laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სუნდური ენა

სუნდური ენა — ინდონეზიის კუნძულებზე მოსახლე სუნდების ენა, მიეკუთვნება ავსტრონეზიული ოჯახის ინდონეზიურ ჯგუფს. მოლაპარაკეთა რაოდენობა: 25 მლნ ენის კოდი: su სახელწოდება: en - Sundanese; eo - Sunda დამწერლობა: ლათინური უძველესი წარწერები, რომლებიც შესრულებულია სანსკრიტზე, მაგრამ შეიცავენ სუნდური ენის ელემენტებს, თარიღდება VIII-IX სს-ით. XVI ს-დან გაავრცელდა დამწერლობა ჯაჯავანი არაბული ანბანის საფუძველზე, XVII ს-დან - იავური დამწერლობა, ხოლო XIX ს-ის ბოლოს სუნდური ენისათვის შემოღებულ იქნა დამწერლობა ლათინურ გრაფიკაზე. გავრცელების არეალი: გავრცელებულია კუნძულებზე იავასა და სუმატრაზე. ... ფრაზები და სიტყვები გამარჯობა - Kumaha; Damang კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Wilujeng Sumping გმადლობთ - Hatur nuhun კი / არა - Jâ; Mangga; Sumuhn / Heunteu; Sanes გეთაყვა - Mangga ნახვამდის - Pileuleuyan რიცხვები 1 - hidji, 2 - dua, 3 - tilu, 4 - opat, 5 - lima, 6 - genep, 7 - tudjuh, 8 - dalapan, 9 - salapan, 10 - sapuluh
ჰოკეის ყვანჭი

ყვანჭი (სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით — საბურთალი ჩოგანი) — სპორტული ხელსაწყო, რომელიც გამოიყენება ჰოკეის რამდენიმე სახეობაში. არსებობს ყინულის ჰოკეის ყვანჭი და ბალახის ჰოკეის ყვანჭი. ყინულის ჰოკეის ყვანჭი შედგება დაახლოებით 150-200 სანტიმეტრის სიგრძის ტარისგან, რომელიც ბოლოში 135° დახრილი კუთხით და 25-40 სანტიმეტრის სიგრძის პირით ბოლოვდება. ყინულის ჰოკეის ყვანჭი გამოიყენება ჰოკეის ბურთის — შაიბას — სატარებლად, გასაგორებლად, გადასაცემად და დასარტყმელად. ყინულის ჰოკეის ყვანჭის პირი არის ოდნავ მოხრილი რკალი, რათა შაიბის გადაადგილება გაუადვილდეს მოთამაშეს. ყინულის ჰოკეის ყვანჭის ზომა და ფორმა ინდივიდუალური მოთამაშის ასაკზე და თამაშის სტილზე არის დამოკიდებული. მეკარის ყინულის ჰოკეის ყვანჭი ოდნავ განსხვავდება დანარჩენ პოზიციებზე მოთამაშეთა ყვანჭისგან. მეკარის ყვანჭის პირი არის უფრო ფართო, პირის დახრის კუთხე არის უფრო მახვილი. ↑ ყვანჭი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-07. ციტირების თარიღი: 2016-04-07.
ჯუზეპე კამპანი

