laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მორპარა

მორპარა (პორტ. Morpará) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 285 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 731.929 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.78 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
მუკენ-დი-სან-ფრანსისკუ

მუკენ-დი-სან-ფრანსისკუ (პორტ. Muquém de São Francisco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 272 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 833.915 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.68 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
შიკი-შიკი

შიკი-შიკი (პორტ. Xique-Xique) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 562 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 671.439 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.03 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა

ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა (პორტ. Bom Jesus da Lapa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 63 508 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 951.425 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.07 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კარინიანია

კარინიანია (პორტ. Carinhanha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 378 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2751,856 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,31 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ფეირა-და-მატა

ფეირა-და-მატა (პორტ. Feira da Mata) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 179 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.655.819 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.73 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ფანდური

ფანდური — ქართული ხალხური სიმებიანი ჩამოსაკრავი ინსტრუმენტი. ფართოდაა გავრცელებული აღმოსავლეთ საქართველოს მთასა და ბარში. ტერმინ ფანდურს ვხვდებით X საუკუნის წერილობით წყაროებში. ფანდურის ტიპის სიმებიანი საკრავი აქვთ სხვა ხალხებსაც (სომხ. „ფანდირნი“, სპარს. „თანბური“, უკრ. „ბანდურა“, არაბ. „ტონბურა“ და სხვა). საქართველოში ფანდურს ზოგჯერ ჩონგურსაც უწოდებენ. ფანდური სამსიმიანია. ვხვდებით ორსიმიან ფანდურსაც (ხევსურეთში). ფანდურის წყობაა მცირე ტერცია I და II სიმებს შორის და დიდი სეკუნდა II და III სიმებს შორის. ფანდურზე მიიღება მეტად თავისებური წყობის კილო (ტერცია და სექსტა ნეიტრალურია). ძირითადად იყენებენ სოლო ან მრავალხმიანი სიმღერის თანხლებისათვის. თუმცა მასზე შეიძლება დამოუკიდებელი ნაწარმოების (უმთავრესად საცეკვაო მელოდიები) შესრულება. ჩონგური არაყიშვილი დ., ხალხური სამუსიკო საკრავების აღწერა და გაზომვა, თბ., 1940; ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938; ჟორდანია ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 218. მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა“, თბ., 1970
Supper's Ready

„Supper's Ready“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სიმღერა. მისი სტუდიური ვერსია შეტანილია 1972 წლის ალბომში Foxtrot. კონცერტებზე სიმღერა სრულდებოდა რამდენიმე წლის მანძილზე. საკონცერტო ჩანაწერები შეტანილია ალბომებში Seconds Out (1977), Genesis Archive 1967–75 და Genesis Live 1973–2007. გადამუშავებული ვერსია მოხვდა გიტარისტ სტივ ჰეკეტის 2012 წლის ალბომში Genesis Revisited II. ინტერვიუში პიტერ გებრიელი ამბობდა: „Supper's Ready“ არის „პირადი მოგზაურობა, რომელიც სრულდება ბიბლიაში იოანეს გამოცხადების ნაწყვეტებით - და ამით დავასრულებდი.“ თითქმის 23 წუთის ხანგრძლივობის კომპოზიცია იყოფა შვიდ სექციად. რამდენიმე მუსიკალური და ლირიკული თემა კვლავ მეორდება. მელოდია I სექციიდან ფლეიტის სახით II და III სექციებში ჟღერს. I სექციის მისამღერის მელოდია ახალი ტექსტით ჩნდება VI სექციაში. II სექციის ნაწყვეტი VI სექციაში ბრუნდება და VII სექციის ძირითად ღერძს წარმოადგენს. როგორც პროგრესული როკის ჟანრის უამრავი პიესა, სიმღერა რამდენიმეჯერ იცვლება - ტემპის, რიტმის, ლეიტმოტივის, ინსტრუმენტული ნაწილისა და განწყობის მხრივ. სიმღერის ავტორებად მითითებულები არიან ტონი ბენქსი, ფილ კოლინზი, პიტერ გებრიელი, სტივ ჰეკეტი და მაიკ რეზერფორდი. სხვადასხვა ინტერვიუში ბენქსი აღნიშნავდა, რომ მას ეკუთვნის რამდენიმე მუსიკალური პროგრესია, რომელიც ჯერ კიდევ სტუდენტობისას გამოიგონა. გებრიელი ტექსტების ავტორია. კოლინზი სავაუდოდ არანჟირების ავტორია და აგრეთვე იმუშავა ამა თუ იმ სექციის ერთმანეთთან შეერთებაზე. ↑ Peter Gabriel in radio interview on the programme "Rockline", 92.3FM KROCK, NYC, 6/16/86. ↑ Smith, Bradley (1997). Billboard Guide to Progressive Music, First printing, Billboard Books, გვ. 81. ISBN 0-8230-7665-2.
პერეპეჩინო

