კაპოდიმონტეს მუზეუმი

კაპოდიმონტეს მუზეუმი (იტალ. Museo di Capodimonte) - ხელოვნების მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს კაპოდიმონტეს სასახლეში, გრანდიოზული ბურბონის სასახლეში იტალიაში, ნეაპოლში. მუზეუმი არის ნეაპოლიტანური ფერწერისა და დეკორატიული ხელოვნების მთავარი საცავი, ასევე, აქ ინახება რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნამუშევარი სხვა იტალიური ფერწერის სკოლებიდან და მნიშვნელოვანი ძველი რომაული ქანდაკება. ეს არის ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი იტალიაში. მუზეუმი გაიხსნა 1957 წელს. მუზეუმის უზარმაზარი კოლექცია სათავეს იღებს1738 წლიდან. იმ წლის განმავლობაში ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ჩარლზ VII- მ (მოგვიანებით ჩარლზ III, ესპანეთის მეფე) გადაწყვიტა აეშენებინა სანადირო სახლი კაპოდიმონტეს გორაზე, მაგრამ შემდეგ გადაწყვიტა, რომ ნაცვლად იმისა, რომ აეშენებინათ გრანდიოზული სასახლე, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ მისი არსებული რეზიდენცია, პორტიჩის სასახლე, ძალიან მცირე იყო მისი სასამართლოს მოსაწყობად და ნაწილობრივ იმიტომ, რომ მას სჭირდებოდა სადმე განსახორციელებლად ზღაპრული ფარნესის ხელოვნების კოლექცია, რომელიც მან მემკვიდრეობით მიიღო დედის, ელიზაბეტ ფარნეზესგან, უკანასკნელი შთამომავლისგან - უკანასკნელი წარმომადგენელი დამოუკიდებელი დუკალური ოჯახის. წლების განმავლობაში სასახლე გაფართოვდა და სავსე იყო ხელოვნების ნიმუშებით. 1787 წელს, იაკობ ფილიპ ჰაკერტის რჩევით, შეიქმნა ლაბორატორია ნახატების აღდგენისთვის. როდესაც პართენოპეის რესპუბლიკა გამოცხადდა 1799 წელს, მეფე ფერდინანდ IV გაიქცა პალერმოში ნელსონის ბორტზე და თან წაიღო მუზეუმიდან ყველაზე ძვირფასი ნივთები. რაც დარჩა, გაძარცვეს გენერალ ჩემპიონის ფრანგმა ჯარებმა, რომლებიც იქ გადაიყვანეს 1799 წელს რესპუბლიკის ხანმოკლე სიცოცხლეში. მოგვიანებით საფრანგეთის ხელახალი ოკუპაციის ათი წლის განმავლობაში (1806-1815) ხელოვნების კოლექცია გადაეცა ნეაპოლის ეროვნულ არქეოლოგიის მუზეუმს. როდესაც მეფე ფერდინანდი სიცილიიდან დაბრუნდა 1815 წელს, მან დაასაქმა მრავალი მხატვარი და მოქანდაკე, რომ იმუშაონ სასახლის გადაკეთებაზე. იგი საბოლოოდ დასრულდა 1840 წელს და დაემატა გალერეა, სადაც განთავსებულია თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშები. მას შემდეგ, რაც 1861 წელს სასახლე გადავიდა სავოიის სახლში, რამდენიმე ნამუშევარი დაემატა ხელოვნების კოლექციებს, რამაც დომენიკო მორელი დანიშნა კონსულტანტად ახალი შენაძენებისთვის. მათ ასევე დაამატეს ისტორიული ცეცხლსასროლი იარაღისა და სხვა იარაღის ფართო კოლექცია. 1866 წელს, საქსონიის მარია ამალიას ბუდუარი გადავიდა კაპოდიმონტეში პორტიჩის სასახლიდან, ხოლო 1877 წელს რომაული ეპოქის მარმარილოს იატაკი ჩამოიტანეს რომაული ვილიდან კაპრიზე. მონარქიის დასრულების შემდეგ, სასახლე 1950 წელს გახდა წმინდა ეროვნული მუზეუმი, ბევრი ექსპონატი დაბრუნდა ეროვნული მუზეუმიდან. 2016 წლის მონაცემებით მუზეუმს 193 055 მნახველი ჰყავდა. პირველ და მეორე სართულებზე განთავსებულია Galleria Nazionale (ნაციონალური გალერეა), მე –13 – მე –18 საუკუნეების ნახატებით, მათ შორის კარავაჯოს, რაფაელის, ტიციანის, ელ გრეკოს, ჯოვანი ბელინის, სიმონ მარტინის, მასაჩიოს, ლორენცო ლოტოს, ჯორჯო ვასარის, იაკობ ფილიპ ჰაკერტი და მრავალი სხვა. მუზეუმი არის საუკეთესო ადგილი ნეაპოლიტანური სკოლის ნახატების სანახავად, რომელიც ხშირად არ არის შეფასებული ფართო სამყაროს მიერ, იუზეპე დე რიბერას, ლუკა ჯორდანოს, ნეაპოლიტანური კარავაგისტისა და მრავალი სხვა დიდი სამფლობელოებით. პირველი სართულის დიდ ნაწილს იკავებს კლასიკური, ძირითადად რომაული, მონუმენტური ქანდაკების ბრწყინვალე ფარნესული კოლექციის ნაწილი, რომელიც შემორჩენილია აქ და ნეაპოლის ეროვნულ არქეოლოგიურ მუზეუმში მეტწილად ხელუხლებელი. სამეფო ბინები აღჭურვილია მე -18 საუკუნის ანტიკური ავეჯით და ფაიფურისა და მაჯოლიკის კოლექციით სხვადასხვა სამეფო რეზიდენციიდან. Museo di Capodimonte - amazon.com Nicola Spinosa (1999). Capodimonte (it). Milan: Electa. ISBN 88-435-8613-0.  Le Guide di Dove - Campania, Corriere della sera, 2007. Il Museo di Capodimonte, valori di Napoli, Pubblicomit, 2002. კაპოდიმონტეს მუზეუმი კაპოდიმონტეს მუზეუმი Official website Museo di Capodimonte/ დაარქივებული 2017-02-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112132470"></a> ↑ 2.0 2.1 Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124818240"></a> ↑ Italian National Institute of Statistics ISTAT 2015 survey on museums and similar institutions — 2017. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113576238"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q214195"></a> ↑ Enciclopedia Italiana (in Italian). Enciclopedia Italiana. Archived from the original on February 19, 2021. Retrieved February 19, 2021. ↑ "Dati visitatori" დაარქივებული 2017-01-10 საიტზე Wayback Machine. (PDF). beniculturali.it. Retrieved 25 January 2017.