laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სარიბაში

სარიბაში (აზერ. Sarıbaş) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 166 კაცი. სარიბაში GEOnet სახელების სერვერზე
შიხლარი (კახი)

შიხლარი (აზერ. Şıxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 245 კაცი. შიხლარი GEOnet სახელების სერვერზე
ეფემია პომერანიელი

ეფემია პომერანიელი (გერმ. Euphemia von Pommern, დან. Eufemia af Pommern; დ. 1285 — გ. 26 ივლისი, 1330) — დანიის დედოფალი 1320-26 და 1329-30 წლებში როგორც კრისტოფერ II-ის მეუღლე. იგი იყო პომერანიის ჰერცოგ ბოგისლავ IV-ისა და მისი მეორე ცოლის, მარგარეტ რიუგენელის ასული. ეფემია კრისტოფერს ცოლად 1300 წელს გაჰყვა. ეს იყო წმინდა წყლის პოლიტიკური ქორწინება, რათა კრისტოფერს მიეღო მხარდაჭერა ეფემიას მშობლებისა და ზოგადად ჩრდილო გერმანიისაგან. დედოფალ ეფემიას შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. ეფემიასა და კრისტოფერს ექვსი საერთო შვილი ჰყავდათ: მარგრეტე (1305-1340), ცოლად გაჰყვა ბრანდენბურგის მარკგრაფსა და ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ V-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; ერიკი (1307-1331), მამის თანამმართველი 1321-26 და 1329-31 წლებში. ცოლად შეირთო ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-რენდსბურგელი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; ოტო (1310-1347), ლოლანისა და ესტონეთის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი; აგნესი (1312), დაიღუპა ჩვილი; ჰეილვიგი (1315), დაიღუპა ჩვილი; ვალდემარ IV (1320-1375), დანიის ბოლო მეფე ესტრიდსენთა დინასტიიდან 1332-75 წლებში, ცოლად შეირთო ჰელვიგ შლეზვიგელი, რომელთანაც შეეძინა დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის გამაერთიანებელი დედოფალი მარგრეტე I; იგი დაკრძალულია სორის სააბატოში. Alf Henrikson: Dansk historia (Danish history) (1989) Sven Rosborn : När hände vad i Nordens historia (When did what happen in the historiy of the Nordic countries) (1997) Ralf-Gunnar Werlich: Dynastie und Genealogie – Stammbäume der Greifen. In: Melanie Ehler, Matthias Müller (Hrsg.): Unter fürstlichem Regiment. Barth als Residenz der pommerschen Herzöge. Berlin 2005
ვალდემარ III

ვალდემარ III (დან. Valdemar 3.; დ. 1314 — გ. 1364) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე აბელის შთამომავალი. თავისი წარმომავლობის წყალობით, თავის ბიძასთან, გერჰარდ ჰოლშტაინელთან ერთად მოაწყო შეთქმულება და 1326 წელს კრისტოფერ II-ის ჩამოგდების შემდეგ დანიის მეფე გახდა. მისი მმართველობა ძალიან ხანმოკლე აღმოჩნდა და იგი 1329 წელს კრისტოფერმა დაამხო. ვალდემარი დაიბადა 1314 წელს. იგი იყო შლეზვიგის ჰერცოგ ერიკ II-ისა და მისი მეუღლის, ადელაიდა ჰოლშტაინ-რენდსბურგელის ვაჟი. მამის მხრიდან, იგი იყო დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი, რის გამოც მას ნათესაური კავშირი ჰქონდა იმჟამინდელ მეფე კრისტოფერ II-თან და მაშასადამე უფლებებიც ტახტზე. სწორედ ამიტომ, ტახტზე ასვლისთანავე, კრისტოფერ II-მ მათი ოჯახი დანიიდან გააძევა. კრისტოფერი ცუდი მმართველი აღმოჩნდა, რის გამოც დანიაში აჯანყებები გახშირდა. ამით ისარგებლა ვალდემარის ბიძამ, გერჰარდ ჰოლშტაინელმა და 1326 წელს შეთქმულება მოაწყო, რა დროსაც დაამხო მეფე კრისტოფერი და დანიის ტახტზე თავისი 11 წლის დისწული, ვალდემარ III დასვა, რომლის რეგენტიც თვითონვე გახდა. სულ მალე, გერჰარდმა დანიიდან გააძევა მეფე კრისტოფერიცა და მისი ცოლ-შვილიც. მართალია დანიის ახალი მეფე დიდებულებს მოეწონათ, თუმცა მას გლეხები ვერ იტანდნენ. მის დროს ქვეყანაში მომრავლდნენ გერმანელები, რომელთაც მფარველობას მათი თანამემამულე, რეგენტი გერჰარდი იფარებდა და მეტიც, არისტოკრატიულ წოდებებსაც კი ურიგებდათ. გაიზარდა გადასახადებიც, რომელთაც გლეხები ფაქტობრივად გერმანელ დიდებულებს უხდიდნენ, რაც ცხადია უკმაყოფილებას წარმოშობდა. ამრიგად, 1328 წელს ჯერ ზელანდში, 1329 წელს კი იუტლანდში გლეხების აჯანყებამ იფეთქა. ამით ისარგებლა კრისტოფერ II-მ და ტახტი დაიბრუნა. მან ვალდემარს კვლავ შლეზვიგის ჰერცოგობა დაუბრუნა, გერჰარდი კი დანიიდან გააძევა. 1332 წელს, კრისტოფერის დაღუპვის შემდეგ მეფე მისი ვაჟი, ვალდემარ IV გახდა, რომელსაც შერიგების მიზნით 1340 წელს ვალდემარმა თავისი და, ჰელვიგ შლეზვიგელი მიათხოვა. ამის შემდეგ, იგი დიდად პოლიტიკაში აღარ ერეოდა. ვალდემარი გარდაიცვალა 1364 წელს. "Valdemar III (1326-1329)". aerenlund.dk. Retrieved August 1, 2018. "Erik (II), Hertug af Sønderjylland –1325". Dansk biografisk Lexikon. Retrieved August 1, 2018. "Richardis (eller Rixa), Hertuginde af Slesvig, –1360". Dansk biografisk Lexikon. Retrieved August 1, 2018.
ჰელვიგ შლეზვიგელი

ჰელვიგ შლეზვიგელი (დან. Helvig af Slesvig; დ. ? — გ. 1374) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი და დანიის მეფე ვალდემარ III-ის და. დანიის დედოფალი 1340-74 წლებში როგორც ვალდემარ IV-ის ცოლი. დანიის დედოფალ მარგრეტე I-ის დედა. ჰელვიგის დაბადების თარიღი უცნობია. იგი იყო შლეზვიგის ჰერცოგ ერიკ II-ისა და მისი ცოლის, ადელაიდა ჰოლშტაინ-რენდსბურგელის ასული. მამის მხრიდან, იგი დანიის მეფე აბელის შვილთაშვილის შვილი იყო. 1325 წელს, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, შლეზვიგის ჰერცოგი მისი ძმა, ვალდემარი გახდა. 1326 წელს მისმა ძმამ, ბიძამისთან ერთად, ტახტიდან ჩამოაგდო და გააძევა დანიის მეფე კრისტოფერ II, მეფე კი მისი 11 წლის ძმა, ვალდემარ III გახდა. 1329 წელს კრისტოფერმა ტახტი დაიბრუნა, თუმცა ვალდემარი შეიწყალა და კვლავ შლეზვიგის ჰერცოგის რანკში დააბრუნა. კრისტოფერი 1332 წელსგარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ვაჟი, ვალდემარ IV ავიდა. სამეფო ხელისუფლებასთან შერიგებისა და დაახლოების მიზნით, შლეზვიგმა თავისი და, ანუ ჰელვიგი მეფე ვალდემარ IV-ს შერთო ცოლად. მათი ქორწინება 1340 წელს შედგა სონდერბორგის სასახლეში. ქორწინების შემდეგ ჰელვიგი დანიის დედოფალი გახდა. იგი აბსოლუტურად აპოლიტიკური პიროვნება იყო და არასდროს ერთვებოდა ქვეყნის მართვაში. მაშინაც კი, როდესაც 1346 წელს, როცა მეფე მოსალოცად გაემგზავრა და რეგენტად ჰელვიგი დანიშნეს, მას არაფერი გაუკეთებია. 1353 წელს, მან თავისი უკანასკნელი შვილი, პრინცესა მარგრეტე გააჩინა. როგორც ცნობილია, ამის შემდეგ იგი მხოლოდ ტიტულარულადღა იყო დანიის დედოფალი, რადგანაც მან მიატოვა ქმარი, შვილები, სამეფო კარი და მონასტერში გაემგზავრა. მეორე ვერსიის თანახმად, დედოფალი ჰელვიგი თავისი ნებით კი არ წავიდა სასახლიდან, არამედ იგი მეფე ვალდემარმა გამოკეტა მონასტერში. მონასტრამდე მეფეს იგი სობორგის ციხესიმაგრეში ჰყავდა გამოკეტილი. ეს თეორია ეფუძვნება ძველ დანიურ ხალხურ სიმღერას, რომლის მიხედვითაც დედოფალმა ჰელვიგმა უღალატა მეფეს, განრისხებულმა ვალდემარმა კი იგი სიცოცხლის ბოლომდე გამოამწყვდია. ზოგი ამტკიცებს, რომ დედოფალი ჰელვიგი პირიქით, ქმრის ღალატსა და მრუშობას ვერ ეგუებოდა და ამიტომ დატოვა სასახლე. რეალური მიზეზი, თუ რატომ ჩამოსცილდა იგი საერო ცხოვრებას უცნობია, თუმცა ის ფაქტი, რომ 1355 წელს მონაზვნად აღიკვეცა და ესრუმის სააბატოში დასახლდა დადასტურებულია. მან თავისი უკანასკნელი წლები ესრუმის სააბატოში განვლო. იგი სწორედ აქ, 1374 წელს გარდაიცვალა და აქვე დაკრძალეს. ცნობილია, რომ მისი ასული, მარგრეტე მის სამეფო აკლდამაში გადასვენებას მოითხოვდა, მაგრამ ამაოდ. 1387 წელს, ვალდემარის გარდაცვალების შემდეგ, სწორედ მარგრეტე გახდა დანიის მმართველი. კრისტოფერი (1344-1363), ლოლანის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი; მარგრეტე (1345-1350), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ინგებორგი (1347-1370), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ ჰაინრიხ III-ს, მისი შვილიშვილი იყო დანიის მეფე ერიკ VII; კათარინა (1349), დაიღუპა ჩვილი; ვალდემარი (1350), დაიღუპა ჩვილი; მარგრეტე I (1353-1412), დანიის დედოფალი, ცოლად გაჰყვა ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰაკონ VI-ს, რომელთანაც შეეძინა დანიის მეფე ოლაფ II; Alf Henrikson: Dansk historia (Danish history) (1989) Sven Rosborn: När hände vad i Nordens historia (When did what happen in the historiy of the Nordic countries) (1997)
ვარიანის მეურნეობა

ვარიანის მეურნეობა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე), გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე (შიდა ქართლის ვაკის დასავლეთი ნაწილი), მდ. ლიახვის მარჯვენა მხარეს, გორი-ვარიანი-საქაშეთი-ბრეთი-ქარელის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 680 მ-ზე, გორიდან 17 კმ-ში. სოფელი ჩამოყალიბდა ვარიანის ყოფილი საბჭოთა მეურნეობის დასახლების ტერიტორიაზე 2000-იან წლებში. 2014 წლის აღწერით ვარიანის მეურნეობაში იყო 383 მცხოვრები. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
შოთავარი

შოთავარი (აზერ. Şotavar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,008 კაცი. შოთავარი GEOnet სახელების სერვერზე
სიუსქენდი

სიუსქენდი (აზერ. Süskənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 211 კაცი. სოფლის ქართული სახელია სოსკანი. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში ცხოვრობდნენ ინგილოები. სიუსქენდი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ ჯანაშვილი მ., „საინგილო“, ტფილისი, 1910
ოლაფ II (დანია)

ოლაფ II (დან. Oluf 2.), ნორვეგიის მეფე ულაფ IV-ის სახელით (ნორვ. Olav IV; დ. დეკემბერი, 1370 — გ. 23 აგვისტო, 1387) — ბიელბო-ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰოკონ VI-ისა და მისი ცოლის, დანიის დედოფალ მარგრეტე I-ის ერთადერთი ვაჟი. დანიის მეფე 1376-87, ხოლო ნორვეგიის მეფე 1380-87 წლებში. მისი ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ დედამისმა დაიკავა ნორვეგიის, დანიისა და შვედეთის ტახტები, რასაც 1397 წელს ამ სამეფოების კალმარის უნიაში გაერთიანება მოჰყვა. ოლაფი დაიბადა 1370 წლის დეკემბერში, ოსლოში. იგი იყო ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ჰოკონ VI-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარგრეტე დანიელის ერთადერთი ვაჟი. დედამისი დანიის ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე იყო. 1376 წელს ბაბუამისი, დანიის მეფე ვალდემარ IV გარდაიცვალა, რითაც დანიის ტახტი 6 წლის ოლაფ II-ს დარჩა. დედოფალი მარგრეტე მისი რეგენტი გახდა. სწორედ ამ დროს გაპრობლემდა მისი მემკვიდრეობა შვედეთის ტახტზე, სადაც ტახტისათვის განსვენებული მეფე მაგნუს IV-ის ასულის შვილი, ალბრეხტ მეკლენბურგ-შვერინელი იბრძოდა. 1380 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი ნორვეგიის მეფე გახდა, თუმცა შვედეთის ტახტზე ალბრეხტი ავიდა. ამის შემდეგ ნორვეგია დანიის დაქვემდებარებულ სახელმწიფოდ იქცა, რაც 1814 წლამდე გაგრძელდა. აღსანიშნავია, რომ დედოფალი მარგრეტე მისი რეგენტი 1385 წლამდე იყო. იგი 1387 წლის 23 აგვისტოს, 16 წლის ასაკში, სრულიად მოულოდნელად და უშვილოდ დაიღუპა. ოლაფი დაკრძალეს სორუს სააბატოში. ამის შემდეგ დანიისა და ნორვეგიის ტახტები დედამისს, მარგრეტე I-ს დარჩა, რომელმაც 1397 წელს ტახტიდან ჩამოაგდო შვედეთის მეფე და შვედეთის დედოფალიც გახდა, რითაც შედგა კალმარის უნია, რომელიც 1523 წელს დაიშალა. ამავე 1397 წელს მარგრეტემ თავისი ტახტის მემკვიდრედ თავისი დისწული, ერიკ პომერანიელი გამოაცხადა. Etting, Vivian, Queen Margrete I, 1353-1412, and the Founding of the Nordic Union, Leiden: Brill Publishers, 2004, p.54. Olav 4 Håkonsson – utdypning (Store norske leksikon) Danmarks Historie IIwww.perbenny.dk Huitfeldt, Arild. Danmarks riges Krønike Rosborn+ När hände vad i nordens historia 1996. p.69.ISBN 91-7643-350-1
თანგითი

