laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ისა (შეჰზადე)

შეჰზადე ისა (თურქ. Şehzade İsa; დ. 1380 — გ. 1406) — ასევე ცნობილია ისა ჩელების სახელით (თურქ. İsa Çelebı) — ოსმალეთის იმპერიის რიგით მე-4 სულთნის, ბაიაზიდ I-ისა და მისი ხარჭის, დევლეთშაჰ ხათუნის ვაჟი. ისა დაიბადა 1380 წელს, ბაიაზიდ I-ისა და მისი ხარჭის, დევლეთ ხათუნის ოჯახში. მისი დაბადების დროს ოსმალეთის სულთანი იყო მისი პაპა, მურად I, რომელმაც 1383 წელს მიიღო სულთნის ტიტული. 1389 წელს ტახტზე მისი მამა ავიდა. ისა იყო ანკარის სანჯაყის სანჯაყ-ბეი. 1402 წელს მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში თემურლენგის წინააღმდეგ მამასთან ერთად. ოსმალეთის არმია ამ ბრძოლაში სასტიკად დამარცხდა. მამამისი, ბაიაზიდ I, როგორც დამარცხებული სულთანი, მონღოლებმა ტყვედ აიყვანეს და იგი საბოლოოდ ტყვეობაში გარდაიცვალა. მამის დატყვევების შემდეგ ისას უნდა ებრძოლა ტახტისთვის. მას ბრძოლა უწევდა ძმებთან, შეჰზადე მეჰმედსა (მომავალში მეჰმედ I) და შეჰზადე სულეიმანთან. შეჰზადე სულეიმანი თავს თვლიდა ედირნეს სულთნად, ისა ბურსას სულთნად, ხოლო მისი ძმა მეჰმედი ანატოლიის სულთნად. თუმცა ერთი იყო — ტახტი რომელ შეჰზადესაც უნდა დაეკავებინა, ყველას მოუწევდა თემურლენგის მიერ დანგრეული ოსმალეთის შენება. პირველ რიგში, მეჰმედს გადაწყვეტილი ჰქონდა ისასთვის ბურსა წაერთმია. 1405 წელს შეჰზადე მეჰმედმა ძმა ისას ომი ოფიციალურად გამოუცხადა. მათი არმიები არაერთხელ შეერკინნენ ერთმანეთს, მაგრამ გამარჯვებულის გამოვლენა ერთი წლის განმავლობაში ვერ ხერხდებოდა. საბოლოოდ, მეჰმედმა ისას დამარცხება და ბურსას დაპყრობა მოახერხა. შეჰზადე ისაც მეჰმედის არმიასთან დაპირისპირების დროს გარდაიცვალა ყველა თავის თანამებრძოლთან ერთად. მისმა ძმა, მეჰმედმა, საბოლოოდ სულეიმანისა და მეოთხე ძმა, მუსას დამარცხებაც მოახერხა, რომელმაც 1407 წელს თავი ოსმალეთის ევროპილი ნაწილის სულთნად გამოაცხადა და გახდა ოსმალეთის რიგით მე-5 სულთანი. მეჰმედის 8 წლიანი მმართველობა მიძღვნილი იყო მონღოლების მიერ დანგრეული ოსმალეთის აღსადგენად, რისი გაკეთებაც მან მოახერხა კიდეც. ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა ↑ Osmanlı Tarihi Vol I (condensation: Abdülkadir Karahan), Milliyet yayınları, İstanbul. p 55-56 ↑ Türkiye Tarihi Cilt II, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 72
ჰოიხლინგენი

ჰოიხლინგენი (გერმ. Heuchlingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 9,04 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 786 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოიხლინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
სულეიმანი (შეჰზადე)

შეჰზადე სულეიმანი (თურქ. Şehzade Süleyman; დ. 1377 — გ. 1411) — აგრეთვე ცნობილი როგორც სულეიმან ჩელები (თურქ. Süleyman Çelebi) — ოსმალეთის იმპერიის რიგით მე-4 სულთნის, ბაიაზიდ I-ის ვაჟი. სულეიმან ჩელების დედის ვინაობა დღემდე უცნობია. სულეიმანი დაიბადა 1377 წელს ედირნეში, ოსმალეთის ტახტის მემკვიდრის, ბაიაზიდის ოჯახში. მისი დაბადების დროს ოსმალეთის სულთანი იყო მურად I, რომელმაც 1383 წელს სულთნის ტიტული მიიღო. 1389 წელს ტახტზე მისი მამა ავიდა. 1396 წელს, სულეიმანმა მამამისთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ჯვაროსნების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1402 წელს თავის ძმებ ისასა და მუსასთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში თემურლენგისა და მონღოლთა არმიის წინააღმდეგ, რომელშიც ოსმალეთის იმპერიის არმიამ იგემა დამამცირებელი მარცხი. ოსმალეთის არმიის დამარცხების შემდეგ, თემურლენგმა დამარცხებული სულთანი ტყვედ წაიყვანა მონღოლეთში, სადაც ერთი წლის შემდეგ გარდაიცვალა კიდეც. სულთან ბაიაზიდმა მემკვიდრის გამოცხადება ვერ მოასწრო, ასე რომ, მის ვაჟებს შორის დაიწყო ტახტისთვის ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობდა ათი წლის განმავლობაში. დაბრუნების შემდეგ შეჰზადე მეჰმედმა (მომავალში მეჰმედ I) თავი გამოაცხადა ანატოლიის სულთნად, ისამ — ბურსის სულთნად, ხოლო თავად სულეიმანი თავს ედირნეს სულთნად თვლიდა. 1405 წელს მეჰმედმა ისას ომი გამოუცხადა. ერთი წლის განმავლობაში მათ შორის მწვავე ბრძოლა მიმდინარეობდა, რომელშიც საბოლოოდ გამარჯვება დარჩა მეჰმედს და დაიპყრო ბურსა. ისაც მასთან ბრძოლაში გარდაიცვალა. მათი მეოთხე ძმა, მუსა მეჰმედს ემხრობოდა. 1407 წელს მეჰმედმა ის რუმელიაში გაგზავნა სულეიმანის დასამარცხებლად. მუსამ სულეიმანი დაამარცხა, მაგრამ თავი გამოაცხადა ოსმალეთის ევროპული ნაწილის სულთნად. 1411 წლის 17 თებერვალს, სულეიმანი გარდაიცვალა. ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა ↑ 1.0 1.1 Kastritsis, Dimitris (2007), The Sons of Bayezid: Empire Building and Representation in the Ottoman. Civil War of 1402-1413, Brill, ISBN 978-90-04-15836-8 ↑ Nicholae Jorga: Geschishte des Osmanichen (Trans :Nilüfer Epçeli) Vol 1 Yeditepe yayınları, İstanbul,2009,ISBN 975-6480-17-3 p 314
მუსა (შეჰზადე)

შეჰზადე მუსა (თურქ. Şehzade Musa; ასევე ცნობილია მუსა ჩელების სახელით (თურქ. Musa Çelebi დ. ? — გ. 5 ივლისი, 1413) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, ბაიაზიდ I-ის შვილი. შეჰზადე მუსას დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია, ისევე როგორც მისი დედის ვინაობა. ისაა ცნობილი, რომ ის დაიბადა ოსმალეთის იმდროინდელი სულთნის, მურად I-ის შვილისა და ტახტის მემკვიდრე ბაიაზიდის ოჯახში. 1383 წელს სულთან მურადმა მიიღო სულთნის ტიტული. მამამისი ტახტზე ავიდა 1389 წელს. 1402 წელს მუსამ მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთის არმიამ იგემა დამანგრეველი მარცხი. სულთან ბაიაზიდი თემურლენგმა ტყვედ ჩაიგდო, რომელმაც ვერ მოასწრო საკუთარი მემკვიდრის დასახელება, ასე რომ, მის ვაჟებს ტახტისთვის ბრძოლა მოუწევდათ. როდესაც ოსმალეთი მისმა ძმებმა სამ ნაწილად დაანაწილეს, მან, მეჰმედს, შეჰზადეს, რომელიც თავს ანატოლიის სულთნად თვლიდა, გამოუცხადა მხარდაჭერა. მას შემდეგ რაც მეჰმედმა (მომავალში მეჰმედ I) დაამარცხა ისა და დაიპყრო ბურსა, მან დავალება მუსა ჩელების მისცა. 1407 წელს, შეჰზადე მეჰმედმა იგი ედირნეში გააგზავნა, რათა დაემარცხებინა ძმა სულეიმანი. მუსამ წარმატების მიღწევა მოახერხა, მაგრამ შემდეგ ძმას უღალატა და თავი ოსმალეთის ევროპული ნაწილის სულთნად გამოაცხადა. 1411 წელს მეჰმედმა ბიზანტიის იმპერატორის მანუელ II პალეოლოგოსის დახმარებით რუმელიისთვის დაიწყო ბრძოლა მუსას წინააღმდეგ. ძმების პირველი შეტაკებაც სწორედ ამ წელს მოხდა, მაგრამ ამ შეტაკების შედეგად გამარჯვებულის გამოვლენა ვერ მოხერხდა. მეჰმედმა აიდინის დასაცავად ცოტა ხნით უკან დაიხია. 1413 წელს მეჰმედსა და მუსას შორის კიდევ ერთი შეტაკება მოხდა, რომელშიც გამარჯვებული შეჰზადე მეჰმედი გახდა. მუსა ჩელები იძულებული გახდა, რომ გაქცეულიყო ვლახეთში, სადაც მალევე, 1413 წლის 5 ივლისს გარდაიცვალა. ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა ↑ Kastritsis, Dimitris (2007), The Sons of Bayezid: Empire Building and Representation in the Ottoman. Civil War of 1402-1413, Brill, ISBN 978-90-04-15836-8 ↑ Encycloapedia Britannica Evpo 70 ed., Vol. 22, p. 368
ტეფეროტი

ტეფეროტი (გერმ. Täferrot) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 12 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 010 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტეფეროტი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ტანჰაუზენი

ტანჰაუზენი (გერმ. Tannhausen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 17,73 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 820 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტანჰაუზენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
რუპერტსჰოფენი

რუპერტსჰოფენი (გერმ. Ruppertshofen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 14,22 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 804 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუპერტსჰოფენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ბაჩუკი დოღონაძე

ბაჩუკი დოღონაძე (დ. 30 იანვარი, 1979, ვანი, საქართველოს სსრ) — ქართული თეატრისა და კინოს მსახიობი. დაიბადა 1979 წლის 30 იანვარს ვანში, ავთანდილ დოღონაძის და დარეჯან მჟავიას ოჯახში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. მუშაობდა ვაკისა და რუსთაველის თეატრალურ სარდაფებში. 2012 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობია. 2004: „სკამი“ რეჟ. ლევან ბზვანელი 2006: „ყავა და ლუდი“ რეჟისორები ზაზა ბუაძე, ნოდარ მარშანიშვილი 2005: მიდიოდა მატარებელი (მემანქანის თანაშემწე) რეჟ. გიორგი შენგელაია 2012: ჩემი ცოლის დაქალები (სეზონი 3) (მამუკა — ქუთაისელი ადვოკატი) რეჟისორები გიორგი ლიფონავა, თენგო მეგრელიშვილი, მიშა მშვილდაძე, ირაკლი საღინაძე 2013: პანიკის გარეშე (სატანა) რეჟისორები ლევან დაბრუნდაშვილი, გიორგი ქობალია 2014: ტიფლისი (იასონა) რეჟისორები ლევან დაბრუნდაშვილი, ნოდარ მარშანიშვილი 2015: ქერჩი (ყაჩაღი) რეჟ. ლევან დაბრუნდაშვილი 2016: ვისი სული გსურს რეჟ. დავით იმედაშვილი ბაჩუკი დოღონაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ბაჩუკი დოღონაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ ბავშვობის ომობანადან „ქერჩის“ დიდ ბრძოლამდე FunTime.ge
უნტერშნაიდჰაიმი

უნტერშნაიდჰაიმი (გერმ. Unterschneidheim) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 68,06 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 519 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უნტერშნაიდჰაიმი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შეხინგენი

შეხინგენი (გერმ. Schechingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 11,87 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 296 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შეხინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ალფონსინო დ’ესტე

ალფონსინო დ’ესტე (იტალ.: Alfonsino d’Este) ( გ. 10 აგვისტო, 1547) — კასტელნუოვოს მარკიზი. ალფონსინო იყო ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგის ალფონსო I-ის და მისი მესამე მეუღლის ლაურა დანტის (გ. 27 ივნისი 1573) უკანონო ვაჟი და მონტეკიოს მარკიზის ალფონსო დ’ესტეს ძმა. დინასტია დ’ესტე
ძიგვა

ძიგვა (ლათ. Nardus) — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, მოკლეფესურიანი, მკვრივკორდოვანი ბალახია. 10 — 40 სმ სიმაღლის სწორმდგომი ღეროები აქვს. ერთადერთი სახეობა — Nardus stricta გავრცელებულია ევროპაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთისა და მცირე აზიის მთებში, აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში, კავკასიაში (მ. შ. საქართველოში). იზრდება გაეწრებულ, მწირ ნიადაგზე, მდელოზე, ნატყევარ და ნაჭაობარ ადგილას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 273.
კამპესტრი-დუ-მარანიანი

კამპესტრი-დუ-მარანიანი (პორტ. Campestre do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 369 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.72 კმ²-ზე. ფართობი 615 384 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კაროლინა (მარანიანი)

კაროლინა (პორტ. Carolina) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 148 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 959 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.72 კმ²-ზე. ფართობი 6 441 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ესტრეიტუ (მარანიანი)

ესტრეიტუ (პორტ. Estreito) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 188 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 835 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.18 კმ²-ზე. ფართობი 2 718 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პორტუ-ფრანკუ

პორტუ-ფრანკუ (პორტ. Porto Franco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 530 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.19 კმ²-ზე. ფართობი 1 417 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ (მარანიანი)

სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ (პორტ. São João do Paraíso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 814 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.27 კმ²-ზე. ფართობი 2 053 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-პედრუ-დუს-კრენტისი

სან-პედრუ-დუს-კრენტისი (პორტ. São Pedro dos Crentes) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.52 კმ²-ზე. ფართობი 979 631 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი

იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი (დ. 1746 — გ. 1827) — შვეიცარიელი პედაგოგი. დაიბადა შვეიცარიის ქალაქ ციურიხში, ექიმის ოჯახში. მამა იოჰან ბატისტ პესტალოცი გარდაიცვალა, როცა იოჰან ჰაინრიხი 5 წლისა იყო. პატარა ჰაინრიხის აღზრდა დედასთან ერთად იკისრა უბრალო გლეხის ქალმა, შინამოსამსახურე ბარბარა შმიდტმა. ჰაინრიხს ხშირად უხდებოდა აღმზრდელათან სოფელში ყოფნა. აქ იგი ახლოს გაეცნო გლეხთა მძიმე შრომას და ბავშობიდანვე განიმსჭვალა მათდამი დიდი პატივისცემისა და სიბრალულის გრძნობით. პატარა პესტალოცი ბევრს კითხულობდა, თუმცა ფიზიკურად სუსტი იყო. სწავლა დაიწყო დაწყებით სკოლაში, რომლის კურსი სამ წელიწადში დაამთავრა და ლათინურ სკოლაში განაგრძო სწავლა. აქ მან, მიუხედავად სუსტი ჯანმრთელობისა, დიდი შეუპოვრობა და სიმამაცე გამოიჩინა, როცა წინ აღუდგა ზოგიერთ უვიც და უუნარო პედაგოგს. ლათინური სკოლის შემდეგ პესტალოცი შედის ჰუმანიტარულ კოლეგიუმში ფრანგ განმანათლებელთა გავლენით დემოკრატიული იდეები ვითარდებოდა და პესტალოცი ხარბად დაეწაფა მათ. აქ საბოლოოდ განმტკიცდა მისი გადაწყვეტილება — ხალხისადმი სამსახურისათვის დაეთმო მთელი თავისი ცხოვრება და ნიჭი. 1762 წელს ქ. ციურიხში მოსწავლე ახალგაზრდებმა შექმნეს პატრიოტულ-პოლიტიკური წრე, რომლის მონაწილეები იკრიბებოდნენ, მსჯელობდნენ პოლიტიკის, არზრდის, ზნეობის პრობლემებზე და ამხელდნენ თანამდებობის პირთა ამორალიზმს. ამავე დროს, წრის წევრები აქტიურად ერეოდნენ პრაქტიკულ მოვლენებშიაც და ხშირად სასურველ შედეგსაც აღწევდნენ, მაგრამ 1767 წელს წრე დაშალეს და მისი წევრები, მათ შორის პესტალოციც, დააპატიმრეს. 1780 წელს პესტალოცი წერს პირველ პედაგოგიურ სტატიას „განდეგილის საღამოს საათები“, 1781–1787 წლებში გამოდის პესტალოცის სოციალურ-პედაგოგიური რომანი „ლინგარდი და ჰერტრუდა“. 1792 წელს რევოლუციურმა საფრანგეთის საკანონმდებლო კრებამ ამ რომანისა და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის პესტალოცი დააჯილდოვა „საფრანგეთის რესპუბლიკის მოქალაქის“ საპატიო წოდებით. პესტალოცი იყო პირველი პედაგოგი, რომელმაც შექმნა პირველდაწყებითი სწავლების კერძო მეთოდიკები და პირველდაწყებითი სწავლების ზოგადი საფუძვლები. მართალია, მან ზოგიერთ შემთხვევაში ზედმეტად შეაფასა აზროვნების განვითარებისთვის მექანიკური სავარჯიშოების როლი, დააშორა აზროვნების განვითარება ცოდნის დაგროვებას, ხარკი მოუხადა ფორმალური განათლების თეორიას, მაგრამ მისმა პროგრსულმა იდეებმა, კერძოდ, განმავითარებელი სასკოლო სწავლების იდეამ — დადებითი გავლენა მოახდინა მოწინავე პედაგოგიკური თეორიისა და სასკოლო პრაქტიკის შემდგომ განვითარებაზე. სვანაძე ნ., პედაგოგიკის ისტორია, თბ., 1988.
ჰიუტლინგენი

