laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მანდრილი

მანდრილი (Mandrillus) — უმდაბლესი ცხვირვიწრო მაიმუნების გვარი ანთრისებრთა ოჯახისა. მამლის სხეულის სიგრძე 70-80 სმ, მასა 20 კგ აღწევს. დედალი მამალზე პატარაა. მანდრილის წინა კიდურები უკანაზე გრძელია. აქვს დიდი თავი, წინ წამოწეული ფართო სახე. გვარში 2 სახეობაა: ჩვეულებრივი მანდრილი (Mandrillus sphinx) და დრილი. ჩვეულებრივ მანდრილს კაშკაშა შეფერილობა აქვს. მამალს ღია წითელი ცხვირი აქვს, ლოყის გასწვრივ ნაოჭიანი პრიალა ლურჯი ლილვაკები გასდევს. მანდრილი გავრცელებულია დასავლეთ აფრიკაში, ტენიან და კლდოვან ტყეში. უმეტეს დროს მიწაზე ატარებს, მაგრამ ხეზე სძინავს და იკვებება. ნაირჭამიაა. მძვინვარე, აგრესიული ცხოველია. მაკეობა 8 თვემდე გრძელდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 46.
მანი

მანი შეიძლება აღნიშნავდეს: მანი — მარხილის მზიდი ჩარჩოს სტრუქტურული ნაწილი. მანი — ხის წნელებისაგან დაწნული კალათის მერიდიანული მიმართულებით განლაგებული ხის დრეკადი ელემენტები. მანი — თურქული ხალხური ლირიკული ლექსი მანი — მასის ერთეული მანი — ქალაქი კოტ-დ'ივუარში. მანი — მანიქეიზმის ფუძემდებელი
ულრიხ როთი

ულრიხ როთი (ცნობილია როგორც ული ჯონ როთი; Ulrich Roth დ. 18 დეკემბერი, 1954) — გერმანელი გიტარისტი. ულრიხ როთისთვის კარიერა დაიწყო 1968 წელს. 1970-იანი წლების დასასრულს, იგი მივიდა ჯგუფში ”Dawn Road". 1973 წელს, იგი დროებით შეურთდა გერმანულ როკ ჯგუფ სკორპიონსს. მან შეცვალა მიხაელ შენკერი (რუდოლფ შენკერის უმცროსი ძმა), რომელიც წავიდა ჯგუფ ”UFO"-ში. როთმა სკორპიოსთან ჩაწერა ოთხი სტუდიური და ერთი საკონცერტო ალბომი. ალბომმა Tokyo Tapes დიდი წარმატება მოიპოვა და გაიყიდა 1 მილიონამდე ასლი. როთმა სკორპიონსი დატოვა 1978 წელს. ულრიხ როთმა ჩამოაყალიბა თავისი საკუთარი ჯგუფი, სახელად ”Electric Sun”, რომელმაც გამოუშვა 3 ალბომი. Fly to the Rainbow (1974) - გიტარა, ვოკალი In Trance (1975) - გიტარა, ვოკალი Virgin Killer (1976) - გიტარა, ვოკალი Taken by Force (1977) - გიტარა, ვოკალი Tokyo Tapes (1978) - გიტარა, ვოკალი Earthquake (1979) - გიტარა, ვოკალი Fire Wind (1981) - გიტარა, ვოკალი Beyond the Astral Skies (1985) - ვოკალი, გიტარა, კლავიში, ბასი 1991 - Aquila Suite - 12 Arpeggio Concert Études for Solo Piano 1996 - Sky of Avalon - Prologue to the Symphonic Legends (Sky Orchestra-თან ერთად) 2000 - Transcendental Sky Guitar Vol. I & II 2003 - Metamorphosis of Vivaldi's Four Seasons (Sky Orchestra-თან ერთად) 1987 - Sky Concerto 1992 - Europa ex Favilla (სიმფონია) 1994 - Hiroshima de Profundis (სიმფონია) 1996/97/98 - Requiem for an Angel (მონიკა დანემენნის ხსოვნისთვის მიძღვნილი) 2000 - The Electric Sun Years Vol. I & II 2002 - Legends Of Rock: Live At Castle Donington 2006 - Scorpions Reunion at Wacken Festival in Germany ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-08-18 საიტზე Wayback Machine.
...მანია

...მანია — რთული სიტყვის ნაწილი, ნიშნავს ძლიერ, ავადმყოფურ გატაცებას იმით, რაც სიტყვის პირველ ნაწილშია მოცემული (მაგ., ბალეტმანია, გრაფომანია, მელომანია). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 409.
20th Century Masters: The Millennium Collection: The Best of Scorpions

20th Century Masters: The Best of Scorpions (The Millennium Collection) — გერმანული როკ ჯგუფ Scorpions-ის სიმღერების კომპილაციური ალბომი. ↑ 20th Century Masters: The Millennium Collection - Scorpions en. AllMusic. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2021
Box of Scorpions

Box of Scorpions — გერმანული როკ ჯგუფ სკორპიონსის სიმღერების სამდისკიანი ბოქს-სეტი, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს. I’m Going Mad — (4:51) Speedy’s Coming — (3:33) Fly to the Rainbow — (9:35) In Trance — (4:42) Pictured Life — (3:23) Virgin Killer — (3:42) Catch Your Train — (3:34) Steamrock Fever — (3:36) We’ll Burn the Sky — (6:26) He’s a Woman, She’s a Man — (3:13) Backstage Queen — საკონცერტო (3:38 Top of the Bill — საკონცერტო (6:46) Dark Lady — საკონცერტო (3:39) Robot Man — საკონცერტო (5:38) Loving You Sunday Morning — (5:36) Holiday — (6:30) Coast to Coast — (4:38) Lovedrive — (4:47) Make It Real (3:49) Don’t Make No Promises (Your Body Can’t Keep) — (2:56) Twentieth Century Man — (3:00) The Zoo — (5:28) Blackout — (3:47) Can’t Live Without You — (3:45) No One Like You — (3:56) Dynamite — (4:12) Bad Boys Running Wild — (3:54) Rock You Like a Hurricane — (4:11) Coming Home — (4:58) Big City Nights — (4:08) Still Loving You — (6:26) Another Piece of Meat — საკონცერტო (3:39) Don’t Stop at the Top — (4:03) Rhythm of Love — (3:48) I Can’t Explain — (3:21) Tease Me, Please Me — (4:43) Believe in Love — (5:23) Don’t Believe Her — (4:54) Wind of Change — (5:11) Send Me an Angel — (4:32) Hit Between the Eyes — (4:32) Alien Nation — (5:43) Under the Same Sun — (4:52) Woman — (5:55) Over the Top — (4:24) Life Goes Around — (3:41) You and I — (6:13) Mysterious — (5:28) Hurricane 2000 — (6:02) ‘Cause I Love You — (3:44) Bad for Good — (4:04) ალბომი ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე ↑ http://www.allmusic.com/album/box-of-scorpions-mw0000698174
მანიტობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

მანიტობა შეიძლება აღნიშნავდეს: მანიტობა — პროვინცია კანადაში; მანიტობა — ტბა კანადაში.
ვანკუვერი

ვანკუვერი (ინგლ. Vancouver) — ქალაქი კანადის დასავლეთ სანაპიროზე, ბრიტანეთის კოლუმბიის უმსხვილესი ქალაქი, სიდიდით მესამე ქალაქი კანადაში (ტორონტოსა და მონრეალის შემდეგ). 2010 წელს ვანკუვერში ჩატარდა XXI ზამთრის ოლიმპიური თამაშები. თვით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 600 000 ადამიანს (2006), მაგრამ დიდ ვანკუვერში (Greater Vancouver), 20 გარეუბნის ჩათვლით, ცხოვრობს 2 მილიონზე მეტი ადამიანი. Constance, Brissenden (2006). Vancouver: A Pictorial Celebration Including Vancouver Island, Victoria, and Whistler. Penn Publishing Ltd. ISBN 1-4027-2386-5.  Jollota, Pat (2007). Downtown Vancouver. Arcadia. ISBN 0-7385-2959-1.  Lance, Berelowitz (2005). Dream City: Vancouver and the Global Imagination. Douglas & McIntyre. ISBN 1-55365-170-7.  Vogel, Aynsley; Wyse, Dana (2009) Vancouver : a history in photographs. Heritage House Pub. Co. ISBN 978-1-894974-88-2.  Official website Travel and Tourism Information დაარქივებული 2015-08-23 საიტზე Wayback Machine. – ტურიზმი ვანკუვერში ვანკუვერი საიტზე Curlie ↑ Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and population centres, 2011 and 2006 censuses: British Columbia. კანადის სტატისტიკის სამსახური (1 July 2011). ციტირების თარიღი: 18 May 2013.
იან ვან რიბეეკი

იოჰან ანთონისცოონ "იან" ვან რიბეეკი (Johan Anthoniszoon „Jan“ van Riebeeck; დ. 21 აპრილი, 1619 — გ. 18 იანვარი, 1677) — ნიდერლანდელი კოლონიზატორი, ქალაქ კეიპტაუნის დამაარსებელი. დაიბადა კულემბორგში (ნიდერლანდები), ექიმის ოჯახში. 1639 წელს შეუერთდა ჰოლანდიის ოსტინდოეთის კომპანიას (VOC), სადაც რამდენიმე თანამდებობაზე მსახურობდა, მათ შორის ქირურგის თანაშემწედ ბატავიაში, (ისტ-ინდოეთი). მისი უდიდესი თანამდებობა ამ კომპანიაში ტონკინის (ვიეტნამი) სავაჭრო პოსტის ხელმძღვანელობა იყო. თუმცა, მოგვიანებით იგი დაითხოვეს, ვინაიდან გაირკვა, რომ იგი საკუთარი მოგებისთვის ვაჭრობდა.
ევა ლონგორია

ევა ჟაკლინ ლონგორია პარკერი (ინგლ. Eva Jacqueline Longoria Parker; დ. 15 მარტი 1975, კორპუს-კრისტი, ტეხასი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ოქროს გლობუსის ნომინანტი. განსაკუთრებით სახელი გაითქვა გაბრიელ სოლისის როლის შესრულებისთვის ეიბისის სატელევიზიო სერიალში „სასოწარკვეთილი დიასახლისები“. ევა ლონგორია საქვეყნოდ ცნობილი მოდელი მას შემდეგ გახდა, რაც მაღალი ხარისხის სარეკლამო კლიპებსა და უამრავ მამაკაცების ჟურნალებზე გამოჩნდა. ევა ლონგორია ასევე ცნობილია მისი ურთიერთობით ფრანგ ენბიეის ვარსკვლავთან ტონი პარკერთან, რომელზედაც 2007 წელს დაქორწინდა. ევა ლონგორია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
Deadly Sting

Deadly Sting — გერმანული როკ ჯგუფ სკორპიონსის სიმღერების ორდისკიანი კომპილაციური ალბომი. იგი გამოიცა 1997 წელს. დისკი გამოსცეს ლეიბლებმა EMI და Mercury. ალბომის გარეკანის ავტორია ჯონ სკარპატი. Coming Home - 4:59 (ალბომიდან Love at First Sting - 1984) Rock You Like a Hurricane - 4:12 (ალბომიდან Love at First Sting) No One Like You - 3:57 (ალბომიდან Blackout - 1982) Lovedrive - 4:49 (ალბომიდან Lovedrive - 1979) Bad Boys Running Wild - 3:55 (ალბომიდან Love at First Sting) I'm Leaving You - 4:17 (ალბომიდან Love at First Sting) Passion Rules the Game - 3:59 (ალბომიდან Savage Amusement - 1988) China White - 6:56 (ალბომიდან Blackout) Walking on the Edge - 5:07 (ალბომიდან Savage Amusement) Coast to Coast - 4:42 (ალბომიდან Lovedrive) Loving You Sunday Morning - 5:37 (ალბომიდან Lovedrive) Another Piece of Meat - 3:31 (ალბომიდან Lovedrive) Dynamite - 4:12 (ალბომიდან Blackout) Can't Live Without You - 3:46 (ალბომიდან Blackout) Edge of time (რუდოლფ შენკერი, კლაუს მაინე) - 4:17 (მანამდე გამოუცემელი) Still Loving You - 3:56 (ალბომიდან Love at First Sting) Can't Get Enough (Part 1) (საკონცერტო) - 2:06 (ალბომიდან World Wide Live - 1985) Can't Get Enough (Part 2) (საკონცერტო)- 1:42 (ალბომიდან World Wide Live) დისკი 1 Loving You Sunday Morning - 5:37 (ალბომიდან Lovedrive) Lovedrive - 4:53 (ალბომიდან Lovedrive) Holiday - 6:49 (ალბომიდან Lovedrive) Make it Real - 3:50 (ალბომიდან Animal Magnetism - 1980) The Zoo - 5:30 (ალბომიდან Animal Magnetism) Blackout - 3:48 (ალბომიდან Blackout) Can't Live Without You - 3:47 (ალბომიდან Blackout) No One Like You - 3:58 (ალბომიდან Blackout) China White - 6:57 (ალბომიდან Blackout) Dynamite - 4:14 (ალბომიდან Blackout) Bad Boys Running Wild - 3:56 (ალბომიდან Love at First Sting) Rock You Like a Hurricane - 4:14 (ალბომიდან Love at First Sting) Coming Home - 5:00 (ალბომიდან Love at First Sting) Big City Nights - 4:11 (ალბომიდან Love at First Sting) Still Loving You - 6:29 (ალბომიდან Love at First Sting) Coast to Coast (საკონცერტო) - 4:53 (ალბომიდან World Wide Live) დისკი 2 Don't Stop at the Top - 4:04 (ალბომიდან Savage Amusement) Rhythm of Love - 3:49 (ალბომიდან Savage Amusement) Passion Rules the Game - 4:01 (ალბომიდან Savage Amusement) Walking on the Edge - 5:09 (ალბომიდან Savage Amusement) Believe in Love - 5:24 (ალბომიდან Savage Amusement) I Can't Explain - 3:22 (ალბომიდან Best of Rockers 'n' Ballads - 1989) Tease Me Please Me - 4:45 (ალბომიდან Crazy World - 1990) Don't Believe Her - 4:56 (ალბომიდან Crazy World) Wind of Change - 5:13 (ალბომიდან Crazy World) Hit Between the Eyes - 4:33 (ალბომიდან Crazy World) Send Me an Angel - 4:34 (ალბომიდან Crazy World) Alien Nation - 5:45 (ალბომიდან Face the Heat - 1993) Under the Same Sun - 4:54 (ალბომიდან Face the Heat) Woman - 5:58 (ალბომიდან Face the Heat) In Trance (საკონცერტო) - 4:13 (ალბომიდან Live Bites - 1995) Over the Top (მათიას იაბსი) - 4:25 (მანამდე გამოუცემელი) Life Goes Around (კლაუს მაინე) - 3:41 (მანამდე გამოუცემელი) ↑ Weber, Barry. Scorpions Deadly Sting: The Mercury Years review. Allmusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2012-12-05.
Bad for Good: The Very Best of Scorpions

Bad for Good: The Very Best of Scorpions — გერმანული როკ ჯგუფი სკორპიონსის სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს Hip-O Records-ზე. ამ კომპილაციისთვის ჯგუფის მიერ სპეციალურად დაიწერა უკანასკნელი ორი სიმღერა. ყველა სიმღერის ავტორი — რუდოლფ შენკერი და კლაუს მაინე, გარდა მითითებულისა. ალბომი ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე ↑ Viglione, Joe. Bad for Good: The Very Best of Scorpions AllMusic-ზე
ფრანსის ბუხჰოლცი

ფრანსის ბუხჰოლცი (გერმ. Francis Buchholz, დ. 19 თებერვალი, 1954) — გერმანელი ბას-გიტარისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა გერმანულ როკ-ჯგუფ სკორპიონსში მოღვაწეობით. ბუხჰოლცი ბავშვობიდანვე უსმენდა როკ მუსიკას. პირველად იგი, როდესაც იყო 15 წლის გამოჩნდა, როგორც ბას გიტარისტი უმაღლეს სასწავლებლის როკ ბენდში. ამის შემდეგ იგი უკრავდა სხვადასხვა როკ, ბლუზ და ჯაზ ბენდებთან ერთად თავის ქალაქში. 1973 წელს, იგი მიიწვიეს ჯგუფ სკორპიონსში. როგორც სკორპიონსის ბას გიტარისტმა, მან მიაღწია წარმატებას აშშ-ში, კანადაში, იაპონიაში, მეხიკოში, ბრაზილიაში და მთლიანად ევროპის ქვეყნებში. 1992 წელს ბუხჰოლცმა დატოვა სკორპიონსი. მოგვიანებით მან დაწერა წიგნი „Bass Magic“ ("ბასის ჯადოქარი") სკორპიონსში მისი მოღვაწეობის შესახებ ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-12-02 საიტზე Wayback Machine.
მაჰმუდ აჰმადინეჟადი

მაჰმუდ აჰმადინეჟადი (სპარ.: محمود احمدی‌نژاد) (დ. 28 ოქტომბერი, 1956) — ირანელი პოლიტიკოსი, ირანის პრეზიდენტი 2005-2013 წლებში. პრეზიდენტობის პერიოდში შეაჩერა ზოგიერთი ლიბერალური რეფორმა, რომელიც მისი წინამორბედების მმართველობას ახასიათებდა. აჰმადინეჟადი მმართველობა აღსანიშნავია მასშტაბური ენერგეტიკული რეფორმით. ამავე პერიოდში დაჩქარდა ირანის ბირთვულ პროგრამაზე მუშაობა. აჰმადინეჟადის საგარეო პოლიტიკა კონსერვატიულ სახეს ატარებს. იგი მკაცრად აკრიტიკებდა ჯორჯ ბუშის ადმინისტრაციას და გამოხატავს ირანის რუსეთთან და არაბულ სამყაროსთან ურთიერთობათა გაღრმავების იმედს. ცნობილია ისრაელის მისამართით წარმოთქმული არაერთი მკვეთრი განცხადებით. ხშირად უარყოფდა ჰოლოკოსტის ფაქტს. ოფიციალური საიტი პირადი ბლოგი დაარქივებული 2007-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მანიჰოტი

მანიჰოტი, მანიოკი (Manihot) — მცენარეთა გვარი რძიანასებრთა ოჯახისა. ერთსახლიანი პატარა ხეები, ბუჩქები და ბალახია. აერთიანებს 160-ზე მეტ სახეობას. სამშობლოა ტროპიკული ამერიკა. კასავა (Manihot esculenta, Manihot utilissima) მარადმწვანე ბუჩქია, მისი სიმაღლე 3 მ აღწევს. აქვს თათისებრ განკვეთილი ფოთლები, მომქვანო-მოყვითალო წვრილი ყვავილები და კოლოფა ნაყოფი. გორგლისებურად გამსხვილებული ფესვის სიგრძე 1 მ აღწევს, მასა — 15 კგ. შეიცავს 20—40% სახამებელს. მისგან ამზადებენ ფქვილსა და ბურღულს — ტაპიოკას. ახლად ამოღებულ გორგლში შხამიანი გლიკოზიდია, რომელიც სწრაფად იშლება გახურებით და დუღილით. მანიჰოტის ყველა სახეობა შეიცავს რძეწვენს, ზოგი გაუჩუკოვანია (Manihot glaziovii). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 411.
მანრალები

მანრალები — ძველი ქართველი ტომი, იგივე მეგრელები, რომელთა სახელის („მარგალის“) ბერძნული ვარიანტიც უნდა იყოს სახელწოდება მანრალები (ბერძ. Μάνραλοι). II საუკუნის ავტორი კლავდიუს პტოლემე მანრალებს უწოდებს კოლხეთის სამეფოს შიდა რაიონების მოსახლეობას. VII საუკუნის „სომხურ გეოგრაფიაში“ ეს სახელი „მანრილის“ ფორმით აღნიშნავს კოლხეთის ერთ-ერთ ნაწილს. ამ ძეგლში იგი, შესაძლებელია, სწორედ კლავდიუს პტოლემეს ნაწარმოებიდან მოხვდა. Меликишвили Г. А., К истории древней Грузии, Тб., 1959; მელიქიშვილი გ., ქსე, ტ. 6, გვ. 412, თბ., 1983
მანტია

მანტია შეიძლება აღნიშნავდეს: მანტია — ტანისამოსის ზემოდან წამოსასხამი მანტია — ზოგი ცხოველის კანის ნაოჭი მანტია — ყვავილოვანი მცენარის ზრდის კონუსის პერიფერიული ნაწილი მანტია — „მყარი“ დედამიწის გარსი
ტუნიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტუნიკა შეიძლება აღნიშნავდეს: ტუნიკა — ძველი რომაელების სამოსი; ტუნიკა — ყვავილოვანი მცენარის ზრდის კონუსის პერიფერიული ნაწილი.
Voyageur (ალბომი)

Voyageur (ინგლ. მოგზაური) — მუსიკალურ პროექტ ენიგმას მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2003 წელს. ამ ალბომში ენიგმას მუსიკა ოდნავ შეიცვალა. შაკუჰაჩის ფლეიტას, გრეგორიანულ და სხვა საგალობლებს ჩაენაცვლა სხვა მუსიკალური ელემენტები. სიმღერების უმეტესობა პოპ-მუსიკასთან უფრო ახლოს არის. მიხაელ კრეტუ - პროდიუსერი, ვოკალისტი რუთ-ან ბოილი - ვოკალი სანდრა კრეტუ – ვოკალი ანდრუ დონალდსი – ვოკალი იენს გადი – გიტარა იოჰან ზამბრისკი - გარეკანის ავტორი ალბომის სიმღერების ტექსტები ↑ http://www.allmusic.com/album/voyageur-mw0000318696 ↑ "Enigma - Voyageur" (გერმანულად). Austriancharts.at. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur" (ჰოლანდიურად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur" (ფრანგულად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ „Dutchcharts.nl – Enigma – Voyageur“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma: Voyageur" (ფინურად). Musiikkituottajat – IFPI ფინეთი. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur". Lescharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Offiziellecharts.de – Enigma – Voyageur" (გერმანულად). GfK Entertainment Charts. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur". Italiancharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur". Portuguesecharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur". Swedishcharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma – Voyageur". Swisscharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma | შემსრულებელი | ოფიციალური ჩარტების კომპანია". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ „Enigma ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017. ↑ "Enigma ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის საცეკვაო/ელექტრონული ალბომები - Enigma. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი თებერვალი 20, 2017.
მანუჩაჰრ III

მანუჩაჰრ III (დ. ? — გ. 1160, შემახა) — შირვანის მე-19 დამოუკიდებელი შაჰი 1120-1160 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. მანუჩაჰრ III-მ საქართველოს მეფის დავით IV აღმაშენებლის დახმარებით, რომლის ქალიშვილი თამარიც ცოლად ჰყავდა, განდევნა სელჩუკები ქვეყნიდან. მანუჩაჰრ III-ის მმართველობის ხანა შირვანის კულტურის აყვავების ხანა იყო, ამ დროს მოღვაწეობდნენ გამოჩენილი პოეტები და სწავლულები: აბუ ლ-ალა განჯევი, ფალექი შირვანი, ხაკანი შირვანი და სხვები. 1160 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, მომდევნო შირვანშაჰი მისი შვილი — აფრიდუნ II გახდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 416. ↑ S. Ashurbeyli – Shirvanshahs, Baku, 2007
მანჩესტერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მანჩესტერი შეიძლება აღნიშნავდეს: მანჩესტერი — ქალაქი დიდ ბრიტანეთში; მანჩესტერი — ქალაქი აშშ-ში; მანჩესტერ იუნაიტედი — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მანჩესტერიდან; მანჩესტერ სიტი — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მანჩესტერიდან.
მანძილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მანძილი შეიძლება აღნიშნავდეს: მანძილი — გეომეტრიული ცნება; მანძილი — საზომი ერთეული.
მანძილი (ერთეული)

მანძილი (არაბ. მანზილ — სადგური, გაჩერება) — სიგრძის საზომი ერთეული XVIII საუკუნის საქართველოში. შემოვიდა ირანიდან, უდრიდა 15.5 კმ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 422.
მანჯურიული კაკალი

მანჯურიული კაკალი (ლათ. Juglans mandshurica) — ფოთოლმცვივანი ერთსახლიანი ხე კაკლისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 30 მ აღწევს, სწორტანიანია. იზრდება ჩრდილოეთ ჩინეთსა და კორეაში, ყოფილ სსრკ-ში — შორეულ აღმოსავლეთში, მდინარისპირა და მთის ქვედა სარტყლის შერეულ ფოთლოვან და კედარ (ციმბირული)-ფართოფოთლოვან ტყეებში. ყვავილობს მაის-ივლისში, ნაყოფი (კურკიანა) მწიფდება სექტემბერში. წენგო მურა-მწვანეა და ადვილად შორდება ნაჭუჭს. იჭმება, მაგრამ ძალიან კერკეტია. ლებნისაგან ხდიან მაღალხარისხოვან ზეთს. მერქანი კარგ საავეჯე მასალას იძლევა. მისგან ამზადებენ ფირფიცარასაც. ქერქი, ფოთოლი და ნაყოფი შეიცავს ტანიდებს. დეკორატიული, იყენებენ დასახლებათა (ქარხნების) გასამწვანებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 424.
მაჟარა

მაჟარა (ლათ. Thalictrum buschianum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ბაიასებრთა ოჯახისა (ზოგიერთი ავტორი გამოყოფს დამოუკიდებელ მაჟარასებრთა ოჯახს). მისი ღეროს სიმაღლე 25—150 სმ აღწევს, აღმამდგომი და თანაბრად შეფოთლილია. აქვს ორჯერ ფრთისებრგანკვეთილი მუქი მწვანე ფოთოლი, რომლის ფოთოლაკები მომრგვალებულია ან მომრგვალო-კვერცხისებრია. ყვავილებს მომწვანო-მოწითალო სანექტრეები აქვს. კავკასიის ენდემია. გავრცელებულია საქართველოს ყველა რაიონში. იზრდება ბუჩქნარებსა და ტყის პირებზე მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 425.
მაჟაურა

