laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ყაზახური ტენგე

ყაზახური ტენგე (ყაზახ. Қазақстан теңгесі) — ყაზახეთის ეროვნული ვალუტა. სახელწოდება „ტენგე“ მომდინარეობს შუა საუკუნეების თურქმანული მცირე ვერცხლის მონეტისაგან, რომელსაც ეწოდებოდა „დენგე“ ან „ტანგა“, რომლისგანაც ასევე მომდინარეობს რუსული ფულის აღმნიშვნელი სიტყვა — деньги. კუპიურებზე და მონეტებზე უბრალოდ აღნიშნულია სიტყვა „ტენგე“ (ყაზახ. теңге). 2006 წლის ნოემბერში ყაზახეთის ეროვნულმა ბანკმა გამოაცხადა კონკურსი ეროვნული ვალუტის სიმბოლის შემოღების შესახებ. 2007 წლის 29 მარტს 30 ათასი ნახატიდან შეარჩიეს სიმბოლო, რომლის ავტორებმა, ვადიმ დავიდენკომ და სანჟარ ამერხანოვმა პრემიის სახით მიიღეს 1 მლნ ტენგე (მაშინდელი კურსით დაახლოებით $8000) ეროვნული ბანკისაგან, ასევე 5 ათასი დოლარი ბანკ „ალიანსისაგან“. კონკურსის შედეგების გამოცხადებას მოჰყვა სკანდალი, როდესაც ცხადი გახდა, რომ ტენგეს სიმბოლო არაფრით განსხვავდებოდა იაპონიის ფოსტის სიმბოლოსაგან, რომელიც გამოიყინება უკვე 120 წელია. Национальный Банк Республики Казахстан Монеты Казахстана: продажа и покупка Официальные курсы основных валют к тенге დაარქივებული 2016-02-07 საიტზე Wayback Machine. Монеты стран СНГ и Балтии Первые деньги независимого Казахстана: казахстанский тенге 1993 года. Галерея банкнот დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine. Неофициальный сайт символа тенге დაარქივებული 2013-04-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ სტატია Денга // Словарь нумизмата ↑ Новый символ казахстанской валюты обнаружился на японских почтовых ящиках. Лента.Ру. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-25. ციტირების თარიღი: 9 ноября 2008.
ედუარდ VII

ედუარდ VII (დ. 9 ნოემბერი, 1841 — გ. 6 მაისი, 1910) — დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს მეფე საქსენ-კობურგ გოთას დინასტიიდან 1901–1910 წლებში. ალბერტ საქსენ-კობურგელისა და დედოფალ ვიქტორიას ვაჟი. ჭანტურია გ., „მისი უდიდებულესობა დედოფალი“ თბ., 2002
ყაზახეთის გეოგრაფია

ყაზახეთი მდებარეობს ცენტრალური აზიასა და აღმოსავლეთი ევროპაში. 2,717,300 კვადრატული კილომეტრით ის ორჯერ აღემატება ყველა სხვა ცენტრალური აზიის ქვეყანას, მისი ტერიტორია ასევე დაახლოებით ორჯერ დიდია ალიასკის ტერიტორიაზე. ქვეყანას სამხრეთიდან ესაზღვრება: თურქმენეთი, უზბეკეთი, ყირგიზეთი; ჩრდილოეთიდან რუსეთი; დასავლეთიდან: რუსეთი და კასპიის ზღვა ხოლო აღმოსავლეთიდან ჩინეთის სინძიანის ავტონომიური რეგიონი. ყაზახეთში არის კონტინენტალური ამინდი. ზაფხულში ტემპერატურა საშუალოდ შეადგენს 30 °C (86 °F)-ზე მეტს, ხოლო ზამთარში −20 °C (−4.0 °F)-ს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ყაზახეთის გეოგრაფია Geography of Kazakhstan დაარქივებული 2015-11-03 საიტზე Wayback Machine. Geography and tourism of Kazakhstan დაარქივებული 2017-06-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ ClimateTemp.info What is the Climate, Average Temperature/ Weather in Kazakhstan?
23 დეკემბერი

23 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 357-ე დღე (ნაკიან წლებში – 358-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 8 დღე. 619 : ბონიფაციუს V რომის პაპი გახდა. 1493 : ნიურმბერგის ქრონიკების გეორგ ალტის გერმანული თარგმანი გამოიცა. 1514 : დაარსდა კუბის ქალაქი ტრინიდადი 1888 : ვინსენტ ვან გოგმა მარცხენა ყურის ქვემო ნაწილი მოიჭრა, საროსკიპოში წაიღო და მეძავ ქალ რახელს მისცა. 1913 : აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო ბანკი შეიქმნა. 1916 : პირველი მსოფლიო ომი - მაგდაბას ბრძოლა - მოკავშირეები თურქეთის ძალებს ამარცხებენ ეგვიპტის სინაის ნახევარკუნძულზე. 1947 : პირველი ტრანზისტორის დემონსტრაცია განხორციელდა ბელ-ლაბში. 1953 : დახვრიტეს ლავრენტი ბერია, სსრკ-ის სახ. უშიშროების ორგანოს ხელმძღვანელი. 1954 : პირველად ადამიანის თირკმელის ტრანსპლანტაცია განხორციელდა ექიმ ჯოზეფ მიურეის მიერ პიტერ ბენტ პრაიემ ჰოსპიტალში, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი. 1958 : მსოფლიოს უმაღლესი თავისუფლად მდგომი ლითონის კოშკი - ტოკიოს ტელეანძა გაიხსნა. 1970 : მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ჩრდილოეთის ტაუერი დასრულდა 1368 ფუტის ნიშნულზე, რითაც იგი მსოფლიოს უმაღლესი შენობა გახდა. 1972 : ნიკარაგუას დედაქალაქ მანაგუას 6.5 ბალის მიწისძვრა დაატყდა თავს, რომელმაც 10.000-მდე ადამიანი იმსხვერპლა. 1977 : ილია II საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. 1979 : საბჭოთა ჯარები იპყრობენ ავღანეთის დედაქალაქ ქაბულს. 1990 :სლოვენიის მოსახლეობის 88% რეფერენდუმში იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობას უჭერს მხარს. 2004 : მაკერის კუნძულზე სამხრეთ ოკეანეში 8.1 ბალის მიწისძვრა დაფიქსირდა. 2008 : გვინეის პრეზიდენტის ლანსანა კონტეს გარდაცვალებიდან მცირე ხანში ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალება გამოცხადდა. 2009 : პაკისტანის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით ქვეყანაში ჰიჯრა ცალკე სქესად აღიარეს. 2015 : საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი თანამდებობიდან გადადგა. 245 : ზენობია — პალმირის დედოფალი 1537 : იოანე III — შვედეთის მეფე 1750 : ფრიდრიხ ავგუსტ I — საქსონიის მეფე 1777 : ალექსანდრე I — რუსეთის მეფე 1790 : ჟან-ფრანსუა შამპოლიონი — ფრანგი ეგვიპტოლოგი 1878 : წერეთელი, მიხეილ — ქართველი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე 1910 : მარუაშვილი, გიორგი — ქართველი პარაზიტოლოგი 1918 : ჰელმუტ შმიდტი — გერმანიის კანცლერი 1933 : აკიჰიტო — იაპონიის მმართველი იმპერატორი 1968 : სანდრა რულოვსი — საქართველოს მე–3 პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის მეუღლე 1994 : ბერა ივანიშვილი — ქართველი მომღერალი 679 : დაგობერტ II — ფრანკების მეფე 910 : ნაუმ ოჰრიდელი — ბულგარელი წმინდანი. 1907 : ჟანსენი, პიერ ჟიულ სეზარ — ფრანგი ასტრონომი 1908 : ბენაშვილი, ანდრია — ქართველი პედაგოგი, გრამატიკოსი, მუსიკათმცოდნე 1948 : ტოძიო ჰიდეკი — იაპონელი გენერალი. 1953 : ბერია, ლავრენტი — სსრკ-ს პოლიტიკური მოღვაწე 1959 : ჰალიფაქსი, ედუარდ — ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე. 2004 : ნარასიმჰა რაო — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ვახტანგ III მინა, ერმოგენი და ევგრაფი ჰემელი პაფლაგონელი ღირსი თომა ნეტარი იოანე და მშობელნი მისნი:ნეტარი სტეფანე და ნეტარი ანგელინა - სერბეთის მთავარნი სხვა თვეები:
დავით დარახველიძე

დავით დარახველიძე (დ. 4 ივნისი, 1958) — საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრი 2012-2014 წლებში. დაიბადა სოფელ ბოსტანაში, ამბროლაურის რაიონში. 1980 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით, შემდეგ 1996 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი იურისტის სპეციალობით. 1980–1993 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს თანამშრომელი. 1998–2003 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულის პირველი მოადგილე რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ხოლო 2003–2004 წლებში პრეზიდენტის რწმუნებული. 2006 წლიდან არის პოლიტიკური პარტია „ეროვნული ფორუმის“ წევრი. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის „ეროვნული ფორუმი“ კოალიცია „ქართულ ოცნებას“ შეუერთდა. საპარლამენტო არჩევნებზე დარახველიძე „ქართული ოცნების“ სახელით კენჭს იყრიდა მშობლიურ ამბროლაურში, თუმცა დამარცხდა კონკურენტთან, „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატ გოჩა ენუქიძესთან. საპარლამენტო არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ დაამარცხა „ნაციონალური მოძრაობა“ და ქვეყნის მმართველი კოალიცია გახდა. 25 ოქტომბერს პარლამენტმა ახალი ხელისუფლების შემადგენლობა დაამტკიცა, მათ შორის მოხვდა დარახველიძეც, რომელიც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრად აირჩიეს. 2014 წლის 26 ივლისს დარახველიძე თანამდებობიდან გადადგა, ის ჩაანაცვლა საქართველოს ექს-სახალხო დამცველმა და საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრმა სოზარ სუბარმა. ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე დავით დარახველიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სარკინოზები

სარკინოზები (იგივე სარაცინები) — გვიანი შუა საუკუნეების ევროპაში მაჰმადიანების მიმართ გამოყენებილი ფართოდ გავრცელებული ტერმინი. მისი მნიშვნელობა მთელი ისტორიის განმავლობაში თანდათან იცვლებოდა. ახალი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეებში, ბერძნულ და ლათინურ ენებში, სარკინოზად მოიხსენიებდნენ ხალხს, რომლებიც რომის ახლო პროვინციის — არაბეთის უდაბნოებში ცხოვრობდნენ, მაგრამ არაბებისგან განსხვავდებოდნენ. ადრე-შუასაუკუნეების ევროპაში ეს ტერმინი უკვე არაბებზეც ვრცელდებოდა. XII საუკუნის ლათინურ ლიტერატურაში კი სარკინოზებად უკვე ყველა მაჰმადიანს მოიხსენიებდნენ. Daniel, Norman. 1979. The Arabs and Mediaeval Europe. Longman Group Limited. ISBN 0-582-78088-8 Heng, Geraldine. 2004. Empire of Magic: Medieval Romance and the Politics of Cultural Fantasy. Columbia University Press ISBN 978-0-231-12527-7 Kahf, Mohja. 1999. Western Representations of the Muslim Women: From Termagant to Odalisque. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-74337-3 Retsö, Jan. 2003. The Arabs in Antiquity: Their History from the Assyrians to the Umayyads. Routledge. ISBN 978-0-7007-1679-1 Rubenstein, Jay. 2011. Armies of Heaven: The First Crusade and the Quest for Apocalypse. Basic Books ISBN 0-465-01929-3 Timani, Hussam, Saracens, in Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.), Edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. II, pp. 538–542. ISBN 1610691776 ↑ წინასწარმეტყველ დანიელის წიგნი ↑ "სარკინოზები" ენციკლოპედია ბრიტანიკა - 2013 წლის დეკემბერი ↑ "ალ კაფის" სურა
წიწვოვნები

წიწვოვნები (ლათ. Pinophyta, Coniferophyta ან Coníferae) — უმაღლესი მცენარეების განყოფილება, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან შიშველთესლოვანთა ზეგანყოფილებაში. მოიცავს მხოლოდ ერთ კლასს — წიწვოვნებს (ლათ. Pinopsida), რომელიც ოთხ რიგს აერთიანებს, თუმცა მხოლოდ ერთი — ფიჭვისნაირნი არ არის გადაშენებული. ფიჭვისნაირების რიგი 7 ცოცხალ ოჯახად იყოფა: Araucariaceae, Podocarpaceae, Cephalotaxaceae, Pinaceae, Cupressaceae (Taxodiaceae-ის ჩათვლით) და Taxaceae. ოჯახები 55 გვარსა და 600-მდე სახეობას აერთიანებს. სახეობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა ფიჭვი (Pinus). ჩვენთან მისი რამდენიმე სახეობაა გავრცელებული: კოხის ფიჭვი (Pinus kochiana), ელდარის ფიჭვი (Pinus eldarica), ბიჭვინთის ფიჭვი (Pinus pithyusa), ბოლო ორი სახეობა ენდემია. სხვა ცნობილი გვარებია: ნაძვი, სოჭი, ურთხელი (უთხოვარი), ღვია, კედარი, ლარიქსი, კვიპაროზი. წიწვოვნები ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევრაზიაში ფიჭვები, ნაძვები, ლარიქსები, სოჭები ვრცელ წიწვოვან მასივებს ქმნიან. საქართველოში გავრცელებულია ნაძვი, სოჭი, ფიჭვი. სამხრეთ ნახევარსფეროში ძირითადად ზომიერ სარტყელში გვხვდება — პატაგონიაში, ცეცხლოვან მიწაზე, ახალ ზელანდიასა და ტასმანიაზე წიწვოვანები საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული. ტროპიკული რეგიონების დაბლობებში წიწვოვნები თითქმის არ ხარობენ, გვხვდებიან მხოლოდ მთებში. წიწვოვნები გაჩნდნენ დაახლოებით 290 მლნ წლის წინ, პალეოზოური ერის ქვანახშირის პერიოდში. მათი გადაშენებული ოჯახის — ლებახიასებრთა (Lebachiaceae) პრიმიტიული წარმომადგენლების გაქვავებული მერქნის, გირჩების, თესლის, ტოტების და ფოთლების ანაბეჭდები უმთავრესად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროდანაა ცნობილი. უძველესი გვარები – სექვოია და ტაქსოდიუმები ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლოკრიპტომერია და მეტასექვოია – სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, აგატისები – ახალ ზელანდიაში, არაუკარიები – ავსტრალიასა და ჩინეთში გვხვდება. გამყინვარების პერიოდში წიწვოვნებმა დიდი დანაკლისი განიცადეს როგორც შემადგენლობის, ისე გავრცელების მხრივ. გადარჩენილები შემორჩნენ სამხრეთში, სადაც მათთვის ხელსაყრელი პირობები იყო. განსაკუთრებით დაზარალდნენ წიწვოვნები ევრაზიაში, მთების განედური განლაგების გამო. მთებიდან (ალპები, კავკასიონი, კარპატები) ისინი სამხრეთში მოხვდნენ, სითბოსმოყვარული ფორმები ამოწყდნენ მთელს ევრაზიაში, გარდა აღმოსავლეთ აზიისა. აღმოსავლეთ აზიაში არ მომხდარა გამყინვარება და მთათაწარმომქმნელი პროცესები, ამიტომ ამ მხარეების ფლორა თანდათან ეგუებოდა არახელსაყრელ კლიმატს. გამყინვარების შემდეგ წიწვოვნებმა მეორეულად დაიწყეს გავრცელება ევროპაში – უკანდახეული მყინვარების კვალდაკვალ. ასევე მოხდა ჩრდილოეთ ამერიკის წყნარი და ატლანტის ოკეანეები სანაპიროების გასწვრივ. ამით აიხსნება ის, რომ ჩრდილოეთ ამერიკაში შემორჩენილია ისეთი სითბოსმოყვარული წიწვოვნები, როგორიცაა სექვოიადენდრონი, სექვოია, ტაქსოდიუმი, ცუგა და სხვები. აღსანიშნავია მარადმწვანე სექვოია (Sequoia sempervirens). იზრდება კალიფორნიის სანაპიროებზე და ორეოგენის სამხრეთ-დასავლეთით. მისი სიმაღლე 117 მ-ია, დიამეტრი 11 მ. მესამეულ პერიოდში ისინი ფართოდ იყვნენ გავრცელებული ევროპაში და ამჟამად მხოლოდ ნამარხების სახით არიან ცნობილნი.
ლევან ყიფიანი

ლევან ყიფიანი (დ. 6 სექტემბერი, 1971) — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი 2012-2015 წლებში. 1993 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1987—1995 წლებში ფეხბურთს თამაშობდა სხვადასხვა საფეხბურთო კლუბში, მათ შორის „დინამო თბილისში“, „შევარდენი-1906 თბილის“-ში და გერმანიის „ვორმატია ვორმუს“-ში. 1996 წლიდან მუშაობდა ფეხბურთის მწვრთნელად. დააფუძნა საფეხბურთო სკოლა „ირაო“, საქართველოს მინი-ფეხბურთის (ფუტსალის) ასოციაცია და კავშირი „ჩვენი ფეხბურთი“. 2002—2005 წლებში საფეხბურთო კლუბ „ლოკომოტივი თბილისის“ გენერალური მენეჯერი, მმართველი დირექტორი. 2005 წლიდან საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გამგეობის წევრი და საქართველოს პროფესიული საფეხბურთო ლიგის დირექტორთა საბჭოს წევრი. 2012-2015 წლებში სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ბიოგრაფია — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
ლედი ქრება (1938 წლის ფილმი)

ლედი ქრება (ინგლ. The Lady Vanishes) — 1938 წლის ბრიტანული კომედიური თრილერი. გადაღებულია რეჟისორ ალფრედ ჰიჩკოკის მიერ. ის მიიჩნება ერთ-ერთ საუკეთესო ნამუშევარად ჰიჩკოკის ბრიტანეთში მოღვაწეობის პერიოდში. ფილმის რიმეიქია გადაღებული 1979 წელს და სატელევიზიო ადაპტაცია 2013 წელს. „ლედი ქრება“ — უფასო გადმოწერა ხელმისაწვდომია Internet Archive-დან „ლედი ქრება“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ლედი ქრება“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „ლედი ქრება“ — Allmovie-ზე „ლედი ქრება“ — Rotten Tomatoes ↑ Spoto, Donald (1992). The Art of Alfred Hitchcock (Second ed.). New York: Anchor Books. გვ. 70–75
ყაზახეთის პარლამენტი

ყაზახეთის რესპუბლიკის პარლამენტი (ყაზახ. Қазақстан Республикасының Парламенті) — ყაზახეთის საკანონმდებლო ორგანო. შედგება ორი პალატისგან სენატისა და მაჟილისისაგან. სენატი (47 ადგილი). სენატი შედგება ყველა ოლქიდან, რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქებიდან და დედაქალაქიდან არჩეული დეპუტატებისაგან. 15 დეპუტატს ნიშნავს ყაზახეთის პრეზიდენტი. დეპუტატების უფლებამოსილების ვადაა — 6 წელი, არჩეული დეპუტატების რიგების განახლება ხდება 3 წელიწადში ერთხელ. მაჟლისი (107 ადგილი). 98 დეპუტატს ირჩევენ პროპორციული სიით იმ პარტიების სიებიდან, რომლებიც გადალახავენ 7 %-იან ბარიერს. 9 დეპუტატს ირჩევს ყაზახი ხალხის ასამბლეა . უფლებამოსილების ვადა — 5 წელი. პარლამენტის დეპუტატი არ შეიძლება იყოს ერთდროულად ორივე პალატის წევრი. ყაზახეთის რესპუბლიკის პარლამენტი დაარქივებული 2011-02-25 საიტზე Wayback Machine. ყაზახეთის კონსტიტუცია, თავი IV, პარლამენტი[მკვდარი ბმული]
ზღვრული ხარჯები

ზღვრული ხარჯები (ინგლ. marginal cost — MC) — წარმოების (ან მომსახურების) დამატებითი დანახარჯი, რომელიც აუცილებელია პროდუქციისა და მომსახურების დამატებითი ერთეულის საწარმოებლად. ზღვრული ხარჯები იანგარიშება, როგორც მთლიანი დანახარჯის (total cost, TC) ცვლილების ფარდობა მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. მოკლევადიანი პერიოდისათვის, როდესაც მუდმივი დანახარჯი (fixed cost, FC) არ იცვლება, ზღვრული ხარჯები შეიძლება ვიანგარიშოთ მთლიანი ცვლადი დანახარჯის (variable cost, VC) ცვლილების ფარდობით მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. ზღვრული ეკონომიკური ეფექტიანობა ზღვრული ხარჯების ოპტიმიზების შედეგია. წარმოების მასშტაბების ზრდის შედეგად შესაძლო ეკონომიის გათვალისწინებით, ზღვრული ხარჯები, წარმოების ზრდის გარკვეულ ოპტიმალურ დონემდე, შეიძლება მცირდებოდეს, მაგრამ წარმოების შემდგომმა უკონტროლო ზრდამ, შესაძლოა, ზღვრული ხარჯების გადამეტება გამოიწვიოს ზღვრულ შემოსავლებთან შედარებით, რაც, ძირითადად, გამოწვეულია ჭარბი პროდუქციის გასაღების პრობლემებით. Fischer S.,etc. Economics. - New York, Second Edition. ჰეინე პ. ეკონომიკური აზროვნება (ტომი I). - თბილისი, 2009. მენქიუ გ. ეკონომიკის პრინციპები. – თბილისი, 2008. ↑ Marginal Cost Of Production
ევიშოვიცის კულტურა

ევიშოვიცის კულტურა — ენეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური ჯგუფი. წარმოადგენს პოსტბადენურ კულტურას. ამ დროს დაიწყეს კერამიკის ფორმების, შრომის იარაღების და ტექნოლოგიების წარმოება. იქმნება მოსახლეობის ახალი ჯგუფი (ტომი). ამ ეპონიმის სახელწოდება წარმოდგება სლოვაკური ქალაქის ევიშოვიცის კულტურული ძეგლისგან. ამ ჯგუფის პირველი დამახასიათებელი აღმოჩენები გაკეთდა 1914 წელს, ი. პალიარდის მიერ (J. Palliardi). არქეოლოგი გერმან მაურერი მას აერთებს ქვემოავსტრიულ ჯგუფ მიოდლინგ-ცობინგთან და თვლის ერთიან ევიშოვიც-მიოდლინგ-ცობინგის ჯგუფად. კულტურის განაწილებით დაფარულია ისეთი რეგიონები, როგორიცაა მელკი, ვაჰაუ, დუნკელშტაინის ტყე, ვენის ტყე, სამხრეთ მორავია და დასავლეთ სლოვაკეთი. მელკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმმა 1980-იან წლებში გათხრების შედეგად ღუმელები იპოვა. Ernst Probst: Deutschland in der Steinzeit. Jäger, Fischer und Bauern zwischen Ostseeküste und Alpenraum. Bertelsmann, München 1991 / 1999, ISBN 3-570-02669-8. S. 452
ჟელეზოვის კულტურა

ჟელეზოვის კულტურა (სლოვაკ. Želiezovská skupina) — ნეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური კულტურა (ახალი დათარიღებით: 5000 — 4700 წ. ძვ.წ. ძველი დათარიღებით: 4300 — 3900 წ. ძვ. წ.). არსებობდა სლოვაკეთის სამხრეთ-დასავლეთით, უნგრეთის დასავლეთით, ავსტრიის მისადგომებთან, მორავიის სამხრეთით პოლონეთის სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ასევე სპიშის რეგიონში.
ბჟუჟჰესი

ბჟუჟჰესი — ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომიდან 2,5 კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ბჟუჟზე. ჰესის მშენებლობა გადაწყდა 1938 წელს და ის 1942 წელს უნდა დასრულებულიყო. ჰესის მშენებლობა გადაწყვეტილი იყო რაიონში ჩაის ფაბრიკების ელექტრომომარაგების და ჩაის პროდუქციის გაზრდის მიზნით. დაგეგმილი იყო 7,8 ათასი კვტ/სთ სიმძლავრის ჰესის აგება. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1950-1956 წლებში, მასზე დასაქმებული იყო 1000-მდე ადამიანი. ჰესი გაიხსნა 1956 წლის 14 თებერვალს. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა გიორგი სალუქვაძე. ამჟამად ჰესის მესაკუთრეა შ.პ.ს. „საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია“. რუსთაველის მედალიონი ბჟუჟჰესზე ჰესის შენობა სათავანი ჭანიშვილი, რ., ალავიძე, ო., „გიორგი სალუქვაძე 100”, თბილისი: ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი, 2014. — გვ. 51-55.
ალაქოლი

ალაქოლი (ყაზახ. Алакөл) — გაუდინარი მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ნახევარუდაბნო ზონაში, ზღვის დონიდან 343 მ სიმაღლეზე. ფართობი დაახლოებით 2200 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 45 მ. დონის ყოველწლიური რყევა უდრის 1,2 მ-ს. გაძგიფვა იანვრიდან აპრილის ჩათვლით. უიალის, სასიქოლის, ჟალანაშქოლის ტბებთან ერთად ქმნის ტბათა სისტემას, რომლის აუზის ფართობი 55 ათ. კმ²-ია. ტბაში ჩაედინება მდინარე ემელი. წყალი ქლორიდულ-ნატრიუმიანი შედგენილობისაა. განვითარებულია თევზის რეწვა. ყაზახეთის ტბების სია ალაქოლი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ალაქოლი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
სასიქოლი

სასიქოლი (ყაზახ. Сасықкөл — დამპალი ტბა) — ტბა ყაზახეთში, ბალხაშის ტბის აღმოსავლეთით. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 350 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი მერყეობს 600-736 კმ²-ის ფარგლებში. მაქსიმალური სიღრმე 4,7 მ. ნაპირები დაბალია, იზრდება ლერწამი. საზრდოობა შერეულია. დონის რყევა 3 მ-ის ფარგლებშია. იყინება ნოემბერში. ყინულძვრაა აპრილის დასაწყისში. ერთვის მდინარეები თენთექი და ყარაქოლი. ნაკადებით უკავშირდება უიალის. განვითარებულია თევზჭერა. ონდატრის რეწვა. ყაზახეთის ტბების სია სასიქოლი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
24 დეკემბერი

24 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 358-ე დღე (ნაკიან წლებში – 359-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 7 დღე. 1715 : შვედეთის ჯარი ნორვეგიას იპყრობს. 1777 : კირიტიმატი, ასევე წოდებული როგორც „შობის კუნძული“, აღმოაჩინა ჯეიმზ კუკმა. 1800 : ნაპოლეონ ბონაპარტზე მკვლელობის მცდელობა განხორციელდა უშედეგოდ. 1851 : აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკა დაიწვა. 1865 : აშშ-ის სამოქალაქო ომის რამდენიმე კონფედერატმა ჯარისკაცმა კუ კლუქს კლანი ჩამოაყალიბა. 1906 : პირველი რადიო პროგრამა გადაიცა, რომელიც შედგებოდა პოემის ციტირების, ვიოლონოს სოლო შესრულებისა და სიტყვით გამოსვლისგან. 1924 : ალბანეთი რესპუბლიკა გახდა. 1941 : ჰონკონგი იაპონიის იმპერიის არმიას ჩაბარდა. 1946 : საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა შეიქმნა. 1951 : ლიბია იტალიისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. იდრის I ლიბიის მეფედ გამოცხადდა. 1954 : ლაოსი დამოუკიდებელი ხდება. 1974 : ციკლონი ტრეისი დარვინს დაესხა თავს, ავსტრალიაში. 2002 : ნიუ-დელის მეტრო გაიხსნა. 1166 : ჯონი — ინგლისის მეფე 1761 : ბარკლაი-დე-ტოლი, მიხეილ — რუსი გენერალ-ფელდმარშალი 1798 : მიცკევიჩი, ადამ — პოლონელი პოეტი. 1818 : ჯოული, ჯეიმზ პრესკოტ — ინგლისელი ფიზიკოსი 1822 : ერმიტი, შარლ — ფრანგი მათემატიკოსი 1845 : გიორგი I — საბერძნეთის მეფე 1867 : კანტარო სუზუკი — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი 1868 : ლასკერი, ემანუელ - გერმანელი მათემატიკოსი და მოჭადრაკე, მსოფლიოს ჩემპიონი 1881 : ხიმენესი, ხუან რამონ — ესპანელი მწერალი 1887 : ლუი ჟუვე — ფრანგი რეჟისორი, მსახიობი 1905 : ჰიუზი, ჰოვარდ — ამერიკელი პროდიუსერი 1922 : გარდნერი, ავა — ამერიკელი მსახიობი 1943 : ჰალონენი, ტარია — ფინეთის პრეზიდენტი 1945 : კილმისტერი, ლემი — ინგლისელი როკ-მუსიკოსი, ჯგუფ მოუტერჰედის ვოკალისტი (გ. 2015) 1957 : კარზაი, ჰამიდ — ავღანეთის პრეზიდენტი 1961 : ალიევი, ილჰამ — აზერბაიჯანის პრეზიდენტი 1971 : მარტინი, რიკი — პუერტო-რიკოელი მომღერალი 1991 : ლუის ტომლინსონი — ინგლისელი მომღერალი (One Direction) 820 : ლეო V — ბიზანტიის იმპერატორი 1524 : გამა, ვასკო და — პორტუგალერი მკვლევარი 1863 : თეკერეი, უილიამ — ინგლისელი მწერალი 1872 : რანკინი, უილიამ — ინგლისელი ფიზიკოსი 1925 : ბოლდუინი, ფრენკ სტივენ — კალკულატორის და არიფმომეტრის გამომგონებელი 1980 : დენიცი, კარლ — გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე 1982 : არაგონი, ლუი — ფრანგი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე 1997 : მიფუნე ტოსირო — იაპონელი მსახიობი 1999 : ფიგუერედო, ჟუან ბატისტა დე ოლივეირა — ბრაზილიის პრეზიდენტი 2009 : რაფაელ კალდერა — ვენესუელის პრეზიდენტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ხსენება ყოველთა წმინდანთა - საქართველოში წამებულთა და ღირსთა მამათა და დედათა დანიელ მესვეტე წმინდა მირაქსი აკეფსი და აითალე ლუკა ახალი მესვეტე სხვა თვეები:
აიას მეჰმედ-ფაშა

აიას მეჰმედ-ფაშა (დ. 1483, ვლორა, ალბანეთი — გ. 13 ივლისი, 1539, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1536-1539 წლებში. წარმოშობით ალბანელია, დაიბადა ქალაქ ვლორაში. აიას ფაშას მამა წარმოშობით ჩრდილოეთ ალბანეთის ქალაქ შკოდერიდან იყო, დედა კი - სამხრეთ ალბანეთის ქალაქ ვლორადან. დაქორწინებული იყო სულეიმან I-ის დაზე, ბეიჰან სულთანზე. დიდი ვეზირი გახდა პარგელი იბრაჰიმ-ფაშას სიკვდილით დასჯის შემდეგ, 1536 წელს. მანამდე იყო 1-ლი ვეზირი. თუმცა, 1537 წელს, ვენეციის ლაშქრობის დროს დაშვებული უპატიებელი შეცდომის გამო დაიმსახურა სულთნის რისხვა, მაგრამ სულეიმანმა დის ხათრით არც გადააყენა და არც სიკვდილით დასაჯა (მას ბეიჰანის პირველი ქმარი სიკვდილით ჰყავდა დასჯილი). მიუხედავად იმისა, რომ გადაურჩა სულთნის რისხვას, 1539 წელს ვერ გადაურჩა სტამბოლში გავრცელებულ შავი ჭირის ეპიდემიას და სწორედ ამ დაავადებამ იმსხვერპლა 13 ივლისს. მისი გარდაცვალების შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა ლიუთფი-ფაშა. İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971, p. 15.
სახიფათო კავშირები (1988 წლის ფილმი)

სახიგათო კავშირები (ინგლ. Dangerous Liaisons) — 1988 წლის ამერიკული ფილმი. წარმოადგენს ეკრანიზაციას ამავე სახელწოდების პიესისა, რომელიც თავის მხრივ, დაფუძნებულია მე-18 საუკუნის ფრანგულ რომანზე „სახიფათო კავშირები“. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მოქმედება ვითარდება XVIII საუკუნის საფრანგეთში. ვიკონტი ვალმონი და მარკიზა დე მერტეი სახიფათო სასიყვარულო თამაშებით ერთობიან. მარკიზას სურს შურისძიება ყოფილ საყვარელზე, ჟერკურზე, რომელმაც მიატოვა სხვა ქალის გამო. ის თხოვს ვალმონს, რომელიც ცნობილი არშიყია, რომ ამ უკანასკნელმა ჟერკურის ამჟამინდეს საცოლე შეაცდინოს. ვალმონს კი მადამ დე ტურველზე აქვს თვალი დადგმული. მარკიზა საკუთარი გეგმის განსახორციელებლად უფრო რთულ გეგმას დასახავს. გლენ კლოუზი - მარკიზა დე მერტეი ჯონ მალკოვიჩი - ვიკონტი დე ვალმონი მიშელ პფაიფერი - მადამ დე ტურველი სუზი კერცი - მადამ დე ვოლანჟი კეიანუ რივზი - შევალიე დენსენი მილდრედ ნეტვიკი - მადამ როსმონი უმა თურმანი - სესილ დე ვოლანჟი პიტერ კაპალდი - აზოლანი ფილმის გადაღებები დაემთხვა რომან „სახიფათო კავშირების“ სხვა ადაპტაციის, მილოშ ფორმანის ფილმ „ვალმონის“ გადაღებებსა და გამოსვლას. ფორმანმა გადაღება უფრო ადრე დაიწყო, თუმცა ფრირზმა ფილმზე მუშაობაუფრო ადრე დაასრულა და ის 1988 წლის დეკემბერში გამოუშვა. ფორმანის ფილმი 1989 წელს გამოვიდა. ამის გამო ფორმანს სათაურის შეცვლა მოუწია. ა დამხვევის გამო ფორმანის ფილმი ფინანსურად ჩავარდა, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა მოსაზრებით ის მხატვრულად ჯობდა ფრირზის მიერ გადაღებულ ფილმს. მიშელ პფაიფერმა შეთავაზება ორივე რეჟისორსგან მიიღო, ფრირზისგან მადამ დე ტურველის როლზე, ხოლო ფორმანისგან მარკიზას როლზე. პფაიფერმა ფრირზის ფილმში მონაწილეობა აირჩია. სესილ დე ვოლანჟის როლზე ისინჯებოდა დრიუ ბერიმორი. ფილმში საკუთარი უკანასკნელი როლი შეასრულა მილდრედ ნეტვიკმა. სუზი კერცმა 1999 წელს კვლავ ითამაშა „სახიფათო კავშირების“ ახალ ეკრანიზაციაში. ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჯეიმზ ეიჩსონი საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სტიუარტ კრეიგი, ჯერარდ ჯეიმზი BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მიშელ პფაიფერი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი სეზარი საუკეთესო უცხოური ფილმი „Dangerous Liaisons“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Dangerous Liaisons“ — Allmovie-ზე „Dangerous Liaisons“ — Rotten Tomatoes