laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პიერ ჟან ჟუვი

პიერ ჟან ჟუვი (დ. 11 ოქტომბერი, 1887, არასი – გ. 8 იანვარი, 1976, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, მის პირველ პოეტურ ნაწარმოებებს სიმბოლიზმის გავლენა ეტყობა. შემდეგ უნანიმიზმის თეორიებმა გაიტაცა, მეცნიერულ-ტექნიკური პროგრესით დაინტერესდა. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდის ლექსები პაციფისტური ხასიათისა იყო. 20-იან წლებში ჟუვის შემოქმედებაში გაძლიერდა რელიგიური, ფროიდისტული ტენდეციები და მისტიკურ-თეოლოგიური მოტივები (რომანების სერია: "პაოლინა 1880" (1925), "უდაბური სამყარო" (1927), "სისხლიანი ამბები" (1932) და სხვა). მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის ნაწარმოებებში (ესეების კრებულები "დაცვა და დიდება" (1943), "პარიზის ღვთისმშობელი" (1944) იგი წინააღმდეგობის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პოეტად და პუბლიცისტად გვევლინება; ომის შემდეგ გამოაქვეყნა ლექსთა კრებულები: "ჰიმნი" (1947), "დიადემა" (1949), "ენა" (1952), "ლირიკული" (1956) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 257. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 Léonore database — ministère de la Culture. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602"></a> ↑ 3.0 3.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 4.0 4.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 6.0 6.1 birth certificate <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83900"></a> ↑ Жув Пьер Жан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 1998. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q70"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q642074"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 11.0 11.1 death certificate — გვ. 12. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q708653"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Teatro di Torino — 1925. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3982334"></a>
ხოსე ბერგამინი

ხოსე ბერგამინი (ესპ. José Bergamín, დ. 30 დეკემბერი, 1895, მადრიდი – გ. 28 აგვისტო, 1983, ფუენტერაბია) — ესპანელი მწერალი და კრიტიკოსი. მშვიდობის მსოფლიო საბჭოს წევრი. 1936 - 39 წწ. იყო ანტიფაშისტური ინტელიგენციის კავშირის პრეზიდენტი. ბერგამინი წერდა სატირულ ლექსებს, დრამებს, ნარკვევებს. იგი ავტორია დრამებისა „ღვთის ასული“ (1942) და „პარტიზანი ქალიშვილი“ (1945), რომელიც მიუძღვნა ზოია კოსმოდემიანსკაიას გმირობას, აგრეთვე შრომებისა ესპანური თეატრის, კალდერონის, სერვანტესის, გოიასა და სხვ. შესახებ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 312. ↑ 1.0 1.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 Bergamín y Gutiérrez, José // Encyclopedia of Modern Christian Politics — Greenwood Publishing Group, 2006. — ISBN 978-0-313-32362-1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21032589"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3116159"></a>
ნიკოლოზ ონიკაშვილი

ნიკოლოზ ონიკაშვილი (რუსეთში — ონიკოვი) — XVIII საუკუნის II ნახევრისა და XIX საუკუნის I ნახევრის ქართველი მწიგნობარი, კალიგრაფი. მეტსახელად კიკოლა დიაკვანს უწოდებდნენ. დაახლოებული იყო ქართლ-კახეთის სამეფო კართან, მსახურობდა იოანე ბატონიშვილის მდივანად. 1801 წელს პეტერბურგში გაჰყვა იოანე, ბაგრატ და მიხეილ ბატონიშვილებს. დაესწრო 1801 წლის 12 სექტემბრის მანიფესტის გამოცემას მოსკოვში. 1802 წელს საქართველოში დაბრუნდა. დაწერა ისტორიულ-ლიტერატურული თხზულება „მოგზაურობა თბილისიდან პეტერბურგამდე“, რომელშიც აღწერილია ეს რთული მარშრუტი, აგრეთვე რუსეთის დაბა-სოფლებისა და ქალაქების ყოფა-ცხოვრება, ნაგებობები, ადათ-წესები. თხზულება სანდო ცნობებს შეიცავს მოსკოვისა და პეტერბურგის შესახებ. ნიკოლოზის ვაჟმა ალექსანდრე ონიკოვმა ისტორიკოს პლატონ იოსელიანს აცნობა, რომ მამამისის „მოგზაურობის“ ხელნაწერი დაკარგული იყო. ჩვენამდე მოაღწია ამ თხზულების პირებმა. ონიკაშვილი ცნობილია აგრეთვე როგორც კალიგრაფი, გადაუწერია მრავალი ძველი ხელნაწერი. ონიკაშვილის წიგნთსაცავი, რომელშიც ყოფილა ძველი ქართული ხელნაწერები და ვახტანგისეული ნაბეჭდი „ვეფხისტყაოსანი“, მის შვილიშვილს გაუყიდია და განადგურებულა. ნიკოლოზ ონიკაშვილის შვილებიდან სოლომონი იყო რუსეთის არმიის პოდპოლკოვნიკი, დიმიტრი — პორუჩიკი, ალექსანდრე (გ. 1885) — „გუბერნსკი სეკრეტარი“, ქ. თბილისის ხმოსანი. მეფარიშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 553. მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის / მ. ბერძნიშვილი ; რედ.: მამისა ბერძნიშვილი ; საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია, ივ.ჯავახიშვილის სახ. ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი. ნაწ. II : მასალები ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (ა-ე). თბილისი : მეცნიერება , 1980 – გვ. 124. ↑ ჟურნ. „მწყემსი“, 1887, №21, – გვ. 13.
კლიტოს შავი

კლიტოს შავი - (ძვ. ბერძნ. Κλείτος ο Μέλας) (ძვ. წ. 375-ძვ. წ. 328) ალექსანდრე დიდის გენერალი და მისი ახლო მეგობარი. ის იყო დროპიდეს ძე და ალექსანდრეს გამზრდელის ლანიკეს ძმა. ის შევიდა მაკედონურ სამხედრო სამსახურში და იყო ალექსანდრეს ელიტარული, ჰეტაირების კავალერიის ოფიცერი და მეფის პირადი დაცვის, აგემას მეთაური.ძვ. წ. 334 წელს გრანიკოსის ბრძოლისას მან მოკლა სპითრიდატესი, რითაც ალექსანდრე სიკვდილისგან იხსნა. ძვ. წ. 331 წელს გავგამელას ბრძოლაში კლიტოსი ხელმძღვანელობდა აგემას. ძვ. წ. 330 წელს ჰეტაირების მეთაურის ფილოტას დასჯის შემდეგ, ელიტარული კავალერიის მეთაურად დაინიშნნენ კლიტოსი და ალექსანდრეს უახლოესი მეგობარი, ჰეფესტიონი. ძვ. წ. 328 წელს სოგდიანას ალყის შემდეგ ალექსანდრემ კლიტოსი ბახტრიის სატრაპად დანიშნა. ამავე წელს შემოდგომაზე მარაკანდაში დიოსკურებისთვის მიძღვნილ წვეულებაზე, ნასვამ ალექსანდრესა და კლიტოსს შორის კამათი წარმოიქმნა, რაც საბოლოოდ იმით დამთავრდა, რომ ალექსანდრემ ერთ-ერთი მცველის შუბით გამოასალმა კლიტოსი სიცოცხლეს. როდესაც ალექსანდრე საღ აზრზე მოვიდა, მიხვდა, რომ ცხოვრებაში ყველაზე დიდი შეცდომა დაუშვა და სამი დღის განმავლობაში კლიტოსს გლოვობდა. ოლივერ სტოუნის ფილმში ალექსანდრე (2004) კლიტოსის როლს თამაშობს ბრიტანელი მსახიობი გარი სტრეჩი. ლივიუსი - სტატიები ძველი ისტორიის შესახებ, კლიტოს შავი დაარქივებული 2010-01-28 საიტზე Wayback Machine. უილიამ სმიტი - ბერძნულ-რომაული ბიოგრაფიის და მითოლოგიის ლექსიკონი დაარქივებული 2006-01-01 საიტზე Wayback Machine. არიანე - ალექსანდრეს კამპანიები ↑ ლივიუსი - სტატიები ძველი ისტორიის შესახებ, კლიტოს შავი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-28. ციტირების თარიღი: 2010-01-13. ↑ არიანე - ალექსანდრეს კამპანიები, კლიტოსის სიკვდილი
ზოია კოსმოდემიანსკაია

ზოია კოსმოდემიანსკაია (რუს. Зо́я Анато́льевна Космодемья́нская; დ. 13 სექტემბერი, 1923, ოსინოვიე-გაი, რსფსრ — გ. 29 ნოემბერი, 1941, პეტრიშჩევო, რსფსრ) — საბჭოთა პარტიზანი ქალიშვილი. დაიბადა მოსამსახურის ოჯახში. სწავლობდა მოსკოვის 201-ე საშუალო სკოლაში. 1941 წლის ოქტომბერში X კლასის მოსწავლე მოხალისედ შევიდა პარტიზანულ რაზმში. 1941 წლის ნოემბრის ბოლოს გერმანელების მიერ ოკუპირებულ სოფელ პეტრიშჩევოში საბრძოლო დავალების შესრულების დროს შეიპყრეს ფაშისტებმა. მიუხედავად არაადამიანური, მხეცური წამებისა, კოსმოდემიანსკაიამ არ გასცა თანამებრძოლები და არ გაამჟღავნა თავისი ვინაობა. 1941 წლის 29 ნოემბერს გერმანელმა ფაშისტებმა იგი ჩამოახრჩვეს. 1942 წლის 16 თებერვალს კოსმოდემიანსკაიას მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება სიკვდილის შემდეგ. მინსკის გზატკეცილზე, სოფელ პეტრიშჩევოსთან ახლოს, დადგმულია კოსმოდემიანსკაიას ძეგლი და აღმართულია მემორიალური დაფა. 1942 წელს კოსმოდემიანსკაიას ნეშტი გადაასვენეს ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე, მოსკოვში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 685. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზოია კოსმოდემიანსკაია“ ვიკისაწყობში. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза т. т. Гурьянову М. А., Космодемьянской З. А., Кузину И. Н., особо отличившимся в партизанской борьбы в тылу против немецких захватчиков» от 16 февраля 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 10 марта (№ 7 (166)). — С. 1.
ელ-ჯაუფის მუჰაფაზა

ელ-ჯაუფის მუჰაფაზა (არაბ. الجوف) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის ჩრდილოეთ ნაწილში. მის ტერიტორიაზე გადის იემენისა და საუდის არაბეთის ოფიციალური საზღვარი. ელ-ჯაუფს ესაზღვრება 5 მუჰაფაზა: საადა, ელ-დალი, სანა, მარიბი და ჰადრამავთი. ელ-ჯაუფის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-ჯაუფი. ფართობი შეადგენს 30,620 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 532,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة الجوف — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980779"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-26. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
ელ-მაჰვიტის მუჰაფაზა

ელ-მაჰვიტის მუჰაფაზა (არაბ. المحويت) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 4 მუჰაფაზა: ამრანი, ჰოდეიდა, სანა და ჰაჯა. ელ-მაჰვიტის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-მაჰვიტი. ფართობი შეადგენს 2,858 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 597,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة المحويت — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980781"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-26. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
ჯეინ ჯეიკობსი

ჯეინ ჯეიკობსი (Jane Jacobs, OC, O.Ont; დ. 4 მაისი, 1916 — გ. 25 აპრილი, 2006) — დაბადებით ამერიკელი, კანადელი ურბანისტი, მწერალი და აქტივისტი. ყველაზე უკეთ ცნობილი წიგნით „დიდი ამერიკული ქალაქების სიკვდილი და სიცოცხლე“ (1961), აშშ-ში 1950-იანი წლების ურბანული განახლების პოლიტიკის მწვავე კრიტიკა. წიგნი მნიშვნელოვნად გაცდა ქალაქგეგმარების თემებს და ამ დროის პოპულარულ მსოფლმხედველობაზე მოახდინა გავლენა. საყოველთაოდ ცნობილი ნაბეჭდი წიგნების გარდა ჯეიკობსი ასევე კარგად ცნობილია სამოქალაქო საპროტესტო აქციებით, რომლებსაც ის აწყობდა ურბანული განახლების პროექტების ბლოკირებისათვის. მისმა ძალისხმევამ გადამწყვეტი როლი შეასრულა ქვემო მანჰეტენის გზატკეცილის პროექტის საბოლოო დასამარებაში, ხოლო 1968 წელს კანადაში გადასახლების შემდეგ, ასეთივე გავლენა იქონია სპადინას გზატკეცილის გეგმისა და მასთან დაკავშირებული ავტოსტრადების მშენებლობის გაუქმებაში. Jane Jacobs’ Order of Canada Citation
დამარის მუჰაფაზა

დამარის მუჰაფაზა (არაბ. ذمار) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 6 მუჰაფაზა: ჰოდეიდა, რაიმა, სანა, ელ-ბეიდა და იბი. დამარის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დამარი. ფართობი შეადგენს 9,495 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 1,603,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة ذمار — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980786"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-26. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
ჰაჯის მუჰაფაზა

ჰაჯის მუჰაფაზა (არაბ. حجة) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 4 მუჰაფაზა: საადა, ამრანი, ელ-მაჰვიტი და ჰოდეიდა. ჰაჯის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰაჯა. ფართობი შეადგენს 10,141 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 1,782,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة حجة — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980783"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-09. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
იბის მუჰაფაზა

იბის მუჰაფაზა (არაბ. إب) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 5 მუჰაფაზა: ჰოდეიდა, დამარი, ელ-ბეიდა, ელ-დალი და თაიზი. იბის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იბი. ფართობი შეადგენს 6,484 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 2,560,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة إب — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980771"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-09. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
მარიბის მუჰაფაზა

მარიბის მუჰაფაზა (არაბ. مأرب) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის ცენტრალურ ნაწილში. ესაზღვრება 5 მუჰაფაზა: ელ-ჯაუფი, სანა, ელ-ბეიდა, შაბვა და ჰადრამავთი. მარიბის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია მარიბი. ფართობი შეადგენს 20,023 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 288,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة مأرب — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980776"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-09. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
რაიმის მუჰაფაზა

რაიმის მუჰაფაზა (არაბ. ريمه) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 3 მუჰაფაზა: სანა, დამარი და ჰოდეიდა. რაიმის ფართობი შეადგენს 2,442 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 288,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 الإطار العام للنتائج النهائية للسكان 2004م - محافظة ريمة — الجهاز المركزي للإحصاء اليمني, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116980787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12185787"></a> ↑ სტატისტიკური წელიწდეული, 2011. ცენტრალური სტატისტიკური ორგანიზაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-09. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2013.
დემოტური დამწერლობა

დემოტური დამწერლობა — ჰიერატიკული დამწერლობისაგან წარმომდგარი ეგვიპტური შრიფტი, რომელმაც ძვ. წ. VII საუკუნიდან წინა პლანზე წამოიწია და დემოტური ენისათვის გამოიყენებოდა. დამწერლობა კურსივი სახისაა. ტერმინ დემოტურს (ბერძნულად სახალხო) იყენებს ჰეროდოტე, ხოლო პორფირიოსი ეგვიპტური დამწერლობის ამ სახეს ეპისტოლოგრაფიულს უწოდებს, რასაც იგივე მნიშვნელობა აქვს, რაც სიტყვა დემოტურს. დაახლოებით 1000 წლის მანძილზე გამოიყენებოდა დემოტური, როგორც ყოველდღიური ხმარების შრიფტი, სანამ სალაპარაკო ენა სხვა მხრივ არ განვითარდა. ამ დროის განმავლობაში იეროგლიფები მხოლოდ ძეგლების, შენობების მოსაკაზმად გამოიყენებოდა, დემოტური კი უფრო მეტად საღვთო და რელიგიური დანიშნულების ტექსტებში გვხვდება. დემოტურით შესრულებული ტექსტი რთულია წასაკითხად, რადგან იგი ბევრ მსგავს ნიშანსა და ლიგატურას შეიცავს. ასევე თავდაპირველი ფორმები შეცვლილია სწრაფი წერისა გამო; ნიშანთა მოხაზულობები სხვადასხვა ხელნაწერებში ინდივიდუალურია და კალიგრაფიაზეცაა დამოკიდებული. წერის სისტემა ეგვიპტური იეროგლიფების მსგავსია. არის ფონოგრამები, რომელთაგან ზოგი ბევრ თანხმოვანს გადმოგვცემს, ზოგიც რამდენიმეს. იეროგლიფებისაგან განსხვავებით, ზოგიერთი ერთ თანხმოვნიანი ნიშნების სპეციალური ფორმები სიტყვის დასაწყისშიც გვხვდება. იეროგლიფებისაგან დემოტური იმითაც განირჩევა, რომ ნიშნები ხმოვნებისთვისაც შეიძლება იყოს ჩასმული სიტყვაში, განსაკუთრებით კი უცხოურ სიტყვებში. თანხმოვან w–ს ხშირად იყენებენ ხმოვნების ო და უ–ს ჩასაწერადაც, ასევე j-ს – ი–ს ჩასაწერად. იეროგლიფების მსგავსად დემოტურშიც გვხვდება დეტერმინატივები. ნიშნების ზუსტი რაოდენობა ჯერ კიდევ არაა გარკვეული, თუმცა დაახლოებით ასამდეა. ბევრი ნიშანი მრავალმნიშვნელოვანია, რადგან ისინი სხვადასხვა იეროგლიფისაგან არიან მიღებულნი. რომეულ პერიოდშიც დემოტური დამწერლობის ანბანური ნიშნების გამოყენება ჯერ კიდევ ფართო იყო, ამ დროს ნიშნების მოხაზულობა თანდათან დაპატარავდა. ცხრილში ნაჩვენებია ეგვიპტურის, დემოტურის და კოპტურის მსგავსება. Betrò, Maria Carmela (1996). Hieroglyphics: The Writings of Ancient Egypt. New York; Milan: Abbeville Press (English); Arnoldo Mondadori (Italian), გვ. 34–239.  Johnson, Janet H. (1986). Thus Wrote 'Onchsheshonqy: An Introductory Grammar of Demotic, Studies in Ancient Oriental Civilization, No. 45. Chicago: The Oriental Institute.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დემოტური დამწერლობა Demotic and Abnormal Hieratic Texts List of all Demotic texts in Trismegistos Chicago Demotic Dictionary The American Society of Papyrologists Directory of Institutions and Scholars Involved in Demotic Studies დაარქივებული 2007-02-05 საიტზე Wayback Machine. Demotic Texts on the Internet დაარქივებული 2011-06-14 საიტზე Wayback Machine. Thus Wrote 'Onchsheshonqy: An Introductory Grammar of Demotic by Janet H. Johnson დაარქივებული 2013-12-21 საიტზე Wayback Machine.
ძველი ესპანური დამწერლობები

ძველი ესპანური დამწერლობები — ზოგადი სახელწოდება დამწერლობის სისტემებისა, რომლებიც რომაული მმართველობის დამყარებამდე იბერიის ნახევარკუნძულზე გამოიყენებოდა. ტიპოლოგიურად მათი უმეტესობა უჩვეულო და იშვიათია, წარმოადგენენ გარდამავალ შრიფტებს ნახევრად სილაბურსა და ანბანს შორის, თუმცა ისინი ფინიკიური დამწერლობისაგან განვითარდნენ. ძველი ესპანური დამწერლობები ძვ. წ. V საუკუნიდან, ზოგიერთი მეცნიერის აზრით კი VII საუკუნიდან ძვ. წ. I ან ახ. წ. I საუკუნემდე გამოიყენებოდა და მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა იმდროინდელი ძველი ესპანური ენებისათვის. ზოგი მკვლევარი ფიქრობს რომ ისინი მხოლოდ ფინიკიური ანბანისაგან შეიქმნენ, მაშინ როდესაც, ზოგიერთს მიაჩნია, რომ ბერძნულმა დამწერლობამ დიდი როლი ითამაშა მათს განვითარებაში. ძველი ესპანური დამწერლობები მოიცავს სამ ძირითად სისტემას: სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და გრეკო–იბერიული. ეს ძირითადი დამწერლობები ერთმანეთისაგან როგორც ასოთა მოხაზულობით, ისე მათი გამოთქმებით განსხვავდება. სამხრეთ ესპანური დამწერლობის ნიმუშები ძირითადად იბერიის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილშია ნაპოვნი და დღემდე აღმოჩენილი ესპანური დამწერლობების მხოლოდ 5 %–ს წარმოადგენს. ძირითადად იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ. მოიცავს შემდეგ შრიფტებს: ესპანიკას დამწერლობა (ცნობილია მხოლოდ ერთი თიხის ფირფიტითა და ერთადერთი დამამტკიცებელი საბუთით ანბანის რიგის შესახებ). ტარტესული, ანუ სამხრეთ ლუზიტანიური დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც სამხრეთ–დასავლური. სამხრეთ-აღმოსავლური იბერიული დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც მერიდიონალური. ჩრდილოური წარწერები ძირითადად იბერიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთის მეოთხედშია ნაპოვნი და აღმოჩენილი ძველესპანური დამწერლოებბის ნიმუშების 95 %–ს წარმოადგენს. ძირითადად იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. მოიცავს შემდეგ ქვეჯგუფებს: ჩრდილო-აღმოსავლეთ იბერიული დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ლევანტინიური ორობითი ვარიანტი არაორობითი ვარიანტი კელტიბერიული დამწერლობა აღმოსავლური ვარიანტი დასავლური ვარიანტი გარდა ამისა არსებობს გრეკო-იბერიული ანბანი ეს უკანასკნელი პირდაპირ ბერძნული დამწერლობის იონური ვარიანტისაგან წარმოიშვა და გამოიყენებოდა ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო რეგიონებში, დღევანდელი ალიკანტესა და მურსიის პროვინციების ტერიტორიაზე. სამხრეთის დამწერლობები ფინიკიურის მსგავსად მარჯვნიდან მარცხნივ იწერებოდა, ხოლო ჩრდილოეთისები მარცხნიდან მარჯვნივ, როგორც ბერძნული დამწერლობა.
სირიული დამწერლობა

სირიული დამწელობა (ܐܠܦܒܝܬ ܣܘܪܝܝܐ) — შედგება 22 ასოსგან, რომელიც არის წარმოშობილი არამეული დამწერლობიდან. დამწერლობა არის კონსონანტური, იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ. დამწერლობის ის ტიპი რომელზეც წერდნენ V საუკუნემდე კლასიკურ სირიულ დამწერლობად არის მოხსენიებულიმ, ან ესტრანგელო. ამის მერე, როგორც კი დაიყო აღმოსავლეთის ასურული ეკლესია ორ ნაწილად (ნესტერიანელებსა და სირო-იაკობიტებზე), დაიყო დამწერლობაც. თითოეულმა ახალმა ეკლესიამ გამოიმუშავა თავისი შრიფტი სირიული დამწერლობის საბუძველზე. 1 Dālaṯ-ის ან Rēš-ის შემდეგ ’Ālap̄ იღებს ჩვეულებრივ ფორმას, და არა დაბოლოების. მამაო ჩვენო არამეულად (”აბუუნ დბვიშმაია”) მე-11 ს. არამეული დამწერლობის ტიპი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სირიული დამწერლობა The Syriac alphabet Download Syriac fonts Unicode Entity Codes for the Syriac Script დაარქივებული 2006-06-17 საიტზე Wayback Machine.
გვადელუპა

გვადელუპა (ფრანგ. Guadeloupe) — არქიპელაგი სამხრეთ კარიბის ზღვაში, კოორდინატებით 16°15′ ჩ. გ. 61°35′ დ. გ.﻿ / ﻿16.250° ჩ. გ. 61.583° დ. გ.﻿ / 16.250; -61.583. მისი ფართობი — 1628 კვ. კმ-ია. გვადელუპა საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტია, ასევე 26-დან ერთ-ერთი რეგიონი. 2007 წლიდან, იგი რესპუბლიკის ხელშეუვალი ნაწილია. საფრანგეთთან ერთად, გვადელუპა ევროპის კავშირის წევრია. როგორც ევროკავშირის უმეტეს ქვეყანაში, აქაც ვალუტა ევროა. მიუხედავად ამისა, გვადელუპა არ იმყოფება შენგენის ხელშეკრულების ქვეშ. გვადელუპას პრეფექტურა არის ბას-ტერი. 1493 წელს, ქრისტეფორე კოლუმბმა ამ კუნძულს უწოდა სანტა მარია დე გვადელუპა, მარიამ ღვთისმშობლის პატივსაცემად. გვადელუპა მოიცავს ხუთ კუნძულს. ესენია: ბას-ტერი, გრანდ-ტერი (გამოყოფილია ბას-ტერისაგან ვიწრო ზღვის არხით, სალტ-რივერით), ლა–დეზირადე, ლეს–დე–სენსი და მერი-გალანტი. გვადელუპა იყოფა 2 ოლქად. ესენია: ბას-ტერი და პუენტ-ა-პირტი. თავად ოლქები იყოფიან 40 კანტონად, ხოლო კანტონები — 32 კომუნად. 2006 წელს, მშპ ერთ სულ მოსახლეზე იყო €17,338 ($21,780). 2021 წლის მონაცემების მიხედვით გვადელუპის მოსახლეობა 384 315 კაცია. აქედან 19,2 % 14 წლამდე ასაკის გოგონები და 15,6 % ბიჭები არიან, 54,0 % — 15 წლიდან 60 წლამდე ასაკის ქალები და 55,8 % იმავე ასაკის კაცები, ხოლო 26,8 % — 60-ს გადაცილებული ქალბატონები და 28,6 % მამაკაცები. სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა მამაკაცებში 74,91 წელია, ქალებში — 81,37 წელი, ორივე სქესის საშუალო მაჩვენებელი კი — 78,06 წელია. ↑ Guadeloupe is pictured on all Euro banknotes, on the backside at the bottom of each note, right of the Greek ΕΥΡΩ (EURO) next to the denomiation. ↑ (ფრანგული) INSEE-CEROM. Tableau de bord économique de la Guyane. ციტირების თარიღი: 20 January 2008. ↑ Décret n° 2023-1256 du 26 décembre 2023 authentifiant les chiffres des populations de métropole, des départements d'outre-mer de la Guadeloupe, de la Guyane, de la Martinique et de La Réunion, et des collectivités de Saint-Barthélemy, de Saint-Martin, et de Saint-Pierre-et-Miquelon fr. Government of France. ციტირების თარიღი: 2023-12-27 ↑ Weatherbase: Historical Weather for Basse-Terre.