laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნანა დედოფალი

ნანა დედოფალი (დაახლოებით დ. 285 — გ. 335, მცხეთა) — ქართლის (იბერია) დედოფალი, მეფე მირიან III-ის მეუღლე. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენება ძვ. სტილით 1 ოქტომბერს, ახ. სტილით 14 ოქტომბერს (მეფე მირიანთან ერთად). „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ თანახმად, ნანა იყო „საბერძნეთით, პონტოით, ასული ოლიღოტოსისი“, ხოლო „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს თანახმად, მას დედა სპარსი ჰყოლია. ამ თხზულებაში ნახსენებია ნანას დედის ძმა, „მოგჳ მთავარი სპარსი ხუარა“, რომელიც წმინდა ნინომ განკურნა მცხეთაში: „და იყო მთავარი იგი დედის ძმაჲ ნანაჲსი, დედოფლისაჲ“. ქართული საისტორიო ტრადიცია გვამცნობს, რომ ნანამ სამეფო ოჯახიდან პირველმა აღიარა ქრისტიანული სარწმუნოება მას შემდეგ, რაც წმინდა ნინომ იგი უკურნებელი სენისგან განკურნა. ეს მომხდარა ნინოს ქართლში მოსვლიდან მეექვსე წელს (322 წ.). ნანა დედოფალი იმყოფებოდა ბოდში და შესწრებია წმინდა ნინოს გარდაცვალებას (დაახლოებით 332 წ.). მირიან მეფის ანდერძის თანახმად, ნანას ქართლის განმანათლებლის საფლავზე ზრუნვა დაევალა: „ხოლო შენ, ნანა, უკუეთუ გეცეს მოცალებაჲ ცხორებისაჲ შემდგომად ჩემსა, განყავ სამეუფოჲ ჩემი ორად და მიიღე სამარხვოსა წმიდისა ნინოჲსსა ჟამთა შეცვალებისათჳს, რაჲთა არა შეირყიოს უკუნისამდე ადგილი იგი, რამეთუ არა მეფეთა საჯდომი არს, მწირ არს ადგილი იგი“. ნანა დადოფლის განკურნების სასწაულს დიდი შთაბეჭდილება მოუხდენია მეფესა და ხალხზე და წყაროთა ცნობით, სხვა სასწაულებთან ერთად ხელი შეუწყვია მთელი ქართლის გაქრისტიანებისათვის. ნანა დედოფალი გარდაიცვალა მირიან მეფის გარდაცვალებიდან მეორე წელს (დაახლოებით 334 წ.), დაკრძალულია მცხეთაში, სამთავროს ტაძარში („და წარვიდა მირეან მეფჱ და ყოველი ერი, რამეთუ იქმოდეს ზემოსა ეკლესიასა ქვითა. და განიშორეს მეოთხესა წელსა. და მოკუდა მირეან მეფჱ და დაეფლა საშუვალსა სუეტსა სამხრითსა ჩრდილოჲთ კერძო. და მას სუეტსა შინა არს ნაწილი სუეტისა მის ცხოველისაჲ. და მეორესა წელსა მოკუდა ცოლი მისი ნანა და დაეფლა დასავალით კერძო მას-ვე სუეტსა, სადა მირეან მეფჱ დამარხულ იყო“). მოქცევაჲ ქართლისაჲ, ახლადაღმოჩენილი სინური რედაქციები, ზ. ალექსიძის გამოცემა, თბ., 2007; ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ.1, თ., 1955; შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979; ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ილ. აბულაძის რედ., წგნ. 1, თბ., 1963. ბოგვერაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 311. ↑ ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ.1, თ., 1955 ↑ შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979 ↑ ნიკოლოზიშვილი ნიკოლოზ, ზაბილონიდან მირიანამდე, კლიო, 2003, № 17, გვ. 3–67 ↑ შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979 ↑ შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979
David Gilmour Live 1984

Pink Floyd's David Gilmour, იგივე David Gilmour და David Gilmour Live 1984 — ინგლისელი სიმღერების ავტორ და მუსიკოს დეივიდ გილმორის ტურნეს About Face მსვლელობისას, ლონდონში ჩაწერილი კონცერტის ამსახველი ვიდეოფილმი. ფილმს აგრეთვე ახლავს ორი სარეკლამო ვიდეორგოლი „All Lovers Are Deranged“ და „Blue Light“. ფილმთან ერთად ასევე გამოვიდა დოკუმენტური მასალაც „After The Floyd“, რომელიც ასახავს ტურის მსვლელობას და შეიცავს დეივიდის ინტერვიუებს. ფილმი ამჟამად არ გამოიცემა, მაგრამ წინა წლებში შეზღუდული რაოდენობით გამოვიდა ლაზერულ დისკზე. ამჟამად მისი გამოცემა DVD ან Blu-ray ფორმატში დაგეგმილი არ არის. ლონდონი, Hammersmith Odeon, 29 და 30 აპრილი, 1984 „Until We Sleep“ (დეივიდ გილმორი) „All Lovers Are Deranged“ (გილმორი, პიტ ტაუნსენდი) „There's No Way Out Of Here“ (ბეიკერი) „Short and Sweet“ (გილმორი, როი ჰარპერი) „Run Like Hell“ (გილმორი, როჯერ უოტერსი) „Out of the Blue“ (გილმორი) „Blue Light“ (გილმორი) „Murder“ (გილმორი) „Comfortably Numb“ (გილმორი, უოტერსი) მუსიკალური ვიდეოები „Blue Light“ „All Lovers Are Deranged“ დოკუმენტური ფილმი „After The Floyd“ დეივიდ გილმორი – ვოკალი, გიტარები, ფორტეპიანო მიკ რალფსი – გიტარა, ვოკალი მიკი ფიტი – ბას-გიტარა, ვოკალი რაფ რეივენსკროფტი – საქსოფონი, კლავიშებიანი საკრავები, პერკუსია გრეგ დეშარი – კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი კრის სლეიდი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ჯოდი ლინსკოტი – პერკუსია როი ჰარპერი – ვოკალი - „Short and Sweet“, პერკუსია - „Comfortably Numb“. ნიკ მეისონი – დასარტყმელი საკრავები - „Comfortably Numb“ ალბომის მხარდამჭერი ტურნე გაიმართა 1984 წლის მარტში-ივლისში და მოიცვა ევროპა და ჩრდილოეთ ამერიკა. მისი მსვლელობისას სრულდებოდა სიმღერები: Until We Sleep All Lovers Are Deranged There's No Way Out Of Here Love On The Air Mihalis Cruise Short & Sweet Money Run Like Hell Out Of The Blue Let's Get Metaphysical You Know I'm Right Blue Light Murder Near The End Comfortably Numb I Can't Breathe Anymore ტურნეს პერსონალი დეივიდ გილმორი – გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი გრეგ დექარტი – კლავიშებიანი საკრავები სიუ ევანზი - პერკუსია (5-16 ივლისი) მიკი ფიტი – ბას-გიტარა ჯოდი ლინსკოტი – პერკუსია (მარტი-ივნისი) მიკ რალფსი – გიტარა, ვოკალი რალფ რევენსკროფტი – საქსოფონი, ფლეიტა, კლავიშებიანი საკრავები კრის სლეიდი – დასარტყმელი საკრავები 1984 წლის 28, 29 და 30 აპრილს დეივიდს კონცერტებზე შეუერთდნენ როი ჰარპერი და ნიკ მეისონი. ↑ http://www.progarchives.com/album.asp?id=11094 ↑ http://pinkfloydarchives.com/DUSVHSDG.htm#DG1VHS
Chdir

cd, ან chdir (change directory, კატალოგის შეცვლა) — ბრძანება, რომელიც იძლევა კატალოგის შეცვლის საშუალებას, ოპერაციულ სისტემებში როგორიც არიან იუნიქსი, დოსი, ოს/2, და ვინდოუსი. აგრეთვე იხმარება შელურ სკრიპტებში ან ბაჩ ფაილებში. chdir(2) არის სისტემის დაძახების ფუნქცია რომელიც ცვლის სამუშაო კატალოგს, POSIX-ის სტანდარტის მიხედვით. ბრძანება cd არის შელში შეტანილი და არა ცალკე პროგრამე. ასეა იუნიქსის შელებში (Bourne shell, tcsh, bash, ...), cmd.exe-ში და Windows PowerShell-ში რაც შეეხება ვინდოუს და COMMAND.COM-ი დოსში. ვინდოუსის შელი ხმარობს ვინდოუსის API-ს კატალოგის შეცვლისთვისდა იუნიქსი კი POSIX-ის სისტემის დაძახების chdir() ფუნქციას. პარამეტრი უთითებს კატალოგს რომელშიც გვინდა შევიდეთ: cd <კატალოგის სახელი> კატალოგ filmebi-ში შესვლა: cd filmebi (ინგლისური) Microsoft TechNet Chdir (Cd) article (ინგლისური) cd: change the working directory – Commands & Utilities Reference, The Single UNIX® Specification, Issue 6 from The Open Group
სემიტური ენები

სემიტური ენები — აზიისა და აფრიკის კონტინენტზე გავრცელებული მონათესავე ენები, რომელთა ფიქსირებული ისტორია 6 ათას წელს მოიცავს. სემიტურ ენებს ყოფენ აღმოსავლურ (აქადური — მესოპოტამიაში) და დასავლურ შტოებად. დასავლური თავის მხრივ იყოფა ჩრდილოურ სემიტურად (ამორეული, უგარითული, არამეული, ებრაული, მოაბური, ფინიკიური), რომლებიც სირია-პალესტინაშია გავრცელებული, და სამხრეთულ სემიტურად (არაბული, ეთიოპიური), რომლებიც არაბეთის ნახევარკუნძულსა და აფრიკის კონტინენტზეა გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ხმარებიდან გამოდიოდნენ ცალკეული სემიტური ენები, ან ამა თუ იმ ენის გარკვეული დიალექტები. დღეს ცოცხალ ენებად აღარ ითვლება აქადური, ამორეული, ფინიკიური და უგარითული, არამეულისა და ეთიოპიურის მთელი რიგი ლიტერატურული დიალექტები, მათ შორის კლასიკური კლასიკური სირიული, მანდეური, გეეზი. XX საუკუნის 20-იან წლებამდე არსებობდა თვალსაზრისი, რომ სემიტური ენები ქმნიან ერთ ენობრივ ოჯახს, რომელიც ხასიათდება მორფოლოგიური თუ სინტაქსური სტრუქტურის საერთო ტიპით, ბგერათა შესატყვისობის მკაცრი კანონზომიერებით. შემდგომში მას დაუპირისპირდა მოსაზრება სემიტური და ე.წ. ქამიტური ენების გენეტიკური ერთიანობის შესახებ. სემიტები აღმოსავლეთმცოდნეობა ისლამოლოგია არაბისტიკა სემიტოლოგია ოსმანისტიკა არაბული ანბანი თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი მეფარიშვილი, მარინა, სემიტური ენების ისტორიული გრამატიკა, ნაწ. 1: ფონეტიკა, ფონოლოგია: სალექციო კურსი; რედ. მარიამ ჩაჩიბაია; თბ. : უნივერსალი, 2008; ISBN 978-9941-12-157-9 თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. აღმოსავლეთმცოდნეობა დაარქივებული 2007-07-08 საიტზე Wayback Machine. თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არაბისტიკის საბაკალავრო პროგრამა (მცირე დახასიათება)[მკვდარი ბმული] თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არაბისტიკის საბაკალავრო პროგრამაზე სასწავლო საგნების ჩამონათვალი[მკვდარი ბმული]
ურმია

ურმია (სპარს. دریاچه ارومی) — გაუდინარი მლაშე ტბა ირანის ჩრდილო-დასავლეთით. მდებარეობს სომხეთის მთიანეთზე, ზღვის დონიდან 1275 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 5200 კმ². მაქსიმალური სიგრძე 140 კმ, სიგანე 55 კმ. საშუალო სიღრმე 5 მ, მაქსიმალური 16 მ. ტბაში 102 კუნძულია. მათი დიდი ნაწილი ტბის სამხრეთ ნაწილშია. თევზი არ გვხვდება. ბინადრობს კიბოსნაირნი. განვითარებულია ნაოსნობა. ტბის სიახლოვესაა ქალაქი ურმია. 1930-იანი წლებიდან 1970-იანი წლების ბოლომდე ტბას „რეზაიე“ ერქვა ირანის შაჰ რეზა-შაჰ ფეჰლევის პატივსაცემად. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ურმია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ურმია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 177.
სემენდერი

სემენდერი — ძველი ქალაქი ჩრდილოეთ კავკასიაში, ხაზართა სახაკანოს დედაქალაქი დაახლოებით 723 წლამდე. ზუსტი ადგილმდებარეობა არ არის დადგენილი. ვარაუდობენ, რომ დაღესტნის ჩრდილოეთით ან მომიჯნავე ჩეჩნეთისა და ინგუშეთის რომელიმე რაიონში მდებარეობდა. სემენდერი მნიშვნელოვანი შუალედი პუნქტი იყო ამიერკავკასიიდან აღმოსავლეთ ევროპაში მიმავალი სავაჭრო გზისა. X საუკუნეში დაინგრა რუსების ლაშქრობის შედეგად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 280.
ვანის ტბა

ვანი (თურქ. Van Gölü, სომხ. Վանա լիճ, ქურთ. Gola Wanê) — გაუდანიარი ტბა აღმოსავლეთ თურქეთში. მდებარეობს სომხეთის მთიანეთში, ზღვის დონიდან 1646 მეტრის სიმაღლეზე. ფართობი დაახლ. 3,7 ათ კმ², სიღრმე 145 მეტრამდე. ვანის ტბის ქვაბული ძირითადად ტექტონიკური წარმოშობისაა, თუმცა ტბის წყალი დაგუბდა ვულკანების სიუფჰანისა და ნემრუთის ამოფრქვევის პროდუქტებით, რომლებმაც ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაპირები წარმოქმნა. ვანის წყალი მარილიანია (19,1‰). განვითარებულია მარილის გამოხდა, ნაოსნობა (სარკინიგზო ბორანი ანკარა – თავრიზის ხაზზე). აღმოსავლეთ ნაპირზეა ქალაქი ვანი. თანამგზავრული ფოტო შუა საუკუნეების სომხური ხაჩქარი ტბის სიახლოვეს ხედი სარკინიგზო ბორნიდან, 1987 მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ↑ Ван // Большая российская энциклопедия. т. 4. — М., 2006. — стр. 570.
სავლაკი

სავლაკი — კოლხეთის მეფე გვიანდელ ელინისტურ ხანაში. რომაელი ავტორი პლინიუს უფროსი (ახ. წ. I საუკუნე) სავლაკს იხსენიებს, როგორც აიეტის ჩამომავალს, რომელმაც უამრავი ოქრო და ვერცხლი მოიპოვა სვანების ქვეყანაში და საერთოდ ოქროს საწმისით განთქმულ თავის სახელმწიფოში. პლინიუსის თხზულებაში დაცული გადმოცემის თანახმად, „სავლაკს (სასახლეში) ჰქონდა ოქროს კამარები, ვერცხლის კოჭები, სვეტები და პილასტრები“, რომლებიც მას ნადავლად წამოუღია ეგვიპტის ლეგენდარული მეფის სესოსტრისისაგან. ზოგიერთი მკვლევარი (დ. კაპანაძე, კ. გოლენკო და სხვა) კოლხეთის მეფე სავლაკს მიაწერს მონეტების ერთი ჯგუფის მოჭრას, რომელიც ძვ. წ. II საუკუნის II ნახევრით თარიღდება. სავლაკის მონეტა საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970; Голенко К. В., Ещё о монетах, приписываемых Савмаху, „Вестник древней истории“, 1963, № 3 იმნაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 642. მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 9. ISBN 99928-58-36-2.  ↑ სავლაკი (მეფე). საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
დუბროვნიკი

დუბროვნიკი (ხორ. Dubrovnik, IPA: [ˈdǔ.bro̞ːʋ.niːk]; 1918 წლამდე — რაგუზა, დალმაც. Ragusa, ლათ. Ragusium, ასევე Rhausium, Rhaugia; იტალ. Ragusa), მეტსახელად „ადრიატიკის მარგალიტი“ — ქალაქი ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე, ხორვატიის უკიდურეს სამხრეთში. მისი მოსახლეობა 2001 წელს შეადგენდა 43 770 ადამიანს, მათგან 88,39% ხორვატი იყო. 1979 წელს დუბროვნიკი იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანეს. ქალაქ დუბროვნიკის სიმდიდრე მუდამ დამოკიდებული იყო საზღვაო ვაჭრობაზე. შუა საუკუნეებში, როგორც რაგუსას რესპუბლიკა, ის აღმოსავლეთ ადრიატიკის ერთადერთი ქალაქი-სახელმწიფო იყო, რომელიც ვენეციას პირველობას ეწილებოდა. მისი სიმდიდრისა და მოქნილი დიპლომატიის წყალობით ქალაქი მნიშვნელოვნად განვითარდა, განსაკუთრებით XV-XVI საუკუნეებში. რაგუსა მოგვიანებით ხორვატული ენისა და ლიტერატურის განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცენტრი გახდა — აქ ცხოვრობდნენ გამოჩენილი პოეტები, დრამატურგები, მხატვრები, მათემატიკოსები, ფიზიკოსები და სხვა მეცნიერები. ხორვატია დალმაცია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დუბროვნიკი დუბროვნიკის ძველი ქალაქი - UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრი ვიდე, დუბროვნიკის ციფრული რეკონსტრუქცია, მომზადებულია ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მიერ. დუბროვნიკის ეკლესია მონასტრების გიდი დუბროვნიკი ბრიტანიკის ენციკლოპედიაში ↑ Dubrovnik Climate Normals. Croatian Meteorological and Hydrological Service. ციტირების თარიღი: 14 January 2016 ↑ Monthly values and extremes: Values for Dubrovnik in 1961–2022 period hr. Croatian Meteorological and Hydrological Service. ციტირების თარიღი: 12 April 2024
სელიდოვე

სელიდოვე (უკრ. Селидове) — ქალაქი უკრაინაში, დონეცკის ოლქში, მდინარე სოლიონაიის ნაპირზე. ↑ http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip
სამოლეთი

სამოლეთი — სოფელი შუახევის მუნიციპალიტეტში, უჩამბის თემის ცენტრი (სოფლები: გოგაძეები, კვირიაული, ლაკლაკეთი, მოფრინეთი, ტბეთი, ცინარეთი, წაბლანა, ჯაბნიძეები). მდებარეობს მდინარე ტბეთის ნაპირებზე, დაბა შუახევიდან სამხრეთით 10 კმ., ზღვის დონიდან 700 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 58 კაცი. სამოლეთში მდებარეობს უჩამბის საშუალო სკოლა, რომელიც ერთ-ერთი უძველესია აჭარაში. სკოლა მოხსენიებულია მწერალ პარმენ ლორიას მოგონებებში, როდესაც 1931 წელს სტუმრობდა სოფელს და მის სკოლას. სოფელში მაღალმთიანი სოფლებისთვის დამახასიათებელი ჰავაა. ზამთარი საკმაოდ მკაცრი იცის - თოვლის საფარი 3 მეტრამდე აღწევს. მაღალ ადგილებში ზამთარში ძლერი ქარბუქიც იცის და სახლის სახურავების გადახდაც შეუძლია, ამიტომ ზოგან სახურავებს მიწაში ღრმად ჩარჭობილ რკინის პალოებზე მსხვილი მავთულით ამაგრებენ. სამოლეთში ტრადიციულად გავრცელებულია ისლამი, თუმცა თანდათან ისევ იკიდებს ფეხს ქრისტიანობა. 2008 წლის ზაფხულში 40-მდე მოსახლე მოინათლა ქრისტიანად. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მევენახეობა. ამჟამად სოფლის მეურნეობას საწარმოო დანიშნულება არ აქვს და შიდა მოხმარებაზეა ორიენტირებული. სოფელში ძირითად მოჰყავთ სიმინდი და ლობიო. ასევე ხარობს სხვადასხვა ხილი: ვაშლი, მსხალი, ქლიავი, ყურძენი, ბალი, თუთა. ტყის კენკრებიდან გავრცელებულია მოცვი. სოფელში განვითარებულია მესაქონლეობა (მსხვილფეხა - ძროხა, კამეჩი და წვრილფეხა - ცხვარი, თხა) და მეფრინველეობა (ქათამი, ინდაური). ისლამის გავლენის გამო მეღორეობა არ არის განვითარებული. ზაფხულობით საქონელი სოფლის მოსახლეობას საზაფხულო იალაღებზე მიჰყავს. სოფლის მთავარი იალაღია ღომა, რომელსაც იალაღად იყენებს წაბლანისა და ცინარეთის მოსახლეობაც. ღომაზე არის მთა გორისწვერი, საიდანაც ჩანს ბათუმი და შავი ზღვა. ღომას სამხრეთით ესაზღვრება თურქეთი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 20-21. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-09. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-09.
სიენი

სიენი — ძველი ქართული პროვინციის დაიაენის (ტაო) მეფე (ძვ. წ. XII ს. მიწურული), ევფრატის სათავეებთან არსებული ქვეყნების კოალიციის მეთაური. აცნობიერებდა რა აღნიშნული მხარეების პერსპექტიულ უპირატესობას, მათ ასურეთი უპირისპირდებოდა. ასურეთის მეფემ ტიგლათფილესერ I-მა ძვ. წ. 1112 წ. დაამარცხა სიენი, შეიპყრო იგი და თან წაიყვანა თავის ქვეყანაში (ქალაქ ასურში). შემდგომ ტიგლათფილესერმა შეიწყნარა სიენი და უკანვე დააბრუნა მორჩილების პირობით. სიენის შესახებ საუბარია თვით ტიგლათფილესერის წარწერაში. გ. მელიქიშვილი, სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის უძველესი გაერთიანებები, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970 მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 7. ISBN 99928-58-36-2.  მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 327.
წმინდა იოაკიმე

წმინდა იოაკიმე (ებრ. יהוֹיָקִים; ბერძ. Ἰωακείμ) — ანგლიკანურ, კათოლიკურ და მართლმადიდებლურ ეკლესიათა ტრადიციებში წმინდა ანას მეუღლე და ღვთისმშობლის მამა. წმინდა იოაკიმეს ხსენების დღე მართლმადიდებლურ ეკლესიაში 9 სექტემბერს (იულიუსის კალენდრით), და კათოლიკურ ეკლესიაში — 16 აგვისტოს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „წმინდა იოაკიმე“ ვიკისაწყობში.
უტუფურსი

უტუფურსი, უტუფურში (დაახლოებით ძვ. წ. 805–ძვ. წ. 765) — დიაოხის მეფე. იგი ხანგრძლივი დროის მანძილზე გმირულად ებრძოდა ურარტუს მეფე მენუას (ძვ. წ. 810-786 წწ.) და არგიშთი I-ს (ძვ. წ. 786-764 წწ.). ურარტუს მეფეებმა მენუამ და არგიშთი I-მა არაერთი ლაშქრობა მოაწყვეს დიაოხის წინააღმდეგ (ძვ. წ. 805, 795, 784-783, 774, 768 წწ.). მენუამ ერთხანს მოახერხა მისი დამორჩილება, ზოგი ტერიტორია ჩამოაჭრა, მიიღო მისგან ძღვენი (ოქრო-ვერცხლი, ცხენები) და ხარკის გადახდა დააკისრა, მაგრამ არგიშთი I-ის დროს უტუფურსი აუჯანყდა ურარტუს, რასაც მოჰყვა ურარტელების ხელახალი შემოსევა. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 189. მელიქიშვილი გ., სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის უძველესი გაერთიანებები, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. I, თბ., 1970 მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 8. ISBN 99928-58-36-2.  ↑ უტუფურში (მეფე). ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
სელიჭა

სელიჭა (ლათ. Linaria) — მცენარეთა გვარი, შავწამალასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახებია. აქვთ მორიგეობით ან რგოლურად განლაგებული წვრილი ფოთლები, ორტუჩა ყვავილები, რომლებიც თავმოყრილია მტევნისებრ ან თავთავისებრ ყვავილედებად. ნაყოფი კოლოფია. 150-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტროპიკებსგარე ოლქებში, უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში. საქართველოში გვხვდება 15 სახეობა, მათგან სამი საქართველოს ენდემია, ერთი — კავკასიისა. ჩვეულებრივი სელიჭა ყანის სარეველაა, იზრდება ასევე მდელოებზე, მშრალ გორაკებზე. ზოგი სახეობა დეკორატიულია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 279.
აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ (აზერ. Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы, Азәрбајҹан ССР) — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი ბაქო. შეიქმნა 1920 წლის 28 აპრილს. სსრკ-ის შექმნის შემდეგ შევიდა მის შემადგენლობაში როგორც მოკავშირე რესპუბლიკა. 1922 წლის 12 მარტიდან შედიოდა ამიერკავკასიის ფედერაციაში, ხოლო 1936 წლის 5 დეკემბერს უშუალოდ შევიდა სსრკ-ს შემადგენლობაში. მდებარეობდა სსრკ სამხრეთი ნაწილის, ამიერკავკასიის აღმოსავლეთში. ესაზღვრებოდა რუსეთის სფსრ, საქართველოს სსრ, სომხეთის სსრ, თურქეთი და ირანი. ფართობი 86,6 ათ. კმ². მოსახლეობა 5042 ათ. კაცი (1969). დედაქალაქი ბაქო. აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკას ფართობის მიხედვით IX და მოსახლეობის მიხედვით VI ადგილი ეჭირა მოკავშირე რესპუბლიკათა შორის. აზერბაიჯანის სსრ-ში შედიოდა ერთი ავტონომიური რესპუბლიკა (ნახიჩევანი), ერთი ავტონომიური ოლქი (მთიანი ყარაბაღი). რესპუბლიკა იყოფოდა 60 რაიონად, რომელშიც იყო 57 ქალაქი და 119 დაბა. აზერბაიჯანის სსრ გეოგრაფიული რუკა აზერბაიჯანის სსრ ეკონომიკური რუკა აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу // Источник: Всесоюзная перепись населения 1989 года. ТОМ 1. Часть 1. Таблица 3. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краев, областей, районов, городских поселений и сел-райцентров.
წაღკაძორი

წაღკაძორი (სომხ. Ծաղկաձոր; სიტყვასიტყვით „ყვავილების ხეობა“) — ქალაქი სომხეთში, პოპულარული და ცნობილი სამთო კურორტია. მდებარეობს სომხეთის ცენტრალურ ნაწილში, ერევნიდან 50 კილომეტრში და რაზდანიდან აღმოსავლეთიდან 5 კმ-ში. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში მხოლოდ 1 256 ადამიანი ცხოვრობს. ქალაქის ისტორიული სახელწოდებაა კეჩარისი. ადრეული შუა საუკუნეებიდან ქალაქი მიეკუთვნება ვარაჟნუნების ფეოდალურ საგვარეულოს. VI საუკუნიდან ქალაქი კამსაკარანის საგვარეულოს ხელშია. X საუკუნეში ამ საგვარეულოს ენაცვლებიან ფაჰლავუნები, რომლებიც სომეხი არშაკუნიანების ნათესავები იყვნენ. ფაჰლავუნების წარმომადგენელმა გრიგორ მაგისტროსმა აქ 1033 წელს დააარსა კეჩარისის მონასტერი. მოგვიანებით ქალაქი სხვადასხვა საგვარეულოს მფლობელობაშია. მას რიგ-რიგობით ფლობდნენ მხარგრძელები (ზაქარიდები), ხაკბაკიანები და პროშიანები. ვასაკ ხაკბაკიანმა XIII საუკუნის დასაწყისში მოახდინა კეჩარისის მონასტრის რესტავრაცია. XVII საუკუნიდან რეგიონი დაიპყრეს ოსმალებმა. XVIII საუკუნეში რეგიონი ოსმალეთ-სპარსეთის ომების პლაცდარმია. 1828 წლის თურქმენჩაის ზავის მიხედვით ქალაქი შევიდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში და შეუერთდა ერევნის გუბერნიას. ოსმალების მმართველობის პერიოდში ქალაქს ეწოდებოდა დარაჩიჩაგი („ყვავილების ხეობა“). 1947 წელს სომხეთის სსრ-ის მინისტრთა საბჭომ ქალაქის სახელი გადათარგმნა და წაღკაძორი უწოდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წაღკაძორი Tsaghkadzor.com - Tsaghkadzor Travel Guide დაარქივებული 2021-01-26 საიტზე Wayback Machine.
ქალკიოპე

ქალკიოპე, ხალკიოპე (ბერძ. Χαλκιοπη) — აიეტის ასული. ოქროს ვერძით, რომ კოლხეთს მოვიდა ფრიქსი, ეს ვერძი აქ შესწირა კრონოსს. შემდეგ იგი მიიღო აჲეთმა, რომელმაც მას მიათხოვა თავისი ასული ქალკიოპე. მისგან იშვნენ არგი, ფრონტის, მელასი და ციტისორი. ფრიქსი მოკლა აჲეთმა, რადგან მკითხავმა უთხრა, მოსული სტუმარი მოგკლავსო. მისი შვილები ნავში ჩასხდნენ და წავიდნენ. იღუპებოდნენ, რომ მოასწრო მათ იაზონმა, რომელიც კოლხეთს მოდიოდა. იაზონმა იგინი გადასხა თავის ხომალდზე. მათ დაამალინეს ხომალდი და თვითონ მოვიდნენ დედასთან და შეატყობინეს მიზეზი იაზონის მოსვლისა. ქალკიოპემ დახმარება სთხოვა თავის დას მედეას. ქალკიოპე იყო: ეგიალას, აფსირტეს, მედეას და ცირცე II-ის (სკვითის მეფის მეუღლე) და. ბერძენი უფლისწულის ფრიქსის მეუღლე. მათ შეეძინათ ოთხი ძე: არგოსი, ფრონტისი, მელასი და ციტიზორი (კიტიზორი). ფრიქსემ პელოპის დედის დიონეს ნაჩუქარი ოქროს ქანდაკი აჩუქა აიეტს, მეფემ კი ფრიქსეს ხალკიოპე მიათხოვა (აპოლონიოს როდოსელი, არგონავტიკა; 2,1169; 3, 248; სხვა ვერსიით, ფრიქსეს ცოლი იოფოსა აიეტის ასული, ან ევგენია, ზედწოდებით ქალკიოპე; 2. კოსის მეფის ევრიპილეს ასული, ჰერაკლეს საყვარელი. ტროიდან გაბრუნებულ ჰერაკლეს რომ კოსელები ქვის დაშენით შეხვდნენ, გმირმა კი აიღო მეფე ევრიპილე, მოკლა და მისი ასული შეიყვარა. მათი შვილი იყო თესალოსი ანუ თეტალოსი, (აპოლოდ. 278 ილ. 2, 676). ზოგი ვერსიით მათი შვილია ევრიპილოსი. ჰიგ 97 ხალკიოპე თესალოსის ცოლია. რექსენორის ან ხალკოდონის ასული, ეგეოსის მეორე ცოლი, რომელსაც უშვილობით შეწუხებული მეფე ტოვებს, მიდის ორაკულთან და მალე შეეყრება ეთრას, ვისგანაც ეყოლა თეზევსი (პლუტარქე; აპოლოდ. 3, 15, 6, 4). ერეხთევსის ძის ალკონის ასული, მამასთან ერთად გაიქცა ატიკიდან ევბაზე. ქალკიოპე ↑ მ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“: ბ. ღმერთ-კაცნი. ი. ქალკიოპე, ასული აჲეთისა. ტომი I, გვერდი: 95.
ხსეფარნუგი

ხსეფარნუგი — ქართლის (იბერიის) მეფე II საუკუნის 60-იან წლებში. მას მოიხსენიებს არმაზისხევის ნეკროპოლში აღმოჩენილი ხსეფარნუგის ეზოსმოძღვრის უდროოდ გარდაცვლილი მეუღლის სერაფიტის საფლავის ქვის წარწერა. მასში ნათქვამია, რომ იოდმანგანის (ეზოსმოძღვარი) მამა ფარსმან მეფის ეზოსმოძღვარი იყო. სერაფიტის მამა კი – ფარსმან მეფის პიტიახში. ე. ი. ხსეფარნუგის წინამორბედი ფარსმან II იყო. წარწერაში ყველა პიროვნების მამის სახელია მოხსენიებული, გარდა ხსეფარნუგ მეფისა. ლეონტი მროველის მიხედვით ფარსმან II ქველი მოწამლულ იქნა. ამის გამო გ. მელიქიშვილი ფიქრობს, რომ შეიძლება ფარსმან II მართლაც შეთქმულების მსხვერპლი გახდა და ტახტი მისმა უშუალო მემკვიდრემ კი არ დაიკავა, არამედ ხსეფარნუგმა. წარწერაში იოდმანგანი იწოდება „ძლევამოსილად და მრავალი გამარჯვების მომპოვებლად“. ე. ი. ამ დროს იბერია წარმატებით აწარმოებდა საგარეო ომებს. ხსეფარნუგი არც ლეონტი მროველთან და არც „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ფარნავაზიან წარმართ მეფეთა სიაში შესული არ არის. მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 27, 28. ISBN 99928-58-36-2.  საქართველოს ისტორია, ტ. 1, თბ. 2008 საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970, გვ. 534.