laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტკბილი ნოემბერი (2001 წლის ფილმი)

ტკბილი ნოემბერი (ინგლ. Sweet November) — 2001 წლის რომანტიკული მელოდრამა, კიანუ რივზისა და შარლიზ ტერონის მონაწილეობით. ფილმი ეფუძნება ძველ ვერსიას, რომელიც 1968 წელს არის გადაღებული. ფილმი ნომინირებული იყო ოქროს ჟოლო 2001-ზე, როგორც „ყველაზე ცუდი გადამუშავებული ვერსია, ან გაგრძელება“, რივზი და ტერონი კი შესაბამისად — ყველაზე ცუდ შემსრულებლებად. ნელსონ მოსი (კიანუ რივზი) — ტიპური ბიზნესმენი, რომელიც პირად ცხოვრებას მსხვერპლად სწირავს კარიერას. იგი ხვდება სარას (შარლიზ სტერონი), რომელიც არ ჰგავს ყველა იმ ქალს, ვინც კი მანამდე შეხვედრია. მათი შემთხვევითი ნაცნობობა გრძელდება სარას ინიციატივით, რომელიც ცოტა უცნაური, მხიარული და უდარდელია. ის ცვლის ნელსონის ცხოვრებას. გოგონა ჩამოაშორებს კარიერულ ერთფეროვნებას, აჩვენებს ცხოვრებას და მისით ტკბობის საშუალებას. ნოემბრის ყოველ დღესთან ერთად, რომელსაც ისინი ატარებენ, ნელსონს უფრო და უფრო უყვარდება სარა. მის გამო უარს ამბობს ძველ მოსაწყენ ცხოვრებასა და კარიერაზე.ნელსონი ხვდება, რომ იპოვნა ის ერთადერთი გოგო, რომელთანაც ბედის დაკავშირება შეუძლია. იგი ხელს სთხოვს სარას. ამ დროს იგებს, რომ სარა კვდება კიბოთი. გოგონა სთხოვს ნელსონს წავიდეს, რათა მის მეხსიერებაში ძლიერი და ხალისიანი დარჩეს. ამ ფორმით მას უკვდავების მოპოვება სურს. კიანუ რივზი — ნელსონ მოსი შარლიზ სტერონი — სარა დივერი ჯეისონ აიზეკსი — ჩეზი გრეგ გერმანი — ვინსი ლორენ გრეხემი — ანჟელიკა ლაია ეიკენი — ებნერი ფრენკ ლანჯელა — ედგარ პრაისი მაიკლ როზენბაუმი — ბრენდანი / ბრენდი შემოდგომა ნიუ-იორკში (ფილმი) იჩქარე შეიყვარო (ფილმი) ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ტკბილი ნოემბერი (2001 წლის ფილმი) „ტკბილი ნოემბერი (2001 წლის ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ტკბილი ნოემბერი (2001 წლის ფილმი)“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „ტკბილი ნოემბერი (2001 წლის ფილმი)“ — Allmovie-ზე
იეშილ-ირმაქი

იეშილ-ირმაქი (თურქ. Yeşilırmak, "მწვანე მდინარე"; ბერძ. Ίρις) – მდინარე ჩრდილოეთ თურქეთში, სათავე აქვს სივასის ჩრდილო–აღმოსავლეთით, გაედინება თოქათის და ამასიის პროვინციებში და სამსუნთან ერთვის შავ ზღვას. ↑ Turecké statistické rybářské ročenky 2013(თურქული)
დიდი მენდერესი

დიდი მენდერესი (ბერძ. Μαίανδρος; ადრე — მეანდრი) — მდინარე თურქეთში, მცირე აზიის დასავლეთ ნაწილში. მდინარე ძალიან დაკლაკნილია და წარმოქმნის მეანდრებს. მისი ადრინდელი სახელწოდება სწორედ ასეთი კალაპოტის გამო მიიღო. Strabo. ; H.C. Hamilton, W.Falconer, EditorsGeography. Tufts University: The Perseus Digital Library. Xenophon, Anabasis, Harvard University Press, Cambridge, MA; William Heinemann, Ltd., London. 1980. OCLC 10290977. ISBN 0674991001.
ლამაზმანი (ფილმი)

„ლამაზმანი“ (ინგლ. Pretty Woman) — 1990 წლის ამერიკული მხატვრული ფილმი, მელოდრამა. „ლამაზმანი“ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და შემოსავლიანი რომანტიკული კომედიაა. 463 მილიონ დოლარზე მეტი შემოსავლით „ლამაზმანი“ ყველაზე შემოსავლიანი რომანტიკული კომედიაა კინოისტორიაში. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფინანსურ მაგნატს ედვარდ ლუისს ღამის ქალაქში გზა აებნევა. იგი შემთხვევით ხვდება ლამაზ ქალთან. ვივიანი მეძავია, რომელიც მხოლოდ ნაღდი ფულის გადახდის შემთხვევაში თანხმდება დახმარებაზე. ერთი ღამის შემდეგ ედვარდი ხვდება, რომ ვივიანთან განშორება არ სურს. ამიტომაც დამატებითი ჰონორარით ითანხმებს მას 1 კვირით დარჩენაზე. ამ დროის განმავლობაში ვივიანი ფუფუნებასა და სიყალბეში ცხოვრობს. იგი ყველაფერს ითმენს, რადგან შეყვარებულია. ედვარდს მხოლოდ ძვირფასი სათამაშოს როლის შეთავაზება შეუძლია, რაც ვივიანს არ აკმაყოფილებს. იგი ოცნებობს ზღაპრულ უფლისწულზე, რომელიც თეთრ რაშზე ამხედრებული გამოჩნდება მის დასახსნელად. ედვარდი დასძლევს ყოველგვარ შიშს და საყვარელ ქალს სანუკვარ ოცნებას აუხდენს. რიჩარდ გირი - ედვარდ ლუისი ჯულია რობერტსი - ვივიან უორდი რალფ ბელამი - ჯეიმზ მორსი ემი იასბეკი - ელისაბედ სტაკი ჯეისონ ალეგზანდერი - ფილიპ სტაკი თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, რომ ფილმი პროსტიტუციის პრობლემებსა და მეძავების ყოფა-ცხოვრების შესახებ იქნებოდა. მთავარ გმირს, ვივიენს, მთელი კვირა თავი უნდა შეეკავებინა კოკაინის მიღებისგან მდიდარი კლიენტის გამო. სათაური „სამი ათასი ფოლარი“ უნდა ყოფილიყო. ფილმის პროდუსერებმა სცენარის შეცვლა მოითხოვეს. მათი აზრით, მაყურებელს სიყვარულის ზღაპარული ისტორია უფრო დააინტერესებდა, ვიდრე მეძავთა ტრაგიკული ცხოვრება. ედვარდ ლუისის როლზე განიხილებოდნენ დენიელ დეი-ლუისი, დენზელ ვაშინგტონი და ალ პაჩინო. ალ პაჩინომ „ნათლიმამას“ მესამე ნაწილზე დაიწყო მუშაობა და ამის შემდეგ რიჩარდ გირი აიყვანეს. ასევე სხვადასხვა მსახიობები განიხილებოდა ვივიანის როლზე. გერი მარშალის რჩეული მეგ რაიანი იყო, თუმცა მან უარი თქვა როლზე. უინონა რაიდერი და ჯენიფერ კონელი მარშალმა დაიწუნა ახალგაზრდობის გამო. მიშელ პფაიფერს კი თავად არ მოეწონა სცენარი. საბოლოოდ როლი შეხვდა ნაკლებად ცნობილ, 21 წლის ჯულია რობერტსს, რომელიც ცნობილი იყო მხოლოდ ერთი ოსკაროსანი როლით ფილმში „ფოლადის მაგნოლიები“ (1989). რობერტს მხოლოდ 300 ათასი დოლარი გადაუხადეს. ამ ფილმმა ის მსოფლიო ვარსკვლავად და ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ მსახიობად აქცია. ჯულია რობერტსმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში და ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. რიჩარდ გირი და ჯულია რობერტსი ფილმში ლამაზმანი ჯულია რობერტსი ვივიანის როლში „ლამაზმანი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ლამაზმანი“ — Allmovie-ზე „ლამაზმანი“ — Rotten Tomatoes „ლამაზმანი“ — Box Office Mojo-ზე ↑ Mandell, Zack (2012-05-18). „Julia Roberts' Romantic Comedy Career Flourishes with Time“. Yahoo! Voices. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-05. ციტირების თარიღი: 2014-07-06. ↑ Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2007-07-12. ↑ (DVD) Pretty Woman: 15th anniversary. Buena Vista Home Entertainment, Touchstone. 2005.
აფიონ-ყარაჰისარის პროვინცია

