laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ინგლისის ისტორია

ინგლისის ისტორია არის ევროპის ერთ-ერთი უძველესი და გავლენიანი ხალხის წარსული.როგორც 2010 წლის არქეოლოგიური აღმოჩენები ცხადყოფს,ინგლისის ანუ გაერთიანებულ სამეფოში შემავალი ქვეყნის ტერიტორია 800 000 წლის წინ დასახლებული ყოფილა.თანამედროვე ადამიანებისთვის ყველაზე ადრეული აღმოჩენა არის 1927 წელს ჩრდილო დასავლეთ ევროპაში აღმოჩენილი ყბის ძვალი,რომელიც 2011 წელს ხელახლა დაათარიღეს 41-44 ათასი წლის წინანდელი კვალიფიკაციით.ადამიანთა შემდგომი დასახლებები თარიღდება 12 000 წლის წინანდელი პერიოდით.ეს არის ბოლო გამყინვარების ეპოქა.რეგიონში არის უმარავი მეზოლითური,ნეოლითური და ბრინჯაოს ხანის ნაშთები,მაგალითად სტოუნჰენჯი და ეივბერი.რკინის ხანაში ფორტის ყურეს სამხრეთით,დღევანდელი ინგლისის და უელსის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ კელტუერი ტომები ბრიტები,კუნძულ ბრიტანეთის სამხრეთ–აღმოსავლეთ ნაწილში ასევე ცხოვრობდნენ ბელგები,ატრებატები,კეტვულანები,ტრინოვანტები და სხვები.ჩვ.წ–აღ 43 წელს ბრიტანეთი რომაელებმა დაიპყრეს.მათი მმართველობა 5 საუკუნის ჩათვლით გაგრძელდა. დაახლოებით 800 წლის შემდეგ, IX საუკუნის დამდეგიდან, ჩვეულებრივი მოვლენა გახდა ვიკინგთა თავდასხმები. 1066 წელს ბრიტანეთში ნორმანები შეიჭრნენ და დაიპყრეს იგი. შუა საუკუნეებში ხშირი იყო სამოქალაქო ომები და ბრძოლები ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებთან. რენესანსის პერიოდში ინგლისი ტიუდორების მიერ იმართებოდა. XII საუკუნეში ინგლისმა დაიპყრო უელსი, XVIII საუკუნეში შემოიერთა შოტლანდია და ამით ფაქტობრივად დასრულდა გაერთიანებული სამეფოს ფორმირება. ინდუსტრიული რევოლუციის შემდეგ დიდი ბრიტანეთი უდიდეს იმპერიად გადაიქცა, რომელიც დღესდღეობით აღარ არსებობს, თუმცა მისი კულტურის გავლენა დღესაც მრავალ ქვეყანაზე იგრძნობა. მთავარი სტატია: წინარეისტორიული ბრიტანეთი. არქეოლოგიურმა მასალებმა აჩვენა, რომ ადამიანი სამხრეთ ბრიტანიაში ჯერ კიდევ გამყინვარების პერიოდში ცხოვრობდა, რაც ალბათ ყველაზე მეტად მისი სტუმართმოყვარე კლიმატის დამსახურებაა. ამ რეგიონზე დაკავშირებული პირველი ისტორიული წყარო ძვ. წ. VI საუკუნეში ჩნდება, თუმცა კულტურული და სავაჭრო კავშირები კონტინენტთან ერთი ათასწლეულით ადრე დაიწყო. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 325 წელს ძველმა ბერძენმა გეოგრაფმა პიფეიმ თავის ნაშრომში ბრიტანეთის კუნძულებზე მოგზაურობა აღწერა. მოგვიანებით, ბრიტანეთი მწერლებმა პლინიუს უფროსმა და დიოდორე სიცილიელმაც აღწერეს, თუმცა აქ მის ტერიტორიაზე მცხოვრებ ხალხზე მცირე ინფორმაციაა მოყვანილი. ტაციტუსი წერდა, რომ სამხრეთ ბრიტანიაში მცხოვრებ და ჩრდილოეთ გალების ენებს შორის არც ისე დიდი განსხვავება იყო. მან ასევე შეამჩნია, რომ ბრიტებს თავიანთ კონტინენტულ მეზობლებთან სხვა საერთო დამახასიათებელი თვისებებიც ჰქონდათ. მთავარი სტატია: რომანული ბრიტანეთი. ძველი წელთაღრიცხვით 55-54 წლებში ბრიტანეთში იულიუს კეისარი შეიჭრა. მან თავის ნაშრომში „ჩანაწერები გალიის ომზე“ ახსენა, რომ სამხრეთ ბრიტანიის მოსახლეობა უკიდურესად დიდი იყო. ↑ The Anglo-Saxons, BBC - History
ახალი თერჯოლა

ახალი თერჯოლა (ყოფ. მწუხარელა ან მწუხარულა) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ბოსელა). მდებარეობს იმერეთის ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთზე, მდინარეების ჩხარისა და ხაუჩის წყალგამყოფ სერზე. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, თერჯოლიდან 5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1170 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 90. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ახალუბანი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

ახალუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ეწერის თემი), მდებარეობს იმერეთის ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთზე, მდინარე ძევრულის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, თერჯოლიდან 11 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 251 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 96. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბარდუბანი

ბარდუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: სათემო). მდებარეობს იმერეთის ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, თერჯოლიდან 10 კილომეტრი. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია, საჯარო სკოლა და ორი სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება. სოფელში არის დავით და კონსტანტინე მხეიძეების სახელობის მოქმედი ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1113 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 207. ბარდუბნის რუკა[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბოსელა

ბოსელა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ახალი თერჯოლის თემი), მდებარეობს მდინარე ძევრულის მარცხენა მხარეს. მდინარე ხაუჩის (ჩხარის შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, თერჯოლიდან 8 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 480. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბროლისქედი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

ბროლისქედი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (გოდოგნის თემი). მდებარეობს მდინარე ჭიშურის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, თერჯოლიდან 23 კილომეტრი, აჯამეთიდან 6 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 284 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 434. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ტალღური ფუნქცია

ტალღური ფუნქცია — კვანტურ მექანიკაში, სიდიდე, რომელიც სრულად აღწერს მიკროობიექტისა (მაგ., ელექტრონის, პროტონის, ატომის, მოლეკულის) და საზოგადოდ, ნებისმიერი კვანტური სისტემის (მაგ., კრისტალის) მდგომარეობას. ტალღური ფუნქციის მეშვეობით მიკროობიექტის მდგომარეობის აღწერას სტატისტიკური, ანუ ალბათური, ხასიათი აქვს. ტალღური ფუნქციის აბსოლუტური მნიშვნელობის (მოდულის) კვადრატი იმ ფიზიკური სიდიდეთა მნიშვნელობების ალბათობებია, რომლებზედაც დამოკიდებულია ტალღური ფუნქცია, მაგ., თუ მოცემულია ნაწილაკის ტალღური ფუნქციის დამოკიდებულება x, y, z კოორდინატებსა და t დროზე, ამ ტალღური ფუნქციის მოდულის კვადრატი განსაზღვრავს დროის t მომენტში ნაწილაკის აღმოჩენის ალბათობას იმ წერტილში, რომლის კოორდინატებია x, y, z. იმის გამო, რომ მდგომარეობის ალბათობა განისაზღვრება ტალღური ფუნქციის კვადრატით, მას ალბათობის ამპლიტუდასაც უწოდებენ. ამასთან, ტალღური ფუნქცია გვიჩვენებს, რომ მიკროობიექტებს აქვს ტალღური თვისებები. მაგ., მოცემული ε ენერგიისა და ρ იმპულსის მქონე ნაწილაკისათვის, რომელსაც ეთანადება ν=ε/h სიხშირისა და λ=h/ρ (h პლანკის მუდმივაა) სიგრძის მქონე დე ბროილის ტალღა. ტალღური ფუნქცია უნდა იყოს პერიოდული სივრცესა და დროში შესაბამისი λ ტალღის სიგრძითა და T=1/ν პერიოდით. ტალღური ფუნქციისთვის მართებულია სუპერპოზიციის პრინციპი: თუ სისტემას შეუძლია იყოს სხვადასხვა მდგომარეობაში, რომელთა შესაბამისი ტალღური ფუნქციებია ψ1, ψ2, ..., მაშინ შესაძლებელია ისეთი მდგომარეობაც, რომლის ტალღური ფუნქცია ამ ტალღური ფუნქციების ჯამია (და ზოგადად ნებისმიერი წრფივი კომბინაციაა). შეკრება ტალღური ფუნქციებისა (ალბათობათა ამპლიტუდებისა) და არა ალბათობებისა (ტალღური ფუნქციების კვადრატებისა) პრინციპულად განასხვავებს კვანტურ თეორიას ნებისმიერი კლასიკური სტატისტიკური თეორიისაგან, რომელშიც მართებულია ალბათობათა შეკრების თეორემა. დიდი რაოდენობის ერთნაირი მიკრონაწილაკებისაგან შედგენილი სისტემებისათვის მეტად მნიშვნელოვანია ტალღური ფუნქციის სიმეტრიის თვისებები, რომლებიც განაპირობებენ ნაწილაკთა მთელი ანსამბლის სტატისტიკას. ქსე, ტ. 9, გვ. 649, თბ., 1985
გრავიტაციული მუდმივა

გრავიტაციული მუდმივა — პროპორციულობის G კოეფიციენტი ნიუტონის მსოფლიო მიზიდულობის კანონის გამომსახველ ფორმულაში F = G m 1 m 2 R 2 {\displaystyle F=G{\frac {m_{1}m_{2}}{R^{2}}}} , სადაც F არის მიზიდულობის ძალა, M და m — ურთიერთქმედ სხეულთა მასები, r — მათ შორის მანძილი. გრავიტაციული მუდმივას სხვა აღნიშვნებია: γ ან f (იშვიათად k2). გრავიტაციული მუდმივას რიცხვითი მნიშვნელობა დამოკიდებულია სიგრძის, მასის, ძალის ერთეულთა სისტემის შერჩევაზე. ერთეულთა CGS სისტემაში G=(6.673±0.003)·10-8 დნ·სმ2·გ-2 ან სმ3·გ-1·წმ-2; ერთეულთა SI სისტემაში G=(6.673±0.003)·10-11 ნ·მ2·კგ-2 ან მ3·კგ-1·წმ-2. გრავიტაციული მუდმივას ყველაზე უფრო ზუსტი მნიშვნელობა მიღებულია ცნობილი მასის ორ სხეულს შორის მიზიდულობის ძალის ლაბორატორიული გაზომვისას გრეხითი სასწორის მეშვეობით. დედამიწის მიმართ ციურ სხეულთა (მაგ., თანამგზავრთა) ორბიტების გამოთვლისას იყენებენ გეოცენტრული გრავიტაციული მუდმივას — გრავიტაციული მუდმივის ნამრავლს დედამიწის მასაზე (მისი ატმოსფეროს ჩათვლით): GE=(3,98603±0,00003)·1014მ3·წმ-2 მზის მიმართ ციურ სხეულთა ორბიტების გამოთვლისას იყენებენ ჰელიოცენტრულო გრავიტაციული მუდმივას — გრავიტაციული მუდმივის ნამრავს მზის მასაზე: GEs=1,32718·1020 მ3·წმ-2. GE-ს და CSs-ის ეს მნიშვნელობები შეესაბამება 1964 საერთაშორისო ასტრონომთა კავშირის ყრილობაზე მიღებულ ფუნდამენტურ ასტრონომიულ მუდმივებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 246.
პლანკის მუდმივა

პლანკის მუდმივა, ქმედების კვანტი (აღნიშვნა: h ან ħ; 6966662607015000000♠6.62607015×10−34 ჯ⋅წმ) — ფიზიკური მუდმივა. განსაზღვრავს იმ ფიზიკურ მოვლენათა ფართო წრეს, რომელთათვისაც არსებითია ქმედების დისკრეტულობა. ამ მოვლენებს შეიაწავლის კვანტური მექანიკა. შემოიღო მაქს პლანკმა 1900 წელს აბსოლუტურად შავი სხეულის გამოსხივების სპექტრში ენერგიის განაწილების კანონის დადგენისას (გამოსხივების პლანკის კანონი). აღნიშნავენ h {\displaystyle h} -ით. პლანკის მუდმივის ყველაზე ზუსტი მნიშვნელობა მიღებულია ჯოუზეფსონის ეფექტის საფუძველზე: h {\displaystyle h} =6966662607015000000♠6.62607015×10−34 ჯ·წმ=6973662606896000000♠6.62606896×10−27 ერგ·წმ=6985413566733000000♠4.13566733×10−15 ევ·წმ. ხშირად სარგებლობენ მუდმივათი: ℏ = h / 2 π {\displaystyle \hbar ={h}/{2\pi }} =6973105457162799999♠1.054571628×10−27 ერგ·წმ, რომელსაც აგრეთვე პლანკის მუდმივას უწოდებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 99. ↑ 1.0 1.1 1.2 www.nist.gov // h: the Planck constant
წეროსნაირნი

წეროსნაირნი (ლათ. Gruiformes) — ფრინველთა რიგი, რომელიც მოიცავს მეტად განსხვავებული მასის (30 გ-იდან 16 კგ-მდე), მორფოლოგიისა და ცხოვრების ნირის მქონე ფრინველებს. გაერთიანებული არიან 2 ქვერიგში, 5 ოჯახში (11 ოჯახი წარმოდგენილია ამომწყდარი ფრინველებით) და 42 გვარში. თანამედროვე ფორმები მოიცავს 165 სახეობას. საქართველოში როგორც მობუდარი გვხვდება, ისე მიმომფრენი ფრინველების სახით რამდენიმე სახეობა, მ.შ. 2 (ხონთქრის ქათამი ანუ პორფირიონი და რუხი წერო) შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. წეროსნაირნი მეტწილად ნიადაგზე ცხოვრობენ, ნაწილი ჭაობებში ბინადრობს, მცირე რაოდენობა — ხეებზე. მეტწილად მონოგამები არიან. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 309-310. ↑ Gruifomes (TSN 176147). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
რომანცემენტი

რომანცემენტი (ინგლ. roman cement, სიტყვასიტყვით – რომაული ცემენტი) — უძველესი ჰიდრავლიკური მჭიდა ნივთიერება. თანამედროვე მშენებლობაში თითქმის მთლიანად შეიცვალა პორტლანდცემენტითა და მისი ნაირსახეობებით. პორტლანდცემენტი ცემენტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 433.
დავით რონდელი

დავით ევგენის ძე რონდელი (ნამდვილი გვარი ცაგარეიშვილი) (დ. 11 აპრილი, 1904, ქუთაისი — გ. 12 მარტი, 1974, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი. სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950). საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1961). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1945). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტი. 1928 წლიდან მუშაობდა კინოში, ჯერ სახკინმრეწვის სალიტერატურო ნაწილის გამგედ, რეჟისორ ასისტენტად, 1930 წლიდან კი რეჟისორად. გადაიღო ფილმები: „უგუბზიარა“ (1930), „არშაულა“ (1935), „კოლხეთის ჩირაღდნები“ (1941), „მწვერვალთა დამპყრობნი“ (1951), „ჩრდილი გზაზე“ (1956), „მამლუქი“ (1959), „ენგურის ნაპირებზე“ (1961), „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ (1965), „ჩემი მეგობარი ნოდარი“ (1967), „ზოია რუხაძე“ (1971), „საჰაერო ხიდი“ (1974). 1937 წელს რონდელმა გადაიღო ქართული კინოს ერთ-ერთი შედევრი „დაკარგული სამოთხე“, რომელმაც რეჟისორს საყოველთაო აღიარება მოუტანა. ფილმ-სპექტაკლისათვის „ჯურღაის ფარი“ (1944, სიკო დოლიძესთან ერთად) რონდელს 1950 წელს სსრკ სახელმწიფო პრემია მიენიჭა. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და 2 „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. დავით რონდელის შვილი იყო დიპლომატი და პოლიტოლოგი ალექსანდრე რონდელი. ოკუჯავა ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 443. ლოლაძე ვ., დავით რონდელი, თბ., 1954. დავით რონდელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით რონდელი — ეროვნული ფილმოგრაფია დავით რონდელი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ დავით რონდელი — „ჰოპლა, ჩვენ ვცოცხლობთ!“
როსტვერკი

როსტვერკი (გერმ. Rostwerk < Rost „გისოსი“ და Werk „ნაგებობა, სიმაგრე“), ხიმინჯოვანი საძირკვლის ზედა ნაწილის კონსტრუქცია (ბეტონის ან რკინაბეტონის ფილა ან კოჭი), რომელიც აერთიანებს ხიმინჯების თავებს და ემსახურება დატვირთვის თანაბრად განაწილებას ხიმინჯებზე. როსტვერკის ასაგებ მასალად იყენებენ ბეტონს ან რკინაბეტონს (ასაწყობს ან მონოლითურს), იშვიათად — ხესა და ლითონს. სახელწოდება „როსტვერკი“ წარმოიქმნა ადრე გამოყენებულ კონსტრუქციასთან დაკავშირებით: მას ჰქონდა ხის ძელებისაგან შედგენილი გისოსის სახე, რომელზეც დაგებული იყო ფიცარფენილი. ქსე, ტ. 8, გვ. 446, თბ., 1984
როსტომიანი

„როსტომიანი“ შეიძლება აღნიშნავდეს: როსტომიანი - ქართული ხალხური ეპიკური ძეგლი როსტომიანი - ფირდოუსის „შაჰნამეს“ ქართული ვერსიების საერთო სახელწოდება.
როსტომიანი (ხალხური)

„როსტომიანი“ — ქართული ხალხური ეპიკური ძეგლი. ცნობილია საქართველოს ყველა კუთხეში. გვხვდება პროზაული და ლექსნარევი ვარიანტების სახით. ტექსტის ჩანაწერთა რაოდენობა 100-ს აღემატება. „როსტომიანი“ მოიცავს მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტს. ხალხური წარმოდგენით, როსტომი უებრო გმირია, ბედისწერისაგან დასჯილი, რადგან საკუთარი შვილი ზურაბი მოკლა ორთაბრძოლაში. „როსტომიანის“ თქმულებები გვაროვნულის საზოგადოების ადრეულ ხანაში უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ერთმანეთისათვის უცნობი მამა-შვილის სამკვდრო-სასიცოცხლო შეტაკება საზოგადოებრივ ურთიერთობაში მომხდარი ცვლილებების მხატვრული ანარეკლია. აქ ასახულია მატრიარქატიდან პატრიარქატამდე გადასვლა — „როსტომიანის“ სიუჟეტი საერთაშორისოა, მაგრამ მასში მოიპოვება ეროვნული ეპოსის დამახასიათებელი ნიშნებიც, რომლებიც სხვა ხალხების ფოლკლორში არ გვხვდება. საუკუნეების განმავლობაში ხალხურმა სიუჟეტმა ტრანსფორმაცია განიცადა. ამ მხრივ გარკვეული როლი შეასრულა ქართულმა მწიგნობრულმა „როსტომიანმა“, თუმცა მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტი მანამდეც იყო დადასტურებული და „როსტომიანის“ ძირითადი მოტივები სწორედ ამ ადრინდელ საფეხურთან ურთიერთობაში განიხილება. „როსტომიანში“ თვალსაჩინო ადგილი უჭირავს ბეჟანისა და მანიჟეს თავგადასავალს („ბეჟანიანი“). ამ ნაწილში უფრო იგრძნობა კავშირი ლიტერატურულ ვერსიასთან. არსებობს ვარაუდი, რომ „როსტომიანის“ ვერსიათა სათავე მწიგნობრული ძეგლია (აკაკი შანიძე, კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე). მაცაბერიძე ვ., ბეჟანიანის ხალხური ვერსიები, კრ.: ქართული ფოლკლორი, ტ. 1-2, თბ., 1964; მისივე, ქართული ხალხური როსტომიანი, «ლიტერატურული ძიებანი», 1958, ტ. 11; მაცაბერიძე ვ., ქსე, ტ. 8, გვ. 449, თბ., 1984
ეწერი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

ეწერი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული; სოფლები: ახალუბანი, ეწერი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ძევრულის (ყვირილის აუზი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, თერჯოლიდან 10 კმ-ის დაშორებით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1206 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 126. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზარნაძეები (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

ზარნაძეები — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ალისუბნის თემში), მდებარეობს მდინარე ჩხარის (ჩოლაბურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, თერჯოლიდან 9 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 336 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 486. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
თავასა

თავასა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (თუზის თემი). მდებარეობს მდინარე ძუსის ზემოთში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, თერჯოლიდან 18 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 282 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 562. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 205. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
შიმშილაქედი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი შიმშილაქედი შეიძლება აღნიშნავდეს: შიმშილაქედი - სოფელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტში შიმშილაქედი - სოფელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში
ახალსოფელი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ეწერის თემი), მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის (რიონის შენაკადი) შესართავის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 30 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 570 ადამიანი. ბენო ვაშაკიძე (გ. 1993) — აფხაზეთის ომის გმირი. დაჯილდოებულია გორგასლის ღირსების ორდენით. ვეფხია წიქვაძე (დ. 1967 — გ. 1991) — დაიღუპა თბილისში სამოქალაქო ომის დროს. დიომიდე ფახურიძე (დ. 1922 — გ. 2004) — იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 285. დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 92-95 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბუღნარა

ბუღნარა — სოფელი საქართველოში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების თემი), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთი მთისწინეთის ზონაში, მდინარე ხევისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით., ტოლებიდან 1 კმ, ქვემო ნოღადან 1 კმ. სოფელში განვითარებული იყო კრამიტის წარმოება. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 249 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 511. დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 108-111 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ყაუხჩიშვილი, ს. (1936). ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტომი III. ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 314.  ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვაზისუბანი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

ვაზისუბანი (ყოფილი ქორეისუბანი) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე ხევისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 20 მ-ზე, სამტრედიიდან 14 კმ-ში, საჯავახოდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ-ში. სოფლის ისტორიული სახელწოდებაა ქორეისუბანი. წყაროებში ის ასევე მოიხსენიება ქორაისუბნის, ქორეთისუბნის და ქორენისუბნის დასახელებით. გვიან ფეოდალურ ხანაში სოფელი ჭილაძეთა საგვარეულოს სენიორიის — საჭილაოს ნაწილი იყო. აქ მათ გუმბათიანი ეკლესიაც ააგეს. XVI საუკუნის შუა ხანებში ჯავახ ჭილაძეს ქორეისუბანი ბიჭვინთის ტაძრისთვის შეუწირავს. მომდევნო საუკუნეებში საჭილაოს რიონის მარცხენა ნაპირზე მდებარე სხვა სოფლებთან ერთად ქორეისუბანი საცილო იყო იმერეთის მეფეებს და ოდიშ-გურიის მთავრებს შორის. საბჭოთა პერიოდში სოფელს ვაზისუბანი დაარქვეს. აქ იყო მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი. ვაზისუბანი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 270. ვაზისუბანი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 135. თაყაიშვილი ე., არხეოლოგიური მოგზაურობიდან სამეგრელოში, კრებ. „ძველი საქართველო“, ტ. III, ტფ., 1913-1914. — გვ. 17. ბერაძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994. — გვ. 156-164. არახამია გ., ჭილაძეთა ფეოდალური სენიორიის ისტორიისათვის, წგნ. „საქართველოს ისტორიისა და წყაროთმცოდნეობის საკითხები“, თბ., 2009. — გვ. 8-26. დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019. — გვ. 105-108. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზედა ბაში

ზედა ბაში — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ბაშის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 40 მეტრი, სამტრედიიდან 21 კილომეტრი, იანეთიდან 12 კმ., შუა ბაშიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთესლეობა. ამჟამად შედის სოფელ ბაშის შემადგენლობაში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 264 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 494. ↑ 1.0 1.1 1.2 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 98
ზედა ეწერი

ზედა ეწერი შეიძლება აღნიშნავდეს: ზედა ეწერი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. ზედა ეწერი — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში. ზედა ეწერ-ტობანიერი — სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში.
ზედა ეწერი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

ზედა ეწერი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (გომის თემი), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე კაპიტონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 140 მეტრი, სამტრედიიდან 16 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 225 ადამიანი. დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 148-150 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
წივწივასებრნი

წივწივასებრნი, წიწკანასებრნი (ლათ. Paridae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მოიცავს ტანად პატარა (სხეულის სიგრძე 10-20 სმ, მასა 7-25 გ) ფრინველებს. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, აფრიკაში (საჰარის სამხრეთით) და ჩრდილოეთ ამერიკაში. მეხეური ფორმებია. ბინადრობენ ტყეებში, ბაღებში და პარკებში, ბუჩქნარებში, მცირე რაოდენობა — ლელქაშში. წივწივასებრნი იკვებებიან მწერებით, მათი მატლებითა და ჭუპრებით, კენკრითა და თესლით. მოიცავს 9 გვარის 65-მდე სახეობას. საქართველოში აღრიცხულია დიდი წივწივა, წიწკანა, შავი წიწკანა, რემეზი, ულვაშა წიწკანა. შეიძლება აჭარაში დადასტურდეს ხმელთაშუაზღვიური წიწკანას არსებობაც. ულვაშა წიწკანა შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316.