მაჟაურა (ლათ. Zeuzera pyrina) — პეპელა მერქნიჭამიასებრთა ოჯახისა. აზიანებს ფოთლოვან მცენარეებს, განსაკუთრებით ვაშლს, იფანს, მსხალს, კომშს. პეპელას სიგრძე 5-7 სმ აღწევს, თეთრი ფრთები და მუქი ლურჯი ლაქები აქვს. დებს 600-1000 კვერცხს. ახალგამოჩეკილი მატლი იჭრება ყლორტებში, აკეთებს სავალს და იზამთრებს. გაზაფხულზე გადადის მსხვილ ტოტებსა და ღეროში და ახლა იქ გამოიზამთრებს. მე-3 წლის გაზაფხულზე ამზადებს გამოსასვლელ ხვრელს და ჭუპრდება. მაჟაურას ერთი თაობა ორწლიანია. მაჟაურას მიერ დაზიანებული ხეები სუსტდება და ხმება. ბრძოლის ღონისძიებანი: დაზიანებული ტოტების გასხვლა,ფოსფორ-ორგანული პრეპარატების შესხურება. გოდერძიშვილი გ., ქსე, ტ. 6, გვ. 425, თბ., 1983
მაჟდაკი

მაჟდაკი — სამაჟდაკე ჯიშის ბატკნის ტყავი. ბატკანს კლავენ დაბადების პირველსავე დღეებში. მაჟდაკს აქვს დამახასიათებელი ხვეულები, ფორმა, მოხატულობა, სიდიდე და ბზინვარება. მას ყოფენ 2 ჯგუფად: ყარაკულის მაჟდაკი (ყარაკულის ცხვრის) დანარჩენი სამაჟდაკე ჯიშების (სოკოლსკური, რეშეტილოვური და სხვა) მაჟდაკი, რომელსაც ყარაკულზე დაბალი ღირსება აქვს. ყარაკულის მაჟდაკის დამზადების მიზნით აღმოსავლეთ საქართველოში შემოიყვანეს ყარაკულის ჯიშის ცხვარი, მაგრამ ვერ შეეგუა ადგილობრივ პირობებს. ბაღაშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 425.
მარაბდა

მარაბდა — თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლების ახალი მარაბდისა და ძველი მარაბდის ძველი სახელწოდება. მარაბდა პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნის დასაწყისის წყაროებში („მატიანე ქართლისა“). 1625 წელს მარაბდასთან გაიმართა ბრძოლა ქართველთა და სპარსელთა ლაშქარს შორის. სოფლის (ძველი მარაბდის) განაპირას დგას წმინდა მარინეს ეკლესია (XVI-XVII სს.). გადმოცემით, მის მახლობლად დაკრძალულია მარაბდის ბრძოლის გმირი ცხრა ძმა ხერხეულიძე. მარაბდელი იყო XIX საუკუნის გმირი არსენა ოძელაშვილი. XX საუკუნის 40-იან წლებში ძველი მარაბდიდან გადასულმა მოახალშენეებმა დააარსეს სოფელი ახალი მარაბდა. სოფელ მარაბდას პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნის დასაწყისში „მატიანე ქართლისაში“. 1537-1538 წლებში მეფე ლუარსაბ I-ის განჩინებით, ძმები იოთამ და ორბელ ბარათაშვილები გაყრილან და მარაბდა იოთამს რგებია. შემდგომში მარაბდა გიორგი და ფარიშატ ბარათაშვილებს ეკუთვნოდა. ამ დროიდან მოყოლებული სოფელი ძირითადად ბარათაშვილების საბატონო საკუთრება ხდება. ჩვენ ხელთ არსებული მცირე მასალების მიხედვით, სოფელი ორჯერ განადგურდა. ერთი სავარაუდოდ ცნობილი მარაბდის ბრძოლის დროს მოხდა 1625 წელს. XVII საუკუნის ბოლოსა და XVIII საუკუნის დასაწყისში იწყება სოფლის ხელახალი აღორძინება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მარაბდა თოდრია თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 425.
ბარბაცა

ბარბაცა — აერთებს დგუშს მუხლა ლილვთან და დგუშის წინსვლის-უკუსვლის ძრაობას გარდაქმნის მუხლა ლილვის ბრუნვის ძრაობად. ასრულებს რთულ ძრაობას და იღებს დიდ დატვირთვას, რომელიც იცვლება სიდიდისა და მიმართულების მიხედვით. ბარბაცა არის ხისტი, მტკიცე და ამავდროულად ინერციის ძალების შემცირების მიზნით - მსუბუქი.
მუხლა ლილვი

მუხლა ლილვი — ლილვი, რომელიც იღებს ენერგიას ბარბაცას საშუალებით და გადასცემს მაბრუნებელ მომენტს ტრანსმისიას. მუხლა ლილვის საშუალებით მოძრაობს მოდის სხვადასხვა მექანიზმი. მუხლა ლილვი მზადდება ლეგილებურ ფოლადისგან ან ჩამოსხმით, მაღალხარისხოვანი თუჯისგან. მუხლა ლილვის ძირითადი რამდენიმე ყელი ბრუნავს ძრავის კარტერში ჩასმულ სრიალით საკისრებზე. საბარბაცე ყელებზე შეერთებულია ბარბაცას ყველათავები. მუხლა ლილვის ყბა აერთებს ძირითად საბარბაცო ყელებს. გაუწონასწორებელი მასების დატვირთვისაგან საყრდენ საკისრებს იცავს საპირწონეები. მუხლა ლილვის წინა ნაწილში მოთავსებულია ყელი, რომელზეც ჯდება შკივი ან კბილი დამხმარე მექანიზმების ასაძრავად, ხოლო უკანა ნაწილში მილტური მქნევარას დასამაგრებლად. მუხლა ლილვის ფორმა და ძირითადი საბარბაცე ყელის რაოდენობა დამოკიდებულია ცილინდრების რაოდენობისა და განლაგებაზე. თუ არის ერთრიგა განლაგება, მაშინ ცილინდრების რაოდენობა და საბარბაცე ყელების რაოდენობა ტოლია, ხოლო V-ს მაგვარ ძრავში ცილინდრების რაოდენობა ორჯერ აღემატება საბარბაცე ყელების რაოდენობას. ძირითადი ყელების რაოდენობა სხვადასხვანაირია. თუ ყველა მომინჯნავე ძირითად ყელს შორის გვაქვს ერთი საბარბაცე ყელი, ასეთ შემთხვევაში ძირითადი ყელების რაოდენობა ერთით აღემატება საბარბაცებს. ასეთი მუხლა ლილვი არის სრულსაყრდენიანი. იგი გამოიყენება დიზელის ძრავებში და იმ კარბურატორიან ძრავებში, სადაც გვაქვს დიდი დატვირთვები. არასრულსაყრდენიან მუხლა ლილვის შემთხვევაში ყოველ ორ მომინჯნავე ძირითად ყელს შორის გვაქვს ორი საბარბაცე ყელი. ასეთი კონსტრუქცია გამოიყენება ერთრიგა ძრავებში. ცვეთამედეგობის გაზრდის მიზნით ძირითად და საბარბაცე ყელებს უტარებენ წრთობას. წონის შემცირების მიზნით კი ყელებს შიგნიდან აქვთ სიღრუე, რომელიც გამოიყენება შეზეთვისთვის. ერთ-ერთ ძირითად ყელს უკეთდება საყელური ღერძული ფიქსაციისთვის. რათა არ მოხდეს ძრავიდან ზეთის გამოდინება, მუხლა ლილვს წინა და უკანა მხარეს აქვს ჩობალები. მანაწილებელი ლილვი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 229-230. Hall, Bert S. (1979), The Technological Illustrations of the So-Called "Anonymous of the Hussite Wars". Codex Latinus Monacensis 197, Part 1, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, ISBN 3-920153-93-6 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუხლა ლილვი Grewe, Klaus (2009), „Die Reliefdarstellung einer antiken Steinsägemaschine aus Hierapolis in Phrygien und ihre Bedeutung für die Technikgeschichte. Internationale Konferenz 13.−16. Juni 2007 in Istanbul“, Bachmann, Martin, Bautechnik im antiken und vorantiken Kleinasien, Byzas, 9, Istanbul: Ege Yayınları/Zero Prod. Ltd., pp. 429–454, ISBN 978-975-807-223-1, http://www.freundeskreis-roemerkanal.de/Text/BAUTECHNIK%20IM%20ANTIKEN%20UND.pdf. წაკითხვის თარიღი: 2013-01-26 დაარქივებული 2011-05-11 საიტზე Wayback Machine.