აფიონ-ყარაჰისარის პროვინცია (თურქ. Afyonkarahisar ili) — პროვინცია (ილი) დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აფიონ-ყარაჰისარი. მოიცავს 18 რაიონს. აფიონ-ყარაჰისარის პროვინციას ესაზღვრება კონიის, ესქიშეჰირის, ქუთაჰიის, უშაქის, დენიზლის, ბურდურის და ისფართის პროვინციები. მოსახლეობა 812 ათ. ადამიანი 2007 წლის შეფასებით. უდიდესი ქალაქია: აფიონ-ყარაჰისარი (128,5 ათ. ადამიანი, 2000). თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of AFYONKARAHISAR ↑ თურქეთის სტატისტიკის ინსტიტუტი, MS Excel document – City and Village Population, Annual Growth Rate of Population, Surface Area and Population Density by Districts ↑ The Results of Address Based Population Registration System, 2015, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2015 — TÜİK, 2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q22987520"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a>
იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)

იჩქარე შეიყვარო (ინგლ. A Walk to Remember) — ადამ შერკმანის მიერ 2002 წელს გადაღებული ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ნიკოლას სპარქსის რომანის ეკრანიზაციას. ლენდონ კარტერი (შეინ უესტი), ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ბიჭია სკოლაში. ჯეიმი სალივანი (მენდი მური) კი - ადგილობრივი მღვდლის (პიტერ კოიოტი) უბრალო ქალიშვილი. ლენდონს მორიგი დანაშაულისას აიძულებენ ითამაშოს პიესაში. ამისთვის მას სჭირდება ჯეიმზის დახმარება, რომელსაც მთელი სკოლა უარყოფს. ჯეიმზი მზადაა დაეხმაროს ლენდონს, მხოლოდ ერთი პირობით, რომ არ შეიყვარებს. ლენდონი დაუფიქრებლად თანხმდება, მაგრამ პირობის შესრულებას ვერ ახერხებს. შეინ უესტი — ლენდონ კარტერი მენდი მური — ჯეიმი სალივანი პიტერ კოიოტი — ღირსი სალივანი დერილ ხანა — სინტია კარტერი ლოურენ გერმანი — ბელინდა კლეინ კროუფორდი — დინი პას დე ლა ხიორტა — ტრეისი ელ ტომფსონი — ერიკი ჯონათან პარქს ჯორდანი — უოლკერი დევიდ ლი სმიტი — ექიმი კარტერი ტკბილი ნოემბერი შემოდგომა ნიუ-იორკში ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-05-26 საიტზე Wayback Machine. „იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)“ — Allmovie-ზე „იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)“ — Rotten Tomatoes „იჩქარე შეიყვარო“ — Box Office Mojo-ზე
შემოდგომა ნიუ-იორკში (ფილმი)

„შემოდგომა ნიუ-იორკში“ (ინგლ. Autumn In New York) — რეჟისორ ჯოან ჩენის მიერ 2000 წელს გადაღებული ფილმი. 2001 წელს წარდგენილ იქნა „ოქროს ჟოლოზე“. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. უილ კეინი გაიცნობს 22 წლის შარლოტს, როდესაც იგი აღნიშნავს დაბადების დღეს მის რესტორანში. შარლოტი უილს შვილად ერგება. უილს მოულოდნელად ძლიერი გრძნობა უჩნდება. შარლოტი მას აცნობებს, რომ გულის დაავადება სჭირს და დიდი ხნის სიცოცხლე არ აქვს დარჩენილი. მაქსიმუმ 1 წელი და კატეგორიულად წინააღმდეგია ოპერაციის გაკეთების. კეინი ნახავს ქირურგს და შარლოტსაც დაარწმუნებს, მაგრამ ოპერაცია ვერ შველის. შარლოტი მაინც იღუპება. რიჩარდ გირი — უილ კეინი უინონა რაიდერი — შარლოტ ენტონი ლაპალია — ჯონი ელენ სტრიჩი — დოლი დანიელა ვან გრაასი — ჯოზი ტკბილი ნოემბერი იჩქარე შეიყვარო (ფილმი) ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: შემოდგომა ნიუ-იორკში (ფილმი) ფილმის ოფიციალური საიტი „«შემოდგომა ნიუ-იორკში»“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ანთაქია

