით. იგი შეიქმნა სონია ლანგის, კანადელი ლინგვისტისა და მთარგმნელის მიერ, აზრებისა და კომუნიკაციის გასამარტივებლად. პირველი ენის ჩანახატი გამოქვეყნდა ონლაინ 2001 წელს, ხოლო სრული ფორმა გამოქვეყნდა წიგნში ტოკი პონა: სიკეთის ენა 2014 წელს ლანგმა ასევე გამოუშვა დამატებითი ლექსიკონი, Toki Pona Dictionary, 2021 წლის ივლისს, საზოგადოების გამოყენებაზე დაყრდნობით. ტოკი პონა არის იზოლირებული ენა მხოლოდ 14 ფონემით და მინიმალიზმის ძირითადი მახასიათებლით. ის ფოკუსირებულია მარტივ, თითქმის უნივერსალურ ცნებებზე, რათა მაქსიმალურად გაზარდოს გამოხატულება ძალიან ცოტა სიტყვის დახმარებით.ენა შექმნილია ამ ენების ელემენტების გაერთიანებით: ქართული, ინგლისური, ტოკ პისინი, ფინური, ჰოლანდიური, აკადური ფრანგული, ესპერანტო, სერბულ-ხორვატიული და ჩინური ელემენტებით In Toki Pona: The Language of Good, Lang წარმოგიდგენთ დაახლოებით 120 სიტყვას, ხოლო მოგვიანებით ტოკი პონას ლექსიკონში ჩამოთვლილია 137 „არსებითი“ სიტყვა და რამდენიმე ნაკლებად გამოყენებული სიტყვა. მისი სიტყვები ადვილად წარმოითქმის ენობრივ ფონზე, რაც საშუალებას აძლევს მას იყოს ერთგვარი ხიდი სხვადასხვა კულტურის ადამიანებისთვის. თუმცა, ის არ შექმნილა, როგორც საერთაშორისო დამხმარე ენა. ნაწილობრივ შთაგონებული ტაოისტური ფილოსოფიით, ენა შექმნილია იმისთვის, რომ დაეხმაროს მომხმარებლებს კონცენტრირება მოახდინონ ძირითად საკითხებზე და ხელი შეუწყონ პოზიტიურ აზროვნებას, საპირ-ვორფის ჰიპოთეზის შესაბამისად. მცირე ლექსიკის მიუხედავად, ენის მცოდნელებს შეუძლიათ გაგება და კომუნიკაცია, ძირითადად ეყრდნობიან კონტექსტს და სიტყვების კომბინაციებს უფრო კონკრეტული მნიშვნელობების გამოსახატავად. შექმნის შემდეგ, 2000-იანი წლების დასაწყისში ჩამოყალიბდა მოლაპარაკეთა მცირე საზოგადოება. მიუხედავად იმისა, რომ აქტივობა ძირითადად ხდება ონლაინ ჩატის ოთახებში, სოციალურ მედიაში და სხვა ონლაინ ჯგუფებში, 2000-იან და 2010-იან წლებში მოეწყო რამდენიმე ორგანიზებული შეხვედრა. ↑ 1.0 1.1 Morin, Roc (2015-07-15). „How to Say (Almost) Everything in a Hundred-Word Language“. The Atlantic. ციტირების თარიღი: 2019-08-01. ↑ 2.0 2.1 Roberts, Siobhan (2007-07-09). „Canadian has people talking about lingo she created“. The Globe and Mail (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2017-03-10. ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. ↑ 4.0 4.1 Lang 2014. sfn error: no target: CITEREFLang2014 (help) ↑ ცარიელი დამოწმება (დახმარება)
დემოდეკოზი