თანგითი (აზერ. Tanqıt) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 166 კაცი. თანგითი GEOnet სახელების სერვერზე
თასმალი

თასმალი (აზერ. Tasmalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,468 კაცი. თასმალი GEOnet სახელების სერვერზე
თურაჯლი

თურაჯლი (აზერ. Turaclı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 992 კაცი. თურაჯლი GEOnet სახელების სერვერზე
81 (რიცხვი)

ოთხმოცდაერთი — ოთხმოცდამეერთე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცის მომდევნო და ოთხმოცდაორის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 81. 81 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაერთი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ერთი (იგულისხმება ოთხმოცზე ერთი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 81 from the Prime Pages
უზუმლუ (კახის რაიონი)

უზუმლუ (აზერ. Üzümlü) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. უზუმლუ GEOnet სახელების სერვერზე
უზუნთალა (კახი)

უზუნთალა (აზერ. Uzuntala) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 122 კაცი. უზუნთალა GEOnet სახელების სერვერზე
ხალაფთალა

ხალაფთალა (აზერ. Xələftala) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 118 კაცი. ხალაფთალა GEOnet სახელების სერვერზე
იენი-ილისუ

იენი-ილისუ (აზერ. Yeni İlisu) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში.
ძეგამი (კახი)

ძეგამი (აზერ. Zəyəm) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,553 კაცი. ძეგამი GEOnet სახელების სერვერზე
აღჯაიაზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აღჯაიაზი შეიძლება აღნიშნავდეს: აღჯაიაზი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი აღჯაიაზი — სოფელი თურქეთში სამსუნის პროვინცია
აღჯაქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აღჯაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს: აღჯაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი აღჯაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონი აღჯაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხოჯავენდის რაიონი
ბოზგიუნეი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გრდემლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბოზგიუნეი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი ბოზგიუნეი — ქალაქი თურქეთში, ადანის პროვინცია
ბოზლუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბოზლუ შეიძლება აღნიშნავდეს: ბოზლუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი ბოზლუ — სოფელი ირანში, დასავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანი
ჩორმანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩორმანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩორმანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი ჩორმანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონი
ქამალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ქამალი შეიძლება აღნიშნავდეს: ქამალი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი ქამალი — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონი
მირიქი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მირიქი შეიძლება აღნიშნავდეს: მირიქი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი მირიქი — ქალაქი ინდოეთში, დასავლეთი ბენგალი მირიქი — სოფელი ირანში, სამხრეთი ხორასანის ოსტანი
დაშლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დაშლი შეიძლება აღნიშნავდეს: დაშლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი დაშლი — სოფელი ირანში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანი
ჩვეულებრივი წიწკანა

ჩვეულებრივი წიწკანა, ან უბრალოდ წიწკანა (ლათ. Cyanistes caeruleus) — ფრინველი წივწივასებრთა ოჯახისა. შეფერილობისა და ზომების დიდი გეოგრაფიული ცვალებადობის გამო ცნობილია მისი 15-მდე ქვესახეობა. მისი სხეულის სიგრძეა 11–14 სმ, მასა ჩვეულებრივ 9–11 გ. ნისკარტი და ბოლო მოკლეა. ფრთებისა და ბოლოს შეფერილობაში დამახასიათებელია ღია ცისფერი ტონები; აგრეთვე ლაჟვარდოვან-ცისფერი ან მოლურჯო-შავი ლაქა თხემზე, რომელიც გარშემორტყმულია თეთრი ზოლით. თავის გვერდები თეთრია; ნისკარტიდან თვალის გავლით კეფის ქვემო მხარისაკენ გასდევს ვიწრო შავი ზოლი; კისრის ლურჯი და მოცისფრო-შავი ბუმბულები ერწყმის ნიკაპისა და ყელის შავ ლაქას. ზურგი მომწვანოა; მკერდი და გვერდები ყვითელია; მუცლის ცენტრალური ნაწილი თეთრია; მკერდისა და მუცლის შუაში ჩასდევს წარეცხილი მუქი ზოლი, რომელიც მამალს უფრო მცირედ შესამჩნევი აქვს. ახალგაზრდა ფრინველები ფერად მოყვითალო-მომწვანოები არიან, ყელის მუქი ლაქის გარეშე. ჩვეულებრივი წიწკანა ბინადრობს ევროპის (ჩრდილოეთით ჩ. გ. 65–67°-მდე სკანდინავიაში, ჩ. გ. 58°-მდე ურალში), დასავლეთ ციმბირის სამხრეთი ნაწილის (აღმოსავლეთით ირტიშამდე), კანარის კუნძულების, ჩრდილოეთ აფრიკისა და წინა აზიის მთიანეთების ვაკისა და მთის ტყეებში. ზამთარში ფრინველები არეალის ჩრდილოეთი ნაწილიდან მომთაბარეობენ სამხრეთისაკენ. უპირატესობას ანიჭებს ფართოფოთლოვან და შერეულ ტყეებს, უმთავრესად ჭალისას; გვხვდება ბაღებსა და ქალაქის პარკებში. გვხვდება საქართველოშიც. აფრიკულ ინდივიდებს ზოგიერთი წყარო ცალკე სახეობად (Cyanistes teneriffae) გამოჰყოფს. ძირითადად იკვებება მცირე ზომის მწერებითა და ობობებით, აგრეთვე ეტანება თესლებსა და კენკრას. ჩვეულებრივ ბუდობს ფუღუროებში. ბუდეს დედალი აშენებს, დებს 7–14 (ზოგჯერ 16-მდე) კვერცხს; ინკუბაცია 13–15 დღე-ღამე გრძელდება, რა დროსაც მამალი კვებავს კრუხს. არეალის სამხრეთ ნაწილში სეზონზე ორჯერ ბუდობენ. Лоскот В. М. Лазоревка // Большая российская энциклопедия. т. 16. — М., 2010. — стр. 608. ↑ blue tit — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 50, 174. ↑ 3.0 3.1 ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316. ↑ Illera, Juan Carlos; Spurgin, Lewis G.; Rodriguez-Exposito, Eduardo; Nogales, Manuel; Rando, Juan Carlos (June 2016). „What are We Learning about Speciation and Extinction from the Canary Islands?“. Ardeola (ინგლისური). 63 (1): 15–33. doi:10.13157/arla.63.1.2016.rp1. ISSN 0570-7358.
აღანუსი

აღანუსი (აზერ. Ağanus, სომხ. Աղանուս) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. აღანუსი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.
აღჯაქენდი (ლაჩინი)

აღჯაქენდი (აზერ. Ağcakənd, სომხ. Անի) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. აღჯაქენდი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.
ნოვო-ბულგარი

ნოვო-ბულგარი (რუს. Ново-Булгары, თათრ. Яңа Болгар) — სოფელი რუსეთში, ასტრახანის ოლქის იკრიანოეს რაიონში. ნოვო-ბულგარის სასოფლო საბჭოს ერთადერთი დასახლებული პუნქტი და მისი ადმინისტრაციული ცენტრი. 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 538 კაცს შეადგენს. მათი უმრავლესობა თათარია. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года. რუსეთის სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-31. ციტირების თარიღი: 20 ივნისი 2019.
ჭივჭავი (გვარი)

ჭივჭავი (ლათ. Spinus) — ფრინველთა გვარი მთიულასებრთა ოჯახისა. ცნობილია 20 სახეობა, რომელთა უმრავლესობა დასავლეთ ნახევარსფეროშია გავრცელებული, ევრაზიაში მხოლოდ ორი სახეობა გვხვდება — ჭივჭავი (S. spinus) და ტიბეტური ჭივჭავი (S. thibetanus). ყველა ეს სახეობა ძველი კლასიფიკაციით შედიოდა Carduelis გვარში. მოგვიანებით, ბირთვული და მიტოქონდრიული დნმ-ის თანმიმდევრობაზე ჩატარებული ფილოგენეტიკური კვლევების მიხედვით, ისინი გამოიყვნენ ცალკე გვარში. ტიბეტური ჭივჭავი ადრე კანარის ჩიტების გვარში იყო გაერთიანებული. ლათინური სახელი Spinus პირველად გერმანელმა ნატურალისტმა კარლ ლუდვიგ კოხმა შემოიტანა 1816 წელს. ↑ Коблик Е. А. ЧИЖИ დაარქივებული 2019-06-20 საიტზე Wayback Machine. // Большая российская энциклопедия. Том 34. Москва, 2017, стр. 569-570. ↑ 2.0 2.1 Finches, euphonias. World Bird List Version 5.2. International Ornithologists' Union. ციტირების თარიღი: 5 June 2015. ↑ Zuccon, Dario; Prŷs-Jones, Robert; Rasmussen, Pamela C.; Ericson, Per G.P. (2012). „The phylogenetic relationships and generic limits of finches (Fringillidae)“ (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 62 (2): 581–596. doi:10.1016/j.ympev.2011.10.002. PMID 22023825. ↑ Nguembock, B.; Fjeldså, J.; Couloux, A.; Pasquet, E. (2009). „Molecular phylogeny of Carduelinae (Aves, Passeriformes, Fringillidae) proves polyphyletic origin of the genera Serinus and Carduelis and suggests redefined generic limits“. Molecular Phylogenetics and Evolution. 51 (2): 169–181. doi:10.1016/j.ympev.2008.10.022. PMID 19027082. ↑ Koch, Carl Ludwig (1816). System der baierischen Zoologie, Volume 1 (German). Nürnberg, გვ. 232.
აღჯაიაზი (ლაჩინი)

აღჯაიაზი (აზერ. Ağcayazı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. აღჯაიაზი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.
საულ ნიგესი

საულ ნიგესი (ესპ. Saúl Ñíguez; დ. 21 ნოემბერი, 1994; ცნობილი როგორც საული) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს „ატლეტიკო მადრიდსა“ და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე ატლეტიკო მადრიდის ახალგაზრდული აკადემიის დასრულების შემდეგ მან 200-ზე მეტი მატჩი ითამაშა კლუბის მაისურით. 2013-2014 წლების სეზონში ის „რაიო ვალეკანოში“ იყო განათხოვრებული. საული დაეხმარა ესპანეთის 21 წლამდელთა ნაკრებს 2017 წლის 21 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მოპოვებაში. მისი დებიუტი ძირითად ნაკრებში შედგა 2016 წლის 1 სექტემბერს ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, რომელიც ესპანეთის გამარჯვებით დასრულდა. ნიგესმა მონაწილეობა მიღო 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე რუსეთში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „საულ ნიგესი“ ვიკისაწყობში. ატლეტიკო მადრიდის პროფილი პროფილი საიტზე BDFutbol.com (ინგლისური) საულ ნიგესი — National-Football-Teams.com ↑ Acta del partido celebrado el 12 de mayo de 2019, en Madrid es. Royal Spanish Football Federation (12 მაისი, 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 სექტემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 17 ივნისი, 2019. ↑ Saúl. Atlético Madrid. ციტირების თარიღი: 11 დეკემბერი, 2018. ↑ „Belgium 0–2 Spain: match report, as it happened“. Diario AS. 1 September 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ივლისი 2020. ციტირების თარიღი: 21 ივნისი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ Morata misses out on Spain's 23-man World Cup squad. Goal (21 May 2018). ციტირების თარიღი: 21 May 2018.
ჯაგანნათა

ჯაგანნათა (სანსკრ. जगन्नाथ jagannātha „მსოფლიოს განმგებელი“) — ინდუისტური ღვთაება კრიშნას დაუმთავრებელი გამოსახულება ქ. პურის (ორისა, ინდოეთი) ჯაგანნათას ტაძარში. გადმოცემით ჯაგანნათა კრიშნას ძვლებზე აგებული უზარმაზარი ქანდაკება უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მის დამთავრებას ადგილობრივი ხელისუფლის მოუთმენლობამ ხელი შეუშალა. ჯაგანნათა კრიშნას მიმდევრებისთვის, როგორც რელიკვია, დიდ როლს თამაშობს. წელიწადში ერთხელ პურიში მას ეტლზე ათავსებენ, რომელსაც მორწმუნეთა ხალხმრავალი პროცესია თოკებით ექაჩება. ამ რიტუალის დროს ყველაზე ფანატიკური მიმდევრები ეტლს ბორბლებქვეშ უვარდებიან, ვინაიდან ამგვარად გარდაცვლილთა სულები მაშინვე „მსოფლიოს განმგებლის“ ადგილსამყოფს აღწევენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯაგანნათა
სამედაღა აღამალიოღლუ

სამედაღა აღამალიოღლუ (აზერ. Səməd Ağa Ağamalıoğlu; დ. 27 დეკემბერი [ძვ. სტ. 15 დეკემბერი], 1867 — გ. 6 ოქტომბერი, 1930, მოსკოვი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. კომპარტიის წევრი 1920 წლიდან. 1905–1907 წლების რევოლუციის მონაწილე ამიერკავკასიაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა „ჰუმეთის“ მუშაობაში. 1918 წლის ბოლოდან მუშაობდა ბაქოში. 1920 წელს მუსავატური რეჟიმის დამხობის შემდეგ იყო აზერბაიჯანის სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი. 1921 წელს აზერბაიჯანის სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ხოლო 1922–1929 წლებში აზერბაიჯანის სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე. ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკა შექმნიდან (1922) — ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკა (ასფარ) ცაკ-ის ერთ-ერთი თავმჯდომარე. სსრკ საბჭოების I ყრილობაზე (1922) სამედაღა აღამალიოღლუ აირჩიეს სსრკ ცაკ-ის წევრად, შემდეგ სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრად. იყო აზერბაიჯანის კპ (ბ) ცენკრალური კომიტეტის და საკავშირო კპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის წევრი. ხელმძღვანელობდა ლათინური ანბანის შემოღებას საბჭოთა აღმოსავლურ რესპუბლიკებში. ავტორია ნაშრომებისა აღმოსავლეთში რევოლუციური მოძრაობისა და კულტურული რევოლუციის შესახებ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 47.
აღოღლანი

აღოღლანი (აზერ. Ağoğlan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. აღოღლანი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.
დნო

დნო (რუს. Дно) — ქალაქი რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ფსკოვის ოლქში, დნოს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა 1897 წელს, როგორც მცირე დასახლება, ქალაქის სტატუსი 1925 წელს მიიღო. ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური. გზებითაა დაკავშირებული სოლცისთან, პორხოვთან და დედოვიჩთან. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დნო“ ვიკისაწყობში.
ალიჯანი

ალიჯანი (აზერ. Alıcan) — ყოფილი სოფელი აზერბაიჯანში, მისი ტერიტორია დღესდღეობით შედის ხოჯავენდის რაიონის შემადგენლობაში. იგი გაუქმდა 2023 წლის 5 დეკემბერს, გაუქმებამდე ექვემდებარებოდა ლაჩინის რაიონს. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედიოდა მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2020 წლის 1 დეკემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელზე კონტროლი დაიბრუნეს. ალიჯანი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azərbaycan Respublikasının Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Laçın və Şuşa rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU (2023-12-05). ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.
ალფოუთი (ლაჩინი)

ალფოუთი (აზერ. Alpout) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ალფოუთი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-20.