laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვაუდის სადგური

ვაუდის სადგური (ნიდერლ. Ir.D.F. Woudagemaal) — ორთქლის ტუმბოზე მომუშავე მსოფლიოში უდიდესი წყლის საქაჩი სადგური ნიდერლანდებში. სადგური 1920 წლის 7 ოქტომბერს დედოფალმა ვილჰელმინამ გახსნა, რათა მას ფრისლანდის პროვინციიდან ზედმეტი წყალი გადაექაჩა. მათი ექსპლუატაციაში შესვლიდან 47 წლის შემდეგ, 1967 წელს საქვაბეები ნავთზე გადააკეთეს. წყალსაქაჩი სადგური ქალაქ ლემერის შემოგარენში მდებარეობს. 1998 წელს, ვაუდის სადგური იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ოფიციალური საიტი Notification when the pumping station is about to run [მკვდარი ბმული] Panoramic Images (Quicktime required) დაარქივებული 2008-11-21 საიტზე Wayback Machine.
მრევლი

მრევლი — ეკლესიურ ლიტურგიკულ ცხოვრებაში ჩართული მორწმუნე ერი. ქრისტიანები, რომელთაც არ აქვთ საეკლესიო წოდება და იმყოფებიან საეკლესიო იერარქიის ხელმძღვანელობის ქვეშ. მრევლის წარმომადგენლები მონაწილეობენ ადგილობრივ კრებებში და აქტიურ მონაწილეობას იღებენ საეკლესიო ცხოვრებაში.
ბიმსტერი

ბიმსტერი (ნიდერლ. Beemster) — მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში. 2007 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 8 486 ადამიანს შეადგენს. ბიმსტერი თავდაპირველად პოლდერს ეწოდებოდა (ზღვის დაბლობი სანაპიროს ამოშრობილი და დამუშავებული მიწის ნაკვეთი, რომელიც ზღვის დონეზე დაბლაა და ჯებირით არის დაცული წყლით დაფარვისაგან), რომელიც ტბას ქარის წისქვილების დახმარებით გამოსტაცეს. ეს პროცესი 1609 - 1612 წლებში მიმდინარეობდა. დღეისათვის თითქმის ხელუხლებლადაა შემონახული მისი მინდვრების ლანდშაფტი, გზები, არხები, დამბები და დასახლებები რომლებიც კლასიკური და რომანული სტილის დაგეგმარების პრინციპებზეა შექმნილი. ბიმსტერის მუნიციპალიტეტი რამდენიმე ქალაქსა და სოფელს მოიცავს. 1999 წელს, მისი ისტორიული მნიშვნელობის, არეალის ორიგინალური და დღემდე ხელშეუხებელი სტრუქტურების გამო ბიმსტერი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ოფიციალური საიტი Description of a historical walking tour in the World Heritage polder Beemster, including initiary guide
შრიოდერის სახლი

შრიოდერის სახლი (ნიდერლ. Rietveld Schröderhuis) აგრეთვე ცნობილი როგორც რიტველდ-შრიოდერის სახლი — ნაგებობა ნიდერლანდების ქალაქ უტრეხტში, რომელიც 1924 წელს არქიტექტორმა გერიტ რიტველდმა ქალბატონ ტრუუნს შრიოდერისა და მისი სამი ბავშვისთვის ააგო. ქალბატონს სურდა სახლი კედლების გარეშე ყოფილიყო. არქიტექტორი მასთან ბევრს მუშაობდა, რათა სახლისთვის საბოლოო სახე მიეცა. მაგრამ პირველადი შესაძლო პროექტები შრიოდერს არ მოსწონდა. დღეისათვის სახლი დე შტეილის არქიტექტურული სტილის ყველაზე ცნობილი და ალბათ ერთადერთი ნამდვილი ნიმუშია. მისის შრიოდერი მასში გარდაცვალებამდე, 1985 წლამდე ცხოვრობდა. დღეს ის მუზეუმს წარმოადგენს და დამთვალიერებლეთათვის ღიაა. 2000 წელს, იუნესკომ იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შრიოდერის სახლი რიტველდ-შრიოდერის სახლი Rietveld Schröder House Rietveld Schröderhuis დაარქივებული 2009-09-07 საიტზე Wayback Machine. Video tour of Schroder House Galinsky page, with photos დაარქივებული 2006-03-14 საიტზე Wayback Machine.
ამსტერდამის არხები

ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამს ხშირადს „ჩრდილოეთის ვენეციას" უწოდებენ, რადგან აქ მდებარეობს არაერთი არხი, რომელთა საერთო სიგრძე 100 კმ-ზე მეტია, ასევე 90 კუნძული და 1500 ხიდი. სამი მთავარი არხი - ჰერენგრახტი, პრინსენგრახტი და კაიზერგრახტი ჰოლანდიის ოქროს ხანაში, XVII საუკუნეში აიგო, ისინი ქალაქს გარს კონცენტრულად ერტყმიან. არხების გასწვრივ, 1550 მონუმენტური შენობა მდებარეობს. XVII საუკუნის არხების არეალი 2010 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Amsterdamse grachtenhuizen[მკვდარი ბმული] ↑ Amsterdamhotspots.nl. ციტირების თარიღი: 2007-04-19. ↑ Amsterdam Tourist Information - Seven Bridges Festival. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-05-15. ციტირების თარიღი: 2007-04-19. ↑ World Executive City Guides - Amsterdam. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-02. ციტირების თარიღი: 2007-04-19. ↑ WorldMayor.com - Job Cohen, Mayor of Amsterdam 2006. ციტირების თარიღი: 2007-04-19. ↑ Monumenten Amsterdam. Monumenten en Archeologie Amsterdam. City of Amsterdam. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-08. ციტირების თარიღი: 2008-02-22. ↑ http://whc.unesco.org/en/list/1349/
ლუი მაჟორელი

ლუი-ჟან-სილვესტრ მაჟორელი, ცნობილი, როგორც ლუი მაჟორელი (26 სექტემბერი, 1859 - 15 იანვარი, 1926) — ფრანგი დეკორატორი და ავეჯის დიზაინერი. იგი ქმნიდა და ამზადებდა საკუთარი დიზაინის ნივთებს ფრანგული ებენისტური ტრადიციების მიხედვით. იგი იყო ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ავეჯის დიზაინერი არტ-ნუვოს სტილში და 1901 წლის შემდეგ ემსახურებოდა ხელოვნებას, როგორც ნანსის სკოლის ვიცე-პრეზიდენტი. 1861 წელს, მამამისი, აუგუსტ მაჟორელი (1825-1879) იყო ავეჯის დიზაინერი და მწარმოებელი. აუგუსტმა ოჯახი ტულიდან ნანსიში გადაიყვანა საცხოვრებლად. იქ ლუიმ დაამთავრა დაწყებითი სკოლა, სანამ გადავიდოდა პარიზში 1877 წელს იმისთვის, რომ ორი წელი ემუშავა ნატიფი ხელოვნების სკოლაში. როდესაც მან შეიტყო მამამისის გარდაცვალების შესახებ, ცოტა ხნით შეწყვიტა სწავლა და წავიდა ნანსიში, რათა შეენახა მამამისის ნამუშევრები და ქონება. ამან დააკავა იგი ნანსიში მთელი მისი დარჩენილი სიცოცხლის განმავლობაში.1885 წლის 7 აპრილს, მაჟორელმა ცოლად შეირთო მარი ლეონ ჟან კრეცი, ნანსის თეატრების მეპატრონეს ქალიშვილი. მათი ერთადერთი შვილი - ჟაკ მაჟორელი, რომელიც თეატრის მსახიობი გახდა, 1886 წლის 7 მარტს დაიბადა. მაჟორელის ფირმის ფაბრიკის დიზაინის ავტორი იყო ცნობილი არქიტექორი ლუსიენ ვეისენბურგერი (1860-1929). ფაბრიკა მდებარეობდა ვიეი-ეტრის ქუჩის N6-ში, ნანსის დასავლეთ ნაწილში. 1880-1900 წლებში მაჟორლმა გამოუშვა ლუი XV-ეს ავეჯი, ხოლო 1894 წელს დეკორატიულ და ინდუსტრიულ ხელოვნების ექსპოზიციაზე ნანსიში, მათი გამოფენა მოაწყო. 1990 წელს პარიზის გამოფენაში მან წარმატებას მიაღწია და ამ უმნიშვნელოვანესი გამარჯვებით, თავის ფირმას უამრავი დამკვეთი შემატა. 1910 წელს მაჟორელმა გახსნა თავის ფირმის მაღაზიები ნანსიში, პარიზში, ლიონსა და ლილში. 1914 წელს დაიწყო ომი. მაჟორელი შიშობდა, რომ ომი მისი ბიზნესის შესუსტებას გამოიწვევდა. 1916 წლის 20 ნოემბერს მისი ქარხნები ვიეი-ეტრის ქუჩაზე ომის საბრძოლო ოპერაციის შედეგად ცეცხლს მიეცა. დაიწვა ყველაფერი: დასრულებული და დასასრულებელი ავეჯი, მასალა, ჯილდოები, ინსტრუმენტები და დოკუმენტები. თითქოსდა გამიზნულად, დაზიანებულის საბოლოოდ გასანადგურებლად, ერთი წლის შემდეგ, 1917 წელს გერმანულმა თვითმფრინავებმა დაბომბეს მაჟორელის ქარხნები ნანსიში. მაჯორელეების ოჯახმა გერმანელ ჯარისკაცებს ასევე მიაწერა ლილის ქარხნების განადგურებაც. მაჟორელი გარდაიცვალა 1926 წელს. მისი სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს, რომელიც ძალიან მძიმედ დაზარალდა ომისგან, ფინანსურად აღარ შეეძლო მაჟორელის ვილაში (აგარაკზე) ცხოვრება. 1931 წელს დაიკეტა მაჯორელის ბოლო ქარხნები. დღესდღეობით მაჟორელის ვილა ეკუთვნის ნანსის. არის ნახაზები, რომლის მიხედვითაც აპირებენ მაჟორელის უნიკალური ნამუშევრების აღდგენა-განახლებას. მაჟორელის ნამუშევრები გამოჩნდნენ 2008 წლის ფრანგულ ფილმში L'heure d'été-ში, ეს ფილმი 2009 წელს გამოვიდა აშშ-ში სახელწოდებით - ზაფხულის საათები (Summer Hours). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუი მაჟორელი ლუი მაჟორელი დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine. Musée de l'École de Nancy დაარქივებული 2006-08-18 საიტზე Wayback Machine.
ვოლტის წყალსაცავი

ვოლტის წყალსაცავი (ინგლ. Lake Volta) — მსოფლიოს უდიდესი წყალსაცავი დასავლეთ აფრიკაში, განაში. მდებარეობს ამავე სახელწოდების მდინარეზე, ზღვის დონიდან 85 მ სიმაღლეზე. 1961-1965 წლებში ქალაქ აკოსომბოსთან (განა) იქ, სადაც მდინარეები შავი და თეთრი ვოლტა ერწყმიან ერთმანეთს, შეიქმნა (ვიწრო ხეობაში) აკოსომბოს ჰიდროელექტროსადგური. შედეგად დაიწყო წყალსაცავის ავსება და საბოლოოდ შეიქმნა მსოფლიოს უდიდესი წყალსატევი. ვოლტის წყალსაცავის სარკის ფართობია — 8482 კმ², მოცულობა — 148 კმ³, საშუალო სიღრმე — 18 მ, უდიდესი სიღრმე — 80 მ. ტბის ტერიტორია ვრცელდება ორ სხვადასხვა ბუნებრივ მხარეში: წყალსაცავის ჩრდილოეთი ნაწილი — სავანის ზონაში მდებარეობს, ხოლო სამხრეთი — ტროპიკულ ზონაში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ წყალსაცავი გადაჭიმულია დაახლოებით 400 კმ-ზე, სანაპირო ხაზის სიგრძე — 7 ათ. კმ-ზე მეტია. ნაპირები ძლიერ შეჭრილ-შემოჭრილია. ბევრია დიდი და პატარა კუნძული. წყალსაცავი და მიმდებარე ტერიტორია ქვეყნის მნიშვნელოვანი ობიექტია. ვოლტის წყალსაცავი შექმნილია ენერგეტიკული, წყლის ტრანსპორტისა და წყალმომარაგებისათვის. ფართოდ არის განვითარებული თევზჭერა, ნავიგაცია. აკოსომბოს ჰიდროელქტროსადგური გაშენებულია ვოლტის წყალსაცავის სამხრეთით. იგი ქვეყნის დიდ ნაწილს უზრუნველყოფს ელექტროენერგიით. 1964, 1966 და 1969 წლებში წყალსაცავის (ტბის) ტერიტორიაზე დაფიქსირდა მიწისძვრა. აკოსომბოს ჰიდროელქტროსადგური წყალსაცავი ვოლტის წყალსაცავი (ინგლისური) ვოლტის წყალსაცავი დაარქივებული 2009-05-06 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ თანამედროვე გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-21. ციტირების თარიღი: 2011-06-04.
მაქს ფაბიანი

მაქს ფაბიანი (დ. 29 აპრილი, 1865 — გ. 18 აგვისტო, 1962) — იტალიელ-სლოვენიელი არქიტექტორი, გორიციის რეგიონიდან. თავის სამშობლო სლოვენიაში იგი იყენებდა სლოვენიურ სტილს — „კირილ-მეთოდ კოჩს“ და აგრეთვე ვენის არქიტექტურულ სტილს (არტ-ნუვოს სტილს). მაქსიმილიან ფაბიანი დაიბადა, ტიროლიელთა ოჯახში (ტიროლიელები არის ხალხი, რომლებიც დასახლებულები არიან იტალიაში, ლაპარაკობენ ტოროლიურად და იტალიურად) სოფელ კობდილჯში, შტანჯელთან ახლოს, კრასის პლატოზე, რომელიც იყო ავსტრია-უნგრეთის პროვინციაში - გორიციასა და გრადისკაში (ახლანდელ სლოვენიაში). მამამისი იყო ფერმერი, ხოლო დედამისი - არისტოკრატიული ოჯახის წარმომადგენელი ტრიესტიდან. მისი ოჯახი შეძლებული იყო, მათ შეეძლოთ შვილისთვის უმაღლესი განათლება მიეცათ. იგი არ ესწრებოდა დაწყებითი სკოლის გაკვეთილებს, სამაგიეროდ განათლებას მამამისის სახლში და ლუბლიანის გერმანული ენის სკოლაში იღებდა. შემდეგ ვენაში გადავიდა. იქ არქიტექტურის კურსებზე დადიოდა ვენის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში. 1889 წელს მიღებულმა დიპლომმა ფაბიანს ევროპასა და აზიაში მგზავრობის სამწლიანი უფლება მისცა. 1894 წელს იგი დაბრუნდა ვენაში და ოტო ვაგნერის პერსონალური მიწვევით შევიდა ოტო ვაგნერის სახელობის არქიტექტურულ სტუდიაში და დარჩა იქ საუკუნის დასრულებამდე. ამ დროის განმავლობაში მან დიზაინის გარდა შეისწავლა ქალაქმშენებლობა. მან ისე კარგად შეისწავლა არქიტექტურა, რომ მზად იყო, სხვისთვისაც ესწავლებინა. 1917 წელს იგი დასახელდა ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორად და 1919 წელს მისმა ერთ-ერთმა მოსწავლემ ივან ვურნიკმა შესთავზა მას მასწავლებლის ადგილი ახლად დაარსებულ, ლუბლიანის უნივერსიტეტში. მაგრამ ფაბიანმა შემოთავაზებაზე უარი თქვა. მან დატოვა მასწავლებლის ადგილი ვენაში და გორიციაში დაბრუნება გადაწყვიტა. იმ დროისთვის გორიცია შედიოდა იტალიის სახელმწიფოში, ამის გამო მას მოუხდა იტალიის მოქალაქეობის აღება. 1920-1930 წლებში მან მოასწრო არაერთი დიდი, ისტორიული ძეგლისა და შენობის რეკონსტრუქცია ჯულიან მარჩის რეგიონებში. ამ ძეგლების და შენობების უმეტესობა პირველმა მსოფლიო ომმა შეიწირა. 1935 წელს მან მიიღო თავის მშობლიურ ქალაქ შტანჯელის მერის თანამდებობა. იგი გახდა მერი და წოდება შეინარჩუნა მეორე მსოფლიო ომის დროსაც, მან ეს მოახერხა გერმანული ენის ცოდნის წყალობით. იგი ევედრებოდა გერმანელებს, ქალაქ შტანჯელს თავს არ დასხმოდნენ. ქალაქი შტანჯელი მაინც განადგურდა 1930 წელს. ეს გამოიწვია სლოვენიელი და ვერმახტელი პარტიზანების ბრძოლამ. 1944 წელს, ფაბიანი დაბრუნდა გორიციაში, სადაც გაატარა თავისი ცხოვრების უკანასკნელი წლები. მაქს ფაბიანი ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Library of Congress Authorities — Library of Congress. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454"></a> ↑ http://arch-pavouk.cz/index.php/architekti/311-fabiani-max
ნაწლავის ჩხირი

ნაწლავის ჩხირი (Escherichia coli, Bact. coli, Bact. coli commune), კოლი-ბაქტერია — მიკროორგანიზმი, რომელიც ავსტრიელმა ექიმმა თეოდორ ეშერიხმა 1885 წელს გამოყო ადამიანის განავლიდან. ნაწლავის ჩხირის ბოლომომრგვალებული ჩხირის ფორმა (ზომა 1—3, 4—0,8 მკმ) აქვს, მოძრაობს შოლტებით, სპორებს არ ქმნის, გრამუარყოფითია, აერობი ან ფაკულტატური ანაერობია. ჩვეულებრივ ბინადრობს ადამიანის ნაწლავებში როგორც ნორმალური მიკროფლორის ერთ-ერთი კომპონენტი. ნაწლავის ჩხირი გვხვდება მრავალი ძუძუმწოვრის, ფრინველის, თევზის, მწერისა და სხვათა ნაწლავებში. ნაწლავის ჩხირის არსებობა წყალსა და საკვებ პროდუქტებში მიუთითებს მათ ფეკალურ გაჭუჭყიანებაზე. ნაწლავის ჩხირი იწვევს ნახშირწყლების (მათ შორის გლუკოზისა და ლაქტოზის) დუღილს, შედგენილია ნაწლავის ჩხირის ქრომოსომის გენეტიკური რუკა, შესწავლილია მუტირების კანონზომიერებანი და ნივთირებათა ცვლის გზები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 345.
ლაურისილვა

ლაურისილვა (ესპ. Laurisilva - დაფნის ტყე) — სუბტროპიკული ტყე, რომელიც გავრცელებულია მაღალი ტენიანობის, შედარებით სტაბილური ტემპერატურის არეალებში. ხასიათდება დაფნისებრი მცენარეების გავრცელებით, რომლებიც მარადმწვანეა და ფოთოლპრიალა. ესპანურ ენაში სიტყვა „laurisilva" ყველა სახის დაფნისებრთა ტყის აღსანიშნავად გამოიყენება. ტყის ეს სახეობა პრაქტიკულად ენდემურია ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში, აფრიკის სანაპიროსთან მდებარე მაკარონეზიის კუნძულებისათვის, რომელიც თავის მხრივ მოიცავს მადეირას კუნძულებს, კაბო-ვერდეს, აზორისა და კანარის კუნძულებს. მაკარონეზიის კუნძულებზე დაფნისებრთა ტყეები ზღვის დონიდან 400 - 1200 მეტრზეა გავრცელებული. მოიცავს დაფნისებრთა სახეობებს - Apollonias, Ocotea, Persea, Clethra, Dracaena, Picconia. ტყეები შედგება 40 მ და მეტი სიმაღლის მარადმწვანე, მაგარმერქნიანი ხეებისგან. მათი უმრავლესობა კუნძულებისათვის ენდემურია. 1999 წელს, იუნესკომ მადეირას კუნძულებზე მდებარე დაფნის ტყეები მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლაურისილვა Madeira Laurel Forest, Madeira Wind Birds 2005 UNESCO: "Laurisilva of Madeira
აკუმულაცია

აკუმულაცია (ლათ. Accumulatio — დაგროვება) — ხმელეთის ან წყლის აუზში ფხვიერი მინერალური და ორგანული პროდუქტების მექანიკური დაგროვების პროცესების საერთო სახელწოდება. არჩევენ აკუმულაციის ორ ძირითად ტიპს — ვულკანურს და დანალექს (სედიმენტაცია, ნალექთა დაგროვება). აკუმულაციის პროდუქტების დიაგენეზისის შედეგად წარმოიქმნება ვულკანოგენური, დანალექი და ორგანოგენული ქანები. გამომწვევი გეოლოგიური ფაქტორების მიხედვით განარჩევენ ზღვიურ, მდინარეულ (დელტები, ტერასები და სხვა), ეოლურ (დიუნები, ბარხანები, ლიოსი), მყინვარულ (მორენები, ოზები), ფლუვიოგლაციალურ, ვულკანურ და სხვა აკუმულაციას. აკუმულაციის შედეგად იქმნება ვულკანური დანალექი ქანები და ასევე აკუმულაციური რელიეფი. სხვადასხვა წარმოშობის ფხვიერი ნალექი ქანების დაგროვების შედეგად წარმოქმნილ ვაკეს აკუმულაციური ვაკე ეწოდება. მაგალითად, მდინარის აკუმულაციური მოქმედებით წარმოიშვა ამაზონის, დასავლეთ ციმბირის, ლომბარდიის, კოლხეთისა და სხვა ვაკეები. აკუმულაციური რელიეფი — რელიეფის ფორმათა ერთობლიობაა, წარმოქნილი ზღვიური, მდინარეული, ტბიური, მყინვარული, ვულკანური ნალექების არათანაბარი დაგროვების შედეგად. არსებობს რამდენიმე გენეტიკური ტიპის აკუმულაციური რელიეფი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 256. Геологический словарь, т1, А-Л., М. 1955.
დუნაის დელტა

დუნაის დელტა (რუმ. Delta Dunării, უკრ. Дельта Дунаю) — მეორე უდიდესი სამდინარო დელტა ევროპაში, ვოლგის დელტის შემდეგ. დელტის უდიდესი ნაწილი რუმინეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს, ხოლო ჩრდილოეთის პატარა ნაწილი უკრაინის ტერიტორიაზე. მთლიანი ფართობი დაახლოებით 4152 კმ²-ია, სადანაც 3446 კმ² რუმინეთში მდებარეობს. თუ დელტის შემადგენლობაში მოვისაზრებთ რაზიმ-სინოეს ლაგუნას, მაშინ მისი ფართობი 5165 კმ²-მდე გაიზრდება. დელტამ ფორმირება ძვ. წ. დაახლოებით 4 000 წლისთვის დაიწყო შავი ზღვის ყურეში, როდესაც ზღვის დონემ აიწია და დღეს არსებულს მიაღწია. ამჟამად დუნაის დელტა ალუვიურ ვაკეს წარმოადგენს, რომელიც ძირითადად წყლითა და ჭარბტენიანი ტერიტორიებითაა დაფარული. მოიცავს მრავალ ჩახლართულ ჭაობს, არხებს, ნაკადულსა და ტბას. საშუალო სიმაღლე 0.52 მ-ია, მაგრამ ტერიტორიის 20% ზღვის დონის დაბლა მდებარეობს. 1938 წელს, რუმინეთმა დუნაის დელტა დაცულ ტერიტორიად გამოაცხადა, ხოლო 1991 წელს იგი იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დუნაის დელტა UNESCO Danube Delta World Heritage Site Danube Delta Biosphere Reserve დაარქივებული 2006-12-09 საიტზე Wayback Machine. Danube Delta: Photo Gallery დაარქივებული 2007-01-23 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Wild Danube Delta Danube Delta "Street view" დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine. Photo Gallery - Danube Delta - Gorgova დაარქივებული 2010-10-05 საიტზე Wayback Machine.
აკუმულაცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

აკუმულაცია შეიძლება აღნიშნავდეს : აკუმულაცია — დაგროვება, შეკრება; აკუმულაცია — მინერალური და ორგანული პროდუქტების დაგროვება; ბიოაკუმულაცია — ქიმიური ნივთიერებების დაგროვება.
ზეგანი

ზეგანი — 1000 მ-მდე და მეტი სიმაღლის ხმელეთის ვრცელი უბანი. თან ახლავს ბრტყელი ან სუსტად ტალღოვანი წყალგამყოფი ზედაპირი, რომელიც ზოგჯერ გაყოფილია ვიწრო და ღრმა შეჭრილი ხეობებით; ზეგნის ფარგლებში გვხვდება შესამჩნევი ჩადაბლებები და აზევებები. მომიჯნავე ვაკეებზე ამაღლებული ზეგნის კიდეები ხშირად დანაწევრებულია ხეობებითა და ხევებით, რის გამოც, ღებულობს ძლიერ ეროზირებული მთების იერს, ასეთია მაგ., შუა ციმბირის ზეგნის დასავლეთი კიდე ენისეის მხარეს. აბსოლუტური სიმაღლე 700-1500 მ, შეფარდებითი სიმაღლე 200-300 მ და მეტი. გეოლოგიური სტრუქტურა რთულია, თუმცა მწვერვალის ზედაპირი ერთ დონეზე ჭრის ამ სტრუქტურებს ან წარმოიქმნება 2-3 დონის საფეხურებიანი ზედაპირი. ზეგნის წარმოშობაში განარჩევენ სამ (ან უფრო მეტ) ეტაპს: მთათწარმოშობის ეტაპს, დენუდაციური მოსწორებისა და მთების დადაბლების ეტაპს და უახლესი საერთო აზევების ეტაპს. ზოგჯერ ერწყმის უფრო მსხვილ ოროგრაფიულ ერთეულს, მაგ., მთიანეთს. ზოგიერთი ზეგანი წარმოქმნის მთიანეთის შიდა ნაწილს, ასეთია მაგ., მცირე აზიის მთიანეთის შემადგენლობაში შემავალი ანატოლიის ზეგანი. ზეგანი შეიძლება ჩამოყალიბდეს ზედაპირის უახლესი ტექტონიკური აზევებების შედეგად. რიგ შემთხვევაში, იგი წარმოიქმნება ჰორიზონტალურად განლაგებულ წარეცხვასთან მდგრად ერთტიპურ და ერთასაკოვან ქანებზე და აგრეთვე მძლავრი ლავური ამოფრქვევების ხარჯზე, რომლებიც კეტავენ ძველი რელიეფის უსწორმასწორობას. ზეგნის შემადგენლობაში ხშირად შედის მაღლა განლაგებული პლატო. ხშირია მათი გაიგივება, თუმცა ჩვეულებრივ, ზეგანი იკავებს უფრო მაღალ ჰიფსომეტრიულ დონეს. გეოლოგიური სტრუქტურის მიხედვით, ზოგი მკვლევარი თვლის, რომ ზეგანი აგებულია ჰორიზონტულად განლაგებული ქანებისაგან და არსებითად იგივეა, რაც პლატო დანაწევრებული რელიეფით, ხოლო სხვა მკვლევრები ზეგანს ბაქნურ პირობებში წარმოქმნილ ძველ მთიან მხარეს მიაკუთვნებენ. ცნობილია ანატოლიის ზეგანი, დეკანის ზეგანი, შუა ციმბირის ზეგანი, გვიანის ზეგანი და სხვა. საქართველოში გავრცელებული ზეგნებიდან აღსანიშნავია ივრის ზეგანი, ჯავახეთის ზეგანი, ყელის ზეგანი და სხვა. ზეგანი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 1.2 Ахромеев Л.М. Геоморфологический словарь-справочник. БГУ, Брянск, 2002 г., 320 стр. ↑ Плоскогорье // Географическая энциклопедия
მოლდოვის ეკლესიები

ჩრდილოეთ მოლდოვის მოხატული ეკლესიები (რუმ. Bisericile pictate din nordul Moldovei) — რუმინული მართლმადედებელი ეკლესიის ტაძრები რუმინეთში, სუჩაევის მიწის ჩრდილოეთ მოლდოვის რეგიონში. აგებულია დაახლოებით 1487 — 1583 წლებში. 1993 წლიდან, ეკლესიები შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოლდოვის ეკლესიები პროფილი იუნესკოს საიტზე Cultural Heritage and Religious Tourism in Bucovina and Moldavia დაარქივებული 2012-02-04 საიტზე Wayback Machine. The Painted Wonders of Bucovina დაარქივებული 2012-12-05 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Monasteries of Bucovina დაარქივებული 2007-02-04 საიტზე Wayback Machine. Ten Wonders of Bucovina დაარქივებული 2014-11-05 საიტზე Wayback Machine. Painted Churches in Bukovina დაარქივებული 2011-04-21 საიტზე Wayback Machine.
ჰორეზუს მონასტერი

ჰორეზუს მონასტერი (რუმ. Mănăstirea Horezu) — მონასტერი რუმინეთის ისტორიულ ქალაქ ჰორეზუში. დაარსდა 1690 წელს, პრინც კონსტანტინე ბრინკოვიანუს მიერ. მიჩნეულია ბრინკოვიანული სტილის შედევრად, გამოირჩევა თავის არქიტექტურული სიწმინდით და ზომიერებით, სკულპტურული დეტალების სიმდიდრით. მონასტრის ერთადერთი ტაძარი, რომელიც წმინდა კონსტანტინესა და ელენეს სახელობისაა, მოხატულია ბერძენი ოსტატების მიერ. დღეისათვის მონასტერი რუმინელი პილიგრიმების ერთ-ერთი მთავარი მოსალოცი ადგილია. 1993 წელს, იუნესკომ ჰორეზუს მონასტერი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰორეზუს მონასტერი UNESCO World Heritage List Horezu Monastery at Romanian-monasteries.go.ro დაარქივებული 2007-05-20 საიტზე Wayback Machine.
კლემანს პოეზი

კლემანს პოეზი, ნამდვილი გვარი — გიშარი (ფრანგ. Clémence Poesy; Guichard; დ. 30 ნოემბერი, 1982) — ფრანგი მსახიობი და მოდელი. ცნობილია როლებით „ჰარი პოტერის“ შესახებ ფილმების სერიაში და ფილმებით „ბრიუგეში“ და „127 საათი“. დაიბადა ნაკლებად ცნობილი მსახიობის ეტიენ გიშარისა და სკოლის მასწავლებელის ოჯახში. სცენური სახელისთვის აიღო დედის ქალიშვილობის გვარი. პატარაობაში არც ისე ცნობილი იყო თავის ტოლებთან. გადაღებებში მონაწილეობს 1999 წლიდან ძირითადად ფრანგულ ფილმებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კლემანს პოეზი კლემანს პოეზი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
პაკი

პაკი, პაკური ყინული — მოტივტივე ძველი პოლარული, უმეტესწილად, არქტიკული ყინული სისქით დაახლოებით 3 მ და მეტი, რომელმაც გადაიტანა ზაფხულის დნობის ორი ან მეტი სეზონი. წარმოიქმნება ზღვის ზედაპირის გაყინვის შედეგად. შედგება ცალკეული ყინულებისა და მრავალრიცხოვანი ყინულოვანი ნატეხებისაგან, რომელთა სიმაღლე 10 მ-ს უდრის. მასზე არსებული ტოროსი მოგლუვებულია, ყინული თითქმის მთლიანადაა გამტკნარებული და აქვს ლურჯი ფერი, ზაფხულში იფარება მომრგვალო მდნარი წყლითა და კარგად განვითარებული სადრენაჟო სისტემით. ჩვეულებრივ გვხვდება არქტიკულ აუზში ვეებერთელა ყინულოვანი მინდვრების სახით, ძირითადად, კანადის არქტიკულ სექტორში (ყინულსაფრის ფართობის 60-იდან 90 %-მდე), ზოგჯერ იჭრება ჩუკოტკის ზღვაში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვაში, ლაპტევების ზღვაში, გრენლანდიის ზღვაში და კანადის არქტიკული არქიპელაგის სრუტეებში. გრენლანდიის ჩრდილოეთ ნაპირების გასწვრივ, კანადის არქტიკული არქიპელაგის ჩრდილოეთ სრუტეებსა და ანტარქტიდაში გვხვდება როგორც ნაპირის ყინული. პაკური ყინული გამოიყენება არქტიკულ აუზში მოდრეიფე სამეცნიერო სადგურების ორგანიზაციისთვის. პაკის სამხრეთ საზღვარი ცვალებადია. პაკი დიდად აბრკოლებს გემების მიმოსვლას. ზამთარში პაკური ყინული ფართოვდება, ხოლო ზაფხულში ორივე ნახევარსფეროში უკან იხევს და დაახლოებით 5 %-ით ფარავს ჩრდილოეთის ოკეანეებს, ხოლო 8 %-ით სამხრეთის ოკეანეებს. ინგლისურენოვან ლიტერატურაში პაკად იწოდება ნებისმიერი მოდრეიფე ყინული. ტოროსი ↑ 1.0 1.1 Пак | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-08-04. ციტირების თარიღი: 2021-02-05. ↑ 2.0 2.1 Гляциологический словарь / Под ред В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 528 с. ↑ Морской энциклопедический справочник. — Л.: Судостроение. 1986. ↑ Pack ice | Encyclopedia Britannica
გარდამავალი ზონა

გარდამავალი ზონა — დედამიწის ერთ-ერთი უდიდესი მორფოსტრუქტურა, რომელიც მოიცავს კონტინენტის წყალქვეშა კიდესა და ოკეანის ფსკერს შორის მდებარე სივრცეს. გარდამავალი ზონა ტიპურად წარმოდგენილია წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კიდეებზე, ატლანტის ოკეანის კარიბისა და სკოშის ზღვებში, ინდოეთის ოკეანის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კიდეზე. მისი დამახასიათებელი ნაწილებია განაპირა ზღვების ქვაბულები, კუნძულთა რკალები და ღრმა ზღვის ღარები. რელიეფი უაღრესად კონტრასტულია (11 კმ-მდე სიღრმის ღრმა ზღვის ღარები და კუნძულთა რკალებზე 5-7 ათ. მ-ზე აწვდილი ვულკანური მთები). ღრმა ზღვის ქვაბულის ძირზე დედამიწის ქერქი სუბოკეანურია, კუნძულთა რკალების ქვეშ – სუბკონტინენტური და ზოგჯერ კონტინენტურიც, ხოლო ღრმა ზღვის ღარებში – სუბკონტინენტური, სუბოკეანური და ოკეანური ტიპისა. გარდამავალი ზონა თანამედროვე ვულკანიზმის, ინტენსიური სეისმურობისა და მთათაწარმოშობის მხარეა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 696.