laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იოენოქოი (არდეშენის რაიონი)

იოენოქოი (თურქ. Yeniköy) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 59 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 14 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 167 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Yeniköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Yeniköy Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
იენიყოლი (არდეშენის რაიონი)

იენიყოლი (თურქ. Yeniyol) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 60 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 15 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 406 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Yeniyol Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Yeniyol Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ვახტანგ აბაშიძე (ფიზიკოსი)

ვახტანგ აბაშიძე (დ. 9 სექტემბერი, 1928, ისლარი — გ. 25 ივლისი, 2019) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი. 1951 წელს დაამთავრა პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი ფიზიკოსის სპეციალობით. 1952 წელს მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გეოფიზიკის სპეციალობით. 1952-1954 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის გეოფიზიკის კათედრის ლაბორანტი, 1954-1958 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1958-1965 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თამანშრომელი. 1965-1969 წლებში კი უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1969-2005 წლებში იყო ინსტიტუტის მეცნიერ-კონსულტატი. მისი შრომები ეხება კავკასიის ტერიტორიის გრავიტაციული ველის, დროის მიხედვით მისი ცვალებადობის და ენგურჰესის რაიონში გეოდინამიკური პროცესების გეოფიზიკური მეთოდების კვლევებს. გამოქვეყნებული აქვს 130-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის, 2 მონოგრაფია და 2 სახელმძღვანელო. 2002 - მერაბ ალექსიძის სახელობის პრემია 2000 - ღირსების ორდენი საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება) ფიზიკის ფაკულტეტის გეოფიზიკის კათედრის მოკლე ისტორია : ეძღვნება თსუ-ის 100 წლისთავს თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2018 გვ. 44 - ISBN: 9789941137464 გეოდეზიური გრავიმეტრიის მოკლე კურსი : სახელმძღვ. საქ. ტექნ. უნ-ტის სტუდ - თბილისი, ჯისიაი, 2004. გვ. 269 Geophysical monitoring of geodynamical processes in region of Enguri High Dam - Tbilisi, Metsniereba, 2001 საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წლებში თბ., 2012 გვ. 44 წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი თბ., 2003 გვ. 194 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე თბ., 2012 გვ. 138 ვახტანგ აბაშიძე (ფიზიკოსი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ვახტანგ აბაშიძე
ივანე პაატაშვილი

ივანე პაატაშვილი (დ. 14 მარტი, 1881, თელავი, რუსეთის იმპერია — გ. უცნობია) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი. აქტიურად იყო ჩართული თელავის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. მისი თაოსნობით და უახლოეს პირთა დახმარებით დაარსდა ბიბლიოთეკა, საკვირაო სკოლა, სახალხო წარმოდგენების დრამწრე, საქველმოქმედო საზოგადოება, ქალაქის საბჭო, შემნახველ-გამსესხებელი ამხანაგობა, კახეთის კავშირი და სხვ. დაიბადა თელავში, 1881 წლის 14 მარტს. 1898 წელს, სწავლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო თელავის კულტურულ-საგანმანათლებლო და საქალაქო დაწესებულებებში, რის გამოც შეძლო თელავის საზოგადოებრივი ცხოვრების გაუმჯობესება. მის სახელს უკავშირდება თელავის ბიბლიოთეკის გახსნა, საკვირაო სკოლის, სახალხო წარმოდგენების დრამწრის, საქველმოქმედო საზოგადოებისა და ქალაქის საბჭოს დაარსება. 1908 წლიდან ივანე პაატაშვილი იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ წევრი. მისი დამსახურებაა ამ საზოგადოების თელავის განყოფილების გახსნა. მომავალში, არჩილ ჯორჯაძესა და ილია ზარაფიშვილთან ერთად, თელავში საძირკველი ჩაუყარა სოციალ-ფედერალისტთა მოძრაობას. 1917 წელს, თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, იგი თელავის მაზრის პირველი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად იქნა არჩეული. 1918 წლიდან, საზოგადოებრივ ასპარეზზე გამოსვლისთანავე იმდროინდელ პრესაში წერილებს აქვეყნებდა პროვინციის ყოფა-ცხოვრების შესახებ. ივანე პაატაშვილის გარდაცვალების და დაკრძალვის ადგილი უცნობია. იმედაშვილი ი., ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952, თბილისი, 2021, გვ. 694 ↑ 1.0 1.1 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00020903/
ომეგა-ბარიონი

ომეგა-ბარიონი, ომეგა-ჰიპერონი, ომეგა მუნუს ნაწილაკი (სიმბოლო: Ω) — სუბატომური ნაწილაკი ჰადრონების (ბარიონი) ოჯახიდან. ელემენტარული ნაწილაკი Ω−, წარმოადგენს ბარიონს −3 უცნაურობით და იზოტოპური სპინი 0-ით. Ω-ბარიონი შედგება სამი s კვარკისგან. ასევე Ω-ბარიონებს უწოდებენ ისეთ ნაწილაკებს, რომლებსაც აქვთ c-, b- ან t-კვარკები ერთი, ორ ან სამივე s-კვარკების ნაცვლად. ძირითად მდგომარეობაში მას აქვს სპინი 3/2, მაგრამ ორბიტალური მომენტის არსებობის შემთხვევაში მათი სპინი შეიძლება იყოს უფრო დიდი. ომეგა-ბარიონის არსებობა იწინასწარმეტყველა მ. გელ-მანმა 1962 წელს კვარკის მოდელის ფარგლებში. ექსპერიმენტულად აღმოაჩინეს ბრუკჰავენის ნაციონალურ ლაბორატორიის ამაჩქარებელზე 1964 წელს. 2017 წელს აღმოჩენილ იქნა სუბატომური ნაწილაკები Ω c ( 3000 ) 0 {\displaystyle \Omega _{c}(3000)^{0}} , Ω c ( 3050 ) 0 {\displaystyle \Omega _{c}(3050)^{0}} , Ω c ( 3066 ) 0 {\displaystyle \Omega _{c}(3066)^{0}} , Ω c ( 3090 ) 0 {\displaystyle \Omega _{c}(3090)^{0}} და Ω c ( 3119 ) 0 {\displaystyle \Omega _{c}(3119)^{0}} . Ишханов Б. С., Кэбин Э. И.. Омега-минус-гиперон. Шпаргалка для отличника. Частицы и ядра. msu.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-15. ციტირების თარიღი: 2011-07-23. ↑ Naming scheme for hadrons. ციტირების თარიღი: 2011-07-24 ↑ LHCb открыла пять новых частиц из семейства Ωc-барионов
გრიგოლ ერემოვი

გრიგოლ არტემის ძე ერემოვი (დ. 11 სექტემბერი, 1912, დაბა სურამი, ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 22 ივნისი, 2002, თბილისი) — ქართველი იურისტი, სახელმწიფო და ადმინისტრაციული სამართლის სპეციალისტი. საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1974). თსუ-ის იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1964). ერემოვის ნაშრომები ეხება საქართველოს კონსტიტუციის განვითარების ეტაპებს, კანონიერების განხორციელებას და სხვ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 43. გრიგოლ ერემოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფრიდრიხ ერენდორფერი

ფრიდრიხ ერენდორფერი (გერმ. Friedrich Ehrendorfer; დ. 26 ივლისი, 1927, ვენა, — გ. 28 ნოემბერი, 2023, იქვე) — ავსტრიელი ბიოლოგი, ბოტანიკოსი, მცენარეთა სისტემატიკოსი. ვენის უნივერსიტეტში სწავლობდა ბიოლოგიას, ბოტანიკას, პალეონტოლოგიასა და ფილოსოფიას (1945–1949). ვენის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი (1955–65), გრაცის უნივერსიტეტის პროფესორი, ბოტანიკის სისტემატიკის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, ბოტანიკური ბაღის დირექტორი (გრაცი, 1965–1970), ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი, ბოტანიკური ინსტიტუტის ხელმძღვანელი და ბოტანიკური ბაღის დირექტორი (1970–95). ერენდორფერის სამეცნიერო კვლევა მოიცავს მცენარეთა სინთეზურ სისტემატიკას (ციტოგენეტიკის, ევოლუციურ და ფილოგენეზის ურთიერთკავშირი), 25 წელი ხელმძღვანელობდა თავისსავე დაარსებულ ჟურნალს „Plant Systematics and Evolution”. არჩეული იყო საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელ საპატიო წევრად (1996). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 43.
ერზინჯანის დროებითი ზავი

