laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იაპონიის თავდაცვის ძალები

იაპონიის თავდაცვის ჯარი (იაპონ. 自衛隊 Jieitai?), ან ითჯ — შეიარაღებული შენაერთები იაპონიაში. შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, როდესაც იაპონია იყო ოკუპირებულია აშშ-ის მიერ. მრავალი წლის განმავლობაში იაპონიის ჯარები არ მონაწილეობდნენ სამხედრო ოპერაციებში იაპონიის გარეთ, თუმცა ბოლო დროს ითჯ მონაწილეობს საერთაშორისო მშვიდობისმყოფელ ოპერაციებში. ბოლო დროს ჩრდილოეთ კორეასთან ურთიერთობების გართულებამ გამოიწვია ითჯ-სა და მისი როლის ირგვლივ დებატები . იაპონიის სამხედრო პოლიტიკა დაფუძნებულია შემდეგ პრინციპებზე: თავდასხმის მიუღებლობა ატომური იარაღის გამოყენების მიუღებლობა სამხედრო ძალების კონტროლი ჯარის ქმედებებზე 2005 წლის მონაცემებით ითჯ ითვლის 239 430 ადამიანს, აქედან 147 737 ადამიანი მსახურობს სახმელეთო ჯარში, 44 327 ფლოტში, 45 517 საჰაერო ძალებში, ხოლო 1849 ადამიანი გენერალურ შტაბში. რეზერვისტთა რაოდენობა არის 57 899 ადამიანი. უმაღლესი მთავარსარდალი არის პრემიერ-მინისტრი, რომელსაც ემორჩილება იაპონიის თავდაცვის მინისტრი. იაპონიის თავდაცვის მინისტრს ემორჩილება თავდაცვის-ვიცე მინისტრი, ხოლო მის დაქვემდებარებაშია გენერალური შტაბის უფროსი.. იაპონიის ჯარი იყოფა ხუთ არმიად, ხუთ საზღვაო დანაყოფად და სამ საჰაერო რაიონად. იაპონელი კადეტი ოფიცრები იაპონელი მეზღვაურები JDS Kongo-ს ბორტზე რაკეტა A SM-3 გაშვებულია ხომადლ JDS Kongo-დან. იაპონელი ჯარისკაცი ღამის ხედვის ხელსაწყოთ 90 ტიპის ტანკი, იაპონიის ძირითადი საბრძლო ტანკი. 81 მილიმეტრიანი მორტირა ტაკანამის კლასის გამანადგურებელი მიცუბისის F-2 გამანადგურებელი ოიაშიოს კლასის წყალქვეშა ნავი იაპონელი ჯარისკაცები წვრთნისას იაპონელი მეზღვაურები იაპონელი გენერლები წვრთნებზე დაზარალებულთა დახმარება იაპონელი ჯარისკაცის ფორმა, ერაყი, ბაღდადი C-130 ჰერკულესი ერაყში 90 ტიპის ტანკი Maeda, Tetsuo, David J. Kenney (ed. and intro.), and Steven Karpa (trans.). The Hidden Army: The Untold Story of Japan’s Military Forces. Chicago: edition q, 1995. ISBN 1-883695-01-5. Ministry of Defense Joint Staff Office Website დაარქივებული 2008-01-17 საიტზე Wayback Machine. Japan Ground Self-Defence Force Website Japan Air Self-Defense Force Website დაარქივებული 2008-02-19 საიტზე Wayback Machine. Japan Maritime Self-Defense Force Website დაარქივებული 2007-12-08 საიტზე Wayback Machine. Library of Congress Country Studies--Japan Yokosuka Naval Base Community Website დაარქივებული 2008-10-18 საიტზე Wayback Machine. ↑ Japan - Introduction. Globalsecurity.org. ციტირების თარიღი: 2006-03-05. ↑ „Japan fires on 'intruding' boat“. BBC. 2001-12-22. ↑ „Japan Mulls Constitutional Reform“. VOA News. 2006-02-15. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-03-04. ციტირების თარიღი: 2010-06-18. ↑ Personnel of JSDF. Japan Defense Agency. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-05-02. ციტირების თარიღი: 2006-04-23. ↑ Chief of Staff,Joint Staff,Ministry of Defense,Japan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-08-17. ციტირების თარიღი: 2010-06-18.
იაპონიის თავდაცვის სახმელეთო ძალები

