laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დალასი

დალასი (Dallas, გამოითქმის /ˈdæləs/) — სიდიდით მესამე ქალაქი ტეხასში ჰიუსტონის და სან-ანტონიოს შემდეგ და მეცხრე აშშ-ში. ქალაქს 997 კმ² უჭირავს და ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია. 2010 წლის ცენზის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა 1,232,940 მილიონს შეადგენდა. ქალაქი მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ცენტრია და სიდიდით მეოთხე აგლომერაცია აქვს აშშ-ში. ქალაქი დაარსდა 1841 წელს და ფორმალურად ქალაქის სტატუსი 1856 წლის 2 თებერვალს მიენიჭა. ქალაქის ეკონომიკა ძირითადად ბენზინის წარმოებას, ტელეკომუნიკაციებს, კომპიუტერულ ტექნოლოგიებს, საბანკო საქმესა და ტრანსპორტს ეყრდნობა. Herbert E. Bolton, Athanase de Mezieres and the Louisiana-Texas Frontier 1768–1780, Cleveland: Arthur H. Clark Company, 1914. John William Rogers, The Lusty Texans of Dallas, E. P. Dutton, 1951. Jim Schutze, The Accommodation: The Politics of Race in an American City, New York: Citadel Press, 1987. Nancy Smith, Dallas International with J.R.Ewing, Outskirts Press, 2012. Nancy Smith, Dallas Celebrity in the Glamorous 1980s Era of Ronald and Nancy Reagan, Denver: Outskirts, 2016. Roy H. Williams and Kevin James Shay, And Justice for All: The Untold History of Dallas, Fort Worth: CGS, 1999. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დალასი“ ვიკისაწყობში. დალასი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი ქალაქის სიახლეების ბლოგი ↑ https://dallascityhall.com/government/citymayor/Pages/default.aspx ↑ American FactFinder. United States Census Bureau. ციტირების თარიღი: 10 სექტემბერი, 2011. ↑ Texas Almanac | Texas State Historical Association | Facts, Profile & Rank. TexasAlmanac.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-10. ციტირების თარიღი: 11 მაისი, 2013. ↑ Largest 100 US cities. City Mayors (17 მაისი, 2012). ციტირების თარიღი: May 11, 2013.
ივანე კოკოსკურია

ივანე ხარიტონის ძე კოკოსკურია (დ. 20 მაისი, 1915, სოფ. ოთხარა, ახლანდ. გუდაუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 მარტი, 1978, სოხუმი) — ქართველი საბჭოთა მსახიობი. აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი (1961), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1971). 1931-1934 წლებში სწავლობდა სოხუმის აფხაზურ დრამატულ სტუდიაში. 1932 წლიდან სოხუმის თეატრის აფხაზური დასის მსახიობი იყო. შესრულებული აქვს მრავალი როლი. მათ შორის აღსანიშნავია: კოტე ფანტიაშვილი (ა. ცაგარელის „ხანუმა“), ლარბი (ს. შანშიაშვილის „ანზორი“), რამაზან-ალი (ი. მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები“), ასკარა (უ. ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“), ვურმი (ფ. შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“) და სხვა. 1954: აფხაზეთის ასსრ დამსახურებული არტისტი 1961: აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი 1961: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი 1971: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი ივანე კოკოსკურია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ Кокоскерия Иван. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-09-08. ციტირების თარიღი: 2023-09-08. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები, გვ. 220
ვენერა ქურქში

ვენერა ქურქში (გერმ. Venus im Pelz) 一 ავსტრიელი მწერლის, ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხის 1870 წელს გამოქვეყნებული რომანი, რომელიც ავტორის შემოქმედებაში ყველაზე სახელგანთქმულადაა აღიარებული. რომანი, ასევე, წარმოადგენს ავტორის დაუსრულებელი სერიის - კაენის მემკვიდრეობა (Das Vermächtniß Kains) - რიგით პირველ ნაწილს, რომელიც, არასრული სახით, 1870 წელს გამოიცა, თავად ეს სერია კი ონორე დე ბალზაკის ადამიანური კომედიით იყო შთაგონებული. ნაწარმოები ყურადღებას ამახვილებს ისეთ თემებზე, როგორებიცაა დომინატრიქსი და სადომაზოხიზმი, ხოლო ამ რომანის თემები და პერსონაჟები ზახერ-მაზოხის პირადი ცხოვრებიდანაა ინსპირირებული. ქალის დომინირებისა და სადომაზოხიზმის იდეები, ისევე, როგორც ვანდა ფონ დუნაევას პერსონაჟი (რომლის პროტოტიპსაც ფენი პისტორი, აგრეთვე, ავტორის თანამედროვე ქალი მწერალი წარმოადგენდა ), რაც შოკისმომგვრელი იყო იმდროინდელი საზოგადოებისთვის, ნაწარმოების პოპულარობის საფუძვლად იქცა. ზემოხსენებული ფენი პისტორი კი ავტორს მას შემდეგ შეხვდა, რაც მან ფარულად, ბარონესა ბოგდანოვის სახელით, მაზოხთან დაკავშირება გადაწყვიტა, საკუთარი ნაწარმოების რედაქტირებასა და მის გამოცემასთან დაკავშირებით. სწორედ ამ ნაწარმოების წყალობით დაუმკვიდრდა მაზოხს სახელი, როგორც სულისჩამდგმელი ტერმინისა - მაზოხიზმი. ნაწარმოებმა გავლენა იქონია მრავალ შემსრულებელზე, მათ შორის Nirvana-სა და The Velvet Underground-ზე. გარდა ამისა, სწორედ აღნიშნული ნაწარმოება იქცა შთაგონების წყაროდ რომან პოლანსკის 2013 წლის ფილმისთვის - ვენერა ქურქში -, რომელშიც მთავარ როლებს ემანუელ სენიე და მატიე ამალრიკი ასრულებენ. ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხი სადომაზოხიზმი Leopold von Sacher-Masoch, Venus im Pelz. In: Das Vermächtniß Kains – Erster Theil: Die Liebe. Stuttgart: Cotta, 1870, pp. 121–368. Leopold von Sacher-Masoch, Venus in Furs. In: Masochism. Zone Books, 1999. Leopold von Sacher-Masoch, Venus in Furs (Audiobook) released 2021 read by Zachary Johnson and Verla Bond ↑ Introducción de la obra en el proyecto Gutemberg. (En inglés). ↑ Albrecht Koschorke (April 2001). Translated by Joel Golb. „Mastery and Slavery: A Masochist Falls Asleep Reading Hegel“ (PDF). Modern Language Notes. 116 (3): 551–563. JSTOR 3251736. ციტირების თარიღი: 9 December 2022. ↑ Max Kaiser (2005). „Sacher-Masoch, Leopold Franz Johann Ferdinand Maria (bis 1838 Sacher Ritter von Kronenthal, Pseudonym Charlotte Arand, Zoë von Rodenbach)“. Neue Deutsche Biographie. 22. pp. 325–327. ციტირების თარიღი: 9 December 2022. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Venus_in_Furs_(song) ↑ Polański's Venus in Fur in the Competition for Palme d'Or (18 April 2013).
ქვლივიძე

საკუთარი სახელი ქვლივიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: გელა ქვლივიძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი მიხეილ ქვლივიძე — პოეტი, ლიტერატორი, მთარგმნელი
ქურხული

საკუთარი სახელი ქურხული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ბექა ქურხული — მწერალი, სამხედრო ჟურნალისტი გიგი ქურხული — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) გიორგი ქურხული — საოპერო მომღერალი ილიკო ქურხული — მოხეტიალე მუსიკოსი (მევიოლინე, მესტვირე, მომღერალი) მიხა ქურხული — სპორტსმენი (ჭიდაობა)
ევგენი ევსტიგნეევი

ევგენი ევსტიგნეევი (რუს. Евге́ний Алекса́ндрович Евстигне́ев, დ. 9 ოქტომბერი, 1926, ნიჟნი-ნოვგოროდი, სსრკ — 4 მარტი, 1992, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრალური პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1983). სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიისა (1974) და რსფსრ ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1990). 1968 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი 1974 — რსფსრ სახალხო არტისტი 1974 — სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია 1982 — შრომის წითელი დროშის ორდენი 1983 — სსრკ სახალხო არტისტი 1986 — ლენინის ორდენი 1990 — რსფსრ-ის ძმები ვასილიევების სახელობის სახელმწიფო პრემია 1992 — პრემია „ბროლის ტურანდოტი“ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ევგენი ევსტიგნეევი ევგენი ევსტიგნეევი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ვახტანგ სალაყაია

ვახტანგ სალაყაია (დ. 1 აგვისტო, 1925, სენაკი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1961), ღირსების ორდენის კავალერი (1996). 1942 წელს დაამთავრა სენაკის მე-2 საშუალო სკოლა. 1942 წელს სწავლა განაგრძო ამიერკავკასიის რკინიგზის ტრანსპორტის ინსტიტუტში დაუსწრებელ ფაკულტეტზე. სკოლის ასაკიდანვე მონაწილეობდა სასკოლო წარმოდგენებში, აგრეთვე სენაკის სახელმწიფო თეატრის ცალკეულ დადგმებში. 1945-1949 და 1953-1966 წლებში იყო სოხუმის ქართული თეატრის მსახიობი, 1949-1953 წლებში — ფოთის თეატრის მსახიობი. ყელის დაავადების გამო იძულებული გახდა დაეტოვებინა საყვარელი პროფესია და ადმინისტრაციულ საქმეებზე გადართულიყო. 1966-1970 წლებში იყო დასასვენებელი სახლის „რიწის ტბის“ დირექტორი. 1970-1974 წლებში იყო სარეკლამო სააგენტო „ივერიას“ აფხაზეთის კომბინატის დირექტორი, 1974-1980 წლებში საქართველოს სარეკლამო საგენტო „ივერიას“ დირექტორის მოადგილე, შემდგომ ბოლო ერთი წელი კი დირექტორი. 1980-1990 წლებში, აფხაზური და ქართული თეატრების გაყოფის შემდეგ (1980), ქართული სახელმწიფო თეატრის დირექტორ-განმკარგულებელია. 1990 წლიდან — სენაკის სახელმწიფო თეატრის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი. ქართულ სცენაზე არაერთი როლი განასახიერა, მათ შორის: სოხუმის თეატრში: გელა („ხევისბერი გოჩა“), სოლეიმანი, ასკარი („არშინ მალ ალანი“), ოქროპირი („უტუ მიქავა“), იერემია წარბა („პირველი ნაბიჯი“), ტიბალტი („რომეო და ჯულიეტა“), მაღალაშვილი („ქართლის ჩირაღდნები“), ჰერცოგი („მეთორმეტე ღამე“), გაიოზ გადალენდია („ტარიელ გოლუა“), დურმიშხანი („სურამის ციხე“), პირატოვი („უმზითვო“), დათიკო („გლახის გაამბობი“), იერემია წარბა („პირველი ნაბიჯი“). ფოთის თეატრში განასახიერებული როლები: რობინ ჰუდი („რობინ ჰუდი“), პეტრუჩიო („ჭირვეული ცოლის მორჯულება“), გიჟუა („რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), ვანათალინჰო („ცეკვის მასწავლებელი“), რომანოზი („უჩა უჩარდია“). სენაკის თეატრში განასახიერა: გიორგი („და-ძმა“), ეზეკი („ლევანუხუს ხმალი“), გაჰინსბორნი („რობინ ჰუდი“), ქაიხოსრო გურიელი („სამეგრელოს მთავარი ლევანი“), პეპო („პეპო“). 1961 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1989 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1996 — ღირსების ორდენი ვახტანგ სალაყაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები, გვ. 220 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №283
ყაზარაშვილი

საკუთარი სახელი ყაზარაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ბაჩანა ყაზარაშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი) თემურ ყაზარაშვილი — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
კორიაკსკაია-სოპკა

