laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იერუსალიმის სინდრომი

იერუსალიმის სინდრომი — განსაკუთრებით იშვიათი ფსიქიკური აშლილობის ფორმა, რომელიც განდიდების მანიის ერთ-ერთ ფორმას წარმოადგენს. ამ სინდრომით დაავადებული ტურისტები და მომლოცველები, რომლებიც იერუსალიმში იმყოფებიან, წარმოიდგენენ და გრძნობენ, რომ ფლობენ ღვთაებრივ და წინასწარმეტყველურ ძალას, არიან რომელიმე ბიბლიური გმირის რეინკარნაცია და მათზე დაკისრებულია სამყაროს ხსნის წინასწარმეტყველური მისია. დღესდღეობით ეს მოვლენა ფსიქოზად ითვლება და ამ სინდრომით შეპყრობილი ადამიანი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაყვანას ექვემდებარება. ამ სინდრომის განსაკუთრებულობა ის არის, რომ ტურისტები და მომლოცველები, რომლებიც ამ სინდრომით არიან შეპყრობილი, როდესაც იერუსალიმში მოხვდებიან, ქალაქის მოედნებსა და წმინდა ადგილებში ისე იქცევიან, თითქოს ღვთაებრივ ძალას ფლობენ. თეატრალურობა, რომელიც მათი ქცევისთვისაა დამახასიათებელი, გარშემომყოფთა ყურადღებას იპყრობს. ხანდახან მათი ქცევა უკიდურესობამდე მიდის და საფრთხეს წარმოადგენს საკუთარი თავისთვისაც და გარშემომყოფთათვისაც და ამ დროს აუცილებელი ხდება იძულებითი ჰოსპიტალიზაცია. დაავადებულთა შორის შეიმჩნევიან როგორც ებრაელები, ასევე ქრისტიანები, რომელთაც დიდხანს ნანატრი შეხვედრა წმინდა ადგილებთან საგრძნობლად უუარესებს მდგომარეობას. სტოკჰოლმის სინდრომი პარიზის სინდრომი ლიმას სინდრომი სტენდალის სინდრომი Kalian, M.; Witztum, E. "Facing a Holy Space: Psychiatric hospitalization of tourists in Jerusalem". In: Kedar, Z.B.; Werblowsky, R.J., Eds.: Sacred Space: Shrine, City, Land. MacMillan and The Israel Academy of Sciences and Humanities, 1998. ა. გრიცმანი. იერუსალიმის სინდრომი დაარქივებული 2010-03-23 საიტზე Wayback Machine. // «Вестник», № 24(283), 20 ნოემბერი 2001 წ.
NGC 1

NGC 1 — სპირალური გალაქტიკა. მდებარეობს პეგასის თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება გერმანელი ასტრონომი ჰენრიხ ლუი დარე ხოლო თარიღი 30 სექტემბერი 1861 წელი. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
NGC 2

NGC 2 — სპირალური გალაქტიკა მდებარე პეგასის თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება ირლანდიელი ასტრონომი ლოურენს პარსონსი ხოლო თარიღი 20 აგვისტო 1873 წელი. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
ხუაშაქ ცოქალი

ხუაშაქ ცოქალი (ზოგჯერ ხვაშაქ) — XII საუკუნის II ნახევრის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე. დიდგვაროვანი აზნაურის რატი I სურამელის, ერისთავთერისთავის დედა, ბეგა I სურამელის ცოლი. თამარ მეფემ ხუაშაქ ცოქალი ცნობილი დიდებულის, სამძივრის დედასთან, კრავაი ჯაყელთან ერთად მოციქულად მიუგზავნა აჯანყებულ ყუთლუ-არსლანს. მანდილოსანთა მისია წარმატებით დამთავრდა. მეტრეველი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 512. ↑ რატომ შემოვიდა ოქროს ურდოსგან დევნილი ოსების ქვრივი დედოფალი მცირეწლოვანი ძეებითა და მთელი ტომით საქართველოში და რა სთხოვეს მათ დავით ულუს
NGC 3

NGC 3 (სხვა აღნიშვნები: UGC 58, MCG 1-1-37, ZWG 408.35, ARAK 1, IRAS00047+0801, PGC 565) — ლინზისებური გალაქტიკა მდებარე თევზების თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება გერმანელი ასტრონომი ალბერტ მარტი ხოლო თარიღი 29 ნოემბერი 1864 წელი. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
NGC 4

NGC 4 (სხვა აღნიშვნები: PGC 212468) — ლინზისებური გალაქტიკა მდებარე თევზების თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება გერმანელი ასტრონომი ალბერტ მარტი ხოლო თარიღი 29 ნოემბერი 1864 წელი. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
სიმენის ეროვნული პარკი

სიმენის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ეთიოპიაში. მდებარეობს ამჰარის რეგიონში და მოიცავს სიმენის მთებს, რომელზეც მდებარეობს ეთიოპიის უმაღლესი მწვერვალი რას-დაშანი. პარკში ბინადრობს რამდენიმე უიშვიათესი სახეობის ცხოველი, მათ შორის ეთიოპიური მგელი, ბაბუინი გელადა, კლდის თხა, ხოლო გარეული თხა, მთელ მსოფლიოში მხოლოდ აქ გვხვდება. ასევე გავრცელებულია კარაკალი. პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობს 50 სახეობის ფრინველი, მათ შორისაა ბატკანძერი. პარკში რამდენიმე მოუპირკეთბელი გზა გაედინება. ეროვნული პარკი შეიქმნა 1969 წელს, უელსელი მწერლის, კლაივ ნიკოლის მიერ თავის წიგნში ამ ტერიტორიის აღწერის შემდეგ. წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ერთ-ერთ პირველ ძეგლს (1978 წლიდან). იმის გამო, რომ რამდენიმე ადგილობრივი ფლორისა და ფაუნის წარმომადგენლის რიცხვი საგრძნობლად შემცირდა, 1996 წლიდან შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში. 2017 წელს ამოიღეს საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა,სიმენის ეროვნული პარკი United Nations Environment Programme: World Conservation Monitoring Centre: Simien Mountains National Park დაარქივებული 2010-08-02 საიტზე Wayback Machine. The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part I (Addis Tribune)/ The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part II (Addis Tribune) The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part III (Addis Tribune) ↑ WordTravels Ethiopia Travel Guide დაარქივებული 2017-12-01 საიტზე Wayback Machine. , Retrieved on June 22, 2008 ↑ Philip Briggs, Ethiopia: The Bradt Travel Guide, 5th edition (Chalfont St Peters: Bradt, 2009), p. 240 ↑ Ethiopian World Heritage site, Simien National Park no longer in danger
ხუმარა

საკუთარი სახელი ხუმარა შეიძლება აღნიშნავდეს: ხუმარა — კომიკური პერსონაჟი ხუმარა — სახალხო შემსრულებელი ხუმარა — მთა თრიალეთის ქედზე ხუმარა — პირველი ქართული იუმორისტული ჟურნალი
ხულუტი

ხულუტი — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ციხე-დარბაზი, მდ. ხრამის ღრმა ხეობის ვიწრო ყელში. აგებულია XVIII საუკუნის I მესამედში. შედგება 2 ნაწილისაგან. ორივეში ჩაყოლებულია თითო, გალავანში კი — 5 კოშკი. თითოეული მათგანი უპირველეს ყოვლისა საცხოვრებელი დანიშნულებისაა, შემდეგ კი — საბრძოლო. ჩრდილოეთ-დასავლეთის კოშკი ფუნქციით კოშკისებრი სასახლეა, მას მთელ სიმაღლეზე შუაზე ჰყოფს კედელი, რომელშიც საფეხურებია მოწყობილი. ერთი მხარე 6-სართულიანია, მეორე — 7-სართულიანი. ბოლო სართულები გამიზნულია საბრძოლოდ, დანარჩენი - საცხოვრებლად. მთელი ციხე ნაგებია ადგილობრივი კლდის ქვით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 514.
ეთიოპიის ეროვნული პარკების სია

ეთიოპიაში არის რამდენიმე ეროვნული პარკი. აბიჯატა-შალის ეროვნული პარკი ავაშის ეროვნული პარკი ბალეს ეროვნული პარკი გამბელის ეროვნული პარკი მაგოს ეროვნული პარკი ნეჩისარის ეროვნული პარკი ომოს ეროვნული პარკი სიმენის ეროვნული პარკი იანგუდის ეროვნული პარკი ეთიოპიაშია ასევე რამდენიმე ნაკრძალი: დიდესის ნაკრძალი ჰარარის ნაკრძალი კუნი-მუკტარის ნაკრძალი სენკელეს ნაკრძალი სტეფანის ნაკრძალი იაბელოს ნაკრძალი Ethiopian National Parks - Africanet report (unofficial)
ხუნანი

საკუთარი სახელი ხუნანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ხუნანი — მხარე ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში ხუნანი — ადმინისტრაციული ერთეული იბერიის სამეფოში ხუნანი — ციხე-ქალაქი ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში ხუნანი — პროვინცია ჩინეთში
ლალიბელას კლდეში ნაკვეთი ეკლესია

ლალიბელას კლდეში ნაკვეთი ეკლესია — კლდეში ნაკვეთი ეკლესია ეთიოპიაში, ამჰარის რეგიონის ქალაქ ლალიბელაში. მიეკუთვნება XIII საუკუნეს და წარმოადგენს ლალიბელის მიდამოებში არსებული 11 ეკლესიიდან ყველაზე ახალგაზრდას, მას ხშირად „მსოფლიოს მერვე საოცრებასაც" კი უწოდებენ. კომპლექსის ზომებია 25x25x30. ეკლესიის გარეთ არის ნათლობის პატარა ემბაზი. ეთიოპიის ისტორიის თანახმად, ეს ეკლესია ააგო მეფე გებრე მესკელ ლალიბელამ, ზაგვეს დინასტიიდან. გადმოცემის თანახმად, იმასთან დაკავშირებით თუ როგორი უნდა ყოფილიყო ეკლესია, მეფეს წმინდა გიორგი და ღმერთი აძლევდნენ მითითებებს. ეკლესია ამჟამად ეთიოპიის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა ადგილია, სადაც მრავლად ჩადიან პილიგრიმები. ძეგლი ასევე შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლალიბელას კლდეში ნაკვეთი ეკლესია ფოტო გალერეა ფოტოები დაარქივებული 2006-09-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Lalibela:The Eighth Wonder of the World. Tzu Chi Foundation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 იანვარი 2013. ციტირების თარიღი: 10 November 2006. ↑ Rock-Hewn Churches of Lalibela. Sacred Destinations. ციტირების თარიღი: 10 November 2006. ↑ The recording of Bet Giorgis. GIS Development. ციტირების თარიღი: 10 November 2006. ↑ Ethiopia. L.B. Associates (Pvt) Limited. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 მარტი 2013. ციტირების თარიღი: 10 November 2006. ↑ Rock-Hewn Churches, Lalibela. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. ციტირების თარიღი: 10 November 2006.
აქსუმი (ქალაქი)

აქსუმი (ამჰ. አክሱም) — ქალაქი ჩრდილოეთ ეთიოპიაში. ყოფილი აქსუმის სამეფოს დედაქალაქი. აქსუმი ისტორიულად რეგიონის უდიდეს სავაჭრო კვანძს წარმოადგენდა, ძვ. წ. 400 წლიდან ახ. წ. XX საუკუნემდე. ამ ქალაქს ხშირად მოიხსენიებდნენ, როგორც აბისინიას. ქალაქი მდებარეობს ტიგრაის რეგიონში, ზღვის დონიდან 2131 მეტრზე. მოსახლეობა შეადგენს 49 523 ადამიანს (2007 წ). ქალაქს ემსახურება აეროპორტი. თავისი ისტორიული ღირებულების გამო, 1980 წელს, აქსუმის არქეოლოგიური ძეგლები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აქსუმი (ქალაქი) აქსუმი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა ეთიოპიის საგანძური დაარქივებული 2010-03-23 საიტზე Wayback Machine. აქსუმის სამეფო დაარქივებული 2011-08-07 საიტზე Wayback Machine. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა—აქსუმი The Metropolitam Museum of Art — "Foundations of Aksumite Civilization and Its Christian Legacy (1st–7th century)" On Axum დაარქივებული 2010-01-15 საიტზე Wayback Machine. More on Axum Axum from Catholic Encyclopedia Final obelisk section in Ethiopia, BBC, 25 April 2005 Axum Heritage Site on Aluka digital library დაარქივებული 2012-12-20 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Aksum World Heritage Site in panographies დაარქივებული 2012-12-04 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links - 360 degree interactive imaging
ომო

ომო — მდინარე ეთიოპიაში. მისი სიგრძეა 760 კმ. სათავეს იღებს ადის-აბების სამხრეთ-დასავლეთით და ჩაედინება ტურკანის ტბაში. გაედინება ეთიოპიის პლატოზე, სადაც საუკეთესო პირობებს ქმნის კუების ბინადრობისთვის. პირველი ევროპელი, რომელიც თავის მეორე ექსპედიციისას (1895–1897 წლები) გაუყვა მდინარის კალაპოტს მის შესართავამდე — ტურკანის ტბამდე, იყო მკვლევარი ვიტორიო ბოტეგო. მდინარის ქვემოწელი საკმაოდ მნიშვნელოვანია გეოლოგიური და არქეოლოგიური თვალსაზრისით. აქ მდებარეობს რამდენიმე არქეოლოგიური ზონა, რომლებიც პლიოცენისა და პლეისტოცენის ხანას განეკუთვნება. პირველად ისინი ფრანგულმა და ამერიკულმა ჯგუფებმა გათხარეს. მრავალ ადგილასაა აღმოჩენილი ნამარხი ნივთები, რომლებიც ავსტრალოპითეკსა და ჰომოს განეკუთვნება. მათ შორისაა კვარციტისგან დამზადებული იარაღები. ყველაზე ძველი ნივთი 2,4 მლნ წლით თარიღდება. ყოველივე ამის შედეგად, იუნესკომ ეს ტერიტორია 1980 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ომოს ეროვნული პარკი ომოს აფრიკული ტომები დაარქივებული 2016-03-07 საიტზე Wayback Machine. Africa Resources Working Group Gibe III Dam Omo River
მძინარე მზეთუნახავის პარადოქსი

მძინარე მზეთუნახავის პარადოქსი არის ალბათობის თეორიის ერთ-ერთი პარადოქსი და წარმოადგენს ალბათურ ამოცანას, რომელსაც რამდენიმე განსხვავებული და, ამავდროულად, სწორი პასუხი გააჩნია. იგი დემონსტრირებას ახდენს იმისა, თუ როგორ შეიძლება სტატისტიკით მანიპულირება. პარადოქსის ავტორად ითვლება ადამ ელგა. ცდის პირს ("მძინარე მზეთუნახავს") უკეთებენ საძილე ინექციას. აგდებენ სიმეტრიულ მონეტას. თუ დაჯდა ავერსით ზემოთ, მას აღვიძებენ და ცდა ამით მთავრდება. რევერსის მოსვლის შემთხვევაში, მას აღვიძებენ, ხელმეორედ უკეთებენ ინექციას (მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გაღვიძების შესახებ დაივიწყებს) და მეორე დღეს მონეტის აგდების გარეშე აღვიძებენ (ამ შემთხვევაში ცდა ორ დღეს გრძელდება). მთელი ეს პროცედურა მზეთუნახავისთვის ცნობილია, თუმცა მას არ აქვს ინფორმაცია, თუ რომელ დღეს გააღვიძეს ის. წარმოიდგინეთ, რომ მზეთუნახავი გააღვიძეს, რა არის ალბათობა იმისა, რომ მონეტა დაჯდა რევერსით ზემოთ? ამოხსნა 1. მზეთუნახავს არანაირი ინფორმაცია არ აქვს, თუ როგორ დაეცა მონეტა გაღვიძების წინ. რამდენადაც ცნობილია, რომ მონეტა ჩვეულებრივია, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ალბათობა რევერსის მოსვლისა არის 1 2 {\displaystyle {\frac {1}{2}}} . ამოხსნა 2. ცდა გავაგრძელოთ და ჩავატაროთ 1000-ჯერ. მძინარე მზეთუნახავი საშუალოდ გაიღვიძებს 500-ჯერ ავერსით და 1000-ჯერ რევერსით, ამიტომ ალბათობა იქნება 2 3 {\displaystyle {\frac {2}{3}}} . 1 2 {\displaystyle {\frac {1}{2}}} — ესაა რევერსის ალბათობა მზეთუნახავის ხელთ არსებული ყველა ინფორმაციის გათვალისწინებით. ალბათობის სივრცე ამ შემთხვევაში ასეთია: პირველი დღე, ავერსი — ½; პირველი დღე, რევერსი — ¼; მეორე დღე, რევერსი — ¼. 2 3 {\displaystyle {\frac {2}{3}}} —ამ შემთხვევაში ლოგიკა ეფუძნება იმას, რომ ყოველი რევერსი მზეთუნახავს აღვიძებს ორჯერ, ხოლო ავერსი — ერთხელ. როგორც ვხედავთ, ვღებულობთ ორ განსხვავებულ პასუხს, თუმცა შეიძლება ითქვას, რომ ორივე სწორია. დაბნეული პროფესორი, რომელიც სამსახურში გვაინობამდე იყო, ზის მანქანაში და სახლში მიდის. სწორი გზაა მოუხვიოს მარჯვნივ მეორე გზაჯვარედინზე (ჯარიმა 0). თუ ის მოუხვევს პირველ გზაჯვარედინზე, მოხვდება კრიმინალურ რაიონში _ ჯარიმა 4. თუ გამოტოვებს მეორე გზაჯვარედინს, 20 კილომეტრის შემდეგ არის სასტუმრო, სადაც ღამის გათევა შეიძლება _ ჯარიმა 3. პრობლემა ის არის, რომ დაღლილობისა და დაბნეულობის გამო პროფესორს არ ახსოვს, გაიარა თუ არა პირველი გზაჯვარედინი (რა თქმა უნდა იგულისხმება, რომ გზაჯვარედინები ერთნაირია და პროფესორი მათ განსხვავებას ვერ ახერხებს). სტრატეგია "როგორც კი დაინახავ გზაჯვარედინს, მოუხვიე მარჯვნივ", რა თქმა უნდა, უარყოფილია, მიიღება ჯარიმა 4. შედარებით სასარგებლო სტრატეგიაა "გამოტოვე ორივე გზაჯვარედინი" ჯარიმით 3. პროფესორმა აირჩია მეორე სტრატეგიის გამოყენება. როდესაც გზაჯვარედინს მიუახლოვდა, უცებ გაიფიქრა: "ალბათობა იმისა, რომ მე პირველ გზაჯვარედინზე ვარ, არის ½; ალბათობა იმისა, რომ მეორეზე _ ასევე ½; აქედან გამომდინარე საშუალო ჯარიმა პირველი სტრატეგიისა იქნება _ ½·4 + ½·0 = 2. ეს კი უკეთესია, ვიდრე სასტუმროში წასვლა. პარადოქსი კი ისაა, რომ პირველი და მესამე სტრატეგიები განსხვავებულია. მესამე სტრატეგიის მიხედვით, 50% შემთხვევაში გამოვტოვებთ პირველ გზაჯვარედინს და მეორეში შევუხვევთ, ხოლო 50% შემთხვევაში პირველივეზე შევუხვევთ.
ტიია (ქალაქი)

ტიია — ქალაქი სამხრეთ ეთიოპიაში. სამხრეთის ერების, ეროვნებების და ხალხების რეგიონში. 2005 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 3,363 ადამიანი. ქალაქი ცნობილია მის სიახლოვეს მდებარე არქეოლოგიური ძეგლით, რომელიც 36 მდგომიარე ქვის სტელას მოიცავს. 32 მათგანი გრავირებულია უცნობი სიმბოლოებით. ეს კომპლექსი წარმოადგენს პრეისტორიულ სამარხს. 1935 წელს, ამ ადგილებს სტუმრობდა გერმანული ექსპედიცია, რომლებმაც ბანაკიდან ერთი საათის სავალზე, ეს მონუმენტები აღმოაჩინეს. რამდენიმე მათგანზე მათ დაშნის ნასროლის ნაკვალევი შენიშნეს, როგორც ჩანს, მანამდე აქ სხვა სტუმრებიც ყოფილან. 1980 წელს, ეს არქეოლოგიური ძეგლი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა. ტიია, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა ↑ Matt Philips and Jean-Bernard Carillet, Ethiopia and Eritrea, third edition (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 171 ↑ "Local History in Ethiopia" The Nordic Africa Institute website (accessed 31 May 2008)
ხუნანი (მხარე)

ხუნანი — მხარე ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავდა ტერიტორიას მდინარეების პასანსუსა და ძეგამჩაის შორის (ახლანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორია). ქართული ლიტერატურული წყაროების თანახმად, ძვ. წ. III საუკუნეში არსებობდა ხუნანის საერისთავო, დაარსებული მეფე ფარნავაზ I-ის მიერ. წყაროებში იხსენიება V საუკუნის ხუნანის ერისთავი ნერსარანი. საერისთავო მოიცავდა საკუთრივ ხუნანის ოლქს, ძოროფორს, კოლბოფორსა და გარდაბანს. V საუკუნეში მეფე ვახტანგ I გორგასალმა ხუნანში საეპისკოპოსო დააარსა. XII-XIII საუკუნეებში ყოფილი ხუნანის ტერიტორია გაგის საერისთავოში შედიოდა. მონღოლთა შემოსევების (XIII ს.) შემდეგ ხუნანი წყაროებში აღარ იხსენიება. ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 515.
NGC 5

NGC 5 (სხვა აღნიშვნები: UGC 62, ZWG 518.12, MCG 6-1-13, 4ZW 7, ZWG 517.17, NPM1G +35.0003, PGC 595) — ელიპტიკური გალაქტიკა მდებარე ანდრომედას თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
ცისფერი ნილოსის ჩანჩქერები

ცისფერი ნილოსის ჩანჩქერები — ჩანჩქერი ცისფერ ნილოსზე, ეთიოპიაში. მას ამჰარულ ენაზე Tis Issat ეწოდება რაც თარგმანში „მბოლავ წყალს“ ნიშნავს. ეს ჩანჩქერები მდინარის ზემო ნაწილში მდებარეობს, ქალაქ ბაჰრ-დარიდან და ტბა ტანადან დაახლოებით 30 კილომეტრში. ეს ჩანჩქერები ეთიოპიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობაა. ჩანჩქერების სიმაღლე 37-დან 45 მეტრამდე მერყეობს. ჩანჩქერები შედგება ოთხი ნაკადისგან, რომლებიც მშრალ სეზონში ძალიან მცირდება, ხოლო წვიმების სეზონში მათი სიგანე 400 მეტრამდე იზრდება. ტბა ტანას რეგულაცია გარკვეუი დოზით ამცირებს ჩანჩქერებზე წყლის დონის მერყეობას. 2003 წლიდან ჩანჩქერების წყლის უმეტეი ნაწილი ელექტრო სადგურს მიაქვს. ცისფერი ნილოსის ჩანჩქერები ახდენენ ტბა ტანას ეკოლოგიური სესტემის, ნილოსის ეკოლოგიური სისტემისგან იზოლაციას. რამაც ადგილობრივი, ენდემური ფლორის და ფაუნის განვითარება გამოიწვია. ჩნჩქერებთან ახლოს მდებარეობს ეთიოიაში პირველი ქვის ხიდი, რომელიც 1626 წელს იმპერატორ სუსინიოსის ხელმძღვანელობით აშენდა. მანოელ დე ალმეიდას მიხედვით მშენებლობისთვის საჭირო კირქვის მარაგს მოიპოვებდნენ მიმდებარე ტერიტორიაზე, ხოლო მშენებლობას ინდოელი ოსტატი უძღვებოდა. ↑ Matt Philips და Jean-Bernard Carillet, ეთიოპია და ერითრეა, მესამე გამოცემა (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 118 ↑ "526: ტბა ტანა" დაარქივებული 2011-10-05 საიტზე Wayback Machine. , მსოფლიოს მტკნარი წყლების ეკოსისტემა (11 ნოემბერი, 2009) ↑ C.F. Beckingham and G.W.B. Huntingford, ჩანაწერები ეთიოპიაზე, 1593-1646 (London: Hakluyt Society, 1954), pp. 26f ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ცისფერი ნილოსის ჩანჩქერები
NGC 20

NGC 6 იგივე NGC 20, შემდგომში როგორც NGC 20 (სხვა აღნიშვნები UGC 84, MCG 5-1-36, ZWG 498.82, ZWG 499.54, PGC 679) — ლინზისებური გალაქტიკა მდებარე ანდრომედას თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება ირლანდიელი ასტრონომი უილიამ პარსონსი ხოლო თარიღი 18 სექტემბერი 1857 წელი. ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში. ახალი საერთო კატალოგი
ხუნანი (ქალაქი)

ხუნანი, გარდაბანი, მტვერის-ციხე, თურაბის-ციხე, მტკვრის-ციხე, კუპრიკენტი — ციხე-ქალაქი ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში, ხუნანის მხარისა და საერისთავოს ცენტრი. ქალაქი ხუნანი ისტორიული ქართლის უკიდურესი აღმოსავლეთი წერტილი იყო, მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე და მდებარეობდა მდინარეების ხრამისა და მტკვრის შესართავში. მდებარეობდა მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, მდინარე თაუზჩაის ჩრდილო-აღმოსავლეთით თოფრაქყალის მთასთან (აზერბაიჯანი თოფრაქყალა — ალიზით ნაგები ციხე). აშენდა ქართლოსის მიერ და დაერქვა სახელად ხუნანი. პლატონ იოსელიანის თქმით, მას შემდეგ რაც ხუნანი გარდაბოსის სამფლობელოს რეზიდენცია გახდა, დაერქვა მისი სახელი — გარდაბანი. ფარნავაზ მეფის დროს ხუნანის ციხე-ქალაქი გადაიქცა ხუნანის საერისთავოს ადმინისტრაციულ ცენტრად. 735-737 წლებში, ქართლში მურვან ყრუს შემოჭრის შედეგად ქალაქი არაბებმა დაარბიეს და იქ არაბთა გარნიზონი განთავსდა. არაბთა მიერ თბილისის საამიროს (736) დაარსების შემდეგ ხუნანის ამირა თბილისის ამირას დაემორჩლა, რომელიც ფაქტობრივად ქართლის გამგებელი იყო. 1121 წლის მარტში დავით აღმაშენებელი დაესხა ხუნანს და ისე გაანადგურა მტერი, რომ აღარავინ დარჩა „მთხრობი ამბისა“. საქართველოს სამეფოს ფარგლებში იგი ერთ-ერთ დაწინაურებულ ქალაქად ითვლებოდა. XII საუკუნის არაბი ისტორიკოსის და გეოგრაფის ალ-ჰამავი იაკუთის ცნობით ის არის: 1640 წელს როსტომ მეფის მიერ ციხესთან აშენდა ქვის ხიდი (წითელ ხიდთან), ცნობილი ჩატეხილი ხიდის სახელწოდებით. 1673 წელს შარდენს უმოგზაურია და უნახავს ქალაქი ხუნანი, რომელიც იმ დროს იწოდებოდა როგორც კუპრიკენტი (ხიდის სოფელი). ქალაქი იმ დროს მოიცავდა 150 სახლს. ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 515. ↑ 1.0 1.1 1.2 "ქართლის ცხოვრება" სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტომი 1, თბილისი 1955 ↑ П. Иоселиани, «Города, существовавшие и существующие в Грузии» 1850. გვ. 39-40 ↑ 3.0 3.1 Ლორთქიფანიძე, Მარიამ; Მეტრეველი, Როინ; Მუსხელიშვილი, Დავით (2012). საქართველოს ისტორია : 4 ტომად : ტომი II. თბილისი : პალიტრა L, გვ. 174, 306. ISBN 978-9941-19-406-1.  ↑ „ჲაკუთის ცნობები საქართველოსა და კავკასიის შესახებ“ - ნაკვ. I - ეთერ სიხარულიძის თარგმანი - უცხოური წყაროები საქართველოს შესახებ - წ. VII - თბ. - 1964 გვ. 52 ↑ "Voyage en Georgie", p. 249
ნიკიფორე ჩეკინი

ნიკიფორე ჩეკინი (რუს. Никифор Чекин; XVIII ს.) — რუსი გეოდეზისტი და მოგზაური. ჩრდილოეთ დიდი ექსპედიციის ლენა-ენისეის განყოფილების მონაწილე. 1735-1736 წლებში იმყოფებოდა ვასილი პრონჩიშევის ხელმძღვანელობის ქვეშ, 1736 წლის ზაფხულში აღწერა მდინარე ანაბარის ქვემო დინება. 1739 წლიდან მუშაობდა ხარიტონ ლაპტევის მეთაურობის ქვეშ. 1740 წლის გაზაფხულზე მარხილებით გადაკვეთა ტაიმირის ნახევარკუნძული, მ.შ. გაიარა ქვემო ხატანგიდან ტაიმირის ტბამდე მიმავალი გზა, შემდეგ მდინარე ტაიმირი, მის შესართავამდე. ამ ნაოსნობის შემდეგ ჩეკინმა საბოლოოდ დაამტკიცა, რომ მდინარე ტაიმირი კარის ზღვაში ჩაედინება. ამ პერიოდში აწარმოა სანაპირო ხაზის აღწერა, სახელდობრ: დასავლეთ ნაპირიდან მდინარე ტაიმირის შესართავამდე აღწერა დაახლოებით 100 კმ. 1741 წელს აღწერა ტაიმირის ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპირო მდინარე ხატანგის შესართავამდე პეტრეს კუნძულების განედამდე (ჩ.გ.75°35'). ნიკიფორე ჩეკინისა და ლაპტევების მოგზაურობას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ახალი გზებისა და ადგილების გასაცნობათ. ნიკიფორე ჩეკინი[მკვდარი ბმული][მკვდარი ბმული] (რუსული)
კვერშლაგი

კვერშლაგი (გერმ. Querschlag) — ჰორიზონტალური, იშვიათად დახრილი მიწისქვეშა სამთო გვირაბი, რომელიც მიწის ზედაპირზე უშუალოდ არ გამოდის; გაჰყავთ ფუჭ ქანებში სასარგებლო წიაღისეულის გავრცელების ხაზისადმი მართობულად ან ირიბად; იყენებენ საბადოს გასახსნელად, ტვირთის საზიდად, ადამიანთა სასიარულოდ, ვენტილაციისათვის და სხვა. შტრეკი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 495.
ბრემსბერგი

ბრემსბერგი (გერმ. Bremsberg < Bremse – მუხრუჭი და Berg – მთა) — დახრილი გვირაბი, რომელსაც მიწის ზედაპირზე უშუალო გამოსასვლელი არ აქვს. ბრემსბერგის მეშვეობით სასარგებლო წიაღისეულს კონვეიერებით ან ვაგონეტებით ზედა ჰორიზონტიდან ქვედა ჰორიზონტზე უშვებენ. დანიშნულების და განლაგების მიხედვით განასხვავებენ მთავარ, პანელურ, შუამავალ და დამხმარე ბრემსბერგებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 514. ↑ (რუსული) სამთო სამუშაოები – ბრემსბერგი
A Perfect Circle

A Perfect Circle — ცნობილი ამერიკული როკ-ჯგუფი, რომელიც 1999 წელს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში დაარსდა. ჯგუფი გიტარისტმა ბილი ჰოვერდელმა და ჯგუფ Tool-ის სოლისტმა მეინარდ ჯეიმზ კინენმა შექმნა. კონტენტი:Mer de Noms (1999-2000), Thirteenth Step (2001-2003) და Emotive (2004). Hiatus and other projects (2005–2009) Reformation, touring, compilation releases (2010–2016) ჯეიმზ კინენი ჯგუფში მოსვლამდე უკვე დიდი პოპულარულობით სარგებლობდა. A Perfect Circle-მა პროგრესულ მეტალში დიდი წვლილი ითამაშა. მისი სიმღერები შეიცავს ორიგინალურ, ფილოსოფიურ ლირიკას. A Perfect Circle-ს აქვს დაწერილი რამდენიმე საუნდტრეკი. მათ შორის არის მუსიკა ფილმებისათვის Resident Evil: Afterlife (სიმღერა The Outsider) და Constanse (სიმღერა Passive). ასევე ჯგუფს ეკუთვნის მრავალი ცნობილი სიმღერა, როგორიცაა : Judith, Pet,Blue, Weak and Powerless, 3 Libras, Orestes, The Hollow და მრავალი სხვა. ამჟამინდელი წევრები მეინარდ ჯეიმზ კინენი – ვოკალი (1999–დღემდე) ბილი ჰაუერდელი – წამყვანი, რითმული გიტარები, ვოკალი (1999–დღემდე) ჯეიმზ აიჰა – რითმული გიტარები, კლავიშებიანი საკრავები (2003–2004, 2010–დღემდე) მეტ მაკ-ჯენკინსი – ბასი (2010–დღემდე) ჯოშ ფრიზი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (1999–დღემდე) ყოფილი წევრები ტიმ ალექსანდრი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (1999) ტროი ვან ლიუენი – რითმული გიტარები (1999–2002) ჯორდი უაიტი – ბასი (2003–2004) პეზ ლენშანტინი – ბასი, სიმებიანი ინსტრუმენტები, დამატებითი ვოკალი (1999–2002, 2004) დენი ლონერი – რითმული გიტარები, ბასი, ხმის ინჟინერი (1999–2004) ოფიციალური საიტი
ლეჟანდრი

საკუთარი სახელი ლეჟანდრი შეიძლება აღნიშნავდეს: ადრიან მარი ლეჟანდრი - ფრანგი მათემატიკოსი. ლეჟანდრის სიმბოლო - რიცხვთა თეორიის ცნება, გამოიყენება კვადრატული ნაშთის შესწავლის დროს.
ინსომნია (2002 წლის ფილმი)

ინსომნია — 2002 წლის ამერიკული თრილერი, რომლის რეჟისორია კრისტოფერ ნოლანი. ის არის 1997 წლის ამავე სახელწოდების ნორვეგიული ფილმის ამერიკული რიმეიკი. სურათი მოგვითხრობს ორი დეტექტივის შესახებ, რომლებიც ჩადიან ალასკაში ადგილობრივ პოლიციასთან ერთად მკვლელობის გამოსაძიებლად. გამოძიება მიმდინარეობს ალასკას „მზიანი“ სეზონის განმავლობაში, რის გამოც ფილმის პროტაგონისტი (ალ პაჩინო) ვერ ახერხებს დაძინებას მუდმივ სინათლეში. სურათში ასევე მონაწილეობენ რობინ უილიამსი და ჰილარი სუონკი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2002 წლის 24 მაისს. Rotten Tomatoes-ის მიხედვით კინოკრიტიკოსთა 92% მას დადებითად აფასებს. სურათი მიჩნეულია ევროპული ფილმის კარგ ამერიკულ რიმეიკად, რაც იშვიათობას წარმოადგენს. ოფიციალური საიტი „ინსომნია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ინსომნია“ — Allmovie-ზე „ინსომნია“ — Box Office Mojo-ზე „ინსომნია“ — Rotten Tomatoes ↑ Insomnia. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2009-08-05. ↑ Insomnia (2002). Rotten Tomatoes. ციტირების თარიღი: 2009-05-26.
ოქტავა (ლიტერატურა)

ოქტავა რვატაეპიანი სალექსო სტროფია.იგი იტალიურ პოეზიაში წარმოიშვა. ოქტავებით წერდა ცნობილი იტალიელი პოეტი ტორკვატო ტასო.საქართველოში კი ამ სალექსო ფორმის დამამკვიდრებლად გალაკტიონ ტაბიძე მიიჩნევა. კლასიკურ ოქტავაში ტაეპთა გარითმვის სქემა ასეთია:abababcc. ანუ პირველ ექვს ტაეპში ჯვარედინი რითმაა, ბოლო ორ ტაეპში კი - წყვილადი. გალაკტიონმა გარითმვის ეს სისტემა შეცვალა:ababcccb. როგორც აღნიშნავენ, გალაკტიონის ოქტავები განსხვავდება ყველა სხვა რვატაეპიანი სტროფისაგან და წმინდად გალაკტიონისეულია.