laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვიტვატერსრანდი

ვიტვატერსრანდი (ინგლ. Witwatersrand; ადგილობრივად რანდი ან, იშვიათად, რიფი) — ჩრდილოეთისაკენ წაგრძელებული 56 კილომეტრი სიგრძის ესკარპი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. აგებულია მყარი, ეროზიაგამძლე კვარციტული მეტამორფული ქანებით, რომელზედაც ჩრდილოეთური მიმართულების რამდენიმე მდინარე ქმნის ჩანჩქერს, რაც ხსნის სახელწოდება ვიტვატერსრანდს, რომელიც აფრიკაანსზე „თეთრი წყლების ქედს“ ნიშნავს. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმული ესკარპის ხილვა შესაძლებელია ერთ მოკლე შუალედში აღმოსავლეთით — ბედფორვიუდან (ტამბოს საერთაშორისო აეროპორტიდან დასავლეთით დაახლოებით 10 კმ) იოჰანესბურგისა და რუდეპურტის გავლით, დასავლეთით — კრიუგერსდორპამდე. ესკარპი ქმნის 7–10 კმ სიგანის პლატოს (ან ქედის) ჩრდილოეთ კიდეს, რომელიც აზევებულია ჰაიველდის მიდამოების ვაკეებიდან დაახლოებით 200 მ-ზე. იოჰანესბურგის რიგი თვალწარმტაცი გარეუბანი, მათ შორის: ობსერვატორი, ლინკსფილდ-რიჯი და ზემო ჰაფტონი ქედის ფარგლებშია მოქცეული, ხედით — იოჰანესბურგის ჩრდილოეთ ნაწილზე. მთლიანად, სტრუქტურულ პლატოს აგრეთვე ხშირად უწოდებენ ვიტვატერსრანდს. პლატოს სიმაღლე ზღვის დონიდან უდრის 1700–1800 მ-ს. ვიტვატერსრანდი ცნობილია იმით, რომ მისი წიაღიდან მოპოვებულია 48 000 ტონა ოქრო ან ადამიანის მიერ ოდესმე მოპოვებული ოქროს მთელი მარაგის დაახლოებით 40 %. გარდა ამისა, ვიტვატერსრანდში არის ურანის ბუდობები. ოქროს მოპოვება ამ რაიონში დაიწყო 1880-იანი წლებიდან. მრავალი ძველი შახტი უკვე დაკეტილია, თუმცა ოქროს მოპოვება მიმდინარეობს. ვიტვატერსრანდის მინერალურმა რესურსებმა ისეთი მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს, რომ მის პატივსაცემად სახელი ეწოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ვალუტას — სამხრეთაფრიკულ რანდს. ↑ Truswell, J.F. (1977). The Geological Evolution of South Africa. pp. 21, 27–28, 33–36. Cape Town: Purnell. ↑ Norman, N.; Whitfield, G. (2006) Geological Journeys. pp. 38–49, 60–61. Cape Town: Struik Publishers. ↑ Three Historic Johannesburg Passes | The Heritage Portal ↑ Витватерсранд | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-08. ციტირების თარიღი: 2020-12-30. ↑ The Free Dictionary — Farlex, 2011
გარიყულის სამაროვანი

გარიყულის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარიყულაში, გარიყულას ხევის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. აღმოჩნდა რამდენიმე ქვაყუთი, დიდრონი, უხეშად ნათალი ფილაქვებით შედგენილი ინდივიდუალური სამარხები. მიცვალებულები დაკრძალულია უინვენტაროდ, გაშოტილი, თავით დასავლეთისკენ. ბერაძე ე., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 145.
გომის მარიდაშვილების მარანი

გომის მარიდაშვილების მარანი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომის მარიდაანთ უბანში, ვარდენ მარიდაშვილის ბაღში. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა (სავარაუდოდ, ხის კოჭებს ეყრდნობა), ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნაწილი და თაროები მაღალ ნიშებში; იატაკი მიწითაა დაფარული, მიწითაა ამოვსებული საწნახელიც. მარანი (9,1X4,75 მეტრზე) ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. ერთადერთი თაღიანი შესასველი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. შენობის დასავლეთ ნაწილში, მთელი კედლის სიგრძეზე, მისგან 1,4 მეტრზე დაცილებით დაბალკედლებიანი (სიმაღლე 1 მეტრი) ყურძნის საწური აუზია. მის დასავლეთით, მთელი კედლის სიმაღლეზე, ღრმა ხისთაროებიანი ნიშია, აღმოსავლეთით სამი შედარებითი პატარა ნიშია, სამხრეთ კედელში კი - ორი დიდი ხისთაროებიანო ნიში. ასეთივე ნიში დასავლეთ კედელშიცაა. ნიშებს აგურის თაღი აქვს. შენობის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები გარედან მიწაშია ჩამჯდარი, აღმოსავლეთ კედელი ყრუა. მარსაგიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 148.
სოფიო მარიდაშვილის სახლი

სოფიო მარიდაშვილის სახლი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში, აგებულია 1934-1935 წლებში. ეკუთვნოდა სოციალისტური შრომის გმირს, მეჭარხლე სოფიო მარიდაშვილის (1908-1971 წლებში). სახლი ორსართულიანია. პირველ სართულზე მარანია, მეორე სართულზე — ორი ოთახი. სამხრეთით პატარა აივანია. ბეგლარიშვილი ლ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 148.
გომისჯვრის ნასოფლარი

გომისჯვრის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომისჯვარში, თარიღდება ფეოდალური ხანით. შემორჩენილია რამდენიმე ნასახლარი ბუდე, მიწაში ვერტიკალურად ჩადგმულია რამდენიმე დიდი ზომის ქვევრი. იპოვება გვიანდელ ფეოდალურ ხანისთვის დამახასიათებელი, მოწითალოდ გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. ნასოფლარის აღმოსავლეთით განაპირას ჩანს ფილაქვებით ნაგები, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ დამხობილი რამდენიმე ქვაყუთი. ნასოფლარზე თავდაპირველად ყოფილა კოშკი, ერთმანეთისგან ათიოდე მეტრით დაშორებული დარბაზული ეკლესია (დღეისთვის მხოლოდ ორია შემორჩენილი), სასახლე (ნანგრევებიღაა) და თაღით გადახურული აუზიანი წყარო. ერთ-ერთი (იოანე მახარობლის) ეკლესიის წარწერის თანახმად აქ ლევან ბატონიშვილის (XVII საუკუნე) რეზიდენცია იყო. გომისჯვრის იოანე მახარებლის ეკლესია გომისჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია კვიტაიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 149.
გორაკის ნამოსახლარი ნიშის გორა

გორაკის ნამოსახლარი ნიშის გორა, წითელბატონების ნიში, მელიების გორა — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიცპალიტეტში, მდინარე ლეხურის ხეობაში, სოფლებისა გორაკისა და ქვემო ჭალის საზღვარზე, მიეკუთვნება ბრინჯაოს ხანას. ნამოსახლარი ამოზიდული ტიპის, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ წაგრძელებული გორა (სიმაღლე 20 მეტრი, თხემის ფართობი 30×25 მეტრზე). აქ დადასტურდა ადრინდელი ბრინჯაოს (შავზედაპირიანი და ვარდისფერსარჩულიანი, შავბრიალა, წაბლისფერი და რელიეფური ორნამენტით შემკული ჭურჭლის ნატეხები), გვიანდელ ბრინჯაოს და ადრინდელ რკინის ხანის (შავად და ნაცრისფრად გამომწვარი თიხის ქუსლიანი ბაკოგადმოკეცილი ჯამები და ქოთნები, მოწაბლისფროდ გამომწვარი ორყურა დერგები) და სხვა კულტურული ფენები. ცქიტიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 149.
მძლეთამძლე

მძლეთამძლე — ქართული ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია კინოსტუდია „ორბის“ მიერ 1991 წელს. ანიმაციური ფილმის ხანგრძლივობაა 10 წუთი. სცენარის ავტორი და დამდგმელი რეჟისორი: ამირან ისიანი დამდგმელი მხატვარი: ამირან ისიანი კომპოზიტორი: ბორის შხიანი ხმის ოპერატორი / რეისორი: რომან წურწუმია ანიმაციები: ავენირ ხუსკივაძე , მერაბ დეკანოსიძე , ვიქტორ წიკლაური , მალხაზ ფაიქრიძე , ვ. ხარიტონაშვილი „მძლეთამძლე“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
გორაკის სამაროვანი

გორაკის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტში, სოფლების გორაკისა და ქვემო ჭალის მიჯნაზე, შაქრო ფოლადაშვილის ეზოსთან. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. სამაროვანზე დადასტურდა ორი ორმოსამარხის ნაშთი. სამარხის ინვენტარიდან აღსანიშნავია ბრინჯაოს მხსვილი მავთულის თავებგახსნილი სამაჯურები, საკანჭურები, ნასიპი ზოლებით შემკული შავი თიხის ჯამი და სხვა. მოპოვებული მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 149.
ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი

ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი ან TACN − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით [Cu(NH3)4](NO3)2. ჩვეულებრივ პირობებში ნაერთი არ არის ფეთქებადი, მაგრამ 257°C-ზე გაცხელებით ფეთქდება. ოთახის ტემპერატურაზე ფეთქებადია HMTD-ის ნარევთან. სუფთა ნივთიერება არასტაბილურია გაცხელებისა და შოკური ზემოქმედების მიმართ, თუმცა დეტონაციის მცირე სიჩქარის გამო იგი ერთ-ერთ სუსტ ასაფეთქებლად ითვლება. ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი მიიღება სპილენძის ნიტრატისა და ამიაკის წყალხსნარის შერევით. სითხის ანალოგიური მოცულობის იზოპროპილის სპირტის დამატებით ნაერთი მალევე ილექება. ამ პროცესს მკვეთრად აჩქარებს ხსნარის გაცივება. რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად: Cu(NO3)2 + 4NH3 → [Cu(NH4)2](NO3)2 მჟავებთან რეაქციისას კომპლექსი იშლება და მიიღება სპილენძისა და ამონიუმის ნიტრატები: [Cu(NH3)4](NO3)2 + 4 HNO3 → Cu(NO3)2 + 4 NH4NO3 გაცხელებით იშლება მეტალური სპილენძის, აზოტისა და წყლის გამოყოფით: [ C u ( N H 3 ) 4 ] ( N O 3 ) 2 → C u + 3 N 2 + 6 H 2 O {\displaystyle \mathrm {[Cu(NH_{3})_{4}](NO_{3})_{2}\rightarrow Cu+3N_{2}+6H_{2}O} } ↑ Suresh Mathew, et al. Thermal Decomposition Studies on Amine Complexes of Copper(II) Nitrate in Solid State. Bull. Chem. Soc. Jpn., 1991. 64: 3207-3209 ↑ chem-page.de: Showexperimente – Tetraamminkupfer(II)-nitrat
გოსტიბეს ნასოფლარი და სამაროვანი

გოსტიბეს ნასოფლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორაკაში. მდინარე გოსტიბესწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ნასოფლარზე შეიმჩნევა ნასახლარი ბუდეები, იქვე დგას ოთხკუთხა კოშკი და ეკლესია. ნასოფლარის ტერიტორიაზე იპოვება უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. სამაროვანი მრავალფენიანია. ზოგადად თარიღდება ძვ. წ. XI და ახ. წ. III საუკუნით. დადასტურდა სამი ქრონოლოგიური ჯგუფის სამარხები: პირველ მიეკუთვნება შემთხვევით აღმოჩენილი ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხი, რომელშიც აღმოჩნდა ბრინჯაოს ხელშუბის პირი, ბრინჯაოს სატევარო და ორი თიხის ჯამი. სამარხი თარიღდრბა ძვ. წ. XI-VII საუკუნეებით. მეორე ჯგუფში ერთადერთი სამარხია (გაითხარა 1948 წელს, ხელმძღვანელი ტ. ჩიბუნაშვილი). სამარხი დამხრობილი იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. ინვენტარიდან აღსანიშნავია: გველისთავებიანი ბრინჯაოს სამაჯური, ბრინჯაოს საწვივე რგოლებში, ვერცხლის სასაფეთქლე რგოლი, შავი თიხის ჯამი და დოქი. სამარხი თარიღდება ძვ. წ. VI-V საუკუნეებით. მესამე ქრონოლოგიურ ჯგუფს მიეკუთვნება 1982 წელს შემთხვევით აღმოჩენილი სამარხი. მასში სხვა ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა ვერცხლის ფეხიანი თასი, რომელზეც ხაზებით გამოყვანილია ოთხი თხა, ხოლო წერტილებით — რვა ყურძნის მტევანი, აგრეთვე ბრინჯაოს ჭვირული ბალთა, ბრინჯაოს ზარაკი და მძივები თარიღდება II-III საუკუნეებით. გვეტაძე ჯ., კვიტაიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 150-151.
გრაკლის ეკლესია

ტერმინი გრაკლის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: გრაკლის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკალში. გრაკლის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკალში.
გიორგი ხელაშვილი

გიორგი ხელაშვილი (დ. 29 აპრილი, 1975) — ქართველი პოლიტიკოსი, დიპლომატი. საქართველოს მეათე მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020-2023 წლებში. დაიბადა 1975 წლის 29 აპრილს. 1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (საერთაშორისო ურთიერთობები). 2021 წელს დაამთავრა ოქსფორდის უნივერსიტეტი. 1997-1999 წლებში საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიის დილის პროგრამა „ალიონის“ საერთაშორისო მიმომხილველი. 1997-1999 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგარეო პოლიტიკის კვლევისა და ანალიზის ცენტრის მთავარი სპეციალისტი. 1997-1998 წლებში მონტერეის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესწავლის ცენტრის მოწვეული მეცნიერ-თანამშრომელი. 2000-2001 წლებში ოქსფორდის უნივერსიტეტის საერთაშორისო კვლევების ცენტრის დირექტორის ასისტენტი. 2001-2007 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების კათედრის მასწავლებელი, ასისტენტ-პროფესორი. 2001-2003 წლებში სამოქალაქო განათლების პროექტის საქართველოს განყოფილების მკვლევარი. 2002 წელს იყო გაზეთი „24 საათის“ ჟურნალისტი და საერთაშორისო მიმომხილველი. 2002-2003 წლებში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტი და საინფორმაციო პროგრამების წამყვანი. 2003-2004 წლებში საერთაშორისო კვლევისა და გაცვლების საბჭოს (IREX) მასმედიის გრანტების მენეჯერი. 2004-2007 წლებში სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრის აკადემიური პროგრამების დირექტორი. 2005-2007 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების კათედრის ასისტენტ-პროფესორი. 2006 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2007-2009 წლებში ოქსფორდის უნივერსიტეტის პოლიტიკისა და საერთაშორისო დეპარტამენტის კვლევითი ასისტენტი. 2008 წელს ვილსონის ცენტრის კენანის ინსტიტუტის მოწვეული თანამშრომელი. 2010 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტის წმინდა ანას კოლეჯის დეკანის თანაშემწე. ამავე წელს ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ევროპისა და ევრაზიის ინსტიტუტის მოწვეული თანამშრომელი. 2010-2013 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულების ასისტენტ-პროფესორი. ამავე წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული სოციალურ მეცნიერებათ ცენტრის კვლევის და განვითარების კოორდინატორი, პროექტის დირექტორი. 2013-2017 წლებში საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი, საქართველოს საელჩო ვაშინგტონი, აშშ. 2017-2019 წლებში საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მრჩეველი საერთაშორისო საკითხებში. 2019-2020 წლებში სსიპ საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრის დირექტორი. 2020 წლიდან 2023 წლის 24 მარტამდე იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. გიორგი ხელაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) გიორგი ხელაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 18 დეკემბერი, 2020.
გრაკლის პირველი ეკლესია

გრაკლის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკლის რკინიგზის სადგურთან, სასაფლაოზე, თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (3,6X3 მეტრზე), ნაგებია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, კედლები შემორჩენილია 1,7 მეტრ სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. დაზიანების გამო, გადახურვის ფორმა გაურკვეველია. აფსიდის ღერძზე ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია, ხოლო სამხრეთ კედელში — პატარა სწორკუთხა ნიში. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 151-152.
ლიბო

ლიბო — საბავშვო ლიტერატურის განვითარების ფონდი, დაარსდა 2006 წელს საბავშვო მწერლების ირმა მალაციძისა და მარიამ წიკლაურის თაოსნობით. ფონდი მიზნად ისახავს თანამედროვე საბავშვო ლიტერატურის და მწერლების პოპულარიზაციას, მოზარდთა შორის წიგნიერების დონის ამაღლებას, საბავშვო ლიტერატურის საზოგადოებირივი ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში რეალიზაციის ხელშეწყობას, ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებას საბავშვო ლიტერატურის შექმნისა და გავრცელებისათვის. აგრეთვე განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ბავშვებისათვის ადაპტირებული ლიტერატურული ნაწარმოებების და სხვა სახის მეთოდური მასალების შექმნასა და გავრცელებას. ფონდი ქმნის სხვადასხვა მიმართულების სასწავლო, საგანმანათლებლო, სამეცნიერო, შემოქმედებითი, კულტურული, საქველმოქმედო და სხვა სახის ცენტრებს. ორგანიზებას უწევს ღონისძიებებს, პრეზენტაციებს, აქციებს, საგამომცემლო პროდუქციის გამოფენა-გაყიდვას, ფესტივალებს, კონკურსებს, კონცერტებს, აუქციონებს, თემატურ ბანაკებსა და საქველმოქმედო პროგრამებს. საბავშვი ლიტერატურის განვითარების ფონდის გამოცემაა ჟურნალი „შოკოლიტი“, ხოლო ელექტრონულად გამოსცემს ჟურნალს „თანამედროვე საბავშვო ლიტერატურა“. ფონდის ინიციატივით დაარსდა და 2006 წლის 27 ოქტომბერს პირველად აღინიშნა საბავშვო წიგნის დღე. საბავშვო ლიტერატურის განვითარების ფონდი ლიბო
გრაკლის მეორე ეკლესია

გრაკლის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკლის რკინიგზის სადგურთან ახლოს, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (4,6X3,3 მეტრზე), ნაგებია დიიდ ზომის ნატეხი ქვებით. დაზიანებულია: დასავლეთ კედელი მთლიანად დანგრეულია. შესასვლელი კვალი არ ჩანს. კუთხეებში ოდნავ მომრგვალებული სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ერთადერთი სარკმელი, მის გვერდის კედლებში სამი სწორკუთხა ნიშია. საკურთევლის კედლები უშუალოდ უერთდება დარბაზის გრძივ, სრულიად გლუვ, კედლებს. დარბაზი გადახურული ყოფილა ნახევარწრიული კამარით. ეკლესიას ჩრდილოეთით აქვს მინაშენი. ამ პატარა სათავსოს დასავლეთ ნაწილი დანგრეულია, აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ვიწრო სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის მარცხნივ, აფსიდის ჩრდილო კედლის ქვემო ნაწილში მოთავსებულია ქვიშაქვის ფილა, რომელზეც გამოსახულია ჩარჩოში ჩასმული რელიეფური ჯვარი. ჩარჩოზე შეიმჩნევა წარწერის კვალი. მინაშენი გადახურული ყოფილა დამრეცი კამარით, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამონგრეულია. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 152.
შალვა პაპუაშვილი

შალვა პაპუაშვილი (დ. 26 იანვარი, 1976, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე 2021 წლის 29 დეკემბრიდან. 1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით. 1996-1998 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრის თანაშემწე. 1998-1999 წლებში სწავლობდა ზაარლანდის უნივერსიტეტის მაგისტრატურაში. 2000-2001 წლებში იყო საადვოკატო ბიურო „Heimes&Muller“-ის ადვოკატის თანაშემწე. 2000-2002 წლებში სწავლობდა ზაარლანდის უნივერსიტეტის დოქტორანტურაში. 2003-2007 წლებში იყო გერმანიის ტექნიკური თანამშრომლობის საზოგადოების (GTZ) უფროსი სამართლებრივი ექსპერტი. 2005-2006 წლებში – სამოქალაქო საბჭო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებში, ექსპერტი ადამიანის უფლებათა საკითხებში. 2007-2015 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) ჯგუფის ხელმძღვანელი. 2012-2015 წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასოცირებული პროფესორი. 2015 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასოცირებული პროფესორი. 2015-2017 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) პროგრამის ხელმძღვანელის მოადგილე. 2017-2020 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) საქართველოს გუნდის ხელმძღვანელი. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2021 წლის 29 დეკემბერს, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან კახა კუჭავას გადადგომის შემდეგ, შალვა პაპუაშვილი პარლამენტის რიგგარეშე სესიაზე აირჩიეს ახალ თავმჯდომარედ. მის კანდიდატურას 88 დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, 1-მა წინააღმდეგ მისცა ხმა. 2022 წელს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის რანგში პაპუაშვილმა 18 საგარეო ვიზიტი განახორციელა და 37 ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარეებს შეხვდა. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“. 2024 წლის არჩევნებისთვის პაპუაშვილი „ქართული ოცნების“ საპარლამენტო სიის მეოთხე ნომრად წარადგინეს. შალვა პაპუაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) შალვა პაპუაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 ცქიფურიშვილი, ნათია (29 დეკემბერი, 2021). „პარლამენტმა შალვა პაპუაშვილი თავმჯდომარედ აირჩია“. netgazeti.ge. ციტირების თარიღი: 29 დეკემბერი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 18 დეკემბერი, 2020. ↑ საქართველოს პარლამენტის საქმიანობის 2022 წლის ანგარიში და 2023 წლის სამოქმედო გეგმა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-08-24. ციტირების თარიღი: 2023-08-24. ↑ სია: ვინ დაუჭირა „აგენტების კანონს“ მხარი პირველი მოსმენით. ↑ „ქართულმა ოცნებამ“ საარჩევნო სიის ოცეული წარადგინა
კასპის აკლდამები

კასპის აკლდამები — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, დასავლეთით 1 კილომეტრზე, მტკვრის ხეობაში. წარმოადგენს 10-15 მეტრი სიმაღლის კირქვის კონცხებში გამოკვეთილ ძლიერ დაზიანებულ გამოქვაბულთა ცალკეულ ჯგუფს. შემორჩენილია თითქმის სრულად 4 აკლდამა, 3 კლდის ერთ მასივშია გამოკვეთილი, 1 აღმოსავლეთით ორასიოდე მეტრზეა. აკლდამები მიწის ზედაპირიდან 3-5 მეტრითაა შემაღლებული, გამოკვეთილია ლითონის ოთხწახნაგა იარაღით, საკმაოდ სუფთად. მათი სტრუქტურა ძირითადად ტიპურია. პირველი აკლდამის და მეორე აკლდამის სამხრეთ კამარები გეგმით კუთხემომრგვალებულ კვადრატს უახლოვდება, ჭერი შეისრული კამარისებრია. ორივე სათავსის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მიცვალებულის დასასვენებელი ნიში-თაროები. კამერების წინ ღია კარიბჭეა, რომლებშიც გაჭრილია კარი. ასეთივე კარიბჭე აქვს მესამე აკლდამას. ამ აკლდამაში ნიში თაროები არ არის. მეოთხე აკლდამას კარიბჭე არ აქვს. აკლდამაში ნიში-თაროების დამხრობა ნებისმიერია, რაც დამარხვის არაქრისტიანულ წესზე მიგვანიშნებს. მსგავსი აკლდამები საქართველოში ჯერ არარის მიკვლეული. აკლდამები სტრუქტურუით ოდნავ განსხვავდება აქემენიდური, პართული და სასანური ხანის ირანული აკლდამებისგან. შეისრული ჭერი და კვეთის ტექნიკა საერთოს პოულობს გვიანდელი ანტიკური, აგრეთვე ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული კლდის ხუროთმოძღვრების ტრადიციებიდან. პარალელული მასალისა და ისტორიული ფაქტების გათვალისწინებით აკლდამები თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით ან IV-VI საუკუნით. ბახტაძე ნ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 130.
კასპის გორა

კასპის გორა — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, ქალაქის ცენტრში, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება მშრალი უსახელო ხევები, გორაზე ამჟამად დგას სკოლის შენობა. კასპის გორა მიეკუთვნება განმხოლოებულ გორათა კატეგორიას. მისი თხემი სწორი და ფართოდ გაშლილია. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის და გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კულტულური ფენების ერთი ნაწილი ჩამორეცხილი და განადგურებულია. მიკვლეულია ფიქალ-თიხის იატაკის ფრაგმენტები. ზღუდესთან და იატაკზე აღმოჩნდა კერა და უხეში მარცვლოვანი თიხისგან დამზადებული ჭურჭლის ნამტვრევები, რომელთა შორის აღსანიშნავია მოზრდილი ბრტყელბაკოიანი ქვევრის პირ-ყელი, ქოთნის, ქილისა და დერგის ნატეხები. იატაკის ქვეშ, ფეოდალური ხანის კერამისი ნაწარმში აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ჩარხზე დამზადებული წვრილმარცლოვანი თიხის მურა-მონაცრისფრო ჭურჭლის ფრაგმენტები. ბარამიძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 131.
ნამგალა გორა

ნამგალა გორა, ხვავია გორა — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, კოწახურის ხევის დასავლეთით, 700-800 მეტრზე. ორივე ნასახლარი თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. ზედაპირულად იპოვება შავორნამენტიანი კერამიკის ფრაგმენტები. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 133.
კასპის პირველი ნასახლარი

კასპის პირველი ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, ქალაქის დასავლეთით, 3 კილომეტრზე, მდებარეობს მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, მთავარანგელოზის ეკლესიის მახლობლად, თარიღდება ადრინდელი და გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შეიმჩნევა ნასახლართა ბუდეების ორ ფენად: ზედა ფენას მიეკუთვენბა მრგვალი თონეები, მოჭიქული კერამიკა, ხოლო ქვედა ფენას ოდნავ პირგადაშლილი პირბაკობტყელი ქოთნები და ქვაბ-ქოთნები. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 133-134.
კასპის ნასახლარი

ტერმინი კასპის ნასახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: კასპის პირველი ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში. კასპის მეორე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში. კასპის მესამე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში.
ნაცარგორა (კასპი)

ნამოსახლარი ნაცარგორა — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, სოფელი კავთისხევისაკენ მიმავალი გზის პირას. თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. ფენები განადგურებულია. ფერდობებზე იპოვება შავად და ნაცრისფრად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ამჟამად ნამოსახლარზე დგას კასპის ცემენტ-შიფერის კომბინატის საბავშვო ბაგა. ბარამიძე მ., გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 133.
კასპის მეორე ნასახლარი

კასპის მეორე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, სტალინის ქუჩა 116. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. აქ დადასტურებულია მარანი რომელშიც სამ რიგად ჩადგმულია 9 ქვევრი. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 134.
კასპის მესამე ნასახლარი

კასპის მესამე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტს ქალაქ კასპში, მდინარე ლეხურის მარცხენა ნაპირზე, რკინიგზის ხაზთან. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ზედაპირულად იპოვება ყელწიბოიანი დოქის წითელკეციანი წითლად შეღებილი კერამიკის ფრაგმენტები. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 134.
კასპის ნასახლარი და სამაროვანი

კასპის ნასახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტს ქალაქ კასპში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, წყალსაქაჩთან. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნასახლარზე აღმოაჩინეს რელიეფურსატყელიანი დოქები, ქვევრები. მოპოვებული მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. იქვე ნასახლარის გაღმა, 50 მეტრზე არის სამაროვანი. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 134.