კორიაკსკაია-სოპკა (რუს. Корякская Сопка) — მოქმედი ვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულზე, მდინარეების ავაჩისა და ნალიჩევის წყალგამყოფზე, ქალაქ პეტროპავლოვსკ-კამჩატსკიდან ჩრდილოეთით 35 კმ-ში. აბსოლუტური სიმაღლე 3456 მ. აგებულია ანდეზიტბაზალტური ლავებით, შლაკებითა და ფერფლით. კორიაკსკაია-სოპკა სტრატოვულკანია, რომლის დიამეტრი აღწევს 20 კმ. მწვერვალი სწორად მოკვეთილი წიბოვანი კონუსია. მწვერვალის დასავლეთ ნაწილში თანამედროვე პატარა ჯამისებრი კრატერია, რომლის დიამეტრია 180–200 მ, გადარჩენილი კედლების სიმაღლე 20–30 მ. სამხრეთიდან კრატერი გახსნილია, საიდანაც ბარანკოსების გავლით ჩამოედინება მოკლე ლავური ნაკადი. მწვერვალის ჩრდილოეთ ნაწილშია თანამედროვე კრატერისგან ვიწრო თხემით გამოყოფილი ცირკი, რომლის დიამეტრია დაახლოებით 500 მ, ხოლო სიღრმე 100 მ-ზე მეტი. შესაძლოა ცირკი მყინვარული ეროზიით გაფართოებულ ძველ კრატერს წარმოადგენდეს. ცირკში მოთავსებულია ორი მეტად მოზრდილი მყინვარი, რომლებიც ბარანკოსებში მოემართებიან. ჩრდილო-აღმოსავლური კალთის მყინვარები აგრეთვე ღრმა ბარანკოსებშია მოქცეული. მყინვარების სიგრძეა 1.0–4.2 კმ, ფართობი 0.2–1.3 კმ². ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილშია ექსტრუზიული გუმბათი. კონუსი დაღარულია რადიალურად გაშლილი ბარანკოსებით, რომელთა ბორტებში შეინიშნება სხვადასხვა სიმძლავრისა და შედგენილობის ლავური ნაკადების შრეებრივობა. სამხრეთ კალთებზე, ბარანკოსების ბორტებში მოჩანს პრეპარირებული რადიალური ბაზალტური დაიკები, რომლებიც ერთმანეთთან შეერთების შედეგად ქმნიან მიმყვანი არხების სისტემის ფრაგმენტს. ცალკეული დაიკები შეინიშნება ფერდობის გაყოლებაზე ზემოთკენ 800 მ-მდე; დაიკების სიმძლავრე მერყეობს 2–3 მ-იდან 6–7 მ-მდე. ცენტრალური კონუსის ზედა ნაწილში, 2700–2800 მ სიმაღლეზე განლაგებულია სამი კონუსური ანდეზიტური დაიკი, რომელთა სიგრძეა 100–200 მ, ხოლო სიმძლავრე 3–6 მ. ისტორიულ დროში კორიაკსკაია-სოპკის მოქმედება საკმად ზომიერი იყო, უმეტესწილად სუსტად ფუმაროლური. ცნობილი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1895–96 წლებში. კორიაკსკაია-სოპკა ამოიფრქვა აგრეთვე 1956–57 წლებში, რომლის შედეგად წარმოიქმნა 400–500 მ სიგრძისა და 10–15 მ სიგანის სუბთერმული ნაპრალი. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 2008–2009 წლებში. კორიაკსკაია-სოპკის ციცაბო კალთებზე განვითარებულია არყის ხისგან შემდგარი ტყე, ქონდარა ფიჭვის რაყები, ზედა ნაწილში თოვლნარებია. არის ცხელი წყაროების გამოსავლები. კორიაკსკაია-სოპკა აგრეთვე ცნობილია როგორც კორიაცკაია-სოპკა და კორიაკსკი. ↑ 1.0 1.1 1.2 Корякская Сопка | Большая российская энциклопедия ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Масуренков Ю.П., Пузанков М.Ю., Егорова И.А Действующие вулканы Камчатки, Т. 2. М.: Наука, 1991, ст. 230–240 ↑ Маренина Т.Ю., Тимербаева К.М., Сирин А.Н. (1962) Корякский вулкан на Камчатке // Труды Лаборатории вулканологии АН СССР. Вып. 22. С. 67–130. ↑ "Koryaksky". Global Volcanism Program. Smithsonian Institution.
შოთა ხაჟალია

შოთა ხაჟალია (ხაჯალია) (დ. 5 აპრილი, 1917, ქუთაისი — გ. 1991) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1965). 1939 წელს დაამთავრა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1939-1952 წლებში იყო გორის თეატრის მსახიობი, 1952-1968 წლებში ქუთაისის თეატრის, 1969-1979 წლებში თბილისის მუსკომედიის, ხოლო 1979 წლიდან თბილისის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობი. მისი საუკეთესო როლებია: შმაგა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), გრუმიო (შექსპირის „ჭირვეულის მორჯულება“), კოტე (გ. ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი“), მუნჯი ბაჩუა („ტარიელ გოლუა“, ლ. ქიაჩელის მიხედვით), ხრინწა (ვ. ვიშნევსკის „ოპტიმისტური ტრაგედია“), ისიდორე („საბრალდებო დასკვნა“ ნ. დუმბაძის მიხედვით), დულიტლი (ბ. შოუს „ჩემი მშვენიერი ლედი“), ბოღმა ვანო (ცაბაძის „კურკას ქორწილი“), იეთიმ გურჯი (ცაბაძის „სიყვარულის მგოსანი ვარ“), შვეიკი (ს. ცინცაძის „შვეიკი“) და სხვა. იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1956 წლიდან. 1950 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1965 — საქართველოს სახალხო არტისტი შოთა ხაჟალია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „Театральная Энциклопедия“ ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1950. № 19. გვ. 18. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1965. № 20. გვ. 641.
New Order

