laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩონგური (ალმანახი)

„ჩონგური“ — პირველი ქართული ლიტერატურული ალმანახი. გამოვიდა 1864 წელს. დაიბეჭდა პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის სტამბაში. შემდგენელი — კონსტანტინე ლორთქიფანიძე. კრებულში დასტამბულია ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსები და პოემა „ბედი ქართლისა“, გრიგოლ ორბელიანის ლექსები, ილია ჭავჭავაძის ლექსები, ნაწყვეტი პოემიდან „აჩრდილი“, აგრეთვე პოემა „რამდენიმე სურათი ანუ ეპიზოდი ყაჩაღის ცხოვრებიდან“, აკაკი წერეთლის, რაფიელ ერისთავის, ი. მიქელაძის ლექსები და ნიკოლოზ ნეკრასოვის პოემა „პოეტი და მოქალაქე“ (თარგმანი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 148.
იაგელონის უნივერსიტეტი

იაგელონის უნივერსიტეტი (პოლ. Uniwersytet Jagielloński) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება კრაკოვში, უძველესი და ერთ-ერთი უდიდესი პოლონეთში, ერთ-ერთი უძველესი ევროპაში. დაარსდა 1364 წლის 12 მაისს პოლონეთის მეფის კაზიმირ III დიდის ინიციატივით. განახლდა და გაფართოვდა დედოფალი იადვიგასა და ვლადისლავ იაგელოს თაოსნობით. თავდაპირველად ერქვა Studium Generale, შემდეგ კრაკოვის აკადემია (პოლ. Akademia Krakowska), მოგვიანებით Szkoła Główna Koronna. XIX საუკუნეში მიიღო მისი ამჟამინდელი სახელწოდება, იაგელონების დინასტიასთან მისი კავშირის ხაზგასასმელად. სწავლება უნივერსიტეტში მიმდინარეობს სხვადასხვა ფაკულტეტებზე. ესენია: სამართალი და ადმინისტრირება სამედიცინო სააფთიაქო და სამედიცინო ანალიზი ჯანდაცვა ფილოსოფია ისტორია ფილოლოგია პოლონური ენა და ლიტერატურა ფიზიკა, ასტრონომია და გამოყენებითი ინფორმატიკა მათემატიკა და ინფორმატიკა ქიმია ბიოლოგია და მეცნიერება დედამიწის შესახებ მენეჯმენტი და სოციალური კომუნიკაცია საერთაშორისო და პოლიტიკური სწავლება ბიოქიმია, ბიოფიზიკა და ბიოტექნოლოგია უნივერსიტეტის ვეტერინარული ცენტრი (ერთობლივი ფაკულტეტი კრაკოვის უნივერსიტეტთან) სინქროტრონული რადიაციის ეროვნული ცენტრი SOLARIS იაგელონის უნივერსიტეტის სამედიცინო კოლეჯი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაგელონის უნივერსიტეტი Uniwersytet Jagielloński ↑ SOLARIS
ჩია არწივი

ჩია არწივი (ლათ. Aquila pennata) — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 46-53 სმ, ფრთების შლილი 35-43,5 სმ, მასა 700 გ-მდე. გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, სამხრეთ ევროპაში, წინა და შუა აზიაში, აღმოსავლეთით კი ჩრდილოეთ მონღოლეთამდე. საქართველოში გვხვდება გადაფრენისას. ვერტიკალურად ადის ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე. იკვებება პატარ-პატარა ფრინველებით და თაგვისებრნი მღრღნელებით. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ევროპული ჩია არწივი (ლათ. Aquila pennata pennata). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 116. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 101.
ზაზა ციციშვილი

ზაზა ციციშვილი — XVII საუკუნის შუა ხანების აღმოსავლეთ საქართველოს პოლოტიკური მოღვაწე, სომხით-საბარათიანოს მეწინავე სადროშოს სარდალი ვახტანგ V-ის მეფობაში. 1664 წელს მონაწილეობდა ვახტანგისა და არჩილის ბრძოლებში ერეკლე ბატონიშვილის წინააღმდეგ. 70-იან წლებში განხეთქილება მოუხდა ვახტანგ V-სთან. მოკლეს შეპყრობის მცდელობისას. ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 236. ზაზა ციციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ხუჯაძე

საკუთარი სახელი ხუჯაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: დათო ხუჯაძე — ქართველი მომღერალი შალვა ხუჯაძე — ქართველი ფეხბურთელი
ჯელაძე

საკუთარი სახელი ჯელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: გიზო ჯელაძე — ქართველი ფეხბურთელი ზვიად ჯელაძე — ქართველი ფეხბურთელი
ზოიძე

საკუთარი სახელი ზოიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: აკაკი ზოიძე — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი ბესარიონ ზოიძე — ქართველი იურისტი ვახტანგ ზოიძე — ქართველი სპორტსმენი (სამბო) ნუგზარ ზოიძე — ქართველი მეტალურგი რამაზ ზოიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა) შოთა ზოიძე — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი
ხურცილავა

საკუთარი სახელი ხურცილავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: დავით ხურცილავა — ქართველი ფეხბურთელი დავით ხურცილავა — ქართველი მსახიობი თეიმურაზ ხურცილავა — ქართველი სპორტსმენი მამუკა ხურცილავა — იურისტი, პოლიტიკოსი მურთაზ ხურცილავა — ქართველი ფეხბურთელი
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 892

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 892 მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 22 დეკემბერს. ქართულ-აფხაზური ომის შესახებ, უშიშროების საბჭოს წინა 849 (1993), 854 (1993), 858 (1993), 876 და 881, ასევე გაეროს სამშვიდობო ძალების უსაფრთხოებაზე 868 რეზოლუციის დამტკიცებით, საბჭომ საქართველოში 50 სამხედრო დამკვირვებლის ეტაპობრივ განლაგებაზე იმსჯელა. საბჭომ მიესალმა საქართველოსა და აფხაზეთს შორის გაფორმებულ ურთიერთგაგების მემორანდუმს და აღნიშნა, რომ კონფლიქტის ზონაში საერთაშორისო თანამეგობრობის გააქტიურება, ხელს შეუწყობს მშვიდობის დამყარებას. საბჭომ ასევე გაითვალისწინა მოსკოვში გამართული მოლაპარაკებები და 1994 წლის 11 იანვარს, კონფლიქტის მოგვარების მიზნით ჟენევაში დაგეგმილი მოლაპარაკებები. მოლაპარაკებების დროს პროგრესს მიაღწიეს და ამან გაამართლა დამატებითი გაეროს სამხედრო დამკვირვებლების განლაგება. თუმცა, ამავე დროს საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა საქართველოში არსებულ ჰუმანიტარულ სიტუაციასთან და დევნილთა და ლტოლვილთა რაოდენობის ზრდასთან დაკავშირებით. 50 სამხედრო დამკვირვებლის განლაგების შემდეგ, გენერალურმა მდივნმა, ბუტროს ბუტროს-გალიმ გამოთქვა კიდევ უფრო მეტი დამკვირვებლების გამოგზავნის სურვილი იმ შემთხვევაში, თუ სიტუაცია გაუმჯობესდება. საბჭო განიხილავს საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატს, მოლაპარაკებებში პროგრესის შემთხვევაში. ამ თვალსაზრისით, მხარეებს მოუწოდეს შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები ურთიერთგაგებისა და ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიხედვით და უზრუნველყონ UNOMIG-ის პერსონალის უსაფრთხოება. საბჭომ მიესალმა რუსეთის დახმარებას ამ სფეროში. რეზოლუციის ბოლოს, საბჭომ მოუწოდა ლტოლვილების მშობლიურ სახლში დაბრუნებისა და სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული დახმარების გაწევისკენ, ხოლო დონორ ქვეყნებს შესთავაზეს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ჰუმანიტარულ დახმარებაში წვლილის შეტანა. სოხუმის დაცემა გაეროს მისია საქართველოში გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ აფხაზეთის ომი რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე ↑ United Nations, Dept. of Public Information (1995). The United Nations and the situation in Georgia. United Nations, Dept. of Public Information, გვ. 6.  ↑ Tessitore, John (1994). A Global Agenda: Issues Before the 49th General Assembly of the United Nations. University Press of America, გვ. 75. ISBN 978-1-880632-21-5.
ალტუ-ბელა-ვისტა

ალტუ-ბელა-ვისტა (პორტ. Alto Bela Vista) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 395 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 005 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.28 კმ²-ზე. ფართობი 103 980 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
არაბუტანი

არაბუტანი (პორტ. Arabutã) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 408 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 193 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.57 კმ²-ზე. ფართობი 132 836 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
არვორედუ

არვორედუ (პორტ. Arvoredo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 362 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 260 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.9 კმ²-ზე. ფართობი 90 769 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
კონკორდია (სანტა-კატარინა)

კონკორდია (პორტ. Concórdia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 68 621 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 85.79 კმ²-ზე. ფართობი 799 879 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
იპირა (სანტა-კატარინა)

იპირა (პორტ. Ipira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 409 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 752 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.74 კმ²-ზე. ფართობი 154 565 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
იპუმირინი

იპუმირინი (პორტ. Ipumirim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 220 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.19 კმ²-ზე. ფართობი 247 366 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ირანი (სანტა-კატარინა)

ირანი (პორტ. Irani) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 047 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 531 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.26 კმ²-ზე. ფართობი 325 737 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
შოთა ცუცქირიძე

შოთა ქრისტეფორეს ძე ცუცქირიძე (დ. 19 სექტემბერი, 1926, სოფ. სვერი, ახლანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. ნოემბერი, 2014) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, თეატრმცოდნე, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1961). 1957 წელს დაამთავრა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1945–1946 ჭიათურის თეატრში მუშაობდა მსახიობად, 1946-დან თბილისის თოჯინების სახ. ქართული თეატრის მსახიობია. 1961-დან მსახიობი და რეჟისორი. როლები: სულთანი (ნინა გერნეტის „ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“), პეტრიკელა (გრიგოლ ჩიქოვანის „ორი ქოსატყუილა“), მღვდელი (სერგეი ობრასცოვისა და ს. პრეობრაჟენსკის „დიდი ივანე“) პაქ ტორ სე (ლ. პრავდინას „სიცოცხლის ყვავილი“) და სხვა. დადგმებიდან აღსანიშნავია გიორგი ლანდაუს „ფიფქიას სკოლა“ (1961) , ნინა გერნეტისა და ტატიანა გურევიჩის „ბატის ჭუკი“ (1972), ვლადიმერ ლიფშიცისა და ირინა კიჩანოვა-ლიფშიცის „იდუმალი ჰიპოპოტამი“ (1979) და სხვა. თეატრების საკავშირო ფესტივალის ლაურეატი (1958) (სპექტაკლები: მონადირე — ვაჟა-ფშაველას „შვლის ნუკრი“, სერგეი ობრაზცოვისა და ს. პრეობრაჯენსკის „დიდი ივანე“). თოჯინების თეატრების მოღვაწეთა საერთაშორისო კავშირის უნიმა-ს წევრი 1958 წლიდან. 1970 წლიდან ნაყოფიერ პედაგოგიურ საქმიანობას ეწევა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში. ცუცქირიძემ ქუთაისის სახელმწიფო თოჯინების თეატრში განახორციელა ევგენი სპერანსკისა და სერგეი მიხალკოვის „მხიარული ზღაპრების“ დადგმა. 1984 წელს ნინა გერნეტისა და ტატიანა გურევიჩის პიესის „ბატის ჭუკის“ დადგმით საფუძველი ჩაუყარა ფოთში სახელმწიფო დრამატულ თეატრთან თოჯინების თეატრის სექტორის არსებობას. 1961 წელს მიენიჭა საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება. შოთა ცუცქირიძემ მთელი ცხოვრება თოჯინების თეატრს მიუძღვნა, მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის საქართველოში თეატრალური ხელოვნების ამ სპეციპიკური ჟანრის დამკვიდრებისა და განვითარებისთვის. თეჯირს მიღმა „ჩამალული“ ოსტატი ბავშვებისათვის ადვილად აღსაქმელი შტრიხებით, იმპროვიზაციით ქმნიდა თავისებურ „სამყაროს“. ბოლო წლებში შოთა ცუცქირიძემ თოჯინების თეატრში დადგა სპექტაკლი „გედების ტბა“, რომელიც პეტრე ჩაიკოვსკის ოპერის მიხედვით არის შექმნილი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 245-246. შოთა ცუცქირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იტა (სანტა-კატარინა)

იტა (პორტ. Itá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 385 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 426 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.75 კმ²-ზე. ფართობი 165 838 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ლინდოია-დუ-სული

ლინდოია-დუ-სული (პორტ. Lindóia do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 643 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 642 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.61 კმ²-ზე. ფართობი 188 636 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
პაიალი

პაიალი (პორტ. Paial) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 425 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 763 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.56 კმ²-ზე. ფართობი 85 757 კმ²-ია. სანტა-კატარინა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რეალ ვარკეთილი (საფეხბურთო კლუბი)

„ვარკეთილი“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან. დაარსდა 2015 წელს. 2017 წლის 5 მარტის მიხედვით. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. 2017 წლის სეზონის მონაცემები მოცემულია 2017 წლის 10 სექტემბრის მიხედვით. კლუბის პროფილი Soccerway-ზე
რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა

რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა (რუს. Российская футбольная премьер-лига) — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა რუსული კლუბებისთვის. წარმოადგენს რუსეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით ტარდება და მასში მონაწილეობას იღებს 16 გუნდი. სეზონის ბოლოს, მე-15 და მე-16 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს ნაციონალურ საფეხბურთო ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები, ხოლო მე-13 და მე-14 ადგილოსნები პლეი-ოფს თამაშობენ ნაციონალურ ლიგაში მე-3 და მე-4 ადგილებზე გასულ გუნდებთან. რუსეთის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი მოსკოვის „სპარტაკი“ გახდა. კლუბმა 10-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ლოკომოტივი“. ოფიციალური საიტი (რუსული), (ინგლისური) რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა Facebook-ზე რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა Twitter-ზე ↑ „Russia - List of Champions“. rsssf.com. ციტირების თარიღი: 8 სექტემბერი 2017.
რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი

რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი (რუს. Суперкубок России по футболу) — საფეხბურთო გათამაშება რუსეთში, სადაც პრემიერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 2003 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია მოსკოვის „ცსკა“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ცსკა“. Russia - Super Cup
რუსეთის ლიგის თასი

რუსეთის ლიგის თასი (რუს. Кубок Премьер-лиги) — საფეხბურთო ტურნირი რუსეთში, რომელიც მხოლოდ ერთხელ – 2003 წელს გათამაშდა და მასში პრემიერლიგის 16-ვე გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. ლიგის თასმა ვერ მოიპოვა პოპულარობა და შედეგად ფეხბურთის ფედერაციის მიერ გაუქმდა კლუბების გადატვირთული გრაფიკის გამო. ტურნირი პლეი-ოფის სისტემით გათამაშდა და მისი გამარჯვებული სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტი“ გახდა. Russia - League Cup ↑ „"ЗЕНИТ" БУДЕТ ВЛАДЕТЬ КУБКОМ ПРЕМЬЕР-ЛИГИ ЕЩЕ ГОД“. sport-express.ru. ციტირების თარიღი: 8 სექტემბერი 2017.
რუსეთის საფეხბურთო თასი

რუსეთის საფეხბურთო თასი (რუს. Кубок России по футболу) — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება რუსეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. ტურნირი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით მიმდინარეობს და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის რუსეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე. ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია მოსკოვის „ცსკა“ და „ლოკომოტივი“, რომლებმაც 7-7-ჯერ მოიგეს თასი. მოქმედი გამარჯვებულია ტოსნოს „ტოსნო“. Russia - Cup Finals
ნოეს მავზოლეუმი

ნოეს მავზოლეუმი, ანუ წინასწარმეტყველი ნოეს აკლდამა (აზერ. Nuh peyğəmbərin türbəsi) — მავზოლეუმი-ტიურბე ქალაქ ნახიჩევანის (აზერბაიჯანი) სამხრეთ ნაწილში, ქიოხნე-გალის (ძველი ციხის) ტერიტორიაზე. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის მიხედვით, ზოგიერთი სპარსი და სომეხი ისტორიკოსი აკლდამას მიაკუთვნებს ძვ. წ. 1539 წელს. თანამედროვე სახით მავზოლეუმი აღდგენილია 2006 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების გადაწყვეტილებით. აკლდამა შედგება ქვედა სართულის ტაძრის ნარჩენებისგან. მასში ჩადიან კიბეებით. აკლდამაში დგას ქვის ბოძი. გადმოცემის მიხედვით, ამ ბოძის ქვეშ დამარხულია ნოეს ნეშთი. აზერბაიჯანის ეროვნულ მუზეუმში ინახება ბაჰრუზ კენგერლის ნახატი, რომელზეც გამოსახულია დაახლოებით 100 წლის წინანდელი ნოეს აკლდამის მდგომარეობა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნოეს მავზოლეუმი“ ვიკისაწყობში. ნოეს მავზოლეუმი (რუსული) ↑ Нахичевань. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ნაციონალიზაცია

ნაციონალიზაცია — მიწისა და ნაციონალური მეურნეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის (მრეწველობა, ბანკები, ტრანსპორტი, კავშირგბმულობა და სხვ.) კერძო საკუთრებიდან სახელმწიფო მფლობელობაში გადაცემის პოლიტიკა და პრაქტიკა. XX საუკუნეში ბევრ ქვეყანაში ნაციონალიზაცია სხვადასხვაგვარად და ფართოდ გამოიყენებოდა. ოქტომბრის რევოლუციის შემდგომ პერიოდში მან მოიცვა ყოფილი სსრკ-ის, ხოლო 1945-50 წლებში – რიგი სოციალისტური ქვეყნების მიწისა და სახალხო მეურნეობის თითქმის მთლიანი მოცულობა. ნაციონალიზაციის მოთხოვნა ამა თუ იმ ფორმით ფიგურირებდა არასოციალისტური ქვეყნების მთელი რიგი პარტიების (უპირველეს ყოვლისა, სოციალისტური და კომუნისტური ორიენტაციის) საპროგრამო დოკუმენტებში, აქტიურად ხორციელდებოდა სოციალისტური მთავრობების (დიდ ბრიტანეთში ლეიბორისტების, საფრანგეთში სოციალისტების და სხვ.) მიერ. პრაქტიკამ აჩვენა, რომ ნაციონალიზაცია ყოველთვის და ყველგნ სასურველ შედეგს როდი იძლეოდა, ამიტომაც მას ხშირად პირუკუ - დენაციონალიზაციის პროცესი მოჰყვებოდა. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4. ნაციონალიზაცია ნაციონალიზაცია
გიულიუსტანის მავზოლეუმი

გიულიუსტანის მავზოლეუმი (აზერ. Gülüstan) — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ჯულფის რაიონის სოფელ გიულიუსტანში. მავზოლეუმი განლაგებულია მწვანე მდელოზე, უშუალოდ მდინარე არაქსის ნაპირზე. მავზოლეუმი წარმოადგენს თორმეტწახნაგოვან კოშკს, რომელიც აღმართულია ძლიერ პოსტამენტზე. გეგმაში კოშკი ოთხკუთხედია, ორ-ორი ბრტყელი კუთხის ჩამოჭრით მეორე იარუსში იგი გადადის თორმეტკუთხედში. ძლიერად განვითარებული კარნიზი ასრულებს პოსტამენტს. კარნიზის თავს ხურავს გუმბათი. რთული ორნამენტები ფარავენ ზედა მოცულობის სივრცეს. გადახურვა არ შენარჩუნდა. კ.მ. მამედ-ზადეს სიტყვებით, ამ ნაგებობას აშკარად ეტყობა მუსულმანი ხუროთმოძღვრის აჯემი ნახჩივანელის ხელი. სავარაუდოდ ეს ძეგლი მიეკუთვნება XII საუკუნის ბოლოს ან XIII საუკუნის დასაწყისს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გიულიუსტანის მავზოლეუმი“ ვიკისაწყობში. ↑ Бретаницкий Л. С., Веймарн Б. В. Искусство Азербайджана IV — XVIII веков / Редактор И. А. Шкирич. — Москва: Искусство, 1976. — С. 80. — 272 с. ↑ Мамед-заде К. М. Строительное искусство Азербайджана (с древнейших времён до XIX века) / Научный редактор aкадемик АН Азерб. ССР А. В. Саламзаде. — Баку: Элм, 1983. — С. 36-37.
იბრაჰიმ ისფაჰანლი

იბრაჰიმ ისფაჰანლი (აზერ. İbrahim İsfahanlı; დ. 1887, ტფილისი — გ. 10 ოქტომბერი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინოსა და თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1932). ნამდვილი სახელი — იბრაჰიმ ჰუსეინ–ოღლუ უსეინზადე, ისფაჰანლი — ფსევდონიმია. მას მამა ადრე გარდაეცვალა, რის შემდეგ დაიწყო ფეხსაცმლის საქმის შესწავლა. წერა-კითხვა დედამ — მოლა მასმიმ (ლოქჯანდარის სოფლის მკვიდრი, დღევანდელი დმანისის რაიონი) ასწავლა. ჯერ კიდევ ბავშვობაში, ზუბალაშვილების სახალხო სახლში, როდესაც იგი ესწრებოდა თვითნასწავლი — აზერბაიჯანელი მსახიობების სპექტაკლებს, მას შეუყვარდა თეატრი. 1909 წელს იბრაჰიმმა ითამაშა თავის პირველ სპექტაკლში — ოფიცრის მეუღლე. იგი თამაშობდა მოხეტიალე აზერბაიჯანულ ტრუპებში. გასტროლებზე იმყოფებოდა ირანში (1916), თურქეთში (1918–1919, 1922). დრამატურგების ნარიმან ნარიმანოვის, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევისა და ცნობილი მსახიობების გ.არაბლინსკის, სითგი რუჰულის ხელშეწყობით იქცა აზერბაიჯანული ეროვნული თეატრის მსხვილ მოღვაწედ. 1921 წლიდან დგამდა სპექტაკლებს, როგორც რეჟისორი, ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანულ თეატრს თბილისში (1926–1928 — მთავარი რეჟისორი). 1928 წლის ოქტომბერში გადავიდა ბაქოს აზერბაიჯანული სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. როლებიდან აღსანიშნავის: იაგო, ოტელო, ჰამლეტი (უილიამ შექსპირის „ოტელო“, „ჰამლეტი“), ფრანც მოორი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ჯაფარი (ჯაფარ ჯაბარლის „ცეცხლოვანი საპატარძლო“), ანზორი (სანდრო შანშიაშვილის „ანზორი“). 1930 წლის იანვარში თავისი ძველი კოლეგების დაჟინებული თხოვნით იგი დაბრუნდა თბილისში. 1934 წელს სსრკ-ს სახელმწიფო დონეზე მიიღო მხარდაჭერა საკოლმეურნეო თეატრებმა და ისფაჰანლიმ დაიწყო ადიგიუნის საკოლმეურნეო თეატრის ხელმძღვანელობა (აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის საათლის რაიონის „ადიგიუნის“ კოლმეურნეობა), სადაც მან იღვაწა 1934-1936 წლებში. 1936 წლიდან იგი კვლავ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში. ორი წლით (1947-1949) იგი გაემგზავრა აზერბაიჯანში, იგი იყო ზაქათალის სახელმწიფო თეატრის მთავარი რეჟისორი (1947 წლის ივნისიდან) და ყაზახის (1948 წლის მაისიდან). მათი დახურვის შემდეგ 1949 წელს, კვლავ დაბრუნდა თბილისში, ხელმძღვანელობდა დრამატულ წრეებს დმანისში, მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის აზერბაიჯანული ესტრადის ანსამბლში. დაკრძალულია თბილისში, ძველ მუსულმანურ სასაფლაოზე (დღეს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორია). როგორც რეჟისორმა, მან 40-ზე მეტი სპექტაკლი დადგა. იბრაჰიმ ისფაჰანლი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 252.
ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ

ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ (ლათ. Asio stygius) — ფრინველი ბუსნაირთა რიგის, ყურებიანი ბუების გვარისა. ზრდასრული ფრინველის სხეულის სიგრძეა 38—46 სმ, ხოლო მასა 675 გ. დედლები მამლებთან შედარებით დიდები და მძიმეები არიან. ახასიათებს მუქი საფარველი ღია ფერის ღინღლებით. სახეს შუაში და მის გარშემო გასდევს ვიწრო თეთრი ზოლები. აგრეთვე ახასიათებს ყვითელი თვალები და ე. წ. „ყურები“, რომლებიც გაფრთხილებას აძლევს მტაცებლებს. Хeno-canto, Sharing bird sounds, Asio stygius Stygian Owl — Asio stygius
ზაჰიდ ხალილოვი

ზაჰიდ ისმაილ ოღლი ხალილოვი (აზერ. Zahid İsmayıl oğlu Xəlilov; დ. 14 იანვარი, 1911, თბილისი — გ. 4 თებერვალი, 1974, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ყოფილი პრეზიდენტი (1962–1967). 1944–1960 წლებში იგი ხელმძღვანელობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეორიულ მექანიზმების კათედრას, 1967–1974 წლებში იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 1957–1959 წლებში აკადემიკოს-მდივანი ფიზიკა-მათაემატიკის და ტექნიკური მეცნიერებების, შემდგომ აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე პრეზიდენტი, 1962–1967 აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. სამეცნიერო კვლევების ძირითად დარგებს მიეკუთვნება ფუნქციონალური ანალიზი და მისი გამოყენება ინტეგრალურ და დიფერენციალურ განტოლებებში, ავტომატური საკონტროლო სისტემების მათემატიკური თეორია და მათემატიკის სხვა სფეროები. ზ. ხალილოვი იყო აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი მათემატიკოსთანი, მან დააარსა ფუნქციონალური ანალიზის სკოლის საფუძვლები. ოფიციალური საიტი ამა დაარქივებული 2007-09-25 საიტზე Wayback Machine. აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემია დაარქივებული 2015-04-02 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)