laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტირგუ-ჟიუ

ტირგუ-ჟიუ (რუმ. Târgu Jiu) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ რუმინეთში, გორჟის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ჟიუს ნაპირას, ზღვის დონიდან 225 მ სიმაღლეზე. დასახლება დაარსდა 1406 წელს, ხოლო საქალაქო უფლება აქვს 1597 წლიდან. 1748-1764 წლებში ქალაქში აშენდა მართლმადიდებლური ტაძარი. არის უნივერსიტეტი. მიმდინარეობს ნახშირის მოპოვება. განვითარებულია აგრეთვე ტექსტილის წარმოება და სხვა. ტირგუ-ჟიუ — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ REZULTATE ALEGERI LOCALE parţiale. PSD câştigă Craiova, după mandatul Liei Olguţa Vasilescu. PNL, învingător la Roman şi Târgu-Jiu — Mediafax. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12735246"></a> ↑ 2021 Romanian census — National Institute of Statistics. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q106566382"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6973708"></a>
რუმინეთის ისტორიული ოლქები

XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნეში რუმინეთი მოიცავდა შემდეგ ოლქებს: ვლახეთი: მუნტენია ან დიდი ვლახეთი: როგორც ვლახეთის ნაწილი რუმინეთს შეუერთდა 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის შემადგენლობაში; ოლტენია ან მცირე ვლახეთი: როგორც ვლახეთის ნაწილი რუმინეთს შეუერთდა 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის შემადგენლობაში; მოლდოვა: დასავლეთი მოლდოვა: შეუერთდა ვლახიას 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის ტერიტორიაში; ჰერცას მხარე შედის უკრაინის შემადგენლობაში; ბუკოვინა: შედიოდა რუმინეთის შემადგენლობაში 1918 წლიდან მეორე მსოფლიო ომამდე, დღეს გაყოფილია რუმინეთსა და უკრაინას შორის; აღმოსავლეთი მოლდოვა (ბესარაბია ბუჯაკის ჩათვლით): შედიოდა რუმინეთის შემადგენლობაში 1918 წლიდან მეორე მსოფლიო ომამდე, დღეს გაყოფილია მოლდოვასა და უკრაინას შორის. დობრუჯა: ჩრდილოეთი დობრუჯა (კუნძულ ზმეინის ჩათვლით): დღეს რუმინეთის შემადგენლობაში (ზმეინი კუნძულის გამოკლებით, რომლებიც 1948 წლიდან გახდა უკრაინის საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორია, ხოლო 1991 წლიდან უკრაინის); სამხრეთი დობრუჯა: რუმინეთის ტერიტორია 1913-1940 წლებში, დღეს ეკუთვნის ბულგარეთს. ვლახეთს, დასავლეთ მოლდავიას და დობრუჯას ხანდახან უწოდებენ რუმინეთის ძველ სამეფოს, რადგან ისინი შეადგენდნენ ძველ სამეფოს პირველ მსოფლიო ომამდე. ტრანსილვანია (და პარციუმი): ტრანსილვანიის ყოფილი საგრაფო: რუმინეთის შემადგენლობაშია 1918 წლიდან; ბანატი (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან გაყოფილია რუმინეთსა სერბეთსა და უნგრეთს შორის; კრიშანა (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან გაყოფილია რუმინეთსა და უნგრეთს შორის; მარამურეში (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან მისი სამხრეთი ნაწილი რუმინეთის შემადგენლობაშია, ხოლო ჩრდილოეთის ნაწილი უკრაინის შემადგენლობაში. მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ან მას შემდეგ რუმინეთმა მისი ტერიტორიების ნაწილი დაკარგა: სამხრეთი დობრუჯა 1940 წელს, ჩრდილოეთი ბუკოვინა და ჰერცა 1940 წელს, კუნძული ზმეინი 1948 წელს, ბესარაბია 1940 წელს. რუმინეთის ისტორია რუმინეთის ჟუდეცები მოძრაობა რუმინეთის და მოლდოვის გაერთიანებისთვის (ინგლისური) Prezentare a diverselor regiuni istorice, inclusiv o hartă a lor დაარქივებული 2007-02-27 საიტზე Wayback Machine. Unități administrativ-teritoriale istorice și regiuni etnografice în sudul și estul Transilvaniei, de László VOFKORI și Ana LENART დაარქივებული 2006-05-31 საიტზე Wayback Machine. De unde provin numele regiunilor României. Poveștile ”botezătorilor”, 3 februarie 2013, Adevărul
ოლტენია

