laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მიხეილ ვადბოლსკი

მიხეილ ნიკოლოზის ძე ვადბოლსკი (რუს. Михаил Николаевич Вадбольский; დ. 20 თებერვალი, 1899, ვარშავა, — გ. 19 მაისი, 1990, თბილისი) — ფერმწერი, გრაფიკოსი, პუბლიცისტი, ქართული ჰერალდიკის და ჭადრაკის ისტორიის მკვლევარი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1981). დაიბადა არისტოკრატული წარმოშობის რუსი სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. ბავშვობა გაატარა პეტერბურგში. დაამთავრა ბარონ შტიგლიცის სამხატვრო სასწავლებელი (1917). მონაწილეობდა I მსოფლიო და რუსეთის სამოქალაქო ომებში. სამოქალაქო ომმა მთელი მისი ოჯახი შეიწირა, რის შემდეგაც, 1924 წელს, ვადბოლსკი თბილისში დასახლდა. მუშაობა დაიწყო მხატვარ-გამფორმებლად, ასევე მოღვაწეობდა პოლიტიკური სატირისა და აგიტაციის დარგში. ამავე პერიოდში შექმნა ისტორიულ პირთა პორტრეტები, ქართულ ისტორიულ საგვარეულოთა გერბები, დროშები, მოიძია ფულისა და ქართული ტანსაცმლის ნიმუშები, სწავლობდა საჭადრაკო თეორიებს და საქართველოში ჭადრაკის ისტორიის საკითხებს და სტატიების სახით აქვეყნებდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. II მსოფლიო ომის დროს დაუბრუნდა პროპაგანდის თემას და ხელმძღვანელობდა თბილისის წითელი არმიის სახლის „სატირის ფანჯარას“. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვადბოლსკის წვლილი ქართული ჰერალდიკური მეცნიერების განვითარებაში. საქართველოს ჰერალდიკური სიმბოლიკა, თბ., 1980. ჭადრაკი 1400 წლის მანძილზე, თბ., 1973. მსოფლიოს გამოჩენილი ადამიანები ჭადრაკის ისტორიაში, თბ., 1966. ვადბოლსკი, მიხეილ // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 130. ბიჭიკაშვილი ი., მიხეილ ვადბოლსკი და ქართული ჰერალდიკა, თბ., 2020.
ოლღა ქურდევანიძე

ოლღა ქურდევანიძე (დ. 1913, თბილისი — გ. 1995) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნოლოგი, ქიმიკოსი. 1935 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1935-1995 წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სილიკატების ტექნოლოგიის კათედრაზე. მისი კვლევის მთავარი სფერო იყო საქართველოში არსებული სილიკატური ნედლეულის აღმოჩენა და მათი თვისებების კვლევა. მან შეისწავლა დაახლოებით 50 წითელი აგურის საბადო, ცეცხლგამძლე სააგურე თიხები, სატარე მინის წარმოებისთვის საჭირო ადგილობრივი მასალები, ცემენტის წარმოებისთვის გამოსადეგი კირქვები, სხვადასხვა თიხები და დანამატები. ამ კვლევების შედეგები გამოიყენეს სხვადასხვა საწარმოში ტექნოლოგიური პროცესების გაუმჯობესებისა და განახლებისთვის. მან თავისი პედაგოგიური და სამეცნიერო გამოცდილება ასახა სილიკატური ტექნოლოგიის ქართულენოვან სახელმძღვანელოებში, რითაც შექმნა აკადემიური საფუძველი საქართველოში მჭიდა მასალების სპეციალისტების მოსამზადებლად. სამეცნიერო და პედაგოგიური საქმიანობის გარდა, აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. 1967-1969 წლებში არჩეული იყო საქალაქო საბჭოს წევრად. მას მიღებული ჰქონდა მთავრობის ექვსი მედალი და მრავალი წოდება. 1990 წელს ის აირჩიეს სიეტლის (აშშ) საპატიო მოქალაქედ. სადისერტაციო თემა — „ქვარცისა და ქალცედონის ინვერსიის კინეტიკა მაღალ ტემპერატურაზე.“ სამუშაო პროგრამა სილიკატების ზოგად ტექნოლოგიაში (0806, 0830, 0831) თბილისი, სპუ, 1980 გვ. 11 მჭიდა მასალების ტექნოლოგიის ლაბორატორიული პრაქტიკუმი თბილისი, სპი, 1979 გვ. 142 საქართველოს ინჟინერი ქალები. თბილისი 2008 გვ. 170-171 ოლღა ქურდევანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ოლღა ქურდევანიძე
ქერბალაი სეფიხან ყარაბაღი

ქერბალაი სეფიხან ყარაბაღი (აზერ. Kərbəlayı Səfixan Qarabaği) — აზერბაიჯანელი არქიტექტორი, ყარაბაღში შექმნილი უნიკალური არქიტექტურული სკოლის წარმომადგენელი. კერბალაი სეფიხან ყარაბაღის შემოქმედების დამახასიათებელი თვისება იყო ადგილობრივი არქიტექტურის ტრადიციების რაციონალური და ოსტატურად გამოყენება. სეფიხანის დიზაინით აშენებულ შენობებს შორის შეიძლება დავასახელოთ აბანო „შირინ სუ“ შუშაში, მეჩეთი ბარდაში (1868 წ.), აღდამის მეჩეთი (1870 წ.), „თათრული მეჩეთი“ (1870 წ.) ოდესაში, „ყარაბაღლარის“ მეჩეთი (1880 წ.) აშხაბადში, რამდენიმე კვარტალური მეჩეთი ქალაქ შუშაში და სხვა სამოქალაქო შენობები ყარაბაღში. The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture / Edited by Jonathan M. Bloom, Sheila Blair.. — Oxford University Press, 2009. — Т. 2. — С. 238. — 513 с. — ISBN 9780195309911. https://www.anl.az/el/q/qarabag_4/q-22.htm ↑ The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture / Edited by Jonathan M. Bloom, Sheila Blair.. — Oxford University Press, 2009. — Т. 2. — С. 238. — 513 с. — ISBN 9780195309911.
ყურბან აბასოვ

ყურბან აბასგული ოღლუ აბასოვ (აზერ. Qurban Abbasqulu oğlu Abasov; დ. 26 ოქტომბერი, 1926, ნახიჩევანის ასსრ — გ. 14 სექტემბერი, 1994, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი ნავთობმშრომელი, სოციალისტური შრომის გმირი (1959). სსრკ-ს საპატიო მენავთობე. დაიბადა 1926 წლის 26 ოქტომბერს აზერბაიჯანის სსრ ნახიჩევანის ასსრ სოფელ ფაიზში. დაამთავრა აზერბაიჯანის აზიზბეოვის სახელობის ნავთობისა და ქიმიის სახელმწიფო ინსტიტუტი (1962). კარიერა 1943 წელს დაიწყო, როგორც კოლმეურნემ. 1950 წლიდან - აზნეფტის ასოციაციის საბურღი ოფისის საბურღი ოსტატი გახდა. 1952 წლიდან - ნავთობის საბადოების ადმინისტრაციის საბურღი ოფისის უფროსი, 1959 წლიდან - „ორჯონიკიძენფტის“ ნავთობსაბადოს ადმინისტრაციის საბურღი ოფისის დირექტორი, 1962 წლიდან - ნავთობის საბადოს ადმინისტრაციის საბურღი ოფისის დირექტორი. სერებროვსკის სახელობის. 1992 წლიდან - აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის მთავარი მრჩეველი გახლდათ. ყურბან აბასოვმა სამსახურში დაამტკიცა, რომ იყო გამოცდილი და შრომისმოყვარე მუშაკი, მამაცი ორგანიზატორი და მომთხოვნი ლიდერი საკუთარი თავის და გარშემომყოფებისთვის. აბასოვი გახდა ერთ-ერთი პირველი ნავთობმშრომელი, რომელმაც მოაწყო ნავთობისა და გაზის წარმოება ღია ზღვაში. ყურბან აბასოვის ხელმძღვანელობით სხვადასხვა სანავთობე გუნდები დაწინაურდნენ, მიაღწიეს მაღალ შედეგებს და მიაღწიეს ახალ სიმაღლეებს. მეათე ხუთწლიანი გეგმის განმავლობაში, ნავთობისა და გაზის წარმოების დეპარტამენტის „Oil Rocks“-ის გუნდმა, აბასოვის ხელმძღვანელობით, მეათე ხუთწლიანი გეგმა 2,5 წელიწადში შეასრულა და სახელმწიფოს 200 ათასი ტონა ნავთობი გადასცა. სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1959 წლის 19 მარტს დადგენილებით, ნავთობისა და გაზის მრეწველობის განვითარებაში მიღწეული წარმატებების გამო, აბასოვ ყურბან აბას ყული ოღლუს მიენიჭა სოციალისტური შრომის გმირის წოდება. ლენინისა და ჩაქუჩისა და ნამგალის ოქროს მედალი. იგი აქტიურად მონაწილეობდა აზერბაიჯანისა და საბჭოთა კავშირის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. გარდაიცვალა 1994 წლის 14 სექტემბერს ქალაქ ბაქოში. https://archive.org/details/ace-i/page/13/mode/2up ↑ ABBASOV QURBAN ABBASQULU OĞLU. ციტირების თარიღი: 2013-08-31
საქით მამედოვი

საქით გულამ ოღლუ მამედოვი (აზერ. Sakit Qulam oğlu Məmmədov; 5 აგვისტო, 1958, ნეფტეჩალას რეგიონი, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, მხატვრობაში ოპალიზმის ჟანრის შემქმნელი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი, პროფესორი, იუნესკოს მხატვართა კავშირის წევრი, ევროპის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო პროფესორი, ვატიკანის ჰერალდიკის აკადემიის გრაფი, მსოფლიო ხელოვნების აკადემიის ნამდვილი წევრი, საპატიო წევრი რუსეთის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიისა, რომის თანამედროვე ხელოვნების აკადემიის საპატიო წევრი, მსოფლიო ხელოვნების აკადემიის ნამდვილი წევრი, თურქეთის მსოფლიო აკადემიის ნამდვილი წევრი. საქით მამედოვი დაიბადა 1958 წლის 5 აგვისტოს ქალაქ ნეფთჩალაში. 1978 წელს წარჩინებით დაამთავრა აზერბაიჯანის აზიმ აზიმზადეს სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლა. 1978-1980 წლებში ჯარში მსახურობდა. 1981 წელს ჩაირიცხა ი.რეპინის სახელობის ლენინგრადის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1987 წელს. იცის რუსული და თურქული ენები. დაქორწინებულია, ჰყავს 3 შვილი და 3 შვილიშვილი. მისი შვილები ნიზარ მამედოვი, ცეზარ მამედოვი და აინურ მამედოვა ასევე ეწევიან მხატვრულ საქმიანობას. საკიტ მამედოვი 30 წელზე მეტია მხატვრული შემოქმედებით არის დაკავებული. მხატვარი არის ოპალიზმის სკოლის დამფუძნებელი და მუშაობს ამ შემოქმედებით ტექნიკაში. სტილის სახელი მომდინარეობს ოპალის ქვისგან, ნახატები გადმოსცემს ამ ქვის მდიდარ ფერებსა და ბზინვარებას. აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრი 1988 წლიდან. https://azertag.az/ru/xeber/zasluzhennyi_hudozhnik_azerbaidzhana_udostoen_zvaniya_akademika_eaen-123816 https://www.gununsesi.info/m%C9%99kt%C9%99b-yaratmis-sakit-m%C9%99mm%C9%99dovun-s%C9%99rgisi-keciril%C9%99c%C9%99k/ ↑ Yeni rəssamlıq məktəbinin banisi Sakit Məmmədovun sərgisi keçirilib (აზერბაიჯანული). ციტირების თარიღი: 2022-08-05 ↑ 2.0 2.1 Ф. Мир-Багирзаде. (2020-09-21) «Четырнадцать красавиц» Сакита Мамедова и значащие в них символы ru გვ. 43. Studia Culturae. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-01-20. ↑ Xalq rəssamı Sakit Məmmədov təltif olunub (აზერბაიჯანული) ↑ Художник Сакит Мамедов: Я мечтал, чтобы в Виндзорском замке хранилась картина о Карабахе. ციტირების თარიღი: 2023-01-20 ↑ Художник Сакит Мамедов. ციტირების თარიღი: 2022-08-05
შაფაიათ მეჰდიევი

შაფაიათ ფარჰად-ოღლუ მეჰდიევი (აზერ. Mehdiyev Şəfaət Fərhad oğlu; დ. 15 დეკემბერი, 1910, სპარსეთი - 15 დეკემბერი, 1993, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მეცნიერი, ნავთობის გეოლოგი, აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მასწავლებელი, აკადემიის დოქტორი. დაიბადა 1910 წლის 15 დეკემბერს. 1914 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ ის ოჯახთან ერთად ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. 1930-1934 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის ნავთობის ინსტიტუტის გეოლოგიური საძიებო ფაკულტეტზე, მიიღო სამთო ინჟინრის სპეციალობა ნავთობისა და გაზის საბადოების ძიებაში. ჯერ კიდევ ინსტიტუტში მუშაობდა გეოლოგად. რედაქტორობდა დიდი ტირაჟის ინსტიტუტის გაზეთს „ნავთობის პერსონალისთვის“, შემდეგ გაზეთს „ახალგაზრდა მუშა“, კრებულს „ახალგაზრდა ბოლშევიკი“, გაზეთებს „აზერბაიჯანელი სპორტსმენი“, „გალა ნეფთჩისი“ (1932-1936). 1936 წლიდან - გეოლოგი პირსაგატის ნავთობის საბადოზე, 1937-1938 წლებში - ნეფჭალას ნავთობის საბადოზე, მთავარი გეოლოგი, აზერბაიჯანის ნავთობის წარმოების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. დიდი სამამულო ომის მონაწილე. 1945 წლის დასაწყისში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1954-1958 წლებში - გეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მეცნიერი იყო აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის გეოლოგიისა და ნავთობის განყოფილების გამგე და ნავთობისა და გაზის საბადოების გეოლოგიისა და საძიებო განყოფილების გამგე აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობის აკადემიაში. გარდაიცვალა 1993 წლის 15 დეკემბერს ბაქოში და დაკრძალეს ბაქოს ღირსების ხეივანში. http://geolib.ru/OilGasGeo/1994/03/Stat/stat10.html ↑ Шафаят Фархад-оглы Мехтиев: Некролог დაარქივებული 2014-05-18 საიტზე Wayback Machine. // Геология нефти и газа. 1994. № 3.
ვაველის მუზარადი

„ვაველის მუზარადი“ — XIV საუკუნის უიშვიათესი აღმოსავლური ტიპის მუზარადი, რომელიც დაცულია კრაკოვში (პოლონეთი), ვაველის სასახლის მუზეუმში. წარსულში წარმოადგენდა თავადი კრასინსკების საკუთრებას. მუზარადი გამოჭედილია ფოლადის ერთი ნაჭრისაგან, აქვს დაბალი გვირგვინი სამყურა ორნამენტით, სათვალის ჭრილები დეკორატიული „წარბების“ კვალით; სათვალის ჭრილებს შორის ბუდეა ბრტყელი საცხვირისათვის; გუმბათის ქვედა კიდეზე მოქლონით დამაგრებული ზარადის საკიდი კავებია, გაყრილი ლითონის წნელით, რომელზეც ზარადის ჯაჭვის ზედა რგოლები იყო დაკიდებული. მუზარადის თავზე სამყურა ორნამენტით შედგენილი როზეტია ქართული მხედრული წარწერით: „ღმერთო და მხნეო მხედარო, დიდო წმინდ(ა)ო გიორგიო, გ(ა)უმარჯვე ჩიჯ(ა)ვაძეს საზვ(ე)რელს“. ვაველის მუზარადის მასაა 985 გ, სიმაღლე — 20 სმ, დიამეტრი — 21,5 სმ. დიდი ხნის განმავლობაში „ვაველის მუზარადი“ სპარსულ ნახელავად ითვლებოდა. ისტორიკოსი მამუკა წურწუმია მას ქართული წარმოშობის ნიმუშად მიიჩნევს. წარწერა მოგვიანებითაა დატანილი და პალეოგრაფიული ნიშნებით XVII საუკუნით თარიღდება, რაც მიუთითებს, რომ მუზარადი ამ საუკუნეში მოღვაწე ორი საზვერელ ჩიჯავაძიდან ერთ-ერთს ეკუთვნოდა. „ვაველის მუზარადის“ ახლო ანალოგია ცაგერის ისტორიული მუზეუმში დაცული მუზარადი, ასევე პეტერბურგის ერმიტაჟის ეგზემპლარი. ცაგერის მუზარადი მუზეუმმა 1947 წელს შეიძინა სოფ. ლუხვანოს მცხოვრებისგან. ცალკეული დაზიანებების მიუხედავად მუზარადი საკმაოდ კარგად არის შემონახული. მისი მასაა 1145 გ, სიმაღლე — 20,5 სმ, დიამეტრი — 21,5 სმ. ერმიტაჟის მუზარადს, ვაველისა და ცაგერის ნიმუშებისგან განსხვავებით, შედარებით დაბალი გუმბათი აქვს და უფრო მძიმეა. სამივე ამ მუზარადს აერთიანებს რამდენიმე ტიპოლოგიური ნიშანი: მთლიანჭედილი ოვალური გუმბათი; აქცენტირებული გუმბათის წვერი (როზეტი ან ორნამენტი); სათვალე დეკორატიული წარბებით (ვაველისა და ცაგერის შემთხვევაში წარბები დაკარგულია); ბუდე მოძრავი საცხვირისათვის სათვალე ჭრილებს შორის (ერმიტაჟის შემთხვევაში დაკარგულია); მართკუთხა კბილები, სადაც ზარადის დასამაგრებლად მავთულია გაყრილი; შროშანისებური და ხაზოვანი ორნამენტი. ირაკლი ბაქრაძის მოსაზრებით, დამზადების მსგავსი ტექნოლოგია, სახასიათო ფორმა და დეკორი მიუთითებს, რომ სამივე ეს მუზარადი ერთ ეპოქასა და ერთ რეგიონშია დამზადებული. მ. წურწუმიას აზრით, ვაველის ეგზემპლარი წარმოადგენს ერთ-ერთ ეტაპს ქართული მუზარადის ევოლუციაში. მისი შესაძლო წინამორბედი მუზარადები ასახულია XII საუკუნის ჯრუჭის ოთხთავისა და XIV საუკუნის დავითნის მინიატურებში (H 1665). მისი ნიმუში დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ე. წ. ჯალალ ად-დინის მუზარადის სახელით. „ვაველის მუზარადის“ შემდგომ ევოლუციას წურწუმია ხედავს XVII საუკუნის მამუკა თავაქალაშვილის „ვეფხისტყაოსნის“ მინიატურებში და ქრისტეფორე კასტელის ალბომში. წურწუმია მ., მუზარადი ვაველის მუზეუმიდან და მისი ადგილი აღმოსავლური ზუჩების ევოლუციის პროცესში, კრ. საქართველოს სამხედრო ისტორიის საკითხები, თბ., 2013. — გვ. 47-80. წურწუმია მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 131. ბაქრაძე ი., ვაველის ტიპის მუზარადი ცაგერის ისტორიულ მუზეუმში, «ცაგერის ისტორიული მუზეუმის შრომები», ტ. I, 2014. — გვ. 134-150.
ლორენზო ზურზოლო

ლორენზო ზურზოლო (დ. 21 მარტი, 2000) — იტალიელი მსახიობი. ცნობილია თავისი როლებით Netflix-ის თინეიჯერული დრამის სატელევიზიო სერიალში „Baby“, Netflix-ის კომედიურ-დრამატულ ფილმში „Under the Riccione Sun“ და ოსკარზე ნომინირებულ დრამატული ფილმში „EO“. ლორენზო ზურზოლო დაიბადა რომში, ფედერიკო ზურზოლოს-ჟურნალისტისა და გაბრია ციპულოს-კინოპროდიუსერისა და კასტინგის დირექტორის ოჯახში. მას ჰყავს ერთი უფროსი და ლუდოვიკა. შვიდი წლის ასაკში ზურზოლო გამოჩნდა რეკლამაში ფეხბურთელ ფრანჩესკო ტოტისთან ერთად, რაც აღნიშნავდა მის შესვლას სამსახიობო სამყაროში. იგი დაესწრო Scuola di Recitazione Omnes Artes-ს, რომელიც დააარსეს ვერუსკა როსიმ და გვიდო გოვერნალემ. ის მოჰყავს ელიო გერმანოს, ვალერიო მასტანდრეას, პაოლო სორენტინოს და ძმებ დ'ინოჩენცოებს, როგორც თავიანთ უდიდეს მისაბაძ ფიგურად კინოში. ლორენზო ზურზოლო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ჯალალ ად-დინის მუზარადი

„ჯალალ ად-დინის მუზარადი“ — შუა საუკუნეების აღმოსავლური მუზარადი, რომელიც დაცულია თბილისში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში (საქართველოს ეროვნული მუზეუმი). მუზეუმის კოლექციაში მუზარადი XX საუკუნის დასაწყისში მრავალძალის ეკლესიიდან (ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი) მოხვდა. გადმოცემა, რომ მუზარადი ხვარაზმშაჰ ჯალალ ად-დინს ეკუთვნოდა, მომდინარეობს XV საუკუნის (დაახლ. 1407-1410) „ამირეჯიბთა გვაროვნობითი სიგელიდან“, რომლითაც ქუცნა ამირეჯიბი მას („თაჯი თჳთვან სულთნისა“) მრავალძალს სწირავს და ამტკიცებს, რომ მუზარადი მის საგვარეულოს რუსუდან მეფის ლაშქრის მიერ სულთნის დამარცხების შედეგად ნადავლად რგებია. ქართველებს თავად ჯალალ ად-დინი არასდროს დაუმარცხებიათ და, ამდენად, ეს გადმოცემა სინამდვილეს არ ასახავს. მუზარადი დაზიანებული და დეფორმირებული სახითაა შემონახული. ის სფეროკონუსური ფორმის მთლიანჭედილი კონსტრუქციაა, რაც მას, გვირგვინისებურ დეკორთან და ზარადის დამაგრების ტიპთან (საკიდ კავებში გაყრილი ლითონის წნელი) ერთად, ე. წ. ვაველის ტიპის მუზარადებთან აახლოებს, თუმცა ვაველის ნიმუშთან შედარებით დეკორი უბრალო და მოუხეშავია. ამჟამინდელ მდგომარეობაში მუზარადის მასაა 964 გ, სიმაღლე — 13,8 სმ, დიამეტრი — 21 სმ. მუზარადის დამზადების ზუსტი პერიოდი უცნობია. ისტორიკოსი მამუკა წურწუმია მას ქართული მთლიანჭედილი სფეროკონუსური მუზარადების განვითარების ერთ-ერთ ეტაპად მიიჩნევს. ბაქრაძე ი., ვაველის ტიპის მუზარადი ცაგერის ისტორიულ მუზეუმში, «ცაგერის ისტორიული მუზეუმის შრომები», ტ. I, 2014. — გვ. 134-150. წურწუმია მ., მუზარადი ვაველის მუზეუმიდან და მისი ადგილი აღმოსავლური ზუჩების ევოლუციის პროცესში, კრ. საქართველოს სამხედრო ისტორიის საკითხები, თბ., 2013. — გვ. 47-80. დაწერილი ქუცნა ამირეჯიბისა ულუმბის ღმრთისმშობლისადმი, ქართული ისტორიული საბუთები, XIV-XV საუკუნეები (შეადგინეს და გამოსაცემად მოამზადეს: თინათინ ენუქიძემ, ნინო თარხნიშვილმა და ბაბილინა ლომინაძემ, ტომის რედაქტორი — მზია სურგულაძე), თბ., 2013.
უშანგი იმერლიშვილი

დაბადების ადგილი: ქ. თბილისი. დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1970 (თეატრალური დეკორაციის ხელოვნება). 1970–72 მუ­შა­ობ­და მესხეთის თეატრის მთ. მხატვრად. 1974 რუსთაველის თეატრში გააფორმა პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი" (მ. შველიძესთან ერთად). 1979–93 ი. მუს. თეატრის მთ. მხატვარი იყო, სადაც გააფორმა სპექტაკლები: კ. გოგია­შვილისა და მ. ჩირინა­შვი­ლის „ძველი თბილისის სურათები", გ. ნახუცრი­­ შვი­ლის „ნაცარქექია" და სხვ.; კ. მარჯანი­შვი­ლის სახ. თეატრში – ფ. დიურენმატის „მილიონერის ვიზიტი", ლ. გოთუას „გმირთა ვარამი", კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია". 1979 პოლონეთის ქ. ლოძის მუს. თეატრში გააფორმა ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე" (რეჟ. გ. მელივა), რ-იც წლის საუკეთესო სპექტაკლად იქნა მიჩნეული. 1984-იდან თბილ. ზ. ფალია­შვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის თეატრის მხატვარია. თბილისის მუსიკალური კომედიისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მთავარი მხატვარი; ქართული სპექტაკლები და მუსიკალური კომედიები: გ. ცაბაძე "თოვლიანი მთების მელოდიები" (1973), შ. მილორავა "დედისერთა ჯარში მიდის" (1974), "პაემანი ცაში" (1975), "სათაგური" (1976), "ჩემი კეთილი მეზობელი" (1977), "შემინახეთ სიმღერა" (1981), ვ. აზარაშვილი "ბიჭუნა" (1975), მ. ჩირინაშვილი "ძველი თბილისის სურათები" (1975), ს. ცინცაძე "შვეიკი, შვეიკი, შვეიკი"(1976), ო. თაქთაქიშვილი "მუსუსი" (1978), ა. მაჭავარიანი "ბაღლინჯო" (1980); ბალეტები: დ. თორაძე "მწირი"(სიმფონია-ბალეტი), ვ. აზარაშვილი "ხევისბერი" (1982), გ. ყანჩელი-ალექსიძე "გალობანი უკვდავებისანი"(1989); ოპერები: ვ. დოლიძე "ქეთო და კოტე" (1979), დ. თორაძე "ჩრდილოეთის პატარძალი" (1983), ზ. ფალიაშვილი "აბესალომ და ეთერი" (1994, ბათუმი), რ. ლაღიძე "ლელა" (1994, ბათუმი); სხვა სპექტაკლები: ვერდი "დონ კარლოსი" (1987), "ოტელო" (1994, ბათუმი), ს. პროკოფიევი "სამი ფორთოხლის სიყვარული" (1985); თეატრის მხატვარი. სპექტაკლები: ს. პროკოფიევის „სამი ფორთოხლის სიყვარული", ჯ. ვერდის „დონ კარლოსი", აგრეთვე „საბალეტო ნოველები" (რეჟ. გ. მელივა, ბალეტმაისტერი გ. ალექსიძე), რ-იც ევრ. რამ­დე­ნიმე ქვეყანაში იყო წარმოდგენილ წყარო: ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 220 ჯილდოები, პრემიები და პრიზები: 1996 - მემედ აბაშიძის სახელობის პრემია 1993 - შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია 1985 - საქართველოს დამსახურებული მხატვარი
ლევან მახათაძე

ლევან მახათაძე — ქართველი პარა-სპორტსმენი (მკლავჭიდი, +65 კგ ცერებ.). 2023 წელს გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი (მარცხენა და მარჯვენა ხელი). 2024 წელს + 65 კგ წონით კატეგორიაში (მარჯვენა ხელით) გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2024 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. (მარჯვენა ხელით) ↑ 2023 წლის მსოფლიოს პარა-მკლავჭიდის ჩემპიონატის ოფიციალური შედეგები ↑ 2024 წლის პარა-მკლავჭიდის ევროპის ჩემპიონატის ოფიციალური შედეგები ↑ 2024 წლის პარა-მკლავჭიდის მსოფლიო ჩემპიონატის ოფიციალური შედეგები
თათია ხაინდრავა

თათია ხაინდრავა (დ. 16 მაისი, 1928, გაგრა — გ. 2005) — ქართველი მსახიობი, მხატვრული კითხვის ოსტატი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი. დაიბადა 1928 წლის 16 მაისს ქალაქ გაგრაში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (დ. ალექსიძის კლასი). 1951-1959 წლებში მუშაობდა თეატრალურ ინსტიტუტში, 1959-1961 წლებში - ბათუმის, 1961-1963 წლებში - სანკულტურის, 1963-1983 წლებში კი მარჯანიშვილის თეატრში. 1983–2003 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის და რადიოსა და ტელევიზიის ინსტიტუტის მეტყველების კათედრის კონსულტანტი. გადაღებულია ფილმებში: „დიდოსტატის მარჯვენა“, „კაცია ადამიანი?!“, „ხარება და გოგია“. თათია ხაინდრავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თათია ხაინდრავა — ეროვნული ფილმოგრაფია
პუერტო-ლოპესი (ეკვადორი)

პუერტო-ლოპესი — ქალაქი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ქალაქი საზრდოობს თევზაობითა და ეკოტურიზმით, მის სანაპიროებთან შევხვდებით მრავალფეროვან ზღვის ფაუნას, მაგალითად, დელფინისა და თინუსის რამდენიმე სახეობას. ქალაქის ფართობია 4.7 კმ2, ხოლო მოსახლეობა, 2022 წლის მონაცემებით, 12 598 ადამიანია. ↑ Citypopulation.de Population and area of Puerto Lopez
ქეთევან ერემაძე

ქეთევან ერემაძე (დ. 14 თებერვალი, 1975 წელი, თბილისი) — ქართველი იურისტი, სამართლის პროფესორი, საკონსტიტუციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე. ქეთევან ერემაძემ 1998 წელს წარჩინებით დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2003 წელს ამავე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ასპირანტურა საკონსტიტუციო სამართლის მიმართულებით. 2003 წელს მიენიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი (სამართლის დოქტორის ხარისხი), დისერტაციისთვის თემაზე: „საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ხელისუფლებათა ურთიერთდამოკიდებულების პრობლემები საქართველოში“. 2006-2007 წლებში იყო ავსტრიის აკადემიური გაცვლის პროგრამის სტიპენდიატი, ვენის უნივერსიტეტის კონსტიტუციური და ადმინისტრაციული სამართლის ინსტიტუტში, აწარმოებდა სამეცნიერო კვლევას თემაზე: „სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის პრობლემები“. 1998-2016 წლებში მუშაობდა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში სხვადასხვა პოზიციაზე: წამყვან სპეციალისტად (1998-1999 წლებში); საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მრჩევლად (1999-2001 წლებში); საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის თანაშემწედ (2001-2005 წლებში); საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატის უფროსად (2005-2006წ წლებში). 2006 წელს საქართველოს პარლამენტმა აირჩია საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლედ (2006-2016 წ). იმავდროულად, იყო საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივანი. 2005 წლიდან ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას: 2005-2014 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის მოწვეული ლექტორი; 2010-2011 წლებში – თავისუფალი უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი; 2014 წლიდან – ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი; 2017 წლის 1 მარტიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. 2018 წლის 8 ოქტომბრიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. 2008-2016 წლებში კითხულობდა ლექციებს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ერთობლივად ორგანიზებულ საზაფხულო სკოლის ფარგლებში ადამიანის უფლებათა სამართალში. 2018 წელს ქეთევან ერემაძე საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დაინიშნა საქართველოს ეროვნული პრემიის კომისიის თავმჯდომარედ. ქეთევან ერემაძე არის სამი წიგნის, 12 სტატიის ავტორი, საკონსტიტუციო სამართალში ორი სახელმძღვანელოს თანაავტორი, სამი წიგნის სამეცნიერო რედაქტორი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 ქეთევან ერემაძე, ილიაუნი
თაჰირ აბდულაევი

თაჰირ აბდულა ოღლუ აბდულაევი (აზერ. Tahir Abdulla oğlu Abdullayev; დ. 25 აგვისტო, 1915, ნახიჩევანი - გ. 5 იანვარი, 2004, ბაქო) — აზერბაიჯანელი არქიტექტორი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1964) და დამსახურებული არქიტექტორი (1979). თაჰირ აბდულა ოღლუ აბდულაევი დაიბადა 1915 წლის 25 აგვისტოს ქალაქ ნახჩევანში. მამა მცირე ასაკში გარდაეცვალა, ოჯახის ოთხი შვილი - ორი გოგონა და ორი ბიჭი - დედის, სურა ხანუმის მფარველობის ქვეშ გაიზარდა. თაჰირ აბდულაევმა დაამთავრა ნარიმან ნარიმანოვის სახელობის სამრეწველო ტექნიკური კოლეჯი 1933 წელს, ხოლო აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტი 1939 წელს, დაამთავრა არქიტექტურის ხარისხი. დანიშვნით გაგზავნეს ბაქოს საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის არქიტექტურული დაგეგმარების განყოფილებაში და იქ მუშაობდა 1941 წლამდე. თაჰირ აბდულაევი, 1940 წლიდან სსრკ არქიტექტორთა კავშირის წევრი, 1941-1944 წლებში მუშაობდა მთავარ ინჟინრად სხვადასხვა სამშენებლო განყოფილებაში. 1944-1951 წლებში დაინიშნა შექის მთავარ არქიტექტორად. 1946 წელს დიდი სამამულო ომის დროს ზურგში გაწეული თავგანწირვისთვის დაჯილდოვდა მედლით "კავკასიის დამცველი". 1951 წელს აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილებით თაჰირ აბდულაევი, რომელიც დაინიშნა „აზერდოვლათლაიჰას“ სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტის დირექტორად, აქ მუშაობდა 1992 წლამდე - 41 წლის განმავლობაში. სიცოცხლის ბოლომდე თაჰირ აბდულაევი მუშაობდა ბაქოს სახელმწიფო პროექტების ინსტიტუტში კონსულტანტად. https://az.baku-art.com/az/tikdim-ki-izim-qala-emekdar-memar-tahir-abdullayev https://azertag.az/xeber/tahir_abdulla_oglu_abdullayev-303509
თალაათ ხანლაროვი

თალაათ აგასიბეკი ოღლუ ხანლაროვი ( აზერ. Tələt Ağasıbəy oğlu Xanlarov) (1927–2004) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი არქიტექტორი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არქიტექტორი (1975), საერთაშორისო ტექნიკური აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. თალათ ხანლაროვი დაიბადა 1927 წლის 26 აგვისტოს სანკტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის კურსდამთავრებული აღასიბეკ ხანლაროვისა და აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტის ერთ-ერთი პირველი კურსდამთავრებულის სარა ხანუმის ოჯახში. ის ოჯახში უფროსი ვაჟი იყო. 1937 წელს ხანლაროვის მამა აღასიბეკი სტალინის რეპრესიების მსხვერპლი გახდა. „ხალხის მტრის“ შვილი რომ გახდა, თალათი მოვიდა პროფესიულ სახელოსნოში, როგორც მოწიფული ახალგაზრდა. მან დაასრულა საღამოს სწავლა მუნიციპალური სამშენებლო კოლეჯში და მუშაობდა დიზაინის ტექნიკოსად. 29 წლის ასაკში თალაათ ხანლაროვმა დაამთავრა აზერბაიჯანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურისა და სამშენებლო ფაკულტეტი. https://qlobal.az/telet-xanlarov-izi-yasayan-memar/ https://azertag.az/xeber/emekdar_memar_telet_xanlarovun_anadan_olmasindan_95_il_otur-2266583 ↑ XANLAROV TƏLƏT AĞASIBƏY oğlu (1927-2004). Azərbaycan Memarlar İttifaqı. ↑ Elturan Avalov. (22 avqust 2007)Яркое творчество мастера. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-23. ციტირების თარიღი: 2024-08-29.