laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ცეტინიეს მუნიციპალიტეტი

ცეტინიეს მუნიციპალიტეტი (ჩერნოგ. Prijestonica Cetinje) — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ცეტინიე. ცეტინიეს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2013 წელს შეადგენდა 18 482 ადამიანს.. ფართობი 910 კმ². ჩერნოგორიის ადმინისტრაციული დაყოფა მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ Population of Montenegro by sex, type of settlement, etnicity, religion and mother tongue, per municipalities 2011
სპლიტის ტაძარი

სპლიტის ტაძარი, წმინდა დომნის ტაძარი (ხორ. Splitska katedrala) — ისტორიული კათოლიკური ტაძარი ხორვატიის ქალაქ სპლიტში. საკათედრო ტაძარი შედის სპლიტ-მაკარსკის არქიეპარქიაში. ტაძრის ძირითადი ნაწილი ყოფილი იმპერატორის მავზოლეუმია. დიოკლეტიანეს სასახლესთან და სხვა ძეგლებთან ერთად შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ტაძარს ჩვეულებრივ წმინდა დომნის სახელს უწოდებენ, თუმცა სინამდვილეში მისი სახელობის მხოლოდ ტაძრის სამრეკლოა, ხოლო ტაძარი ქალწულ მარიამის სახელობისაა. ეპისკოპოსი დომნი სხვა ქრისტიანებთან ერთად წამებული გახდა დიოკლიტიანეს დროს ქრისტიანთა დევნისას. ტაძარი დიოკლიტიანეს სასახლის ცენტრში მდებარეობს. მისი ფასადი მიმართულია დასავლეთით და სასახლის პერისტილზე გადის. სპლიტის ტაძარი სხვადასხვა ეპოქაში აგებული სამი ნაწილისგან შედგება. ტაძრის ძირითადი ნაწილი - III და IV საუკუნეების მიჯნაზე აგებული იმპერატორ დიოკლიტიანეს მავზოლეუმია. ტაძრის ქორედი აგებულია XVII საუკუნეში. ტაძართან მდებარე მაღალი სამრეკლო 1100 წელს აიგო და 1908 წელს გადაკეთდა. მიუხედავად ეპოქების სხვაობისა ტაძრის ყველა ნაწილი ერთი მასალით - ტუფითაა აგებული. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სპლიტის ტაძარი ქალაქი სპლიტი ოფიციალური საიტი (ხორვატული) სპლიტ-მაკარსკის არქიეპარქია ოფიციალური საიტი (ხორვატული)
კამერლენგოს ციხესიმაგრე

კამერლენგო (ხორ. Gradina Kamerlengo) — ციხესიმაგრე ხორვატიის ქალაქ ტროგირში. ნაგებობა ააშენა ვენეციის რესპუბლიკამ. ციხესიმაგრე XV საუკუნის შუა პერიოდში მარინ რადოიმ ააგო, როგორც XIV საუკუნეში აშენებული ვერიგის კოშკის გაფართოება. ის ზაფხულის პერიოდში საზაფხულო გამოსვლებისთვის გამოიყენება. ↑ The Other Futurism: Futurist Activity in Venice, Padua & Verona by Willard Bohn ↑ Frommer's Croatia By Karen Torme Olson & Sanja Bazulic Olson
ბრატისლავის ციხესიმაგრე

ბრატისლავის ციხესიმაგრე — ცენტრალური და ყველაზე მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე ბრატისლავაში, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო ქალაქის პანორამის განუყოფელი ნაწილი. მონუმენტური ნაგებობა შეკეთდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში. წარმოადგენს სლოვაკეთის ისტორიის სიმბოლოს, რომელიც მდებარეობდა საერთაშორისო მნიშვნელობის გზების გზაჯვარედინზე. ციხესიმაგრე შეტანილია სლოვაკეთის ეროვნული კულტურის ძეგლების სიაში. 1992 წელს ციხესიმაგრეში ხელი მოაწერეს სლოვაკეთის კონსტიტუციას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრატისლავის ციხესიმაგრე Bratislava Castle at SlovakHeritage.org Bratislava Castle at Castles.sk დაარქივებული 2017-01-13 საიტზე Wayback Machine. Restoration of the castle (official website) Panoramic virtual tour of castle & view over Bratislava in 2007 დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. Getting to Bratislava castle დაარქივებული 2012-04-30 საიტზე Wayback Machine.
ჰერცეგ-ნოვი

ჰერცეგ-ნოვი (სერბ. Херцег Нови, Herceg Novi, იტალ. Castelnuovo) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ მონტენეგროში, ჰერცეგ-ნოვის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 19 536 ადამიანი. ბარლეტა, იტალია გუგლიონესი, იტალია სმედერევო, სერბეთი ჩაიეტინა, სერბეთი კოტორ-ვაროში, ბოსნია და ჰერცეგოვინა ზემუნი, სერბეთი ლევანგერი, ნორვეგია კრანი, სლოვენია ბიტოლა, ჩრდილოეთი მაკედონია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰერცეგ-ნოვი ჰერცეგ-ნოვის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-08-19 საიტზე Wayback Machine. ჰერცეგ-ნოვის პორტი დაარქივებული 2013-06-16 საიტზე Wayback Machine. City Guide of Herceg Novi დაარქივებული 2012-04-24 საიტზე Wayback Machine. Herceg-Novi - a city that you miss... (video)[მკვდარი ბმული] Herceg Novi Art დაარქივებული 2012-03-24 საიტზე Wayback Machine. Museum and Gallery Herceg Novi - Official web site დაარქივებული 2015-06-03 საიტზე Wayback Machine. Museum and Gallery Herceg Novi News დაარქივებული 2010-08-04 საიტზე Wayback Machine. Rastko-Boka Foundation დაარქივებული 2010-10-18 საიტზე Wayback Machine. Herceg Novi web site დაარქივებული 2007-02-04 საიტზე Wayback Machine. Photos from Herceg Novi at Fotokate.pl/ Jeff Shanberg's photos from Herceg Novi დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. Herceg Novi - Levanger: Twin municipalities დაარქივებული 2003-06-23 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ჰერცეგ-ნოვის ფოტოები Explore new buildings in Herceg Novi დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ჰერცეგ-ნოვის ძველი ქალაქის რუკა ↑ 1.0 1.1 1.2 https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=86535405 ↑ Climatology. Hydrological and Meteorological Service of Montenegro. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 3, 2012. ციტირების თარიღი: November 13, 2012. ↑ Sito del Comune - Gemellaggi ed opportunità Italian. Comune di Barletta. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2013-06-25.
ბოინიცეს ციხესიმაგრე

ბოინიცეს ციხესიმაგრე (სლოვაკ. Bojnický zámok, გერმ. Schloss Weinitz) — ციხესიმაგრე სლოვაკეთის ქალაქ ბოინიცეში. თანამედროვე სახე მიიღო XIX საუკუნის ბოლოს. ამჟამად ციხესიმაგრეში ფუნქციონირებს მუზეუმი. შედის სლოვაკეთის კულტურის ეროვნული ძეგლების სიაში. ციხესიმაგრე პირველად მოიხსენიება 1113 წელს ზობორის სააბატოს დოკუმენტებში. XV საუკუნიდან ციხესიმაგრე უნგრეთის მეფის მატიაშ ჰუნიადის გავენის ქვეშ მოექცა, რომელმაც 1489 წელს ციხესიმაგრე გადასცა თავის უკანონ შვილს იანოშ კორვინს. 1950 წლის 9 მაისს ციხესიმაგრე ხანძარმა შეიწირა. აღდგენის შემდეგ ციხესიმაგრეში სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი განთავსდა. 2006 წელს ციხესიმაგრე სტუმრობდა 200 000 დამთვალიერებელი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბოინიცეს ციხესიმაგრე“ ვიკისაწყობში. ციხესიმაგრის ოფიციალური საიტი (ინგლისური), (გერმანული) ციხესიმაგრე საიტზე Castlesinfo დაარქივებული 2018-01-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ჩახტიცის ციხესიმაგრე

ჩახტიცის ციხესიმაგრე (სლოვაკ. Čachtický hrad, უნგრ. Csejte vára) — ციხესიმაგრე დასავლეთ სლოვაკეთში, სოფელ ჩახტიცეში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 375 მეტრი სიმაღლის ბორცვზე. XIII საუკუნეში იყო უნგრეთის სამეფოს ჩრდილოეთ საზღვრების დამცველი ციხესიმაგრე. 1273 წელს ციხესიმაგრე სერიოზულად დაზიანდა ბოჰემიის მეფის პრჟემისლ II ოტოკარის ლაშქრობის შედეგად. 1708 წელს ციხესიმაგრე აიღეს კურუცებმა ფერენც II რაკოცის მეთაურობით და დაანგრიეს. ამის შემდეგ ციხესიმაგრე ნანგრვებადაა ქცეული. ამჟამად ციხესიმაგრე ღიაა ტურისტებისათვის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩახტიცის ციხესიმაგრე Čachtice castle and the blood countess Alžbeta Báthory Slovakia Cachtice (Bathory) Castle (video)
დევინის ციხესიმაგრე

დევინის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე ბრატისლავაში. სლოვაკეთის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. შედის სლოვაკეთის კულტურის ეროვნული ძეგლების სიაში. პირველი საფორტფიკაციო ნაგებობა დევინის ადგილზე გამოჩნდა ჯერ კიდევ რომაულ პერიოდში და იგი წარმოადგენდა ლიმესის შემადგენელ ნაწილს. ციხესიმაგრე პირველად მოიხსენიება 864 წელს „ფულდის ანალებში“ დოვინის სახელწოდებით. ციხესიმაგრე თამაშობდა მთავარ როლს მორავიის ფრანკებისაგან დაცვის საქმეში. დიდი მორავიის დაცემის შემდეგ ციხესიმაგრემ დაკარგა თავისი მნიშვნელობა, მაგრამ XIII საუკუნიდან კვლავ მნიშვნელოვან როლს თამაშობს რეგიონის ისტორიაში. XV საუკუნეში ციხესიმაგრე გააფართოვეს. XVI საუკუნეში ბატორების ოჯახმა ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად გაამაგრა. XVIII საუკუნეში ოსმალეთის შემოჭრის შემდეგ ციხესიმაგრემ დაკარგა მნიშვნელობა და დაანგრიეს. 1809 წელს ნაპოლეონის არმიამ ციხესიმაგრე ააფეთქა. ტურისტებისათვის ღიაა მთელი წელი დეკემბერ-მარტის გარდა. დევინის ციხესიმაგრის ისტორია და ფოტოები
დემოკრატიული მოქმედების პარტია

დემოკრატიული მოქმედების პარტია (ბოსნ. Stranka demokratske akcije; შემოკლებით SDA) პოლიტიკური პარტია ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში, რომელიც უმეტესაც ბოსნიური ეთნიკური ჯგუფის ინტერესებს გამოხატავს. დემოკრატიული მოქმედების პარტია დაარსდა სარაევოში 1990 წლის 26 მაისს. ის ალია იზეთბეგოვიჩის იდეების განხორციელება იყო, რომელსაც ბოსნიაში ისლამური რელიგიურ-ნაციონალური პარტიის დაარსება სურდა, მაგრამ კომუნისტური, ერთპარტიული სისტემის გამო ეს არ შეეძლო. პარტია, თუმცა ოფიციალურად ყოველგვარი რელიგიურ-ნაციონალური რიტორიკისგან დაცლილი იყო, უმეტესად მუსლიმი ბოსნიელებისგან შედგებოდა და ბოსნიის ისლამური თემის ბევრმა გამოჩენილმა მოღვაწემ მიიღო მონაწილეობა პარტიისა და მისი ბეჭდვითი ორგანოს, გაზეთ ლილიანის (ბოსნ. Ljiljan; შროშანა) დაფუძნებაში. პარტიის ფესვები იუგოსლავიის მუსლიმთა ორგანიზაციაში მდებარეობდა, რომელიც იუგოსლავიის სამეფოს პერიოდში არსებობდა. პირველივე, 1990 წლის არჩევნებზე პარტიას დიდი წარმატება ხვდა წილად და დღემდე რჩება ბოსნიელთა ეთნიკური ჯგუფის უძლიერეს პოლიტიკურ პარტიად, ასევე აქვს შტოები ხორვატიასა და სერბეთში (სანჯაყში). მონტენეგროში პარტიის ადგილობრივმა შტომ შეადგინა ბოსნიელთა პარტია სხვა სლავური წარმოშობის მუსლიმებთან კოალიციაში. 2000 წელს პარტია დატოვა ალია იზეთბეგოვიჩმა, რამაც მისი რეიტინგის დაცემა განაპირობა, იგი იმავე წლის ნოემბერში გამართულ არჩევნებზე სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გარშემო შექმნილმა "ალიანსი ცვლილებებისთვის" დაამარცხა და დაარსებიდან პირველად ოპოზიციაში აღმოჩნდა. ევროპის სახალხო პარტიის დამკვირვებელი წევრია. 2014 წელს ბოსნიაში ჩატარებული არჩევნების შემდეგ დემოკრატიული მოქმედების პარტია პირველ ადგილზე გავიდა და ხუთი ბოსნიური ადგილიდან სამი მოიპოვა წარმომადგენელთა პალატაში. ↑ Perica, Vjekoslav (2004). Balkan Idols: Religion and Nationalism in Yugoslav States. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195174298.  ↑ Al-Azmeh, Aziz (2007). Islam in Europe: Diversity, Identity, and Influence. Cambridge University Press, გვ. 118. ISBN 9780521860116. ციტირების თარიღი: 2009-06-18.
სლოვაკეთის სოციალისტური რესპუბლიკა

სლოვაკეთის სოციალისტური რესპუბლიკა (სლოვაკ. Slovenská socialistická republika) — ჩეხოსლოვაკიის ერთ-ერთი ფედერაციული სუბიექტი. მისი ტერიტორია ემთხვევა თანამედროვე სლოვაკეთის ტერიტორიას. 1968 წელს ჩეხოსლოვაკიაში მიიღეს საკონსტიტუციო კანონი ფედერაციის შესახებ, რომელიც ძალაში შევიდა 1969 წლის 1 იანვრიდან. კანნის თანახმად ცეხოსლოვაკია გაიყო ორ ფედერაციულ სუბიექტად ჩეხეთის და სლოვაკეთის სოციალისტურ რესპუბლიკებად. 1990 წელს სოციალიზმის დამხობის შემდეგ ქვეყნის სახელწოდებიდან სიტყვა „სოციალისტური“ ამოიღეს. 1993 წლის 1 იანვრიდან კი სლოვაკეთის რესპუბლიკა დამოუკიდებელია და ეწოდება სლოვაკეთი. სლოვაკეთის ისტორია ჩეხოსლოვაკიის სოციალისტური რესპუბლიკა გუსტავ ჰუსაკი ალექსანდრე დუბჩეკი საკონსტიტუციო კანონი „ჩეხოსლოვაკური ფედერაციის შესახებ“
სლოვაკეთის საბჭოთა რესპუბლიკა

სლოვაკეთის საბჭოთა რესპუბლიკა (სლოვაკ. Slovenská republika rád, უნგრ. Szlovák Tanácsköztársaság) — სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა 1919 წელს მცირე დროით (16 ივნისიდან 7 ივლისამდე) სამხრეთ და აღმოსავლეთ სლოვაკეთის ტერიტორიაზე. დედაქალაქი - კოშიცე. საბჭოთა რესპუბლიკის მეთაური იყო ჩეხი ჟურნალისტი ანტონინ იანოუშეკი. 1918 წელს ჩეხოსლოვაკიის პირველი რესპუბლიკის დარსების შემდეგ მისმა არმიამ გადაწყვიტა კონტროლის დაწესება მთელს სლოვაკეთზე. ამის საწინააღმდეგოდ უნგრეთის წითელი არმიის დახმარებით სლოვაკეთის სამხრეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში ჩამოყალიბდა საბჭოთა რესპუბლიკა. თუმცა მას შემდეგ, რაც წითელი არმია იძულებული გახდა უნგრეთში დაბრუნებულიყო, ჩეხოსლოვაკიამ აღადგინა კონტროლი სლოვაკეთზე და საბჭოთა რესპუბლიკა გაუქმდა. Vyhlásenie Slovenskej republiky rád
A1 (ხორვატია)

A1 (ხორ. Autocesta A1) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. ერთმანეთთან აკავშირებს ზაგრებს, კარლოვაცს, ზადარს, სპლიტს, ვრგორაცსა და პლოჩეს. მარშრუტის საერთო სიგრძე 478.9 კილომეტრია, მაგრამ იგეგმება მისი დუბროვნიკამდე გაგრძელება. ავტომაგისტრალი A1 ქვეყნის უმთავრესი მაგისტრალია რადგან ის ერთმანეთთან ქვეყნის ორ უდიდეს ქალაქს, დალმაციას კონტინენტურ ნაწილთან აკავშირებს. ავტომაგისტრალი A1 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine.
A2 (ხორვატია)

