laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეთიოპიის სამოქალაქო ომი

ეთიოპიის სამოქალაქო ომი – შეიარაღებული კონფლიქტი ეთიოპიაში. დაიწყო 1974 წლის 12 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც დროებითმა სამხედრო-ადმინისტრაციულმა საბჭომ მოაწყო სამხედრო გადატრიალება და დაამხო იმპერატორ ჰაილე სელასიე I-ის მმართველობა. სამოქალაქო ომი გაგრძელდა 1991 წლამდე, მანამ სანამ ეთიოპიის ხალხთა რევოლუციურ-დემოკრატიულმა ფრონტმა და კიდევ სხვა პატრიოტულმა ორგანიზაციებმა არ დაამხეს კომუნისტური მმართველობა ეთიოპიაში. სამოქალაქო ომი მიმდინარეობდა 17 წლის განმავლობაში და სულ დაიღუპა 250 000 ადამიანი. სამოქალაქო ომების სია ომი დამოუკიდებლობისათვის ერიტრეაში Ethiopian Civil War information page at onwar.com დაარქივებული 2006-11-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 IN ERITREA — NYTimes.com ↑ История Кубы. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-31. ციტირების თარიღი: 2011-02-20. ↑ DER SPIEGEL 10/1980 — Wir haben euch Waffen und Brot geschickt ↑ 4.0 4.1 4.2 Ethiopia Civil War 1974—1991. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-13. ციტირების თარიღი: 2011-02-20.
ეთიოპიის ხალხთა რევოლუციურ-დემოკრატიული ფრონტი

ეთიოპიის ხალხთა რევოლუციურ-დემოკრატიული ფრონტი – ოთხი პოლიტიკური პარტიისაგან შემდგარი მმართველი კოალიცია ეთიოპიაში. კოალიციის ლიდერია პრემიერ-მინისტრი მელეს ზენავი. პარტიის შემადგენლობაში შედის ოთხი, ეთნიკური ჯგუფების მიხედვით ჩამოყალიბებული პოლიტიკური გაერთიანება: ტიგრაის განთავისუფლების სახალხო ფრონტი ამჰარის ეროვნულ-დემოკრატიული მოძრაობა ორომოს სახალხო-დემოკრატიული ორგანიზაცია სამხრეთ ეთიოპიის ხალხთა დემოკრატიული მოძრაობა 2005 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ კოალიცია 547 ადგილიდან ეთიოპიის პარლამენტში ფლობდა 327 ადგილს, ხოლო 2010 წლის 23 მაისის არჩევნებზე – 499 მანდატს.. ↑ National Electoral Board of Ethiopia
ეთიოპიის პარლამენტი

ეთიოპიის პარლამენტი — ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანი ეთიოპიაში. შედგება ფედერაციის საბჭოსა და სახალხო წარმომადგენელთა საბჭოსაგან, რომელთაც შესაბამისად ეწოდებათ ზედა და ქვედა პალატა. ფედერაციის საბჭო (ამჰ. የፌዴሬሽን ምክር ቤት — Yefedereshn Mekir Bet) შედგება 112 წევრისაგან. კონსტიტუციის თანახმად ფედერაციის საბჭო დაკომპლექტებულია ეთიოპიის რეგიონების მიხედვით. სახალხო წარმომადგენელთა საბჭო (ამჰ. የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት — Yehizbtewekayoch Mekir Bet) შედგება 547 წევრისაგან და ფორმირდება მაჟორტარული საარჩევნო სისტემის საფუძველზე. გარდა ამისა 22 ადგილი დაჯავშნულია ეროვნული უმცირესობებისათვის. პარლამენტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-08-25 საიტზე Wayback Machine.
ირაკლი ჯავახაძე

