laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნანჩოკის რაიონი

ნანჩოკის რაიონი (ესპ. Distrito de Nanchoc) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 308 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 358.94 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ნიეპოსის რაიონი

ნიეპოსის რაიონი (ესპ. Distrito de Niepos) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 446 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 574 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 158.88 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-გრეგორიოს რაიონი

სან-გრეგორიოს რაიონი (ესპ. Distrito de San Gregorio) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 854 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 688 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 308.05 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-მიგელის რაიონი (სან-მიგელი)

სან-მიგელის რაიონი (ესპ. Distrito de San Miguel) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 620 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 871 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 368.26 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-სილვესტრე-დე-კოჩანის რაიონი

სან-სილვესტრე-დე-კოჩანის რაიონი (ესპ. Distrito de San Silvestre de Cochan) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 813 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 131.62 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ტონგოდის რაიონი

ტონგოდის რაიონი (ესპ. Distrito de Tongod) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 645 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 317 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 163.89 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
უნიონ-აგუა-ბლანკის რაიონი

უნიონ-აგუა-ბლანკის რაიონი (ესპ. Distrito de Unión Agua Blanca) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 973 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 171.71 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ფარისებრახლო ჯირკვალი

ფარისებრახლო ჯირკვალი (ლათ. Glandulae parathyreoideae) — ხერხემლიანების შინაგანი სეკრეციის ორგანო, რომელიც გამოიმუშავებს პარათირეოიდულ ჰორმონს. ეს უკანასკნელი არეგულირებს ორგანიზმში კალციუმისა და ფოსფორის ცვლას და თავის მნიშვნელობით ახლოს დგას D ვიტამინთან. ადამიანს აქვს 2 წყვილი ჩხირივით წაგრძელებული ან ოვალური ფორმის ფარისებრახლო ჯირკვალი, რომლებიც მოთავსებულია ფარისებრი ჯირკვლის ზედაპირზე ან ქსოვილში. ცხოველი, რომელსაც ამოკვეთილი აქვს ფარისებრახლო ჯირკვალი, იღუპება. რადგან ამ ჯირკვლის არქონა ძლიერი კრუნჩხვების - ტეტანიის მიზეზი ხდება, რაც განპირობებულია ორგანიზმში კალციუმის კონცენტრაციის მკვეთრი ვარდნით. ჟირკვლის ფუნქციის გაძლიერებისას (ჰიპერფუნქცია) სისხლში მატულობს კალციუმი, რასაც შეიძლება მარილების დაგროვება მოჰყვეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 229 — 230.
ბერი-ბერი

ბერი-ბერი (სინგალური beri — სისუსტე) — B1 ავიტამინოზი, ალიმენტური პოლინევრიტი, საკვებში B1 ვიტამინის (თიამინი) ნაკლებობით გამოწვეული დაავადება. ახასიათებს კიდურების ნერვების დაზიანება, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მოშლა, შეშუპება. უმეტესად გავრცელებულია აღმოსავლეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ აზიაში, სადაც მოსახლეობა ძირითადად გაცეხვილი ბრინჯით იკვებება. ბერი-ბერის გამომწვევი მიზეზი დაადგინა ნიდერლანდელმა ექიმმა ეიკმანმა 1897 წელს კუნძულ იავაზე. იგი ქათმებს აჭმევდა გაცეხვილ ბრინჯს, შემდეგ კი აკვირდებოდა შედეგს. დაავადება იწვევს ნახშირწყლების ცვლის დარღვევას და რძემჟავასა და პიროყურძნის მჟავას დაგროვებას. ბერი-ბერით დაავადებული დასაწყისში სიარულისას ეყრდნობა ფეხის თითებს და ტერფის გარეთა კიდეს, შემდეგ კი გადადის ყავარჯნებზე. ახასიათებს უმადობა, ყაბზობა, სიგამხდრე, შესაძლებელია დამბლა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 318.
ბარძრუნი

ბარძრუნი (სომხ. Բարձրունի) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 950 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 393 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.46 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჩივა

ჩივა (სომხ. Չիվա) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 250 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 013 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 36 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 28.22 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეტაფი (ვაიოცძორი)

გეტაფი (სომხ. Գետափ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 170 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 355 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 785 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეტიკვანქი

გეტიკვანქი (სომხ. Գետիկվանք) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 210 მეტრზე. 1979 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 537 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გლაძორი

გლაძორი (სომხ. Գլաձոր) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 350 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 687 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 58 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 46.73 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გნდევაზი

გნდევაზი (სომხ. Գնդեվազ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 963 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 40.75 კმ²-ია. სოფელში მდებარეობს X-XIII საუკუნეების მონასტერი გნდევანქი. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გნიშიკი

გნიშიკი (სომხ. Գնիշիկ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 020 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 204 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 64.17 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გოღთანიკი

გოღთანიკი (სომხ. Գողթանիկ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 220 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 22.42 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გომქი

გომქი (სომხ. Գոմք) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 271 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 33.17 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰერჰერი

ჰერჰერი (სომხ. Հերհեր) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 680 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 004 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 22 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 44.63 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
პიროყურძნის მჟავა

პიროყურძნის მჟავა — ალფა-კეტოპროპიონის მჟავა, CH3COCOOH, მკვეთრსუნიანი უფერო სითხე. ადვილად იხსნება წყალში, სპირტსა და ეთერში. გვხვდება ყველა ორგანიზმის უჯრედებში. შუალედი რგოლია ნახშირწყლების, ცილებისა და ცხიმების გარდაქმნის პროცესში. ნივთიერებათა ცვლის მთელ რიგ დარღვევათა შემთხვევაში (მაგ., ავიტამინოზის დროს) პიროყურძნის მჟავა ორგანიზმში გროვდება (იხილეთ ბერი-ბერი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 86.
ბიძინა აბულაძე

ბიძინა ვლადიმერის ძე აბულაძე (დ. 15 აპრილი, 1907, ზედა საქარა, ახლანდელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 ნოემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ლიტერატორი, მთარგმნელი. სკოლის დამთავრებისთანავე ჩააბარა თბილისის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. ადრევე გაიტაცა ლიტერატურულმა საქმიანობამ, რამაც მიიყვანა პერიოდიკაში სამუშაოდ. მოგვიანებით ლიტერატურულ საქმიანობას უთავსებდა ჟურნალისტურ მუშაობას. თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესაში, ხელმძღვანელობდა ლიტერატურისა და ხელოვნების განყოფილებებს სხვადასხვა გამომცემლობაში. ზედმიწევნით იცოდა მშობლიური და რუსული ლიტერატურა, რაც აისახა კიდეც მის მთარგმნელობით საქმიანობაში. მას თარგმნილი აქვს რუსი, უკრაინელი, სომეხი და სხვა მწერლები, აგრეთვე რუსულად თარგმნა გრიგოლ ჩიქოვანის, რეზო ინანიშვილის, ედიშერ ყიფიანის, აკაკი ბელიაშვილის, სერგი ჭილაიას ნაწარმოებები. აღსანიშნავია, რომ მანვე რუს მკითხველს გააცნო უშანგი ჩხეიძის მოგონებები კოტე მარჯანიშვილზე და სხვ. აბულაძეს ნათარგმნი აქვს ძველი ქართული ლიტერატურის შესანიშნავი ძეგლები: „სიბრძნე ბალავარისა“ , „ ამირან-დარეჯანიანი “. მას ეკუთვნის მონოგრაფიები კოტე მარჯანიშვილისა და ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრებზე. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, "მამულიშვილთა სავანე", გვ. 25, თბ., 1994
გალაქტიონ ვაშაძე

