laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მატრიცა (მათემატიკა)

მატრიცა მათემატიკური ტერმინია და არის რიცხვების, სიმბოლოების ან გამოსახულებათა მართკუთხა მასივი (ცხრილი). მატრიცაში მონაცემები სვეტებსა და სტრიქონებშია მოთავსებული და მათ მატრიცის ელემენტებს უწოდებენ. მატრიცის თითოეულ წევრს გააჩნია ორი ინდექსისგან შემდგარი კოორდინატები იმისდა მიხედვით თუ რომელ სვეტსა და სტრიქონში იმყოფება ელემენტი. მატრიცის სვეტებისა და სტრიქონების რაოდენობა განსაზღვრავს მატრიცის რიგს (განზომილებას). მაგალითად, 2 სტრიქონისა და 4 სვეტისგან შემდგარი მატრიცის რიგი ჩაიწერება როგორც 2 × 4 {\displaystyle 2\times 4} . მატრიცას ეწოდება კვადრატული, თუ მისი სვეტებისა და სტრიქონების რაოდენობა ტოლია. კვადრატული მატრიცის მაგალითია [ 3 − 1 2 0 ] {\displaystyle {\begin{bmatrix}3&-1\\2&0\end{bmatrix}}} . დიაგონალური მატრიცა ეწოდება ისეთ კვადრატულ მატრიცას, რომლის მთავარ დიაგონალზე მდგომი ელემენტები შეიძლება იყოს ნულისაგან განსხვავებულნი,  ხოლო ყველა სხვა ელემენტი ნულის ტოლია, მაგალითად, [ 3 0 0 0 0 0 0 0 − 4 ] {\displaystyle {\begin{bmatrix}3&0&0\\0&0&0\\0&0&-4\end{bmatrix}}} . კვადრატულ მატრიცას ეწოდება სიმეტრიული, თუ მისი ელემენტები სიმეტრიულია მთავარი დიაგონალის მიმართ, მაგალითად, [ 3 − 2 6 − 2 0 4 6 4 − 4 ] {\displaystyle {\begin{bmatrix}3&-2&6\\-2&0&4\\6&4&-4\end{bmatrix}}} . კვადრატულ მატრიცას, რომლის მთავარ დიაგონალზე მდგომი ყოველი ელემენტი ერთის ტოლია, ხოლო ყველა დანარჩენი – ნულოვანია, იგიური (ერთეულოვანი) მატრიცა ეწოდება და როგორც წესი, აღინიშნება I {\displaystyle I} სიმბოლოთი. მაგალითად, I = [ 1 0 0 0 1 0 0 0 1 ] {\displaystyle I={\begin{bmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{bmatrix}}} . MacTutor: Matrices and determinants დაარქივებული 2015-03-08 საიტზე Wayback Machine. Matrices and Linear Algebra on the Earliest Uses Pages SimplyMath (Matrix Calculator), http://www.webalice.it/simoalessia/SimplyMath/matrix.html Matrix Calculator (DotNumerics), http://www.dotnumerics.com/MatrixCalculator/
სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა — სერბეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების სისტემა, რომელიც მოიცავს 2 ავტონომიურ მხარეს, 29 ოლქს, დედაქალაქ ბელგრადსა და 211 თემს. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით სერბეთი უნიტარული სახელმწიფოა. სერბეთის შემადგენლობაში გამოიყოფა ორი ავტონომიური მხარე: ავტონომიური მხარე ვოევოდინა, დედაქალაქი — ნოვი-სადი ავტონომიური მხარე კოსოვო და მეტოხია, დედაქალაქი — პრიშტინა (ავტონომიური მხარის უდიდესი ნაწილი კონტროლირდება ნახევრად აღიარებული კოსოვოს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ). კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარის ტერიტორიაზე 2008 წლის 17 თებერვალს გამოცხადდა ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფო — კოსოვოს რესპუბლიკა. სერბეთის ტერიტორიის ნაწილს, რომელიც ორი ავტონომიური მხარის საზღვრებს იქითაა, ეწოდება ცენტრალური სერბეთი და თავის მხრივ არ წარმოადგენს ცალკეულ ადმინისტრაციულ ერთეულს და იმყოფება რესპუბლიკის ხელისუფლების პირდაპირ მორჩილებაში. ამგვარად პირველი დონის ტერიტორიულ ერთეულებს ეკუთვნის: 2 ავტონომიური მხარე, სერბეთის ცენტრალური ნაწილის 17 ოლქი და ბელგრადი. სერბეთის ტერიტორია დაყოფილია 29 ოლქად და ბელგრადად, რომელიც გამოყოფილია ცალკეულ ადმინისტრაციულ ერთეულად. ვოევოდინას ავტონომიური მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს 7 ოლქი, კოსოვოსა და მეტოხიის ტერიტორიაზე — 5 ოლქი, სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში — 17. სერბეთის უმცირესი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული არის თემი.
ანზორ კავაზაშვილი

ანზორ კავაზაშვილი (დ. 19 ივლისი, 1940; ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. იყო საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1967). საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების რიგებში ჩაატარა 29 მატჩი, ასევე მონაწილეობდა 1966 და 1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა კოსტრომის „სპარტაკს“, ასევე ჩადისა და გვინეის ეროვნულ ნაკრებებს. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი: 1965, 1969 საბჭოთა კავშირის თასი: 1968, 1971. საბჭოთა კავშირის წლის საუკეთესო მეკარე: 1965, 1967. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1967 № 1682 ფანჯიკიძე, გურამ (1967). ფეხბურთის სამშობლოში : მსოფლიო პირველობის ჩემპიონატი ინგლისში. თბ.: ნაკადული.  ფანჯიკიძე, გურამ (1970). ფეხბურთის სამშობლოში : სპორტული ნარკვევი. თბ.: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა.  კაკაბაძე, მიხეილ (1972). მეხიკო, მეხიკო : ნარკვევი ფეხბურთში მექსიკის IX მსოფლიო ჩემპიონატის შესახებ. თბ.: საბჭ. საქართველო.  ანზორ კავაზაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ანზორ კავაზაშვილი დაარქივებული 2020-09-14 საიტზე Wayback Machine. — Rusteam.permian.ru
კოლუბარის ოლქი

კოლუბარის ოლქი (სერბ. Колубарски управни округ) — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 186,2 ათასი სერბი (97 %) და 2,6 ათასი ბოშა (1 %) სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელგრადის ოლქი

ბელგრადის ოლქი (სერბ. Град Београд) — ცალკეული ტერიტორიული ერთეული ცენტრალურ სერბეთში თავისი ადგილობრივი თვითმმართველობით, მოიცავს ქვეყნის დედაქალაქ ბელგრადსა და მის შემოგარენს. ოლქში ცხოვრობს 1 576,1 ათასი ადამიანი, ანუ მთელი სერბეთის მოსახლეობის 21 % (2002 წლის აღწერის მონაცემებით, კოსოვოსა და მეტოხიის მხარის მონაცემების გარეშე). მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ სერბები (1417,2 ათასი., ანუ 90 %). ბელგრადის ოლქში ასევე ცხოვრობენ იუგოსლავები (22,2 ათასი ადამიანი), ჩერნოგორიელები (21,2 ათასი ადამიანი), ბოშები (19,2 ათასი ადამიანი), ხორვატები (10,4 ათასი ადამიანი), მაკედონიელები (8.4 ათასი ადამიანი) და სხვა. ბელგრადსა და ოლქის სხვა ქალაქებში ცხოვრობს 1281,8 ათასი ადამიანი, ანუ ოლქის მთელი მოსახლეობის 81,3 % (2002 წლის აღწერა). სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ http://webrzs.statserb.sr.gov.yu/axd/popis.htm დაარქივებული 2010-03-25 საიტზე Wayback Machine. Попис становништва, домаћинстава и станова у Републици Србији, 2002.
3 ნოემბერი

3 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 307-ე დღე (ნაკიან წლებში – 308-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 58 დღე. 1493 : ქრისტეფორე კოლუმბი პირველად ამჩნევს კუნძულ დომინიკას კარიბის ზღვაში. 1783 : კონტინენტური არმია დაშლილ იქნა. 1817 : მონრეალის ბანკი, კანადის უძველესი ქარტია მინიჭებული ბანკი, გაიხსნა მონრეალში, კვებეკი. 1838 : ტაიმს ოვ ინდია, გავრცელებით მსოფლიოს უდიდესი ინგლისურენოვანი ყოველდღიური ფართოთაბახიანი გაზეთი დაარსდა როგორც ბობეი ტაიმსი და ჯორნალ ოვ კომერსი. 1903 : აშშ-ის წაქეზებით პანამა კოლუმბიისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. 1911 : შევროლე ავტომანქანების წარმოებას იწყებს და ფორდის მთავარი კონკურენტი ხდება. 1913 : აშშ-ში შემოიღეს საშემოსავლო გადასახადი. 1918 : ავსტრია-უნგრეთი პირველი მსოფლიო ომის მოკავშირეებთან ზავს დებს და ჰაბსბურგის იმპერია იშლება. 1918 : პოლონეთი რუსეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. 1928 : თურქეთი არაბულიდან ლათინურ დამწერლობაზე გადადის. 1936 : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში ფრანკლინ დელანო რუზველტი მეორე ვადით აირჩიეს. 1954 : გოძილას სერიის პირველი ფილმი გამოვიდა იაპონიაში. 1957 : საბჭოთა კავშირმა ორბიტაზე სპუტნიკ 2 გაუშვა, რომლის ბორტზე იმყოფებოდა ძაღლი ლაიკა - პირველი ცხოველი ორბიტაზე. 1967 : ვიეტნამის ომი - დაკ ტოს ბრძოლა იწყება. 1970 : სალვადორ ალიენდე ჩილეს პრეზიდენტი ხდება. 1973 : ნასა კოსმოსში უშვებს მარინერ 10-ს, რომელიც პირველი აპარატი გახდა რომელმაც მერკურს მიაღწია. 1978 : დომინიკა დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი ხდება. 1986 : ირან-კონტრას სკანდალი - ლიბანური ჟურნალი აშ-შირაა აქვეყნებს მასალას აშშ-ის მიერ საიდუმლოდ ირანისთვის იარაღის მიყიდვის შესახებ ლიბანში პრო-ირანულ დაჯგუფებათა მიერ შვიდი ამერიკელი მძევლის განთვაისუფლების სანაცვლოდ. 1992 : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატი ბილ კლინტონი ჯორჯ ბუშ უფროსსა და როს პეროს ამარცხებს. 2009 : ჩეხეთის პრეზიდენტმა ვაცლავ კლაუსმა ხელი მოაწერა ლისაბონის ტრაქტატს, მას შემდეგ რაც ის დაამტკიცა კონსტიტუციურმა სასამართლომ, რითაც შესრულდა რატიფიკაციის პროცესის ბოლო ნაბიჯი ევროპის კავშირის მასშტაბით. 2020 : გაიმართა აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები. გამარჯვებული 7 ნოემბერს გამოვლინდა. ჯო ბაიდენმა დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი. 1850 : დავით გივიშვილი — ძველი თბილისის ქალაქური პოეზიის წარმომადგენელი (გ. 1916) 1852 : მუცუჰიტო — იაპონიის იმპერატორი (გ. 1912) 1900 : მიხეილ ასტანგოვი — რუსი საბჭოთა მსახიობი. (გ. 1965) 1909 : თეოდორ ტოლსდორფი — ვერმახტის გენერალ-ლეიტენანტი (გ. 1978) 1967: სტივენ უილსონი — ინგლისელი მუსიკოსი. 1896 : იაკობ ალხაზიშვილი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე (დ. 1826) 1913 : ანტონ ფურცელაძე — ქართველი მწერალი (დ. 1839) 1954 ანრი მატისი — ფრანგი მხატვარი (დ. 1869) 1960 : ჰაროლდ სპენსერ ჯოუნზი — ინგლისელი ასტრონომი. (დ. 1890) 2003 : რასულ ჰამზათოვი — დაღესტნელი პოეტი. (დ. 1923) 2007 : ალექსანდრე დედიუშკო — თეატრისა და კინოს რუსი მსახიობი (დ. 1962) 2009 : დოდო ჭიჭინაძე — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი. (დ. 1924) კლოდ ლევი-სტროსი — ანთროპოლოგი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ილარიონ დიდი ფილოთეოზ ათონელი დასი, გაიოზი და ზოტიკე გადასვენება ნაწილთა წმიდისა ილარიონ მეგლინელისა (1206 წელი) სხვა თვეები:
მაჩვანის ოლქი

