laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თინათინ ბერძენიშვილი

თინათინ ბერძენიშვილი (დ. 31 ოქტომბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი და მედიამენეჯერი, საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი. არის ევროპის მაუწყებელთა კავშირის (EBU) გენდერული თანასწორობის ჯგუფის ხელმძღვანელი, ევროპის მაუწყებელთა კავშირის მედიაკომიტეტის წევრი. 2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამაგისტრო პროგრამა კინოს და სატელევიზიო მედიის ექსპერტი. 2022 წელს დაასრულა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც მიენიჭა მასობრივი კომუნიკაციის დოქტორის ხარისხი. 1997-1999 წლებში ჟურნალისტად მუშაობდა გაზეთ „ქართული ფილმში“. 1999-2000 წლებში იყო ტელერადიო კომპანია „აუდიენციას“ ჟურნალისტი. 2000-2003 წლებში იყო ამავე სტუდიის გადაცემა „მეალომანიას“ ავტორი და ხელმძღვანელი. 2001-2003 წლებში იყო ART-IMEDI ვიდეო პროდუქციის მენეჯერი. 2003 წელს ტელეკომპანია „იმედზე“ მიჰყავდა გადაცემა „კლიპ-ლოტო“. 2006-2009 წლებში აზერბაიჯანში სადაზღვევო-საბროკერო კომპანია NLI LTD-ის PR მენეჯერი იყო. 2012-2013 წლებში საზოგადოებრივ მაუწყებელზე მიჰყავდა რამდენიმე გადაცემა. 2011-2014 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი, 2014-2015 წლებში კი ამავე ორგანიზაციის მერკეტინგის დეპარტამენტის დირექტორი. 2015-2016 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორი. 2016 წლის 21 ნოემბრიდან 2017 წლის 6 იანვრამდე ასრულებდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის მოვალეობას. 2017 წლის 6 იანვრიდან 2020 წლის 18 აგვისტომდე იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის პირველი მოადგილე და მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორი. 2019 წლის 4 აპრილს დაინიშნა ევროპის მაუწყებელთა კავშირის გენდერული საკითხების ჯგუფის ხელმძღვანელად. ამავე დროს, არის ევროპის მაუწყებელთა კავშირის მედიაკომიტეტისა და ცენტრალური ევროპის ქვეყნების კომიტეტის წევრი. 2020 წლის 18 აგვისტოდან 2020 წლის 25 სექტემბრამდე იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი. 2020 წლის 25 სექტემბერს, თინათინ ბერძენიშვილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ გენერალურ დირექტორად აირჩია. ბიოგრაფია 1tv.ge ბიოგრაფია 1tv.ge ↑ თინათინ ბერძენიშვილი სადისერტაციო-ნაშრომი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-01-05. ციტირების თარიღი: 2023-01-05. ↑ თინათინ ბერძენიშვილი ევროპის მაუწყებელთა კავშირის გენდერული საკითხების ჯგუფის ხელმძღვანელად დაინიშნა. 1tv.ge (4 აპრილი, 2019). ციტირების თარიღი: 25 სექტემბერი, 2020. ↑ საქართველოს პირველი არხის გენერალური დირექტორის მოვალეობას თინათინ ბერძენიშვილი შეასრულებს. 1tv.ge (18 აგვისტო, 2020). ციტირების თარიღი: 25 სექტემბერი, 2020. ↑ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ გენერალურ დირექტორად თინათინ ბერძენიშვილი აირჩია. 1tv.ge (25 სექტემბერი, 2020). ციტირების თარიღი: 25 სექტემბერი, 2020.
ჰუმუსი (საჭმელი)

ჰუმუსი — მუხუდოსგან დამზადებული ახლოაღმოსავლური საუზმეული (პიურე, პასტა). აღნიშნული კერძი, პირველად XIII საუკუნის კაიროს რეცეპტებში იხსენიება. კერძის მომზადებისას, ბარდის მარცვლებს ხარშავენ. საჭიროა მისი პიურესავით დასრესვა და მასვე უმატებენ დაუმუშავებელ ტაჰინს. ხშირად ჰუმუსს ზეითუნის ზეთით, ოხრახუშითა და სუნელებით მიირთმევენ. მაგალითად ისრაელში მისი პოპულარობა იმან განაპირობა, რომ ამ ქვეყანაში მკაცრი რელიგიური კანონი უფლებას იძლევა, რომ ჰუმუსი ხორცსა და რძის პროდუქტებთან ერთად ჭამონ. მსოფლიოს რესტორნებში ტრადიციულად, მას შემოგთავაზებენ როგორც ცალკე, აპეტაიზერად, რაიმე ბოსტნეულთან ერთად, ისე პიტის პურში გახვეულს, ან სხვა ნებისმიერი კერძის საკმაზის სახით, ხოლო რაც შეეხება სასურსათო მაღაზიებში ქილებითაც კი იყიდება, თუმცა ახალდამზადებული გაცილებით გემრიელი და არომატულია. XXI საუკუნის დასაწყისში ჰუმუსმა პოპულარობა მოიპოვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და სხვა განვითარებულ ქვეყნებში ვეგეტარიანელებსა და იმ ადამიანებში, რომლებსაც არ შეეძლოთ წებოვანა და გლუტენის შემცველი პროდუქტების მიღება. . 2016 წლისთვის ჰუმუსის წამყვანმა მწარმოებელმა კომპანიამ, Sabra Dipping Company-მა, ჰუმუსის გაყიდვების 62 %-იანი წილი დააგროვა შეერთებულ შტატებში და 2017 წელს გაყიდვებით $1 მილიარდს გადააჭარბა. დღეისათვის კერძი ყველაზე ფართოდ არის გავრცელებული შუა აღმოსავლეთის ქვეყნებში, ისრაელში, სირიაში, ლიბანში, იორდანიაში, თურქეთში, ასევე საბერძნეთსა და კვიპროსში. ხშირად ჰუმუსი მზადდება მოხარშული წიწიბურისგან ან ბარდისგან, რომელიც ჰომოგენიზდება ხელით ან ბლენდერის გამოყენებით ზეითუნის ზეთის, ლიმონის წვენისა და სეზამის პასტის (ტაჰინის) დამატებით, მას ასევე გემოვნებით შეიძლება დაემატოს სანელებლები (განსაკუთრებით ნიორი, მარილი, ოხრახუში, ხახვი, დაფქვილი კვლიავი, ჩილი წიწაკა). ჰუმუსი მდიდარია მცენარეული ცილებით, საკვები ბოჭკოებით, უჯერი ცხიმებით და რკინით. ბარდა ლიმონის წვენი ტაჰინი ნიორი არარაფინირებული ზეითუნის ზეთი მარილი ჰუმუსი დაარქივებული 2016-11-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ Hummus Catches On in America (as Long as It’s Flavored) // The New York Times(ინგლისური)
აკვედუკი

აკვედუკი (ლათ. aquaedictus < aqua — „წყალი“ და duco — „მიმყავს“) — წყალსატარი (არხი, მილი), რომლითაც წყალი თვითდინებით მიემართება დასახლებული პუნქტებისაკენ, სარწყავი და ჰიდროენერგეტიკული სისტემებისაკენ. აკვედუკს უწოდებენ აგრეთვე წყალსატარის ნაწილს — მდინარეზე, ხევზე ან გზაზე წყლის გადასაყვან ხიდურ ნაგებობას (ხიდ-აკვედუკი, ბელღარი). წყალსატარის ტიპის მიხედვით ხიდ-აკვედუკზე შეიძლება განლაგდეს დიდი დიამეტრის მილსადენი, ღია თუ დახურული ღარები ან არხი (ხიდ-არხი). აღმოსავლეთ ქვეყნებში აკვედუკებს აშენებდნენ ძვ. წ. II ათასწლეულიდან, საბერძნეთში — ძვ. წ. VII საუკუნიდან, ნაწილობრივ შემონახულია ქ. რომის აკვედუკები (ძვ. წ. IV საუკუნე), რომელთა საერთო სიგრძე იყო 436 კმ, აქედან 55 კმ ხიდ-აკვედუკები ყოფილა. ცნობილია აკვედუკი „აპიუსის წყალი“ („Aqua Appia“), რომელიც ძვ. წ. 312 წელს აპიუს კლავდიუსმა გაიყვანა. რომაული არქიტექტურის ბრწყინვალე ნიმუშებად არის აღიარებული რომაელების მიერ გალიაში (დღევანდელ საფრანგეთში), ნიმის მახლობლად აგებული აკვედუკი „პონ-დიუ-გარი“ (ძვ. წ. I საუკუნე), ამჟამად მოქმედი აკვედუკი სეგოვიის მახლობლად (II საუკუნე, ესპანეთი). ცნობილია აგრეთვე ბურგასის აკვედუკი კონსტანტინოპოლთან (VI სსაუკუნე). მოგვიანებით აკვედუკები ააშენეს ესპანეთში, საფრანგეთსა და იტალიაში. თანამედროვე აკვედუკს აგებენ ბეტონის, რკინაბეტონისა და ლითონისაგან, იშვიათად — ხისგან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 250. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აკვედუკი
ტესღუინო

ტესღუინო — სიმინდის კუსტარული ლუდი, რომელსაც იუტო-აცტეკების რამდენიმე ადამიანი აწარმოებს. ტარაჰუმარას ხალხი ლუდს სიწმინდედ მიიჩნევს და ის მათი საზოგადოების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. ანთროპოლოგი ჯონ კენედი იუწყება, რომ „ტარაჰუმარელი წელიწადში საშუალოდ მინიმუმ 100 დღეს უშუალოდ ტესღუინოს უკავშირებს და ამ დროის დიდი ნაწილი მისი გავლენის ქვეშაა.“ ტესღუინო მომდინარეობს ნაუატლის სიტყვისგან tescuini რაც იმას ნიშნავს, „გულისცემას“. ტარაჰუმარა (რომლებიც თავს რარამურს უწოდებენ) 120,000-კაციანი ენობრივი ჯგუფია, რომელთაც საერთო ენა აქვთ და ინარჩუნებენ თავიანთ კულტურას იზოლირებისა და წინააღმდეგობის გაწევის გზით. მათთვის ტესღუინო სამკურნალო ელექსირია, ბარტერული ნივთი და ღვთიური სასმელი. მათი რწმენით, ტარაჰუმარას ხალხს ღმერთმა ასწავლა სიმინდის ლუდის დამზადების ტექნოლოგია. ტარაჰუმარას ხალხი ყოველწლიურად იკრიბება სააღდგომო კვირის განმავლობაში (სემანას სანტა) და რიტუალების დაცვით დიდი რაოდენობით სვამს ტესღუინოს. ანთროპოლოგ ბილ მერილის თანახმად, სმიტსონიანის ინსტიტუტიდან, „წმინდა სასმელი მისდევს დიდ სულებს იმ ადამიანისგან, ვინც სვამს მას, და ამიტომ როდესაც ადამიანები სვამენ მას იქცევიან როგორც ბავშვები [...] რადგან სულები რომლებიც აკონტროლებენ მათ ქმედებებს პატარა სულები არიან, პატარა ბავშვების მსგავსად“. ტესღუინო ასევე მჭიდრო კავშირშია რელიგიურ პრაქტიკასთან. მას იყენებენ როგორც სამკურნალო საშუალებას. ასევე, უკავშირდება რიტუალებს, რომლებიც ტარდება ადამიანის ცხოვრების მნიშვნელოვან პერიოდებში, მათ შორისაა, დაბადება, სქესობრივი მომწიფება (ბიჭებისათვის), ქორწინება და სიკვდილი. რიგი სხვა სოციალური ფუნქციებიც აქვს ტესღუინოს. ტარაჰუმარას ზოგადი ტერმინი ალკოჰოლური სასმელებისთვის არის „სუგიკი“. ხოლო, „ბატარი“ გამოიყენება, როდესაც ლუდი სპეციალურად მზადდება სიმინდის ან ლიქენის ფქვილისგან. „პაკიკი“ გამოიყენება, როდესაც ლუდი მზადდება სიმინდის ახალი ღეროებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ სიმინდისგან დამზადებული ტესღუინი ყველაზე წმინდად ითვლება, ტარაჰუმარა ასევე ამზადებს ლუდს აგავასგან და ხორბლისგან. ასევე, ისინი ამზადებენ სხვა ალკოჰოლურ სასმელებს ისეთი ხილისგან, როგორიცაა ატამი, კენკრა, ვაშლი, კაქტუსის ნაყოფი და მწვანილის თესლი. ლუდი მზადდება სიმინდის ბირთვისგან, რომელიც გაჟღენთილია, ამოსვლის შემდეგ მას ხარშავენ და ტოვებენ ველური საფუარის დახმარებით ბუნებრივია ფერმენტაციისთვის. არომატის დასაყენებლად ადგილობრივი ბალახი გამოიყენება. ↑ El Tesgüino, Arqueologiamexicana.mx ↑ 2.0 2.1 John Burnett, The Sacred Corn Beer of the Tarahumara, Npr.org, 25 March 2005 ↑ TARAHUMARA (rarámuri). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-05-29. ციტირების თარიღი: 2020-09-24. ↑ Pennington, C. W. (1983). Tarahumara. In W. C. Sturtevant (Ed.), The handbook of North American Indians, Vol. 10. Washington, DC: Smithsonian Institution. ↑ Southwest Agave Project. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-05-17. ციტირების თარიღი: 2020-09-24. ↑ Tesguino. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-15. ციტირების თარიღი: 2020-09-24.
ელიზაბეთ ფილპოტი

ელიზაბეტ ფილპოტი (ინგლ. Elizabeth Philpot; დ. 1780, ინგლისი — გ. 1857, ლაიმ-რეჯისი) — ინგლისელი პალეონტოლოგი და ნამარხების შემგროვებელი. ელიზაბეტ ფილპოტი ინგლისში 1780 წელს დაიბადა. მისი წარმოშობისა და ცხოვრების შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. მას ჰყავდა ძმა და ორი და, მერი და მარგარეტი. 1805 წელს დები დასახლდნენ ლაიმ-რეჯისში (დორსეტის საგრაფო), იმ სახლში, რომელიც ძმამ მათ აჩუქა. ყველა მათგანი კარგად იყო განათლებული, მაგრამ ფინანსურად უჭირდათ. სამივე დას უყვარდა ნამარხების შეგროვება, მაგრამ ელიზაბეტმა ამ საქმეში განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია. მან მოახერხა სერიოზული კოლექციის შეგროვება, რომელშიც განსაკუთრებით ფართოდ იყო წარმოდგენილი ნამარხი თევზები. დები ფილპოტები დაახლოებულნი იყვნენ მერი ენინგთან, ცნობილ პალეონტოლოგთან და ნაშთების შემგროვებელთან, რომელიც ასევე ცხოვრობდა ლაიმ-რეჯისში. ელიზაბეტი დიდ დროს ატარებდა მასთან. დროთა განმავლობაში გახდა მისი თანამგზავრი და მეგობარი. 1826 წელს მერი ენინგმა აღმოაჩინა, რაც ბელემნიტის ნამარხის შიგნით იყო რაღაც, რაც წააგავდა მელნის ტომარას გამომშრალი მელნით. ელიზაბეტმა მოახერხა მათი წყალში განზავება და მიღებული სეპიით რამდენიმე ნახატის დახატვაც კი, მათ შორის იქთიოზავრის გამოსახულების. ელიზაბეტი კავშირში იყო ისეთ მეცნიერებთან, როგორებიც არიან უილიამ ბაკლენდი, უილიამ კონიბირი და ჰენრი დე ლა ბეში. როდესაც ლუი აგასისი ლაიმ-რეჯისს სტუმრობდა, ის გაოცებული იყო იმით, რომ ელიზაბეთმა და მერიმ შეძლეს ლაიმ-რეჯისის მიდამოებში ეპოვნათ და სწორად ამოეცნოთ 34 სახეობის ნამარხი თევზის. ლაიმ-რეჯისში დები ფილპოტების კოლექციის საფუძველზე შეიქმნა ფილპოტების მუზეუმი (ახლანდელი ლაიმ-რეჯისის მუზეუმი). მუზეუმის შენობა ააშენა ელიზაბეტის ძმისშვილმა, თომას ფილპოტმა. ↑ Richard Moody. Elizabeth, Margaret and Mary Philpot // Dinosaurs and Other Extinct Saurians: A Historical Perspective. — Geological Society of London, 2010. — P. 116. ↑ Richard Moody. Elizabeth, Margaret and Mary Philpot // Dinosaurs and Other Extinct Saurians: A Historical Perspective. — Geological Society of London, 2010. — P. 116. ↑ The Biographical Dictionary of Women in Science, 2000, p. 117. ↑ Shelley Emling. The Fossil Hunter: Dinosaurs, Evolution, and the Woman whose Discoveries Changed the World. — Palgrave Macmillan, 2009.
სექსუალური განათლება (2019)

„სექსუალური განათლება“ (ინგლ. Sex Education) — ბრიტანული კომედიურ-დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც მოგვითხრობს ინგლისის ქალაქ მურდეილის საშუალო სკოლის მოსწავლეების პრობლემებზე. სერიალის პირველი სეზონი, რომელიც 8 ეპიზოდს მოიცავს Netflix-მა 2019 წლის 11 იანვარს წარადგინა. პირველმა სეზონმა Rotten Tomatoes-ზე დადებითი გამოხმაურება მიიღო მაყურებლებისგან. სერიალი ყურადღებას ამახვილებს ისეთ თემებზე, როგორებიცაა სექსუალური იდენტობა, ჰიპერექსუალობა, უნებლიე თავშეკავება, მასტურბაცია, მოზარდის სექსუალობა და მოზარდის ორსულობა. 2019 წლის 2 თებერვალს Netflix-მა ოფიციალურად გადააგრძელა სერიალი მეორე სეზონისთვის, რომლის პრემიერა დაგეგმა 2020 წლის 17 იანვარს. 2020 წლის 10 თებერვალს ცნობილი გახდა, რომ სერიალის მესამე სეზონიც გამოვა. სერიალის სიუჟეტი ვითარედება პატარა ქალაქ მურდელეის საშუალო სკოლაში. სიუჟეტს საფუძვლად უდევს ისეთ სიტუაციები, რომელშიც გმირის, ოტის მილბერნის კლასელები აღმოჩნდნებიან ხოლმე. ოტისი დედასთან, ჯინ მილბერნთან, სექსოლოგიისა და ურთიერთობის ფსიქოლოგიის ცნობილ ექსპერტთან ერთად ცხოვრობს. სერიალის პირველ სეზონში, სასწავლო წლის პირველ დღეებში, ოტისს მოუწევს დაეხმაროს სკოლის ხულიგანს და ბულერს მისი სექსუალურ პრობლემების გადაჭრაში, იმ პირობით, რომ მის მეგობარს თავს დაანებებს. მოზარდების ინტიმური პრობლემების გადაჭრის ნიჭი აშკარა ხდება მეევი უაილისთვის, რომელიც სთავაზობს მთავარ გმირს კონსულტაციისთვის გაუწიოს თანაკლასელებთან ფულის სანაცვლოდ. მეივთან დაახლოების მიზნით ოტისი ვალდებულია დათანხმდეს მას ამ შეთავაზებაზე. მეორე სეზონის მოქმედებები სასწავლო წლის მეორე სემესტრში ვითარდება. ოტისი იწყებს ოლასთან შეხვედრებს. გარდა ამისა, სკოლაში ახალი მოსწავლეები მოდიან, რომლებიც გაბატონებულ წესრიგს არ ურიგდებიან. ამ ყველაფერს ემატება სკოლაში ქლამიდიოზის ეპიდემიის გაჩენა. ასა ბატერფილდი — ოტის მილბერნი ჯილიან ანდერსონი — ჟან ფ. მილბერნი ნკუტი გატვა — ერიკ ეფიონგი ემა მაკი — მეივ უაილი კონორ სვინდელსი — ადამ გროფი კედარ უილიამს-სტერლინგი — ჯექსონ მარჩეტი, აიმე ლუ ვუდი — აიმე გიბსი „სექსუალური განათლება (2019)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Джиллиан Андерсон идет в секс-терапевты — вышел первый сезон сериала «Половое воспитание». moskvichmag.ru. ციტირების თარიღი: 2019-02-27. ↑ Почему все вокруг говорят про сериал «Половое воспитание». РБК.Стиль. ციტირების თარიღი: 2019-02-27. ↑ Сериал Половое Воспитание от Netflix продлили на второй сезон. Роккульт. ციტირების თარიღი: 2019-02-27. ↑ Kanter, Jake (2019-11-25). „‘Sex Education’: Netflix Sets Premiere Date For Season 2 Of High School Drama“. Deadline.com ((ინგლისური)). ↑ Thorne, Will (2020-02-10). „‘Sex Education’ Renewed for Season 3 at Netflix“ ((ინგლისური)). Variety. ↑ "Sex Education | Netflix Official Site". www.netflix.com. Retrieved 10 May 2020. ↑ Leach, Samantha; Radloff, Jessica (7 January 2020). "Everything We Know About Sex Education Season 2". Glamour. Retrieved 14 January 2020.
ომარ დურმიშიძე

ომარ დურმიშიძე (დ. 18 ივნისი, 1949, თბილისი — გ. 13 ივნისი, 1994, იქვე) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი. 1973 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1974 წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში როგორც საქართველოში, ასევე მის ფარგლებს გარეთ; 1974, 1978, 1984, 1999, 2006, 2009 წლებში მოეწყო მხატვრის პერსონალური გამოფენები თბილისში, აგრეთვე გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში (1977), მოსკოვში (1979), იტალიაში (1980); მიღებული აქვს მონაწილეობა ქართული სახვითი ხელოვნებისადმი მიძღვნილ რეტროსპექტიულ გამოფენაში (თბილისი, მხატვრის სახლი, 1987); ძირითადი ნამუშერვრები: „ბესიკის ქუჩა“, „სოლოლაკი“, „კლდიაშვილის ქუჩა“, „ჩვენი ეზო“, „ნატურმორტი იებით“, „თევზები“, „მსხლები“ (1983, ყველა მხატვრის კუთვნილებაა), „ნინიკო“, „ნუნუ“ (1983), „ავტოპორტრეტი“ (1981), "„გ. დოჩანაშვილი“ (1985); ავტორია გრაფიკული ნამუშევრებისა: „დაბადება“, „ბებია შვილიშვილთან ერთად“, „ცხენი“, სერია „მხატვრის გახსენება“ (1986). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 512–513. ომარ დურმიშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სოსო იორამაშვილი

იოსებ (სოსო) იორამაშვილი (დ. 13 იანვარი, 1905, დირბი — გ. 11 სექტემბერი, 1965, თბილისი) — ქართველი მწერალი და მთარგმნელი. დაიბადა სოფელ დირბში (ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი). 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. წლების განმავლობაში მუშაობდა ჟურნალ-გაზეთების რედაქციებსა და გამომცემლობებში; 1942-1945წწ. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში; 1946 წლის შემდეგ შეუდგა ლიტერატურულ მოღვაწეობას; მისი მოთხრობების პირველი კრებული „ვერხვის ჭალაში“ გამოქვეყნდა 1954 წელს. მისი ნაწარმოებების ძირითადი თემაა სოფელი, ნადირობა; იგი სათავგადასავლო ჟანრის ერთ-ერთი პიონერია საქართველოში („კარავი მტკვრის პირას“, 1959). ავტორია მოთხრობების კრებულებისა: „ნაცნობი სახე“ (1956), „უცნაური შეხვედრა“ (1968), „ჯაბა ელიაური“ (1962), „კოჭლი კაკაბი“ (1964), „მოთხრობები“ (1965), „გაღმა ვენახი“ (1967), „წითელი ვაშლის საიდუმლოება“ (1977) და სხვა; ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას (მათე ზალკა, „გენერალი“, 1941 და სხვა). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 331. სოსო იორამაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
უბანგი-შარი

უბანგი-შარი — საფრანგეთის ყოფილი კოლონია ეკვატორულ აფრიკაში 1914 წლიდან. 1958 წელს მიიღო ავტონომია. 1960 წლიდან დამოუკიდებელი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96.
იაფეტური ენები

იაფეტური ენები, ასე უწოდებდა ნიკო მარი ქართულის მონათესავე ენებს. ტერმინი "იაფეტური ენები" ნაწარმოებია ბიბლიური ნოეს უმცროსი ვაჟის - იაფატის სახელიდან (შედარებითი უფროსი ვაჟების სემისა და ქამის სახელებიდა: - სემიტური ენები, ქამიტური ენები). ამ ტერმინის შემოღებით ნიკო მარს სურდა ხაზი გაესვა თავისი თვალსაზრისისათვის სემიტურ ენებიდან იაფეტური ენების ნათესაობის შესახებ. ნიკო მარის თეორიის განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე იაფეტური ენების მოცულობა სხვადასხვაგვარი იყო: ჯერ ამ ჯგუფში შედიოდა მხოლოდ ქართველური ენები (1908-1916), შემდეგ - აფხაზური, ადიღური, ჩაჩნურ (ნახური) და დაღესტნული ენებიც (1916-1920), ბოლოს მათ მიემატა წინა აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის მკვდარი ენები (პელასგური, ეტრუსკული) და ცოცხალთაგან - ბასკური და ბურიშკული (1920-1923). თუ თავდაპირველად იაფეტური ენები ნიკო მარს მონათესავე ენებად მიაჩნდა, შემდეგ მან უარყო ენათა ნათესაობა და იაფეტური ენებიც ენეთა განვითარების ერთ-ერთ უძველეს საფეხურად გამოაცხადა. ნიკო მარის ამ შეხედულებების უსაფუძვლობა გამოავლინა 1950 წელს საენათმეცნიერო დისკუსიამ. "ახალი საენათმეცნიერო მოძღვრება" იაფეტური თეორია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 64.
უბატონო თემები

უბატონო თემები — დაღესტნელი ფეოდალების მიერ XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში აღმოსავლეთ კახეთში ჩამოყალიბებული თემები. დასახლებული იყო ხუნძებითა და წახებით. XVI-XVII საუკუნეებში ოსმალ-ყიზილბაშთა და დაღესტნელ გლეხთა განუწყვეტელი შემოსევების შედეგად კახეთის სამეფოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარე მთლიანად დაქვეითდა, მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა. დაცარიელებული ტერიტორიები ლეკებმა დაიკავეს. მათ ადგილობრივი გლეხები ყმებად გაიხადეს. ამის შედეგად ეს მხარე მოწყდა კახეთის სამეფოს. ხუნძებმა შექმნეს ექვსი თემი: ჭარის, ბელაქნის, კატეხის, თალის, მუხახის და ჯინიხის. წახებმა შექმნეს ოთხი თემი: წახურის, სუვაგილის, ყარადულაკის და ელისუს. უბატონო თემები თავის მხრივ იყოფოდა თავისუფალ ლეკთა სოფლებად და დამორჩილებულ ინგილოთა და მუღალების სოფლებად. ინგილოები და მუღალები იხდიდნენ გადასახადს — ქეშქელს. კახელი თავადაზნაურობა ამ ტერიტორიაზე ლეკთა ჯამაათმა შეცვალა. 1803 წლიდან უბატონო თემები რუსეთის იმპერიის ქვეშევრდომობაში მოექცნენ და 1830 წლიდან უშუალოდ შეუერთდნენ იმპერიას. 1832-1840 წლებში ეს მხარე საქართველოს გუბერნიის, ხოლო 1840-1845 წლებში საქართველო-იმერეთის გუბერნიის ნაწილი იყო. 1845-1860 წლებში არსებობდა ჭარ-ბელაქნის სამხედრო ოკრუგი, ხოლო 1860-1917 წლებში ზაქათალის ოკრუგი. 1918-1921 წლებში ტერიტორია იყო სადავო საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის და მისი ბედი საერთაშორისო არბიტრაჟს უნდა გადაეწყვიტა. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წელს, ის მიეკუთვნა აზერბაიჯანის სსრ-ს. საინგილო ჭარ-ბელაქანი პაპუაშვილი, თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96. პაპუაშვილი, თ. ჭარ-ბელაქანი, თბილისი, 1972 ბერძენიშვილი, ნ., „საქართველოს ისტორიის საკითხები“, წიგნი 3, თბილისი, 1966
უბე (იაპონია)

უბე — ქალაქი და ნავსადგური იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, იაპონიის შიდა ზღვის ნაპირზე, იამაგუტის პრეფექტურაში. მოსახლეობა 168398 ადამიანი (2016). არის სამრეწველო ცენტრი, განვითარებულია მანქანათმშენებლობა, ნავთობქიმიური მრეწველობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96. ↑ 1.0 1.1 1.2 https://krm403.legal-square.com/HAS-Shohin/jsp/SVDocumentView ↑ https://www.city.ube.yamaguchi.jp/shisei/shichou/1006703.html ↑ 宇部市 ｜ 市域の移り変わり ↑ 山口県/統計分析課/人口・人口移動統計調査(令和3年3月1日現在)
ხორხე უბიკო

ხორხე უბიკო (დ. 10 ნოემბერი, 1878, გვატემალა — გ. 14 ივნისი, 1946, ნიუ-ორლეანი) — გვატემალის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. 1931-1944 წლებში იყო გვატემალის პრეზიდენტი, პრაქტიკულად დიქტატორი. წარმოადგენდა ლიბერალურ პარტიას, იყო პრო-ამერიკული ორიენტაციის. 1944 წლის ივნისის სახალხო აჯანყების შედეგად მისი რეჟიმი დაემხო, უბიკო მექსიკაში გაიქცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96.
ზინაიდა გიპიუსი

ზინაიდა გიპიუსი (დ. 8 ნოემბერი, 1869, ბელიოვი — გ. 9 სექტემბერი, 1945, პარიზი) — რუსი მწერალი და კრიტიკოსი, რუსული დეკადენტური ლიტერატურის წარმომადგენელი. პირველი ლექსები გამოაქვეყნდა 1888 წელს. 1920 წლიდან იყო ემიგრაციაში. ყაყაჩოს ფერი, 1908, პიესა ეშმაკის თოჯინა, 1911, რომან-უფლისწული, 1913 მწვანე ბეჭედი, 1916, პიესა ცოცხალი სახეები, 1925, მემუარები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 166.
ლიუდას გირა

ლიუდას გირა (დ. 15 (27) აგვისტო, 1884, ვილნიუსი — გ. 1 ივლისი, 1946, იქვე) — ლიტველი პოეტი, ლიტვის სსრ-ის სახალხო პეტი (1943), ლიტვის სსრ-ის მეცნიერებთა აკადემიის აკადემიკოსი (1945). მისი ბევრი ლექსი ხალხურ სიმღერად იქცა. სტვირი, 1909 შურისძიება, 1910 მწვანე მინდორი 1911 სამშობლოს გზებით, 1912 ნაპერწკლები, 1921 გრიუნვალდის ლიტვა, 1942 ძალმომრეობა და სიმტკიცე, 1942 შორეულ გზებზე, 1945 ბრძოლის სიტყვა, 1943 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 166. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
გირინი (ქალაქი)

გირინი — ქალაქი ჩინეთში, გირინის პროვინციაში, მდინარე სუნგარის ნაპირზე. მოსახლეობა 4,4 მლნ (2010). არის სარკინიგზო კვანძი და სამდინარო ნავსადგური. დაარსდა 1673 წელს. მოქმედებს თბოელექტროსადგური და ჰიდროელექტროსადგური. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 167.
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2014–2015

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2014-2015 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 84-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2014 წლის 24 აგვისტოს და დასრულდა 2015 წლის 24 მაისს. რიგით 23-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ორი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „ელჩე“, „ალმერია“ და „კორდობა“. ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ოფიციალური საიტი
დომენიკო გირლანდაიო

დომენიიკო გირლანდაიო (დ. 1449, ფლორენცია— გ. 11 იანვარი, 1494, ფლორენცია) — იტალიელი ფერმწერი ადრინდელი აღორძინების ეპოქისა. იყო იუველირის შვილი. სწავლობდა ა. ბალდოვინეტისთან. მისი პირველი ფერწერული ნამუშევრები იყო ჩერჩინის სანტ-ანდრეას ეკლესიის ფრესკები. 1470-1472 წლებში მოხატა ფლორენციის ონიისანტის ეკლესია, 1473-1474 წლებში ბროცის სანტ-ანდრეას ეკლესია, 1475 წელს სან-ჯიმინიანოს ეკლესია. მის ადრინდელ ნამუშევრებში იგრძოდა XV საუკუნის ფლორენციელ და ნიდერლანდელ მხატვართა გავლენა. 1481-1482 წლებში მუშაობდა რომი, სადაც ვატიკანის სიქსეს კაპელაში დახატა ფრესკა „პეტრე და ანდრია მოციქულების მოწოდება“. ამ პერიოდში შეისწავლა ანტიკური ძეგლები, რამაც გაამდიდრა მისი ფერწერული სტილი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფლორენციაში სანტა-ტირინიტას ეკლესიის სასეტის კაპელისა (1483-1486) და სანტა-მარია-ნოველას ეკლესიის (1485-1490) ფრესკები. თავის ფრესკებში ხშირად ხატვდა თანამედროვეთა პორტრეტებს (ლორენცო მედიჩი, ა. პოლიციანო და სხვები). აქვს დაზგური სურათები და პორტრეტებიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 167.
გირობუსი

გირობუსი — ინერციულ-აკუმულატორიანი ურელსო ტრანსპორტი, რომელიც მოძრაობს მქნევარას კინეტიკური ენერგიით. მქნევარას კინეტიკური ენერგიის მარაგი საკმარისია 5-6 კმ მანძილის გასავლელად. იყენებდნენ დამხმარე სატრანსპორტო საშუალებად მოკლე ტრასებსა და აფეთქებასაფრთხიან ობიექტებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 167.