ჯუზეპე კამპანი (იტალ. Giuseppe Campani; დ. 1635 — გ. 28 ივლისი, 1715) — იტალიელი ოპტიკოსი და ასტრონომი. კამპანი დაიბადა 1635 წელს კასტელ-სან-ფელიჩეში. ადრეულ ასაკში გადავიდა რომში საცხოვრებლად, სადაც მიაღწია დიდ წარმატებას როგორც მექანიკოსმა და ოპტიკოსმა. მის მიერ დამზადებული ლინზები და ტელესკოპები იგზავნებოდა ფლორენციაში და პარიზში. მალევე ის ცნობილი გახდა, როგორც თავისი დროის საუკეთესო ოპტიკური ინსტრუმენტების შემქმნელი. თავდაპირველად კამპანი მუშაობდა უფროს ძმებთან, მატეოსთან (მღვდელი და ენთუზიასტი მექანიკოსი) და პიერ ტომასოსთან ერთად (საათების მკეთებელი ვატიკანში). 50-წლიანი კარიერის განმავლობაში, ჯუზეპემ არაერთი ოპტიკური ინსტრუმენტი შექმნა. მისი ტელესკოპები და მიკროსკოპები გამოირჩეოდნენ საუკეთესო ლინზებით და ხშირად უფრო დიდ მოწონებას იმსახურებდნენ, ვიდრე კრისტიან ჰიუგენსისა (1629-1695) და ეუსტაქიო დივინის (1610-1685). 1663-1664 წლებში, ჯუზეპემ გამოიგონა სპეციალური მიკროსკოპის ოკულარი, რომელსაც მოგვიანებით კამპანის ოკულარი ეწოდა. მისი დამკვეთები იყვნენ კარდინალი ფრანჩესკო ბარბერინი, ფაბიო ჩიგი, პრინცი აგოსტინო ჩიგი, ტოსკანას დიდი ჰერცოგი ფერდინარდ II (1610-1670) და ჟან-ბატისტ კოლბერტი (1619-1683). კამპანის ტელესკოპებს იყენებდა ჯოვანი დომენიკო კასინიც (1625-1712). აღსანიშნავია აგრეთვე, რომ ტელესკოპების დიდი ნაწილი შეისყიდა პარიზის ობსერვატორიამ, რომელიც 1667 წელს დაარსდა. კამპანი აწარმოებდა ასტრონომიულ ექსპერიმენტულ კვლევებს. არსებობს ვარაუდი, რომ სწორედ კამპანიმ აღმოაჩინა იუპიტერის როტაცია კასინამდე. მისი ასტრონომიული აღმოჩენები და ტელესკოპის აღწერა დეტალურადაა განხილული წიგნში: “Ragguaglio di due nuovi osservazioni, una celeste in ordine alla stella di Saturno, e terrestre l'altra in ordine agl' instrumenti (Rome, 1664, and again in 1665)”. კამპანის ინსტრუმენტების უმეტესობა გადაეცა ბოლონიის ინსტიტუტის სამეცნიერო აკადემიის ფიზიკის ლაბორატორიას 1747 წელს. დღესდღეობით მისი ინსტრუმენტები ინახება გალილეოს მუზეუმში (ფლორენცია), პარიზის ეროვნულ ობსერვატორიაში, პარიზის ხელოვნებისა და ხელოსნობის ინსტიტუტსა და ვაშინგტონის შეიარაღებული ძალების ინსტიტუტის სამედიცინო მუზეუმში. გალილეოს მუზეუმის კატალოგი ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ Early Modern Letters Online <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q44526767"></a> ↑ Digital Library for Dutch Literature — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2451336"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ opac.vatlib.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84353965"></a>
ამულიუსი

ამულიუსი (ლათ. Amulius) — რომაულ მითოლოგიაში ალბა-ლონგას მეფე, ენეასის შთამომავალი. ამულეუსმა წაართვა თავის უფროს ძმას ნუმიტორს ძალაუფლება და ამოწყვიტა მისი ვაჟები, ხოლო ერთადერთი ქალიშვილი რეა სილვია აქცია ვესტას ქურუმად. რეა სილვიამ მარსთან კავშირით დაბადა რომულუსი და რემუსი, ამულიუსმა ბრძანა მსისი ჩამოხრჩობა და ბავშვების ტიბრში გადაყრა, მაგრამ ისინი მარსმა გადაარჩინა. როდესაც ბავშვები გაიზარდნენ, მოკლეს ამულიუსი და ტახტი კვლავ ნუმიტორს დაუბრუნეს.
ვესტა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვესტა შეიძლება აღნიშნავდეს: ვესტა — ქალმერთი რომაულ მითოლოგიაში; ბერძნულ მითოლოგიაში მას ჰესტია შეესაბამება. 4 ვესტა — ასტეროიდი, რომელსაც ქალმღერთის პატივსაცემად დაარქვეს.
ფრესკა (ალმანახი)

ფრესკა — ქართული საბჭოთა ილუსტრირებული ალმანახი. გამოდიოდა თბილისში. გამომცემლობა „ნაკადულში“ 1967 წლიდან. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია წელიწადში ერთხელ. განკუთვნილი იყო მოზარდი თაობისათვის. ალმანახის მიზანი იყო გაეცნო ახალგაზრდობას სახვითი ხელოვნება და ხუროთმოძღვრება, გაეღვივებინა მასში ხელოვნებისადმი ინტერესი. „ფრესკაში“ გაშუქებული იყო ქართული და უცხოური მხატვრობის, ქანდაკების, გამოყენებითი ხელოვნებისა და ხუროთმოძღვრების თეორიული და ისტორიული საკითხები. ტირაჟი 10000. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.
აწითაქუს ქედი

აწითაქუ, აცეტუკი — ქედი საქართველოსა და რუსეთის (კრასნოდარის მხარე) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს რიწის ტბისა და მდინარე მზიმთის აუზთა წყალგამყოფს. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 19, თბ. 1987. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 19.
ყირგიზული ვიკიპედია

ყირგიზული ვიკიპედია (ყირგ. Кыргыз Уикипедиясы) — ვიკიპედიის განყოფილება ყირგიზულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2002 წლის 3 ივნისს. ყირგიზულ ვიკიპედიაზე ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს რუსული, ყაზახური და ინგლისური ვიკიპედია. სტატიათა 10 000 ზღვარს მიაღწია 2012 წლის 14 სექტემბერს, ხოლო 20 000-ს იმავე წლის 9 დეკემბერს. 2016 წლის აპრილის მდგომარეობით ვიკიპედიის ყირგიზულენოვან განყოფილებაში დაახლოებით 55 ათასი სტატიაა. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 60-მდეა. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი. ყირგიზული ვიკიპედია ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ყირგიზულ ენაზე
ვესტა

ვესტა (ლათ. Vesta) — რომაელების ცეცხლის, ოჯახური კერიის, ქალაქის თემის მფარველი ქალღმერთი. ვესტას კულტი ერთ-ერთი უძველესი ინდო-ევროპული კულტია და ოდითგანვე იყო რომში გავრცელებული. იგი მტკიცედ იყო დაკავშირებული ისეთ სიწმინდეებთან, როგორიცაა პალადიუმი, რომელიც ენეოსმა ჩამოიტანა და ვესტას ტაძარში ინახებოდა, როგორც რომის სიძლიერის სიმბოლო და რეგიუმი — მეფის საცხოვრებელი. რომის დაარსების თქმულებებიდან ჩანს, რომ ვესტას კულტი რომზე ძველია, იგი ჯერ კიდევ ალბა-ლონგაში იცოდნენ. რომის ლეგენდარული დამაარსებლის, რომულუსის დედაც ვესტას ქურუმი იყო. ვესტას ტაძარი ააშენა რომის მეორე მეფემ ნუმა პომპილიუსმა პალატინის გორაზე. პლუტარქე დაწვრილებით აღწერს ამ ტაძარს, რომლის ცენტრშიც წმინდა ცეცხლი ენთო. პლუტარქე მიიჩნევს, რომ იგი მზის სიმბოლოა, რომელიც სამყაროს ცენტრშია. ვესტას ქურუმებს 6–10 წლის ასაკში არისტოკრატიული ოჯახების ქალიშვილებიდან არჩევდნენ და მათ 30 წლის მანძილზე უნდა შეენარჩუნებინათ ქალწულობა. წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ ცოცხლად მარხავდნენ. ვესტას ქალწულები ტაძარში მარადიულ ცეცხლს ინარჩუნებდნენ, რომელიც სახელმწიფოს ძლიერების და სტაბილურობის სიმბოლო იყო, მონაწილეობდნენ რიტუალებში და ამზადებდნენ ფქვილის, მარილისა და სამსხვერპლო ცხოველების ფერფლისგან მსხვერპლშესაწირ ნარევებს (mola salsa). თუმცა ცეცხლის ჩაქრობა ცუდ ნიშნად ითვლებოდა, მაგრამ ყოველი წლის პირველ დღეს ცეცხლს აქობდნენ და თავიდან ანთებდნენ წმინდა ხის ხეზე ხახუნით. მისგან ინთებოდა კურიების ცეცხლიც. ითვლებოდა, რომ ყოველ ცეცხლში არის ქალღმერთის სულის ნაწილი. ამასთან ერთად ტაძარში შენახული წმინდა ბზაც იცვლებოდა. კერძო სახლებში ვესტას ეძღვნებოდა შესასვლელი — ვესტიბიული. შემდგომში ვესტას აიგივებდნენ დედამიწასთან, რომლის ბირთვშიც ცეცხლია. ვესტას ასევე პენატებს აკუთვნებდნენ, რადგან მაგისტრატუსები, როდესაც მოვალეობის შესრულებას იწყებდნენ, მსხვერპლს სწირავდნენ პენატებს და ვესტას. ვესტას გამოსახავდნენ თავსაფრით დაფარული სახით, თასით, ჩირაღდნით, სკიპედრით და პალადიუმით. ვესტას დღესასწაული — ვესტალია, აღინიშნებოდა 9 ივნისს. დღესასწაულზე რომაელი ქალები ფეხშიშველები მიდიოდნენ ვესტას ტაძარში და მსხვერპლს სწირავდნენ მას. ამ დღეს არ ამუშავებდნენ ვირებს, რადგან, თქმულების თანახმად, ვირის ყროყინმა გააღვიძა ქალღმერთი, როდესაც პრიაპუსი მის გაუპატიურებას აპირებდა. ვესტას მსახურობა გრძელდებოდა 382 წლამდე, სანამ გრაციანუსმა არ შეწყვიტა იგი და არ ჩააქრო წმინდა ცეცხლი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 382. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვესტა“ ვიკისაწყობში. ვესტა
ფრთათეთრები

ფრთათეთრები, ალეიროდიდები (ლათ.Aleyrodinea) — მწერების ქვერიგი თანაბარფრთიანების რიგისა. პატარა (1—2 მმ) მწერებია. ქვერიგში 200-ზე მეტი სახეობაა; უმრავლესობა ტროპიკების ბინადარია. იკვებებიან მცენარეთა წვნებით, რითაც დიდი ზიანი მოაქვთ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.
ისარი (ტელესერიალი)

ისარი (ინგლ. Arrow) — ამერიკული სერიალი, რომელიც მწერლებმა და პროდიუსერებმა გრეგ ბერლანტიმ, მარკ გუგენჰაიმმა და ენდრიუ კრისბერგმა შეიმუშავეს. სერიალი დაფუძნებულია DC კომიქსების გმირ მწვანე ისარზე, კოსტიუმირებულ მებრძოლზე, რომელიც კრიმინალს უწევს წინააღმდეგობას. გმირის შემქმნელები მორტ უაიზინგერი და ჯორჯ პეპი არიან. სერიალის პრემიერა ჩრდილოეთ ამერიკაში 2012 წლის 10 ოქტომბერს შედგა ამერიკულ სატელევიზიო არხზე The CW, საერთაშორისო სატელევიზიო ეთერში კი 2012 წლის მიწურულს გამოჩნდა. გადაღებები, ძირითადად, ვანკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში, კანადაში მიმდინარეობს. სერიალი ასახავს მილიონერი პლეიბოის ოლივერ ქუინის (სტივენ ამელი) ამბავს, რომელმიც უკაცრიელ კუნძულზე გატარებული 5 წლის შემდეგ მშობლიურ ქალაქში, სთარლინგ-სითიში ბრუნდება. ის ბრძოლას იწყებს კრიმინალთან და კორუფციასთან, როგორც საიდუმლო ვიჯილანტე და ბრძოლის იარაღად მშვილდ-ისარს ირჩევს. კომიქსისგან განსხვავებით, სერიალში ქუინი მეტსახელ „მწვანე ისარს“ მეოთხე სეზონამდე არ იყენებს. ოფიციალური საიტი ისარი Facebook-ზე „ისარი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ისარი“ საიტზე TV.com
კეიკო ფუხიმორი

კეიკო სოფია ფუხიმორი იგუჩი (ესპ. Keiko Sofía Fujimori Higuchi, იაპონ. 藤森 恵子; დ. 25 მაისი, 1975, ლიმა) — პერუელი პოლიტიკოსი. პერუს ყოფილი პრეზიდენტის ალბერტო ფუხიმორის შვილი. მამის პრეზიდენტობის პერიოდში დაიწყო სწავლა სტოუნი-ბრუკის უნივერსიტეტში, აშშ. 1997 წელს მიიღო ბოსტონის უნივერსიტეტის დიპლომი. 1994 წელს, მშობლების გაშორების შემდეგ მიიღო პერუს „პირველი ლედის“ ტიტული. აქტიურად იყო ჩართული საქველმოქმედო საქმიანობაში. 2004 წელს ცოლად გაყვა აშშ-ის მოქალაქეს მარკ ვილანელას, რომელმაც 2009 წელს პერუს მოქალაქეობა მიიღო. მამამისის სასამართლო დევნის შემდეგ 2005 წელს აქტიურად ჩაერთო დიდ პოლიტიკაში. 2006 წელს მონაწილეობა მიიღო პერუს კონგრესის არჩევნებში პარტია „მომავლის ალიანსის“ სიით და ლიმის რეგიონში მიიღო 602 869 ხმა, რაც იყო ამ არჩევნებში ერთი კანდიდატისათვის მიცემული ხმების სარეკორდო მაქსიმუმი. 2006-2011 წლებში პერუს კონგრესის წევრია. 2010 წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2011 წელს დანიშნულ საპრეზიდენტო არჩევნებში. პირველი ტურის შემდეგ მიიღო ხმების 23,49% დაიკავა მეორე ადგილი და გავიდა მეორე ტურში. მეორე ტურის საბოლოო შედეგების მიხედვით მიიღო ხმების 48,452%. ამ შედეგით იგი დამარცხდა ოლიანტა უმალასთან. 2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს პირველ ტურში მიიღო ხმების 40 %, დაიკავა პირველი ადგილი და მეორე ტურში ბრძოლა გააგრძელა პედრო პაბლო კუჩინსკისთან, რომელმაც პირველ ტურში მიიღო ხმების 20%. მეორე ტურის მიხედვით ფუხიმორმა მიიღო ხმების 49,88 % და აღიარა კონკურენტის გამარჯვება. Biography in-depth by CIDOB Foundation დაარქივებული 2014-11-13 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Analysis of Keiko Fujimori by Washington Office on Latin America (WOLA) დაარქივებული 2011-07-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ Elecciones Presidenciales 2011. RESUMEN NACIÓN დაარქივებული 2011-06-15 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ Elecciones Generales 2011 Segunda Elección Presidencial. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-30. ციტირების თარიღი: 2016-04-10. ↑ Peru election: Keiko Fujimori wins first round, say exit polls - BBC News en-GB. ციტირების თარიღი: 2016-04-11 ↑ Желтов М. В.. (2016-06-12) Перу: дочь Альберто Фухимори признала своё поражение в президентской гонке. ИнтерИзбирком. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-27. ციტირების თარიღი: 2016-07-24.
რეა სილვია

რეა სილვია - რომაულ მითოლოგიაში რომის ლეგენდარული დამაარსებლის რომულუსის დედა. რეა სილვია იყო ალბა-ლონგას მეფის ნუმიტორის ასული. როდესაც ნუმიტორს ძალაუფლება მისმა უმცროსმა ძმამ ამულეუსმა წაართვა, მან რეა სილვია ვესტას ქურუმი გახადა, რათა მას არ ყოლოდა ჩამომავლობა. რამდენიმე ხნის შემდეგ გაირკვა, რომ იგი ფეხმძიმედ იყო. ეს ვესტას ქურუმების წესის უხეში დარღვევა იყო. ამისთვის ქალი დაამწყვდიეს და მასთან არავის უშვებდნენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რეა სილვია
თურქმენეთის გერბი

თურქმენეთის სახელმწიფო გერბი — შეიქმნა მას შემდეგ, რაც თურქმენეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა საბჭოთა კავშირისგან 1991 წელს. ისევე როგორც სხვა პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკების შორის, რომელთა სიმბოლოებში არ გვხვდება ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, მიმდინარე ემბლემა ინარჩუნებს ზოგიერთ კომპონენტს, რომელიც ასოცირდება საბჭოთა კავშირთან, მაგალითად ბამბა, ხორბალი და ხალიჩა. რვა პუნქტიანი მწვანე ვარსკვლავწარმოშობა (ცნობილია როგორც "რუბ ელ ჰიზბი" (۞), სიმბოლოა ისლამში, რომელსაც თურქმენების უმრავლესობა აღიარებს) ოქროს კიდეებით განსაკუთრებით ცენტრში წითელი დისკი ცირკულარით, რომელიც ატარებს ხორბლის ძნებს, ხალიჩის ხუთ ყვავილს და ორიენტირებულია პატარა ლურჯ წრეზე ყოფილი პრეზიდენტის საფარმურატ ნიაზოვის (უფრო ცხოვრისებული, ვიდრე ჰერალდიკური) საყვარელი ცხენის "იანარდაღი"-ს გამოსახულებით, რომელიც განსაკუთრებით საამაყოა თურქმენებისთვის. ემბლემის მრგვალი ვარიანტი იყო გამოყენებული 1992-2003 წლებში. ხუთი ტრადიციული ხალიჩა მოტივირებული წითელ დისკზე წარმოადგენს ხუთი ძირითად ტომს ან სახლს, რომელიც წარმოადგენს ქვეყნის ტრადიციულ და რელიგიურ ფასეულობას. ტრადიციული წესრიგის თურქმენული ტომებია: თექე ("Tekke"), იომუდი ("Yomud"), ერსარუ ("Ersary"), ჩოუდური ("Choudur") და სარუქი ("Saryq"). სალური ("Salyr"), ტომი, რომელიც განადგურდა სამხედრო მარცხის შედეგად თანამედროვე პერიოდში და ასევე პატარა ტომები არ არიან წარმოდგენილნი. ფარის მწვანე და წითელი ფერები, როგორც ჩანს არის იმიტომ, რომ თურქმენები ისტორიულად ეთაყვანებიან ამ ფერებს. ცენტრალური ელემენტებს გარს ძენს ხორბალი, რომელიც მიანიშნებს სტუმრების დახვედრას პურ-მარილით. ხორბლის და წითელი წრის თავზე არის თეთრი ფერის ნახევარმთვარე, თურქულენოვანი ხალხებისთვის ტიპური სიმბოლო და ხუთი ვარსკვლავი ასევე თეთრი ფერის. ნახევარმთვარე ქვეყნის ნათელი მომავალის იმედის სიმბოლოა და ხუთი ვარსკვლავი წარმოადგენს ხუთ პროვინციას. გერბის ყველა ელემენტი წარმოდგენილია ეროვნულ დროშაზე. სსრკ-სგან დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე, თურქმენეთს ჰქონდა ყველა სხვა საბჭოთა რესპუბლიკის მსგავსი გერბი. თურქმენეთის დროშა ↑ описание гос-символов Туркмении ↑ http://eh.lenin.ru/arms/3as/turkmenistan/tkm-ax.gif ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თურქმენეთის გერბი
ფრთაფეხიანები

ფრთაფეხიანები (ლათ. Pteropoda) — რბილტანიანების რიგი ბოლოლაყუჩიანი მოლუსკების ჯგუფისა. გავრცელებულია მსოფლიოს ყველა ზღვაში. განსაკუთრებით მრავალფეროვანია ტროპიკულ ზღვებში. პლანქტონომური ფორმებია. ფრთაფეხიანების ფეხი რედუცირებულია, ძალზე განვითარებულია პარაპოდიები — ფრთებისმაგვარი გვერდითი გამონაზარდები (აქედანაა სახელწოდება). სხეული ნახევრად გამჭვირვალეა, ხშირად მკვეთრი შეფერილობის. ცნობილია 100-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც გაერთიანებულია 2 ქვეჯგუფში: Thecosomata და Gymnosomata. პირველი მათგანის წარმომადგენლებს ზრდასრულ მდგომარეობაში აქვთ ნიჟარა, მანტიის ღრუ და ხშირად ლაყუჩებიც. Thecosomata-ს წარმომადგენლები იკვებებიან მიკროპლანქტონით, ვერტიკალურ მიგრაციებს ახორციელებენ წყლის სიზრქეში; Gymnosomata-ს სახეობები მტაცებლები არიან, ძირითადად Thecosomata-ებით იკვებებიან. ზოგიერთი მასიური სახეობა სარეწაო თევზებისა და უკბილო ვეშაპებისს საკვებია. ჰერმაფროდიტები არიან. ↑ 1.0 1.1 ლეჟავა გ., ფრთაფეხიანები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400. ↑ Чесунов А. В. Крылоногие // Большая российская энциклопедия. т. 16. — М., 2010. — стр. 148.
ფრთაფოთოლა

ფრთაფოთოლა (ლათ. Myriophyllum) — მცენარეთა გვარი ფრთაფოთოლასებრთა ოჯახისა. წყლისა და ჭაობის ბალახებია. თავთავებად შეკრებილი, წვრილი, უსახური ყვავილები წყლიდან აქვთ ამოყოფილი. 20-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ 2 სახეობა: ლათ. Myriophyllum spicatum და ლათ. Myriophyllum verticillatum. ფრთაფოთოლას ზოგ სახეობას აკვარეუმებში ამრავლებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.
ფაუსტული

ფაუსტული - რომაულ მითოლოგიაში ალბა-ლონგელი მწყემსი, რომელმაც პალატინის ბორცვზე იპოვა ჩვილები რომულუსი და რემუსი, რომლებსაც ძუ მგელი ლუპა აწოვებდა ძუძუს. მან მის მეუღლესთან აკა ლარენციასთან ერთად აღზარდა ბავშვები, (ზოგიერთი ვერსიით ლარენცია იყო მეძავი). მოგვიანებით გვარი ფაუსტული მიითვისა ერთმა რომაულმა ოჯახმა. ამაზე მეტყველებს სექსუს პომპეუს ფაუსტულის მიერ ქრისტეშობამდე 140 წელს მოჭრილი მონეტა, რომელზეც ერთ მხარეს გამოსახულია ფაუსტული, ხოლო მეორე მხარეს ბავშვები რომლებიც მგელს ძუძუს წოვენ. ტიტუს ლივიუსი, რომის დაარსების ისტორია I, 3-5.
ბაჩი ქიტიაშვილი

ბაჩი ქიტიაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1946 — გ. 8 აპრილი 2016) — ქართველი როკ-მუსიკოსი, გიტარისტი. 1965 წელს შექმნა ჯგუფი „ბერმუხა“, რომელიც მძიმე რიტმ-ენდ-ბლუზს, პროგრესივ, ჯაზ და ჰარდ-როკს ასრულებდა. ბაჩი ქიტიაშვილის „ბერმუხამ“ დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ↑ ბაჩი ქიტიაშვილი – ქართული როკის ლეგენდა, ჟურნალი „თბილისი Out“ #27, დეკემბერი, 2012 წელი. ↑ ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 489.
ფილიპო პაჩინი

ფილიპო პაჩინი (იტალ. Filippo Pacini; დ. 25 მაისი, 1812 — გ. 9 ივლისი, 1883) — იტალიელი ანატომი. მშობლებმა მას რელიგიური განათლება მიაღებინეს, იმ იმედით რომ ეპისკოპოსი გახდებოდა. 1830 წელს ფილიპომ მოიპოვა გრანტი პისტოიას ცნობილ სამედიცინო სკოლაში სასწავლებლად, სადაც საფუძვლიანად შეისწავლა ფიზიკა და აგრეთვე, თუ როგორ შეიძლებოდა მისკროსკოპის საშუალებით სხეულის გამოკვლევა და შემოწმება. 1831 წელს პაჩინმა აღმოაჩინა პატარა სენსორული ორგანოები ნერვულ სისტემაში, რომლებსაც შეეძლოთ წნევისა და ვიბრაციების გამოაშკარავება. 1833 წლიდან კი დაიწყო ამ საკითხების საფუძვლიანად შესწავლა. მიუხედავად იმისა რომ თავისი კვლევა „Nuovi organi scoperti nel corpo umano“ პირველად, 1835 წელს, ფლორენციის სამედიცინო-ფიზიკის საზოგადოების წინაშე წარადგინა, ის 1840 წლამდე არ გამოუქვეყნებია. ნაშრომის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე წელიწადში, მან დიდი აღიარება მოიპოვა ევროპაში და ეს სხეულები ცნობილი გახდა, როგორც პაჩინის სხეულები. 1840-1843 წლებში პაჩინი იყო პაოლო სავის ასისტენტი პიზაში. 1847 წელს ფლორენციის ლიცეუმში დაიწყო მუშაობა. 1849 წელს კი ზოგადი და ტოპოგრაფიული ანატომიის უფროსად დანიშნეს ფლორენციის უნივერსიტეტის სუპერიორის ინსტიტუტში, სადაც მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე. 1846-1862 წლებში აზიური ქოლერის პანდემია გავრცელდა ფლორენციაშიც, რომელმაც მიიპყრო პაჩინის ყურადღება. 1854 წელს მან აღწერა ეს დაავადება თავის ნაშრომში „ქოლერას მიკროსკოპული კვლევები და პათოლოგიური დედუქციები“. თავისი კარიერის განმავლობაში პაჩინმა გამოაქვეყნა არაერთი ნაშრომი ადამიანის თვალის ბადისებრი გარსის, ელექტრონული თევზების ელექტრონული ორგანოების, ძვლების სტრუქტურასა და სუნთქვის მექანიკის შესახებ. პაჩინი გარდაიცვალა თითქმის უგროშოდ 1883 წლის 9 ივლისს ფლორენციაში და მისერიკორდიას სასაფლაოზე დაკრძალეს. 1935 წელს კი მისი ნეშთი სანტა მარია დელე გრაციეს ეკლესიაში გადაასვენეს, სადაც განისვენებენ ცნობილი ანატომისტები ატო ტიგრი და ფილიპო ჩივინინი. გალილეოს მუზეუმის კატალოგი[მკვდარი ბმული] გალილეოს მუზეუმის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Who Named It? <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66683"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a>
ფულანი

ფულანი იგივე: ფული, ფულფულდე, პელი (ფულანი: Fulfulde, Pulaar, Pular; ფრანგ. Peul) — აფრიკაში მოსახლე ხალხის ფულბეს ენა, მიეკუთვნება დასავლურაფრიკულ ენებს. აფრიკის ზოგიერთ რეგიონებში (კამერუნი, გვინეა) გამოიყენება როგორც ეთნოსთაშორის კომუნიკაციის საშუალება. დამწერლობა ლათინურ გრაფიკაზეა. მოლაპარაკეთა რაოდენობა: 22 მლნ სახელწოდება: en - Fulfulde; eo - Fula დამწერლობა: ლათინური ფულანს დიალექტების სამი დიდი ჯგუფი აქვს: დასავლური - სენეგალსა და გვინეაში, ცენტრალური - მალისა და ბურკინა ფასოში, აღმოსავლური - კამერუნში. ერთიანი ლიტერატურული ნორმა არ არსებობს, თუმცა არის სამწერლო ტრადიციების კერები. მე-20 საუკუნის მეორე ნახევრიდან შეიქმნა დამწერლობა ლათინურის ბაზაზე. გავრცელების არეალი: ნიგერია, გვინეა, სენეგალი, მალი, ნიგერი, კამერუნი, ბურკინა-ფასო. ფრაზები და სიტყვები გამარჯობა - No ngoola daa კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - A jaraama გმადლობთ - Jaaraama კი / არა - Ee; Qeeyi / Ala გეთაყვა - Njaafodaa; Tino ნახვამდის - Mi yahee რიცხვები 1 - go'o, 2 - d`id`-, 3 - tat-, 4 - nay-, 5 - jow-, 6 - joweego'o, 7 - joweed`id`-, 8 - joweetat-, 9 - joweenay-, 10 - sappo McIntosh, Mary. Fulfude Syntax and Verbal Morphology. London: St Edmundsbury Press Lt, 1984. Print. Paradis, Carole. Lexical Phonology and Morphology: The Nominal Classes in Fula. New York: Garland Publishing, Inc, 1992. Print. Fulfulde Language Family Report (SIL) დაარქივებული 2018-01-11 საიტზე Wayback Machine. D. W. Arnott. The Nominal and Verbal Systems of Fula General Introduction Listen to a sample of Adamawa Fulfulde from Global Recordings Network Adlam alphabet ↑ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007).
ლარენცია

