laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აკრძალვა (მაგრიტი)

აკრძალვა ან ედუარდ ჯეიმზის პორტრეტი (ფრანგ. La reproduction interdite) 一 ბელგიელი სიურრეალისტი მხატვრის, რენე მაგრიტის ნახატი. დღესდღეობით ის როტერდამის ადგილობრივ მუზეუმშია განთავსებული. ნახატის დამკვეთი მაგრიტის მფარველი და პოეტი მეგობარი, ედუარდ ჯეიმზია და აღქმულია, როგორც ამ უკანასკნელის პორტრეტი, რომელზეც უშუალოდ სახე არ არის გამოსახული. ნახატი ერთ-ერთი იმ ნამუშევართაგანია, რომელიც მაგრიტმა ჯეიმზის ლონდონის სამეჯლისო დარბაზისთვის შექმნა. დანარჩენი ორი იყო წითელი მოდელი (1937) და გადადებული დრო (1938). ნახატზე სარკის წინ მდგარი მამაკაცია გამოსახული. საბჯენზე დადებული წიგნის ანარეკლი სარკეში სწორად აისახება, რასაც ვერ ვიტყვით თავად მამაკაცის შესახებ 一 სარკეში არსებული ადამიანის გამოსახულება ანარეკლში ერთგვარად პირდაპირაა „გადატანილი“. დაკვირვების შედეგად შესამჩნევი ხდება, რომ საბჯენზე მეცხრამეტე საუკუნის ამერიკელი მწერლის, გოთიკური ლიტერატურის გამორჩეული ფიგურის, ედგარ ალან პოს ერთადერთი დასრულებული, 1838 წლის რომანის 一 ნანტაკეტელი არტურ გორდონ პიმის ნაამბობი 一 ასლი დევს. პო მაგრიტის ერთ-ერთ ყველაზე საყვარელ ავტორს წარმოადგენდა და ხშირად ქმნიდა ისეთ ნამუშევრებს, რომელთაც რაიმე აკავშირებდათ ამერიკელი მწერლის შემოქმედებასთან. მაგალითისთვის, მაგრიტის 1938 წლის ნახატი, სახელად არნემის საკუთრება, წარმოადგენს მინიშნებას ედგარ პოს ამავე სახელწოდების მქონე 1847 წლის მოთხრობაზე. მაგრიტმა ედუარდ ჯეიმზს კიდევ ერთი ნახატი მიუძღვნა 一 სიამოვნების პრინციპები (1937) 一, სადაც იგი, ამჯერად, მაგიდასთან მჯდომარე, წინა რაკურსიდანაა გამოსახული, თუმცა მისი სახე კაშკაშა სინათლითაა დაფარული. ნახატმა დიდი გალვენა იქონია ბრიტანელი მუსიკოსის, როჯერ დოლტრის მიერ 1977 წელს გამოქვეყნებული ალბომის 一 One of the Boys (1977) 一 დიზაინზე. პერ პეტერსონის 2003 წლის რომანში 一 ჩვენი მოპარული ცხენები 一 მთავარი გმირი მიუთითებს აღნიშნულ ნახატზე ცუდი სიზმრის ნახვის შემდეგ და დასძენს: „მე მივხვდი, რომ ყველაზე მეტად მაგრიტის ნახატზე გამოსახული კაცის მეშინოდა, იმ კაცის, რომელიც უკნიდან საკუთარ თავს უყურებდა“. ნახატზე სხვადასხვა სახის პარალელებს ვაწყდებით ისეთ ფილმეში, როგორებიცაა: დევიდ კოეპის „საიდუმლო ფანჯარა“, რიჩარდ აოადის „ორეული“ და ჯორდან პილის „ჩვენ“. ↑ https://www.boijmans.nl/collectie/kunstwerken/4232/la-reproduction-interdite-verboden-af-te-beelden ↑ http://collectie.boijmans.nl/nl/collection/2939-(mk) ↑ René Magritte - Museum Boijmans Van Beuningen დაარქივებული September 4, 2008, საიტზე Wayback Machine. ↑ Calvocoressi, Richard, Magritte. Phaidon, London, UK (1984) ↑ Calvocoressi, pg. 102. ↑ Object Information | The Art Institute of Chicago ↑ Magritte and Poe: Strange Brew. Matteson Art. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-05. ციტირების თარიღი: 2012-09-10. ↑ Paquet, Marcel, Magritte. Taschen (2006), Koln, Germany, pg. 79. ↑ The Pleasure Principle (Portrait of Edward James), by René Magritte. 1937. Oil on canvas. 79 × 63.5 cm. Edward James Foundation, Chichester, UK. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/One_of_the_Boys_(Roger_Daltrey_album)
სპირიდონ ჯავახიშვილი

სპირიდონ ჯავახიშვილი (დ. 1768 წელს — გ. 25 ივლისი, 1815, რესპუბლიკა ვაიმარი, გერმანია) — სამხედრო პირი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. სპირიდონ ჯავახიშვილი დაიბადა 1768 წელს. 1812 წლის სამამულო ომის დაწყებისას პავლოგრადის ჰუსართა პოლკს მეთაურობდა. თავი ისახელა 1812 წლის 31 ივლისის გოროდეჩნის ბრძოლაში, რისთვისაც გადაეცა ოქროს ხმალი წარწერით "მამაცობისათვის". 1812 წელს 8 ოქტომბერს მონაწილეობდა ნაპოლეონის არმიის ლიტვის კორპუსის განადგურებაში. განსაკუთრებული სიმამაცე გამოიჩინა 14-17 ნოემბერს გამართულ ბრძოლებში, რომელთა მიზანი იყო ნაპოლეონის არმიის განადგურება, ვიდრე იგი ბერეზინას გადალახავდა. ჯავახიშვილი მონაწილეობდა 1813-1814 წლის რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობებში. იგი 1813 გახდა რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. სპირიდონ ჯავახიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯილდო (ფილმი)

ჯილდო — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 1965 წელს გადაღებული ქართული ფილმი. გიორგი ჯარში მსახურობს და რკინიგზის დეპოს გაფიცულ მუშათა დარბევისას შემთხვევით ერთი მათგანი შემოაკვდება. კარგი სამსახურისთვის მას ოქროს თუმნიანით დააჯილდოებენ. ამის შემდეგ გიორგი მოსვენებას დაკარგავს და პატიების სათხოვნელად მოკლულის დედასთან მიდის. ბონდო გოგინავა — გიორგი სესილია თაყაიშვილი — დედა კოტე თოლორაია — უნტერ–ოფიცერი გივი ბერიკაშვილი — პეტო კახი კავსაძე — მუშა კოტე დაუშვილი — ოფიცერი ალექსანდრე ლორთქიფანიძე — ოფიცერი ლეო ფილფანი — მუშა „ჯილდო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ჯილდო — ეროვნული ფილმოგრაფია
უსაფრთხო წყლების ნიშანი

უსაფრთხო წყლების ნიშანი (ასევე ცნობილი როგორც ფარვატერის დასაწყისისა და შუახაზის მაჩვენებელი ნიშანი; ღერძული ნიშანი; ინგლ. Safe Water Mark) ― საზღვაო სანავიგაციო ნიშანი, რომელიც გამოიყენება ნაოსნობისთვის უსაფრთხო წყლების მისათითებლად. უსაფრთო წყლების ნიშნების სერიით წყალმარჩხ ადგილებში უსაფრთხო მარშრუტის მონიშვნაა შესაძლებელი. ღია სანაოსნო ტერიტორიაზე უსაფრთხო წყლების ნიშნები უსაფრთხო, რეკომენდებულ გზაზე მიანიშნებს. ნიშნები მიუთითებენ ფარვატერის უღრმეს ნაწილზე ან ხიდის ქვეშ ყველაზე ღრმა უსაფრთხო გასასვლელზე. იგი შეიძლება მიჯნავდეს მოძრაობის გამყოფი სისტემების მიმართულების ზოლებსაც. უსაფრთხო წყლების ნიშნების გარჩევა შესაძლებელია წითელი და თეთრი ვერტიკალური ზოლებით. ჩვეულებრივ, დამაგრებული აქვს სფეროს ფორმის წითელი ქიმი. ღამით ანათებს თეთრი ფერის მკრთოლვარე, იზოფაზურ, ხანგრძლივად ელვარე შუქს 10 წამიანი ინტერვალით და A მორზეს კოდის შესაბამის შუქს (ერთი მოკლე, ერთი გრძელი გაელვება). კარდინალური ნიშანი ლატერალური ნიშანი სპეციალური ნიშანი განცალკევებული საშიშროების ნიშანი ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი ციცქიშვილი, გ. (2021). ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები (წიგნში საზღვაო საქმე). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა“. IALA. (2023). Navguide 2023: Marine Aids to Navigation Manual (9th ed.). International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities. ↑ NOAA Chart 37222. http://www.charts.noaa.gov/NGAViewer/37222.shtml დაარქივებული 2012-03-24 საიტზე Wayback Machine. See the vicinity of "Hubertgat" ↑ ციცქიშვილი, გ. (2021). ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები (წიგნში საზღვაო საქმე). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა“.
ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი

ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი (ინგლ. Emergency Wreck Buoy) ― გამოიყენება ახლად წარმოქმნილი და გამოუკვლევი წყალქვეშა ნავიგაციური საფრთხის მდებარეობის აღსანიშნად, რომლებიც საზღვაო დოკუმენტებში არ არის შეტანილი. ნიშანი თავსდება გემის ჩაძირვიდან 24-72 საათის განმავლობაში, რის შემდეგაც მის ადგილას მუდმივი ნიშანი (როგორიცაა განცალკევებული საშიშროების ნიშანი ან კარდინალური ნიშანი) უნდა განთავსდეს და სანავიგაციო რუკები განახლდეს. ჩაძირუგლი გემის აღმნიშვნელ საგანგებო ბუის ზოგჯერ ახალი საშიშროების აღმნიშვნელ ნიშანსაც უწოდებენ. აქვს 4, 6 ან 8 ვერტიკალური ყვითელი და ლურჯი ზოლი. დამატებით მასზე შეიძლება გამოსახული იყოს "WRECK" წარწერა. აქვს ნიშანსვეტის ან ბურჯისებური ფორმა. შეიძლება დამაგრებული ჰქონდეს ყვითელი ვერტიკალური ჯვარი (წმინდა გიორგის ჯვარი). ანათებს მონაცვლე/ალტერნატიულ ყვითელ და ლურჯ შუქს 1.5 წამიანი ციკლით, რომელშიც ნახევარი წამით ყვითელ შუქს ანათებს, ნახევარი წამით ― ლურჯ შუქს, ხოლო ნახევარი წამით ბნელი ინტერვალი აქვს. სხვა არცერთი სანავიგაციო ნიშანი არ იყენებს ლურჯ შუქს. ლატერალური ნიშანი კარდინალური ნიშანი უსაფრთხო წყლების ნიშანი სპეციალური ნიშანი განცალკევებული საშიშროების ნიშანი ციცქიშვილი, გ. (2021). ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები (წიგნში საზღვაო საქმე). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა“. IALA. (2023). Navguide 2023: Marine Aids to Navigation Manual (9th ed.). International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities. ↑ Emergency Wreck Buoys, Trinity House, http://www.trinityhouse.co.uk/lighthouses/buoys/emergency_wreck.html. წაკითხვის თარიღი: 24 December 2017 დაარქივებული 2 July 2014[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები ↑ Maritime buoyage system and other aids to navigation, IALA (International Association of Maritime Aids to Navigation and Lighthouse Authorities), 2010, p. 18
ივანე ჯაში

ივანე ჯაში (დ. 23 აპრილი, 1901, ჭოგნარი, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 მაისი, 1984) — ქართველი აგრონომი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1946), პროფესორი (1946), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1962). ივანე ჯაში დაიბადა 1901 წლის 23 აპრილს, სოფელ ჭოგნარში. 1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. 1930–1935 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო და სასწავლო ნაწილში, 1941–1973 წლებში — პრორექტორი სამეცნიერო ნაწილში. 1931–1934 და 1941–1981 წლებში ეკონომიკისა და ორგანიზაციის კათედრის გამგე. ივანე ჯაშის მეთოდური მითითებები „სოციალისტურ სასოფლო-სამეურნეო საწარმოთა ორგანიზაცია“ (1957, 1963) გამოყენებულია სსრკ უმაღლესი სასწავლებლების შესაბამისი საგნის მეთოდურ მითითებებში. მისი მონაწილეობით შედგენილი მუხრანის სასწავლო მეურნეობის საორგანიზაციო გეგმა სანიმუშოდ იქნა აღიარებული სსრკ უმაღლესი სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებლებისათვის. თანაავტორი და რედაქტორია დამხმარე სახელმძღვანელოებისა: „მებაღეობისა და მევენახეობის ორგანიზაცია კოლმეურნეობებში“, „მემინდვრეობის ორგანიზაცია“, „მებოსტნეობის ორგანიზაცია კოლმეურნეობებში“ 1953, „სუბტროპიკული მეურნეობის ორგანიზაცია“ (1951) და სხვა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, მიღებული აქვს ნ. ი. ვავილოვის ოქროს მედალი. გურგენიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 547–548. ივანე ჯაში — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიზო ღელეყვა

გიზო ღელეყვა (დ. 28 აგვისტო, 1948, ნატანები, ოზურგეთის რაიონი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი. 1971 წლიდან ქუთაისის სახელმწიფო დრამატული და სატირის თეატრების მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: მიდი-მოადე (არ. სულაკაურის „სალამურას თავგადასავალი“, რეჟ. ვ. ნიკოლაძე), ვოვა ვაჩეიშვილი (ლ. მიტროფანოვის „მკვლელობა სადგურზე“, რეჟ. თ. მესხი), ილარიონი (ნ. დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“, რეჟ. გ. ქავთარაძე), გირშელი (კ. გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენა“, რეჟ. გ. ქავთარაძე), აბესალო (დ. კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“, რეჟ. გ. ქავთარაძე), დათო (ა. სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“, რეჟ. მ. ფურცხვანიძე), არზაყან ზვამბაია (კ. გამსახურდიას „ზარები გრიგალში“, რეჟ. ი. კაკულია), გიორგი (ი. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივი“, რეჟ. ვ. ტაბლიაშვილი), ჰელიკონი (ა. კამიუს „კალიგულა“, რეჟ. ლ. სვანაძე), ფაილი (რ. ნეშის „წვიმის გამყიდველი“, რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), ეფრაიმ ქებოტი (იუჯინ ო’ნილის „სიყვარული თელებქვეშ“, რეჟ. ა. სახამბერიძე), გიორგი მეცამეტე (ჯ. იოსელიანი, „საქართველოს უკანასკნელი დედოფალი“, რეჟ. გ. კაპანაძე). გადაღებულია ფილმებში: „ბაკულას ღორები“ და „გაქცევა“. არის საქართველოს თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის წევრი, ქუთაისის თეატრალური საზოგადოების წევრი საქართველოს დამსახურებული არტისტი 2000 — ღირსების ორდენი ქუთაისის საპატიო მოქალაქე მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“ გიზო ღელეყვა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დიღმელაშვილი

საკუთარი სახელი დიღმელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე დიღმელოვი (დიღმელაშვილი) — კინოოპერატორი გიორგი დიღმელაშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი) დავით დიღმელაშვილი — ფეხბურთელი
დოდაშვილი

საკუთარი სახელი დოდაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ივანე დოდაშვილი — პოეტი, მთარგმნელი კოტე დოდაშვილი — ენათმეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე სოლომონ დოდაშვილი — ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე რუსუდან დოდაშვილი — ფილოლოგი, მთარგმნელი
ხუნინი

ხუნინი შეიძლება აღნიშნავდეს: ხუნინი — ქალაქი არგენტინაში; ხუნინი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში; ხუნინი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში; ხუნინი — კანტონი ეკვადორში; ხუნინი — პროვინცია პერუში; ხუნინი — რეგიონი პერუში; ხუნინი — ტბა პერუში.
ავსტრიის ფედერალური მხარეები

ავსტრია ფედერაციული რესპუბლიკაა და 9 ფედერალურ მხარეს მოიცავს (გერმ. Länder). გერმანულში სიტყვა Land ქვეყანასაც შეიძლება აღნიშნავდეს, რის გამოც ორაზროვნებისგან თავის ასაცილებლად სიტყვა Bundesländer (სიტყვა-სიტყვით ფედერალური მხარეები) გამოიყენება. ავსტრიის კონსტიტუციაში ორივე ტერმინია გამოყენებული. ფედერალურ მხარეებს შეუძლიათ ინდივიდუალურად კანონების მიღება, რომლებიც კონსტიტუციის ფარგლებში ჯდება. ყოველ მხარეს ავსტრიის პარლამენტში საკუთარი წარმომადგენლები ჰყავს. ავსტრიის ცხრა ფედერალური მხარეა (Bundesländer): ავსტრიის ოლქები ავსტრიის მხარეების დროშები ავსტრიის მხარეების გერბები ↑ Parties and Elections in Europe – Austria (States). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-31. ციტირების თარიღი: 2023-07-22.
რევაზ ჯიბუტი

რევაზ ჯიბუტი (დ. 31 აგვისტო, 1934, ჩოხატაური — გ. 27 მარტი, 1992) — ქართველი ფიზიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1980). საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1985), სკკპ-ის წევრი 1976 წლიდან. რევაზ ჯიბუტი დაიბადა ჩოხატაურში. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი . 1960-1962 და 1964-1980 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1962-1964 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1980 წლიდან ფიზიკის ინსტიტუტში ბირთვული ფიზიკის განყოფილების ხელმძღვანელი იყო, ხოლო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში — კათედრის გამგე. იკვლევდა მსუბუქი ბირთვების სტრუქტურასა და ბირთვულ რეაქციებს. მაღალი ენერგიების γ-კვანტებით მსუბუქი ბირთვების ფოტოგახლეჩის თეორიაში შრომათა ციკლისათვის მიენიჭა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია (1977). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 563. რევაზ ჯიბუტი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დოლენჯაშვილი

საკუთარი სახელი დოლენჯაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანზორ დოლენჯაშვილი — რეჟისორი გურამ დოლენჯაშვილი — გრაფიკოსი, ფერმწერი თეონა დოლენჯაშვილი — მწერალი
დუღაშვილი

საკუთარი სახელი დუღაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ირაკლი დუღაშვილი — სამხედრო და სახელმწიფო მოხელე ნუნუ დუღაშვილი — კომპოზიტორი, მომღერალი
ოდესის ფერისცვალების ტაძარი

ოდესის ფერისცვალების ტაძარი (უკრ. Спасо-Преображенський кафедральний собор в Одесі) — მართლმადიდებლური ტაძარი უკრაინის ქალაქ ოდესაში. ტაძარი უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (მოსკოვის საპატრიარქო) დაქვემდებარებაში იყო. 2023 წლის 23 ივლისს ოდესაზე რუსული სარაკეტო თავდასხმის შედეგად ტაძარი მნიშვნელოვნად დაზიანდა. ოდესის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ეკლესია ქალაქ ოდესაში 1794 წელს არქიტექტორმა გავრილ ბანულესკუ-ბოდონიმ ააშენა. მშენებლობა გეგმას რამდენიმე წლით ჩამორჩა, რის გამოც ახალი რუსეთის ახლად დანიშნულმა გუბერნატორმა, არმან-ემანუელ დე ვინიერო დუ პლესისმა, ჰერცოგი დე რიშელიემ, შენობის დასასრულებლად იტალიელი არქიტექტორი ფრანჩესკო ფრაპოლი დაიქირავა. შენობა კომუნისტებმა 1936 წელს დაანგრიეს. მისი აღდგენა 1999 წელს დაიწყო. ახალი შენობა 2003 წელს აკურთხეს. უფლისწულ ვორონცოვისა და მისი მეუღლის ნეშტი საკათედრო ტაძარში ხელახა გადაასვენეს. ვორონცოვის ძეგლი ტაძრის წინ, მოედანზე დაიდგა. ფერისცვალების ეკლესიის ზარები ირეკებოდა ელექტრონული მოწყობილობით, რომელსაც შეეძლო 99 მელოდიის დაკვრა. 2023 წლის 23 ივლისს საკათედრო ტაძარი მნიშვნელოვნად დაზიანდა რუსეთის მიერ სარაკეტო დაბომბვის შემდეგ. ↑ Fakty https://fakty.com.ua/ua/proisshestvija/20230723-pid-chas-ataky-krylatymy-raketamy-v-odesi-prolunala-seriya-vybuhiv/. აკლია ან იგნორირებულია |title= (დახმარება) ↑ (2001) Commerce in Russian urban culture : 1861–1914. Washington, DC: Woodrow Wilson Center Press [u.a.]. ISBN 0801867509.  ↑ Fakty https://fakty.com.ua/ua/proisshestvija/20230723-pid-chas-ataky-krylatymy-raketamy-v-odesi-prolunala-seriya-vybuhiv/. აკლია ან იგნორირებულია |title= (დახმარება)
კოლხიდმშენი

კოლხიდმშენი (რუს. Колхидстрой) — ერთ-ერთი უდიდესი ინფრასტრუქტურული საბჭოთა პროექტი და საწარმოთა გაერთიანება (ტრესტი), რომელიც მიზნად ისახავდა კოლხეთის დაბლობის დაშრობას, მალარიის მოსპობას რეგიონში და დამშრალი ფართობების ათვისებას. ფოთის მიმდებარე ფართობების დაშრობაზე ოციან წლებშიც გამოიყო გარკვეული სუბსიდიები, მაგრამ ტექნიკის და მუშა ძალის არარსებობის გამო, ასევე ადგილობრივ მოსახლეობაში მალარიით მაღალი ავადობის გამო საქმე ძალიან ნელა მიიწევდა. ამიტომ, 1932 წელს დამტკიცდა მრავალწლიანი პროექტი, რომელსაც დაერქვა კოლხიდმშენი. 1932-1982 წლებში ჭაობებისგან განთავისუბლდა 80 000 ჰექტარზე მეტი ფარტობი, რომელზეც გაშენდა ფერმები, მანდარინის და სხვა ციტრუსის პლანტაციებიი, ჩაის კულტურა, საძოვრები და სხვა. შუა სამოციანებში საბოლოოდ დამარცხებულ იქნა მალარია რეგიონში. 1979 წელს ფოთის მაცხოვრებელთა ინიციატივით, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული გმირების ხსოვნის პატივსაცემად აშენდა დიდების მემორიალი. მემორიალის ავტორები არიან მოქანდაკე, საქართველოს სახალხო არტისტი ელგუჯა ამაშუკელი და ცნობილი არქიტექტორი, პროფესორი ვახტანგ დავითაია, სამშენებლო სამუშაოები კოლხიდმშენის საწარმოთა გაერთიანებამ შეასრულა. მემორიალის შესასვლელში, ცენტრალური სკულპტურული ჯგუფის წინ, გამოსახულია გრანიტის ფილა, რომელზედაც ომის ყველა ცენტრალური ფილაა გამოსახული. არის სამი ელემენტისგან შემდგარი კომპოზიცია ზღვის ტალღების სახით, რომლის წინ არის ახალგაზრდა კაცის სკულპტურა ტოტი ხელში, რომელიც განასახიერებს მსოფლიოს კეთილი ძალების გამარჯვებას ომის ბოროტ ძალებზე. http://korsovet.ge/ksorsg/potivov/ Жу́ков, Ю́рий (Геóргий) Алекса́ндрович, ЛЮДИ 30-х ГОДОВ, Москва: „Советская Россия“, 1965. — გვ. 66-79.
გუფი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი გუფი შეიძლება აღნიშნავდეს: გუფი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში; გუფი — უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმებისა და სხვადასხვა გამომცემლობის კომიქსების პერსონაჟი.
ბულატი

ბულატი (რუს. Булат) — ჯავარდენის ფოლადის რუსული სახელწოდება, რომელიც საბჭოთა კავშირის პერიოდში ხანდახან გამოიყენებოდა ქართულ ენაშიც. დამკვიდრებული მოსაზრებით, რუსული „ბულატი“ უნდა მომდინარეობდეს სპარსული „Pulad“-ისაგან, თუმცა მსგავსი ეტიმოლოგიის ტერმინი მრავალ ენაში გვხვდება: ქართული „ფოლადი“, სომხური „polovat“, ოსური „bulat“, თურქული „bolot“, მონღოლური „bolot“, ქურთული „pula/ pila“, ავღანური „polad“, ბელუჯური „puluad“, არაბული „pulad“, სირიული „paldah“, ფალაური „pulafat“ და ა.შ. ტერმინი სპარსული არ არის და ამ ეტაპზე მისი წარმომავლობა გაურკვეველია. გ. მელიქიშვილის აზრით ტერმინი „Pulad“ უნდა მომდინარეობდეს ირანის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მიკვლეულ ლურსმნულ წარწერაში მოხსენებულ ქვეყნის „Puluad“-ის სახელწოდებიდან. ეს უძველესი ქვეყანა, თანამედროვე ირანის ჩრდილო ნაწილში მდებარეობდა და რომლის ტერიტორიაზე მდიდარი რკინის საბადოები არსებობდა. შესაბამისად, გ. მელიქიშვილის აზრით ირანული ტერმინი „პულუად” („პოლავატ, პოლაპატ”) წარმოიშვა ძველი ჩრდილო ირანის ოლქის „puluadi“-საგან. რუსულ ენაში სიტყვა „ბულატის“ ყველაზე ძველი მოხსენიება ივანე და თევდორე ვისოცკების მიერ გაცემულ სიგელს უკავშირდება, რომელიც 1504 წლით თარიღდება, მანამდე კი გამოიყენებოდა სიტყვა „ხარალუგა“. ამის შემდეგ ტერმინი „ბულატი“ იკაფავს გზას და სალიტერატურო ენაშიც მკვიდრდება. თუმცა ქართული ენისგან განსხვავებით, სადაც ტერმინი „ფოლადი“ განზოგადდა და დამკვიდრდა ყველანაირი სახეობის ფოლადის აღსანიშნავად, რუსულ ენაში ტერმინმა „ბულატმა“ შეინარჩუნა ჯავარდენის გაგება და ის აღნიშნავს მხოლოდ სპეციალურ საიარაღო ფოლადს — ჯავარდენს. XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან შეინიშნებოდა ტენდენცია, რუსული ტერმინი „ბულატი“ ქართულ სალიტერატურო ენაშიც დამკვიდრებულიყო ჯავარდენის აღსანიშნავად, თუმცა ქართულ სალიტერატურო ენაში საიარაღო ფოლადების სახელწოდებების მრავალი ვარიანტი არსებობს, რომელთაგან უძველესია „ბასრი“, ასევე გვხდება „ფოლადი“ და „ჯავარდენი“, ხოლო ცალკეულ კუთხეებში ასევე ფიქსირებულია ლოკალური ტერმინებიც. ამდენად, რუსული სახელწოდების ხელოვნურად დამკვიდრების აუცილებლობას სპეციალისტები ვერ ხედავენ. ↑ Двалишвили Л.Б. Анализ грузинской традиционной терминологии, обозначающей булат и дамасскую сталь // Историческое оружиеведение. 2023. № 12. გვ. 109 - 162. ↑ დვალიშვილი ლ., თბილისური ფოლადი და ელიარაშვილები. თბ. 2023, გვ. 24. ↑ Меликишвили Г. А. О некоторых наименованиях металлов в древневосточных и кавказских языках. Вестник древней истории. N 4 (106). 1968, გვ. 122-127. ↑ Железнов В.Ф. Исторические сведения о булате в России. Сп типо-литография. С-П тюрьмы, 1906, გვ. 40. ↑ ჩოლოყაშვილი კ., ბულატის თბილისელი ოსტატები. მეცნიერება და ტექნიკა, #5, 1956, გვ. 15-16. ↑ თავაძე ფ., ინანიშვილი გ., ამაღლობელი ბ., სხმული ბულატის სტრუქტურული გამოკვლევა. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. 108, N1. თბ.1982, გვ.113-116.
ვალერიან ელანიძე

ვალერიან აბრამის ძე ელანიძე (დ. 11 იანვარი, 1931, სოფ. ჩიღო, ახმეტის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2017) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1999). დაამთავრა ი. გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1960). 1961-1999 წლებში მუშაობდა ამავე დაწესებულებაში (შემდგომში თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) სხვადასხვა სამეცნიერო-პედაგოგიურ თანამდებობაზე. ძირითადად იკვლევდა თუშეთისა და კახეთის ისტორიის საკითხებს. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003). კახეთის ისტორიის პრობლემური საკითხები : მონოგრაფია (ავტორი). - თბილისი, ცოდნა, 2006. - 99940-37-81-1 "ვინამ თქვა თუშთა დალევა?!" (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2001. - 640გვ. . - ISBN: 99928-899-7-7 თუშეთის ისტორიის საკითხები (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1988. - 366 გვ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 613.
კიკნუმი

