laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩორჩანის ეკლესია

ჩორჩანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სამცხე ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩორჩანში. იგი მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. აგებულია დიდი ზომის ბაზალტის ქვით დუღაბზე. დგას პირდაპირ კლდის მასივზე ყოველგვარი საძირკვლის გარეშე. მხოლოდ აღმოსავლეთის კედელს აქვს ერთსაფეხურიანი ბაზალტის ქვითვე ნაწყობი ცოკოლი. პერანგის ქვა თითქმის სრულად მოცლილია, თუმცა მშვენივრადაა შემორჩენილი ანაბეჭდები. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი და დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურითაა აწეული. კარი არქიტრავული უნდა ყოფილიყო. იქვე დევს 2,2 მ სიგრძის საპირე ქვა, რომელიც კარის თავზე უნდა ყოფილიყო ჩადგმული. კარის ზღურბლზე შერჩენილია კარის ჩამკეტი და საანჯამე ფოსოები. კარის ჭრილის სამხრეთ საპირედ გამოყენებულია კარგად დამუშავებული პარელელეპიპედი, რომელსაც შუაში გამჭოლი წრიული ხვრელი აქვს. ტაძარი განათებული იყო დასავლეთის და აღმოსავლეთის სარკმლებით. სარკმლები ვიწროა, ზემოთკენ შევიწროვებული და თაღით დასრულებული, წირთხლები შეგინითკენ გაგანიერებული. აღმოსავლეთის კედლის ფრონტონში შემორჩენილი ქვა მეტყველებს, რომ კედლები დასრულებული უნდა ყოფილიყო ქვის კარნიზით, რომელსაც ებჯინებოდა ლორფინი (ლორფინის ანაბეჭდები კარგად იკითხება). ტაძრის აფსიდი არასწორი ნახევარწრეა, დარბაზისგან 4-7 სმ სიგანის მხრით გამოყოფილი. კონქი ეყრდნობა მხრის პილასტრებზე გადასულ თაღს. აფსიდას ნიშები არ აქვს. არც საკურთხევლის იატაკია ამაღლებული დარბაზისგან და არც ტრაპეზია შემორჩენილი. საკურთხევლის სარკმლის ჩრდილოეთ პირში მოგვიანებით ჩასმული კუბია, რომლის პირზეც შეისრულ თაღში ჩამჯდარი გოლგოთის ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ამ წახნაგის მარცხენა წახნაგზე კი შუაში ოვალური ფოსოა ამოჭრილი. ტაძარი დასრულებულია ნახევარწრიული კამარით, რომელიც ეყრდნობა სატრიუმფო თაღებს. ნახევარპილასტრები, ისევე როგორც მხრები დასრულებულია კაპიტელებით. ოთხივე პროფილირებულია: მხრის კაპიტელებს სამ-სამი ლილვი აქვს, ხოლო ნახევარპილასტრის კაპიტელებს ორ-ორი (შესაბამისად, თუ პირველები უფრო მაღალია ვიდრე მეორეები). ამ კაპიტელებიდან სამს ლილვები მხოლოდ საფასადე მხარეს აქვს მოცემული, ჩრდილოეთი მხრის კაპიტელს კი სამივე მხარეს. დარბაზის იატაკი მიწატკეპნილია. ტაძრის გარშემო მდებარე სასაფლაოზე აღმოჩენილია XIX საუკუნის საფლავის ქვები არაბული წარწერებით და მცირე ზომის არქიტექტურული დეტალი ადამიანის თავის ჰორელიეფით, რომლებიც ამჟამად ახალციხის ისტორიულ მუზეუმშია დაცული. მარსაგიშვილი გ., ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, ჩორჩანის წმინდა გიორგის ეკლესია, თბ., 2013, გვ. 539 ბოჭორიძე გ., „მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში“, თბ., 1992, გვ. 87-88 ვაჩნაძე ნ., „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრება, როგორც საისტორიო წყარო“, თბ., 1975, გვ. 157  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17810
პუერტორიკოელები