A2 (ხორ. Autocesta A2) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. ერთმანეთთან აკავშირებს ზაგრებს, კრაპინასა და მაცელს, ხოლო შემდეგ გადადის სლოვენიის ტერიტორიაზე და გრძელდება A4 მაგისტრალის სახელით. მარშრუტის საერთო სიგრძე 59.3 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A2 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine.
A3 (ხორვატია)

A3 (ხორ. Autocesta A3) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. ის ქვეყნის ერთ-ერთი უმთავრესი ავტომაგისტრალია, რომელიც ქვეყნის მთელ ტერიტორიას კვეთს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ, სლოვენიის საზღვრიდან სერბეთის საზღვრამდე. ერთმანეთთან აკავშირებს ზაგრებსა და სლავონიას. მარშრუტის საერთო სიგრძე 306.5 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A3 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine.
A4 (ხორვატია)

A4 (ხორ. Autocesta A4) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. ერთმანეთთან აკავშირებს ზაგრებს, ვარაჟდინსა და გორიჩანს, ხოლო შემდეგ გადადის უნგრეთის ტერიტორიაზე და გრძელდება ბუდაპეშტამდე M7-ის სახელით. მარშრუტის საერთო სიგრძე 96,4 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A4 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
A5 (ხორვატია)

A5 (ხორ. Autocesta A5) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. აკავშირებს ავტომაგისტრალ A3-ს სლავონიის უდიდეს ქალაქ ოსიეკთან. მარშრუტის საერთო სიგრძე 55 კილომეტრია, მაგრამ იგეგმება მისი უნგრეთის საზღვრამდე გაგრძელება. ავტომაგისტრალი A5 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
A6 (ხორვატია)

A6 (ხორ. Autocesta A6) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. მაგისტრალი იწყება ავტომაგისტრალ A1-ის ბოსილევოს კვანძიდან, კვეთს გორსკი-კოტარს და ქვეყნის სიდიდით მესამე ქალაქ რიეკას და სრულდება მის სიახლოვეს ავტომაგისტრალ A7-თან. მარშრუტის საერთო სიგრძე 80.2 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A6 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
ვლადიმირ მეჩიარი

ვლადიმირ მეჩიარი (სლოვაკ. Vladimír Mečiar; 26 ივლისი, 1942, ზვოლენი, სლოვაკეთი) — სლოვაკი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. დაასრულა ბრატისლავის კომენსკის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1990 წელს აირჩიეს ჩეხოსლოვაკიის ფედერალური კრების დეპუტატად. სახალხო პარტიის - მოძრაობა დემოკრატიული სლოვაკეთისათვის ლიდერი. 1990-1998 წლებში ოთხჯერ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, ორჯერ (1993 და 1998 წწ.) იყო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. 1999 და 2004 წლებში იყო პრეზიდენტობის კანდიდატი, თუმცა ორივეჯერ დამარცხდა მეორე ტურში, ჯერ რუდოლფ შუსტერთან, ხოლო შემდეგ ივან გაშპაროვიჩთან. ოფიციალური ბიოგრაფია
A7 (ხორვატია)

A7 (ხორ. Autocesta A7) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. მაგისტრალი იწყება რუპის სასაზღვრო გადასასვლელიდან გაივლის ქალაქ რიეკას და სრულდება ქალაქ ბაკართან მდებარე გზაგასაყარზე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 34.4 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A7 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
A8 (ხორვატია)

A8 (ხორ. Autocesta A8) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. მაგისტრალი მდებარეობს ისტრიის ნახევარკუნძულზე. ისწყება კანფანარისა და ავტომაგისტრალ A9-ის კვანძიდან და ქალაქ პაზინის გავლით მიემართება რიეკის აღმოსავლეთით მდებარე მატულისა და ავტომაგისტრალ A7-ის კვანძთან. მარშრუტის საერთო სიგრძე 642 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A8 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
A9 (ხორვატია)

