laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კებრა ნეგასტი

კებრა ნეგასტი (ამჰარ.: ክብረ ነገሥት, თარგმანში: მეფეთა დიდების წიგნი) — გეეზზე დაწერილი წიგნი, რომელიც ეთიოპიის იმპერატორთა, სოლომონის დინასტიის წარმოშობას აღწერს. დღეისთვის მოღწეული ტექსტი მინიმუმ 700 წლისაა. ის ბევრი ეთიოპიელი ქრისტიანისთვისა და რასტაფარიანელებისთვის გარკვეულ წმინდა ტექსტს წარმოადგენს. ტექსტი შეიცავს როგორც საბაელთა დედოფლის და სოლომონის შეხვედრას, ასევე იმას თუ როგორ ჩამოიტანა მენელიკ I-მა ეთიოპიაში აღთქმის კიდობანი და როგორ მოექცნენ ეთიოპიელები კერპთაყვანისმცემლობიდან ერთი, ისრაელის ღმერთის აღიარებაზე. როგორც 1967 წელს ედუარდ ულენდორფმა განმარტა: „კებრა ნეგასტი არ არის უბრალოდ ლიტერატურული ნაწარმოები, არამედ ეთიოპების ეროვნების და რელიგიური ფასეულობების მატარებელიც“. Leeman, Bernard. “The Sabaean Inscriptions at Adi Kaweh”, AFSAAP Conference University of Queensland September 30 - October 2, 2009, ტექსტის ინგლისური თარგმანი წმინდა წერილები. ვენდი ბელჩერი, "შუა საუკუნეების აფრიკული და ევროპული ტექსტები შებეს დედოფალზე" ↑ Ullendorff, Edward (1968), Ethiopia and the Bible, Oxford University Press for the British Academy, p. 75, OCLC 460553359
კოშიცეს პრივილეი

კოშიცეს პრივილეი (პოლ. Przywilej koszycki ან პოლ. przywilej generalny) — პოლონეთის მეფის ლაიოშ I დიდის (ლუი I, ლუდოვიკო უნგრელი) 1374 წლის 17 სექტემბრის სიგელი, რომელშიც წარმოდგენილი იყო შლიახტის უფლებები და პრივილეგიები, რომლითაც სარგებლობდნენ მხოლოდ უმაღლესი რანგის სასულიერო და სამოქალაქო ფეოდალები. ამის სანაცვლოდ, ლუდვიგის ერთ-ერთი ქალიშვილი (კატერინა, მარია ან იადვიგა) უნდა ასულიყვნენ პოლონეთის ტახტზე მისი სიკვდილის შემდეგ. კოშიცეს პრივილეგიები ხელმოწერილ იქნა შლიახტასთან მოლაპარაკებების შემდეგ კოშიცეს ყრილობაზე. შლიახტამ მიიღო შემდეგი პრივილეგიები: ხარკისაგან განთავისუფლება, 2 გროშის გარდა ერთი ლანა მიწაზე და 4 გროშისა მონასტრის მფლობელობიდან; ციხე-სიმაგრეების მშენებლობისა და შეკეთების ვალდებულებისაგან განთავისუფლება, ომის დროის გარდა; თანამდებობები მხოლოდ პოლონელებს უნდა დაეკავებინათ; ომის დროს ბრძოლისათვის შლიახტა იღებდა ჯარისკაცის ხელფასს; ქალაქებისა და ხიდების მშენებლობის ვალდებულებებისაგან განთავისუფლება; მეფის კარის უზრუნველყოფის ვალდებულებისაგან განთავისუფლება, მეფის იმ დროს როდესაც, მეფე ქვეყანაში მოგზაურობდა. კ.ე. ლივანცევი 1374 წლის კოშიცეს პრივილეი დაარქივებული 2006-06-22 საიტზე Wayback Machine. // ლენინგრადის უნივერსიტეტის მაცნე. — 1966. — № 23. — ფ. 128—133. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 7.
Lhuna

„Lhuna“ — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა და საქველმოქედო სინგლი, გამოცემული 2008 წელს. იგი ჩაწერილია კაილი მინოუგის მონაწილეობით. სიმღერა ჩაიწერა ალბომის Viva la Vida or Death and All His Friends შექმნის პერიოდში, მაგრამ არ იქნა შეტანილი ამ ალბომში. კითხვაზე, თუ რატომ, კრის მარტინის პასუხი იყო "ის ზედმეტად სექსუალურია". მოსალოდნელი იყო მისი გამოჩენა EP დისკზე Prospekt's March, მაგრამ საბოლოოდ, იგი ცალკე სინგლის სახით, 2008 წლის 1 დეკემბერს გავიდა, შიდსთან ბრძოლის მსოფლიო დღის აღსანიშნავად. ციფრული ვერსია Lhuna - 4:44 ↑ Coldplay tira Kylie Minogue de disco novo por fazer música sexy (in Portuguese) ↑ Coldplay garante que músicas novas serão lançadas ainda em 2008 (in Portuguese) ↑ Cohen, Jonathan (December 6, 2008), "Tunes You Can Use". Billboard. 120 (49):44
დავით ჯავახიშვილი

დავით გიორგის ძე ჯავახიშვილი (დ. 18 იანვარი, 1935, თბილისი — გ. 2007) — ქართველი გეოლოგი, მწერალი. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1977 წლიდან ტრესტ „საქნავთობგეოფიზიკის“ უფროსი გეოლოგია. პირველი მოთხრობა „ბაიდა“ და პირველი პროზაული კრებული „ფიქრები ბუზრის პირას“ 1961 წელს გამოაქვეყნა. ეკუთვნის კრებულები „კეთილი იმედის კონცხი“ (1967), „მოთხრობები“ (1970), „ჩემი ნადავლი“ (1972), საბავშვო წიგნები „ყინულის ბიჭუნა“ (1971), „ბიძია სევა“ (1973) და სხვა. ჯავახიშვილის ცალკეული მოთხრობები თარგმნილია რუსულ, ფრანგულ, გერმანულ, იაპონურ ენებზე. 1974:„ ივანე კოტორაშვილის ამბავი“ ერლომ ახვლედიანთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1977: „ალავერდი“ (დოკუმენტური ფილმი) რეჟ. კონსტანტინე (კოტე) კერესელიძე 1977: „ამაღლება“ ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1981: „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“ ერლომ ახვლედიანთან, მერაბ კოკოჩაშვილთან ერთად რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი 1987: „ეი, მაესტრო!“ ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1991: „ნოე“ ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1994: „ნათლისღება“ ნოდარ მანაგაძესთან, სოსო რამიშვილთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1994: „ერთაწმინდა“ ერლომ ახვლედიანთან, ზურაბ თუთბერიძესთან ერთად რეჟ. ზურაბ თუთბერიძე 1994: „ხელის მომკიდე“ რეჟ. ოთარ ტურაბელიძე 1987 : „ეი, მაესტრო!“ რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1987: „ხარება და გოგია“ (თავადი ანდრონიკაშვილი) რეჟ. გიორგი შენგელაია 1994: „ნათლისღება“ რეჟ. ნოდარ მანაგაძე 1994: „გზა ჩალაურისაკენ“ რეჟ. აკაკი შანშიაშვილი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 526. დავით ჯავახიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით ჯავახიშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ დავით ჯავახიშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
კრევო

კრევო (ბელარ. Крэ́ва, პოლ. Krewo, ლიეტ. Krėva) — სოფელი ბელარუსში, გროდნოს ოლქის სმორგონის რაიონის სასოფლო საბჭოს ცენტრი. მდებარეობს სმორგონის სამხრეთით 22 კილომეტრის დაშორებით და 100 კილომეტრის დაშორებით მინსკიდან მის ჩრდილო-დასავლეთით. კრევოს უნია კრევოს ციხესიმაგრე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კრევო კრევოს საიტი ფოტოგრაფიები Globus.tut.by-ზე ფოტოგრაფიები Radzima.org-ზე კრევოს გერბი[მკვდარი ბმული]
იოჰან იაკობ შოიხცერი

იოჰან იაკობ შოიხცერი (გერმ. Johann Jakob Scheuchzer; დ. 2 აგვისტო 1672, ციურიხი — გ. 23 ივნისი 1733, იქვე) — შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველი. გერმანიის მეცნიერებათა აკადემიის „ლეოპოლდინას“ წევრი. შეიხცერი სწავლობდა ალტდორფსა და უტრეხტში. 1696 წლიდან — ქალაქის მეორე ექიმი, ხოლო მოგვიანებით ქალაქ ციურიხის ექიმი. 1710 წლიდან მათემატიკის პროფესორი, 1733 წლიდან ფიზიკის პროფესორი ციურიხის ერთ-ერთ გიმნაზიაში. სწავლობდა ალპების მყინვარებსა და გეოლოგიურ აგებულებას. გამოაქვეყნა რიგი ნაშრომი პალეონტოლოგიასა და გეოლოგიაში. იოჰან იაკობ შოიხცერი იზიარებდა შეხედულებას მსოფლიო წარღვნის შესახებ, რომლის შედეგად წარმოიშვნენ დანალექი ქანები მათში განამარხებულ ცხოველთა ნაშთებით (1708). ამრიგად დილუვიონისტი იყო. აღწერა არაერთი სახეობის განამარხებული მცენარე და ცხოველი. 1700 წელს აღმოაჩინა სალამანდრას მსხვილი განამარხებული ჩონჩხი (Andrias Scheuchzeri Cuvier), რომელიც მიიჩნია ადამიანის ჩონჩხად. Physica sacra..., iconibus aeneis illustrata procurante..., t. 1—4. იოჰან იაკობ შოიხცერი — ცნობები (რუსული) Herbarium diluvianum, 1723. Steiger R., Johan Scheuchzer (1672-1733), Z., 1927. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Deutsche Nationalbibliothek Record #118607308 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a>
ვასილ კვაჭანტირაძე

ვასილ შალვას ძე კვაჭანტირაძე (დ. 15 იანვარი, 1909, (სხვა მონაცემებით 26 ივლისი, 1907), კონჭკათი — გ. 9 თებერვალი, 1950) — ქართველი სნაიპერი. ბალტიისპირეთის 1-ლი ფრონტის 43 არმიის 179-ე მსროლელი დივიზიის 259 მსროლელთა პოლკის სნაიპერი,ზემდეგი. საბჭოთა კავშირის გმირი (4 აპრილი, 1945). მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი გამორჩეული სნაიპერი. დაიბადა სოფელ კონჭკათში ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1918 წელს მისი მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ გურიანთაში. გურიანთაში მან მიიღო დაწყებითი ოთხწლიანი განათლება. 1939 წლიდან იყო კომუნისტური პარტიის წევრი. 1941 წლიდან მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. მონაწილეობდა სტალინგრადის, კალინინის, ყირიმის ბრძოლებში. განსაკუთრებით გამოჩინა თავი 1944 წელის ზაფხულში ბელორუსიაში ვიტებსკის ოლქის გათავისუფლებისას. 23-27 ივნისს მოწინააღმდეგის თავდაცვის გარღვევისას, სოფელ შუმილინოს მიდამოებში და ვიტებსკის გერმანული დაჯგუფების ლიკვიდაციისას გაანადგურა 44 მოწინააღმდეგე. 1945 წლის 24 მარტის სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის გადაწყვეტილებით, ვასილ კვაჭანტირაძეს გამოჩენილი გმირობისთვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება ლენინის ორდენის გადაცემით და მედლით „ოქროს ვარსკვლავი“(№6377). სულ კვაჭანტირაძის ანგარიშზე 542 განადგურებული მოწინააღმდეგეა. ასეთ შედეგს მხოლოდ ერთეულებმა მიაღწიეს მეორე მსოფლიო ომის დროს. სხვა ცნობილ სნაიპერთაგან ვასილი ზაიცევს 242 მოწინააგმდეგე ჰყავს განადგურებული, ივან კულბერტინოვს 489, ივან სიდორენკოს 500 და ეს საუკეთესო მაჩვენებლებია წითელი არმიის რიგებში. კვაჭანტირაძე ომის შემდეგ, 1946 წლის იანვრიდან მუშაობდა კოლმეურნეობის თავმჯდომარედ მშობლიურ სოფელში, გურიანთაში. გარდაიცვალა 1950 წლის 9 თებერვალს. საბჭოთა კავშირის გმირი ლენინის ორდენი ლენინის ორდენი წითელი დროშის ორდენი სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი წითელი ვარსკვლავის ორდენი მედალი 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის „Подвиги Героев Советского Союза“ გვ. 50 — 53 — მოსკოვი, 1981 ვასილ შალვას ძე კვაჭანტირაძე, გაზეთი „ლენინის დროშა“, N10 გვ. 1 — 1947 წელი. ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით. მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი — 1964 Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г. Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981 ჩინჩილაკაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 491. ვასილ კვაჭანტირაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ივანე ჯავახიშვილი (გენერალ-მაიორი)

ივანე სიმონის ძე ჯავახიშვილი, რუსეთში ცნობილი, როგორც ივან სემიონოვიჩ ჟევახოვი (რუს. Иван Семёнович Жевахов; დ. 1763; გ. 1837) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1813). პირველი საბრძოლო წრთობა 1787-1791 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომში მიიღო. 1800 მიენიჭა პოლკოვნიკობა. მონაწილეობდა რუსეთ-ავსტრია-საფრანგეთის 1805 წლისა და რუსეთ-პრუსია-საფრანგეთის 1806-1807 წლების ომებში. 1812 წელს სამამულო ომის დროს მეთაურობდა მე-3 არმიაში (სარდალი გენერალი ა. ტორმასოვი, 1812 სექტემბრიდან — ადმირალი პ. ჩიჩაგოვი) შემავალ სერპუხოვის დრაგუნთა პოლკს. პოლკმა და მისმა მეთაურმა თავი ისახელეს 15 ივლისს/27 ივლისს კობრინისა და 31 ივლისს/12 აგვისტოს გოროდეჩნის ბრძოლებში, რამაც მნიშვნელოვნად შეაფერხა მტრის აქტიური მოძრაობა კიევის მიმართულებით. 1812 სექტემბრიდან ომის დამთავრებამდე ჯავახიშვილი მონაწილეობდა ყველა მნიშვნელოვან ოპერაციაში, რომელსაც დუნაის არმიასთან გაერთიანებული მე-3 არმია აწარმოებდა ჩრდილოეთ უკრაინასა და ბელორუსიის ტერიტორიაზე. რუსეთიდან ნაპოლეონის არმიის განდევნის შემდეგ მონაწილეობდა 1813-1814 რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობაში. 1817 ავადმყოფობის გამო სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. ჯავრიშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 527.
ფილანთროპი

ფილანთროპი (philanthrōpos, „კაცთმოყვარე“) — ქველმოქმედი, მოწყალე, პიროვნება. თანამედროვე განმარტებით აღნიშნავს „საზოგადოების სასარგებლოდ გაწეულ პირად ღვაწლს, რომელიც მიმართულია ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად“. ანტიკურ პერიოდში ტერმინი გამოიყენებოდა ცხოველთა დაცვის კუთხით. ანტონიმი — მიზანთროპი. ალტრუიზმი ჰუმანიზმი სოციალური სამუშაო Voluntary Action History Society დაარქივებული 2021-05-17 საიტზე Wayback Machine.
აბასთუმანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

აბასთუმანი — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში (ვარხანის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 256 ადამიანი. სახელწოდება აბასთუმანი, სახეცვლილი ფორმა „აბასთუბნისა“, წარმომდგარი უნდა იყოს ამ სოფელში მცხოვრებ აბასაძეთა (აბაზასძეთა) საგვარეულო სახელისაგან. სოფელი აბასთუმანი დადასტურებულია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (XVI საუკუნის მიწურული). ოსმალური ადმინისტრაციული დაყოფით აბასთუმანი ახალციხის ლივის ოცხის ნაჰიეში შედიოდა. 1829 წელს დაუბრუნდა საქართველოს. სიხარულიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 15. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-07. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
წირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

წირი შეიძლება აღნიშნავდეს: წირი - გეომეტრიული ცნება წირი - სოფლების ძველი სახელწოდება
ათიძთა

ათიძთა (აფხ. Аҭыӡҭа [ათჷძთა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა ნაპირზე, თბილის-სოჭის რკინიგზის ხაზზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 8 კმ, გაგრიდან 16 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 785 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 75. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 15. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
ალახაძი

ალახაძი, ალაჰაძი (აფხ. Алаҳаӡы [ალაჰაძჷ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, შავი ზღვის ნაპირზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს, რკინიგზის ხაზთან. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 3 კმ, გაგრიდან 15 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სახელწოდება (ალაჰაძჷ) აფხაზურია (აფხ. Алаҳа (ალაჰა) — ლეღვი, აფხ. Аӡы (აძჷ) — წყარო) და „ლეღვის წყაროს“ ნიშნავს. 1923 წელს გაგრის მაზრაში შედიოდა კოლხიდა-ალახაძის, 1925 წელს კი — ალახაძე-კოლხიდის თემის სახელწოდებით (2 სოფლით). 1930 წელს ალახაძის სასოფლო საბჭოში შედიოდა სოფლები: ალახაძი, შავროვი, III ინტერნაციონალი. 1949 წელს ალახაძის სასოფლო საბჭოში მხოლოდ ალახაძი შედიოდა. მთავარი სტატია: ალახაძის ეკლესიების კომპლექსი. სოფელში შემორჩენილია ადრინდელი ფეოდალური ხანის ორი ეკლესიის (IV-VI სს.) და განვითარებული ფეოდალური ხანის სასახლის ნანგრევები. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 4 277 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 91. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 17. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аҧсны атопонимика», Аҟәа 2002
არასაძიხი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

არასაძიხი (აფხ. Арасаӡыхь [არასაძჷხჲ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 190 მ, შავი ზღვიდან 5,5 კმ, გაგრიდან 13 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სახელწოდება (არასაძიხ) აფხაზურია და „თხილის წყაროს“ ნიშნავს. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 190 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 187. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 20. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
იასე შაქარიშვილი

იასე ნესტორის ძე შაქარიშვილი (დ. 16 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 3 ოქტომბერი], 1899, ჩოხატაური, — გ. 30 ივლისი, 1955, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. ჰიდროლოგიის ცნობილი მკვლევარი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1941). 1917 წელს დაამთავრა ფოთის გიმნაზია. 1925 წლამდე მუშაობდა სკოლებსა და სხვა დაწესებულებებში. 1930 წელს დაამთავრა თსუ-ის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის გეოგრაფიის განყოფილება და მუშაობა დაიწყო იქვე ფიზიკურ გეოგრაფიულ კათედრაზე. 1934 წლიდან მუშაობდა ჰიდროკლიმატოლოგიის კათედრაზე, 1943 წელს დაინიშნა ამავე კათედრის გამგედ. 1945 წლიდან ხელმძღვანელობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ფიზიკურ გეოგრაფიულ განყოფილებას. 1946-1950 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. იკვლევდა საქართველოსა და ამიერკავკასიის მდინარეებს. არის მრავალი შრომის ავტორი: „საქართველოს ჰიდროლოგიური დარაიონება“, (ლევ ვლადიმიროვთან ერთად), „საქართველოს წყლების შესწავლის მოკლე ისტორიული ნარკვევი“ და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 694-695.
წირი (ახალგორი)

წირი — ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო წირის, ქვემო წირის და შუა წირის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 332.
იმპოტენცია

სქესობრივი უძლურება, იმპოტენცია (ლათ. erectus) — მდგომარეობა, როდესაც ერექციის შესუსტების გამო მამაკაცი მთლიანად ან ნაწილობრივ ვერ ასრულებს სქესობრივ აქტს. სქესობრივი უძლურების გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციური მოშლილობა, ნერვული სისტემის ორგანული დაზიანება, უროლოგიური და ენდოკრინული დაავადებანი, ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლური სასმელების ჭარბად მიღების გამო, ზურგის ტვინის ერექციისა და ეაკულაციის ცენტრების ქრონიკული ინტოქსიკაცია და სხვა. ზოგჯერ სქესობრივი უძლურებას იწვევს გონებრივი და ფიზიკური გადაღლა, ემოციური დაძაბვა, საკუთარ შესაძლებლობებში დაურწმუნებლობა და სხვა. მკურნალობა: სქესობრივი უძლურების გამომწვევი მიზეზის ლიკვიდაცია; ფსიქოთერაპია (განსაკუთრებით ფსიქოგენური ფაქტორებით გამოწვეული სქესობრივი უძლურების დროს); საერთო გამაჯანსაღებელი მკურნალობა; სამკურნალო ფიზკულტურა; ფიზიოთერაპიული პროცედურები. თუ სქესობრივი უძლურებას დაერთვის უხალისობა, უძილობა, საერთო სისუსტე, შრომისუნარიანობის დაქვეითება და სხვა, ფსიქოთერაპიასთან ერთად იყენებენ საძილე და სედატიურ საშუალებას, პროფილაქტიკა: კვების, შრომისა და დასვენების რეჟიმის მოწესრიგება: თამბაქოს წევისა და ალკოჰოლიანი სასმელების ჭარბად მიღების აღკვეთა. ფრიგიდულობა კანდელაკი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 624. ქართული სამედიცინო პორტალი დაარქივებული 2013-03-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ med.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-12. ციტირების თარიღი: 2011-02-11.
სერგი ცხაკაია

სერგი გიორგის ძე ცხაკაია (დ. ძველი სტილით [22 მარტი], ახალი სტილით [4 აპრილი], 1880, სოფელი კოკი, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 ნოემბერი 1966, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949), დოცენტი (1950). თანამედროვე ქართული კარტოგრაფიის ფუძემდებელი. სერგი ცხაკაიამ 1904 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამხედრო-ტოპოგრაფიული სასწავლებელი. ცხაკაია თანამედროვე ქართული კარტოგრაფიის ფუძემდებელია. 1936 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტოპოგრაფია-კარტოგრაფიის კათედრის გამგე, 1945-1949 წლებში ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის კარტოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელი. მისი ნაშრომები მიეძღვნა გეოდეზიის, ტოპოგრაფიისა და კარტოგრაფიის საკითხებს. 1930-იან წლებში შექმნა კარტოგრაფიული სახელმძღვანელო საქართველოს უმაღლესი სკოლებისათვის. 1940-იან წლებში სწავლობდა ვახუშტი ბაგრატიონის კარტოგრაფიულ მემკვიდრეობას. ავტორია მრავალი ნაშრომისა: „გეოდეზიის სახელმძღვანელო“, „კარტოგრაფია“ და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 247.
ლოკალური სალტე VESA

ლოკალური სალტე (VESA Local Bus-VLB) — ვიდეოელექტრონიკის სტანდარტების ასოციაციის (Video Eleqtroniks Standart Association - VESA) მიერ დამუშავდა. VESA სალტის შექმნის აუცილებლობა ვიდეომონაცემების გადაცემისთვის EISA სალტის არასაკმარისმა გამტარუნარიანობამ განაპირობა. VESA სალტე წარმოადგენს არა აბსოლუტურად ახალ მოწყობილობას სისტემურ პლატაზე, არამედ EISA სალტის გაფართოებას ვიდეომონაცემების გადაცემისათვის. თუმცა ვიდეოპლატების გარდა სხვა ტიპის (მაგალითად IDE, SCSI ვინჩესტერების და ა.შ) VLB კონტროლერებიც გამოიყენება. ინფორმაციის გაცვლა პროცესორსა და VESA (VLB) კონტროლერს შორის პირდაპირ, სისტემური სალტის გვერდის ავლით სრულდება. VESA სალტე 31-ბიტიან სალტეს წარმოადგენს, რომელიც არა EISA სალტის(8,33 მჰც), არამედ პროცესორის სიხშირეზე მუშაობს. თუმცა VLB კონტროლერი 16-თანრიგა ISA სლოტსაც საჭიროებს, რომლის საშუალებითაც იღებს ISA სტანდარტით განსაზღვრულ სამისამართო და მმართველ სიგნალებს. VESA სალტის სპეციფიკაციით განსაზღვულია 40 მჰც სიხშირე, თუმცა იგი უპრობლემოდ მუშაობს 50 მჰც სიხშირის პროცესორებთანაც. ამჟამაად ISA/MCA/EISA/VESA სალტეები IBM სტანდარტიდან ამოღებულია. თუმცა დღესაც ხდება სისტემური პლატების მცირე რაოდენობის გამოშვება 32-თანრიგა VESA სლოტებით, რაც საჭიროების შემთხვევაში კომპიუტერში 8 და 16-თანრიგა ISA და 32-თანრიგა EISA კონტროლერების დაყენების საშუალებას იძლევა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლოკალური სალტე VESA VESA Local Bus
მოჰამედ ჰუსეინ ტანტავი