პუერტორიკოელები — პუერტო-რიკოს ძირითადი მოსახლეობა. მათი რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 9 მილიონ ადამიანს, საიდანაც პუერტო-რიკოში ცხოვრობს 3 მილიონზე მეტი, ხოლო აშშ-ს ტერიტორიაზე 5,7 მილიონზე მეტი. პუერტო-რიკოელები არიან ესპანელ კოლონისტთა შთამომავლები, XVI საუკუნეში ისინი შეერწყნენ კარიბელ ინდიელებს, ხოლო მოგვიანებით აფრიკელ მონაბე ს და მიიღეს დღევანდელი ეთნიკური სახე. პუერტო-რიკოელების ძირითადი ენებია ესპანური და ინგლისური. გავრცელებული რელიგიებია კათოლიციზმი და პროტესტანტობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 228.
პუერტო-რიკოს ღარი

პუერტო-რიკოს ღარი — ღრმა ზღვის ღარი ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია დიდი და მცირე ანტილიის კუნძულების გასწვრივ 1200 კმ-ზე. მაქსიმალური სიღრმეა 8742 მ კუნძულ პუერტო-რიკოს ჩრდილოეთით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 228.
ინკითი

ინკითი — რელიქტური ტბა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბიჭვინთის კონცხის დასავლეთ ნაპირზე, ზღვის დონიდან –0,8 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 0,4 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 3,2 მ, წყლის მოცულობა 810 ათ. მ³. ადრე ტბიდან ნაკადული გაედინებოდა, წყალი მტკნარი იყო. ამჟამად ტბის დონის ხელოვნურად დაწევის გამო, ტბაში ზღვის წყალმა იწყო შეჟონვა და წყლის მარილიანობა 5 გრ/ლ-მდე გაიზარდა. ტბას გეგმაში აქვს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული ოვალური ფორმა. სანაპირო ხაზი სუსტადაა შეჭრილ-შემოჭილი. ფსკერის რელიეფი მეტად ბრტყელია, წყალქვეშა ფერდობი დამრეცი. ინკითში 10 სახეობის თევზია, რომელთა შორის გამოიყოფა კობრი, ფარგა და კეფალი. თევზის რეწვა პერიოდულია. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 85. ↑ აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 284. ↑ Апхазава И. С. Озера Грузии. Тбилиси: Мецниереба, 1975. 181 с.
ჩორჩანი

ტოპონიმი ჩორჩანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩორჩანი — სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში. ჩორჩანი — სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში.
ბეჟან წაქაძე

ბეჟან წაქაძე (დ. 17 თებერვალი, 1960) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1960 წლის 17 თებერვალს. 1979-1980 წლებში იყო თბილისის საავიაციო ქარხანაში მუშად, სავაჭრო გაერთიანების სასურსათო საწყობის გამგედ. 1985-1991 წლებში იყო პოდოლსკის ელექტრომექანიკური ქარხანა „სვეტის“ მთავარი ბუღალტერი. 1991-2000 წლებში მუშაობდა ვანის რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში საგადასახადო ინსპექციის უფროსად. წაქაძე იყო საქართველოს სამთო-გეოლოგიური ასოციაციის ფინანსური დირექტორი, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საგადასახადო ინსპექციის მთავარი ინსპექტორი, საგადასახადო, საკონსულტაციო და სააუდიტორო ორგანიზაცია „პროფესიონალის“ დამფუძნებელი და დირექტორი. 2007-2010 წლებში იკავებდა სამშენებლო კომპანიების - „მოდულის“, „სასკოს“, „ბილდერსის“, „კალასის“ და „თბილ ელიტ ჰაუსის“ ფინანსური მენეჯერის თანამდებობას. 2010-2016 წლებში იყო სამშენებლო კამპანია „Georgian Development Group“-ის დამფუძნებელი და დირექტორი. 2016 წლიდან დღემდე არის სამშენებლო კომპანია „ჯორჯიან დეველოპმენტ გრუპ+“-ის დამფუძნებელი და დირექტორი, აგრეთვე შპს „ჯდჯ პლაზას“ დამფუძნებელი. 2017 წლიდან არის შპს „ჯდჯ პალასის“ დამფუძნებელი და დირექტორი. 2018 წლიდან დღემდე – შპს „მაგნოლიას“, აგრეთვე შპს „ჯდჯ იმერეთის“ დამფუძნებელი და დირექტორი. 2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ზესტაფონის, ბაღდათის, თერჯოლისა და ტყიბულის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 49,77% (38 290 ხმა) მიიღო და გახდა საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ბეჟან წაქაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე დაარქივებული 2020-11-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარობის კანდიდატები ↑ results.cec.gov.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 2020-11-14. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 19 დეკემბერი, 2020.
ვაჟა ჩიტაშვილი

