ჰიმალია (თანამგზავრი)

ჰიმალია, იუპიტერ VI (ძვ. ბერძნ. Ἱμαλíα) — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. წარმოადგენს ჰამილიის ჯგუფის მთავარ თანამგზავრს და შედის პლანეტის არარეგულარულ თანამგზავრთა რიცხვში. 1904 წლის 3 დეკემბერს თანამგზავრი აღმოაჩინა ჩარლზ დილონ პერაინმა ლიკის ობსერვატორიაში. სახელი ეწოდა 1875 წელს ბერძნული მითოლოგიის ნიმფა ჰიმალიას პატივსაცემად. პლანეტა იუპიტერიდან ჰამილია მოძრაობს 9.8-დან 13-მდე მლნ კმ-ის მოშორებით. იუპიტერის გარშემო ერთ სრულ ბრუნს ანდომებს 250.56 დღეს. მისი ორბიტის დახრა ეკლიპტიკის მიმართ შეადგენს დაახლოებით 27.5°. ორბიტის ექსცენტრისიტეტი — 0.16. ორბიტალური პარამეტრები გამუდმებით ივცლება მზისა და სხვა პლანეტების გავლინის შედეგად. შედის ჰიმალიის ჯგუფში და წარმოადგენს მის მთავარ თანამგზავრს. ჰიმალიის დიამეტრია 170 კმ. სიმკვრივე შეფასებულია, როგორც 7000333000000000000♠3.33±0.47 გ/სმ³ (იმ პირობით, რომ თანამგზავრი სფერულია). მაგრამ, რადგანაც თანამგზავრის ზუსტი ფორმა დღემდე უცნობია ეს შეიძლება ჩაითვალოს პირობითად. თანამგზავრი სავარაუდოდ ძირითადად შედგება სილიკატური ქანებისაგან. დაახლოებით 10 სთ სჭირდება საკუთარი ღერძის გარშემო ერთი ბრუნის შესასრულებლად. ზედაპირი მუქია, ხოლო მისი ალბედოა 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე ტოლია 14.62m. 2000 წლის ნოემბერში ავტომატურმა პლანეტშორისმა სადგურმა „კასინიმ“, პლანეტა სატურნის მიმართ გადაადგილების დროს 4.4 მლნ კმ-დან ჰიმალიას გადაუღო რამოდენიმე ფოტო. მიუხედავად იმისა, რომ თანამგზავრის ფოტო დაბალი რეზოლუციისაა, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ თანამგზავრი წაგრძელებული ფორმისაა (150 ± 20 და 120 ± 20 კმ). 2007 წლის თებერვალ-მარტში კოსმოსურმა აპარატმა „ახალი ჰორიზონტები“, რომელიც პლუტონის მიმართულებით გადაადგილდებიდა, 8 მლნ კმ-ის სიშორიდან გადაუღო ფოტოები. Гималия David Jewitt pages Jupiter’s Known Satellites (by Scott S. Sheppard) Two Irregular Satellites of Jupiter (Himalia & Elara: Remanzacco Observatory: November 23, 2012) ↑ Porter, J.G. (1905). „Discovery of a Sixth Satellite of Jupiter“. Astronomical Journal. 24 (18): 154B. Bibcode:1905AJ.....24..154P. doi:10.1086/103612.; Perrine, C.D. (1905-01-25). „Sixth Satellite of Jupiter Confirmed“. Harvard College Observatory Bulletin. 175: 1. Bibcode:1905BHarO.175....1P.; Perrine, C.D. (1905). „Discovery of a Sixth Satellite to Jupiter“. Publications of the Astronomical Society of the Pacific. 17 (100): 22–23. Bibcode:1905PASP...17...22.. doi:10.1086/121619.; Perrine, C.D. (1905). „Orbits of the sixth and seventh satellites of Jupiter“. Astronomische Nachrichten. 169 (3): 43–44. Bibcode:1905AN....169...43P. doi:10.1002/asna.19051690304. ↑ Marsden, B. G.. (7 October 1975) IAUC 2846: N Mon 1975 (= A0620-00); N Cyg 1975; 1975h; 1975g; 1975i; Sats OF JUPITER. IAU. ციტირების თარიღი: 2018-09-09 ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Jacobson, R. A. (2000). „The orbits of outer Jovian satellites“ (PDF). Astronomical Journal. 120 (5): 2679–2686. Bibcode:2000AJ....120.2679J. doi:10.1086/316817. S2CID 120372170. ↑ 4.0 4.1 Planetary Satellite Physical Parameters. JPL (Solar System Dynamics) (2008-10-24). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-18. ციტირების თარიღი: 2008-12-11. ↑ Emelyanov, N.V. (2005). „The mass of Himalia from the perturbations on other satellites“ (PDF). Astronomy and Astrophysics. 438 (3): L33–L36. Bibcode:2005A&A...438L..33E. doi:10.1051/0004-6361:200500143. ↑ 6.0 6.1 Porco, Carolyn C.; et al. (March 2003). „Cassini Imaging of Jupiter's Atmosphere, Satellites, and Rings“. Science. 299 (5612): 1541–1547. Bibcode:2003Sci...299.1541P. doi:10.1126/science.1079462. PMID 12624258. S2CID 20150275.