laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მალჰუნ ხათუნი

მალჰუნ ხათუნი ( დ. 1258 — გ. 1324) — ოსმალეთის იმპერიის პირველი სულთნის ოსმან I-ის ცოლი. სულთან ორჰან I-ის დედა. მალჰუნ ხათუნის დაბადების და გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია. ის იყო ცნობილი შეიხ ედებელის ქალიშვილი და ორჰან ღაზისა და ალაედინ ფაშას დედა. მალჰუნ ჰათუნი ლეგენდა "ოსმანების ოცნების" მთავარი პერსონაჟია, სადაც მოთხრობილია და მალჰუნის და ოსმანის დიდ სიყვარულზე. Mal Hatun
ბულგარეთის ქალაქების სია

ბულგარეთის ქალაქების სია დალაგებულია მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. რეგიონული დედაქალაქები მოცემულია მუქი შრიფტით. მონაცემები აღებულია ბულგარეთის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტისა და ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიის წყაროებიდან. ბულგარეთის ქალაქები - ისტორია, გეოგრაფია, რუკები, ღირსშესანიშნაობები და სხვა. BgMaps.com ბულგარეთის ონლაინ ატლასი ბულგარეთის ქალაქები და კურორტები რუკებ, ვებსაიტები და სხვა ბულგარეთის შესახებ რუკა Domino.bg–ზე[მკვდარი ბმული] ბულგარეთი. ველიკო ტერნოვო დაარქივებული 2011-01-11 საიტზე Wayback Machine.
She's Too Good for Me

„She's Too Good for Me“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა და სინგლი. იგი შეტანილია სტინგის 1993 წლის სტუდიურ ალბომში Ten Summoner's Tales. სინგლი ამ სიმღერით გამოვიდა მხოლოდ საფრანგეთში. She's Too Good for Me - 2:30 January Stars - 3:51 Mad About You - 5:31 Ain't No Sunshine (ბილ უიზერსი) - 5:04 შენიშვნა - სიმღერები 3 და 4 ჩაწერილია ცოცხლად. ნიუკასლში (ინგლისი), 1991 წლის 20 აპრილს. ისინი აგრეთვე შეტანილია ალბომში Acoustic Live in Newcastle. ↑ http://www.discogs.com/Sting-Shes-Too-Good-For-Me/release/1948261
ტილდა სუინტონი

ტილდა სუინტონი (ინგლ. Tilda Swinton; დ. 5 ნოემბერი, 1960) — შოტლანდიელი მსახიობი და მოდელი. მოღვაწეობს როგორც მეინსტრიმულ კინოში, ასევე არტჰაუსში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტილდა სუინტონი ტილდა სუინტონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში BFI: Tilda Swinton TildaSwinton.Net დაარქივებული 2011-08-04 საიტზე Wayback Machine.
პაკარაიმის მთები

პაკარაიმის მთები (პორტ. Serra Pacaraima, ფრანგ. Sierra Pacaraima) — მთები გაიანაში. გადაჭიმულია ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბრაზილიისა და ვენესუელის საზღვრის გასწვრივ. აღმოსავლეთი-დასავლეთის მიმართულებით ვრცელდება 800 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალია რორაიმის მთა, ზღვის დონიდან 2 810 მეტრზე, რომელსაც გარს აკრავს 300 მეტრიანი კლიფები. პაკარაიმის მთები ერთმანეთისგან ჰყოფს მდინარე ორინოკოს ხეობასა და ამაზონის აუზს. ასევე, წარმოადგენს ბუნებრივ საზღვარს ბრაზილიასთან და ვენესუელასთან. ამ მთებში სათავეს იღებს ბევრი მდინარე, რომლებიც თვალწარმტაცი ჩანჩქერების სიუხვით გამოირჩევიან. მათ შორის სილამაზით განსაკუთრებით გამოირჩევა კაიეტურის ჩანჩქერი. ↑ Pacaraima Mountains. Encyclopaedia Britannica. ციტირების თარიღი: 31 January 2013.
პაველ კლუშანცევი

პაველ კლუშანცევი (რუს. Клушанцев, Павел Владимирович; დ. 25 თებერვალი 1910, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 27 აპრილი 1999, სანქტ-პეტერბურგი) — საბჭოთა კინორეჟისორი, მწერალი. რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1970). სამეცნიერო-პოპულარული კინო შეათავსა სამეცნიერო ფანტასტიკასთან, რითაც სათავე დაუდო სამეცნიერო-ფანტასტიკური კინონარკვევის ჟანრს. 1930 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ფოტოკინოტექნიკუმის საოპერატორო ფაკულტეტი. 1932 წლიდან იყო კინოსტუდია „ბელარუსფილმის“ ოპერატორი, ხოლო 1934 წლიდან მუშაობდა „ლენფილმში“, სადაც 1935 წელს შედგა მისი დებიუტი რეჟისორ-დამდგმელის ამპლუაში (ფილმი „შვიდი ბარიერი“) და 1937 წელს დააარსა კომბინირებული გადაღებების საამქრო. გამოიგონა გადაღების რიგი ნოვატორული ხერხი (კერძოდ, ფართოდ გავრცელებული კომბინირებული გადაღების ლუმინესცენციური მეთოდი) და კომბინირებული და ტრიუკების გადაღებების ტექნიკური მოწყობილობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ოპერატორად და რეჟისორად მუშაობდა სტუდია „სიბტექფილმში“, რომელიც უშვებდა სამხედრო-სასწავლო ფილმებს. ომის შემდეგ აგრძელებდა შემოქმედებით საქმიანობას ლენინგრადის კინოსტუდიაში. ფილმში „სამყარო“ (1951), პირველად გამოჩნდა სამეცნიერო-ფანტასტიკური მოტივები. აღსანიშნავია კინემატოგრაფიული ხერხები, რომელიც გამოყენებულია ფილმში „გზა ვარსკვლავებისკენ“ (1958). 1945 წელს დაბრუნდა ლენინგრადის სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების სტუდიაში, იყო ოპერატორი, რეჟისორ-დამდგმელი და სცენარისტი. 1962 წელს გადაიღო „ქარიშხლების პლანეტა“, რომელსაც საფუძვლად დაედო ალექსანდრე კაზანცევის ამავე სახელწოდების მოთხრობა. საბჭოთა კავშირში ფილმი არ აღიარეს, თუმცა ფილმის გაქირავებაზე უფლება მსოფლიოს 28 ქვეყანამ მოიპოვა, ხოლო აშშ-ში გამოვიდა ამ ფილმის ხელახლა დამონტაჟებული ორი ვერსია — „მოგზაურობა ისტორიამდელ პლანეტაზე“ (1965) და „მოგზაურობა ისტორიამდელი ქალების პლანეტაზე“ (1968), რომლებშიც კლუშანცევის ორიგინალურ მასალებთან ერთად იყო დამატებული გადაღებები ამერიკელი მსახიობების მონაწილეობით (უკანასკნელ ფილმში აგრეთვე გამოიყენებოდა სხვა საბჭოთა სამეცნიერო-ფანტასტიკური სურათის „ზეცა გვეძახის“ ფრაგმენტები). 1972 წელს კლუშანცევი პენსიაზე გავიდა, რის შემდეგ პროფესიული საქმიანობით აღარ დაკავებულა. მთლიანობაში კლუშანცევს გადაღებული აქვს 100-ზე მეტი სამეცნიერო-პოპულარული ფილმი და სიუჟეტი. ავტორია რიგი საბავშვო სამეცნიერო-პოპულარული წიგნისა. მისი სახელობისაა ასტეროიდი. პაველ კლუშანცევი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში პაველ კლუშანცევი (რუსული)
არტემია

არტემია (ლათ. Artemia) — კიბოსნაირთა გვარი ლაყუჩფეხიანთა რიგისა (Anostraca). წარმოდგენილია ერთადერთი სახეობით (Artemia salina), რომლის სიგრძეა 0,8—1 სმ. არტემია გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, ბინადრობს მლაშე ტბებსა და ზღვების ლიმანებში. არტემია იტანს წყლის დიდ მარილიანობას (თითქმის 300°/°°-მდე). წყლის ნაირგვარ მარილიანობასთან დაკავშირებით წარმოიქმნება რამდენადმე განსხვავებული აღნაგობის მქონე ფორმები. არტემია შეიძლება გამრავლდეს პართენოგენეზურად. არტემიათი და მისი ლარვებით კვებავენ თევზებსა და ზღვის სხვა ცხოველებს თევზსაშენებსა და აკვარიუმებში, რისთვისაც არტემიას სპეციალურად აშენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 589.
რეზო ჩხეიძე

რევაზ (რეზო) დავითის ძე ჩხეიძე (დ. 8 დეკემბერი, 1926, ქუთაისი — გ. 3 მაისი, 2015, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966), სსრკ სახალხო არტისტი (1980), პროფესორი. დაიბადა საბჭოთა რეჟიმის მიერ 1937 წელს დახვრეტილი ცნობილი მწერლის დავით ჩხეიძის (ლიტერატურული ფსევდონიმი — დია ჩიანელი) ოჯახში. 1943-1946 წლებში სწავლობდა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში, 1953 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (ს. იუტკევიჩისა და მ. რომის სახელოსნო). რეჟისორ თენგიზ აბულაძესთან ერთად გადაიღო კინონარკვევები: „ჩვენი სასახლე“ (1953), „ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი“ (1954) და მხატვრული ფილმი „მაგდანას ლურჯა“ (1955; კანის IX საერთაშორისო კინოფესტივალის მთავარი პრიზი - „ოქროს რტო“ და I პრემია ედინბურგის X საერთაშორისო კინოდესტივალზე, ორივე 1956). გადაიღო მხატვრული ფილმები: „ჩვენი ეზო“ (1956, ოქროს მედალი, I პრემია და დიპლომი მოსკოვის ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა VI მსოფლიო ფესტივალზე 1957), „მაია წყნეთელი“ (1959), „განძი“ (1961; დიდი პრიზი დელის II საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1961), „ზღვის ბილიკი“ (1962), „ჯარისკაცის მამა“ (1964, პრემია კორკში (ირლანდია) X საერთაშორისო კინოფესტივალზე, დიპლომი სან-ფრანცისკოსა და სალონიკის საერთაშორისო კინოფესტივალებზე, პრიზი რომის II საერთაშორისო კინოფესტივალზე, ოთხივე 1965), „ღიმილის ბიჭები“ (1969 საქართველოს კომკავშირის პრემია „ჯარისკაცის მამასთან“ ერთად, 1970), „ნერგები“ (1972; დიპლომი მოსკოვისა და ტაშკენტის საერთაშორისო კონოფესტივალებზე, ორივე 1973), „მშობლიურო ჩემო მიწავ!“ (1980; მთავარი პრიზი და დიპლომი ვილნიუსის XIV საკავშირო კინოფესტივალზე, 1981; ლენინური პრემია, 1986; 1991 - უარი განაცხადა) და სხვა. ჩხეიძის ფილმებს ახასიათებს მაღალი იდეურობა, სიახლის გრძნობა, სისადავე, მოქალაქეობრივი ჟღერადობა. ყოფილი სსრკ უმაღლესი საბჭოს IX-XI მოწვევების დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ორი სხვა ორდენითა და მედლებით. 1963-1981 წლებში საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის მდივანი. 1974 წლიდან რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი, 1973-2005 წლებში კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ დირექტორი იყო. რეზო ჩხეიძე 2015 წლის 3 მაისს გარდაიცვალა თბილისში. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში. ჯალაღანია რ., სიმაღლე, თბ., 1981; Бровченко Г., В центре событий — человек, «Советский экран», 1965, № 14; Тиканадзе Р., Единение народов, единение поколений, «Искусство кино», 1972, № 8; გვენცაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 175. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რეზო ჩხეიძე რეზო ჩხეიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ ცნობილი ქართველი კინორეჟოსორი რეზო ჩხეიძე გარდაიცვალა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-09-25. ციტირების თარიღი: 2015-05-03. ↑ კინორეჟისორი რეზო ჩხეიძე დაკრძალეს დაარქივებული 2015-07-13 საიტზე Wayback Machine. . „რუსთავი 2“. 07-05-2015.
პიანისტი (2002 წლის ფილმი)

პიანისტი (ინგლ. The Pianist) — რომან პოლანსკის 2002 წლის ფილმი. ის დაფუძნებულია პოლონელი ებრაელი პიანისტის, ვლადისლავ შპილმანის ამავე სახელწოდების მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ მოგონებებზე. ოსკარი საუკეთესო რეჟისორი: რომან პოლანსკი საუკეთესო მსახიობი კაცი: ედრიენ ბროუდი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: რონალდ ჰერვუდი BAFTA საუკეთესო ფილმი საუკეთესო რეჟისორი: რომან პოლანსკი სეზარი საუკეთესო ფილმი საუკეთესო მსახიობი კაცი: ედრიენ ბროუდი საუკეთესო რეჟისორი: რომან პოლანსკი საუკეთესო ოპერატორი: პაველ ედელმანი საუკეთესო მუსიკა: ვოიცეხ კილარი საუკეთესო ხმა საუკეთესო დიზაინი კანის კინოფესტივალი ოქროს პალმის რტო ოფიციალური საიტი „პიანისტი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „პიანისტი“ — Allmovie-ზე „პიანისტი“ — Box Office Mojo-ზე „პიანისტი“ — Rotten Tomatoes
უსუპი

უსუპი (ლათ. Hyssopus) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. აერთიანებს 15-მდე სახეობას. გავრცელებულიია ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროო ქვეყნებში (ევროპის სამხრეთ ნაწილი, წინა და შუა აზია, ჩრდილოეთ აფრიკა).საქართველოში იზრდება მხოლოდ 1 სახეობა — Hyssopus angustifolius; ძლიერ არომატული ბალახია, გამოიყენება კულინარიაში. თაფლოვანია. იხმარება ხალხურ მედიცინაშიც. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 187.
მარია ანა ბავარიელი (1574-1616)

მარია ანა ბავარიელი (გერმ. Maria Anna von Bayern; დ. 18 დეკემბერი, 1574, მიუნხენი — გ. 8 მარტი , 1616, გრაცი) — იმპერატორ ფერდინანდ II-ის პირველი ცოლი. პრინცესა მარია ანა იყო ბავარიის ჰერცოგის, ვილჰელმ V-ის და რენატა ლოთარინგიელის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან ის იყო ბავარიის ჰერცოგის, ალბრეხტ V-ის და ანა ავსტრიელის შვილიშვილი, ხოლო დედის მხრიდან — ლოთარინგიის ჰერცოგის, ფრანცის I-ის და კრინსტინა დანიელის შვილიშვილი. 1600 წლის 23 აპრილს მარია ანა დაქორწინდა თავის მამიდაშვილზე, ფერდინანდზე. ამ ქორწინებამ უფრო გააძილერა ვიტელსბახების და ჰაბსბურგების კავშირი. მიუხედავად პოლიტიკური მოტივებისა, ქორწინება გამოდგა იღბლიანი. მარია ანა არ ერეოდა პოლიტიკურ საქმეებში და იქამდე გარდაიცვალა, სანამ ფერდინანდ II გახდებოდა უნგრეთის და ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორი. დაკრძალულია გრაცის მავზოლეუმში. 1622 წელს ფერდინანდ II დაქორწინდა პრინცესა ელეონორა გონძაგაზე. ფერდინანდ II-ს და მარია ანა ბავარიელს შეეძინათ 7 შვილი: კრისტინა (1601) კარლი (1603) იოჰან კარლი ( დ. 1605 — გ. 1619) ფერდინანდ III ( დ. 1608 — გ. 1657) — საღვთო რომის იმპერატორი. მარია ანა ( დ. 1610 — გ. 1665) — ბავარიის კურფიურსტის, მაქსიმილიან I-ის ცოლი. სესილია რენატა ( დ. 1611 — გ. 1644) — პოლონეთის მეფე ვლადისლავ IV-ის მეუღლე. ლეოპოლდ ვილჰელმი ( დ. 1614 — გ. 1662) — ტევოტნთა ორდენის 46-ე დიდი მაგისტრი. Hellmut Andics: Die Frauen der Habsburger. Heyne, München 1997 Richard Reifenscheid: Die Habsburger in Lebensbildern. Piper, 2007
ვილჰელმ IV (ბავარიის ჰერცოგი)

ვილჰელმ IV (გერმ. Wilhelm IV. Herzog von Bayern; დ. 13 ნოემბერი, 1493, მიუნხენი — გ. 7 მარტი, 1550, მიუნხენი) — ბავარიის ჰერცოგი 1508–1550 წლებში. ვილჰელმ IV ბავარიელს და მარია იაკობა ბადენელს შეეძინათ 3 ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. ტეოდო ფონ ვიტელსბახი (1526–1534) ალბრეხტ ფონ ვიტელსბახი (1528–1579) — ბავარიის ჰერცოგი. დაქორწინებული იყო ანა ავსტრიელზე. ვილჰელმ ფონ ვიტელსბახი (1529–1530); მატილდა ფონ ვიტელსბახი (1532–1565) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილჰელმ IV (ბავარიის ჰერცოგი) Brockhaus
ჯონ ნიუპორტ ლენგლი

ჯონ ნიუპორტ ლენგლი (ინგლ. John Newport Langley; დ. 2 ნოემბერი 1852 — გ. 5 ნოემბერი 1925) — ბრიტანელი ფიზიოლოგი და ჰისტოლოგი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1883 წლიდან) და ვიცე-პრეზიდენტი (1904-1905). დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. 1903 წლიდან კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორი. ლენგლის შრომები ძირითადად მიეძღვნა ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ანატომიას და ფიზიოლოგიას. ლენგლიმ დაადგინა, რომ ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ბოჭკოები გადიან დამოუკიდებელ პერიფერიულ ნერვულ კვანძებზე (განგლიონებზე), რის გამოც მას ავტონომიური ნერვული სისტემა უწოდა. გამოქვეყნებული აქვს 170-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. The union of different kinds of nerve fibres, "Journal of physiology", 1904. ჯონ ნიუპორტ ლენგლი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a> ↑ 5.0 5.1 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ https://journals.openedition.org/framespa/515?lang=en#tocto2n11
მარკგრაფი

მარკგრაფი (გერმ. Markgraf; ფრანგ. marquis) — ადრინდელ შუა საუკუნეებში ფრანკთა სახელმწიფოში და შემდეგ გერმანიაში: თანამდებობის პირი, რომელსაც, განსხვავებით გრაფისაგან, ჰქონდა ფართო უფლებები, კერძოდ, სამხედრო ხელისუფლება. მარკგრაფის წოდება დააწესა კარლოს დიდმა მარკების მართვისთვის. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, 1989. მარკგრაფი
ჰალიმე სულთანი

ჰალიმე სულთანი (დ. 1570 — გ. 1623) — ოსმალეთის სულთნის, მეჰმედ III-ის ხარჭა, სულთან მუსტაფა I-ის დედა და ვალიდე სულთანი. ჰალიმე სულთანი დაიბადა 1570 წელს აფხაზეთში. მასსა და მეჰმედ III-ს შორის ქორწინების თარიღი უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ ამ პერიოდში ის მართავდა სარუჰანის, იგივე მანისის სანჯაყს. 1588 წელს შეეძინა ვაჟი მაჰმუდი. 1595 წელს, მურად III-ის გარდაცვალების შემდგომ, მეუღლესთან ერთად დაბრუნდა სტამბოლში. აქ, მისი შვილი მაჰმუდი, იანიჩრებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. 1603 წლისთვის დედაქალაქში გავრცელდა ჭორები იმასთან დაკავშირებით, რომ მაჰმუდი მამის ტახტიდან ჩამოგდებას და მის მოკვლას აპირებდა. იმპერიის ვეზირები ორად იყოფოდნენ — ზოგი მათგანი მაჰმუდს უჭერდა მხარს, ხოლო ზოგი — შეჰზადე აჰმედს. აგრეთვე, არსებობდა ვერსია, რომ თუ სულთან მეჰმედის მკვლელობის მცდელობა უშედეგოდ დასრულდებოდა, მაჰმუდს მალულად გაიყვანდნენ დედაქალაქიდან, სადაც უფრო გაუიოლდებოდა ჯარის შეკრება და ტახტისთვის ბრძოლა. ამ ყველაფერმა მეჰმედ III-ის ყურამდე მიაღწია. სულთანმა დაიჯერა, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა და მაჰმუდის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა. სავარაუდოდ, მისი გადაწყვეტილებაზე დიდი გავლენა ვალიდე სულთანმა, საფიემ მოახდინა, რომელსაც არ სურდა მაჰმუდის ტახტზე ასვლა. მაჰმუდი 1603 წლის 7 ივნისს, ღამით, საკუთარ ოთახში ჯალათებმა დაახრჩეს, ხოლო მისი მხარდამჭერები ზღვაში გადაყარეს. 1603 წლის 22 დეკემბერს თავად მეჰმედ III-ც გარდაიცვალა. ტახტზე ჰანდან სულთნის ვაჟი აჰმედი ავიდა. 1617 წელს აჰმედი გარდაიცვალა. ტახტი მისმა ძმამ, მუსტაფამ დაიკავა, რომელსაც ფსიქიკური პრობლემები ჰქონდა. ამაში დიდი როლი ითამაშა ქარა დავუდ-ფაშამ, რომელიც მათი სიძე იყო. მუსტაფას ქვეყანა არც უმართავს, მის მაგივრად გადაწყვეტილებებს ჰალიმე და დიდი ვეზირი დავუდ-ფაშა იღებდნენ. 1618 წელს ტახტზე აჰმედის ვაჟი, ოსმანი ადის და ჰალიმე, ქიოსემ სულთანთან ერთად ძველ სასახლეში მიემართება, სადაც ამ დროს ცხოვრობს საფიე სულთანი. ოსმანის მმართველობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. 1622 წლის 19 მაისს იგი დავუდ ფაშამ ტახტიდან ჩამოაგდო და ჰალიმე მეორედ გახდა ვალიდე სულთანი. ტახტს მუსტაფა იკავებს. არც ამ შემთხვევაში გაუმართლა ჰალიმეს. 1623 წლის 10 სექტემბერს მუსტაფა ტახტიდან ჩამოაგდეს და გამოკეტეს იედიყულეს ციხეში, სადაც გარდაიცვალა 1639 წლის 20 იანვარს. ჰალიმეს გარდაცვალების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. გარდაიცვალა დაახლ. 1623 წელს, სტამბოლში ძველ სასახლეში. დაკრძალულია აია-სოფიაში, მუსტაფა I-ის მავზოლეუმში. 2015-2016 წლის ტელესერიალ „დიდებული საუკუნე: ქიოსემში“ ჰალიმე ვალიდე სულთანს განასახიერებს თურქი მსახიობი ასლიაჰან გურბუზი. Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire 1993, Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.
ვარსკვლავი კეცი

„ვარსკვლავი კეცი“ (რუს. Звезда КЭЦ) — საბჭოთა მწერალ ალექსანდრე ბელიაევის ფანტასტიკური რომანი, რომელიც დაიწერა და დაიბეჭდა 1936 წელს. პირველად დაიბეჭდა ჟურნალში „ვოკრუგ სვეტა“. იგი საბჭოთა ფანტასტიკის ერთ-ერთი პირველი ნაწარმოებია, რომელიც ეძღვნება კოსმოსის ათვისების საკითხს. მოთხრობა მიეძღვნა კონსტანტინე ციოლკოვსკის, რომლის გვარ-სახელის ინიციალები გახდა რომანში ორბიტალური კოსმოსური სადგურის სახელწოდება. კეც-ი (რუს. КЭЦ) იშიფრება როგორც კონსტანტინე ედუარდის ძე ციოლკოვსკი, მწერალმა თავისი წიგნი მეცნიერს მიუძღვნა. რომანში აღწერილია კოსმოსში მოგზაურობა. საზოგადოება, რომელმაც შექმნა ვარსკვლავი კეც-ი და რაკეტები, ხელმძღვანელობდა ციოლკოვსკის გამოკვლევებით. რომანში არის აგრეთვე მოგზაურობა მთვარეზე, რომლის უკანა მხარე ინგრევა და ორთქლდება და როგორც აღმოჩნდება, მთვარეზე არის სიცოცხლე მწვანე მცენარეული ფორმების სახით. 1935-1938 წლებში ბელიაევი ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ლენინგრადში, მისი ავადმყოფობა პროგრესირებდა, დიდი ხნის განმავლობაში თაბაშირში იმყოფებოდა და პრაქტიკულად საწოლიდან არ დგებოდა. 1936 წელს სამკურნალოდ ევპატორიაში გაემგზავრა. ამასთან ერთად იგი აგრძელებდა კოსმოსის შესახებ წერას. მოთხრობა „ნახტომი არსად“ და „ვარსკვლავი კეცი“ გახდა საბჭოთა სამეცნიერო ფანტასტიკის ერთ-ერთი პირველი ნაწარმოებები კოსმოსის ათვისების შესახებ, რომლებიც ციოლკოვსკის მიეძღვნა. მოთხრობა „ვარსკვლავი კეცი“ ციოლკოვსკის იდეების პოპულარიზაციას ახდენს, რომლის თაყვანისმცემელი ბელიაევი იყო. რომანი პირველად გამოქვეყნდა ჟურნალში „ვოკრუგ სვეტა“ (1936, № 2-11). მთავარი გმირია ლეონიდ არტემიევი. არსებობს რომანის ქართული თარგმანი გამოცემული 1970 წელს. ალექსანდრე ბელიაევი — ვარსკვლავი კეცი (რუსული)
ხამანწკასებრნი

ხამანწკასებრნი (ლათ. Ostreidae) — ორსაგდულიანი მოლუსკების ოჯახი. აერთიანებს 25-მდე გვარს. აქვთ მომრგვალო, სამკუთხედი ან სოლისებრი ნიჟარა აღჭურვილი კონცენტრული ხაზებით ან რადიალური ნეკნებით და ნაოჭებით. საგდულების საკეტი უკბილოა, ჩაკეტვა ჩამკეტი მუსკულატურით ხდება. ზოგი სახეობის (ლათ. Crassostrea gigas) ნიჟარა 45 სმ აღწევს. ფეხი რედუცირებულია. ხამანწკასებრნი იკვებებიან პასიურად, წყლის ფილტრაციით. ზოგი სახეობა გაყოფილსქესიანია, ზოგი — ჰერმაფროდიტი. ზოგი სახეობა რამდენიმე მილიონ კვერცხს ყრის. გამოჩეკილი ხამანწკასებრნი მოძრავი არიან, შემდეგ კი სუბსტრატს ემაგრებიან. ხამანწკასებრთა უმრავლესობა ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებშია გავრცელებული. შავ ზღვაში გვხვდება Ostrea edulis, ხოლო იაპონიის ზღვის სამხრეთ ნაწილში Crassostrea gigas, რომლებიც ქმნიან უდიდეს დასახლებებს. ხამანწკასებრნის ზოგ სახეობას (Crassostrea gigas, Crassostrea virginica და სხვა) სარეწაო მნიშვნელობა აქვს, იყენებენ საკვებად, როგორც ნედლს (ცოცხლად), ისე დაკონსერვებულს. ხამანწკასებრნის ხორცი შეიცავს 11% ცილებს, 2% ცხიმებს, 6% ნახშირწყლებს, 3% ნაცარს, 78% წყალს, აგრეთვე C ვიტამინს და B ჯგუფის ვიტამინებს. აშშ-ში, იაპონიაში, ევროპის ქვეყნებში ხამანწკასებრნს ხელოვნურად ამრავლებენ. ლეჟავა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 428. Treatise on invertebrate paleontology, pt 6 – Mollusca (Bivalvia, v. 3), [Kansas City], 1971.
უიტნის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი

უიტნის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი (The Whitney Museum of American Art) ნიუ-იორკში ინახავს მე-20 საუკუნის თანამედროვე ამერიკული ხელოვნების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან კოლექციას. მუზეუმი დააარსა გერტრუდ ვანდერბილტ უიტნიმ 1931 წელს დაახლ. 700 ხელოვნების ნიმუშით ოჯახის კოლექციიდან. ამჟამინდელი შენობა დააპროექტეს და ააგეს 1963-66 წლებში მარსელ ბრუერმა და ჰამილტონ სმითმა. შენობას თავისებული კიბისებრი გრანიტით მოპირკეთებული ფასადი და თავდაღმა დატრიალებული გარე ფანჯრები აქვს. მუზეუმში გამოფენილია ფერწერული ტილოები, სკულპტურები, ინსტალაციები, ვიდეო და ფოტო მასალები. ყოველ ორ წელიწადში უიტნი ატარებს ბიენალეს - საერთაშორისო ხელოვნების შოუს, რომელზეც გამოფენილია მრავალი, ამერიკული ხელოვნების წრეებისთვის ახალი ნაკლებად ცნობილი ხელოვანის ნამუშევარი. მუზეუმის მუდმივ კოლექციაში მრავალი განთქმული ხელოვანის 12.000-ზე მეტი ნამუშევარია. აქ წარმოდგენილ ხელოვანთა შორის არიან ალექსანდრე კალდერი, ენდი უორჰოლი, ჯასპერ ჯონსი, კეით ჰერინგი, ვილემ დე კუნინგი და ედვარდ ჰოპერი, რომლებმაც მრავალი საკუთარი ნამუშევარი უიტნის უსასყიდლოდ გადასცეს. უიტნის ვებგვერდზე, სახელად "არტპორტი" წარმოდგენილია ე.წ. ნეტ-არტი, რომელიც ყოველთვიურად ახლდება. მუზეუმის მიმდინარე დირექტორია ადამ ვაინბერგი (2003-დან). უიტნის ოფიციალური საიტი არტპორტი: უიტნის ნეტ-არტ პორტალი
Pungent Effulgent

Pungent Effulgent — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის 1989 წლის სტუდიური ალბომი. გამოვიდა ლეიბლებზე Dovetail Records და Snapper Music. ეს არის ჯგუფის რიგით პირველი ალბომი CD-ზე, მანამდე გამოცემული აუდიოკასეტების შემდეგ. Dissolution (The Clouds Disperse) – 6:15 O-I – 3:58 Phalarn Dawn (ედ უინი) – 7:35 The Domes of G'Bal (ედ უინი) – 4:35 Shaping the Pelm (ედ უინი) – 6:10 Ayurvedic – 10:57 Kick Muck – 3:54 Agog in the Ether – 4:05 Wreltch (ედ უინი) – 8:32 Ayurvedsim – 19:04 (CD-ის დამატება) ↑ 1.0 1.1 1.2 DPRP CD Reviews - 1999 - Ozric Tentacles Special. www.dprp.net. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-26. ციტირების თარიღი: 2009-10-27. ↑ allmusic ((( Pungent Effulgent > Overview ))). www.allmusic.com. ციტირების თარიღი: 2009-10-27.
ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი

ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი (თურქ. Emine Mihrişah Sultan) — ოსმალეთის სულთნის, აჰმედ III-ის ფრანგი, მეორე ხარჭა. სულთან მუსტაფა III-ის , შეჰზადე სელიმის, ზეინეფ სულთნის და იუმიუგიულსიუმ სულთნის დედა. ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი დაიბადა საფრანგეთში. მისი დაბადების სახელი ჟანეტ დე ბაზორი (ფრანგ. Jeannette De Bazory) იყო. მიჰრიშაჰ სულთანი ვერ გახდა ვალიდე სულთანი რადგან ის გარდაიცვალა 1732 წელს, ხოლო მისი ვაჟი, შეჰზადე მუსტაფა ოსმალეთის ტახტზე დედის გარდაცვალებიდან 25 წლის შემდეგ ავიდა. მეჰრ-ი-შაჰი "მზეს" (სიტყვასიტყვით "თანაგრძნობას", "ალერსს", "სიყვარულს" და "მოწყალებას") და "სულთანს" ნიშნავს. ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი თურჰან ჰატეჯე სულთნის სასაფლაოზე, სტამბოლში. ↑ Ottoman Research Foundation (in Turkish); reveals the results of recent investigations and announces her name as Aminā Mehr-î-Shâh (Emîne Mihr-î-Şâh) Second Kadın Effendi. Ottoman Sultans Web Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-24. ციტირების თარიღი: 2010-12-14. ↑ Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed., 2009, page 342, ISBN 978-975-269-299-2 ↑ Consorts Of Ottoman Sultans (in Turkish), according to more recent investigations, proclaims her name as Emîne Mihr-î-Şâh İkinci Kadınefendi. Ottoman Web Page. ციტირების თარიღი: 2009-02-06. ↑ Sultan Mustafa III Khan. Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism Web Page, according to their old records, misprinted her name as "Mihr-î-Mâh Sultân", We have deduced this result since Sultân Ahmed III had eighteen concubines, but none of them named "Mihr-î-Mâh". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-02. ციტირების თარიღი: 2010-12-14. Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback). Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed., 2009, ISBN 978-975-269-299-2 (Hardcover).
გიულჩიჩექ ხათუნი

გიულჩიჩექ ხათუნი (ოსმ. گلچیچک خاتون; ბერძ. Γκιουλτσιτσέκ Χατούν, Gülçiçek ნიშნავს ვარდის ყვავილობას) — ოსმალეთის სულთნის, მურად I-ის ცოლი. ბაიაზიდ I-ის დედა. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით ის იყო ბერძნული წარმოშობის, ბიზანტიის იმპერიის პრინცესა და მისი ნამდვილი სახელი იყო მარია. როდესაც ორჰან I-მა დაიპყრო ერთ-ერთი სამთავრო, მარია გახდა შეჰზადე მურადის ხარჭა. ცნობილია, რომ მარია თურქული სახელის დარქმევა არ უნდოდა, მაგრამ როდესაც შეჰზადე მურადმა მას სახელი — გიულჩიჩექი შესთავაზა, ისიც დათანხმდა . გიულჩიჩექ ხათუნი სულთან მურად I-ზე 1359 წელს დაქორწინდა. მათ შეეძინათ ორი ვაჟი: ბაიაზიდ I და იაჰში-ბეი. თავისი სიცოცხლის მანძილზე, გიულჩიჩექ ხათუნმა შექმნა რელიგიური და საქველმოქმედო ფონდი. ამასთან ერთად მან ააშენა მეჩეთი და აკლდამა ბურსაში, სადაც თავად არის დაკრძალული. ↑ Leslie P. Peirce (1993). „Wives and Concubines: The Fourteenth and Fifteenth Centuries“, The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press, გვ. 36. ISBN 978-0-195-08677-5.  ↑ The Nature of the Early Ottoman State, Heath W. Lowry, State University of New York Press (SUNY Press), p. 153 ↑ History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Stanford Jay Shaw, Cambridge University Press, p. 28