გალაქტიონ ვაშაძე (დ. 1880, ჭიათურა — გ. 1938) — ქართველი რევოლუციონერი, საქართველოს სსრ-ის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე 1921-1923 წლებში. დაიბადა 1880 წელს შორაპნის მაზრის დაბა ჭიათურაში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისის სასულიერო სემინარიაში. 1902 წელს მონაწილეობდა სემინარიის სტუდენტთა მაქრსისტული წრის მიერ ორგანიზებულ გაფიცვაში, რისთვისაც სემინარიიდან გარიცხეს და გადაასახლეს ჭიათურაში პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ. 1903 წელს ხელმძღვანელობდა ჭიათურის მუშათა გაფიცვას. 1905 წლის დეკემბერში იყო შორაპნის მაზრაში შეიარაღებული აჯანყების ხელმძღვანელი. 1906 წელს სასწავლებლად შევიდა პეტერბურგის კომერციულ კურსებზე. ეწეოდა რევოლუციურ მოღვაწეობას. 1908 წელს დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში გაგზავნეს. 1910 წლის ივნისში გაათავისუფლეს, ჭიათურაში დაბრუნდა და განაგრძობდა არალეგალურ მუშაობას. 1913 წლის ზაფხულში ჭიათურის მუშათა გაფიცვის დროს იყო საგაფიცვო ბიუროს წევრი. 1914 წელს ჭიათურაში საპირველმაისო დემონსტრაციის მოწყობისათვის კვლავ დააპატიმრეს და 5 წლით ენისეის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1917 წლის მარტში ჭიათურაში დაბრუნდა, სადაც აირჩიეს ბოლშვიკური კომიტეტის წევრად, შემდეგ თავმჯდომარედ. 1920 წლის ოქტომბრიდან 1921 წლის 25 თებერვლამდე მუშაობდა აზერბაიჯანის სსრ-ის საგარეო ვაჭრობის კომისარიატის წარმომადგენლად თბილისში. საქართველოს სსრში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1921-1923 წლებში იყო უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე. 1938 წელს დააპატიმრეს და დახვრიტეს. ბრალად ედებოდა კონტრრევოლუციური ტროცკისტული ორგანიზაციის წევრობა. გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 327-328. გალაქტიონ ვაშაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
ჰექტარი

ჰექტარი (აღნიშვნა: ჰა, ha) — მეტრული ფართობის ზომის ერთეული, 1 ჰა = 10 000 მ² = 100 არს. საქართველოში მიწის ფართობის გაზომვის ძირითადი ერთეული, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობაში. 1 ჰა უდრის იმ კვადრატის ფართობს, რომლის გვერდი 100 მეტრია. ჰექტო... ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 638.
აღმოსავლეთი ეკვატორია

აღმოსავლეთი ეკვატორია (ინგლ. Eastern Equatoria, არაბ. شرق الاستوائية) — სამხრეთი სუდანის 10 შტატიდან ერთ-ერთი. ფართობი — 73 472 კმ². მოსახლეობა — 906 161 ადამიანი (2008). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტორიტი. აღმოსავლეთი ეკვატორიის შტატი სამხრეთიდან ესაზღვრება უგანდას, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან კენიას და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ეთიოპიას. შტატის აღმოსავლეთით მდებარეობს კენიასთან, ეთიოპიასთან და სამხრეთ სუდანთან სადავო ილემის სამკუთხედის ტერიტორია, რომელსაც ამჟამად კენია აკონტროლებს. Equatorians Abroad Video of Equatorians Abroad ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Statoids ↑ Citypopulation
დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალი

დასავლეთი ბაჰრ-ელ-გაზალი (ინგლ. Western Bahr el Ghazal, არაბ. غرب بحر الغزال) — სამხრეთი სუდანის 10 შტატიდან ერთ-ერთი. ფართობი — 91 076 კმ². მოსახლეობა — 333 431 ადამიანი (2008). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვაუ. შტატი სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას. შტატის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს სუდანთან სადავო კაფია-კინგის ტერიტორია. Cordell, Dennis. 1983. The savanna belt. In David Birmingham and Phyllis M. Martin, eds., History of Central Africa, volume 1. Longman. Thomas, Edward. 2010. The Kafia Kingi enclave. London and Nairobi: Rift Valley Institute. ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Statoids ↑ Citypopulation
დასავლეთი ეკვატორია

დასავლეთი ეკვატორია (ინგლ. Western Equatoria, არაბ. غرب الاستوائية‎‎‎‎) — სამხრეთი სუდანის 10 შტატიდან ერთ-ერთი. ფართობი — 79 343 კმ². მოსახლეობა — 619 029 ადამიანი (2008). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იამბიო. South Sudan Internet radio დაარქივებული 2010-11-15 საიტზე Wayback Machine. Equatorians Abroad Video of Equatorians Abroad ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Statoids ↑ Citypopulation
ცენტრალური ეკვატორია

ცენტრალური ეკვატორია (ინგლ. Central Equatoria, არაბ. بحر الجبل‎‎‎‎) — სამხრეთი სუდანის 10 შტატიდან ერთ-ერთი. ფართობი — 43 033 კმ². მოსახლეობა — 1 103 557 ადამიანი (2008). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჯუბა. Video of Equatorians Abroad Equatorians Abroad UNHCR Sudan Operations: Sudan/Chad situation update 42, 8 Dec 2005 describing name change State Government Profile დაარქივებული 2008-12-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Statoids ↑ Citypopulation
1959

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1959 1959 (ათას ცხრაას ორმოცდაცხრამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-9 წელი. ქალაქად გამოცხადდა კასპი, დაბად - მახინჯაური. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1959. 1 იანვარი : აზალი ასუმანი — კომორის პრეზიდენტი 9 იანვარი : რიგობერტა მენჩუ — მაიას ჯგუფის კიჩეს ხალხის წარმომადგენელი. 10 იანვარი  : ფრენ უოლში — ახალ ზელანდიელი სცენარისტი 15 იანვარი  : პიტ ტრევავასი — ბრიტანული ბას-გიტარისტი. 23 იანვარი  : ეარლ აქტონ ფალკონერი — ინგლისელი მუსიკოსი 26 იანვარი : ნური ბილგე ჯეილანი — თურქი კინორეჟისორი. 6 თებერვალი : კენ ნელსონი — ბრიტანელი პროდიუსერი. 8 თებერვალი  : მაურისიო მაკრი — არგენტინის პრეზიდენტი. 9 თებერვალი : სტეფანე (კალაიჯიშვილი) — ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსი. 9 თებერვალი  : თამარ ბართაია — ქართველი დრამატურგი და მწერალი. 9 თებერვალი : ალი ბონგო ონდიმბა — გაბონის პოლიტიკური მოღვაწე. 21 თებერვალი  : გიორგი თავამაიშვილი — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის ყოფილი მინისტრი 22 თებერვალი : კაილ მაკლაქლენი — ოქროს გლობუსის მფლობელი ამერიკელი მსახიობი. 25 თებერვალი  : ალექსეი ბალაბანოვი— რუსი რეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი და პროდიუსერი. (გ. 2013) 26 თებერვალი  : აჰმეთ დავუთოღლუ — თურქი პოლიტიკოსი 1 მარტი  : მაყვალა გონაშვილი — ქართველი პოეტი. 2 მარტი  : თემურ კოხოძე — ქართველი პოლიტიკოსი 3 მარტი  : ივანე ამირხანაშვილი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე 5 მარტი  : ვაზგენ სარქისიანი — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი. (გ. 1999) 9 მარტი  : ტაკააკი კაძიტა — იაპონელი ფიზიკოსი. 15 მარტი : რენი ჰარლინი — ფინელი კინორეჟისორი, მსახიობი და პროდიუსერი 18 მარტი  : ლიუკ ბესონი — ფრანგი კინორეჟისორი 26 ოქტომბერი : ლიკა ქავჟარაძე — ქართველი კინომსახიობი. (გ. 2017) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1959. 15 მარტი : შალვა დადიანი — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, მსახიობი, თეატრის მოღვაწე (დ. 1874) 17 მარტი : გალაკტიონ ტაბიძე — ქართველი პოეტი (დ. 1891) 22 მარტი : კონსტანტინე ფოცხვერაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი და ლოტბარი (დ. 1889) 13 აპრილი : შავგულიძე, გიორგი — ქართველი მსახიობი (დ. 1910) 6 მაისი : რაგნარ ნურკსე — ესტონელი ეკონომისტი. ფიზიკა : ემილო ჯინო სერგე, ოუენ ჩემბერლენი ქიმია : იაროსლავ ჰეიროვსკი ფიზიოლოგია და მედიცინა : სევერო ოჩოა, არტურ კორნბერგი ლიტერატურა : სალვატორე კვაზიმოდო მშვიდობა : ფილიპ ნოელ–ბეიკერი
ნოე ჩხიკვაძე

