laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩვენი გზა (1920)

„ჩვენი გზა“ — საქართველოს ახალგაზრდა მარქსისტთა ორგანიზაციის ორგანო. ყოველკვირეული პოლიტიკური და სალიტერატურო გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში. იბეჭდებოდა ვ. რუხაძის სტამბაში. სარედაქციო კოლეგიაში იყვნენ: მ. კვატაშიძე, დ. ყიასაშვილი, მ. ჩაჩუა. გაზეთში თანამშრომლობდნენ: დ. ყიასაშვილი, მ. ჩაჩუა, ნახუნოველი, გ. კ., აქაური, ვ., Veto, atom და სხვ. „ჩვენი გზა“ ბოლშევიკური მიმართულების გამოცემაა, რომელიც საქართველოს ხსნას მხოლოდ საბჭოთა რუსეთთან ურთიერთობასა და სიახლოვეში ხედავს. გამოცემა ძირითადად ახალგაზრდა მარქსისტთა საქმიანობას აღწერს. პუბლიკაციებში ბოლშევიკური იდეოლოგიის პრიზმით არის განხილული მოვლენები და პროცესები. მეორე ნომერში გამოქვეყნებულ სტატიაში „ბოლშევიზმი და აღმოსავლეთი” მ. ჩაჩუა საუბრობს აღმოსავლეთის კაპიტალიზმის სასტიკ და მტაცებლურ ბუნებაზე, რომელიც სახიფათოა ბოლშევიზმისათვის. მას მაგალითად მოჰყავს მუსტაფა ქემალ-ფაშას კაპიტალიზმი. ავტორის აზრით, . მეთაურ სტატიაში „ჩვენი გზა” საუბარია მძიმე საერთაშორისო მდგომარეობაზე, მსოფლიო ომის სავალალო შედეგებზე, ეკონომიკური და კულტურული ცხოვრების მოშლაზე. ასეთ ვითარებაში, გაზეთს ხსნის გზად ბოლშევიზმი მიაჩნია. გამოცემა აშუქებს ახალგაზრდა მარქსისტული ორგანიზაციების მუშაობას რეგიონებსა და სხვადასხვა დაწესებულებაში . „ჩვენი გზა“ არც იმდროისათვის აქტუალურ საკითხებს ტოვებს უყურადღებოდ. წერილში „ბათუმის საკითხი”, საუბარია საქართველოსათვის ბათუმის დაბრუნების მნიშვნელობაზე: . გაზეთისათვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია სახელმწიფოსა და ეკლესიის ურთიერთობა. მას ეძღვნება მეხუთე ნომრის პირველ გვერდზე გამოქვეყნებული ვრცელი წერილი „სახელმწიფო და ეკლესია“, რომელშიც საუბარია რელიგიის გავლენაზე და თანამედროვე პირობებში მის უარყოფით შედეგებზე. აღნიშნულია, რომ . რელიგიის თემას შეეხება „მენეს“ ფსევდონიმით დაბეჭდილი წერილი „რელიგიური ფსიქოზი“. როგორც ავტორი აღნიშნავს, ომის შემდეგ მლოცველთა რიცხვმა ეკლესიებში იმატა, მაგრამ ეს არა მარტო საქართველოში, ასეთივე მდგომარეობაა სხვა ქვეყნებშიც, მაგ., საფრანგეთში. ავტორი მიმართავს ხელისუფლებას, რომ ყურადღება მიაქციოს ამ მოვლენას: . ახალგაზრდა მარქსისტთა აღშფოთება გამოიწვია ვინმე სტეფანე როზინის ავტორობით „მოლოდოი პროლეტარში” დაბეჭდილმა წერილმა, რომელშიც იგი ლანძღავს ახალგაზრდა მარქსისტებს და მათ ბრალს სდებს განსაკუთრებულ რაზმთან კავშირში. ამის საპასუხოდ „ჩვენ გზაში“ atom-ის ფსევდონიმით იბეჭდება წერილი „პასუხისგებაში ისინი!“. ავტორი იცავს ახალგაზრდა მარქსისტებს და ცილისმწამებელთა სასტიკად დასჯას მოითხოვს. გამოცემა „სალიტერატუროა”, თუმცა მასში მწირია ლიტერატურული მასალა, იბეჭდება მხოლოდ კ. რატიშვილის რამდენიმე ლექსი, თითქმის არ გვხვდება კულტურის, ხელოვნების, ეკონომიკის საკითხები. გაზეთს აქვს რუბრიკები „ახალი ამბები“, „პრესა“, „ჩვენს ორგანიზაციაში“, „უცხოეთი“ და სხვა. წერეთელი მ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 496.
სიმონ დადიანი

სიმონ (პეტრე) ნიკოლოზის ძე დადიანი (დ. 23 ივლისი, 1916, სოფ. წირქოლი, ახლანდ. ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2 მარტი, 1975, სან-ფრანცისკო, აშშ) — ქართველი მოქანდაკე, ფერმწერი, გრაფიკოსი; მწერალ ნიკოლოზ (კოკი) დადიანის შვილი. 1921-1940 ცხოვრობდა პარიზში. სამხატვრო განათლება მიიღო თავდაპირველად პარიზში, შემდეგ სან–ფრანცისკოში. აშშ-ის შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. შემოქმედების პირველ პერიოდში მუშაობდა როგორც რეალისტი მხატვარი. განსაკუთრებული აღიარება ხვდა წილად მის აბსტრაქტულ ქანდაკებას „შავი ტორსი“ (ნიუ-იორკი, 1952). დადიანის ნამუშევრები ხშირად იყო ექსპონირებული ამერიკის ქალაქების გამოფენებზე. სხვა ნამუშევართაგან აღსანიშნავია: ქანდაკებებიდან — „ტორსი“ (1953), „მჯდომარე ქალი“ (1953); ფერწერიდან — „ადამი და ევა“ (1955); გრაფიკიდან — „ლურჯწვერა“ (1952), „გუთური ნანგრევები“ (1956). მისი ძირითადი ნამუშევრები ინახება პარიზში, მხატვრის დის, ქეთევან დადიანის ოჯახში, ნაწილი კი 2017 წელს მისმა მემკვიდრეებმა საჩუქრად გადასცეს საქართველოს ხელოვნების სასახლეს. მასხარაშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 254. ↑ Late Georgian painter Simon Dadiani’s works returned to homeland, agenda.ge. 31 ოქტომბერი, 2017.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შრომის კანონმდებლობა

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შრომის კანონმდებლობა — საქართველოს დამფუძნებელმა კრებამ 1920 წლის 14 აგვისტოს „შრომის ხელშეკრულების შესახებ“ კანონი მიიღო. კანონი 91 მუხლისგან შედგება და იგი დეტალურად აწესრიგებს შრომით ურთიერთობებს, მხოლოდ კერძო პირებს შორის. კანონის ნორმები არ ვრცელდებოდა სახელმწიფო და ადგილობრივ დაწესებულებებში მომსახურე პირებზე. კანონით განსაზღვრულია: კანონის მოქმედების ფარგლები, დაქირავების წესი, შრომის ხელშეკრულების ფორმები, ხელშეკრულების პირობები, კოლექტიური ხელშეკრულება, შინაგანი წესრიგი, საწარმოების მმართველი და მუშა-მოსამსახურეთა სიების წარმოება, საანგარიშო წიგნაკები, დაქირავებულისა და დამქირავებლის უფლება-მოვალეობები, სამუშაო ხელფასი, შრომის ხელშეკრულების პირობის მოსპობა და გაუქმება, შრომის ხელშეკრულების დარღვევისათვის დასჯა და დაჯარიმება. კანონის მიხედვით, ხელშეკრულება იყო წერილობითი ან ზეპირი ფორმით. ხელშეკრულება დადებული უნდა ყოფილიყო განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით და რაიმე სამუშაოს შესასრულებლად. ხელშეკრულებას, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ზნეობის ნორმებს, ძალა არ ჰქონდა. კანონი ითვალისწინებდა კოლექტიური ხელშეკრულების დადებასაც. 41-ე მუხლის მიხედვით, დაქირავებული ვალდებული იყო, ჯეროვნად შეესრულებინა დაკისრებული სამუშაო, ხოლო 49-ე მუხლის თანახმად, დამქირავებელი ვალდებული იყო, დაპირებული გასამრჯელო გადაეხადა მისთვის. დამქირავებელი ვალდებული იყო, უზრუნველეყო დაქირავებულისათვის ნორმალური შრომითი პირობები. კანონით განისაზღვრა შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლები: მხარეთა შეთანხმება, ვადის გასვლა, დაპირებული სამუშაოს შესრულება, დაქირავებულის სიკვდილი, დაქირავებულის სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ სამსახურში შესვლა. კანონის 72-ე მუხლის მიხედვით, დადგინდა დამქირავებლის მხრიდან შრომის ხელშეკრულების ცალმხრივად გაუქმების პირობები. 