laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კართსოფლის ეკლესია

კართსოფლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, დგას კართსოფლის ცენტრში, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (4,1x5,5 მ). წაგრძელებულია ჩრდილოეთ-სამხრეთის მიმართულებით, ნაგებია ფიქლით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, არქიტრავიანი კარი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით ორივე კუთხე მომრგვალებული აქვს. განსაკუთრებით ზედა ნაწილში. ასეთივეა ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხეც. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე გაჭრილია ეკლესიის ერთადერთი სწორკუთხა სარკმელი. რომელიც ინტერიერისკენ ოდნავ ფართოვდება. სარკმლის რაფა საფეხუროვანია, დასავლეთ კედელში ორი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. კედლის გასწვრივ, ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხესთან, ქვის დაბალი სკამია. ეკლესიას მიწის იატაკი აქვს. სამხრეთის ფასადზე. კარის თავზე, მომცრო ოთხკუთხა ნიშია. ასეთივე ნიში ამავე ფასადის აღმოსავლეთ ნაწილშიდაცაა. ამის გარდა, აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის ორივე მხარეს, მიწიდან სხვადასხვა სიმაღლეზე თითო სწორკუთხა ნიშია მოწყობილი. სახურავი ორფერადაა. გადახურულია ფიქლის მოზრდილი ფილებით. სახურავის კეხი ეკლესიის სამხრეთ-ჩრდილოეთ ღერძზე მდებარეობს, რაც იშვიათია. ეკლესიას შემოვლებული აქვს ხუთკუთხა მოხაზულობის დაბალი (სიმაღლე — 0,7 მ) გალავანი, რომელსაც შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 460.
ჯუდი ჰოლიდეი

ჯუდი ჰოლიდეი (ინგლ. Judy Holliday; ნამდვილი სახელი — ჯუდი ტუვიმი დ. 21 ივნისი, 1921, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 7 ივნისი, 1965, ნიუ-იორკი, აშშ) — ოსკაროსანი ამერიკელი მსახიობი. ჯუდი ჰოლიდეი დაიბადა ნიუ-ორკში, რუსეთის იმპერიიდან გადახვეწილი ებრალების ოჯახში. 1938 წელს მან თავისი გვარი (ტუვიმი) ინგლისურ ენაზე თარგმნა (Holliday) და კომიკური კვარტეტის შემადგენლობაში, ამერიკის ღამის კლუბებში გამოსვლა დაიწყო. მალე მას კინოფილმებში გადაღება შესთავაზეს. 1950 წელს მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმისთვის „დაბადებული გუშინ“. გარდაიცვალა მკერდის კიბოთი 43 წლის ასაკში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯუდი ჰოლიდეი ჯუდი ჰოლიდეი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯუდი ჰოლიდეი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
ფანშეტის ყოვლადწმინდის ხატი

ფანშეტის ყოვლადწმინდის ხატი — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ფანშეტის ჩრდილოეთით, მთის წვერზე. სალოცავი ოთხწახნაგა პრიზმის ფორმის მასიური ნაგებობაა. ნაშენია ფქლით, წყობა მშრალია. შეთეთრებულია კირით. მთავარი ფასადი დასავლეთიდანაა. კედლის წყობაში დატანებულია მცირე ზომის ოთხკუთხა თახჩა. იქვე დევს დიდი ფიქლის ქვა — თახჩის სარქველი. ხატის სახურავზე დევს ქვა, რაშიც დროშის ჩასამაგრებელი ღრმულია ამოკვეთილი. ნაგებობის ქვემოთ, ფიქლის ქვით შემოღობილ დავაკებაზე საუფროსოა, ქვის მაგიდით და ქვისავე სკამებით. რუსიშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 481.
კართსოფლის კოშკური სახლი

კართსოფლის კოშკური სახლი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ კართსოფლის ცენტრში. თარიღდება XVII საუკუნით. ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადებზე ქვები ნაწილობრივაა დამუშავებული. კარის წირთხლებისა და თაღისათვის გამოყენებულია თლილი ქვა. შენობა ამჟამად მხოლოდ ორი სართულის სიმაღლეზეღაა შემორჩენილი. ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვა. პირველი სართული ქვებითაა ამოვსებული. შენობა გეგმით თითქმის კვადრატულია (6,6x6,9 მ) და ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდება. შესასვლელი მეორე სართულზეა, დასავლეთით. კარს წირთხლებში სარდულე ხვრელები აქვს. ეს სართული საცხოვრებლად იყო განკუთვნილი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სათოფურია, სამხრეთისა და დასავლეთისაში — ორ-ორი. დასავლეთით მდებარე კედლის სათოფურები ერთმანეთისგან დაშორენბულია, სამხრეთ კედელში კი — პირიქით, ერთმანეთთან ახლოსაა გაჭრილი. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 461.
გველეთის ციხესიმაგრე

გველეთის ციხესიმაგრე — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით, 1,5 კილომეტრზე, დარიალის ციხის აღმოსავლეთით, მდინარე თერგის მარჯვენა სანაპიროზე. თარიღდება XIX საუკუნის პირველი მეოთხედით. ნაგებია ნატეხი ქვით (ზოგან გამოყენებულია აგურიც). დაზიანებულია და დანგრეულია ციხის სამხრეთი ნაწილი, გადარჩენილი სხვა ნაწილები საკმაოდ დაზიანებულია. ციხის აგება უკავშირდება საქართველოს სამხედრო გზის გაყვანას და რუსული ჯარის ჩაყენებას 1808 წელს. შენობა ევროპული სიმაგრის ტიპისაა. გეგმის მიხედვით, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ წაგრძელებული ქვაკუთხედია (56x24 მ), რომლის კუთხეებში აგებულია გალავნის აბრისს გარეთ გასული წრიული კოშკები. შესასვლელი გალავნის აღმოსავლეთ კედელშია, კარიბჭეს ოდნავ შეისრული თაღი აქვს, იგი გალავანზე მაღალია და შესასვლელს საზეიმო იერს ანიჭებს. კარიბჭე გარედან მოპირკეთებულია თლილი ქვის კვადრატებით, დასრულებული იყო ორფერდა სახურავით. ციხის ოთხი კოშკიდან შემონახულია მხოლოდ ორი, მათი დიამეტრი ფუძის დონეზე 4,8 მეტრია, ხოლო სიმაღლე 8,4 მეტრია. შესასვლელები კოშკებს ეზოს მხრიდან აქვს. პირველი სართულის დონეზე, ორივე კოშკის კედლებში ცენტრის მიმართ, თანაბრად გადანაწილებული შვიდ-შვიდი ვიწრო და მაღალი სათოფურია გაჭრილი. მათგან სამის ზემოთ კიდევ კვადრატული ფორმის სათოფურებია. სართული გადახურულია აგურით ნაწყობი დადაბლებული ფორმის გუმბათოვანი კამარით. კოშკების მეორე სართული ღიაა. სართულს გარსშემოუყვება თაღოვანი სალოდეები, რომლებიც გარედან კედლის მიმართ გადმომჯდარ გვირგვინს ქმნის. ერთ-ერთ სალოდეში (ეზოს მხრიდან), სართულზე ამოსული კიბეა მოწყობილი. კოშკები, როგორც კარიბჭე მოპირკეტებულია თლილი ქვის კვადრატებში. ციხის ეზოში განლაგებული იყო სხვადასხვა დანიშნულების რამდენიმე ერთსართულიანი ნაგებობა, რომლებიც ამჟამად დანგრეულია. გალავანი ნაგებია ასევე ნატეხი ქვით, მისი შემორჩენილი კედლები, როგორც კოშკები, თლილი ქვით ნაგებ მაღალ (1,4 მეტრის სიმაღლის) ცოლოკზე დგას. გალავნის კედლებში დატანებულია ვიწრო სარკმლები, რომლებიც ციხის ეზოსკენ ფართოვდება. გალავნის კედლები დასრულებული იყო პროფილის ტაროსებრი ლავგრადნით. ბაგრატიონი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 452-453.
ტეფის პირველი ციხე-სახლი

ტეფის პირველი ციხე-სახლი — სახლი, არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს სოფელ ტეფის განაპირას, ქვემო უბანში. შედგება კოშკისა და საცხოვრებელი ნაგებობებისაგან. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. ნაგებია ფიქლით. კოშკი (6x5,6 მეტრი) სათავდაცვოა. იგი მთელი კომპლექსის არქიტექტურული დომინანტია. შემორჩენილია სამი სართულის სიმაღლეზე, ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვები. შესასვლელი მეორე სართულზეა, დასავლეთიდან. პირველი სართულის კედლები ყრუა. მეორე სართულზე, სამხრეთითა და აღმოსავლეთით თითო სარკმელია. ამ ორი სართულის ინტერიერში კუთხეები მომრგვალებულია. მესამე სართულის ჩრდილოეთ კედელში მოზრდილი მართკუთხა ნიშია, სამხრეთ კედელში — სწორკუთხა კარი და კვადრატული მოხაზულობის სარკმელი. კარი, სამხრეთის მხრიდან მიშენებული სათავსის ბანზე გადიოდა. საცხოვრებელი ნაგებობა (12x8 მეტრი) ორსართულიანია. ორივე სართულზე ორ-ორი სათავსია. პირველ სართულზე სამეურნეო სათავსები იყო. დასავლეთით — საჭირნახულო, აღმოსავლეთით — საქონლის სადგომი. პირველი სართული მეორეს ქვის კიბით უკავშირდება. კიბე ღია აივანზე ადის. ამჟამად საცხოვრებელი ფართი სამ ნაწილადაა გატიხრული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარიდან „წინამოში“ ვხვდებით. მის გვერდით პატარა ოთახია, სიღრმეში — დიდი. „წინამოს“ ერთი და დიდი ოთახის ერთი სარკმელი დასავლეთიდანაა. პატარა ოთახის ერთი სარკმელი — სამხრეთით. დიდი ოთახის ცენტრში ხის სვეტია, რომელიც გადახურვის ხის ძელს იჭერს. ასევეა პირველ სართულზეც. შენობას ბრტყელი გადახურვა აქვს. მოგვიანებით (XIX საუკუნეში) კოშკისა და საცხოვრებელი ნაგებობის აღმოსავლეთ სათავსისთვის სამხრეთიდან საცხოვრებელი შენობა (10x5 მეტრი) მიუშენებიათ. აქაც პირველი სართული სამეურნეო დანიშნულებისაა, მეორე — საცხოვრებელი. პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აქ ორი სათავსია. პირველი სათავსის თავზე მეორე სართულის ბანია, რომელზეც თავდაპირველი ნაწილის აივნიდან ვხვდებით. მეორე სათავსის თავზე საცხოვრებელი ოთახია. მასში შესასვლელი დასავლეთიდანაა, პირველი სართულის ბანიდან. ოთახის სამხრეთ კედელში ორი სწორკუთხა სარკმელია. სამხრეთით იყო ხის დაკიდებული აივანიც. რომლის მხოლოდ საყრდენი ძელებიღაა შემორჩენილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 475.
კართსოფლის მთავარანგელოზთა ეკლესია

კართსოფლის მთავარანგელოზთა ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფლი კართსოფლის აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე, თრუსოს ხეობის შუა წელზე. მდინერე თერგისა და სუათისის შესაყართან, მთის თხემზე. ეკლესიის ხეობის მთავარი სალოცავია, თარიღდება X საუკუნით. ადგილობრივ მკვიდრთთა ცნობით, ეკლესიის კარის თავზე ქართული წარწერა იყო, რომლის თანახმადაც, შენობის აგებისას 330 ფუთი მარილი დახარჯულა. ეკლესია დარბაზულია (9,5x5,7 მ), ნაგებია ფიქლის მოზრდილი ქვით. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი გარედან გადახურულია ტიმპანით. კარის თაღთან ახლოს, შელესილობაზე, შემორჩენილია ხელის მტევნის ანაბეჭდი. ნახევარწრიულის მსგავსი, უსწორმასწორო ფორმის აფსიდი დასრულებულია უსწორმასწორო ფორმის კონქით, აფსიდში მცირე ზომის, ბრტყლად გადახურული სარკმელია, მის ქვემოთ კედელზე ტრაპეზის ქვაა მიბჯენილი. სარკმლის მარცნივ მცირე სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის კედელში, კონქის ქუსლის დონეზე. ჩადგმულია ორი ქვევრი. ასეთივე ორი ქვევრი დასავლეთ კედელშიცაა. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურითაა შემაღლებული. საკურთხევლის წინ დგას მართკუთხა ქვა, რომლის ცენტრში ამოკვეთილია ცილინდრული ფორმის ფოსო. ცილინდრული ფორმის კამაროვანი გადახურვა ეყრდნობა კონქის თაღს, დასავლეთ კედლისა და შუა საბჯენ თაღს. ეს უკანასკნელი გრძივი კედლების თითო ორსაფეხურიან პილასტრზე გადადის. პილასტრების პირველ საფეხურზე კედლის თაღებია გადაყვანილი. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთით მდებარე თაღში, მცირე სწორკუთხა სარკმელია. მსგავსი სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. დარბაზს ქვის საფეხური შემოუყვება. ეკლესიის ფასადები შელესილი და შეთეთრებულია (ზედა ნაწილში შელესილობა ამჟამად ჩამორეცხილია). ფასადზე სამივე სარკმელს ნახევარწრიული, რელიეფური თავსართი აქვს, სახურავი ორფერდაა. გადახურულია ფიქლის დიდი ფილებით. სახურავის კეხზე, აღმოსავლეთით, დგას ქვის ჯვარი. ეკლესიას სამხრეთიდან ორი გვიანდელი მინაშენი ეკვრის. მათგან დასავლეთით მდებარე, რომელიც ეკლესიის კარიბჭის ფუნქციას ასრულებდა, ბევრად უფო ადრინდელია აღმოსავლეთისაზე. ეს მინაშენი გეგმით ოთხკუთხაა (5x3 მ). შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი გადახურულია თარაზულად. აღმოსავლეთით ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია, დასავლეთით — მცირე სწორკუთხა ნიში. სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილში (გვიანდელია) კვადრატული ფორმის სარკმელია. გარედან, სარკმელთან ახლოს, წყობიდან, ფიქლის სამი ქვაა მიჯრით გამოშვერილი, რომლებითაც მათ ქვემოთ დაკიდებული ზარია გადახურული, აღმოსავლეთით მდებარე მინაშენიც (ამჟამად თითქმის დანგრეულია) გეგმით ოთხკუთხაა (4,8x2,8 მ). შესასვლელი (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილი) სამხრეთიდან ჰქონია. გარედან, სამხრეთის კედლის დასავლეთ კიდესთან, მცირე ზომის სწოკუთხა ნიშია, რომლის გვერდით შელესილობაზე ხელის მტევნის ანაბეჭდია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 462.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 512
გიმარის დასავლეთი კოშკი

გიმარის დასავლეთი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გიმარის განაპირას, დასავლეთით. თარიღდება XVII საუკუნით. კოშკი გეგმით კვადრატულია (5x5 მ), ზემოთ ოდნავ ვიწროვდება, ნაგებია კლდის ნაფლეთი ქვებით. კოშკი დაზიანებულია, სადაც შემორჩენილია პირველი და მეორე სართულების აღმოსავლეთი და სამხრეთი კედლები. გარედან თაღოვანი, შიგნიდან სწორკუთხა შემოსასვლელი აღმოსავლეთითაა, მეორე სართულზე. კარის თაღი შედგენილია ორი საგანგებოდ გამოთლილი ქვით. წირთხლებად კარგად დამუშავებული ქვაა გამოყენებული. პირველი სართული ყრუკედლებიანი დამხმარე სათავსეა. მეორე სართულის შემორჩენილ კედლებში თითო-თითო სათოფურია. ზაქარია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 453.
სიონის აკლდამები

სიონის აკლდამები — არქეტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ სიონის ეკლესიის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 1972 წელს ჟინვალის არქეოლოგიური ექსპედიციის ყაზბეგის რაზმმა გათხარა ორი აკლდამა. ორივე დამხრობილია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ. ორივე გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედია. ნაგებია ნატეხი ქვით. გამოყენებულია დუღაბიც და მშრალი წყობაც. რუსიშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 469.
გიმარის ჩრდილოეთი კოშკი

გიმარის ჩრდილოეთი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გიმარის განაპირას, ჩრდილოეთით, ციცაბო კლდის ბაქანზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კოშკი გეგმით თითქმის კვადრატია (6x6,4 მ), ზემოთ შევიწროვებული. ნაგებია ფითქლის მოზრდილი ქვებით. ძლიერ დაზიანებულია, სადაც შემორჩენილია მხოლოდ ორი სართული. შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან, მეორე სართულის დონეზე, მიწიდან 4,5 მეტრზე. კარის გადახურვა ჩამოშლილია, გვერდები გამოყვანილია არაწესიერი ზომის მოზრდილი ქვებით. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. სამხრეთ ფასადზე, ცოლოკის თავზე, კრდლის წყობაში ჩატანებულია გრძელი (1,3 მ სიგრძის) ქვა, რომელზეც სამი ტოლმკლავა ჯვარია ამოყვანილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 453.
კეტრისის კოშკი

კეტრისის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას თერგის მარცხენა ნაპიზე. ძველ კეტრისში. აგებულია XVII-XVIII საუკუნეებში, კოშკი გეგმით კადრატულია (5,6x5,7 მ) ექვსსართულიანი (სიმაღლე 13 მეტრი), ზემოთკენ ვიწროვდება. ნაგებია ფიქლის დიდი ქვებით. აქა-იქ გამოყენებულია ტუფის კვადრატებიც. კოშკის სართულშუა ხის გადახურვები ჩაქცეულია, პირველი სართული ყრუკედლებიანია. კოშკში შესასვლელი, სამხრეთიდანაა მეორე სართულზე. კარი გადახურულია ორი მოზრდილი ქვით. წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. კარის ქვემოთ გამოშვერილია სამი ფიქლის ქვა, რომლებსაც ხის კიბე ეყრდნობოდა. კარის თავზე მცირე ოთხკუთხა ნიშია. აღმოსავლეთით მდებარე კედელში ორი სათოფურია, სამხრეთით და დასავლეთით კედლებში — თითო-თითო. მესამე სართულის სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სამ-სამი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში — ერთი. მეოთხე სართულზე, სამხრეთ კედელში, სამი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში — ორი, ჩრდილოეთ კედელში — ერთი. მეხუთე სართულის ოთხივე კედლის ღერძზე სალოდეებია მოწყობილი. აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ სალოდეების გვერდებზე ორ-ორი სათოფურია. ერთი სათოფური სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია. მეექვსე სართული ბანია, რომლის კედელზე დაწყობილი ფიქლის ფილები გარედან თროსებრ შვერილს ქმნის. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 462-463.
კობის კოშკი

კობის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ კობის მოპირდაპირე მხარეს. თერგის გაღმა. თარიღდება XVII საუკუნის II ნახევრით. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (8,8x8,2 მ). ზემოთკენ შევიწროებული. ნაგებია ნატეხი ქვით. ქვედა სართულებისა და კუთხეების ქვები უკეთაა დამუშავებული. შემორჩენილია კოშკის სამხრეთი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც ჩანს, რომ შენობა ხუთსართულიანი ყოფილა. ოთხი სართული საცხოვრებელიც იყო და სათავდაცვოც. მეხუთე — საბრძოლო ბანი. შემორჩენილ კედლებში, პირველ და მეორე სართულზე, სამხრეთით თაღოვანი შესასვლელებია. პირველი სართულის დანარჩენი კედლები ყრუა. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში ორი სათოფურია, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი — თითო-თითო. აღმოსავლეთ კედელში ერთი მცირე სარკმელიცაა. მას საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. სათოფურების რაოდენობა ზედა სართულებში მატულობს. მესამე სართულზე ხუთი სათოფურია. მ. შ. სამი სამხრეთ კედელშია, თითო-თითო — აღმოსავლეთით და დასავლეთით მდებარე კედლებში. სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. მეოთხე სართულის სამხრეთ კედელში ექვსი სათოფურია, ერთი აღმოსავლეთ კედელში. სამხრეთ კედლის შუაში მოზრდილი ოთხკუთხა ნიშია, ნიშს გარედან სწორკუთხა შვერილი აქვს, რომლის იატაკშ მოწყობილია თოფის გასაყოფი წვრილი ხვრელები. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 463-464.
ბილბორდი (ჟურნალი)

ბილბორდი (ინგლ. Billboard) — ყოველკვირეული ამერიკული ჟურნალი, რომელიც მთლიანად მუსიკის ინდუსტრიას ეძღვნება. ამას გარდა, ჟურნალი აქვეყნებს მთელ მსოფლიოში აღიარებულ მუსიკალურ ჩარტებს, რომლებშიც ყოველკვირეულად ქყვეყნდება სხვადასხვა კატეგორიის ყველაზე პოპულარული სიმღერების და ალბომების სია. ჟურნალის ყველაზე ცნობილი ჩარტია — „ბილბორდის ცხელი 100-ეული“, რომელშიც ჩამოთვლილია ყველა ჟანრის 100 საუკეთესო სიმღერა და სწორედ ეს ჩარტია აშშ-ში აღიარებული, როგორც სიმღერების შეფასების სტანდარტი. „ბილბორდ 200“ მოიცავს ინფორმაციას ალბომების გაყიდვების შესახებ. ბილბორდის პირველი ნომერი გამოიცა ცინცინატში, ოჰაიო, 1894 წლის 1 ნოემბერს უილიამ დონალდსონისა და ჯეიმზ ჰენეგენის მიერ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბილბორდი (ჟურნალი) ოფიციალური საიტი Billboard Archive on Google Books ↑ Broven, J. (2009). Record Makers and Breakers: Voices of the Independent Rock 'n' Roll Pioneers, Music in American life. University of Illinois Press, გვ. 187. ISBN 978-0-252-03290-5. ციტირების თარიღი: November 5, 2015.
ტეფის მეორე ციხე-სახლი

ტეფის მეორე ციხე-სახლი — სახლი, არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ტეფის სამხრეთ მონაკვეთში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. შენობა გეგმით ოთხკუთხაა (7,1x6,5 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილია ორი სართული. სართულშუა გადახურვები ჩაქცეულია. შესასვლელები პირველი და მეორე სართულის სამხრეთ კედლებშია გაჭრილი. კარის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. პირველი სართულის საქონლის სადგამი იყო, მეორე — საცხოვრებელი. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში ერთი სათოფური ხვრელია. შემორჩენილი ბუდეების მიხედვით, სართულშუა გადახურვები ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული. შენობას მიწურბანიანი სახურავი ჰქონია. სახლს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მეორე ციხე — სახლი. მისგან მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ნაწილიღაა (სიმაღლე 2 მეტრი) შემორჩენილი. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 476.
გიმარის წმინდა გიორგის ეკლესია

გიმარის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გიმარის ჩრდილოეთით, ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (4,5x4,8 მ). ნაგებია ფითქლით. შესასვლელი დასავლეთ კედლის სამხრეთ ბოლოშია, კარი დაბალია (1,3 მ სიმაღლის). უსწორო ფორმის აფსიდი უშუალოდ ერთვის ჩრდილოეთ კედელს. სამხრეთ კლდიდან მოკლე მხრითაა გამოყოფილი. საკურთხეველში ეკლესიის ერთადერთი სარკმელია. იგი ინტერიერისკენ ფართოვდება და შიგნიდან ტრაპეციის ფორმა აქვს. სარკმლის ქვემოთ დაბალი ტრაპეზი დგას. აფსიდს და დარბაზის ჩრდილოეთ კედელს ქვის ფილით გამოყვანილი საფეხური გასდევს. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ფიტლის თხელი თაროცაა, მასზე წმინდა გიორგის ხატია დასვენებული. იატაკი მიწისაა. დასავლეთ ფასადის ჩრდილოეთ კედელში პლასტრისებრი შვერილია, რომელიც კედლის ზედა ნაწილში ფასადის სიბრტყეს ერწყმის. კარის სამხრეთით ხის თაროა, რომლის ქვეშ ჩამოკიდებულია პატარა ზარი. ეკლესიას ბანური გადახურვა აქვს. მას შემოვლებული აქვს დაბალი სწორკუთხა გალავანი. გალავანში შესასვლელი სამხრეთიდანაა და ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელი მთლიანადაა ჩართული გალავანში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 453-454.
სიონის კვირეს სალოცავი

სიონის კვირეს სალოცავი — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს სიონის სამხრეთით, კვირეს ქედზე. ეკლესიის მახლობლად. აქ წირავდნენ თიკანსა და ცხვარს, ღმერთს თხოვდნენ შვილის ყოლას. კვირეს ქედის პირველ ორ ბორცვზე გამოვლენია სხვა შენობების ნანგრევები. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა. მას ქვის ზღუდე ჰქონდა შემოვლებული. ყაზახაშვილი ლ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 469.
კობის გიორგიწმინდის კომპლექსი

კობის გიორგიწმინდის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ კობის მახლობლად მდებარე კლდოვან ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. შედგება ორი კოშკის, ეკლესიისა და გალავნისაგან. კომპლექსი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან რგოლს ხეობის სასიგნალო კოშკების უწყვეტ ჯაჭვში. მისი მეშვეობით თრუსოს ხეობის სასიგნალო კოშკები ვიზუალურად უკავშირდებოდნენ თერგის ქვედა დინებაზე განლაგებული სოფლების — ხურთისისა და გორისციხის კოშკებს. სამხრეთით მდგარი კოშკი ზურგიანია (6,5x4 მ), მის საფუძვლად გამოყენებულია ორი გიგანტური ლოდი. ძლიერ დაზიანებულია — შემორჩენილია სამიოდე მეტრ სიმაღლეზე. მეორე კოშკი ოთხკუთხაა (5,6x5 მ). დგას ჩრდილოეთით, კონცხის კიდეზე, ქვის წყობით გამაგრებულ კლდეზე. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი ნაწილის ჩრდილოეთ კედელზე სამრეკლოა მოწყობილი. კომპლექსის ცენტრში დგას ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია (8x5,5 მ). ეკლესიას შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. სწორკუთხა საკურთხეველიც, რომელიც დარბაზის გრძივი კედლებიდან მცირე მხრებითაა გამოყოფილი და იატაკის დონიდან ორი საფეხურითაა ამაღლებული. საკურთხევლის ბაქანს წინიდან ორსაფეხურიანი ამბიონი აქვს მოწყობილი. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის რაფა, საფეხურებადაა დამუშავებული. სარკმლის ქვემოთ დაბალი, მართხუთხა ფორმის ტრაპეზის ქვა დგას. საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სწორკუთხა, მომცრო ნიშია. მოგვიანებით ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშიც გაუჭრიათ. დარბაზის სამივე კედელს დაბალი საფეხური გასდევს. ფასადები შელესილი და შეთეთრებულია. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე, მასიური მართკუთხა ქვაა, რომელზეც ქვის ჯვარია აღმართული. ეკლესიაზე მოგვიანებით გადაუხურავთ ხის ცილინდრული კამარით, რომელიც ხისსავე ოთხ ნახევარწრიულ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. კამარა დაბეტონებულია. მასზე ამოტვიფრულია თარიღი — 1945 წ. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 464-465.
ები-ნური

ები-ნური (ჩინ.: 艾比湖; მონღ. Ev nuur) — რიფტული, გაუდინარი მლაშე-მწარე ტბა ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, სინძიანში, ყაზახეთის საზღვრის სიახლოვეს. გაწოლილია ჯუნგარის ვაკის დასავლეთ ნაწილში, ჯუნგარის ჭიშკრის სამხრეთი შესასვლელის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 189 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1070 კმ², საშუალო სიღრმე 1,4 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,8 მ. წყლის მოცულობა უტოლდება 760 მილიონ კუბურ მეტრს. ები-ნური წარმოადგენს ჯუნგარის ვაკის უდიდეს ტბასა და მისი აუზის ცენტრს. სარკის ფართობი და წყლის დონე ძლიერ მერყეობს, რაც დამოკიდებულია ტბის მასაზრდოებელ მდინარეთა წყლიანობაზე. წყალმცირე წლებში 0,5 მ სიმაღლის ქვიშიანი ისარა ტბას ორ წყალსატევად ყოფს. ნაპირები უმეტესად დაბალია, გარშემორტყმულია მლაშობებითა და ქვიშებით. მდინარეებს ჯერგალანს, ძინხეს, ყარასუსა და ბორო-ტალას ტბაში წლიურად 1,7 კმ³-მდე წყალი შეაქვთ. ზამთარში იყინება, თუმცა ჯუნგარის ჭიშკრიდან წამოსული ძლიერი ქარების გამო ძგიფი არამდგრადია. სამხრეთ ნაპირებთან ჩამოყალიბებულია ქვიშის დიუნები. სანაპირო კლდოვან სერებზე 50 მ-მდე სიმაღლის ძველი ტერასებია. ამჟამად, რეგიონში ატმოსფერული ნალექების რაოდენობის მომატების გამო ები-ნური ზრდის სტადიაშია. 2007 წლის აგვისტოში ტბის ჭარბტენიან ტერიტორიებს მიენიჭა ეროვნული ბუნებრივი რეზერვის სტატუსი. მდინარეთა შესართავებში ხარობს ლელი. ვინაიდან ტბის წყალი მლაშე-მწარეა მასში თევზი არ ბინადრობს. ტბიდან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს ლანჯოუ-სინძიანის რკინიგზის სადგური — ალაშანკოუ. ტბის სამხრეთ კიდეზე გადის ავტოტრასა ხორგოსის სასაზღვრო საგუშაგოდან ურუმჩიმდე. ↑ ები-ნური // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ 2.0 2.1 2.2 ები-ნური // გეოგრაფიის ენციკლოპედია (რუსული) ↑ Площадь озера Эби-Нур в Синьцзяне расширяется[მკვდარი ბმული] (რუსული) ↑ Nature Reserve Built to Protect Salt Lake in Xinjiang (ინგლისური)
ქვემო ოქროყანის კოშკი

ქვემო ოქროყანის კოშკი— არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს მდინარე მნაისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება XVII საუკუნით. კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა (6,8x6,6 მ), ზემოთკენ შევიწროებული. ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადის ქვები ნაწილობრივაა დამუშავებული. კედლების ქვედა ნაწილები ნაშენია დიდი ქვებით. ზემოთკენ ქვის ზომები მცირდება. შემორჩენილია ოთხი სართული. სართულების ფართობი ქვემოდან ზემოთ მატულობს, რადგან კედლები ყოველ სართულზე ვიწროვდება. კედლის ზედა ნაწილი და სართულშუა გადახურვები ჩამონგრეულია. თაღოვანი შემოსასვლელი სამხრეთითაა, მესამე სართულზე, რაც ნაგებობის თავისებურობას წარმოადგენს. პირველი სართულის მნიშვნელოვანი ნაწილი ამოვსებულია ნანგრევებით. ამ სართულის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში ღრმა მრავალგვერდა ნიშია (სამეურნეო დანიშნულების). დასავლეთ კედელში, ერთმანეთთან ახლოს გაჭრილია ორი სათოფურე. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში ერთი ცალმაგი სათოფურია, დასავლეთისაში — ორი. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი ორმაგი სათოფურია. მესამე სართულზე, სამხრეთ კედლის მარცხენა კიდეში და აღმოსავლეთ კედლის შუა ნაწილში, თითო სათოფურია. აღმოსავლეთ კედლის კიდეებში თითო სარკმელია გაჭრილი. დასავლეთ კედელში ორი შეწყვილებული სათოფურია. მეოთხე სართულის შემორჩენილ კედლებში რამდენიმე მცირე სათოფურია. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 483-484.
გორისციხის კოშკი

გორისციხის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფელ გორისციხის აღმოსავლეთით, მდინარე თერგის მარცხენა სანაპიროზე, განმარტოებით მდგარ მაღალ კლდეზე. თარიღდება XVII საუკუნით. კოშკის გეგმა თითქმის კვადრატულია (6,1x7,7 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. გარე კედლების წყობაში გამოყენებულია ტლანქლად დამუშავებული ქვა, რომელიც გარკვეულწილად სწორ ჰორიზონტალურ რიგს ქმნის. შემორჩენილია პირველი სართული, შესასვლელი დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილშია. აღმოსავლეთ კედელში სარკმელია. კედლებში 8 ცალმაგი სათოფურია მოწყობილი. ჭყონია თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 454.