New Order (ქართ. ახალი წესრიგი) — ინგლისური როკ-ჯგუფი, რომელიც 1980 წელს ჩამოაყალიბეს ბერნარდ სამნერმა (ვოკალი, გიტარა, სინთეზატორი), პიტერ ჰუკმა (ბას-გიტარა, ვოკალი, ელექტრონული დასარტყმელი საკრავები) და სტივენ მორისმა (დასარტყმელი საკრავები, სინთეზატორი). ჯგუფი შეიქმნა წინამორბედი კოლექტივის, Joy Division-ის დაშლის შემდეგ. მათ აგრეთვე შეუერთდა გიტარისტი ჯილიან გილბერტი. ჯგუფის მუსიკა ითავსებს პოსტ პანკსა და ელექტრონულ საცეკვაო რითმებსა და მელოდიებს. New Order იქცა 1980-იანი წლების ერთ-ერთ წარმატებულ კოლექტივად. მიუხედავად იმისა, რომ პირველ წლებში მათ ჯერ ჰქონდათ შენარჩუნებული Joy Division-ის სტილი, ნიუ იორკის საცეკვაო სცენის გაცნობამ ხელი შეუწყო მათ მუსიკაში ელექტრონული მელოდიების ინტეგრირებას. მათი 1983 წლის ჰიტი „Blue Monday“ ამ გავლენის ნათელი მაგალითია. ჯგუფი არის ლეიბლის Factory Records ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი, ხოლო მათი სინგლებისა და ალბომების მინიმალისტურმა ყდებმა ხაზი გაუსვეს ამ ლეიბლის ესთეთიკას. როგორც ამტკიცებენ, New Order-მა დიდი გავლენა იქონია ალტერნატიული როკის განვითარებაზეც. 1993-1998 წლებში ჯგუფი დროებით დაშლილი იყო, დაბრუნდა 1998 წელს, ხოლო 2001 წელს გამოუშვა მორიგი სტუდიური ალბომი Get Ready. 2005 წელს ფილ კანინგემმა (გიტარა, სინთეზატორი) შეცვალა გილბერტი, რომელმაც ოჯახური მიზეზების გამო დატოვა New Order. 2007 წელს პიტერ ჰუკმა განაცხადა, რომ მას და სამნერს ერთად თანამშრომლობის გეგმები აღარ ჰქონდათ. მიუხედავად ამისა, ჯგუფი 2011 წელს, ჰუკის გარეშე აღდგა, გილბერტის მონაწილეობით. მთავარი სტატია: New Order-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Movement (1981) Power, Corruption & Lies (1983) Low-Life (1985) Brotherhood (1986) Technique (1989) Republic (1993) Get Ready (2001) Waiting for the Sirens' Call (2005) Lost Sirens (2013) Music Complete (2015) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „New Order“ ვიკისაწყობში. NewOrder.com – ოფიციალური საიტი New Order Online – ჯგუფის მიერ ნებადართული მოყვარულების საიტი ↑ New Order carry on without Hook BBC.co.uk, 2007-07-20.
ყვარელაშვილი

საკუთარი სახელი ყარალაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს: გივი ყვარელაშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), პოლიციის გენერალ-მაიორი მიხეილ ყვარელაშვილი — საოპერო მომღერალი
ყოჩიაშვილი

საკუთარი სახელი ყოჩიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს: ლევან ყოჩიაშვილი — მსახიობი ნიკოლოზ ყოჩიაშვილი — სოფლის მეურნეობის მუშაკი
ყულოშვილი

საკუთარი სახელი ყულოშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს: ერეკლე ყულოშვილი — სამხედრო პირი იროდიონ ყულოშვილი — გეოლოგი მიხეილ ყულოშვილი — სასულიერო მოღვაწე, პუბლიცისტი
საწვავის დამპინგი

საწვავის დამპინგი თვითმფრინავიდან გამოიყენება გარკვეულ ავარიულ მდგომარეობებში მისი წონის შესამცირებლად. საწვავის გადასხმა, როგორც წესი, ხდება თვითმფრინავის აფრენიდან მცირე ხანში დაბრუნების შემთხვევაში ან აეროპორტში დასასხდომად დანიშნულების ადგილამდე გაცილებით ადრე.
მეთანოგენები

მეთანოგენები (< მეთანი და ბერძ. γενής [genḗs] — „წარმომქმნელი“) — არქეების ყველაზე მრავალრიცხოვანი ჯგუფი, რომლის წევრები მეტაბოლიზმის ძირითადი საბოლოო პროდუქტის სახით წარმოქმნიან მეთანს ( CH 4 {\displaystyle {\ce {CH_4}}} ). მკაცრი ანაერობები არიან. ენერგიას ძირითადად მოლეკულური წყალბადით ( H 2 {\displaystyle {\ce {H2}}} ) ნახშირბადის დიოქსიდის ( CO 2 {\displaystyle {\ce {CO2}}} ) აღდგენით იღებენ. ნახშირბადის წყაროს სახით აგრეთვე იყენებენ ნახშირბადის მონოოქსიდს ( CO {\displaystyle {\ce {CO}}} ), ჭიანჭველმჟავას ( HCOOH {\displaystyle {\ce {HCOOH}}} ), ძმარმჟავას ( CH 3 COOH {\displaystyle {\ce {CH3COOH}}} ), მეთანოლს ( CH 3 OH {\displaystyle {\ce {CH3OH}}} ) და ზოგიერთ სხვა ნაერთს. მეთანოგენების უმრავლესობა მეზოფილია (ცხოველმოქმედების ქვედა ზღვარი დაახლ. 15°C-ია), თუმცა არიან თერმოფილებიც (მ.შ. ექსტრემალური თერმოფილებიც, რომლებიც ცხოვრობენ 98°C-მდე ტემპერატურის პირობებში). ძირითადი გვარებია: Methanobacterium, Methanosarcina და Methanococcus. მეთანოგენების უჯრედებს აქვთ სფეროსებრი, ჩხირისებრი და მოღუნული ფორმა. ვითარდებიან თანასაზოგადოებაში სხვა ისეთ ანაერობულ მიკროორგანიზმებთან ერთად, რომლებიც შლიან ორგანულ ნივთიერებებს და დაბალმოლეკულურ ნახშირბადშემცველ ნაერთებს და წარმოქმნიან H 2 {\displaystyle {\ce {H2}}} -ს. როგორც წესი, წარმოადგენენ ანაერობული მტკნარწყლოვანი ადგილსამყოფელების კვების ჯაჭვის ბოლო რგოლს. ცხოვრობენ ჭაობებში, დატბორილ ნიადაგებში, წყალსატევთა შლამში, ბრინჯის მინდვრებში, გამწმენდ ნაგებობებში (მეთანტენკებში), ხერხემლიანთა და უხერხემლოთა ნაწლავებში (მ.შ. მცოხნელთა ფაშვში, ტერმიტებში). იყენებენ სხვადასხვა ორგანული ნარჩენისგან მეთანის (ბიოგაზის) მისაღებად. ითვლება, რომ მეთანოგენები დედამიწის ისტორიაში უძველესი ორგანიზმებია. დედამიწაზე ბიოგენური წარმოშობის მეთანს მთლიანად მეთანოგენები წარმოქმნიან. ↑ 1.0 1.1 Саввичев А. С. Метаногены // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М., 2012. — стр. 108.
ზაზა ჩაფიჩაძე

ზაზა ჩაფიჩაძე (დ. 10 სექტემბერი, 1962) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, ფარმაკოლოგ-კარდიოლოგი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, 1988 წლიდან — იყო კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ფარმაკოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1992 წლიდან — ჯანდაცვის სამინისტროს წამლის ფარმაცევტული საქმიანობის დეპარტამენტის ფარმაკოლოგიური კომიტეტის უფროსი სპეციალისტი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „1–4 დიჰიდროპირიდინის ჯგუფის კალციუმის ანტაგონისტების შედარებითი შეფასება ჰიპერტონიული დაავადების დროს“, დაიცვა 1997 წელს. სამკურნალო პრეპარატების საერთაშორისო სახელწოდებების ცნობარი, თბილისი, მეცნიერება, 1996, გვ. 334 ISBN 5520015538 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000, გვ. 320 ზაზა ჩაფიჩაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვასილ დოლენკო