75-ე მუხლით კი განისაზღვრა, თავის მხრივ, დაქირავებულის უფლება, გაეუქმებინა შრომითი ხელშეკრულება. თუ დამქირავებელი კანონით განსაზღვრული პირობების გარეშე გააუქმებდა ხელშეკრულებას, მაშინ დაქირავებულს უფლება ჰქონდა, საჩივრით მიემართა სასამართლოსათვის. კანონის 83-ე მუხლი შრომითი დავებისათვის ითვალისწინებდა მომავალში შრომის სასამართლოს დაარსებას. შრომითი დავების განმხილველი სასამართლოს დაარსებამდე, ყველა საქმე ჩვეულებრივ სასამართლოებს უნდა განეხილა. შრომის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების დარღვევისათვის კანონმდებელი სისხლის სამართლის სასჯელებს ითვალისწინებდა. ქანთარია ბ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 490.
არშაკ ჯამალიანი

არშაკ ჯამალიანი (დ. 1882, განჯა – გ. 1940, პარიზი) — სომეხი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩი თბილისში. სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის კომუნკაციების მინისტრი. დაამთავრა ეჩმიაძინის სემინარია. სოციალურ მეცნიერებებს სწავლობდა გერმანიაში. სტუდენტობის პერიოდში ჩამოაყალიბა „ევროპის სომეხ სტუდენტთა კავშირი“. გამოსცემდა პერიოდულ გამოცემას „უსანოხ“. 1909 წელს დაბრუნდა ამიერკავკასიაში. ასწავლიდა თბილისის ნერსიანის სკოლაში. თბილისში გამოსცემდა სომხურ გაზეთ „ჰორიზონს“. 1917 წელს შეუერთდა დაშნაკცუითუნის პარტიას, ამავე წელს დასახელებულ იქნა სომხეთის ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლებში შედიოდა ამიერკავკასიის სეიმის შემადგენლობაში, 1918 წლებში შედიოდა გერმანიაში გაგზავნილ სომხეთის ეროვნული საბჭოს დელეგაციაში. 1918 წლის ივლისში ა. ჯამალიანი საქართველოში სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის სრულუფლებიან წარმომადგენლად დაინიშნა. როგორც სომხეთის წარმომადგენლმა, 1918 წლის სექტემბერში თბილისში მონაწილეობა მიიღო ამიერკავკასიის სამ რესპუბლიკას შორის ამიერკავკასიის ბონების გამოყენების შესახებ მოლაპარაკებებში. 1918 წლის დეკემბერში სომხეთის მიერ საქართველოზე თავდასხმის დროს, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ევგენი გეგეჭკორმა საპროტესტო ნოტა გადასცა ელჩ ჯამალიანს და სამხედრო მოქმედებების შეწყვეტა მოსთხოვა. 1920 წლის გაზაფხულზე საქართველოში სომხეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლად, ჯამალიანის ნაცვლად, ტიგრან ბეკზადიანი დაინიშნა. 1920 წლის აპრილ-ნოემბერში ა. ჯამალიანი იკავებდა სომხეთის კომუნიკაციების მინისტრის პოსტს. 1920 წლის აგვისტოში თბილისში ხელი მოაწერა საბჭოთა რუსეთსა და სომხეთს შორის დადებულ ხელშეკრულებას ეკონომიკური თანამშრომლობის შესახებ. საბჭოთა რუსეთის მიერ სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. 1928 წელს ემიგრაციაში გამოსცა წიგნი „სომხეთ-საქართველოს პრობლემა“. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 542.