ირაკლი ჯავახაძე (დ. 3 მაისი, 1968, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მწერალი. დაიბადა თბილისში 1968 წლის 3 მაისს. მშობლები: დედა - ნანა ღრუბელაშვილი (1941), მამა - ვახტანგ ჯავახაძე (1932). უცოლო. შვილი - მარიამი (1988). 1990 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. ირაკლი ჯავახაძის პირველი მოთხრობები: "დუელი", "თედორე", "შენ", "ჩვენს მაღაზიაში" დაიბეჭდა ჟურნალ "ცისკრის" 1990 წლის მეხუთე ნომერში. 1999 წელს საქართველოს რადიოში ირაკლი ჯავახაძის მოთხრობის მიხედვით რეჟისორმა ლევან ლორთქიფანიძემ განახორციელა რადიოსპექტაკლი "შავი სიის კავალრები"; ამავე ნაწარმოების მიხედვით რეჟიოსრმა ნუგზარ ლორთქიფანიძემ 2002 წელს ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატულ თეატრში დადგა სპექტაკლი. ქართულად თარგმნილი აქვს სერგეი დოვლატოვის, ჩარლზ ბუკოვსკის და კვენტინ ტარანტინოს ნაწარმოებები. როგორც ჟიურის წევრი, მონაწილეობდა ლიტერატურული კონკურსების: "გალას" (2007) და "საბას" (2010) ჟიურიში. ირაკლი ჯავახაძის ჰობი ავტომობილის მართვა და მოგზაურობაა. 1990 - 1993 გაზეთი "მამული”, კორესპონდედნტი; 1993 - 1994 გაზეთი "ჯორჯიან თაიმსი”, მთავარი რედაქტორის მოადგილე; 1996 - 2000 "დილის გაზეთი”, განყოფილების რედაქტორი; 2000 - 2004 გაზეთი "ახალი ეპოქა”, განყოფილების რედაქტორი; 2005 ლიტერატურულ გაზეთ "პარნასის” მთავარი რედაქტორი; 2009 - ... "ლიტერატურული გაზეთი", მთავარი რედაქტორი. 1997 „პირველი“, გამომცემლობა „საქართვერლო“; 1997 „შავი სიის კავალერები“, გამომცემლობა „საარი“; 1998 „ალაბამა, ალაბამა, ალაბამა...“ , გამომცემლობა „საარი“ – ISBN 99928-39-06-6 1999 „კავალერები”, გამომცემლობა „საარი“ – ISBN 99928-39-56-2 2002 „ობლიგაცია“ , გამომცემლობა „საარი“ – ISBN 99940-29-99-1 2010 „სამი ძველი მოთხრობა“ , გამომცემლობა „ინტელექტი“ – ISBN 978-9941-420-82-5 სერგეი დოვლატოვი – "ჩემოდანი" , ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2009 – ISBN 978-9941-403-91-0 ჩარლზ ბუკოვსკის მოთხრობა "ტეხასის სამოთხეები", გაზეთი "პარნასი", 1998 კვენტინ ტარანტინო – "რეზერვუარის ქოფაკები" (კინოსცენარი), იბეჭდებოდა გაზეთ "პარნასში" (Quentin Tarantino, Reservoir Dogs, 1992), თარგმანი რუსულიდან[მკვდარი ბმული] "კავალერები" (მოთხრობების კრებული) – ნომინაცია: "საუკეთესო პროზაული კრებული", თბილისის წიგნის ფესტივალი, 2002 ირაკლი ჯავახაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი "ობლიგაცია" (წიგნი) ↑ „ალაბამა, ალბამა, ალაბამა...“ (ყდა) ↑ „ობლიგაცია“ (ყდა) ↑ „სამი ძველი მოთხრობა“ (ყდა) ↑ "ჩემოდანი" (ყდა)
ჩადური ენები

ჩადური ენები არის — აფრაზიული ოჯახის შემადგენლობაში. გავრცელებულია ცენტრალურ- და დასავლეთაფრიკულ ქვეყნებში, ნიგერიის ჩრდილოეთში, კამერუნში, დასავლეთ ჩადში და სამხრეთ ნიგერიაში. სხვა დანარჩენ აფრაზიულ ენებთან შედარებით ყველაზე ახლოს არის ეგვიპტურ ენასთან. საერთოდ არსებობს 150-ზე მეტი ენა და დიალექტი ამ ჯგუფში. გენეტიკურად ისინი იყოფიან შემდეგ ტოტებად: დასავლეთჩადური (სამხრეთ ნიგერიაში) ჰაუსა ანგასი, სურა, გერკა, ანკვე, მონტოლი; კარეკარე, ბოლევა, ნგამო, კანაკურუ (დერა); ბარდჟი, პაა (აფა); ბადე, ნგიზიმი; რონი (ფერი, ბოკოსი, შა, კულარე); ცენტრალურჩადური (ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთ კამერუნში, ჩადში) ტარა, გაანდა; ბურა, მარგი, კილბა (ხიბა); ხიგი; ბატა; ლაამანგი (ხიდკალა) და სხვ.; ვანდალა (მანდარა), გამერგუ, პადუკუ, გლავდა; სუკური; მატაკამ, გისიგა; დაბა; გიდერ; კოტოკო (ლოგონე, ბუდუმა და სხვ.); მუსგუ; მასა და სხვ.; აღმოსავლურჩადური (ჩადი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა) კერა, ნანჩერე, სომრეი, მოდგელი, სოკოროი, მუბი, ტუმაკი, ტუბური და სხვ. ჩადური ენების ფონეტიკა ხასიათდება თანხმოვნების სიმდიდრით. განსხვავდება ხმოვანთა სიგრძე.
ბერბერო-ლიბიური ენები

ბერბერო-ლიბიური ენები (ბერბერულად: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ; იკითხება როგორც: ტამაჟით) — ბერბერების ენა, შედის აფრაზიული ენების ოჯახში. ამ ენებზე მოსაუბრე ადამიანთა ზუსტი რაოდენობა ცნობილი არ არის და დაახლოებით 17-დან 25 მილიონამდე ადამიანს შეადგენს. სახელწოდება „ბერბერი“ მომდინარეობს ბერძნულიდან βάρβαροι, ლათ. barbari, და არაბ. ʔal-barbaru. სახელწოდება „ბერბერო-ლივიური“ მიუთითებს ნათესაობრივ კავშირს უძველეს ჩრდილოეთ აფრიკულ ენებთან („ლიბიურთან“), რომლის ზუსტი ურთიერთობა თანამედროვე ბერბერო-ლიბიურ ენებთან არ არის მთლად ნათელი ბერბერო-ლიბიური ენები გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში,სამხრეთით ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროდან მდინარე სენეგალამდე და მდინარე ნიგერმდე,აღმოსავლეთით ატლანტის სანაპიროდან დასავლეთ ეგვიპტემდე. ისინი წარმოდგენილი არიან შემდეგ ქვეყნებში: მაროკო (9 - ზე მეტი), ალჟირი (4,7 მილ.), ტუნისი (30 ათასი.), ლიბია ( 200 ათასი.), ნიგერი (700 ათასი.), მალი (450 ათასი.), მავრიტანია (200—300 ადამიანი.), ეგვიპტე (10 ათასი.), ბურკინა-ფასო ( 200 ათასი.), საერთოდ აღიარებულია დაყოფა დასავლეთის, ჩრდილოეთის და სამხრეთის შტოებად. ცალკე განიხილება ძველი ლიბიური ენა, რომელზეც ცოტა რმაა ცნობილი.სულ ცნობილია 45 ცოცხალი და რამდენიმე მკვდარი ენა. შედის ერთი ენა  - ზენგა (200—300 ადამიანი). შედის 3 ჯგუფი: ატლასური, ზენეტური და კაბილური. ხშირად განიხილება როგორც 2 დამოუკიდებელი შტო, სხვადასხვა შემადგენლბით. შედის 7 ცოცხალი და მინიმუმ 1 მკვდარი ენა: დაახლოებით 1,9 მილიონი მოსაუბრე ამ ენებზე გავრცელებულია საჰარაში: იყოფა 3 ჯგუფად. ჩრდილო ტუარეგული ჯგუფი (76 ათასი.) სამხ.-დასა.-ტუარეგული ჯგუფი(480 ათასი.) სამხ.-აღმო.-ტუარეგული' ჯგუფი(1,3 მილიონი) Medieval Berber Orthography, Boogert, Leiden University [1] დაარქივებული 2015-01-12 საიტზე Wayback Machine. Ethnologue entry for Berber languages Brett, Michael; & Fentress, Elizabeth (1997). The Berbers (The Peoples of Africa). ISBN 0-631-16852-4. ISBN 0-631-20767-8 (Pbk). Abdel-Masish, Ernest T. 1971. A Reference Grammar of Tamazight (Middle Atlas Berber). Ann Arbor: Center for Near Eastern and North African Studies, The University of Michigan Basset, André. 1952. La langue berbère. Handbook of African Languages 1, ser. ed. Daryll Forde. London: Oxford University Press Chaker, Salem. 1995. Linguistique berbère: Études de syntaxe et de diachronie. M. S.—Ussun amaziɣ 8, ser. ed. Salem Chaker. Paris and Leuven: Uitgeverij Peeters Dallet, Jean-Marie. 1982. Dictionnaire kabyle–français, parler des At Mangellet, Algérie. Études etholinguistiques Maghreb–Sahara 1, ser. eds. Salem Chaker, and Marceau Gast. Paris: Société d’études linguistiques et anthropologiques de France Map of Tamazight language from the LL-Map Project დაარქივებული 2011-06-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Information about Tamazight language from the MultiTree Project (ინგლისური) The Tamazight Language Profile (ინგლისური) Etymolgy of "Berber" (ინგლისური) Etymology of "Amazigh" (ინგლისური) Early Christian history of Berbers (ინგლისური) Tawiza Amazigh Monthly newspaper დაარქივებული 2011-08-30 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) Amuddu n-Umsiggel – a philosophical Berber story (ინგლისური) Interview with Karl-G. Prasse (source) დაარქივებული 2008-05-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
კალისტო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი კალისტო შეიძლება აღნიშნავდეს: კალისტო — იუპიტერის თანამგზავრი. კალისტო — მარველის კომიქსთა პერსონაჟი. კალისტო — ნიმფა ძვ. ბერძნულ მითოლოგიაში.
აქსუმის ფული

აქსუმის ფული — პირველი აფრიკული ვალუტა, რომელიც გარე კონტროლის (მაგალითად რომის ან საბერძნეთის) გარეშე მოიჭრა. ფული გამოუშვა აქსუმის სამეფომ მეფე ენდუბისის დროს (დაახლოებით ჩვენი წელთაღრიცხვით 270 წელს) და ბრუნვაში იყო სამეეფოს დაცემის დასაწყისამდე (დაახლოებით VII საუკუნის პირველ ნახევარი). მას შემდეგ, X საუკუნემდე (კილვას სასულთნოს შექმნამდე) საჰარის სამხრეთით მდებარე არცერთ ქვეყანას ფული აღარ გამოუშვია. ↑ S. C. Munro-Hay, Aksum: An African Civilization of Late Antiquity (Edinburgh: University Press, 1991), p. 75. აქსუმუს შესახებ დაარქივებული 2006-02-08 საიტზე Wayback Machine. აქსუმის მონეტების სურათები აქსუმის ფული დაარქივებული 2006-02-14 საიტზე Wayback Machine. Coin comparison for 270-300, Axum gold of: St Munro-Hay & B.Juel-Jensen Axumite Coinage (1995): Coin numbers for Endubis 1,2 & 79. Roman Imperial Coinage of Probus: 139, 141, 143, 307. Coin comparison for 570-600, Axum for Israel of Axum Munro-Hay & Juel-Jensen Axumite Coinage, for Israel: Coin numbers 143, 144. Byzantine of Maurice Tiberius: Coin number 474, 477, 478, 524.
პარმენიდე

პარმენიდე ელეელი (ბერძნ. Παρμενίδης; დ. ძვ. წ. 540 ან ძვ. წ. 515 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 450) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, ელეელთა სკოლის წარმომადგენელი. იყო ქსენოფანე კოლოფონელის მოწაფე; იკვლევდა არსისა და არარსის, არსისა და აზრის დამოკიდებულებას. პარმენიდე ავტორია ფილოსოფიური პოემისა „ბუნების შესახებ“, რომლის სრულ ტექსტს მხოლოდ VI ს-მდე მოუღწევია. პოემის ნაწილებია: პროლოგი, ჭეშმარიტების გზა და ცდუნების გზა. უმთავრესია მეორე ნაწილი, რომელშიც პარმენიდე წინააღმდეგ ჰერაკლიტესი, ამტკიცებს არსისა და არარსის შეუთავსებლობას და ადგენს არსის არსებით ნიშნებს (ერთი, უცვლელი და სხვ.). პარმენიდეს თვალსაზრისით, არსი სინამდვილის მეტაფიზიკური არსებაა, აზრის საგანია; აზრი არ არსებობს არსის გარეშე. პარმენიდეს ამ დებულებას იდეალიზმიც იყენებს და მატერიალიზმიც. პარმენიდემ ვერ შეძლო ბუნების მრავალფეროვნების ახსნა, არსის მეტაფიზიკა დაუპირისპირა ფიზიკას, როგორც ბუნების ფილოსოფიას. ბუნება პარმენიდესთვის არც არსია და არც არარსი, ის მათი ნარევია, „მოჩვენებაა“, ფიზიკური შედგენილობით კი ორელემენტოვანია (ცეცხლი, მიწა. პარმენიდემ ერთმანეთს მოწყვიტა არსი და მოვლენები, ერთი და მრავალი, მეტაფიზიკა და ფიზიკა, რადგან წინასწარ უარყო ერთიანობასთან მისასვლელი დიალექტიკური გზა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 693. "Lecture Notes: Parmenides", S Marc Cohen, University of Washighton Parmenides and the Question of Being in Greek Thought Parallel text of three translations (two English, one German) Parmenides Bilingual Anthology (in Greek and English, side by side) Fragments of Parmenides
ევდოქსე კნიდოსელი

ევდოქსე კნიდოსელი (ძვ. ბერძნ. Εὔδοξος; დაახლ. დ. ძვ. წ. 408 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 355) — ძველი ბერძენი მათემატიკოსი და ასტრონომი. პირველი მათემარიკოსი, რომელმაც დაამუშავა პროპორციათა ზოგადი თეორია (გადმოცემულია ევკლიდეს „საწყისების“ 5 წიგნში); არქიმედეს ცნობით, მასვე ეკუთვნის ამოწურვის მეთოდით დამტკიცების ხერხი. ევდოქსი კნიდოსელმა გააუმჯობესა იმ დროის მთვარე-მზისიერი კალენდარი; ერთ-ერთმა პირველმა სცადა აეხსნა პლანეტების მოძრაობა, რისთვისაც დაუშვა, რომ ისინი მიმაგრებული არიან სფეროებზე, რომელთა ცენტრში დედამიწაა და პლანეტების უთანაბრო მოძრაობა დაიყვანება მრავალი სფეროს თანაბარ ბრუნვამდე. ეს თეორია კარგად ხსნის სატურნისა და იუპიტერის მოძრაობას, მაგრამ არ გამოდგება მარსისა და ვენერასათვის (თვითონ ევდოქსი კნიდოსელს არ ჰქონდა დაკვირვების ზუსტი მონაცემები ამ თეორიის შესამოწმებლად). მან პირველმა აღწერა დეტალურად ცა, თანავარსკვლავედები და მათი შემადგენელი ვარსკვლავები. ევდოქსის შრომებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 31.
კალისტო

კალისტო — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, პლანეტიდან დაშორების მიხედვით მე–4, ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე. პლანეტიდან საშუალო დაშორება 1882 ათასი კმ. გარემოქცევის სიდერული პერიოდი 16,68902 დღე–ღამე. დიამეტრი 4700 კმ. აღმოაჩინა გალილეო გალილეიმ 1610 წელს. სახელწოდება მომდინარეობს ნიმფა კალისტოს სახელიდან, რომელიც ძვ. ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, ზევსმა თანავარსკვლავედად აქცია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კალისტო“ ვიკისაწყობში. კალისტო დაარქივებული 2014-03-28 საიტზე Wayback Machine. — Solar System Exploration კალისტო — The Nine Planet კალისტო — Views of the Solar System კალისტოს კრატერების მონაცემთა ბაზა ↑ Planetary Satellite Mean Orbital Parameters. Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-22.
ენდუბისი

ენდუბისი (დაახლ. 270 - 300) — აქსუმის მეფე. აფრიკაში ერთ-ერთი პირველი მეფე, რომელმაც მონეტები გამოუშვა. აქსუმის მონეტები იჭრებოდა ოქროსა და ვერცხლში. დღემდე აღმოჩენილ ენდუბის მონეტებზე ორი დევიზია შემორჩენილი. ზოგიერთ მათგანზე ის მოიხსენიება როგორც "BACIΛEYC AΧWMITW" - "აქსუმის მეფე", ხოლო ზოგიერთზე "BICI ΔAXY", "ბისი დახუ"; რომელიც მონრო-ჰეის მიხედვით მოდის გეეზიდან და აღნიშნავს "კაცს დახუდან". ↑ S. C. Munro-Hay, Aksum: An African Civilization of Late Antiquity (Edinburgh: University Press, 1991), p. 75. აქსუმის მონეტები დაარქივებული 2007-02-23 საიტზე Wayback Machine.
კალიმაქე

კალიმაქე (დ. დაახლ. ძვ. წ. 315, კირენე, ჩრდ. აფრიკა — გ. დაახლ. ძვ. წ. 240, ალექსანდრია) — ელინიზმის ეპოქის ბერძენი პოეტი და მეცნიერი, ალექსანდრიის პოეტთა წრისა და ბიბლიოთეკის მეთაური. შეადგინა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში დაცულ თხზულებათა კომენტირებული 15-წიგნიანი კატალოგი, ე. წ. პინაკები. შექმნა მცირე მოცულობის პოემის ჟანრი — ეპილიონი, რის გამოც დავა ჰქონდა აპოლონიოს როდოსელთან. ჩვენამდე მოღწეულია კალიმაქეს 60 ეპიგრამა, 6 ჰიმნი, კრებულ „მიზეზების“ ფრაგმენტები, ეპილიონის „ჰეკალესა“ და იამბების ნაწყვეტები. მცირე მოცულობის პოემა „იბისი“ დაკარგულია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კალიმაქე“ ვიკისაწყობში. კალიმაქე — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive კალიმაქე — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები) კალიმაქე — Genia.ge
ედი მერფი

ედუარდ (ედი) რიგან მერფი (ინგლ. Edward „Eddie“ Regan Murphy d. 3 აპრილი, 1961, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი და კომიკოსი, რომელსაც მიღებული აქვს ოქროს გლობუსი 2006-ში. იგი ასევე იყო ოსკარის კანდიდატი 2001-ში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ედი მერფი ედი მერფი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ედი მერფი AllMusic-ზე Eddie Murphy ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში
კალიდასა

კალიდასა (IV-V სს.) ინდოელი პოეტი და დრამატურგი. გადმოცემით, იგი მდაბიო წარმოშობის ბრძენი კაცი იყო. მკვლევართა ვარაუდით, მოღვაწეობდა ინდური კულტურის ე. წ. „ოქროს ხანაში“, გუპტების დინასტიის მეფის ჩანდრაგუპტა II ვიკრამადიტიას კარზე. 30–ზე მეტი თხზულებიდან, რომლებსაც კალიდასას მიაწერენ, მეცნიერული კრიტიკა მას აკუთვნებს ეპიკურ პოემებს „რაგჰუს მოდგმას“ („რაგჰუვანშა“) და „ომის ღმერთის კუმარას დაბადებას“ („კუმარასამბჰავა“), ლირიკულ პოემას „ღრუბელი მაცნე“ („მეგჰადუტა“) და დრამებს „შაკუნტალა“ (ქართულად თარგმნილია 1966 წელს), რომლის სიუჟეტი აღებულია „მაჰაბჰარატიდან“, და „ვაჟკაცობით დაბრუნებული ურვაში“ („ვიკრამორვაში“), რომლის თემა ვედებიდან მომდინარეობს, რომანტიკული, ზღაპრულ–ფანტასტიკური შინაარსისაა. „მალავიკა და აგნიმიტრა“ (ქართულად თარგმნილია 1973 წელს), რომლის თემა აღებულის ინდოელ მეფეთა ცხოვრებიდან, მოგვაგონებს რთულ ინტრიგებზე აგებულ ახალ პიესებს. ეს ერთადერთი ნაწარმოებია, რომელშიც არ მოქმედებს ღვთიური და დემონური ძალები – მისი გმირები ისტორიული პირები არიან. წინა პლანზეა წამოწეული უბრალო ხალხი. იგი ავტორის სიცოცხლეშივე დაუდგამთ ქალაქ უჯაინში. კალიდასას თხზულებები დაწერილია კლასიკურ სანსკრიტზე, რომელშიც ჩართულია პრაკრიტები – ხალხური სალაპარაკო ენები. კალიდასა დჰვანის ოსტატია, მისი პოეტური სახეებით აღძრული ასოციაციები და წარმოდგენები იწვევენ იდუმალ ფიქრებს, დაფარულ გრძნობებს. იგი იყენებს პოეტიკის სხვა ხერხებსაც (ალანკარა, რასა). კალიდასას შემოქმედებაში აისახა ინდური ადათები და ზნე–ჩვეულებანი. იგი აგებულია ინდურ ტრადიციულ რელიგიურ–ფილოსოფიურ მოძღვრებაზე (თეორიები მუდმივი ცხოვრებისეული ციკლისა და ცოცხალ არსებათა დაუსრულებელი გარდასახვისა, მიზეზისა და აუცილებელი შედეგისა), რომლის თანახმად, ადამიანისათვის არაფერი არ უნდა იყოს მოულოდნელი. ამიტომაც კალიდასას დრამებში ყველა განცდა წყნარი და მელანქოლიურია, არსად არ ირღვევა პოეტური ჰარმონია, არ იგრძნობა კონტრასტულობა, ბერძნული ტრაგედიისათვის დამახასიათებელი გრძნობებისა და განცდების ქარიშხალი. კალიდასას მთელი შემოქმედება მშვენიერებისა და ზომიერების გრძნობითაა გამსჭვალული. ევროპელი მკითხველი კალიდასას შემოქმედებას XVIII საუკუნეში გაეცნო. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France Record #11909341f // BnF catalogue général — Paris: BnF. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a> ↑ Archivio Storico Ricordi — 1808. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
ალიბეგლო

ალიბეგლო (აზერ. Əlibəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში, ისტორიულ ჰერეთში, დასახლებულია ქართველებით. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 921 კაცი. სოფელში მდებარეობს ალიბეგლოს წმინდა ნინოს ეკლესია. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ქათმისხევი. ალიბეგლო ეწოდა და ელისუს სულთნის, ვახვახიშვილის გამო, რომელმაც რწმენა შეიცვალა და ალი-ბეგი ეწოდა.XX საუკუნის დასაწყისში ალიბეგლოში ცხოვრობდა 865 ქრისტიანი ინგილო. 1985 წლიდან ალიბეგლოში ფუნქციონირებს ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქართული თეატრი. მის რეპერტუარშია ქართველი და უცხოელი დრამატურგების ნაწარმოებები. 2004 წელს თეატრს მიენიჭა სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სტატუსი. ალიბეგლოს წმინდა ნინოს ეკლესია კახის სახელმწიფო ქართული დრამატურგიული თეატრი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 108-109. ტარტარაშვილი მ., საინგილოში, მადლი. 1992. N7. გვ. 8. ყულოშვილი მ., ნინოწმინდის საყდარი, გაზ. "სოფლის ცხოვრება". 1991 (21 მაისი). გვ. 3. საინგილოს ქართული თეატრი ალაზანს აქეთ... ↑ ბახია-ოქრუაშვილი, ს. „აზერბაიჯანის ქართული მოსახლეობის ოჯახი და საოჯახო ყოფა“ „კავკასიის ეთნოლოგიური კრებული“ XVI გვ. 28 — „უნივერსალი“, თბილისი, 2015 ISSN 1987-7374
ბაზუანი

ბაზუანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთის ძირას, მდინარე ყანჩაურის (ქსნის შენაკადი) შესართავის ახლოს, მის მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 900 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 4 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 146.
ახალდაბა (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)

ახალდაბა — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 920 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 3 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 280. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20.
კამიკაძე

კამიკაძე (იაპონ. 神風 — სიტყვასიტყვით „ღმერთების ქარი“) — სასიკვდილოდ გამიზნული მფრინავი იაპონიის შეიარაღებულ ძალებში მეორე მსოფლიო ომის დროს. კამიკაძე ერთჯერადი მოქმედების თვითმფრინავით ებრძოდა მოწინააღმდეგის ხომალდებს. 1945 წელს იაპონიის შეიარაღებულ ძალებში 5 ათასამდე ერთჯერადი მოქმედების თვითმფრინავი იყო. მას ჰქონდა მცირე რეაქტიული ძრავა და მოქმედების შეზღუდული რადიუსი. თვითმფრინავის თავში მოთავსებული იყო 1 ტონამდე ფეთქებადი ნივთიერება. კამიკაძის მიერ პილოტირებული თვითმფრინავი მიზანში შეჭრისთანავე ფეთქდებოდა. წყნარ ოკეანეში საომარი მოქმედების დროს 1944–1945 წლებში დაიღუპა დაახლოებით 2500–ზე მეტი კამიკაძე. Axell, Albert; Hideaki, Kase (2002) Kamikaze: Japan's suicide gods. New York: Longman. ISBN 0-582-77232-X.  Brown, David (1990). Fighting Elites: Kamikaze. New York: Gallery Books.  Brown, David (1990). Warship Losses of World War Two. London: Arms and Armour. ISBN 0-85368-802-8.  Hobbes, Nicholas (2003). Essential militaria. London: Atlantic Books. ISBN 978-1-84354-229-2.  Hoyt, Edwin P. (1993). The Last Kamikaze. Praeger. ISBN 0-275-94067-5.  Inoguchi, Rikihei; Nakajima, Tadashi and Pineau, Roger (1959). The Divine Wind. London: Hutchinson & Co. (Publishers) Ltd..  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კამიკაძე Kamikaze Images Personal website of Mr Nobu Dayofthekamikaze.com დაარქივებული 2006-10-06 საიტზე Wayback Machine. An ex-kamikaze pilot creates a new world
ახალსოფელი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 600 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 3 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 285.
ახმაჯი

ახმაჯი — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 9 კმ-ით. სოფელი XVI საუკუნეში საამილახოროში შედიოდა, შემდეგში კი ქსნის საერისთავოს ნაწილი გახდა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 106. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 21. ↑ გვრიტიშვილი დ., გვიანფეოდალური ქართლის სოციალური ურთიერთობიდან // მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, ტ. XXIX, თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, 1951. — გვ. 42.
ბეჟაანთკარი

ბეჟაანთკარი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), ხარულის ქედის სამხრეთ ნაწილის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 880 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 7 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 311.
გარუბანი

გარუბანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 5 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 9.
გდუ

გდუ — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1360 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 20 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 29.