laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აქსუმის სამეფო

აქსუმის სამეფო (გეეზზე: አክሱም) — მნიშვნელოვანი სამეფო ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში, რომელმაც ჩამოყალიბება დაიწყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეოთხე საუკუნეში და მნიშვნელოვან მოთამაშედ იქცა პირველ საუკუნეში. ეს სამეფო იყო რომის იმპერიასა და ანტიკურ ინდოეთს შორის ვაჭრობის მნიშვნელოვანი მონაწილე, აქსუმის ტერიტორიაზე ვაჭრობა მხოლოდ აქსუმის ფულით ხორციელდებოდა. მათ შეძლეს ჰეგემონიის მოპოვება დასუსტებული ქუშის სამეფოზე, არაბეთის ნახევარკუნძულზე არსებულ სხვა სამეფოებზე და დაიპყრეს ჰიმიარიტების სამეფო. ისტორიული იმპერიების ორიენტაციება დაარქივებული 2007-02-22 საიტზე Wayback Machine. აფრიკის ცივილიზაციები: აქსუმი დაარქივებული 2006-12-30 საიტზე Wayback Machine. ანტიკური აფრიკის კონცხი: აქსუმი დაარქივებული 2007-06-24 საიტზე Wayback Machine. ეთიოპიის საგანძური - შებას დედოფალი, აქსუმის სამეფო დაარქივებული 2010-03-23 საიტზე Wayback Machine. ანტიკური ისტორიის წყაროები: მეროე, კუში და აქსუმი დაარქივებული 2014-08-14 საიტზე Wayback Machine.
ანცვა

ანცვა (აფხ. Анцәа; აბაზ. Нчва) — აფხაზებისა და აბაზების მთავარი ღმერთი, ბუნების შემოქმედი (გავრცელებული ეფითეტი „შემქმენელი ჩვენი“), ბრძანებელი და ყოვლისშემძლე. ფლობს ყველა სრულქმნილებით: ყოვლადშემძლეობით, ყოვლადმხედველობით, სულგრძელობით, უსაზღვროობით, შეუცვლელობითა და ა.შ. მკვიდრობს ცას (ეპითეტი „არსებული ცასა შინა“). როდესაც ანცვა ციდან ჩამოდის, გრგვინავს ჭექა-ქუხილი, ხოლო როდესაც უკან ადის — ელვარებს. ქუხილი და ელვა ბოროტი სულების წინააღმდეგი ძალაა. მითების მიხედვით ის აჯნიშს (აფხ. Аџьныш) ებრძვის. ანცვას დედა ხეციას საგვარეულოდანაა (აფხაზურიდან Ахьаца რცხილას (carpinus betulus) ნიშნავს), ამიტომ ელვის ცეცხლი არ ეკიდება რცხილებს. ანცვა წარმოდგენილი, როგორც ახალგაზრდა ჭაბუკი ან ჭაღარა მოხუცი მამაკაცი. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ის ატარებს ტყავის სამოსს, მას ოქროს ლანჩები აქვს, ხელში მათთრახი უჭირავს (ამ მათრახიდან უშვებს ელვებს). ბევრ მითში ანცვა და აფი გაიგივებულია. (რუსული) ანცვა[მკვდარი ბმული]; დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (ინგლისური) Secret of Abkhaz tolerance დაარქივებული 2012-03-06 საიტზე Wayback Machine.
ჩოლისტანის უდაბნო

ჩოლისტანის უდაბნო — უდაბნო აზიაში, პაკისტანის ტერიტორიაზე. მოიცავს 26 300 კმ²-ს. უერთდება თარის უდაბნოს. სახელწოდება მომდინარეობს თურქული სიტყვიდან „ჩოლი", რაც უდაბნოს ნიშნავს. უდაბნოს ტერიტორიაზე არსებული მოსახლეობა ნახევრად მომთაბარე ცხოვრებას ეწევა, რომლებიც ძირითადად წყლისა და პირუტყვის საკვების ძიებაში იცვლიან საცხოვრებელ ადგილს. უდაბნოს ტერიტორიაზე გაედინება მდინარე ჩაგარ-ჰარკას დამშრალი კალაპოტი, რომლის გასწვრივაც, ინდის ხეობის მრავალი ცივილიზაციის ნასახლარია აღმოჩენილი. უდაბნო ყოველწლიურად მასპინძლობს ავტორბოლას, რომელიც ცნობილია როგორც „ჩოლისტანის უდაბნოს რალი". იგი პაკისტანის მოტო-სპორტის უდიდეს ღონისძიებას წარმოადგენს. About Cholistan, Pakistan
უსტიურტის პლატო

უსტიურტის პლატო (ყაზ. Üstirt, თურქმ. Üstyurt) — პლატო ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთისა და თურქმენეთის ტერიტორიებზე, კასპიისა და არალის ზღვებს შორის. მოიცავს 200 000 კმ² ტერიტორიას, საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 150 მეტრია; სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში სიმაღლე 370 მ-მდე მატულობს. კიდეები ფლატოვანია. უმთავრესად აგებულია ნეოგენური ქანებით (კირქვები, მერგელები, თიხები და ქვიშები). უსტიურტი მაგიდა პლატოა, რომელზედაც განვითარებულია დამრეცი უვალები და დახშული დადაბლებები. გვხვდება რელიეფის სპეციფიკური წარმონაქმნები, რომლებიც ჩინკის სახელწოდებითაა ცნობილი. კირქვებთან და თაბაშირიან ქანებთან დაკავშირებულია კარსტული ფორმები. ჰავა მშრალია, მკვეთრად კონტინენტური. ნალექები 100 მმ-ზე მეტი წელიწადში. ჭარბობს მურა-ნაცრისფერი და ტიპური კარბონატული ნიადაგი, ბევრია ბიცობი. მცენარეულობიდან გავრცელებულია აბზინდა და მლაშობურა. გაბატონებულია ქვიანი უდაბნოს ლანდშაფტი. უდაბნოს ნახევრად მომთაბარე მოსახლეობა ძირითადად მეცხვარეობას მისდევს, ასევე ზრდიან თხებს და აქლემებს. უსტიურტის პლატო, ენციკლოპედია ბრიტანიკა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 184-185. კოორდინატები: 43°17′ ჩ. გ. 55°33′ ა. გ.﻿ / ﻿43.283° ჩ. გ. 55.550° ა. გ.﻿ / 43.283; 55.550
ხარანის უდაბნო

ხარანის უდაბნო (ურდ. خاران) — მთიანი უდაბნო პაკისტანში, ბალოჩისტანის პროვინციაში. უდაბნოს ძირითადი ტერიტორია ქვიშიანია, მაგრამ ასევე გვხვდება ცენტრალური მაკრანის მთათა სისტემა. ხარანის უდაბნოს ტერიტორიაზე, 1998 წლის 28 მაისს დაიწყო პაკისტანის ბირთვული იარაღის გამოცდა. პაკისტანის უდაბნოები დაარქივებული 2016-06-20 საიტზე Wayback Machine. Chagai-II Test
ილუზიონისტი (2010 წლის ფილმი)

„ილუზიონისტი“ (ფრანგ. „L'Illusionniste“) — რეჟისორ სილვენ შომეს 2010 წლის ნახატი ანიმაციური ფილმი. მისი სცენარი ეფუძნება ფრანგი მიმის, რეჟისორისა და მსახიობის ჟაკ ტატის გამოუყენებელ სცენარს, რომელიც 1956 წელს დაიწერა. მნიშვნელოვანია, რომ ტატისათვის ამ სცენარის დაწერის მთავარი მოტივაცია მისი შვილის, ჰელგა მარი-ჟან შილის პიროვნება იყო. ფილმის მთავარი პერსონაჟია ტატის ანიმაციური ვერსია, რომელზეც ლორენ კირხერმა იმუშავა. სიუჟეტით მოხუცებული ილუზიონისტი იზოლირებულ დასახლებას ეწვევა, სადაც გაიცნობს გოგონას, რომელზეც დიდ შთაბეჭდილებას მოახდენს. თავდაპირველად ტატის ჰქონდა ფილმის სიუჟეტის ჩეხოსლოვაკიაში განვითარების გეგმა, მაგრამ იგი 1950-იანი წლების შოტლანდიაში გადაიტანა. შომეს თქმით, ეს ფილმი "არ არის რომანტიკული, იგი უფრო მეტად მამასა და მის ქალიშვილს შორის ურთიერთობებზეა." კომპანიის Sony აშშ პრეს-რელიზში ჟღერს: "ილუზიონისტის სცენარის ავტორია ფრანგული კომედიის გენიოსი და კინოლეგენდა ჟაკ ტატი. სცენარი ეფუძნება მამის თბილ წერილს თავის ქალიშვილთან. მანამდე იგი არ დადგმულა". ოფიციალური აშშ საიტი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-02-19 საიტზე Wayback Machine. „The Illusionist“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) კომპანიის Pathe Pictures გვერდი Django Films დაარქივებული 2016-04-01 საიტზე Wayback Machine. პრეს კონფერენცია შომეს მონაწილეობით დაარქივებული 2010-02-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ L'ILLUSIONNISTE (PG). British Board of Film Classification (2010-05-26). ციტირების თარიღი: 2012-11-18. ↑ 2.0 2.1 http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=illusionist2010.htm ↑ [1][მკვდარი ბმული] Pathe Pictures synopsis for The Illusionist ↑ Stewart Blair (2010-03-18). Berlin 2010 Illusionist ↑ Comic genius Tati returns to screen in cartoon version of lost screenplay The Times by Pendreigh, Brian 2004-04-23 ↑ Sony Classics The Illusionist Press Kit , 2010
აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე

აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე, აბჟნიხა (აფხ. Абжьныха) ან აბხაზთა შვიდი წარმართული სიწმინდე — შვიდი ადგილი აფხაზეთის ტერიტორიაზე, რომელიც აფხაზური წარმართული რელიგიის მიხედვით ითვლება სიწმინდეებად. სიწმინდეების თაყვანისცემა გავრცელებულია ქრისტიანთა და მუსლიმთა შორისაც. ყველა სიწმინდეს აქვს საკუთარი ქურუმთა საგვარეულო. მაგალითად, დიდრიფშის ქურუმთა საგავრეულოს მიეკუთვნებიან ჩიჩბები სოფელ აჭანდარიდან, ლიხნიხის საგვარეულოს — თავადი შაკრილები. შვიდი ძირითადი სიწმინდის გარდა თითოეულ საგვარეულოს აქვს თავისი წარმართული სალოცავი (აფხ. ажьыра). ხშირად სიწმინდეებს „სასამართლოს“ ფუნქცია ჰქონდათ. რელიგიის მიხედვით სიწმინდეებთან ცრუობა აკრძალული იყო, რადგან მას უზენაესი ძალები დასჯიდნენ. Крылов А. Б., Религия и традиции абхазов, მოსკოვი, 2001. ირმა ბერძენიშვილის დისერტაცია
ინდის ხეობის უდაბნო

ინდის ხეობის უდაბნო — უდაბნოს ტიპის დაუსახლებელი ეკორეგიონი ჩრდილოეთ პაკისტანში.მოიცავს 19 500 კმ² ტერიტორიას. მდებარეობს პენჯაბის პროვინციის ჩრდილოეთში, მდინარეებს — ჩენაბსა და ინდს შორის. უდაბნო საკმაოდ მშრალია, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 600–800 მმ-ს შეადგენს. ზაფხულის მაქსიმალური ტემპერატურა 45°C-ია. ცხოველთაგან გავრცელებულია მგელი, აფთარი, კარაკალი, ლეოპარდი, მღრღნელების მრავალი სახეობა, ასევე 190 სახეობის ფრინველი. ახლოს მდებარე თარის უდაბნოს მსგავსად, ამ უდაბნოს ბუნება და მისი მკვიდრნი, მკაცრი კლიმატური პირობების გამო, თითქმის ხელუხლებელია. Indus Valley Desert (World Wildlife Fund) ↑ http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/im/im1302_full.html
ედვარდ მუნკი

ედვარდ მუნკი (ნორვ. Edvard Munch; დ. 12 დეკემბერი, 1863, ლეტენი — გ. 23 იანვარი, 1944, ეკელი, ოსლოს მახლობლად) — ნორვეგიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. დიდი გავლენა იქონია გერმანულ და ზოგადად ცენტრალური ევროპის ექსპრესიონიზმზე. მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: „კივილი“, „ავადმყოფი ბავშვი“, „მადონა“, „ვამპირი“. მუნკი აღიზარდა ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში. მამამისი, ქრისტიან მუნკი - ისტორიკოს პეტერ ანდრეას მუნკის ძმა - იყო ღრმად მორწმუნე სამხედრო ექიმი მოკრძალებული შემოსავლით. 44 წლის ასაკში იქორწინა ვაჭრის ქალიშვილზე, რომელიც მასზე 20 წლით უმცროსი იყო და რომელიც 33 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა. ედვარდი ამ დროს 5 წლის იყო. თავად ედვარდსაც სუსტი ჯანმრთელობა ჰქონდა. მისი უფროსი და სოფიაც ტუბერკულოზის მსხვერპლი გახდა. ედვარდის უმცროსი და ლაურა კი „მელანქოლიის“ (დღეს დეპრესიის) გამო მკურნალობდა. 5 და-ძმისგან მხოლოდ ედვარდის ძმამ ანდრეასმა იქორწინა. იგი ქორწინებიდან რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა. მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „კივილი“, უფრო ზუსტად, ესაა მსგავსი ნახატების სერია. თავდაპირველად ტილოს „სასოწარკვეთილება“ ერქვა. ამ სურათზე გამოსახული საშინელების სახე, რომელსაც მუნკი მთელი ცხოვრება ჰქმნიდა, დღესდღეობით კონცეპტუალური ხელოვნების სიმბოლოა. ოსლოში მდებარე ნაციონალური გალერეიდან 2004 წლის 22 აგვისტოს შეიარაღებულმა პირებმა მუნკის ორი ცნობილი ტილო „კივილი“ და „მადონა“ გაიტაცეს. 2006 წლის მაისში ძარცვაში სამ ბრალდებულს სასამართლომ თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. იმავე წლის აგვისტოში პოლიციამ ნამუშევრების პოვნა მოახერხა. მთელი ეს პერიოდი ორივე ტილო დაზიანდა: ნახატებზე ნაკაწრები და სინესტე იქნა აღმოჩენილი; ტილოები ალაგ-ალაგ დაიხია კიდეც. მუზეუმის წარმომადგენლის განცხადებით, „კივილის“ კუთხეში გაჩენილი ლაქის მოშორება შეუძლებელია, რადგან რესტავრატორებმა რაიმე შეუქცევადი სამუშაოს ჩატარება არ ისურვეს. მუნკის პატივსაცემად მერკურიზე ერთ-ერთ კრატერს მისი სახელი ეწოდა. ედვარდ მუნკის ყველაზე ცნობილი ნახატია „კივილი“, რომლის 4 ეგზემპლარია შექმნილი 1893 და 1910 წლებს შორის. ორი მათგანი შესრულებულია პასტელებით (1893 და 1895) ხოლო დანარჩენი ზეთის საღებავებში (1893 და 1910). თავდაპირველად ნახატის სახელწოდება იყო „სასოწარკვეთა“. საშინელებით შეპყრობილი ადამიანი, რომელიც გამოსახულია ამ სურათზე, გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ხასიათი მთელს ხელოვნებაში. კერძო კოლექციაში შემორჩენილია ნახატის მხოლოდ ერთი ვარიანტი (1895) პასტელებით შესრულებული ვერსია, რომელიც გაიყიდა 2012 წლის 2 მარტს Sotheby's აუქციონზე 119,9 მილიონ დოლარად, რის გამოც დაიკავა ყველაზე ძვირადღირებული ხელოვნების ექსპონატის სტატუსი, იმ ნამუშევრებს შორის, რომლებიც გაყიდულა ღია აუქციონზე. Chipp, Herschel B. (1968). Theories of Modern Art: A Source Book by Artists and Critics. Berkeley: University of California Press, გვ. 114. ISBN 0-520-05256-0.  Eggum, Arne; Munch, Edvard (1984) Edvard Munch: Paintings, Sketches, and Studies. New York: C.N. Potter. ISBN 0-517-55617-0.  Faerna, José María (1995). Munch. New York: Harry N. Abrams, გვ. 16. ISBN 0-8109-4694-7.  ედვარდ მუნკისადმი მიძღვნილი საიტი. დაარქივებული 2006-04-27 საიტზე Wayback Machine. ედვარდ მუნკის "კივილი" - ანალიზი. დაარქივებული 2016-10-26 საიტზე Wayback Machine. ედვარდ მუნკის ცხოვრება, შემოქმედება
Walt Disney Animation Studios

Walt Disney Animation Studios — ამერიკული ანიმაციური სტუდია და უოლტ დისნეის კომპანიის ფილიალი. შექმნის დღეებიდან წარმოადგენდა კონგლომერატის Walt Disney Productions ნაწილს. მის მიერ გადაღებული პირველი ფილმი იყო ფიფქია და შვიდი ჯუჯა, რომელზეც მუშაობა 1934 წელს დაიწყო. 1986 წელს კორპორაცია რესტრუქტურიზაციის შედეგად (რაც მიზნად უოლტ დისნეის კომპანიის ჩამოყალიბებას ისახავდა) იგი ოფიციალურად გახდა ცნობილი სახელწოდებით უოლტ დისნეის სრულმეტრაჟიანი ანიმაცია. მიმდინარე სახელწოდება მას 2007 წელს მიენიჭა. ოფიციალური საიტი Walt Disney Animation Studios Facebook-ზე
თამკვაჩ-იგვავერა

თამკვაჩ-იგვავერა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), მდინარე გუდოუს მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 120 მ, გუდაუთიდან 6 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 468.
თასრაყვა (აბღარხუქის თემი)

თასრაყვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აბღარხუქის თემი), მდინარე დახვართის (ააფსთის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 150 მ, გუდაუთიდან 5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 479.
თასრაყვა (ყულანურხვის თემი)

თასრაყვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), მდინარე გუდოუს მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 70 მ, გუდაუთიდან 2 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 479.
კალდახვარა

კალდახვარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბზიფის მარცხენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ამფარაარხუ, ახვაჯა, აჯახუ, ძირფხარა). ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 27 კმ, მიუსერიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 496. ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 216 ↑ Кавказский календарь на 1894 год გვ. 340
კვანაფა (ჯირხვის თემი)

კვანაფა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 160 მ, გუდაუთიდან 20 კმ, ზვანდრიფშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 642.
მუგუძირხვა

მუგუძირხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მიუსერის მაღლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ამბარა, არაშახუ, აფცხვა, გუგუნირხვა, ონდანირხვა, პაპწვა). ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 18 კმ. სოფელში აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის ორმოსამარხი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 188. ↑ „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 143.
ონდანირხვა

ონდანირხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მიუსერის მაღლობზე. ზღვის დონიდან 120 მ, გუდაუთიდან 16 კმ, ბარმიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 531.
ოთხარა

ოთხარა, უათჰარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბაჩა, გარფი, მამიჯირხვა, ჟაბნა). ზღვის დონიდან 180 მ, გუდაუთიდან 18 კმ, ზვანდრიფშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 505.
ოსიაარხუ

ოსიაარხუ — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 150 მ, გუდაუთიდან 3 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სახელწოდება აფხაზური წარმოშობისაა და ოსიების გვარის გორას ნიშნავს. როგორც ჩანს, ამ ადგილას ოსიების ქართულ გვარ უცხოვრია. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 68. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 593.
ოქტომბერი (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)

ოქტომბერი (ყოფილი ოქტიაბრსკოე-სოვეტსკოე) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ფსირცხის თემი), ზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 110 მ, გუდაუთიდან 20 კმ, ახალი ათონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 617. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 34, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
სემერა

სემერა (ამჰ. ሰመራ) — ქალაქი ეთიოპიაში. მდებარეობს ავაში-ასების საავტომობილო გზაზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ეთიოპიაში. 2007 წლიდან აფარის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია. Philip Briggs, Ethiopia: The Bradt Travel Guide, 3rd edition (Chalfont St Peters: Bradt, 2002), p. 345 Matt Philips and Jean-Bernard Carillet, Ethiopia and Eritrea, third edition (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 221
თელავური სერიები

„თელავური სერიები“ — ელექტრონული ჟურნალი და ამავე სახელწოდების დოკუმენტური ფილმების ციკლი. დოკუმენტური ფილმების ციკლი „თელავური სერიები“ მზადდება 2009 წლიდან გიორგი ბეჟანიშვილისა და სტუდია „თვითმხილველის“ მიერ მედია-ორგანიზაცია გოუ ჯგუფის დაკვეთით. სერიები გამოდის მხოლოდ თვეში ერთხელ და ეხება თელავის და ზოგადად კახეთის ცხოვრებას, სხვადასხვა პიროვნებას. ელექტრონული ჟურნალი მზადდება თელავში, საინიციატივო ჯგუფის მიერ და დაფუძვნებულია აბსოლუტურ ენთუზიაზმზე. იგი გამოდის თვეში ერთხელ - ყოველი თვის 12 რიცხვში. მისი წაკითხვა შესაძლებელია მხოლოდ ინტერნეტ-სივრცეში. ასევე მცირეოდენი მასალები ქვეყნდება და ბეჭდურად გამოიცემა გაზეთ „კახეთის ხმის“ ფურცლებზე. ოფიციალური საიტი[მკვდარი ბმული]
კაიზერი

კაიზერი (გერმ. Kaiser, ლათ. caesar) — საღვთო რომის იმპერიის (962-1806), ავსტრიის იმპერიის (1804–1918) და გერმანიის იმპერიის (1871-1918) იმპერატორთა სახელწოდება. სიტყვა კაიზერი, ისევე როგორც სლავური ცარი, ნაწარმოებია რომაული კეისარიდან. გერმანულ ენაში კაიზერი არის იმპერატორის სინონიმი. უმრავლეს სხვა ენებში კი კაიზერი უფრო ხშირად იხმარება გაერთიანებული გერმანიის იმპერიის (1871 - 1918) („მეორე რაიხი“) იმპერატორების მისამართით. კაიზერი — ენციკლოპედია ამერიკანა
პაპწვა

პაპწვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 120 მ, გუდაუთიდან 15 კმ, ხიფსთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 671.
პრიმორსკოე

პრიმორსკოე — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, შავი ზღვის ნაპირზე, თემის ცენტრი (სოფლები:არსაული, აძღაფშა, აჭანვა). ზღვის დონიდან 50 მ, გუდაუთიდან 7 კმ. სოფელში აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ნაშთები. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 192. ↑ „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 143.
ჟაბნა

ჟაბნა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ოთხარის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 200 მ, გუდაუთიდან 21 კმ, ბარმიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 237.
რიაფში

რიაფში — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აგარაკის თემი), შავი ზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე რიაფშის ნაპირას. ზღვის დონიდან 40 მ, გუდაუთიდან 30 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 383.
სინირხვა

სინირხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 18 კმ, ზვანდრიფშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 373.
სომხური ანუხვა

სომხური ანუხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 150 მ, გუდაუთიდან 22 კმ, უახლოესი რკინიგზის სადგური 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 472.
სომხური ხეობა

სომხური ხეობა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან ზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 50 მ, გუდაუთიდან 16 კმ, ახალი ათონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 473.
ანრი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ანრი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანრი I — საფრანგეთის მეფე 1031-1060 წლებში ანრი II — საფრანგეთის მეფე 1547-1559 წლებში ანრი III ვალუა — პოლონეთის მეფე 1572-1573 წლებში ჰენრიკ III ვალეზის სახელით, იმავდროულად ლიტვის დიდი მთავარი და საფრანგეთის მეფე 1574-1589 წლებში ანრი IV — ნავარის მეფე 1572-1610 და საფრანგეთის მეფე 1589-1610 წლებში. ტიერი ანრი — ფრანგი ფეხბურთელი, ევროპის ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირი.
ტვანაარხუ

ტვანაარხუ (ყოფილი ტვანა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (დურიფშის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 240 მ, გუდაუთიდან 15 კმ. შეიქმნა 1948 წელს სოფლების ქვემო ტვანაარჩხუს და ქვემო ტვანაარჩხუს გართიანებით და ეწოდა ტვანა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 709. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
არსენ III

არსენ III — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIII საუკუნის 20-30–იან წლებში. იმავდროულად მწიგნობართუხუცესის თანამდებობა ეჭირა. პატრიარქობიდან გადადგა და სიცოცხლის ბოლო წლები შიომღვიმის მონასტერში გაატარა. იგი იხსენიება გრიგოლ სურამელის 1247 ან 1249 წელს შედგენილ მღვიმისადმი „დაწერილში“, როგორც ქართლის „კათალიკოზ-მწიგნობართუხუცეს ყოფილი“ და „მწირობით წმიდასა უდაბნოსა მღუიმისსა შინა მყოფი“. მოიხსენიება ასევე 1270 წლის შიომღვიმეში ხელნაწერ კათოლიკოს-პატრიარქთა სიაში. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. III, თბ., 1970 ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, I, თბ., 1984 საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქები, რ. მეტრეველის რედაქციით, "ნეკერი", თბ., 2000, გვ. 56