იაპონიის თავდაცვის სახმელეთო ძალები (იაპონ. 陸上自衛隊 რიკუჯო ჯიეიტაი?), ან ითსძ, სამხედრო სახმელეთო შენაერთი იაპონიაში. შტაბ-ბინა მდებარეობს ტოკიოში. ამ მომენტისთვის ჯარს ხელმძღვანელობს გენერალი იოშიფუმი ჰიბაკო. ითსძ ითვლის 147 000 ჯარისკაცს. Type 90 (341)  იაპონია Type 74 (561)  იაპონია Type 89 Fighting Vehicle (69)  იაპონია Type 75 155 mm Self-propelled howitzer (140)  იაპონია M110 howitzer (90)  აშშ MLRS (90)  აშშ Type 99 155 mm Self-propelled howitzer (87)  იაპონია FH-70 (480)  იტალია /  გერმანია /  გაერთიანებული სამეფო M2 107mm Mortar  აშშ Type 64 81mm Mortar  იაპონია L16 81mm Mortar  გაერთიანებული სამეფო RT 120mm Mortar  საფრანგეთი Type 96 120mm Self-Propelled Mortar  იაპონია Type 82 Command and Communication Vehicle (250)  იაპონია Type 87 Reconnaissance and Warning Vehicle (100)  იაპონია Chemical Reconnaissance Vehicle  იაპონია Light Armored Vehicle (1524)  იაპონია Type 73 Armored Personnel Carrier (340)  იაპონია Type 96 Wheeled Armored Personnel Carrier (322)  იაპონია [1] დაარქივებული 2014-02-22 საიტზე Wayback Machine. Type 87 Self-Propelled Anti-Aircraft Gun (41)  იაპონია Type 01 Light Anti-Tank Missile (1073)  იაპონია Type 79 Anti-Landing craft and Anti-Tank Missile  იაპონია Type 87 Anti-Tank Missile  იაპონია Type 88 Surface-to-Ship Missile  იაპონია Type 96 Multi-Purpose Missile System  იაპონია Improved-HAWK  აშშ FIM-92A Stinger (80)  აშშ Type 81 Short-Range Surface-to-Air Missile (57)  იაპონია Type 91 Portable Surface-to-Air Missile (210)  იაპონია Type 93 Short-Range Surface-to-Air Missile (90)  იაპონია Type 03 Medium-Range Surface-to-Air Missile  იაპონია Hitachi Type 73  იაპონია Mitsubishi Type 73 Light Truck  იაპონია Toyota Type 73 Medium Truck  იაპონია Isuzu Type 73 Heavy Truck  იაპონია Toyota High Mobility Vehicle  იაპონია Howa Type 89 (90000)  იაპონია Howa Type 64  იაპონია Type 06 rifle grenade  იაპონია Minebea 9mm Machine Pistol  იაპონია Sumitomo MINIMI 5.56mm Machine Gun (4244)  ბელგია Sumitomo M2 12.7mm Heavy Machine Gun  აშშ Howa Type 96  იაპონია M4 carbine  აშშ (მხოლოდ იაპონიის საგანგებო ძალები) NTK/Sumitomo Type 62 machine gun  იაპონია SCK/Minebea 9mm Pistol  შვეიცარია M24 Sniper Weapon System (1027)  აშშ Howa 84RR  შვედეთი Nissan/IHI Aerospace 110mm LAM  გერმანია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაპონიის თავდაცვის სახმელეთო ძალები Japan Ground Self-Defense Force (იაპონური) Japan Globalsecurity.org JGSDF section Number of Tanks and Major Artillery and Performance Specifications დაარქივებული 2007-07-05 საიტზე Wayback Machine. Number of Major Aircraft and Performance Specifications დაარქივებული 2009-01-09 საიტზე Wayback Machine. Guided Missile Specifications დაარქივებული 2008-02-19 საიტზე Wayback Machine. [2] დაარქივებული 2015-02-01 საიტზე Wayback Machine.
მოციქულთასწორი

მოციქულთასწორი (ბერძ. Ισαπόστολος, ლათ. aequalis apostolis) — იმ წმინდანთა სახელწოდება, რომლებმაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს სახარების ქადაგებისა და ქრისტიანობაზე ხალხების მოქცევის საქმეში. მართლმადიდებელი ეკლესია მოციქულთასწორს უწოდებს: მარიამ მაგდალინელს (I საუკუნე. ხსენება 9 აპრილს, 4 მაისს, 22 ივლისს), პირველმოწამე თეკლას (I-II საუკუნეები. ხს. 24 სექტემბერს); წმინდა ამბერკი იერაპოლელს (II საუკუნე. ხს. 22 ოქტომბერს); წმინდა მეფე კონსტანტინეს (დაახ. 272–337) და დედამისს , დედოფალ ელენეს (დაახ. 250–330. ხს. 6 მარტს, 21 მაისს); ქართველთა განმანათლებელ წმინდა ნინოს (დაახ. 301–332. ხს. 14 იანვარს, 1 ოქტომბერს); სლავთა განმანათლებლებს კირილე და მეთოდეს (შესაბამისად, 827–869 და 826–885. ხს. 14 თებერვალს, 6 აპრილს, 11 მაისს, 27 ივლისს); რუსეთის მთავარ ვლადიმირს (დაახ. 958–1015 წწ. ხს. 15 ივლისს) და მის ბებიას, ოლღას (დაახ. 890–969. ხს. 11 ივლისს); წმინდა ნიკოლოზს, იაპონიის არქიეპისკოპოსს (1836-1912 წწ. ხს. 3 თებერვალს). ↑ წმინდანთა ხსენების დღეები აქაც და ქვემოთაც მოცემულია ძველი სტილით. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-05. ციტირების თარიღი: 2012-09-05.
მიკრორაიონი