A9 (ხორ. Autocesta A9) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. მაგისტრალი მდებარეობს ისტრიის ნახევარკუნძულზე. იწყება სლოვენიის საზღვრის სიახლოვეს მდებარე გზაგასაყარიდან, კვეთს ქალაქ კანფანარს და მიემართება ისტრიის სამხრეთ დაბოლოებაზე მდებარე ქალაქ პულამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 76.8 კილომეტრია. ავტომაგისტრალი A9 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Overview of motorways and semi-motorways. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2015-05-10.
A10 (ხორვატია)

A10 (ხორ. Autocesta A10) — ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. მაგისტრალი იწყება ბოსნია და ჰერცეგოვინის საზღვართან მდებარე ქალაქ მეტკოვიჩთან და სრულდება ქალაქ პლოჩეს სიახლოვეს ავტომაგისტრალ A1-თან. მარშრუტის საერთო სიგრძე 4.6 კილომეტრია და ამ მაჩვენებლით ქვეყნის ყველაზე მოკლე ავტომაგისტრალია. ავტომაგისტრალი A10 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine.
მიკულაშ ძურინდა

მიკულაშ ძურინდა (სლოვაკ. Mikuláš Dzurinda; დ. 4 თებერვალი, 1955, სპიშსკი-შტვრტოკი, სლოვაკეთი) — სლოვაკი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი (1998-2006 წწ.) და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი (1998-1999 წწ.). მიკულაშ ძურინდას მამა ნიკოლაი იყო ეთნიკური რუსინი. 1979 წელს დაამთავრა ჟილინის უნივერსიტეტი. 1988 წელს ასპირანტურა და გახდა მეცნიერებათა კანდიდატი. 1994 წლიდან ტრანსპორტის მინისტრია. ვლადიმირ მეჩიარის ხეისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ოპოზიციაშია. 1998 წელსოპოზიციური პარტიის გამარჯვების შემდეგ ძურინდა პრემიერ-მინისტრი გახდა. ამავდროულად ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას რუდოლფ შუსტერის არჩევამდე. 2006 წელს არჩევნებში მეორე ადგილზე გასვლის შემდეგ გადადგა თანამდებობიდან. 2010 წელს ივეტა რადიჩოვას მთავრობაში საგარეო საქმეთა მინისტრია 2012 წლმდე. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-10-05 საიტზე Wayback Machine.
A11 (ხორვატია)

A11 (ხორ. Autocesta A11) — მშენებარე ავტომაგისტრალი ხორვატიაში. ერთმანეთთან აკავშირებს ზაგრების სამხრეთით მდებარე ქალაქ ველიკა-გორიცას სოფელ ბუშევეცის გასასვლელთან. მარშრუტის ამჟამინდელი საერთო სიგრძე 9 კილომეტრია. სულ დაგეგმილია 47.8 კმ-ის მშენებლობა, რაც უკვე დასრულებულზე 5-ჯერ მეტია. ავტომაგისტრალი A11 ხორვატიის ავტომაგისტრალების მმართველი კომპანია „Hrvatske autoceste-ის“ საიტი დაარქივებული 2018-12-08 საიტზე Wayback Machine.
რობერტ ფიცო

რობერტ ფიცო (სლოვაკ. Robert Fico; დ. 15 სექტემბერი 1964, ტოპოლჩანი, სლოვაკეთი) — სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრი 2023 წლის 25 ოქტომბრიდან. აღნიშნული თანამდებობა ეკავა ასევე 2006-2010 და 2012-2018 წლებში. წარსულში კომუნისტური პარტიის წევრი იყო, ხოლო 90-იანი წლების ბოლოს დააარსა სოციალ-დემოკრატიული პარტია. პირველი მთავრობა ჩამოაყალიბა 2006 წელს და თანამდებობა ეკავა 2010 წლამდე. მოგვიანებით პრეზიდენტმა გაშპაროვიჩმა შესთავაზა მთავრობის ფორმირება, მაგრამ უარი თქვა და მთავრობა ჩამოაყალიბა ივეტა რადიჩოვამ. 2012 წელს ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში მისი პარტიის გამარჯვებისთანავე ჩამოაყალიბა დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ პირველი ერთპარტიული მთავრობა. ფიცოს ხელისუფლების საერთაშორისო პოლიტიკა დიდწილად მიმართული იყო მის კავშირებზე რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინსა და უნგრეთის პრემიერ-მინისტრ ვიქტორ ორბანთან. ორბანის მსგავსად რობერტ ფიცოც ევროკავშირის მტკიცე კრიტიკოსია. აკრიტიკებდა უკრაინაში შეჭრის შემდეგ რუსეთისათვის დაკისრებულ სანქციებს. 2023 წელს თანამდებობის მესამედ დაკავების შემდეგ სამხედრო დახმარება შეუჩერა უკრაინას. ის „რუსეთთან ურთიერთობის სტანდარტიზაციის“ მომხრეა. 2024 წლის15 მაისს სლოვაკეთის დედაქალაქ ბრატისლავიდან 180 კილომეტრში მდებარე სოფელ ჰანდლოვაში ფიცოს ცეცხლსასროლი იარაღიდან ესროლეს. შემთხვევა მთავრობის გასვლითი სხდომის დასრულების შემდეგ მოხდა, როდესაც რობერტ ფიცო მივიდა ხალხთან, რომელიც მთავრობის მეთაურს ესალმებოდა. პრემიერს ამ დროს ესროლა იურაი ჩინტულამ, სლოვაკმა მწერალმა და პოეტმა. ფიცოს რამდენიმე ოპერაცია ჩაუტარდა, თუმცა მისი მდგომარეობა მძიმედ რჩებოდა. ჯანმრთელობის გაუმჯობესების შემდეგ, 31 მაისს საავადმყოფოდან გაწერეს. The Fico Threat დაარქივებული 2009-07-20 საიტზე Wayback Machine. , by Martin M. Simecka (March 2009 essay) Fico profile დაარქივებული 2007-04-23 საიტზე Wayback Machine. Slovakia's election: Slovakia turns left. The Economist (11 March 2012). ↑ 1.0 1.1 რობერტ ფიცო და მისი საგარეო პოლიტიკა. ამერიკის ხმა (16 მაისი, 2024). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2024 ↑ 2.0 2.1 „სლოვაკეთის პრემიერის სიცოცხლეს საფრთხე ამ მომენტში არ ემუქრება - პრემიერის მოადგილე“. რადიო თავისუფლება. 15 მაისი, 2024. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2024. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრს, რომელიც იარაღით დაჭრეს, კიდევ ერთი ოპერაცია ჩაუტარდა“. rustavi2.ge. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2024. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრი საავადმყოფოდან გაწერეს“. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 29 ივლისი, 2024. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
პაულო დიბალა

პაულო დიბალა (ესპ. Paulo Dybala; დ. 15 ნოემბერი 1993) — არგენტინელი ფეხბურთელი, იტალიური „რომასა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი. შემოქმედებითი თამაშის გამო ხშირად ადარებენ სერხიო აგუეროსა და ვინჩენცო მონტელას. პაულოს პაპა, ბოლესლავი, დაიბადა პოლონეთში. მის ოჯახს, ასევე, იტალიური წარმომავლობა აქვს. 2015 წლის 4 ივნისს, იუვენტუსმა ოფიციალურად დაადასტურა დიბალას ტრანსფერი კლუბში, რომელთანაც ხუთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. პაულო იუვენტუსმა 32 მილიონ ევროდ შეიძინა და წარმატებული ასპარეზობის შემთხვევაში დამატებით 8 მილიონს გადაიხდის კლუბი. განახლდა: 18 ნოემბერი, 2019 პალერმო სერია B: 2013–14 იუვენტუსი სერია A: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20 იტალიის თასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18 იტალიის სუპერთასი: 2015, 2018 სერია A-ს წლის გუნდის წევრი: 2015–16, 2016–17, 2017–18 ევროპული სპორტული მედიის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2016–17 იტალიის თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 2016–17 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პაულო დიბალა“ ვიკისაწყობში. პაულო დიბალას გვერდი „იუვენტუსის“ ოფიციალურ საიტზე ↑ Dybala, Paulo · Paulo Bruno Exequiel Dybala — Club-statistics · Country-statitistics · Games. წაკითხვის თარიღი: 10 დეკემბერი 2019.
პრიბინა

პრიბინა (Pribina, Privina, Priuuinna, დ. სავარაუდოდ 805  — გ. 21 მარტი, 860) — ნიტრის სამთავროს პირველი დოკუმენტალურად დადასტურებული მთავარი (825–833), ბლატენის სამთავროს პირველი მთავარი (840–860). პრიბინას მმართველობის პერიოდში ნიტრაში დაარსდა პირველი ქრისტიანული ეკლესია. თუმცა ამ დროისთვის თავად პრიბინა არ ყოფილა ქრისტიანი. 833 წელს პრიბინა ნიტრიდან გააძევა დიდი მორავიის თავადმა მოიმირ I-მა და თავი შეაფარა ფრანკებს. აღმოსავლეთ ფრანკთა მეფემ ლუდვიგ II გერმანელმა მონათლა იგი და უბოძა ბალატონის მიმდებარე ტერიტორიები. პრიბინამ ტბის ტერიტორიაზე ააშენა ქალაქი ბლატნოგრადი, ბლატენის სამთავროს მომავალი დედაქალაქი. პრიბინა გარდაიცვალა 860 წლის 21 მარტს დიდი მორავიის მთავარ როსტისლავთან ბრძოლის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ბლატენის მთავარი გახდა, მისი შვილი კოცელი.
ჩიტიწვივა

ჩიტიწვივა (ლათ. Epimedium) — მცენარეთა გვარი კოწახურისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მხოხავფესურიანი ბალახებია. მათი ღეროს სიმაღლე 20 — 30 სანტიმეტრს აღწევს. 20-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია ხმელთა შუაზღვისპირეთში, დასავლეთ ჰიმალაიზე და აღმოსავლეთ აზიაში. მათგან 4 გვხვდება კავკასიაში. საქართველოში კოლხეთის მთის ქვედა და შუა სარტყელში, მეტწილად დაჩრდილულ ფოთლოვან ტყეებში იზრდება 2 სახეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 140.
კოცელი

კოცელი (სლოვაკ. Koceľ, სლოვენ. Kocelj; დ. 833 — გ. 876) — ბლატენის სამთავროს მთავარი. პრიბინასა და მისი ბავარიელი ცოლის შვილი. დაარქვეს ბავარიული სახელი Gozil, რომელიც სლავურ ენაზე გამოითქმის, როგორც კოცელი. მამის გარდაცვალების შემდეგ 861 წელს გახდა ბლატენის მთავარი, მანამდე კი იყო ბლატენის სამთავროში შემავალი ბლატენის საგრაფოს გრაფი. 867 წელს ბლატნოგრადში მიიღო კირილე და მეთოდე, რომლებმაც ქალაქში 50 მოსწავლე აიყვანეს. გარდაიცვალა ხორვატიაში ლაშქრობის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ სამთავრო გადავიდა არნულფ კარინტიელის მმართველობაში. Plattensee-Fürstentum zur Zeit von Kocel Unter-Pannonien 870 (Karte)
სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა

სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა (სლოვაკ. prvá Slovenská republika; ოფიციალური სახელწოდება — სლოვაკეთის რესპუბლიკა, სლოვაკ. Slovenská republika) — სახელმწიფო თანამედროვე სლოვაკეთის უდიდეს ტერიტორიაზე. არსებობდა 1939-1945 წლებში. სლოვაკეთის რესპუბლიკა დიპლომატიურად აღიარა გერმანიამ და მისმა მოკავშირე ქვეყნებმა: იტალიამ, იაპონიამ, ჩინეთის პროიაპონურმა მთავრობამ, ხორვატიამ, ესპანეთმა, სსრკ-მ, ლიტვამ, ესტონეთმა, შვეიცარიამ, სალვადორმა და ვატიკანმა. 1942 წლის 15 მაისს პრეზიდენტამ იოზეფ ტისომ ხელი მოაწერა კანონს, რომლის ძალიტაც ებრაელები გააძევა ქვეყნიდან. 1942 წელს სლოვაკეთიდან მოახდინეს 57 628 ებრაელის დეპორტაცია. 1944 წლის 21 სექტემბერს საბჭოთა წითელი არმია მიადგა სლოვაკეთის საზღვარს. 1945 წლის 4 აპრილს გაათავისუფლეს ბრატისლავა - სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა დაეცა და ქვეყანა კვლავ ჩეხოსლოვაკიის ნაწილი გახდა. 8 მაისს სლოვაკეთის უკანასკნელმა პრემიერ-მინისტრმა შტეფან ტისომ ხელი მოაწერა სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკის კაპიტულაციას. Конституция и некоторые законы первой Словацкой республики Text of the treaty on the protective relationship between the German Empire and the Slovak State დაარქივებული 2008-01-31 საიტზე Wayback Machine.