laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხალხური დღესასწაულები

ხალხური დღესასწაულები — დღესასწაულთა ერთობლიობა თბილისში, რომლებიც მიუხედავად რელიგიური კუთვნილებისა, მთელი ქალაქის ყურადღებას იმსახურებდა. მასში მეტ-ნაკლებად აქტიურად მონაწილეობდნენ სხვადასხვა ეთნოსისა და რელიგიების წარმომადგენლები. დღესასწაულებში, რელიგიურ სიუჟეტთან ერთად, აქცენტირებული იყო სხვადასხვა წარმომავლობის, მაგრამ თბილისისათვის დამახასიათებელი კულტურული ფასეულობები. მათ პოპულარობას ხელს უწყობდა სანახაობრივი მხარე, ასევე უძველესი სარწმუნოებრივ-მითოსური შრე, გასაგები და მისაღები ქალაქში მცხოვრები ყველა ეთნოსისათვის. თბილისში სხვადასხვა დროს შემოდიოდნენ, მკვიდრდებოდნენ და ქართველებთან ერთად ცხოვრობდნენ სპარსელები, არაბები, თურქები, ასურელები, ბერძნები, სომხები, რუსები და სხვ. ისინი კომპაქტურად სახლდებოდნენ და ქმნიდნენ უბნებს, მიკროკულტურულ გარემოს საკუთარი სამლოცველოებით, დღესასწაულებით, სასაფლაოებით და კულტურის სხვა რეალიებით. ქალაქში ხანგრძლივი თანაცხოვრების პირობებში ეს ეთნოკულტურული ერთეულები უახლოვდებოდნენ ერთმანეთს და, მიუხედავად გარკვეული იზოლაციისა, ქმიდნენ ქალაქის განუმერებელ კოლორიტს. სხვადასხვა ეთნოსისა და რელიგიების წარმომადგენლები თბილისში ხშირად ერთვებოდნენ ერთმანეთის რიტუალებსა და დღესასწაულებში, ხოლო რაც შეეხება დაკრძალვას, მასში მონაწილეობდა განისაზღვრებოდა არა მარტო ეთნიკური ან სარწმუნოებრივი ნიშნით, არამედ მეზობლობით და თანამშრომლობით. თბილისში ძველთაგანვე იმართებოდა ქართველების ბერიკაობა, რომლის სახელწოდებას მონღოლების დროიდან ყეენობაც დაემატა და დღეს ცნობილია ბერიკაობა-ყეენობის სახელით. ძალზე პოპულარული იყო მამადავითობა, რომელიც მოსახლეობის სხვადასხვა ფენისა და სარწმუნოების წარმომადგენლეს იზიდავდა. მაჰმადიანები მართავდნენ შაჰსეი-ვასეის, ასევე იმართებოდა სპარსელების უძველესი დღესასწაული ნოვრუზი, მაჰმადიანები რამაზანის დასასრულს მართავდნენ ყურბან-ბაირამს, მსხვერპლშეწირვის დღესასწაულს. თბილისში სჯულით გათვალისწინებულ ყველა დღესასწაულს მართავდნენ ებრაელები, თუმცა ისინი სხვებზე მეტად იყვნენ იზოლირებული. აღსანიშნავია მათი საახალწლო დღესასწაული როშეშანა. განსაკუთრებით პოპულარული იყო სუბსარქისი სომხებში. გარდა ჩამოთვლილი დღესასწაულებისა, თბილისში აღინიშნებოდა მრავალი ოფიციალური საეკლესიო დღესასწაული, საუბნო თუ საოჯახო დღეები, როდესაც სტუმრობა და თანამონაწილეობა ჩველებრივი მოვლენა იყო. ამ გზით თბილისის მოსახლეობა გამოხატავდა როგორც ეთნიკურ და სარმუნოებრივ კუთვნილებას, ისე თავის დამოკიდებულებას მეზობელთა კულტურების მიმართ. შექმნილი სპეციფიკური გარემოს ძირითადი ნიშანი იყო კულტურულ-სარწმუნოებრივი მიმტევებლობა, რაც საფუძვლად დაედო თბილისელი მოქალაქი თავისებურ ზნეობრივ ტიპს. აღნიშნულ მოვლენათა ერთობლიობამ განაპირობა თბილისის უნიკალური კულტურული მოდელის ჩამოყალიბება. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 984, ISBN 99928-20-32-2.
წყნეთის სამაროვანი

წყნეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი წყნეთში, ადგილ შოლტებში. მიწის სამუშაოების დროს 1967 წელს გამოვლინდა 3 ქვის სამარხი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ქრისტიანული წესით, საოჯახო სამარხებში ჩატანებული ჰქონდათ ბრინჯაობს და რკინისრერიანი საკინძები, ბრინჯაოს შვილდ საკინძები. მასალა ინახება დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაზე. ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002, გვ. 54
წყალყინისანი

წყალყინისანი — ორი კოშკი, რომლებიც 1045 წელს ბაგრატ IV-მ თბილისის მთავარი ციხესიმაგრის დარიჯელის აღების შემდეგ დაიკავა. იხსენიებს „მატიანე ქართლისა“. ამ ადგილის მოძებნა, ისევე როგორც დარიჯელის ციხის მოძებნა, შეუძლებელია. მემატიანე ამ კოშკებს მოიხსენიებს კალას ციხის და თაბორის ციხის გვერდით, რაც ამ კოშკების მნიშვნელოვნობაზე მიგვანიშნებს. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 54, ISBN 99928-20-32-2.
ესკალატორი

ესკალატორი (ინგლ. escalator, ლათ. scala — კიბე) — მოძრავი კიბის სახის ქვეითთა გადასაყვანი ამწევ-სატრანსპორტო  მოწყობილობა, კონვეიერი, რომელიც შედგება ჩაკეტილი წირის ფორმის ორი ამწევი ჯაჭვისაგან, მათზე სახსრულად დამაგრებული საფეხურებით. ელექტროძრავას ბრუნვით მოძრაობაში მოჰყავს ორი წყვილი „ვარსკვლავი“ მათზე გადაცმული საწევი ჯაჭვებით. ამძრავი, ჩვეულებრივ, ესკალატორის ქვეშ სამანქანო განყოფილობაშია განლაგებული. ესკალატორის ზედა და ქვედა ნაწილებში საფეხურებით იქმნება ჰორიზონტალური სიბრტყეები, რითაც მოსახერხებელი ხდება ესკალატორზე შესვლა და გადმოსვლა. ესკალატორის კონსტრუქცია 1892 წელს დააპატენტა ამერიკელმა გამომგონებელმა ჯეს რენომ, თუმცა ეს კონსტრუქცია მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა თავისი დანიშნულებით თანამედროვე ესკალატორისგან და გამიზნული იყო ატრაქციონისთვის. პირველი თანამედროვე ტიპის ესკალატორი დამონტაჟდა ლონდონის მეტროპოლიტენში 1911 წელს. შემდეგ იგი სწრაფად გავრცელდა სხვადასხვა ქვეყნის მეტროპოლიტენების შედარებით დიდ სიღრმეზე განლაგებულ სადგურებში. მოგვიანებით ესკალატორის გამოყენება სხვა ობიექტებზეც დაიწყეს. ამას ხელი შეუწყო იმ გარემოებამ, რომ ესკალატორს შეუძლია მგზავრების გადაყვანა უწყვეტ რეჟიმში, განსხვავებით ლიფტისგან, და მაღალი მწარმოებლურობა (თეორიულად 10 ათასი მგზავრი საათში), რომელიც არ არის დამოკიდებული აწევის სიმაღლეზე, თუმცა მას გააჩნია რიგი ნაკლოვანებებისა, როგორიცაა მაგალითად, აწევის შეზღუდული სიმაღლე, დამოკიდებული მექანიზმის ტვირთამწეობაზე (ჩვეულებრივ, ესკალატორით ხდება 30-40 მეტრამდე დონეთა სხვაობის გადალახვა), დაბალი სიჩქარე და როგორც კონსტრუქციული, ასევე საექსპლუატაციო სიძვირე. მეტროპოლიტენის სადგურების გარდა ამჟამად ესკალატორი გამოიყენება ზოგიერთ მრავალსართულიან ობიექტზე, არის შემთხვევები, როდესაც ის გამოიყენება დიდი დაქანების მქონე ქუჩებში ქვეითთა მოძრაობის გასაიოლებლად, ასევე აღსანიშნავია ესკალატორის ტიპის ე.წ. მოძრავი ტროტუარები, რომლებითაც მგზავრების გადაადგილება ხდება ერთ დონეზე ან მცირე დაქანებით. ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ესკალატორის (სანქტ-პეტერბურგის მეტროპოლიტენის სადგური „ადმირალტეისკაია“) სიგრძეა 137 მეტრი და დონეთა სხვაობა 68,7 მეტრი. ყველაზე პატარა ესკალატორი ფუნქციონირებს ქალაქ კავასაკის (იაპონია) ერთ-ერთ სუპერმარკეტში. მისი სიმაღლე მხოლოდ 83 სანტიმეტრია და მნახველთა დიდ ინტერესს იწვევს. საქართველოში ესკალატორის გამოყენება უკავშირდება თბილისის მეტროპოლიტენის მშენებლობას. პირველი ესკალატორი დამონტაჟდა სადგურ „მარჯანიშვილის“ მშენებლობისას 1959 წელს. მეტროს სადგურ „სამგორში“ დამონტაჟებულია მოძრავი ჰორიზონტალური ტროტუარი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ზედა და ქვედა ვესტიბიულებს (1998 წლიდან აღარ ფუნქციონირებს). XX საუკუნის 80-იან წლებში ქართველი არქიტექტორების მიერ შემოთავაზებული იქნა ესკალატორის გამოყენების იდეა თბილისის დიდი ქანობის მქონე ქუჩებისთვის სოლოლაკის, მთაწმინდისა და რიგ სხვა უბნებში. საქართველოში ესკალატორი გამოყენება აგრეთვე სართულების დასაკავშირებლად დიდ სავაჭრო ცენტრებში სტაციონარული კიბეების ნაცვლად. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 104.
ოცინდალეს ეკლესია

