laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზაზა ლებანიძე

ზაირა (ზაზა) ლებანიძე (დ. 30 ნოემბერი, 1935, სოფ. ბუკნარი, დღევანდელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 1 დეკემბერი, 2019, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. 1958 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი და სხვადასხვა წლებში მუშაობდა: სოხუმის ქართულ დასში (1958–1960), მარჯანიშვილის (1960–1967), რუსთავის (1967–1975) თეატრებში. 1975 წლიდან სიკვდილის ბოლომდე იყო რუსთაველის თეატრის მსახიობი. აღსანიშნავი როლებია: ელენე ( ალექსანდრე ჩხაიძის „თავისუფალი თემა“), ბებია (ნოდარ დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“), დედა (თამაზ ჭილაძის „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“), გიორგის ქალიშვილი (რობერტ სტურუას, ლილი ფოფხაძის, ავთანდილ ვარსიმაშვილის „ვარიაციები თანამედროვე თემაზე“), თამრო („აღდგომა გაუქმებულ სასაფლაოზე“), მეცხრე (ანტონ ჩეხოვის „პალატა #6“). 1961: „განძი“ რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე 1973: „გაგიმარჯოს, მეზობელო! (ზღვარი)“ რეჟ. თამაზ გომელაური 1975: „ერთი ნახვით შეყვარება“ რეჟ. რეზო ესაძე 1977: „რაჭა ჩემო სიყვარულო“ რეჟისორები თემურ ფალავანდიშვილი, იოზეფ მედვედი 1978: „იტალიამდე არც ისე შორსაა“ (კატო) რეჟ. არმაზ ბურნაძე 1981: „წისქვილი ქალაქის გარეუბაში“ რეჟ. რეზო ესაძე ალექსანდრე ყაზბეგის „მოძღვარი“ (მაყვალა) მაქსიმ გორკის „მზის შვილები“ (ლიზა) ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“ (მარია ანტონოვნა) კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“ (სპინოზა) ნიკოლას პერიალისის „ბაფთიანი გოგონა“ (ჰარა) გიორგი მდივნის „კონსული მოიპარეს“ (ლოლა) ალექსანდრე ჩხაიძის „ხიდი“ (ნატო ჩოდრიშვილი) ვადიმ კოროსტილიოვის „ასი წლის შემდეგ“ (დედაბერი) დეილ ვასერმანის, ჯო დერიონის „ლამანჩელი“ (ალდონსა-დულცინეა) მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“ (ნასტია) ნოდარ დუმბაძის „საბრალდებო დასკვნა“ (ნუნუ ექიმი) ო. ასენას „შიში“ (ქალი) ვლადიმერ მაიაკოვსკის „აბანო“ (ფოსფორიული ქალი) ალექსანდრე ჩხაიძის „თავისუფალი თემა“ (ელენე) ნოდარ დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ (ბებია) ალექსანდრე ტოლსტოის „მეუფება წყვდიადისა“ (მატრიონა) თამაზ ჭილაძის „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“ (ნატო და ანოს დედა) რობერტ სტურუას, ლილი ფოფხაძის, ავთანდილ ვარსიმაშვილის „ვარიაციები თანამედროვე თემაზე“ (გიორგის ქალიშვილი) ლეონიდ ზორინის „რომაული კომედია“ (მესალინა) ნოდარ წულეისკირის „ძველი სამრეკლო“ (ნათელა) ირაკლი სამსონაძის „აღდგომა გაუქმებულ სასაფლაოზე“ (თამრო) ანტონ ჩეხოვის „პალატა #6“ (მეცხრე) 1976: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 2015: საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრემია, ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის (სპექტაკლი „ასულნი“ , რეჟ. რობერტ სტურუა) ზაზა ლებანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ზაზა ლებანიძე გარდაიცვალა, artinfo.ge.
ზემო ოქროყანის საცხოვრებელი კომპლექსი