ოლტენია, იგივე მცირე ვლახეთი (რუმ. Oltenia, ანტიკურ წყაროებში მცირე ვლახეთად მოიხსენიება ალტერნატიული ლათინური სახელებით Wallachia Minor, Wallachia Alutana, 1718-1739 წლებში Wallachia Caesarea-ად იწოდებოდა) — ისტორიულ-გეოგრაფიული ოლქი რუმინეთში, დასავლეთ ვლახეთში. მდებარეობს დუნაის, სამხრეთ კარპატებსა და მდინარე ოლტს შორის. ძირითადად დაკიელებით დასახლებული ოლტენია რომის იმპერიის შემადგენლობაში 106 წელს მოექცა, დაკიური ომების დასასრულს. 129 წელს, ადრიანეს მმართველობისას, რომის პროვინცია დაკია ჩამოყალიბდა, რომელიც დღევანდელ ტრანსილვანიასაც მოიცავდა. მარკუს ავრელიუსის რეფორმით ოლტენია სამად დაყოფილი დაკიის ერთ-ერთ ნაწილად იქცა, დედაქალაქად რომულა განესაზღვრა. ქალაქის კოლონიზება რომაული ლეგიონების ვეტერანებმა მოახდინეს. თუმცა III საუკუნის ბოლოს რომაელებმა თავიანთი ადმინისტრაცია დუნაის სამხრეთით გადაიტანეს და ოლტენიის მართვის სადავეები გოთი ფეოდალების ხელში გადავიდა. IV საუკუნის ბოლოს ჰუნების შემოსევამდე ოლტენიას უკვე ტაიფალები მართავდნენ. 681 წლიდან, მცირედი წყვეტებით, ოლტენია ბულგარეთის იმპერიაში შედიოდა. 1233 წელს უნგრეთის სამეფომ სევერინის ბანატი ჩამოაყალიბა რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელმაც 1526 წლამდე, მოჰაჩის ბრძოლამდე იარსება. დაახლოებით 1247 წელს ოლტენია ლიტოვოის მმართველობას დაექვემდებარა. XIV საუკუნეში ვლახეთის აღზევებითა და ვოევოდინის შექმნით ოლტენიაში კრაიოვის დიდი ბანი დაწესდა. ტახტი სტრეჰაიიდან კრაიოვაში გადაიტანეს. ეს მოვლენა ვლახეთის იერარქიასა და Craiovești-ს საგვარეულოში უმაღლეს საფეხურად მიიჩნევა. Craiovești-ს გვარი XIV საუკუნის ბოლოს მოექცა ვლახეთის სათავეში და 1550 წლამდე დარჩა ტახტზე. მათი ტიტული 1831 წლამდე შენარჩუნდა. XV საუკუნეში ვლახეთს ოტომანთა სუზერენობის აღიარება მოუხდა და ყოველწლიურად ხარკის გადახდაც დაეკისრა ვასალური სამთავროს სახით ავტონომიურად რომ განეგრძო არსებობა. Craiovești-ების ოჯახის ბევრი წარმომადგენელი თანამშრომლობთა თურქებთან ბანის წოდებით. თუმცა ბევრი ოლტენიელი მმართველი, მაგალითად, მიხაელ გულადი ოტომანთა წინააღმდეგ იბრძოდა და ვლახეთს მცირე ხნით მაინც უბრუნებდა დამოუკიდებლობას. ტერმინი მცირე ვლახეთი 1718 წლის შემდეგ დამკვიდრდა, როდესაც პარიზის ზავის პირობით ოლტენია (იგივე მცირე ვლახეთი) მუნტენიას (დიდ ვლახეთს) ჩამოსცილდა და ჰაბსბურგთა სამფლობელოში (ტრანსილვანიაში) მოექცა. 1737 წელს ვლახეთის ერთიანობა აღდგა. Vlad Georgescu, Istoria ideilor politice româneşti (1369–1878), მიუნხენი, 1987 Neagu Djuvara, Între Orient şi Occident. Ţările române la începutul epocii moderne, Humanitas, ბუქარესტი, 1995 Constantin C. Giurescu, Istoria Bucureştilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre, Ed. Pentru Literatură, ბუქარესტი, 1966, გვ. 93 Şerban Papacostea, Oltenia sub stăpânirea austriacă (1718–1739), ბუქარესტი, 1971, გვ. 59
ტაიფალები

ტაიფალები (ლათ. Taifali, Thaifali, Taiphali) — გერმანიკული ან სარმატული წარმოშობის ტომი; ზოგიერთი ავტორი ტაიფალებს ოსტგოთთა ჯგუფს აკუთვნებს. III საუკუნეში დასახლდნენ ჩრდილოეთ შავი ზღვისპირეთში, საიდანაც IV საუკუნის მეორე ნახევარში ჰუნებმა განდევნეს. ზოგიერთი მონაცემით, ტაიფალები ოსტგუთთა მეფე გერმანიხს ემორჩილებოდნენ ვესტგოთების დარად. იმპერატორ ვალენტის ნებართვით გადაკვეთეს დუნაი და ვესტგოთტა ბრძოლაში მიიღეს მასთან ერთად მონაწილეობა. უკანასკნელ პერიოდში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დადგინდა, რომ ტაიფალებთან იდენტიფიცირდება კარპატების ყორღანების კულტურა. Вакуленко Л. Українські Карпати у пізньоримський час (етнокультурні та соціально-економічні процеси. – К.: ІА НАН україни, 2010. – C.215-218; Вакуленко Л.В. Археологические свидетельства о народе тайфалов // Вестник древней истории. – 2009. – №1. – С.175-180
26 ნოემბერი

26 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 330-ე დღე (ნაკიან წლებში – 331-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 35 დღე. 1394 : სეული კორეის დედაქალაქი გახდა. 1680 : საფრანგეთის მეფე ლუი XIV ჰოლანდიას ომს უცხადებს. 1778 : ჰავაის კუნძულებზე კაპიტანი ჯეიმზ კუკი პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც მაუი აღმოაჩინა. 1789 : ეროვნული მადლიერების დღე აღინიშნა აშშ-ში პრეზიდენტ ჯორჯ ვაშინგტონის რეკომენდაციითა და კონგრესის რატიფიკაციით. 1857 : ავსტრალიის პირველი პარლამენტი შეიკრიბა მელბურნში. 1862 : ჩარლზ დოგსონი (აგრეთვე ცნობილი როგორც ლუის კეროლი) ნაწარმოების „ალისას თავგადასავლები მიწისქვეშეთში“ ხელნაწერს უგზავნის 10 წლის ალისა ლიდელს. 1918 : პოდგორიცას ასამბლეაზე კენჭი უყარეს „ხალხთა ერთობას“, რითაც სერბეთის სამეფოს შეურთდნენ. 1922 : ჰოვარდ კარტერი და ლორდ კარნარვონი პირველები გახდნენ, რომელთაც ეგვიპტის ფარაონ ტუტანხამონის აკლდამაში შევიდნენ ბოლო 3000 წლის განმავლობაში. 1924 : დიდი ხურალი მონღოლეთს სახალხო რესპუბლიკად აცხადებს და მსოფლიოში მეორე სოციალისტური ქვეყნის კონსტიტუციას ამტკიცებს. 1940 : ნაცისტებმა ნახევარი მილიონი ებრაელი ვარშავის გეტოში შეასახლეს. 1941 : მეორე მსოფლიო ომი : თავდასხმა პერლ ჰარბორზე - ექვსი ავიამატარებელი ხომალდი იაპონელი ვიცე ადმირალი ჩუიჩი ნაგუმოს მეთაურობით გადის ჰიტოკაპუს უბიდან პერლ ჰარბორისკენ მკაცრი რადიო სიჩუმით. 1949 : ინდოეთის წარმომადგენელთა ასამბლეა ამტკიცებს ინდოეთის კონსტიტუციას. 1983 : ბრინკს მატის ძარცვა : ლონდონში 6800 ოქროს ზოდი ღირებულებით £26 მილიონი გაიტაცეს ბრინკს მატის საცავიდან ჰითროუს აეროპორტში. 2003 : კონკორის ბოლო ფრენა განხორციელდა ბრისტოლთან, ბრიტანეთი. 2008 : ტერაქტების სერიამ მუმბაიში, ინდოეთი, 195 ადამიანი იმსხვერპლა და 327 დააშავა. გრენლანდიის მოსახლეობამ რეფერენდუმში დანიისგან გაფართოებული ავტონომია მოითხოვა. 2009 : სენტ ვინსენტისა და გრენადინების მოქალაქეებმა უარყვეს ახალი კონსტიტუცია, რომელსაც მონარქი პრეზიდენტით უნდა შეეცვალა სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე. 2010 : რუსეთის სახელმწიფო დუმამ იოსებ სტალინი და სხვა საბჭოთა მოღვაწეები 1940 წლის კატინის მკვლელობაში დაადანაშაულა. 1915 : რუბინშტეინი, მარკ — საბჭოთა გეოლოგი 1919 : ხეჩინაშვილი, სიმონ — ქართველი ქირურგი 1939 : ტერნერი, ტინა — ამერიკელი მომღერალი 1822 : ჰარდენბერგი, კარლ ავგუსტ ფონ — პრუსიის სახელმწიფო მოღვაწე. 1989 : ბეგალიშვილი, ალექსანდრე — ქართველი მუსიკოს-შემსრულებელი 2018 : ბერნარდო ბერტოლუჩი — იტალიელი კინორეჟისორი და მწერალი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იოანე ოქროპირი ანტონინე, ნიკიფორე და გერმანე წმინდა მანეფა სხვა თვეები:
ტუხტი

ტუხტი (ლათ. Althaea) — ერთ ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. ტუხტის 12-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში 4 სახეობა გვხვდება, მნიშვნელოვანია სამკურნალო ტუხტი (ლათ. Althaea officinalis), მისი სიმაღლე 1,5 მ აღწევს. იზრდება ტენიან ადგილებში, მდელოზე, მდინარისპირა ბუჩქნარში. თაფლოვანი და სამკურნალო მცენარეა. მისი ფესვებიდან (ლათ. Radix athaeae) დამზადებულ ფხვნილს, ნაყენს ან ნახარშს იყენებენ სასუნთქი გზების დაავადებების დროს დამარბილებელ და ამოსახველებელ საშუალებად, იხმარება საშარდე გზების ანთების დროსაც. დავლიანიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 83.
აკოსტის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

აკოსტის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია სან-ანტონიო-დე-კაპაიაკუარი, ფართობი 957 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით აკოსტის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 19 138 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25,6 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
აგუასაის მუნიციპალიტეტი

აგუასაის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია აგუასაი, ფართობი 2 581 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით აგუასაის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 11 771 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 3,8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია კარიპიტო, ფართობი 270 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ბოლივარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 51 934 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 0,19 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
კარიპეს მუნიციპალიტეტი

კარიპეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია კარიპე, ფართობი 529 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით კარიპეს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 51 353 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 97,08 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
სედენიოს მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

სედენიოს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია კაიკარა-დე-მატურინი, ფართობი 1 695 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სედენიოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 37 385 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 16,4 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
ესეკიელ-სამორას მუნიციპალიტეტი

ესეკიელ-სამორას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია პუნტა-დე-მეტა, ფართობი 151 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ესეკიელ-სამორას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 97 528 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 645,88 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
ლიბერტადორის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

ლიბერტადორის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია ტომბლადორი, ფართობი 3 500 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ლიბერტადორის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 50 783 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 12,4 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
მატურინის მუნიციპალიტეტი

მატურინის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია მატურინი, ფართობი 13 352 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით მატურინის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 542 259 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 40,61 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
პიარის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

პიარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია არაგუა-დე-მატურინი, ფართობი 1 001 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პიარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 50 891 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 38,9 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
პუნსერესის მუნიციპალიტეტი

პუნსერესის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია კირიკირე, ფართობი 541 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პუნსერესის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 28 069 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 44,8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია სანტა-ბარბარა (მონაგასი), ფართობი 299 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2001 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 7 694 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25,7 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
სოტილიოს მუნიციპალიტეტი

სოტილიოს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია ბარანკასი, ფართობი 1 939 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2008 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოტილიოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 27 482 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 10,5 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ 1.0 1.1 OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
ურაკოის მუნიციპალიტეტი

ურაკოის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია ურაკოა, ფართობი 2 105 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ურაკოის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 11 251 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 6,86 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. ვენესუელის მუნიციპალიტეტები მონაგასის შტატი ↑ OpenStreetMap — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q936"></a>
ბოლივარის მუნიციპალიტეტი

საკუთარი სახელი ბოლივარის მუნიციპალიტეტი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ გეოგრაფიულ ობიექტს: ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ფალკონის შტატში. ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი არაგუის შტატში. ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ბარინასის შტატში. ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონაგასის შტატში. სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ანსოატეგის შტატში. სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მირანდას შტატში.
ტყავიანი კუ

ტყავიანი კუ (ლათ. Dermochelys coriacea) — ქვეწარმავალი ზღვის კუების რიგისა. თანამედროვე კუებს შორის ტანად ყველაზე დიდია. მისი სხეულის სიგრძეა 2 მ, მასა — 600 კგ-მდეა. კიდურები ფარფლების ტიპისაა, გაშლილი 3 მ-ს აღწევს. ზურგის ფარი შედგება რამდენიმე ასეული წვრილი ძვლოვანი ფირფიტისაგან, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ხერხემალსა და ნეკნებთან. ზედა ყბის ყოველ მხარეზე თითო მახვილი კბილია. გავრცელებულია ყველა ტროპიკულ ზღვაში, სადაც ტიპურ პელაგიურ ცხოვრებას ეწევა. იკვებება ზღვის ცხოველებითა და მცენარეებით. გასამრავლებლად ხმელეთზე ამოდის. აქვს გემრიელი ხორცი, თუმცა არის მისგან მოწამვლის შემთხვევები. უსისტემო ნადირობის გამო ამჟამად ტყავიანი კუ საკმაოდ იშვიათად გვხვდება. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 83.
28 ნოემბერი

28 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 332-ე დღე (ნაკიან წლებში – 333-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 33 დღე. 1520 : სამხრეთ ამერიკის ყურის გაცურვის შემდეგ პორტუგალიელი მკვლევარი ფერდინანდ მაგელანის მეთაურობით სამი გემი წყნარ ოკეანეში შედის, რითაც ისინი პირველი ევროპელები ხდებიან, რომელთაც ატლანტის ოკეანიდან წყნარ ოკეანეში შესცურეს. 1660 : ლონდონის გრეშამის კოლეჯში რობერტ ბოილი, ჯონ უილკინსი, ქრისტოფერ ვრენი და სხვა წამყვანი მეცნიერები აფუძნებენ სწავლულთა საზოგადოებას, დღეს ცნობილი როგორც სამეფო საზოგადოება. 1821 : პანამის დამოუკიდებლობის დღე. პანამა გამოეყო ესპანეთს და კოლუმბიას შეუერთდა. 1912 : ალბანეთი დამოუკიდებლობას აცხადებს ოსმალეთის იმპერიისგან. 1943 : მეორე მსოფლიო ომი - თეირანის კონფერენცია - აშშ-ის პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი, ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი უინსტონ ჩერჩილი და საბჭოთა ლიდერი იოსებ სტალინი თეირანში ომის სტრატეგიას იხილავენ. 1944 : ალბანეთი ნაცისტებისგან განთავისუფლდა ალბანეთის პარტიზანთა მიერ. 1960 : მავრიტანია საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. 1969 : გამოდის როლინგ სთოუნზის ალბომი „Let It Bleed“. 1975 : აღმოსავლეთ ტიმორი დამოუკიდებლობას აცხადებს პორტუგალიისგან. 1982 : 88 ქვეყნის წარმომადგენელი იკრიბება ჟენევაში მსოფლიო სავაჭრო პოლიტიკის განსახილველად. 1984 : უილიამ პენი და მისი მეუღლე ჰანნა კალოუჰილ პენი გარდაცვალებიდან 250 წლის შემდეგ აშშ-ის სპატიო მოქალაქეები ხდებიან. 1989 : ცივი ომი - ხავერდოვანი რევოლუცია - ხანგრძლივი და მასიური პროტესტების ზეწოლით ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტია მთავრობაზე მონოპოლიას თმობს. 1994 : ნორვეგიის ამომრჩევლები ევროკავშირის წევრობაზე უარს აცხადებენ. 2000 : უკრაინელი პოლიტიკოსი ოლეკსანდერ მოროზი აქვეყნებს კასეტას, რომლითაც სახალხოდ ამხილა პრეზიდენტი ლეონიდ კუჩმა ჟურნალისტი გიორგი ღონღაძის მკვლელობაში მონაწილეობაში. 2007 : ყოფილი თავდაცვის მინისტრი, მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის ლიდერი ირაკლი ოქრუაშვილი დააპატიმრეს გერმანიაში ქართველი სამართალდამცავების მოთხოვნით. 2018 : საქართველოს პრეზიდენტად სალომე ზურაბიშვილი აირჩიეს, რომელიც რეგიონში პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა. 2021 : სიომარა კასტრო ჰონდურასის პირველ ქალ პრეზიდენტად აირჩიეს. 1757 : ბლეიკი, უილიამ — ინგლისელი პოეტი, მხატვარი და ლითოგრაფი 1820 : ენგელსი, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი 1857 : ალფონსო XII — ესპანეთის მეფე 1880 : ბლოკი, ალექსანდრე — რუსი პოეტი 1898 : ანდღულაძე, ვასილ — ქართველი თერაპევტი 1898 : ჩხეიძე, უშანგი — ქართველი მსახიობი 1907 : ალბერტო მორავია — იტალიელი რომანისტი და ჟურნალისტი 1910 : ბენაშვილი, დიმიტრი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე 1685 : დე ნეფვილი, ნიკოლა (ჰერცოგი დე ვილრუა) — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე 2010 : ლესლი ნილსენი — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: გური და სამონი და აბიბო აღმსარებელი ელპიდი, მარკელე და ევსტოქი წმინდა დიმიტრი პაის ველიჩკოვსკი სხვა თვეები:
ტყავფრთიანები

ტყავფრთიანები, ყურბელები (ლათ. Dermaptera) — მწერების რიგი, რომელთაც არასრული გარდაქმნა ახასიათებთ. აქვთ წაგრძელებული (3,5—30 მმ-მდე), მოქნილი სხეული, მუცლის ბოლოზე დანამატი წყვილი მარწუხის სახით. წინა (ზედა) ფრთები მკვრივია, დამოკლებული, უკანა — სიფრიფანა, რომელიც მოსვენებისას ზედა ფრთების ქვეშ არის შეკეცილი. რიგში 1200-მდე სახეობაა. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. უმთავრესად ღამის მწერებია, ნესტისა და სითბოს მოყვარული. ძირითადად ცხოველური ან მცენარეული ნარჩენებით იკვებებიან, ზოგჯერ თავს ესხმიან პატარ-პატარა მწერებს, ობობებს, ჭიებს, ზოგი სოფლის მეურნეობის მავნებელია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 84. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტყავფრთიანები
სკერიშოარის მღვიმე

სკერიშოარის მღვიმე (რუმ. Peștera Scărișoara) — ყინულოვანი მღვიმე რუმინეთში, ალბის ჟუდეცში. მდებარეობს დასავლეთ რუმინეთის მთებში, ზღვის დონიდან 1165 მ სიმაღლეზე. მიჩნეულია რუმინეთის ერთ-ერთ ბუნებრივ საოცრებად. გამომუშავებულია ცარცულ ნალექებში. სიღრმე დაახლოებით 100 მ, სიგრძე 720 მ, სიმაღლე 26 მ. ფაუნა ღარიბია. პირველად მოიხსენიება 1863 წელს ავსტრიელი გეოგრაფის არნოლდ შმიდლის მიერ, რომელმაც ამასთანავე შექმნა მღვიმის პირველი რუკა. XX საუკუნის 20-იან წლებში მღვიმე შეისწავლა რუმინელმა სპელეოლოგმა ემილ რაკოვიცემ. მკვლევარ ემილ პოპის მიხედვით, სკერიშოარის მღვიმე შეიქმნა 3500 წლის წინათ მყინვარულ ეპოქაში. სკერიშოარის მღვიმე (ინგლისური)
კეილე-ნერეი-ბეუშნიცის ეროვნული პარკი

კეილე-ნერეი-ბეუშნიცის ეროვნული პარკი (რუმ. Parcul Naţional Cheile Nerei-Beușniţa) — ეროვნული პარკი რუმინეთში, კარაშ-სევერინის ჟუდეცში. დაარსდა 2000 წელს. ფართობი 362 კმ². არის მღვიმეები, კანიონები, ხეობები, ჩანჩქერები და სხვა. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა, რომელთაგან ზოგიერთი ენდემურია. დამახასიათებელია ზომიერად კონტინეტური კლიმატი, ზომიერი ზამთრითა და თბილი ზაფხულით. უხვნალექინია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კეილე-ნერეი-ბეუშნიცის ეროვნული პარკი“ ვიკისაწყობში. კეილე-ნერეი-ბეუშნიცის ეროვნული პარკი (ინგლისური)
მოლდოვა (რუმინეთი)

მოლდოვა (რუმ. Moldova) — ოლქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ რუმინეთში, აღმოსავლეთ კარპატებსა (დასავლეთის მხრიდან) და მდინარე პრუტს (აღმოსავლეთის მხრიდან) შორის. თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით მოიცავს შემდეგ ჟუდეცებს (მაზრებს): ბაკეუ, ვასლაუ, ვრანჩა, გალაცი, ნიამცი, იასი და ბოტოშანისა და სუჩავის მაზრების ნაწილს. 2011 წლის აღწერის მიხედვით რეგიონში 4,178,694 (რუმინეთის მოსახლეობის - 20.7%) ადამიანი სახლობს. მაცხოვრებლების 98% წარმოადგენს რუმინელს, ხოლო 1,3% ბოშებს, 0,7% დანარჩენი ეთნიკური ჯგუფები. 2011 წლის მონაცემებით ყველახე მსხვილი ქალაქებია: იასი (290,422) გალათი (249,432) ბაკეუ (144,307) ბოტოშანი (106,847) პიატრა-ნიამცი (85,055) ფოკშანი (79,315) ბირლადი (55,837) ↑ Population at 20 October 2011 Romanian. უმინეთის სტატისტიკის ეროვნული ბიურო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 ივლისი 2013. ციტირების თარიღი: 28 March 2016.
პიატრა-კრაიულუი

პიატრა-კრაიულუი (რუმ. Piatra Craiului) — ქედი რუმინეთში, სამხრეთ კარპატებში. მაქსიმალური სიმაღლე 2238 მ (მთა ლა-ომი). მეტწილად აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტული ლანდშაფტი, სადაც გამომუშავებულია ღრმა ხეობები. არის მღვიმეები. შედის პიატრა-კრაიულუის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. ზამთარში და გაზაფხულზე დამახასიათებელია ზვავი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პიატრა-კრაიულუი“ ვიკისაწყობში. პიატრა-კრაიულუი დაარქივებული 2013-10-23 საიტზე Wayback Machine. (რუმინული) პიატრა-კრაიულუი (რუმინული) პიატრა-კრაიულუის ეროვნული პარკი (რუმინული)