პერეპეჩინო (რუს. Перепечино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 12 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+035[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პაშუჩიხა

პაშუჩიხა (რუს. Пашучиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+034[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პანოვსკოე

პანოვსკოე (რუს. Пановское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+032[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ოსტანინსკოე

ოსტანინსკოე (რუს. Останинское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+076[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ონოსინო

ონოსინო (რუს. Оносино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+075[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სელეზენიხა (ვოლოგდის ოლქი)

სელეზენიხა (რუს. Селезениха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სელეზენიხა[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პოჩინოკი (ხაროვსკის სასოფლო დასახლება)

პოჩინოკი (რუს. Починок) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები პოჩინოკი[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პოგოსტ-ნიკოლსკი

პოგოსტ-ნიკოლსკი (რუს. Погост Никольский) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 123 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+057[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პლიასოვო

პლიასოვო (რუს. Плясово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+037[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
პეხტიხა

პეხტიხა (რუს. Пехтиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 5 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+036[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ბაგრევანდი

ბაგრევანდი — ისტორიული სომხური ოლქი მდინარე ევფრატის მარცხენა განშტოების — ე.წ. აღმოსავლეთი ევფრატის — სათავეებში, მდინარეების ბაგრევანდის, ახტოძორისა და არაცანის (ახლანდელი მურატის) წყალშესაყარზე (თურქეთის ტერიტორია). ოლქს ჩრდილოეთიდან საზღვრავდა სომხეთის ქედი (ახლანდელი აღრიდაღი), დასავლეთით ხინუსი (ახლანდელი ხინისი), სამხრეთიდან დევაბოინის (ახლანდელი ალადაღის) მთები, ბაგრევანდის მთავარი პუნქტი იყო ვალაშკერტი. ბაგრევანდი საუკუნეთა მანძილზე სხვადასხვა პოლიტიკური გაერთიანების ხელში იყო. მას ფლობდნენ სპარსელები, არაბები, ბიზანტიელები, სელჩუკები, მონღოლები, ოსმალები. ბაგრევანდი არაერთხელ ქცეულა ქართველთა ექსპანსიის ასპარეზად, ასე იყო I საუკუნეში, X საუკუნეში (დავით კურაპალატის დროს). XI საუკუნიდან ანისის ბაგრატუნების სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. XIII საუკუნის დამდეგს ბაგრევანდი შანშე მანდატურთუხუცესმა შეუერთა საქართველოს სახელმწიფოს; XVI საუკუნემდე საქართველოს ფარგლებში იყო, ჯერ როგორც გაერთიანებული სახელმწიფოს, შემდეგ მისგან გამოყოფილი სამცხე-საათაბაგოს უკიდურესი სასაზღვრო სამხრეთ-დასავლეთი ქვეყანა. XVI საუკუნეში ბაგრევანდი ოსმალებმა დაიკავეს, შედიოდა ბაიაზეთის საფაშოს ერზრუმის (არზრუმის) ვილაიერთში. თურქეთის თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით ამ პროვინციას ეწოდება აღრი. XIII-XVI საუკუნეებში ბაგრევანდის მოსახლეობა ქართულ-სომხური იყო. მასში ჭარბობდნენ მართლმადიდებლობის მიმდევრები, რასაც ადასტურებს ბაგრევანდის უმთავრესი საეკლესიო ცენტრის — ვალაშკერტის საეპისკოპოსოს — ქართლის კათალიკოსისადმი დაქვემდებარება. ბერძნიშვილი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 323.
სტეგაიხა (ვოლოგდის ოლქი)

სტეგაიხა (რუს. Стегаиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 7 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სტეგაიხა[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სოსნოვკა (ხაროვსკის რაიონი)

სოსნოვკა (რუს. Сосновка) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სოსნოვკა[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სიტინსკი

სიტინსკი (რუს. Ситинский) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 269 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+042[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სიდოროვო (ხაროვსკის რაიონი)

სიდოროვო (რუს. Сидорово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სიდოროვო[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სიბლა

სიბლა (რუს. Сибла) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 5 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+078[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ტიუშკოვსკაია

ტიუშკოვსკაია (რუს. Тюшковская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 32 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ტიუშკოვსკაია[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ტიმონიხა (ხაროვსკის სასოფლო დასახლება)

ტიმონიხა (რუს. Тимониха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ტიმონიხა[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ტიუშიხა

ტიუშიხა (რუს. Тюшиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+049[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სიჩევო (ხაროვსკის რაიონი)

სიჩევო (რუს. Сычево) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სიჩევო[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სუდოვო (ვოლოგდის ოლქი)

სუდოვო (რუს. Судово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები სუდოვო[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ჩურილოვო (ხაროვსკის რაიონი)

ჩურილოვო (რუს. Чурилово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ჩურილოვო[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხომოკი

ხომოკი (რუს. Хомок) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ხომოკი[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხვოსტიხა

ხვოსტიხა (რუს. Хвостиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ხვოსტიხა[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხარენსკოე

ხარენსკოე (რუს. Харенское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+083[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ლივინგსტონის მთები

ლივინგსტონის მთები, უიკინგის მთები (ინგლ. Livingstone Mountains) — მთები აღმოსავლეთ აფრიკაში, ტანზანიაში. შედგება რამდენიმე პარალელური ქედისაგან. გადაჭიმულია 160 კილომეტრზე პოროტოს მთებსა და რუხუხუს ტექტონიკურ ხეობას შორის. სიმაღლე 2961 მეტრამდე. აგებულია გრანიტებითა და გნაისებით. ნალექები 2000 მმ წელიწადში. შემოსილია სავანითა და ტყით. თხემურ ნაწილში სტეპია. სახელი ეწოდა დეივიდ ლივინგსტონის პატივსაცემად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 226.
სალა (არქიტექტურა)

სალა (ტაი. ศาลา), (ქმერ. សាលា), იგივე sala Thai, გამოიყენება, როგორც შეხვედრების ადგილი, დაცულია მზისგან და წვიმისგან. უმეტესწილად ისინი ოთხივე მხრიდან ღიანი არიან ოთხივე მხრიდან. ძირითადად გვხვდება ტაილანდში, ბუდისტური ტაძრების ან ვატების მახლობლად, მაგრამ ასევე შეიძლება სხვა ადგილებშიც იყონ. ადამიანი, რომელიც სალას ააშენებს ტაძარში ან საზოგადოებრივ ადგილას, ზრდის თავის რელოგიურ დამსახურებას. ტაილანდში სალები სხვადასხვა მიზნით გამოიყენება და შესაბამისად, სხვადასხვა დასახელებები აქვთ. სალა დიდი ალბათობით ინდოარიული ენების ფესვების უნდა იყოს. ის ასევე შეიძლება სანსკრიტის „शाला“-დან (IAST: śālā) მოსულიყო, მონათესავე ჰინდის „शाल“-სთან, რაც დარბაზს, დიდ ოთახს ან ფარდულს ნიშნავს. მეორე შეხედულებით კი სიტყვა მოდის ფესვიდან, რომელიც ნიშნავს თივით გადახურულს ან ფარდულს. სალავატი — სალა, რომელიც ბუდისტურ ტაძრებში მდებარეობს. სალა კან პარიანი — სალა, რომელიც ასევე ტაძარში მდებარეობს, მაგრამ განსაკუთრებულად დიდი ზომისაა, სადაც მრევლი ქადაგებებს უსმენს და იღებს რელიგიურ რჩევა–დარიგებებს. კამბოჯაში „სალა კან პარიანს“ სკოლებს უძახიან. სალა ასაი — უმეტესწილად სასოფლო მიდამოებში მდებარე, გამვლელებისა და მოგზაურების დასვენებისთვის განკუთვნილი პავილიონები. სალა რიმ ტჰანონი — პავილიონი, რომელიც გზიდან არც თუ ისე შორს მდებარეობს და ხშირად ავტობუსის გაჩერების დანიშნულებასაც ასრულებს. სალა ტჰანამი („წყლის პავილიონი“) — ნავსადგომთან ახლოს, მდინარის ან არხის ნაპირთან მდებარე პავილიონი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სალა (არქიტექტურა) East-West Center, A Commemorative Book by the Thai Students at the East-West Center on the Occasion of the Presentation of the Asia Pacific Community Building Award and Dedication of the Royal Sala Thai, Honolulu, East-west Center, 2008. ↑ sala. Spoken Sanskrit Dictionary. ციტირების თარიღი: 2012-06-11. ↑ Turner, Sir Ralph Lilley. (1985)cāla 4770. A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages. London: Oxford University Press, 1962-1966. Includes three supplements, published 1969-1985.. Digital South Asia Library, a project of the Center for Research Libraries and the University of Chicago. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 დეკემბერი 2012. ციტატა: „cāla 4770 cāla3 masculine ʻ thatch ʼ attested only in lexicographical works; Assamese sāl ʻ roof of a house ʼ; Bengali cāl ʻ thatch of a house ʼ; Oṛiyā cāḷa, °ḷā ʻ sloping thatch of a house ʼ, cāḷi ʻ a thatched lean-to shed ʼ; Maithilī cār ʻ thatched roof ʼ; Hindī cāl m. ʻ thatch or roof of a house ʼ.“ ციტირების თარიღი: 21 Aug 2010.
ლიმასოლი

