laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კატინის ხოცვა-ჟლეტა

კატინის ხოცვა-ჟლეტა (პოლ. zbrodnia katyńska — კატინის დანაშაული) — პოლონეთის მოქალაქეების (ძირითადად პოლონური არმიის ოფიცრების) მასობრივი მკვლელობა. განხორციელდა 1943 წლის გაზაფხულზე სსრკ-ს ნკვდ-ს თანამშრომლების მიერ. როგორც 1992 წელს გამოქვეყნებული დოკუმენტებით დასტურდება, სიკვდილით დასჯა განახორციელა ნკვდ-ს ტროიკამ სკკპ ცკ-ის პოლიტბიუროს 1940 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილების შესაბამისად. გამოქვეყნებული საიდუმლო დოკუმენტების მეშვეობით დადასტურდა, რომ დახვრიტეს 21 857 პოლონელი ტყვე. Мемориал "Катынь" დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine. (Katyn Memorial Museum, official website). Records Relating to the Katyn Forest Massacre at the US National Archives ↑ Решение Политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 г.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-11. ციტირების თარიღი: 2014-04-13. ↑ (ინგლისური) Sanford, George. «Katyn And The Soviet Massacre Of 1940: Truth, Justice And Memory». Routledge, 2005. ↑ (ინგლისური) Fischer, Benjamin B., «The Katyn Controversy: Stalin’s Killing Field დაარქივებული 2010-03-24 საიტზე Wayback Machine. ». «Studies in Intelligence», Winter 1999—2000.
ბედრიაკუმის ბრძოლა

ბედრიაკუმის ბრძოლა — ბრძოლა იმპერატორ ოტონსა და ტახტის პრეტენდენტ ვიტელიუსს შორის, გაიმართა ოთხი იმპერატორის პერიოდში, სოფელ ბედრიაკუმის მახლობლად (თანამედროვე კალვატონე), დაახლოებით 35 კილომეტრში ქალაქ კრემონადან, ჩრდილოეთ იტალიაში. ფაქტობრივად, ბრძოლა მოხდა ბედრიაკუმსა და კრემონას შორის, ამიტომ ზოგჯერ ამ ბრძოლას კრემონის ბრძოლასაც უწოდებენ. 69 წლის 15 იანვარს პრეტორიანელების გვარდიამ მოკლა იმპერატორი გალბა და მის შემცვლელად გამოაცხადა ოტონი. ორი კვირით ადრე ქვემო გერმანიის მმართველი ვიტელიუსი თავისმა არმიამ იმპერატორად გამოაცხადა (თუმცა ამ პროვინციის შორს მდებარეობის გამო აღნიშნული ინფორმაცია დაგვიანებით მოვიდა რომში) და თავისი არმიით დაიძრა დედაქალაქისკენ. ვიტელიუსის არმია გაიყო ორ ნაწილად პირველს მეთაურობდა აულუს ცეცინა ალიენუსი, მეორეს ფაბიუს ვალენტიუსი. ალიენუსის არმიამ გადალახა ალპები და დაიწყო წინსვლა ჩრდილოეთ იტალიაში. იგი შეტევაზე გადავიდა პლაცენციაში, თუმცა მოიგერია ოტონის ერთგულმა გარნიზონებმა, ალიენუსმა კრემონისკენ დაიხია. 14 მარტს ოტონი გამოვიდა რომიდან და ჩრდილოეთ იტალიაში რამდენიმე ლეგიონით ვიტელიუსის არმიის შესახვედრად გაემართა. რომში მან დატოვა თავისი ძმა ლუციუს სალვიუს ტიციანუსი. მის არმიაში იმყოფებოდა ცნობილი მხედართმთავარი გაიუს სვეტონიუს პაულინუსი, თუმცა იმპერატორმა გადაწყვიტა რომიდდან გამოეხმო თავისი ძმა და ის ჩაეყენებინა არმიის სათავეში. ტიციანუსის ჩამოსვლამდე გაიმართა რამდენიმე მცირე შეტაკება, რომელშიც ოტონის ჯარებმა გაიმარჯვეს. ალიენუსმა კვლავ კრემონისკენ დაიხია სადაც შეუერთდა ვიტელიუსის ძალებიც. ამასობაში ოტონის ჯარებს სათავეში ჩაუდგა ტიციანუსი. გადაწყდა ვიტელიუსის არმიას შეხვედროდნენ კრემონასთან. ბრძოლა გაიმართა 14 აპრილს. მთავარი შეტაკება გაიმართა ოტონის I და ვიტელიუსის XXI ლეგიონებს შორის. ამ ბრძოლაში დაიღუპა დაახლოებით 40 000 მებრძოლი, ბრძოლაში ოტონის არმია დამარცხდა. დამარცხების შესახებ ინფორმაციის მიღების შემდეგ ბრიკსელუმში მომლოდინე ოტონმა თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე. The Encyclopedia Of Military History: From 3500 B.C. To The Present. (2nd Revised Edition 1986), R. Ernest Dupuy, and Trevor N. Dupuy. pp. 127-128 P.A.L. Greenhalgh The Year of the Four Emperors (Weidenfeld and Nicolson,1975) Michael Grant The twelve Caesars (Weidenfeld and Nicolson,1975) Корнелий Тацит. История, II. Публикация на сайте «История Древнего Рима»
ბარნიტის ბრძოლა

ბარნიტის ბრძოლა — ბრძოლა იორკებსა და ლანკასტერებს შორის. გაიმართა 1471 წლის 14 აპრილს ვარდების ომის პერიოდში. ბარნიტის ბრძოლამ ტიუკსბერის ბრძოლასთან ერთად განაპირობა ედუარდ IV იორკის ტახტზე დარჩენა. ბრძოლაში ლანკასტერების არმია სრულიად დამარცხდა, მისი მეთაური რიჩარდ ნევილ უორვიკი, რომელიც ისტორიაში „მეფეების მკეთებლის“ სახელითაა ცნობილი, დაიღუპა. აღნიშნული ბრძოლა იყო ერთ-ერთი გადამწყვეტი ორ სამეფო სახლს შორის ბრძოლის პერიოდში. English Heitage Battlefield Report: Barnet 1471 (PDF). English Heritage (1995). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-28. ციტირების თარიღი: 2 February 2009. (1838) Historie of the Arrivall of Edward IV, in England and the Finall Recouerye of His Kingdomes from Henry VI. A.D. M.CCCC.LXXI. London: John Bowyer Nichols, and Son. OCLC 602067. ციტირების თარიღი: 13 February 2009.  დაარქივებული 14 October 2009[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები Warkworth, John (1839) The Warkworth Chronicle: Part VI. London: John Bowyer Nichols, and Son. OCLC 916993. ციტირების თარიღი: 27 February 2009.  დაარქივებული 26 March 2009[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
OpenSSL

OpenSSL — ღია კოდზე დაფუძნებული კრიპტოგრაფიული პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც გამოიყენება SSL და TLS პროტოკოლებთან სამუშაოდ. ბიბლიოთეკის ძირითადი ბირთვი, დაწერილი C პროგრამირების ენაზე, ახორციელებს ძირითად კრიპტოგრაფიულ ფუნქციებს და უზრუნველყოფს სხვადასხვა სასარგებლო ფუნქციებს. იგი საშუალებას იძლევა, შეიქმნას RSA, DH, DSA გასაღებები და X.509 სერტიფიკატები, ხელი მოეწეროს მათ და გენერირდეს CSR და CRT. მას ასევე აქვს უნარი, დაშიფვროს მონაცემები და გატესტოს SSL / TLS კავშირები. OpenSSL ხელმისაწვდომია UNIX-ის მსგავსი ოპერაციული სისტემების უმეტესობისთვის (მათ შორის: Solaris/OpenSolaris, Linux, Mac OS X, QNX4, QNX6, BSD-ს ღია კოდზე დაფუძნებული 4 ვერსიისთვის) ისევე, როგორც OpenVMS-სა და Microsoft Windows-თვის. ↑ OpenSSL для QNX4. СВД Встраиваемые Системы. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-10.
ჰოვიკ აბრაჰამიანი

ჰოვიკ აბრაჰამიანი (სომხ. Հովիկ Աբրահամյան, 24 იანვარი 1958, სოფელი მხჩიანი, არტაშატის რაიონი) — სომხეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 2014 წლის 13 აპრილიდან 2016 წლის 13 სექტემბრამდე. 1977—1979 — მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. 1980—1984 — ერევნის ავტოსაგზაო ტექნიკუმი. 1985—1990 — ერევნის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტი. 1991—1995 — არტაშატის ღვინო-კონიაკის ქარხნის დირექტორი. 1995—1996 — არტაშატის ქალაქის საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1995—1999 — სომხეთის ეროვნული ასამბლეის პირველი მოწვევის დეპუტატი. უპარტიო. 1996—1998 — არტაშატის მერი. 1998—2000 — არარატის პროვინციის მარზპეტი (გუბერნატორი). 2000—2001 — ადგილობრივი თვითმმართველობისა და ქალაქთმშენებლობის მინისტრი. 2001—2002 — ადგილობრივი თვითმმართველობის მინისტრი. 2002 წლის თებერვლიდან — ადგილობრივი თვითმმართველობისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი. 2005 წლის აპრილიდან — უშიშროების საბჭოს წევრი. 8 ივნისი, 2007 — სომხეთის პრეზიდენტის ბრძანებით დაინიშნა ვიცე-პრემიერ-მინისტრად. 20 ნოემბერი, 2007 — დაინიშნა სომხეთის პრემიერის წინასაარჩევნო შტაბის ხელმძღვანელად. 21 აპრილი, 2008 — დაინიშნა სომხეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელად. 29 სექტემბერი, 2008 — აირჩიეს პარლამენტის სპიკერად. კანდიდატურას მხარი დაუჭირა 115-დან 110-მა დეპუტატმა. 14 ნოემბერი, 2011— დატოვა პარლამენტის სპიკერის თანამდებობა. 6 მაისი 2012 — აირჩიეს დეპუტატად და პარლამენტის სპიკერად. 13 აპრილი, 2014 — დაინიშნა სომხეთის პრემიერ-მინისტრად. ბიოგრაფია ჰოვიკ აბრაჰამიანის ბიოგრაფია სომხეთის მთავრობის საიტზე ↑ Новым премьером Армении станет спикер парламента республики Овик Абрамян.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრი

სომხეთის პრემიერ-მინისტრი — სომხეთის მთავრობის მეთაური. კონსტიტუციის მიხედვით მისი უფებამოსილებაა გააკონტროლოს მთავრობისა და მინისტრების საქმიანობა. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს პრეზიდენტი, თუმცა უნდობლობის გამოცხადება შეუძლია პარლამენტსაც. Historical Overview – Former Prime Ministers – The Government of the Republic of Armenia
იტალიელები

