laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010 ჯგუფი E

მთავარი სტატია: ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010. E ჯგუფში თამაშები 14 ივნისიდან 24 ივნისამდე გაიმართება. ჯგუფი შედგება ჰოლანდიის, დანიის, იაპონიისა და კამერუნის ნაკრებებისგან. აღნიშნული გუნდები აქამდე გამართული მსოფლიო ჩემპიონატების ჯგუფურ ეტაპზე ერთმანეთთს არ შეხვედრიან. ჯგუფის გამარჯვებული F ჯგუფის მეორეადგილოსანს დაუპირისპირდა, ხოლო მეორეადგილოსანი F ჯგუფის პირველადგილოსანს. ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4) პირველი შანსი გოლის გატანისა ჰქონდა ვესლი სნეიდერს, სორეული ასაჯარიმო დარტყმიდან. იაპონელებისგან იუტო ნაგამოტოს შეეძლო გატანა.პირველი ტაიმის ბოლოს იაპონიას კიდევ ორჯერ შეეძლო გატანა. მეორე ტაიმში, 52-ე წუთზე სნეიდერმა გაიტანა გამარჯვების გოლი. გოლის გატანა ელიას პასის შემდეგ შეეძლო აფელაისაც. მატჩის ბოლოსწინა წუთზე გატანა შეეძლო ოკაზაკის, ხოლო ბოლო წუთზე ნაიჯელ დე იონგთან ორთაბრძოლაში, ნიდერლანდების საჯარიმოში, წაიქცა ნაგამოტო და ითხოვდა პენალტს, მაგრამ უშედეგოდ. ნიდერლანდებმა ამ, რიგით მეორე გამარჯვებით ერთი ტურით ადრე გაინაღდა პლეი-ოფის საგზური. პირველი გოლი იაპონელებმა გაიტანეს. კეისუკე ჰონდამ გოლი საჯარიმო დარტყმიდან გაიტანა. 13 წუთში იასუჰიტო ენდომ მეორე გოლი გაუტანა დანიელებს და კვლავ საჯარიმო დარტყმით. ენდოს შეეძლო კიდევ ერთხელ გაეტანა საჯარიმო დარტყმის შედეგად, უკვე ეორე ტაიმში, მაგრამ ამჯერად სორენსენმა აუღო. დანიას სჭირდებოდა გამარჯვება ამ მატჩში, ამიტომ გააძლიერა შეტევა. 82-ე წუთზე მაკოტო ჰასებემ უხეშად ითამაშა დანიელ აგერის წინააღმდეგ საკუთარ საჯარიმოში. იონ დალ ტომასონს თერთმეტმეტრიანი დარტყმა მეკარე კავაშიმამ აუღო, მაგრამ ტომასონმა დამატებაზე მაინც მოახერხა შეემცირებინა სხვაობა ანგარიშში, 1-2. მატჩის მიწურულეს იაპონელებმა კიდევ გაიტანეს და მოიგეს მსოფლიო ჩემპიონატებზე მეორე მატჩი საკუთარ კედლებს გარეთ. ასევე ისტორიაში მეორედ მიიღეს მუნდიალის პლეი-ოფში მონაწილეობის უფლება. დანია კი პირველად ჩარჩა მუნდიალის ჯგუფში. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Referee designations for matches 1-16 (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (5 June 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 July 2010. ციტირების თარიღი: 5 June 2010.
ნიკოლოზ V (პაპი)

ნიკოლოზ V (ლათ. Nicolaus PP. V; დ. 15 ნოემბერი, 1397 — გ. 24 მარტი, 1455) — რომის პაპი 1447-1455 წწ. ექიმის შვილი; შინამასწავლებელი იყო ფლორენციელი მდიდრების სტროცისა და ალბიცის სახლებში. აღზევდა ევგენი IV-ის დროს. ოსმალთა მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ ცდილობდა ჯვაროსნული ლაშქრობის მოწყობას, მაგრამ უშედეგოდ, თუმცა ამ მოწოდების შედეგად იტალიური სახელმწიფოების უმრავლესობამ თავდაცვითი და შეტევითი ხასიათის კავშირი შეკრეს (ლოდის ლიგა, 1455). იგი პირველი ჰუმანისტია პაპის ტახტზე. ანტიკურობის მოყვარული და კარგი მცოდნე იყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 434. "The Historical Encyclopedia of World slavery", Editor Junius P. Rodriguez, ABC-CLIO, 1997, ISBN 0874368855 "That the world may believe: the development of Papal social thought on aboriginal rights", Michael Stogre S.J, Médiaspaul, 1992, ISBN 2890395499 "A violent evangelism", Luis N. Rivera, Luis Rivera Pagán [1] დაარქივებული 2011-07-28 საიტზე Wayback Machine. , Westminster John Knox Press, 1992, ISBN 0664253679 Encyclopædia Britannica 1911 Catholic Encyclopedia 1908: Nicholas V. Full text of his Papal Bull Pontifex Romanus in English translation :
ნიკოლოზ IV (პაპი)

ნიკოლოზ IV (ლათ. Nicolaus PP. IV; დ. 30 სექტემბერი, 1227 — გ. 4 აპრილი, 1292) — რომის პაპი 1288–1292 წლებში. მდაბიო წარმოშობისაა. პაპ გრიგოლ X-ის ლეგატი აღმოსავლეთში. პირველი ფრანცისკელი პაპი ტახტზე. მოუწოდებდა ჯვაროსნული ლაშქრობისაკენ, მაგრამ უშედეგოდ, ცდილობდა ორი მტრული გვარის ორსინებისა და კოლონების შერიგებას. მისი პაპობის დროს ადგილი ჰქონდა აჯანყებებს პაპის ოლქის ქალაქებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 434.
ნიკოლოზ III (პაპი)

ნიკოლოზ III (ლათ. Nicolaus PP. III; დ. 1210 — გ. 22 აგვისტო, 1280) — რომის პაპი 1277–1280 წლებში. ორსინების საგვარეულოს წარმომადგენელი. განათლებული პიროვნება, კარდინალთა კოლეგიის ყველაზე გავლენიანი წევრი. მონაწილეობდა 7 პაპის არჩევაში. თავის საქმიანობაში უმთავრესად პოლიტიკურ მიზნებს ისახავდა. მნიშვნელოვანი თანამდებობები დაურიგა ნათესავებს და საერთოდ ცდილობდა თავისი გვარისათვის მეფური ბრწყინვალება მიეცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 433-434.
ნიკოლოზ II (პაპი)

ნიკოლოზ II (ლათ. Nicolaus PP. II; დ. 990 ან 995 — გ. 27 ივლისი, 1061) — რომის პაპი 1058–1061 წლებში. ფლორენციის ეპისკოპოსი. პაპობის დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად ახალი კანონი გაატარა, რომლის მიხედვითაც პაპს ირჩევდნენ კარდინალები. ცდილობდა სამღვდელოებისათვის ქორწინება აეკრძალა. თავის ვასალად აღიარა სამხრეთ იტალიელი დამპყრობელი ნორმანი რობერტ გუისკარი, რომლის დახმარებითაც დაამარცხა ანტიპაპი ბენედიქტე X. ფრანგი პაპების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 433.
ნიკოლოზ I (პაპი)

ნიკოლოზ I (ლათ. Nicolaus PP. I; დ. 820 — გ. 13 ნოემბერი, 867) — რომის პაპი 858–867 წლებში. დიდგვაროვანი რომაელი. განამტკიცა პაპის ძალაუფლება ეკლესიაზე. ეკლესიიდან განკვეთა ფოტიუსი. მის დროს რომაელმა მისიონერებმა ბულგარეთიდან განდევნეს ბიზანტიელები. არაჩვეულებრივი ღონის გამო მისი ბიოგრაფი „ღმერთის ათლეტს“ უწოდებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 433.
ინოკენტი VII

ინოკენტი VII (ლათ. Innocentius PP. VII; ერისკაცობაში კოზიმო ჯილორატი; დ. 1336 — გ. 6 ნოემბერი, 1406) — რომის პაპი 1404–1406 წლებში. რავენის ყოფილი კარდინალ–არქიეპისკოპოსი. მისი ორწლიანი მმართველობისას არაფერი არ შეცვლილა დასავლეთის ეკლესიაში. ამ პერიოდში რომში ჩამოვიდა იტალიელი ჰუმანისტი ჯანფრანჩესკო პოჯიო ბრაჩოლინი (1380–1459), რომელმაც დაიკავა პაპის მდივნის თანამდებობა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ინოკენტი VI

ინოკენტი VI (ლათ. Innocentius PP. VI; ერისკაცობაში კოზიმო ეტიენ ობერი; დ. ? — გ. 12 სექტემბერი, 1362) — ფრანგი რომის პაპი 1352–1362 წლებში. ტულუზის სამოქალაქო სამართლის პროფესორი. 1338 წელს გახდა ნოიონის, ხოლო 1340 წელს — კლერმონის ეპისკოპოსი. ფრანგი პაპების სია პაპების ავინიონის ტყვეობა ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
მარტინ V

მარტინ V (ლათ. Martinus PP. V; ერისკაცობაში იდონე კოლონა; დ. 1368 — გ. 20 თებერვალი, 1431) — რომის პაპი 1417–1431 წლებში. იდონე კოლონა 1405 წლიდან კათოლიკური ეკლესიის კარდინალი იყო. პაპად აირჩია კონსტანცის საეკლესიო კრებამ (1414-1418). მისი არჩევით ბოლო მოეღო კათოლიკური ეკლესიის დიდ განხეთქილებას. მარტინ V-მ თავისი ხელისუფლების ქვეშ კვლავ გააერთიანა პაპის ოლქის მიწები. იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა რომის განაშენიანებას; აღადგინა ხიდები, შენობები, ეკლესიები. მფარველობდა ჰუმანისტებს და ხელოვნებაში მოღვაწეებს. დიდ ყურადღებას უთმობდა აგრეთვე მისიონერთა მოღვაწეობას აღმოსავლეთში. მას 1425 წელს თბილისელ კათოლიკეთა ეპისკოპოსად დაუნიშნავს დომინიკელთა ორდენის წევრი იოანე სანქტმიქაელელი. Корелин М. С.,. Мартин, римские папы // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Chisholm, Hugh, ed. (1911). ენციკლოპედია ბრიტანიკა (11th ed.). Cambridge University Press. Setton, Kenneth M. (1978). The Papacy and the Levant. DIANE Publishing. ISBN 0-87169-127-2.  Review Burton, Keith Augustus (2007). The blessing of Africa. InterVarsity Press. ISBN 0-8308-2762-5.  Davis, David Brion (1988). The problem of slavery in Western culture. Oxford University Press US. ISBN 0-19-505639-6.  Davidson, Basil (1961). The African Slave Trade. James Currey Publishers. ISBN 0-85255-798-1.  Semmes, Clovis E. (1996). Racism, health, and post-industrialism. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-275-95428-5.  ↑ Kelly, J.N.D.. (1996). The Oxford Dictionary of Popes. Oxford.
ინოკენტი V

ინოკენტი V (ლათ. Innocentius PP. V; ერისკაცობაში პიერ დე ტარანტესი; დ. 1225 — გ. 22 ივნისი, 1276) — რომის პაპი 1276 წლის 21 იანვრიდან 22 ივნისამდე. ახალგაზრდობაში გახდა დომინიკელთა ორდენის წევრი. გარდაიცვალა პაპად არჩევიდან 5 თვეში. ფრანგი პაპების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ინოკენტი V“ ვიკისაწყობში. ინოკენტი V — Find a Grave-ზე
ლეო III

ლეო III (ლათ. Leo PP. III; დ. 750 — გ. 12 ივნისი, 816) — რომის პაპი 795–816 წლებში. ლეო III-ის ზემოქმედებით მისი პონტიფიკატის დასაწყისში რომაელებმა ერთგულება შეჰფიცეს ფრანკთა მეფეს, რითაც ცნეს მისი სუვერენიტეტი. 799 წელს ლეო III-ის პოლიტიკით უკმაყოფილო რომაელმა დიდებულებმა ბრალად დასდეს მას მრუშობა, ფიცის გატეხა და აჯანყება მოაწყვეს. 800 წელს ლეო III-ის საშველად ჩამოსული კარლოს დიდის დახმარებით „განიწმინდა ფიცით“ და ჩაახშო აჯანყება. ამის შემდეგ, იმავე წელს, ლეო III-მ რომის იმპერატორად აკურთხა კარლოს დიდი. 1673 წელს მოხდა ლეო III-ის კანონიზება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 190-191. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეო III Translation of Einhard's Life of Charlemagne (c. 817–830, translated in 1880) დაარქივებული 2008-05-14 საიტზე Wayback Machine. Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes
მეტამორფიზმი

მეტამორფიზმი (ბერძნ. metamorphoómai – გარდავიქმნები, ვიცვლები) — დედამიწის ქერქსა და მანტიაში ფიზიკურ-ქიმიური პირობების შეცვლით გამოწვეული საწყისი ქანების სტრუქტურული, ტექსტურული, მინერალური, ზოგჯერ, ქიმიური გარდაქმნა. ტერმინი შემოირო ჩარლზ ლაიელმა 1833 წელს. მეტამორფიზმი მიმდინარეობს ქანების მყარ ან პლასტიკურ მდგომარეობაში ყოფნის დროს. მეტამორფიზმს არ მიეკუთვნება დედამიწის ქერქის ზედაპირთან ქანის გამკვრივება, გამოფიტვა და ნალექების დიაგენეზისი. გამონაკლისს წარმოადგენს ექსტრუზიების კონტაქტით გამოწვეული მეტამორფიზმი, რომელიც ქერქის ზედაპირზე მიმდინარეობს. მეტამორფიზმი, როგორც წესი, დაკავშირებულია ტექტონიკურ დისლოკაციებთან (დანაოჭება, სიღრმეული რღვევები), ზოგჯერ დედამიწის ქერქში შემოჭრილ მაგმურ სხეულებთან. დისლოკაციები აღწევს დედამიწის ღრმა ზონებს და ხელს უწყობს ფლუიდების აღმავალი ნაკადების წარმოქმნას, დედამიწის ქერქის ტემპერატურის აწევასა და მეტამორფიზმის განვითარებას. მეტამორფიზმის მთავარი ფაქტორებია ტემპერატურა, ჰიდროსტატიკური (ლითოსტატიკური) წნევა, ხსნარებისა და ფლუიდების შედგენილობა და ქიმიური აქტიურობა. დიდი მნიშვნელობა აქვს აგრეთვე საწყისი ქანების შედგენილობასა და აღნაგობას. მაღალი ტემპერატურა და წნევა ხელს უწყობს ქანის პლასტიკურად გარდაქმნას და განაპირობებს მეტამორფული რეაქციების მიმდინარეობას. ცალმხრივ მიმართული წნევა (სტრესი), რომელიც ტექტონიკური მოძრაობათა შედეგია, უშუალოდ არ მონაწილეობს მეტამორფიზმში, იგი მხოლოდ ცვლის ქანის ტექსტურას, ზრდის ქანში ფლუიდების გამტარუნარიანობას და აადვილებს მეტამორფული რეაქციების მიმდინარეობას. მეტამორფიზმის ერთ-ერთი არსებითი ფაქტორია გეოლოგიური დრო (შვეიცარიის ალპებში მეტამორფიზმი დაახლოებით 30 მილიონი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა). ისეთი სახის მეტამორფიზმს, როდესაც საწყის ქანში მხოლოდ აქროლადი კომპონენტების (H2O, CO2, O2) რაოდენობა იცვლება, პირობითად იზოქიმიურს უწოდებენ, თუ ქანის სხვა კომპონენტების (K2O, Na2O, CaO და სხვ.) რაოდენობაც იცვლება — ალოქიმიურს, ხოლო როდესაც ქანის ქიმიური შემადგენლობის ინტენსიური ცვლა ხდება - მეტასომატიზმს. განარჩევენ რეგიონულ მეტამორფიზმს, როდესაც ვრცელ ფართოფბზე მიმდინარე პროცესი ქანების დიდ მასებს მოიცავს, და ლოკალურად მიმდინარე კონტაქტურ მეტამორფიზმს, როდესაც პროცესი დაკავშირებულია მაგმური ქანების კონტაქტთან. ქანების მეტამორფიზმს, რომელიც ტემპერატურის მატების პირობებში მიმდინარეობს პროგრესული ეწოდება; საპირისპირო პროცესს, რომელიც მიმდინარეობს ტემპერატურის კლების ფონზე - რეგრესული, განმეორებით რეგრესულ მეტამორფიზმს - დიაფთორეზი. მეტამორფული ქანები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 608.
გრიგოლ XII

გრიგოლ XII (ლათ. Gregorius PP. XII; ერისკაცობაში ანჯელო კორერი; დ. 1325 — გ. 18 ოქტომბერი, 1417) — რომის პაპი 1406-1415 წლებში. ანჯელო კორერი დაიბადა ვენეციაში. იგი პაპად აირჩიეს რომის კონკლავზე 1406 წლის 30 ნოემბერს და მიიღო გრიგოლ XII სახელწოდება. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Pope Gregory XII“ ვიკისაწყობში. გრიგოლ XII — კათოლიკური ენციკლოპედია
ევგენი IV

ევგენიუს IV (ლათ. Eugenius PP. IV; ერისკაცობაში გაბრიელე კონდულმერი; დ. 1383 — გ. 23 თებერვალი, 1447) — რომის პაპი 1431–1447 წლებში. გაბრიელე კონდულმერი დაიბადა 1383 წელს ვენეციაში. იყო პაპა გრიგოლ XII-ის ძმისწული, რომელსაც უარი ათქმევინეს კონსტანცის საეკლესიო კრებაზე. ბაზელის საეკლესიო კრების საწინააღმდეგოდ მოიწვია ფლორენციის საეკლესიო კრება (1438-1445), სხვადასხვაგვარი დათმობების საშუალებით მიიმხრო ესპანეთი, საფრანგეთი და სხვა სახელმწიფოები, ამით მიაღწია პაპ ფელიქს V-is (შემდგომში ანტიპაპი) იზოლაციას. ევგენი IV-მ შეძლო 1439 წელს დაედო ფლორენციის უნია დასავლეთის კათოლიკურ და აღმოსავლეთის მართლმადიდებელ ეკლესიებს შორის პაპის უზენაესობის საფუძველზე, თუმცა შემდგომ ეს უნია უარყვეს რუსეთმა და ბიზანტიამ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 30.
ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიკვდილის საჩუქრები ძირითადად ეწოდება ჯოან როულინგის მიერ შექმნილი ჰარი პოტერის სერიის რომანების უკანასკნელ ტომს. სიკვდილის საჩუქრები ასევე შეიძლება ნიშნავდეს: ჰარი პოტერის შესახებ ფილმების სერიის უკანასკნელი ორი ნაწილი. ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 1, გამოვიდა 2010 წელს ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 2, გამოვიდა 2011 წელს ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 1 (საუნდტრეკი), პირველი ფილმის საუნდტრეკი ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 2 (საუნდტრეკი), მეორე ფილმის საუნდტრეკი ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 1 (თამაში), თამაში წიგნის პირველი ნახევრის მიხედვით ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 2 (თამაში), თამაში წიგნის მეორე ნახევრის მიხედვით სიკვდილის საჩუქრები (ობიექტები), გამოგონილი მაგიური ობიექტები ჰარი პოტერის სერიის რომანებიდან
ლადოგის ტბა

ლადოგის ტბა (რუს. Ладожское озеро) — ტბა რუსეთის ევროპულ ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ლენინგრადის ოლქში. უდიდესია ევროპაში ფართობით 17 700 კმ² (კუნძულებიანად 18.135 კმ²), სიგრძე 219 კმ, საშუალო სიგანე 83 მ, საშუალო სიღრმე 51 მ, მაქსიმალური 230 მ; წყლის მოცულობა 908 კმ3. აუზის ფართობი 276 ათასი კმ². ლადოგის ტბის ქვაბული ტექტონიკური წარმოშობისაა და გარდაქმნილია მყინვარების მიერ. ჩრდილოეთ ნაპირი მაღალი, კლდოვანი, შეჭრილ-შემოჭრილია და დაფარულია ტყით; სამხრეთი — დაბალი და სუსტად დანაწევრებული. ლადოგის ტბაში 660-მდე კუნძულია, დიდი კუნძულებია: რისკალანსარი, მანტსინსარი, კილპოლა, ტულოლანსარი, ვალაამი. ტბაში ჩადის მდინარეები: ვოლხოვი, სვირი, ვუოქსა. გამოდის მდინარე ნევა. წყლის დონის რყევა წლის განმავლობაში საშუალოდ 0,8 მ-ია, უდიდესი - 3 მ-მდე (ივნისსა და ნოემბერში). ღელვის დროს ტალღების სიმაღლე 3 მეტრს აღემატება. შემოდგომაზე ხშირია შტორმი. იცის სეიშები. დინებები ქარისმიერია. ლადოგის ტბის ზედაპირზე წყლის ტემპერატურა აგვისტოში დაახლოებით 16 °C, მაქსიმალური 25 °C-მდე. ფსკერისპირა წყლის ფენის ტემპერატურა ზამთარში 2-დან 2,5 °C-მდეა, ზაფხულობით 4-5 °C. სანაპირო და ყურეები იყინება დეკემბრის დასაწყისში. ცენტრალური ნაწილი კი იანვარ-თებერვალში. ყინულის საშუალო სისქე 50-60 სმ-ს უდრის, უდიდესი 90-100 სმ. ყინულძვრა ტბის ცენტრალურ ნაწილში მარტში და აპრილის დასაწყისშია. წყლის საშუალო გამჭვირვალობა ცენტრალურ ნაწილში 4,5 მ, უდიდესი - 8 - 10 მ. წყალი მტკნარია. ტბა მდიდარია თევზით: ორაგული, კალმახი, სიგი, ჭაფალა, ფარგა, კაპარჭინა, ქორჭილა, თართი და სხვა. გვხვდება სელაპიც. ლადოგის ტბა სანაოსნოა და ვოლგა-ბალტიის გზის ნაწილია. სამხრეთ სანაპიროს გასწვრივ მდინარე სვირიდან ნევამდე გაყვანილია სანაოსნო შემომვლები არხი. ტბის ნაპირებზეა ქალაქები: პრიოზერსკი, პეტროკრეპოსტი, ნოვაია-ლადოგა, სორტავალა. ძველად ტბას ნევო ეწოდებოდა. XIII საუკუნეში დაარქვეს ძველი რუსული ქალაქის ლადოგის (IX ს.) სახელი. რუსეთის ტბები მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 100.
ჩიქვილაძეები

ჩიქვილაძე — ქართული გვარი. გავრცელებულია სოფლებში: თავასა, თერჯოლა, სკანდე. ნახსენებია ი-რ-ლ-ში: ი. მაისურაძე, ქართული გვარ-სახელები, თბ. 1990 წ. გვ., 108 geogen.ge დაარქივებული 2010-09-22 საიტზე Wayback Machine.
ჩიკვილაძეები

ჩიკვილაძე — ქართული გვარი. გავრცელებულია სოფლებში: საკაო, სომიწო, სორი, ფარი, შეუბანი, ჭალა და ქორეთი. ი. მაისურაძე, ქართული გვარ-სახელები, თბ. 1990 წ. გვ., 108 geogen.ge დაარქივებული 2010-09-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ ს. კაკაბაძე, სასისხლო სიგელების შესახებ, „საისტორიო მოამბე”, 1924, წიგნი II, გვ. 44-45
მვერუ

მვერუ (ინგლ. Lake Mweru; ფრანგ. Lac Moero) — დიდი მტკნარწყლიანი ტბა აფრიკაში, მდინარე კონგოს აუზში, ზამბიისა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარზე. ტბა სანაოსნოა. მთავარი ნავმისადგომებია: კილვა და პვეტო (ზამბია). აღოაჩინა დეივიდ ლივინგსტონმა 1867 წელს. ტბის მკვებავი ყველაზე დიდი მდინარეა ლუაპულა, რომელიც მოედინება მვერუს ტბის სამხრეთით მდებარე ჭაობიან ტერიტორიებზე და ჩაედინება ტბაში სამხრეთიდან. მეორე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე კალუნგვიში, რომელიც ტბაში ჩაედინება აღმოსავლეთიდან. ჩრდილოეთით ტბიდან გამოედინება მდინარე ლუვუა, რომელიც მიედინება ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით და ჩაედინება მდინარე ლუალაბაში (მდინარე კონგოს ზედა დინება). მვერუ მეორე ყველაზე უფრო დიდი ტბაა მდინარე კონგოს აუზში, ის მდებარეობს 150 კმ-ში ტანგანიიკის ტბის სამხრეთი ნაპირიდან, რომელიც აუზის ყველაზე დიდი ტბაა. მდინარე ლუაპულა ტბაში ჩადინების დროს ქმნის ჭაობიან დელტას. რეგიონის სხვა ბევრი ტბებისაგან განსხვავებით, მვერუს არა აქვს თავისი დონის და ფართობის ძლიერი ცვლილებები მშრალი სეზონის წვიმებიანი სეზონით შეცვლასთან დაკავშირებით. დონის ყოველწლიური რყევა შეადგენს მხოლოდ დაახლოებით 1,7 მეტრს მაქსიმალური მნიშვნელობით მაისში და მინიმალურით — იანვარში. ეს ნაწილობრივ აიხსნება იმით, რომ მდინარე ლუაპულა, რომელიც სათავეს იღებს ბანგვეულუს ჭაობებში, მიისწრაფის თავისი ნაკადის რეგულირებისკენ, რის გამოც მვერუს ტბაში ჩამავალი წყლის რაოდენობა მუდამ საკმაოდ სტაბილურია. ტბის ზრდა კომპენსირდება მდინარე ლუვუას საკმაოდ სწრაფი გამოდინებით. იგი აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ტბების ჯაჭვის ნაწილია. მვერუ გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ საშუალოდ 118 კმ-ზე, საშუალო სიგანით — 45 კმ. მისი ფართობია 5,12 ათასი კმ². ის მდებარეობს ზღვის დონიდან 917 მეტრ სიმაღლეზე, რაც უფრო მაღალია, ვიდრე ტანგანიიკის ტბა (763 მეტრი). სამხრეთით მვერუ უფრო მეჩხერია, ჩრდილოეთით მისი სიღრმე იზრდება, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით არსებობს 2 ღრმული. მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს 27 მეტრს. მვერუს ტბიდან დაახლოებით 50 კმ-ში და მდინარე კალუნგვიშიდან ჩრდილოეთით არსებობს პატარა, საკმაოდ დაჭაობებული ტბა მვერუ-ვანტიპა. ტბის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს დიდი კუნძული კილვა, ფართობით 25 კმ². ევროპელთაგან ტბის აღმომჩენლად ითვლება მოგზაური დეივიდ ლივინგსტონი, რომელმაც აღწერა იგი თავისი ექსპედიციის დროს 1867-1868 წლებში. მვერუს ტბის ნაპირებზე მდებარეობს მეთევზეთა ბევრი სოფელი. ზამბიის მხრიდან ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია პატარა ქალაქები: ნჩელენგე, კაშკიში და ჩიენგი; კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მხრიდან: კილვა, პვეტო და ლუკონზოლვა. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 655. ↑ AR Bos, CK Kapasa and PAM van Zwieten: «Update on the bathymetry of Lake Mweru (Zambia), with notes on water level fluctuations». დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. African Journal of Aquatic Science, 31 (1) : 145—150 (2006). Accessed 4 March 2007. ↑ მვერუ bse-ში ↑ David Livingstone & Horace Waller (Ed): «The Last Journals of David Livingstone in Central Africa from 1865 to his Death». Two Volumes. John Murray, London, 1874.
ლამა (ტბა)

ლამა (რუს. Лама) — ტბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში. მდებარეობს შუა ციმბირის ზეგნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 45 მ სიმღლეზე. ზედაპირის ფართობი 318 კმ², სიგრძე 70 კმ, სიგანე 10 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 208 მ. ტექტონიკური წარმოშობისაა. ნაპირები მაღალია (400-600 მ-მდე). ტბის წყალი ზაფხულში კი დაბალი ტემპერატურით გამოირჩევა. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 114.
ასტრუდ ჟილბერტო

ასტრუდ ჟილბერტო (Astrud Gilberto) (დ. 29 მარტი, 1940) — ბრაზილიელი მომღერალი განთქმული მისი სამბა და ბოსა-ნოვა მუსიკის შესრულებისთვის. დაიბადა სახ. ასტრუდ ვაინერტი ბრაზილიელი დედისა და გერმანელი მამის ოჯახში ბაიას შტატში, გაიზარდა რიო-დე-ჟანეიროში. 1959 წელს დაქორწინდა ჟუან ჟილბერტოზე და 1963 წელს ერთად აშშ-ში გადადიან, სადაც ის ასრულებს განთმულ გეტსი/ჟილბერტოს ალბომში ჟუან ჟილებრტოს, სტენ გეტსა და ანტონიო კარლოს ჟობიმთან ერთად. ასტრუდს პროფესიულად მანამდე არ შეუსრულებია და ჩაწერაში მონაწილეობა სტენ გეტსის დაჟინებით მიიღო. შუა 1960-იან წლებში წყვილი ერთმანეთს დაშორდა. ჟილბერტოს ვოკალური შესრულების წარმატებამ სიმღერაში „The Girl from Ipanema“ სწრაფად მოუხვეჭა მას ჯაზის ვარსკვლავის სახელი და მალევე მან სოლო ჩაწერების გაკეთება დაიწყო. თავიდან იწყებს ბრაზილიური ბოსა-ნოვასა და ამერიკული ჯაზის სტანდარტების თარგმნას, თუმცა შემდგომში უკვე საკუთარი კომპოზიციებიც ჩაწერა 1970-იანებში. სტენ გეტსი და ასტრუდ ჟილბერტო - Getz Au-Go-Go (Verve, 1964) ასტრუდ ჟილბერტოს ალბომი (Verve, 1964) The Shadow Of Your Smile (Verve, 1965 in music) Look To The Rainbow (Verve, 1965 in music) Beach Samba (Verve, 1966 in music) A Certain Smile, A Certain Sadness with Walter Wanderley (Verve, 1967 in music) Windy (Verve, 1968 in music) September 17, 1969 (Verve, 1969 in music) Gilberto Golden Japanese Album (Verve, 1969 in music) I Haven't Got Anything Better To Do (Verve, 1970 in music) Astrud Gilberto With Stanley Turrentine (CTI, 1971 in music) Astrud Gilberto Now (Perception, 1972 in music) That Girl From Ipanema (Audio Fidelity, 1977 in music) Astrud Gilberto Plus James Last Orchestra (Polygram, 1987 in music) Live In New York (Pony Canyon, 1996 in music) Temperance (album) (Pony Canyon, 1997 in music) Jungle (Magya, 2002 in music) ასტრუდ ჟილბერტოს საიტი.
ბენედიქტე XI

ბენედიქტე XI (ლათ. Benedictus PP. XI; ერისკაცობაში ნიკოლო ბოკასინი დე ტრევიზო; დ. 1240 — გ. 7 ივლისი, 1304) — რომის პაპი 1303–1304 წლებში. ნიკოლო ბოკასინი დაიბადა 1240 წელს ტრევიზოში. შეცვალა ბონიფაციუს VIII, მაგრამ ვერ განახორციელა მისი პოლიტიკა. ბენედიქტე XI იყო დომინიკელთა ორდენის წევრი და როდესაც 1296 წელს ის გახდა ორდენის მაგისტრი, გამოსცა კანონი პაპ ბონიფაციუს VIII-ის ლეგიტიმურობის საჯაროდ განხილვის შესახებ. ბონიფაციუსის მიერ პაპის ტახტის ხელში ჩაგდების მომენტში ანანიში, ბოკასინი იყო ორიდან ერთ-ერთი კარდინალი, რომელმაც იცავდა პაპის პარტიას. 8 თვიანი პონტიფიკატის შემდეგ მოულოდნელად გარდაიცვალა პერუჯაში. მისმა მემკვიდრემ კლემენტ V-მ პაპის რეზიდენცია რომიდან გადაიტანა ავინიონში, რითაც დაიწყო პაპების ავინიონის ტყვეობის სახელით ცნობილი პერიოდი (1309-1377). ავინიონის ყველა ფრანგი პაპი იმყოფებოდა საფრანგეთის მეფის გავლენის ქვეშ. Jacobus Echard, Scriptores Ordinis Praedicatorum recensiti Tomus I (Paris 1719), pp. 444–447. Bernard Guidone, "Vita Benedicti Papae XI," and "Vita Clementis Papae V," in Ludovicus Antonius Muratori, Rerum Italicarum Scriptores Tomus Tertius (Milan 1723), 672-679. A. Touron, Histoire des hommes illustres de l' Ordre de Saint Dominique Tome premier (Paris 1743), pp. 655–704. J.-B. Christophe, L' histoire de la papauté pendant le XIV. siècle Tome premier (Paris: L. Maison 1853) 78-175. Lorenzo Fietta, Niccolò Boccasini e il suo tempo (Padova 1874). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pope Benedict XI ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: ბენედიქტე XI "St. Benedict XI., Pope and Confessor", Butler's Lives of the Saints
პიკვიკის კლუბის ჩანაწერები

პიკვიკის კლუბის ჩანაწერები (ინგლ. The Pickwick Papers) — ჩარლზ დიკენსის რომანი. მისი მთავარი მოქმედი გმირები არიან კლუბის დამაარსებელი პიკვიკი და მისი მეგობრები. ნაწარმოების გმირები მატერიალურად უზრუნველყოფილნი არიან და არ უხდებათ არსებობსთვის ბრძოლა. მათ არ ახასიათებთ ეგოიზმი, მომხვეჭელობა და თვალთმაქცობა, სწორედ ამიტომ ისინი ცხოვრებაში ხშირად ცდებიან. იმ სამყაროში, სადაც სიცრუე და ორპირობა სუფევს, მათ პატიოსნებას სიბრიყვედ მიიჩნევენ. ნაწარმოებში მთავარ გმირთა უიღბლო ფათერაკებთან ერთად ვხვდებით მხიარულებით აღსავსე ეპიზოდებსაც, რომლებიც აქარწყლებენ მძიმე განწყობილებას. წიგნში საბოლოოდ სიკეთე სძლევს ბოროტებას, სევდიანი სურათები ადგილს უთმობენ მხიარულ განწყობილებას. რომანი სავსეა იუმორითა და ოპტიმიზმით. ნაირა მამუკელაშვილი, ახალი ისტორია (მეცხრე კლასის სახელმძღვანელო), თბ., 1998 წელი, გვ. 52
კლემენტ V

კლემენტ V (ლათ. Benedictus PP. XI; ერისკაცობაში რაიმონ ბერტრან დე გო; დ. 1264 — გ. 20 აპრილი, 1314) — ფრანგი რომის პაპი 1305–1314 წლებში. რაიმონ ბერტრან დე გო დაიბადა 1264 წელს საფრანგეთში. მისი ძმა იყო ლიონის არქიეპისკოპოსი. პაპის ტახტზე აირჩიეს 1305 წელს საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV-ის მხარდაჭერით. მან პაპის ტახტი რომიდან ავინიონში და დაიწყო პაპების ავინიონის ტყვეობა (1309–1377). ფრანგი პაპების სია პაპების ავინიონის ტყვეობა ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
Figure of Eight (სიმღერა)

Figure of Eight - სიმღერა, რომელიც შეტანილია პოლ მაკ-კარტნის სინგლში Figure of Eight ალბომიდან Flowers in the Dirt. ბრიტანეთის ჩარტში მან #12 ადგილს მიაღწია. 7" სინგლი Figure of Eight Ou Est le Soleil? 12" სინგლი Figure of Eight This One (Club Lovejoys მიქსი) 12" სინგლი Figure of Eight Ou Est le Soleil? (შეპ პეტიბოუნის რემიქსი) Ou Est le Soleil? (Tub Dub მიქსი) (რემიქსი - შეპ პეტიბოუნი) კომპაქტ-დისკი Figure of Eight The Long and Winding Road Loveliest Thing 3" დისკი Figure of Eight Rough Ride Ou Est le Soleil? (7 მიქსი) Ou Est le Soleil? ასევე გამოვიდა 12" სინგლის სახით: Ou Est le Soleil? (შეპ პეტიბოუნის რემიქსი) Ou Est le Soleil? (Tub Dub მიქსი) (რემიქსი - შეპ პეტიბოუნი) Ou Est le Soleil? (ინსტრუმენტული მიქსი, შეპ პეტიბოუნის რემიქსი)