ლარენცია — რომაული მითოლოგიის თანახმად მწყემსი ფაუსტულის მეუღლე, ვინც გაზარდა ჩვილი რომულუსი და რემუსი. ზოგი ანტიკური ისტორიკოსიი მიიჩნევდა რომ ლარენცია მსუბუქი ყოფაქცევის ქალი იყო, ასეთ ქალებს კი ეძახდნენ lupa-ს რაც ლათინურად ძუ მგელს ნიშნავს. აქედან, მათი ვარაუდით, წარმოიშვა ლეგენდა ძუ მგელზე. ტიტუს ლივიუსი; რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან 1. 4
ფრთაჭრელასებრნი

ფრთაჭრელასებრნი (ლათ. Tephritidae) — ბუზების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 3—5 მმ აღწევს. უმრავსელობას ჭრელი ფრთები აქვს. ოჯახში 4 ათასი სახეობაა. გავრცელებულია მსოფლიოს ყველა კუთხეში. ფრთაჭრელასებრთა შორის არიან ხეხილის, ბოსტნეულისა და ბაღჩეულის მავნებლები. მაგ., ხმელთაშუაზღვის ნაყოფის ბუზი (Ceratitis capitata) აზიანებს მცენარეთა 200-ზე მეტი სახეობის წვნიან ნაყოფს; ალუბლის ბუზი (Rhagaletis cerasi) — ალუბლის, ბლის ნაყოფს; ნესვის ბუზი (Myiopardalis pardalina) — ნესვს, საზამთროს, იშვიათად გოგრასა და კიტრს; ზეთისხილის ბუზი (Dacus oleae) — ზეთისხილის ნაყოფს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.
ფრთა (საფრენი აპარატი)

ფრთა საფრენი აპარატისა — საფრენი აპარატის ნაწილი, რომელიც ატმოსფეროში ფრენისას ძირითადად ამწევ ძალას წარმოქმნის. ფრთას განასხვავებენ 3 პროექციის (სახეობის) მიხედვით: გეგმაში (სწორკუთხა, ტრაპეციისებრი, სამკუთხა და სხვა), გვერდიდან (პროფილის ტიპის მიხედვით — ჩაზნექილ-ამოზნექილი, ორმხრივ ამოზნექილი, სოლისებრი და სხვა), წინიდან (V,-W,-M-ებრი, გადაღუნული, მრუწდწირული და სხვა). ფრთის კონსტრუქციის საფუძველია ელემენტების (ლონჟერონები, გრძივსაბამები, ნერვიურები) გრძივი და განივი ნაკრებები, რომლებზეც ამაგრებენ საპირაპირე კვანძებსა და სამოსს. ბგერამდელი საფრენი აპარატების ფრთას ამზადებენ დურალუმინისაგან, მაღალი სიმტკიცის ფოლადისაგან. Ti, Mg, Be-ის შენადნობებისგან, კომპოზიციური მასალებისაგან და სხვა მსუბუქ თვითმფრინავებსა და პლანერებში იყენებენ ხეს, ფანერას; ზებგერით, ჰიპერბგერისა და კოსმოსურ აპარატებში — V, Ta, W და სხვა ძნელდნობადი მასალების შემადნობებს, აგრეთვე თბოდამცავ საფრებსა და თბოსაიზოლაციო მასალებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.
ფრთიანა

ფრთიანა (ლათ. Samara) — მცენარის ნაყოფი (კაკლუჭას ტიპისაა), რომელსაც ბრტყელი ტყავისებური ან აპკისებური დანამატი აქვს. ასეთია არყის, თელის, იფნის, ნეკერჩხლის და სხვათა ნაყოფი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 400.