ანთაქია (თურქ. Antakya, ძველი ანტიოქია ბერძ. 'Αντιόχεια, ლათ. Antiochia) – ქალაქი თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ჰათაის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 145 ათასი ადამიანი (2000). მდებარეობს მდინარე ორონთზე. უძველეს დროში ანთაქია (იგივე ანტიოქია) იყო სელევკიდების სამეფოს მთავარი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი. 1198–1268 წლებში იგი ჯვაროსნების მიერ შექმნილი ანტიოქიის სამთავროს დედაქალაქი იყო. 1516 წელს დაიპყრეს თურქებმა. 1918 წელს შევიდა სირიის შემადგენლობაში. 1938 წლიდან კი თურქეთის შემადგენლობაშია. აქვე იყო ანტიოქიის მართლმადიდებელი ეკლესიის ცენტრიც, მანამ სანამ მას გადაიტანდნენ დამასკოში. Pictures of Antakya Pictures of Antakya Museum
ანტონ რუბინშტეინი

ანტონ გრიგოლის ძე რუბინშტეინი (რუს. Анто́н Григо́рьевич Рубинште́йн; დ. 28 ნოემბერი [ძვ. სტ. 16 ნოემბერი], 1829, სოფელი ვიხვატინეცი, პოდოლსკაია გუბერნია — გ. 20 ნოემბერი [ძვ. სტ. 8 ნოემბერი] 1894, პეტერჰოფი) — რუსი-ებრაელი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი, პირველი რუსული კონსერვატორიის დამფუძნებელი (1862). ნიკოლოზ რუბინშტეინის ძმა. რუბინშტეინის ნაწარმოებებს შორის არის 4 სულიერი ოპერა (ორატორია): „დაკარგული სამოთხე“, „ბაბილონის გოდოლი“, „მოსე“, „ქრისტე“ და ერთი ბიბლიური სცენა 5 სურათად — „სულამიფი“, ასევე 13 ოპერა, მათ შორის „დიმიტრი დონელი“, „დემონი“, „ნერონი“, „თუთიყუში“, „ციმბირელი მონადირეები“, „ხაჯი-აბრეკი“ და სხვა. რამდენიმე სიმფონია (ყველაზე განთქმულია მეორე, სახელად „ოკეანე“), საფორტეპიანო, ვიოლონჩელის, სავიოლინო კონცერტები, ასევე სონატები, ტრიოები, კვარტეტები და სხვა კამერული მუსიკა. რუბინშტეინის პორტრეტი. (ი.რეპინი, 1887) რუბინშტეინის ბიუსტი მის საფლავზე 1954 წლის სსრკ საფოსტო მარკა რუბინშტეინის გამოსახულებით 2005 წლის მოლდოვის საფოსტო მარკა რუბინშტეინის გამოსახულებით ტორაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 464. ↑ 1.0 1.1 Н. С. Рубинштейн, Антон Григорьевич // Энциклопедический словарь — СПб: Брокгауз — Ефрон, 1899. — Т. XXVII. — С. 203–205. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24487149"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1291993"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892957"></a> ↑ Э. Рубинштейн // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. Энгель — Москва: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1904. — Т. 3. — С. 1143–1149. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27680201"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2910129"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27773350"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117345"></a> ↑ Rubinstein, Anton Grigorovich // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 23. — P. 809–810. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84687159"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5607942"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q912887"></a> ↑ Рубинштейн Антон Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ოხუნჯი

„ოხუნჯი“ — ქართული ლიტერატურულ-იუმორისტული ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში 1907 წელს. გამოიცა კრებულის სახით 2 ნომერი. რედაქტორი — აკაკი წერეთელი; გამომცემელი — თ. ბაქრაძე. ჟურნალში დაბეჭდილია პოლიტიკური სატირა და კარიკატურები, რომლებიც როტერს (ოსკარ შმერლინგს) ეკუთვნის. თანამშრომლობდნენ ნესტორ კალანდაძე და დ. ხანდამაშვილი. ნიშნიანიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626.
ოხურეი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოხურეი შეიძლება აღნიშნავდეს: ოხურეი — მდინარე საქართველოში ოხურეი — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში ოხურეი — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში ოხურეი — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში
ოხურეი

ოხურეი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 215 მ-ზე. ანარიის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 23,7 კმ, აუზის ფართობი 67,4 კმ². საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალმცირეა ზაფხულში. ახასიათებს წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,43 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626.
ალექსანდრე ორბელიანი

ალექსანდრე ორბელიანი (ჯამბაკურ-ორბელიანი) (დ. 24 მაისი, 1802 — გ. 28 დეკემბერი, 1869) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, ისტორიკოსი, ქართველ რომანტიკოსთა უფროსი თაობის წარმომადგენელი. ერეკლე მეფის შვილიშვილი, თეკლე ბატონიშვილის ვაჟი. ალექსანდრე სწავლობდა თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელში, შემდეგ პეტერბურგის სამხედრო სასწავლებელში ეწეოდა თვითგანვითარებას. 1828 წელს აირჩიეს თბილისის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლად. ალექსანდრე მონაწილეობდა სპარსეთისა და ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლებში. 1829 წელს მსახურობდა მრჩეველის თანამდედობაზე გუბერნიის სამმართველოში. იგი იყო 1832 წლის შეთქმულების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი და ორგანიზატორი, რისთვისაც დააპატიმრეს და გადაასახლეს ორენბურგში. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე 1840 წელს ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში: მონაწილეობდა ჟურნალ „ცისკრის“ აღდგენაში (რომელშიც აქვეყნებდა თავის თხზულებებს), ზრუნავდა ქართული თეატრის აღორძინების, ჟურნალ-გაზეთების დაარსების, სკოლების გახსნაში. ალექსანდრე ორბელიანი ავტორია ლექსების, მოთხრობების, დრამების, მემუარებისა და პუბლიცისტური წერილებისა. მისი პირველი ლექსი, „მთოვარე“, გამოქვეყნდა 1832 წელს ჟურნალში — „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“. ალექსანდრე იყო ურითმო ლექსის ერთ-ერთი პირველი ავტორი ახალ ქართულ პოეზიაში. მისი საკმაოდ მრავალფეროვანი ლიტერატურული მემკვიდრეობა თემატურად თითქმის ერთ საკითხს ეხება, ესაა ქართველთა „დაცემული ვინაობის“ გარკვევა. მწერლის მზერა საქართველოს წარსულისკენ იყო მიპყრობილი. წარსულის იდეალიზაცია, მისი სიდიადის წარმოჩენა იყო ალექსანდრეს მთავარი მიზანი. ყურადღებას იმსახურებს ალექსანდრე ორბელიანის „მემუარები“, რომელშიც გადმოცემულია მწერლის თანადროული საქართველოს ვითარება, მაშინდელი საზოგადოებრივი ცხოვრების დამახასიათებელი სურათები და ეთნოგრაფიული ხასიათის ნაშრომი „ივერიანელების გალობა, სიმღერა და ღიღინი“. 60-იანი წლების დასაწყისში მან მხარი დაუჭირა ერთიანი სალიტერატურო ენის დამკვიდრებას და მოითხოვა ძველი ქართული სალიტერატურო ენის აღდგენა, რათა იგი დასდებოდა საფუძვლად თანადროული მწერლობის განვითარებას. ალექსანდრე ორბელიანის ისტორიული ხასიათის ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია: „1829 წლის არეულობა საქართველოში“, „საქართველოს მეფის ირაკლის ძე ლევან“, „დაღესტნიდან ლეკების გადმოსვლა საქართველოში“, „შეთქმა მეფის ირაკლის მეორეზე საქართველოში“, „მოგონებანი“, „აღა-მაჰმად-ხანის შემოსვლა ქ. ტფილისში“ — რომელშიც, მართალია, ზოგიერთი ტენდენციურობით, მაგრამ საყურადღებო ფაქტების მითითებით, აღწერილია კრწანისის ბრძოლა და იმდროინდელი პოლიტიკური ვითარება აღმოსავლეთ საქართველოში. ალექსანდრე ვახტანგის ძე ჯამბაკურ-ორბელიანი გარდაიცვალა 1869 წელს. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002, გვ. 720. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 556. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალექსანდრე ორბელიანი ალექსანდრე ორბელიანის შემოქმედება დაარქივებული 2012-05-09 საიტზე Wayback Machine. ალექსანდრე ორბელიანი
გიორგი ორბელიანი (პოეტი)

გიორგი ორბელიანი — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და „საქართველოს მოამბის“ თანამშრომელი. გიორგი ორბელიანი დაიბადა 1818 წელს. 1862-1863 წწ. ცხოვრობდა ქუთაისში, 70-იანი წლებიდან თბილისში. დაახლოებული იყო თანამედროვე მოწინავე ადამიანებთან. მონაწილეობდა ქვეყნის საზოგადოებრივ საქმეებშიც. 1879 წელს გიორგი იყო საადგილმამულო ბანკის შემფასებელი კომისიის თავმჯდომარე. მისი პირველი ლექსი „ჰე, საყვარელო..“ გამოქვეყნდა 1852 წელს ჟურნალ „ცისკარში“. 60-70-იან წწ. პოეტის სატრფიალო და პატრიოტული ლექსები ქვეყნდებოდა „მნათობსა“ და „ცისკარში“. თარგმნილი აქვს კრილოვის „მელა და ყურძენი“ (1863), ბერანჟეს „შეგირდი“, „ბებია“, ბაირონის „სიბნელე“.
სტამბოლის პროვინცია

სტამბოლის პროვინცია (თურქ. İstanbul ili) — პროვინცია თურქეთის ჩრდილო-დასავლეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში. ფართობი 5 343,02 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 14 025 646 კაცს (2015 წ.) დასავლეთით ესაზღვრება თექირდაღის პროვინცია, აღმოსავლეთით ქოჯაელის პროვინცია, ჩრდილოეთით შავი ზღვა და სამხრეთით მარმარილოს ზღვა. ბოსფორის სრუტე მას ჰყოფს ორ ნაწილად: ევროპულ მხარედ და აზიურ მხარედ. 2009 წლის მონაცემებით, 12,9 მილიონი მოსახლიდან დაახლოებით 8 მილიონი ცხოვრობდა ევროპულ მხარეს, ხოლო 5 მილიონი აზიურ მხარეს. 2004 წლიდან, სტამბოლის მეტროპოლიურ მუნიციპალიტეტს იგივე საზღვრები ჰქონდა, რაც პროვინციას. მთავარი სტატია: სტამბოლის რაიონები. თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of ISTANBUL ↑ http://www.istanbul.gov.tr/istanbul-valisi-davut-gul ↑ თურქეთის სტატისტიკის ინსტიტუტი დაარქივებული 2018-11-14 საიტზე Wayback Machine. , MS Excel document – City and Village Population, Annual Growth Rate of Population, Surface Area and Population Density by Districts ↑ Population of provinces by years - 2000-2018 — Turkish Statistical Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ Turkish Statistical Institute — 1926. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55720486"></a> ↑ https://www.trthaber.com/haber/turkiye/istanbulun-nufusu-cumhuriyet-tarihinde-2-kez-azaldi-834956.html ↑ 6.0 6.1 Büyükşehir Belediyesi Kanunu Turkish. Türkiye Büyük Millet Meclisi (10 July 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-13. ციტატა: „Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. (On the date this law goes in effect, the metropolitan city boundaries, in the provinces of İstanbul and Kocaeli, are those of the province.)“ ციტირების თარიღი: 2010-11-30. ↑ http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html ↑ Istanbul population details (2014). ციტირების თარიღი: 2 June 2015.
დავით მაჩაბელი

დავით ბარძიმის ძე მაჩაბელი (დ. 1814, სოფ. თამარაშენი, ახლანდელი ქურთის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 10 ოქტომბერი], 1873, იქვე) — ქართველი პოეტი, მუსიკის მკვლევარი. დავით მაჩაბელი დაიბადა 1814 წელს. სწავლობდა თბილსის გიმნაზიაში. იგი იყო ერთ-ერთი ინიციატორი „თბილისის გიმნაზიის ყვავილის“ და ხელნაწერი ანთოლოგიის გამოცემისა. დავით მაჩაბელი მონაწილეობდა 1832 წლის შეთქმულებაში. გიმნაზიის დასრულების (1835) შემდეგ უბრალო მოხელედ მსახურობდა თბილისის მთავარმმართველობაში, შემდეგ სამხედრო სამსახურში იყო 1839 წლამდე. მისი პირველი ლექსი „თოვლი“ გამოქვეყნდა 1832 წელს ჟურნალში „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათენი“. მისი შემოქმედების მთავარი თემები იყო სიყვარული და პატრიოტიზმი. იგი ავტორია ისტორიული პოემისა „მთიული“, რომელშიც აღწერილია რუსეთის ჯარების მიერ ადლერის აღება. აღსანიშნავია დაუმთავრებელი თხზულება „ქართველო ზნეობა“ (1864), რომელშიც ავტორი ახასიათებს ქართულ ხალხურ სიმღერებს, მიმოიხილავს მის ისტორიას და ქართული გალობის საკითხებს. მეგობრობდა ნიკოლოზ ბარათაშვილთან და მიხეილ თუმანიშვილთან. დავით მაჩაბელი გარდაიცვალა 1873 წელს თბილისში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 508. რუსუდან ქუთათელაძე, მზია ჯაფარიძე (2016). ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბილისი: საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, გვ. 304.  ვიკიწყაროში არის სტატია: დავით მაჩაბელი დავით მაჩაბელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით მაჩაბლის ლექსები[მკვდარი ბმული]
დოგმატიკა

დოგმატიკა — ქრისტიანული სასულიერო მწერლობის დარგი, მოძღვრება საღვთისმეტყველო დოგმების შესახებ. მასში გადმოცემულია ქრისტიანობის ფილოსოფიურ-თეოლოგიური არსი. დოგმატიკის წარმოშობა განაპირობა რელიგიათაშორის და თავად ქრისტიანობის წიაღში არსებულმა აზრთა სხვადასხვაობამ და დაპირისპირებამ. მისი მიზანი იყო დომინანტური მოძღვრების დაცვა და განმტკიცება. ქრისტიანულ რელიგიაში დოგმატიკა თავს იჩენს პირველივე საუკუნეებში. მისი პირველი ერთგვარი შემაჯამებელი ნაშრომია იოანე დამასკელის „მართლმადიდებელი სარწმუნოების ზედმიწევნითი გადმოცემა“ (IX საუკუნე). დოგმატიკა ქართული სასულიერო მწერლობის მნიშვნელოვანი დარგია. დოგმატიკური თხზულებების ქართულად თარგმნა დაიწყო ადრინდელ შუა საუკუნეებში. X–XII საუკუნეებში დოგმატიკური მწერლობა თავიანთი შემოქმედებით გაამდიდრეს ექვთიმე და გიორგი მთაწმიდელებმა, თეოფილე ხუცესმონაზონმა, ეფრემ მცირემ, არსენ იყალთოელმა. ამ უკანასკნლემა თარგმნა ბიზანტიური დოგმატიკის საუკეთესო ნიმუშები და შეადგინა ორიგინალური კრებული „დოგმატიკონი“, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია შემდგომი ხანის ქართულ სასულიერო მწერლობაზე. XVII–XVIII საუკუნეებში საქართველოში იწერებოდა „კატეხიზმოს“ ტიპის სახელმძღვანელოები [მ. შ. სულხან-საბა ორბელიანის „საქრისტიანო მოძღვრება“ („სამოთხის კარი“)]. კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960. ლოლაშვილი ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
საქარიის პროვინცია

საქარიის პროვინცია (თურქ. Sakarya ili) — პროვინცია (ილი) ჩრდილო–დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ადაფაზარი. მოიცავს 16 რაიონს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება შავი ზღვა, აღმოსავლეთით – ბოლუს და დუზჯეს პროვინციები, დასავლეთით ქოჯაელის, ხოლო სამხრეთით – ბურსისა და ბილეჯიქის პროვინციები. მოსახლეობა 756 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქებია: ადაფაზარი (284 ათ. ადამიანი, 2000), ყარასუ. თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of SAKARYA ↑ Population of provinces by years - 2000-2018 — Turkish Statistical Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ Turkish Statistical Institute — 1926. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55720486"></a>
შანლიურფის პროვინცია

შანლიურფის პროვინცია (თურქ. Şanlıurfa ili, ქურთ. Riha) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი შანლიურფა. მოიცავს 11 რაიონს. პროვინციას ესაზღვრება სამხრეთით სირია და გაზიანთეფის, ადიამანის, დიარბაქირისა და მარდინის პროვინციები. მოსახლეობა 1,700 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: შანლიურფა (1,237 ათ. ადამიანი, 2007). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი არის ქურთი, მაგრამ ასევე არიან გარკვეული ნაწილი თურქების, სომხების და ებრაელების. თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of SANLIURFA ↑ Population of provinces by years - 2000-2018 — Turkish Statistical Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ Turkish Statistical Institute — 1926. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55720486"></a>
ანბანთქება

ანბანთქება — აკროსტიქის ნაირსახეობა, ანბანის რიგის, თანმიმდევრობის მიხედვით გაწყობილი ლექსი. უაღრესად პოპულარული იყო XVII-XVIII საუკუნეებში, ნაწილობრივ მეცხრამეტეშიც. შინაარსობრივად ამ ყაიდის ლექსები ზოგჯერ საგანმანათლებლო, სამოძღვრო, დიდაქტიკურ მიზნებს ემსახურებოდა. ანბანთქებანი ჰქონდათ თეიმურაზ I-ს, არჩილს, ვახტანგ მეექვსეს, თეიმურაზ მეორეს, ბესიკს და ზოგიერთ სხვა პოეტს. დავით გურამიშვილმაც კი მოუხადა ხარკი ამ მოდურ გატაცებას. ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ანბანთქება აღნაგობის თვალსაზრისით ლექსის ამ სახეობის შემდეგი ძირითადი ტიპეში შეიქმნა: ლექსის პირველი სტროფის ოთხივე სტრიქონი იწყება ა ასოთი, მეორე სტროფის ბ ასოთი და ასე ბოლომდე; ლექსის პირველ სტროფში ყოველი სიტყვა იწყება ა ასოთი, მეორეში ბ ასოთი და ასე შემდეგ. ლექსის პირველი სტრიქონის ყოველი სიტყვა იწყება ა ასოთი, მეორე სტრიქონისა — ბ ასოთი, მესამისა გ ასოთი და ასე ბოლომდე.
აკროსტიქი

აკროსტიქი (კიდურწერილობა) — ლექსი, რომლის სტრიქონთა დასაწყისი ასოები შეადგენს რაიმე სიტყვას ან ფრაზას, ზოგჯერ ტექტსაც. ლექსის ეს სახეობა ბერძნულიდან გადმოინერგა და დიდად პოპულარული იყო ქართველ ჰიმნოგრაფთა შორის (იოანე-ზოსიმე, მიქელ მოდრეკილი, ეზრა, ფილიპე, სტეფანე სანანოისძე, გიორგი ათონელი, ეფრემ მცირე, არსენ იყალთოელი, იოანე პეტრიწი). მათ ლექსებში აკროსტიქად გამოყენებულია საკუთრივ ლექსის ავტორის ან საგალობლის შემკვეთის სახელი, საგალობლის ხასიათი და სახელწოდება. აკროსტოკული ლექსი XVII-XVIII საუკუნეთა პოეზიაში საკმაოდ პოპულარული იყო. ამგვარი ლექსები აქვთ არჩილს, ვახტანგ მეექვსეს, თეიმურაზ მეორეს და თვით დავით გურამიშვილსაც კი. „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 109