ვაჟა ჩიტაშვილი (დ. 10 თებერვალი, 1963, ვალე, ახალციხის რაიონი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი. დაიბადა 1963 წლის 10 თებერვალს. დაამთავრა საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსკოვის მილიციის უმაღლესი სკოლა, სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. 1984-1985 წლებში იყო ვალეს მახარაძის სახელობის კოლმეურნეობის წევრი. 1985-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ-სა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში. 2004-2008 წლებში იყო სამცხე-ჯავახეთის საოლქო პროკურორის მოადგილე, განყოფილების უფროსი. 2008 წელს იყო ახალციხის მუნიციპალიტეტის გამგებელი, ამავე წელს იყო სამცხე-ჯავახეთის საოლქო პროკურორი. 2008-2012 წლებში იყო სამცხე-ჯავახეთის საოლქო პროკურორი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2020 წელს „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ წარადგინა ახალციხის, ადიგენის, ბორჯომისა და ასპინძის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმების 24,22% (12981) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. ვაჟა ჩიტაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვაჟა ჩიტაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ვაჟა ჩიტაშვილი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ საიტზე დაარქივებული 2020-11-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მაჟორიტარობის კანდიდატები წარადგინა. მთავარი არხი. mtavari.tv (2020-09-23). ციტირების თარიღი: 24 სექტემბერი, 2020. ↑ 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნები. ცესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021.
თეიმურაზ ჩარკვიანი

თეიმურაზ ჩარკვიანი (დ. 5 თებერვალი, 1952, თბილისი — გ. 2014) — ქართველი ბიზნესმენი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი. 1974 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბათუმის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. თეიმურაზ ჩარკვიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თეიმურაზ ჩარკვიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) 2007: ღირსების ორდენი
ესპანეთის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები

ესპანეთის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები წარმოადგენს ესპანეთს მსოფლიოს საფეხბურთო ახალგაზრდულ ჩემპიონატებში და მას ადმინისტრირებას ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაცია უწევს. ნაკრებმა ხუთჯერ (1986, 1998, 2011, 2013, 2019) მოახერხა 21 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატის მოგება. ამ ტურნირზე ნაკრებმა 13-ჯერ იასპარეზა (პირველად 1982 წელს). ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-03-22 საიტზე Wayback Machine.
ინოსტრანცევია

ინოსტრანცევია (ლათ. Inostrancevia) — პერმული პერიოდის ქვეწარმავლების გვარი მხეცისნაირთა რიგისა. ცნობილია მხოლოდ გვიანდელი პერმული ნალექებიდან აღმოსავლეთ ევროპაში. სხეულის სიგრძე 3.5 მ აღწევდა. ჰქონდათ დიდი ზომის ბასრი ეშვები, თითებზე — მძლავრი ბრჭყალები და დიდი თავი; შედარებით მსუბუქი ჩონჩხი. ცნობილია 3 სახეობა. მათი ნამარხი ჩონჩხები რუსმა მეცნიერმა ვლადიმერ ამალიცკიმ ჩრდილოეთ დვინის ზედა პერმულ ნალექებში აღმოაჩინა. სახელი ეწოდა რუსი გეოლოგის ალექსანდრე ინოსტრანცევის პატივსაცემად. ინოსტრანცევია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ჯიმი ნეიტრონი: ბიჭი გენია

„ჯიმი ნეიტრონი: ბიჭი გენია“ (ინგლ. Jimmy Neutron: Boy Genius) — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. Nickelodeon Movies-სა და კინოგაერთიანება Paramount Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2001 წლის 21 დეკემბერი გაიმართა. რეჟისორი — ჯონ დევისი. „ჯიმი ნეიტრონი: ბიჭი გენია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ჯიმი ნეიტრონი: ბიჭი გენია“ — Rotten Tomatoes „ჯიმი ნეიტრონი: ბიჭი გენია“ — Metacritic-ზე ↑ Jimmy Neutron: Boy Genius. RottenTomatoes.com. ციტირების თარიღი: 21 ოქტომბერი, 2013. ↑ Jimmy Neutron: Boy Genius. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 6 თებერვალი, 2010.
მარია პუიმანოვა

მარია პუიმანოვა (დ. 8 ივნისი, 1893, პრაღა — გ. 19 მაისი, 1958, პრაღა) — ჩეხი მწერალი, ჩეხოსლოვაკიის სახალხო ხელოვანი (1953). ადრეულ ეტაპზე განიცდიდა იმპრესიონიზმის გავლენას. 1920-იან წლებში ეწეოდა ლიტერატურულ-კრიტიკულ მოღვაწეობას, გამოდიოდა რეალისტური ხელოვნების დასაცავად. იმოგზაურა სსრკ-ში და 1932 წელს გამოსცა რეპორტაჟების წიგნი „ახალი ქვეყნისთვის თვალის გადავლება“. 1938-1944 წლებში წერდა ლირიკულ ლექსებს. ავტორია ტრილოგიისა „ხალხი გზაჯვარედინზე“ (1937), „თამაში ცეცხლთან“ (1948) და „სიცოცხლე სიკვდილის წინააღმდეგ“ 1952. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 228-229.
ვასილი პუკირევი

ვასილი პუკირევი (დ. 1832 — გ. 1 ივნისი, 1890, მოსკოვი) — რუსი ფერმწერი. 1847-1858 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ძერწვის და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, იყო ს. ზარიანკოს მოწაფე. 1861-1873 წლებში ასწავლიდა იქვე. 1863 წლიდან იყო პროფესორი. 1850-იან წლებში შექმნა პორტრეტები, შემდეგ მუშაობდა ჟანრულ ფერწერაში, ასევე ისტორიულ ჟანრში, ქმნიდა ილუსტრაციებს. მისი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია „შეუფერებელი ქორწინება“ (1862), რომელიც დაცულია ტრეტიაკოვის გალერეაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 229.
ფრანსის პულანკი

ფრანსის პულანკი (დ. 7 იანვარი, 1899, პარიზი — გ. 30 იანვარი, 1963, პარიზი) — ფრანგი კომპოზიტორი და პიანისტი. მისი ნაწარმოებები მოიცავს სიმღერებს, სოლო საფორტეპიანო ნამუშევრებს, კამერული მუსიკას, საგუნდო ნამუშევრებს, ოპერებს, ბალეტებს და საორკესტრო კონცერტის მუსიკას. მათ შორის ყველაზე ცნობილია Trois mouvements perpétuels (1919), ბალეტი Les biches (1923), Concert champêtre (1928) კლავესინისა და ორკესტრისათვის, Organ Concerto (1938), ოპერა Carmélites Dialogues (1957) და Gloria (1959) სოპრანოს, გუნდისა და ორკესტრისათვის. როგორც წარმატებული მეწარმის ერთადერთი ვაჟი, იგი მამის გზას უნდა გაჰყოლოდა და არ მისცეს მუსიკალური კოლეჯში ჩარიცხვის უფლება. პულანკი თვითნასწავლი მუსიკოსი იყო, თუმცა სწავლობდა პიანისტ რიკარდო ვინიესთან, რომელიც მისი მენტორი გახდა კომპოზიტორის მშობლების გარდაცვალების შემდეგ. პულანკმა ასევე გაიცნო ერიკ სატი, რომლის წყალობით იგი ახალგაზრდა კომპოზიტორთა ჯგუფის, Les Six-ის წევრი გახდა. კომპოზიტორობასთან ერთად, პულანკი იყო წარმატებული პიანისტი. იგი განსაკუთრებით ცნობილია თავისი საშემსრულებლო თანამშრომლობით ბარიტონ პიერ ბერნაკთან და სოპრანო დენიზ დიუვალთან. ფრანსის პულანკმა მათთან ერთად იმოგზაურა ევროპასა და ამერიკაში და არაერთი ჩანაწერი გააკეთა როგორც პიანისტმა. ის, იყო ერთ-ერთი პირველი კომპოზიტორი, რომელმაც გრამოფონის მნიშვნელობა შეაფასა და 1928 წლიდან მოყოლებული აქტიურად ეწეოდა ხმის ჩამწერ საქმიანობას. გარდაიცვალა 1963 წლის 30 იანვარს გულის შეტევის შედეგად. დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე. ფრანსის პულანკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) Francis Poulenc 1899–1963, the official website (French and English version) Poulenc material in the BBC Radio 3 archives ფრანსის პულანკი — უფასო ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) Guide to the Lambiotte Family/Francis Poulenc archive, 1920–1994 (Woodson Research Center, Fondren Library, Rice University, Houston, TX, USA) ფრანსის პულანკი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ "Biography", Francis Poulenc: musicien français 1899–1963, retrieved 22 October 2014
შაქტი

შაქტი (ტელუგ. శక్తి, ტამილ. சக்தி; სანსკრ. ძალა, ენერგია, არსთა საძირკველი, ყოფიერების მიზეზი) — ქალი, საწყისი ძალა პროტოინდური რელიგიის იმ სახეობაში, რასაც ტანტრიზმი ეწოდა და რომლის „ბიბლია“, მეხუთე ვედა თითქოს თვით შივამ დაწერა. ამ რწმენის მიხედვით, თვით ქალია სამყაროს უზენაესი დედა, არსთა მშობელი. მასთან წამიერი შეერთებით მოწრმუნე მამაკაცები უკავშირდებიან ღმერთს. ამდენად, დედობრივი საწყისის ძალა ინდურ რელიგიაში ღვთაების რანგში ადის. იმავე დროს, ესაა სქესობრივი ცხოვრების ხანგრძლივი ისტორიის თავისებური ეტაპი და ფორმა, რასაც ქრისტიანი მისიონერები თვლიან გახრწნილების უსაძაგლეს სახედ, ეშმაკის სამსახურად. დიდი დედის კულტი საყოველთაო მოვლენაა მთელს დედამიწაზე. თვით პალეოლითის ხანის ქვის ქანდაკებები მეტყველებენ, რომ ქალს პირველყოფილი ადამიანი უკვე აღმერთებდა. ფალოსის კულტის დამახასიათებელი სიმბოლოები, ქვის, კირქვის და ლითონის კვირისტავები, რომლებიც სვანეთშია აღმოჩენილი, ყურადღებას იქცევენ შაკტის შესაბამის ძეგლებთან, ლიონილინგამებთან მსგავსებით. ეს ლინგა (ლინგამები ფალოსის სიმბოლური გამოსახულებებებია (ქვის ან ბრინჯაოსი) წარმოადგენდა შივას კულტის განუყოფელ ნაწილს და ინახებოდა შივას ტაძრებში (სვანებიც ეკლესიებში ინახავდნენ, რაც შორეულ კულტურათა შეხვედრის ნიმუშია). შაკტის სარწმუნოების მიხედვით, ასოს შივას სახე ჰქონდა და მთელი ინდოეთი მოწიწებით სცემდა თაყვანს. მისი ქანდაკებანი ნაპოვნია შივას ტაძარში, აფრიკულ ქოხებში, ეგვიპტის აკლდამებში, ყველა მხარეში. ხატავდნენ და აქანდაკებდნენ, ვითარცა მამაკაცის ატრიბუტს, ცალკე ან ფრთოსან ვულვასთან ერთად. ამ მხრივ განსაკუთრებით ცნობილია ძველი ეგვიპტე. ქანდაკი: ფალოსის ღმერთი მინი, რომაული პორნოგრაფიული სცენა: ფავნუსი და ნიმფა, პრიაპის გამოსახულებანი (ბრინჯაო, პომპეი), კოიტუსის სცენა (რომაული სანათი). ა. გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 526, თბ., 1983.
პული

პული — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში,, დორსეტშირის საგრაფოში. მდებარეობს ლა-მანშის სრუტის ნაპირზე, პულ-ბეის ფართო უბეში. მოსახლეობა 151 500 ადამიანი (2019). მოქმედებს საზღვაო ნავსადგური. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 229. ↑ United Kingdom Census 2001 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q609443"></a>
გიორგი ჩივიაშვილი

გიორგი ჩივიაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1981, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი. 2002 წელს დაამთავრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გურჯაანის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. გიორგი ჩივიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ჩივიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
პულმონოლოგია

პულმონოლოგია — მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის სუნთქვის ორგანოების: ტრაქეის, ბრონქების, ფილტვების და პლევრის დაავადებებს. ფილტვის ტუბერკულოზს შეისწავლის ფტიზიატრია. პულმონოლოგია თეარაპიას, ქირურგიას და პედიატრიას გამოეყო XX საუკუნის II ნახევარში. პულმონოლოგიაში იყენებენ კვევის სპეციალურ მეთოდებს: რენტგენოლოგიურ, ენდოსკოპიურ, ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის, ნახველის ლაბორატორიულ გამოკვლევას, ბიოფსიას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 229.
პულოროზი

პულოროზი — ფრინველების ინფექციური დაავადება. ფართოდაა გავრცელებული ჭუკებსა და წიწილებში, მიმდინარეობს ენტეროკოლიტის ნიშნებით. დაავადებას იწვევს ბაქტერია Salmonella pullorum.. ევროპაში პირველად დაფიქსირდა 1913 წელს, საქართველოში 1929 წელს. დაავადება საზიანოა მეფრინველეობისთვის. სამადაშვილი, მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 229.
რკინისკალოს სამაროვანი

რკინისკალოს სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, რკინისკალოზე. განეკუთვნება ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეს. გაითხარა 1963, 1965 და 1969 წლებში, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ. ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა რ. რამიშვილი. სამაროვანის ზედაპირი დაფარული იყო 20-25 სმ სისქის კორდოვანი ფენით, რომლის ქვეშაც წარმოქმნილი იყო რიყის სხვადასხვა ზომის ქვისაგან შემდგარი ქვაყრილის მთლიანი საფარი. ამ ქვაყრილში და მის ქვეშ მდებარე თიხნარ ნიადაგში, მიწის ზედაპირიდან სხვადასხვა სიღრმეზე მოთავსებული იყო ქვაყრილიანი ორმოსამარხები. გათხრილია 37 სამარხი. სამარხთა ყველაზე დიდი ჯგუფი მიწის ზედაპირიდან 0,45-1 მეტრ სიღრმეზე მდებარეობდა. მათ უმრავლესობაში სამარხეული ინვენტარი და მიცვალებულის ნაკლული ძვლები ქვაყრილში ისე იყო არეული, რომ დაკრძალვის წესის გარჩევა გაძნელდა. შედარებით უკეთ იყო შემონახული უფრო ღრმად მდებარე სამარხები. ქვედა იარუსის სამარხები, ზედასთან შედარებით, მეჩხერადაა განლაგებული. თიხნარ ნიადაგში ოვალურად ამოჭრილ ორმოებში არქეოლოგებს პერიოდულად ხვდებოდა, კიდურებმოკეცილი, მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე მდებარე ჩონჩხი, რომელსაც თავი სამხრეთით ან სამხრეთ-დასავლეთით ჰქონდა მიმართული. სამაროვანზე გამოვლენილი ნივთიერი მასალა მრავალრიცხოვანი და მრავალგვარია: თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს სამკაული, რკინის საბრძოლო იარაღი, ძვლის ნივთები, მძივები და სხვა. მასალა ინახება არქეოლოგიურ კვლევით ცენტრის, დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ. ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 387.
კვირიასხევის პირველი ნასოფლარი

კვირიასხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვირიასხევის განაპირას, ჩრდილოეთით, ტყეში. განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს. ნასოფლარზე შემორჩენილია რამდენიმე სხვადასხვა ზომის ნასახლარი ბუდე (8 x 4 მეტრი, 7 x 5 მეტრი). იქვე, ახლოს, ზედაპირულად მრავლად აღმოჩნდა ადრინდელი შუა საუკუნეების რუხად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. ნაკაიძე ნ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 388-389.
ინტარსია

ინტარსია (იტალ. Intarsio — ინკრუსტაცია) — დეკორირების ხერხი სახვით ხელოვნებაში, ინკრუსტაციის სახეობა, ხით ხის (ავეჯის ან სხვა) საგნების მორთვა: ფაქტურითა და ფერით განსხვავებული ხის ფირფიტების ორნამენტი ან გამოსახულება ჩასმულია ხისივე საგნის ზედაპირში. ინტარსიამ განვითარების მაღალ დონეს მიაღწია XV საუკუნის იტალიაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 169.
კვირიასხევის ნასოფლარი

ტერმინი კვირიასხევის ნასოფლარი შეიძლება აღნიშნავდეს კვირიასხევის პირველი ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტში. კვირიასხევის მეორე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტში.
კვირიასხევის მეორე ნასოფლარი

კვირიასხევის მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვირიასხევის სამხრეთით, 11 კილომეტრზე, ნასოფლარზე დადასტურდა 25 ნამოსახლარი ბუდე (4 x 8 მეტრი, 5 x 10 მეტრი და ასე შემდეგ). ნასოფლარის მიდამოებში ზედაპირულად აღმოჩნდა ანტიკური და ადრინდელი შუა საუკუნეების წითლად გამომწვარი და წითლად შეღებილი, გაპრიალებული სამტუჩა დოქების, ჯამებისა და ქოთნების ნატეხები. კვიტაშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 389.
საცხვრეგორის სამაროვანი

საცხვრეგორის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთში სოფლის სამხრეთით, საცხვრეგორის ჩრდილოეთით, ფერდობზე. განეკუთვნება V-VIII საუკუნეებს. 1963 და 1966 წლებში. სამაროვანზე გათხრები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). საცდელ თხრილში 0,5 მეტრ სიღრმეზე, აღმოჩნდა ერთმანეთის პარალელურად და ტერასულად განლაგებული ოთხი ქვისსამარხი დამხრობილი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სამარხები კედლები და სახურავი ნაგებია შირიმისა და ნატეხი ქვის ფილებით. არის როგორც ინდივიდუალრუი, ისე საოჯახო სამარხები, რომელშიც გამოვლენილია ბრინჯაოს საკინძები, საყურეები, შვილდსაკინძი, რკინის საკინძი, სარდიონის საბეჭდავი და სხვა. საცხვრეგორის დასავლეთ ფერდობზე გაითხარა შემთხვევით აღმოჩენილი XI-XIII საუკუნის ორმოსამარხი, სადაც ესვენა ქრისტიანული წესით დაკრძალული ერთი ჩონჩხი. სამარხეული ნივთები წრმოდგენილია მინის, რკინისა და ბრინჯაოს სამაჯურებით, ბრინჯაოს სამი ბეჭდით. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის, დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ, ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
თრანის სამეთუნეო საწარმო

თრანის სამეთუნეო საწარმო — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, ოდიაანთ ნასახლარზე. განეკუთვნება XII-XIII საუკუნეს. აღმოაჩინეს 1966 წელს, ხოლო არქეოლოგიური გათხრა ჩატარდა 1969 წელს, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მიერ. ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა რ. რამიშვილი. თხრილში გამოვლინდა სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ მიმართული რიყის ქვით ნაგები კედელი. ხოლო ამ კედლის პარალელურად - რიყის ქვითვე ნაგები მეორე კედლის ნაშთი. თხრილის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში გამოვლინდა რიყის პატარა ქვებით გამოყვანილი ოვალური ორმო, რომელშიც შემორჩენილი იყო თიხის მარაგი. მისგან აღმოსავლეთით აღმოჩნდა ერთი დანგრეული ქურა. იქვე ახლოს (ჩრდილო-დასავლეთით) გაითხარა მეორე ქურის რიყის ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა საცეცხლურის ქვედა ნაწილი. მის წინ გამოვლინდა სამფეხა სადგარები და თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ნაცეცხცლურის დასავლეთით დადასტურდა წვრილი ნაშთის მიხედვით, მეორე ქურა ორსართულიანი უნდა ყოფილიყო. თრანის ორივე ქურის ნანგრევებში აღმოჩენილია თიხის 17 სამფეხა სადგური, რომელიც სამეთუნეო წარმოების ერთ-ერთი უტყუარი საბუთია. თრანის კერამიკა (ჭინჭილები, ხელადები, სურები) ტექნოლოგიურად ერთფეროვანია, ყველა მათგანი თხელკედლიანია, გამომწვარია მოწითალოდ, თიხამინარევიანია, გამოყვანილია მორგვზე. შემკულობის ხერხიც ერთნაირია, ყელსა და მუცელს შემოვლებული აქვს წიბო და ჭდეები, ზედაპირი შემკულია სიგრძივი, წვრილი, მოყავისფფრო, პრიალა ზოლებით. კერამიკული ნაწარმი მიეკუთვნება თანადროულ ნასოფლარს, რომელიც მის სამხრეთით მდებარეობს. ნივთები ინახება არქეოლოგიური კვლევითი ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ. ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 387.
ინკრუსტაცია

ინკრუსტაცია (ლათ. incrustatio<incrusto — ვფარავ ფენით ან ქერქით, ვაწყობ მარმარილოთი) — ნაკეთობის ან შენობის (ფასადის, ინტერიერის) დეკორირების სახეობა, მარმარილოს, კერამიკის, ლითონის, ხის, სადაფის და ა. შ. ნატეხების საგნის ზედაპირში ჩასმა. ცნობილია ინკრუსტაციის სხვადასხვა სახეობა: ხისა ხით (ინტარსია), ლითონის ლითონით, ქვისა ქვით გაწყობა. ძვ. აღმოსავლეთსა და ანტიკური ეპოქის ქანდაკებებს თვალები ინკრუსტაციით აქვს შესრულებული. თანამედროვე მშენებლობაში ინკრუსტაცია არსებითად ნიშნავს ბეტონის ფილებზე კერამიკული ნაფხვენით ფაქტურის შექმნას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 165.