დემოდეკოზი, დემოდიკოზი — გარეული და შინაური ცხოველების, ასევე ადამიანის დაავადება, რომელსაც იწვევენ Demodex-ის გვარის ტკიპები (ოჯახი Demodicidae). გავრცელებულია ყველგან. ჭიისებრი ფორმის ტკიპები (სიგრძე 0,22–0,38 მმ, სიგანე 0,04 მმ) პარაზიტობენ თმის ფოლიკულებში, ქონისა და მეიბომის ჯირკვლებში, იკვებებიან ჯირკვლების ეპითელიუმით და კანის ქონით, ინტენსიურად მრავლდებიან და წარმოქმნიან კოლონიებს, რაც იწვევს კანის ფიზიოლოგიური ფუნქციების დარღვევას. შეუძლიათ ღვიძლში, თირკმელებში, ელენთაში, ლიმფურ კვანძებში შეღწევა, თუმცა იქ არ მრავლდებიან. განვითარების ცილკი 30–40 დღეა. გამომწვევი გადაეცემა კონტაქტის გზით. ცხოველებში, ხშირად, დაავადებული დედებისგან გადაედებათ ახალშობილებს სიცოცხლის პირველივე დღეებში. დემოდეკოზი, ჩვეულებრივ, ვითარდება იმუნოდეფიციტიან ცხოველებში, განსაკუთრებით მწვავედ მიდინარეობს ძაღლებში, მსხვილ რქოსან საქონელსა და ღორებში. ძაღლების კანის დაზიანებული მონაკვეთები იფარება რუხი ქერქით ან/და ცისფერ-წითელი ფერის პუსტულებით; თმა ცვივა, ქავილი სუსტია ან არ აღენიშნებათ. მსხვილ რქოსან საქონელს დემოდეკოზის დროს კისერზე, ბეჭებზე, მკერდსა და ზურგზე უჩნდება 1–10 მმ დიამეტრის პუსტულები; ღორები წითლდებიან და ექერცლებათ კანი დინგზე, ლოყებსა და შუბლზე. დემოდეკოზის მიმდინარეობას ართულებენ ჩირქმბადი მიკრობები (უპირატესად სტაფილოკოკები), რომლებიც იწვევენ ჩირქგროვებისა და აბსცესების წარმოქმნას კანის დაზიანებულ მონაკვეთებზე. პროგრესირებადი ანემიისა და საერთო ინტოქსიკაციის დადგომისას ცხოველი იღუპება. ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა დაფუძნებულია კანის ანაფხეკში ტკიპების აღმოჩენასა და პუსტულების შიგთავსზე. მკურნალობენ აკარიციდებით (ფოსფორორგანული ნაერთების, სინთეტიკურური პირეტროიდების, ავერმექტინული კომპლექსისა და სხვათა საფუძველზე). პროფილაქტიკა: სულადობის რეგულარული გასინჯვა, დაავადებული და მათთან კონტაქტში მყოფი ცხოველების დეზაკარიზაცია და იზოლაცია. ადამიანებში დემოდეკოზით უპირატესად ქალები ავადდებიან (დაავადებულთა დაახლ. 90%). ძირითადი გამოვლინებებია: სახის კანის სიწითლე და აქერცვლა (ცხვირტუჩის ნაოჭებში, ლოყებზე, ცხვირზე, ნიკაპზე), პაპულებისა და პუსტულების გაჩენა. ზიანდება ასევე წამწამები, ყურის ნიჟარები, თავის თმიანი ნაწილი, კისერი, დვრილის მიდამოები. შესაძლებელია ბლეფაროკონიუქტივიტის (იხ. ბლეფარიტი და კონიუნქტივიტი), კერატიტისა და სხვა დაავადებების წარმოშობა, ასევე თმის ცვენა დაზიანებულ მონაკვეთებზე. დიაგნოზს ადგენენ პუსტულების შიგთავსის, ანაფხეკისა და დაზიანების კერებიდან აღებული ქერცლის ლაბორატორიული გამოკვლევით. მკურნალობენ იმუნომოდულირებადი საშუალებებით; ადგილობრივად — მალამოებით, ემულსიებით. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Василевич Ф. И., Горохов В. В., Санин Б. И. Демодекоз // Большая российская энциклопедия. т. 8. — М., 2007. — стр. 509. ↑ Ran Yuping (2016). „Observation of Fungi, Bacteria, and Parasites in Clinical Skin Samples Using Scanning Electron Microscopy“, რედ. Janecek, Milos: Modern Electron Microscopy in Physical and Life Sciences. InTech. DOI:10.5772/61850. ISBN 978-953-51-2252-4.
ოიოს-დე-მიგელ-მუნიოსი

ოიოს-დე-მიგელ-მუნიოსი (ესპ. Hoyos de Miguel Muñoz) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 25 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ოიოს-დე-მიგელ-მუნიოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ოიოს-დელ-კოლიადო

ოიოს-დელ-კოლიადო (ესპ. Hoyos del Collado) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10 კმ². მოსახლეობა — 10 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ოიოს-დელ-კოლიადოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ოიოს-დელ-ესპინო

ოიოს-დელ-ესპინო (ესპ. Hoyos del Espino) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 52 კმ². მოსახლეობა — 52 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ოიოს-დელ-ესპინოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ხუნსიანა

ხუნსიანა (ესპ. Junciana) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15 კმ². მოსახლეობა — 15 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ხუნსიანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ლა-ალდეუელა

ლა-ალდეუელა (ესპ. La Aldehuela) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17 კმ². მოსახლეობა — 148 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ლა-ალდეუელის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ლა-ორკახადა

ლა-ორკახადა (ესპ. La Horcajada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47 კმ². მოსახლეობა — 482 კაცი (2022 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ლა-ორკახადის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-02-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
კვერცხსადები

კვერცხსადები (ovipositor) — მრავალი მწერისა და ზოგი თევზის კვერცხის დასადები გარეგანი სასქესო ორგანო. მწერების კვერცხსადები წარმოადგენს მუცლის მე-8 და მე-9 სეგმენტის სახეცვლილ კიდურებს. შედგება 3 წყვილი საგდულისაგან, რომელიც ესობა სუბსტრატში და კვერცხი მათ შუა მისრიალებს. ტიპური კვერცხსადები აქვთ კუტკალიებს. კალიების კვერცხსადები უფრო მოკლე და მაგარია. ნემსიყლაპიები კვერცხსადების მეშვეობით კვერცხს მცენარეთა ქსოვილში დებენ, მხედრები კი — სხვა მწერის სხეულში. უმაღლესი სიფრიფანაფრთიანების კვერცხსადები გარდაქმნილია ნესტრად. თევზის კვერცხსადები სახეცვლილი შარდ-სასქესო დვრილია, რომელიც ქვირითობის დროს გაგრძელდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 495. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კვერცხსადები
კუკური ხუნდაძე

გიორგი (კუკური) სილოვანის ძე ხუნდაძე (დ. 1888, ქუთაისი, — გ. 17 მარტი, 1938) — ქართველი ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე. დაიბდა პედაგოგ სილოვან ხუნდაძის ოჯახში. დაამთავრა გეტენის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი გერმანიაში (1912). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა. 1917 წლიდან იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული (მენშევიკური) პარტიის წევრი. 1918 წლის აპრილში, თურქეთის ჯარების მიერ ბათუმის ოკუპაციის შემდეგ, ხუნდაძე სათავეში ჩაუდგა შორაპნის მუშათა 84-კაციან მოხალისეთა რაზმს, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის მეთაურობით ჩოლოქის ბრძოლაში. 1918-1921 წლებში ხუნდაძე იყო ბორჯომში სამთავრობო მამულების გამგე. საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების (1921) შემდეგ მუშაობდა მანგანუმის მრეწველთა საბჭოში (1921-1923), ინგლისური კონცესია „დიუპრეში“ (1923-1926), შემდეგ — რიონისა და ხრამის სადგურების მშენებლობაზე (1926-1935). 1938 წლის მარტში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური“ საქმიანობის ბრალდებით და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია სიკვდილის შემდეგ. ხუნდაძე გიორგი სილოვანის ძე — სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. — 2013. კუკური ხუნდაძე — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი) ლია ხუნდაძის კოლექცია დაარქივებული 2023-04-05 საიტზე Wayback Machine. — ქართულ-გერმანულ არქივი. – საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია.