laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თამაზ იმნაიშვილი

თამაზ იმნაიშვილი (დ. 28 ივლისი, 1954, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1981). საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტი (1994–2004). საქართველოს სროლის სახეობათა ეროვნული ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი 1992 წლიდან. ღირსების ორდენის კავალერი. ევროპის შვიდგზის ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში (1977, 1978, 1980, 1981, 1984, 1985, 1987). ევროპის თასის მფლობელი პირად პირველობაში (1987). სსრკ ხალხთა VI სპარტაკიადის ჩემპიონი პირად ჩათვლაში (1975). სსრკ მრავალგზის ჩემპიონი და პრიზიორი პირად და გუნდურ პირველობაში. მსოფლიოს აბსოლუტური რეკორდსმენი (1996, 125 ქ 125-იდან). გივი შენგელიასთან და დავით ქვათაძესთან ერთად მსოფლიო თასის გათამაშეების (1995) მე-3 პრიზიორი გუნდურ ჩათვლაში. ოლიმპიური თამაშების სამგზის მონაწილე: XXII და XXVI ოლიმპიურ თამაშებში (1980, მოსკოვი და 1996, ატლანტა) აჩვენა IX შედეგი, XXIV ოლიმპიური თამაშების (1988, სეული) წინასწარ შეჯიბრებაში მოაგროვა 146 ქულა (150-იდან) და სსრკ ნაკრების კიდევ სამ წევრთან ერთად 24 ფინალისტს შორის მოხვდა. ტურნირის ორგანიზატორებმა სსრკ ნაკრების ხელმძღვანელობას ოთხიდან ერთი ფინალისტის მოხსნა დაავალეს, მწვრთნელებმა კი არჩევანი ქართველ სპორტსმენზე შეაჩერეს და იგი ფინალს მიღმა დატოვეს; გამოქვეყნებული აქვს ხუთი სტატია; საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა ბიოლოგიაში 1988 წელს; მისი ბიოგრაფია შეტანილია ატლანტის ოლიმპიადისადმი მიძღვნილ ცნობარში. ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 94, თბ., 1996–97. ბერიშვილი, ელგუჯა., ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, თბ.: პალიტრა L, 2013. — გვ. 165. 371 გვ. რესპუბლიკაში საუკეთესონი // „ლელო“, 31 დეკემბერი, 1981, № 250 (7061), გვ. 1. თამაზ იმნაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თამაზ იმნაიშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი თამაზ იმნაიშვილი — ქართული სპორტი თამაზ იმნაიშვილი — მემატიანე ↑ თავაძე, ირაკლი (24 ივნისი, 2019). „ტოკიოს ოლიმპიადაზე პირველი ქართველი მსაჯი თამაზ იმნაიშვილი იქნება“. lelo.ge. „ლელო“. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ თავაძე, ირაკლი (28 ივლისი, 2013). „„ლელოს“ სტუმარი თამაზ იმნაიშვილი — მესტენდურის ვნებანი“. sportall.ge. „ლელო“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-02-05. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ მსოფლიოს ჩემპიონი და რეკორდსმენი სასტენდო სროლის ქართველი ლეგენდა — თამაზ იმნაიშვილი. YouTube. Georgian Public Broadcaster (27 ნოემბერი, 2021). ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2022
გიორგი კანდელაკი

გიორგი კანდელაკი (დ. 10 აპრილი, 1974, სოფ. ვარიანი, გორის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მოკრივე. მსოფლიოს თასის გათამაშების მესამე პრიზიორი (1994). მსოფლიოს ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1992). ატლანტის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1996, პირველი ორი ბრძოლის მოგების შემდეგ მესამე წრეში კუბელ ფელიქს სავონთან დამარცხდა და ბრძოლას გამოეთიშა). 1998 წლიდან პროფესიონალურ კრივში გადავიდა. მსოფლიოს ჩემპიონი WBU-ის ვერსიით (2002, 2003). პროფესიონალურ რინგზე გამართა 24 ბრძოლა და ყველა მოიგო (18 — ნოკაუტით). საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენი (1997). საქართველოს კრივის ფედერაციის პრეზიდენტი (2002-იდან). ღირსების ორდენის კავალერი (1997). სპორტული კლუბის „ჩემპიონი“ დამფუძნებელი (1999). ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 170, თბ., 1998–1999. გიორგი კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი კანდელაკი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტის სტატისტიკა.
თხოთის მთა

თხოთის მთა — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, კასპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, კვერნაქების (კვერნაქის ქედი) ერთ-ერთ მონაკვეთზე, რეხულისა და ქსნის ხეობებს შორის და ერთმანეთისგან ყოფს მუხრანის ველსა და მტკვრისპირა ვაკეს — აშურიანს; სიმაღლე ზღვის დონიდან 845 მეტრამდე. ისტორიულად თხოთის მთაზე მდებარეობდა კასპისკენ გადასასვლელი. „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ და ლეონტი მროველის მატიანეს მიხედვით, მცხეთაში წმინდა ნინოს მოღვაწეობის დროს, მუხრანისკენ სანადიროდ წასულ მეფე მირიანს თხოთის მთაზე მზე დაუბნელდა და გზა ვეღარ გაიგნო. მირიანმა თავდაპირველად თავის ღმერთებს მიმართა; შველა რომ ვერ მიიღო, ნინოს ღმერთს შეევედრა ხსნას. მართლაც, მაშინვე განათდა და მეფემ იწამა ქრისტე. მცხეთელთა მონათვლის შემდეგ წმინდა ნაძვის ხისაგან გამოთლილი სამი ჯვარი აღმართეს თხოთის მთაზე, ქალაქ უჯარმასა და იმ ბორცვზე, სადაც ახლა მცხეთის ჯვრის მონასტერია. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, „თხოთის მთასა ზედა მოიქცა მეფე მირიან ქრისტიანედ. აწ არს მუნ ნიში ჯუარისა, რომელი აღმართა წმიდამან ნინომ, სუეტისაგან გამოკუეთილი“. თხოთის მთაზე შემორჩენილია VII–VIII საუკუნეების ჯვრის ფორმის წმინდა ნინოს ეკლესია — აღაიანის ნინოწმინდის ეკლესია. გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 152–153.
სი-ო-სე-პოლი

სი-ო-სე-პოლი (სპარს. سی‌وسه‌پل), ასევე ცნობილი როგორც ალავერდი-ხანის ხიდი (სპარს. پل الله‌وردی خان) — ირანის ქალაქ ისპაანის 11 ისტორიული ხიდიდან უდიდესი. გადებულია მდინარე ზენდერუდზე. ასრულებს ხიდისა და კაშხლის ფუნქციას. პოპულარული და სეფიანთა არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ობიექტია. აშენდა 1599-1602 წლებში შაჰ-აბას I-ის მმართველობის დროს. ხიდი აშენდა გამაჰმადიანებული ქართველის — ალავერდი-ხანის ხელმძღვანელობით. ხიდს განსაკუთრებით ჰქონდა მაღალი საზოგადოების ეზოიანი საკუთარი სახლების დამაკავშირებელი ფუნქცია, აგრეთვე ერთმანეთს აკავშირებდა ისპაანსა და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან სომხურ რაიონ ახალ ჯულფას. ხიდი ორსართულიანია, კედლები თხელი, ქართული აგურით არის ნაშები. ზედა სართულს ამშვენებს რამდენიმე ძალიან ლამაზი გუმბათი. ხიდის საერთო სიგრძეა 297,76 მ, საერთო სიგანე 14,75 მ. სი-ო-სე-პოლის თაღოვან-კამაროვანი ხიდი შედგება 33 მალისაგან, რის გამოც მიიღო თავისი სახელწოდება, ვინაიდან „سی‌وسه‌پل“‎ ანუ „სი-ო-სე-პოლი“ თარგმანში სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ოცდაცამეტ ხიდს“. ხიდს სავალი ნაწილის ორივე მხარეს გასდევს თაღედები. უგრძესი მალის სიგრძე დაახლოებით 5,60 მ აღწევს. თავდაპირველად ხიდის ინტერიერი მოხატული იყო, რომლებსაც მოგზაურები ხშირად აღწერდნენ როგორც ეროტიკულს. ქვედა სართულზე გაკეთებულია შეჭრილი ოთახები, რომლებშიც ჩაიხანებია გახსნილი. ↑ Drought poses no threat to Isfahan's Si-o-Se-Pol: official ↑ 2.0 2.1 Allahverdi Khan Bridge ↑ Denis Wright. Persien. — Zürich und Freiburg i. B.: Atlantis, 1970. — 115 с. ↑ ალავერდი–ხანი უნდილაძე
კოლდიჩევსკოე

კოლდიჩევსკოე (ბელარ. Калдычэўскае) — ტბა ბელარუსში, ბრესტის ოლქის ბარანოვიჩის რაიონში. ტბიდან გამოედინება მდრინარე შჩარა. ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია კარიტინსკის ჭაობით, რომელზეც მიმდინარეობს ტორფის მოპოვების სამუშაოები, და სოფლებით არაბოვშჩინა და კოლდიჩევო. ტბის ზედაპირის ფართობია 0,55 კმ², სიგრძე — 0,95 კმ. სარკის სიმაღლე ზღვის დონიდან — 185,7 მ. კოლდიჩევსკოეს საშუალო სიღრმეა 0,64 მ, უდიდესი — 2,5 მ. ტბის სიახლოვეს მდებარეობს ნეოლოთის დროინდელი ტორფიანი სადგომი „ვოიკოვიჩი-1“. ↑ 1.0 1.1 1.2 Лист карты N-35-101 Барановичи. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1982 год. Издание 1986 г. ↑ 2.0 2.1 2.2 Зуев В.H., Кочурко В. И. Концепция организации единой природоохранной сети Барановичского района Беларуси // Идеи В. В. Докучаева и современные проблемы развития природы и общества: Сборник научных статей. — Смоленск: Универсум, 2006. — 340 с.
არჩილ თალაკვაძე

არჩილ თალაკვაძე (დ. 16 იანვარი, 1983, მახარაძე, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის წევრი (ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო) და საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი 2016-2019 წლებში, საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე 2019 წლის 25 ივნისიდან 2020 წლის 11 დეკემბრამდე, საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე 2020 წლის 11 დეკემბრიდან 2021 წლის 24 აპრილამდე. 2000 წელს დაამთავრა ოზურგეთის N1 საჯარო სკოლა და ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. 2010 წელს დაასრულა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის პროგრამა. 2015 წელს ჩაირიცხა ლონდონის ეკონომიკის სკოლის აღმასრულებელი მენეჯმენტის პროგრამაში. არჩილ თალაკვაძე 2007-2010 წლებში მუშაობდა ადამიანის უფლებათა დაცვის სფეროში, საქართველოს სახალხო დამცველის ოფისში, მრჩევლის პოზიციაზე. 2011-2012 წლებში მუშაობდა აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დემოკრატიული მმართველობის პროგრამაში. 2012-2014 წლებში მუშაობდა საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის მოადგილედ, სადაც პენიტენციური ჯანდაცვის რეფორმა წარმატებით გაატარა - შედეგად 11-ჯერ შემცირდა სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში პატიმართა გარდაცვალების მაჩვენებლები, მინიმუმამდე შემცირდა ტუბერკულოზის გავრცელება და დაიწყო “C” ჰეპატიტის პროგრამა.საჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! 2014-2016 წლებში არჩილ თალაკვაძე მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ, სადაც საერთაშორისო ურთიერთობებს, მიგრაციის სამსახურის რეფორმას და ცენტრალური აპარატის მუშაობას უძღვებოდა. 2015-2016 წლებში იყო “გლობალური ფონდის” (The Global Fund) მმართველი საბჭოს წევრი, საქართველოს მთავრობის კვოტით. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში არჩეულ იქნა ოზურგეთის ოლქის მაჟორიტარად (მიიღო 14 839 ხმა, შესაბამისად 52,88%) IX მოწვევის პარლამენტში „ქართული ოცნებიდან“, სადაც 2019 წლამდე იყო საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი და საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 2019-2021 წლებში ეკავა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტია “„ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ მიერ, წარდგენილი იყო პროპორციული სიის მე-2 ნომრად და გახდა პარლამენტის წევრი. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. 2017 წლიდან თალაკვაძე ოზურგეთის სარაგბო კლუბ „არწივების“ საპატიო და სარბოლო კლუბის „მია ფორსის“ პრეზიდენტია. შავი ზღვის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოებულია ღირსების მედლით. არჩილ თალაკვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი არჩილ თალაკვაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარედ არჩილ თალაკვაძე აირჩიეს. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 25 ივნისი, 2019. ↑ შედეგები 2016
სატივე (თბილისი)

სატივე — მიკროუბანი თბილისში, ვერეზე. მოქცეულია მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს დაქანებულ ფერდობზე, ისტორიული ვერეს უბნის ქვედა წელში ე.წ. ქვედა ვერეზე. უბანი ვერე ამჟამად ცნობილია როგორც ვერა, რაც სათავეს იღებს ამავე დასახელების მდინარე ვერედან (ადრე სკვირეთი და სკორეთი ერქვა). წერილობით წყაროებში მოხსენიებული სოფ. ვერე აზნაურ გაბაშვილების მამული ყოფილა. შუა საუკუნეებში, „წყნეთის გზის“ (პ. მელიქიშვილის ქუჩა) ქვედა ხაზს, ახლანდელ მერაბ კოსტავას ქუჩას მიუყვებოდა დიღმის საქარავნო გზა. იგი XVIII საუკუნიდან გახდა „რუსეთის გზა“, ხოლო XIX საუკუნიდან ოლღას ქუჩის სახელი მიენიჭა. გმირთა მოედანზე გამავალ მის მონაკვეთს კი ჯვრის ქუჩა დაერქვა. ვერის ხიდსაც ჯვრის ხიდს ეძახდნენ, რაც უკავშირდება ყოფ. აბრეშუმის საქსოვი ფაბრიკის ტერიტორიაზე 1846 წელს აღმართულ თუჯის ჯვარს. იგი დადგეს ამ ადგილას გადაბრუნებული ეტლიდან რუსეთში მიმავალი ნიკოლოზ I-ის სასწაულებრივი გადარჩენის აღსანიშნავად. ჯვარი XX საუკუნის 20-იან წლებში აიღეს, როდესაც მდინარე ვერეზე ახალი ქვის ხიდი გადეს, ქუჩა ხელოვნურად აამაღლეს და შეუერთეს საქართველოს სამხედრო გზას. 1880-იანი წლებიდან დაწყებული ვერის ტერიტორიის განაშენიანება სატივის მიკროუბანს არ შეეხო აქ გაშლილი სასაფლაოს გამო. XIX საუკუნის 20-იან წლებში ლაგუნა ვერეს ადგილას მოწყობილი იყო ტივმისადგომი, რომელსაც ვუახლოვდებოდით ვერის შესახვევით. მიკროუბნის ამ ნაწილს ამიტომაც ეძახდნენ სატიოს, ხოლო მისასვლელ გზას სატივე/სატიოს შესახვევს. ვინაიდან აქედან მორებს ეზიდებოდნენ მას მოგვიანებით, მორსაზიდის შესახვევი ეწოდა. ამის შემდეგ გახდა ვერის შესახვევი, დღეს კი კოსტავას I შესახვევია. სასაფლაოს საზღვრებში, XII საუკუნის ლურჯი მონასტრისა და XVIII საუკუნის იოანე ღვთისმეტყველის რუსული ეკლესიის გარდა იდგა წმინდა გიორგის ტაძარიც, რომელიც 1930-იან წლებში სასაფლაოს გადატანისას დაანგრიეს. საპროექტო ობიექტის ნიშნულზე, ვერის შესახვევის კუთხეში ღამის გასათევი სახლი ფუნქციონირებდა, ხოლო საპირისპირო მხარეს, შესახვევის მოპირდაპირე კუთხეში განლაგებულნი იყვნენ მსროლელთა ბატალიონის ყაზარმები. XIX საუკუნის მიწურულიდან მთავარი ქუჩის განაშენიანებას საცხოვრებელი ნაგებობები ქმნიდნენ. გზის ქვედა მონაკვეთის ათვისება შედარებით გვიან, XX საუკუნის 20-30-იანი წლებიდან იწყება. საბჭოთა პერიოდში, 1921 წლიდან, ოლღას ქუჩას ლენინის პროსპექტი ეწოდა, 1989 წლიდან დღემდე კი მერაბ კოსტავას ქუჩაა. სატივეს უბნის სახელოვნებათმცოდნეო-ანალიტიკური კვლევა, თბილისის მერია ბერიძე თ., ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977; ბერიძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 369.
ვალენტინ კარგინი

ვალენტინ ალექსის ძე კარგინი (რუს. Валенти́н Алексе́евич Карги́н; დ. 23 იანვარი [ძვ. სტ. 10 იანვარი], 1907, ეკატერინოსლავი — გ. 21 ოქტომბერი, 1969, მოსკოვი) — საბჭოთა ქიმიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953), სოციალისტური შრომის გმირი (1966). 1930 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. იმავე წლიდან მუშაობა დაიწყო ლ. კარპოვის სახელობის ფიზიკა-ქიმიური ინსტიტუტში, ხოლო 1956-1969 წლებში მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. კარგინის ძირითადი შრომები მიძღვნილია კოლოიდური სისტემებისა და განსაკუთრებით მაღალმოლეკულური ნაერთების ფიზიკურ ქიმიისადმი. შეისწავლა სარეაქციო არის სტრუქტურული მახასიათებლების როლი მაკრომოლეკულების წარმოქმნაში. 1956 წელს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დააარსა სსრკ-ში პირველი მაღალმოლეკულურ ნაერთთა კათედრა. ლენინური პრემია (1962); სსრკ სახელმწიფო პრემია (1943, 1947, 1950, 1969); დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით; 2 სხვა ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 398.
ლიუბანის ტბა

ლიუბანის ტბა (ბელარ. Любань) — ტბა ბელარუსში, ბრესტის ოლქის კობრინის რაიონში. მდებარეობს მდინარე მუხავეცის აუზში, სოფელ დივინიდან 3 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. წყალშემკრები აუზის ფართობი 143 კმ²-ს შეადგენს, იგი ბრტყელი დაჭაობებული ვაკეა. ტბის სიგრძეა 2,2 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 1,4 კმ. ტბაში ჩაედინება მდინარე ლიტკოვკა (ბელარ. Літкава) და არხი. კაზაცკის არხის მეშვეობით, არხთა სისტემის გავლით ტბა უკავშირდება დნეპრ-ბუგის არხს. ტბის აღმოსავლეთ ნაპირზე მდებარეობს არქიტექტურული ძეგლები: ბრინჯაოს ხანის დასახლება და მეზოლითისა და ნეოლითის ეპოქის სადგომები. Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.3 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — 599 с. — 10 000 экз. Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е изд. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1989. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7. ↑ Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е изд. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1989. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7.
რანგქოლი

რანგქოლი (ტაჯ. Рангкӯл) — მაღალმთიანი ტბა ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. გაწოლილია პამირში, სარიქოლის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 3784 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 7,8 კმ², აუზის ფართობი 1980 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 2,5 მ. უკავია ვრცელი გაუდინარი ქვაბული. ნაპირები ბრტყელია, ადგილ-ადგილ დაჭაობებული. წყალი ხან მტკნარია, ხან მარილიანი. უზიუქ-დარიის ფშანით უკავშირდება დასავლეთით მდებარე შორქოლის ტბას. საზრდოობს მდნარი თოვლისა და მყინვარული წყლით. წყალი სუსტად თბება. სექტემბრის ბოლოს წარმოიქმნება ყინულნაპირისი. კუნძულებზე გვხვდება გარეული ბატების კოლონიები; მოიპოვება ოსმანი. ტბის სიახლოვესაა ამავე სახელწოდების დასახლება და მურღაბზე მიმავალი გზა. ტბის სამხრეთით, მთებში არის პუტნიკოვის მღვიმე. ↑ რანგქოლი // გეოგრაფიული ცნობები (რუსული) ↑ რანგქოლი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ რანგქოლი // თანამედროვე გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონი (რუსული)
ჩვეულებრივი ღამის ყანჩა

ჩვეულებრივი ღამის ყანჩა ან ღამის ყანჩა (ლათ. Nycticorax nycticorax) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 60 სმ. შეფერილია უმთავრესად შავად (ლითონისებრი ბზინვარებით), მოთეთროდ და რუხად. გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, აგრეთვე აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში; გვხვდება საქართველოშიც. ზამთრობით აფრიკაში მიფრინავს. ბინადრობს მდინარეების, ტბორებისა და ტბების ნაპირებთან. ბუდობს კოლონიებად, ჩვეულებრივ ხეებზე. დედალი დებს 4–5 მომწვანო კვერცხს; ინკუბაცია 21–22 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებება თევზით, ბაყაყებით, აგრეთვე მცირე ხერხემლიანი ცხოველებით. Птицы Советского Союза, под ред. Г. П. Дементьева и Н. А. Гладкова, т. 2, М., 1951. ჩვეულებრივი ღამის ყანჩა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ night heron — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 622. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 39. ↑ 4.0 4.1 Кваква // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 11 — М., 1973.
პროიქედნე

პროიქედნე (ლათ. Zaglossus) — კვერცხისმდებელ ძუძუმწოვართა გვარი იქედნისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 45–77 სმ, აქვთ ჩანასახოვანი კუდი; იწონიან 5–10 კგ. თავის წინა ნაწილი გაწელილია გრძელ როსტრუმში. სხეული ზურგსა და გვერდებზე დაფარულია 3–5 სმ სიგრძის ეკლებით. აერთიანებს ახალ გვინეაზე გავრცელებულ სამ სახეობას. დებენ 1–3 კვერცხს, რომლებსაც მუცელზე არსებული ჩანთით ატარებენ. მცირერიცხოვნები არიან, საჭიროებენ დაცვას. პროიქედნე (Zaglossus) ბარტონის პროიქედნე (Zaglossus bartoni) ბრიუინის პროიქედნე (Zaglossus bruijni) ატენბოროს პროიქედნე (Zaglossus attenboroughi) პროიქედნე — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ბაჩო ჯიქიძე

ბაჩო ჯიქიძე (დ. 8 მარტი, 1988, სოხუმი) — ქართველი თვითნასწავლი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. სწალობდა სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მოგვიანებით კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მუსიკალური მოღვაწეობა დაიწყო 2015 წელს. მუსიკას ქმნის ქართულ ენაზე. ბაჩო ჯიქიძის სიმღერების ტექსტების უმეტესობა მელანქოლიური ხასიათისაა და მათში ხშირია პოლიტიკური, საზოგადოებრივი და რელიგიური სატირა. მუსიკოსის ყველაზე პოპულარულ სიმღერებს შორისაა „წითელთმიანო გოგო“, „მე ვანგრევ კარს“, „როცა თითქმის არ ვიცნობდით ერთმანეთს“. ხშირად უკრავს ჯგუფ „არას“ პიანისტ თორნიკე ჯაფიაშვილთან ერთად. 2022 წლის ზაფხულში ბაჩო ჯიქიძემ დაუკრა Tbilisi Open Air-ზე. რადიო თავისუფლება — „თავისუფლების დილის“ სტუმარი ბაჩო ჯიქიძე pop music — ბაჩო ჯიქიძე[მკვდარი ბმული] ინტერვიუ ბაჩო ჯიქიძესთან ბაჩო ჯიქიძის YouTube არხი
შავი ყარაულა

შავი ყარაულა (ლათ. Ixobrychus flavicollis) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. მცირე ზომის ფრინველია, აქვს წაგრძელებული ტანი, გრძელი კისერი და კონუსისებრი, ბასრი ნისკარტი. ფეხებიც გრძელია, შეუბუმბულავი; კუდი მოკლე. სხეულის სიგრძეა 55–65 სმ, ფრთის შლილი 80 სმ, ფრთის სიგრძე 21,5–23,8 სმ, კუდისა 7,5–9 სმ. ნისკარტი სიგრძეში 7,5–8,3 სმ-ია. მასა 300–420 გ შეადგენს.. სახელიდან გამომდინარე, შეფერილია მთლიანად მუქ ფერად, რუხიდან შავამდე, ყვითელ-წითური წანაცხებებით ყელზე. თავის გვერდებზე და კისერზე აქვს ღია ყვითელი გრძივი ზოლები. ფეხები და ნისკარტი მუქი რუხია. დედალი და მამალი თითქმის ერთნაირები არიან, იმის გამოკლებით, რომ დედალი უფრო მკრთალია და სხეულის ქვედა ნაწილზე მონაცვლეობითი ყვითელი, თეთრი და შავი ფერის ზოლები გასდევს. გავრცელებულია სამხრეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ აზიის ტროპიკულ ზონებში, ასევე ავსტრალიაში, ახალ გვინეაზე და მელანეზიის ნაწილში. ბინადრობს წყალსატევებთან ახლოს, რომლის ნაპირებზეც ლელქაში და ბუჩქნარია გაზრდილი. ძირითადად ეტანება მტკნარ წყალს, თუმცა იშვიათად (მაგალითად, ავსტრალიაში) ზღვებსა და მანგროს ტყეებშიც გვხვდება. იკვებება უმთავრესად თევზით, ბაყაყებით, სხვადასხვა კიბოსნაირით, წყლის უხერხემლოებით, აგრეთვე ხვლიკებითა და ხმელეთის მწერებით. ბუდეს ხეებზე აკეთებს, ხშირად უშუალოდ წყლის თავზე არსებულ ტოტებზე. გამრავლების სეზონი დეკემბრიდან მარტამდე გრძელდება. დედალი დებს 3–5 კვერცხს. კრუხობს ორივე მშობელი და ბარტყების გამოკვებაზეც ორივე ზრუნავს. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Black Bittern (PDF). New South Wales Government. ციტირების თარიღი: 28 октября 2013. ↑ 2.0 2.1 Ixobrychus flavicollis. The IUCN Red List of Threatened Species. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-10. ციტირების თარიღი: 28 октября 2013. ↑ 3.0 3.1 3.2 Black Bittern. Birdlife Australia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-02. ციტირების თარიღი: 30 октября 2013.
მამუკა კურდღელაშვილი

მამუკა კურდღელაშვილი (დ. 22 სექტემბერი, 1971, საგარეჯო, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სამბისტი. დაამთავრა თბილისის ფიზკულტურის ინსტიტუტი და შსს აკადემია. მსოფლიოს თასის მფლობელი (1999). მსოფლიოს ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1991). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (1996). ღირსების მედლის კავალერი. მამუკა კურდღელაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მამუკა კურდღელაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა
კობა კურტანიძე

კობა კურტანიძე (დ. 13 ოქტომბერი, 1963, სოფ. ქვემო რიეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 დეკემბერი, 2005) — ქართველი ძიუდოისტი. სსრკ ხალხთა IX და X სპარტაკიადების ჩემპიონი (1986, 1991), სსრკ შვიდგზის ჩემპიონი (1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991). მსოფლიოს ჩემპიონი (1989, 95 კგ; ბელგრადი, იუგოსლავია), ევროპის ორგზის ჩემპიონი (1987, 95 კგ; პარიზი, საფრანგეთი; 1989, 95 კგ; ჰელსინკი, ფინეთი), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1990). ღირსების ორდენის კავალერი. ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 235, თბ.: პალიტრა L, 2013. კობა კურტანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კობა კურტანიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი კობა კურტანიძე — ქართული სპორტი ↑ ბალახაძე, ვასილ. (28 მარტი, 2020) 1989 წელი: უმაგრესი მსოფლიოს ჩემპიონატი ქართველი ძიუდოისტებისათვის - ორი ოქრო, თითო ვერცხლი და ბრინჯაო!. lelo.ge. ციტირების თარიღი: 18 იანვარი, 2022
ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია

ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია — ფრინველთა სახელწოდების ლექსიკონი. შედგება რუსულ-ქართულ-ლათინური, ქართულ-რუსულ-ლათინური და ლათინურ-ქართული ნაწილებისაგან. ნომენკლატურა შეიცავს არა მარტო საქართველოში გავრცელებული ფრინველების სახელწოდებებს, არამედ იმ სახეობების სახელწოდებებსაც, რომლებიც დამახასიათებელია დედამიწის ცალკე ზოოგეოგრაფიული ოლქებისათვის, ან რომელებიც საინტერესოა ბიოლოგიური, მორფოლოგიური და სხვა თვალსაზრისით, ანდა ხშირად მოიხსენიება სასწავლო, სპეციალურ თუ მხატვრულ ლიტერატურაში და მასობრივ პერიოდულ პრესაში. ძირითად წყაროდ გამოიყენეს ა. ბრემის ნაშრომი «Жизнь животных». ნომენკლატურის ავტორია მირონ კუტუბიძე, რედაქტორი — ბ. ყურაშვილი, მხატვარი — გ. ნადირაძე. გამოიცა 1973 წელს თბილისში, გამომცემლობა „მეცნიერების“ მიერ. დაიბეჭდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის სარედაქციო-საგამომცემლო საბჭოს დადგენილებით. კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 4–5, 237.