მიკრორაიონი (რუს. микрорайо́н, გამარტ. ჩინ.: 小区; Xiǎoqū), რეზიდენციული უბანი — ქალაქის თანამედროვე საცხოვრებელი განაშენების პირველადი ერთეული. იგი უმთავრესი სტრუქტურული ელემენტია საბჭოთა კავშირის, სხვა ვარშავის პაქტის ქვეყნებისა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ურბანულ რეზიდენციულ დაგეგმარებაში. ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქალაქებისა და ქალაქის ტიპის დასახლების საცხოვრებელი უბნები ამ კონცეფციის მიხედვით შენდებოდა. საბჭოთა კავშირის მშენებლობის წესებისა და ნორმატივების მიხედვით, ტიპური მიკრორაიონი 10-60 ჰა მოიცავდა, ზოგიერთ რაიონში 80 ჰა-მდე (თუმცა არა უმეტეს), შედგებოდა საცხოვრებელი მრავალსართულიანი ბინებისა და საყოფაცხოვრებო დანიშნულების დამხმარე შენობა-ნაგებობებისგან. როგორც წესი, მთავარი გზატკეცილები, მწვანე ზოლები და ბუნებრივი ბარიერები ქმნიდა მიკრორაიონთა საზღვრებს, რაც საშუალებას იძლეოდა გზატკეცილთა საერთო სიგრძის, ასევე მისი რემონტისა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის დანახარჯების შემცირებას. მთავარ სამანქანო გზებს მიკრორაიონის ტერიტორია არ უნდა გადაეკვეთა. მირკორაიონში შესასვლელელბი ერთმანეთისგან არაუშორეს 300 მეტრისა უნდა ყოფილიყო. საყოფაცხოვრებო მომსახურების შენობების მისაწვდომლობა (სკოლებისა და ბაგა-ბაღების გამორიცხვით) უზრუნველყოფილი იყო 500 მეტრიანი ლიმიტის დაწესებით — ანუ ეს იყო უშორესი დართული დისტანცია ნებისმიერი საცხოვრემელი კორპუსიდან. ქალაქის დამგეგმავის ერთ-ერთ მიზანთაგანი იყო საყოფაცხოვრებო შენობები განელაგებინა ისე, რომ მათი რიცხვი მინიმუმამდე შემცირებულიყო ამ ნორმების დაურღვევლად. ტიპური საყოფაცხოვრებო მომსახურების ნაგებობა მოიცავდა საშუალო სკოლას, სკოლამდელ დაწესებულებებს (როგორც წესი ბაგა-ბაღები), სასურსათო მაღაზიებს, პირადი მომსახურების მაღაზიებს, კაფეებს, კლუბებს, ბავშვთა სათამაშო ეზოებს, შენობათა ტექნიკური მომსახურების ბიუროებს და ასევე სხვადასხვა სპეციალიზებულ მაღაზიას. ამგვარ შენობათა ზუსტი რიცხვი დამოკიდებული იყო დისტანციის მოთხოვნებსა და მიკრორაიონის მოსახლეობის სიმჭიდროვეზე, ასევე გარკვეულ ერთ სულ მოსახლეზე დადგენილ სტანდარტებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 691.
ვიშის რეჟიმი

ვიშის რეჟიმი (ფრანგ. Régime de Vichy), ვიშის საფრანგეთი ან ვიშის მთავრობა — 1940 წლის აგვისტოდან 1944 წლამდე არსებული საფრანგეთის მთავრობა. ვიშის რეჟიმის წინ არსებობდა საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა, ხოლო მის შემდგომ იყო დროებითი მთავრობა. ვიშის რეჟიმის შექმნას წინ უძღოდა მეორე მსოფლიო ომში საფრანგეთის მარცხი ნაცისტურ გერმანიასთან. ახლად შექმნილ სახელმწიფოს სათავეში ჩაუდგა მარშალი ანრი ფილიპ პეტენი. ვიშის რეჟიმი ვერ აკონტროლებდა საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილს, ვინაიდან ეს ტერიტორია გერმანულ ვერმახტს ჰქონდა დაკავებული. რეჟიმის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ვიში. პეტენი და ვიშის რეჟიმის წარმომადგენლები, თანამშრომლობდნენ გერმანელებთან. აქაც ისევე ხორციელდებოდა ებრაელების დევნა როგორც გერმანულების მიერ დაპყრობილ სხვა ტერიტოირებზე. რამდენიმე წილის შემდეგ, შარლ დე გოლმა ვიშის რეჟიმის არალეგიტიმურობის საკითხი დააყენა. მოკავშირეების მიერ საფრანგეთში შეჭრის და ოპერაცია ოვერლორდის წარმატებით გახორციელების შემდეგ, შარ დე გოლი გახდა საფრანგეთის დროებითი მთავრობის ხელმძღვანელი. 1944 წელს გათავისუფლდა პარიზი. მოკავშირეების მიერ შარ დე გოლის მთავრობა ლეგიტიმურად იქნა აღიარებული. პეტენის მთავრობა გადავიდა გერმანიაში და 1945 წლის აპრილამდე დევნილი მთავრობის სტატუს ატარებდა. მეორე მსოფლიო ომში მოკავშირეების გამარჯვების შემდეგ, ვიშის რეჟიმის წარმომადგენლების უმრავლესობას დახვრეტა მიესაჯა, ანალოგიური ბედი ელოდა პეტენსაც. მას წაუყენეს სამშობლოს ღალატის ბრალდება, თუმცა მოგვიანებით დახვრეტა სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს. Azema, Jean-Pierre, ed. Collaboration and Resistance: Images of Life in Vichy France 1940–1944 (2000) 220pp; photographs Boyd, Douglas. Voices from the Dark Years: The Truth About Occupied France 1940-1945 (The History Press, 2015) Burrin, Philippe. France Under the Germans: Collaboration and Compromise (1998) მარსელ ოფულზი, The Sorrow and the Pity (1969). კლოდ შაბროლი, The Eye of Vichy (1993). სიმონ კიცონის Vichy web-page Original "Establishment of the Vichy government" constitutional act Map of the "free" and "occupied" French zones დაარქივებული 2005-04-13 საიტზე Wayback Machine. National Geographic coverage of the armistice დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Obituary of a Republic დაარქივებული 2013-07-21 საიტზე Wayback Machine. Time Magazine, 22 July 1940 Vica Nazi Propaganda Comics – Duke University Libraries Digital Collections—Pro-Nazi comics produced in Vichy France NAZI diplomacy: Vichy, 1940 The Holocaust in France დაარქივებული 2019-02-22 საიტზე Wayback Machine. , Yad Vashem-საიტზე Liberty, Equality, Fraternity, But Not for All: France and the "Alien" Jews, 1933–1942 დაარქივებული 2023-04-05 საიტზე Wayback Machine.
ალექსანდრე II (პაპი)

ალექსანდრე II (ლათ. Alexander PP. II; დ. ? — გ. 21 აპრილი, 1073) — რომის პაპი 1061–1073 წლებში. ალექსანდრე II დაიბადა მილანში. აირჩიეს 1061 წლის 30 სექტემბერს და იყო რომის პაპი 1073 წლის 21 აპრილამდე. მის შემდეგ ტახტი დაიკავა გრიგოლ VII-მ (1073-85). ბიოგრაფია
10 თებერვალი

10 თებერვალი — გრიგორიანული კალენდრის 41-ე დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 324 დღე (ნაკიან წელში - 325). 1605 : უილიამ შექსპირის „ვენეციელი ვაჭრის“ პირველი წარმოდგენა ლონდონში. 1784 : ეკატერინე II-ის განკარგულებით ყირიმის ნავსადგურსა და ციხე-სიმაგრეს დაერქვა სევასტოპოლი. 1918 : თბილისში, ყოფილ ალექსანდრეს ბაღში სახალხო გვარდიამ ტყვიამფრქვევებისა და შაშხანების ცეცხლით დაარბია მუშათა მასშტაბური საპროტესტო გამოსვლა. 1996 : აი-ბი-ემის კომპიუტერმა „დიპ-ბლუმ“ ჭადრაკში დაამარცხა მსოფლიო ჩემპიონი გარი კასპაროვი. 1998 : აზერბაიჯანში გაუქმდა სიკვდილით დასჯა. 2005 : ჩრდილოეთ კორეა აცხადებს, რომ ბირთვულ იარაღს ფლობს. 2006 : გაიხსნა XX ზამთრის ოლიმპიური თამაშები ტურინში (იტალია). 1606 : კრისტინა მარია დე ბურბონი — საფრანგეთისა და ნავარის პრინცესა. 1775 : ჩარლზ ლემი — ინგლისელი მწერალი. 1890 : ბორის პასტერნაკი — რუსი პოეტი და მწერალი 1892 : ვალერიან თევზაძე — ქართველი ოფიცერი 1894 : ჰაროლდ მაკმილანი — დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო მოღვაწე. 1897  : ჯუდით ანდერსონი — ავსტრალიელი მსახიობი 1898 : ბერტოლტ ბრეხტი — გერმანელი მწერალი 1902 : უოლტერ ბრატენი — ამერიკელი ფიზიკოსი. 1922 : არპად გენცი — უნგრელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე 1924 : აკაკი ბაინდურაშვილი — ქართველი ფსიქოლოგი. 1929 : ჯერი გოლდსმიტი — ამერიკელი კომპოზიტორი. 1931 : ლევან (ბუთური) ცინცაძე — ქართველი სცენარისტი. 1934  : თენგიზ მირზაშვილი — ქართველი მხატვარი 1941 : სანდრო მრევლიშვილი — ქართველი რეჟისორი 1946 : მიქაელ არუთინიანი — სომხეთის მე-7 თავდაცვის მინისტრი (2007–2008) 1949 : ანატოლი როშჩუფკინი — რუსი მწერალი. 1961 : ნიკოლოზი — ახალქალაქისა და კუმურდოს ეპარქიის მიტროპოლიტი 1962 : კლიფ ბარტონი — ამერიკელი მუსიკოსი 1967 : ლორა დერნი — ამერიკელი მსახიობი 1970 : ოსნე საიეშტადი — ნორვეგიელი შტატგარეშე ჟურნალისტი და მწერალი 1974 : დევიდ დათუნა — ამერიკელი ხელოვანი 1976 : ზაზა ჯანაშია — ქართველი ვეტერანი ფეხბურთელი 1984 : ზაზა ფაჩულია — ქართველი კალათბურთელი. 1985 : სელჩუქ ინანი — თურქი ფეხბურთელი. 1986: რადამელ ფალკაო — კოლუმბიელი ფეხბურთელი 1987 : პოლი გენოვა — ბულგარელი მომღერალი 1988 : ჯეიდ რემსი — ინგლისელი მსახიობი. 1837 : ალექსანდრე პუშკინი — რუსი მწერალი. 1891 : სოფია კოვალევსკაია — რუსი მათემატიკოსი. 1923 : ვილჰელმ კონრად რენტგენი — გერმანელი ფიზიკოსი. 1939 : პიუს XI — რომის პაპი. 1990 : ოთარ გიგინეიშვილი — ქართველი ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე. 2005 : ართურ მილერი — ამერიკელი დრამატურგი. 2009 : ნუგზარ შატაიძე — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, ესეისტი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: სტეფანე ხირსელი ეფრემ ასური პალადი მეუდაბნოე ისააკ ასური სხვა თვეები:
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუს. Большая советская энциклопедия, БСЭ) — ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი და ყოვლისმომცველი ენციკლოპედია, გამოცემული საბჭოთა ენციკლოპედიის სახელმწიფო გამომცემლობის მიერ. სულ გამოვიდა სამი გამოცემა. პირველი გამოცემა 65 ტომით (65.000 თემით, პლუს დამატებითი ტომი სსრ კავშირის შესახებ) გამოვიდა 1926–1947 წლებში, მთავარი რედაქტორი იყო ოტო შმიდტი (1941-მდე). მეორე გამოცემა 50 ტომით (100.000 თემა, პლუს დამატებითი ტომი) გამოიცა 1950–1958 წლებში; მთავარი რედაქტორები: სერგეი ვავილოვი (1951-მდე) და ბორის ვედენსკი (1969-მდე); ორი საინდექსო ტომი ამ გამოცემისთვის გამოიშვა 1960 წელს. მესამე გამოცემა დაიბეჭდა 1969–1978 წლებში და შეიცავდა 30 ტომს (100.000 თემა, პლუს საინდექსო ტომი, რომელიც 1981-ში გამოვიდა; ასევე ტომი 24 არის ორ წიგნად, ერთ-ერთი მათგანი სქელტანიანი წიგნია სსრ კავშირის შესახებ), 50 მილიონი სიტყვით, მთავარი რედაქტორი — ალექსანდრე პროხოროვი (1969-დან). მესამე გამოშვება ითარგმნა ინგლისურად 1973 წლიდან. ყოველი ტომი ცალკე ითარგმნებოდა და საჭიროებდა საინდექსო ტომის გამოყენებას ყოველი თემის მოსაძებნად. 1957–1990 წლებში დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის ყოველწლიური გამოცემა იბეჭდებოდა, რომელშიც სტატიები და თემები საბჭოთა კავშირსა და მსოფლიო მოვლენებზე განახლებული ინფორმაციით შედიოდა. პირველი ონლაინ გამოცემა, მესამე (ე.წ. წითელი) გამოცემის ტექსტისა და გრაფიკის ზუსტი რეპლიკა გამოსცა Rubricon.ru-მ 2000 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 531. დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია, ა. მ. პროხოროვის რედაქციით (ნიუ-იორკი: მაკმილანი, ლონდონი: კოლიე მაკმილანი, 1974–1983), 31 ტომი, სამი საინდექსო ტომი. დსე ყველა სურათითა და სტატიით რუბრიკონის ვებგვერდზე დაარქივებული 2006-04-14 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Большая Советская Энциклопедия (БСЭ) и Ежегодники დაარქივებული 2005-04-28 საიტზე Wayback Machine. Ежегодники Большой Советской Энциклопедии დაარქივებული 2019-11-25 საიტზე Wayback Machine. Большая Советская Энциклопедия (БСЭ)
პასხალის I

პასხალის I (ლათ. Paschalis PP. I; დ. უცნობია — გ. 11 თებერვალი, 824) — რომის პაპი 817–824 წლებში. პასხალის I აირჩიეს სტეფანე IV (V)-ის გარდავცალების შემდეგ, 817 წლის 25 იანვრიდან და იყო პაპი გარდაცვალებამდე, 824 წლის 11 თებერვლამდე. პასხალის I რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პასხალის I“ ვიკისაწყობში. Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes
ვიში

ვიში (ფრანგ. Vichy; ოქსიტ. Vichèi) — საკურორტო ქალაქი კომუნა ალიეს დეპარტამენტში, ოვერნის რეგიონი. მეორე მსოფლიო ომის პოერიოდში, როდესაც გერმანელების მიერ მოხდა საფრანგეთის ოკუპაცია, სამხრეთ საფრანგეთში შეიქმნა ვიშის რეჟიმი. ახლად შექმნილი სახელმწიფოს ადმინისტრაციული ცენტრი სწორედ ქალაქი ვიში იყო. ვიშის რეჟიმი არსებობდა 1940 წლიდან 1944 წლამდე. დასახლებულ პუნქტში მიედინება მდინარე ალიე. მდინარე სათავეს ცენტრალური მასივიდან იღებს, რომელიც ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს. ვიშიდან რამდენიმე კილომეტრში არის ოვენის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი კლერმონ-ფერანი. ამ მხარეში კლიმატური პირობები საკმაოდ მკაცრია, რაც განპირობებულია მაღალი სიმაღლით, თუმცა ვიში მდებარეობს შედარებით დაბალ ადგილას რის გამოც ქალაქის მიდამოებში ძირითადად კონტინენტური ჰავაა. ქალაქის გარშემო არსებობს ვულკანური რელიეფი, ამ ტერიტორიაზე ვულკანის ამოფრქვევა დაახლოებით 150,000 წელი არ მომხდარა. სწორედ ვულკანური წარმოშობისაა აქ არსებული მრავალი თერმული წყალი. ვიშის დაძმობილებული ქალაქებია: ვილჰემსჰაფენი, ქვემო საქსონია, გერმანია ბედ-ტიოლცი, ბავარია, გერმანია რეინ-ნეკარი, ბადენ-ვიურტემბერგი, გერმანია დანფერმლინი, ფაიფი, გაერთიანებული სამეფო ლაგრონო, ლა რიოხა, ესპანეთი კლუ«-ნაპოკა, კლუჟი, რუმინეთი სარატოგა-სპრინგსი, ნიუ-იორკი, აშშ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიში ოფიციალური საიტი (ფრანგული) ↑ https://www.ville-vichy.fr/elus/maire ↑ Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66049091"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q373724"></a> ↑ Annuaire de service-public.fr <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3480047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q97451652"></a> ↑ Historical Weather for Vichy, France. Weatherbase.com. ციტირების თარიღი: Dec 20 2008.
ცროლი

ცროლი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარეების ხევსურეთის არაგვისა და არღუნის სათავეებში. მოქცეულია კალოთანის უღელტეხილის აღმოსავლეთით, ხევსურეთში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3441 მ. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“–ს „ქრონიკის“ თანახმად, როცა ალექსანდრე მაკედონელმა დაიპყრო ქართლი, მის მმართველად დანიშნულ აზოს საზღვრად დაუდგინა აღმოსავლეთით ჰერეთი, დასავლეთით – ეგრის წყალი, სამხრეთით – სომხითი, ხოლო ჩრდილოეთით – ცროლის მთა („მთაჲ ცროლისაჲ“). საისტორიო წყაროების პარალელურად ცროლის მთა ხევსურებისა და ქისტების საზღვრად განიხილებოდა, როგორც ამას ერთი ხალხური ლექსი ამტკიცებს: შიბწვერო გადასავალო მოგლილო ჯიხვებისაო, საზღვარო სისხლით მოსვრილო ჩვენო და ქისტებისაო.... ანდრეზებიდანაც ჩანს, რომ ხევსურთა წარმოდგენით ცროლის მთაზე გადიოდა „დედამიწის შუა სამანი“. ცროლის მთაზე, 3100 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს „სანება ცროლის წვერისა“ (მფრინავი ანგელოზი), ნადირ-მონადირეთა და „მეკოპრეთა“ სალოცავი ხატი. ცროლის მთასთან არის დაკავშირებული აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არაერთი ხალხური გადმოცემა, „ანდრეზი“. ერთ-ერთი ასეთი ანდრეზის თანახმად, სანამ სანება ცროლს დაარსდებოდა, იგი მინდორში ყოფილა, ერთი სოფლის ახლოს. სანების (სამების) ჯვარი ახლაც სხვადასხვა ადგილას ილოცება, მაგრამ მისი მთავარი სამლოცველო და საარსო ადგილი სწორედ ცროლის მთაზე მდებარეობს. ამ ჯვარს მისი ყმები ასე მოიხსენიებდნენ: სანამ სანება მინდორში მდგარა, ბარის ხალხს ის თურმე ძალიან სწამდა, როდესაც ჯვარში მისვლა ეგულებოდათ, დღეობის მოახლოებასთან დაკავშირებით, ერთი თვე წმინდად ეჭირათ თავი: არ გაივლიდა უწმინდურ ადგილას, ქალს ახლოს არ გაეკარებოდა. თუ ასეთი რამ მაინც მოხდებოდა, მაშინ ჯვარში აღარ წავიდოდა. თუ მაინც მივიდოდა, მაშინ ძალიან ცუდად წაუვიდოდა საქმე. ჯერ, თურმე, თითო–ოროლა კაცს დაუწყია ჯვარში უწმინდურად სიარული, შემდეგ ასეთი ხალხი მომრავლებულა. ამის გამო ჯვარი გამწყრალა, ბარიდან აყრილა და მთაში წავიდა, სოფელს არც იქ გაეკარა და მაღალ მთაზე, ცროლზე დაარსდა, „ჴმელთ შუაჩი“. ნახსენებია კ. გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენაში“ ზვიად სპასალარის მიერ ფხოვში ლაშქრობასთან დაკავშირებით. ნატო დავითაშვილის ფენტეზის ჟანრის რომანში „ნისლებში და ნისლებს მიღმა“ ცროლის მთას ერთ-ერთი საკვანძო ადგილი უკავია. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 228-230, ISBN 978-99940-27-10-1. ↑ ცროლი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979, გვ. 320 ↑ ხადუს სალოცავი - „დედამიწის შუა სამანი ცროლის მთაზე...“ : (ანდრეზული ცოდნა), მითი და ტრადიცია: იბერიის ცივილიზაცია, თბ., 2008, წიგნი III, კავკასია „სოლარულ წრეში“, გვ. 11-12 ↑ მითოლოგიური ენციკლოპედია ყმაწვილთათვის, ქართული მითოლოგია, წიგნი III, ავტორი ზ. კიკნაძე, თბ., 2004, გვ. 104–105 ↑ ზურაბ კიკნაძე, ანდრეზები (აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის რელიგიურ–მითოლოგიური გადმოცემები), ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბ., 2009, გვ. 81–81
ევგენი II (პაპი)

ევგენი II (ლათ. Eugenius PP.; დ. უცნობია — გ. 27 აგვისტო, 827) — რომის პაპი 824–827 წლებში. ევგენი II აირჩიეს 824 წლის 11 მაისს და იყო რომის პაპი გარდაცვალებამდე, 827 წლის 27 აგვისტომდე. წარმოშობით რომაელი. მის შემდგომ პაპაი გახდა ვალენტინუსი. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ვალენტინუსი (პაპი)

ვალენტინუსი (ლათ. Valentinus PP.; დ. უცნობია — გ. 16 სექტემბერი, 827) — რომის პაპი 827 წლის 1 სექტემბერი — 16 სექტემბერი. ვალენტინუსი აირჩიეს 827 წლის 1 სექტემბერ და რომის პაპი იყო დაახლოებით ორი კვირა 827 წლის 16 სექტემბრამდე. მისი გარდაცვალების შემდეგ პაპად აირჩიეს გრიგოლ IV. ვალენტინუსის პონტიფიკატი იმდენად მცირე იყო, რომ მან ვერ შეძლო რამე განსაკუთრებულის გაკეთება. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
გრიგოლ IV (პაპი)

გრიგოლ IV (ლათ. Gregorius PP. IV; დ. უცნობია — გ. 25 იანვარი, 844) — რომის პაპი 827– 844 წლებში. გრიგოლ IV აირჩიეს 827 წლის 20დეკემბერს და იყო რომის პაპი გარდაცვალებამდე, 844 წლის 11 იანვრამდე. გრიგოლმა ხელი შეუწყო არქიტექტურული ძეგლების აღდგენას, ასევე ყოველთა წმინდანთა დღის აღნიშვნას. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“[მკვდარი ბმული]
საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა

საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა (ფრანგ. La Troisième République) არსებობდა 1870 წლიდან , ნაცისტური გერმანიის მიერ 1940 წელს საფრანგეთის დაპყრობამდე, რასაც ვიშის რეჟიმის შექმნა მოყვა. მესამე რესპუბლიკამდე არსებობდა საფრანგეთის მეორე იმპერია. საფრანგეთი აწარმოებდა ომს პრუსიასთან, 1870 წელს სედენას ბრძოლაში საფრანგეთის 80 ათასიანი არმია და იმპერატორი ნაპოლეონ III პრუსიელებს დანებდნენ. კათოლიკური ეკლესიის ხელშეწყობით 1871 წლის არჩევნებში მონარქისტებმა გაიმარჯვეს. ეროვნული კრება ბორდოში შეიკრიბა, შექმნა საფრანგეთის მთავრობა რომლის სათავეში ადოლფ ტიერი მოექცა. კრება დათანხმდა გერმანელების მიერ შემოთავაზებულ საზავო პირობებს. ეროვნულმა კრებამ რამდენიმე წელიწადში მიიღო ქვეყნის კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც საფრანგეთის მმართველი პრეზიდენტი გახდა, რომელსაც 7 წლის ვადით ირჩევდნენ. Bernard, Philippe, and Henri Dubief. The Decline of the Third Republic, 1914–1938 (The Cambridge History of Modern France) (1988) excerpt and text search Brogan, D. W The development of modern France (1870-1939) (1953) Bury, J. P. T. France, 1814-1940 (2003) ch 9-16 Fortescue, William. The Third Republic in France, 1870-1940: Conflicts and Continuities (2000) excerpt and text search Hutton, Patrick H., ed. Historical Dictionary of the Third French Republic, 1870–1940 (Greenwood, 1986), 1206pp online edition Larkin, Maurice. France since the Popular Front: Government and People, 1936–1986 (Oxford UP, 1988) Mayeur, Jean-Marie, and Madeleine Rebirioux. The Third Republic from its Origins to the Great War, 1871–1914 (The Cambridge History of Modern France) (1988) excerpt and text search
საფრანგეთის მეორე იმპერია

საფრანგეთის მეორე იმპერია (ფრანგ. L'Empire des Français) — პერიოდი საფრანგეთის ისტორიაში, 1852 წლიდან 1870 წლამდე. მისი წინამორბედი საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკა იყო. მეორე იმპერიას სათავეში ნაპოლეონ III, ნაპოლეონ ბონაპარტის ძმისშვილი ედგა. დამფუძნებელი კრების გადაწყვეტილებით, ლუი ნაპოლეონი 1848-1851 წლებში პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. 1851 წელს ნაპოლეონ III მოაწყო სახელმწიფო გადატრიალება. ქვეყანაში ერთპიროვნული მმართველობა დამყარდა. მომდევნო 1852 წელს მან თავი იმპერატორად გამოაცხადა. ნაპოლეონის მიერ გატარებული პოლიტიკით ისარგებლა პრუსიამ და საფრანგეთი საერთაშორისო იზოლაციაში მოაქცია, ამას მოჰყვა საფრანგეთ-პრუსიის ომი, რომელშიც საფრანგეთი დამარცხდა. ბორდოში შეკრებილმა ეროვნული კრებამ პრუსიის მიერ წამოყენებული საზავო პირობები მიიღო და საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა გამოაცხადა. Смирнов А. Ю. Империя Наполеона III. — М.: Эксмо, 2003. — ISBN 5-699-03261-4.