მოჰამედ ჰუსეინ ტანტავი (31 ოქტომბერი 1935 -— გ. 21 სექტემბერი, 2021) – ეგვიპტის თავდაცვის მინისტრი (1991–2012), ფელდმარშალი. არმიაში იყო 1956 წლიდან. მონაწილეობდა არაბეთ-ისრაელის ომში. სამხედრო ატაშედ მსახურობდა პაკისტანში. 1991-2012 წლებში იყო თავდაცვის მინისტრი. 2011 წლის ეგვიპტის საპროტესტო აქციების დროს გახდა სამხედრო საბჭოს – გარდამავალი მთავრობის ხელმძღვანელი.. გარდაიცვალა 2021 წლის 21 სექტემბერს, ავადმყოფობის შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოჰამედ ჰუსეინ ტანტავი Commander in Chief დაარქივებული 2011-11-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ США, Египет и Кувейт провели военные учения в пустыне ↑ მუბარაქი გაიქცა ეგვიპტიდან. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-19. ციტირების თარიღი: 2011-02-11. ↑ Former Egyptian defense minister Mohamed Hussein Tantawi dies at 85. Arab News (21 სექტემბერი, 2021). ↑ Egypt's first post-Mubarak ruler, Tantawi, dies aged 85. France 24 (21 სექტემბერი 2021).
გამრავლება (მათემატიკა)

გამრავლება — მათემატიკური ოპერაცია ორ რიცხვზე, რომელთაც I და II თანამამრავლი ეწოდებათ. გამრავლება გულისხმობს I თანამამრვალის „აღებას“ (მიმატებას) იმდენჯერ რამდენიცაა II თანამამრავლი: მაგალითად: a ⋅ b = a + a + ⋯ + a ⏟ b {\displaystyle a\cdot b=\underbrace {a+a+\cdots +a} _{b}} მიმატებასთან, გამოკლებასთან და გაყოფასთან ერთად წარმოადგენს არითმეტიკის 4 მარტივ, ბაზისურ ოპერაციას. ახარისხება არის გამრავლების ერთი კონკრეტული შემთხვევა, როდესაც მამრავლი რამდენიმეჯერ მრავლდება თავის თავზე, თუ რამდენჯერ მრავლდება ამას გვიჩვენებს ხარისხის მაჩვენებელი, რომელიც მამრავლის ზევით იწერება: 2×2×2=23 გამრავლება და არითმეტიკული ოპერაციები სხვადასხვა სისტემაში საიტზე cut-the-knot
კამი

კამი (იაპონ. 神) — იაპონური სიტყვა, რომელიც აღნიშნავს სულებს, ბუნების ძალებს ან რაიმე შინტოისტურ არსებას. კამი ხშირად ღმერთად ან ღვთაებადაც ითარგმნება, მაგრამ იაპონელი მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ ტერმინის ასეთმა თარგმნამ შეიძლება გაუგებრობა გამოიწვიოს. რაღაც მხრივ, მაგალითად კამები იძანაგი-ნო-მიკოტო და იძანამი-ნო-მიკოტო, არიან ბერძნულ-რომაული ღმერთების მსგავსები. კამი შეიძლება უბრალოდ სულსაც ნიშნავდეს; იწერება კანჯი 神-ით. ეს სიტყვა არ აღნიშნავს იმქვეყნიურ სულიერ არსებებს, კამები არიან ჩვენს სამყაროში და არა ზემოთ. ზოგი ადამიანიც, მაგ. იმპერატორი ჯიმმუც შეიძლება იყოს კამი. რადგანაც იაპონური არ განარჩევს მხოლობით და მრავლობით რიცხვს, ზოგჯერ გაუგებარია კამი აღნიშნავს ერთ თუ რამდენიმე არსებას. შინტო ↑ Ono, 1962 ↑ Tamura (2000:25) შესავალი: კამი დაარქივებული 2020-11-23 საიტზე Wayback Machine. , შინტოს ენციკლოპედია კამი, იაპონიის ღმერთები კამის კონცეფციის ევოლუცია დაარქივებული 2021-01-26 საიტზე Wayback Machine. , იტო მიკიჰარუ