ზემო ოქროყანის საცხოვრებელი კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ ზემო ოქროყანაში, თარიღდება XIX საუკუნით, კომპლექსში შედის: საცხოვრებელი სახლი, სამეურნეო დანიშნულების შენობა და ეზო (20x26 მ). სამსართულიანია, ტერასულ-ბანიანი, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, წყობა მშრალია. პირველი და მეორე სართულის ნაწილი გამოკვეთილია კლდეში. პირველი სართული, სამი, ერთმანეთისგან იზოლირებული სათავსოა. სამხრეთ კედელში გაჭრილია ოთხკუთხა კარი, აღმოსავლეთ კედელში ასეთი ორი კარია. ერთი ცხვრის სადგომია, მეორე - ბოსელი. ბოსლის აღმოსავლეთ კედელში ორი სარკმელია, სამხრეთში - ერთი. პირველი სართული მეორესთან დაკავშირებულია კლდეში ნაკვეთი კიბით. მეორე სართულზე შესასვლელი გაჭრილია დასავლეთ კედელში. ამავე სართულის ჩრდილოეთ წაგრძელებულ ნაწილში გაჭრილია საცხოვრებელი სათავსო და ორი ბოსელი. მათგან აღმოსავლეთით მდებარე ბოსლის აღმოსავლეთ კედელში სამი სწორკუთხა სარკმელია. მეორე ბოსელი უსარკმელოა, მის დასავლეთ კედელში ორი ხოლო აღმოსავლეთ კედელში ერთი ნიშია. ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 459.
ნანა ლორთქიფანიძე

ნანა ლორთქიფანიძე (დ. 10 თებერვალი, 1962, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. 1983 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (შ. გაწერილიას სახელოსნო). 1983–1989 წლებში მუშაობდა კინომსახიობთა თეატრში , 1989 წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. აღსანიშნავი როლებია: მსახიობი („ჰამლეტი“), კნაჭა („მუსუსი“), მიძიუ („სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“), ნაირა („შორაპმელი ქალბატონები“), მარია („როგორც გენებოთ ანუ შობის მეთორმეტე ღამე“), დედოფალი („წათეს წითელი წაღები“). შეასრულა მთავარი და ეპიზოდური როლები ფილმებში: „წიგნი ფიცისა“ (გ. ლორთქიფანიძე, 1983), „მარტოხელა მონადირე“ (ქ. დოლიძე, 1989), „30 სმ. ზღვის დონიდან“ (მ. ანთიძე, 1989), „თეთრი ბაირაღები“ (გ. ლორთქიფანიძე, 1990), „პრემიერა“ (გ. ლორთქიფანიძე, 1991), „ღამის ზარები“ (გ. ლორთქიფანიძე, 1997), „მთვარიანი ველის სერენადა“ (ზ. ბუაძე, 2004), მონაწილეობდა ტელესერიალებში: „წვრილვარსკლავთა ღამე“, „ცხელი ძაღლი“, „მტვრის გემო“, „იდეალური დედა“ (ირაკლი კაკაბაძე, 2019) და სხვა. 1983: „წიგნი ფიცისა“ რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე 1985: „მამაკაცები და სხვები“ რეჟ. ვახტანგ (ბუბა) კიკაბიძე 1989: „მარტოხელა მონადირე“ (თათული) რეჟ. ქეთი დოლიძე 1989: „ოცდაათი სანტიმეტრი ზღვის დონიდან“ რეჟ. მიხეილ ანთაძე 1990: „თეთრი ბაირაღები“ (ისიდორეს ქალიშვილი) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 1991: პრემიერა (აზა) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 1997: „ღამის ზარები“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 2004: „მთვარიანი ველის სერენადა“ რეჟ. ზაზა ბუაძე 2011: „სიყვარულის ბალადა“ რეჟ. ირაკლი კაკაბაძე „წვრილვარსკლავთა ღამე“ „ცხელი ძაღლი“ „მტვრის გემო“ „ჰამლეტი“ (მსახიობი) „მუსუსი“ (კნაჭა) „სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“ (მიძიუ) „შორაპმელი ქალბატონები“ (ნაირა) „როგორც გენებოთ ანუ შობის მეთორმეტე ღამე“ (მარია) „წათეს წითელი წაღები“ (დედოფალი) ნანა ლორთქიფანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნანა ლორთქიფანიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ბარანოვიჩის რაიონი