დამფუძნებელი კრების თვითმმართველობის კომისია

დამფუძნებელი კრების თვითმმართველობის კომისია 1919 წლის 29 მარტს შეიქმნა. მასში გაწევრიანდნენ: სოციალ-დემოკრატები - დავით ონიაშვილი, მელიტონ რუსია, ივანე ჭავჭანიძე, ილია კოპალეიშვილი, გაბრიელ ცისკარაშვილი, ნიკოლოზ ელიავა, იოსებ სალაყაია. ასევე სოციალ-ფედერალისტი - სამსონ ფირცხალავა, ეროვნულ-დემოკრატი - სპირიდონ კედია და სოციალისტ-რევოლუციონერი - ივანე გობეჩია. კომისია აქტიურად იყო ჩართული თვითმმართველობის რეფორმაში, სამაზრო და სათემო ერობების ფუნქციების ფორმირებაში. 1920 წლის მიწურულს საქართველოს დამფუძნებელი კრების თვითმმართველობის კომისიამ განიხილა და დადებითი რეკომენდაცია მისცა საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობის ახალ პროექტს, რომლის ავტორიც პავლე ინგოროყვა გახლდათ. სამუშია ჯ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 121.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პირობებში შინაგან საქმეთა სამინისტრო ყველაზე დიდი უწყება იყო. 1918 წლის 26 მაისიდან საბჭოთა ოკუპაციამდე სამინისტროს უცვლელად ხელმძღვანელობდა ნოე რამიშვილი, სხვადასხვა დროს მისი მოადგილეები იყვნენ გერასიმე მახარაძე, კონსტანტინე საბახტარაშვილი და პარმენ ჭიჭინაძე. შინაგან საქმეთა სამინისტრო შედგებოდა 10 განყოფილებისგან: 1. ადმინისტრაციული; 2. საერთო; 3. საერობო; 4. სამეურნეო; 5. საანგარიშო; 6. საპენსიო; 7. სამზრუნველო; 8. საექიმო-სასანიტარო (1920 წელს დეპარტამენტად გარდაიქმნა); 9. ლტოლვილთა; 10. განსაკუთრებული რაზმი. თითოეულ განყოფილებას ხელმძღვანელობდა გამგე, განსაკუთრებულ რაზმს კი მეთაური. სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული მილიცია და საგანგებო რაზმი ზრუნავდა ქვეყნის ფარგლებში წესრიგის დამყარებაზე. სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული საგანგებო რაზმი, მილიცია და მისი მფრინავი ცხენოსანთა რაზმი მონაწილეობდა მანგლისის აჯანყების ლიკვიდაციაში და სხვა სამხედრო ოპერაციებში, რომელიც ძირითადად ბოლშევიკების მიერ იყო ინსპირირებული. სამინისტრო ცდილობდა, მოეგვარებინა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ წარმოშობილი ლტოლვილთა უკონტროლო მასის განთავსების პრობლემა. სამინისტროს ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია ადგილობრივ ერობათა გამართული საქმიანობისათვის ხელშეწყობა იყო. შინაგან საქმეთა მინისტრი ნიშნავდა და ათავისუფლებდა მაზრების კომისრებს, სამინისტროს ფარგლებში არსებობდა ცენტრალური საერობო ორგანო. ადგილობრივ დონეზე ფინანსური სიმწირის გამო, რეალურად სამინისტრო რჩებოდა ერობათა მთავარი დამხმარე. სამინისტროს ფუნქციებში შედიოდა, ფაქტობრივად, არარსებული საპენსიო-სამზრუნველო საქმის გამართვა და საექიმო საქმის გაშლა მთელი ქვეყნის მასშტაბით. სამინისტროს ყველაზე ქმედითი ორგანო ქვეყნის შიგნით სიმშვიდისა და სტაბილურობის უზრუნველყოფის საქმეში საგანგებო რაზმი იყო, რომელსაც მექი კედია ხელმძღვანელობდა. რაზმის მუშაობის მთავარ მიმართულებად ბოლშევიკური ნაწილების აღმოჩენა და განეიტრალება იყო, დამოუკიდებლობის პერიოდში საგანგებო რაზმმა ათასზე მეტი ბოლშევიკი დააპატიმრა, აღმოაჩინა არალეგალური ორგანიზაციები და აღკვეთა ანტისახელმწიფოებრივი გამოსვლები. სამინისტრო თავისი სამაზრო მილიციის განყოფილებების საშუალებით მუდმივად იღებდა მონაცემებს კრიმინალური სიტუაციისა და მასთან ბრძოლის შესახებ. საერობო განყოფილებისა და მაზრის კომისრების საშუალებით სამინისტროს, სხვა უწყებებთან შედარებით, ყველაზე მარტივად შეეძლო მიღებული კანონების ადგილობრივ დონეზე სწრაფი და ეფექტიანი გატარება. სამინისტროს ერთ-ერთ მთავარ ფუნქციას წარმოადგენდა მოქალაქეთა აღრიცხვა, მათთვის პირადი დოკუმენტების გაცემა და სხვა ადმინისტრაციული ხასიათის საქმიანობის წარმოება. სამინისტროს ქვეყნის შიგნით სიმშვიდის შესანარჩუნებლად და ცრუ ინფორმაციის მასობრივად გავრცელებისგან დასაცავად რამდენიმეჯერ მოუწია სხვადასხვა პრესის ორგანოს დახურვა ან დროებით შეჩერება, თუმცა ეს პროცესი რამდენიმე კვირაზე მეტხანს არასდროს გაგრძელებულა. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 488.
წარჩინებულ სტუდენტთა საზღვარგარეთ მიმვლინებელი კომისია

წარჩინებულ სტუდენტთა საზღვარგარეთ მიმვლინებელი კომისია — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ ჩამოყალიბებული კომისია. ხელმძღვანელად ითვლებოდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე ნოე ჟორდანია, თუმცა კომისიის მუშაობას ფაქტობრივად წარმართავდა ნიკო ნიკოლაძე. კომისია არჩევდა საზღვარგარეთ გასაგზავნი წარჩინებული სტუდენტების კონტინგენტს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორების პეტრე მელიქიშვილისა და ივანე ჯავახიშვილის სათანადო რეკომენდაციების საფუძველზე. კომისიის მიერ შერჩეულ სტუდენტებს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა უნიშნავდა სტიპენდიას და სწავლის გასაგრძელებლად აგზავნიდა დასავლეთ ევროპის მოწინავე ქვეყნების უნივერსიტეტებში. თბილისის იმდროინდელი გენერალ-გუბერნატორი შალვა მაღლაკელიძე იგონებდა: ჯავახიშვილი ნ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 516.
საქართველოს დამფუძნებელი კრების სამხედრო კომისია

საქართველოს დამფუძნებელი კრების სამხედრო კომისია — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (შემდეგში პარლამენტის) და დამფუძნებელი კრების სამხედრო კომისია კანონპროექტის ავტორსა და მოწვეულ სამხედრო სპეციალისტებთან ერთად განიხილავდა ქვეყნის სამხედრო აღმშენებლობის შესახებ მისაღებ კანონებს და წარუდგენდა დამფუძნებელ კრებას. 1919 წლის 29 მარტიდან დამფუძნებელი კრების სამხედრო კომისიის წევრები იყვნენ: სოციალ-დემოკრატები: სილიბისტრო ჯიბლაძე, გრიგოლ გიორგაძე, რუბენ აუშტროვი, კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი, ვლადიმერ ჯუღელი, ალექსანდრე დგებუაძე, ანანია სალუქვაძე, ზაქარია გურული, ანდრია ჭიაბრიშვილი, მუხრან ხოჭოლავა, ვლადიმერ ჯიბლაძე, ვიქტორ ჟღენტი. სოციალ-ფედერალისტები: სვიმონ მდივანი, იოსებ გობეჩია. ეროვნულ-დემოკრატი - პეტრე სურგულაძე. სამხედრო კომისია პერიოდულად აკომპლექტებდა მცირე სამხედრო კომისიას, რომელიც სამხედრო შენაერთების რევიზიასა და მასალებს განიხილავდა და გასცემდა რეკომენდაციებს. სილაქაძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 123.
ვარლამ რუხაძე

ვარლამ რუხაძე (დ. 5 ნოემბერი, 1874, ქუტირი — დ. 23 ოქტომბერი, 1935) — ქართველი მწერალი და მთარგმნელი. ლექსებს ბეჭდავდა „კვალში“, „მოამბეში“, „თანამედროვე აზრში“ და სხვა. აქტიურად მონაწილეობდა სალიტერატურო ცხოვრებაში. 1898-1899 წლებში გამოაქვეყნა პირველი ლექსები, პირველი წიგნი „ლექსები და მოთხრობები“, რომლებიც 1902 წელს აკრძალა ცენზურამ. მისი კრებულებია: „ცისკარი“ (1904წელს), „თაიგული“ (1910წელს), „ზღაპრები და არაკები“ (1916წელს), „ცხოვრების ყვავილები“ (1919წელს), „რჩეული ლექსები“ (1931წელს). წერდა საბავშვო თხზულებებს, ნათარგმნი აქვს ა. პუშკინის პოემები. დამოუკიდებლობის პერიოდში ეწეოდა აქტიურ შემოქმედებით საქმიანობას. 1919 წლის 12 იანვარს გაზეთ „ერთობამ“ გამოაქვეყნა მისი ლექსი მისალმება (ჯარს და გვარდიას). მონაწილეობდა სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტთა სალიტერატურო წრის თაოსნობით გამართულ ლიტერატურულ დილაში. მუშათა ცენტრალურ კლუბში, საზოგადო მოღვაწის და ქართველი მწერლის იასე რაჭველის ხსოვნის აღსანიშნავ საღამოზე „საღამო სოსიას ღელე“ ლექსი წაიკითხა. მონაწილეობდა მეორე ქართულ კლუბში, სალიტერატურო-საკონცერტო საღამოში. ლომიძე გ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 337. მწერალთა ავტობიოგრაფიები (I), კრებული, გამომც. „ლიტერატურის მუზეუმი“, თბ., 2013 გაზ. „ერთობა“, 1919, №8; გაზ. „სახალხო საქმე“, 1920, № 788 ვარლამ რუხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მამედ იუსუფ ჯაფაროვი

მამედ ისუსუფ ჯაფაროვი (დ. 1 აპრილი, 1885, ბაქო – გ. 15 მაისი, 1938, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. აზერბაიჯანის ელჩი საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული ვაჭრობისა და საგარეო საქმეთა მინისტრი. პარტია მუსავატის წევრი. საშუალო განათლება ბაქოში მიიღო. 1912 წელს წარჩინებით დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სტუდენტობის პერიოდში მოსკოვში ჩამოაყალიბა აზერბაიჯანული დიასპორის გაერთიანება. 1912 წელს რუსეთის მეოთხე დუმის არჩევნებზე, აირჩიეს ბაქოს, განჯისა და ერევნის გუბერნიის მუსლიმთა მიერ, დუმაში შევიდა კადეტთა ფრაქციაში. დუმის ტრიბუნიდან აკრიტიკებდა აზერბაიჯანის წინააღმდეგ მიმართულ ცარისტულ პოლიტიკას. 1917 წლის 15 ნოემბერს ჯაფაროვი შევიდა ქართველ სოციალ-დემოკრატ ევგენი გეგეჭკორის მეთაურობით შექმნილ ამიერკავკასიის კომისარიატში, იკავებდა მრეწველობისა და ვაჭრობის კომისრის პოსტს. შედიოდა აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს შემადგენლობაში. 1918 წლის 28 მაისს ხელი მოაწერა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას. ფათალი ხან ხოისკის მეთაურობით შექმნილ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველ მთავრობაში 20 დღით იკავებდა მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის პოსტს. მამედ იუსუფ ჯაფაროვი 1918 წლის ზაფხულში საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სრულუფლებიან წარმომადგენლად დაინიშნა. მონაწილეობა მიიღო 1918 წლის სექტემბერში თბილისში გამართულ ამიერკავკასიის სამ რესპუბლიკას შორის ამიერკავკასიის ბონების გამოყენების შესახებ მოლაპარაკებებში. 1918 წლის ნოემბერში თბილისში გაიმართა ამიერკავკასიის რესპუბლიკათა კონფერენცია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო, როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის წარმომადგენელმა. 1919 წლის დასაწყისში დატოვა საქართველოში ელჩის თანამდებობა, მის ნაცვლად აზერბაიჯანის ელჩად დაინიშნა ვექილოვი. 1919 წლის მარტში მ. ჯაფაროვი დაინიშნა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრად. 1920 წლის თებერვლ-აპრილში ასრულებდა აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომრის მოვალეობას (ალიმანდარ თოფჩიბაშევის არყოფნის გამო). საბჭოთა რუსეთის XI წითელი არმიის მიერ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ, როგორც აზერბაიჯანის მთავრობის წარმომადგენელმა, ხელი მოაწერა ბოლშევიკებთან დადებულ სამშვიდობო შეთანხმებას. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ შეწყვიტა პოლიტიკური საქმიანობა. შემდგომში ცხოვრობდა და მუშაობდა ბაქოში. საბჭოთა დიდი ტერორის პერიოდში დააპატიმრეს და დახვრიტეს, წარსულში ნაციონალისტური საქმიანობის გამო. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 544. გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“, 1918. №116; გაზ. „ერთობა“, 1920. №244 Azerbaijan International, Democratic Republic of Azerbaijan Leaders (1918-1920), Mammad-Yusif Jafarov, p. 30. Spring 1999 დაარქივებული 2020-07-30 საიტზე Wayback Machine. ;
ანდრია დეკანოზიშვილი

ანდრია დეკანოზიშვილი (დ. 1867, რუისი, გორის მაზრა — გ. 1955, დრავეილი, საფრანგეთი) — მწერალი, პუბლიცისტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1891 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, 1897 წელს ნოვოროსიის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1890-იანების ბოლოს, ევროპაში (პოლონეთი, საფრანგეთი) ყოფნის შემდეგ, საქართველოში დაბრუნდა და თანამშრომლობდა „ცნობის ფურცელსა“ და სხვა ქართულ გაზეთებთან. „კვალში“ გამოაქვეყნა ხუთი ნოველა „პეპელა“ - 1893; „დაღუპული“ - 1893; „სულ ერთია, ხომ ვეღარ გამობრუნდება“ - 1895; „ის კი მიდიოდა“ - 1896; „სხვისია, სხვისი“ - 1897. ნოველები ითარგმნა რუსულად. 1901 წელს დაუახლოვდა „ცნობის ფურცლის“ ეროვნულ რადიკალურ ჯგუფს. მონაწილეობა მიიღო საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის შექმნისათვის შემდგარ საინიციატივო ჯგუფში და აირჩიეს ხუთი კაცისაგან შედგენილ მთავარ კომიტეტში ა. ჯორჯაძესთან, გ. დეკანოზიშვილთან, ვლადიმერ ლორთქიფანიძესთან და გ. ლასხიშვილთან ერთად. მონაწილეობას იღებდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის პროგრამის შემუშავებაში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში იყო რესპუბლიკის წარმომადგენელი არგენტინაში. მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა არგენტინასთან ურთიერთობაში და არგენტინის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დე იურედ აღიარების საქმეში. 1920 წელს იყო საზოგადოება „ჩემოს“ წარმომადგენელი ჰააგაში. 1921 წლიდან იმყოფებოდა ემიგრაციაში. შველაძე, დ, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 127-128. დ. შველიძე, პოლიტიკური პარტიების წარმოშობა საქართველოში, ფედერალისტები, თბ., დეკანოზიშვილი ანდრია დე მარტელი დამიენ 128 1993; ვ. წოწელია, მოთხრობები. თბ., 1965; გ. ლასხიშვილი, მემუარები, თბ., 1934, 1992; შველიძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 360. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 127.
ვალერიან როსტომბეგოვი

ვალერიან როსტომბეგოვი (დ. 1878, თბილისი — გ. 1965, იქვე) — ქართველი პედაგოგი. სწავლობდა თბილისის I გიმნაზიაში, რომელიც 1899 წელს დაამთავრა და სწავლა განაგრძო ხარკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის მათემატიკურ განყოფილებაზე, 2 წლის შემდეგ გადავიდა საბუნებისმეტყველო განყოფილებაზე, რომელიც 1911 წელს დაამთავრა. 1911-1915 წლებში მუშაობდა ხარკოვის სამედიცინო-ვეტერინარულ და პედაგოგიურ ინსტიტუტებში, მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1920 წლიდან მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში თავდაპირველად ასისტენტად, ხოლო შემდგომში ლექტორად და კათედრის გამგედ. 1930 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პროფესორი. მას ეკუთვნის ქართულ ენაზე ფუნდამენტური სახელმძღვანელო სამედიცინო პარაზიტოლოგიაში. მის სახელს ატარებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის ერთ-ერთი ლაბორატორია. ლილუაშვილი მ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 334.
გიორგი ქობულია

გიორგი ქობულია (დ. 3 იანვარი, 1970, თბილისი) — საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი 2018 წლის ივლისიდან 2019 წლის 19 აპრილამდე. 2001 წელი – ემორის უნივერსიტეტის ბიზნეს-სკოლა (ატლანტა/ჯორჯია, აშშ) მიენიჭა ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი; 1993 წელი – თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. აშშ-ში სწავლის დასრულების შემდეგ გიორგი ქობულიამ მუშაობა დაიწყო საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანია McKinsey-ში, სადაც გაიარა პროფესიული გზა კონსულტანტიდან უფროს პარტნიორამდე. წლების მანძილზე იგი სახელმწიფო მართვის სფეროში ეკონომიკის მიმართულებით კონსულტაციებს უწევდა საერთაშორისო დონის მოწინავე მსხვილ კომპანიებს ურთულესი პრობლემების გადაჭრაში სტრატეგიული მართვის სისტემების, საწარმოო საქმიანობის სფეროში. კონკრეტულად კი, მისი საქმიანობის მიმართულებები იყო ნავთობ-გაზის, სამთომომპოვებელი და მეტალურგიული მრეწველობა. გიორგი ქობულიას ხელმძღვანელობით აღნიშნული სექტორების საერთაშორისო კერძო და სახელმწიფო/საჯარო კომპანიებისათვის რეალიზებული იქნა სტრატეგიის შემუშავების, ორგანიზაციული გარდაქმნების, ოპერაციული საქმიანობის გაუმჯობესების, მომარაგების სისტემების სრულყოფის პროექტები, მას ნამუშევარი აქვს ასევე მსხვილი პროექტების რეალიზაციის სისტემების გაუმჯობესების მიმართულებით. გიორგი ქობულიას სამუშაო გამოცდილება აღნიშნულ საერთაშორისო კომპანიაში, ეკონომიკის დარგში განხორციელებულ მრავალ წარმატებულ პროექტთან არის დაკავშირებული. McKinsey-მდე გიორგი ქობულია ფარმაცევტულ კომპანია Merc&Co-ს წარმომადგენლი იყო საქართველოში. თავდაპირველი შრომითი საქმიანობა კი მან თბილისის კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში დაიწყო. გიორგი ქობულია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი