laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მბანდაკა

მბანდაკა (1886—1966 წლებში — კოკიიავილი, ფრანგ. Mbandaka) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ეკვატორიალური პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე კონგოს აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მდინარე ჩუაპასთან შეერთების ადგილას, ზღვის დონიდან 306 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქში არსებობს აეროპორტი, ამას გარდა ის წყლის გზებით დაკავშირებულია კინშასასთან და ბოენდესთან. 1883 წელს ჰენრი მორტონ სტენლიმ დააარსა ქალაქი და მას დაარქვა ეკუატერვილი, რადგანაც ის მდებარეობს სულ რაღაც 4 კმ-ით ჩრდილოეთით ეკვატორიდან. თავდაპირველად იგეგმებოდა, რომ ახალი ქალაქი გახდებოდა კონგოს თავისუფალი სახელმწიფოს დედაქალაქი, მაგრამ ეს გეგმა ვერ შესრულდა. გეგმა მოიცავდა ინფრასტრუქტურას დაახლოებით 100 000 ადამიანზე, რკინიგზის სადგურს, კათოლიკურ ეკლესიას, გუბერნატორის რეზიდენციას და მომავალში ამ ადგილების მოსანახულებლად ჩამოსული ბელგიის მეფის სასახლეს. 1886 წელს ბელგიის კოლონიალურმა ხელისუფლებამ ქალაქს სახელი შეუცვალა და დაარქვა კოკიიავილი და მხოლოდ 1966 წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ახალმა ხელისუფლებამ მას დაარქვა მბანდაკა. 1930-იან წლებში ბელგიის ხელისუფლება აქტიურად ავითარებდა ქალაქს: მდინარეზე დაიწყო ხიდის მშენებლობა, ასევე აშენდა რამდენიმე ფაბრიკა, ქალაქის რატუშა. რატუშის მშენებლობა დამთავრდა მხოლოდ 1947 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ. რატუშის სიმაღლემ შეადგინა 39 მეტრი, რითაც ის გახდა ბელგიის კონგოს ყველაზე უფრო მაღალი შენობა. რატუშის ზემოთ იდგა მეფე ლეოპოლდ II-ის სტატუა. ქალაქის რატუშა დაინგრა 1963 წლის ხანძრის დროს. 2009 წლის ბოლოს მბანდაკაში დაიწყო ომი მტრულად განწყობილ კლანებს შორის. აჯანყებულებს შორის გამართულ ბრძოლებში დაიღუპა 200 ადამიანი. წლის ბოლოს მდგომარეობა ცოტათი დაცხრა, მაგრამ 2010 წლის დასაწყისში მბანდაკაში ადგილობრივ მმართველ კლანებს შორის ხელმეორედ განახლდა ომი. 2010 წლის 4 აპრილს კონგოელმა აჯანყებულებმა იერიში მიიტანეს ქალაქზე. მიუხედავად მათ მიმართ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და გაეროს სამშვიდობო ძალების ჯარების მიერ წინააღმდეგობის გაწევისა, აჯანყებულები შეიჭრნენ ქალაქის სიღრმეში და დაიკავეს ადგილობრივი აეროპორტი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 345 663 ადამიანს. მბანდაკის მოსახლეობაში შეინიშნება ბევრი რელიგიის მიმდევარი. ქალაქის ქუჩებში შეიძლება გავიგონოთ ლინგალას, მონგოს და ფრანგული ენები. The Botanical Gardens of Zaire and the Present State of Biodiversity in Zaire დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine. Villes de RD Congo - Mbandaka French. MONUC (2006-05-29). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-04. ციტირების თარიღი: 2008-09-16. ↑ Mbandaka, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-25. ↑ Le Congo: de la colonisation belge à l’indépendance, Auguste Maurel, page 94-95 ↑ Le Congo: de la colonisation belge à l’indépendance, Auguste Maurel, page 153—155 ↑ World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 17, 2013. ციტირების თარიღი: ოქტომბერი 10, 2016.
სიჰაქარანი

სიჰაქარანი (აზერ. Sıhəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ლესელიძე

საკუთარი სახელი ლესელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს: ვიქტორ ლესელიძე — პოდპოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი კონსტანტინე ლესელიძე — გენერალ-პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი ოთარ ლესელიძე — საბჭოთა არმიის პოლკოვნიკი ლესელიძე — დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტში ლესელიძე — აფხაზეთში რკინიგზის პლატფორმა (საქართველოს რკინიგზა)
სიმი (ასტარის რაიონი)

სიმი (აზერ. Sım) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 582 კაცი. სიმი GEOnet სახელების სერვერზე
სიფიაელფათიქი

სიფიაელფათიქი (აზერ. Sipiyaəlfətik) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
გომა

გომა (ფრანგ. Goma) — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქი რუანდის სახელმწიფო საზღვართან, ჩრდილოეთი კივუს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კივუს ტბის ნაპირზე, რუანდის ქალაქ გისენიისთან ახლოს, ზღვის დონიდან 1499 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქიდან დაახლოებით 15 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს მოქმედი ვულკანი ნიირაგონგო. ფუნქციონირებს აეროპორტი. ქალაქის ცენტრი მდებარეობს რუანდის სახელმწიფო საზღვრიდან სულ 1 კმ-ში და ქალაქ გისენიის ცენტრიდან 3,5 კმ-ში. 1998 წელი — ზუსტად გომაში დაიწყო ტუტსის ხალხის აგვისტოს აჯანყების მიერ პროვოცირებული კონგოს მეორე ომი. 1999 წელი, მაისი — სახელმწიფო ავიაციის ავიადარტყმა ქალაქ გომაზე, როგორც მოძრაობა კონგოს დემოკრატიისთვის (RCD) აჯანყებულთა საყრდენ პუნქტზე. 2002 წელი — ვულკან ნიირაგონგოს ამოფრქვევა. 2008 წელი, ოქტომბერი-ნოემბერი — 2008 წლის გომისათვის ბრძოლა: ბრძოლა ტუტსის ხალხის აჯანყებულებსა (ლორან ნკუნდა) და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამთავრობო ჯარებს შორის, რომელსაც ეხმარებოდა გაეროს ჯარები. 2012 წელი, 20 ნოემბერი — ქალაქი დაიპყრო «23 მარტის მოძრაობის» (М23) აჯანყებულებმა. 2013 წელი, 4 მარტი — ქალაქ გომის აეროპორტში დაშვებისას ჩამოვარდა თვითმფრინავი Fokker 50. ბორტზე მყოფი 40 ადამიანიდან დაიღუპა 36; 4 დაჭრილი გადაყვანილი იქნა ქალაქ გომის საავადმყოფოში. წინასწარი მონაცემებით, ჩამოვარდნის მიზეზი გახდა ცუდი ამინდი. ავიაკატასტროფის მომენტში გომაში მოდიოდა ძლიერი თავსხმა წვიმა. თვითმფრინავმა 7 კმ-ით ვერ მიაღწია ადგილობრივი აეროდრომის ასაფრენ-დასაჯდომ ზოლამდე და ჩამოვარდა პირდაპირ ქალაქის ცენტრში. კატასტროფის შედეგად მიწაზე მყოფებიდან არავინ არ დაშავებულა. 2010 წლის შეფასებითი მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 377 112 ადამიანს. 1994 წლის რუანდის გენოციდის დროს ქალაქ გომას მოაწყდა დევნილების დიდი ნაკადი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გომა Goma, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Tom Casadevall of the United States Geological Survey; "The 1994 Rwandan Refugee Crisis: Cultural Awareness in Managing Natural Disasters" (1h28m streaming video) დაარქივებული 2010-07-06 საიტზე Wayback Machine. . Lecture given at University of Illinois at Urbana-Champaign on vulcanology around Goma Jordhus-Lier, David: Life and Death in the Great Lakes Region დაარქივებული 2016-06-24 საიტზე Wayback Machine. . The NIBR International Blog, 15.02.2010. ↑ Goma, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-22. ↑ World: Africa Congo raids 'targeted civilians' ↑ «Congolese rebels seize Goma, take airport.» Melanie Goubyrukmini Callimachi, «Bloomberg BusinessWeek», Tuesday November 20, 2012. Retrieved 20 November 2012. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-19.
სიფიაფართი

სიფიაფართი (აზერ. Sipiyəpart) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 616 კაცი. სიფიაფართი GEOnet სახელების სერვერზე
სიბიათი

სიბიათი (აზერ. Sibiyyət) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
სიღალონი

სიღალონი (აზერ. Sığaloni) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 403 კაცი. სიღალონი GEOnet სახელების სერვერზე
შიხიმფეშთა

შიხიმფეშთა (აზერ. Şıxımpeştə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. შიხიმფეშთა GEOnet სახელების სერვერზე
შიხამაჰლა

შიხამაჰლა (აზერ. Şıxəməhlə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. შიხამაჰლა GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
სიაქეში

სიაქეში (აზერ. Siyakeş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
სიაქუ

სიაქუ (აზერ. Siyaku) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 281 კაცი. სიაქუ GEOnet სახელების სერვერზე
შიაქერანი

შიაქერანი (აზერ. Şiyəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4 789 კაცი. შიაქერანი GEOnet სახელების სერვერზე
სიათუქი

სიათუქი (აზერ. Siyətük) — სოფელი და მუნიციპალიტეტი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 982 კაცი. მუნიციპალიტეტში შედის შემდეგი სოფლები: სიათუქი, ვაზნაში და საქაშამი სიათუქი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
შუმრუდი

შუმრუდი (აზერ. Şümrüd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 729 კაცი. შუმრუდი GEOnet სახელების სერვერზე
სუფარიბაღი

სუფარიბაღი (აზერ. Suparibağ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 052 კაცი. სუფარიბაღი GEOnet სახელების სერვერზე
შუვაში

შუვაში (აზერ. Şuvaş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. შუვაში GEOnet სახელების სერვერზე
შუვი

შუვი (აზერ. Şuvi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 072 კაცი. შუვი GEOnet სახელების სერვერზე
ბუნია

ბუნია (ფრანგ. Bunia) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, იტურის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქ ბუნიას მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 327 837 ადამიანს. ქალაქი ბუნია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1332 მეტრ სიმაღლეზე, ალბერტის ტბიდან 30 კმ-ში მდებარე პლატოზე არსებულ დიდ რიფტულ ხეობაში. ქალაქიდან 20 კმ-ში მიედინება მდინარე იტური. ქალაქი ერთ-ერთი გამშვები პუნქტია ავტოგზაზე ქალაქ კისანგანისა და უგანდის დედაქალაქ კამპალას შორის. თავდაპირველად ბუნია მდებარეობდა ირუმუს ტერიტორიაზე (ფრანგ. Irumu) ყოფილ აღმოსავლეთ პროვინციაში. მაგრამ 2005 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შემდეგ, რომელიც შეეხო კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ დაყოფას, ქალაქი ბუნია გახდა იტურის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი ბუნია მდებარეობს იტურის კონფლიქტის ცენტრში ადგილობრივ ნილოტ ლენდუს ხალხსა (FNI — ნაციონალისტების და ინტეგრაციონისტების ფრონტი) და ბანტუს ჰემას ხალხს (UPC — კონგოელი პატრიოტების კავშირი) შორის. კონგოს მეორე ომის დროს ქალაქში რამდენიმეჯერ მოხდა სამხედრო შეტაკება ადგილობრივ აჯანყებულებსა და უგანდის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რის შედეგადაც აღინიშნა მსხვერპლის დიდი რაოდენობა ქალაქ ბუნიას მოსახლეობაში. ქალაქში გაიხსნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მისია (MONUSCO) (ერთ-ერთი მსხვილი შტაბ-ბინა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთში). ქალაქ ბუნიაში კონფლიქტების ძირითად მიზეზად ასახელებენ რაიონში მდიდარი ოქროს მადნის შემცველი საბადოების არსებობას. Detailed Map of Bunia დაარქივებული 2006-09-29 საიტზე Wayback Machine. Map of tribal areas of Ituri დაარქივებული 2005-04-14 საიტზე Wayback Machine. Congo's battle with disarmament, BBC, 9 June 2005 Watch Equator, the BBC TV program featuring Bunia ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population(ინგლისური) ↑ Bunia, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-22. ↑ Ross W.. (2005-06-09) Congo's battle with disarmament. bbc. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-30. ციტირების თარიღი: 2011-05-12.
უვირა

უვირა (ფრანგ. Uvira) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთი კივუს პროვინციაში. მდებარეობს ტანგანიიკის ტბის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 746 მეტრ სიმაღლეზე. 2010 წლის შეფასებითი მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 337 488 ადამიანს. ქალაქი საავტომობილო გზით დაკავშირებულია ქალაქ ბუკავუსთან და ბურუნდის დედაქალაქ ბუჟუმბურასთან. ქალაქის სამხრეთში მდებარეობს პორტი კალუნდუ, რომელიც სამდინარე ტრანსპორტით დაკავშირებულია ქალაქ კალემიესთან, კიგომასთან (ტანზანია) და ბუჟუმბურასთან (ბურუნდის დედაქალაქი). ტბის ნაპირზე მდებარეობენ ხალხმრავალი ბაზრები. „Retracing Che Guevara's Congo Footsteps“ (ინგლისური). BBC News. 2004-11-25. ციტირების თარიღი: 2013-01-06. „Retracing Che Guevara's Congo Footsteps“. BBC News. 25 November 2004. Map Uvira, Sud-Kivu, Congo-Kinshasa. Reférential Geographique Commun, République Démocratique du Congo (21 December 2012).[მკვდარი ბმული] ↑ Uvira, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-26. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-11.
უბანი (ხევსურეთის თემი)

უბანი — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2016-10-11.
შაჰდარის ქედი

შაჰდარის ქედი — ქედი ტაჯიკეთში, დასავლეთი პამირის სამხრეთ ნაწილში, ადმინისტრაციულად მოქცეულია მთიანი ბადახშანის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს მდინარეების შაჰდარისა და ფანჯის წყალგამყოფს. შაჰდარის ქედი შედგება იშქაშიმის მერიდიანული ქედისა და საკუთრივ შაჰდარის სუბგანედური ქედისაგან. იშქაშიმის ქედი, რომლის სიგრძე 95 კმ-ია, წარმოადგენს შაჰდარის ქედის დასავლეთ ნაწილს, ხოლო 105 კმ-ზე გადაჭიმული შაჰდარის ქედი ქედის შუა და აღმოსავლეთ ნაწილს. იშქაშიმის ქედის უმაღლესი წერტილია მაიაკოვსკის პიკი (6096 მ), ხოლო შაჰდარის ქედისა — კარლ მარქსის პიკი (6726 მ). შაჰდარის ქედზეა აგრეთვე მწვერვალი ენგელსის პიკი (6510 მ). შაჰდარის ქედის სამხრეთი კალთები ღრმად არის ჩაჭრილი ვიწრო ხეობებით, ჩრდილოეთი კალთების ძირის გაყოლებით გადაჭიმულია ფართო პლატოსებრი ზედაპირი. შაჰდარის ქედის მაღალმთიანეთში 300-ზე მეტი მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 269 კმ². კალთებზე გავრცელებულია მაღალმთანეთის სტეპი და მდელოსტეპი. ↑ 1.0 1.1 Краткая географическая энциклопедия. Том 4: М., 1964. ↑ Пик Энгельса (6510м.) (Юго-Западный Памир, Таджикистан) ↑ შაჰდარის ქედი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
აკნა

აკნა (სომხ. Ակնա) — მთის ტბა სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს გეღამის ქედზე, ვულკან ლჭაინის კრატერში, ზღვის დონიდან 3030 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,5 კმ², მოცულობა 2500 ათ. მ³, მაქსიმალური სიღრმე 15 მ. საზრდოობს მხოლოდ წვიმის წყლით. ზამთარში ყინულით იფარება. ტბის სიახლოვეს ალპური მდელოებია. სომხეთის ტბები ↑ ტბა აკნა www.geonames.org-ზე
იშქაშიმის ქედი

იშქაშიმის ქედი — ქედი ტაჯიკეთში, პამირის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შაჰდარის ქედის დასავლეთი ნაწილი. ადმინისტრაციულად განლაგებულია მთიანი ბადახშანის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე. ქედი გადაჭიმულია მერიდიანული მიმართულებით მდინარე ფანჯის მარჯვენა სანაპირის გასწვრივ 95 კმ-ზე ჩრდილოეთით მდინარე გუნტის შესართავიდან სამხრეთით ქალაქ იშქაშიმის რაიონში მდებარე ფანჯის მკვეთრ მოსახვევამდე. ჩრდილოეთი მონაკვეთის საშუალო სიმაღლე შეადგენს 4630 მ-ს, სამხრეთისა — 5560 მ. უმაღლესი წერტილია მაიაკოვსკის პიკი (6096 მ). ქედი უმეტესწიალდ აგებულია გნაისებით, ამფიბოლიტებითა და სხვა კემბრიუმამდელი ასაკის მეტამორფული ქანებით. ფერდობებზე მთის სტეპი და უდაბნოა, მდინარეთა ღრმა ხეობებში ღვიის იშვიათი რაყები. გვხვდება ცნობილი თერმული მინერალური წყლები, რომელთა შორის გამოირჩევა ბალნეოლოგიური კურორტი ღარმჩაშმა. თხემისპირა ზონაში არის დაახლოებით 315 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 165 კმ². ↑ Ишкашимский район | Горно-Бадахшанская автономная область ↑ Краткая географическая энциклопедия. Том 2: М., 1961. ↑ იშქაშიმის ქედი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
იჯვი

იჯვი (ფრანგ. Idjwi) — დიდი კუნძული კივუს ტბაზე და მსოფლიოს მტკნარი წყლის წყალსატევებში არსებული ერთ-ერთი დიდი კუნძული. კუნძულის ფართობია 285 კმ² და ეკუთვნის კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, რომლის სიგრძე დაახლოებით 40 კმ-ია. კუნძულიდან აღმოსავლეთში და სამხრეთში, კივუს ტბის წყლებში მდებარეობს სახელმწიფო საზღვარი რუანდასთან. ისტორიულად კლანური საზოგადოების მქონე იჯვის კუნძული XVIII საუკუნის ბოლოს (სავარაუდოდ 1780 და 1840 წლებს შორის) გახდა მეზობელი რუანდის სამეფოს გავლენის ქვეშ მყოფი სამეფო. კუნძული მჭიდროდაა დასახლებული, 1996 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 112 ათასი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოქალაქე და 50 ათასი დევნილი რუანდიდან, რომლებმაც სამშობლო დატოვეს რუანდის გენოციდის გამო 1990-იანი წლების შუა პერიოდში. ამავე დროს, ჯერ კიდევ 1983 წელს კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 50 ათას ადამიანს. მოსახლეობას პრობლემები აქვს ჯანდაცვასთან — კუნძულის 9 ათასი მოსახლის გამოკვლევისას 54 %-ს აღმოაჩნდა ჩიყვი, 1,1 %-ს — კრეტინიზმი. ამას გარდა, კივუს ტბის მოსახლეობა მაღალი ალბათობით განიცდის ლიმნოლოგიურ კატასტროფას, რომელიც კინაღამ წარმოიშვა 2002 წლის იანვრის მიწისძვრის დროს. სიტუაცია იჯვის კუნძულზე 1990-იანი წლების შუა პერიოდში Ile d'Idjwi დაარქივებული 2012-11-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Newbury, David. Kings and Clans: Ijwi Island and the Lake Kivu Rift, 1780-1840 (ISBN 0299128903 / 0-299-12890-3) 1992.
მაქსიმე გვარლიანი

მაქსიმე გვარლიანი (დ. 21 ნოემბერი, 1914, დაბა მესტია, — გ. 19 იანვარი, 1993, დაბა მესტია) — ქართველი ალპინისტი, მეგზური, ალპინიზმის ინსტრუქტორი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1951). მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით მოეწყო მნიშვნელოვანი ასვლები კავკასიონსა და პამირის მთიანეთში 1937 წელს, შხელდაზე 1950 წელს, შხარაზე 1952 წელს. 1954 წელს მისი ხელმძღვანელობით პირველად დაიპყრეს „გიორგი ნიკოლაძის“, „თეთნულდის მსხვერპლთა ხსოვნის“ და „ენგელსის“ მწვერვალები, 1955 წელს პამირში მეცნიერებათა აკადემიის ქედზე მწვერვალი „როსია“. 1942 წელს კავკასიის ფრონტზე სადაზვერვო ჯგუფის შემადგენლობაში ასრულებდა სარდლობის საგანგებო დავალებებს. 1934–1965 წლებში იყო მესტიის ეთნოგრაფიული ანსამბლის წევრი; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 604. ჯაფარიძე, ივანე., სპორტის დამსახურებული ოსტატები, თბ., 2010. მაქსიმე გვარლიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მაქსიმე გვარლიანი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ არეშიძე, თამაზ. (13 ივნისი, 2016) იქნებ ვინმემ ითავოს ქართული ალპინიზმის ისტორიის შექმნა-გამოცემა. kvirispalitra.ge. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2022
თახთანაქერანი

თახთანაქერანი (აზერ. Taxtanəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
თანგერუდი

თანგერუდი (აზერ. Təngərüd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 298 კაცი. თანგერუდი GEOnet სახელების სერვერზე
თორადი

თორადი (აზერ. Toradi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 820 კაცი. თორადი GEOnet სახელების სერვერზე
თულაქუვანი

თულაქუვანი (აზერ. Tüləküvan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 296 კაცი. თულაქუვანი GEOnet სახელების სერვერზე
ვაგადი

ვაგადი (აზერ. Vaqadi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ვაგო

ვაგო (აზერ. Vaqo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 598 კაცი. ვაგო GEOnet სახელების სერვერზე
ვილაფარგო

ვილაფარგო (აზერ. Vıləparqo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ვანაშიქეში

ვანაშიქეში (აზერ. Vənəşikəş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ვაზნაში

ვაზნაში (აზერ. Vəznəş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ვილაშა

ვილაშა (აზერ. Vıləşə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ვოვადა

ვოვადა (აზერ. Vovada) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ვოვადა GEOnet სახელების სერვერზე
ხიჩასო

ხიჩასო (აზერ. Xıçaso) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ხიჩასო GEOnet სახელების სერვერზე
ზუნგულაში

ზუნგულაში (აზერ. Züngüləş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 554 კაცი. ზუნგულაში GEOnet სახელების სერვერზე
ნიამლაგირა

ნიამლაგირა ანუ ნიამურაგირა (Nyamulagira, Nyamuragira) — აქტიური ფარისებური ვულკანი ვირუნგის მთებში (ვირუნგის ეროვნული პარკის ტერიტორია, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა). ვულკანი მდებარეობს 25-30 კმ-ში ჩრდილოეთით კივუს ტბიდან, ფუძით ერწყმის ნიირაგონგოს ვულკანს. ნიამლაგირა ითვლება ყველაზე უფრო აქტიურ ვულკანად აფრიკაში. დაკვირვებების დაწყების მომენტიდან ის ამოიფრქვა 32-ჯერ. ნიამლაგირა ატმოსფეროს ამარაგებს მსოფლიოს ვულკანებიდან ამოტყორცნილი გოგირდის მნიშვნელოვანი რაოდენობით. ვულკანი მდებარეობს დიდი რიფტული ხეობის ფარგლებში. ვულკანის მიერ ამოფრქვეული პროდუქტი პირველ რიგში წარმოადგენს მაღალ-კალიუმიან ბაზალტებს. ვულკანს აქვს საკმაოდ ნელ-ნელა ქვემოთ დახრილი გუმბათის ფორმა, რომლის მწვერვალზე მდებარეობს კალდერა (დაახლოებით 2 x 2,3 კმ) ციცაბო, ნაწილობრივ ჩამოშლილი კედლებით და ბრტყელი ფსკერით. ფერდოები — მრავალრიცხოვანი პარაზიტული წიდის კონუსები. ნიამლაგირას ვულკანის შეფასებითი მოსულობა შეადგენს 500 კმ³-ს, ხოლო ლავური ნაკადებით დაფარული ვულკანის ფართობი 1500 კმ²-ს. 1882 წლიდან აღრიცხულია 35-ზე მეტი ამოფრქვევა (1865, 1882, 1894, 1896, 1899, 1901, 1902, 1904, 1905, 1906(?), 1907, 1907, 1908, 1909, 1912-13, 1920, 1921-38, 1938-40, 1948, 1951, 1951-52, 1954, 1956, 1957, 1958, 1967, 1971, 1976-77, 1980, 1981-82, 1984, 1986, 1987-88, 1989, 1991-93, 1994, 1996, 1998, 2000, 2001, 2002, 2004 წლები). კრატერში 1921-1938 წლებში არსებობდა ლავური ტბა. 1938 წლის ამოფრქვევის დროს, ლავის მასა ჩამოედინებოდა სამხრეთ-დასავლეთის ფერდოზე და აღწევდა კივუს ტბას. 1998 წლის შეფასებით ნიამლაგირადან ამოფრქვეული ლავური ნაკადის სიგრძე შეადგენდა 11 კმ-ს. Nyamuragira Volcano დაარქივებული 2021-07-19 საიტზე Wayback Machine. Smithsonian Institution's Global Volcanism Program: Nyamuragira დაარქივებული 2010-05-25 საიტზე Wayback Machine. 2006 eruption "Congo volcano threat to villages" BBC report with video, 2010 eruption "Nyamuragira volcano - VolcanoDiscovery" Information, news, videos and photos from the 2011-2012 eruption [1] ↑ GLOBAL VOLCANISM PROGRAM. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-05-25. ციტირების თარიღი: 2016-10-11. ↑ Smets, B.; Wauthier, C.; d’Oreye, N. (2010), "A new map of the lava flow field of Nyamulagira (D.R. Congo) from satellite imagery", Journal of African Earth Sciences 58 (5): 778–786, ↑ Volcano erupts in Congo. CNN (2 January 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 იანვარი 2011. ციტირების თარიღი: 13 February 2011.
ჩუხანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩუხანლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში. ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, სალიანის რაიონში.
დიგაჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დიგაჰი შეიძლება აღნიშნავდეს: დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში. დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რაიონში. დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონში. დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, მასალის რაიონში. დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში.
კარისიმბი

კარისიმბი (ფრანგ. Mont Karisimbi) — ჩამქრალი ვულკანი ვირუნგის მთების ვულკანურ ჯაჭვში და რუანდის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 4507 მეტრს — მთის ჯაჭვის 8 მწვერვალიდან ყველაზე უფრო მაღალი, რომელიც დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია. დასახელება სავარაუდოდ წარმოშობილია სიტყვისგან ისიმბი, რაც რუანდის ენაზე ნიშნავს „პატარა თეთრი ნიჟარა“. ეს მინიშნებაა თეთრ თოვლის ქუდზე, რომელიც ზოგჯერ დევს მაღალ ვულკანზე. კარისიმბისა და ფისოკეს შორის მდებარეობს კარისოკეს სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი (Karisoke Research Center). იქ 1967 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე (1985 წელი) ცხოვრობდა დაიან ფოსი, რომელიც სწავლობდა მთის გორილებს, რომლებიც მხოლოდ ამ რეგიონში ცხოვრობენ. ↑ Africa Ultra-Prominences
ლიპარიტ

საკუთარი სახელი ლიპარიტ შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ლიპარიტ I — კლდეკარის ერისთავი; ლიპარიტ II — კლდეკარის ერისთავი; ლიპარიტ III — კლდეკარის ერისთავი; ლიპარიტ IV — კლდეკარის ერისთავი; ლიპარიტ V — კლდეკარის ერისთავი; ლიპარიტ I დადიანი — ოდიშის ერისთავი; ლიპარიტ II დადიანი — ოდიშის ერისთავი; ლიპარიტ III დადიანი — ოდიშის მთავარი.
კვინტუს ფაბიუს მაქსიმუსი

კვინტუს ფაბიუს მაქსიმუს ვეროკოსუსი (ლათ. Quintus Fabius Maximus Verrucosus), ასევე წოდებული Cunctator (შემკავებელი); დ. ძვ. წ. 275 - გ. ძვ. წ. 203) — რომაელი პოლიტიკოსი და მხედართმთავარი, ხუთგზის კონსული და ორგზის დიქტატორი, ძვ. წ. 230 წელს გახდა ცენზორი. მას უწოდეს შემკავებელი (Cunctator) მეორე პუნიკური ომის დროს მის მიერ სახელგანთქმული ტაქტიკის გამოყენების გამო, მისი სიტყვებით ჰანიბალთან ბრძოლის ერთადერთი გზაა არბრძოლა. კვინტუს ფაბიუს მაქსიმუსი — Cncientrome.ru