laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ორთქლის ზღვა

ორთქლის ზღვა (ლათ. Mare Vaporum) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილულ მხარეს, მოწმენდილობის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ კიდესა და წვიმების ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეს შორის. მისი ფართობი დაახლოებით 55 ათასი კმ²-ია. ზღვას სახელი დაარქვა იტალიელმა ასტრონომმა ჯოვანი ბატისტა რიჩოლიმ. ორთქლის ზღვას აქვს რღვევების შესამჩნევი სისტემა. უზარმაზარი (დაახლოებით 200 კმ სიგრძის) არიდეოსის ნაპრალი, რომელიც გადის იულიუს კეისრის კრატერის სამხრეთით, გრძელდება ორთქლის ზღვის ფსკერამდე. მის პარალელურად არის კიდევ ერთი შედარებით მოკლე — ჰიგინუსის ნაპრალი, რომლის შუაშია ჰიგინუსის კრატერი. ორთქლის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, ტრისნეკერის კრატერთან, არის ღრმა, ვიწრო ნაპრალები, რომლებიც სხვა მიმართულებით მიდის. ორთქლის ზღვის სანაპიროებზე ჩანს სამი კარგად შემონახული კრატერი: მანილიუსი, ბოშკოვიჩი და აგრიპა. ორთქლის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არის ჰემეს მთები, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით — აპენინები. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Vaporum.
ქაფის ზღვა

ქაფის ზღვა (ლათ. Mare Spumans) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნაყოფიერების ზღვის აღმოსავლეთით და ტალღების ზღვის სამხრეთ-დასავლეთით. მისი დიამეტრი 139 კილომეტრია. შედიოდა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მთვარის ზედაპირის ობიექტების პირველ ოფიციალურ ნომენკლატურაში, რომელიც გამოქვეყნდა ბლაგისა და მიულერის მიერ 1935 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ ქაფის ზღვის მიმდებარე აუზი ჩამოყალიბდა ნექტარულ პერიოდში, ის თავად ცოტა მოგვიანებით, გვიან იმბრიულ პერიოდში უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ზღვის დასავლეთ (მარჯვნივ) კიდეზე არის კრატერი „პტი“ (1976 წლამდე — თანამგზავრული კრატერი Apollonius W). საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Spumans. ↑ Gazetteer of Planetary Nomenclature. International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). ციტირების თარიღი: 2010-08-08. ↑ Карта видимой стороны Луны. ციტირების თარიღი: 2010-08-08 ↑ Lunar.arc.nasa.gov: Mare Spumans. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-21. ციტირების თარიღი: 2010-08-08.
გველების ზღვა

გველების ზღვა (ლათ. Mare Anguis) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილული მხარეს. მისი დიამეტრი 150 კილომეტრია. მდებარეობს კრიზისების ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ეიმარტის კრატერთან. ჩამოყალიბდა ნექტარულ პერიოდში. მთვარის ზღვების უმეტესობის მსგავსად, გველების ზღვა არის ვაკე, რომელიც ამოვსებულია ბაზალტის გაქვავებული ლავით, რის გამოც იგი მუქი ჩანს. ცენტრის სოლენოგრაფიული კოორდინატებია 22°26′N 67°35′E﻿ / ﻿22.43° ჩ. გ. 67.58° ა. გ.﻿ / 22.43; 67.58, სიგრძე 145.99 კმ. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Anguis. ↑ Gazetteer of Planetary Nomenclature. International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). ციტირების თარიღი: 2010-08-08. ↑ Карта видимой стороны Луны. ციტირების თარიღი: 2010-08-07 ↑ Lunar.arc.nasa.gov: Mare Anguis. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-07. ციტირების თარიღი: 2010-08-07.
შეცნობილი ზღვა

შეცნობილი ზღვა (ლათ. Mare Cognitum) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილული მხარეს, ქარიშხლების ოკეანის ჰიპოთეტურ აუზში. ქარიშხლების ოკეანის მრავალი სხვა ნაწილის მსგავსად, ეს ზღვაც დაფარულია გვიან იმბრიულ ეპოქაში ამოფრქვეული ლავით. ჩრდილო-დასავლეთიდან ზღვა შემოიფარგლება რიფეის მთებით, რომლებიც დიდი კრატერების ნაშთებია. შეცნობილ ზღვას ასე ეწოდა, რადგან სწორედ აქ დაეშვა არაერთი ხელოვნური თანამგზავრი: რეინჯერ 7, სერვეიორ 3, აპოლო 12, აპოლო 14. იმის გამო, რომ ზღვის რელიეფი კარგად იყო შესწავლილი კოსმოსური აპარატების დასაჯდომად, ზღვასაც „შეცნობილი“ ეწოდა. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Cognitum.
კონსტანტინე მაკოვსკი

კონსტანტინე მაკოვსკი (რუს. Константи́н Его́рович Мако́вский; დ. [20 ივნისი] (2 მაისი), 1839, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 17 (30) სექტემბერი, 1915, პეტროგრადი) — რუსი მხატვარი, პერედვიჟნიკების ამხანაგობის წევრი. დაიბადა 1839 წლის 20 ივნისს (2 ივლისს) მოსკოვში, ცნობილი რუსი ხელოვნების მოღვაწის იგორ ივანეს ძე მაკოვსკის ოჯახში. ის იყო მხატვრების — ალექსანდრა, ნიკოლოზ და ვლადიმირ მაკოვსკების ძმა. მათი უმცროსი და, მარია მაკოვსკაია მსახიობი იყო. 1851 წელს შევიდა მოსკოვის ხელოვნების სასწავლებელში, სადაც პირველი სტუდენტი გახდა და ყველა შესაძლო ჯილდო მოიპოვა. 1858 წელს სწავლა დაიწყო სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში. 1860 წლიდან მონაწილეობდა აკადემიის გამოფენებში. მოგვიანებით კონსტანტინე მაკოვსკი შეუერთდა პერედვიჟნიკების შემოქმედებით გაერთიანებას და მონაწილეობდა მათ გამოფენებში. კონსტანტინე მაკოვსკის სტილში შესამჩნევი ცვლილებები შევიდა 1870--იან წლებში ეგვიპტესა და სერბიაში მოგზაურობის შემდეგ. მისი სოციალური და ფსიქოლოგიური პრობლემების ინტერესები შეიცვალა ფერისა და ფორმის მხატვრული პრობლემებით. 1880-იან წლებში მაკოვსკიმ პოპულარობა მოიპოვა როგორც პორტრეტებისა და ისტორიული სურათების მოდურმა ავტორმა და იმ დროისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი რუსი მხატვარი გახდა. 1889 წლის მსოფლიო გამოფენაზე პარიზში მან დიდი ოქროს მედალი დაიმსახურა თავისი სურათებისთვის. 1915 წელს, იმ პერიოდის ბევრ სხვა მხატვართან ერთად, მონაწილეობდა „მხატვრული რუსეთის აღორძინების საზოგადოების“ ჩამოყალიბებაში. იმავე წლის სექტემბერში უბედური შემთხვევის მსხვერპლი (მის ეკიპაჟს ტრამვაი დაეჯახა) გახდა და 17 (30) სექტემბერს პეტროგრადში გარდაიცვალა. დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრის ნიკოლსკის სასაფლაოზე იმპერატრიცა მარიას პორტრეტი გრაფინია სოფია სტროგანოვას პორტრეტი დიმიტრი თვითმარქვიას აგენტები კლავენ ფიოდორ გოდუნოვს. 1862 ივანე მრისხანეს სიკვდილი საქორწილო წვეულება. 1883 მკითხაობა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კონსტანტინე მაკოვსკი“ ვიკისაწყობში. ↑ Artnet — 1998. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q874430"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266566"></a>
შემცდარი

„შემცდარი“ — ირლანდიელი რომანისტისა და კინორეჟისორის, ნილ ჯორდანის რომანი, რომელიც გამოქვეყნდა 2011 წელს ჯონ მიურეის მიერ დიდ ბრიტანეთში და Soft Skull Press-ის მიერ აშშ-ში. მან მოიგო როგორც Irish Book Award, ასევე Kerry Group Irish Fiction Award-ი. რომანი მოთხრობილია კევინ ტანდერის თვალთახედვით, რომელიც იზრდება 1960-იანი წლების დუბლინში, ბრემ სტოკერის სახლის მეზობლად. კევინს ჰყავს ორეული, ჯერალდი, რომელშიც ხშირად ცდებიან. ჯერალდი ცხოვრობს უფრო დახვეწილ პალმერსტონის პარკში და სწავლობს ბელვედერის კოლეჯში. თხრობა იწყება ჯერალდის დაკრძალვით, სადაც კევინი შეხვდება ჯერალდის ქალიშვილ ემილის. რომანის დარჩენილი ნაწილი ემილისათვის დაწერილი ახსნის ფორმას იღებს იმის შესახებ, თუ როგორ იყო გადაჯაჭვული მისი და მამამისის ცხოვრება წლების განმავლობაში. 2011, დიდი ბრიტანეთი, ჯონ მიურეი, ISBN 1-84854-418-9, გამოცემის თარიღი 06 იანვარი 2011 2011, დიდი ბრიტანეთი, ჯონ მიურეი, ISBN 1-84854-420-0, გამოცემის თარიღი 06 იანვარი 2011 2011, დიდი ბრიტანეთი, ჯონ მიურეი, ISBN 1-84854-419-7, გამოცემის თარიღი 23 ივნისი 2011 2011, აშშ, Soft Skull Press, ISBN 1-59376-433-2, გამოცემის თარიღი, 20 დეკემბერი 2011 ↑ "Neil Jordan, great Irish novelist" The Irish Times. 2010-12-24. Retrieved 2011-01-04. ↑ 2.0 2.1 www.fantasticfiction.co.uk Retrieved 17 Nov 2013 ↑ Cían Nihill (2 June 2011). „Neil Jordan wins major literary award for second time“. The Irish Times. ციტირების თარიღი: 23 September 2011.
დეკრეტული დრო

დეკრეტული დრო — ერთი საათით წინ გადაწეული ზოლური დრო. თავდაპირველად შემოღებულ იქნა რსფსრ-ში 1919 წლის 18 თებერვლის დეკრეტით, ხოლო სსრკ-ში სახკომსაბჭოს 1930 წლის 16 ივნისის დაადგენილებით დღის სინათლისა და ელექტროენერგიის რაციონალურად გამოყენების მიზნით. დეკრეტული დროის III სასაათო ზოლი, რომელშიც მოთავსებული იყო საქართველო მთლიანად, 4 საათით უსწრებდა მსოფლიო დროს. 1919 წლის 1 აპრილიდან 18 თებერვლის დეკრეტის საფუძელზე რსფსრ-ის ტერიტორიაზე ამოქმედდა სპეციალური ზოლური დრო. 1930 წლიდან აღნიშნული დრო ამოქმედდა სსრკ-ს ტერიტორიაზეც. 1981 წელს დამატებით შემოღებული იყო საზაფხულო დრო. მარტის ბოლო კვირადღიდან სექტემბრის ბოლო კვირადღემდე საათი იწეოდა კიდევ 1 საათით, რაც ფაქტობრივად ორმაგ საზაფხულო დროს შეესაბამებოდა და კიდევ მეტ ეკონომიკურ ეფექტიანობას იძლეოდა. ამგვარად, სსრ კავშირის ყოველი დასახლებული პუნქტის მოსახლეობა ცხოვრობდა არა იმ ზოლოს დროით, რომელშიც აღებული პუნქტი მდებარეობდა, არამედ ყოველი წლის 1 ოქტომბრიდან - 1 აპრილამდე მეზობელი, აღმოსავლეთით მდებარე პირველი ზოლის დროით, ხოლო 1 აპრილიდან - 1 ოქტომბრამდე — აღმოსავლეთით მდებარე მეორე ზოლის დროით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 450. ხარაძე ე., „ასტრონომიის საფუძვლები“ : 2 ტომად : ტომი I, 1991, გვ. 120-122 ↑ 1.0 1.1 Декрет Совета Народных Комиссаров. О введении счета времени по международной системе часовых поясов
ჰერინგის სხეულები

ჰერინგის სხეულები ან ნეიროსეკრეტორული სხეულები — სტრუქტურები, რომლებიც გვხვდება ჰიპოფიზის უკანა წილში. ისინი წარმოდგენილნი არიან ჰიპოთალამური აქსონების ტერმინალებში, სადაც დროებით ინახება ჰორმონები. ისინი ნეიროსეკრეტორული ტერმინალებია. ანტიდიურეზული ჰორმონი (ADH) და ოქსიტოცინი, ორივე მათგანი ინახება ჰერინგის სხეულებში, თუმცა არა ერთდროულად, ცალკეულ ჰერინგის სხეულში. გარდა ამისა, ჰერინგის თითოეული სხეული შეიცავს ATP და ნეიროფიზინს. ნეიროფიზინები შემაკავშირებელ ცილებს წარმოადგენენ, რომელთაგან ორი ტიპი არსებობს: ნეიროფიზინი I და ნეიროფიზინი II, რომლებიც უკავშირდებიან შესაბამისად ოქსიტოცინს და ADH-ს. ნეიროფიზინი და ჰორმონი ქმნის კომპლექსს, რომელიც ითვლება ერთ ცილად და ინახება ნეიროჰიპოფიზში. ჰიპოთალამუსის მიერ სტიმულირებისას, სეკრეტორული გრანულები ათავისუფლებენ ჰორმონებს სისხლში. სუპრაოპტიკური ბირთვების ბოჭკოები მონაწილეობენ ADH-ის სეკრეციაში; პარავენტრიკულური ბირთვები კი ოქსიტოცინის.[3] აღნიშნული ანატომიური სტრუქტურა პირველად აღწერა პერს თეოდორ ჰერინგმა 1908 წელს. ↑ Kwang W. Jeon (18 August 2005). International Review of Cytology: A Survey of Cell Biology. Gulf Professional Publishing, გვ. 143–. ISBN 978-0-12-364649-1.  ↑ თარგი:KansasHistology ↑ Mescher, Anthony L. (2013) Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas, 13th, McGraw-Hill Medical. ISBN 978-0071780339.
მსოფლიო დრო

მსოფლიო დრო — გრინვიჩის ობსერვატორიის ძველ ადგილსამყოფელზე გამავალი, ე. წ. საწყისი (ნულოვანი) მერიდიანის საშუალო მზისიერი დრო. წინათ ყოველ ქალაქში თავისი საკუთარი ადგილობრივი დროის მიხედვით ცხოვრობდნენ. ეს დასაშვები იყო იმ დროს, როცა ტრანსპორტი, კავშრიგაბმულობა, ეკონომიკა, ქალაქებსა და ქვეყნებს შორის ურთიერთობა არ იყო საკმარისად განვითარებული. შემდგომში, საზოგადოებრივი ცხოვრების ყოველმხრივ განვითარებასთან ერთად, სულ უფრო და უფრო ძნელი ხდებოდა ასეთ მდგომარეობასთან შეგუება. ამიტომ ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნეში დაიდო საერთაშორისო შეთანხმება, რათა მთელი დედამიწის ზურგზე ერთი დრო, სახელდობრ, გრინვიჩის ობსერვატორიაზე გამავალი მერიდიანის ანუ ნულოვანი მერიდიანის შესაბამისი დრო შემოეღოთ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 175. ხარაძე ე., „ასტრონომიის საფუძვლები“ : 2 ტომად : ტომი I, 1991, გვ. 115-116
ბაზოფილური უჯრედი

წინა ჰიპოფიზის ბაზოფილი - წარმოადგენს წინა ჰიპოფიზის უჯრედის ტიპს, რომელიც აწარმოებს ჰორმონებს. მას უწოდებენ ბაზოფილს, ვინაიდან ის არის ბაზოფილური (ადვილად იკავშირებს ფუძეებს) და ჩვეულებრივ იღებება შედარებით მკვეთრ ლურჯ ან მეწამულ ფერად. აღნიშნული ბაზოფილების შემდგომი კლასიფიკაცია ხდება მათ მიერ წარმოქმნილი ჰორმონების მიხედვით. (როგორც წესი, შეუძლებელია ამ ტიპის უჯრედების განსხვავება შეღებვის სტანდარტული ტექნიკის გამოყენებით.) *წარმოიქმნება მხოლოდ ორსულობისას განვითარებადი ემბრიონის მიერ. ↑ თარგი:BUHistology
მეტაგალაქტიკა

მეტაგალაქტიკა (მეტა... და გალაქტიკა), დაკვირვებადი სამყარო — ჩენი გალაქტიკისა და მის გარეთ მდებარე ყველა დაკვირვებადი გალაქტიკის ერთობლიობა და მათ მიერ მოცული სივრცე. თანამედროვე ტელესკოპებით დაკვირვებისათვის მისაწვდომ გალაქტიკათა რაოდენობა შეფასებულია დაახლოებით ერთი მილიარდით, მეტაგალაქტიკის რადიუსი კი — 10-15 მლრდ სინათლის წლით. სხვა სიტყვებით მეტაგალაქტიკა მთელი სამყაროს ის ნაწილია, რომლის დაკვირვება და შემეცნება ხორციელდება თანამედროვე ხერხებითა და იარაღებით. ამდენად მეტაგალაქტიკის ზომები და მასში შემავალ გალაქტიკათა რიცხვიც მატულობს იარაღების სიმძლავრის ზრდასა და მეთოდების დამუშავებასთან ერთად. მიუხედავად ამისა, ჯერ შემჩნეული არაა მის თანამედროვე საზღვრებზე გალაქტიკათა სიხშირის სისტემატური კლება, რაც შეიძლებოდა ახსნილიყო მეტაგალაქტიკის კიდეებთან მიახლოებით. მეტაგალაქტიკის ცნება შემოღებულ იქნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. ამავე პერიოდში დაიწყო მისი კვლევაც. დამტკიცდა, რომ ჩვენი გალაქტიკა შემოსაზღვრული ვარსკვლავთა სისტემაა, ხოლო მის მიღმა „გაფანტულია“ სხვა ასევე განმხოლოებული გალაქტიკები. ისინი გროვებად ერთიანდებიან. მაგალითად ჩვენი გალაქტიკა შედის გალაქტიკების ადგილობრივ სისტემაში, რომელიც ათეულ სხვა გალაქტიკასთან ერთად კიდევ უფრო დიდ სისტემაში შედის. გალაქტიკებს შორის სივრცეში არსებობს ცალკეული ვარსკვლავები, აირი, კოსმოსური მტვერი, კოსმოსური სხივები, ელექტრომაგნიტური გამოსხივება. ნივთიერების საშუალო სიმკვრივე მეტაგალაქტიკაში არ აღემატება 10-30 გ/სმ3. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 604.
.so

.so — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) სომალისთვის. (ინგლისური) .so დომენის whois მონაცემები ვებ-საიტზე IANA
აციდოფილური უჯრედი

სახელწოდება „აციდოფილი“ გამოიყენება წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში ორი სხვადასხვა ტიპის უჯრედის აღსანიშნად, რომლებიც კარგად იღებება მჟავა საღებავებით. სომატოტროპები, რომლებიც სეკრეტირებენ ზრდის ჰორმონს (პეპტიდური ჰორმონი) ლაქტოტროპები, რომლებიც სეკრეტირებენ პროლაქტინს (პეპტიდური ჰორმონი) სტანდარტული შეღებვის ტექნიკის გამოყენებისას, შეუძლებელია მათი განსხვავება ერთმანეთისგან (თუმცა ისინი შეიძლება განირჩეოდნენ ბაზოფილებისა და ქრომოფობებისგან) და, შესაბამისად, იდენტიფიცირებულნი არიან უბრალოდ "აციდოფილებად". ↑ თარგი:BUHistology
სომატოტროპული უჯრედი

სომატოტროპები (ბერძნულიდან sōmat ნიშნავს "სხეულს" და tropikós -"მოქცევას ან ცვლილებას") — უჯრედები წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში, რომლებიც წარმოქმნიან ზრდის ჰორმონს (სომატოტროპინი). სომატოტროპული უჯრედები შეადგენენ წინა ჰიპოფიზის უჯრედების დაახლოებით 30-40%-ს.  ისინი სომატოტროპინ-რილიზინგ ჰორმონის (GHRH, ან სომატოკრინინი) საპასუხოდ გამოყოფენ ზრდის ჰორმონს (GH) ან ინჰიბირებულნი არიან GHIH-ით (სომატოსტატინი). ორივე მათგანი ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზური პორტალური სისტემის ვენით და მეორადი წნულით ხვდება ჰიპოფიზში. როდესაც სომატოტროპინის დონე ორგანიზმში დაბალია, ექიმმა შეიძლება დანიშნოს ადამიანის ზრდის ჰორმონი, როგორც პრეპარატი. სომატოტროპის სეკრეციის ნაკლებობამ მომწიფებამდე ან ახალი ძვლოვანი ქსოვილის ზრდის დასრულებამდე შეიძლება გამოიწვიოს ნანიზმი. ზრდის ჰორმონის ჭარბი რაოდენობა ჩვეულებრივ გამოწვეულია სომატოტროპული უჯრედების მიერ ჰორმონის ჭარბი სეკრეციის გამო წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში. სომატოტროპინის ჭარბმა სეკრეციამ მომწიფებამდე ან ახალი ძვლოვანი ქსოვილის ზრდის დასრულებამდე შეიძლება გამოიწვიოს გიგანტიზმი, დაავადება, რომელიც ხასიათდება სხეულის ჭარბი ზრდით (მაგ. 7 ფუტზე მეტი სიმაღლის) და უჩვეულოდ გრძელი კიდურებით. სქესობრივი მომწიფების შემდეგ ზრდის ჰორმონის ჭარბმა სეკრეციამ შეიძლება გამოიწვიოს აკრომეგალია - დაავადება, რომელიც იწვევს ხელების, თავის, ყბის და ენის არანორმალურ ზრდას. აკრომეგალიასთან დაკავშირებული ზოგიერთი სიმპტომი მოიცავს: ძლიერ ოფლიანობას, ცხიმიან კანს, დიაბეტს, მაღალ არტერიულ წნევას, შარდში კალციუმის მატებას, და ფარისებრი ჯირკვლის შეშუპებას და ართრიტს. მსხვილფეხა რქოსანთა სომატოტროპინი გვხვდება პირუტყვის ჰიპოფიზში, სტრუქტურით განსხვავდება ადამიანის ჰიპოფიზის ზრდის ჰორმონისგან და ბიოლოგიურად არააქტიურია ადამიანში. მსხვილფეხა რქოსანთა სომატოტროპინი არეგულირებს წარმოებული რძის მოცულობას. ძროხის რეკომბინანტულ სომატოტროპინს (rBST) იყენებენ ძროხებში რძის წარმოების გასაზრდელად. ↑ Hall, John E. (2021). Guyton and Hall textbook of medical physiology, Michael E. Hall, 14th. Philadelphia, PA. ISBN 978-0-323-59712-8. OCLC 1129099861.
ლაქტოტროპული უჯრედი

ლაქტოტროპული უჯრედი (ასევე ცნობილია, როგორც პროლაქტინის უჯრედი, ეპსილონის აციდოფილი, ლაქტოტროპი, ლაქტოტროფი, მამოტროფი, მამოტროფი) — უჯრედი წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში, რომელიც წარმოქმნის პროლაქტინს ჰორმონალური სიგნალების საპასუხოდ, დოფამინისა (რომელიც არის მაინჰიბირებელი და თირეოტროპინ-რილიზინ ჰორმონები) და ესტროგენის ჩათვლით (განსაკუთრებით ორსულობის დროს), რომლებიც ასტიმულირებენ ამ უჯრედებში ჰორმონის სინთეზს და სეკრციას. დოფამინის მაინჰიბირებელი ეფექტები აჭარბებს TRH-ის მასტიმულირებელ ეფექტს არაორსულ, სქესობრივად მომწიფებულ მდედრებში, რომლებშიც არ მიმდინარეობს ლაქტაცია. პროლაქტინი მონაწილეობს სარძევე ჯირკვლების მომწიფებაში და რძის გამოყოფაში ოქსიტოცინთან, ესტროგენთან, პროგესტერონთან, გლუკოკორტიკოიდებთან და სხვა ჰორმონებთან ერთად. პროლაქტინის უჯრედები აციდოფილურია ჰემატოქსილინისა და ეოზინის შეღებვისადმი და შეადგენენ წინა ჰიპოფიზის ჯირკვლის უჯრედთა დაახლოებით 20%-ს. თუ ეს უჯრედები განიცდიან სიმსივნურ ტრანსფორმაციას, ისინი წარმოშობენ პროლაქტინომას, ჰიპოფიზის ადენომას. ↑ Al-Chalabi, Mustafa; Bass, Autumn N.; Alsalman, Ihsan (2022) Physiology, Prolactin. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing.
თეთრხელა გიბონი

თეთრხელა გიბონი (ლათ. Hylobates lar) — მაიმუნი პრიმატების რიგის გიბონისებრთა ოჯახისა. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სახეობა ოჯახიდან და ხშირად გვხვდება ზოოპარკებში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Lar gibbon“ ვიკისაწყობში. ფოტოები
ტრიანგულაციის პუნქტი

ტრიანგულაციის პუნქტი, ტრიგონომეტრიული პუნქტი, გეოდეზიური ნიშანი — გეოდეზიური პუნქტი, რომლის მდებარეობა დედამიწის ზედაპირზე განსაზღვრულია ტრიანგულაციით, ხოლო სიმაღლე ზღვის დონიდან — გეომეტრიული ან ტრიგონომეტრიული ნიველებით. საკუთრივ, ტრიანგულაცია ეწოდება საყრდენი გეოდეზიური პუნქტების ქსლის შექმნის ერთ-ერთ მეთოდს. ჩვეულებრივ, ტრიანგულაციის პუნქტების კოორდინატების განსაზღვრისათვის მანძილები მიღებულია 20–30 კილომეტრი, იშვიათ შემთხვევაში 200–300 კილომეტრს აღწევს, ხოლო საგანგებო მიზნებისათვის პირდაპირი და შებრუნებული ამოცანების ამოხსნა საჭირო ხდება 20000 კილომეტრამდე. გეოდეზიური კოორდინატები, შვეულის გადახრები საჭიროა ვიცოდეთ რედუქციასთან დაკავშირებული შესწორებების და სიმაღლეების გამოთვლისათვის, ხოლო ასტრონომიულ პუნქტებზე შვეულის გადახრის ცოდნა საჭიროა მათი გეოდეზიური კოორდინატების განსაზღვრისათვის. ტრიანგულაციის პუნქტი სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებული სახელწოდებით არის ცნობილი, მაგალითად, ჩრდილოეთ ამერიკაში ეწოდება ტრიგონომეტრიული სადგური ან ტრიანგულაციის სადგური, დიდ ბრიტანეთში ტრიგოპუნქტი, ირლანდიაში ტრიგოსვეტი, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში ტრიგოსადგური, სამხრეთ აფრიკაში ტრიგოშუქურა და ა.შ. ნიკოლოზ თევზაძე, საინჟინრო გეოდეზია : 10 ნაწილად : ნაწილი II, თბ: განათლება, 1974.
შავხელა გიბონი

შავხელა გიბონი (ლათ. Hylobates agilis) — მაიმუნი გიბონისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ინდონეზიაში (კუნძული სუმატრა), მალაიზიასა და ტაილანდში. საცხოვრებელი არეალის განადგურებისა და ბრაკონიერობის გამო, შავხელა გიბონი საფრთხეში მყოფ სახეობად არის გამოცხადებული. შეფერილნი არიან შავად და წითელ-ყავისფრად. წარბები ღია ფერისაა, მამლებს თეთრი ან ღია ნაცრისფერი ლოყები აქვთ. ისინი დედლებზე დიდები არიან. სხეულის სიგრძეა 44–63,5 სმ, ხოლო წონა 4–6, საშუალოდ 5, ზოგიერთ შემთხვევაში 8 კგ-ია. იკვებებიან ხილით, ზოგჯერ ხის ფოთლებით, ყვავილებითა და მწერებით. Gibbon Conservation Center (ინგლისური) Hylobates agilis დაარქივებული 2017-05-30 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Fact sheet: agile gibbon (pdf). EAZA Ape Campaign (2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-03. ციტირების თარიღი: 6 January 2012. ↑ 2.0 2.1 Kuester, J.. (2000)Hylobates agilis. Animal Diversity Web. ციტირების თარიღი: 6 January 2012.
ნიკოლოზ თევზაძე

ნიკოლოზ არტემის ძე თევზაძე (დ. 9 მაისი, 1908 — გ. 24 იანვარი, 1985) — ქართველი გეოდეზისტი და მარკშაიდერი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1962), სა­­ქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი (1930) და საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1936). 1941–85 წლებში იყო სპი-ის (ამჟამად სტუ) საინჟინრო გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის კათედრის გამგე. კითხულობდა ლექციებს თსუ-ში, სოხუმისა და ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში. თევზაძის შრომები ეხება უმაღლესი გეოდეზიის, გეოდეზიური ასტრონომიის, გეოდეზიური გრავიმეტრიის, ტოპოგრაფიის, გეოდეზიურ და სამარკშაიდერო განაზომთა მათემატიკური დამუშავების თეორიულ საფუძვლებს. ავტორია საინჟინრო გეოდეზიის ათტომიანი სახელმძღვანელოსი (1974–85), რომელშიც მოცემულია გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის ძირითადი საკითხები. ამ ნაშრომისათვის თევზაძეს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1988). თევზაძის შრომების საფუძველზე ჩამოყალიბდა ახალი ­სპეციალობა — საინჟინრო გეოდეზია. ხელმძღვანელობდა და უშუალოდ მონაწილეობდა რთული გეოლოგიური პირობების მქონე თბილისის მეტროპოლიტენის, სპორტის სასახლის და მსოფლიოში უნიკალური ენგურჰესის თაღოვანი კაშხლის გეოდეზიური საფუძვლის პროექტირებასა და მის განხორციელებაში. წლების განმავლობაში იყო სსრ კავშირის სახმშენის სამეცნიერო-ტექნიკური საბჭოს, ასტრონომიულ-გეოდეზიური საზოგადოების საქართველოს განყოფილების პრეზიდიუმის, სა­ქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დედამიწის ქერქის კომპლექსური გამოკვლევის სამეცნიერო საბჭოს, ბუნების დაცვის საზოგადოების რესპუბლიკური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი; საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ახალი კორპუსების მშენებლობის პირველი მთავარი ინჟინერი საზოგადოებრივ საწყისებზე. 1973–85 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა რედაქციის გეოდეზიის სექციის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სა­ხელმწიფო ჯილდოები. განაზომთა შეცდომების თეორია, ნაწ. 1, თბ., 1957; განაზომთა ალბათობის თეორია და მათემატიკური სტატისტიკა, თბ., 1960; უმცირეს კვადრატთა მეთოდი, თბ., 1964; საინჟინრო გეოდეზია, [ტ.] 1–10, თბ., 1974–85. პაპავა თ., ჯავრი­შვი­ლი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 647.
მოყავისფრო-მონაცისფრო გიბონი

მოყავისფრო-მონაცისფრო გიბონი (ლათ. Hylobates muelleri) — პრიმატი გიბონისებრთა ოჯახისა. სხვა გიბონებისაგან განსხვავებით, დედალ-მამლის ბეწვის შეფერილობა ერთმანეთისაგან არ განსხვავდება. ორივე სქესის ცხოველის ბეწვი რუხი ან ყავისფერია, დრუნჩზე უფრო ღიაა. თავზე ხშირად აქვთ მუქი ლაქა. მასა 4-დან 8 კგ-მდე მერყეობს, რაც მას ყველაზე პატარა გიბონად აქცევს. მეხეური ცხოველია. ბინადრობს წვიმიან ტყეებში. თითქმის მთელ დროს ხეზე ატარებს, მის ვარჯზე გრძელი ხელების დახმარებით გადაადგილდება. ცხოვრობენ წყვილებად და თავის ტერიტორიას სხვა წყვილებისაგან იცავენ. კვების რაციონი უპირატესად ხილისაგან შედგება. სქესობრივ ქცევაზე ცოტა რამაა ცნობილი, თუმცა მიიჩნევა, რომ სხვა გიბონებისაგან ამ მხრივ დიდად არ უნდა განსხვავდებოდეს. კუნძულ კალიმანტანის ენდემია, სახლობს მის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში. გვხვდება რიგ დაცულ ტერიტორიებზე, როგორიცაა ბეტუნგ-კერიჰუნის, კუტაისა და ტანჯუნგ-პუტინგის ეროვნული პარკები და სხვ. ცნობილია 3 ქვესახეობა: Hylobates muelleri muelleri Hylobates muelleri abbotti Hylobates muelleri funereus ფოტოსურათები ხმის ჩანაწერები გიბონის კონსერვაციის ცენტრი (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bruening, S.. Hylobates muelleri: Information. Animal Diversity Web. ციტირების თარიღი: 2013-12-14. ↑ Mammal Species of the World — Browse: muelleri. ციტირების თარიღი: 2013-12-14.
.yt

.yt — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) მაიოტასათვის. (ინგლისური) .yt დომენის whois მონაცემები ვებ-საიტზე IANA (ინგლისური) .yt-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-12-24 საიტზე Wayback Machine.