ოცინდალეს წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ თაიაში, ზღვის დონიდან 640 მეტრ სიმაღლეზე. ეკლესია XI საუკუნეშია აგებული. ამავე დროით თარიღდება ტაძრის ვაზისაგან დამზადებული მოხარატებული კარი რომელიც ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია დაცული. XIX საუკუნეში გამოქვეყნებული მასალის მიხედვით აქ ტაძარი თამარ მეფეს განუახლებია. ტაძარზე ამ ფაქტის აღმნიშვნელი წარწერაც ყოფილა დაცული. ოცინდალეს ეკლესია საუკუნეების განმავლობაში უმიშვნელოვანესი სარწმუნოებრივი ცენტრი იყო, სადაც გიორგობის აღსანიშნავად სამეგრელოს ყველა კუთხიდან მოსახლეობა იკრიბებოდა. XX საუკუნის დასაწყისში ოცინდალეში დედათა მონასტერი ფუნქციონირებდა. 1923 წელს როცა საბჭოთა ხელისუფლება მასობრივად აუქმებდა და ანგრევდა ეკლესია-მონასტრებს, საქართველოს სიძველეთა დაცვის კომიტეტის მიერ შექმნილმა კომისიამ გიორგი ჩუბინიშვილის ხელმძღვანელობით დაადგინა, რომ სიძველისა და ხუროთმოძღვრების მიხედვით ზუგდიდის ბაზაში ხელუხლებლად შეინარჩუნეს 11 ეკლესია-მონასტერი, მათ შორის იყო ოცინდალეს ეკლესიაც. XX საუკუნეში ოცინდალეს ეკლესიას როგორც განსაკუთრებული მნიშვნელობის ძეგლს სახელმწიფო იცავდა. XX საუკუნის 80-იან წლებში ოცინდალეს ეკლესია და სამრეკლო შეაკეთეს. ამჟამად აქ მამამთა მონასტერია. ოცინდალეს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ქებურია ს. მემკვიდრეობას გაფრთხილება უნდა, ძეგლის მეგობარი, 84, 1989, გვ. 13-18 ბერაძე თ. ოცინდალეს ძეგლი, საბჭოთა ხელოვნება, 1962, N3, გვ. 72-73 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ხირმანლარი

ხირმანლარი (აზერ. Xırmanlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ხირმანლარი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
ხუმართა

ხუმართა (აზერ. Xumarta) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ხუმართა GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
იუხარი-ფარაჯანი

იუხარი-ფარაჯანი (აზერ. Yuxarı Fərəcan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
იუხარი-ყარასაგალი

იუხარი-ყარასაქალი (აზერ. Yuxarı Qarasaqqal) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
ზაბუხი

ზაბუხი (აზერ. Zabux, სომხ. Աղավնո) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ზაბუხი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
ზაღალთი

ზაღალთი (აზერ. Zağaltı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ზაღალთი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-18.
სებელანი

სებელანი, ქუჰე-სებელანი, სეველანი (სპარს. سبلان) — ჩამქრალი სტრატოვულკანი ირანში, არდებილის ოსტანში. მდებარეობს სომხეთის მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით. სიმაღლე 4811 მ. სებელანი სამხრეთით მდინარე აჯიჩაის ხეობით გამოყოფილია თალიშის მთების დასავლეთ შტოქედისაგან, აღმოსავლეთით მდინარე ყარასუს ხეობით თალიშის მთავარი ქედიდან. სებელანის ვულკანურ წარმომავლობაზე მიუთითებს მისი ამგებელი ქანები და მწვერვალის ფორმა — ნაწილობრივ დანგრეული წაკვეთილი კონუსი და მის ფერდობებზე არსებული ცხელი გოგირდოვანი წყაროები. აგებულია ანდეზიტებით, ტრაქიტებითა და ტუფებით. ძველი კრატერის კიდეები დანაწევრებულია მყინვარული ცირკებით, მის ჩრდილო კალთაზე მყინვარია, კრატერში კრატერული ტბა სებელანი. ვულკანისთვის დამახასიათებელია სინოტივის მუდმივი მაღალი დონე და აგრეთვე მთელი წლის განმავლობაში არსებული თოვლის საბურველი, რის გამოც კრატერში ზოგჯერ წყლების დიდი რაოდენობა ივსება, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ირანში არსებული ერთადერთი კრატერული ტბა სებელანი. ზღვის დონიდან უფრო დაბლა გვხვდება სხვა ტბებიც. უშუალოდ მწვერვალთან თავმოყრილია 7 მცირე მყინვარი. თოვლის ხანგრძლივი არსებობისა და შედარებით მაღალი საშუალოწლიური ნალექების რაოდენობის (500 მმ-ზე მეტი) გამო სებელანის კალთებზე წარმოიქმნება მრავალრიცხოვანი ნაკადულები და მცირე მდინარეები, რომლებიც მიეკუთვნებიან ორ ჩაკეტილ წყალშემკრებ აუზს: ურმიის ტბისას და კასპიის ზღვისას. სეჰენდთან და არარატთან ერთად წარმოადგენს ტექტონიკურად აქტიურ ვულკანურ რეგიონს, რომლის ფარგლებში ხშირია ძლიერი მიწისძვრები. საკუთრივ, სებელანი ტურისტებისთვის და ადგილობრივი მოსახლეობისათვის საფრთხეს არ წარმოადგენს, ვინაიდან იგი ჩამქრალი ვულკანია და მრავალი ათასი წელია რაც აღარ იფრქვის. მისი შიგნითა აქტივობები გამოიხატება სხვადასხვა თერმული წყაროების წარმოქმნაში, სადაც უპირვლეს ყოვლისა, სულფატები შეინიშნება. მათი ტემპერატურა აღწევს 21 °C-იდან 82 °C-მდე. ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინის ცნობების მიხედვით, ამ მთაზე ზარათუშტრა ელაპარაკებოდა აჰურა მაზდას. ↑ 1.0 1.1 1.2 Себелан // Большая советская энциклопедия ↑ Sabalan // Global Volcanism Program ↑ Iran: 54 Mountain Summits with Prominence of 1,500 meters or greater ↑ 4.0 4.1 mountain Sabalān mountain // Encyclopædia Iranica ↑ Harrison, John Vernon (1968.). "2. Geology", в: Fisher, William Bayne: The Land of Iran, The Cambridge History of Iran I. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, с. 132. ↑ James R.Russell. Zoroastrianism in Armenia. — Harvard University, 1987. — P. 164.
სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარი

სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ არხილოსკალოში, ჩრდილოეთით, ივრის პლატოს ჩრდილოეთ კიდეზე. თხემმოსწორებულ, ბუნებრივ ბორცვზე, რომელსაც სათავდაცვო თხრილი შემოუყვება. ნამოსახლარი 1986 წელს შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). ძეგლზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა (თიხის ჭურჭლის ნატეხები) თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულით და ძვ. წ. I ათასწლეულის პირველი ნახევრით. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 270.
ექსპოჯორჯია

ესპოჯორჯია (EXPO GEORGIA) — სააქციო საზოგადოება, გამოფენების ცენტრი. შეიქმნა 1993 წლის 5 ნოემბერს საქართველოს სამეცნიერო-ტექნიკურ და კომერციული გამოფენების ცენტრის ბაზაზე. თავდაპირველად თბილისში 1957 წელს დაარსდა საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის საბჭოს მუდმივმოქმედი სამრეწველო გამოფენა, რომლის საფუძველზეც 1960 წელს გაიხსნა საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა, ხოლო 1991-იდან ეწეოდა საქართველოს სამეცნიერო-ტექნიკური და კომერვიული გამოფენების ცენტრი. მისი ფართობია 15,3 ჰა; საგამოფენო გადახურული ფართი - 7400 მ, საგამოფენო ღია ფართი - 1,5 ჰა; საპარკო ზონა - 3,2 ჰა; სუბტროპიკული კულტურების ორანჟერეა - 930 მ, ორი დეკორატიული აუზი თავისი შადრევნებით - 2 368 მ. აქვე განლაგებულია და მოქმედებს თერთმეტი თანამედროვე საგამოფენო პავილიონი, საერთ ფართობით 7 410 მ, რომლებიც აღჭურვილია ელექტრომომარაგებით, წყალსადენით, სატელეფონო აპარატურით და სხვ. აქვს საკონფერენციო დარბაზი თანამედროვე სინქრონული თარგმანის აპარატურით; საბაჟო ტერმინალი; ავტოსადგომი მსუბუქი ავტომანქანებისა და რაილერებისათვის; აგრეთვე ეროვნული და ევროპული სამზარეულოს რესტორანი; ღია საკონცერტო მოედანი და სხვ. ექსპოჯორჯიას საქმიანობის მიზანია საქართველოს და საზღვარგარეღის სახელმწიფოთა ორგანიზაციებს შორის ეკონოიკური, მეცნიერულ-ტექნიკური სავაჭრო კავშირებისა და ურთერთთანამშრომლობის განვითარება. იმართება საქართველოსა და საერთაშორისო გამოფენები, გამოფენა-პრეზენტაციები, ბაზრობები, აუქციონები, ვაჭრობები, კონგრესები, სიპოზიუმები, სამეცნიერო კონფერენციები, კულტურისა და ფოლკლორის ფესტივალები, ვერნისაჟები და სხვა ოფიციალური ღონისძიებები როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. ის საქმიანობაში შედის აგრეთვე საგამოფენო ინტერიერების, ოფისებისა და სავაჭრო დარბაზების დაპროექტება, აღჭურვა და დიზაინი, სარეკლამო-საინფორმაციო ღონისძიებების შემუშავება და გატარება, საგარეო ეკონომიკური თანამშრომლობის ახლებური ფორმები განვითარება და სხვა. 1960 წლიდან საგამოფენო პავილიონებში ჩატარდა ასზე მეტი საერთაშორისო და ეროვნული სხვადასხვა თემატიკური და დარგობრივი გმოფენა, გამოფენა-გაყიდვა, გამოფენა-პრეზენტაცია, კონგრესი და კონფერენცია. 1960-2001 წლებში საქართველოს ექსპოზიციები მოეწყო ესპანეთში, ინდოეთში, ირანში, უზბეკეთსა და ყაზახეთში. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 461, ISBN 99928-20-32-2.
კომპიუტერული უსაფრთხოება

კომპიუტერული უსაფრთხოება, კიბერუსაფრთხოება ან ინფორმაციული უსაფრთხოება — კომპიუტერული სისტემებისა და ქსელების მართვის წერტილების დაცულობა მისი ხელყოფისგან, არასანქცირებული გამოყენებისგან ან აპარატული უზრუნველყოფის, პროგრამული უზრუნველყოფისა და ელექტრონული მონაცემებისადმი ზიანის მიყენებისგან, აგრეთვე განადგურებისა და დარღვევისგან სერვისებისა, რომლებსაც ისინი მომხმარებელს აწვდიან. ეს სფერო უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება კომპიუტერულ სისტემებზე, ინტერნეტზე და უკაბელო ქსელებზე, როგორიცაა Bluetooth და Wi-Fi , დამოკიდებულების გაზრდის შედეგად. მისი კომპლექსურობის გამო, პოლიტიკისა და ტექნოლოგიის კუთხით, კიბერუსაფრთხოება აგრეთვე არის ერთ-ერთი ძირითადი გამოწვევა თანამედროვე ცხოვრებაში. მალვეარი (Malware); კომპიუტერული ვირუსი; მოძრავი მედია საშუალებები; ტროიანი (Trojan Horse) რუტკიტი ბექდორი (Backdoor) ვორმი (Computer worm) კილოგერი (Keylogger) ინფორმაციული უსაფრთხოება ↑ კომპიუტერული უსაფრთხოება // ტექნიკური ლექსიკონი
ორთაჭალის კომპლექსი

ორთაჭალის კომპლექსი — ადმინისტრაციული შენობები ვახტანგ გორგასლის ქუჩასა და მტკვრის კალაპოტს შორის, 300 არაგველის ხიდთან. ოდესღაც აქ იყო განთქმული ორთაჭალის ბაღები. 1980-იან წლებში დაიწყო ამ რაიონის ინტენსიური განაშენიანება. აღსანიშნავია თ. ჯაფარიძის მიერ 1983 წელს აშენებული პროკურატურისა და შოთა ყავლაშვილის მიერ 1977 წელს აშენებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს შენობა. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 723, ISBN 99928-20-32-2.
თბილისის საქალაქო სასწავლებლები

თბილისის საქალაქო სასწავლებლები — სასწავლებლები თბილისში წვრილი ბურჟუაზიისა და მოსამსახურეთა შვილებისთვის. პირველი საქალაქო სასწავლებელი შეიქმა დასავლეთ ევროპაში XVII საუკუნეში, რუსეთში 1872 წელს. სამაზრო სასწავლებლების ბაზაზე. აქ იღიბენ შეძლებული გლეხის შვილებსაც. სწავლება 6-წლიდან და ფასიანი იყო. დამთავრების შემდეგ მოსწავლეებს ეძლეოდათ დაბალ პროფსასწავლებელში ან 1-2 წლიანი პედაგოგიურ კურსებზე შესვლის უფლება. 1912 წელს საქალაქო სასწავლებელი გადაკეთდა უმაღლეს დაწყებით სასწავლებლად. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 797, ISBN 99928-20-32-2.
თბილისის ვეტერინარული დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის ეროვნული ცენტრი

თბილისის ვეტერინარული დიაგნოსტიკა და ექსპერტიზის ეროვნული ცენტრი დაარსდა 1907 წელს თბილისში სავეტერინარო ლაბორატორიის სახით. რამდენჯერმე განხორციელებული რეორგანიზაციის შემდეგ გაერთიანდა ახლად დაარსებულ ექსპერტიზის ვეტერინარულ ინსტიტუტთან, როგორც სადიაგნოსტიკო განყოფილება. ამ განყოფილების ბაზაზე 1941 წელს დაარსდა რესპუბლიკური სავეტერინარო ლაბორატორია, სადაც წარმოებდა პირუტყვის ინფექციურ და ინვაზიურ დაავადებებზე დიაგნოსტიკური გამოკვლევები (ბაქტერიოლოგიური, ვირუსოლოგიური, პარაზიტოლოგიური, მიკროლოგიური, ბიოქიმიური და სხვა). 1997 წელს რესპუბლიკური ლაბორატორია გადაკეთდა საქართველოს ვეტერინარული დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის ეროვნულ ცენტრად და დაექვემდებარა საქართველოს სოფელი|სოფლის მეურნეობის და სურსათის სამინისტროს ვეტერინარის დეპარტამენტს. 1959 წლიდან მას ექვემდებარება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკური სავეტერინარო ობიექტებიც. ცენტრის დირექტორი იყო ნ. გუგუშვილი. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 474, ISBN 99928-20-32-2.
თბილისის საბაღოსნო სკოლა

თბილისის საბაღოსნო სკოლა — საბაღოსნო სკოლა თბილისში. დაარსდა 1886 წელს. იყო პირველდაწყებითი სამეურნეო სასწავლებელი. თეორიულ საგნებთან ერთად დიდი ადგილი ეთმობოდა პრაქტიკოულ მეცადინეობას მევენახეობაში, მეხილეობაში, მებოსტნეობაში. 1918 წელს სკოლასთან გაიხსნა ბოსტნეულის კონსერვების დამამზადებელი ქარხანა. სკოლასთან მუდმივად არსებობდა მოკლევადიანი კურსები. სკოლამ არსებობის 35 წლის მანძილზე 300-ზე მეტი სპეციალისტი მებაღე მოამზადა. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 762, ISBN 99928-20-32-2.
ტროიანი

ტროიან ჰორსი (ინგლ. Trojan horse — „ტროას ცხენი“) — მალვეარი, რომელსაც აქვს უნარი შეასრულოს სასურველი ფუნქცია და გაამარტივოს მომხმარებლის კომპიუტერულ მონაცემებზე წვდომა. მისი მიზანი არაა სხვა ფაილებში შეღწევა ვირუსის მსგავსად. ტროიან ჰორსებს შეუძლიათ მოიპარონ ინფორმაცია ან ავნონ კომპიუტერულ სისტემას. ტროიანებმა შეიძლება გამოიყენონ დრაივ დაუნლოადები ან დააინსტალირონ თავი ონლაინ თამაშების ან ინტერნეტ აპლიკაციების მეშვეობით იმისათვის, რომ მიაღწიონ სასურველ კომპიუტერამდე. ტროიანის სახეები: Trojan-Spy — ტროიან შპიონი, მომხმარებლის კომპიუტერში მალულად აინსტალირებს პროგრამებს ისეთებს, როგორიცაა მაგალითად keyloggers, რის საშუალებითაც მესამე პირს შეუძლია მომხმარებლის მიერ კლავიატურაზე აკრეფილი ინფორმაცია წაიკითხოს; Trojan-PSW — იპარავს პაროლებს და სხვა მნიშვნელოვან ინფორმაციას. მას აგრეთვე შეუძლია სხვა საზიანო პროგრამების დაყენებაც; Trojan-Downloader — ინტენეტის საშუალებით ფარულად იწერს საზიანო ფაილებს მოშორებული სერვერიდან და შემდგომ ავტომატურად აინსტალირებს მომხმარებლის კომპიუტერზე; Trojan-Dropper — შეიცავს ერთ ან რამდენიმე საზიანო პროგრამას, რომელსაც ის ფარულად აინსტალირებს და გამოიყენებს მომხმარებლის კომპიუტერზე; Trojan-Proxy — საშუალებას აძლევს მომხმარებლის კომპიუტერის მეშვეობით არავტორიზებულმა პირებმა ანონიმურად ისარგებლონ ინტერნეტით; Trojan-Dialer — მომხმარებლის კომპიუტერს სატელეფონო ხაზის მეშვეობით აკავშირებს ინტერნეტ ქსელთან. მას აგრეთვე შეუძლია მომხმარებელი გადაამისამართოს არასასურველ ვებ გვერდებზე. ტერმინი ტროიან ჰორსი არის წარმოქმნილი ბერძნული მითოლოგიიდან ტროას ცხენის ლეგენდის შესახებ. ტროიანი თავს აჩვენებს მომხმარებელს თითქოს იგი არის სრულიად სანდო და უვნებელი. აგრეთვე, მომხმარებელს რაღაც ფორმით სთავაზობს საჩუქრებს, რათა მსხვერპლს მოტყუებით დააინსტალირებინოს თავი კომპიუტერულ სისტემაში ინფორმაციული უსაფრთხოება — მავნე პროგრამების სახეობები
ერეკლე II-ის მონეტები

ერეკლე II-ის მონეტები — ერეკლე II-ის სახელით თბილისის ზარაფხანაში მოჭრილი რამდენიმე ტიპისა და ნომინალის სპილენძის მონეტები, მათ შორის უადრესია თეიმურაზ II-ისა და ერეკლეს სახელით ჰიჯრით 1166, 1168 (1752–1756) მოჭრილი მონეტები. მეორე ტიპისაა ერეკლეს მონეტები, რომლებიც ჰიჯრით 1179 (1765–1766) მოიჭრა. მესამე ტიპისა მოიჭრა ერეკლეს სახელით ჰიჯრით 1190 (1776–1777). მეოთხე ტიპის მონეტებზე ევროპული თარიღია. მეხუთე ტიპის მონეტები მოიჭრა ჰიჯრით 1210 (1795–1796). სხვადასხვა ტიპის მონეტები ერთმანეთისგან განსხვავდება შუბლზე და ზურგზე მოთავსებული გამოსახულებებითა და წარწერებით. დიდ იშვიათობას წარმოადგენს ერეკლეს სახელით მოჭრილი ოქროს მონეტა, რომლის შუბლზე ევროპული თარიღია (1796), ხოლო ზურგზე თარიღი მოცემულია ჰიჯრით 1203 (1788/1789). მონეტა მოჭრილია აღა-მაჰმად-ხანის ამაოხრებელი ლაშქრობის შემდეგ. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 446, ISBN 99928-20-32-2.
თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტი

თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტი არსებობდა 1930-1935 წლებში (საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაშლის შემდეგ). 1933 წელს სწავლობდა 1000-ზე მეტი სტუდენტი. 1935 წელს შევიდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის (ახლანდელი საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი) შემადგენლობაში. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 796, ISBN 99928-20-32-2.
მოდების რესპუბლიკური ცენტრი

მოდების რესპუბლიკური ცენტრი — სააქციო საზოგადოება. შეიქმნა 1996 წელს შპს „მოდების რესპუბლიკური ცენტრის“ ბაზაზე. 1949 წელს დაარსდა საქართველოს მოდელების სახლი. 1986 წელს მას დაერქვა საქართველოს მოდისა და ჩაცმის კულტურის რესპუბლიკური ცენტრი, რომელიც 1989 წლიდან ამავე სახელწოდების საიჯარო საწარმოდ გადაკეთდა. 1994 წელს შეიქმნა შპს „მოდების რესპუბლიკური ცენტრი“. ადრე საწარმო ამზადებდა ტანსაცმელს მოდელების კოლექციის საჩვენებლად და გამოფენის მოსაწყობად, თარგებსა და ხარისხობრივ ნიმუშებს სამკერვალო ფაბრიკებისათვის, აგრეთვე ტრიკოტაჟის სამკერვალო ნაწარმს. 1996 წლიდან მოდების რესპუბლიკური ცენტრი თანამშრომლობს გერმანიის სამოდელო-სავაჭრო ფირმასთან — „ლებეკთან“, რომელსაც მოდების რესპუბლიკურ ცენტრში შეაქვს ძირითადი მაკომპლექტებელი და შესაფუთავი მასალები. საწარმოში იკერება ტანსაცმელი (პიჯაკები, პალტოები, ქვედა ბოლოები, შარვლები, ბლუზები და სხვ.). მიღებული პროდუქცია იგზავნება გერმანიაში, შემდეგ იყიდება საფრანგეთში, შვეიცარიაში, ნიდერლანდებში, გერმანიასა და სკანდინავიის ქვეყნებში. 1996 წელს საფრანგეთში, ქალაქ დიჟონის საერთაშორიშო გამოფენაზე, საწარმოს მიერ შექმნილმა მოდების კოლექციამ მიიღო 5 პირველი ხარისხის დიპლომი და ოქროს მედალი, 1996 წელს ბელგრადში (იუგოსლავია), საერთაშორიშო გამოფენაზე — 5 ოქროს მედალი. სააქციო საზოგადოების გენენერალური დირექტორი იყო გ. მანაგაძე. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 684, ISBN 99928-20-32-2.
თბილისის ზამთრის საცურაო აუზი

თბილისის ზამთრის საცურაო აუზი — საქართველოს სპორტის სახელმწიფო დეპარტამენტის საცურაო აუზი, რომელსაც აქვს თაღოვანი გადახურვა და მარაგდება გამთბარი წყლით. აგებულია 1965 წელს, არქიტექტორი — მ. სანთელაძე) აუზის სიგრძეა — 50 მეტრი, სიგანე — 21 მეტრი, სიღრმე 2–6 მეტრი. განკუთვნილია 8 საცურაო ბილიკისათვის, წყალში ხტომებისთვის. აუზში არის სტაციონარული კოშკურა თავისი ბაქნებით (5, 7 და 10 მეტრი) და ტრამპლინები (3 და 1 მეტრი). ტრიბუნები 750 მაყურებელს იტევს. აუზთან მოწყობილია ორი სპორტული დარბაზი, სამედიცინო და მეთოდური კაბინეტი, საუნა და ყველა აუცილებელი დამხმარე სათავსო. აუზში ვარჯიშობდნენ მოცურავეთა, წყალბურთელთა, წყალშიმხტომელთა, წყალქვეშა ცურვისა და თანამედროვე ხუთჭიდის ნაკრები გუნდები, ბავშვთა სპორტული ჯგუფები და ჯანმრთელობის ჯგუფები. აუზში ტარდებოდა თბილისისა და საქართველოს მაშტაბის შეჯიბრებები სპორტის ზემოთ ჩამოთვლილ სახეობებში. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 480, ISBN 99928-20-32-2.