laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნასრა ერისთავი

ნასრა, ნასარი — V საუკუნის ქართლის დიდებული, წუნდის ერისთავი, მეფე ვახტანგ I გორგასლის თანამებრძოლი. ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისას“ მიხედვით, ნასრა ახლდა ვახტანგს ინდოეთში ლაშქრობისას, შემდეგ მონაწილეობდა სპარსელების წინააღმდეგ აჯანყებაში. სიკვდილის წინ ვახტანგმა ნასრას, კლარჯეთის ერისთავ არტავაზს და ოძრხეს ერისთავ ბივრიტიანს თავის ბერძენ მეუღლე ელენესა და შვილებზე, ლეონსა და მირდატზე, მზრუნველობა დაავალა. შემდგომში ელენე და მისი შვილები წუნდასა და ოძრხეში ცხოვრობდნენ. „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 190–191, 196, 201, 220.
ალექსანდრე შიშკოვი

ალექსანდრე არდალიონის ძე შიშკოვი (რუს. Александр Ардалионович Шишков; დ. 1799 — გ. 27 სექტემბერი, 1832, ტვერი) — რუსი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი. წერდა ცარიზმის მამხილებელ ლექსებს. 1818 წელს საქართველოში გადმოასახლეს, სადაც 3 წელი დაჰყო. 1834-1835 წლებში ალექსანდრე პუშკინის ინიციატივით გამოქვეყნდა შიშკოვის თხზულებათა ოთხტომეული. საქართველოს ეხება შიშკოვის დაუმთავრებელი რომანი ქეთევანი ანუ საქართველო 1812 წელს, რომელშიც გადმოცემულია 1812 წლის კახეთის აჯანყების მზადების ამბები. «Восточная лютня» (მოსკოვი, 1824); «Опыты» (მოსკოვი, 1828); «Избранный немецкий театр» (მოსკოვი, 1831, 4 ტ.); «Двадцать четвертое февраля», ზ. ვერნერი (მოსკოვი, 1832); «Наполеон Бонапарте», ალ. დიუმა (მოსკოვი, 1832), «Сочинения и переводы капитана Шишкова» (პეტერბურგი, 4 ნაწ., 1834-1835). შადური ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 10.
ბარი (ხალხი)

ბარი — სამხრეთ სუდანში მცხოვრები ხალხი. განსახლების არეალი შეადგენს ქალაქ ჯუბის შემოგარენსა და ნილოსის ნაპირებს. სახლობენ აგრეთვე უგანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ენა - ბარი, განეკუთვნება ნილოტურ ენებს. ბარი ინარჩუნებს ტრადიციულ რწმენებს. მთავარი საქმიანობაა მესაქონლეობა, განვითარებულია მიწათმოქმედება, ნადირობა, თევზჭერა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 208. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბარი (ხალხი)
სინდუხტარი

სინდუხტარი — XIV საუკუნის საქართველოს დედოფალი, მეფე დავით IX-ის მეუღლე, ჯაყელების საგვარეულოდან. სავარაუდოდ იყო სამცხის ათაბაგ აღბუღა I ჯაყელის და. სინდუხტარს, როგორც დავითის თანამეცხედრეს, იხსენიებს ვახუშტი ბატონიშვილი, რომელიც, თავის მხრივ, ეყრდნობა სამეფო წყვილის მიერ 1354-1355 წლებში გაცემულ, ჩვენამდე მოუღწეველ საბუთებს. სინდუხტარი ჯერ კიდევ ცოცხალი ყოფილა 1360 წელს, როცა, ვახუშტის ცნობით, დავით მეფე გარდაიცვალა. ისტორიკოსმა თედო ჟორდანიამ სინდუხტარი XIII-XVI საუკუნეებში გადაწერილი საგალობლების (ამჟამად საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, ხელნაწერი A-85) 1350-იან წლების დასაწყისში შესრულებულ კინკლოსურ მინაწერებში მოხსენიებულ სითიხათუნთან გააიგივა და ჯაყელთა საგვარეულოს წარმომადგენლად მიიჩნია. თანამედროვე მეცნიერების (კ. თუმანოვი, ი. ბერიძე, თ. ჯოჯუა) მიერ გაზიარებულია სინდუხტარის ჯაყელობა, თუმცა სითიხათუნი (დ. 1309 — გ. 1356) მიჩნეულია სინდუხტარის დად. არსებობს ვარაუდი, რომ სინდუხტარს ჰყავდა კიდევ ერთი და, ცაიშის ომოფორის წარწერაში მოხსენიებული დედოფალთ-დედოფალი ნათელა, რომელიც, ვახუშტის მიხედვით, 1358 წელს ცოლად შეირთო იმერეთის მეფის მიქელის ვაჟმა, ბაგრატ ერისთავმა. 1352 და 1356 წლების ორი კინკლოსური მინაწერი ივანე აბუსერისძის, პატრონი სითიხათუნისა და ამირსპასალარ აღბუღას მოხსენებით : [ტექსტის დადგენა, ისტორიულ-წყაროთმცოდნეობითი ანალიზი] / თემო ჯოჯუა, ირმა ბერიძე // საისტორიო კრებული : წელიწდეული. - თბილისი, 2011. - ISSN 1987-7285. - [ტ.]1. - გვ.221-282.
ბარი (მცირე რესტორანი)

ბარი (ინგლ. bar) — მცირე რესტორანი (ან რესტორნის ნაწილი), სასაუზმე, სადაც მუშტარს დახლთან ემსახურებიან. ბარმენი — ბარის მფლობელი, მმართველი, ბარის მოსამსახურე, მებუფეტე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 1977.
ბარი (ერთეული)

ბარი (ბერძ. baros — სიმძიმე), წნევის სისტემგარეშე ერთეული, რომელიც 105 ნ/მ² ტოლია. ეს სიდიდე ეკვივალენტურია 750,08 მმ სიმაღლისა და 0 °C ტემპერატურის მქონე ვერცხლისწყლის სვეტის წნევისა ზღვის დონიდან 45° განედზე (g=980,629 სმ/წმ²). 1 ბარი=106დნ/სმ²=0,1 მეგნ/მ² (ზუსტად)=1,01972 ატ. მეტროლოგიაში ატმოსფერული წნევის გასაზომად ხშირად იხმარება წილობითი ერთეული — მილიბარი, რომელიც 0,001 ბარის ანუ 0,986923•10-3 ატმ ტოლია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 209.
ბარი (გეოგრაფია)

ბარი, მთათაშუა დადაბლებული ადგილი, მოიცავს ვაკე-დაბლობსა და მიმდებარე მთისწინეთს. მაგ., კოლხეთის ბარი მოიცავს კოლხეთის დაბლობს კავკასიონისა და მესხეთის ქედის მთისწინებითურთ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 209.
კოვალევსკის კანონი

კოვალევსკის კანონი (რუს. Ковалевского закон) — ევოლუციის კანონზომიერება, რომლის თანახმად, ერთსა და იმავე შეგუებით ეფექტს ორგანიზმთა ერთმა და იმავე ჯგუფმა სხვადასხვა გზით შეიძლება მიაღწიოს. ორგანიზმების ნაწილი სწრაფად, უმთავრესად რაოდენობრივი ცვლილებების გზით ვითარდება, რის შედეგადაც მიიღება ახალ პირობებთან კარგად შეგუებული, მაგრამ შემდგომი პროგრესიული გარდაქმნის უნარს მოკლებული და, ამრიგად, ამოსაწყდომად განწირული ორგანიზაცია (ინადაპტიური ტიპი); ორგანიზმის მეორე ნაწილი ნელა, მაგრამ ღრმად, პრინციპულად, გარდაიქმნება, რის შედეგადაც ყალიბდება უფრო სრულქმნილი შეგუების ტიპები (ადაპტიური ტიპი). ეს კანოზომიერება დაადგინა ვლადიმერ კოვალევსკიმ ნამარხი ჩლიქოსნების კიდურების ჩონჩხის რედუქციის შესწავლისას (ინადაპტიური და ადაპტიური რედუქცია), შემდეგ კი იგი გამოვლიდა სხვა ორგანიზმების ფილოგენეზშიც. აღსანიშნავია, რომ კავალევსკის კანონი მას ქართველმა პალეობიოლოგ-ევოლუციონისტმა ლეო დავითაშვილმა უწოდა. ნათაძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 571. Ковалевский В. О., Собр. научных трудов, т. 2, М., 1956; Давиташвили Л. Ш., В. О. Ковалевский, М., 1946.
ალექსანდრე კოვალევსკი

ალექსანდრე ონოფრეს ძე კოვალევსკი (რუს. Ковалевский, Александр Онуфриевич; დ. 19 ნოემბერი [ძვ. სტ. 7 ნოემბერი], 1840, ვარკავის თემი, ახლანდელი პრეილის რაიონი, ლატვია, — გ. 22 ნოემბერი [ძვ. სტ. 9 ნოემბერი], 1901, პეტერბურგი) — რუსი ბიოლოგი, ევოლუციური ემბრიოლოგიისა და ფიზიოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1890). ვლადიმერ კოვალევსკის უფროსი ძმა. შეისწავლა ქორდიანთა (ამფიოქსუსი) და მრავალი უხერხემლო ცხოველის ემბრიონული განვითარება და დაადგინა ცხოველთა განვითარების საერთო კანონზომიერებანი, აგრეთვე გამოიკვლია გამომყოფი სისტემის სტრუქტურა და ფუნქციები, აღმოაჩინა და შეისწავლა უხერხემლო ცხოველთა ფაგოციტური ორგანოები და მათი როლი მწერების მეტამორფოზში. კოვალევსკის გამოკვლევებმა ილია მეჩნიკოვის და ერნსტ ჰეკელის ნაშრომებთან ერთად, საფუძველი ჩაუყარა ფილოგენეზურ მიმართულებას ემბრიოლოგიაში. ალექსანდრე კოვალევსკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) Мечников И. И., Александр Онуфриевич Ковалевский, в кн.: Страницы воспоминаний, М., 1946; Догель В. А., А. О. Ковалевский (1840—1901), М.—Л., 1945; Бляхер Л. Я., История эмбриологии в России (С середины XIX до середины XX вв.). Беспозвоночные, М., 1959. ↑ 1.0 1.1 1.2 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ Ковалевский Александр Онуфриевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Мильчакова Н. А. Вклад В.А. Водяницкого в восстановление Севастопольской биологической станции и благоустройство города Севастополя после Великой Отечественной войны, Contribution of V.A. Vodyanitsky in the restoration of the Sevastopol biological station and the improvement of Sevastopol City after World War II // Историко-биологические исследования — 2019. — Т. 11, вып. 3. — С. 7–29. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130294073"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126725109"></a> ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 207. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ

ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ (გერმ. Jeder für sich und Gott gegen alle) — ვერნერ ჰერცოგის 1974 წლის ფილმი კასპარ ჰაუზერის შესახებ. სცენარის ავტორი და რეჟისორია ვერნერ ჰერცოგი. ფილმმა მიიღო კანის კინოფესტივალის გრან პრი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. კასპარ ჰაუზერი მთელი მისი ცხოვრების განმავლობაში ჩამწყვდეული იყო სარდაფში და დაბმული იყო ჯაჭვებით. მას აღმოაჩენენ და მის აღზრდას ცდილობენ, თუმცა არაფერი გამოსდით. საბოლოოდ ჩათვლიან, რომ მას ტვინის დაავადება ჰქონდა. „ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ“ — Allmovie-ზე
იოახიმ პაიპერი

იოახიმ პაიპერი (გერმ. Joachim Peiper; დ. 30 იანვარი, 1915, ბერლინი — გ. 14 ივლისი, 1976, საფრანგეთი) — ჰაინრიხ ჰიმლერის ადიუტანტი, მეორე მსოფლიო ომის დროს ვაფენ-სს-ის შტანდარტენფიურერი. მონაწილეობას იღებდა საფრანგეთის კამპანიაში. იბრძოდა აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფრონტზე. მეთაურობდა ვაფენ-სს-ის პირველი სატანკო დივიზიის „ლეიბშტანდარტ ადოლფ ჰიტლერის“ ერთ-ერთ დანაყოფს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იგი ნიურნბერგის პროცესზე გაასამართლეს. ციხიდან გამოვიდა 1958 წელს. John M. Bausermann: The Malmédy Massacre. Shippensburg 1995. Erich Kuby: Verrat auf deutsch: Wie das Dritte Reich Italien ruinierte. Hamburg 1982. Poger Martin: L’affaire Peiper. Dagorno, Paris 1994. Peter M. Quadflieg, René Rohrkamp (Hrsg.): Das "Massaker von Malmedy". Täter, Opfer, Forschungsperspektiven, Aachen 2010, ISBN 978-3-8322-9241-6.
ბურიტი-ბრავუ

ბურიტი-ბრავუ (პორტ. Buriti Bravo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 899 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.47 კმ²-ზე. ფართობი 1 582 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კაშიასი (მარანიანი)

კაშიასი (პორტ. Caxias) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 66 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 155 129 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.12 კმ²-ზე. ფართობი 5 150 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მატოინსი

მატოინსი (პორტ. Matões) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 015 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.69 კმ²-ზე. ფართობი 1 976 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პარნარამა

პარნარამა (პორტ. Parnarama) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 586 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.06 კმ²-ზე. ფართობი 3 439 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ჟუან-დუ-სოტერი

სან-ჟუან-დუ-სოტერი (პორტ. São João do Soter) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 238 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.99 კმ²-ზე. ფართობი 1 438 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტიმონი (მარანიანი)

ტიმონი (პორტ. Timon) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაშიასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 155 460 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 89.18 კმ²-ზე. ფართობი 1 743 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კოლინასი (მარანიანი)

კოლინასი (პორტ. Colinas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 141 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 132 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.76 კმ²-ზე. ფართობი 1 980 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბარან-დი-გრაჟაუ

ბარან-დი-გრაჟაუ (პორტ. Barão de Grajaú) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 108 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 841 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.94 კმ²-ზე. ფართობი 2 247 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჟატობა (მარანიანი)

ჟატობა (პორტ. Jatobá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 526 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.42 კმ²-ზე. ფართობი 591 384 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ლაგოა-დუ-მატუ

ლაგოა-დუ-მატუ (პორტ. Lagoa do Mato) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 934 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.48 კმ²-ზე. ფართობი 1 688 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მირადორი (მარანიანი)

მირადორი (პორტ. Mirador) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 186 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 452 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.42 კმ²-ზე. ფართობი 8 450 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ნოვა-იროკი

ნოვა-იროკი (პორტ. Nova Iorque) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 178 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 590 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.7 კმ²-ზე. ფართობი 976 853 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პარაიბანუ

პარაიბანუ (პორტ. Paraibano) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 103 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.89 კმ²-ზე. ფართობი 530 520 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პასაჟენ-ფრანკა

პასაჟენ-ფრანკა (პორტ. Passagem Franca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 243 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 562 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.93 კმ²-ზე. ფართობი 1 358 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პასტუს-ბონსი

პასტუს-ბონსი (პორტ. Pastos Bons) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 309 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 067 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.05 კმ²-ზე. ფართობი 309 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ფრანსისკუ-დუ-მარანიანი

სან-ფრანსისკუ-დუ-მარანიანი (პორტ. São Francisco do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 146 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.17 კმ²-ზე. ფართობი 2 347 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ჟუან-დუს-პატუსი

სან-ჟუან-დუს-პატუსი (პორტ. São João dos Patos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 328 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 928 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.61 კმ²-ზე. ფართობი 1 500 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სუკუპირა-დუ-ნორტი

სუკუპირა-დუ-ნორტი (პორტ. Sucupira do Norte) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 444 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.72 კმ²-ზე. ფართობი 1 074 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სუკუპირა-დუ-რაშანი

სუკუპირა-დუ-რაშანი (პორტ. Sucupira do Riachão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ალტუ-იტაპეკურუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 613 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.17 კმ²-ზე. ფართობი 564 968 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჰალიკარნასის მავზოლეუმი

ჰალიკარნასის მავზოლეუმი — მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთ-ერთი. მეფე მავსოლეს საფლავი. ჰალიკარნასის მავზოლეუმი, არქიტექტურისა და ქანდაკების ბრწყინვალე შედევრი, ერთ დროს არაჩვეულებრივი სანახაობა იყო. ის ძვ. წ. IV საუკუნეში ააგეს, როგორც ქალაქ ჰალიკარნასის მმართველის, მავსოლეს აკლდამა. მეცნიერთა აზრით, მშენებლობა მავსოლეს სიცოცხლეშივე დაიწყო. მავსოლემ მხოლოდ საუკეთესო მოქანდაკეები დაიქირავა, რომელთა ოსტატობის შედეგად ნაგებობის საუკუნო დიდება ხვდა წილად. კარიის მმართველმა მისი დასრულება ვერ მოასწრო. იგი დაახლოებით ძვ. წ. 353 ან 352 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალეს მის მიერვე აგებულ აკლდამაში, რომელსაც მავსოლეს პატივსაცემად მავზოლეუმი უწოდეს. მავზოლეუმი საბოლოო სახით არტემისიამ დაასრულა. ჰალიკარნასი იყო კარიის მთავარი ქალაქი. კარია ძვ. წ. IV საუკუნეში სპარსეთის იმპერიაში შედიოდა. ამ დროს კარიას მართავდა მავსოლე. იგი დაქორწინდა საკუთარ დაზე, რომელსაც ერქვა არტემისია. მავსოლემ გადაწყვიტა თავისი და მეუღლის სამუდამო განსასვენებლად აეგო ისეთი აკლდამა, მანამდე რომ არ ღირსებია მოკვდავთაგან არც ერთ დიდებულს. მავზოლეუმი წარმოადგენდა ბერძნული ტაძრის მსგავს ნაგებობას, რომელიც შემკული იყო მარმარილოს კოლონებითა და ქანდაკებებით. რელიეფური სამკაულები ტაძრისათვის შექმნეს იმდროინდელმა საუკეთესო სკულპტორებმა - სკოპამ, ლეოქარემ, ბრიქსისმა და ტიმოთეოსმა. ნაგებობების თავზე მდებარეობდა საფეხურებიანი პირამიდა, ხოლო მასზე აღმართული იყო მავსოლესა და არტემისიას სკულპტურები. მავზოლეუმს დარაჯობდა ქვის ლომების ქანდაკებების რიგი. XIV საუკუნეში მავზოლეუმი მიწისძვრამ დაანგრია. XV საუკუნეში წმ. იოანეს ჯვაროსნული ორდენის რაინდები მავზოლეუმის ქვებს იყენებდნენ ციხესიმაგრეების ასაშენებლად. სამარხებსაც მიაგნეს. ოქროსა და განძეულობის მაძიებლებმა სამარხები პირწმინდად გაძარცვეს და გაანადგურეს. XIX საუკუნის 50-იან წლებში არქეოლოგებმა მავზოლეუმის მიმდებარე ტერიტორიაზე ჩაატარეს გათხრები. მათ აღმოაჩინეს მავზოლეუმის ნაშთები, რელიეფებისა და ქანდაკებების ფრაგმენტები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰალიკარნასის მავზოლეუმი The Tomb of Mausolus Livius.org: Mausoleum of Halicarnassus დაარქივებული 2009-09-29 საიტზე Wayback Machine.
ვიაჩესლავ შიშკოვი

ვიაჩესლავ იაკობის ძე შიშკოვი (რუს. Вячесла́в Я́ковлевич Шишко́в; დ. 3 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 21 სექტემბერი], 1873, ბეჟეცკი — გ. 6 მარტი, 1945, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა მწერალი. ლიტერატურული მოღვაწეობა 1908 წლიდან დაიწყო. განავითარა რუსული ლიტერატურის დემოკრატიული ტრადიციები (მოთხრ. „ტაიგა“, 1916). ძირითადი თხზულებებია: რომანი „უგრიუმ-მდინარე“ (ტ. 1-2, 1933), ისტორიული ეპოპეა „ემელიანე პუგაჩოვი“ (წგნ. 1-3, 1938-1945; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1946). დაჯილდოვებული იყო ლენინის ორდენითა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 10. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Литераторы Санкт-Петербурга. ХХ век / под ред. О. В. Богданова <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124670547"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q108611244"></a> ↑ 3.0 3.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ 4.0 4.1 Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 726–728. — ISBN 5-94848-307-X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124467367"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124518168"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4421639"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 Шишков Вячеслав Яковлевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a>