ერზინჯანის დროებითი ზავი — დაზავება ოსმალეთის იმპერიასა და ამიერკავკასიის კომისარიატს შორის პირველი მსოფლიო ომის დროს. დაიდო ქალაქ ერზინჯანში (აღმოსავლეთი თურქეთი) 1917 წლის 5 (ახ. სტ. 18) დეკემბერს. 1917 წლის ოქტომბერში პეტროგრადში ხელისუფლების ხელში ჩაგდების შემდეგ რუსეთის ახალმა ბოლშევიკურმა მთავრობამ მსოფლიო ომი იმპერიალისტურად გამოაცხადა და გამოვიდა დაზავების მოთხოვნით „ანექსიისა და კონტრიბუციის გარეშე“. 1917 წლის 26 ოქტომბერს სრულიად რუსეთის საბჭოების II ყრილობაზე მიიღეს „დეკრეტი მშვიდობის შესახებ“. ამ დროისთვის რუსეთის ჯარების საბრძოლო მორალი და ორგანიზებულობა კავკასიის ფრონტზე საფუძვლიანად იყო შერყეული. საომარი მდგომარეობის დასრულებით დაინტერესებულნი იყვნენ ასევე ამიერკავკასიის დროებითი კოალიციური მთავრობა — ამიერკავკასიის კომსიარიატი — და ოსმალეთის ხელისუფლება, რომელსაც იმავდროულად ბრძოლა უწევდა დიდი ბრიტანეთის ჯარებთან მესოპოტამია-პალესტინის ფრონტზე. 1917 წლის 17 ნოემბერს კავკასიის ფრონტის სარდლობამ მიიღო ოსმალეთის კავკასიის არმიის სარდლის ვეჰიბ-ფაშას წინადადება, დაეწყო მოლაპარაკება დაზავების შესახებ. 21 ნოემბერს ეს წინადადება განხილულ იქნა ამიერკავკასიის კომისარიატის სხდომაზე. ქალაქ ერზინჯანში გაიგზავნა ამიერკავკასიის 5-კაციანი დელეგაცია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კავკასიის არმიის შტაბის უფროსი გენერალ-მაიორი ე. ვიშინსკი. ოსმალეთის დელეგაციის ხელმძღვანელი იყო ოსმალეთის კავკასიის არმიის შტაბის უფროსი პოლკოვნიკი ომერ ლუთფი-ბეი. 4-დღიანი მოლაპარაკების შემდეგ, 1917 წლის 5 დეკემბერს, მხარეებს შორის დაიდო უვადო დროებითი ზავი და დადგინდა სადემარკაციო ხაზი. ამ დროისთვის, 2 დეკემბერს უკვე ხელმოწერილი იყო დროებითი ზავი ცენტრალურ სახელმწიფოებსა და საბჭოთა რუსეთს წარმომადგენლებს შორის ბრესტ-ლიტოვსკში, სადაც ამიერკავკასიის კომისარიატის წარმომადგენლები მიწვეული არ ყოფილან. ერზინჯანის დროებითი ზავი ოსმალეთისთვის დიპლომატიური წარმატება აღმოჩნდა. დაზავების პირობების თანახმად, ოსმალებს უფლება არ მიეცათ, გადაეყვანათ ჯარები მესოპოტამიის ფრონტზე. ამან ოსმალებს საშუალება მისცა გაეძლიერებინათ კავკასიის არმია და საჭირო დროს შეტევა დაეწყოთ. ამასთან ამიერკავკასიის დელეგაცია დათმობაზე წავიდა და მიიღო ოსმალთა წინადადება: მხარეებისათვის სავალდებულო ყოფილიყო ბრესტის კონფერენციის გადაწყვეტილებები. ამან საშუალება მისცა ოსმალეთს ბრესტის ზავის თანახმად ამიერკავკასიის კომისარიატისაგან მოეთხოვა ყარსის, არტაანისა და ბათუმის ოლქების გადაცემა. 1918 წლის იანვარში ოსმალეთმა ისარგებლა შეცვლილი სამხედრო-პოლიტიკური რეალობით და რუსეთის კავკასიის ფრონტის სრული მოშლით და 30 იანვარს დაიწყო მასშტაბური შეტევითი ოპერაცია ერზრუმის, ვანის და ზღვისპირა მიმართულებებზე. თევზაია ბ., დროებითი ზავის ჩამოგდება ოსმალეთთან (დელეგატის მოგონება), გაზ. «დროება», 1917 წ. 22 დეკ., N223. სვანიძე მ., 1917 წ. 5(18) დეკემბრის ერზინჯანის დროებითი ზავი, კრ.: ქართული დიპლომატიის წელიწდეული, ტ. 4, თბ., 1997. სვანიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 43. Документы и материалы по внешней политике Закавказья и Грузии, Тб., 1990.
დონალდ გლეიზერი

დონალდ ართურ გლეიზერი (ინგლ. Donald Arthur Glaser; დ. 21 სექტემბერი, 1926, კლივლენდი, აშშ — გ. 28 თებერვალი, 2013, ბერკლი, აშშ) — ამერიკელი ფიზიკოსი. ნობელის პრემიის ლაურეატი (1960). 1949 წელს დაამთავრა მიჩიგანის უნივერსიტეტთან არსებული კლივლენდის ტექნოლოგიური უნსტიტუტი. 1959 წლიდან კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორია. 1952 წელს გამოიგონა ბუშტოვანი კამერა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 176. ↑ 1.0 1.1 Sparks K. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 გუგენჰაიმის მუზეუმი — 1937. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10498496"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q201469"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 6.0 6.1 Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a> ↑ 7.0 7.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ The Nobel Prize in Physics 1960 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.fi.edu/en/laureates/donald-glaser
ჟორჟეტა ღამბაშიძე

ჟორჟეტა ღამბაშიძე (დ.1903 — გ.1981) — ქართველი ჰუმანიტარი საქართველოდან ემიგრირების შემდეგ სტამბოლის მახლობლად ქალთა ამერიკულ კოლეჯში სწავლობდა. კოლეჯის დასრულებისთანავე შეუერთდა საფრანგეთში ემიგრირებულ ოჯახს. 1927 წელს იქორწინა გიორგი ნიკოლაძეზე და 1928-1931 წლებში კვლავ საქართველოში ცხოვრობდა. გიორგი ნიკოლაძის გარდაცვალების შემდეგ დატოვა ქვეყანა. 1937 წელს ხელმეორედ იქორწინა შოტლანდიელ პოლკოვნიკ რობერტ ნილ სტიუარტზე და კინლოხმოიდარტში, სტიუარტების საგვარეულო მამულში, გადავიდა საცხოვრებლად. მათი სახლის ეზოშია დასაფლავებული ექიმი და საზოგადო მოღვაწე ვახტანგ ღამბაშიძე. ჩემი თავგადასავალი, ვახტანგ ღამბაშიძე, თბილისი, 2018, გვ.29 ჟორჟეტა ღამბაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ედუარდ ბელამი

ედუარდ ბელამი (ინგლ. Edward Bellamy; დ. 26 მარტი, 1850, ჩიკოპი-ფოლზი, მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ — გ. 28 მაისი, 1898, იქვე) — ამერიკელი მწერალი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე. სახელი გაითქვა სოციალურ-უტოპიური რომანით „2000 წლიდან 1887 წლისკენ მოხედვა“ (1888), რომელშიც წარმოსახულია თანასწორუფლებიანობის პრინციპზე დაფუძნებული იდეალური საზოგადოება; მისი გაგრძელებაა რომანი „თანასწორობა“ (1897). სხვა ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია რომანი „მისის ლუდინგტონის და“ (1884), ნოველების კრებული „ბრმა კაცის სამყარო და სხვა მოთხრობები“ (1898), ისტორიული რომანი „სტოკბრიჯის ჰერცოგი“ (გამოქვეყნდა 1901). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 274. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 5.0 5.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ 6.0 6.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ 7.0 7.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 8.0 8.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
შარლ ბელანჟე

შარლ ბელანჟე (ფრანგ. Charles Paulus Bélanger; დ. 27 მაისი, 1805, პარიზი — გ. 18 ნოემბერი, 1881, სენ-პიერი) — ფრანგი ნატურალისტი პონდიშერის სამეფო ბოტანიკური ბაღის დირექტორი. 1825-1829 წლებში იმოგზაურა კავკასიაში, ირანსა და ინდოეთში. ამიერკავკასიაზე შეგროვილ, უმეტესად ეკონომიკური ხასიათის მასალას თავი მოუყარა წიგნში „მოგზაურობა აღმოსავლეთ ინდოეთში“, რომელშიც საყურადღებო ცნობებია ქართველების, ჩერქეზების, ინგუშების, ოსების, ლეკების, სომხებისა და სხვათა ყოფაზე; ბელანჟე აღწერს თბილისს, მცხეთას, ანისს, ერევანს და სხვ. საყურადღებოა სტატისტიკური მონაცემები თბილისის და ამიერკავკასიის შესახებ. წიგნს დართული აქვს სურათები – თბილისი, თბილისის ბაზარი, ქართველი ქალი და მამაკაცი, სასოფლო-სამეურნეო იარაღი, მუსიკალური საკრავები და სხვ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 274.
ფრედ შატლზუორთი

ფრედ შატლზუორთი (ინგლ. Fred Shuttlesworth /ʃʌtlzwɜːrθ/; დ. 18 მარტი, 1922, მაუნტ-მეიგზი, ალაბამა — გ. 5 ოქტომბერი, 2011, ბირმინგემი, ალაბამა) — ამერიკელი პასტორი, სამოქალაქო უფლებებისათვის მებრძოლი. მარტინ ლუთერ კინგთან და სხვებთან ერთად დააარსა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „სამხრეთის ქრისტიანული ხელმძღვანელობის კონფერენცია“ (SCLC). მუშაობდა სამხრეთ შტატებში სეგრეგაციის შეწყვეტისათვის. იყო უფროსი ვაჟი. სიღარიბეში გაიზარდა მამინაცვლის ფერმაში (ალაბამა). საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა სატვირთოს მძღოლად. შემდგომ გადაწყვიტა ცხოვრება ეკლესიასთან დაეკავშირებინა. სელმის უნივერსიტეტსა (ხელოვნების ბაკალავრი, 1951) და ალაბამის შტატის კოლეჯში (ახლანდ. ალაბამის შტატის უნივერსიტეტი; მეცნიერების ბაკალავრი, 1952) სწავლის დროს მასწავლებლად მუშაობდა სელმის პირველ ბაპტისტურ ეკლესიაში. 1952 წელს სელმა დატოვა და გადავიდა ბირმინგემის ბეთელის ბაპტისტურ ეკლესიაში პასტორად. ბირმინგემში კიდევ უფრო აქტიურად ჩაება სამოქალაქო უფლებებისათვის ბრძოლაში. თანამშრომლობდა ისეთ ორგანიზაციებთან, როგორიც იყო ეროვნული სამოქალაქო ლიგა და ფერადკანიანი მოსახლეობის წინსვლის ეროვნული ასოციაცია, რომლებიც მუშაობდნენ, მათ შორის, აფროამერიკელი მოქალაქეების საამომრჩევლო რეგისტრაციის გაზრდისათვის. 1956 წელს დააარსა ალაბამის ქრისტიანული მოძრაობა ადამიანის უფლებებისათვის. ორგანიზაცია იღწვოდა ბირმინგემში სეგრეგაციის კანონების გაუქმებისათვის. მომდევნო წელს მონაწილეობდა სამხრეთის ქრისტიანული ხელმძღვანელობის კონფერენციის დაარსებაში. თავისი აქტიურობის გამო მრავალჯერ მოჰყვა ფიზიკური თავდასხმის ქვეშ, 1956 წლის შობა დღეს კი მისი სახლი კუ-კლუქს-კლანმა ააფეთქა. 1961 წელს გადავიდა ცინცინატიში, სადაც 1966 წელს დააარსა „დიადი ახალი ნათელის ბაპტისტური ეკლესია“. 1965 წელს მონაწილეობდა სელმიდან მონტგომერამდე ხმის უფლების მოპოვებისათვის გამართული ისტორიული მარშის ორგანიზებაში. ღარიბების საცხოვრისით უზრუნველყოფის მიზნით 1980-იან წლებში ცინცინატიში დააარსა „შატლზუორთის საცხოვრისით უზრუნველყოფის ფონდი“. 2001 წელს ბილ კლინტონისგან მიიღო მოქალაქის საპრეზიდენტო მედალი, ქვეყნის მეორე უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო. ხუთი წლის შემდეგ საეკლესიო თანამდებობას ჩამოშორდა. ↑ 1.0 1.1 Albert M. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Carnegie Hall linked open data — 2017. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30500746"></a> ↑ http://www.cnn.com/2011/10/05/us/obit-rev-fred-shuttlesworth/index.html?eref=mrss_igoogle_cnn ↑ Eskew G. T. Shuttlesworth, Fred L. (18 March 1922–05 October 2011) // American National Biography Online / S. Ware — [New York]: Oxford University Press, 2017. — ISSN 1470-6229 — doi:10.1093/ANB/9780198606697.ARTICLE.1501412 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103879454"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20824348"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16983137"></a> ↑ BlackPast.org — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 Albert, Melissa. Fred Shuttlesworth | Birmingham Campaign, Civil Rights Movement, Nonviolent Resistance en. Encyclopedia Britannica online. ციტირების თარიღი: 2 აგვისტო, 2024
ოქჩულარი (ბოლუს რაიონი)

ოქჩულარი (თურქ. Okçular) — სოფელი ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში, თურქეთში. სოფელი 1928 წლიდან ცნობილია „ოქჩულარის“ სახელით. სოფელი, ქალაქის ცენტრიდან 2 კმ არის დაშორებული. რუკა დაარქივებული 2021-03-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.nisanyanyeradlari.com/?yer=7178 ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 https://web.archive.org/web/20150609025615/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239381 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://web.archive.org/web/20171224221351/https://www.nufusune.com/6634-bolu-merkez-okcular-koy-nufusu
ერთაწმინდობა

ერთაწმინდობა — დიდმოწამე ევსტათის სახელობის რელიგიური დღესასწაული, კასპის მუნიციპალიტეტში მდებარე ერთაწმინდის ტაძრის დღეობა. იმართება სოფელ ერთაწმინდაში 3 ოქტომბერს (ძვ. სტ. 20 სექტემბერი). დღეობაზე სალოცავად მიდიან ქართლ-კახეთის ყველა მხრიდან, სწირავენ მსხვერპლს, იმართება ლხინი, ჭიდაობა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
ერთი მსახიობის თეატრი

ერთი მსახიობის თეატრი „ვერიკო“ — თეატრი თბილისში, შეიქმნა 1987 წელს კოტე მახარაძის ინიციატივითა და თაოსნობით. თეატრი თავდაპირველად არსებობდა დარეჯანის სასახლის „სამლოცველო საჩინოში”, შემდგომ ბინა დაიდო ვერიკო ანჯაფარიძისა და მიხეილ ჭიაურელის მუზეუმში ფიქრის გორაზე და ორი დარბაზი დაიკავა. ექსპოზიციის ნაწილი შეიცვალა, მაგრამ კედლებზე გამოფენილი სურათები და ფოტომასალა შენარჩუნებულ იქნა. თეატრი აგებული იყო ლიტერატურული თეატრის პრინციპზე. დაარსების პირველივე დღეებიდანვე თეატრში კოტე მახარაძე და სოფიკო ჭიაურელი მონოსპექტაკლებს წარმოადგენდნენ. აქ, მათ გარდა, მაყურებელს თავიათ შემოქმედებას აცნობდნენ მსახიობები მურმან ჯინორია, გიორგი გეგეჭკორი, მარინა ჯანაშია, დუტა სხირტლაძე და სხვები. დადგმულ სპექტაკლებს შორისაა: „მარტოობის ბინადარი“ (რეჟ. ნანა მჭედლიძე), „დედა დედოფალი“ (რეჟ. თენგიზ კოშკაძე), „სიყვარულის სულთათანა“ (რეჟ. თემურ ჩხეიძე), „ილია“, „ბაგრატიონები“, „რაც მტრობას დაუნგრევია“, „მონატრება“, „პლანეტების დაბადება“, „თავო ჩემო, ბედი არ გიწერია!“, „გამოიღვიძე ქნარო“, „კარმენ!“, „ღამე და თუთიყუში“ (რეჟ. დიმიტრი ხვთისიაშვილი), „ეს რა წიგნი გვქონია“ (რეჟ. ივანე ხუციშვილი), „ლიფტი“, „დიდოსტატის ნადიმი“ და სხვა. თეატრი მართავდა შემოქმედებით საღამოებს, გასტროლებს, აწყობდა შეხვედრებს ხელოვნების გამოჩენილ მუშაკებთან. აღებული აქვს ფესტივალების პრიზები: 1996 წ. კიევში სპექტაკლი „ბაგრატიონები“ დაჯილდოვდა გრან-პრით, 1999 წელს კიშინიოვში მარინა ჯანაშიამ (სპექტაკლი „კარმენი“) მიიღო ფესტივალის უმაღლესი ჯილდო „ოქროს იონი“. კოტე მახარაძის გარდაცვალების (2002) შემდეგ თეატრის ხელმძღვანელობა სოფიკო ჭიაურელმა ითავა. ამ უკანასკნელის გარდაცვალების (2008) შემდეგ თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი ნიკუშა შენგელაია გახდა, თუმცა 2009 წლიდან უსახსრობის გამო თეატრმა ფუნქციონირება შეწყვიტა. 2019 წლიდან თეატრმა აკაკი ხორავას სახელობის მსახიობის სახლში განაგრძო სპექტაკლების დადგმა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
ერთხმიანობა

