laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბლარი

აბლარი — ნასოფლარი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. იგი მოხსენიებულია აბი-ს სახელითაც. XVI ს-ის ბოლოს აბლარში უკვე აღარავინ ცხოვრობს. ამიტომაცაა, რომ დღეისათვის ნასოფლარის კვალი თითქმის წაშლილია. ნასოფლარი მდებარეობს იმავე სახელწოდების მდინარის სათავეში. აბლარი (აბი), რომელსაც დუბლი მოეპოვება სამცხეში და აბული ერთი წარმომავლობის სახელები ჩანს. ნასოფლარში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის გაძარცვული, პერანგშემოცლილი და დანგრეული ეკლესია. მიმოფანტულია მრავალი პოსტამენტი. ი. სიხარულიძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 30. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404.
თამარი (გურჯი-ხათუნი)

თამარი, გურჯი-ხათუნი (XIII საუკუნე) — საქართველოს მეფის რუსუდანის ასული. მამამისი მოღის ედ-დინი იყო, არზრუმის გამგებლის ტოღრილის ძე. 1236 წელს მიათხოვეს რუმის სულთან ყიას ედ-დინ ქეი ხუსრევ II-ს (1236-1246). თამარმა დიდი გავლენა მოიპოვა სულთნის კარზე. 1236 წელს მოჭრილ ფულზე სულთანმა სიმბოლურად ამოატვიფრინა მისი სახე (მზე ლომის ზოდიაქოში). ასე შეიქმნა აღმოსავლეთში ცნობილი ემბლემა შირ-უ-ხირშიდ (ლომი და მზე), რომელიც შემდგომ სელჩუკის სხვა სულთნებმაც გამოიყენეს და მოგვიანებით სპარსეთშიც დამკვიდრდა. სულთნის გარდაცვალების შემდეგ ქვეყნის გამგებლობა ხელთ იგდო ვეზირმა მუინ ედ-დინ სულეიმან ფერვანამ და იმდროინდელი ტრადიციების მიხედვით სულთნის ქვრივი – გურჯი-ხათუნი ცოლად შეირთო. გურჯი-ხათუნი მეგობრობდა აღმოსავლეთის უდიდეს პოეტ ჯალალ ალ-დინ რუმისთან. დედოფლის მცდელობით შეიქმნა რუმის პირველი პორტრეტი. მისივე უშუალო ხელმძღვანელობით აშენდა პოეტის მწვანე თურბეც (აკლდამა), რომელიც სელჩუკური არქიტექტურული მშვენებაა. 2019 წლის აგვისტოში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თურქეთის ქალაქ ერზურუმის ფასინლერის რაიონში მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრებისას, სავარაუდოდ, თამარ მეფის შვილიშვილის, გურჯი-ხათუნად წოდებული თამარის საფლავი იპოვეს. გურჯი ხათუნის საფლავთან ერთად ასევე აღმოჩენილია მისი შვილის, სულთან ალაედინ ქეიყუბად II-ის სარკოფაგიც. ჯაველიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 579-580. რატომ გააწკეპლინა გურჯი ხათუნის მეუღლემ მოლა ნასრედინი და რატომ განარისხა რუსუდან მეფე მისმა ქალიშვილმა ეკა სალაღაია, 2010-06-03 What is behind the sun and lion figure? A listing of her Bagrationi ancestors Marek, Miroslav. An ancestry chart of her. Genealogy.EU. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-27. ციტირების თარიღი: 2019-09-15. ↑ გურჯი ხათუნის საფლავთან ერთად ასევე აღმოჩენილია მისი შვილის, სულთან ალაედინ ქეიყუბად II-ის სარკოფაგიც. ↑ თურქეთში, სავარაუდოდ, თამარ მეფის შვილიშვილის საფლავი აღმოაჩინეს[მკვდარი ბმული] ↑ თურქეთში სავარაუდოდ თამარ მეფის შვილიშვილის, გურჯი ხათუნის საფლავი აღმოაჩინეს
აზავრეთი

აზავრეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ჩამოუდის მდინარე აზავრეთისხევი. ზღვის დონიდან 2100 მ. ახალქალაქიდან დაშორებულია 21 კმ-ით. არის მოსაზრება, რომ სოფლის სახელის ეტიმოლოგია აზავერს („ხარია საკიდარი“ — საბა) უკავშირდება. თითქოს აზავრეთში გამოჰყავდათ აზავრები. სოფელში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის შუა საუკუნეების დიდი ეკლესია, რომელიც რესტავრირებულ იქნა გასული საუკუნის 90-იან წლებში. ეკლესიის ერთ-ერთ შემორჩენილ ბარელიეფზე გამოსახულია წმინდა დანიელი ლომების ხაროში. შემორჩენილია ასევე ბოლნური ჯვარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1161 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 184. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. გვ. 335-404, ახალციხე 2002 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
Trouble (ეიკონის ალბომი)

Trouble — სენეგალელ-ამერიკელი ჰიპ ჰოპისა და რიტმ ენდ ბლიუზის მომღერლის, ეიკონი სადებიუტო ალბომი. გამოიცა 2004 წლის 29 ივნისს. ↑ https://www.allmusic.com/album/r663003 ↑ კრისტგოუ, რობერტ. Akon. რობერტ კრისტგოუ.
ალასტანი

ალასტანი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჭობარეთის ორივე ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1660 მეტრზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კმ-ით. ალასტანი უძველესი ისტორიული სოფელია საქართველოში. XIII–XIV საუკუნეებში იგი იყო საუფლისწულო მამული, ქართველ მეფეთა თუ უფლისწულთა რეზიდენცია. თუ რა როლს თამაშობდა სოფელი საქართველოს ისტორიაში, წარმოდგენა შეგვექმნება, თუ გავიხსენებთ, რომ ლაშა-გიორგის ალასტანელ მეფეს ეძახდნენ. ლაშა-გიორგის გარდა ალასტანელი მეფეები ყოფილან დავით და მელქისედეკ რუსუდან დედოფლის შემდეგ. „ეტყობა მონღოლების დროს ერთი შტო ბაგრატიონთა გამეფებულა ალასტანში“ (ექვთიმე თაყაიშვილი). ისტორიულად ალასტანი ორად იყოფოდა ზემო და ქვემო ალასტანი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 641 ადამიანი. მთავარი სტატია: ალასტანის ეკლესია. სოფლის ცენტრში დგას X–XI სს. დარბაზული ეკლესია. ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელზე არის ორი წარწერა. ერთი იკითხება: „ესე მე ოძელმან დავდე ქვა“. მეორე წარწერის წაშლა უცდიათ საგულდაგულოდ, საღებავიც გადაუსვამთ ისე, რომ აღარ ირჩევა. სოფელში ქართული ეკლესიის უკანვე აშენებულია XIII–XIV საუკუნეების სომხური დიდი ეკლესია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 267. ბერიძე მ., ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. გვ. 335-404, ახალციხე, 2002 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
არაგვა

არაგვა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. ამ სოფლის სახელი ადგილობრივ მკვიდრთა მეტყველებაში დღეს სხვადასხვაგვარად ჟღერს: არაგუა, არაკოვა, არაგოვა და სხვ. სოფლის შუაგულში დგას ახალი სომხური ეკლესია. მთაზე აღმოსავლეთით დღესაც არის ციხის ნანგრევები და ნაეკლესიარი, რომელიც საინტერესოა არქეოლოგიურად. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 861 ადამიანი. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა, გვ. 335-404, ახალციხე 2002 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ასფარა

ასფარა — ნასოფლარი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ფარავნის ტბის დასავლეთ ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2080 მეტრზე. ნინოწმინდიდან დაშორებულია 40 კმ-ით. სოფლის თავდაპირველი სახელია ასპანა. ასფარა მისი ახალი ფორმაა. ასპანასთან არის დაკავშირებული გეოგრაფიული სახელი ასპანაური, ასევე მესხეთში გავრცელებული გვარი ასპანიძე. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა. შედიოდა ტამბოვკის სასოფლო საბჭოში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 107 კაცი. 2014 წლის მონაცემებით სოფელი დაცლილია. ტბის სიახლოვეს თითქმის მიწასთან გასწორებული ტაძრის კედელიღაა შემორჩენილი. სავარაუდოდ, თავის დროზე საკმაოდ დიდი ნაგებობა ყოფილა, რომელსაც შემოვლებული ჰქონია გალავანი. სოფელთან მდებარეობს ციხესიმაგრე „ქოროღლის“ ნანგრევები, დათარიღებული ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 3000 წლით. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 663. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ http://pop-stat.mashkeorg/georgia-census.htm[მკვდარი ბმული]
აფნია

აფნია — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, გოგაშენის თემში. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1700 მეტრზე, ახალქალაქიდან 23 კმ-ში, სოფელ გოგაშენიდან 2 კმ-ში. 1595 წელს აფნია იმ დროისთვის დიდი, 35 კომლიანი სოფელი ყოფილა. 70-იანი წლების ბოლოს იქ 8 კომლიღა ცხოვრობდა. სოფელში იყო ბენტონიტური თიხების ქარხანა. სოფელში დგას დარბაზული ეკლესია თლილი ქვით ნაშენი, დასავლეთიდან გვიანდელი მინაშენით. ეკლესიას გააჩნია მხედრული წარწერა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 160 ადამიანი. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. გვ. 335-404, ახალციხე 2002 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბავრა

ბავრა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ხოსპიოს თემი). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე აბულის (ფარავნის შენაკადი) შესართავთან. ზღვის დონიდან 1590 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 4 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 873 ადამიანი. 1914 წელს ალექსანდრე ფრონელი წერდა: „ბავრისა, ხულგუმოს, კარტიკამის და ტურცხის კათოლიკეებმა სომხური არ იციან. ზოგნი ამბობენ, რომ ეგენი ქართველები არიან და გადმოსახლდნენ არტაანის ოლქიდან (ველი), ზოგნი კი უჩვენებენ (ანუ, უთითებენ) სომხეთის მუშს, საიდანაც ვითომ იგინი მოსულან. ველი ძველად ქართული პროვინცია იყო“. 1933 წელს ჯავახეთში მოგზაურობისას ს. ჯიქიას ჩაუწერია: „დილით ბავრაში წავედით, მოსახლეობა — ნაწილი თურქულენოვანი კათოლიკე ქართველები, ნაწილი თურქულენოვანი კათოლიკე სომხები. პირველები ამბობებ არტაანიდან ვართო, მეორეები — ერზურუმიდან“. ამ სოფლის სახელი საინტერესოა შემდეგი თვალსაზრისით: იგი შედის ჯავახეთის ცნობილი სოფლის ხიზაბავრის შემადგენლობაში. ასევე იყო სოფელი ხიზა, რომელიც დღეს ნასოფლარია. ხიზადან და ბავრიდან გადასულებმა დააარსეს სოფ. ხიზაბავრა. სოფლის ცენტრში დგას დარბაზული ტიპის ქართული ეკლესია. იგი შედარებით კარგად არის შემონახული. ეკლესიას გააჩნია რელიეფი „წმ. დანიელი ლომების ხაროში“ წარწერით „ქრისტე ადიდე სოფრონ“ და კიდევ ერთი წარწერა, რომელშიც მოხსენიებულია იგივე სოფრონი, ადგილობრივი ფეოდალი, რომლის ბრძანებითაც აგებულია ეკლესია X-XI ს-ში. ეკლესიის ეზოში დგას წარწერიანი სვეტი, სავარაუდოდ საფლავის ქვა. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. გვ. 335-404, ახალციხე, 2002 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 139. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ალექსანდრე ფრონელი, დიდებული მესხეთი, გვ. 175, თბ., 1991
ბარალეთი

ბარალეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბარალეთი, იხტილა). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ბარალეთისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 1680 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 16 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 770 კაცი. სოფლის ცენტრში დგას XI საუკუნის ქართული ეკლესია — სამნავიანი ბაზილიკა, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე ასომთავრული წარწერაა: „ჯავახთუფლის“ მეფედ დაჯდომა განსაკუთრებით აღუნიშნავთ ბარალეთში. რადგანაც იმ დროისთვის (1213) საქართველოში ბაზილიკები აღარ შენდებოდა, სავარაუდოა, რომ ეს ცნობა უფრო ადრინდელი ეკლესიის აღდგენას ან შეკეთებას გულისხმობდეს. სოფლის აღმოსავლეთით, ნასოფლარ სირგვთან ახლოს, აღმართულია კარგად შენახული 6 მეტრის სიმაღლის სტელა. სოფლის ღირშესანიშნაობებიდან აგრეთვე აღსანიშნავია ჯავახური დარბაზი: გოგოლაძეებისა და ბერძენიძეების დარბაზი, რომლის გვირგვინიც პირდაპირ კედლიდან იწყება. 1900-1902 წლებში სოფლის ექიმად მუშაობდა საზოგადო მოღვაწე ივანე გომართელი. ბარალეთის ბაზილიკა. საერთო ხედი ბარალეთის ბაზილიკა ბარალეთის ბაზილიკა ბარალეთის ბაზილიკა. სამრეკლო ბარალეთის ბაზილიკა. XI ს. დ. უკლება, ნ. ჩუბინაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 201. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 36, ISBN 978-99940-27-10-1. მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში (1979 წ.), ჯავახეთი, ისტორია და თანამედროვეობა, გვ. 335-404, ახალციხე 2002 ვ. სილოგავა, ჯავახეთის ეპიგრაფიკა, ახალციხე, 2001 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ჰონსიუ

ჰონსიუ, ჰონდო (იაპონ. 本州) — იაპონიის ყველაზე დიდი, მთავარი კუნძული, ჰოკაიდოს სამხრეთით. გარს აკრავს წყნარი ოკეანე, იაპონიის ზღვა. იაპონიის შიგა ზღვა და ცუგარუს, კიისა და კამონის სრუტეები. კუნძული სიგრძეა დაახლოებით 1300 კმ, ხოლო სიგანე მერყეობს 50-230 კმ-ს შორის. მისი საერთო ფართობია 227 ათ. კმ² და შეადგენს იაპონიის საერთო ტერიტორიის 60%-ს. ფართობით ის ოდნავ აჭარბებს დიდი ბრიტანეთის კუნძულს. ჰონსიუს 5450 კმ სიგრძის სანაპირო აქვს. რელიეფი მეტწილად დაბალ- და საშუალომთიანია. ჩრდილოეთით სამი გასწვრივი ქედია. აქ ძირითადია ოუს ქედი. ცენტრალურ ნაწილში, სადაც ჰონსიუ გადაკვეთილია ფოსა-მაგნის ტექტონიკური ღრმულით, ვრცელდება ჰიდის, კისოს და აკაისის ქედები, რომელთა სიმაღლეა 2500-3000 მ და აქვთ რელიეფის ალპური ფორმები. ტერიტორია მეტად სეისმურია. მთაგორიან და ვულკანურ კუნძულს ხშირი მიწისძვრები ახასიათებს (დიდი კანტოს მიწისძვრამ ძლიერ დააზიანა ტოკიო 1923 წლის სექტემბერში); ჰონსიუს უმაღლესი პიკია აქტიური ვულკანური მთა ფუძიამა (3776 მ). სამხრეთ-დასავლეთით დადაბლებაში არის იაპონიის უდიდესი ტბა ბივა და შეჭრილია ოსაკის ყურე. სანაპიროს გასწვრივ პატარ-პატარა ვაკეებია. ჰავა ოკეანურია, მუსონური, ჩრდილოეთით — ზომიერი, ხოლო სამხრეთით — სუბტროპიკული. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 1000-3000 მ წელიწადში. ხშირია ტაიფუნი. კუნძულზე მიედინება მრავალი მდინარე, რომელთაგან აღსანიშნავია სინანო — იაპონიის უგრძესი მდინარე. წყნარი ოკეანის სანაპიროზე ბევრია ყურე და უბე; იაპონიის ზღვის სანაპირო კი ნაკლებად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. 2005 წლის აღწერით კუნძულზე ცხოვრობდა 103,000,000 ადამიანი. კუნძულზე მდებარე ქალაქებიდან აღსანიშნავია: ტოკიო, იოკოჰამა, კიოტო, ოსაკა, კობე, ჰიროსიმა, სენდაი და ნაგოია. ჰონსიუ ნომინალურად ხუთ რეგიონად არის დაყოფილი და მოიცავს 34 პრეფექტურას, ტოკიოს მეტროპლიის ჩათვლით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰონსიუ ჰონსიუ — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ჰონსიუ — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ოსაკა

ოსაკა (იაპ. 大阪市, Ōsaka-shi) — ოსაკის პრეფექტურის დედაქალაქი და სიდიდით მესამე ქალაქი იაპონიაში, 2,7 მილიონიანი მოსახლეობით. ქალაქი მდებარეობს კანსაის რეგიონში ქვეყნის მთავარ კუნძულზე ჰონსიუ, ოსაკას უბეში მდინარე იოდოს შესართავთან. ოსაკა ისტორიულად იაპონიის კომერციული დედაქალაქი იყო და დღესაც მისი ერთ-ერთი უმთავრესი ინდუსტრიული ცენტრი და პორტია, რომელიც ოსაკა-კობე-კიოტოს აგლომერაციის ცენტრში მდებარეობს, საერთო მოსახლეობით 17.510.000. გალნერიუსი
პეტრე I (ალექსანდრიის პატრიარქი)

პეტრე I ალექსანდრიელი (ბერძ. Πέτρος Αλεξανδρείας) (გ. 25 ნოემბერი, 311) — ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესიის მე-17 პაპი და პატრიარქი. წმინდანად არის შერაცხილი რომის კათოლიკური ეკლესიის, მართლმადიდებელი ეკლესიისა და კოპტური ეკლესიის მიერ. წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 25 ნოემბერი, ახალი სტილით - 8 დეკემბერი. პეტრე ალექსანდრიელი ალექსანდრიაში დაიბადა და აღიზარდა. ღრმად განსწავლული მამა ალექსანდრიის სასწავლებელს განაგებდა. 300 წელს მან თავისი მასწავლებლისა და სულიერი მოძღვრისგან - წმინდა თეონასგან ალექსანდრიის ეკლესიის მესაჭეობა მიიღო. იმპერატორ დიოკლეტიანესა და მაქსიმინუსის მიერ (284-305) ქრისტიანთა დევნისას, პეტრე ალექსანდრიელი ქალაქიდან განდევნეს. მან იმპერიის მრავალი ოლქი შემოიარა, ბოლოს კი ისევ დაუბრუნდა მშობლიურ ქალაქს, რათა რთული ოერიოდის განმავლობაში პირადად ეხელმძღვანელა ალექსანდრიის ეკლესიისათვის. დევნისა და შევიწროების მიუხედავად ალექსანდრიის ეკლესია პეტრე ალექსანდრიელის ბრძნული ხელმძღვანელობით მტკიცდებოდა და იზრდებოდა. ბოლოს იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305-311) ბრძანებით მღვდელმთავარი შეიპყრეს. მთელი ხალხი შეიკრიბა საპყრობილის კარებთან მღვდელმთავრის დასახმარებლად. წმინდა პეტრემ, რომელსაც სურდა, თავიდან აეცილებინა სახალხო ჯანყი და სისხლისღვრა, ხელისუფალს წერილობით შესთავაზა, ციხის უკანა კედელი გაერღვიათ და ხალხისგან ფარულად გაეყვანათ იგი სიკვდილით დასასჯელად. ღამის უკუნში წმინდა მწყემსმთავარი ქალაქის გალავანს გადაღმა გაიყვანეს და სწორედ იმ ადგილას მოჰკვეთეს თავი, სადაც ადრე წმინდა მოციქული მარკოზი დასაჯეს სიკვდილით. ეს მოხდა 311 წელს. დილით ქალაქმა შეიტყო წმიდა მღვდელმთავრის მოწამეობრივი აღსასრული. მორწმუნეებმა უფლის სათნომყოფლის ცხედარი ეკლესიაში დააბრძანეს, სამღვდელმთავრო სამოსით შემოსეს და წესის აგების დროს შემაღლებულ ადგილას დასვეს. ადრეული ქრისტიანობა პატროლოგია გრეკა ალექსანდრე ლიკოპოლელი მეთოდე ოლიმპოელი დიოკლეტიანე წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ. Severus of Al'Ashmunein (Hermopolis). "History of the Patriarchs of the Coptic church of Alexandria, Part 2, Chap. 6: Peter I, the seventeenth patriarch (300-311)". Patrologia Orientalis(1904). 1: 383–518 (pp.119–256 of text). Retrieved 2007-12-08 ↑ Herbermann, Charles, ed. (1913). "St. Peter of Alexandria". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company
კიოტო

კიოტო (იაპონ. 京都市, Kyōto-shi) — ქალაქი იაპონიაში, რომლის მოსახლეობა ამჟამად 1,5 მილიონს აღემატება. კიოტო უწინ იაპონიის იმპერიის დედაქალაქი იყო, ამჟამად კი კიოტოს პრეფექტურის დედაქალაქია, ისევე როგორც მნიშვნელოვანი ნაწილი ოსაკა-კობე-კიოტოს ურბანული აგლომერაციისა. ↑ 国勢調査 — Kyōto prefectural government. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11375198"></a> ↑ http://www.post.japanpost.jp/cgi-zip/zipcode.php ↑ http://www.post.japanpost.jp/zipcode/index.html
ასუანი

ასუანი (არაბ. أسوان, ძვ. ბერძნ. Συήνη) — ქალაქი ეგვიპტეში. ასუანის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. სამდინარო პორტი მდინარე ნილოსის მარცხენა ნაპირზე. მთავარანგელოზ მიქაელის კოპტური ორთოდოქსული ტაძარი ელ-ტაბიას მეჩეთი ნილოსი ასუანის სიახლოვეს ეგვიპტის ქალაქები ასუანი ↑ ასუანის საშუალო პირობები, ეგვიპტე. BBC ამინდი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-02-08. ციტირების თარიღი: 11 სექტემბერი, 2009.
ნესტორ კუცია

ნესტორ კუცია (ხუცია) (1871, სოფ. სუჯუნა, აბაშის რაიონი - 1912, აბაშა) — ქართველი მრეწველი, კომერსანტი, ქველმოქმედი და საზოგადო მოღვაწე. დაიბადა ცნობილი სასულიერო მოღვაწის, შემდგომში არქიმანდრიტის მეთოდე კუციას (ხუციას) და ეკატერინე დადიანის მსახურთუხუცესის, თავად ნიკოლოზ მიქაძის ასულის სალომე მიქაძის ოჯახში. დაამთავრა ძველი სენაკის ქართული სათავადაზნაურო სკოლა (რომელიც არსებობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებასთან) და კომერციული სასწავლებელი. 1895 წელს მას მემკვიდრეობით დარჩა ბაბუამისის, - თავად ნიკოლოზ მიქაძის ხე-ტყის გადამამუშავებელი წარმოება (რომელიც იმხანად ერთ-ერთი უდიდესი ამგვარი წარმოება იყო საქართველოში) და ხე-ტყის ტარისა და ფართლეულის მაღაზიები აბაშაში, ზუგდიდში, ქუთაისსა და ფოთში. 1905 წელს 34 წლის ნესტორ კუციას მიენიჭა პირველი გილდიის ვაჭრის წოდება, რაც კომერციის დარგში მეფის რუსეთში უმაღლეს აღიარებად ითვლებოდა. აღსანიშნავია, რომ მას მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა საფრანგეთთან, საბერძნეთთან, თურქეთთან და სხვა ქვეყნებთან. გარდა ამისა, მას ჰქონდა გრეხილი ავეჯის ფაბრიკა, რომლის ნაწარმის ექსპორტირება ხდებოდა თურქეთში, საბერძნეთში, საფრანგეთში, ბელგიაში, ყოფილი რუსეთის იმპერიის სხვადასხვა ქალაქებში. საქართველოს გარდა, ევროპის და რუსეთის იმპერიის რამდენიმე მსხვილ ქალაქში ფუნქციონირებდა ფაბრიკის საფირმო მაღაზიები. 1897 წელს ცოლად შეირთო საეკლესიო აზნაურის, დეკანოზ სოფრომ გაბილაიას ასული ელისაბედ (ელისა) გაბილაია (1879-1923), რომელმაც მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ თავისი ცხოვრება ქართულ მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუკავშირა და 1913-1923 წლებში იყო იღუმენია. მათ ეყოლათ ორი ასული: შემდგომში ცნობილი ექიმი-პედიატრი ანა (ანიკო) კუცია-ჩოჩია (1898-1964) და შემდგომში ცნობილი მკვლევარი-ბიბლიოგრაფი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე თამარ კუცია-ღვალაძე (1902-1986). ნესტორ კუცია ეწეოდა ფართო საზოგადოებრივ და საქველმოქმედო მოღვაწეობას. არჩეული იყო სენაკის მაზრის თვითმმართველობის ხმოსნად (დეპუტატად) და აბაშის ოთხკლასიანი სკოლის მზრუნველთა საბჭოს თავმჯდომარედ. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. მისი ძალისხმევით გაიხსნა სამკითხველოები სუჯუნაში, აბაშასა და სენაკში. მუდმივად უწევდა ფინანსურ დახმარებას სუჯუნის წმ. გიორგის ეკლესიას. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა იმდროინდელი მოწინავე ქართველი საზოგადოების არაერთ თვალსაჩინო წარმომადგენელთან, მათ შორის შალვა დადიანთან, ვასო ურუშაძესთან, ტრიფონ თოფურიასთან, მამანტი კანდელაკთან და სხვა ცნობილ მოღვაწეებთან. აღსანიშნავია, რომ მისი უახლოესი ნათესავები იყვნენ დუტუ მეგრელი და აკაკი ხოშტარია. ნესტორ კუცია გარდაიცვალა 1912 წელს, 41 წლის ასაკში. დაკრძალულია აბაშაში. თინათინ ნაკაშიძე. ქართული მეცნიერული ბიბლიოგრაფიის მოჭირნახულე (თამარ კუცია-ღვალაძე), თბილისი, 1992, გვ. 5-6.
ონისიმე (სამოცდაათთაგანი)

მოციქული ონისიმე (ბერძ. Ονήσιμος) (გ. 68) - ქრისტეს მოციქული, ბიზანტიის ეპისკოპოსი (54-68 წწ.). მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 15 თებერვალი და 4 იანვარი, ახალი სტილით - 28 თებერვალი და 17 იანვარი. ონისიმე მოციქული ფრიგიის ოლქის ქალაქ კოლასეში მცხოვრები მდიდარი ქრისტიანის, ფილიმონის მონა იყო. ერთხელ მან რაღაც შესცოდა ბატონის წინაშე, შემდეგ კი სასჯელს გაექცა და რომს მიაშურა. აქ გაქცეული მონა დაატუსაღეს და საპყრობილეში ჩააგდეს. საპყრობილეში ონისიმეს დახვდა შებორკილი პავლე მოციქული, რომელმაც სახარების სიტყვა დამოძღვრა, შემდეგ კი ნათელ-სცა მას. ახალნათელღებული შვილივით ემსახურებოდა პყრობილ წმინდანს. პავლემ, რომელიც პირადად იცნობდა ფილიმონს, ონისიმეს წერილი გაატანა მასთან და სიყვარულით სთხოვა, შეეწყალებინა შეცოდებული მონა და ძმასავით მიეღო იგი. ფილიმონმა (ხს. 4 იანვარს, 19 თებერვალს და 22 ნოემბერს) ამ წერილის პასუხად არა მარტო შეუნდო მომავალ წმინდანს, არამედ გაათავისუფლა კიდეც იგი და უკანვე, რომში გაგზავნა მოციქულთა თავთან. აქ ონისიმე ეპისკოპოსად იქნა ხელდასმული. პეტრე და პავლე მოციქულების სიკვდილის შემდეგ მან სახარების ქადაგებით მოიარა ესპანეთი და აზია. ღრმა მოხუცებულობაში წმინდანი ტიმოთეს შეენაცვლა ეფესოს სამღვდელმთავრო კათედრაზე. როცა ეგნატე ღმერთშემოსილი რომში სიკვდილით დასასჯელად მიჰყავდათ, გზაზე მას ნეტარი ონისიმე გამოეგება რამდენიმე ქრისტიანთან ერთად, რასაც თავად ეგნატე ახსენებს ეფესელთა მიმართ ეპისტოლეში. იმპერატორ ტრაიანეს მეფობისას ონისიმე შეიპყრეს და სამსჯავროზე წარადგინეს. ქრისტეს მხნე აღსარებისათვის იგი ჯერ საპყრობილეში გამოამწყვდიეს, შემდეგ კი ქვებით თავი მოჰკვეთეს. ერთმა დიდგვაროვანმა და კეთილმსახურმა ქალმა მოწამეობრივად აღსრულებული მოციქულის წმინდა ცხედარი ვერცხლის ლუსკუმაში ჩაასვენა. ეს მოხდა დაახლოებით 109 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
პოლიკარპე I (ბიზანტიის ეპისკოპოსი)

პოლიკარპე I (ბერძ. Πολύκαρπος Α; დ. უცნობია — გ. 89, ბიზანტიონი) — ბიზანტიის ეპისკოპოსი 69–89 წლებში. თანამდებობაზე შეცვალა ონისიმე მოციქული. ეპისკოპოსის ტახტი ეკავა 20 წლის მანძილზე. უკანასკნელი რვა წელი (81 წლიდან) მმართველობა უხდებოდა იმპერატორ დომიციანეს დროს, რომელიც სასტიკად დევნიდა ქრისტიანებს. Polycarp I დაარქივებული 2019-11-04 საიტზე Wayback Machine.
ქრისტეს სისხლი

ქრისტეს სისხლი — ქრისტიანული თეოლოგიის მიხედვით სისხლი, რომელიც დაიღვარა იესო ქრისტეს ჯვარცმისას და ასევე ის სისხლიც, რომელსაც ევქარისტიის დროს მორწმუნეები იღებენ ღვინის სახით. გადმოცემის მიხედვით ქრისტეს სისხლი ჯვარცმისას რამდენიმე ადგილას ფიგურირებს: ცხოველსმყოფელი ჯვარი, რომელიც შეიღება ქრისტეს სისხლით. გრაალი - თასი, რომელშიც ჩაედინებოდა ქრისტეს სისხლი და წყალი, ლახვრით განგმირული გვერდიდან. ცხვრის მატყლი, რომელიც შეღებილია ქრისტეს სიხლით. წმინდა სისხლის ბაზილიკა
თამარი (თეიმურაზ II-ის მეუღლე)

თამარი (გ. 1746), თეიმურაზ II-ის მეუღლე (1712-იდან) — ვახტანგ VI-ის ასული. მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და დიდი ავტორიტეტიც ჰქონდა, ქართლის აჯანყების დროს აჯანყებული და სურამის ციხეში ალყაშემორტყმული გივი ამილახვარი თამარს მიენდო, რომელმაც იგი თბილისში ჩაიყვანა. დასაფლავებულია მცხეთას, სვეტიცხოვლის ეკლესიაში. აკოფაშვილი, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 580.
გიზა

გიზა (არაბ. الجيزة) — ქალაქი ეგვიპტეში, მდინარე ნილოსის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქ კაიროდან მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით, 20 კმ-ში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 2,681,863 კაცს. ქალაქი გიზა ცნობილია თავისი პირამიდებით. ლოს-ანჯელესი, აშშ სტოკჰოლმი, შვედეთი გიზის პირამიდები დიდი სფინქსი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გიზა Google-ის რუკა