ბარანოვიჩის რაიონი (ბელარ. Баранавіцкі раён) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ბელარუსში, ბრესტის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. რაიონი ესაზღვრება გროდნოსა და მინსკის ოლქებს. მისი ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 2,2 ათ. კმ²-ს (ოლქის რაიონებს შორის მე-6). მთავარი მდინარეა შჩარა, მისი შენაკადები რაიონის ტერიტორიაზე არის მიშანკა, ლოხოზვა, ისა, მოლოტოვკა და მდინარეების, მოლჩადისა და სერვეჩი. მსხვილი წყალსატევია გატის წყალსაცავი. ტბები — კოლდიჩევსკოე და დომაშევიჩსკოე. ტყეს უკავია რაიონის 33%. ჭაობებითაა დაფარული 18,7 ათ. ჰა ტერიტორია. თითქმის ყველა ბარის ჭაობი ამომშრალია. საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან მერყეობს 180–240 მ შორის. რაიონის უმაღლესი წერტილი მდებარეობს სოფელ ზელიონაიასთან ახლოს (267 მ). Сведения о районе на сайте Брестской области Барановичский район. Фото памятников и достопримечательностей Карты Барановичского района Предприятия Барановичского района Сайт пос. Октябрьский Барановичского района Барановичский районный исполнительный комитет დაარქივებული 2012-05-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://baranovichi.brest-region.gov.by/index.php?option=com_content&view=article&id=55&Itemid=85&lang=ru ↑ Численность населения на 1 января 2024 г. и среднегодовая численность населения за 2023 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа — National Statistical Committee of the Republic of Belarus, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q125194897"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6520738"></a>
Walkman

Walkman — კომპანია „სონის“ ბრენდი, რომელიც მას პორტატული აუდიო მოწყობილობების მარკეტირებისთვის (ბაზარზე გასატანად) იყენებს. ეს სიტყვა იმდენად განზოგადდა და გავრცელდა, რომ ორიგინალური სონის პერსონალური სტერეო-დამკვრელების გარდა, ხშირდა სხვა მწარმოებლების მიერ გამოშვებული მსგავსი მოწყობილობების მიმართაც იხმარებასაჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} !. Du Gay, Paul, et al. (1997). Doing Cultural Studies: The Story of the Sony Walkman. London: SAGE Publications, in association with The Open University. ISBN 0-7619-5401-5. OCLC 651974258.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Walkman“ ვიკისაწყობში. Sony-ს ოფიციალური საიტი
ვილჰელმ გრენერი

ვილჰელმ გრენერი (გერმ. Wilhelm Groener დ. 1867 — გ. 1939) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი. 1914 წლიდან იყო გერმანიის უმაღლესი მთავარსარდლობის საჯარისო გადაზიდვების სამმართველოს უფროსი. 1916 წლიდან იყო პრუსიის სამხედრო მინისტრის მოადგილე და გერმანიის სამხედრო მრეწველობის კურატორი. 1918 წლის ოქტომბრიდან საიმპერატორი ჯარების პირველი გენერალ-კვარტერმაისტერი და საიმპერატორო ჯარების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილჰელმ გრენერი Wilhelm Groener Papers at the Seeley G. Mudd Manuscript Library, Princeton University
ახალგაზრდობის ხიდი

ახალგაზრდობის ხიდი (რუს. Молодёжный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე კარპოვკისა და პატარა ნევკის შეერთების ადგილზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და სააფთიაქოს კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 27,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 20 მეტრი. მდებარეობს კარპოვკის შესართავთან ქვშიან სანაპიროსა და ადმირალ ლაზარევის სანაპიროს შორის. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ოჩხომელის ხიდი. ხიდმა სახელწოდება მიიღო ახალგაზრდობის სასახლის მიხედვით, რომელიც მდებარეობს მასთან ახლოს პროფესო პოპოვის ქუჩაზე. ახალგაზრდობის ხიდი ყველაზე ახალი ხიდია, რომელიც გადებულია მდინარე კარპოვკაზე. XX საუკუნის შუა წლებამდე აქ არანაირი გადასასვლელი არ არსებობდა. მდინარე პატარა ნევკის ქვიშიანი სანაპირო, დალის ქუჩიდან დიდი ჯვრის ხიდამდე, კეთილმოწყობილი არც ყოფილა 1976 წლამდე. ხიდი მშენებლობა მიმდინარეობდა 1975 წლიდან 1976 წლამდე ქვიშიანი სანაპიროს კეთილმოწყობის ფარგლებში, რათა შეექმნათ გასასვლელი ადმირალ ლაზარევის სანაპიროდან პეტროვსკის კუნძულზე. ხიდის პროექტი შეიმუშავა ინჟინერმა ა. ა. სოკოლოვმა და არქიტქტორმა ა. ვ. გოვორკოვსკიმ. ხიდი ერთმალიანია, მისი ბურჯები რკინა-ბეტონისგანაა აგებული. ფასადი მოპირკეთებულია მეტალის ფირფიტებით, ბურჯები კი — გრანიტით. ხიდი განკუთვნილია ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ბეტონითაა დაფარული, ხოლო ტროტუარები მოასფალტებულია. ტროტუარები სავალი ნაწილისაგან გამოყოფილია მაღალი რკინა-ბეტონის ფილებით. Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 94. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6. Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8. Молодежный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ბირჟის ხიდი

ბირჟის ხიდი (რუს. Биржевой мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პატარა ნევაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და პეტროგრადის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 239 მეტრი, ხოლო სიგანე — 27 მეტრი. ხიდი მდებარეობს ბირჟის მოედანსა და მიტნინის სანაპიროს შორის. უახლოესი მეტროს სადგურია „სპორტივნაია“. 1894 წლის 6 აპრილს ხიდმა მიიღო დღევანდელი სახელწოდება. 1918 წლის ოქტომბერში მას გადაარქვეს სახელი და უწოდეს მშენებელთა ხიდი. სახელწოდება არსებობდა 1989 წლის 22 სექტემბრამდე, რის შემდეგაც ხიდმა დაიბრუნა ისტორიული სახელწოდება. პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1893-1894 წლებში ინჟინერ ნ. მ. მაზუროვის პროექტის მიხედვით. ეს იყო 25-მალიანი ხის გასახსნელი ხიდი. მისი სიგრძე შეადგენდა 326 მეტრს, ხოლო სიგანე 18,7 მეტრს (აქედან 2,9 მეტრი ტროტუარების სიგრძე იყო). 1913 წელს ხიდი გადააკეთეს ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით. 1914 წელს ქალაქის სამმართველოში დადგა საკითხი ახალი მუდმივი მეტალის ხიდის მშენებლობის შესახებ, რომელიც სავარაუდოდ უნდა აგებულიყო არსებული ხიდიდან 70 მეტრით ქვემოთ დინების მიმართულებით. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამ ამ პროექტის განხორციელებას ხელი შეუშალა. ამჟამად არსებული ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1957-1960 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინრების ვ. ვ. დემჩენკოს, ბ. ბ. ლევინისა და არქიტექტორების ლ. ა. ნოსკოვისა და პ. ა. არეშევის პროექტის მიხედვით. ხიდის პროექტი დაამტკიცეს ჯერ კიდევ 1940 წელს, თუმცა მშენებლობას ხელი შეუშალა მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამ. ხიდი ააგეს 70 მეტრით ქვემოთ, დინების მიმართულებით. ხიდი შედგება ხუთი მალისაგან. მალების სიგრძე სიმეტრიულია: 37 მ + 43,5 მ + 53 მ + 43,5 მ + 37 მ. ცენტრალური მალა ორფრთიანია და იხსნება. 1996-1997 წლებში ხიდზე ტრამვაის ხაზის დემონტაჟი განხორციელდა. Биржевой мост. 125 лет / науч. ред. Богданов Г. И. — СПб.: Издательский дом «Бранко», 2018. — 160 с. — ISBN 978-5-903521-63-0. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 49, 473. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 33. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Биржевой мост //СПб ГБУ «Мостотрест» [https://web.archive.org/web/20190210034120/http://krti.gov.spb.ru/mosty-sankt-peterburga/birzhevoj-most/ დაარქივებული 2019-02-10 საიტზე Wayback Machine. Биржевой мост] //Комитет по развитию транспортной инфраструктуры Санкт-Петербурга [https://web.archive.org/web/20210414135421/http://encspb.ru/object/2804005875 დაარქივებული 2021-04-14 საიტზე Wayback Machine. Биржевой мост] //Энциклопедия Санкт-Петербурга
ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი

ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი — გამოსცა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარმა სამეცნიერო რედაქციამ 1985 წელს, მომზადდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დახმარებით. შემუშავდა ამ სახელების გადმოქართულების წესები სალიტერატურო ენის ნორმების გათვალისწინებით. გამოცემა განკუთვნილია პრესის, მედიის, გამომცემლობათა, განათლების მუშაკთა და სხვა დაინტერესებული მკითხველისათვის. ლექსიკონის ძირითადი დანიშნულებაა გვიჩვენოს ბერძნულ და რომაულ საკუთარ სახელთა სწორი დაწერილობა. სახელთა ახსნა მოცემულია მოკლედ. სარედაქციო საბჭო: ი. აბაშიძე (თავმჯდომარე), ი. გიგინეიშვილი. ი. ვარდოსანიძე, ქ. ლომთაძე (თავმჯდომარის მოადგილე), რ. მეტრეველი (თავმჯდომარის მოადგილე), ც. ცერცვაძე, მ. ჭაბაშვილი. ლექსიკონი შეადგინა კ. გიგინეიშვილმა. რედაქცია გაუკეთა ი. გიგინეიშვილმა, ა. ურუშაძემ და მ. ჭაბაშვილმა. მასალის მომზადებაში მონაწილეობა მიიღო ლიტერატურული კონტროლის რედაქტორმა ნ. ცინცაძემ. 2023 წელს გამოვიდა ლექსიკონის განახლებული გამოცემა (რედ. ნ. ტონია). ის უშუალოდ დაეფუძნა 1985 წლის ლექსიკონს, თუმცა შესწორდა და განახლდა წლების განმავლობაში მიღებული გამოცდილების შესაბამისად. ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985. ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2023. ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი
ბეტანკურის ხიდი

ბეტანკურის ხიდი (რუს. Мост Бетанкура) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პატარა ნევაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს დეკაბრისტებისა და პეტროგრადის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 1227 მეტრი, ხოლო სიგანე — 38 მეტრი. ხიდი მოძრაობისათვის გაიხსნა 2018 წლის 13 მაისს. პრესა ამ არქიტეტურულ ნაგებობას უწოდებს „ხიდი კუნძულ სერნისთან“. 2017 წლის 24 ნოემბერს შედგა სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორთან არსებული ტოპონიმიკური კომისიის სხდომა, რომელზეც მიიღეს გადაწყვეტილება ქალაქის ადმინისტრაციაში გაეგზავნათ სარეკომენდაციო გადაწყვეტილება ეწოდებინათ ხიდისთვის „ხიდი სერნის კუნძულთან“ და ამასთან ერთად გამოეყენებინათ ასევე რუსეთში საინჟინრო განათლების ორგანიზატორის, მრავალი რუსული შენობა-ნაგებობის დამპროექტებლის ავგუსტინ ბეტანკური სახელი. საბოლოოდ ხიდს უწოდეს თანამედროვე სახელი. 2018 წლის 29 მარტს ხიდს ოფიციალურად უწოდეს ბეტანკურის ხიდი. ხიდის მშენებლობა „ხიდმშენებელ დანაყოფ № 19“-ს ჯერ კიდევ 2008 წელს უნდა დაეწყო, კონკურსში გამარჯვებული პროექტის ღირებულება შეადგენდა 10 მლნ. რუბლს. კომპანია გეგმავდა ასო S-ს მსგავსი ხიდის აგებას, თუმცა 2009 წელს კონტრაქტი გაყინეს, ხოლო 2011 წელს — გააუქმეს. 2012 წლის 18 ივლისს სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორმა გიორგი პოლტავჩენკომ განაცხადა პროექტის აღდგენის აუცილებლობის შესახებ 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატისათვის მზადების პროგრამის ფარგლებში. ხიდის მშენებლობის დასრულების ახალ ვავად გამოაცხადეს 2017 წელი. Мост через Малую Неву в районе острова Серный ↑ Мостам присвоили имена ↑ Постановление Правительства Санкт-Петербурга от 29 марта 2018 г. № 230 «О присвоении наименований безымянным мостам Санкт-Петербурга» ↑ 3.0 3.1 Серный мост через Малую Неву решили переназвать мостом Бетанкура — Городские новости Санкт-Петербурга — Канонер. kanoner.com. ციტირების თარიღი: 2017-12-11. ↑ Постановление Правительства Санкт-Петербурга от 29.03.2018 № 230. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 07.04.2018. ციტირების თარიღი: 10.02.2019.
აბანოსღელე

საკუთარი სახელი აბანოსღელე შეიძლება აღნიშნავდეს: აბანოსღელე — მდინარე მტკვრის მარცხენა შენაკადი; აბანოსღელე — მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი; აბანოსღელე — მდინარე ჩხერიმელას მარცხენა შენაკადი.
აბანოსღელე (მტკვარი)

აბანოსღელე — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1550 მეტრ სიმაღლეზე. საზრდოობს წვიმისა და თოვლის წყლით. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13.
აბაცვახუ

აბაცვახუ, აბაცვ-ახუ — მთა საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის დასავლეთ ნაწილში. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13.
ადენომა

ადენომა (ლათ. adenoma < ძვ. ბერძნ. ἀδήν — „ჯირკვალი“ + ομα — „სიმსივნე“) — მომრგვალო ფორმის, პარკში გახვეული კეთილთვისებიანი სიმსივნე. ვითარდება ჯირკელოვან ორგანოებში (სარძევე ჯირკვალი, წინამდებარე ჯირკვალი, ღვიძლი, კუჭი, ფარისებრი ჯირკვალი, ჰიპოფიზი და სხვ.). ზოგჯერ დასაბამს აძლევს ავთვისებიან სიმსიენეს, ამიტომ აუცილებელია ადენომის დროული ამოკვეთა. უ. გაბუნია., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ფილტვის ადენომატოზი

ფილტვის ადენომატოზი — ცხოველის ქრონიკული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს სიმსივნისებრი წანაზარდები ფილტვის ქსოვილში, გავრცელებულია მსოფლიოს თითქმის ყველა ქეევანაში. ავადდება ძროხა, ცხვარი, ცხენი, ძაღლი, თაგვი, კალმახი. ვარაუდობენ, რომ დაავადებას იწვევს განსაკუთრებული ვირუსი. სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა ფილტვის ადენომატოზი გარეგანი ნიშნებით ემსგაესება ფილტვის ანთებას (ხველა, ქოშინი და სხვ.). დიაგნოზს ადგენენ მაკრო და მიკროსკოპული გამოკვლევის საფუძველზე. ადამიანის დასენიანება ცხოველისაგან რეგისტრირებული არ არის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ადეპტი

ადეპტი (ლათ. adeptus — „მიღწეული“) — რომელიმე მოძღვრების, იდეის თავგამოდებული დამცველი. მისი განსაზღვრება ვრცელდება როგორც პიროვნებისა თუ ორგანიზაციის ცოდნის, ისე მისი ხარისხის მიმართ დამოკიდებულებაზე. XIX საუკუნიდან ტერმინი აქტიურად გამოიყენება თეოსოფიაში, ოკულტიზმსა და ეზოთერიკაში, სადაც ხშირად ის აღნიშნავს შემდგარ ინიციაციას ან საიდუმლო ცოდნის მიმართ კონკრეტული ადამიანის განდობილობის დონეს. ტერმინი ასევე გამოიყენება ანტისაკულტო მოძრაობებში, სადაც ის ატარებს დამღის („სექტის ადეპტი“) ფუნქციას. მეცნიერთა აზრით აღნიშნული გზით ხდება საზოგადოებაში რელიგიური უმცირესობების სტიგმატიზაცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ადვენტიური ემბრიონია

ადვენტიური ემბრიონია (ლათ. adventicius — „გარეგანი“) — მცენარის ჩანასახის ფორმირება თესლკვირტის სომატური (და არა სასქესო) უჯრედებიდან. ამ დროს ხშირად ვითარდება რამდენიმე (20-მდე) ჩანასახი (პოლიემბიონია). ადვენტიური ემბრიონია აპომიქსისის ერთ-ერთი ტიპია. ახასიათებს მანდარინს, ლიმონს, ფორთოხალს და სხვა ციტრუსებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ადვენტიური ორგანიზმები

ადვენტიური ორბანიზმები — მცენარეები და ცხოველები, რომლებიც მათი ბუნებრივი ადგილსამვოფელიდან ადამიანმა უნებლიეთ ამა თუ იმ მხარეში გაიტანა ან გაიყვანა. ადვენტიური ორგანიზმები სხვადასხვა გზით ვრცელდება. სათესლე ან სარგავი მასალის, სავაჭრო საქონლის, ბარგის, წარმოების პროდუქტების გადატანა-ტრანსპორტირებით და სხვ. ადვენტიურ მცენარეთა შორის მეტი წილი სარეველაა, ხოლო ცხოველთაგან უმრავლესობა პარაზიტია. ადვენტიური მცენარეებიდან საყურადღებოა ჩრდილოეთ ამერიკული ჭიაფერა, ვირჯინიული ურო, აღმოსავლეთაზიური წითელი ჭინჭარი, რომლებიც უმთავრესად კოლხეთის სუბტროპიკებშია გავრცელებული. ადვენტიური ცხოველებიდან აღსანიშნავია სახლის თაგვი, ვირთაგვა, ტარაკანი, ტილი, რწყილი, ბაღლინჯო და სხვა, რომლებიც უკეე მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ღორი

ღორი (ლათ. Sus) — ძუძუმწოვართა გვარი ღორისებრთა ოჯახისა. მათი სამშობლოა ევრაზია, საიდანაც მოგვიანებით სხვა კონტინენტებზეც გამრავლდნენ. გვხვდებიან ყველა კონტინენტზე, არქტიკისა და ანტარქტიკის რაიონების, მაღალმთიანი ტერიტორიების, რამდენიმე უდაბნოსა და კუნძლის გარდა. არქეოლოგიური კვლევების შედეგად დადგინდა, რომ ადამიანმა ღორი ჯერ კიდევ 10 000 წლის წინ მოიშინაურა, თხასა და ცხვარზე ადრე. ღორის გვარი მოიცავს 8 ან 9 თანამედროვე სახეობას. ასევე ცნობილია რამდენიმე ნამარხი სახეობა. Porcula salvania, ყოფილი Sus salvanius, ახლა შედის მონოტიპურ გვარში Porcula. ფუნჯყურა ღორი, ყოფილი Sus porcus, ახლა შედის გვარში Potamochoerus. †Sus australis (Han, 1987) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი †Sus bijiashanensis (Han et al., 1975) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი †Sus falconeri – სივალიკის პლეისტოცენი †Sus houi (Qi et al., 1999) – ჩინეთის პლეისტოცენი †Sus hysudricus (Falconer & Cautley 1847) – ინდოეთის პლიოცენი †Sus jiaoshanensis (Zhao, 1980) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი †Sus liuchengensis (Han, 1987) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი †Sus lydekkeri (Zdansky, 1928) – ჩინეთის პლეისტოცენი †Sus officinalis (Koenigswald, 1933) – ჩინეთის შუა პლეისტოცენი †Sus peii (Han, 1987) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი †Sus subtriquetra (Xue, 1981) †Sus strozzi (Forsyth Major, 1881) – ევროპის პლიოცენი და ადრეული პლეისტოცენი †Sus xiaozhu (Han et al., 1975) – ჩინეთის ადრეული პლეისტოცენი ↑ Rosenberg M, Nesbitt R, Redding RW, Peasnall BL (1998). Hallan Cemi, pig husbandry, and post-Pleistocene adaptations along the Taurus-Zagros Arc (Turkey). Paleorient, 24(1):25-41. ↑ Funk, Stephan M.; Kumar Verma, Sunil; Larson, Greger; Prasad, Kasturi; Singh, Lalji; Narayan, Goutam; Fa, John E. (November 2007). „The pygmy hog is a unique genus: 19th century taxonomists got it right first time round“. Molecular Phylogenetics and Evolution. 45 (2): 427–436. doi:10.1016/j.ympev.2007.08.007. PMID 17905601 – წარმოდგენილია Elsevier ScienceDirect-ის მიერ.
ადვენტიცია

ადვენტიცია — (ლათ. adventicius — მოსული, გარეგანი) — შემაერთებელი და კუნთოვანი ქსოვილით წარმოქმნილი სისხლძარღვთა კედლის გარეთა გარსი. შეიცავს სისხლძარღვებს „სისხლძარღვთა სისხლძარღვებს“ (ლათ. vasa vasorum), რომლებიც კვებავეს არტერიებისა და ვენების კედლებს. ვენისა და არტერიოლის ადვენტიცია უფრო სქელია, ვიდრე არტერიისა. ზოგი ავტორი ადვენტიციას უწოდებს კაპილარების გარემომცველ შემავრთებელქსოვილოვან უჯრედებს, ზოგი — ძვლისაზრდელას გარეთა შრესაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 89.
ჰეროსტრატე

ჰეროსტრატე (ბერძ. Ἡρόστρατος) — ქალაქ ეფესოს ახალგაზრდა მცხოვრები, რომელმაც საკუთარ ქალაქში 21 ივლისს, ძვ. წ. 356 წელს დაწვა არტემიდას ტაძარი – მსოფლიოს შვიდ საოცრებათაგან ერთ-ერთი, როგორც ეს მან შემდგომ წამებისას აღიარა, საკუთარი სახელის უკვდავსაყოფად. თუმცა, ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, მან დაწვა არა შვიდ საოცრებათგან ერთ-ერთი ტაძარი, არამედ ხის ნაგებობა, რომლის ადგილასაც აიგო არტემიდას ტაძარი ხანძრის შემდეგ. ითვლება, რომ ჰეროსტრატე მისი ნამდვილი სახელი არაა, არამედ ქალაქელების მიერ შერქმეული მეტსახელი, რადგანაც მისი სახელის ხსენება ეკრძალებოდა ყველას და სიკვდილით ისჯებოდა. Borowitz, Albert. Terrorism for Self-glorification: The Herostratos Syndrome. ოჰაიო: კენტის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2005. უილიამ სმითი. (1870) ბერძნული ანტიკური ხანის ლექსიკონი, თავი 2, გვ. 439. დაარქივებული 2007-02-02 საიტზე Wayback Machine. დასკანერებული სურათები.
მატი ფუსი

მატი ფუსი (დ. 16 ივნისი, 1982, ნაურუ) — ტუვალუს ნაკრების ყოფილი ფეხბურთელი, ამჟამად ტუვალუს 17-წლამდელთა ეროვნული ნაკრების მენეჯერის ასისტენტი..   ფუსი 1990-1999 წლებში თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „ნაურუში“. 1999-2002 წლებში საფეხბურთო კლუბ „ლაუტოგაში“, ხოლო 2002-2011 წლებში თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „ტოფაგას“ რიგებში, 2011 წელს მან დაამთავრა საფეხბურთო კარიერა. 2007 წელს მან ოთხი შეხვედრა ჩაატარა ტუვალუს ნაკრებში, სამხრეთ წყნარი ოკეანის თამაშებზე. ↑ Super sub Sekifu leaves Tahiti red-faced. Football Federation of American Samoa (29 August 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 ივნისი 2015. ციტირების თარიღი: 29 May 2015.