laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მიტოვებული ციხე-სიმაგრის საიდუმლო

მიტოვებული ციხე-სიმაგრის საიდუმლო (რუს. Тайна заброшенного замка) — მწერალ ალექსანდრე ვოლკოვის მიერ ჯადოსნური ქვეყნის შესახებ დაწერილი რომანების სერიის მეექვსე და უკანასკნელი ტომი. იმის გამო, რომ ავტორი მის გამოცემას ვერ მოესწრო, არსებობდა ვარაუდი, რომ წიგნის დასრულებაში მას მონაწილეობა არ მიუღია. მხატვარმა ლეონიდ ვლადიმირსკიმ დაადასტურა ეს, ახსენა რა თანაავტორი - ალა სტროილო, პოეტი და რედაქტორი. უკანასკნელ რომანში მოთხრობილია კოსმოსურ ხომალდ „დიავონა“-ს სესახებ, რომელიც პლანეტა რამერიადან დედამიწაზე ჩამოდის. ამ პლანეტის მოსახლეობა იყოფა არზაკებად და მენვიტებად, რომელთა მმართველია გვან-ლო. არზაკები არიან ნიჭიერნი და შრომისმოყვარენი, მაგრამ მენვიტები მათ მართავენ ჰიპნოზის საშუალებით. უცხოპლანეტელები, რომლებიც სხივიანი იარაღით აღჭურვილები არიან, გურიკაპის ძველი სასახლის მიდამოებში საკუთარ ბანაკ რანავირს აარსებენ და ცდილობენ ჯადოსნური ქვეყნის დაპყრობას. მაგრამ დასახმარებლად ენი და ტიმი მოდიან. ამჯერად მათ ახლავთ ალფრედ კანინგი (წიგნის „მიწისქვეშეთის შვიდი მეფე“ პერსონაჟი). ჯადოსნური ქვეყნის მაცხოვრებლები მათი დახმარებით დამპყრობლებს დიდ წინააღმდეგობას უწევენ. საბოლოოდ არზაკები დასაძინებელი წყლის დახმარებით აძინებენ ყველა მენვიტს, გარდა კაუ-რუკისა, რომელიც არზაკთა მხარეს გადადის. კაუ-რუკი ამცნობს რამერიას, რომ დედამიწა სიცოცხლისათვის გამოუდეგარია და მისი დაპყრობის მცდელობები უნდა შეწყდეს. ამის შემდეგ რამერიელთა ხომალდი შინ ბრუნდება. ზურმუხტის ქალაქის მოყვარულთა გვერდი დაარქივებული 2017-07-28 საიტზე Wayback Machine.
ამანც გრესლი

ამანც გრესლი (Amanz Gressly; დ. 17 ივლისი 1814, ბერშვილი — გ. 13 აპრილი 1865, ბერნი) — შვეიცარიელი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. გრესლი თანამედროვე პალეოეკოლოგიისა და სტრატიგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. ამანც გრესლი დაიბადა ბერშვილში (შვეიცარია). 1834 წელს სტრასბურგში დაიწყო მედიცინის შესწავლა, თუმცა მოგვიენებით მოღვაწეობა გააგრძელა გეოლოგიაში. შრომაში „Observations géologiques sur le Jura Soleurois“ ჩამოაყალიბა მოძღვრება ფაციესების შესახებ. ფაციესური ანალიზის მონაცემებით, გრესლიმ პირველმა მოახერხა პალეოგეოგრაფიული რუკების შედგენა. იგი იყო XIX საუკუნის გეოლოგიის ერთ-ერთი გამოჩენილი მკვლევარი. 1838 წელს შემოიღო ფაციესის ცნება დანალექი ქანებისათვის, რომლებიც ერთნაირ პირობებში არიან წარმოშობილი და ამიტომ ერთნაირი ლითოლოგიური და პალეონტოლოგიური ნიშნები ახასიათებთ. ამრიგად გრესლიმ მეცნიერებაში შემოიღო ფაქტების ახალი კატეგორია და მეცნიერებაში საფუძველი ჩაუყარა ახალ დისციპლინას — მოძღვრებას ფაციესების შესახებ. ფაციესებზე მოძღვრებას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ ჟ. მარკუ, ფ. ლანგი და სხვ. გრესლი იმ პიროვნებათა რიცხვს ეკუთვნის, რომელმაც თანამედროვე გეოლოგიას ჩაუყარა საფუძველი. თუმცა დღესაც არ არსებობს მისი იდეების ერთიანი ანალიზი. თანამედროვე დროში არსებობს ფაციესების მრავალგვარი კლასიფიკაცია. როგორც ჩანს გრესლიმ უმძიმესი ცხოვრება გაატარა, საყოველთაო ბიოგრაფიული ცნობები მისი ცხოვრების შესახებ არ მოგვეპოვება. იქ, სადაც კი არსებობს სტატია ან თხზულება გეოლოგიაში ყველგან არის მოხსენებული გრესლი როგორც მკვლევარი, მეცნიერი რომელმაც პირველმა შენიშნა და მეცნიერულად აღწერა ფაციესური მოვლენები. 1861 წელს მოგვცა ხმელთაშუა ზღვის ფაუნის მოკლე ეკოლოგიური აღწერა. ახლოს თანამშრომლობდა ლუი აგასისთან. ბავშვობიდანვე განიცდიდა ფსიქიკურ აშლილობას. 1860-იან წლებში მისი ჯანმრთელობა გაურესდა. 1864 წელს იწვა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. 1865 წლის 13 აპრილს გრესლი ინსულტით გარდაიცვალა. Observations géologiques sur le Jura Soleurois; Bde. 1-3. In: Neue Denkschriften der allg. schweizerischen Gesellschaft für die gesammten Naturwissenschaften; Bd. 2, 4, 5. Neuchâtel: Imprimerie de Petitpierre, 1838-1841. Amanz Gressly's Briefe = Lettres d'Amand Gressly, le géologue jurassien (1814-1865) / rassemblées et annotées par le Dr. Louis Rollier. Moutier: Imprimerie du „Petit Jurassien“, 1911. ამანც გრესლის როლი თანამედროვე სტრატიგრაფიისათვის (ინგლისური) დინოზავრი Gresslyosaurus-ის შესახებ დაარქივებული 2006-03-25 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ამანც გრესლის შესახებ[მკვდარი ბმული] (გერმანული) Alfred Hartmann: Amanz Gressly. In: Gallerie berühmter Schweizer der Neuzeit; Bd. 1. Baden: Friedrich Hasler, 1868. Hugo Ledermann: Die wissenschaftliche Bedeutung von Amanz Gressly. In: Jurablätter; 27(1965), S. 70-72. ↑ http://global.britannica.com/biography/Amanz-Gressly ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
ნიკოლოზ გვოზდეცკი

ნიკოლოზ ანდრიას ძე გვოზდეცკი (რუს. Гвоздецкий, Николай Андреевич; დ. 15 დეკემბერი [ძვ. სტ. 2 დეკემბერი], 1913, პეტერბურგი — გ. 10 ოქტომბერი, 1994, მოსკოვი) — რუსი გეოგრაფი. კარსტის მკვლევარი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. რსფსრ დამსახურებული მოღვაწე (1974). სკკპ წევრი 1971 წლიდან. ნიკოლოზ ანდრიას ძე გვოზდეცკი დაიბადა 1913 წლის 15 დეკემბერს, ქალაქ პეტერბურგში, მამამისის განათლებით აგრონომის — ანდრია გვოზდეცკისა და დედამისის — პროფესიით მასწავლებლის სერაფიმა ნიკოლოზის ასულის ოჯახში. 1948 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. ამ პერიოდში მკვლევარმა არაერთი საყურადღებო ნაშრომი გამოაქვეყნა, რომელიც მიეძღვნა კარსტის საკითხებსა და მათ პრობლემებს. აქტიურად მონაწილეობდა სამეცნიერო ექსპედიციებში, გვოზდეცკიმ აღმოაჩინა და პირველმა აღწერა მდინარე ანგარის მარჯვენანაპირეთში არსებული თაბაშირის კარსტი. 1950 წლის ზაფხულში შეისწავლა ყარათაუს ქედის კარსტი, შემდეგ ამიერკავკასიის ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა. იმყოფებოდა ყირიმში, კავკასიაში, კარპატებში და ა.შ. დაჯილდოებულია სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით, ხუთი მედლით. სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობაში გაწეული დიდი სამუშოებისათვის მიენიჭა სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების დიდი ოქროს მედალი (1991). 1974 წელს მიენიჭა ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის დიდი ოქროს მედალი. მინიჭებული აქვს ასევე დიმიტრი ანუჩინის სახელობის პრემია (1969). 54 მონოგრაფიის და 800-მდე სამეცნიერო ხასიათის სტატიის ავტორია. ნიკოლოზ გვოზდეცკის სახელობისაა კარსტული შახტი ყირიმში და მსხვილი გროტები ურალსა და ციმბირში. Карст, 2 изд., М., 1954; Физическая география Кавказа, вып. 1—2, М., 1954—58; Кавказ, М., 1963; Физико-географическое районирование СССР, М., 1968 (თანაავტ.); Советские географические исследования и открытия, М,, 1967; История открытия и исследования Советской Азии, М., 1969 (თანაავტ.). ნიკოლოზ გვოზდეცკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ნიკოლოზ გვოზდეცკის ბიოგრაფია დაარქივებული 2018-06-27 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ნიკოლოზ გვოზდეცკის ბიოგრაფია დაარქივებული 2018-06-27 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Меннер В. В., Спиридонов А. И. Известный советский географ и карстовед (К 60-летию Николая Андреевича Гвоздецкого) // Землеведение. Новая серия. Т. Х (L), 1974. С. 228–244. ↑ Library of Congress Authorities — Library of Congress. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454"></a> ↑ Гвоздецкий Николай Андреевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ეჟენ ფურნიე

ეჟენ ფურნიე (ფრანგ. Eugène Fournier; დ. 28 დეკემბერი 1871, სენ-ბრიო, ბრეტანი — გ. 17 აპრილი 1941, ბეზანსონი) — ფრანგი გეოლოგი და არქეოლოგი. დაამთავრა მარსელის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი (1894). 1894-1935 წლებში პერიოდულად თანამშრომლობდა საფრანგეთის გეოლოგიური რუკის სამსახურში. 1896-1935 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ბეზანსონის უნივერსიტეტში (1902 წლიდან პროფესორი). ფურნიეს შრომები ძირითადად ეხება საფრანგეთის გეოლოგიური აგებულების (არის მრავალი გეოლოგიური რუკის ავტორი), პალეონტოლოგიის, ჰიდროგეოლოგიის, სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიის, სპელეოლოგიისა და თეორიული ტექტონიკის საკითხებს. მრავალი შრომა უძღვნა აგრეთვე საფრანგეთის პალეოლითისა და ნეოლითის ძეგლებს. 1895 წელს იკვლევდა ცენტრალურ კავკასიონსა და მოსაზღვრე ტერიტორიების გეოლოგიურ აგებულებას. ამ გამოკვლევების შედეგად დაწერილი ნაშრომი (1896), რომელსაც თან დაერთო 1 : 400 000 მასშტაბის გეოლოგიური რუკა, წარმოადგენს საკვლევი რეგიონის გეოლოგიური აგებულების შესახებ იმ დროს არსებული ცნობების ერთგვარ დაჯამებას; აქვს შრომები კავკასიის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ საკითხებზეც. ეჟენ ფურნიე ავტორია 300-მდე სხვადასხვა სახის პუბლიკაციისა. ეჟენ ფურნიე (ფრანგული) ეჟენ ფურნიე (ფრანგული) ჯავრიშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 430. ↑ 1.0 1.1 GeneaStar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478"></a>
კილო

კილო შეიძლება აღნიშნავდეს ნებისმიერს შემდეგებიდან: კილო ანუ დიალექტი — საერთო-სახალხო ენის განშტოება, რომელზედაც ლაპარაკობენ ამა თუ იმ კუთხეში. კილო — ზმნის გრამატიკული კატეგორია გრამატიკაში. კილო — ბგერათა ურთიერთკავშირის სისტემა ბგერათრიგში. კილო... ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: კილო
კილო (გრამატიკა)

კილო — ზმნის გრამატიკული კატეგორია, რომელიც გამოხატავს მოლაპარაკის დამოკიდებულებას ზმნით გამოხატული მოქმედებისადმი. სხვადასხვა ენაში კილოების რაოდენობა სხვადასხვაა. ძირითადად გამოიყოფა 3 კილო: თხრობითი — მოქმედებას წარმოგვიდგენს როგორც ნამდვილ ფაქტს, რომელიც ხდება ლაპარაკის მომენტში, ან მოხდა, ან მოხდება მომავალში:ვაშენებ, ააშენა. ავაშენებ. კავშირებითი — ზმნით აღნიშნულ მოქმედებას წარმოგვიდგენს როგორც სასურველს ან რაიმე პირობაზე დამოკიდებულს:ვაშენებდე, ააშენო. ბრძანებითი — მოქმედებას წარმოგვიდგენს როგორც სავალდებულოდ შესასრულებელს ვინმესთვის: ააშენე! ააშენოს! ქართულ ენაში თხრობითი კილო ყველაზე მდიდარია ფორმებით. Mood in Biblical Greek ↑ 1.0 1.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 516.
მალტური მექანიზმი

მალტური მექანიზმი (ასევე მალტური ჯვარი) — მოწყობილობა, რომელიც უწყვეტ ბრუნვას წყვეტილად გარდაქმნის. მალტური მექანიზმი იმ მექანიზმის ერთ-ერთი ნაწილია, რომელსაც აყენებენ ავტომატურ და სხვა ჩარხებზე, კინოსაპროექციო აპარატებსა და დანადგარებზე მოძრაობის პერიოდულად გასაჩერებლად. იყენებენ შიგა და გარე მოდების მალტურ მექანიზმებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 392. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 392.
მანქანური ენა

მანქანური ენა(ასევე მანქანური კოდი) — დაპროგრამების ენა, რომლის შინაარსი და წესები კომპიუტერის აპარატული საშუალებითაა რეალიზებული. მანქანური ენა პროგრამის დამუშავების ბოლო ეტაპია, ანუ პროცესორი მას პირდაპირ კითხულობს. ყველა მაღალი დონის, საშუალო და დაბალი დონის პროგრამირების ენაში დაწერილი პროგრამა კომპილირდება და ამ დროს ისინი გადადიან მანქანურ კოდში. მანქანური ენის სიმბოლოებია ორიბითი ციფრები(0 და 1), რომლებიც დაჯგუფებულია კონსტრუქციებად(მორფემებად) — ბრძანებების მისამართებად, ოპერაციების კოდებად და ბრძანებათა ნიშნებად. კომპიუტერის მიკროპროცესორი კითხულობს გარკვეული რაოდენობის(მაგალითად 32 ბიტს[=4 ბაიტს]) ბიტებს ერთ ჯერზე. ალგორითმი ასემბლი მიკროპროცესორი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 420. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 420.
სოციალური პრობლემები

სოციალური პრობლემა ეწოდება პროცესს, რომლის განვითარებისას წარმოქმნილი პირობები და მოვლენები, გარკვეული ჯგუფების ან მთელი საზოგადოების ცხოვრების სიტუაციაზე ზემოქმედებენ (მაგ. სიღარიბე, ძალადობა, ნარკომანია, გარემოს დაბინძურება), რომლის შეცვლაც საზოგადოებაში ან მის ცალკეულ ნაწილებში სავალდებულოდ მიაჩნიათ, რომელიც საზოგადოებას აფორიაქებს, პოლიტიკური პროგრამების და ღონისძიებების საგანია. ჰერბერტ ბლუმერმა (Herbert Blumer) შეიმუშავა ხუთსაფეხურიანი მოდელი: სოციალური პრობლემის წარმოშობა, ანუ მისი აღქმა, გაცნობიერება და დასახელება საზოგადოებაში. საზოგადოებრივი აღიარება (ლეგიტიმაცია), როგორც სოციალური პრობლემისა. პოლიტიკურ დისკუსიებში შესაძლო სამოქმედო სტრატეგიების განხილვა. სამოქმედო გეგმის შემუშავება პრობლემის დარეგულირებისთვის. სამოქმედო გეგმის განხორციელება (ტრანსფორმაცია). მეცნიერულ სამყაროში არსებობს ერიანობა იმის თაობაზე, რომ სოზიალური პრობლემა კოლექტიური მოქმედების პროცესს აღნიშნავს. ამის საწინააღმდეგოდ მიმდინარეობს დავა იმის თაობაზე, "სოციალური პრობლემა" მხოლოდ საზოგადოებაში როგორს ასეთად აღიარებულ, დასახელებულ და გაცნობიერებულ პრობლემებს უმდა ასახავდეს თუ მისი საგანი ლატენტური სოციალური პრობლემებიც უნდა შეადგენდენ, რომელთა აღმოჩენა და დიაგნოზიც საზოგადოებათმცოდნეობის დავალებაა. Herbert Blumer, "Soziale Probleme als kollektives Verhalten", in: Karl Otto Hondrich (Hrsg.), Menschliche Bedürfnisse und gesellschaftliche Steuerung, Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1975
Over the Hump

Over the Hump — ევროპულ-ამერიკული პოპ-ჯგუფ The Kelly Family-ს მერვე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 1994 წელს, ლეიბლზე KEL-Life Records. ალბომის თანაპროდიუსერები არიან ჰარტმუტ მიულერი და კეიტი კელი. ავსტრიაში, გერმანიაში და შვეიცარიაში ალბომს დიდი წარმატება ხვდა წილად. კოლექტივი პოპულარული გახდა გერმანულენოვან ქვეყნებში საკმაოდ შეუმჩნეველი სტუდიური და საკონცერტო ჩანაწერების შემდეგ. Over the Hump გამოცემიდან პირველი ხუთი თვის განმავლობაში 1.8 მილიონი ასლის სახით იქნა გაყიდული. მთლიანად გერმანიაში გაიყიდა 2.25 მილიონი დისკი. KellyFamily.de — ოფიციალური საიტი ↑ http://www.allmusic.com/album/over-the-hump-mw0000529612 ↑ "The Kelly Family - Over the Hump" (გერმანულად). Austriancharts.at. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ „Dutchcharts.nl – The Kelly Family – Over the Hump“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ "Longplay-Chartverfolgung at Musicline" (გერმანულად). Musicline.de. Media Control. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ "Archívum – Slágerlisták – MAHASZ – Magyar Hangfelvétel-kiadók Szövetsége". Mahasz.hu. LightMedia. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ "The Kelly Family – Over the Hump". Norwegiancharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ "The Kelly Family – Over the Hump". Swisscharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი აპრილი 3, 2017. ↑ „Top 100 Album-Jahrescharts (1994)“. ციტირების თარიღი: აპრილი 3, 2017. ↑ „Top 100 Album-Jahrescharts (1995)“. ციტირების თარიღი: აპრილი 3, 2017. ↑ Schweizer Jahreshitparade Alben 1995 – hitparade.ch. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2 იანვარი 2017. ↑ „Top 100 Album-Jahrescharts (1996)“. ციტირების თარიღი: აპრილი 3, 2017. ↑ Austrian album certifications – The Kelly Family – Over the Hump გერმანულად. IFPI ავსტრია. შეიყვანეთ The Kelly Family ველში Interpret. შეიყვანეთ Over the Hump ველში Titel. აირჩიეთ album ველში Format. დააწკაპუნეთ ღილაკზე Suchen ↑ ოქროს/პლატინის მონაცემთა ბაზა (The Kelly Family; 'Over the Hump') გერმანულად. ფედერალური მუსიკალური ინდუსტრიის ასოციაცია. ↑ Polish album certifications – The Kelly Family – Over the Hump პოლონურად. პოლონეთის აუდიოს და ვიდეოს მწარმოებლები (ZPAV). ↑ ოფიციალური შვეიცარიული ჩარტების და მუსიკის საზოგადოება: ჯილდოები (The Kelly Family; 'Over the Hump'). Hung Medien.
ნიკოლოზ II

საკუთარი სახელი ნიკოლოზ II შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ნიკოლოზ II — რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორი. ნიკოლოზ II — საქართველოს კათალიკოს–პატრიარქი. ნიკოლოზ II — რომის პაპი.
მანქანური თარგმნა

მანქანური თარგმნა (ასევე ავტომატური თარგმნა) — ტექსტის თარგმნა ერთი ენიდან მეორე ენაზე კომპიუტერის(ან ეგმ-ის მეშვეობით). მანქანური თარგმნის იდეალური შემთხვევის დროს მანქანა ასრულებს იმ მოქმედებებს რასაც მთარგმნელი. მანქანური თარგმნა მოიცავს სამ ეტაპს: სათარგმნი ტექსის წაკითხვა და ანალიზი ტექსტის გადაქმნა მეორე ენის ტექსტის სინთეზი. ეგმ-ის გამოგონების შემდეგ მანქანური თარგმნის პირველი ცდა 1954 წელს ჩაატარეს ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტში ლ. დოსტერტის ხელმძღვანელობით(იხილეთ ჯორჯთაუნის ცდა). საქართველოში მანქანური თარგმნის პირველი ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1957 წელს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ელექტრონიკის, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ინსტიტუტში ა. ელიაშვილის ხელმძღვანელობით. შეიქმნა რუსულიდან ქართულ ენაზე თარგმნის პირველი ალგორითმი. მანქანური თარგმნის კვლევაში არის ორი ასპექტი: გამოყენებითი(ტექსტების თარგმნა, საინფორმაციო საქმის ავტომატიზაცია და სხვა) და თეორიული(ადამიანთა მეტყველების მოდელირება, ლინგვისტიკური აღწერილობისთვის მათემატიკური ფორმალიზმის დამუშავება და სხვა). ალგორითმი თარგმნა ხელოვნური ინტელექტი ჯორჯთაუნის ცდა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 420. ↑ 1.0 1.1 1.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 420.
აბიტურიენტი

აბიტურიენტი — (ლათ. abituriens — წამსვლელი) — პირი, რომელიც საშუალო სასწავლებელს ამთავრებს, ან აპირებს უმაღლეს სასწავლებელში შესვლას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 29.
რიალი

რიალი (სპარს. ریال; ინგლ. rial) — 1798-დან 1825 წლის ჩათვლით ფულის ერთეული სპარსეთში, ხოლო 1932 წლიდან დღემდე ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში. 1 რიალი შედგება 100 დინარისგან, მაგრამ რიალის დაბალი გაცვლითი კურსის გამო დინარი პრაქტიკულად არ არის გამოყენებაში. არსებობს მონეტები ნომინალით 50, 100, 250 და 500; ბანკნოტები ნომინალით 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000 და 100 000. ძველი მონეტები ნომინალით 5 და 10 რიალი არის მიმოქცევაში, მაგრამ არ გამოიცემა. 1932 წლის სავალუტო რეფორმამდე, ირანის ფულის ერთეული იყო თუმანი. (1 თუმანი = 10 კრანი, 1 კრანი = 1000 დინარი.) დღემდე ფასების უმრავლესობა, ასევე მოცემულია თუმანში (1 თუმანი 10 რიალის ტოლია).
ანდრეს სეგოვია

ანდრეს სეგოვია (ესპ. Andrés Segovia; დ. 21 თებერვალი, 1893 — გ. 2 ივნისი, 1987) — ესპანელი ვირტუოზი გიტარისტი. მიიჩნევენ XX საუკუნის კლასიკური გიტარის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ და გავლენიან შემსრულებლად. ანდრეს სეგოვიამ დიდი გავლენა იქონია გვიანდელ გიტარისტებზეც. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ანდრეს სეგოვია“ ვიკისაწყობში. ↑ ტოსონე, ჯიმ (ოქტომბერი, 2000). Classical guitarists: conversations. McFarland, გვ. 7. ISBN 9780786408139.  ↑ გარნო, ჯერარდ (23 ოქტომბერი, 2002). Ancient Chant and Hymns for Guitar. Mel Bay Publications, გვ. 26. ISBN 9780786649525.
აკადემიკოსი

აკადემიკოსი (ლათ. academicus) — აკადემიური წოდება საქართველოსა და საზღვარგარეთის რიგ ქვეყნებში. აკადემიკოსი არის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. აკადემიკოსებს ირჩევენ შესაბამისი აკადემიების საერთო კრებაზე, როგორც წესი წევრ-კორესპონდენტთა სიიდან (საპატიო და უცხოელი აკადემიკოსების გამოკლებით). ხმის მიცემის უფლება გააჩნიათ მხოლოდ საკუთრივ აკადემიკოსებს. აკადემიკოსი მუდმივი წოდებაა. მეცნიერებათა აკადემია, მეცნიერებაში, ხელოვნებასა და ლიტერატურაში შეტანილი შთამბეჭდავი და დამსახურებული ღვაწლისათვის ამა თუ იმ კონკრეტულ მოღვაწეს ანიჭებს საპატიო აკადემიკოსის წოდებას. ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში, აკადემიკოსს, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა მეცნიერების განვითარებაში და რომელიც საბოლოოდ პენსიაზე გავიდა ენიჭება წოდება „emeritus“ (დამსახურებული). აკადემიკოსების წოდება მრავალ ქვექანაში არსებობს, მ.შ. საქართველოში, სომხეთში, აზერბაიჯანში, თურქეთში, რუსეთში, უკრაინაში, ლატვიაში, ლიეტუვაში, ბულგარეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიაში, მოლდოვაში, უნგრეთში, რუმინეთში, ხორვატიაში, ესტონეთში, სერბეთში, სლოვენიაში, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, ტაჯიკეთსა და ჩინეთში. რევოლუციამდელ რუსეთში აკადემიკოსის წოდება ენიჭებოდათ, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრების გარდა, სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის პროფესორებს, მხატვრებს. საპატიო აკადემიკოსისა - პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის სიტყვაკაზმული მწერლობის განყოფილების წევრებად არჩეულ მწერლებს. აკადემიკოსებს უწოდებდნენ პლატონის აკადემიის ფილოსოფოსებს. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია აკადემიკოსი ენციკლოპედია აკადემიკოსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 246. ↑ MK Nr.328
ავთანდილ დემეტრაშვილი

ავთანდილ დემეტრაშვილი (დ. 21 დეკემბერი, 1941, სოფ. პატარა თონეთი) — ქართველი იურისტი, კონსტიტუციონალისტი. 1967 წელს დაამთავრა პერმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 1975 წელს — მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. 1976 წლიდან არის იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. 1979-1984 წლებში მუშაობდა თბილისის მილიციის უმაღლეს სკოლაში. 1986-1990 წლებში კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, ხოლო 1990-1995 წლებში იყო თანამედროვე სამართლებრივი სისტემების კათედრის გამგე. 1993-1995 წლებში იყო სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის მდივანი, ასევე სახელმწიფო მეთაურის აპარატის საკონსტიტუციო აქტების მომზადების სამსახურის ხელმძღვანელი, მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი. 1995 წლის 29 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დაინიშნა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად, ხოლო 1996-2001 წლებში იყო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე. 2001-2004 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით დანიშნულ იქნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად. მინიჭებული აქვს იუსტიციის სახელმწიფო მრჩეველის სპეციალური წოდება. 2009 წლის 8 ივნისის საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით დაინიშნა სახელმწიფო საკონსიტიტუციო კომისიის თავმჯდომარედ. ავთანდილ დემეტრაშვილი, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო. ავთანდილ დემეტრაშვილი, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო. ავთანდილ დემეტრაშვილი[მკვდარი ბმული], საქართველოს სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისია ავთანდილ დემეტრაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ლაკოლითი

ლაკოლითი (ბერძ. lákkos — ორმო, ჩაღრმავება და líthos — ქვა) — ინტრუზიული მასივი (ამოფრქვეული ქანების უზარმაზარი მასა), რომელსაც ჭრილში გააჩნია სოკოსებრი ან გუმბათისებრი ფორმა. წარმოიქმნება ბუნებრივი პროცესების შედეგად, როდესაც მიწის წიაღში მიმდინარეობს მჟავე შედგენილობის ბლანტი მაგმის დაგროვება, რომელმაც ამოფრქვევისას დედამიწის ზედაპირს ვერ მიაღწია და გაქვავდა დანალექი ქანების ფენებს შორის. ასეთ შემთხვევაში ლაკოლითის ზედა ფენა აზევებულია გუმბათების სახით. ლაკოლითი წარმოიქმნება შედარებით არაღრმა სივრცეებში, როდესაც გროვდება ბლანტი მაგმა, რომელიც კრისტალიზაციას ახდენს დიორიტებში, გრანოდიორიტებსა და გრანიტებში. ტერმინი ლაკოლითი მეცნიერებაში შემოიტანა ამერიკელმა გეოგრაფმა და გეოლოგმა გროვ კარლ ჯილბერტმა 1875 წელს, როდესაც იგი იკვლევდა ჰენრის მთებში დიორიტების შეჭრის პროცესის საკითხებს. მცირე ზომის ლაკოლითებს მიკროლაკოლითებს უწოდებენ. ზოგჯერ დენუდაციის პროცესებს მოჰყვება ლაკოლითის გაშიშვლება. ამის მაგალითია აიუ-დაღი (577 მ, ყირიმი). ფართოდ არის ცნობილი სტავროპოლში არსებული ლაკოლითები. აქაური ლაკოლითები წარმოადგენენ დესტრუქციის სხვადასხვა სტადიას. ზოგიერთმა მათგანმა შეინარჩუნა თავისი პირვანდელი იერსახე (მთა ლისაია), ზოგიც კი დენუდაციის შედაგად გაშიშვლებულია (სადაც კარგად ვლინდება მათი ვულკანური ბირთვი). ასეთია მაგალითად მთა ჯუცა, ან ზოლოტოი-ყურგანი. ასევე აქ არის ისეთი ლაკოლითები, რომლის დანალექი საფარი წარეცხილია და შესაბამისად, მთის დიდი ნაწილი შედგება ღია-ნაცრისფერი ტრაქიტ-ლიპარიტის ქანებისაგან (მთა რაზვალკა). სტავროპოლში გამოვლინებულია შემდეგი ლაკოლითები: არსებობს ლაკოლითების შესაძლო ბევრი მაგალითი მთვარის ზედაპირზე. ლაკოლითი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ლაკოლითი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ლაკოლითი // გეოლოგიის ენციკლოპედია (რუსული) Геологический словарь, т 1, А-Л., М. 1955. ↑ Wichman, R.W. and Schultz, P. H. (1996) Crater-Centered Laccoliths on the Moon: Modeling Intrusion Depth and Magmatic Pressure at the Crater Taruntius, Icarus, Volume 122, Issue 1, July 1996, pages 193-199. doi:10.1006/icar.1996.0118
მეროე

მეროე — უძველესი ნაქალაქარი სუდანში, ნილოსის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ქალაქ შენდის სიახლოვეს, ხართუმიდან 200 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ძეგლის სიახლოვეს მდებარეობს სოფლების ჯგუფი, რომლებსაც ბაგრავიაჰს უწოდებენ. საუკუნეთა განმავლობაში, მეროე ქუშის სამეფოს დედაქალაქი იყო. მეროეს ქუშიტურმა სამეფომ სახელი მიიღო კუნძულ მეროესგან, რომელიც თანამედროვე ბუტანას რეგიონს წარმოადგენდა და რომელსაც მდინარე ნილოსი და ცისფერი ნილოსი საზღვრავდა. ქალაქი მეროე ბუტანას კიდეზე იყო გაშენებული. აღნიშნულ რეგიონში კიდევ ორი მეროეული ქალაქი მდებარეობდა — მუსავარატ-ეს-სუფრა და ნაქა. ქალაქის ტერიტორია შემოსაზღვრულია სამი ჯგუფისგან შემდგარი ორასზე მეტი პირამიდისგან, რომელთა უმრავლესობაც დღეს ნანგრევებს წარმოადგენს. მათი განსხვავებული ზომებისა და პროპორციების გამო, ისინი იდენტიფიცირდება როგორც ნუბიური პირამიდები. 2011 წლის ივნისიდან ძეგლი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Meroë LearningSites.com - Gebel Barkal UNESCO World Heritage - Gebel Barkal and the Sites of the Napatan Region Nubia Museum - Merotic Empire დაარქივებული 2004-02-05 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Voyage au pays des pharaons noirs დაარქივებული 2014-01-04 საიტზე Wayback Machine. Travel in Sudan and notes on Nubian history ↑ "The Island of Meroe", UNESCO World Heritage ↑ Osman Elkhair and Imad-eldin Ali, Ancient Meroe Site: Naqa and Musawwarat es-Sufra (recent photographs). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-09. ციტირების თარიღი: 2011-08-22.