laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალბანეთის მაგისტრალები

ალბანეთის ავტომაგისტრალები — ახლად შექმნილი ალბანეთის გზის სისტემის ერთ-ერთი ნაწილი. 1991 წლის კომუნიზმის დაცემის შემდეგ დაიწყო მაგისტრალების შენება. პირველი მაგისტრალი ალბანეთში - SH2 აერთებს ტირანასა და დურესს ვორას გავლით. 2000-იანების შემდეგ მთავარი გზები საგრძნოლად გაუმჯობესდა, თუმცა საგზაო უსაფრთხოების ნორმებისა და დაგეგმარების დონე უმაღლესი არ არის. დღემდე შენდება ახალი გზები, ირგვება ხეები და მწვანდება გზის მიმდებარე ტერიტორიები, ასევე იდგმება საგზაო ნიშნები. ამასთანავე, ზოგი მნიშვნელოვანი გზა ნადგურდება შეუკეთებლობის გამო, ზოგი კი - დაუმთავრებელი რჩება. ანტიკური ხანიდან ალბანეთის ტერიტორია მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა სხვადასხვა იმპერიების გზაჯვარედინზე. რომაული იმპერიის ზეობისას ალბანეთზე გამავალი გზა Via Egnatia ადრიატიკის საზღვაო ტერიტორიას ბიზანტიასთან აერთებდა. ალბანეთის გზების სიგრძე გაორმაგდა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სამი ათწლეულის განმავლობაში და 80-იანი წლებისთვის მთელი ქვეყნის შორეული მთები გზით დაუკავშირდა დედაქალაქ ტირანასა და ადრიატიკისა და იონის ზღვების ნავსადგურებს. პირადი მანქანის მფლობელობა არ იყო ნებადართული და ტრანსპორტის მხოლოდ რამდენიმე სახეობის ფლობა იყო ნებადართული: მოტოციკლები, ტრაქტორები, ველოსიპედები და ა.შ. სოფლების გზები ვიწრო, ორმოებიანი იყო და მას იყენებდნენ ფეხით მოსიარულეები, მეეტლები და ველოსიპედისტები. საგზაო სისტემა წინა დეკადაში განისაზღვრა და კლასიფიცირებულია შემდეგნაირად: 2014 წელს ალბანეთის მთავრობის მთავარი მიზანი იყო დაესრულებინათ გზები, რომლების აშენებაც შეწყდა დაფინანსების არარსებობის გამო. მეორე პრიორიტეტი არბერის მაგისტრალის აგება იყო, რომელიც დედაქალაქ ტირანას აერთებს ქალაქ დებართან (ჩრდილოეთი მაკედონია). საბოლოოდ, ეს გზა ევროპული კორიდორის ნაწილი გახდა, რომელიც ალბანეთს უკავშირებს ჩრდილოეთ მაკედონიასა და საბერძნეთს. ამას გარდა, ალბანეთის მთავრობა კიდევ რამდენიმე ავტოსტრადის აგებას გეგმავს და დასრულების შემდეგ ალბანეთს 759 კილომეტრიანი გზა ექნება მეზობლებთან დასაკავშირებლად. მაგისტრალები სახელმწიფო გზები ↑ http://siteresources.worldbank.org/INTALBANIA/Resources/Albania_National_Transport_Plan.pdf
თუმასლი (ბარდა)

თუმასლი (აზერ. Tumaslı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 865 კაცი. თუმასლი GEOnet სახელების სერვერზე
On Air (Queen-ის ალბომი)

On Air — ბრიტანული როკ ჯგუფ Queen-ის საკონცერტო ალბომი. იგი გამოიცა 2016 წლის ნოემბერში ორდისკიანი კომპილაციის სახით, ისევე, როგორც ექვსდისკიან ფორმატში და სამ გრამფირფიტაზე. კომპილაციაში შეტანილია ჯგუფის მიერ BBC-ის არქივებისთვის ჩაწერილი გამოსვლების სრული კოლექცია, ისევე, როგორც 1973-1976 წლების რამდენიმე კონცერტი და Capital Radio-ს, BBC Radio 1-ის და Radio 2-ის ეთერში გაჟღერებული ინტერვიუები. Note: even though Disc One and Disc Two has the same track listing as the two-disc format; it features DJ chatter after songs which is omitted in the two disc format. ↑ https://www.allmusic.com/album/mw0002980225 ↑ "Queen - On Air" (გერმანულად). Austriancharts.at. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 16 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air" (ჰოლანდიურად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air" (ფრანგულად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 ნოემბერი 2016. ↑ „Dutchcharts.nl – Queen – On Air“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air". Lescharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 27 ნოემბერი 2016. ↑ "Offiziellecharts.de – Queen – On Air" (გერმანულად). GfK Entertainment Charts. წაკითხვის თარიღი 12 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air". Italiancharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 12 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air". Portuguesecharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 16 ნოემბერი 2016. ↑ "2016-11-11 40 საუკეთესო ალბომის არქივი | ოფიციალური ჩარტები". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი 12 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air". Spanishcharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 17 ნოემბერი 2016. ↑ "Queen – On Air". Swisscharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 16 ნოემბერი 2016. ↑ "2016-11-11 საუკეთესო ბრიტანული ალბომების ოფიციალური არქივი | ოფიციალური ჩარტები". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი 12 ნოემბერი 2016.
მატვეევ-კურგანის პავლე ტაგანროგელის ეკლესია

მატვეევ-კურგანის პავლე ტაგანროგელის ეკლესია (რუს. Церковь Павла Таганрогского) — მართლმადიდებლური ეკლესია მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ მატვეევ-კურგანში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. მისამართი: 346970, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი მატვეევ-კურგანი, სადოვაიის ქუჩა № 2. 1999 წელს დასახლება მატვეევ-კურგანის მოსახლეობამ როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს პანტელეიმონს სთხოვა მიეცა კურთხევა და ჩაეტარებინათ ადგილობრივი მრევლის საზოგადოების დამფუძნებელი კრება. მთავარეპისკოპოსის თანხმობა მიიღეს და მატვეევო-კურგანის ოლქის წინამძღვარმა ნიკოლაი ჩერნიავსკიმ ჩამოაყალიბა სამრევლო საზოგადოება. საზოგადოების ზეციური მფარველი გახდა ამავე წელს წმინდანად შერაცხული პავლე ტაგანროგელი. ამავე პერიოდში ღვთისმსახურება აღევლინებოდა ყოფილი საზაფხულო კინოთეატრის შენობაში, რომელიც გადააკეთეს სამლოცველო სახლად. 2000 წელს მთავარეპისკოპოს პანტელეიმონს თხოვნით მიმართეს მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანებმა, რათა ეკურთხებინა ტაძრის მშენებლობა მიუსის ფრონტზე გამარჯვების აღსანიშნავად. 2003 წელს მატვეევო-კურგანის, კუიბიშევისა და ნეკლინოვის რაიონების ვეტერანებმა შექმნეს გაერთიანებული კრება, რომელიც დაკავებული იქნებოდა ეკლესიის მშენებლობის საკითხებით. ამავე წელს შეიქმნა ეკლესიის გეგმა. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2003 წელს. სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობდა ადგილობრივი მოსახლეობის, მეზობელი რაიონების მეწარმეების, ქალაქ დონის როსტოვისა და ტაგანროგის მოსახლეობის სახსრებით. ეკლესიის მშენებლობა დაჯდა ძვირი. 2015 წლის 1 მაისს დააყენეს გუმბათი და ჯვარი. როსტოვის ახალმა მიტროპოლიტმა ეკლესიაში დააყენა მემორიალური დაფა, რომელზეც დააწერეს ომში დაღუპულთა სახელები. 2016 წლის 14 თებერვალს როსტოვის მიტროპოლიტმა მერკურმა აკურთხა ეკლესია პავლე ტაგანროგელის სახელზე. ამჟამად ეკლესიასთან შექმნილია საკვირაო სკოლა, გამოდის სამრევლო გაზეთი „Слово“. ეკლესიაში ინახება პავლე ტაგანროგელის ხატი მისი წმინდა ნაწილით. Церковь Павла Таганрогского Павла Таганрогского п. Матвеев Курган Матвеево-Курганского района. Официальный сайт Ростовской-на-Дону епархии Дон православный. Храм Павла Таганрогского в п. Матвеев Курган Храм во имя праведного Павла Таганрогского ↑ Главная святыня храма[მკვდარი ბმული]
24/7 (East 17-ის ალბომი)

24/7 — ინგლისური ჯგუფ East 17-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა 2017 წლის 17 თებერვალს,ავსტრალიაში ჯგუფის ტურნეს მსვლელობისას. ალბომში შეტანილი სიმღერები იწერებოდა ჯონ ჰენდის და ტერი კოლდუელის მიერ, ვოკალისტ რობი კრეიგის თანამონაწილეობით. ჩაწერაში არ მონაწილეობდნენ ჯგუფის ყოფილი წევრები ტონი მორტიმერი და ბრაიან ჰარვი. ალბომში შეტანილ სიმღერებს შორის არის „Strip“ და „Warning“, რომლებსაც ჯგუფი კრეიგთან ერთად კონცერტებზე ასრულებდა. Strip (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:15 Coming Home (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:07 Crying (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:10 Under Control (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 2:58 I Want You (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:26 Back In Time (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:33 Tell Me You're The One (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:22 50 Shades (კოლდუელი, ჰენდი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი, მეისონი) - 3:04 Feel The Love (კოლდუელი, ჰენდი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:50 Anybody Out There (კოლდუელი, ჰენდი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - 3:19 Warning (კოლდუელი, ჰენდი, კრეიგი, უეინრაიტი, დოილი, ბარტონი) - Drum & Bass რემიქსი - 3:28 House of Love 2017 (მორტიმერი, გუდფელოუ) - 4:23 It's Alright 2017 (მორტიმერი, ჰარდინგი, კერნოუ, სტენარდი, სტეინტონი) - 4:37 Stay Another Day 2017 (მორტიმერი, ჰოუკენი, კინი, ჰარდინი, კერნოუ) - 4:08 Strip (კოლდუელი, კრეიგი, უეინრაიტი, ბარტონი) - ჰაუს-რემიქსი - 3:24 ↑ http://www.discogs.com/East-17-247/release/10196144 ↑ http://itunes.apple.com/au/album/24-7-australian-tour-edition/id1201058984 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-19. ციტირების თარიღი: 2017-03-28.
დაბახანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

დაბახანა შეიძლება აღნიშნავდეს: დაბახანა — ძველი თბილისის ერთ-ერთი ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი დაბახანა — ტყავის დასამუშავებელი სახელოსნო
ვაჩე ზელა

ვაჩე ზელა (დ. 7 აპრილი, 1939 — გ.6 თებერვალი, 2014) — ალბანელი მომღერალი. იყო სახალხო არტისტი და მომღერალი კომუნისტურ პერიოდში. ის შემთხვევით აღმოაჩინეს მცირე ასაკში ლუშნიაში. მისი სიმღერები წლების განმავლობაში იყო პოპულარული. მონაწილეობდა ყველა მუსიკალური ფესტივალში რადიოსა და ტელევიზიაში 1962–1981 პერიოდში, სანამ არ დატოვა სცენა პრიზით სიმღერისთვის "კომუნისტი". ალბანეთის პრეზიდენტმა ალფრედ მოისიუმ მას ჯილდო „ერის გმირი“ გადასცა. ვაჩე ზელას მუსიკა დიქტატორული ალბანეთის ერთადერთ ნათელ წერტილად ითვლებოდა. გარდაიცვალა შვეიცარიაში. ვაჩე დაიბადა ოჯახში, სადაც ყველა დაჯილდოებული იყო სიმღერის ნიჭით. განსაკუთრებული უნარი სკოლის მასწავლებელმა აღმოაჩინა, როდესაც ვაჩე 7 წლის იყო. მრავალმხრივ ნიჭიერ ბავშვს თეატრისა და ხატვის ნიჭიც აღმოაჩნდა. ათი წლისას მღეროდა თავისით დამახსოვრებულ ძველ ალბანურ სიმღერებს, რომელსაც დედა ღიღინებდა სახლში. მალე გოგონა ქალაქის სიამაყედ იქცა. ის ხშირად მღეროდა ქუჩებსა და პარკებში გამვლელების გასაგონად. მალე პატარა კონცერტებსაც მართავდა. მშობლებს არ მოსწონდათ იდეა, რომ შვილი მომღერალი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ არასდროს შეუშლიათ ვაჩესთვის ხელი. მას პრესტიჟულ მუსიკალურ სკოლაში უნდოდა მოხვედრა, თუმცა ვერ მოახერხა და საშუალო სკოლაში გააგრძელა განათლების მიღება, სადაც ისწავლა გიტარაზე დაკვრა. ვაჩე თავდაპირველად ხალხურ სიმღერებს მღეროდა, თუმცა მოგვიანებით სტილი შეიცვალა და უპირატესობა ბევრად მსუბუქ მუსიკას მიანიჭა. მისი რეპერტუარი მრავალფეროვანია: უამრავი ხალხური სიმღერა, კანტატა, ბალადა და ა.შ. მან აგრეთვე დიდი წვლილი შეიტანა კინომუსიკაში და ფილმებისთვის უამრავი მელოდია დაწერა. ზელა იყო პირველი გამარჯვებული ხალხური სიმღერების ფესტივალზე სიმღერით "Fëmija i parë" 1962 წელს. საერთაშორისო პრიზები: "ოქროს ფირფიტა", "წლის ქალი"(ინგლისი), "ოქროს მიკროფონი"(კოსოვო) და "სპეციალური ჯილდო სიმღერის ლეგენდისთვის". ვაჩე ზელა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-25. ციტირების თარიღი: 2017-03-28.
თიურქმანი (ბარდა)

თიურქმანი (აზერ. Türkmən) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 241 კაცი. თიურქმანი GEOnet სახელების სერვერზე
უღურბეილი

უღურბეილი (აზერ. Tağılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 799 კაცი.
უმუდალილარი

უმუდალილარი (აზერ. Umudalılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 96 კაცი. უმუდალილარი GEOnet სახელების სერვერზე
ვალიუშაღი

ვალიუშაღი (აზერ. Vəliuşağı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 420 კაცი. ვალიუშაღი GEOnet სახელების სერვერზე
კანონიკა

კანონიკა, კანონიკური ლიტერატურა, სასულიერო მწერლობის დარგი; მოიცავს საეკლესიო იურიდიულ ლიტერატურას, რომელიც უმაღლესი საეკლესიო ორგანოების მიერ ნებადართული იყო იურიდიულ საკითხებში პრაქტიკული ხელმძღვანელობისათვის. კანონიკის პირველი ძეგლების აღმოცენება ბიზანტიური საეკლესიო მწელობის საწყისებს უკავშირდება; კრებულებში მათი გაერთიანება ბიზანტიაში ქრისტიანობის ადრეული პერიოდიდან დაიწყო და 883 წელს ჩამოყალიბებული სახე მიიღო „ნომოკანონის“ სახით. ქართული კანონიკური მწერლობა ექვთიმე მთაწმიდლის (X ს.) მიერ ბერძნულიდან თარგმნილი "მცირე სჯულისკანონით" იწყება. კრებულში გაერთიანებულ სხვადასხვა დროის თხზულებათაგან ცრნტრალური ადგილი უჭირავს VI მსოფლიო კრების კანონებს, რომელნიც საფუძვლიანად განსხვავდებიან დედნისაგან. როგორც ჩანს, ექვთიმე მთაწმიდელს შეუდგენია ნახევრად ორიგინალური კოდექსი, რომელშიც გაუერთიანებია იმდროინდელი მოქმედი საეკლესიო კანონები. XI საუკუნის მიწურულს ან XII საუკუნის დამდეგს არსენ იყალთოელმა ბერძნულიდან თარგმნა "ნომაკანონი" (883) "დიდი სჯულისკანონის" სახელწოდებით. XII საუკუნეში უნდა იყოს ნათარგმნი ბერძნულიდან "კითხვანი მონაზონისა ვიცნიმე, რ~თა აჴსნა გამოსცა პეტრე პატრიარქმან ხარტოფილაქსმან". კანონიკურ ძეგლად უნდა ჩაითვალის XV ს. ანტიოქია-იერუსალიმის პატრიარქის მიხაილის მიერ იოაკიმე ბედიელის აფხაზეთის კათალიკოსად დადგინებასთან დაკავშირებით გამოგზავნილი ეპისტოლე, ე. წ. "მცნებაჲ სასჯულოჲ". ანტონ I-მა სომხურიდან თარგმნა III მსოფლიო კრების (ეფესოს) აქტები (1776). ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნში სხვა მასალასთან ერთად შეტანილია "სამართალი ბერძული", რომელიც ერთ-ერთი ბიზანტიური "ნომოკანონის" (XIII-XIV სს.) თარგმანია. ქართული ორიგინალური კანონიკის სათავედ უნდა მივიჩნიოთ ექვთიმე მთაწმინდლის პასუხები გიორგი ჭყონდიდლის შეკითხვებზე, რომლებშიც საეკლესიო სამართლის საკიტხებიც არის განმარტებული. ქართული კანონიკის უმნიშვნელოვანესი ძეგლია რუის-ურბნისის საეკლესიო კრების დადგენილებანი, ე. წ. „ძეგლისწერა“ . სხვა ძეგლთაგან აღსანიშნავია "კათალიკოსთა სამართალი", 1543-1549 წლებში იმერეთში მოწვეული საეკლესიო კრების კანონთა კრებული, 1762 წელს ერეკლე II-ისა და იოსებ კათოლიკოსის ინიციატივით მოწვეული საეკლესიო კრების კანონთა კრებული, ანტონ I-ის მიერ 1767 წელს შედგენილი კანონიკური ეპისტოლე და სხვა საეკლესიო სამართლის საკითხებს ხშირად ეხება დოკუმენტები, რომლებიც სიგელებისა და გუჯრების სახელწოდებითაა ცნობილი. კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960; ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 1, ნაკვ. 1, ტფ., 1928; გაბიძაშვილი ე., ქსე, ტ. 5, გვ. 370, თბ., 1980
ხანაღალი

ხანაღალი (აზერ. Xanağalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 565 კაცი. ხანაღალი GEOnet სახელების სერვერზე
ხანარაბი

ხანარაბი (აზერ. Xanərəb) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 079 კაცი. ხანარაბი GEOnet სახელების სერვერზე
ხანხანიმლი

ხანხანიმლი (აზერ. Xanxanımlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 359 კაცი. ხანხანიმლი GEOnet სახელების სერვერზე
ხასილი

ხასილი (აზერ. Xəsili) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 337 კაცი. ხასილი GEOnet სახელების სერვერზე
იენი-დაშქენდი

იენი-დაშქენდი (აზერ. Yeni Daşkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 220 კაცი. იენი-დაშქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
იენი-აირიჯა

იენი-აირიჯა (აზერ. Yeni Əyricə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 572 კაცი. იენი-აირიჯა GEOnet სახელების სერვერზე
იერლიაღალი

იერლიაღალი (აზერ. Yerliağalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 191 კაცი. იერლიაღალი GEOnet სახელების სერვერზე
იუზბაშილარი

იუზბაშილარი (აზერ. Yuzbashilar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. იუზბაშილარი GEOnet სახელების სერვერზე
კვირიკე I

კვირიკე I (გ. 918) — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) 892-918 წლებში. მისი მმართველობის დროს ადგილი ჰქონდა მთელ რიგ ახალ მოვლენებს. ეს ის დროა, როცა აზერბაიჯანში იქმნება საჯიდების ძლიერი სახელმწიფო. 907-914 წლებში საჯმა აბულ კასიმმა დალაშქრა და ააოხრა საქართველოს მთელი რიგი პროვინციები. კახეთმა შეძლო ამ შემოსევის თავიდან აცილება: არაბთა მიერ უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეების დაკავების შემდეგ კვირიკე I-მა აბულ კასიმს მორჩილება აღუთქვა და სამთავრო აოხრებას გადაარჩინა. საჯთა ახალმა შემოსევამ დიდად დააზარალა და დაასუსტა კახეთის მეზობელი პოლიტიკური ერთეულები. კახეთი სარგებლობს ამ მდგომარეობით და თავისი ტერიტორიების გაფართოებაზე ზრუნვას იწყებს. დაახლოებით 915 წელს კვირიკე I-მა აფხაზთა მეფე კონსტანტინე III-თან ერთად გაილაშქრა ჰერეთის წინააღმდეგ. მოკავშირეებმა დაიპყრეს და გაინაწილეს ჰერეთის პუნქტები არიში (ახლანდელი მთისძირი), გავაზი (ახლანდელი ახალსოფელი), ორჭობი. კვირიკე I-ს ერგო ორჭობი. რამდენიმე ხნის შემდეგ ჰერეთის მეფემ ადარნასე პატრიკმა ისარგებლა კახეთის სამთავროს საგარეო-პოლიტიკური ვითარების გართულებით და დაკარგული ტერიტორიები დაიბრუნა. პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970 პაპუაშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 499. მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი - „საქართველოს მეფეები“, 2007 წ.
ზიუმიურხანი

ზიუმიურხანი (აზერ. Zümürxan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 307 კაცი. ზიუმიურხანი GEOnet სახელების სერვერზე
შოტე გალიცა

შოტე გალიცა (დ. 1895 — გ. 1927), დაბადებული როგორც ქერიმე ჰალილ რაშიდევა — ალბანეთის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის წევრი, რომლის მიზანიც ალბანეთის ტერიტორიების გაერთიანება და დემოკრატიული ეროვნული მთავრობის მხარდაჭერა იყო. ის ალბანეთის სახალხო გმირად გამოაცხადეს დაიბადა დრენიცის რეგიონის სოფელში, რომელიც დღეს კოსოვოში მდებარეობს. მას ჰყავდა 6 ძმა. მამას ექვსი ვაჟის შემდეგ ძალიან გაუხარდა ქალიშვილის შეძენა და მას განსაკუთრებულად ექცეოდა - ყოველთვის დაჰყავდა შეკრებებზე, პოლიტიკურ განხილვებზე, სადაც ახალგაზრდა შოტე სწავლობდა ომების, კოსოვოს ოკუპაციის შესახებ. შოტე აზემ გალიცაზე 1915 წელს დაქორწინდა. აზემი მთის ყაჩაღი იყო, რომელიც ციხიდან გამოიქცა, რათა გაეგრძელებინა გათავისუფლებისთვის ბრძოლა. სერბებმა არ დაივიწყეს ციხიდან გაქცევა და ქორწილიდან 2 კვირაში მათ სახლს ალყა შემოარტყეს. არათანაბარ ბრძოლაში აზემის ორი ძმა დაიღუპა. ამ შემთხვევის შემდეგ შოტემ გადაწყვიტა მთის ყაჩაღებს შეერთებოდა და მათ გვერდით ებრძოლა. შიტე 12 წელი იბრძოდა დემოკრატიული ალბანეთისათვის და კოსოვოსთვის. 1919 მონაწილეობა მიიღო დასავლეთ კოსოვოს აჯანყებაში წელს და 1921-23 წლებში სერბთა ჩაგვრის წინააღმდეგ,იუნიკში. 1924 წელს დრენიცის გასათავისუფლებლად იბრძოდა. 1925 წელს მეუღლის, აზემ გალიცას გარდაცვალების შემდეგ, სათავეში ჩაუდგა პარტიზანთა ჯგუფს და ბაირამ ცურის მხარდამხარ განაგრძო ბრძოლა.ყოფილი კოსოვოს ვილაიეთიდან ასობით ჯარისკაცი იბრძოდა იუგოსლავიური ძალების წინააღმდეგ. შოტე განსაკუთრებულად ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც მან შეიპყრო სერბი გენერალი და ჯარისკაცები ჩიტაკოვოში. გალიცას 22 ოჯახის წევრი დაეღუპა ბალკანურ ომებში. 1927 წლის ზაფხულში შოტე ალბანეთში დაბრუნდა და ფუშა-კრუიაში გაატარა ბოლო თვეები. გარდაიცვალა 32 წლის ასაკში ↑ https://books.google.ge/books?id=Fnbw1wsacSAC&pg=PA63&dq=shote+galica&hl=en&ei=DJQTTY3YK8GBlAeDy73aCw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&redir_esc=y#v=onepage&q=shote%20galica&f=false ↑ https://www.shqiperia.com/Shote-Galica-nje-Zhan-dArk-shqiptare.23978/
ჯანიბექ გირეი

ჯანიბექ გირეი (ყირიმ. Canibek Geray, جانيبک كراى‎; დ. ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1568 — როდოსი, ოსმალეთის იმპერია, 1636) — ყირიმის ხანი ორჯერ: 1610–1623 და 1628–1635 წლებში, დევლეთ I გირეის მე-3 ვაჟის, შაქაი მუბარექ გირეის უფროსი შვილი. ჯანიბექი დაიბადა ბახჩისარაიში, ბაბუის, დევლეთ I გირეი-ის მმართველობის პერიოდში. აღიზარდა თავისი ბიძების, ისლამ II გირეისა და გაზი II გირეის კარზე. 1588 წელს მონაწილეობა მიიღო პოლონეთ-ლიტვის წინააღმდეგ ლაშქრობაში, რომელშიც ყირიმელი თათრები სასტიკად დამარცხდნენ. 1593 წელს, ბიძამისმა, გაზი II გირეი-მ სიკვდილით დასაჯა ჯანიბექის მამა, შაქაი მუბარექ გირეი. ამის შემდეგ ჯანიბექი რამდენიმეჯერ აუჯანყდა ბიძას, მაგრამ უშედეგოდ. 1594 წელს გაზი გირეიმ ჯანიბექის სიკვდილით დასჯა ბრძანა, მაგრამ ის გადაარჩინეს მისი მეორე ბიძის, სელამეთ I გირეის მომხრეებმა. 1595-1604 წლებში გადახვეწილი იყო ნოღაის ურდოში, საიდანაც რამდენიმეჯერ გაილაშქრა ყირიმზე გაზი II გირეის ტახტიდან ჩამოსაგდებად. სელამეთისა და თოხთამიშ გირეის დაპირისპირების დროს მხარი დაუჭირა სელამეთს. 1608 წელს ოსმალეთის სულთანმა, აჰმედ I-მა დანიშნა ბიძამისის კალგად. იმავე წელს სელამეთი გარდაიცვალა და ხანის ტიტული გარკვეული ბრძოლების შემდეგ, სწორედ ჯანიბექმა მიიღო. მას მალევე აუჯანყდნენ მისი ბიძაშვილის, საადეთ II გირეის ვაჟები, მეჰმედ III გირეი და შაჰინ გირეი. მათ აჯანყებას ყირიმში დიდი სისხლისღვრა მოჰყვა. 1620 წელს ჯანიბექმა ოსმალები დაიხმარა და დროებით ჩაახშო დიდი ამბოხი. 1623 წელს ოსმალეთის იმპერია დიდმა ქაოსმა მოიცვა. იმპერიის სხვადასხვა კუთხეებში მიმდინარე აჯანყებებით ისარგებლა მეჰმედ III გირეი-მ და მოულოდნელად აუჯანყდა ჯანიბექს, ტახტიდან ჩამოაგდო ის და სიმფეროპოლის ციხეში გამოკეტა. 5 წლიანი ტყვეობის შემდეგ ჯანიბექმა კაზაკების დახმარებით მეჰმედ გირეი გადააყენა და დაიბრუნა ყირიმის ხანის ტიტული. მან კალგად ჯერ თავისი უმცროსი ძმა, დევლეთ გირეი დანიშნა, ხოლო 1631 წელს, მეორე ძმა, აზამათ გირეი, რომელიც მალევე მოაკვლევინა. ნურედინად კი დანიშნა სელამეთ I გირეის ვაჟი, მუბარექი, რომელიც კაზაკებთან ბრძოლას შეეწირა. 1630-იან წლებში რამდენიმეჯერ მიიღო მონაწილეობა ოსმალეთის ლაშქრობებში პოლონეთსა და სეფიანთა იმპერიაში. 1634 წელს ხარკი არ გადაუხადა ოსმალებს, რის გამოც 1635 წელს, მურად IV-ის ბრძანებით ტახტიდან ჩამოაგდეს და კუნძულ როდოსზე გადაასახლეს, სადაც გარდაიცვალა 1 წლის შემდეგ, 68 წლის ასაკში. მის შემდეგ, ოსმალეთის სულთნის ბრძანებით ყირიმის ხანის ტიტული მიიღო მისმა ბიძაშვილმა, გაზი გირეის ერთადერთმა გადარჩენილმა ვაჟმა, ინაიეთ გირეიმ. ყირიმის სახანო გირეის დინასტია ყირიმის ხანების სია Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 г. Олекса Гайворонский «Повелители двух материков», том 1, Киев-Бахчисарай, 2007 г. ISBN 978-966-96917-1-2
ერმონელა იაჰო

ერმონელა იაჰო — ალბანელი ოპერის მომღერალი. ჟურნალ The Economist-ის მიხედვით ის დღეისთვის ყველაზე მოთხოვნადი სოპრანოა.ალბანელი მომღერალი ერმონელა იაჰოს კონცერტები დღეისთვის წინასწარაა დაჯავშნილი მსოფლიოს ყველაზე ცნობილ და პრესტიჟულ სცენებზე, როგორებიცაა სამეფო ოპერის თეატრი (ლონდონი) , ოპერა გარნიე (პარიზი),მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი (ნიუ-იორკი), ვენის სახელმწიფო ოპერა(ვენა), ლა სკალა (მილანი), დოიჩე ოპერ ბერლინი (ბერლინი) ერმონელა 1974 წელს დაიბადა. მამამისი ფილოსოფიას ასწავლიდა, დედა სკოლის მასწავლებელი იყო. უკიდურესი სიღარიბის გამო ერმონელას დედამ ვერ გააგრძელა მომღერლის კარიერა, რაც მისი ოცნება იყო. ერმონელაც ოცნებობდა მომღერლობაზე - უნდოდა პოპ ვარსკვლავი გამხდარიყო. თუმცა, 14 წლის ასაკში პირველად ნახა ჯუზეპე ვერდის "ტრავიატა", რის შემდეგ მისი ცხოვრება სამუდამოდ შეიცვალა და გადაწყვიტა ოპერას გაჰყოლოდა. დღეს მას "ტრავიატა" 232-ჯერ აქვს შესრულებული. ერმონელას მიერ ვიოლიეტას როლის ათივე შესრულებას მაყურებლები ოვაციებით ხვდებოდნენ. კრიტიკოსები მას სასწაულს უწოდებდნენ. მისი ინტერპრეტაცია პუჩინის ოპერისა " მოწყალების და ანჟელიკა" დაიდგა სამეფო ოპერის თეატრის სცენაზე.შემდგომ კი DVD ვერსიით გამოვიდა და დაიმსახურა "წლის DVD-ის" ჯილდო. მისი ინტერპრეტაციებს დადებითად აფასებენ როგორც კრიტიკოსები, ასევე მსმენელები. ოფიციალური საიტი ↑ http://www.ermonelajaho.com/about/ ↑ http://www.economist.com/news/books-and-arts/21699431-how-ermonela-jaho-became-worlds-most-acclaimed-soprano-fiery-angel
არტა დადე

არტა დადე — ალბანეთის პარლამენტის წევრი 1997 წლიდან. პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში არტა დადე იყო კულტურის მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრი ( პირველი საგარეო საქმეთა მინისტრი ქალი ალბანეთში). ის ახლა საგარეო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარეა. დადე დაიბადა ტირანაში, 1953 წლის 15 მარტს. დაამთავარა ტირანას უნივერსიტეტი ინგლისური ლიტერატურის განხრით და ამავე უნივერსიტეტში ლექტორად მუშაობდა 1977 წლამდე.შემდეგ კი დაიწყო პოლიტიკური კარიერა. პარლამენტში წარმოადგენს ფიერის საგრაფოს. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-11. ციტირების თარიღი: 2017-03-29. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-03-21. ციტირების თარიღი: 2017-03-29.
დეოდონი

დეოდონი (ბერძ. Δαίος, daios „მტრულად განწყობილი“, „საზარელი“ და οδον, odon „კბილები“) — ენთელოდონტ წყვილჩლიქოსანთა გადაშენებული გვარის წარმომადგენელი, რომელიც სახლობდა ჩრდილოეთ ამერიკაში 29-19 მილიონი წლის წინ, გვიან ოლიგოცენურ და ადრე მიოცენურ ეპოქებში. ყველაზე გავრცელებული სახეობა არის Daeodon shoshonensis, უდიდესი და უკანასკნელი ენთელოდონტებს შორის, რომელიც ბინადრობდა აშშ-ს ტერიტორიაზე, თუმცა, მცირე რაოდენობით. ამ სახეობის მოზარდებს ჰქონდათ 90 სმ სიგრძის თავის ქალა. დეოდონი (daeodon) მომდინარეობს ბერძნული სიტყვებიდან daios, რაც ნიშნავს „მტრულად განწყობილს“ ან „საზარელს“ და odon, რომელიც ნიშნავს „კბილებს“. გვარი დეოდონი აღმოაჩინა ამერიკელმა ანატომისტმა და პალეონტოლოგმა, ედვარდ დრინკერ კოფმა, 1878 წელს. მან დეოდონი კენტჩლიქოსანთა რიგს მიაკუთვნა. ასეთი კლასიფიკაცია შენარჩუნდა 1905 წლის „ელოთერიუმის“ აღწერამდე და 1909 წლამდე, როცა პეტერსონმა დეოდონის სახეობად გამოაცხადა მისი მსგავსი, ამავე ჯიშის, მოცულობით ბევრად დიდი ცხოველი (calkinsi). შედეგად, დეოდონი კლასიფიცირდა ენთელოდონტთა ოჯახის წევრად, თუმცა ზუსტი წარმომავლობა დღემდე სადავოა. ყველაზე გავრცელებული სახეობაა D. shoshonensis, რომელიც ეფუძნება ქვედა ყბის განამარხს ჯონ-დეის ფორმაციიდან, ორეგონში. მომდევნო ათწლეულებში რამდენიმე სხვა სახეობაც მიეწერა დეოდონთა გვარს, მაგ. D. calkinsi, D. Mento და D. minor. 1998 წლიდან ორი ტაქსონი გამოცხადდა დეოდონის ქვესახეობად, როცა Dinohyus hollandi-ის მთლიანი ჩონჩხი ნებრასკის განამარხიდან და Ammodon leidyanum ერთმანეთისგან განურჩეველი აღმოჩნდა, და თავის მხრივ, ორივე იყო განურჩეველი D. shoshonensis-ისგან. D. Calkinsi-ის გამოკლებით, იქამდე გამოყოფილი სახეობები ასევე დასახელდა D. shoshonensis-ის სინონიმებად. Daeodon shoshonensis არის ცნობილთაგან ყველაზე დიდი ენთელოდონტი. ჩვენთვის ცნობილ ზრდასრულ ინდივიდებს ჰქონდათ 90 სმ-მდე სიგრძის თავის ქალა და იყვნენ დაახლოებით 1,8 მ სიმაღლის, მხრებამდე. სხვა ენთელოდონტებისგან განსხვავდებოდნენ კბილების უნიკალური კომპლექტით, ხოლო მათი მსგავსი, ჰქონდათ გრძელი და წვრილი კიდურები, წინა კიდურების ძვლები - შეერთებული, და თითოეულ ფეხზე - მხოლოდ ორი თითი. დეოდონებს ასევე ჰქონდათ მათი თავის ზომისთვის შედარებით მსუბუქი აგებულების კისერი. თავის სიმძიმეს კი კუნთები და მყესები აბალანსებდა, რომლებიც შეერთებული იყო გულმკერდის არის მაღალ წამონაზარდებზე, თანამედროვე ბიზონებისა და თეთრი მარტორქების მსგავსად.