ჰიუტლინგენი (გერმ. Hüttlingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 18,71 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 5 958 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰიუტლინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შტედტლენი

შტედტლენი (გერმ. Stödtlen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 31,19 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 928 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შტედტლენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შპრაიტბახი

შპრაიტბახი (გერმ. Spraitbach) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 12,39 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 272 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შპრაიტბახი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შვებიშ-გმიუნდი

შვებიშ-გმიუნდი (გერმ. Schwäbisch Gmünd) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 113,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 58 564 ადამიანს, რითაც რაიონში მხოლოდ აალენს ჩამორჩება. შვებიშ-გმიუნდი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან: ბარნსლი, გაერთიანებული სამეფო, 1971 წლიდან ანტიბი, საფრანგეთი, 1976 წლიდან ბეთლეჰემი, პენსილვანია, აშშ, 1991 წლიდან სეკეშფეჰერვარი, უნგრეთი, 1991 წლიდან ფაენცა, იტალია, 2001 წლიდან ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შვებიშ-გმიუნდი ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: შვებიშ-გმიუნდი ოფიციალური საიტი Schwäbisch Gmünd Live Webcam დაარქივებული 2008-08-03 საიტზე Wayback Machine. Schwäbisch Gmünd — The oldest Staufertown (ინგლისური) Schwäbisch Gmünd portal, links, image gallery, artists (ინგლისური) (გერმანული) Wikisource (German) - some hundred of PD texts ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ Town twinning Information about town twinning. Barnsley Metropolitan Borough Council (12 November 2012). ციტირების თარიღი: 14 July 2013. ↑ Bozsoki, Agnes. Partnervárosok Névsora Partner és Testvérvárosok Névsora Hungarian. City of Székesfehérvár. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 დეკემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 5 August 2013.
ქარამანი

ქარამანი (თურქ. Karaman) — ქარამანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ცენტრალურ ანატოლიაში, სამხრეთ თურქეთში. მისი ფართობი შეადგენს 3,685.73 კმ²-ს. ქარამანში, 2012 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რიცხვი აღწევს 132,064 ადამიანს. ძველად ქარამანი ცნობილი იყო როგორც ლარანდა (ბერძ. Λάρανδα) — VI საუკუნეში გადავიდა აქემენიანთა იმპერიის მმართველობაში, შემდეგ ეკუთვნოდა ბიზანტიის იმპერიასაც. XII საუკუნეში იგი დაიპყრეს თურქ-სეულჩუკებმა. თურქეთის ბეგ ქარამანოღლუს პატივსაცემად ეწოდა ქარამანს ეს სახელი. 1299 წელს, მაშინ, როდესაც პირველად ჩამოყალიბდა ოსმალეთის სასულთნო, ქარამანი მის შემადგენლობაში არ იმყოფებოდა, მაგრამ იგი ოსმალებმა მალევე დაიპყრეს. 1483 წელს, ოსმალეთის იმპერიის სულთანმა, ბაიაზიდ II-მ, იგი შეიყვანა კონიის პროვინციის შემადგენლობაში. შემდეგში შეიქმნა ცალკე პროვინცია — ქარამანის პროვინცია, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა ქალაქი ქარამანი. ოსმალეთის დაშლის მიუხედავად, ქარამანი თურქეთის რესპუბლიკაში დარჩა. თურქეთის ქალაქები ქარამანის პროვინცია District governor's official website, District municipality's official website, https://www.facebook.com/KaramanHaberleri Extensive photo site with highlights of the town, (ინგლისური) Extensive photo site with objects at the museum, (ინგლისური) ↑ Turkish Statistical Institute. Census 2000, Key statistics for urban areas of Turkey Turkish (XLS). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-07-22. ციტირების თარიღი: 2008-03-20. ↑ GeoHive. Statistical information on Turkey's administrative units. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-19. ციტირების თარიღი: 2008-03-20.
არაგუაიანა

არაგუაიანა (პორტ. Araguaiana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-არაგუაიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 197 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.5 კმ²-ზე. ფართობი 6 439 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბარა-დუ-გარსასი

ბარა-დუ-გარსასი (პორტ. Barra do Garças) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 318 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-არაგუაიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 56 560 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.23 კმ²-ზე. ფართობი 9 078 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ალფონსო I დ’ესტე

ალფონსო I დ’ესტე (იტალ. Alfonso I d'Este; დ. 21 ივლისი, 1476, ფერარა — გ. 31 ოქტომბერი, 1534, ფერარა) — ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე I-ის უფროსი ვაჟი. მისი და-ძმები იყვნენ იზაბელა, ბეატრიჩე და იპოლიტო I. ალფონსო I რომის პაპის არმიათა მთავარსარდალი იყო ვენეციის რესპუბლიკისა და კამბრაის ლიგის წინააღმდეგ ომში. 1491 წლის 12 იანვარს მან იქორწინა ანა სფორცაზე (1473-1497), მილანის ჰერცოგის გალეაცო მარია სფორცას ქალიშვილზე. იგი 1497 წელს მშობიარობას გადაჰყვა. 1502 წლის 2 თებერვალს ალფონსო I-მა მეორედ იქორწინა. ამჯერად ლუკრეცია ბორჯიაზე (1480-1519), პაპ ალექსანდრე VI-ის ქალიშვილზე და ჩეზარე ბორჯიას დაზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები: ქალიშვილი (დაიბადა მკვდარი) (5 სექტემბერი 1507). ერკოლე II (1508-1559) - ჰერცოგი 1534 წლიდან. იპოლიტო II (1509-1579) - კარდინალი 1538 წლიდან. ალესანდრო (1514-1516). ელეონორა (1515-1575) - მონაზონი. ფრანჩესკო (1516-1578) – მასას პრინჩიპე. ქალიშვილი (დაიბადა მკვდარი) (21 ივნისი 1519). უკანასკნელ მშობიარობას ლუკრეცია ბორჯია თან გადაყვა. ალფონსო I-მა კი მესამედ იქორწინა, რათა მისი უკვე 2 არაკანონიერი შვილი ლეგიტიმური გამხდარიყო. მეუღლეს ერქვა ლაურა დანტი (გ. 27 ივნისი 1573) და იგი ალფონსოს საყვარელი იყო წლების მანძილზე. შვილები: ალფონსინო (გ. 1547) - კასტელნუოვოს მარკიზი. ალფონსო (1527 – 1587) - მონტეკიოს მარკიზი. ალფონსო I-ის ცდა უკანონო შვილების ლეგიტიმიზაციისა უშედეგოდ დასრულდა. იგი პაპმა არ აღიარა და როდესაც ალფონსო II, ალფონსო I-ის შვილიშვილი, 1597 წელს უმემკვიდრეოდ გარდაიცვალა პაპმა კლემენტ VIII-ემ ჩეზარე დ’ესტეს, მონტეკიოს მარკიზს, მამის ალფონსოს არაკანონიერი დაბადების გამო ფერარას მემკვიდრეობაზე უარი განუცხადა. 1598 წელს ჩეზარემ უარი განაცხადა ფერარაზე და ეს მიწა პაპის ოლქს შეუერთდა. დინასტია დ’ესტე
კოკალინიუ

კოკალინიუ (პორტ. Cocalinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 241 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-არაგუაიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 490 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.33 კმ²-ზე. ფართობი 16 530 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.