ნოე ალექსის ძე ჩხიკვაძე (დ. 18 ივლისი, 1883, დიდი ჯიხაიში — გ. 24 მაისი, 1920, თბილისი) — ქართველი პოეტი. დაამთავრა ფოთის საქალაქო სასწავლებელი და შევიდა მოსკოვის შანიავსკის ინსტიტუტში, სადაც დაყო მხოლოდ ერთი წელი. სამშობლოში დაბრუნებული აქვეყნებდა წერილებს ხელოვნებაზე. ამავე დროს დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობაც. ახალგაზრდობიდანვე ჩაება რევოლუციურ საქმიანობაში, დაუახლოვდა რევოლუციურ-დემოკრატიულ მწერლობას. იყო აქტიური პროპაგანდისტი, თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში: „ფონი“, „ერთობა“, „თეატრი და ცხოვრება“, „საქართველო“ და სხვა. ნოე ჩხიკვაძის მსოფლმხედველობა აისახა მის ლიტერატურულ შემოქმედებაში, ლექსებში, კრიტიკულ წერილებში. განსაკუთრებული აღიარება ხვდა პოეტის ლექსს „№2“, რომელშიც გადმოცემულია იმ პერიოდის ქართული საზოგადოების ბუნება-განწყობილების მოტივები. 1920 წლის 24 მაისს ახალგაზრდა პოეტი ფილტვების ანთებით მიხეილს საავადმყოფოში 36 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ქართველ მწერალთა კავშირის საბჭოს თაოსნობით 1920 წლის 30 მაისს ამადგარი მოღვაწე დაკრძალეს მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. სიტყვები წარმოსთქვეს მწერალთა კავშირის სახელით ალ. პაპავამ, გ. ქუჩიშვილმა, ლევან ნათაძემ, იოსებ იმედაშვილმა და სხვებმა. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 391, თბ., 1994 ↑ გაზ. „სახალხო საქმე“, №834, 26 მაისი, 1920
რძემჟავა

რძემჟავა — ერთფუძიანი ოქსიკარბომჟავა. რძემჟავა წარმოადგენს უფერულ კრისტალებს, წყალში კარგად იხსნება, წარმოქმნის მარილებსა და ეთერებს. რძემჟავა წარმოიქმნება შაქროვანი ნივთიერებების დუღილის დროს (მაგ. რძის შედედება, ბოსტნეულის დამწნილება და სხვა). რძემჟავას მარილებს იყენებენ ღებვისა და ბეჭვდის დროს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 522. ↑ (2014) „CHAPTER P-6. Applications to Specific Classes of Compounds“, Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book). Cambridge: The Royal Society of Chemistry, გვ. 748. DOI:10.1039/9781849733069-00648. ISBN 978-0-85404-182-4.  ↑ (1959) Data for Biochemical Research. Oxford: Clarendon Press.  ↑ Silva AM, Kong X, Hider RC (October 2009). „Determination of the pKa value of the hydroxyl group in the alpha-hydroxycarboxylates citrate, malate and lactate by 13C NMR: implications for metal coordination in biological systems“. Biometals. 22 (5): 771–8. doi:10.1007/s10534-009-9224-5. PMID 19288211.
კონსტანტინე ცინცაძე