ლიმასოლი, ლემესოსი — ქალაქი კვიპროსის რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილში. ლიმასოლის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა101 ათასი კაცი (2011). ნავსადგური ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. ღვინისა და კონიაკის წარმოების მთავარი ცენტრი. ქალაქში განვითარებულია საფეიქრო მრეწველობა, ცემენტის წარმოება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 239. ↑ Curriculum Vitae - Nicos Nicolaides — Limassol Municipality. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28870916"></a>
ლიკურგე

ლიკურგე (ძვ. ბერძნ. Λυκοῦργος) — ლეგენდარული სპარტელი კანონმდებელი (ძვ. წ. IX-VIII სს). პლუტარქეს ცნობით, ლიკურგე იყო მცირეწლოვანი მეფის ბიძა და აღმრზდელი. ბერძნული ტრადიცია მას მიაწერს სპარტის საზოგადო და სახელმწიფო წყობილების თითქმის ყველა ინსტიტუტის შექმნას, რაც სინამდვილეში ხანგრძლივი ისტორიული პროცესის შედეგი იყო. ლიკურგეს მიეწერება მიწების დანაწილება, უხუცესთა საბჭოს (გერუსია) შექმნა, სახალხო კრების აპელის დაწესება, ახალგაზრდობის მკაცრი აღრზდის მეთოდების შემუშავება და სხვა. სპარტაში არსებობდა ლიკურგეს, როგორც სინათლის ღვთაების განსაკუთრებული კულტი. ცხოვრების მკაცრი წესები, სიმდიდრისა და ფუფუნების საგნების უარყოფა, სპარტიატების თანასწორობის პრინციპი, საზოგადოებირივი ტრაპეზიების სავალდებულო ხასიათი (სისიტიები), ხელოვანთა გაძევება სპარტიდან და სხვა მრავალი მკაცრი მოთხოვნა მიეწერება ლიკურგეს სახელს. ამ წესების დაცვა სპარტიატებს მიაჩნდათ თავიანთი ძლიერების საფუძვლად. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლიკურგე ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 238. წერეთელი ა., ძველი საბერძნეთი, ტ. I, თბილისი: „განათლება“, 1966.
ლიმფოციტები

ლიმფოციტები — სისხლის უფერო უჯრედების, ლეიკოციტების უმარცვლო სახესხვაობის — აგრანულოციტების ერთ-ერთი ფორმა. ლიმფოციტები მომრგვალო, 4,5-18 მკმ დიამეტრიანი უჯრედებია, რომელთაც აქვთ დიდი, მკვრივი, მრგვალი ბირთვი, მცირე რაოდენობის ბაზოფილური, ორგანოიდებით ღარიბი ციტოპლაზმა, სადაც არასოდეს არ არის სპეციფიკური მარცვლები. ლიმფოციტები მთელი ლეიკოციტების 20-35%-ს შეადგენენ. მონაწილეობენ ანტისხეულების სინთეზში, აწვდიან საკვებ ნივთიერებებს სხვა უჯრედებს — მონოციტებს, მაკროფაგებს, ფიბრობლასტებს. ლიმფოციტების 90-95%-ს შეადგენენ პატარა ლიმფოციტები, დანარჩენს კი საშუალო და დიდი ლიმფოციტები. პატარა ლიმფოციტებს შორის რამდენიმე სახის უჯრედებია, რომელთა ნაწილს შეიძლება ჰქონდეს სხვა ლიმფოციტად, და, საერთოდ, სისხლის ყველა უჯრედებად, აგრეთვე შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედებად დიფერენცირების უნარი. ლიმფოციტები უმთავრეს როლს თამაშობენ იმუნოლოგიურ პროცესებში, სხვა უჯრედებს აწვდიან საკვებ და პლასტიკურ ნივთიერებებს. ლიმფოციტები წარმოიქმნებიან თავდაპირველად ძვლის წითელ ტვინში, საიდანაც გადადიან მკერდუკანა ჯირკვალში, შემდეგ კი ლიმფურ ორგანოებში, სადაც ინტენსიურად მრავლდებიან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 241.
სპოროფიტი

სპოროფიტი (სპორა და ბერძნ. phyton — მცენარე) — უსქესო დიპლოიდური (შეიცავს ქრომოსომათა ორმაგ რაოდენობას) თაობა მცენარეებისა, რომელთა განვითარების ციკლიც ხასიათდება თაობათა მორიგეობით. სპოროფიტზე წარმოიქმნება სპორანგიუმი, რომელშიც მეიოზის შედეგად ყალიბდება სპორები. სპოროფიტს ენაცვლება სპორიდან წარმოქმნილი ჰაპლოიდური გამეტოფიტი — სქესიანი თაობა, რომელზეც ვითარდება მდედრობითი და მამრობითი სასქესო ორგანოები. განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი — ზიგოტა — საწყისს აძლევს სპოროფიტს. მცენარეთა სხვადასხვა ჯგუფში სპოროფიტი წარმოდგენილია სხვადასხვაგვარად. სპოროფიტი დომინირებს გამეტოფიტზე შიშველ- და ფარულთესლოვანებში, აგრეთვე გვიმრანაირებსა და ლამინარიასნაირ წყალმცენარეებში. ხავსებისა და ზოგიერთი წაბლა წყალმცენარის განვითარების ციკლში სპოროფიტს დაქვემდებარებული მდგომარეობა აქვს. მცენარეებში, რომელთაც განვითარების იზომორფული ციკლი ახასიათებთ, სპოროფიტი და გამეტოფიტი ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად არსებობენ და ერთნაირად არიან განვითარებული. იზოსპორიიდან ჰეტეროსპორიაზე გადასვლამ განაპირობა თესლების წარმოქმნა და მცენარეთა უფრო სრულყოფილ, თესლით გამრავლებაზე გადასვლა. ღვალაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 523.
ლიმფური გულები

ლიმფური გულები — ლიმფური სადინარების გაფართოებული უბნები ვენებთან მისი შერთვის ადგილებზე. ლიმფური გულების კედელი შედგება 3 შრისაგან (ენდოთელიუმი, განივზოლიანი კუნთები და შემაერთებელი ქსოვილი), აქვს პულსაციის უნარი, რაც აძლიერებსვენებში ლიმფის ჩადენას. ვენებისაგან ლიმფური გულები აქვთ მრგვალპირიანებს, თევზებს, ამფიბიებს, ქვეწარმავლებს, ფრინველების ემბრიონებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 241.
ლისტვიაგა

ლისტვიაგა — ქედი ალთაიში, მდინარეების ბუხთარმისა და კათუნის აუზების წყალგამყოფზე. სიგრძე დაახლოებით 120 კილომეტრი. სიმაღლე 2783 მეტრამდე (ბისტრუხინის შპილი). აღმოსავლეთი ნაწილი ძლიერ დანაწევრებული ზეგანია. ლისტვიაგა აგებულია ეფუზიური ქანებით და ქვიშაქვებით. კალთები შემოსილია არყის, ვერხვისა და ლარიქსის ტყეებით, 2000 მეტრს ზევით სუბალპური და ალპური მდელოებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 253.
გერმანია 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1896 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 13 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-03-03 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
გერმანია 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1900 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-10-27 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
გერმანია 1904 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1904 წელს, აშშ-ის ქალაქ სენტ-ლუისში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 13 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-11-07 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
გერმანია 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 13 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2008-12-02 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა