laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მი ბემოლი

მი ბემოლი — მეოთხე ნახევარტონი სოლფეჯიოში. რეზე ოდნავ მაღალი და მიზე დაბალი, შუალედური ბგერაა. იგი თითქმის რე დიეზის ჟღერადობისაა, თუმცა ზიგიერთ ტემპერაციაში ისინი მაინც განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. აღინიშნება სიმბოლოთი — E♭. მისი სიხშირე არ აღემატება 311.127 ჰერცს.
ფა დიეზი

ფა დიეზი — ფა-ზე ნახევარი ტონით მაღალი ბგერა.აღინიშნება სიმბოლოთი F♯. ჟღერადობით F♯ და სოლ ბემოლი ერთი და იგივე ბგერაა.მუსიკის თეორიის მიხედვით, სხვადასხვა კონტექსტში განსხვავებულად აღინიშნება.
სოლ ბემოლი

სოლ ბემოლი - სოლზე ნახევარი ტონით დაბალი მუსიკალური ბგერა, იგივე ფა დიეზი. აღინიშნება სიმბოლოთი G♭.
სოციოლოგია

სოციოლოგია (ლათ. socius და ძვ. ბერძნ. λόγος) — მეცნიერება საზოგადოების განვითარების ზოგადი კანონების შესახებ. ტერმინი პირველად გამოიყენა სოციოლოგიის მამად აღიარებულმა ოგიუსტ კონტმა. სოციოლოგია იკვლევს ადამიანური ცხოვრების ორგანიზების გზებს. სოციოლოგები სხვადასხვა გარემოში სოციალური ცხოვრების შესწავლის მიზნით სამეცნიერო კვლევით მეთოდებსა და თეორიებს იყენებენ. ისინი ცდილობენ შეისწავლონ როგორც ინტიმური ურთიერთობები, ასევე ვრცელი გლობალური ქსელები და ყველაფერი, რაც მათ შორის არსებობს. სოციოლოგები დაინტერესებულები არიან იმ გზებით, რითიც ადამიანები უკავშირდებიან ერთმანეთს. სხვა სოციალური მეცნიერებანი ძირითადად შეისწავლიან სოციალური ცხოვრების მხოლოდ ერთ სფეროს: ეკონომიკა შეისწავლის ბაზრების დინამიკასა და პროდუქტების ცირკულაციას; პოლიტიკური მეცნიერება უღრმავდება სამთავრობო და ძალაუფლების ურთიერთობებს; ანთროპოლოგია ეკოლოგიასა და კულტურულ თავისებურებებს იკვლევს; ფსიქოლოგია სწავლობს ბიოლოგიას, ადამიანურ განვითარებასა და ინდივიდუალურ მენტალურ თავისებურებებს შორის ურთიერთკავშირს. სოციოლოგია კი მოიცავს ყველა ამ ასპექტს. სოციოლოგები ყველაზე მეტად დაინტერესებულნი არიან სოციალური ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტის ურთიერთქმედებით. ის შედარებით ახალი სამეცნიერო დისციპლინაა, რომელმაც საფუძველი მე-19 საუკუნის დასაწყისში ჩაიყარა. სოციოლოგიას აინტერესებს ჩვენი ქმედება როგორც სოციალური არსებებისა; ამგვარად სოციოლოგიური ინტერესის სფერო მოიცავს, როგორც ანონიმურ ინდივიდუმთა მოკლე კონტაქტს ქუჩაში, ასევე გლობალურ სოციალურ პროცესთა შესწავლას. ვრცელი გაგებით, სოციოლოგია არის სოციალურ ჯგუფთა მეცნიერული სწავლება, რომელთა შორისაც ადამიანებს უწევთ მოძრაობა ცხოვრების მანძილზე. სოციოლოგიური კვლევის შედეგები ეხმარება პედაგოგებს, კანონშემქმნელებს, ადმინისტრატორებს და ყველა დანარჩენს, ვინც დაინტერესებულია სოციალური პრობლემების გადაჭრით და საზოგადოებრივი პოლიტიკის ფორმულირებით. სოციოლოგთა უმრავლესობა მუშაობს ერთი ან რამდენიმე სპეციალობით, როგორიცაა სოციალური ორგანიზაცია, სოციალური სტრატიფიკაცია, და სოციალური მობილურობა; რასობრივი და ეთნიკური ურთიერთობანი; განათლება; ოჯახი, სოციალური ფსიქოლოგია; ურბანული, სასოფლო, პოლიტიკური და შედარებითი სოციოლოგია; სქესთა როლი და ურთიერთობანილ დემოგრაფია; გერონტოლოგია; კრიმინოლოგია; და სოციოლოგიური პრაქტიკა. თეორიული სოციოლოგია ემპირიული სოციოლოგია გამოყენებითი სოციოლოგია (ქართული ენა) სოციოლოგია. ტექსტური მასალა დაარქივებული 2017-03-29 საიტზე Wayback Machine. (ქართული ენა) სოციოლოგია, სტატიები სოციოლოგიაზე (ინგლისური) ამერიკის სოციოლოგთა ასოციაცია (ინგლისური) რელიგიის სოციოლოგია, სტატიები, ნაშრომები.
ვირჯინია-ბიჩი

ვირჯინია-ბიჩი (ინგლ. Virginia Beach) — მოსახლეობის მიხედვით 41-ე უდიდესი ქალაქი აშშ-ში. იგი მდებარეობს ოკეანის სანაპიროზე, ვირჯინიის შტატში. 2006 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 436,619 კაცს.
კამარინული (ცეკვა)

კამარინული (რუს. камаринская) — რუსული ლაღი ხასიათის ხალხური ცეკვა. მას ახასიათებს სწრაფი ტემპი, მაჟორული კილო და ორწილადი ზომა. მოცეკვავეები თითქოს ერთმანეთს ეჯიბრებიან ბალალაიკაზე, სალამურზე და ჰარმონიკაზე დაკვრაში. ამ ცეკვის მელოდია გამოიყენა ბეთჰოვენმა ვარიაციაში ფორტეპიანოსთვის, ხოლო ჩაიკოვსკიმ თავის საბავშვო ალბომში შეიტანა პიესა "კამარინული". Brown, David, Tchaikovsky: The Final Years, 1885–1893, (New York: W.W. Norton & Company, 1991). ISBN 0-393-03099-7. Figes, Orlando, Natasha's Dance: A Cultural History of Russia (New York: Metropolitan Books, 2002). ISBN 0-8050-5783-8 (hc.). Holden, Anthony, Tchaikovsky: A Biography (New York: Random House, 1995). ISBN 0-679-42006-1.
არლინგტონი (ტეხასი)

არლინგტონი (ინგლ. Arlington) — ქალაქი ტეხასის შტატში, აშშ. მდებარეობს შტატის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჯონსონ-კრიკის სანაპიროზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 367 197 კაცი. მოსახლეობის რაიდენობით შტატში მე-7 ქალაქი, აშშ-ში კი 50-ე. კენიგსჰოფენი, გერმანია (1952) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არლინგტონი (ტეხასი) ოფიციალური საიტი ↑ https://www.arlingtontx.gov/city_hall/government/mayor/mayor_jim_ross
უიჩიტო

უიჩიტო (ინგლ. Wichita) — ქალაქი აშშ-ში, უდიდესი ქალაქი კანზასის შტატში. მდებარეობს შტატის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე არკანზასის პირას. ქალაქი დაფუძნდა 1870 წელს. ქალაქში განვითარებულია ავიამშენებლობა. მოიპოვებენ ნავთობს. მოქმედებს სამი უნივერსიტეტი. ქალაქის ოფიციალური საიტი (ინგლისური) ↑ https://www.wichita.gov/785/Mayor ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a> ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 3.22 3.23 3.24 3.25 3.26 http://www.geopostcodes.com/Sedgwick_Kansas
ნური ალ-მალიქი

ნური ქამელ მუჰამედ ჰასან ალ-მალიქი (არაბ. نوري كامل محمّد حسن المالكي; დ. 20 ივნისი 1950), ასევე ჯავად ალ-მალიქი — ერაყელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ერაყის პრემიერ-მინსტრი 2006-2014 წლებში. არაბული ლიტერატურის მაგისტრი. პარტია „დავის“ გენერალური მდივანი. 2016 წლის 10 ოქტომბრიდან იკავებს ერაყის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნური ალ-მალიქი“ ვიკისაწყობში. გარეგნობა C-SPAN-ზე პრემიერ-მინისტრის კაბინეტი ↑ Iraqi court nullifies Abadi's earlier decision to sack 3 vice president posts. Xinhua (11 ოქტომბერი, 2016).
ლეკური (ცეკვა)

ლეკური — ხალხური ცეკვა. გავრცელებულია კავკასიის ხალხებში: ქართველებში, ჩეჩნებში, ინგუშებში,ხუნძებში, ლეკებში, ასევე ადიღეს, ყარაჩაი-ჩერქეზეთსა და ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკებში. ცეკვას ჩრდილოეთ კავკასიაში, აზერბაიჯანსა და რუსეთში მოიხსენიებენ როგორც ლეზგინკა, ხოლო საქართველოში უფრო პოპულარული სახელია მხედრული ან უბრალოდ ქართული. მამაკაცების ცეკვას ჩქარი, ენერგიული მოძრაობები ახასიათებს, ხოლო ქალთა საცეკვაო მოძრაობები გამოირჩევა მოქნილობით და გრაციოზულობით. ლეკური მუსიკისათვის დამახასიათებელია ექვსი მერვედი ზომა, სწრაფი ტემპი და ერთი და იგივე მელოდიის მრავალჯერ გამეორება. ლეკურის ჟანრი მრავალმა კომპოზიტორმა გამოიყენა თავის შემოქმედებაში.
კუჭი

კუჭი — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული ნაწილი, რომელშიც ხდება საკვების ქიმიური და მექანიკური გადამუშავება. ბევრი ცხოველის კუჭი მხოლოდ ნაწლავის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული უბანია (უხერხემლოთა მრავალი ჯგუფი, ხერხემლიანთაგან მრგვალპირიანები, თევზების მრავალი ფორმა). ხერხემლიანთა კუჭი წინა ნაწლავის გაფართოებული ნაწილია. უფრო ხშირად იგი მოდრეკილია და დიდი და მცირე სიმრუდე აქვს. კუჭის კედელი შიგნიდან ამოფენილია ერთშრიანი ენტოდერმული ეპითელიუმით, რომელიც მილაკოვან ჯირკვლებს ქმნის. ეს ჯირკვლები წარმოქმნიან კუჭის წვენს და ლორწოს. ხშირად კუჭის სულ წინა, ე. წ. საყლაპავისეული ნაწილი ძლიერაა განვითარებული (ასეთია მაგ., ზოგი მცოხნელის რთული კუჭის წინა 3 განყოფილება — ფაშვი, ბადურა, წიგნარა. ნამდვილი კუჭი აქ მარტო მაჭიკია). კუჭის მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი კედლის გლუვი კუნთოვანი ქსოვილის შრეები. კუჭისა და ნაწლავის საზღვარზე ირგვლივ ჩამკეტი კუნთია (პილორუსის სპინქტერი). ზოგჯერ (ზოგიერთი მოლუსკი, კიბოები, მწერები, ფრინველები, ზოგი არასრულკბილიანი ძუძუმწოვარი) კუჭის ქიმიურ და მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი განცალკევებული ნაწილები ან სულაც 2 კუჭია განვითარებული (ე. წ ჯირკვლოვანი და კუნთოვანი ან საღეჭი კუჭი). ადამიანის კუჭი — რეტორტის ფორმის ღრუ ორგანო. კუჭის 3/4 მარცხენა ფერდქვეშა მოდამოში, 1/4 კი მუცლის ზემო (ეპიგასტრიუმი) მიდამოში მდებარეობს. განარჩევენ კუჭის შემდეგ ნაწილებს: შესავალი (კარდია), ფსკერი (ფუნდუსი), ტანი (კორპუსი) და გასავალი (პილორუსი). კუჭს აქვს წინა და უკანა ზედაპირი; იქ, სადაც ზედაპირები ერთიმეორეში გადადის, წარმოიქმნება კუჭის მცირე და კუჭის დიდი სიმრუდეები. კუჭის შესავალი ხერხემლის მარცხნივ, გულმკერდის მე-11 მალის დონეზე მდებარეობს, გასავალი მარჯვნივ, წელის 1-ლი მალის დონეზეა, კუჭის ძირი შუასაძგიდის მარცხენა გუმბათის ქვეშაა მოთავსებული. მოზრდილი ადამიანის კუჭის სიგრძეა 15-18 სმ, სიგანე 12-14 სმ, მისი კედლის სისქე 3-4 მმ. ახალშობილის კუჭის ტევადობაა 30 კუბ/სმ, მოზრდილისა 2.5-3 ლიტრს აღწევს. კუჭის კედელი 3 გარსისაგან შედგება: ლორწოვანი, კუნთოვანი და სეროზული. კუჭის ლორწოვანი მორუხო-მოვარდისფროა და საყლაპავის ლორწოვანასაგან მკაფიოდაა გამოყოფილი დაკბილული ხაზით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 91–92.
უწლევი

უწლევი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ალის თემი), მდინარე ჭერათხევის (სურამულას მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, ხაშურიდან 29 კმ. სოფლის სასაფლაოზე დგას ღვთისმშობლის ეკლესია. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 23 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 15 კაცი, საიდანაც 10 მამაკაცია, ხოლო 5 ქალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 199. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02.
ტარია ჰალონენი

ტარია კაარინა ჰალონენი (ფინ. Tarja Kaarina Halonen; დ. 24 დეკემბერი, 1943, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინეთის პირველი ქალი პრეზიდენტი 2000-2012 წლებში (ორი ვადით). პროფესიით ადვოკატი. მშობლიური ფინურის გარდა ფლობს შვედურ, ინგლისურ და გერმანულ ენებს. 1971 წლიდან ფინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1974-1975 პრემიერ-მინისტრ კალევი სოისას საპარლამენტო მდივანი. 1977 - აირჩიეს ჰელსინკის მუნიციპალური საბჭოს წევრად. 1979 - აირჩიეს ფინეთის პარლამენტის, ედუსკუნტას, წევრად. 1984-1987 სოციალურ საკითხთა საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე. 1987-1990 კონსერვატორი ჰარი ჰოლკერის მთავრობის ჯანდაცვისა და სოციალურ საკითხთა მინისტრი. 1990-1991 კონსერვატორი ჰარი ჰოლკერის მთავრობის იუსტიციის მინისტრი. 1991-1995 ესკო აჰოს მთავრობის იუსტიციის მინისტრი. 1995-2000 სოციალ-დემოკრატი პაავო ლიპონენის მთავრობის საგარეო საქმეთა მინისტრი. ფინეთის სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ 2000 წლის 16 იანვრის საპრეზიდენტო არჩევნებზე წამოაყენა ტარია ჰალონენის კანდიდტურა. არჩევნების პირველ ტურში, რომლის 7 კანდიდატიდან 4 ქალი იყო, ტარიამ მიიღო ხმების 40 %, ხოლო მისმა უახლოესმა კონკურენტმა ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა ესკო აჰომ 34,4 %. 6 თებერვლის მეორე ტურში კი ქალბატონმა ტარიამ მიიღო ხმების 51,6 %. 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში კვლავ მიიღო მონაწილეობა და კვლავ მეორე ტურის საშუალებით (ხმათა 51,6 %) დაამარცხა საული ნიინისტე. 2005 წელს ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა საქართველოში. ქალბატონი ტარია მეორედაა გათხოვილი. მისი მეუღლეა მასზე 5 წლით უმცროსი პენტი არაიარვი. პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ქალიშვილი - ანა, რომელიც სწავლობს საერთაშორისო პოლიტიკას კენტის უნივერსიტეტში (დიდი ბრიტანეთი) და ცხოვრობს მამამისთან. ქალი პრეზიდენტების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტარია ჰალონენი ტარია ჰალონენის ბიოგრაფია cidob.org-ზე დაარქივებული 2010-07-11 საიტზე Wayback Machine. Halonen, Tarja Kaarina დაარქივებული 2010-02-03 საიტზე Wayback Machine. Tarja Halonen & SETA Social-democratic party of Finland
Ѣ

Ѣ, ѣ (ჲაწ, ან ჲაც) — კირილური არქაული ასო. გამოითქმოდა როგორც „ე“, ან „ჲე“. 1918 წელს რუსული ორთოგრაფიის რეფორმის შემდეგ, ეს ასო რუსული ანბანიდან ამოიღეს. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Graphemica (Ѣ) Graphemica (ѣ)
Ѥ

Ѥ, ѥ — კირილური არქული ასო–ნიშანი, რომელიც არსებობდა ძველი საეკლესიო (სლავური) ენაში. ѥ არის І-სა და Е-ეს შერწყმის შედეგად მიღებული ლიგატურა. სავარაუდოდ ასოთა ამგვარი შერწყმა უნდა ყოფილიყო ბგერათა შერწყმის ერთგვარი ისტორიული პროცესის შედეგი, რაც ე-ს წინამდებარე ი-ს განახევარხმოვნებას უნდა გამოეწვია: დროთა განმავლობაში იე უნდა გადასულიყო ჲე-ში. სიტყვის დასაწყისში, ან ხმოვნის შემდეგ იკითხება როგორც ჲე, ხოლო გარკვეული თანხმოვნების შემდეგ კი როგორც ე. Graphemica (Ѥ) Graphemica (ѥ)
Ѵ

Ѵ, ѵ („იჟიცა“) — ბოლო ასო იყო რუსულ კირილურ ანბანში, 1918 წლის წერის რეფორმამდე. ბერძნულ ანბანში შეესაბამება იფსილონი. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Graphemica (Ѵ) Graphemica (ѵ)
Ѳ

Ѳ, ѳ (ჶიტა, ან თიტა) — ძველი კირილური ასო. შეესაბამება ბერძნულ თეტას. გამოიყენებოდა ბერძნულიდან შემოსულ სიტყვებში თ ბგერის აღსანიშნად. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: ариѳметика, დღეს арифметика, ქართულად - არითმეტიკა Ѳеодоръ, დღეს Фёдор, ქართულად - თეოდორ Graphemica (Ѳ) Graphemica (ѳ)
Ѱ

Ѱ, ѱ — ძველი კირილურისა და საეკლესიო სლავური ენის ასო. გამოითქმის, როგორც ბერძნული ფსი. Graphemica (Ѱ) Graphemica (ѱ)
ბალაზური

ალ-ბალაზური, სრული სახელი აჰმად იბნ იაჰია იბნ ჯაბირ ალ-ბალაზური (დ. დაახლოებით 820 — გ. 892) — არაბი ისტორიკოსი; ავტორი თხზულებებისა „ანსაბ ალ-აშრაფი“ („წარჩინებულთა გენეალოგია“) და „ფუთუჰ ალ-ბელდანი“ („ქვეყნის დაპყრობა“). პირველი წიგნი შეიცავს ჩრდილოეთ არაბული ტომებისა და კურაიშების წრიდან გამოსულ პირთა ბიოგრაფიებს, იგი მნიშვნელოვანი წყაროა ომაიანთა სახალიფოსა და ხარიჯიტების მოძრაობის ისტორიისათვის. „ფუთუჰ ალბუდანი“ ძირითადად არაბთა დაპყრობითი ომების ისტორიას აღწერს მაჰმადის დროიდან ავტორის გარდაცვალებამდე. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება მას კავკასიის ისტორიისათვის. წიგნში საგანგებო თავები აქვთ დათმობილი აზერბაიჯანის და არმენიის (არაბთა მიერ ამიერკავკასიაში შექმნილი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელშიც შედიოდა სომხეთი, ალბანეთი და საქართველო) დაპყრობას. მოთხრობილია არმენიისა და მისი მმართველი ვალიების, თბილისისა და საქართველოს სხვა მხარეების დაპყრობისა და „დაცვის სიგელების“ გაცემის შესახებ. ბალაზური დაწვრილებით აღწერს ჰაბიბ იბნ მასლამას ლაშქრობას საქართველოში. ქართველებს უცდიათ წინააღმდეგობის გაწევა არაბებისათვის. თბილისის დამორჩილებამდე, ქალაქის მისადგომებთან ისინი ორჯერ შეტაკებიან მტერს. პირველად გაუმარჯვნიათ, მაგრამ მერე დამარცხებულან და არაბებთან მოლაპარაკება უმჯობინებიათ. ჰაბიბთან მისულა ჯურზანის (ქართლის) მოსახლეობისა და პატრიკიოსის მოციქული, მორჩილება გამოუცხადებია, ძღვენი მიურთმევია და ზავისა და შეუვალობის წიგნი უთხოვია. საინტერესოა ბალაზურის თხზულების ის ნაწილიც, სადაც საქართველოს დანარჩენი პუნქტების დაპყრობაზეა საუბარი. ესენია: ხუნანი, სამცხე, გარდაბანი, შავშეთი, ბაზალეთი, კლარჯეთი, თრიალეთი, კახეთი, კუხეთი, არტანი, დარიალანი და სხვ. ბალაზურმა შემოგვინახა ჰაბიბ იბნ მასლამას „დაცვის სიგელის“ ერთ-ერთი უძველესი ვარიანტი და ჯარაჰ იბნ აბდ ალ-ლაჰის სიგელის ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილია ნუსხა. საინტერესოა ცნობები თბილისის ამირების, მათი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და საქართველოში ბუღა თურქის ლაშქრობის შესახებ. საქართველოს ისტორიისათვის საინტერესოა აგრეთვე ბალაზურის ცნობები არაბულ შრიფტზე, კანცელარიებში არაბული ენის შემოღებაზე, არაბულ გადასახადებზე, მონეტებსა და სამონეტო საქმეზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 163. ბალაზური — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #119312360 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>
Ѯ

Ѯ, ѯ — ძველი კირილური ასო. გამოითქმის, როგორც კს. ეს არის ბერძნული ქსის სლავური ვარიანტი. Graphemica (Ѯ) Graphemica (ѯ)
ზილგა

ზილგა (ოს. зилгæ кафт) — ოსური ცეკვის ერთ-ერთი სახეობა. ახასიათებს ჩქარი ტემპი. ქალ-ვაჟის წყვილი წრიული მოძრაობით ასრულებს. შეიძლება ჩაითვალოს საერთოკავკასიური ლეკურის ოსურ ვარიანტად. ↑ Калоев Б. А. Литература и искусство//Осетины. — М., 1970. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-06. ციტირების თარიღი: 2010-12-27. ↑ Блиев М. М, Бзаров Р. С. Культура и самосознание народа//История Осетии с древнейших времён до конца XIX века. — Владикавказ, 2000. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-12. ციტირების თარიღი: 2010-12-27.
ანუსი

ანუსი (ქართულად: ყითა ან უკანა ნაწლავის ღრუ; ლათ. anus — რგოლი, ბეჭედი) — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ბოლოში არსებული ხვრელი, რომლის საშუალებითაც ხდება განავლის გამოყოფა. მის მოქმედებას აკონტროლებს ორი სფინქტერი: გარეთა და შიგნითა. დეფეკაციის აქტის გარდა, ანუსი ყოველთვის დახურულია. განავალი და გაზი ორგანიზმიდან ნაწლავების გავლით ანუსიდან გამოიყოფა — სწორედ ესაა ანუსის ბიოლოგიური დანიშნულება. სწორი ნაწლავის მომჭერი ფუნქციის წყალობით (ჰიდრავლიკური მექანიზმი, ასევე ჰემოროიდული სტრუქტურა აქტიურად მონაწილეობს აირებისა და შიგთავსის შეკავებაში, სწორი ნაწლავის მომჭერი ფუნქციის ჰერმეტიზაციაში) ადამიანს შეუძლია დაარეგულიროს დეფეკაციის პროცესი. მას შემდეგ, რაც ფეკალიები გადადის ანალურ არხში, ე.წ. ანალური სფინქტერების მოდუნების ხარჯზე ხდება მათი სწორი ნაწლავიდან გარეთ გამოყოფა. სწორ ნაწლავში, ანუსის ირგვლივ უამრავი ინფექციის გადამტანი ბაქტერია ბინადრობს, სწორედ ამიტომ საპნითა და თბილი წყლით ანუსის ხშირი გასუფთავება მნიშვნელოვანია და აუცილებელი. თუმცა ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ანუსის გარშემო კანი მეტად ნაზი და მგრძნობიარეა, ამიტომ იოლად ღიზიანდება — იწყება ქავილი, წვა და ა.შ. ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია ბუნებრივი ზეთის გამოყენება, რომელიც დაარბილებს და დაატენიანებს კანს. ანუსის გაღიზიანება შესაძლოა უამრავმა ფაქტორმა გამოიწვიოს. გარდატეხის ასაკის დაწყებისთანავე ანუსის ირგლივ თმა ამოსვლას იწყებს. ადამიანები, რომლებიც თავს მათ გარეშე გაცილებით კომფორტულად გრძნობენ, სხვადასხვა საშუალებებით ებრძვიან არასასურველ თმას. გავრცელებული მეთოდი — საპარსი საშუალებების გამოყენებაა, თუმცა, პროცესი, ხშირ შემთხვევაში, კანის გაღიზიანებას იწვევს. ამის თავიდან ასაცილებლად, დასრულებისთანავე აუცილებელია გაპარსულ არეალზე კანის დამანოტივებელი კრემისა თუ ზეითუნის ზეთის წაცხება. გავრცელებული დაავადებებია: ჰემოროი (ბუასილი), აბსცესი, ფისტულა, კიბო (ანალური), ქავილი. დაუცველი ანალური სექსის დროს შესაძლოა სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებით დაინფიცირება, სწორედ ამიტომ უმჯობესია სპეციალურად ანალური სექსის მოყვარულ მამაკაცთათვის განკუთვნილი პრეზერვატივების გამოყენება. ანალური სექსი ↑ ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი ↑ ანუსი — სამედიცინო ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი ↑ ანუსის დაავადებები[მკვდარი ბმული] (რუსული)
ლუისვილი

ლუისვილი (ინგლ. Louisville) — კენტუკის შტატის უდიდესი ქალაქი.
ხცისი

ხცისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: კრისხევი, მიწობი; ნასოფლარები დიდი თხინალა, პატარა თხინალა). ზღვის დონიდან 705 მეტრი, ხაშურიდან 9 კმ. 1919 წლის 7 ნოემბერს ოსების შეიარაღებულმა რაზმმა აიდაროვის მეთაურობით იერიშით აიღო სოფელი, ჩამოაგდო ადგილობრივი ხელისუფლება და გამოაცხადა საბჭოთა ხელისუფლება. სოფლიდან დაახლოებით 1,5 კმ-ზე დგას ხცისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია. სოფლის ცენტრში კი – წმინდა გიორგის ეკლესია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 521. ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ К. Харадзе, Происхождение развитие топонимов Шида Картли, Сб. «Осетинский вопрос», Тб., 1994, с. 155–156.
წეღვერი

წეღვერი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (წაღვლის თემი), მდინარე ლოპანისწყლის (დასავლეთის ფრონის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, ხაშურიდან 29 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 311. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჩორჩანა

ჩორჩანა — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (წაღვლის თემი), მდინარე ლოპანისწყლის (დასავლეთის ფრონის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ხაშურიდან 33 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 62 ადამიანი. 2019 წლის 28 აგვისტოს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩორჩანას მახლობლად ოკუპირებულ ტერიტორიაზე, საოკუპაციო ძალის სამხედრო ტექნიკის გადაადგილება შეინიშნებოდა. ეს საკითხი 29 აგვისტოს ერგნეთში ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის 95-ე შეხვედრაზე უნდა განხილულიყო, თუმცა ცხინვალის წარმომადგენლებმა შეხვედრა ჩაშალეს. ცხინვალის საოკუპაციო რეჟიმის წარმომადგენლის, ეგორ კოჩიევის განცხადებით, ოსურმა მხარემ საქართველოს ცენტრალურ ხელისუფლებას ულტიმატუმი წაუყენა და სოფელ წნელისთან განთავსებული საგუშაგოს ასაღებად დრო პარასკევს დილის 6 საათამდე მისცა. ულტიმატუმზე საპასუხოდ საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის უფროსის მოადგილემ, ირაკლი ანთაძემ განაცხადა, რომ მხოლოდ ქართული სახელმწიფო წყვეტს, სად განალაგებს საკუთარი პოლიციის პოსტებს. მისივე განცხადებით, სოფელ ჩორჩანას საგუშაგო სტანდარტული საპოლიციო პოსტია, პირადი შემადგენლობითა და აღჭურვილობით, რომელიც მდებარეობს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების კონტროლირებად ტერიტორიაზე. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გამოხატა შეშფოთება საქართველოს ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მდებარე სოფელ ჩორჩანას სიახლოვეს, საოკუპაციო ხაზთან, საოკუპაციო ძალების მიერ სამხედრო ტექნიკისა და პერსონალის მობილიზების გამო. საქართველოს საგარეო სამინისტროს განცხადებაში ნათქვამია: „მსგავსი დესტრუქციული ქმედება, ისევე როგორც საოკუპაციო რეჟიმის ხელმძღვანელობის ყოვლად მიუღებელი განცხადებები, წარმოადგენს მორიგ პროვოკაციას, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს უსაფრთხოების გარემოს და მიზნად ისახავს ვითარების დესტაბილიზაციას. საქართველო პირნათლად ასრულებს აღებულ ვალდებულებებს, მტკიცედ ადგას კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების გზას და იყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა დიპლომატიურ ინსტრუმენტს ვითარების დეესკალაციისა და უკანონო პროცესების შეწყვეტისთვის.“ საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ლაშა დარსალიამ პირველ არხს სოფელ ჩორჩანაში განუცხადა, რომ ბლოკპოსტის დაშლის საკითხი არც კი განიხილება. ქართულმა მხარემ ოკუპირებული ცხინვალის დე ფაქტო მთავრობის ულტიმატუმი არ შეასრულა, საგუშაგო სოფელ ჩორჩანასთან არ დაშლილა და მისი გამაგრება მთელი ღამის განმავლობაში გრძელდებოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 149. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ 3.0 3.1 3.2 ოსური მხარის განცხადებით, ერგნეთის შეხვედრაზე დილის 6 საათამდე ქართული საგუშაგოს აღება მოითხოვეს, on.ge ↑ 4.0 4.1 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო სოფელ ჩორჩანასთან მიმდინარე მოვლენებს ეხმაურება, on.ge ↑ ლაშა დარსალია: ჩორჩანასთან ბლოკპოსტის დაშლის საკითხი არც განიხილება 1tv.ge ↑ ქართულმა მხარემ ოკუპირებული ცხინვალის დე ფაქტო მთავრობის ულტიმატუმი არ შეასრულა
ხიდისყური (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)

ხიდისყური — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (გომის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ჭერათხევის (სურამულას მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 670 მეტრი, ხაშურიდან 12 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 93 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 55 კაცი, საიდანაც 20 მამაკაცია, ხოლო 35 ქალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 480. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-02. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.