ერთხმიანობა, მონოდია (ბერძ. μονῳδία [monodia] — „ერთი მომღერლის სიმღერა“) — მუსიკის ისეთი წყობა, რომელშიც მხოლოდ ერთი ხმა — მელოდია არსებობს. მსოფლიოს მრავალი ერის მუსიკალურ-სააზროვნო სისტემას ერთხმიანობა წარმოადგენს. ერთხმიანი მუსიკალური ნაწარმოები სრულდება ერთი ხმის — მომღერალ-სოლისტის მიერ, შესაძლოა საკრავის თანხლებით. ერთხმიანი სიმღერა ორგვარია — ინდივიდუალური (სოლო) და გუნდური (უნისონი). ქართულ ხალხურ მუსიკაში ერთხმიანობა ძირითადად ინდივიდუალურია (გამონაკლისია სიმღერები „დალაჲ“, „გელინო“), რამდენიმე მომღერლის მონაწილეობა მაშინვე წარმოქმნის მრავალხმიანობის რომელიმე სახეს. ინდივიდუალური ერთხმიანობა ახასიათებს „ნანას“, „ურმულს“, „ოროველას“ და დატირების ზოგიერთ ვარიანტს. გუნდური (უნისონური) ერთხმიანობა გვხვდება საქართველოს ისეთ რეგიონებში, სადაც შეიმჩნევა მეზობელი ხალხების კულტურის ზეგავლენა ან მრავალხმიანობის გაქრობის კვალი (მესხეთ-ჯავახეთი, ლაზეთი, ქვემო ქართლი). კალანდაძე ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1950

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1950 — ფიფა-ს მსოფლიო თასის მე-4 გათამაშება, რომელიც ბრაზილიაში ჩატარდა. ტურნირის ფინალური ეტაპი 24 ივნისიდან 16 ივლისამდე გრძელდებოდა და მასში 13 ეროვნული ნაკრები მონაწილეობდა. ბრაზილიამ პირველად უმასპინძლა ფიფა-ს მსოფლიო თასის გათამაშებას, ხოლო ურუგვაის ეროვნულმა ნაკრებმა, ხუან ლოპეს ფონტანას თავკაცობით, მეორედ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული. 8 გოლი ადემირი 5 გოლი ოსკარ მიგესი 4 გოლი შიკო ესტანისლაო ბასორა ტელმო სარა ალსიდეს გიჯა 3 გოლი კარლ-ერიკ პალმერი სტიგ სუნდკვისტი ხუან ალბერტო სკიაფინო გოდუაძე, ლაშა., მსოფლიო თასის ისტორია (1930–2010) / ჯანთიშვილი, გ., თბ.: მსოფლიო სპორტი, 2010. — გვ. 24–29. 496 გვ. Lisi, Clemente Angelo., A History of the World Cup: 1930–2006, Lanham, MD: Scarecrow Press, 2007, ISBN 978-0-8108-5905-0. World Cup 1950 (Brazil, June 24-July 16) Brazil 1950 · Бразилия 1950 ↑ Uruguay 2–1 Brazil. FIFA.com. ციტირების თარიღი: 10 იანვარი, 2022 ↑ Крах на «Маракане» История чемпионатов мира по футболу от «Ленты.ру»: Бразилия-1950. lenta.ru. ციტირების თარიღი: 10 იანვარი, 2022