კიკნუმი — ანტიკური ქალაქი კოლხეთის სამეფოს შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე რიონის ჩრდილოეთით, ისტორიული ქალაქებს ფასისსა და დიოსკურიას შორის. დააარსეს ბერძენმა ვაჭრება. მოხსენიებულია რომაელი ავტორის პომპონიუს მელას (ახ. წ. I ს.) „ქვეყნის აღწერილობაში“. პლინიუს უფროსი (ახ. წ. I ს.) ასახელებს კოლხეთის შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე კიკნუმის მსგავსი სახელწოდების ორ ქალაქს, ერთს — ქ. ფასისის მახლობლად, მეორეს — ქ. სებასტოპოლისთან. ზოგი მკვლევარი კიკნუმს გიენოსთან აიგივებს. Имнадзе М. П., Причерноморские города древней Колхиды, Тб., 1968; იმნაძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 514.
ელაშვილი

საკუთარი სახელი ელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვასილ ელაშვილი — სპორტსმენი (მოფარიკავე) ზაზა ელაშვილი — ქიმიკოსი
ელერდაშვილი

საკუთარი სახელი ელერდაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ელერდაშვილი — ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, პოეტი არსენ ელერდაშვილი — ბიოლოგი ელერდაშვილები — გვარი საქართველოში
ელისაშვილი

საკუთარი სახელი ელისაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალეკო ელისაშვილი — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი ვლადიმერ ელისაშვილი — ბიოლოგი იზოლდა ელისაშვილი — მსახიობი
ერიაშვილი

საკუთარი სახელი ერიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვაჟა ერიაშვილი — ფარმაცევტი ჟუჟუნა ერიაშვილი — ეთნოლოგი, პოეტი
ექვთიმიშვილი

საკუთარი სახელი ექვთიმიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თამაზ ექვთიმიშვილი — მწერალი, დრამატურგი ნანა ექვთიმიშვილი — მწერალი, კინორეჟისორი, სცენარისტი შალვა ექვთიმიშვილი — ფეხბურთელი
მიხეილ გარაგაში

მიხეილ გარაგაში (სომხ. Միքայել Գարագաշ; დ. 1890, ტფილისი — გ. 1940, თბილისი) — სომეხი მსახიობი, სომხეთის სსრ-ის და საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1939). დაიბადა ტფილისში. 1922 წლიდან მუშაობდა ერევნის პირველ სახელმწიფო თეატრში (ამჟამად გ. სუნდუკიანის სახელობის ეროვნული აკადემიური თეატრი) მსახიობად. ძირითადად მეორეხარისხოვან როლებს ასრულებდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ იგი გადავიდა თბილისში, სადაც მუშაობდა თბილისის სომხურ თეატრში მსახიობად. გადაღებულია ფილმებში: „ნამუსი“, „პეპო“, „ზანგეზური“ და სხვა. 1933 წელს მიენიჭა სომხეთის სსრ-ის, ხოლო 1939 წელს კი საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტის წოდება. 1925 : „ნამუსი“ — მედუქნე 1926 : „ზარე“ — თემურ-ბეკი 1926 : „ნათელა“ — დურსუნ-ბეი 1927 : „ავი სული“ — ვაჭარი 1929 : „სახლი ვულკანზე“ — მმართველი 1930 : „ქურდი“ — უფროსი ოსტატი 1935 : „პეპო“ — ზიმზიმოვის მსახური 1938 : „ზანგეზური“ — სამსონი მიხეილ გარაგაში — ეროვნული ფილმოგრაფია მიხეილ გარაგაში — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) Гарагаш Михаил დაარქივებული 2023-07-25 საიტზე Wayback Machine. Гарагаш Михаил Михаил Гарагаш ↑ Микаэл Карагаш - звезда армянского немого кино
ფიოდორ ხარებათი

ფიოდორ ხარებათი (რუს. Фёдор Григорьевич Харебати; დ. 2 სექტემბერი, 1930, სოფელი ისაკაუ, (ზნაურის რაიონი) — გ. 5 ივნისი, 2022, ცხინვალი) — საბჭოთა და ოსი მსახიობი, რეჟისორი, მწერალი, მთარგმნელი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი. მუშაობდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსულ თეატრში. ათობით როლი შეასრულა ცხინვალის ოსური თეატრის სცენაზე. 1980 წლიდან მან თეატრის დამდგმელ რეჟისორად დაიწყო მუშაობა. ასევე აქტიურად მოღვაწეობდა ლიტერატურულ და პუბლიცისტიკის სფეროში. მის კალამს ეკუთვნის რეცენზიები, მოთხრობები, პიესების თარგმანები და სხვა. Умер актер и режиссер Федор Харебати ↑ Не стало народного артиста Южной Осетии Федора Харебати