laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯამუ და ქაშმირი

ჯამუ და ქაშმირი (Jammu and Kashmir, jk) — შტატი ინდოეთის ჩრდილოეთში. მოსახლეობა - 10.466 ათასი; ფართობი - 101 ათასი; ქალაქები (ათ.) – სრინაგარი (C, 912), ჯამუ (386). ენები – ქაშმირი, ურდუ. ისტორია – 1586 წლიდან მონღოლეთის იმპერიის ნაწილია. 1820 წელს ჯამუ გადავიდა გულაბა სინგჰის კონტროლის ქვეშ. 1947 წელს ჯამუს თავს დაესხა პაკისტანი. ჯამუმ გადაწყვიტა შტატის სტატუსით დარჩენილიყო ინდოეთის შემადგენლობაში. ქაშმირი წარმოადგენს ჯამუს შტატის ნაწილს. ბრიტანეთის ინდოეთის რელიგიური ნიშნით გაყოფის დროს, მუსლიმებით დასახლებული ეს ტერიტორია ინდუსი მმართველი მაჰარაჯის წყალობით ინდოეთს მიეკუთვნა. შემდგომში ტერიტორიულმა დავებმა გამოიწვია კონფლიქტი ინდოეთსა და პაკისტანს შორის. ქაშმირი გაყოფილი აღმოჩნდა: ჩრდილო-დასავლეთი ე.წ.: „აზად-ქაშმირი“ პაკისტანს აქვს ოკუპირებული, დანარჩენი ნაწილი ინდოეთის შემადგენლობაშია. ამ მომენტიდან გრძელდება სეპარატისტთა გამოსვლები, რაც ართულების შეთანხმების მიღწევას. ტბა ცო-მორირი ჯამუ და ქაშმირის ტოპოგრაფიული რუკა. ლადაკხი ტბა ნაგენი რაფტინგი მდინარეზე ზანსკარში Schofield, Victoria (2003). Kashmir in Conflict. I.B.Tauris. ISBN 1860648983. .
ანდრიიაშივკა (ტულჩინის რაიონი)

ანდრიიაშივკა (უკრ. Андріяшівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ტულჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 105 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრიიაშივკა (რომნის რაიონი)

ანდრიიაშივკა (უკრ. Андріяшівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის რომნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2089 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრონიკი

ანდრონიკი (უკრ. Андроники) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის კორიუკივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 33 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრონივკა (სინელნიკოვეს რაიონი)

ანდრონივკა (უკრ. Андронівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის სინელნიკოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 242 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრონივკა (სტაროკოსტიანტინივის რაიონი)

ანდრონივკა (უკრ. Андронівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის სტაროკოსტიანტინივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 47 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდროსოვე

ანდროსოვე (უკრ. Андросове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის კროპივნიცკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 46 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუჰა

ანდრუჰა (უკრ. Андруга) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის კრემენეცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 279 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუსივკა (კოლომაკის რაიონი)

ანდრუსივკა (უკრ. Андрусівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის კოლომაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 44 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
აშიშა

აშიშა (პორტ. Axixá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 407 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 56.15 კმ²-ზე. ფართობი 203 153 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბაკაბეირა

ბაკაბეირა (პორტ. Bacabeira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 925 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.25 კმ²-ზე. ფართობი 615 589 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კაშუეირა-გრანდი

კაშუეირა-გრანდი (პორტ. Cachoeira Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 446 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.97 კმ²-ზე. ფართობი 705 645 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
იკატუ

იკატუ (პორტ. Icatu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 12 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 145 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.36 კმ²-ზე. ფართობი 1 448 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მორუსი

მორუსი (პორტ. Morros) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 783 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.37 კმ²-ზე. ფართობი 1 715 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პრეზიდენტი-ჟასელინუ

პრეზიდენტი-ჟასელინუ (პორტ. Presidente Juscelino) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 541 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.54 კმ²-ზე. ფართობი 354 696 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
როზარიუ (მარანიანი)

როზარიუ (პორტ. Rosário) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 14 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 576 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.77 კმ²-ზე. ფართობი 685 036 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სანტა-რიტა (მარანიანი)

სანტა-რიტა (პორტ. Santa Rita) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ როზარიუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 366 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.82 კმ²-ზე. ფართობი 706 385 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ამაპა-დუ-მარანიანი

ამაპა-დუ-მარანიანი (პორტ. Amapá do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 431 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.8 კმ²-ზე. ფართობი 502 402 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბოა-ვისტა-დუ-გურუპი

ბოა-ვისტა-დუ-გურუპი (პორტ. Boa Vista do Gurupi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 949 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.7 კმ²-ზე. ფართობი 403 460 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კანდიდუ-მენდისი

კანდიდუ-მენდისი (პორტ. Cândido Mendes) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 505 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.33 კმ²-ზე. ფართობი 1 632 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კარუტაპერა

კარუტაპერა (პორტ. Carutapera) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 006 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.86 კმ²-ზე. ფართობი 1 232 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სენტრუ-დი-გილიერმი

სენტრუ-დი-გილიერმი (პორტ. Centro do Guilherme) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 565 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.7 კმ²-ზე. ფართობი 1 074 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სენტრუ-ნოვუ-დუ-მარანიანი

სენტრუ-ნოვუ-დუ-მარანიანი (პორტ. Centro Novo do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 622 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.13 კმ²-ზე. ფართობი 8 258 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
გოდოფრედუ-ვიანა

გოდოფრედუ-ვიანა (პორტ. Godofredo Viana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 635 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.75 კმ²-ზე. ფართობი 675 168 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
გოვერნადორ-ნუნის-ფრეირი

გოვერნადორ-ნუნის-ფრეირი (პორტ. Governador Nunes Freire) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 401 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.49 კმ²-ზე. ფართობი 1 037 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჟუნკუ-დუ-მარანიანი

ჟუნკუ-დუ-მარანიანი (პორტ. Junco do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 020 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.24 კმ²-ზე. ფართობი 555 088 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ლუის-დომინგისი

ლუის-დომინგისი (პორტ. Luís Domingues) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 510 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.03 კმ²-ზე. ფართობი 464 060 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მარაკასუმე

მარაკასუმე (პორტ. Maracaçumé) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 155 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.44 კმ²-ზე. ფართობი 629 306 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მარანიანზინიუ

მარანიანზინიუ (პორტ. Maranhãozinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 065 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.46 კმ²-ზე. ფართობი 972 617 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტურისაუ

ტურისაუ (პორტ. Turiaçu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 933 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.16 კმ²-ზე. ფართობი 2 578 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტურილანდია

ტურილანდია (პორტ. Turilândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 846 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.11 კმ²-ზე. ფართობი 1 511 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჰუმანიტარული განათლება

ჰუმანიტარული განათლება — საზოგადოებრივ მეცნიერებათა (ფილოსოფია, ისტორია, ფილოლოგია, სამართალი, ეკონომიკა, ხელოვნებათმცოდნეობა და სხვა) დარგებში ცოდნისა და უნარ-ჩვევების მიღების სისტემა, მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბების უმთავრესი საშუალება; დიდ როლს თამაშობს პიროვნების ყოველმხრივ განვითარებაში, ადამიანის გონებრივ, ზნეობრივ და იდეურ აღზრდაში. განარჩევენ ზოგად და პროფესიულ ჰუმანიტარულ განათლებას. ზოგადი ჰუმანიტარული განათლება მიიღება საშუალო ზოგადასაგანმანათლებლო სკოლებში, ხოლო პროფესიული კი უმაღლეს სასწავლებლებსა და სპეციალურ სასწავლებლებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 695.
ჰუკის კანონი

ჰუკის კანონი — ფიზიკური კანონი რომელიც გამოხატავს წრფივ დამოკიდებულებას დრეკად სხეულზე მოდებულ ძაბვებსა და მასში აღძრული დეფორმაციების მახასიათებელ სიდიდეებს შორის. დაადგინა რ. ჰუკმა 1660 წელს. უმარტივესი შემთხვევისათვის, როდესაც ხდება ღეროს გაჭიმვა ან შეკუმშვა, შემდეგი ფორმით: ცილინდრული ღეროს აბსოლუტური წაგრძელება (შემოკლება) Δ l {\displaystyle \Delta l} პირდაპირ პროპორციიულია გამჭიმი (მკუმშავი) F {\displaystyle F} ძალისა. F = k Δ l {\displaystyle \!F=k\Delta l} სადაც k = E S L {\displaystyle k={\frac {ES}{L}}} . [ l {\displaystyle l} არის ღეროს საწყისი სიგრძე, S {\displaystyle S} — მისი განაკვეთის ფართობი, ხოლო E {\displaystyle E} — გრძივი დრეკადობის მოდული, რომელიც ნივთიერების მექანიკური მახასიათებელია (მუდმივაა)]. უფრო მოსახერხებელია ჰუკის კანონის ჩაწერა ასეთი სახით: σ = E ε   {\displaystyle \sigma =E\varepsilon \ } სადაც σ = F S {\displaystyle \sigma ={\frac {F}{S}}} არის ნორმალური ძაბვა ღეროს განაკვეთში, ხოლო ε = Δ l L {\displaystyle \varepsilon ={\frac {\Delta l}{L}}} — ღეროს ფარდობითი წაგრძელება (შემოკლება). ძვრის დეფორმაციის დროს ჰუკის კანონი ჩაიწერება შემდეგი სახით: τ = G γ {\displaystyle \tau =G\gamma } ; τ {\displaystyle \tau } არის მხები ძაბვა, γ {\displaystyle \gamma } — ფარდობითი ძვრა, ხოლო G {\displaystyle G} — ე.წ. ძვრის მოდული. ძვრის დროს მხები ძაბვა ფარდობითი ძვრის პირდაპირპროპორციულია. განზოგადებული ჰუკის კანონი ამტკიცებს, რომ წერტილში დაძაბული მდგომარეობის განმსაზღვრელი 6 სიდიდე წრფივად გამოისახება ამ წერტილის მახლობლად დეფორმაციის განმსაზღვრელი 6 სიდიდის მეშვეობით. ამ თანაფარდობებში შემავალ პროპორციულობის კოეფიციენტებს დრეკადობის მოდულებს უწოდებენ. როდესაც რომელიმე ძაბვა (ან დეფორმაცია) აღწევს მოცემული მასალისათვის დამახასიათებელ ზღვრულ მნიშვნელობებს, ჰუკის კანონი აღარ სრულდება და სხეული გადადის დრეკად-პლასტიკურ მდგომარეობაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694.
ფერსათი

ფერსათი, ღადო, პირსაგათი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეებს ოცხესა და ქვაბლიანს შორის მდებარე ფერსათის ლავურ პლატოზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2372 მ. აგებულია ზედაპლიოცენური ანდეზიტ-ბაზალტებითა და დაციტებით. ემჩნევა გამყინვარების კვალი. შემოსილია სუბალპური მდელოებით. ჯაყელი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 272.
ჰუკერის კუნძული

ჰუკერის კუნძული — კუნძული ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში, ფრანც იოსების მიწის არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში. ფართობი დაახლოებით 508 კმ², სიმაღლე 576 მ. ჰუკის კუნძულის დიდი ნაწილი დაფარულია მყინვარებით. ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მყუდრო უბეში 1913-1914 წლებში გამოიზამთრა ჩრდილოეთ პოლუსისაკენ მიმავალმა გ. სედოვის ექსპედიციამ. სახელი ეწოდა ინგლისელი ბოტანიკოსის ჯოზეფ დოლტონ ჰუკერის პატივსაცემად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694.
წმინდა მარტინ დე მონდონედოს ბაზილიკა

წმინდა მარტინ დე მონდონედოს ბაზილიკა — IX-XII საუკუნეების ეკლესია ფოსის მუნიციპალიტეტში, გალისია (ესპანეთი). ის მიიჩნევა ესპანეთის უძველეს საკათედრო ტაძრად. XIX საუკუნეში წარმოადგენდა ეპისკოპოსის რეზიდენციას. დღევანდელი რომანული არქიტექტურის ეკლესია მიეკუთვნება გვიანდელ XI საუკუნეს. Isidro Bango Torviso; Joaquín Yarza Luaces et al. El Arte románico en Galicia y Portugal / A arte Românica em Portugal e Galiza, Fundación Pedro Barrié de la Maza, 2001, p. 14. Castillo, Ángel del (1987) [1972]. Fundación Pedro Barrié de la Maza, ed. Inventario Monumental y Artístico de Galicia (Inventario de la riqueza monumental y artística de Galicia)[1] (2ª ed.). A Coruña. pp. 335–336. ISBN 84-85728-62-9. Hipólito de Sá. Monasterios de Galicia, Everest, 1983, p. 44-50. Villa-amil y Castro, José (facsímile: 2005) 1904. Imprenta de San Francisco de Sales (facsímile: Ed. Órbigo, A Coruña), ed. Iglesias gallegas de la Edad Media, colección de artículos publicados por (en castelán). Madrid. p. 410. ISBN 84-934081-5-8. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა მარტინ დე მონდონედოს ბაზილიკა Historia y arquitectura de la Basílica de San Martín de Mondoñedo Mapa de situación en Lugo
ჯოზეფ დოლტონ ჰუკერი

ჯოზეფ დოლტონ ჰუკერი (დ. 30 ივნისი, 1817, ჰეილზუორთი — გ. 10 დეკემბერი, 1911, სანინგდეილი) — ინგლისელი ბოტანიკოსი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1858), უილიამ ჯექსონ ჰუკერის შვილი. 1839-1943 წლებში მონაწილეობდა ანტარქტიკის ექსპედიციაში (ავსტრალია, ახალი ზელანდია, კერგელენი, ცეცხლოვანი მიწა, ფოლკლენდის კუნძულები). 1847–1851 წლებში შეისწავლა ჩრდილოეთ ინდოეთისა და ნეპალის ფლორა. 1865-1885 წლებში კიუს ბოტანიკის ბაღის დირექტორი, 1873-1878 წლებში ლონდონის სამეფო საზოგადოების პრეზიდენტი, დარვინის იდეების მიმდევარი. მცენარეთა გვარების (Genera plantarum) მიმოხილვის ავტორი (ჯ. ბანტამთან ერთად). 1893 წელს ჰუკერმა შექმნა თესლოვანი მცენარეების ყველა აღწერილი სახეობის საძიებელი („Index kewensis“). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694.
უილიამ ჯექსონ ჰუკერი

უილიამ ჯექსონ ჰუკერი (დ. 6 ივლისი, 1785, ნორიჯი — გ. 12 აგვისტო, 1865, ლონდონი) — ინგლისელი ბოტანიკოსი. ჯოზეფ დოლტონ ჰუკერის მამა. გლაზგოს უნივერსიტეტის პროფესორი (1820 წლიდან). 1841–1865 წლებში კიუს ბოტანიკური ბაღის დირექტორი. მის სახელთანაა დაკავშირებული ამ ბაღის გადაქცევა მსოფლიოს ფლორის შემსწავლელ უდიდეს ბოტანიკურ ცენტრად. ჰუკერი თავისი დროის უდიდესი სისტემატიკოსია. გამოაქვეყნა მრავალრიცხოვანი შრომა ინგლისის, ამერიკის და აფრიკის ფლორის შესახებ, მონოგრაფია გვიმრანაირებზე. დააარსა მრავალი ჟურნალი და სერია, მათ შორის „Icones plantarum“ (1836). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694.
ჰუკბალაჰაპი

ჰუკბალაჰაპი (ტაგალ. Hukbong Bayan Laban sa mga Hapon — სახალხო ანტიიაპონური არმია) — სახალხო არმია რომელიც შეიქმნა 1942 წლის 29 მარტს კომპარტიის ხელმძღვანელობით ფილიპინებზე პარტიზანული რაზმების გაერთიანების შედეგად. 1944 წლის დასასრულს ითვლიდა დაახლოებით 10 ათას მეომარს. მოქმედებდა იაპონური ოკუპანტების, ფილიპინელი მემამულე-კოლაბორაციონისტებისა და მარიონეტული რეჟიმის ჟანდარმერიის წინააღმდეგ. 1945 წლის სექტემბერში, II მსოფლიო ომში (1939-1945) იაპონიის კაპიტულაციის შემდეგ ჰუკბალაჰაპი დაიშალა. მისმა მებრძოლებმა შექმნეს ჰუკბალაჰაპის ვეტერანტა ლიგა, რომელიც მოითხოვდა დემოკრატიულ-აგრარული რეფორმების გატარებას. მთავრობასთან ჰუკბალაჰაპის ხელმძღვანელობის მოლაპარაკებები (1946-1947) საკამათი საკითხების მშვიდობიანი მოწესრიგების თაობაზე უშედეგოდ დამთავრდა. კომპარტია სათავეში ჩაუდგა შეიარაღებულ ბრძოლას მთავრობის წინააღმდეგ. ჰუკბალაჰაპი გარდაიქმნა და ქვეყნის განთავისუფლების არმია (ქგა) ეწოდა. 1952 წლის დასასრულს ქგა-ს ძირითადი ძალები მთავრობის ჯარებმა გაანადგურეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694.
ჰუდსონის სრუტე

ჰუდსონის სრუტე (ინგლ. Hudson Strait, ფრანგ. détroit d'Hudson) — სრუტე ლაბრადორის ნახევარკუნძულსა და კუნძულ ბაფინის მიწას შორის. ჰუდსონის ყურეს აკავშირებს ატლანტის ოკეანესთან. სიგრძე დაახლოებით 806 კმ, სიგანე 115-407 კმ. საშუალო სიღრმე 200-600 მ. სამხრეთ-აღმოსავლეთით ფართოვდება და ქმნის უნგავის ყურეს. წელიწადში დაახლოებით 8 თვე ჩახერგილია მოდრეიფე ყინულით, რაც ართულებს ნაოსნობას. 1517 წელს პირველად ინახულა ზღვაოსანმა ს. კაბოტმა. სახელი დარქმეულია ჰენრი ჰუდსონის პატივსაცემად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 693.
კარბოეიროს მონასტერი

სან ლორენცო დე კარბოეიროს მონასტერი — გალისიაში (ესპანეთი) არსებული რომანულიდან გოტიკურ გარდამავალი სტილის მქონე არქიტექტურის ნიმუში. მონასტერი ეკუთვნის ბენედიქტიანელთა ორდენს და ის დაარსებულია X საუკუნეში. Carboeiro. El Arte que Renace de sus Cenizas. ISBN 84-606-3101-X.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარბოეიროს მონასტერი O Mosteiro de Carboeiro Página con historia y fotos antes y después de la restauración El Monasterio de Carboeiro დაარქივებული 2015-06-07 საიტზე Wayback Machine.
ჰუბლი

ჰუბლი — ქალაქი ინდოეთში, კარნატაკის შტატში. ადმინისტრაციულად გაერთიანებულია ქ. დჰარვარდთან. მოსახლეობა 526 ათასი ადამიანი (1981). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 693.
დავორ შუკერი

დავორ შუკერი (ხორ. Davor Šuker; დ. 1 იანვარი, 1968, ოსიეკი) — ხორვატი ყოფილი ფეხბურთელი. 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გახდა ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირი. მონაწილეობა მიიღო მუნდიალი 1990-ზე როგორც იუგოსლავიის ნაკრების წევრმა, ასევე ევრო 1996-ზე და მსოფლიოს 1998 და 2002 წლის ჩემპიონატებზე როგორც ხორვატიის ნაკრების წევრმა. არის ხორვატიის ყველა დროის საუკეთესო მეგოლე. 2012 წლიდან დღემდე არის ხორვატიის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 95-ე ადგილზე დასახელდა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დავორ შუკერი“ ვიკისაწყობში. დავორ შუკერი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] დავორ შუკერის აკადემიის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-05-24 საიტზე Wayback Machine. Davor Šuker – Golden Boot Winner 1998 France All goals YouTube-ზე What happened to Davor Šuker? at Realmadridnews.com ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.