იტალიელები — ხალხი, იტალიის ძირითადი მოსახლენი. ანთროპოლოგიურად მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. თავდაპირველად, იტალია იტალიკების ტომებით იყო დასახლებული, ლატინები, ოსკები, უმბრები, პიცენები, და სხვ. მათგან ყველაზე დიდი ტომი ლატინები იყვნენ, რომლებიც რომის გარშემო ოლქში სახლობდნენ, ლაციუმი. ძველ დროს იტალიკები უდიდესი რომის იმპერიის ფუძემდებლები იყვნენ. გარდა ამისა, იტალიის ცენტრი ეტრუსკებით იყო დასახლებული, რომლებმაც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინეს იტალიის კულტურაზე, და შემდგომში, ალბათ,რომაელების მიერ იყვნენ ასიმილირებულნი. სახელები: თვითწოდება - Italiani; საერთო რაოდენობა: დაახ. 130 მლნ სუბეთნიკური ჯგუფები: ვენეციელები, ლიგურიელები, კალაბრიელები, ლომბარდიელები, პიემონტელები, ტოსკანელები. განკერძოებით დგანან სიცილიელები და სარდინიელები. ენა: იტალიური. მორწმუნეები: ძირითადად რომაული კათოლიკები. ↑ [1] Italia Ora - l'Italia in tempo reale. ItaliaOra.org Web. 10 October 2011. (იტალიური) ↑ Gli Italiani in Brasile. consultanazionaleemigrazione.it Web. 22 May 2011. (იტალიური) ↑ italianial1. დაარქივებული 2008-02-27 საიტზე Wayback Machine. www.migranti.torino.it (იტალიური) ↑ [2] Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana. asteriscos.tv 27 June 2008. (ესპანური) ↑ [3] დაარქივებული 2020-02-12 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links United States. factfinder.census.gov Web. 08 May 2008. ↑ Gli Italiani in Uruguay. დაარქივებული 2016-02-20 საიტზე Wayback Machine. consultanazionaleemigrazione.it Web. 11 October 2011. (იტალიური) ↑ Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data. 2.statcan.ca (2010-10-06). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-23. ციტირების თარიღი: 2011-05-22. ↑ Santander Laya-Garrido, Alfonso. Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela. Editorial Vadell. Valencia, 1978 ↑ Australian Census 2006. ↑ Die italienische Auswanderung in die Schweiz. დაარქივებული 2011-05-27 საიტზე Wayback Machine. stadt-zuerich.ch 28 June 2009. ↑ Immigration Laws: October, 2003 - Number No. 14. MigrationInt.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-13. ციტირების თარიღი: 2007-05-04. ↑ lucanidelperu.com. დაარქივებული 2014-05-04 საიტზე Wayback Machine. Lucanidelperu.com. Retrieved 2010-09-02. ↑ (ფრანგული) Insee - Population - Enquêtes annuelles de recensement 2004 et 2005 - Près de 5 millions d'immigrés à la mi-2004 French. ციტირების თარიღი: 2009-01-11. ↑ Informazioni sul Belgio / INCA BE - INCA BE (იტალიური). Inca-cgil.be. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-26. ციტირების თარიღი: 2011-05-22. ↑ (ესპანური) Demographía Spanish (PDF). Ine.es (2006). ციტირების თარიღი: 2007-05-04.
ფორდის თეატრი

ფორდის თეატრი — ისტორიული თეატრი აშშ-ში, ვაშინგტონში. სპექტაკლები იდგმება 1860 წლიდან. 1865 წლის 14 აპრილს თეატრში მოკლეს აშშ-ის პრეზიდენტი აბრაამ ლინკოლნი. თეატრი მოგვიანებით გამოიყენებოდა როგორც საწყობი. 1893 წელს ჩამოინგრა და დაიღუპა 22 ადამიანი. იგი გარემონტდა და 1968 წელს კვლავ თეატრის სტატუსით გაიხსნა. ფორდის თაეატრი აღიარებულია, როგორც ეროვნული ისტორიული ძეგლი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფორდის თეატრი Ford's Theatre National Historic Site Ford's Theatre Society including Center for Education and Leadership, Theatre Box Office The 1893 collapse of Ford's Theatre Abraham Lincoln's Assassination
მოლდოვის სამთავროს მმართველების სია

მოლდოვის სამთავროს მმართველები — მოიხსენიებიან შუა საუკუნეებიდან (როგორც კარპატების მმართველები) 1862 წელს ვლახეთთან გაერთიანებამდე. Constantin Rezachevici - Cronologia critică a domnilor din Țara Românească și Moldova a. 1324 - 1881, Volumul I, Editura Enciclopedică, 2001, ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოლდოვის სამთავროს მმართველების სია Rulers of Moldavia დაარქივებული 2014-08-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Constantin Rezachevici - Cronologia critică a domnilor din Țara Românească și Moldova a. 1324 - 1881, Volumul I, Editura Enciclopedică, 2001
კარლო პონტი

