laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
432

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 432 432 (ოთხას ოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 432. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 432. 27 ივლისი: ცელესტინ I — რომის პაპი (დ. უცნობია)
გერმანიის კოლონიები

გერმანიის კოლონიები — კოლონიზაციის შედეგად გერმანიის იმპერიას დაქვემდებარებული ტერიტორიები. გერმანიამ ფაქტობრივად კოლონიზაცია მხოლოდ XIX საუკუნეში დაიწყო. მიუხედავად იმისა, რომ სხვა ევროპულმა იმპერიებმა ჯერ კიდევ XV საუკუნიდან დაიწყეს ზღვის იქითა მიწების კოლონიებად გადაქცევა და მათში ვაჭრობის განვითარება, გერმანიის იმპერიამ სხვადასხვა მიზეზების გამო საგარეო პოლიტიკა ძირითადად ცენტრალურ ეროპაზე დაამყარა და არა კოლონიზაციაზე. გერმანული სახელმწიფოებიდან მხოლოდ ბრანდენბურგ-პრუსია ცდილობდა XVII საუკუნეში კოლონიური პოლიტიკისა და ვაჭრობის დაწყებას. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულისთვის გერმანიას მხოლოდ მცირე რაოდენობით კოლონიები ეკუთვნოდა მსოფლიოში. ზღვის იქით გადასახლებული გერმანული მოსახლეობა აარსებდა დასახლებებს, რომლებსაც ასევე გერმანულ კოლონიებს უწოდებდნენ. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ვერსალის ხელშეკრულებით დადგინდა, რომ გერმანიის ყველა კოლონია გადაეცემოდა ომში გამარჯვებულ სახელმწიფოებს. Sebastian Conrad: Deutsche Kolonialgeschichte. Beck, München 2008, ISBN 978-3-406-56248-8. Karlheinz Graudenz; Hanns-Michael Schindler: Die deutschen Kolonien. Weltbildverlag, Augsburg 1994, ISBN 3-89350-701-9. Birthe Kundrus (Hrsg.): Phantasiereiche. Zur Kulturgeschichte des deutschen Kolonialismus. Campus, Frankfurt a. M. 2003, ISBN 978-3-593-37232-7. Lora Wildenthal: German women for Empire, 1884–1945. Duke University, Durham (N.C.) 2001, ISBN 978-0822328193. გერმანული კოლონიზაცია, ფოტოგალერეა ფრანკფურტის უნივერსიტეტში დაარქივებული 2021-10-10 საიტზე Wayback Machine. ჰაინრიხ შნეე, გერმანული კოლონიური ლექსიკონი, ლაიფციგი, 1920 დაარქივებული 2008-12-09 საიტზე Wayback Machine. გერმანის კოლონიური ისტორია გერმანიის ისტორიული მუზეუმი, გერმანული კოლონიების სტატისტიკური მონაცემები
433

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 433 433 (ოთხას ოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-3 წელი. პეტრონიუს მაქსიმუსი დასავლეთ რომის იმპერიის კონსულად დაინიშნა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 433. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 433.
ლაზიკა (ქვეითთა საბრძოლო მანქანა)

ლაზიკა — ქართული წარმოების მუხლუხიანი მსუბუქი ქვეითთა საბრძოლო მანქანა, განკუთვნილი მექანიზირებული ათეულის უშუალოდ ფრონტის წინა ხაზამდე უსაფრთხოდ გადასაყვანად და მათი საცეცხლე მხარდაჭერისთვის. საჩვენებელი გამოცდა შედგა 2012 წლის 25 თებერვალს, ვაზიანის სამხედრო პოლიგონზე, რომელშიც პირადად მიიღო მონაწილეობა საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა. ჯავშანი კომბინირებული ტიპისაა და წინა პროექციიდან უზრუნველყოფს 14,5 მმ კალიბრის ჯავშანგამტარი ტყვიებისგან დაცვას. ფსკერის ნაღმსაწინააღმდეგო დაცვა STANAG-ის IV დონისაა და 10 კილოგრამი ტროტილის ექვივალდენტ აფეთქებაზეა გათვლილი. მოდულური კონსტრუქცია საშუალებას იძლევა ბორტებზე დამონტაჟდეს დამატებითი საჯავშნე ელემენტებიც. მანქანას გააჩნია სტანდარტული ქსმ-ის კონსტრუქცია, მის წინა მარჯვენა ნაწილში განთავსებულია ძრავის ნაკვეთური, მის მარცხნივ მძღოლ-მექანიკოსი. უკანა ნაწილი მთლიანად სადესანტო ნაკვეთურს უკავია. პირადი შემადგენლობის მანქანიდან სწრაფი დესანტირებისთვის კი დაყენებულია გასაშლელი რამპა, რომელშიც დამატებით ამოჭრილია პატარა კარი. სავალი ნაწილი მუხლუხიანია, გააჩნია ტორსიონალური დაკიდების სისტემა და ხუთი წყვილი საყრდენი ბორბალი. მუხლუხოებზე გზის საფარის დასაცავად დაყენებულია რეზინის დამცავი ბუნიკები. კორპუსის წინა და უკანა ნაწილში დამონტაჟებულია დღეღამური ხედვის კამერები, საიდანაც მიღებული გამოსახულება მძღოლ-მექანიკოსის სამუშაო ადგილზე დამონტაჟებულ მონიტორებზე გამოდის. მანქანაზე შეიარაღების სახით დამონტაჟებულია დისტანციური მართვის საბრძოლო მოდული 23 მმ კალიბრის 2A14 ტიპის ავტომატური ქვემეხით და მასთან შეწყვილებული 7,62 მმ კალიბრის ПКТ-ს ტიპის სატანკო ტყვიამფრქვევით. სამიზნის აღმოსაჩენად და იდენტიფიცირებისთვის მოდულზე დამონტაჟებულია დღეღამური ხედვის ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობები, ცეცხლის მართვის სისტემა კი განთავსებულია სადესანტო ნაკვეთურში, მძღოლ-მექანიკოსის უკან. წინა ნაწილში დამატებით დაყენებულია 8 ერთეული საკვამლე მორტირა. დიდგორი 1 დიდგორი 2 დიდგორი 3 რს-122 ქვეითთა საბრძოლო მანქანა „ლაზიკა“ - „დელტას“ ოფიციალური ვებ-გვერდი თავდაცვის სამინისტრო : ქსმ "ლაზიკა"; ლაზიკა, ქვეითთა საბრძოლო მანქანა, სამხედრო ანალიტიკური ვებ გვერდი www.geo-army.ge; იქმნა "ლაზიკა", რადიო თავისუფლება; „ლაზიკას“ პრეზენტაცია დაარქივებული 2012-05-17 საიტზე Wayback Machine. გაზეთი „კვირის პალიტრა“; საბრძოლო მანქანა "ლაზიკას" პრეზენტაცია [მკვდარი ბმული] myinternet.ge საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკურ ცენტრი დელტა დაარქივებული 2016-03-07 საიტზე Wayback Machine. , ფოტო რეპორტაჟი (2012). ვებ პორტალი [[https://web.archive.org/web/20140516222643/http://armada.ge/ დაარქივებული 2014-05-16 საიტზე Wayback Machine. armada.ge]; Lazika - Infantry fighting vehicle დაარქივებული 2014-03-31 საიტზე Wayback Machine. , განყოფილება - Armored Vehicles, პორტალი www.military-today.com, Everything About Modern Warfare.
ლაზიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ლაზიკა შეიძლება აღნიშნავდეს: ლაზიკა — იგივე ეგრისი, ისტორიული სამეფო დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე. ლაზიკა — ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში. ლაზიკა — გეგმარებითი ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. ლაზიკა — ქართული საბრძოლო მანქანა, ჯავშანტრანსპორტიორი.
434

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 434 434 (ოთხას ოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-4 წელი. ატილა და მისი ძმა ბლედა ჰუნების ბელადები გახდნენ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 434. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 434. არჩილ I — ქართლის მეფე დაოშენი — ჩინელი ბუდისტი მეცნიერი
435

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 435 435 (ოთხას ოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-5 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 435. ზენონი — ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 491) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 435. აღათონ მეგვიპტელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
გერმანული მარკა

გერმანული მარკა (გერმ. Deutsche Mark, შემოკლებით DM, ოფიციალური კოდი DEM) — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ოფიციალური ვალუტა 1948 წლიდან 2001 წლამდე, ასევე ოფიციალური ვალუტა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დასავლეთის საოკუპაციო ზონასა (ტრიზონია) და ბერლინის დასავლეთ სექტორში. გერმანული მარკა 1948 წლის 21 ივლისს ტრიზონიაში, სამი დღის შემდეგ კი დასავლეთ ბერლინში სავალუტო რეფორმის საფუძველზე ოფიციალურად იქნა აღიარებული ერთადერთ კანონიერ ვალუტად ამ ტერიტორიებზე და ჩაანაცვლა მანამდე მოქმედი რაიხსმარკა. მარკა ოფიციალურ ვალუტად დარჩა 1949 წლის 23 მაისს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დაარსების შემდეგაც. 1990 წლის 1 ივლისს გერმანულმა მარკამ შეცვალა ასევე გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მანამდე მოქმედი გდრ-ის მარკა და საერთოგერმანულ ვალუტად იქცა გაერთიანებულ გერმანიაში. 2002 წლის 1 იანვრიდან გერმანიაში ოფიციალურ ვალუტად შემოღებული იქნა ევრო, რითაც გაუქმდა გერმანული მარკა. Erik Hahn, Marcus Reif: Sie lebt noch, stirbt nicht – Die D-Mark ist noch immer als Gegenleistung geeignet. JURA 2008, გვ. 569–573. Jens Peter Paul: Zwangsumtausch. Wie Kohl und Lafontaine die D-Mark abschafften, Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main 2010, ISBN 978-3-631-57658-8. Helmut Kahnt et al.: Die Geschichte der Deutschen Mark in Ost und West. Gietl, Regenstauf 2003, ISBN 3-924861-68-4. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გერმანული მარკა“ ვიკისაწყობში. გერმანული მარკის ყველა ბანკნოტი და მონეტა დაარქივებული 2011-05-21 საიტზე Wayback Machine. გერმანიის ვალუტის ისტორია გერმანული მარკის მონეტების სრული კატალოგი დაარქივებული 2009-02-01 საიტზე Wayback Machine. გერმანიის მარკის მუზეუმი
436

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 436 436 (ოთხას ოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-6 წელი. აეციუსმა, ჰუნების დახმარებით რომელსაც სათავეში ედგა ატილა დასცა ბურგუნდიელების სამეფო და მოკლა მეფე გუნდაჰარი. თეოდორიხ I-მა ალყაში მოაქცია ქალაქი ნარბონი, ვესტგუთებმა მიაღწიეს ხმელთაშუა ზღვას და გაიხსნეს გზა პირენეებისკენ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 436. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 436. გუნდაჰარი — ბურგუნდების მეფე. ჩუ ლინგიუანი — ცზინის დინასტიის უკანასკნელი იმპერატორი. ტან დაოი — ლიუ სუნის დინასტიის გენერალი.
437

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 437 437 (ოთხას ოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-7 წელი. დასავლეთ რომის იმპერატორი ვალენტინიანე III დაქორწინდა ლიცინია ევდოქიაზე, მისი ბიძაშვილი თეოდოსე II-ის (აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი კონსტანტინოპოლში) ქალიშვილზე, რითაც გაერთიადნა თეოდოსეს დინასტიის ორი შტო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 437. ხილდერიკ I — ფრანკთა მეფე (გ. 482) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 437.
438

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 438 438 (ოთხას ოცდათვრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-8 წელი. ბიზანტიის იმპერატორმა თეოდოსიუს II-მ გამოსცა თეოდოსიუსის კოდექსი. ბაჰრამ V-ის გარდაცვალების შემდეგ მისი შვილი იეზდიგერდ II სასანიანთა შაჰი გახდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 438. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 438. ბაჰრამ V — სასანიდური ირანის შაჰინშაჰი (დ. 400)
439

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 439 439 (ოთხას ოცდაცხრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-9 წელი. სპარსეთში გამეფდა იეზდიგერდ II კართაგენის აღება ვანდალების მიერ მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 439. საბა განწმენდილი — V–VI საუკუნეებში მოღვაწე წმინდანად წოდებული ქრისტიანი მეუდაბნოე მამა, განდეგილი, მართლმადიდებლური ლავრებისა და მონასტრების დამაარსებელი. (გ. 532) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 439.
440

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 440 440 (ოთხას ორმოცი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-4 დეკადის მე-10 წელი. რომის პაპი გახდა ლეო I. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 440. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 440. 17 თებერვალი: მესროპ მაშტოცი — სომეხი სწავლული, სომხური ანბანის შემქმნელი (დ. 361) 19 აგვისტო: სიქსტუს III — რომის პაპი (დ. უცნობია)
441

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 441 441 (ოთხას ორმოცდაერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-5 დეკადის 1-ლი წელი. ატილამ გადალახა დუნაი და რამდენიმე ქალაქის აღების შემდეგ კონსტანტინოპოლს დაემუქრა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 441. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 441.
442

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 442 442 (ოთხას ორმოცდაორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-5 დეკადის მე-2 წელი. რომის იმპერატორი ვალენტინიანე III ზავს დებს გაიზერიხთან და აღიარებს ვანდალთა სამეფოს,აძლევს მათ აფრიკის მიწებს და სანაცვლოდ გაიზერიხი უბრუნებს სიცილიას და მავრეტანიას. ვალენტინიანე III-ს ქალიშვილი ეუდოკია ქორწინდება გაიზერიხის ვაჟ ჰუნერიკზე,თუმცა ჰუნერიკს უკვე ჰყავს ცოლად თეოდორიხ I-ის ქალიშვილი და მისი მოცილების მიზნით გაიზერიხი ყურებს და ცხვირს აჭრის მას და უგზავნის თეოროხის ტულუზაში. ირლანდიელი ტირონის მეფე ეოგან მაკ ნეილი აარსებს სამეფოს და ხდება პირველი კათოლიკე ირლანდიელი მეფე,მას ნათლავს წმინდა პატრიკი მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 442. ისიდორე მილეთელი,ბიზანტიელი არქიტექტორი და მათემატიკოსი. პლასიდია,რომის იმპერატორ ვალენტინიანე III-ს ქალიშვილი. (არაზუსტი თარიღი) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 442.
სანჩო I

სანჩო I მსუქანი (ესპ. Sancho I El Gordo; გ. 966) — ლეონის მეფე 956–958 და 960-966 წლებში. რამირო II-ისა და მისი მეორე ცოლის ურაკა სანჩეს ნავარელის შვილი. პერესების დინასტიის წარმომადგენელი. ლეონის მეფეთა სია Реконкиста. Короли Леона დაარქივებული 2012-03-02 საიტზე Wayback Machine. Реконкиста. Хронология. X в. დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine. Asturias & Leon, kings Sancho I. der Dicke ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.bloknot.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-02. ციტირების თარიღი: 2012-01-08.
ტრიზონია

ტრიზონია (გერმ. Trizone) — მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ამ სახელით მოიხსენიებოდა ქვეყნის ის ნაწილი, რომელიც სამი დასავლური საოკუპაციო ზონის გაერთიანებით შეიქმნა. ომში გამარჯვებული მოკავშირეები 1948 წელს ლონდონში შეთანხმდნენ, რომ გერმანიაში თავიანთი, ბრიტანული, ფრანგული და ამერიკული საოკუპაციო ზონები ტრიზონიის სახელით გაეერთიანებინათ. ტრიზონია, როგორც არაოფიციალური ეკონომიკური გაერთიანება, იყო მარშალის გეგმის სახელით ცნობილი ევროპის რეკონსტრუქციის პროგრამის შემადგენელი ნაწილი. ტრიზონიის ბაზაზე 1949 წელს დაარსდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა (დასავლეთი გერმანია). მოკავშირეთა ოკუპაცია: ბიზონია/ტრიზონია
ორდონიო IV (ლეონი)

ორდონიო IV ბოროტი (ესპ. Ordoño IV El Malo; დ. 926 — გ. 962, კორდობა) — ლეონის მეფე 958–960 წლებში. ალფონსო IV-ის და ონეკა სანჩეს ნავარელის შვილი. პერესების დინასტიის წარმომადგენელი. ლეონის მეფეთა სია Реконкиста. Короли Леона. დაარქივებული 2012-03-02 საიტზე Wayback Machine. Реконкиста. Хронология. X в. დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine. Asturias & Leon, kings Ordogno IV. der Böse ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.bloknot.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-02. ციტირების თარიღი: 2011-09-28.
443

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 443 443 (ოთხას ორმოცდასამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-5 დეკადის მე-3 წელი. ვანდალებმა აფრიკაში ბიზანტიის იმპერატორი მარკიანე დაატყვევეს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 443. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 443.
რამირო III (ლეონი)

რამირო III (ესპ. Ramiro III; დ. დაახლ. 961 — გ. 26 ივნისი, 984) — ლეონის მეფე 966–986 წლებში. სანჩო I-ის შვილი და მემკვიდრე. პერესების დინასტიის წარმომადგენელი. ლეონის მეფეთა სია ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.bloknot.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 2012-01-07.
ბუშმენები

ბუშმენები — ბუშმენები, რომლებსაც სანის ტომსაც ეძახიან, სამხრეთ აფრიკაში მცხოვრებ ხალხთა ჯგუფია. მათი უმეტესობა კალაჰარის უდაბნოს მახლობლად, ბოტსვანასა და ნამიბიაში ბინადრობს. სანის ტომის წევრთაგან ზოგი ფერმებში მუშაობს, სხვები კი მომთაბარეობენ. ბუშმენთა საერთო რაოდენობა დაახლოებით 80 000 კაცს შეადგენს. მომთაბარეები 25–30 კაციან ჯგუფებად ცხოვრობენ და ნადირობითა და შემგროვებლობით ირჩენენ თავს. მათ იციან, როგორ გაიტანონ თავი უდაბნოს მკაცრ პირობებში და შეუძლიათ ისეთ ადგილებში მოიპოვონ საჭმელ–სასმელი, სადაც თითქოს არაფერია ქვიშისა და ბუჩქნარის გარდა. ბუშმენები მშვილდითა და მოწამლული ისრებით ხოცავენ ნადირებს. ვაჟებს მონადირეებად წვრთნიან. ყმაწვილი ცოლს ვერ მოიყვანს, ვიდრე დიდ ცხოველს არ მოინადირებს. ჯგუფის სხვა წევრები, ფესვებს, კენკრას, თხილსა და სხვადასხვა მცენარეების თესლს აგროვებენ. სასმელ–საჭმელის მოსაპოვად ჯფუფს ხშირად სჭირდება საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა. ჩვილებს ზურგზე მოკიდებული ტომრებით დაატარებენ, წყალს კი — სირაქლემას კვერცხის ნაჭუჭით. მათი ავლადიდება მსუბუქია და ადვილად გადასატანი. ზოგჯერ ნახევარწრის ფორმის დავშესაფარს აგებენ ტოტებისა და ბალახისაგან და მასში კვირების განმავლობაში ცხოვრობენ. ღამღამობით ხშირად უსმენენ მოხუცთა მიერ მონათხრობ ამბებს. ბუშმენები, ალბათ, სამხრეთ აფრიკის პირველი ბინადრები იყვნენ და შესაძლოა 20 000 წელზე მეტია იქ ცხოვრობენ. ნაპოვნია მათი წინაპრების კლდის მხატვრობა, რომელიც რამდენიმე ათასი წლის წინანდელია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 593.
ბუნების დაცვა

ბუნების დაცვა — გარემოს დაცვის პრაქტიკა, ინდივიდუალურ, ორგანიზაციულ და სამთავრობო დონეზე, ბუნებრივი გარემოს და ადამიანებისთვის საკეთილდღეოდ. ადამიანი უფრო და უფრო მეტ ტერიტორიას ითვისებს, რათა სახლები, ქარხნები და ფერმერები ააშენოს, ამიტომ დანარჩენ ცოცხალ არსებებს უფრო და უფრო ნაკლები საცხოვრებელი ადგილი რჩებათ. კონსერვაცია ღონისძიებათა ერთობლიობაა, რომლის მიზანია იშვიათი ცხოველები და მცენარეები არ გადაშენდნენ, ხოლო ბუნების გავრცელებული სახეობები — არ გაიშვიათდნენ. კონსერვაცია ამ ცხოველთა და მცენარეთა საცხოვრისის შენარჩუნებასაც გულისხმობს. წინათ ზოგიერთი ცხოველი იმის გამო გადაშენდა, რომ გარემოში მომხდარ ბუნებრივ ცვლილებებს ვერ შეეგუვნენ. დინოზავრები, სავარაუდოდ, ვეებერთელა მეტეორიტის ჩამოვარდნის შედეგად გადაშენდნენ. მეტეორის დედამიწასთან დაჯახებისას წარმოქმნილი მტვრის უზარმაზარი ღრუბელი მთელ ატმოსფეროში გაიშალა, რაც ხელს უშლიდა მზის სხივების შემოღწევას. დაიწყო გამყინვარება, რომელსაც დინოზავრებმა ვერ გაუძლეს. კუნძულ მავრიკის ბინადარი დოდო ზანტი ფრინველი იყო, რომელიც ვერ ფრენდა. როდესაც ადამიანები ამ კუნძულზე ჩავიდნენ, აღმოაჩინეს, რომ დრონტი მოსანადირებლად იოლი იყო და ამავდროულად გემრიელი ხორციც ჰქონდა. საუკუნეც არ გასულა, რომ დრონტები პირწმინდად ამოწყვიტეს. ბევრი სხვა ცხოველი ან გადამეტებული ნადირობის შედეგად ამოწყდა ან საცხოვრისის განადგურების გამო. დღეს ბევრ ცოცხალ არსებას ემუქრება გადაშენების საფრთხე. სულ ცოტა, 1000 სხვადასხვა სახეობის ფრიველი და ძუძუმწოვარი ძალზე გაიშვიათდა, ხოლო გაქრობის პირას მყოფ მწერებისა და მცენარეების რიცხვს მოთვლა შეუძლებელია. ამის ყველაზე ცნობილი მაგალითია ჩინეთის მობინადრე გიგანტური პანდა. ბუნებაში ათასზე ნაკლები პანდაღა დარჩა, რადგან მათი საცხოვრისი — ბამბუკის ტყეები — გაანადგურეს და სასოფლო სამეურენო სავარგულები შექმნეს. მარტორქის რამდენიმე სახეობა საფრთხეშია, რადგან მათზე რქების გამო ნადირობენ, ხოლო ვეფხვებს ტყავის მოსაპოვებლად ხოცავენ. აშშ-ის სიმბოლო — თეთრთავა არწივი და კუნძულ მავრიკის ბინადარი — კირკიტაც იმ იშვიათ ფრინველთა რიცხვშია, რომელთაც დაცვა სჭირდება. მავრიკი ის კუნძულია, სადაც ოდესღაც დრონტი ბინადრობდა. ბუნების დამცველთა საქმიანობის წყალობით, ამ ცხოველთა რიცხვმა შედარებით იმატა, მაგრამ მათ გადარჩენას კვლავ დიდი ძალისხმევა სჭირდება. ზღვაში მდებარე მარჯნის რიფები თითქმის ისეთივე მდიდარია ცოცხალი ბუნებით, როგორც ტროპიკული ტყეები, მაგრამ მათი მეათედი თუ იქნება კარგ მდგომარეობაში. დანარჩენი ძალზედ დააზიანა ქიმიური მრწველობის ნარჩენებმა, მდინარეებიდან ჩატანილმა ნაგავმა, მრავალრიცხოვანმა ტურისტებმა და მარჯნის მოპოვებამ. 1970 წლიდან მოყოლებული, ადმიანებმა გაიაზრეს, რამხელა ზიანს აყენებს მათი საქმიანობა მცენარეებს, ცხოველებსა და მათ საცხოვრისს და გარკვეული ნაბიჯები გადადგეს ვითარების გამოსასწორებლად. საქველმოქმედო ორგანიზაციები, მაგალითად, ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდი (WWF) უზარმაზარ თანხებს ხარჯავს იშვიათი ცხოველების, მცენარეებისა და მათი საცხოვრისის დასაცავად. მთავრობებმა ცხოველთა საწინააღმდეგო კანონები მიიღეს და ნაკრძალებსა და ეროვნულ პარკებს ქმნიან, რათა თავ–თავიანთი ქვეყნის ბუნება გადაარჩინონ. ტროპიკული ტყეები და ოკეანეები დიდ როლს თამაშობს ქარხნებისა და ელექტროსადგურების გამონაბოლქვი აირების შთანთქმაში. ეს ის აირებია, რომელთა დაგროვებაც გლობალურ დათბობას იწვევს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 569.
444

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 444 444 (ოთხას ორმოცდაოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-5 დეკადის მე-4 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 444. სეინეი — იაპონიის იმპერატორი (გ. 484) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 444. კირილე I — ალექსანდრიის პატრიარქი.
სანჩო II

სანჩო II ძლიერი (ესპ. Sancho II; დ. დაახლ. 1036 - 7 ოქტომბერი, 1072, სამორა) — კასტილიის (1065 - 1072), გალისიის (1071-1072) და ლეონის (1072) მეფე. ფერდინანდ I-ს და სტანცია ლეონელის ვაჟი. ხიმენესების დინასტიის წარმოამდგენელი. ლეონის მეფეთა სია გალისიის მეფეთა სია კასტილიის მეფეთა სია Кастилия. Реконкиста. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-16. ციტირების თარიღი: 2011-09-18. CASTILE & LEON, counts & kings: SANCHO de Castilla y León. Foundation for Medieval Genealogy. ციტირების თარიღი: 2011-09-18. Санчо II. Все монархии мира. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-29. ციტირების თარიღი: 2011-09-18. Рамон Менендес Пидаль. Сид Кампеадор. Глава I. Сид при кастильском дворе. Сид закладывает основы гегемонии Кастилии. Литература средних веков и возрождения. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-14. ციტირების თარიღი: 2011-09-18. ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.bloknot.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 2011-09-28.
Kinect Adventures

„Kinect Adventures“ — სათავგადასავლო და სპორტული ვიდეო თამაში Xbox 360-ის Kinect-ისთვის. ის გამოვიდა 2010 წელს 4 ნოემბერს. ამ თამაშში შედის 5 სპორტული თამაში. შექმნა Good Science Studio-მ და გამოაქვეყნა Microsoft Game Studios-მა, რომელიც წარმოადგენს მაიკროსფტის შვილობილ კომპანიას. დაანონსდა 2010 წლის Electronic Entertainment Expo-ის გამოფენაზე. Kinect Adventures გახდა Xbox 360-ის ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი თამაში 24 მილიონი გაყიდული ეგზემპლიარით. თამაში მოთამაშეს საშუალებას აძლევს სხეულის მოძრაობის შედეგად მონაწილეობა მიიღოს სხვადასხვა მინი თამაშებში, სადაც ყოველი მათგანი არის როგორც ერთმოთამაშიან რეჟიმში, აგრეთვე მრავალმოთამაშიან რეჟიმშიაც. ყოველი მინი-თამაში გრძელდება არაუმეტეს სამ წუთს. თამაშს გააჩნია Xbox Live-ის მხარდაჭერა. „Kinect Adventures“-მა მიიღო შერეული შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვები საიტებზე GameRankings-სა და Metacritic-ზე ფლობს 65.39% და 61/100. ოფიციალური საიტი მიღწევების სია დაარქივებული 2010-11-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Makuch, Eddie. (12 თებერვალი, 2013) Kinect sales reach 24 million. GameSpot. CBS Interactive. ციტირების თარიღი: 8 თებერვალი, 2014. ↑ Introducing Kinect for Xbox 360. Microsoft Showcase (14 ივნისი, 2010). ციტირების თარიღი: July 7, 2010. ↑ Kinect Adventures! for Xbox 360. CBS Interactive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 მაისი, 2013. ციტირების თარიღი: 18 ოქტომბერი, 2013. ↑ Kinect Adventures! Critic Reviews. CBS Interactive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 აპრილი, 2012. ციტირების თარიღი: 18 ოქტომბერი, 2013.
კომერცია

კომერცია, იგივე ვაჭრობა — ადამიანის საქმიანობის სფერო, რომელიც ხორციელდება რაიმე ღირებულების ყიდვა-გაყიდვით. ეს ღირებულება შეიძლება წარმოადგენდეს საქონელს, მომსახურებას, ინფორმაციას, ფულს ან სხვა რამეს. ვაჭრობაში შეიძლება მონაწილეობდნენ ადამიანები, ადამიანთა ჯგუფები, ფირმები, სახელმწიფოები. სახელმწიფო ვაჭრობა ორი ფორმისაა: საშინაო (მათ შორის საცალო და საბითუმო) და საგარეო. ვაჭრობა კაპიტალიზმის განვითარების უმნიშვნელოვანესი მექანიზმია, იგი წარმოიშვა შრომის საზოგადოებრივი დანაწილებისა და კერძო საკუთრების ბაზაზე. ვაჭრობას, როგორც მოვლენას, შეისწავლიან მეცნიერების ცალკეული დარგები: ვაჭრობის ეკონომიკა ვაჭრობის სტატისტიკა ბირჟა გადასახადი დაზღვევა ინტელექტუალური საკუთრება კომერციული ბანკი კომერციული საიდუმლოება კომერციული სასწავლებელი მოთხოვნა მოხმარება პატენტი პროდუქტი სავაჭრო აგენტი სავაჭრო დათმობა სავაჭრო კაპიტალი სავაჭრო მოგება სავაჭრო ნიშანი სავაჭრო სამართალი სავაჭრო ცენტრი სავაჭრო წარმომადგენლობა სავაჭრო-სამრეწველო პალატა საკუთრება ფასი ღირებულება წარმოება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Trade ბექვითი, ქრისტოფერ [2009] (2011). Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton: University Press. ISBN 978-0-691-15034-5.  ბერნშტეინი, უილიამი (2008). A Splendid Exchange: How Trade Shaped the World, 2009 British, London: Atlantic Books. ISBN 9711843548034 Invalid ISBN.  Davies, Glyn [1995] (2002). Ideas: A History of Money from Ancient Times to the Present Day. Cardiff: University of Wales Press. ISBN 978-0-7083-1773-0.  Nomani, Farhad; Rahnema, Ali (1994) Islamic Economic Systems. New Jersey: Zed Books. ISBN 1-85649-058-0.  უატსონი, პეტერი (2005). Ideas: A History of Thought and Invention from Fire to Freud. New York: HarperCollins Publishers. ISBN 978-0-06-621064-3.
445

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 445 445 (ოთხას ორმოცდახუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის V საუკუნის მე-5 დეკადის მე-5 წელი. რომის იმპერატორი ვალენტინიანე III უშვებს ედიქტს მანიქეიზმის წინააღმდეგ,ამ რელიგიის მიმდევარებს დაეკისრათ ძალიან მაღალი გადასახადები. პეტრონიუს მაქსიმუსი ხდება პატრიცი და უპირისპირდება აეციუსს. ატილას თანამმართველი ბლედა იღუპება ნადირობისას,ატილა ხდება ერთიპიროვნული მმართველი და იკავებს ჰუნთა იმპერიის ტახტს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 445. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 445. არსენ დიდი, რომაელი ქრისტიანი წმინდანი ბერი. ბლედა, ჰუნთა ბელადი ფან იე, ჩინელი ისტორიკოსი