laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თაფლოვანი მცენარეები

თაფლოვანი მცენარეები — ფარულთესლოვანი მცენარეების დიდი ჯგუფი, რომელთა ყვავილებისაგან ფუტკრები ნექტარსა და ყვავილის მტვერს აგროვებენ და ამუშავებენ — ნექტარს აქცევენ თაფლად, მტვერს — ჭეოდ. ნექტარს მცენარე აგროვებს სპეციალურ ჯირკვლებში — სანექტრევებში, რომლებიც ყვავილის ნასკვსა და მტვრიანების ძირშია განვითარებული და სხვადასხვა ფორმა აქვს. ზოგიერთი თაფლოვანი მცენარეები გამოყოფს ფასოვან ნივთიერებას, რომლისგანაც ფუტკრები ამზადებენ წებოს -დინდგელს, როგორც ველურ, ისე კულტურულ თაფლოვანი მცენარეებში ნექტრის გამოყოფა და ფუტკრების მიერ მათი შეგროვება ხდება ყვავილობის პერიოდში, რომლის დასაწყისს და ხანგრძლივობას განსაზღვრავს თაფლოვანი მცენარეების ბიოლოგიური თავისებურებანი და კლიმატური-გეოგრაფიული ფაქტორები. საქართველოში აღრიცხულია თაფლოვანი მცენარეების 600-მდე სახეობა, მათგან პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს 50-მდე სახეობას. ისინი გავრცელებულია როგორც დაბლობისა და მთის ტყეებში, ისე სუბალპურ და ალპურ სარტყლების მდელოებზე. თაფლოვანი მცენარეების სახეობრივი შემადგენლობა და ყვავილობის ვადები სხვადასხვაა. თაფლის ხარისხი დამოკიდებულია ნექტრის შედგენილობაზე, ზოგჯერ თაფლი მაწყინარია და არა მარტო „ათრობს“ ადამიანს, არამედ წამლავს კიდეც. ამის მიზეზი ზოგ მცენარეში (მაჯაღვერი, მელიქაური, იელი, თამბაქო) ალკალოიდების დიდი კონცენტრაციაა. საუკეთესოდ ითვლება კავკასიური ცაცხვის (გავრცელებულია მთის ქვედა და შუა სარტყლის ტყეებსა და ტყის პირებზე), წვრილფოთოლა ცაცხვის (იზრდება სუბალპურ ტყეებში), აგრეთვე, ცრუაკაციის (ფართოდაა გავრცელებული დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს გაკულტურებულ მიწებზე), ქაცვის (აქვს უხვი ყვავილები და შეიცავს სამკურნალო თვისებების ნექტარს, მრავლად გვხვდება აღმოსავლეთ და დასაქვლეთ საქართველოს მდინარისპირა ტყეებში, მთაშიც და ბარშიც), ესპარცეტის თითქმის ყველა სახეობის, იონჯისა და სამყურას ბევრი სახეობის, თეთრი და სამკურნალო ძიძოს და სხვა თაფლი. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 591.
ალფონსო დე ბურბონი

ალფონსო დე ბურბონი (ესპ. Alfonso de Borbón; დ. 10 მაისი, 1907 — გ. 6 სექტემბერი, 1938) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის პირველი შვილი. დედოფალ ვიქტორიას შვილთაშვილი დედის მხრიდან, რომლისგანაც მემკვიდრეობით ჰემოფილია მიიღო. ასტურიის პრინცი 1907-38 წლებში. ალფონსო დაიბადა 1907 წლის 10 მაისს მადრიდის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის პირველი შვილი. დედის მხრიდან, რომელიც დედოფალ ვიქტორიას შვილიშვილი იყო, ალფონსოს გენეტიკურად გადაეცა ჰემოფილიის დაავადება, რომელიც მის სხვა არცერთ და-ძმას არ ჰქონია, გარდა გონსალოსი. ამის გამო, ის და გონსალო ყოველთვის სპეციალურ ხელსაწყოებს ატარებდნენ, მსგავსი ინციდენტების დროს თავის საშველად. 1931 წელს ალფონსოს მამის მმართველობა დაამხეს და დაამყარეს ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა, რომლის სათავეშიც ფაშისტი ფრანსისკო ფრანკო მოვიდა, რომელმაც ესპანეთის სამეფო ოჯახი ქვეყნიდან გააძევა. ალფონსოს ოჯახი ამის შემდეგ დაიშალა და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მიმოიფანტა. მისი მშობლები რომში გადასახლდნენ, თავად კი მსოფლიოში მოგზაურობა დაიწყო. 1933 წელს შვეიცარიაში, ლოზანაში ყოფნისას 21 ივნისს ალფონსომ ცოლად ადგილობრივი დიდგვაროვნის ასული ედელმირა სამპედრო ი რობატო შეირთო. ამ ქორწინების შემდეგ, ალფონსომ სიმამრისაგან საჩუქრად მიიღო კოვადონგას გრაფის წოდება. ეს ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა, წყვილი 1937 წლის 8 მაისს განქორწინდა და ეს წოდებაც ედელმირამ მიიღო. განქორწინებიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1937 წლის 3 ივლისს კუბას დედაქალაქ ჰავანაში ალფონსო დაქორწინდა წარმოშობით ესპანელ მარტა როკაფორტ-ალტუსარაზე. ქორწინებიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1937 წლის 8 იანვარს ალფონსო მარტასაც გასცილდა. მას შვილები არცერთ ცოლთან არ ჰყოლია. მეორე განქორწინების შემდეგ იგი კალიფორნიაში, აშშ-ში გადასახლდა, სადაც ადგილობრივ ქალთან შეეძინა უკანონო ვაჟი, რომელსაც თავისი სახელი დაარქვა — ალფონსო. 1938 წლის 6 სექტემბერს, 31 წლის ალფონსო მაიამიში დაიღუპა ავტოკატასტროფის შედეგად. მისი ნეშტი მხოლოდ 1985 წელს, მისმა ძმის შვილმა, ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-მა გადაასვენა და დაკრძალა ესკორიალის სამეფო აკლდამაში, მადრიდში. Arnold McNaughton: The Book of Kings. A Royal Genealogy. Garnstone Press, London 1973, ISBN 0900391197.
ოფიციანტების სახლი

ოფიციანტების სახლი (რუს. Официантский дом) — ერთ-ერთი ისტორიული შენობა პეტერგოფში, აშენდა 1851-1861 წლებში. სახლი წარმოადგენს, რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს . ამჟამად შენობაში განთავსებულია პეტროდვორცოვის რაიონის ადმინისტრაცია. აღნიშნული შენობა მდებარეობს კალინინსკის ქუჩაზე, სახლი ნომერი 7. აღნიშნული სახლი აშენდა არქიტექტორ ნ. ლ. ბენუას მიერ 1851-1861 წლებში. შენობის აშენება გადაწყდა, იმიტომ რომ სურდათ ერთ შენობაში ყოფილიყვნენ კონცენტრირებული სამეფო სასახლის მოსამსახურენი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსდა საერთაშორისო სასტუმრო. დიდი სამამულო ომის დროს მიღებული სერიოზული დაზიანების შემდეგ სახლი აღდგა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სახლში განთავსებული იყო სახალხო დეპუტატთა რეგიონული საბჭო. დღეს შენობაში განთავსებულია ქალაქის ადმინისტრაცია. სახლს აქვს ასო "П"-ს ფორმა. შენობის ბოლო სართულებზე განთავსებულია სათავსოები და ჯარისკაცებისთვის განკუთვნილი სამზარეულო. სახლის პირველ სართულზე იყო სამზარეულო, ხოლო მეორე სართულზე იყო მოსამსახურეებისთვის განკუთვნილი ოთახები. შენობის ინტერიერი გამოირჩევა ფართო დერეფნებით. შენობაში მაღალ დონეზეა განვითარებული ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემა, შენობას აქვს რამდენიმე გასასვლელი და ცეცხლგამძლე ჭერი და კედლები. სახლს აქვს სარდაფები და მასში განთავსებულია სათავსოები და საოფისე ფართები. ოფიციანტების სახლის საერთო ფართობი 3 000 კვადრატულ მეტრზე მეტი იყო. Официантский дом - Гостиница "Интернационал" - Дом Советов - Администрация Петродворцового района. citywalls.ru. ციტირების თარიღი: 2018-06-28. ↑ Закон Санкт-Петербурга № 174-27 от 05.07.1999 «Об объявлении охраняемыми памятниками истории и культуры местного значения» ↑ 2.0 2.1 Официантский дом - Гостиница "Интернационал" - Дом Советов - Администрация Петродворцового района. citywalls.ru. ციტირების თარიღი: 2018-06-28.
გ. მალიშევის სახლი

გ. მალიშევის სახლი (რუს. Дом Г. Малышева) — ქალაქ პუშკინის ისტორიული შენობა. ცნობილია ასევე, ბელკოვის სახლის სახელით. შენობა აშენდა 1836-1839 წლებში. სახლი წარმოადგენს რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს. შენობა მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე. ტაძრის მოედნის აღმოსავლეთ მხარეს, ქალაქის ზოგადი გეგმის მიხედვით, ადგილები დიდი ხანი ცარიელი იყო. 1835 წელს კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის მთავრობის დადგენილებით მიწის ნაკვეთები გამოიყო. 1836 წელს იმპერატორის ბრძანებით გამოცხადებულ კონკურსში გაიმარჯვა არქიტექტორმა სებასტიან ჩერფოლიომ. ხუთივე სახლის პროექტი არქიტექტორ სებასტიან ჩერფოლიოს ეკუთვნის, სწორედ ეს სახლები ქმნიან ერთ დიდ კომპლექსს. გარკვეული დროის განმავლობაში მათ „ფერმერთა სახლები“ უწოდეს. აღნიშნული შენობების ცენტრში მდებარეობს ყველაზე დიდი სახლი, რომელიც გ. მალიშევის მფლობელობაში იყო. ოქტომბრის რევოლუციამდე, აღნიშნული სახლი ბელკოვის სავაჭრო ფირმას ეკუთვნოდა. გ. მალიშევის სახლი, არქიტექტურული კუთხით ძალიან მაღალ დონეზეა შესრულებული. შენობა მიეკუთვნება კლასიციზმის სტილს. აღნიშნული სახლის ფასადი უხვად არის შემკული მდიდრული ორნამენტებითა და სანდრიკებით. სახლის ფასადი შედგება სამი ნაწილისგან. შენობის შუა ფასადში შედარებით უფრო დიდი სანდრიკები და ფანჯრებია. ორანჟერეის ქუჩაზე სახლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ყრუ ქვის ღობეებით. შენობის ფასადები დაცულია თავდაპირველი სახით, ცვლილებების გარეშე. დღეს შენობის პირველ სართულზე სხვადასხვა ტიპის მაღაზიებია განთავსებული. Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 363—364. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8. Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. Дом Малышевых - Дом Белковой. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-07. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. ↑ Дом Малышева (Белковой). КГИОП Санкт-Петербурга. ციტირების თარიღი: 2018-07-15.[მკვდარი ბმული] ↑ Решение исполкома Ленгорсовета № 650 от 25.08.1975 ↑ Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. ↑ Дом Малышевых - Дом Белковой. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-07. ციტირების თარიღი: 2018-07-15.
ლავრის მეორე ხიდი

ლავრის მეორე ხიდი (რუს. 2-й Лаврский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე მონასტირკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო და მონასტირკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 18 მეტრი, ხოლო სიგანე — 9,5 მეტრი. ხიდი მდებარეობს ლავრის გასასვლელის დასაწყისში. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ლავრის პირველი ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — უსახელო ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურებია „ალექსანდრე ნეველის მოედანი-1“ და „ალექსანდრე ნეველის მოედანი-2“. სახელი მიიღო ახლოს მდებარე ალექსანდრე ნეველის ლავრის მიხედვით. ხიდის მშენებლობა თარიღდება XVIII საუკუნით. იგი იყო ხის, ძელური ტიპისა და არაერთხელ გადაუკეთებიათ კვლავ ხის მასალით. 1830 წელს ხიდი გადააკეთეს და გახადეს ერთმალიანი, ხის, თაღოვანი სისტემის. სავალი ნაწილი შეფიცრული იყო, ხოლო მოაჯირები ძელებისგან იყო დამზადებული. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს, თუმცა იცავდნენ ძველ კონსტრუქციას. 1950 წლიდან 1972 წლამდე ხიდი დახურული იყო საავტომობილო მოძრაობისთვის და გამოიყენებოდა მხოლოდ საფეხმავლოდ. მიიღეს ხიდის გადაკეთების გადაწყვეტილება. 1980 წელს იგი დაშალეს. 1980-1981 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინრის ბ. ე. დვორნიკისა და არქიტექტორ ვ. მ. ივანოვის და „ლენხიდტრესტის“ ინჟინრის ზ. გ. ვასილევის პროექტის მიხედვით ძველი ხიდის ადგილზე ააგეს ახალი ხის, თაღოვანი ხიდი. ლენინგრადში პირველად გამოიყენეს ხიდის ელემენტების ლამინირებული მერქნით დამზადების ტექნოლოგია. ხიდის მალების კონსტრუქცია დაამზადეს არხანგელსშკი. ხიდის მშენებლობას ახორციელებდა „ლენხიდტრესტი“. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 437. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 301. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. 2-й Лаврский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ლავრის პირველი ხიდი

ლავრის პირველი ხიდი (რუს. 1-й Лаврский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, მდინარე მონასტირკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო და მონასტირკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 18 მეტრი, ხოლო სიგანე — 9,5 მეტრი. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს ალექსანდრე ნეველის ლავრასა და ქალაქის ქანდაკებების სახელმწიფო მუზეუმის ნეკროპოლთან. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მონასტირკის ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — ლავრის მეორე ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურებია „ალექსანდრე ნეველის მოედანი-1“ და „ალექსანდრე ნეველის მოედანი-2“. სახელი ცნობილია XIX საუკუნის დასასრულიდან და მიიღო ახლოს მდებარე ალექსანდრე ნეველის ლავრის მიხედვით. მანამდე ხიდს ერქვა ალექსანდრეს პირველი ხიდი (1829-1830-იანი წლები), მონასტირკის ხიდი (1836-1862 წწ.). პირველი ხიდი ააგეს 1712 წელს. ისტორიკოსების აზრით, ეს იყო პირველი გადასასვლელი ქალაქის მატერიკულ ნაწილზე. ხიდი იყო ხის, ძელური კონსტრუქციის და არაერთხელ გაურემონტებიათ ხის მასალით. XIX საუკუნის დასაწყისში ხიდი გადააკეთეს და გახადეს ერთმალიანი, ხის, თაღოვანი სისტემის. ხიდის ბურჯები იყო ქვიასა და აგურისაგან აგებული. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს კვლავ ხის მასალით. 1924 წელს მნიშვნელოვნად გადააკეთეს და შმოინახეს აგურის ბურჯები. მალების კონსტრუქცია შედგებოდა ხის ზეწრებისაგან. 1949 წლის მორიგი რეკონსტრუქციის დროს ხის ზეწრები შეცვალეს მეტალის ძელებით. ხიდი კვლავ გადააკეთეს, მაგრამ შეუნარჩუნეს ქვის ბურჯები. ხიდის სიგრძე ამ პერიოდისათვის იყო 27,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 8 მეტრი. 1970-1972 წლებში ინჟინრების ა. ი. რუბაშევისა და ა. დ. გუტცაიტის და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს და გახადეს ერთმალიანი, ააგეს რკინა-ბეტონით. მალების ძელური ნაგებობების ფასადი მოპირკეთებულია გრანიტით. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 437. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 301. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. 1-й Лаврский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
სანქტ-პეტერბურგის ნათლისღების ეკლესია

სანქტ-პეტერბურგის ნათლისღების ეკლესია (რუს. Богоявленская церковь) — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1889-1899 წლებში ფსევდორუსულ არქიტექტურულ სტილში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნათლისღების სახელზე, ხოლო ეგვტერები იოანე IV-ისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძარი ააგეს უფლისწულ ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძის (შემდეგში ნიკოლოზ II) სასწაულებრივი გადარჩენის აღსანიშნავად, რომელიც 1891 წლის 29 აპრილს იაპონიის ქალაქ ოცუში იაპონელმა ფანატიკოსმა დაჭრა თავში. თავდასხმის პირველ წლისთავზე საფუძველი ჩაუყარეს ტაძრის მშენებლობას. არქიტექტორი — ვასილი კოსიაკოვი. 1899 წლის 29 აპრილს მოხდა ტაძრის კურთხევა. ტაძრის ტევადობა იყო 1 200 კაცი. 1935 წლის მაისში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. მთლიანად გაანადგურეს ტაძრის ზედა ნაწილი, შიდა აღჭურვილობა და კანკელი, არქიტექტურული დეკორის უმეტესი ნაწილი, მათ შორის გუმბათის ხაზები. ამის შემდეგ ეკლესიაში განათავსეს ხილისბაზა, საწყობი, საპნის სახარში ქარხანა და მორგი. მას შემოავლეს ბეტონის ღობე. ისტორიული ჭედური ღობე 1936 წელს გადაიტანეს ბოლდირევის ქუჩის კუთხეში აშენებულ ახალ სკოლაში. 2006 წელს ღობე გაანადგურეს. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, რომლის შედეგადაც შენობა ძლიერ დაზიანდა. 1991 წელს ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი დასახიჩრებული და დამახინჯებული ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ტაძრიდან თითქმის აღარაფერი იყო დარჩენილი. 1992 წლის 19 იანვარს, ნათლისღებას შედგა პირველი ღვთისმსახურება. ამავე წელს დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები. 1995 წლის 4 მაისს გუმბათზე დაადგეს ჯვარი. 2005 წელს დაანგრიეს ბეტონის ღობე. 2010-2011 წლებში ეკლესიას ახალი გალავანი შემოავლეს, იგი იმეორებდა 2006წელს განადგურებული ისტორიული ღობის ელემენტებს. ამჟამად მიმდინარეობს ინტერიერის აღდგენა. მოხატულობა ნაწილობრივ აღდგენილია. 2012 წელს აკურთხეს ახალი კანკელი. ამჟამად ეკლესიაში მიმდინარეობს რეგულარული ღვთისმსახურება. Богоявленская церковь на сайте al-spbphoto.narod.ru Церковь Богоявления Господня (Гутуевская) на сайте энциклопедии Санкт-Петербурга დაარქივებული 2013-11-12 საიტზე Wayback Machine. Сайт Храма Богоявления на Гутуевском острове
თაქსიმის მოედანი

თაქსიმის მოედანი (თურქ. Taksim Meydanı) — მოედანი თურქეთში, სტამბოლის ევროპულ ნაწილში, რომელიც მდებარეობს ბეიოღლუს რაიონში და ცნობილია თავისი რესტორნებით, მაღაზიებით და სასტუმროებით. მოედანი, სტამბოლის მეტროპოლიტენის ცენტრალურ სადგურთან ერთად, თანამედროვე სტამბოლის გულად ითვლება. თაქსიმის მოედანზე მდებარეობს ასევე „რესპუბლიკის ძეგლიც“ (თურქ. Cumhuriyet Anıtı), რომელიც პიეტრო კანონიკის მიერ შეიქმნა და 1928 წელს გაიხსნა. ძეგლი 1923 წელს, დამოუკიდებლობის ომის შემდეგ, თურქეთის რესპუბლიკის ჩამოყალიბების მე-5 წლისთავზე გაიხსნა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თაქსიმის მოედანი თაქსიმის მოედნის სურათები დაარქივებული 2020-11-28 საიტზე Wayback Machine. 2006 ახალი წლის ზეიმის მოედანზე გეზი პარკის მოვლენები დაარქივებული 2013-06-04 საიტზე Wayback Machine. Erasmus Housing-ი თაქსიმზე თაქსიმის მოედნის სასტუმრო დაარქივებული 2016-03-23 საიტზე Wayback Machine.
ნისკარტკბილა მტრედი

ნისკარტკბილა მტრედი (ლათ. Didunculus strigirostris) — ფრინველი მტრედისებრთა ოჯახისა. ზომებით გარეული მტრედის ტოლაა. კუდი მოკლეა; ნისკარტი — მაღალი, გვერდებიდან შებრტყელებული, ქვედა ნაწილის ორივე მხარეს 3 კბილი. თავი, ყელი და მუცელი შავ-მწვანეა; ზურგი, ფრთები და კუდი — წითელ-წაბლისფერი. გავრცელებულია პოლინეზიაში, კუნძლებზე უპოლუ და სავაი (სამოა). ბინადრობს ტყეებში, თუმცა უპირატესად მიწაზე ატარებს დროს. იკვებება ნაყოფებითა და კენკრით. თითქმის მთლიანად გაანადგურეს ადამიანებმა და დაცვის ქვეშ იმყოფება. ნისკარტკბილა მტრედი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ბეატრის ესპანელი

ბეატრის ესპანელი (ესპ. Beatriz de España, იტალ. Beatrice di Spagna; დ. 22 ივნისი, 1909 — გ. 22 ნოემბერი, 2002) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-ის პაპიდა. ბეატრისი დაიბადა 1909 წლის 22 ივნისს სეგოვიაში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და მისი მეუღლლის, დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის მესამე შვილი და პირველი ასული. 1931 წელს, როდესაც მეფე ალფონსო დაამხეს და ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა ჩამოყალიბდა ფრანსისკო ფრანკოს მეთაურობით, სამეფო ოჯახი ქვეყნიდან გააძევეს და ბეატრისიც მშობლებთან ერთად თავიდან საფრანგეთში, პარიზის ცენტრში მდგარ ფონტენბლოს სასახლეში დასახლდა. 1933 წლიდან, ალფონსო და ვიქტორია ევგენია ერთმანეთს დასცილდნენ და ვიქტორია ევგენია ქალიშვილებთან ერთად რომში გადასახლდა. 1935 წლის 14 იანვარს ბეატრისი ცოლად გაჰყვა ადგილობრივ, რომაელ დიდგვაროვან ალესანდრო ტორლონიას, რომელიც სივიტელა-სესის პრინცის წოდებას ატარებდა. ამის შემდეგ ბეატრისიც სივიტელა-სესის პრინცესა გახდა. მათ ჯვარი თვით რომის პაპმა პიუს XI-მ დასწერათ, საქორწინო ღონისძიებები კი ალესანდროს ჯირაუდ-ტორლონიის სასახლეში გაიმართა. ბეატრისსა და ალესანდროს სულ ოთხი შვილი შეეძინათ: სანდრა (1936-2014), ცოლად გაჰყვა კლემენტეს გრაფ ლეკიო დი ასაბას; მარკო (1937-2014), სივიტელა-სესას პრინცი, ცოლად შეირთო ორსეტა დე კასტანიეტო, რომელთანაც სამი ქალიშვილი შეეძინა; მარინო (1939-1995), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი; ოლიმპია (1968-ცოცხალია), ცოლად გაჰყვა ლუქსემბურგის პრინც ვილჰელმს, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი; 1938 წელს, დედამისის, დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის ზეწოლით ბეატრისმა ოფიციალურად განაცხადა უარი ესპანეთის ტახტსა და ყველა მასთან დაკავშირებულ მემკვიდრეობაზე. ამის გამო მას ჩამოერთვა ესპანეთის ინფანტას წოდება და მასთან ერთად მისმა შვილებმაც დაკარგეს ესპანური მემკვიდრეობა. ბეატრისი გარდაიცვალა 2002 წლის 22 ნოემბერს რომში, 93 წლის ასაკში. Balansó, Juan. La familia Real y la familia irreal. Ed. Planeta, Barcelona, 1992, ISBN 84-320-7549-3 Balansó, Juan. Las perlas de la Corona. Plaza & Janés Editores SA, 1997, ISBN 84-01-53023-7 Baviera, S.A.R. Princesa Pilar de and Chapman-Huston, Desmond. Alfonso XIII., Col. Z, 1959, ISBN 84-261-0053-8 García Louapre, Pilar. Cinco días con la infanta Beatriz de Borbón y Battenberg hija de Alfonso XIII : su testimonio sobre su vida y sus circunstancias. Vision Libros, 2007. ISBN 84-982-1759-8 Puga, Maria Teresa and Ferrer, Eusebio. 20 Infantas de España: Sus vidas, entre las ilusiones y el destino. Ed. Juventud, Barcelona, 1998. ISBN 84-261-3084-4
ბელგრადის ტყე

ბელგრადის ტყე (თურქ. Belgrad Ormanı) — შერეული ფოთლოვანი ტყე, რომელიც მდებარეობს სტამბოლში, თურქეთში. ტყის სახელწოდება ათასობით სერბის პატივსაცემად დაერქვა რომლებიც გააძევეს ბელგრადიდან 1521 წელს, როდესაც ქალაქი დაეცა. გეოგრაფიულად, ტყე თრაკიის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ წერტილში მდებარეობს. სატყეო ტერიტორია დაყოფილია სარიერისა და ეიუფის რაიონებს შორის. ტყეში რამდენიმე ისტორიული რეზერვუარი მდებარეობს. ↑ Cecil C. Konijnendijk (2005). Urban forests and trees: forests and foresty products. Office for Official Publications of the European Communities, გვ. 122–129.
მარია კრისტინა ესპანელი (1911-1996)

მარია კრისტინა ესპანელი (ესპ. María Cristina de España; დ. 12 დეკემბერი, 1911 — გ. 23 დეკემბერი, 1996) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის უმცროსი ასული. მარონეს გრაფინია. ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-ის პაპიდა. მარია კრისტინა დაიბადა 1911 წლის 12 დეკემბერს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის მეოთხე შვილი და მეორე ქალიშვილი. 1931 წლიდან, მას შემდეგ, რაც ალფონსო XIII დაამხეს და ქვეყნიდან გააძევეს, მარია კრისტინა პარიზში, კერძოდ კი ფონტენბლოს სასახლეში ცხოვრობდა ოჯახთან ერთად. 1933 წელს ალფონსო თავის ქალიშვილებთან, ბეატრისთან და მარია კრისტინასთან ერთად რომში გადასახლდა. აქ ალფონსომ ისინი სამედიცინო შემოწმებაზე გაატარა და დარწმუნდა, რომ ვიქტორია ევგენიასაგან მათ ჰემოფილია არ გადასცემიათ გენეტიკურად, განსხვავებით მათი ძმების, ალფონსოსა და გონსალოსგან. მარია კრისტინამ საბოლოოდ უარი განაცხადა თავის მემკვიდრეობაზე ესპანეთის ტახტზე და 1940 წლის 10 ივნისს რომში იგი დაქორწინდა ენრიკე სინსანოზე. ამავე წლის 13 მაისს ენრიკეს იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III-მ მარონეს გრაფის წოდება უბოძა. მარია კრისტინასა და ენრიკეს, სულ ოთხი ქალიშვილი შეეძინა: ვიტორია ევგენია (1941-ცოცხალია), ცოლად გაჰყვა კასა-ლორინხის მარკიზ ხოსე კარლოს ალვარეს დე ტოლედოს, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა; ჯოვანა პაოლა (1943-ცოცხალია), ცოლად გაჰყვა ხაიმე გალობერტ ი სატრუსტეკის, რომელსაც საბოლოოდ გაშორდა, თუმცა სამი შვილი დარჩა მისგან; მარია ტერეზა (1945-ცოცხალია), ცოლად გაჰყვა ხოსე ლუის დე არანას, რომელსაც მალევე გაშორდა, თუმცა მისგან სამი შვილი დარჩა; ანა ალესანდრა (1948-ცოცხალია), ცოლად გაჰყვა ჯან კარლო სტავრო სანტაროსას, რომელსაც საბოლოოდ გაშორდა, თუმცა მისგან ორი შვილი დარჩა; ესპანეთში მონარქიის კვლავ აღდგენასთან ერთად მარია კრისტინა თავის ქმართან ერთად ესპანეთში დაბრუნდა და იქ დასახლდა. იგი გარდაიცვალა 1996 წლის 23 დეკემბერს, 85 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ტურინში, მისი ქმრის საგვარეულო აკლდამაში. Eilers, Marlene. Queen Victoria's Descendants. Rosvall Royal Books, Falkoping, Sweden, 1997, pp. 117–118. Zorilla, Francisco. Genealogia de la Casa de Borbon de Espana. Editora Nacional, Madrid, 1971, p. 206.
ნიკოლსკის ბაღი

ნიკოლსკის ბაღი (რუს. Никольский сад) — ბაღი სანქტ-პეტერბურგში, დაარსდა XVIII საუკუნეში. იგი მდებარეობს კრიუკოვის არხსა და გრიბოედოვის არხების ნაპირებს შორის, რიმსკი-კორსაკოვის გამზირსა და ნიკოლსკის გადაკვეთაზე, კერძოდ ნიკოლსკის მოედანზე. 1753-1762 წლებში ნიკოლსკის საზღვაო ტაძარი აშენდა პარკის ცენტრში, რომლისგანაც პარკმა თავისი სახელი დაერქვა. 1755-1758 წლებში კრიუკოვის არხის მოპირდაპირე მხარეს, ოთხიარუსიანი სათვალთვალო სამრეკლო აშენდა. დღეს, ის სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი სიმბოლოა. 1873 წელს, ნიკოლსკის ნაკვეთის ჩრდილოეთით, ცარიელ მოედანზე ვაჭარმა ო. ტუპიკოვმა გააშენა სკვერი. შემდგომ იმპერატორის სურვილით, რომელიც ესწრებოდა სკვერის გახსნას, ის შეუერთდა ნიკოლსკის ბაღს. პარკის განლაგება ლანდშაფტ-რეგულარულია. 1874-1875 წლებში ბაღის რეკონსტრუქცია განხორციელდა. ბაღის გახსნის ცერემონიალზე იმპერატორს სურდა, გაეერთიანებინა წმინდა ნიკოლოზის ტაძრის საეკლესიო ბაღი უშუალოდ მთლიან ბაღის კომპლექსთან, აღნიშნული ტერიტორია ეკუთვნოდა სამეფო ოჯახს. სამღვდელოება უარზე იყო, მათ არ სურდათ საეკლესიო ადგილი საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილად ქცეულიყო ამიტომ იმპერატორი იძულებული გახდა უარი ეთქვა. 1908 წელს ნიკოლსკის ტაძრის გალავნის მიღმა, გაიხსნა გრანიტის ობელისკი, ცუსიმის ბრძოლაში დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად. ტაძრის ღობესთან ასევე არის განლაგებული ოქტომბრის რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის მონაწილეების საერთო მემორიალური საფლავი. Никольский сад.[მკვდარი ბმული] ↑ Санкт-Петербург Никольский собор ↑ 2.0 2.1 Никольский сад на petergid. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-18. ციტირების თარიღი: 2019-02-17. ↑ Никольский сад в Энциклопедии Санкт-Петербурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-03. ციტირების თარიღი: 2019-02-17.
ტრაქეოტომია

ტრაქეოტომია (ტრაქეა და ბერძ. στóμα — გაჭრა, გაკვეთა) — სასულის გაკვეთა, გადაუდებელი ოპერაცია სუნთქვის დარღვევის დროს; რეანიმაციის მეთოდი. ტრაქეის განვლადობის დარღვევისას (ანთებითი შეშუპება, სიმსივნე, სახმო იოგების სპაზმი, ტრავმა, უცხო სხეულის მოხვედრა) დაბრკოლების ქვემოთ საჰაერო გზებში ჰაერის მოსახვედრად იყენებდნენ XVI საუკუნიდან, თუმცა იგი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ასკლეპიადეს და გალენოსის დროს. თანამედროვე სამედიცინო პრაქტიკაში ტრაქეოტომიას მიმართავენ მაშინაც, როცა სასუნთქი გზები თავისუფალია (მაგალითად, ცნობიერების დაკარგვისას, როცა გაქრება ხველებისა და სუნთქვის რეფლექსები; ფილტვის შეშუპების, ან გულმკერდის ტრავმის შედეგად სუნთქვის დარღვევის დროს და სხვა). ტრაქეას კვეთენ გასწვრივად (უფრო ხშირად) ან განივად ფარისებრი ჯირკვლის ყელის ზემოთ (ზემო ტრაქეოტომია) ან ქვემოთ (ქვემო ტრაქეოტომია). ტრაქეის განაკვეთში შეჰყავთ მაღალხარისხოვანი ლითონის ან პლასტიკატისგან დამზადებული ორმაგი მილი. შიგნით მდებარე მილს ხანდახან იღებენ სტერილიზაციის მიზნით, ხოლო ტრაქეის ხვრელიდან (ტრაქეოსომა) ხდება პრეპარატების მიწოდება და სუნთქვითი რეანიმაცია. ტრაქეოსტომის ლიკვიდაცია (დეკანულაცია) ხდება სუნთქვის აღდგენის შემდეგ. ტრაქეის დეფექტი ჩვეულებრივ გართულებების გარეშე ხორცდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 42.