14 იანვარი

14 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-14 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 351 დღე (ნაკიან წელში - 352). 27 : რომში გამოცხადდა რესპუბლიკის აღდგენა. 1301 : ანდრე III-ის გარდაცვალებით დასრულდა არპადთა დინასტიის მმართველობის ხანა უნგრეთში. 1514 : ესპანეთმა კუბის ანექსია მოახდინა. 1690 : ნიურნბერგში (გერმანია) შექმნეს პირველი კლარნეტი. 1784 : ამერიკის რევოლუცია: აშშ-მა ინგლისთან სამშვიდობო ხელშეკრულების რატიფიცირება მოახდინა. 1814 : კიელის ხელშეკრულება: დანიის მეფე ფრედერიკ VI-მ ნორვეგია შვედეთს დაუთმო პომერანიის სანაცვლოდ. 1900 : ჯაკომო პუჩინის ოპერა „ტოსკას“ პრემიერა გაიმართა რომში. 1943 : მეორე მსოფლიო ომი : ფრანკლინ რუზველტი და უინსტონ ჩერჩილი იწყებენ კასაბლანკას კონფერენციას ომის შემდეგი ფაზის განსახილველად. 1950 : მარშალი ტიტო იუგოსლავიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1955 : მერილინ მონრომ ჯო დიმაჯიოსთან იქორწინა. 1985 : მარტინა ნავრატილოვამ მეასედ გაიმარჯვა ჩოგბურთის ტურნირზე. 1994 : აშშ-ის პრეზიდენტი ბილ კლინტონი და რუსეთის პრეზიდენტი ბორის ელცინი კრემლის შეთანხმებას აწერენ ხელს. 1996 : ჟორჟი სამპაიო პორტუგალიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1998 : მეცნიერებმა დალასში (ტეხასი) აღმოაჩინეს ენზიმი, რომელიც სიბერესა და ბოჭკოების კვდომის პროცესს ანელებს (აპოპტოზი) 2004 : საქართველოს ეროვნული დროშა, ე. წ. „ხუთჯვრიანი დროშა“ აღდგენილ იქნა 500 წლის შემდეგ. 2005 : კოსმოსური ზონდი „ჰიუგენსი“ სატურნზე დაეშვა. 2007 : ნასას მესენჯერმა პლანეტა მერკურის ჩაუფრინა, პირველად ბოლო ოცდაცამეტი წლის მანძილზე. 2009 : ჩინეთი უსწრებს გერმანიას და მსოფლიოს მესამე უდიდესი ქვეყანა ხდება, 2007 წლის გადამოწმებული მშპ მონაცემების მიხედვით. 2011 : 500-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა წყალდიდობისა და მეწყერის შედეგად ბრაზილიის შტატ რიო-დე-ჟანეიროში. საერთო სახალხო მღელვარების ფონზე პრეზიდენტმა ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალიმ ტუნისი დატოვა, მოვალეობის შემსრულებელი დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე ფუად მებაზაა გახდა. 2012 : საქართველოს ისტორიაში პირველად აღინიშნა სახელმწიფო დროშის დღე. 2015 : იტალიის პრეზიდენტი ჯორჯო ნაპოლიტანო ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გადადგა. პოპულარული შოკოლადის პასტა „ნუტელას“ შემქმნელი იტალიელი ბიზნესმენი მიკელე ფერერო 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა. 2024 : დანიის დედოფალი მარგრეტე II გადადგა და მისი შემცვლელი ფრედერიკ X გახდა. ძვ. წ. 83 : მარკუს ანტონიუსი — ძველი რომის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე ძვ. წ. 38 : ნერონ კლავდიუს დრუზუსი — ძველი რომის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. 771  : კონსტანტინე VI — ბიზანტიის იმპერატორი 780–797 წლებში. 1131 : ვალდემარ I დიდი — დანიის მეფე 1551 : აბუ ლ-ფაზლი — ინდოელი მემატიანე და ფილოსოფოსი. 1767 : მარია ტერეზია ავსტრიელი — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი 1827 : პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკი — რუსი გეოგრაფი 1840 : ილარიონ დასა — ბოლივიელი პოლიტიკოსი 1841 : ბერტა მორიზო — ფრანგული იმპრესიონიზმის წარმომადგენელი. 1861 : მეჰმედ VI — ოსმალეთის იმპერიის 36-ე და ბოლო სულთანი 1868 : ნოე ჟორდანია — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. 1871 : გიორგი გოთუა — ქართველი გენერალი 1883 : ნინა რიჩი — ფრანგული სამოდელო სახლის, Nina Ricci-ის დამფუძნებელი. 1888 : ვასილ ვარაზი — ქართველი ბიოქიმიკოსი და პათოლოგფიზიოლოგი. 1890 : ართურ ჰოლმზი — ბრიტანელი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 1897 : ჰასო ფონ მანტოიფელი — გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე 1901 : ხათუნა ჭიჭინაძე — ქართველი მსახიობი 1903 : ნინო ზაალიშვილი — ქართველი მხატვარი. 1905 : კონსტანტინე გოგიშვილი — ქართველი გეოგრაფი 1911 : ზაჰიდ ხალილოვი — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. 1916 : ალექსანდრე ბიბილაშვილი — საბჭოთა კავშირის გმირი 1917 : ლადო ასათიანი — ქართველი პოეტი. 1924 : გივი ჭანუყვაძე — ქართველი ეკონომისტი 1925 : იუკიო მისიმა — იაპონელი მწერალი, პოეტი და დრამატურგი. 1926 : ოთარ ბაკურაძე — ქართველი ფილოსოფოსი. 1927 : კარლო ბაკურაძე — ქართველი მხატვარ-რესტავრატორი. 1941 : ფეი დანაუეი — ამერიკელი მსახიობი. 1941 : მილან კუჩანი — სლოვენი პოლიტიკოსი 1949 : ლოურენს კესდენი — ამერიკელი სცენარისტი 1954 : ივანე იანტბელიძე — ქართველი მსახიობი 1965 : შამილ ბასაევი — ჩეჩენი საველე მეთაური და პოლიტიკური მოღვაწე. 1965 : სლავა ფეტელავა — ქართველი ეკონომისტი, იურისტი. 1966 : მარკო ჰიეტალა — ფინელი ბას გიტარისტი, მომღერალი და კომპოზიტორი. 1969 : დეივ გროლი — ამერიკელი როკ-მუსიკოსი 1970 : ალექს გარსია — ვეტერანი ესპანელი ფეხბურთელი 1976 : ნოდარ ახალკაცი — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი (2005 –2009) 1980 : თამარ შავგულიძე — ქართველი რეჟისორი. 1982 : ვიქტორ ვალდესი — ესპანელი ფეხბურთელი 1986 : იოან კაბაი — ფრანგი ფეხბურთელი 1987 : ნოდარ მაჭავარიანი — ქართველი ფეხბურთელი 1993 : დამლა ჯოლბაი — თურქი მსახიობი. 1994 : Kai (მომღერალი) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი 1996 : ნიკოლოზ აშბა — ქართველი ფეხბურთელი 1998 : გელა აფრასიძე — ქართველი მორაგბე. 1742 : ჰალეი, ედმუნდ — ინგლისელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1815 : არდაზიანი,ლავრენტი — ქართველი მწერალი და პუბლიცისტი. 1898 : კეროლი, ლუის — ინგლისელი მწერალი. 1901 : ერმიტი, შარლ — ფრანგი მათემატიკოსი. 1905 : აბე, ერნსტ — გერმანელი ფიზიკოს-ოპტიკოსი. 1944 : ბერუაშვილი, გიორგი — საბჭოთა კავშირის გმირი. 1966 : კოროლიოვი, სერგეი — საბჭოთა მეცნიერი. 1978 : გედელი, კურტ — ავსტრიელი მათემატიკოსი. 2016 : ჩიტი, ფრანკო — იტალიელი მსახიობი 2016 : ალან რიკმანი — ინგლისელი კინოსა და თეატრის მსახიობი (დ. 1946) 2019 : პაველ ადამოვიჩი — გდანსკის მერი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: წინადაცვეთა უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი ბასილი კესარიელი ბასილი ანკვირელი წმინდა თეოდოტი გრიგოლ ნაზიანზელი ღირსი თეოდოსი წმინდა ემილია აგრეთვე: „The Beatles-ის“ საერთაშორისო დღე ქართული თეატრის დღე (1850) საქართველოს სახელმწიფო დროშის დღე (2004) ძველით ახალი წელი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 14 იანვარი სხვა თვეები: