laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფარიხან სოფიევა

ფარიხან (ფარი ხანუმ) სოფიევა (აზერ. Pərixan Sofiyeva; დ. 1884, ყარაჯალარი, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1953, ყარაჯალარი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — თბილისის მაზრის ერობის წევრი ყარაჯალარიდან, პირველი არჩეული მუსლიმი ქალი დეპუტატი მსოფლიოში. ფარიხან სოფიევა 1884 წელს, საქართველოს აზერბაიჯანელებით დასახლებულ სოფელ ყარაჯალარში დაიბადა. მეფის რუსეთის დროს დიდი პოპულარობით გამოჩენილი სოფიევა, 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში, თავის მშობლიურ რეგიონში დაამარცხა საქართველოს სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის კანდიდატი და გახდა ეროვნული კრების დამოუკიდებელი წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ სოფიევა აქტიური პერსონა იყო და დიდი ხნის მანძილზე ცხოვრობდა, მასზე ძალიან მცირე ინფორმაცია მოეპოვება. ფარიხან სოფიევა, 9 შვილიან ოჯახში ერთადერთი გოგო იყო. მეფის რუსეთის დროს, სოფიევა თავისი ძმების ხელმძღვანელი იყო, რითაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ბანკიდან აღებული სესხით, სოფელში ობოლ ბავშვთა სახლი გახსნა. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, საქართველოს პარლამენტში აირჩიეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ წარმოებული კვლევის დროს, ისტორიკოსი აკაკი ხვადაგიანი ტიფლისის გუბერნიიდან არჩეულ დეპუტატთა სიაში აღმოაჩინა მუსლიმი ქალის გვარი. იგივე გვარი აღმოაჩინა ხვადაგიანმა სოციალისტ-ფედერალისტთა ოფიციალურ გაზეთში. ასე გახდა ცნობილი ისტორიისთვის პირველი ქალი დეპუტატი მუსლიმური სამყაროდან. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, სამხრეთ კავკასიაში გარდამავალმა ხელისუფლებამ ადგილობრივი ხელისუფლების რეფორმა დაიწყო, რომელიც მიმდინარეობდა მძიმე პოლიტიკური ვითარების ფონზე, ხოლო საქართველოში რეალური ვითარება არ შეიცვალა იქამდე, სანამ ქვეყანა დამოუკიდებლობა არ გამოაცხადა. 1918 წლის 26 მაისს, საქართველომ თავისი დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, ამის შედეგად ქვეყანაში პირველი დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა. ამ დროს, ტიფლისის გუბერნიის ყარაჯალარის ოლქიდან, ფარიხან სოფიევა ყველა დანარჩენ კანდიდატს აჯობა და არჩევნები მოიგო. ცნობილია, რომ ერობის წევრობისას მან მშობლიურ სოფელში რკინიგზის სადგურის აშენებას მიაღწია. 1921 წელს, საბჭოთა ჯარების მიერ საქართველოს ოკუპაციის შედეგად, ეროვნული კრების წევრების ქონება დაყადაღდა. ფარი ხანუმის ახლობლების ინფორმაციით, მას საბჭოთა კავშირი და საბჭოთა სისტემა ეზიზღებოდა. სტალინის რეპრესიების დროს, სოფიევას 8 ძმიდან 5 დახვრიტეს და საერთო საფლავში დამარხეს. მათი გვამები დღემდე არ არის ნაპოვნი. 1953 წელს გულის შეტევით გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც გაიგო, რომ მისი ერთ-ერთი ძმიშვილი დააკავეს. მსოფლიოს პირველი მუსლიმი დეპუტატი ქალი საქართველოდან — რუსთავი 2 სიუჟეტი. ფარიხან სოფიევა და პირველი რესპუბლიკა - ინდიგოს პოდკასტი ↑ The World's First Democratically Elected Muslim Woman was from Azerbaijani Village of Georgia ↑ The world's first democratically elected Muslim woman was from Georgia ↑ 3.0 3.1 აკაკი ხვადაგიანი. ყარაჯალარის დედა – ფარი ხანუმ სოფიევა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-01. ციტირების თარიღი: 2018-04-10. ↑ Peri-Khanım Sofieva ↑ The World's First Democratically Elected Muslim Woman Was from Georgia ↑ The World's First Democratically Elected Muslim Woman Was from Georgia
კრეტული ლიტერატურა

კრეტულ ლიტერატურას განსაკუთრებული ადგილი უკავია ბერძნული ლიტერატურის განვითარების ისტორიაში და მოიცავს XVI-XVII საუკუნეებს. იგი ასევე ცნობილია კრეტული რენესანსის სახელწოდებით, რამდენადაც ამ პერიოდიდან იწყება ბერძნულ ლიტერატურაში ანტიკურ თემატიკასთან დაბრუნება, ანტიკური აზროვნებისთვის დამახასიათებელი ნიშნების აღორძინება, ადამიანისაკენ შემობრუნება და ანტიკურისა და ქრისტიანულის ერთმანეთთან შერწყმა და სინთეზირება. ბიზანტიის დაცემის შემდეგ თითქმის ყველა დიდი ბერძნული კუნძული და მათ შორის კრეტა, იტალიასა და ოსმალეთის იმპერიის სადავო ტერიტორიას წარმოადგენდა. მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ კრეტა ბონიფაციუს მანფერას, რომელმაც იგი ვენეციელებს მიჰყიდა. ვენეციელების ბატონობის დროს ბერძენ არისტოკრატიას არ გაუწყვეტია კავშირი ავთენტურ კულტურასთან და ამავდროულად, აქტიურად განაგრძობდა ევროპასთან დაახლოებას, რაც ძირითადად გამოიხატა ლიტერატურის, თეატრისა და მხატვრობის აღორძინებაში. 1669 წელს კრეტა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედის. კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით წინ იწევს ჟანრების მრავალფეროვნებისკენ მიდრეკილება, რაც ტიპოლოგიურად რენესანსული ლიტერატურული პროცესისათვის იყო დამახასიათებელი. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ტრაგედიასა და კომედიას, რაც პირდაპირ იყო დაკავშირებული ბერძნული თეატრის აღორძინებასთან კრეტაზე. კრეტული რენესანსის ფარგლებში იქმნება სატირული ნაწარმოებები. სტეფანოს სახლიკისი განსაკუთრებით მკაცრად უდგება კრეტელ ქალებს და წარმოგვიდგენს სატირულ თხზულებებს: „სინაქსარი კეთილშობილ ქალთა და ღირსეულთა გამგებელთა“, „არქიმავლისტრები“, „სათათბირო“. კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია პასტორალურ პოემას „კრეტელი ქალი“, რაც იმდროინდელი იტალიური პასტორალური იდილოს ერთგვარ მიბაძვას წარმოადგენს. კრეტული თეატრი დიდად სხვაობდა ანტიკური ბერძნული თეატრისაგან როგორც შინაარსობრივად, ისე — ფორმობრივად. დასაწყის პერიოდში პიესები იწერებოდა იტალიურ ენაზე და მხოლოდ მოგვიანებით შეენაცვლა მას ბერძნული. ახასიათებდა დასავლური თეატრის მკვეთრი გავლენა და სპექტაკლზე დასწრება შეეძლო ყველა სოციალური ჯგუფის წარმომადგენელს, სქესისა და ასაკის განურჩევლად. კრეტული თეატრის ფუძემდებელია გიორგოს ხორტაცისი. ის არის ავტორი ისეთი პიესებისა, როგორებიცაა: „კაძურბოსი“ (1595-1601), „სტათისი“ (1585-1592), „ეროფილი“ და სხვა. ამ პერიოდში იქმნება და იდგმება კრეტელი დრამატურგისა და პოეტის ვინჩენცო კორნაროსის დრამა „ეროტოკრიტოსი“, რომელშიც გადმოცემულია არეტუზასა და ეროტოკრიტოსის სასიყვარულო ისტორია. ამ ნაწარმოებით კორნაროსმა შეძლო დრამატული და ეპიკური სტილის სინთეზი, ყურადღება გაემახვილებინა ანტიკური ბერძნული თეატრის მოდელზე და მოენახა ფორმა, რომელსაც ადეკვატურად აღიქვამდა კრეტელი საზოგადოება და დიდ პოპულარობასაც მოუტანდა ავტორს. ეროტოკრიტოსი ↑ „კრეტული რენესანსი“ - ნარკვევები ახალბერძნულ ლიტერატურაში, ლოგოსი, თბილისი, 2005.
ეროტოკრიტოსი

ეროტოკრიტოსი (ბერძ. Ερωτόκριτος) — ლიროეპიკური რომანი, რომლის ავტორია კრეტელი პოეტი და დრამატურგი ვინჩენცო კორნაროსი. დაწერილია XVII საუკუნის I ნახევარში. მისი სიუჟეტური პროტოტიპია შუა საუკუნეების ფრანგული რომანი „პარისი და ვიენა“, თუმცა კორნაროსი სარგებლობდა არა ფრანგული დედნით, არამედ — ნაწარმოების რომელიმე იტალიური ვერსიით. ასევე მასში დიდად იგრძნობა ბერძნული ფოლკლორის გავლენა. თხზულებას ბოლოს დართული აქვს ცნობა იმის შესახებ, რომ ნაწარმოების ავტორია ვინჩენცო კორნაროსი, თუმცა იმ დროს რამდენიმე ვინჩენცო კორნაროსი მოღვაწეობდა კრეტაზე და ნებისმიერი შეიძლებოდა ყოფილიყო თხზულების ავტორი. „ეროტოკრიტოსში“ მოთხრობილია ქალისა და ვაჟის სიყვარულის ამბავი, თუ როგორ შორდებიან ერთმანეთს არეტუზა და ეროტოკრიტოსი და უღლდებიან მრავალი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ. მოქმედება მიმდინარეობს ძველ ათენში, რომელსაც მართავს მეფე ირაკლისი და დედოფალი არტემი. მეფესა და დედოფალს დიდი ხნის განმავლობაში არ უჩნდებოდათ შვილი. საბოლოოდ, ღმერთებმა აღასრულეს მეფის სურვილი და შეეძინათ გოგო, რომელსაც სახელად არეტუზა დაარქვეს. ჩვიდმეტი წლის ეროტოკრიტს ერთი დანახვით უყვარდება პრინცესა. ამის შესახებ მხოლოდ თავის მეგობარს, პოლიდოროსს უმხელს. არეტუზას მამა თავისი მრჩევლის, პეზოსტრატოსის ვაჟს, ეროტოკრიტს, არ ატანს ქალიშვილს. მას შემდეგ, რაც შეიტყობს ამბავს იმის შესახებ, თუ როგორ ხვდებიან ახალგაზრდები ერთმანეთს, სახელმწიფოდან გააძევებს ეროტორკიტოსს, ხოლო ქალიშვილს კი ციხესიმაგრეში გამოკეტავს. ამის შემდეგ ვაჟი შეეცდება სატრფოს დახსნას. საბოლოოდ, რაც იერშეცვლილი ეროტოკრიტოსი ირაკლისს ვლახუმის მიერ წამოწყებულ ომში დაეხმარება და გამარჯვებას მოაპოვებინებს, მეფე მას ქალიშვილს მიათხოვებს. თხზულება დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და მე-17 საუკუნის განმავლობაში მრავალჯერ გადაიწერა. 1713 წელს ვენეციაში დაიბეჭდა იმ კრეტელთა მიერ, რომელთაც თხზულების რამდენიმე ხელნაწერი მოაგროვეს და მათზე დაყრდნობით შეიმუშავეს კრიტიკულად დადგენილი ტექსტი. დღემდე მოღწეულია მხოლოდ 1710 წელს გადაწერილი დაუსრულებელი ხელნაწერი, რომელიც გამშვენებულია მინიატურებით. ამის მიუხედავად, ეს ვარიანტი დიდად სხვაობს ვენეციური ბეჭდური გამოცემისაგან და აკლია ტექსტის დიდი ნაწილი. ვენეციის შემდეგ თხზულება კიდევ რამდენჯერმე გამოიცა, ხოლო პირველი თანამედროვე გამოცემა განხორციელდა 1915 წელს სტეფანო ხანთოუდიდესის მიერ. კრეტული ლიტერატურა ↑ Demaras, Konstantinos (1972) (ინგლისურად). A history of modern Greek literature. Albany, New York: State university of New York press. sid. 91. ISBN 0-87395-071-2
ურჟუმული ღორი

ურჟუმული ღორი — სახორცე მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია რუსეთში, კიროვის ოლქის ურჟუმის რაიონში ადგილობრივი გრძელყურა ღორის მსხვილ თეთრ ჯიშთან შეჯვარების გზით. ჯიში დამტკიცებულია 1957 წელს. ურჟუმული ღორი ფერად თეთრია, აქვს მკვრივი კონსტიტუცია, ტანადობა. ცოცხალი მასა კერატისა 250-300 კგ, ნეზვისა — 200-260 კგ. სხეულის სიგრძე 185 სმ, მკერდის ირგვლივი 170 სმ, ნაყოფიერება 10-12 გოჭი. 100 კგ აღწევს 183 დღისა. 1 კგ წონამატზე 3,9 საკვებ ერთეულს ხარჯავს და დღიური წონამატი 650-700 გ შეადგენს. სუფთა ხორცის გამოსავალი ნაკლავიდან 55-58 %. მოშენებულია 13 ძირითადი ხაზი და 17 ოჯახი. იყენებენ სახორცე-საქონე და საქონე მიმართულების ჯიშებთან სამრეწველო შეჯვარებისათვის. გავრცელებულია კიროვის ოლქში, მარი-ელის რესპუბლიკაში და რუსეთის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ოლქებში. მელითაური ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 179. Грудев Д. И., Уржумская порода свиней, М., 1959; Свиноводство, под ред. Г. Н. Доброхотова, М., 1974.
ვალის პორტრეტი

ვალის პორტრეტი (გერმ. Porträt von Wally) — ავსტრიელი მხატვრის ეგონ შილეს, 1912 წლის ზეთში შესრულებული ნახატი. ნახატზე გამოსახულია "ვალი" ნეუცილი, რომელსაც ის 1911 წელს შეხვდა. წლების განმავლობაში ის მისი საყვარელი და მოდელი იყო. ის ეგონის ბევრ გამორჩეულ ტილოზეა გამოსახული. სურათი 1954 წელს რუდოლფ ლეოპოლდმა შეიძინა და შემდგომში ის ლეოპოლდის მუზეუმის კოლექციის ნაწილი გახდა. 1997–1998 წლებში ნამუშევარი გამოფენილი იყო ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუში. ნახატის შესახებ ინფორმაცია დაიბეჭდა ნიუ-იორკ ტაიმზში, რის შემდეგაც გამოჩნდა ბონდის ჰერსი რომელიც ამტკიცებდა, რომ ნახატი მას ეკუთვნოდა და ის მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტებმა წაართვეს. 2010 წლის ივლისში, ლეოპოლდის მუზეუმი ბონდისთვის 19 მილიონის გადახდას შემდგომში მასზე ყველანაირი უფლების უარყოფის სანაცვლოდ დათანხმდა. Schiele's Portrait of Wally -- a Long Court Case Portrait of Wally ↑ http://www.egonschieleonline.org/works/paintings/work/p234 ↑ Staff. "Austrian museum pays $19 million for Nazi-looted painting" დაარქივებული 2010-07-23 საიტზე Wayback Machine. , Jewish Telegraphic Agency, July 21, 2010. Accessed July 22, 2010. ↑ Row over Egon Schiele work costs Austrian museum $19m. BBC, July 21, 2010.
ეპიდავროსის თეატრი

ეპიდავროსის თეატრი — საბერძნეთის ქალაქ ეპიდავსროსში არსებული თეატრი, რომელიც მედიცინის ღმერთ ასკლეპიოსისადმია მიძღვნილი. აშენებულია სინორტიონის მთის დასავლეთ ნაწილზე, თანამედროვე სახელწოდებით, ლიგურიონის მთაზე. ეპიდავროსის თეატრი აღიარებულია ძველი საბერძნეთის თეატრთაგან საუკეთესოდ როგორც აკუსტიკური, ისე — ესთეტიკური მახასიათებლებით. პავსანიას გადმოცემით, უძველესი თეატრი აშენებული უნდა ყოფილიყო არქიტექტორ პოლიკლეტოს უმცროსის მიერ. პავსანია აქებს თეატრს მისი სიმეტრიისა და მშვენიერების გამო. თეატრი იტევდა 13,000-დან 14,000-მდე მაყურებელს და მასში იმართებოდა ასკლეპიოსისადმი მიძღვნილი მუსიკალური და დრამატული წარმოდგენები. დღეს ძეგლი დიდი რაოდენობით მნახველს იზიდავს როგორც საბერძნეთიდან, ისე — მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან. მასში დღემდე იდგმება ძველი ბერძნული ტრაგედიები. პირველი თანამედროვე წარმოდგენა, რომელიც ამ თეატრში გაიმართა, იყო სოფოკლეს „ელექტრა“, რომელიც 1938 წელს დიმიტრის რონტირისის მიერ დაიდგა. წარმოდგენები შეწყდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, ხოლო სტრუქტურულად გამართული ფესტივალის ფარგლებში ჩატარებული წარმოდგენები განახლდა 1954 წელს. 1955 წლიდან ყოველწლიური ფესტივალის სახე მიიღო და დღემდე, ყოველ ზაფხულს, იმართება წარმოდგენები. თეატრი მუსიკალურ წარმოდგენებს შედარებით იშვიათად მასპინძლობდა. ეპიდავროსის ფესტივალის ფარგლებში არაერთი ბერძენი და საზღვარგარეთელი შემსრულებელი წარსდგა სცენაზე. მათ შორის განსაკუთრებულია მარია კალასის მიერ ეპიდავროსში შესრულებული „ნორმა“ (1960) და „მედეა“ (1961). თეატრის პირველი სისტემატური გათხრები დაიწყო 1881 წლიდან არქეოლოგიური საზოგადოების მიერ, არქეოლოგ პანაის კავადიასის უშუალო მეთვალყურეობის ქვეშ. თეტრის გათხრები რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა, ხოლო საბოლოო საკონსერვაციო და სარესტავრაციო დამუშაოები 2016 წელს დასრულდა. შესრულებული სამუშაოს ფარგლებში სცენის გარდა სრულად აღდგა თეატრი. ↑ Defrasse A. and Lechat H., Epidaure: restauration et description des principaux monuments d u sanctuaire d’Asclépios, Paris, 1895
მოსკოვის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია (ვეშნიაკი)

მოსკოვის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია (რუს. Церковь Успения Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ვეშნიაკის რაიონში. ქვემო ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, ეგვტერი კი - სერგი რადონეჟელის სახელზე. ზედა ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის წმინდა ტაძრის განახლების დღესასწაულის სახელზე, სამხრეთის ეგვტერი - ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, ხოლო ჩრდილოეთის ეგვტერი ელია წინასწარმეტყველის სახელზე ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია მდებარეობს ძველი დასახლების ვეშნიაკის ადგილზე, რომელიც პირველად წყაროებში მოიხსენიება XVI საუკუნეში. ისევე როგორც მეზობელი კუსკოვო, ვეშნიაკოვოც დაკავშირებულია შერემეტიევების გვართან. ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ააგო თევდორე ივანეს ძე შერემეტიევმა 1644-1646 წლებში. ამ პერიოდში შერემეტიევს მნიშვნელოვანი თანამდებობა ეკავა რუსეთის მთავრობაში. ეკლესიას ადგას გუმბათი, ხოლო მოგვიანებით სიმეტრიულად მიაშენეს ეგვტერები. XVII საუკუნეში ეკლესიას მიაშენეს სამრეკლო. თავისი არსებობის 300 წლის განმავლობაში ღვთისმშობლის მიძინებს ეკლესიამ, როგორც ინტერიერში, ასევე ექსტერიერში არაერთხელ განიცადა ცვლილება. შიდა კედლის უკანასკნელი რესტავრაციის პერიოდში აღმოაჩინეს საღებავის ცხრა ფენა. მიძინების ტაძარს გარს აკრავს სამრევლო სასაფლაო, სადაც დაკრძალულები არიან მიმდებარე სოფლების მაცხოვრებლები. 1922 წლის 22 მაისს ბოლშევიკებმა ეკლესიიდან დაიტაცეს საეკლესიო საგანძური, წინამძღვრის ჯვარი და სახარებაც კი. ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი დახურეს დიდი სამამულო ომის დაწყებამდე, 1940 წელს. ომის წლებში ტაძარში განთავსებული იყო სამხედრო საწყობი და სარემონტო სახელოსნო. 1947 წელს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება. სურთულეების მიუხედავად შეძლეს გადაერჩინათ საეკლესიო ფასეულობების ნაწილი, მათ შორის ძველი ხატები. ხატების ნაწილი ძლიერ დაზიანდა სინესტის გამო. სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შემდეგ ზაფხულის ცივი ტაძარი გადააკეთეს ზამთრის თბილ ტაძრად. 2013 წლის ივლისიდან ტაძრის წინამძღვარია როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტი მერკური (ივანოვი). Полная история Успенской церкви დაარქივებული 2009-11-05 საიტზე Wayback Machine. Успенская церковь на russian-church.ru Успенская церковь на sobory.ru Фотографии Успенской церкви на photovao.ru დაარქივებული 2010-02-19 საიტზე Wayback Machine. Сайт храма Информация о храме
მოსკოვის ჯვართამაღლების ტაძარი (ალტუფიევო)

მოსკოვის ჯვართამაღლების ტაძარი (რუს. Храм Воздвижения Креста) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს ალტუფიევის მამულში, მოსკოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ლიანოზოვოს რაიონში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ჯვართამაღლების სახელზე, ეგვტერები კი - მაკარი ჟეტოვოდელის, იონა მოსკოვის მიტროპოლიტისა და წმინდა ტრიფონის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ეკლესიასთან 1991 წლიდან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, ასევე მართლმადიდებლური კულტურის ახალგაზრდული ცენტრი „ჩემი სამშობლო“. პირველი ეკლესია სოფელ ალტუფიევოში, რომელიც მდებარეობს მდინარე სამოტიშკეზე, ცნობილია 1564 წლიდან, 1687 წელს კი უკვე მოიხსენიება ქვის ტაძარი. ახალი ეკლესია ააგეს ი. ველიამინოვის ფინანსებით 1760-1763 წლებში, ადრე აქ არსებული წმინდა მოწამენის პისტის, ელპიდის, აღაპისა და მათი დედის სოფიოს სახელზე აგებული ეკლესიის ადგილზე რომელიც ამ პერიოდისათვის სრულიად მოძველებული იყო. XVIII საუკუნის დასასრულს ეკლესია გადააკეთეს (შიგნით დაამონტაჟეს გლუვი ჭერი, ააშენეს ახალი სამრეკლო). ააშენეს ახალი სარაპეზო. შიდა აღჭურვილობა გუმბათი და ჯვარი თარიღდება XIX საუკუნით. 1812 წლის საფრანგეთ-რუსეთის ომის დროს ეკლესია გაძარცვეს. გაიტაცეს ხატები, სანთლები და ფული. ეკლესია საბჭოთა მმართველობის პერიოდში არ დაუხურავთ და იგი მოქმედი რჩებოდა (1941 წელს მცირე შესვენების გამოკლებით). 1960 წელს სოფელი ალტუფიევო შევიდა მოსკოვის შემადგენლობაში და აქ დაიწყო მასიური საცხოვრებლების მშენებლობა. 1989-1990 წლებში ააგეს ტაძრის ახალი სანათლავის (ბაპტისტერიუმის) შენობა. 1992-1995 წლებში ტაძრის წინამძღვარ იონა კარპუხინის ინიციატივით და მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის ალექსი II-ის კურთხევით გაიმართა ტაძრის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ტაძრის არქიტექტურული მემკვიდრეობის დაცვის თვალსაზრისით. ხელოვნებათმცოდნეების აზრით, ტაძარმა გადაკეთების შედეგად დაკარგა პირვანდელი სახე და შემცირდა მისი ისტორიული ღირებულება. ტაძარი არქიტექტურული თვალსაზრისით მიეკუთვნება XVIII საუკუნის არქიტექტურულ სტილს. წრიული შიდა მოცულობის დიამეტრია 12 მ. ჩრდილოეთით, სამხრეთითა და აღმოსავლეთით სამი აფსიდია. მთავარი დარბაზის ფანჯრები ტიპიურია მოსკოვური ბაროკოსთვის. 1993-1995 წლებში ეკლესიას ახალი სატრაპეზო მიაშენეს, რომელმაც შეცვალა 1986 წელს აგებული მცირე სატრაპეზო. ასევე ააშენეს ახალი სამრეკლო. მათი აშენების შემდეგ ტაძრის მოედანი ორჯერ გაიზარდა. ალტუფიევოს ტბორის მხრიდან ეკლესიას ღობე შემოავლეს, რომელიც გადაწყვეტილია ბაროკოს სტილში. История строительства и реконструкции храма Воздвижения Креста Господня в Алтуфьеве დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Официальный сайт храма Воздвижения Креста Господня в Алтуфьеве Храм Воздвижения Креста Господня в Алтуфьеве на сайте «Храмы России» ↑ http://his.1september.ru/2005/15/28.htm Коробко М. Ю. Алтуфьево. Люди, памятники, дома// История (издательский дом «Первое сентября»). 2005. № 15 ↑ История строительства и реконструкции храма Воздвижения Креста Господня в Алтуфьеве დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ინოსტრანცევის მყინვარი

ინოსტრანცევის მყინვარი (რუს. Ледник Иностранцева) — მყინვარი კუნძულ ახალ მიწაზე, რუსეთში. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულზე. სიგრძე 35 კმ, სიგანე 3 კმ. მყინვარის ბოლო მოქცეულია ბარენცის ზღვის ინოსტრანცევის უბეში. მყინვარს სახელი ეწოდა რუსი გეოლოგის ალექსანდრე ინოსტრანცევის პატივსაცემად 1913 წელს. ↑ Иностранцев Александр Александрович (რუსული)
ვდნხ-ის მთავარი შესასვლელის თაღი

ვდნხ-ის მთავარი შესასვლელის თაღი (რუს. Арка Главного входа на ВДНХ) — მეტროსადგურ ვდნხ-ს მთავარი შესასვლელი, მდებარეობს მშვიდობის პროსპექტის მხარეს. თაღი შენდებოდა 1951-1954 წლებში. მთავარი შესასვლელის თაღი შენდებოდა 1951-1954 წლებში ომის შემდგომი პერიოდის საგამოფენო რეკონსტრუქციის დროს. იგი პრაქტიკულად ტრიუმფალური თაღია, რომელიც სიმბოლურად დაკავშირებულია მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის გამარჯვებასთან. პროექტის ავტორი გახდა რუსი მხატვარი, არქიტექტორი ინოკენტი დმიტირს ძე მელჩაკოვი. მთავარი შესასვლელის თაღი აგებულია ამპირის სტილში. შედგება ექვსი წყვილი კოლონისაგან, რომლებიც ანტაბლემენტით სრულდება და იხსნება პერსპექტიული ვდნხ-ის ცენტრალური ხეივნისაკენ, რომლის მეორე საპირისპირო მხარეს დგას ვდნხ-ის მთავარი საგამოფენო პავილიონი. სვეტები მორთულია ბარელიეფებით რომელზეც გამოსახულია სოფლის მეურნეობის პროფესიების წარმომადგენლები (მოქანდაკე - გიორგი მოტოვილოვი). ცენტრალური სვეტების ფრიზზე გამოსახულია საბჭოთა კავშირის გერბი დროშებით გარშემორტყმული, თაღის სტრუქტურა ბოლოვდება კომპოზიციით „ტრაქტორისტი და კოლმეურნე“ (მოქანდაკე - სერგეი ორლოვი), რომელიც ოქროსფერი ნივთიერებითაა დაფარული. ქანდაკება სიმბოლურად გამოხატავს მრეწველობასა და სოფლის მეურნეობას. მასში გამოსახულ ადამიანებს თავს მაღლა უჭირავთ თავთავების კონა. ქანდაკება ჩამოსხმულია ბეტონისაგან. ქანდაკების ჩათვლით თაღის სიმაღლე შეადგენს 32 მეტრს. ამჟამად მიმდინარეობს თაღის რესტავრაცია, რომლის დასრულებაც იგეგმება 2018 წლის მაისში. მთავარი შესასვლელი თაღი არის ვდნხ-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაგებობა და გახდა გამოფენის სიმბოლო, რომელიც გამოსახულია მის ოფიციალურ ლოგოზე. Зиновьев, А. Н. Ансамбль ВСХВ: Архитектура и строительство. — М., 2014. — 408 с. — ISBN 978-5-9903159-2-1. Нефёдов П., Коробьина И. Путеводитель по ВДНХ. — М.: ABCdesign, 2014. — 240 с. — ISBN 978-5-4330-0033-9. Арка Главного входа на официальном сайте ВДНХ დაარქივებული 2018-04-07 საიტზე Wayback Machine. Площадь перед главным входом ВДНХ на сайте «Живая Москва» დაარქივებული 2016-12-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ Арка Главного входа. ВДНХ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-03-02. ციტირების თარიღი: 2018-02-28. ↑ Арку главного входа ВДНХ отреставрируют к маю 2018 года. Москва 24 (2016-10-17). ციტირების თარიღი: 2018-02-28. ↑ Центральный вход ВДНХ и павильон «Украина» начнут реставрировать в Москве в 2017 году. РИАМО (2017-02-22). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-03-01. ციტირების თარიღი: 2018-02-28. ↑ Анна Волкова. (2014-08-12) У ВДНХ появились фирменный стиль и новая навигация. The Village. ციტირების თარიღი: 2018-02-28.
მოსკოვის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია (ლიშჩიკოვი)

მოსკოვის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანის რაიონში. აგებულია 1696 წელს. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის დღესასწაულის სახელზე. ეგვტერები ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა და იოანე დამასკელის სახელზე. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. კვართის ეკლესია მდებარეობს მდინარე იაუზის მაღალ ნაპირზე, რომელსაც ადრე ლიშჩიკოვის მთა ერქვა. არსებობს მოსაზრება, რომ ამ ადგილზე დასახლება გაჩნდა ჯერ კიდევ X საუკუნეში. XV-XVI საუკუნეების მიჯნაზე ლიშჩიკოვის მთაზე დაარსდა კვართის მონასტერი. 1504 წელს ივანე III-მ კვართის მონასტერი გადასცა თავის შვილს ვასილი III-ს. 1688 წელს ეკლესია მთლიანად დაიწვა. ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობის გადაწყვეტილება მიიღეს არა ძველ ადგილზე, არამედ შემაღლებულ ადგილზე. ტაძრის შენობა მოსკოვის ბაროკოს სტილში ააგეს 1696 წელს. მისი ეგვტერი აკურთხეს იოანე დამასკელის სახელზე. ამჟამად მისი სახელობის ეგვტერი ერთადერთია მოსკოვში. 1773 წელს მაიორ ილია ლიხარევის ფინანსებით ტაძარს მიაშენეს ეგვტერი ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 1803-1805 წლლებში ააგეს სამრეკლო და გააფართოვეს სატრაპეზო. კვართის ეკლესია ძლიერ დაზარალდა 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს. 1914 წელს იგი აღადგინეს. 1895 წელს ეკლესია ნაწილობრივ გადააკეთეს არქიტექტორ ნიკოლაი როზოვის პროექტის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა პერიოდში კვართის ეკლესია არ დახურულა, შენობიდან დაიტაცეს ძვირფასეულობა. 1930-იან წლებში მეზობელი დახურული ეკლესიებიდან აქ გადაიტანეს ძვირფასი ხატები. საინტერესო ისტორიაა დაკავშირებული მის დახურვასთან. ტაძრის დახურვა გადაწყვიტეს 1941 წლის 22 ივნისს, სწორედ ამ დღეს დაიწყო დიდი სამამულო ომი. ომის დროს ამ ტაძარში გროვდებოდა არმიისათვის შემოწირულობა. კვართის ეკლესიამ მიიღო კიდეც მადლობის წერილი, რომელსაც ხელს აწერდა თვით იოსებ სტალინი. 1999 წლის 3 აგვისტოს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქ ალექსი II-ის ლოცვა-კურთხევით ტაძარში გადაასვენეს რომან მედვედი. Официальный сайт храм Покрова Пресвятой Богородицы на Лыщиковой горе История Покровского храма на pravoslavie.ru История Покровского храма ЖУРНАЛ МОСКОВСКОЙ ПАТРИАРХИИ[მკვდარი ბმული] Покровский храм на patriarchia.ru დაარქივებული 2016-10-16 საიტზე Wayback Machine. История Таганского холма Русское Воскресение დაარქივებული 2021-01-24 საიტზე Wayback Machine. Покровский храм на russian-church.ru Покровский храм на sobory.ru ↑ Памятники архитектуры Москвы. Земляной город. — М.: Искусство, 1989. — С. 290. ↑ История Таганского холма Русское Воскресение. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-24. ციტირების თარიღი: 2018-04-11. ↑ История Покровского храма на pravoslavie.ru ↑ История Покровского храма ЖУРНАЛ МОСКОВСКОЙ ПАТРИАРХИИ[მკვდარი ბმული] ↑ Прогулки по Москве — Николоямская улица. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-23. ციტირების თარიღი: 2018-04-11.
დარალი

დარალი (აზერ. Dərəli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
დიუმანი

დიუმანი (აზერ. Dyuman) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. დიუმანი GEOnet სახელების სერვერზე
ჯაფარქულიიშაგი

ჯაფარქულიიშაგი (აზერ. Dzhafarkuluushagy) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. ჯაფარქულიიშაგი GEOnet სახელების სერვერზე