laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩჟან ჩუნსიანი

ჩჟან ჩუნსიანი (დ. 1 მაისი, 1953, იუიჩჟოუ, ხენანი, ჩინეთი) — ჩინელი პოლიტიკოსი, ჩინეთის კომუნისტური პარტიის წარმომადგენელი. დაამთავრა ჰარბინის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი. აქვს მენეჯმენტის მაგისტრის ხარისხი. მსახურობდა ჩინეთის სახალხო-განმანთავისუფლებელ არმიაში. 2005 წლიდან 2010 წლამდე ჩინეთის კომუნისტური პარტიის მდივანი იყო ხენანის პროვინციაში. 2010 წლის აპრილიდან ხდება ჩინეთის კომუნისტური პარტიის სინძიანის პროვინციის პირველი მდივანი. ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს მე-16 და მე-17 მოწვევის კანდიდატი და მე-19 მოწვევის წევრი. ჩჟან ჩუნსიანი დაიბადა იუიჩჟოუს პროვინციაში, ხენანში. 1973 წელს შევიდა ჩინეთის კომუნისტური პარტიაში. 1998 წლიდან არის მინისტრის მოადგილე, 2002 წლის ოქტომბრიდან 2005 წლის დეკემბრამდე - ჩინეთის ტრანსპორტის მინისტრი. 2005 წლიდან დაინიშნა ხენანის პროვინციის პირველ მდივნად. 2006 წლიდან, მან ეს პოსტი შეითავსა პროვინციის ასამბლეის სახალხო წარმომადგენლობის თავმჯდომარეობასთან ერთად. 2010 წლის აპრილში ჩაანაცვლა სინძიანის პირველი მდივანი ვან ლეციუანი,მისი ადგილი კი ხენანში ჩჟოუ ციანმა დაიკავა. ჩჟან ჩუნსიანი მეტად ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც დაიწყო Tencent-ის მიკრობლოგერობა, განსაკუთრებით კი სრულიად ჩინეთის წარმომადგენელთა კრების შემდეგ, 2011 წელს. ჩინეთში ჩჟან ჩუნსიანი ყველაზე მაღალ სახელმწიფო რანგის ლიდერად ითვლება, რომელიც ფლობს მიკრობლოგს. ჩჟან ჩუნსიანის ბიოგრაფია ჩჟან ჩუნსიანის ბლოგი დაარქივებული 2016-10-19 საიტზე Wayback Machine. [1] ↑ „China changes Xinjiang party boss“. BBC News (ინგლისური). 2010-04-24. ციტირების თარიღი: 2012-11-05. ↑ Zhou Qiang Appointed Party Chief of Hunan. Hunan Government (2010-04-25). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-19. ციტირების თარიღი: 2012-11-05. ↑ „张春贤开微博 被称为微博史上最高级别官员“ (ჩინური). 2011-03-03. ციტირების თარიღი: 2012-11-05.
მხარგრძელი

მხარგრძელი შეიძლება აღნიშნავდეს: მხარგრძელები — ფეოდალური საგვარეულო ავაგ მხარგრძელი — ქართველი დიდებული (XIII საუკუნის II მეოთხედი) ავაგ-სარგის მხარგრძელი — ქართველი დიდებული (XIII საუკუნე) ზაქარია I მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული (XII საუკუნე, დემეტრე I-ის თანამედროვე) ზაქარია II მხარგრძელი (სარგის მხარგრძელის ძე) — საქართველოს დიდებული (XII–XIII საუკუნეების მიჯნა) ზაქარია III მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული (XIII საუკუნე, დავით VII ულუს თანამედროვე) ივანე I მხარგრძელი (სარგის მხარგრძელის ძე) — საქართველოს დიდებული (XII საუკუნის ბოლო და XIII საუკუნის პირველი მესამედი) ივანე II მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული (XIII საუკუნის 50-60-იანი წლები) სარგის მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული (XII საუკუნის II ნახევარი) შანშე მხარგრძელი (ზაქარია II მხარგრძელის ძე) — საქართველოს დიდებული (XIII საუკუნე) ხოსრო მხარგრძელი — ტაშირ-ძორაგეტის მემამულე (XI საუკუნე) მხარგრძელი — ქართული ვაზის ჯიში მხარგრძელი ყვითელი — ქართული ვაზის ჯიში
აზია-წყნარი ოკეანის საბჭო

აზია-წყნარი ოკეანის საბჭო (ინგლ. Asian and Pacific Councile (ASPAC) — რეგიონული პოლიტიკურ-ეკონომიკური ორგანიზაცია. შეიქმნა დამფუძნებელ კონფერენციაზე, რომელიც გაიმართა სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში 1966 წლის 14-16 ივნისს. კონფერენციაზე ცხრა არაკომუნისტურმა სახელმწიფომ გამოხატა საერთო გადაწყვეტილება, რომ შეინარჩუნოს თავიანთი მთლიანობა და სუვერენიტეტი გარე საფრთხის წინაშე. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკში. აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს უმაღლესი ორგანოა საგარეო საქმეთა მინისტრების სესია (1973 წლის მერე აღარ მოუწვევიათ). ყოველწლიურ სესიებს შორის საკონსულტაციო და საკოორდინაციო ორგანოა მუდმივმოქმედი კომიტეტი, რომლის შემადგენლობაშიც შედიან მონაწილე ქვეყნების ელჩები, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრის თავმჯდომარეობით, რომლის ტერიტორიაზეც დაგეგმილია ორგანიზაციის შემდეგი სხდომა. თავდაპირველად საბჭოს შემადგენლობაში შედიოდა იაპონია, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, ტაილანდი, ფილიპინები, მალაიზია, ტაივანი, სამხრეთი კორეა, სამხრეთი ვიეტნამი. დამკვირვებლის სტატუსით მონაწილეობდა ლაოსი. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, იაპონიამ, ავსტრალიამ და მისმა ზოგიერთმა წევრმა მოითხოვეს აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს სამხედრო ბლოკად გადაქცევა. ინდოჩინეთში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის გამარჯვებისა და საერთაშორისო დაძაბულობის განმუხტვის პოლიტიკის შედეგად, აზია-წყნარი ოკეანის საბჭომ მწვავე პოლიტიკური კრიზისი განიცადა. 1973 წელს მისი რიგებიდან გავიდა მალაიზია, 1975 წელს დაიშალა საიგონის მარიონეტული რეჟიმი ნგუენ ვან თჰიეუს ხელმძღვანელობით. მთელმა რიგმა წევრმა ქვეყნებმა გამოთქვეს საბჭოს დაშლის ან ძირეული რეორგანიზაციის სურვილი. აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს მოღვაწეობა პრაქტიკულად პარალიზებული აღმოჩნდა. Asian And Pacific Council(ინგლისური)
ჩუბუქლუ

ჩუბუქლუ (აზერ. Çubuqlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 459 კაცი.
დიუზთაჰირი

დიუზთაჰირი (აზერ. Düztahir) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 555 კაცი. დიუზთაჰირი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ http://www.azerpost.az/?options=content&id=188
ჯიბირ-ქაზმალარი

ჯიბირ-ქაზმალარი (აზერ. Dzhibir-Kazmalary) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. ჯიბირ-ქაზმალარი GEOnet სახელების სერვერზე
მუსტაფა ჩოკაი

მუსტაფა ჩოკაი, (ყაზახ. Мұстафа Шоқай დ. 1890 — გ. 1941, ბერლინი) — ყაზახი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, პუბლიცისტი. იყო ჯადიდიზმის მიმდევარი და ერთიანი თურქესტანის შექმნის მთავარი იდეოლოგი. იყო რუსეთის სახელმწიფო დუმის წევრი. 1917 წლის ნოემბრიდან იყო თურქესტანის ავტონომიის (კოკონდის რესპუბლიკა) საგარეო საქმეთა მინისტრი და მოგვიანებით, მთავრობის თავმჯდომარე. ბოლშევიკთა მიერ რესპუბლიკის ლიკვიდაციის შემდეგ გაიქცა უფაში, სადაც აგრძელებდა ბოლშევიკთა წინააღმდეგ ბრძოლას. უფასა და ორენბურგის თეთრგვარდიელთა მიერ დაკავების შემდეგ გაიქცა ბუხარაში. 1919 წლის გაზაფხულზე ბაქოს გავლით ჩავიდა თბილისში, სადაც ცხოვრობდა 1921 წლის მარტამდე. ბოლშევიკთა მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ გადადის თურქეთში, შემდეგ კი ემიგრაციაში მიდის საფრანგეთში, ბოლოს საცხოვრებლად გადადის ბერლინში. ევროპაში ცხოვრების პერიოდში აარძელებდა ანტისაბჭოთა მოღვაწეობას. 1920-30-იან წლებში აქვეყნებდა პუბლიკაციებს ისტორიის საკითხებზე. გარდაიცვალა ბერლინში, დაკრძალულია ბერლინის მუსლიმთა სასაფლაოზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუსტაფა ჩოკაი Мұстафа Шоқайдың тарихи тұлғасының бағалануы. Әбдіуақап Қара დაარქივებული 2011-12-18 საიტზე Wayback Machine. Исполнилось 120 лет со дня рождения Мустафы Шокая Бахыт Садыкова. Мустафа Шокай დაარქივებული 2008-04-19 საიტზე Wayback Machine. В архивах Санкт-Петербурга найдены новые документы о Мустафе Шокае Мустафа Шокай посмертно награждён медалью «Личность Петербурга» Первым президентом является Мустафа Шокай Посол великой степи დაარქივებული 2016-04-01 საიტზე Wayback Machine.
ბელა კუნი

ბელა კუნი (უნგრ. Béla Kun; დ. 1886 — გ. 29 აგვისტო, 1938) — უნგრელი კომუნისტი რევოლუციონერი და პოლიტიკოსი. 1902 წელს 16 წლის ასაკში ხდება უნგრეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. მონაწილეობდა გაფიცვების ორგანიზებასა და მარქსისტული რევოლუციური ჯგუფების შექმნაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით იწვევენ ავსტრია-უნგრეთის არმიაში. მონაწილეობდა აღმოსავლეთ ფრონტის საომარ მოქმედებებში რუსეთის წინააღმდეგ. 1916 წელს ტყვედ ჩავარდნილი გაგზავნეს ურალში, სადაც ყალიბდება მტკიცე კომუნისტად. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ხდება რსდმპ(ბ) პარტიის წევრი. უნგრელი ტყვეებისგან იქვე აყალიბებს უნგრეთის წითელ არმიას. მალე მოსკოვში ჩადის და პირადად ეცნობა ლენინს. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომის საბრძოლო მოქმედებებში. 1918 წლის 17 ნოემბერს ბრუნდება უნგრეთში, სადაც აარსებს უნგრეთის კომუნისტურ პარტიას. 1919 წლის 21 მარტს გამოცხადდა უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელმაც 133 დღე იარსება. ამის შემდეგ ბელა კუნი გარბის ავსტრიაში, შემდეგ კი რუსეთში. 1920 წლის ნოემბრიდან ყირიმში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ინიშნება ყირიმის რევკომის თავმჯდომარედ. 1921 წელს ინიშნება კომინტერნის აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრად. 1924 წლის ივლისში ბრუნდება უნგრეთში კომინტერნის აგიტპროპაგანდის განყოფილების უფროსად. რევოლუციური მოღვაწეობისთვის დააპატიმრეს, მაგრამ მალევე გამოუშვეს. ბრუნდება რუსეთში და იწყებს აქტიურ საგამომცემლო-პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. 1937 წელს აპატიმრებენ კონტრრევოლუციური ტერორისტული ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის ბრალდებით და უსჯიან დახვრეტას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბელა კუნი Béla Kun Internet Archive Marxists Internet Archive-ზე. Wireless Message to Béla Kun, 23 March 1919. Crimean government on the ethnic cleansing among Crimean Turks. Marxist interpretation of the March Action.
ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონა

ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონა (ინგლ. North American Free Trade Agreement, NAFTA; ფრანგ. Accord de libre-échange nord-américain, ALENA; ესპ. Tratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN) — შეთანხმება თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ კანადას, აშშ-სა და მექსიკას შორის. შეთანხმებას ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს 1992 წლის 17 დეკემბერს და ძალაში შევიდა 1994 წლის 1 იანვარს. მან შეცვალა კანადა-ამერიკის შეთანხმება თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ. ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნისაკენ გადადგმული პირველი ნაბჯი იყო „ებოტის გეგმა“, რომელიც მიიღეს 1947 წელს და რომლის მიზანიც იყო აშშ-ის ინვესტიციების სტიმულირება კანადის ეკონომიკის წამყვან სექტორებში. 1959 წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და კანადამ დადეს შეთანხმება ერთობლივ სამხედრო წარმოებაზე, რამაც ხელი შეუწყო ამერიკული სტანდარტების დანერგვას კანადური წარმოების ტექნიკურ აღჭურვილობაში. შემდეგი ნაბიჯი იყო 1965 წლის ხელშეკრულება სავაჭრო პროდუქციის ლიბერალიზაციის შესახებ. კანადა-აშშ-მექსიკის სავაჭრო-ეკონომიკური გაერთიანების შესახებ დაიბადა 1970-იან წლებში. თავდაპირველად საუბარი მიმდინარეობდა მხოლოდ ენერგეტიკული კავშირის გაფორმებაზე. მსგავს იდეას კი მხარი დაუჭირეს 1980-იან წლებში ამერიკის პრეზიდენტებმა რონალდ რეიგანმა და ჯორჯ ბუშმა. 1988 წლის სექტემბერში სამწლიანი მოლაპარაკებების შემდეგ ხელი მოაწერეს კანადა-ამერიკის ხელშეკრულებას თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ, რომლის თანახმადაც ათი წლის განმავლობაში აშშ-სა და კანადას უნდა ჩამოეყალიბებინათ თავისუფალი სავაჭრო ზონა. შეთანხმება ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნის შესახებ ძალაში შევიდა 1994 წლის 1 იანვრიდან. იგი ამტკიცებდა და აგრძელებდა 1988 წლის კანადა-ამერიკის შეთანხმებას თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ. ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნის მიზანი იყო ვაჭრობისა და ინვესტიციის სფეროში არსებული ბარიერების მოსპობა აშშ-ს, კანადასა და მექსიკას შორის. Edward J. Chambers, Peter H. Smith (2002) NAFTA in the new millennium. University of California, San Diego. Center for U.S.-Mexican Studies ISBN 0-88864-386-1 == Maxwell A. Cameron, Brian W. Tomlin (2002) The making of NAFTA: how the deal was done. Cornell University Press. ISBN 0-8014-8781-1. Gary Clyde Hufbauer and Jeffrey J. Schott (2005) NAFTA Revisited: Achievements and Challenges Washington, D.C. : Institute for International Economics ISBN 0-88132-334-9 M. Angeles Villarreal (2010) NAFTA and the Mexican Economy, Federation of American Scientists Congressional Research Service. RL34733 Public Citizen’s Report on NAFTA NAFTA Secretariat website დაარქივებული 2009-03-21 საიტზე Wayback Machine. Border Trade Alliance ↑ North American Free Trade Agreement (NAFTA). Office of the United States Trade Representative. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 17, 2013. ციტირების თარიღი: December 3, 2014.
სასახლის მეჩეთი ბაქოში

სასახლის მეჩეთი ბაქოში (აზერ. Saray məscidi) — XV საუკუნის მეჩეთი, რომელიც შედის ბაქოს შირვანშაჰთა სასახლის კომპლექსში. მეჩეთის გეგმა სწორკუთხაა. არის დიდი დარბაზი, ქალთათვის განკუთვნილი ლოცვისა და სამსახურის აღსრულებისთვის გამოყოფილი მომცრო ოთახებით. შირვანშაჰების სამარხისაკენ მიმართული ჩრდილოეთის პორტალი უფრო დიდებულია, ვიდრე სამხრეთის პორტალი. ეს უკანასკნელი განკუთვნილი იყო სასახლის მესვეურთათვის, რომლებიც ნახევრად მიწისქვეშა გასასვლელით სარგებლობდნენ. ორი ადგილიდან განათებული სამლოცველო დარბაზი გადახურულია სფერული ფორმის იალქნებიანი გუმბათით. მიჰრაბი დარბაზის სამხრეთით მდებარეობს. ერთი ადგილიდან განათებული ქალთა სამლოცველოს ზემოთაც გუმბათოვანი გადახურვაა გამოყენებული, თუმც მისი ზომები ბევრად ჩამორჩება სამლოცველო დარბაზის გუმბათს. სკუფებიანი ორი გუმბათით დასრულებული პრიზმის ფიგურის მსგავსი მოცულობის მკაცრ ფონზე მკვეთრად იკვეთება მეჩეთის პორტალის ღრმად ამოჭრილი შიდა მოცულობითი გამოსახულება. მინარეთის თაღზე გარშემოწერილია წარწერა, ლიგატურა, რომელიც მოიცავს თარიღს — 845 წელი (1441/42). შერეფის სტალაქტიდების დეტალები ფაქიზად არის მოდელირებული. ↑ Fətullayev 2013, p. 106 ↑ Dadaşov, Useynov 1955, p. 21 ↑ Dadaşov, Useynov 1955, p. 22 აზერბაიჯანის ხელოვნება
მუჰამედის მეჩეთი

მუჰამედის მეჩეთი (აზერ. Məhəmməd məscidi), ასევე ცნობილი, როგორც სინიქ- კალა( აზერ. Sınıqqala məscidi — «დაზიანებული კოშკი») — XI საუკუნის მეჩეთი, რომელიც განლაგებულია ბაქოს ისტორიულ ნაწილში იჩერი-შეჰერიში. დასახელება „სინიქ - კალა“ მეჩეთმა მიიღო 1723 წლის შემდეგ, როდესაც რუსეთის სამხედრო ესკადრამ, რომელიც შედგებოდა 15 გემისგან და რომელსაც ხელმძღვანელობდა გენერალ მიხაილ მატიუშკინი, მოადგა ქალაქს და მოითხოვა დანებება. უარყოფილი ულტიმატუმის საპასუხოდ რუსულმა ესკადრამ დაიწყო ქალაქის დაბომბვა. ერთ-ერთი ჭურვი მოხვდა მეჩეთის მინარეთს და დააზიანა იგი. იმავდროულად ზღვაზე წარმოიშვა შტორმი, რომელმაც გარიყა რუსული იალქნიანი ესკადრა შორს ზღვაში. ქალაქის მოსახლეობამ აღიქვა ეს ფაქტი, როგორც ღმერთის წყალობა. მას შემდეგ XIX საუკუნის შუამდე მინარეთი არ აღუდგენიათ, როგორც წინააღმდეგობის სიმბოლო. მუჰამედის მეჩეთი არის პირველი ისლამური ნაგებობა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, რომელზეც არის მისი მშენებლობის წარწერაა ამოკვეთილი. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიურ ლექსიკონში მეჩეთი მოხსენებულია, როგორც „შაჰის მეჩეთი“. შემოსასვლელ კარებში შემონახული არაბული წარწერა გვამცნობს, რომ ეს მეჩეთი აშენებულია უსტა-რაის მუჰამედის, აბუ- ბექრის შვილის მიერ ჰიჯრის 471 წელს (1078/1079). ანუ მშენებელი იყო არა მხოლოდ ხელოსანი (უსტა), არამედ უფროსიც (რაის) — ხელოსნების კორპორაციის უფროსი. მინარეთი მიდგმულია მეჩეთზე, რომელიც აშენებულია უფრო ადრინდელის მაგივრად და რომლის გეგმაც იმეორებს ძველის გეგმას. მინარეთის ღერძი — ოდნავ წვრილდება. აღმართულია საგანგებოდ დამუშავებული ქვებისგან. ქვის ფილებით შემოფარგლული აივნით მუეზინისათვის — შერეფეს უკავია კარნიზის სტალაქტიდები. მინარეთს აბოლოვებს გუმბათი. მინარეთის შიგნით ადის ვიწრო კიბე. კარნიზის ქვეშ იკითხება არაბულად დაწერილი ყურანის ტექსტების ამონარიდები. ასეთი წარწერები ახალისებენ და აცოცხლებენ მეჩეთის მრისხანე გარესახეს. მინარეთი აშენებულია ადგილობრივი დამუშავებული ქვით კირის ხსნარით. ცალკეულ რიგებს გააჩნიათ სხვადასხვა ზომები ( ზედა ნაწილი რესტავრირებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში). ↑ Л. С. Бретеницкий, Б. В. Веймарн. Искусство Азербайджана IV—XVIII веков. — М.: Искусство, 1976. — С. 44. ↑ И. П. Щеблыкин. Архитектурные памятники эпохи Низами в Азербайджане // Известия Академии наук СССР. — Издательство Академии наук СССР, 1941. — № 1. — С. 60. ↑ С. А. Ашурбейли. История города Баку. — Б.: Азернешр, 1992. — С. 146. — ISBN 5-552-00479-5. ↑ Л. С. Бретеницкий, Б. В. Веймарн. Искусство Азербайджана IV—XVIII веков. — М.: Искусство, 1976. — С. 44. ↑ Г. М. Ализаде. Народное зодчество Азербайджана и его прогрессивные традиции. — Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, 1963. — С. 38. — 228 с.
ბაქოს არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი

არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი (აზერ. Arxeologiya və Etnoqrafiya Muzeyi) — აზერბაიჯანის კულტურული დაწესებულება. განლაგებულია ბაქოში. დაარსდა 1976 წელს. სახელწოდება მიენიჭა აზერბაიჯანელი არქიტექტორ მიქაილ უსეინოვის პატივსაცემად. 2008 წელს მუზეუმში ჩატარდა სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოები და გამოფენათა რიცხვი გაიზარდა 2000-მდე. მუზეუმი გაყოფილია ორ სექციად. ეთნოგრაფიის სექციაში წარმოდგენილია მასალები, რომლებიც მიეკუთვნებიან XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისს, ასევე აზერბაიჯანელი ხალხის ცხოვრებას. არქეოლოგიის სექციაში წარმოდგენილია მასალები, რომელნიც მიეკუთვნებიან აზერბაიჯანის ისტორიულ განვითარებას, მის კულტურას ქვის ხანიდან გვიანი შუა საუკუნეების ხანამდე. მუზეუმის ექსპონატები ქმნიან სრულ სურათს პირველყოფილი ადამიანის ბანაკებზე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, შუა საუკუნეების დასახლებებზე, ადრეულ ქალაქების კულტურაზე, უძველესი სახელმწიფოების ისტორიულ და მატერიალურ კულტურაზე. ↑ 1.0 1.1 1.2 Museums, Reserves, Galleries of Baku: Museum of Archaeology and Ethnography — National Tourism Promotion Bureau, 2017.
აზერბაიჯანის გენური რესურსების ინსტიტუტი

აზერბაიჯანის გენური რესურსების ინსტიტუტი — სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც შედის აზერბაიჯანის ეროვნულ მეცნიერებათა აკადემიაში. აზერბაიჯანის გენური რესურსების ინსტიტუტი შეიქმნა მინისტრთა კაბინეტის 2003 წლის 30 იანვრის №12 დადგენილების საფუძველზე აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის გენეტიკისა და სელექციის ინსტიტუტის ბაზაზე. ინსტიტუტის დირექტორია, წევრ-კორესპონდენტი აქპაროვი ზეინალ იბა ოღლი. ძირითადი სამეცნიერო მიმართულებებია კულტურული მცენარეულობებისა და მათი გარეული მონათესავე მცენარეების ინვენტარიზირება, პასპორტირება, ინტროდუქცირება, შეგროვება, აღდგენა, გამრავლება, შეფასება საერთაშორისო დესკრიფტორებით და ა.შ.; ადგილობრივი სოფლის მეურნეობის ცხოველების ფორმების შესწავლა და მათი შენარჩუნება და ა.შ.; სამეცნიერო კვლევების ჩარტარება მაღალპროდუქციული ძიშების სელექციის გზით გამოყვანასთან დაკავშირებით და ამასთან დაკავშირებით ინსტიტუტების მუშაობის გაერთიანება და შეჯამება. თესლის საიმედო შენახვა, ისეთ პირობებში, როდესაც იქმნება სრული გენეტიკური ერთობა და ბუნებრივი სისტემების აქტივაცია, გენეტიკური მასალის შენახვა დაბერების გამორიცხვით, გენბანკში შენახვის პირობებით. გენეტიკური ნაირფეროვნების კოლექციების შეფასება მოლეკულურ-გენეტიკური მარკერების გამოყენებით. მაცივრის საკანში სულ შეგროვებულია ხორბლის 7000 ნიმუში, რომელნიც მიეკუთვნებიან 61 სხვადასხვა ჯიშს, 217 გვარს, 399 სახეობას და 225 ნაირსახეობას. შემუშავებულია პროგნოზირებისა და პოტენციული ხანგრძლივობის უნივერსალური მეთოდოლოგია. შენახვის ხანგრძლივობის გასაზრდელად გამოიყენება სხვადასხვა სახის ქიმიური და ფიზიკური ნივთიერებები, რომლებიც ასევე ამცირებენ გენეტიკური შედეგების რისკს. ↑ Институт генетических ресурсов ↑ Институт генетических ресурсов // Лаборатория гермоплазмы
სუმგაითის სახელმწიფო მუსიკალურ-დრამატული თეატრი

ჰუსეინ არაბლინსკის სახელობის სუმგაითის სახელმწიფო მუსიკალურ-დრამატული თეატრი (აზერ. Sumqayıt Dövlət Dram Teatrı) – პროფესიონალური თეატრი, რომელიც შეიქმნა ქალაქ სუმგაითში. სუმგაითის სახელმწიფო მუსიკალურ-დრამატულმა თეატრმა მიიღო თეატრალური მოღვაწისა და რეჟისორის ჰუსეინ არაბლინსკის სახელწოდება. თეატრი დაარსდა 1968 წელს. 1969 წელს აზერბაიჯანის მთავრობის გადაწყვეტილებით თეატრს ეწოდა მისი სახელი. 1968 წლის სექტემბერში, აზერბაიჯანის სსრ-ი მინისტრთა კაბინეტისა და კულტურის სამინისტროს განკარგულებით ქალაქ სუმგაითში შეიქმნა პირველი პროფესიონალური კოლექტივი, სუმგაითის გ. არაბლინსკის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრი. თეატრმა სეზონი გახსნა 1969 წლის 14 მარტს „მუსიე ჟორდანი და დერვიშ მასტალი - შაჰით“ (რეჟისორი ჯანათ სალიმოვი), რომლის დამფუძნებელიც იყო მირზა ფათალი ახუნდოვი. 1974 წელს კულტურის სამინისტროს გადაწყვეტილებით თეატრმა მიიღო სახელმწიფო დრამატული თეატრის სტატუსი. ↑ Решение 1969 года о увековечении памяти Гусейна Араблинского www.anl.az ↑ Official site დაარქივებული 2015-04-29 საიტზე Wayback Machine. sumqayitdram.az
გამარ ალმასზადე

გამარ ჰაჯიაღა-ყიზი ალმასზადე (აზერ. Qəmər Hacıağa qızı Almaszadə დ. 10 მარტი 1915 — გ. 7 აპრილი 2006) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ბალერინა, ბალეტმაისტერი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი ქალი (1959). აზერბაიჯანის პირველი ბალერინა. გამარ ალმასზადე დაიბადა 1915 წლის 10 მარტს ბაქოში ბებიაქალის ოჯახში. პირველად შევიდა ბალეტზე 6 წლის ასაკში, კერძო სტუდიაში (მოგვიანებით კი ოპერის თეატრთან არსებულ სკოლაში, დღეს ბაქოს ქორეოგრაფიული სასწავლებელი). სწავლის დასრულების შემდეგ 1930 წლიდან ბალერინა — მირზა ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრში. 1932 წელს ითამაშა მეორე სახის როლი რეინგოლდ გლიერის „შაჰსენემის“ ოპერაში. 1933-1936 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის ქორეოგრაფიულ ტექნიკუმში (დღეს აგრიპინა ვაგანოვას სახელობის რუსული ბალეტის აკადემია), მარია რომანოვა (ულანოვას) (ბალერინა გალინა ულანოვას დედის) კლასში. 1936 წლიდან — მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი ქალი. 1937 წელს სათავეში ჩაუდგა აზერბაიჯანის ფილარმონიასთან არსებულ სიმღერისა და ცეკვის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ანსამბლს, ხელმძღვანელობდა ანსამბლის საცეკვაო ჯგუფს, დგავდა სახალხო ცეკვებს. მონაწილეობდა ექსპედიციებში აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეკოვის ხელმძღვანელობით სახალხო ცეკვების შეგროვების მიზნით, რათა შემდგომ დაედგათ დიდ სცენაზე.. 1953 წლიდან — მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი ბალეტმეისტერი, 1972 წლიდან კი — საბალეტო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი. იმყოფებოდა გასტროლებზე საფრანგეთში, ინდოეთში და ნეპალში.. მემორიალური დაფა სახლზე, რომელშიც ცხოვრობდა გამარ ალმასზადე 1937-2006 წლებში. 1936 წლიდან ასწავლიდა ბაქოს ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში, შემდგომ გახდა მისი დირექტორი (1990-იანი წლების ბოლომდე). 1970 წელს მოწვეულ იქნა ერაყის კულტურის სამინისტროს მიერ ბაღდადში, სადაც მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა ერაყის სახალხო ცეკვების ანსამბლი. აზერბაიჯანის ბალეტთან დაკავშირებული რამდენიმე სტატიის ავტორი. 1945 წლიდან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1931 წელს იქორწინა აფასიაბ ბადალბეილიზე, მაგრამ მათი ოჯახი დაიშალა ბალეტ „ქალწულის კოშკზე“ ერთობლივი მუშაობის პროცესში (1940). გარდაიცვალა 2006 წლის 7 აპრილს. დაკრძალულია ბაქოში, საპატიო დაკრძალვის ხეივანში. ↑ Женщины Азербайджана: Гамер Алмасзаде - 1NEWS.AZ ↑ Гамэр Алмасзаде в энциклопедии балета. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-13. ციტირების თარიღი: 2017-12-23. ↑ Center Stage: My Life as Azerbaijan's First Ballerina by Gamar Almaszadeh. Azerbaijan International. #10.3. Autumn 2002 ↑ Театральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссёр ↑ Первая балерина Азербайджана. Нонна де Гюбек. Baku Pages. 1 июля 2005
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი (აზერ. Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı) — პანტომიმის პირველი თეატრი აზერბაიჯანის ისტორიაში. 1994 წლის 16 მაისს შეიქმნა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი პანტომიმის თეატრ-სტუდია „შერეკილების შეკრების“ ბაზაზე, რომელიც ახორციელებდა თავის მოღვაწეობას მოზარდ მაყურებლის თეატრთან. მთავარი რეჟისორი იყო ბახტიარ ხანიზადე. იგი მჭიდროდ მოღვაწეობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კულტურისა და ხელოვნების სტუდენტებთან და არჩევდა მათში ისეთ ხალხს, რომლებიც მას მიაჩნდა ღირსეულად პიონერული თეატრალური სტუდიის ჩამოსაყალიბებლად აზერბაიჯანში. მომდევნო 11 წლის განმავლობაში თეატრი განლაგებული იყო მოზარდი მაყურებლის თეატრის შენობაში, მანამ, სანამ არ გადაინაცვლა კინოთეატრ „შფაგის“ შენობაში. 2000 წელს „შერეკილების შეკრებამ“ მიიღო სახელმწიფო თეატრის სტატუსი. 2009 წელს თეატრის დასმა ჩაატარა გასტროლები 12 ქვეყანაში. მათ რეპერტუარში შედიოდა 24 პიესა, როგორც ადგილობრივი, ასევე იმ ქვეყნების, რომელშიც მათ ჰქონდათ გასტროლები. თეატრის ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2017-07-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Директор Азербайджанского театра пантомимы о языке тела, новых проектах и любимых ролях
აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი

რაშიდ ბეიბუთოვის სახელობის აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი (აზერ. Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrı) — თეატრი აზერბაიჯანში. დაარსდა 1968 წელს სსრკ-ის სახალხო არტისტ რაშიდ ბეიბუთოვის მიერ. თეატრის შენობა აშენებულია 1901 წელს არქიტექტორ ი. გოსლავსკის პროექტის მიხედვით, ბერძნული აღორძინების სტილში. შენობის ფრონტომზე აღბეჭდილია ორი ლირა და ორი გვერდითი კარი შეცვლილია ფანჯრებით და თუჯის მესერით ნიზამის ქუჩიდან. 1901 წელს შენობა აშენდა სინაგოგისათვის. თეატრის რეპერტუარს შეადგენს ისეთი ეროვნული კომპოზიტორების ნაწარმოებები, როგორებიც არიან უზეირ ჰაჯიბეკოვი, ფიქრეთ ამიროვი, ყარა ყარაევი, რაუფ ჰაჯიევი, ტოფიგ კულიევი, ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვი, ფოლად ბულბულოღლი, რამიზ მირიშლი, ფაიგ სუჯედინოვი, აზერ დადაშევი და სხვა. რეპერტუარის არსს წარმოადგენენ ხალხური სიმღერები, მუღამები და ტესნიფები. თეატრი ინარჩუნებს ორიგინალურ სტილს, რომელიც ახასიათებდა რაშიდ ბეიბუთოვს. ევრო-სტუმრების სტუმრებისათვის იყო ეთნო-ჯაზის, შანსონის და ნაციონალური ცეკვის საღამო სიმღერის თეატრი. რაშიდ ბეჰუდუდოვი დაარქივებული 2017-01-03 საიტზე Wayback Machine. აზერბაიჯანი აერთიანებს ხალხს კეთილი საქმეების სახელით - ავტორის სიმღერისა და პოეზიის ფესტივალი ↑ Jewish Encyclopedia ↑ [1] Азербайджанский Государственный театр имени Рашида Бейбутова ↑ Театр песни им. Рашида Бейбутова