კონსტანტინე ცინცაძე (დ. 1886 — გ. 1931) — ქართველი იურისტი. დაიბადა 1886 წელს ლანჩხუთის რაიონში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. დაწყებითი განათლების მიღების შემდეგ ჩაება შრომით საქმიანობაში. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მუშაობაში. 1921 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზეა. 1922-1924 წლებში მუშაობს უშიშროების კომიტეტის პასუხისმგებელ მუშაკად. 1924-1926 წლებში უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეა. 1927 წელს გახდა ბოლშევიკურ-ტოტალიტარული რეჟიმის მსხვერპლი, გადაასახლეს ჯერ ბახჩისარაიში, შემდეგ — იალტაში, სადაც 1931 წელს გარდაიცვალა. უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
ალექსანდრე კაჭარავა

ალექსანდრე კაჭარავა (დ. 1896 — გ. 1937) — ქართველი იურისტი. დაიბადა 1896 წელს სოფ. აბაშაში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. უსახსრობის გამო იძულებული გახდა სწავლისთვის თავი გაენებებინა და სამუშაო ეძებნა ჯერ ფოთში, შემდეგ ქუთაისსა და ბოლოს ბაქოში, ნავთობის სარეწებში. 1915 წელს გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში. სტავროპოლში აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ საქმიანობაში. 1921 წლიდან საქართველოშია და მუშაობს სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1923-1926 წლებში აღმოსავლეთ საქართველოს საოლქო სასამართლოს თავმჯდომარეა. 1926-1928 წლებში მუშაობდა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ. 1928 წლიდან მიწათმოქმედების სახალხო კომისარია, შემდეგ „საქჩაის“ ტრესტის მმართველი, ხოლო 1936-1937 წლებში - კვების მრეწველობის სახალხო კომისრის მოადგილე. დაიღუპა 1937 წელს ბოლშევიკურ-ტოტალიტარული რეჟიმის რეპრესიების შედეგად. უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
ილარიონ ტალახაძე

ილარიონ (ვალიკო) ილარიონის ძე ტალახაძე (დ. 1894 — გ. 1974) — ქართველი ბოლშევიკი პოლიტიკური და სახელმწიფო ფუნქციონერი, იურისტი. ილარიონ ტალახაძე დაიბადა 1894 წელს შორაპნის მაზრის სოფელ ჩიხაში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. სოფლის დაწყებითი სკოლის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ჭიათურის საქალაქო სასწავლებელში. 1914 წელს გაიწვიეს არმიაში, სადაც 1917 წლამდე მსახურობდა. 1918 წელს მონაწილეობდა დამოუკიდებელი საქართველოს წინააღმდეგ ბოლშევიკების მიერ მოწყობილ შეიარაღებულ გამოსვლაში საჩხერეში. 1918-1919 წლებში დაპატიმრებული იყო. 1920-1921 წლებში იყო დაღესტნის ასსრ საგანგებო კომიტეტის თავმჯდომარე. 1921 წელს, საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, დაბრუნდა სამშობლოში, სადაც დაინიშნა სამხედრო-რევოლუციური ტრიბუნალის თავმჯდომარედ. 1921-1922 წლებში სამხედრო-საზღვაო შტაბის კომისარია. 1922-1924 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილედ. 1926 წლიდან აღმოსავლეთ საქართველოს პროკურორია. 1928-1931 წლებში იყო უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე, 1933-1936 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულეტეტის დეკანი, 1936-1946 — საქართველოს სსრ პროკურორი. ტალახაძის მუშაობა საქართველოში სახვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე შეფასებულია უარყოფითად. აქტიურად იბრძოდა 1924 წელს საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყების ჩასახშობად. 1924 წლის 30 აგვისტოს დილის 3 საათზე პირველი ვაგონიდან პატიმრები გადმოიყვანეს, ორმოს გასწვრივ გაამწკვრივეს და იაპონური ტყვიამფრქვევებიდან უკლებლივ ყველანი ჩაცხილეს. დახვრეტის დროს, მათმა ღრიალმა: „რას გვერჩით, რა დაგვიშავებია!“ და ტყვიამფრქვევების კაკანმა დანარჩენ ვაგონებში მყოფი ადამიანები „საქმის კურსში“ ჩააყენა. მათ უარი თქვეს ვაგონებიდან გადმოსვლაზე. ვაგონებში ასვლა კი საშიში იყო, არადა თენდებოდა. „საქმე“ კი გათენებამდე უნდა მომთავრებულიყო. ასეთ „კრიტიკულ“ სიტუაციაში ქუთაისის საგანგებო კომისიის თავმჯდომარემ, ილარიონ ტალახაძემ „მახვილგონიერება“ გამოიჩინა, მან წამოაყენა წინადადება, ყველა პატიმარი ვაგონეშივე ჩაეცხრილათ. ამ ინიციატივის აღსრულება შორაპნის მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარემ დომენტი მშვენიერაძემ და შორაპნის კომკავშირის სამაზრო კომიტეტის თავმჯდომარემ ძიძიგურმა იკისრეს. რკინიგზაზე მდგარ ხუთივე ვაგონში მყოფი პატიმრები ტყვიამფრქვევებით ვაგონებშივე ჩაცხრილეს. ვაგონებში დახვრეტილ 96 ადამიანს მოგვიანებით სხვებიც დაემატნენ და მთლიანობაში შორაპნის მაზრაში დახვრეტილთა რაოდენობამ 171 მიაღწია. 1937 წლის ნკვდს-ის № 00447 ბრძანების თანახმად, იგი შედიოდა ე.წ. „სამეულში“ და წარმოადგენდა საქართველოს სსრში მომხდარი დიდი წმენდის ერთ-ერთ მთავარ მონაწილეს. უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები ე.წ. „სამეულებში“ შემავალი ადამიანების სია ↑ ზურა ოდილავაძე, რუსული ოკუპაცია - 1921 - 1924 წლები, www.georoyal.ge ↑ ლევან ჯიქია: 1924 წლის 30 აგვისტო - ჩეკისტების მიერ ვაგონებში გამომწყვდეული აჯანყებულების დახვრეტის ისტორია
ივანე ბოლქვაძე

ივანე (ვანო) ბეჟანის ძე ბოლქვაძე (დ. 1879, სამღთო — გ. 1938) — ქართველი რევოლუციონერი, ბოლშევიკი. დაიბადა 1879 წელს ოზურგეთის მაზრის სოფელ სამღთოში, აზნაურის ოჯახში. სოფლის დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ 15-16 წლის ასაკში წავიდა ბათუმში, სადაც მოეწყო მოსწავლედ სტამბაში. 1899 წელს გაემგზავრა თბილისში და მუშაობა დაიწყო ლიბერმანის სტამბაში. 1900 წლიდან იყო რსდმპ-ის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ საქმიანობაში. 1906 წლიდან მუშაობდა სანქტ-პეეტერბურგში, პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სტამბაში. 1908 წელს ჩავიდა თბილისში და აგრძელებდა რევოლუციურ საქმიანობას, ბეჭდავდა და ავრცელებდა არალეგალურ ლიტერატურას. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის წლებში იყო თბილისის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი, არაერთხელ იყო დაპატიმრებული საქართველოს მთავრობის მიერ. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა პარტიულ სამუშაოზე. იყო სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს პოლიგრაფიული განყოფილების უფროსი, თბილისის მუშათა კოოპერატივის გამგეობის თავმჯდომარე. 1928–1930 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1931-1937 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე. 1937 წლის 10 ივნისს დაპატიმრებული იქნა და დახვრიტეს 1938 წელს. სიკვდილის შემდგომ რეაბილიტირებულია. ივანე ბოლქვაძე არის ქართველი რეჟისორის რობერტ სტურუას ბაბუა დედის მხრიდან. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 347, ISBN 99928-20-32-2. გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 457. რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწენი საქართველოში, თბილისი, 1961 ივანე ბოლქვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ივანე ბოლქვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები სტალინური სიები საქართველოდან