laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბითეთა

ბითეთა — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (წონის თემი). მდებარეობს ერწო-წონის ქვაბულის დასავლეთ კიდესთან, ზღვის დონიდან 1800 მეტრი. ჯავიდან დაშორებულია 33 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 13-14. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 371. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 65. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 41.
ბორგნისი

ბორგნისი — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 950 მეტრი. ჯავიდან დაშორებულია 8 კმ-ით, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 29 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 463. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 468. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 37. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 26.
ახალსოფელი (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (იწის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე კრიხულის (რიონის შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ამბროლაურიდან 2 კილომეტრი. ახალსოფელი წერილობით წყაროებში დამოწმებულია XVIII საუკუნის დასაწყისიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 285. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბარეული

ბარეული — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ბუგეულის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ამბროლაურიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 208. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბაჯი

ბაჯი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ღადიშის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 620 მეტრი, ამბროლაურიდან 22 კილომეტრი. სოფელში დაიბადა ინჟინერ-გეოლოგი ირაკლი კვიკვიძე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 257. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბეთლევი

ბეთლევი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ველევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ველეულის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ამბროლაურიდან 17 კილომეტრი. სოფელში დგას ღვთისმშობლის ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 268. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბეთლევის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბეთლევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეთლევის ტერიტორიაზე. მიეკუთვნება XV საუკუნეს. დარბაზული ეკლესია აგებული იყო ქვითკირით, გარედან თეთრად იყო შელესილი. შიგნითა კედლები, კამარა და კონქი მთლიანად მოხატული ყოფილა. ტრადიციული საეკლესიო სიუჟეტების გარდა გამოსახულნი იყვნენ საერო პირებიც. მ. შ. ეკლესიის ამშენებელი ვინმე იაშვილი. ასომთავრულ წარწერებში ეკლესიის აგებისა და მოხატვის თარიღიც (1493) ყოფილა აღნიშნული. ბოჭორიძე გ., რაჭა-ლეჩხუმის ისტორიული ძეგლები და სიძველეები, თბ., 1994, გვ. 150-154 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 391.
ბუგეული

ბუგეული — სოფელი საქართველოში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: აბანოეთი, ბარეული, გორისუბანი, ქედისუბანი, ჯვარისა). ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ამბროლაურიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 315 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 548. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 136. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბოსტანა (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი)

ბოსტანა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (სადმელის თემი), მდებარეობს მდინარეების რიცეულისა და ჩორჯოსწყლის (რიონის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ამბროლაური-ქუთაისის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ამბროლაურიდან 8 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 287 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 482. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ველევი

ველევი — სოფელი საქართველოში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე), ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ბეთლევი, ველევი, კვირიკეწმინდა, შხივანა). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ველეულის (ხოტეურის მარჯვენა შენაკადი; რიონის აუზი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1160 მ-ზე, ამბროლაურიდან 19 კმ-ში. ვახუშტი ბატონიშვილი (XVIII ს.) ველევს, ველევის მთას და ველევი-საღორის მთას ასახელებს რაჭის ქედის იმ მთებს შორის, რომლებიც გამოყოფს რაჭას ოკრიბისაგან. სოფელ ველევს იხსენიებს XVIII საუკუნის მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი. სოფელში იდგა გვიანდელი შუა საუკუნეების წმ. სამების დარბაზული ეკლესია, რომელიც 1991 წლის მიწისძვრის დროს დაინგრა. სოფელს ჩრდილო-დასავლეთით აკრავს გაბუნის კლდე, რომლის თავზე მდებარეობს ვე­ლე­უ­ლის ხე­ო­ბის მთავარი სალოცავი — წვერის წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 95 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 348. ველევი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ცხადაია პ., ჯოჯუა ვ., რაჭის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, ტ. III, თბ., 2010. — გვ. 9. ბოჭორიძე გ., რაჭის ისტორიული ძეგლები, VIII, თბ., 1933. — გვ.227.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8529 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზედა ღვარდია

ზედა ღვარდია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ცახის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ამბროლაურიდან 27 კილომეტრი. ზედა ღვარდია ძველად სოფელ ღვარდიის ნაწილი იყო, შემდეგ ცალკე გამოეყო. წყაროებში XVI საუკუნის II ნახევრიდან იხსენიება ზეღვარდიის სახელწოდებით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 498. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზედა შავრა

ზედა შავრა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ნამანევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ამბროლაურიდან 30 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 74 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 498. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზედა ჭყვიში

ზედა ჭყვიში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, ჭყვიშის თემის ცენტრი (სოფლები: ქვედა ჭყვიში, ქვიშარი). მდებარეობს მდინარეების ლაჯანურასა და ასკისწყლის წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 750 მეტრი, ამბროლაურიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 182 ადამიანი. ლაბეჭინის მთავარანგელოზთა ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 498. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზემო კრიხი

ზემო კრიხი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (იწის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე კრიხულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ამბროლაურიდან 5 კილომეტრი. სოფლის განაპირას აღმართულია X საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი მთავარანგელოზთა ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 509. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზემო სხვავა

ზემო სხვავა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (სხვავის თემი). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე კრიხულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ამბროლაურიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 56 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზემო ჟოშხა

ზემო ჟოშხა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ჭრებალოს თემი), მდებარეობს მდინარე ასკისწყლის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ამბროლაურიდან 23 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 164 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზნაკვა

ზნაკვა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მოტყიარი, საკეცია). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ზნაკურის (რიონის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, ამბროლაურიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 372. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ქვიშის კაცი (კომიქსი)

ქვიშის კაცი — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. პირველად გამოჩნდა კომიქს «The Amazing Spider-Man» № 4 (საოცარი ადამიანი-ობობა, სექტემბერი 1963წ). მისი შემქმნელები არიან მწერალი სტენ ლი და მხატვარი სტივ დიტკო. და მის მთავარ ძალას სხეულის ქვიშად გარდაქმნა და მისი მართვა წარმოადგენს. საბოლოოდ ეს გმირი ადამიანი ობობას მოკავშირედ იქცა. ეს გმირი ასევე გამოყენებულია ადამიან-ობობაზე გადაღებულ მულტფილმებსა და ფილმში ადამიანი-ობობა 3, სადაც მისი როლი მსახიობმა ტომას ჩერჩმა ითამაშა. Sandman Marvel-ის ოფიციალურ საიტზე
ბეგიაური (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

ბეგიაური — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ითხვისის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ჭიათურიდან 15 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 82 კმ., თბილისიდან – 192 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 144 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 387. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 46 ინფორმაცია სოფლის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბჟინევი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

ბჟინევი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ითხვისის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარეების ყვირილისა და ფრონის შუამდინარეთში. მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 84 კმ,. თბილისიდან – 194 კმ. შემორჩენილია დიდველის ციხე. ბჟინევი დატანილია XVIII საუკუნეში შედგენილ ვახუშტი ბატონიშვილის რუკაზე. აქვეა მონიშნული აბდუშელიშვილების ციხე-დარბაზი. სოფელს იცნობს XVIII საუკუნის გერმანელი მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 518 ადამიანი. ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ბჟინევის (დიდველის) ციხე. ის მდებარეობს სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთ ნაწილში და შედიოდა XIII-XIV საუკუნეების ციხესიმაგრის კომპლექსში, რომელიც 1991 წლის 29 აპრილის მიწისძვრამ თითქმის მთლიანად დაანგრია. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ეკლესიაც. სოფელში არის საზოგადო მოღვაწის – იპოლიტე ვართაგავას მემორიალური სახლი და საგვარეულო მარანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 477. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 45 ინფორმაცია ბჟინევის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 477. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვაკევისა

ვაკევისა (ყოფ. ვაკევისი) — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ხვაშითის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე სატოპელას (ჯრუჭულის მარჯვენა შენაკადი, ყვირილის აუზი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 760 მ-ზე, ჭიათურიდან 19 კმ-ში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 33 ადამიანი. ვაკევისა // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 138. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 43. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1910 годъ, Тифлись, 1909, стр. 211. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 137. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვანი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

ვანი — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ხვაშითის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე სატოპელას (ჯრუჭულის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში, ზღვის დონიდან 920 მ-ზე, ჭიათურიდან 20 კმ-ში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 152. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 37. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზედა ბერეთისა

ზედა ბერეთისა — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე დუმალის (ძირულის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ჭიათურიდან 19 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 85 კმ., თბილისიდან ჭიათურის გავლით – 195 კმ., კორბოულის გავლით – 150 კმ. სოფელში არის სკოლა, კერძოდ ქვედა ბერეთისის მიწაზე, არის საფეხბურთო მოედნები. სოფელში შემორჩენილია XIX საუკუნის ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 328 ადამიანი. ტყე ფერდობზე ნაძვნარი სოფლის თავში ადგილობრივი ქამა სოკო სოფლის სასაფლაო სოფლის ეზო ადგილობრივი სოკოები სოფლის რიგითი ღელე ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 330. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 58 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზედა ჭალოვანი

ზედა ჭალოვანი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ხვაშითის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ციხისწყლის (ჯრუჭულის მარჯვენა შენაკადი; ყვირილის აუზი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 1040 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 86 კმ., თბილისიდან – 198 კმ. სოფლის აღმოსავლეთით, შემაღლებულ ადგილას მდებარეობს ზეკვეცას ტაძარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 250 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 335. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 36 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზოდი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

ზოდი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დარკვეთი, ზედუბანი, მოხოროთუბანი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, ზღვის დონიდან 630 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 80 კმ., თბილისიდან – 187 კმ. ზოდი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება XV საუკუნეში. სოფელში არის მინერალური წყლები, საბავშვო ბაღი. ზოდი პირველად დამოწმებულია ქუცნა ამირეჯიბის ულუმბის მონასტრისადმი შეწირულობის სიგელში, რომელიც საუკუნის დასაწყისით თარიღდება. გვხვდება აგრეთვე XVII-XVIII საუკუნეების რამდენიმე დოკუმენტში. 1639 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ს ზოდში მცხოვრები ორი კომლი ყმა-გლეხი წინამძღვარ ფილიპე წერეთლისადმი უბოძებია, ხოლო 1771 წელს დავით ბატონიშვილს ერთი კომლი ყმა-გლეხი ამ სოფლიდან ჯრუჭის მონასტრისადმი შეუწირავს. ზოდი და იქ მდებარე აზნაურის ციხე-დარბაზი ასევე დატანილია ვახუშტი ბატონიშვილის რუკებზე. სოფელი მოხსენიებული ჰყავს იოჰან გიულდენშტედტსაც. გვიანდელი შუა საუკუნეების დაყოფის მიხედვით ზოდი იმერეთის სამეფოს II ანუ „ზემო მხრის“ სადროშოში შედიოდა. XIX საუკუნის რუსული ადმინისტრაციული დაყოფით ქუთაისის გუბერნიის შორაპნის მაზრის წირქვალის სასოფლო საზოგადოებას ეკუთვნოდა. 1930 წელს, მაზრების გაუქმების შემდეგ ჭიათურის რაიონს გადაეცა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1483 ადამიანი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ყაველაშვილების ანუ ზედუბნის ციხის ნანგრევები, აქვე გვხვდება ძველი ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში მდებარეობს ბრეგვაძეებისკლდის, ხვედელიძეებისკლდის, ჯრუჭულის, თაროკლდის (რაჭველების) კარსტული მღვიმეები, გოგირდოვანი წყლის აბანო. სოფელშია ასევე რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლი აღმოჩენილი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: სამგლე კლდე, სამელე კლდე და სამერცხლე კლდე. მთავარი სტატია: სამგლე კლდე. სამგლე კლდე, პალეოლითური ხანის კარსტული მღვიმე მდინარე ჯრუჭულის კანიონისებური ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, სამერცხლე კლდისა და ჯრუჭულის მღვიმეებს შორის, აღმოაჩინეს 1962 წელს და გათხარეს 1963-67 წლებში. სამგლე კლდის ქვედა ფენა შუა პალეოლითის ხანისაა. აღმოჩენილია მღვიმის დათვის, ბიზონის, შვლის, კეთილშობილი ირმის, ჯიხვისა და გიგანტური ირმის ძვლები. მღვიმე ნეანდერტალური ადამიანის დროებით ნასახლარს წარმოადგენდა. მასალა შუა მუსტიეს ხანას განეკუთვნება. მთავარი სტატია: სამელე კლდე. სამელე კლდე მდებარეობს მდინარე ჯრუჭულის მარჯვენა ნაპირას. ის ნეოლითისა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ძეგლია. გათხრები მიმდინარეობს 1959 წლიდან. სამელე კლდე ადრინდელი სამიწათმოქმედო კულტურული ძეგლია. მთავარი სტატია: სამერცხლე კლდე. სამერცხლე კლდე ზოდსა და სოფელ დარკვეთს შორის, მდინარე ჯრუჭულის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 600 მ. მდებარეობს. მღვიმე კარსტული წარმოშობისაა. გათხარეს 1963-66 წლებში. ფიქსირებულია 3 კულტურული ფენა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 374. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 37 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ თუშაბრამიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 710. ↑ ჯავახიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 717. ↑ თუშაბრამიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 717.
თვალუეთი

თვალუეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (სვერის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე საძალიხევის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ჭიათურიდან 22 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 87 კმ., თბილისიდან – 197 კმ. სოფელი წყაროებში მოიხსენიება XVIII საუკუნის I ნახევრიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 255 ადამიანი. სოფელში მდებარეობს თვალუეთის წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც 1898-1903 წლებშია აგებული. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 58. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 63 თვალუეთის რუკა ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II