laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შიხანი

შიხანი — რელიეფში მკაფიოდ გამოსახული იზოლირებული ბორცვი, რომელსაც გააჩნია მოსწორებული ფერდობი და მწვერვალი. ტრანსვოლგისა და დასავლეთ ურალისპირეთში შიხანი წარმოადგენს ძველი ზღვიური აუზების რიფების ნარჩენს, რომელიც აგებულია კირქვებით. ხშირად შიხანი ვრცელდება მდინარეთა გასწვრივ, სადაც ამაღლებულია 150-200 მ-მდე. ურალში შიხანებს უწოდებენ „კლდოვან მწვერვალიან მთებს“. ცნობილია მაგ., არაქულის შიხანები. შიხანი უნიკალური გეოლოგიური ბუნების ძეგლია. იგი ადგილობრივი ტერმინია. ბაშკირეთში შიხანებს უწოდებენ ოთხ განმარტოებულ მთას: იურაქთაუს, ყუშთაუს, თორათაუსა და შახთაუს. აღნიშნული შიხანები ვრცელდება ქალაქ სტერლითამაქის სიახლოვეს. ქმნიან ვიწრო ჯაჭვს, რომლებიც მერიდიანული მიმართულებით გადაჭიმულია 20 კმ-ზე მდინარე ბელაიის გასწვრივ. ისინი დაკავშირებულია შიხანის აზევების დასავლეთ ნაწილთან. იურაქთაუ წარმოადგენს ქვედაპერმული რიფული მასივის რელიქტს, რომლის სიგრძეა 1 კმ, სიგანე 850 მ, ხოლო აბსოლუტური სიმაღლე 338 მ. ყუშთაუს სიგრძეა 4 კმ, სიგანე 0,7-1,4 კმ, აბსოლუტური სიმაღლე 357 მ. თორათაუს აბსოლუტური სიმაღლეა 402 მ. შახთაუ ნედლეულის მოპოვების გამო ამჟამად მთლიანადაა განადგურებული და მის ადგილას არის კარიერი. ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ გეოლოგიური ენციკლოპედია ↑ 2.0 2.1 სტერლითამაქის შიხანები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-13. ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ შიხანი შახთაუ
ამონიტები

ამონიტები შეიძლება აღნიშნავდეს: ამონიტები — ამომწყდარი გარენიჟარიანი თავფეხიანი მოლუსკების ზერიგი ამონიტები — ამონიუმის ნიტრატის მყარ საწვავთნ შერევით მიღებული ფეთქებადი ნივთიერებები
დუგა

დუგა ან ტუგა (ბერბერ. Dugga, Tugga, არაბ. دقة‎) — ძველრომაული ქალაქი ჩრდილოეთ ტუნისში, რომელიც მოიცავს 65 ჰა არქეოლოგიურ ტერიტორიას. 1997 წელს იუნესკომ დუგა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა, რადგან ის მიჩნეულია „საუკეთესოდ შემონახულ პატარა ჩრდილოაფრიკულ რომაულ ქალაქად“. ნაქალაქარი, რომელიც ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, დაცულია თანამედროვე ურბანული პროცესების ყოველგვარი ხელყოფისგან, რასაც ვერ ვიტყვით მაგალითად კართაგენზე, რომელიც მრავალჯერ შერემონტდა. ქალაქს უიშვიათესად აქცევს მისი ზომა, ბრწყინვალედ დაცული მონუმენტები და მდიდარი ნუმიდიურ-ბერბერული, პუნიკური, ძველრომაული და ბიზანტიური ისტორია. ყველაზე ცნობილ მონუმენტებსა და ადგილებს შორისაა პუნიკურ ლიბიური მავზოლეუმი, კაპიტოლიუმი, თეატრი, სატურნისა და იუნონას ტაძრები. არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ ტებურსუკიდან 4, 6 კილომეტრში, დაუსახლებელ პლატოზე. დუგას ისტორია უკეთესადაა ცნობილი მისი რომაული დაპყრობის შემდეგ. მიუხედავად ამისა, არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილია რომაელებამდელი ძეგლები, მათ შორის მავზოელუმი, ნეკროპოლისი და ტაძრები. ეს მონუმენტები ქალაქის მნიშვნელობაზე მიუთითებენ ჯერ კიდევ რომაელთა მოსვლამდელ ხანაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დუგა Portail sur le site de Dougga et sa région დაარქივებული 2009-04-03 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Étude de l’architecture religieuse de Dougga (Ministère français des affaires étrangères) დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Fouilles tuniso-allemandes à Dougga (Institut archéologique de l’Université de Fribourg-en-Brisgau)(გერმანული) Thugga, University of Freiburg (გერმანული) Dougga: Roman Ruins დაარქივებული 2006-01-30 საიტზე Wayback Machine. Dougga Site, UNESCO World Heritage Dougga information დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. Photo დაარქივებული 2011-08-24 საიტზე Wayback Machine.
იშქელის ტბა

იშკელის ტბა (არაბ. بحيرة اشكل‎) — ტბა ჩრდილოეთ ტუნისში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს. ტბა და იშკელის ეროვნული პარკის ვეთლენდები მნიშვნელოვანი გაჩერებაა ყოველწლიურად ასეულ ათასობით გადამფრენი ფრინველისთვის. მათ შორის არიან იხვები, ბატები, ყანჩები და ვარდისფერი ფლამინგოები. 1980 წელს პარკი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა, მაგრამ 1996 - 2006 წლებში ის შედიოდა საფრთხის ქვეშ მყოფ ძელგთა სიაში, რადგან ტბის მასაზრდოებელ მთავარ მდინარეზე დამბის აშენებამ მნიშვნელოვნად შეცვალა ტბისა და ვეთლენდების ეკოლოგიური ბალანსი. იმის გამო, რომ დამბამ შეამცირა ტბაში მტკნარი წყლის ჩადინების რაოდენობა, მტკნარი წყლის არაერთი მცენარე სიმლაშის მოყვარულმა ჩაანაცვლა. ამ ცვლილებამ მნიშვნელოვნად უარყოფითად იმოქმედა გადამფრენ ფრინველებზე, რომლებიც ამ მცენარეებს საკვებად იყენებდნენ. იუნესკოს ოფიციალური ვებ-გვერდის თანახმად, ტუნისის მთავრობამ გააუქმა მტკნარი წყლის შემაკავებელი ზოგიერთი ჯებირი, შესაბამისად იკლო მარილიანობამ, რის შემდეგაც 2006 წელს, იუნესკომ ობიექტი საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიიდან ამოიღო. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში UNESCO website WCMC datasheet დაარქივებული 1997-07-10 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ACST Photos: Exploring Lak Ichkeul
იმიგრაცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

იმიგრაცია შეიძლება აღნიშნავდეს: იმიგრაცია — ერთი ქვეყნის მოსახლეობის შესვლა მეორე ქვეყანაში მუდმივი ან დროებითი ცხოვრების მიზნით; იმიგრაცია — გასტრულაციის ერთ-ერთი ხერხი.
ზაზა თვარაძე

ზაზა რევაზის ძე თვარაძე (დ. 18 მაისი, 1957, თბილისი — გ. 6 ნოემბერი, 2007, თბილისი) — ქართველი მწერალი. ზაზა თვარაძე დაიბადა 1957 წლის 18 მაისს თბილისში, მწერალის და საზოგადო მოღვაწის, რეზი თვარაძის ოჯახში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. იყო ჟურნალ „ბალავერის“ მთავარი რედაქტორი და ჟურნალ „არილის“ პროზის განყოფილების რედაქტორი. მწერალთა გაერთიანება „არილის“ და „პენ-ცენტრის“ წევრი. სიცოცხლეშივე გამოსცა ორი პოეტური და ორი პროზაული კრებული. რომანი „სიტყვები“ პირველად დაიბეჭდა 1994 წელს ჟურნალ „ცისკარში”. 2009 წელს ზაზა თვარაძის წინგს მ„ონტებულსუ ანუ ელის არაჩვეულებრივი მოგზაურობა“ მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „გალა“ (სიკვდილის შემდეგ). მოხეტიალე (მოთხრობები), თბ., მერანი, 1999 ტან-ცზი სიცივეში (ლექსები), თბ., კავკასიური სახლი, 2003, ISBN 99928-71-36-9 Tyrannosaurus Rex (ლექსები), თბ., არეტე, 2005, ISBN 99940-810-7-1 სიტყვები (რომანი), თბ. სულაკაური, 2006, ISBN 99940-30-02-7 მეორე გამოცემა, თბ. სულაკაური, 2011, ISBN 978-9941-15-296-2 თავგადასავალი (მოთხრობები და რომანი), თბ. სულაკაური, 2008, ISBN 978-9941-403-89-7 მონტებულსუ ანუ ელის არაჩვეულებრივი მოგზაურობა (საბავშვო ზღაპარი), თბ. სულაკაური, 2009, ISBN 978-9941-403-84-2 მხიარული ლანდები (11 საგა ექოებით და ფინალით), თბ., ნეკერი, 2011, ISBN 978-9941-416-82-8 ლიტერატურული პრემია გალა ნომინაციაში: „წლის საუკეთესო წიგნი ბავშვებისათვის“ საბავშვო ზღაპრისათვის: მონტებულსუ, ანუ ელის არაჩვეულებრივი თავგადასავალი, 2009 ლიბ. გე დაარქივებული 2011-10-12 საიტზე Wayback Machine. ზაზა თვარაძის "მხიარული ლანდები" ლექსები გამოუქვეყნებელი ლექსები დაარქივებული 2011-10-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://sulakauri.ge/books/single/470 ↑ http://sulakauri.ge/books/single/254
კაირუანი

კაირუანი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ალ-კაირუანი (არაბ. القيروان) — ქალაქი ტუნისში, კაირუანის ვილაიეთის დედაქალაქი. მიიჩნევა ისლამური კულტურის დედაქალაქად. 1988 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. დააარსეს არაბებმა, დაახლოებით 670 წელს. ხალიფა მუავიას დროს (მეფობდა 661-680), კაირუანი ისლამისა და ყურანის სწავლების მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა, რამაც აურაცხელი მუსლიმი მოიზიდა მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილიდან, რომელთა რაოდენობითაც შეიძლება ითქვას რომ ის მხოლოდ მექასა და მედინას ჩამორჩებოდა. ქალაქში მდებარეობს უქბას წმინდა მეჩეთი. კაირუანი ბევრი მუსლიმის მიერ ისლამის მეოთხე უწმინდეს ქალაქად მიიჩნევა. 2004 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 117 903 ადამიანს შეადგენდა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში Official website დაარქივებული 2007-05-09 საიტზე Wayback Machine. Kairouan, tourismtunisia.com Kairouan World heritage Site, whc.unesco.org Kairouan University Al-Qayrawan, muslimheritage.com Kairwan, jewishencyclopedia.com WorldStatesmen-Tunisia KAIROUAN, The Capital of Islamic Culture დაარქივებული 2009-03-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Nagendra Kr Singh, International encyclopaedia of Islamic dynasties. Anmol Publications PVT. LTD. 2002. გვ. 1006. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-18. ციტირების თარიღი: 2011-09-17. ↑ Europa Publications “General Survey: Holy Places” The Middle East and North Africa 2003, p. 147. Routledge, 2003. ISBN 1857431324. “The city is regarded as a holy place for Muslims.” ↑ (1996) Hutchinson Encyclopedia 1996 Edition. Helicon Publishing Ltd, Oxford. ISBN 1-85986-107-5.  ↑ (30 August 2004) Continuity and change in the Tunisian sahel. Ashgate, გვ. 108. ISBN 9780754633730. ციტირების თარიღი: 17 October 2010.
სამი იმპერატორის კავშირი

„სამი იმპერატორის კავშირი“ — რუსეთის, გერმანიისა და ავსტრია-უნგრეთის კავშირი, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარა ალექსანდრე II-ისა და ფრანც იოზეფ I-ის მიერ შენბრუნში (ვენის მახლობლად) 1873 წლის 25 მაისს (6 ივნისი) ხელმოწერილმა შეთანხმებამ. 1873 წლის 11 (23) ოქტომბერს მათ შეუერთდა ვილჰელმ I. იმპერატორებმა იკისრეს ვალდებულება, რომ უთანხმოებანი მოლაპარაკებით მოეგვარებინათ, ხოლო სხვა სახელმწიფოს მხრივ თავდასხმის საშიშროების შემთხვევაში კონსულტაციები გაემართათ, ევროპაში მშვიდობა დაეცვათ. სამივე ქვეყნის პოლიტიკური მიზნები ერთმანეთისაგან განსხვავდებოდა: გერმანია ხელს უშლიდა რუსეთის დაახლოებას საფრანგეთთან; რუსეთი დასავლეთის საზღვრების უსაფრთხოების გარკვეულ გარანტიას კისრულობდა და, თავის მხრივ, ცდილობდა დაემუხრუჭებინა გერმანიის დაახლოება ავსტრი-უნგრეთთან. კავშირის კლასობრივი მიზანი იყო ძალების გაერთიანება რევოლუციური მოძრაობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. კავშირმა ვერ დაძლია მათ შორის არსებული ძირითადი წინააღმდეგობანი და 80-იანი წლების დამლევს ფაქტობტივად დაიშალა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 14.
ლეკი (ფულის ერთეული)

ლეკი (lek, მრ. რ. lekë) — ფულის ერთეული ალბანეთში. 1 ლეკი შედგება 100 კინდარკინისგან (qindarka). სახელი lek მომდინარეობს ალექსანდრე მაკედონელის შემოკლებული სახელისგან (Leka i Madh). სახელი qindarka მომდინარეობს ალბანური სიტყვისგან qind (ასი). 2005 წლისათვის არსებობდა ბანკნოტები ნომინალით 100, 200, 500, 1000 და 5000 ლეკი. 1925 წლამდე ალბანეთს არ გააჩნდა საკუთარი ფულის ერთეული. 1926 წელს გამოშვებული ალბანური ფრანკი ოქროს შემცველობით (0,290323 გ.) გათანაბრებული იყო ფრანგულ ფრანკთან. 1965 წელს მიმოქცევაში გაშვებული იქნა ბანკნოტების სერია ნომინალით 1, 3, 5, 10, 25, 50 და 100 ლეკი. მეორე სერია ანალოგიური დიზაინით მიმოქცევაში გაშვებული იქნა 1976 წელს. 1991 გამოშვებული იქნა ბანკნოტი ნომინალით 500 ლეკი,1992 წელს მას მოჰყვა 200 და 1000 ლეკი, და 1996 წელს 5000 ლეკი. მიმოქცევაში არის სახვადასხვა დროს გამოშვებული ბანკნოტები, ნომინალით 100, 200, 500, 1000, 2000 და 5000 ლეკი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეკი (ფულის ერთეული) ალბანეთის ბანკი ბანკნოტების კატალოგი Кმონეტების კატალოგი ალბანური ლეკი ალბანეთის მონეტების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ლეკი (ინგლისური) (გერმანული)
კონსტანტინე ამირაჯიბი

კონსტანტინე მიხეილის ძე ამირაჯიბი (დ. 30 დეკემბერი [ძვ. სტ. 18 დეკემბერი], 1869,თბილისი — გ. 14 ივლისი, 1948, იქვე) — ქართველი მეცნიერი სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის დარგში, პროფესორი (1927), მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1934). დაიბადა მიხეილ ამირაჯიბისა და სოფიო ამირაჯიბის (დაქორწინებამდე ართუთაშვილ-მხარგრძელი) ოჯახში. 1893 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტი და იქვე დატოვეს ქიმია-ტექნოლოგიის კათედრის ასისტენტად პროფესორ კ. პეტრიაშვილთან. 1894 წელს მიავლინეს საზღვარგარეთ (საფრანგეთსა და გერმანიაში), 1897 დაბრუნდა საქართველოში. 1907 წელს დააარსა სასოფლო-სამეურნეო სკოლა,1919 წელს ამირაჯიბი მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტის თანამდებობაზე და სასოფლო-სამეურნეო მანქანათმცოდნეობის კათედრის გამგედ. 1927 წელს ამირაჯიბის ინიციატივით ჩამოყალიბდა სასოფლო-სამეურნეო მანქანა-იარაღების საცდელი სადგური, რომელსაც შემდგომში მისი სახელი მიენიჭა. 1931 წელს ამ სადგურის ბაზაზე შეიქმნა სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის კვლევითი ინსტიტუტი, რომლის დირექტორიც 1934 წლამდე ამირაჯიბი იყო (შემდგომში ამ ინსტიტუტს ამირაჯიბის სახელი მიენიჭა). პროფესორ ა. დიდებულიძესთან ერთად შექმნა და გამოცადა ელექტროტრაქტორი. 1920 წელს გამოიცა ამირაჯიბის სასოფლო-სამეურნეო მექანიკის ლექციების კურსი. ამირაჯიბი დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და შრომის წითელი დროშის ორდენით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. პანთეონში მასთან ასევე დაკრძალულები არიან: ქეთევან ჯაბრაილის ასული აბაშიძე (დ. 1877, სოფელი ცხრამუხა, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 1969, თბილისი) — პროფესორ კონსტანტინე ამირაჯიბის მეუღლე. ბარბარე კონსტანტინეს ასული ამირაჯიბი (1896-1965) — პროფესორ კონსტანტინე ამირაჯიბის უფროსი ქალიშვილი. თეატრალური მოღვაწე. მუშაობდა ავლევის სცენისმოყვარეთა თეატრში რეჟისორად. ბარბარე მიხეილის ასული ამირაჯიბი (1872-1939) — პროფესორ კონსტანტინე ამირაჯიბის და. პედაგოგი, ეწეოდა საკომპოზიციო მოღვაწეობას. პროფესორ კონსტანტინე ამირაჯიბის უმცროსი და ანასტასია მიხეილის ასული ამირაჯიბი იყო გამოჩენილი მხატვრის ვალენტინ სეროვის მოწაფე, რომელიც ხშირად სტუმრობდა ოჯახს. დიდ ფერმწერს დაუხატავს ტილო „ვარვარა როიალთან“, რომელსაც ერთ-ერთ პრესტიჟულ გამოფენაზე მედალიც დაუმსახურებია. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. დვალი რ., გამოჩენილი ქართველი მეცნიერი, «მეცნიერება და ტექნიკა», 1969, № 12 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 397. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 43, თბ., 1994
ლა-რიოხა

ლა-რიოხა (Comunidad Autónoma de La Rioja) — ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება და პროვინცია 1982 წლიდან. ფართობი – 5045 კმ². მოსახლეობა – 315 675 (2018) ადმინისტრაციული ცენტრი – ლოგრონო. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლა რიოხა“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი
მადრიდის ავტონომიური გაერთიანება

მადრიდის რეგიონი (ესპ. Comunidad de Madrid) — ესპანეთის ჩვიდმეტი ავტონომიური რეგიონიდან ერთ-ერთი ავტონომიური გაერთიანება და პროვინცია 1983 წლიდან. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში, პირენეის ნახევარკუნძულზე. მისი ცენტრია ქალაქი მადრიდი. ადმინისტრაციული ცენტრი - მადრიდი. ფართობი – 8 ათასი. მოსახლეობა – 6,489,680 (2011). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მადრიდის ავტონომიური გაერთიანება Madrid Autonomous Community Madrid Leisure Guide დაარქივებული 2012-10-14 საიტზე Wayback Machine. Madrid Metro Network Madrid Barajas International Airport დაარქივებული 2012-02-23 საიტზე Wayback Machine. A guide to the natural history of Madrid
ხატისსოფელი

ხატისსოფელი (ყოფ. წითელსოფელი) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. რაჭისუბნის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ბოლნისისწყლის (მაშავერის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 560 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ხატისსოფლის მოსახლეობა შეადგენს 387 ადამიანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 320. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა
პორტ-ელიზაბეთი

პორტ-ელიზაბეთი (ინგლ. Port Elizabeth, აფრ. Die Baai, კოსა Ibhayi) — ქალაქი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, დასავლეთი კაპლანდის პროვინციაში. აფრიკის ერთ-ერთი უდიდესი ნავსადგური. ასევე ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც აფრიკის წყლის სპორტის დედაქალაქს. გაშენებულია ალგოას ყურის ნაპირზე ინდოეთის ოკეანეში, ქალაქ კეიპტაუნიდან აღმოსავლეთით 770 კმ-ში. ქალაქი გადაჭიმულია 16 კმ-ზე ალგოას ყურის გასწვრივ, ერთ-ერთი მსხვილი საზღვაო პორტია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. დღეისათვის ქალაქი ნელსონ მანდელას უბის საქალაქო ოლქის ნაწილია, რომლის ფართობი 1959 კმ²-ია, ხოლო 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით აქ ცხოვრობს 1 152 915 ადამიანი. თვითონ ქალაქის ფართობი შეადგენს 251,03 კმ²-ს, ხოლო 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ცხოვრობს 312 392 ადამიანი. ქალაქი პორტ-ელიზაბეთი დაარსდა 1820 წელს, დამაარსებლები იყვნენ ბრიტანელი ჩამოსახლებულები, რომლებსაც უნდა გაემაგრებინათ სასაზღვრო რაიონები კოსას მეომარ ტომებთან. 1861 წელს ქალაქმა მიიღო ავტონომიური მუნიციპალიტეტის სტატუსი. ბურების მეორე ომის დროს ბრიტანელებმა აქ ააშენეს საკონცენტრაციო ბანაკი ბური ქალების და ბავშვებისათვის. აპარტეიდის პოლიტიკა ქალაქსაც შეეხო, როდესაც 1962 წელს დაიწყო შავკანიანი მოსახლეობის იძულებითი გადასახლებები, ხოლო 1965 წელს საუთ-ენდის მთლიანი რაიონი გადაასახლეს და მთლიანად დაანგრიეს. გადასახლებები გრძელდებოდა 1975 წლამდე. 1994 წლის თავისუფალი არჩევნების შემდეგ პორტ-ელიზაბეთი შეეჯახა იმავე პრობლემებს, რასაც ქვეყნის დანარჩენი რაიონები — ქალაქში მოიმატა დანაშაულებების ტალღამ, უმრავლეს შემთხვევაში ეს ნარკოტიკებთან იყო დაკავშირებული. 2001 წელს შეიქმნა ნელსონ მანდელას უბის საქალაქო ოლქი, რომელშიც პორტ-ელიზაბეთის გარდა შედიოდნენ მეზობელი ქალაქები უიტენჰეიჯი და დესპეტჩი, ასევე იქვე მდებარე სასოფლო-სამეურნეო რაიონები. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 312 392 ადამიანს.. ამავე აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 37,84 %-ს (118 220 ადამიანი) შეადგენენ თეთრკანიანები; შავკანიანთა რაოდენობაა 30,60 % (95 589 ადამიანი); ფერადკანიანი მოსახლეობა შეადგენს ქალაქის მაცხოვრებელთა 27,02 %-ს (84 419 ადამიანი); აზიელები კი 3,15 %-ს (9847 ადამიანი). 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ პორტ-ელიზაბეთის მოსახლეობის 40,19 %-ის (121 344 ადამიანი) მშობლიური ენაა აფრიკაანსი; მოსახლეობის 33,25 % (100 375 ადამიანი) ლაპარაკობს ინგლისურ ენაზე, ხოლო 22,24 % (67 154 ადამიანი) კოსას ენაზე. ქალაქი პორტ-ელიზაბეთი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან: ტაინანი  ტაივანი ჯექსონვილი  აშშ Port Elizabeth, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი Port Elizabeth Community website დაარქივებული 2016-09-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 2011 წლის მოსახლეობის აღწერა
კოლა-მიკერი

კოლა-მიკერი (იტალ. Colla Micheri) — შუა საუკუნეების სოფელი ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, ლიგურიაში. მდებარეობს საზღვაო ქალაქ ლაიგუელიის პირდაპირ. სოფლის ცენტრშია შუა საუკუნეების ფურნე. რომაული გზა „Via Iulia Augusta“, რომელიც ჩვენი წელთაღრიცხვის 13 წელსაა აშენებული, სწორედ კოლა-მიკერის ტერიტორიაზე გადის. თანამედროვე დროში სოფელი განთქმულია როგორც ცნობილი ნორვეგიელი მოგზაურის თურ ჰეიერდალის გარდაცვალების ადგილი. მოგზაური სოფელში თავის ოჯახის წევრებთან ერთად ცხოვრობდა. ↑ Evensberget, Snorre (1994). Thor Heyerdahl - The Explorer. J.M. Stenersens Forlag A.S, გვ. 162–164, 166, 192, 201, 202, 205, 206, 255. ISBN 978-8272011894.
E-mail მარკეტინგი

იმეილ მარკეტინგი (ინგლ. email marketing) — საზღვარგარეთ კარგად გავრცელებული ინტერნეტ რეკლამირების სფერო. იმეილ მარკეტინგი ინტერნეტ რეკლამის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტიანი ინსტრუმენტია, რომელიც მომხმარებლის სწრაფი ინფორმირების, შენარჩუნების და მოზიდვის საუკეთესო საშუალებაა. იგი ითვალისწინებს სარეკლამო ტექსტისა და ინფორმაციის ელფოსტის მისამართებზე დაგზავნას. კლიენტი უკვეთავს იმეილ მარკეტინგის კომპანიას რეკლამას და აძლევს ინფორმაციას, რომელიც ჩაისმება დიზაინში (HTML ფორმატში) ან ტექსტური ფორმატით დაეგზავნება მიმღებებს. მიმღებების სიები შეიძლება იყოს დაყოფილი სხვადასხვა კატეგორიებად ქვეყნების, ასაკის ან სხვა მნიშვნელეობის მიხედვით. საქართველოში გავრცელებულია კომპანიების იმეილებზე და ჩვეულებრივ ინტერნეტის აქტიურ მომხარებლებზე რეკლამების დაგზავნა. იმეილ მარკეტინგის სისტემას უნდა გააჩნდეს ანტი სპამი დაცვის სისტემა რომელიც ავტომატურად ამოწმებს სარეკლამო ტექსტს და აფასებს რამდენ პროცენტია იმის შანსი, რომ ეს რეკლამა სპამში მოხვდეს ან სპამად ჩაითვალოს. გამოკვლევების მიხედვით, აშშ-ის ფირმებმა 2011 წელს 1.51 მილიარდი აშშ დოლარი დახარჯეს E-mail მარკეტინგზე. ეს ციფრი 2016 წლისთვის გაიზრდება 2.468 მილიარდამდე. ↑ VanBoskirk, Shar et al. (August 24, 2011) US Interactive Marketing Forecast, 2011 To 2016 დაარქივებული 2012-02-12 საიტზე Wayback Machine. . forrester.com
წაბლი

წაბლი (ლათ. Castanea) — ფოთოლმცვივან მერქნიან მცენარეთა გვარი წიფლისებრთა ოჯახისა. სახელწოდება ვრცელდება ასევე წაბლის ნაყოფზე, რომელსაც ეს უკანასკნელი გამოიმუშავებს. უმთავრესად გამოიყოფა წაბლის ოთხი ძირითადი სახეობა: ევროპული, ჩინური, იაპონური და ამერიკული წაბლი. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. სიმაღლეში იზრდება 50 მეტრამდე. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული კოლხეთში, აღმოსავლეთ საქართველოში იშვიათია (ლიხის ქედი, ბორჯომის ხეობა, კახეთის კავკასიონი). ქმნის წაბლნარებს და შერეულ ფართოფოთლოვან ტყეებს. წაბლნარი გავრცელებულია ზღვის დონიდან 300-1000 მ ფარგლებში. გვხვდება იმ რაიონებში, სადაც ზამთრის ტემპერატურა 0.3 °C, ზაფხულის 18-22 °C ფარგლებში მერყეობს და ნალექების რაოდენობა 700 მმ აღემატება. კულტივირებულია სამხრეთ ევროპის ქვეყნებსა და აშშ-ში. წაბლის მერქანი მაგარი და გამძლეა. იყენებენ ავეჯისა და სახარატო წარმოებაში, მშენებლობაში. ქერქი და გულგული მდიდარია მთრიმლავი ნივთიერებებით, იყენებენ სამღებრო საქმეში. ნაყოფი გემრიელი საჭმელია. თაფლოვანი მცენარეა. უსისტემო ექსპლუატაციის გამო არეალი მკვეთრად შემცირდა, ამიტომ შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“. The American Chestnut Foundation ქვაჩაკიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 285. ↑ Castanea – Flora of China. ↑ Castanea – Flora of North America. ↑ Castanea – Flora Europaea. ↑ Industry information დაარქივებული 2008-08-08 საიტზე Wayback Machine. by David McLaren. From The Chestnut Growers Information Book, Chestnut Australia Inc.
გლდანისხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გლდანისხევი შეიძლება აღნიშნავდეს: გლდანისხევი — თბილისის ერთ–ერთი უბანი. გლდანისხევი — მდინარე მტკვრის შენაკადი.
სამკალი

სამკალი შეიძლება აღნიშნავდეს: სამკალი — ქართული ხალხური ლექს-სიმღერა სამკალი — სასოფლო-სამეურნეო მანქანა
მურსიის ავტონომიური გაერთიანება

მურსია (Region de Murcia) — ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება და პროვინცია 1982 წლიდან. ჰყავს 45 წევრიანი არჩეული ასამბლეა. ფართობი — 26,2 ათასი. მოსახლეობა — 1.200 ათასი; ადმინისტრაციული ცენტრი — მურსია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მურსია (რეგიონი)
სამკუთხედის თანავარსკვლავედი

სამკუთხედის თანავარსკვლავედი (ლათ. Triangulum) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი; ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავების ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეებია 3,0 და 3,4 დაკვირვებისათვის ხელსაყრელი პირობებია ოქტომბერში. სამკუთხედის თანავარსკვლავედიდან ჩანს სამკუთხედის გალაქტიკა — მესამე უდიდესი გალაქტიკა ადგილობრივ ჯგუფში. სამხრეთის სამკუთხედი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 17. Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამკუთხედის თანავარსკვლავედი The Deep Photographic Guide to the Constellations: Triangulum Star Tales – Triangulum
სამკურნალო გვირილა

სამკურნალო გვირილა, ბაბუნა (Matricaria recutita), ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 60 სმ აღწევს. ფოთოლი ორმაგფრთისებრ განკვეთილია, ღერო დატოტვილი აქვს, ყვავილედი — კალათაა, შედგება 12—18 განაპირა ენაკისებრი თეთრი ყვავილისა და შუა მრავალრიცხოვანი მილისებრი ყვითელი ყვავილებისაგან. ნაყოფი — თესლურაა, საქართველოში იზრდება აჭარაში. გზის პირებზე. დიდ მოსავალს იძლევა ნაყოფიერ შავმიწა თიხნარ ნიადაგზე. სამკურნალო გვირილის ყვავილი შეიცავს ეთეროვან ზეთს, აზულენს, გლიკოზიდს და სხვა. იყენებენ მედიცინაში. მოსავალს (ყვავილედებს) იღებენ მცენარის მასობრივი ყვავილობისას, აშრობენ ფარდულში ან სპეციალურ საშრობებზე (არაუმეტეს 45° ტემპერატურისა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 17.
ტრანსვაალის რესპუბლიკა

ტრანსვაალის რესპუბლიკა (ოფიციალურად სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა; ნიდერლ. Zuid-Afrikaansche Republiek, ან ZAR), ბურების დამოუკიდებელი რესპუბლიკა, რომელიც მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში სამხრეთი აფრიკის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. ის მოიცავდა ტერიტორიას, რომელიც დღეისთვის წარმოადგენს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის რეგიონ ტრანსვაალს. ის დაარსდა 1852 წელს და დამოუკიდებელი იყო 1856 - 1877 წლებში, შემდგომ 1881 - 1900 წლებში ბურების პირველი ომის შემდეგ ისევ მოიპოვა დამოუკიდებლოდა. 1902 წელს ვერენინგის ხელშეკრულებით მის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ტრანსვაალის კოლონია. 1900 წელს ბურების მეორე ომის შემდგომ ტრანსვაალის რესპუბლიკის ანექსია მოახდინა ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებულმა სამეფომ. 1910 წელს ის გახდა სამხრეთ აფრიკის კავშირის პროვინცია. ტრანსვაალის პირველი პრეზიდენტი 1857 წელს აირჩიეს, ის იყო მარტინუს ვესელ პრეტორიუსი, ვორტრეკერების (ჰოლანდიელი ემიგრანტები რომლებმაც დატოვეს ბრიტანელების მიერ ანექსირბული სამხრეთი აფრიკის კოლონია) ცნობილი ლიდერის ანდრის პრეტორიუსის შვილი, რომელიც ბურებს სისხლიან მდინარესთან ბრძოლაში ხელმძღვანელობდა. დედაქალაქი შეიქმნა პრეტორია რომელიც 1855 წელს იყო დაარსებული. მცირე ხნით პოტჩეფსტრუმი წარმოადგენდა მთავრობის სხდომების ადგილს. ფოლკსრაადს (პარლამენტი) ჰყავდა 24 წევრი. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა სამხრეთ აფრიკის კავშირი ტრანსვაალი (მრავალმნიშვნელოვანი) ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო ნატალის რესპუბლიკა ფოლკსტაატი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტრანსვაალის რესპუბლიკა სამხრეთ აფრიკის ქრონოლოგია დაარქივებული 2011-07-23 საიტზე Wayback Machine. ოქროს აღმოჩენა და ებრაული მოსახლეობა დაარქივებული 2009-12-01 საიტზე Wayback Machine.