მაჩვანის ოლქი (სერბ. Мачвански управни округ) — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 317,7 ათასი სერბი (96 %), 3,2 ათასი ბოშა (1 %) და 1,9 ათასი მუსლიმანი (1 %) სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ნინი ბადურაშვილი

ნინი ბადურაშვილი (დ. 27 დეკემბერი, 1985, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. დაიბადა რეჟისორ ერეკლე ბადურაშვილისა და ქართველი მომღერლისა და მსახიობის — ეკა კახიანის ოჯახში. ექვსი წლიდან ბასტი-ბუბუს სოლისტი იყო. პირველი კლიპი ბავშვობაში დათო ევგენიძის სიმღერაზე „ნანა ჩემო ბაია-ზე“ გადაიღო. ასევე იყო ჯგუფ სტეფანე და 3G-ს მონაწილე. ჩუმად მინატრე ნინი ბადურაშვილი Facebook-ზე ნინი ბადურაშვილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Radio.ge ბიოგრაფია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ცხოვრება მოსკოვში[მკვდარი ბმული] 1tv.ge მოკლე ბიოგრაფია ნინი ბადურაშვილი
ხათუნა მილორავა

ხათუნა მილორავა (დ. 21 თებერვალი, 1972, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი. ხათუნა მილორავა დაიბადა 1972 წლის 21 თებერვალს, თბილისში. 2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი სარეჟისორო სპეციალობით (პედაგოგი ლილი იოსელიანი). 2002-2005 წლებში იყო „სამეფო უბნის თეატრში“ რეჟისორად, ასევე სპექტაკლებს დგამდა „თეატრი ათონელზე“ და „თეატრალურ სარდაფში რუსთაველზე“. თავის დადგმებში ხათუნა მილორავა გამოხატავს „ახალი დრამის“ ესთეტიკას, რაც განაპირობებს ახალი თეატრალური ენის ძიებას მის შემოქმედებაში. კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრი 2014 — „My Redbreast“ (მიხო მოსულიშვილის პიესა „ჩემო მეჟოლია“)“ თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრი 2013 — მიხო მოსულიშვილის პიესის „ვაჟა-ფშაველა, ანუ უნახავის დანახვა“ საჯარო წაკითხვის რეჟისორი. ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული თეატრი 2013 — „დეჟავუ“ (ალექსანდრე გელმანის მიხედვით) ილიაუნის თეატრი 2011 — „სხვისი ცოლი და ქმარი საწოლქვეშ“ (ფიოდორ დოსტოევსკის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით). თეატრი ათონელზე 2005 — „შოუ, რომელიც ერთ დროს დაიწყო“ (მუზიკლი). 2007 — „დაუსრულებელი რომანი“ (ალექსანდრე გელმანის „აღის სკამის“ მიხედვით) 2009 — „თაღლითები“ (ვასილი კრასნოგოროვის ამავე სახელწოდების პიესის მიხედვით) თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე 2002 — „შიში და სასოწარკვეთილება მესამე იმპერიაში“ (ბერტოლდ ბრეხტის პიესების, „ჯაშუში“ და „ებრაელი ცოლი“ მიხედვით. სამეფო უბნის თეატრი 1998 — „ჩიტი“ (ნოდარ დუმბაძის მოთხრობების მიხედვით). 1999 — „შტოსი“ (მიხეილ ლერმონტოვის მოთხრობების მიხედვით). 2000 — „ვოდევილები“ (ანტონ ჩეხოვის მოთხრობების მიხედვით) მაყურებლის სიმპათიის პრიზი კამერული თეატრების და მცირე ფორმების სპექტაკლების მეოთხე საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალზე „არტოკრაინა“, სპექტაკლისათვის „დეჟავუ“, სანქტ-პეტერბურგი, 2013 წ. ხათუნა მილორავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ხათუნა მილორავა „ქართული თეატრის ენციკლოპედიაზე“ ხათუნა მილორავა — მოზარდ მაყურებელთა თეატრი ხათუნა მილორავა Facebook-ზე ↑ MY REDBREAST[მკვდარი ბმული] ↑ „ვაჟა-ფშაველა, ანუ უნახავის დანახვა“ (მიხო მოსულიშვილის პიესის საჯარო წაკითხვა თუმანიშვილის თეატრში). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-05. ციტირების თარიღი: 2013-10-21. ↑ Дежавю: "страстный дуэт прекрасных актеров"
კიმბერლიტი

კიმბერლიტი — ბრექჩიის მსგავსი, ეფუზიური იერის ულტრაფუძე მაგმური ჰიპაბისალური ქანი, რომელიც ავსებს აფეთქების ყელს. კიმბერლიტის ძირითადი მასა აგებულია ოლივინით, პიროქსენით, ფლოგოპიტით, პეროვსკიტით, მაგნეტიტით, პიროპ-ალმანდინის რიგის გრანატით, პიკროილმენიტით და გასერპენტინებული, გაკარბონატებული და გაქლორიტებული მინით. ზოგჯერ გვხვდება აგრეთვე ალმასი, მონტიჩელიტი და აპატიტი. კიმბერლიტი ალმასის მოპოვების ძირითადი წყაროა. აფეთქების ყელის გარდა კიმბერლიტი გვხვდება დაიკების, ძარღვებისა და სილების ფორმით. კიმბერლიტი როგორც წესი, დაკავშირებულია ძველ ბაქნებთან; ძალზე იშვიათია გეოსინკლინურ ზოლებში. ცნობილია 1500-ზე მეტი კიმბერლიტის სხეული, ამათგან მხოლოდ 8-10% შეიცავს ალმასს. კიმბერლიტი საწარმოო მნიშვნელობისაა, თუ მასში ალმასის შემცველობა 1 მ³ -ზე 0,3-0,5 კარ-ზე ნაკლები არაა. კიმბერლიტი გავრცელებულია აფრიკაში, ინდოეთში, ბრაზილიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. სახელი ეწოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქ კიმბერლის მიხედვით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 516. კიმბერლიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) კიმბერლიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
პოდუნაის ოლქი

პოდუნაის ოლქი (სერბ. Подунавски управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 202,0 ათასი სერბი (96 %) და 2,5 ათასი ბოშა (1 %) და 1,9 ათასი მუსლიმანი (1 %). სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ლამპროიტი

ლამპროიტი (ბერძ. λαμπρός) — ლეიციტითა და სანიდინით მდიდარი ვულკანური ქანების საერთო სახელწოდება. დამახასიათებელია კალციუმის, ალუმინისა და ნატრიუმის დაბალი და გაბნეული ელემენტების ექსტრემალურად მაღალი შემცველობა. შეიცავს ოლივინს, ფლოგოპიტს, დიოფსიდს, ლეიციტს, სანიდინს, რიხტერიტსა და აგრეთვე სპეციფიკურ მინერალებს: ვადეიტსა და პრაიდერიტს. ტერმინი „ლამპროიტი“ შემოიღო პაულ ნიგლმა 1923 წელს. ლამპროიტი — ყველაფერი გეოლოგიის შესახებ (რუსული)
ბრანიჩევის ოლქი

ბრანიჩევის ოლქი (სერბ. Браничевски управни округ) — ოლქი სერბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. სერბების გარდა, ოლქი დიდი რაოდენობითაა დასახლებული ბოშებითა და ვლახებით: 174,8 ათასი სერბი (87 %), 14,1 ათასი ვლახი (7 %) და 3,2 ათასი ბოშა (2 %). სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
შუმადიის ოლქი

შუმადიის ოლქი (სერბ. Шумадијски управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 289,2 ათასი სერბი (97 %), 1,8 ათასი ჩერნოგორიელი (1 %), 1,6 ათასი ბოშა (1 %) და სხვანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
პომორავის ოლქი

პომორავის ოლქი (სერბ. Поморавски управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 218,5 ათასი სერბი (96 %), 2,0 ათასი ვლახი (1 %), 1,6 ათასი ბოშა (1 %) და სხვანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ზბიგნევ ციბულსკი

ზბიგნევ ჰუბერტ ციბულსკი (პოლ. Zbigniew Hubert Cybulski; დ. 3 ნოემბერი, 1927 — გ. 8 იანვარი, 1967) — პოლონელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. პოლონური კონოს ლეგენდა. ზბიგნევ ციბულსკიმ 1953 წელს დაამთავრა კრაკოვის სახელმწიფო უმაღლესი თეატრალური სკოლა. მუშაობდა გდანსკის, ვარშავის თეატრებში. კინოში მუშაობა დაიწყო 1954 წლიდან. 1960-იანი წლების დასაწყისში ვარშავაში გადავიდა საცხოვრებლად. ითამაშა ფილმებში: „ფერფლი და ალმასი“ (რეჟისორი ანჯეი ვაიდა, 1958), „მატარებელი“ (რეჟისორი ეჟი კავალეროვიჩი, 1959). ამ ფილმებმა დიდი პოპულარობა მოუტანა ციბულსკის. სხვა როლები: რისი („სიყვარული ოცი წლის ასაკში“, 1962), კაპიტანი ზენტეკი („დამნაშავე და ქალიშვილი“, 1963) და სხვა. მისი სათამაშო სტილი რევოლუციური იყო, მაყურებელს თავი დაამახსოვრა თავისი იმიჯით, ტყავის ტანსაცმელითა და მზის დიდი სათვალეებით. ხშირად მოიხსენიება როგორც „პოლონელი ჯეიმზ დინი“. დინის მსგავსად, ასრულებდა ნონკონფორმისტული მეამბოხეების როლს. გარდაიცვალა უბედური შემთხვევის შედეგად. 1969 წელს დაწესდა ციბულსკის სახელობის პრემია. 1996 წელს პოლონური ჟურნალის „Film“-ის მკითხველებმა ციბულსკის მიანიჭეს წოდება „ყველა დროის საუკეთესო პოლონელი მსახიობი“. 1997 წლის 8 იანვარს ციბულსკის გარდაცვალების ადგილას დაიდგა სამახსოვრო დაფა. მისი ბიოგრაფიული მასალების საფუძველზე ანჯეი ვაიდამ გადაიღო ფილმი „ყველაფრის გაყიდვა“. ზბიგნევ ციბულსკი იყო ვოიცეხ იარუზელსკის შორეული ნათესავი და მარლენ დიტრიხის მეგობარი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზბიგნევ ციბულსკი“ ვიკისაწყობში. ზბიგნევ ციბულსკი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ზბიგნევ ციბულსკი (პოლონური)
ბორის ოლქი

ბორის ოლქი (სერბ. Борски управни округ) — ოლქი სერბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება რუმინეთსა და ბულგარეთს. ადმინისტრაცული ცენტრია ქალაქი ბორი, ოკრუგის სასამართლო განლაგებულია ნეგოტინში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 118,7 ათასი სერბი (81 %), 16,4 ათასი ვლახი (11 %), 1,5 ათასი ბოშა (1 %), 1,0 ათასი ჩერნოგორიელი (1 %) და სხვანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ზაეჩარის ოლქი

ზაეჩარის ოლქი (სერბ. Зајечарски управни округ) — ოლქი სერბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბულგარეთს. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 124,4 ათასი სერბი (90 %), 7,2 ათასი ვლახი (5 %), 1,2 ათასი ბოშა (1 %) და სხვანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ზლატიბორის ოლქი

ზლატიბორის ოლქი (სერბ. Златиборски управни округ) — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბოსნია და ჰერცოგოვინასა და ჩერნოგორიას. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 261,1 ათასი სერბი (83 %), 40,2 ათასი ბოშნიაკი (13 %), 6,6 ათასი მუსლიმანი (2 %) და სხვანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ Zlatibor: largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-09. ციტირების თარიღი: 2013-02-09.
მორავიჩის ოლქი

მორავიჩის ოლქი (სერბ. Моравички управни округ) — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 220,0 ათასი სერბი (98 %). სხვა ერების წარმომადგენლები ცოტანი არიან. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
რაშის ოლქი

რაშის ოლქი (სერბ. Рашки управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 188,5 ათასი სერბი (65 %), 93,9 ათასი ბოშნიაკი (32 %), 1,9 ათასი მუსლიმანი (1 %) და სხვა. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
რასინის ოლქი

რასინის ოლქი (სერბ. Расински управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 259,4 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ნიშავის ოლქი

ნიშავის ოლქი (სერბ. Нишавски управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 381,8 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ტოპლიჩის ოლქი

ტოპლიჩის ოლქი (სერბ. Топлички управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 102,1 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
პიროტის ოლქი

პიროტის ოლქი (სერბ. Пиротски управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბულგარეთს. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 105,7 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
იაბლანიჩის ოლქი

იაბლანიჩის ოლქი (სერბ. Јабланички управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 240,9 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
პჩინის ოლქი

პჩინის ოლქი (სერბ. Пчињски управни округ) — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბულგარეთსა და მაკედონიას. პჩინის ოლქი მოიცავს 7 თემს, რომლებიც აერთიანებს 363 დასახლებულ პუნქტს. ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 227,7 ათასი ადამიანი. სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
დანდალოს ხიდი

დანდალოს ხიდი — შუა საუკუნეების თაღოვანი ხიდი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აჭარისწყალზე. მდებარეობს სოფელ დანდალოს მახლობლად, შავი ზღვის სანაპიროდან ახალციხეში მიმავალ ძველ დიდ მაგისტრალზე. რუსეთის ხელისუფლებამ აქ ბათუმი–ახალციხის მაგისტრალი გაიყვანა და ძველი ხიდის გვერდით ააშენა დიდი რკინის ხიდი (ამჟამად გაუქმებულია და მის ქვემოთ 300 მეტრში აგებულია ახალი ხიდი). დანდალოს ძველი ხიდი ქართული სახიდე-სამშენებლო ხელოვნების უნიკალური ძეგლია. დანდალოს ხიდი ნაგებია ადგილობრივი კირქვითა და კირის დუღაბით. ორივე ბურჯი დადგმულია კლდეზე, რაც მას ძირის გამორეცხვისაგან იცავს. ხიდის სიგრძეა 34,5 მ, სიგანე თავბანდთან 2,80 მ (ლავგარდნის გადმოწევიანად). მისასვლელებთან ხიდის სიგანე მარცხენა შესასვლელისა 4,70 მ, სიგრძე — 10 მ, მარჯვენასი 3,50 მ, სიგანე (ძველი ნაგებობის მიხედვით) — 2,40 მ, მალი 21 მ, ისარი — 4 მ. ბურჯის სიმაღლეა 4,6 მ, სიგანე — 4,55 მ. იმავე ბურჯზე დატანილია ფოსოები ორ რიგად. თითო რიგში სამი ფოსოა. ფოსოს ზომებია 50Х60; 55Х52. ფოსოების ნაპირიდან დაშორება 35 მ, ფოსოებს შორის მანძილი — 38 სმ, ლავგარდნის სისქე — 10-14 სმ. ხიდი გეგმაში ლათინურ ასო S-ს ჰგავს. სამშენებლო ტექნიკის თვალსაზრისით ასეთი ფორმის ხიდის აშენება გაცილებით რთულია, რადგანაც დატვირთვები ნაწილდება არათანაბრად. ფოსოების ორი რიგი გვიჩვენებს, რომ აშენების დროს ხარაჩოები ორ რიგად ყოფილა დალაგებული. მარჯვენა ბურჯი პირდაპირ კლდეზეა დაშენებული, ხოლო მარცხენა წყალში შეჭრილი მალის შემცირების მიზნით. ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია სიხარულიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 308. კვეზერელი-კოპაძე ნ. საქართველოს ძველი ხიდები, თბ., 1972 ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 38-39  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11711 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
აპლიტი

აპლიტი (ბერძ. haploos — მარტივი) — მაგმური, ღიად შეფერილი, ძარღვოვანი ქანი, წვრილმარცვლოვანი გრანიტი. ძალიან ღარიბია ქარსითა და სხვა ფერადი კომპონენტებით. მეტწილად დაკავშირებულია გრანიტებთან და აგებულია კვარცით, ტუტე მინდვრის შპატებითა და იშვიათად მჟავა პლაგიოკლაზებით. აპლიტის აქცესორული მინერალებია: გრანატი, ცირკონი, ტურმალინი, აპატიტი, ორთიტი და სხვა. აპლიტის სტრუქტურა წვრილმარცვლოვანია, მინერალურ მარცვლებს არა აქვთ სწორი მოხაზულობა. აპლიტი — მაგმის დიფერენციაციის პროდუქტია. იყენებენ კერამიკულ წარმოებაში. აპლიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) აპლიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აპლიტი