კარლო პონტი (იტალ. Carlo Ponti; 11 დეკემბერი, 1912, მაგენდა — 10 იანვარი, 2007, ჟენევა) — იტალიელი კინოპროდიუსერი. მონაწილეობა აქვს მიღებული 140-ზე მეტი ფილმის გამოშვებაში. იყო ცნობილი მსახიობის, სოფია ლორენის ქმარი. Carlo Ponti კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ვიკივოიაჟი

ვიკივოიაჟი (საერთაშორისო სახელწოდება — Wikivoyage) — არაკომერციული, ღია მრავალენოვანი პროექტი, რომელიც ეძღვნება ტურიზმსა და თავისუფალი მეგზურების შექმნას. 2012 წლის ნოემბრიდან Wikivoyage ბეტა-ტესტირების რეჟიმში ფონდ ვიკიმედიის პროექტი გახდა, ხოლო 2013 წლის 15 იანვრიდან გაიხსნა ოფიციალურად როგორც ფონდის რიგით მე-12 პროექტი. Wikivoyage იყენებს MediaWiki-ის თავისუფალ პროგრამულ უზრუნველყოფას — ისეთივეს, როგორსაც ვიკიპედია, და ზოგადად, Wikimedia Foundation-ის დანარჩენი პროექტები. 2003 წელს მეუღლეებმა ევან და მიშელ პროდრომუმ დააფუძნეს პროექტი Wikitravel-ი. 3-წლიანი წარმატებული განვითარების შემდეგ, კერძოდ, 2006 წელს მიჰყიდეს ამერიკულ კომპანია Internet Brands-ს. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით იმავე წელს Wikitravel-ის გერმანულმა და იტალიურმა საზოგადოებებმა შექმნეს მისი ფორკი — Wikivoyage. საიტზე რეგისტრაცია არ არის სავალდებულო. ამჟამად Wikivoyage მოქმედებს 16 აქტიურ ენაზე, რომელთაგან ქართული განყოფილება (ვიკივოიაჟი), ჯერჯერობით ინკუბატორშია. Wikitravel Wikivoyage.org — ონლაინ გზამკვლევი გზამკვლევი Wikimedia meta-wiki-ზე
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1953

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1953 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთხუთმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „ტორპედო“. დაიწყო 19 აპრილს და დასრულდა 13 სექტემბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთექვსმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „სპარტაკი“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 17 ოქტომბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1955

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1955 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეჩვიდმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მოსკოვის ცდსა. დაიწყო 10 აპრილს და დასრულდა 27 ოქტომბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1956

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1955 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთვრამეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის ცდსა. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 28 ოქტომბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
კემბრიის მთები

კემბრიის მთები, უელსის მასივი (ინგლ. Cambrian Mountains) — მთები დიდ ბრიტანეთში, უჭირავს უელსის ნახევარკუნძულის დიდი ნაწილი. სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, სიმაღლე 752 მ-მდე (მთა პლაინლიმონი). აგებულია ძირითადად ფიქლებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. განიერი და ღრმა ხეობებით დაყოფილია ცალკეულ ზეგნებად, რომლებზეც აღმართულია ჭიუხები. მდინარეთა ქსელი ხშირია. ბევრია პატარა ტბა. 400-600 მ-მდე ფართოფოთლოვანი ტყეა, უფრო მაღლა — მანანიანი და ტორფნარი. კემბრიის მთებში აღწერეს პირველად კამბრიული სისტემის ნალექები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 464.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1957

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1957 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეცხრამეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 8 დეკემბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეოცე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის ცსკ მო. დაიწყო 23 მარტს და დასრულდა 8 ნოემბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
იბერიის მთები

იბერიის მთები (ესპ. Cordillera Iberica; Sistema Ibérico) — მთათა სისტემა პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ესპანეთში, მესეტის ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდესთან. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 440 კმ-ზე. სიმაღლე 2313 მ (მთა მონკაიო). იბერიის მთები დიდი მდინარეების ტახოსა და ებროს წყალგამყოფია. სიერა-დე-გუდარზე ინტენსიურად არის განვითარებული კარსტი. წარმოადგენს ნაოჭა-ლოდა მასივების სისტემას. აგებულია მეზოზოური კირქვებით, ქვიშაქვებითა და კვარციტებით. მის საფუძველში ჩაწოლილია ჰერცინული სტრუქტურის ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული სწორი ანტიკლინური და სინკლინური ნაოჭები. ხალონის ხეობით იყოფა შედარებით მაღალ (ჩრდილოეთ-დასავლეთ) და დაბალ (სამხრეთ-აღმოსავლეთ) მასივებად. აღსანიშნავია ქედები: სიერა-დე-ლა-დემანდა, სიერა-დელ-ტორო, სიერა-დელ-მონკაიო, სიერა-დე-გუდარი, სიერა-დე-ხავალამბრე და სხვა. მთავარი მწვერვალების სიმაღლით იბერიის მთები ჩამორჩებიან ესპანეთის სხვა მთავარ ქედებს, მაგრამ ჭარბობენ მათ სიგანითა და ამოწევის საერთო დიდი ფართობით. ამასთან დაკავშირებით, მთები ქმნიან ძნელად გასასვლელ დაბრკოლებას ესპანეთის ცენტრალურ ოლქებსა და მის ჩრდილო-აღმოსავლეთს შორის. მთების ტექტონიკა შედარებით, უბრალოა, იურის ტიპისაა და შედგება ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გამავალი ანტიკლინური და სინკლინური ზონებისა და, ამასთანავე, პარალელური ქედებისაგან. ტექტონიკური სტრუქტურის ორიგინალობა მდგომარეობს მასში, რომ მესამეული ნაოჭები შეერთებული არიან ჰერცინულთან და მათ თანაბარი გავრცელება აქვთ. ანტიკლინურ ქედებში პალეოზოური ქანები გამოდიან და მეტად მაღალ მასივებს ქმნიან; სინკლინური დადაბლებული ზონები მეზოზოური და მესამეული ქანებისგანაა აგებული. რელიეფის ნაოჭა ფორმები გართულებულია ნასხლეტებით, ადგილობრივი შეცოცებით და გადარეცხვითი მოქმედებით. ღარიბია მცენარეული საფარი. ხარობს ხმელთაშუა ზღვის ბუჩქოვანი მცენარეულობა. ჩრდილო-დასავლეთში წიწვოვანი და მუხის ტყეებია. არის რკინის მადნის საბადო. ↑ იბერიის მთები — დიდი რუსული ენციკლოპედია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-01. ციტირების თარიღი: 2021-04-24. ↑ 2.0 2.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 69. ↑ 3.0 3.1 დობრინინი ბ. დასავლეთი ევროპის ფიზიკური გეოგრაფია. თბილისი, საქ.: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 183-200 თბ. 1953.
ტარიმი

ტარიმი (უიგ. „ტარიმი“, ჩინ. „დაიანი“ 塔里木河) — ჩსრს სიანცზინ–უიგურის ავტონომიური რეგიონის მსხვილი მდინარე, რომელიც ამ რეგიონის შიდა სამდინარო სისტემის ცენტრალურ ღერძს წარმოადგენს. ის წარმოიქმნება მდინარეების აქსუსა და იარკენდის შეერთების ადგილზე. მიედინება აღმოსავლეთის მიმართულებით და გადაჭრის ტაკლა-მაკანის უდაბნოს. მდინარე კვებავს ტბა ლობ–ჰობს. საერთო სიგრძე შეადგენს 2030—2090 კმ–ს. წყლის საშუალო წლიური ჩამონადენი შეადგენს 4—6 კმ³. გამოიყენება სოფლის მეურნებაში სარწყავად. მდინარის ხეობაში ცხოვრობს დაახლოებით 10 მლნ. უიღური, ჩინელი და მონღოლი. ცხელი და მშრალი ამინდის გამო მდინარის წყლის დონე დაბალია, განსაკუთრებით, ოქტომბრიდან აპრილამდე პერიოდში. წყალი ძალიან მღვრიეა და ხშირად იცვლის მიმართულებას, როგორც მრავალი სხვა მდინარე ცენტრალურ აზიაში. ხეობაში იზრდება ჭალის ტყეები (ჭალის ტყე), რომელსაც გარს აკრავს ქვიშის დიუნები. მდინარე ზამთარში იყინება. ტარიმი და მისი შენაკადები მდიდარია თევზით. მდინარის ქვედა დინებაში იზრდება ლერწამი და შესაბამისად აქ ბევრია მდინარის ნაპირას მცხოვრები წყლის ფრინველები. მიუხედავად ჩინეთის ხელისუფლების მხრიდან ფართომასშტაბიანი ირიგაციის აქტიური მხარდაჭერისა, ნაყოფიერი მიწის დიდ ნაწილზე წარმოებს მუსულმანურ ქვეყნებში გავრცელებული ტრადიციული ოაზისური მეურნეობა. Hedin, Sven (1925): My Life as an Explorer. First published Boni & Liveright, New York.Republished: National Geographic Adventure Classics. Washington, D.C. 2003. Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. John E. Hill. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1. Hill, John E. 2004. The Peoples of the West from the Weilüe 魏略 by Yu Huan 魚豢: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265 CE. Draft annotated English translation. [1] Hulsewé, A. F. P. and Loewe, M. A. N. 1979. China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty. E. J. Brill, Leiden. Stein, Aurel M. 1907. Ancient Khotan: Detailed report of archaeological explorations in Chinese Turkestan, 2 vols. Clarendon Press. Oxford. [2] Stein, Aurel M. 1921. Serindia: Detailed report of explorations in Central Asia and westernmost China, 5 vols. London & Oxford. Clarendon Press. Reprint: Delhi. Motilal Banarsidass. 1980. [3] Baumer, Christoph. 2000. Southern Silk Road: In the Footsteps of Sir Aurel Stein and Sven Hedin. White Orchid Books. Bangkok. Mallory, J.P. and Mair, Victor H. 2000. The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West. Thames & Hudson. London. ინფორმაცია და რუკა ტარიმის წყალგამყოფის შესახებ დაარქივებული 2004-10-27 საიტზე Wayback Machine. აბრეშუმის გზა სიეტლი- ვაშინგტონის უნივერსიტეტი (საიტი შეიცავს ბევრ სასარგებლო რესურსები, მათ შორის, მთელი რიგი სრული ტექსტი ისტორიული ტექსტები) მდინარე ტარიმის სატელიტური გამოსახულება ტარიმი ენციკლოპედიაში ტარიმი დიდ საბჭოთა ენციკლოპედიაში[მკვდარი ბმული] ტარიმის სანაპიროს კონტროლი მასალები ტარიმის შესახებ
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეერთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ლოკომოტივი“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 19 აპრილს და დასრულდა 12 ნოემბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეორე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ლოკომოტივი“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 9 აპრილს და დასრულდა 24 ოქტომბერს. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. ↑ „კრილია სოვეტოვი“ გავარდა „А“ კლასიდან, როგორც რუსეთის სფსრ-ის უსუსტესი გუნდი.
რაინის ბრძოლა

რაინის ბრძოლა, ლეხის ბრძოლა — ოცდაათწლიანი ომის ბრძოლა შვედეთის არმიასა და საღვთო რომის იმპერიას შორის. გაიმართა 1632 წლის 15 აპრილს, მდინარი რაინის შენაკად ლეხზე. შვედეთის არმიას ხელმძღვანელობდა გუსტავ II ადოლფი, ხოლო კათოლიკური ლიგის არმიას იოჰან ცერკლას ტილი. C.V. Wedgwood 1961 [1938] The Thirty Years War (Anchor Books: Garden City New York) pp. 305—306
რაპალო