ვასილ დოლენკო (დ. 13 იანვარი, 1902, ერევანი — გ. 8 თებერვალი, 1998, მოსკოვი) — საბჭოთა კინოს მემონტაჟე, ხმის რეჟისორი. სამონტაჟო საქმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1969). დაიბადა 1902 წლის 13 იანვარს. დაამთავრა თბილისის მე-6 ვაჟთა გიმნაზია. 1923 წელს ჩაირიცხა ლენტების დამწებებლად განსახკომის კინოსექციაში. თავისი პირველი კინო მოღვაწეობა დაიწყო რაჟისორ ივანე პერესტიანთან. 1923 წელს დაინიშნა სამონტაჟო ცეხის უფროსად, შემდეგში მონტაჟის რეჟისორად. „ქართულ ფილმში“ მუშაობდა 70 წლის განმავლობაში. ამ პერიოდში 200-ზე მეტ ფილმზე იმუშავა. იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. მუშაობა შეწყვიტა 90 წლის ასაკში. 1994 წელს საცხოვრებლად გადავიდა შვილებთან მოსკოვში. გარდაიცვალა 1998 წელს. დაკრძალულია ტროეკუროვის სასაფლაოზე. ყურშა ნებიერი ჯაფარა მამაცი მთამსვლელები 1944, 1958, 1966 — საპატიო ნიშნის ორდენი 1961 — საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1969 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი გვენცაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ვასილ დოლენკო — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვასილ დოლენკო — ეროვნული ფილმოგრაფია ვასილ დოლენკო — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1961. № 14. გვ. 407. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1969. № 4. გვ. 243.
რძემჟავას ბაქტერიები

რძემჟავას ბაქტერიები — ჯგუფი ფილოგენეტიკურად არამონათესავე მიკროორგანიზმებისა, რომლებიც ცხოვრობენ მხოლოდ დუღილის პროცესის ხარჯზე, რომლის დროსაც წარმოიქმნება რძემჟავა. ენერგიის წყაროდ იყენებენ ლაქტოზას და სხვა ნახშირწყლებს. ვითარდებიან მხოლოდ რთულ საკვებ გარემოებში. მათ რიცხვს მიეკუთვნებიან გრამდადებითი ფაკულტატური ანაერობები, სპორების არწარმომქმნელი (Sporolactobacillaceae-ს ოჯახის წარმომადგენელთა გარდა) უმოძრაო ჩხირები და კოკები. სუბსტრატის უტილიზაციის წესის მიხედვით რძემჟავას ბაქტერიებს ყოფენ 2 ჯგუფად: ჰომოფერმენტულებად და ჰეტეროფერმენტულებად. პირველ ჯგუფს მიაკუთვნებენ Lactobacillus-ის, Lactococcus-ისა და Streptococcus-ის გვარების წარმომადგენლებს, რომლებიც გლიკოლიზური გზით ადუღებენ გლუკოზას. ამასთან, დუღილის ძირითადი პროდუქტი არის რძემჟავა (90%-მდე) და მხოლოდ დაახლოებით 10% მოდის ძმარმჟავაზე, ეთანოლზე და სხვ. ჰეტეროფერმენტული რძემჟავას ბაქტერიები წარმოდგენილები არიან Leuconostoc-ისა და Lactobacillus-ის (L. brevis, L. fermentum, L. buchneri) გვარებით; ისინი ნახშირწყლებს ადუღებენ პენტოზა-ფოსფატური გზით და წარმოქმნიან რძემჟავას (დაახლ. 10%), ნახშირბადის დიოქსიდს, ეთანოლს, ძმარმჟავას და სხვ. ამავე ჯგუფს მიეკუთვნებიან ბიფიდობაქტერიები, რომლებიც გლუკოზას ადუღებენ ე.წ. ფოსფოკეტოლაზური გზით და წარმოქმნიან რძემჟავასა და ძმარმჟავას 2:3 თანაფარდობით. რძემჟავას ბაქტერიები ფართოდ არიან გავრცელებული ბუნებაში. ცხოვრობენ მცენარეებზე, მათ რიზოსფეროსა და ფესვისპირა ზონაში, მცენარეული ნარჩენების ხრწნის ადგილებში, რძესა და რძის პროდუქტებში, შედიან ნაწლავის მიკროფლორის შემადგენლობაში. დიდი რაოდენობით რძემჟავას წარმოქმნის წყალობით, რომლის მიმართაც თავად მნიშვნელოვან მდგრადობას ავლენენ, შეუძლიათ სწრაფად გამრავლდნენ და გამოდევნონ სხვა მიკროორგანიზმები. რძემჟავას ბაქტერიების წყალობით იღებენ მწნილებს, რძემჟავა პროდუქტებს (კარაქი, არაჟანი, მაწონი და ა.შ.), სილოსს და სხვ. იყენებენ ნიზინის, ბაქტერიოცინების, დექსტრანის, რძემჟავას წარმოებაში. ↑ 1.0 1.1 1.2 Захарчук Л. М. Молочнокислые бактерии // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М., 2012. — стр. 700.
სსრკ-ის სახალხო ექიმი

სსრკ-ის სახალხო ექიმი — საპატიო წოდება, რომელიც ენიჭებოდა სამედიცინო დაწესებულებების (ამბულატორიების, სამშობიარო სახლების, საავადმყოფოების) და სხვა სანიტარული, სამკურნალო-პროფილაქტიკური ჯანდაცვის ორგანიზაციების ექიმებს თავისი დიდი წვლილისთვის სახალხო ჯანდაცვის განვითარებაში, პროფესიული ოსტატობის, მაღალი მორალური თვისებებისა და პროფესიულ საქმიანობაში თავდადებისათვის. დაწესდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1977 წლის 25 ოქტომბრის ბრძანებით. სსრკ-ის დაშლისთანავე ჯილდომ შეწყვიტა არსებობა. ჯილდოს ანიჭებდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი სსრკ-ის ჯანდაცვის სამინისტროს წარდგინებით. „სსრკ-ის სახალხო ექიმის“ საპატიო წოდებასთან ერთად დაჯილდოებულებს გადაეცემოდათ სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელი და დადგენილი სახის სამკერდე ნიშანი. სამკერდე ნიშნის ტარება შეიძლებოდა მკერდის მარჯვენა მხარეს, სსრკ-ის სხვა ორდენების ზემოთ. საქართველოდან საპატიო წოდების მფლობელები გახდნენ 1979 — კორნელი წეროძე 1984 — ოთარ ჩხობაძე ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 25 октября 1977 г. // Ведомости Верховного Совета СССР : бюллетень. — 1977. — № 44. — С. 662.
კლდე (მრავალმნიშვნელოვანი)

კლდე შეიძლება აღნიშნავდეს: კლდე — მთის დაქანებული ქვიანი გვერდობი კლდე — ქართული ყოველკვირეული ჟურნალი კლდე — ქართული ყოველდღიური გაზეთი კლდე — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში
ლეილა შოთაძე

ლეილა შოთაძე (დ. 19 დეკემბერი, 1930 — გ. 2014) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980). 1952 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ამავე წელს ჩაირიცხა კ. მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის დასში. 1967 წლიდან რუსთავის დრამატული თეატრის მსახიობია. ასრულებდა სახასიათო როლებს, რომელთა შორის აღსანიშნავია: რეგანა („მეფე ლირი“), ვასილისა (მ. გორკის „ფსკერზე“), ია (ო. იოსელიანის „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი“), ნექტარინა ( შ. დადიანის „გვირგვლიანების ოჯახი“), არკადინა (ჩეხოვის „თოლია“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „კაცია-ადამიანი?!“ (დარეჯანი), „გლადიატორი“ (ლიანა), „გამინაწილე სითბო“ (ქეთევანი) და სხვა. 1972 გლადიატორი — პატარძალი 1977 ესკულაპეს მოწაფე 1978 სათადარიგო ბორბალი 1979 კაცია ადამიანი?! — დარეჯანი 1984 აქედანა და შენამდე 1975 გამინაწილე სითბო — ქეთევანი 1986 წერილი ნაძვებს 1980 ნუ მოიწყენთ შემოდგომისას 1976 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1980 — საქართველოს სახალხო არტისტი ლეილა შოთაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლეილა შოთაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია ლეილა შოთაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1976. №6. გვ. 331. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1980. №7. გვ. 19.