რაპალო (იტალ. Rapallo) — საკურორტო ქალაქი (1957 წლიდან) ლიგურიის სანაპიროზე, გენუის სამხრეთ აღმოსავლეთით. მოსახლეობა 30,4 ათ. ადამიანი (2007). რაპალო ცნობილია 964 წლიდან, როგორც გენუის რესპუბლიკის სასაზღვრო სოფელი. XVI საუკუნეში მეკობრეებისაგან თავდასაცავად სანაპიროზე პირველი ციხესიმაგრე ააშენეს. 1917 წელს რაპალოში გაიმართა ანტანტის ქვეყნების კონფერენცია. 1920 წელს რაპალოში იტალია და იუგოსლავია შეთანხმდნენ ტერიტორიული დავის დარეგულირებაზე, ხოლო 2 წლის შემდეგ აქვე დამყარდა დიპლომატიური ურთიერთობა რსფსრ-სა და გერმანიას შორის. Mapquest - Rapallo Parco Naturale Regionale di Portofino (იტალიური) Information about Rapallo დაარქივებული 2005-10-25 საიტზე Wayback Machine.
რაპალოს ხელშეკრულება (1922)

რაპალოს ხელშეკრულება — ხელშეკრულება ბოლშევიკურ რუსეთსა და ვაიმარის რესპუბლიკას შორის. დაიდო 1922 წლის 16 აპრილს, გენუის კონფერენციის მიმდინარეობის დროს იტალიის ქალაქ რაპალოში. რუსეთის მხრიდან ხელს აწერდა გიორგი ჩიჩერინი, ხოლო გერმანიის მხრიდან ვალტერ რატენაუ. მისი თავისებურება მდგომარეობდა იმაში, რომ მიზეზად და საფუძვლად მას დაედო ვერსალის ხელშეკრულების მიუღებლობა, რომელსაც ორივე ქვეყანა იზიარებდა. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია Соглашение о распространении Договора დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. Текст договора в сокращении Текст договора и факсимиле О сотрудничестве с Германией
მექსიკელები

მექსიკელები — ხალხი, მექსიკის ძირითადი მოსახლენი (78 მლნ) და მეზობელ რაიონებში აშშ-ში (13 მლნ); ანთროპოლოგიური ტიპი - ძირითადად მეტისები, რომლებიც ჩამოყალიბდნენ ესპანელთა შერევით აბორიგენ ინდიელებთან (აცტეკები, მაია, ოტომიტები, მიშტეკები, საპოტეკები და ა.შ.). სახელები: თვითწოდება - Mexicanos; ენა: ესპანური. მორწმუნეები: ძირითადად კათოლიკეები.
სიმაბარის აჯანყება

სიმაბარის აჯანყება — გლეხთა აჯანყება იაპონიაში, ქალაქ სიმაბარაში, ტოკუგავას პერიოდში 1637–1638 წლებში. აჯანყებულთა უმეტესობა ქრისტიანი იყო. აჯანყებას ჰქონდა, როგორც რელიგიური, ასევე ეკონომიკური მიზეზები. იგი მიმდინარეობდა ძირითადად იმ რაიონებში, რომლებიც დასახლებული იყო კათოლიკე იაპონელებით. აჯანყება დაიწყო 1637 წლის 17 დეკემბერს და გაგრძელდა 1638 წლის 15 აპრილამდე. აჯანყების მსხვერპლთა რიცხვი ორივე მხრიდან 37 000-ს აღემატებოდა. Bellah, Robert N. (1957). Tokugawa Religion. (New York: The Free Press). Harold Bolitho. Treasures Among Men: The Fudai Daimyo in Tokugawa Japan. New Haven: Yale University Press. 10-ISBN 0-300-01655-7/13-ISBN 978-0-300-01655-0; OCLC 185685588 Borton, Hugh (1955). Japan's Modern Century. (New York: The Ronald Press Company). DeBary, William T., et al. (2001). Sources of Japanese Tradition: From Earliest Times to 1600. New York: Columbia University Press.