laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესია (პოლ. Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny) – ავტოკეფალური, მართლმადიდებელი ეკლესია, უკავია მე–13 ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიების დიპტიქში. ქრისტიანობა თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე გავრცელდა 966 წელს, მთავარ მეშკო I დროს. ეკლესიების გაყოფის შემდეგ მართლმადიდებლობა დომინირებდა პოლონეთის აღმოსავლეთ ოლქებში. 1385 წელს კი მთავარმა იაგაილომ კათოლიკობა მიიღო, ხოლო 1387 წელს უკვე სახელმწიფო რელიგიადაც გამოაცხადა კათოლიკობა, რის შემდეგაც ბევრი ადამიანი გადავიდა კათოლიკურ სარწმუნოებაზე. 1924 წლის 13 ნოემბერს აღიარებულ იქნა პოლონეთის ეკლესიის ავტოკეფალია კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ. 1938 წლის ზაფხულის ორი თვის განმავლობაში, პოლონიზაციის პოლიტიკის ჩარჩოებში დაანგრიეს 127 მართლმადიდებლური ეკლესია. დღესდღეობით პოლონეთის ეკლესიას ჰყავს დაახლ. 600 ათ. მრევლი, მართავს მიტროპოლიტი ვარშავისა და სრულიად პოლონეთისა, უნეტარესი საბა. აქვს 6 ეპარქია: ვარშავა-ბელსკის ეპარქია ბელოსტოკ-გდანსკის ეპარქია ლოძ-პოზნანის ეპარქია პერემიშლ-ნოვოსონდეტის ეპარქია ვროცლავ-შჩეცინსკის ეპარქია ლიუბლინო-ხოლმის ეპარქია. ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი ↑ CNEWA - Polish Orthodox Church
ბიბი ანდერსონი

ბიბი ანდერსონი (შვედ. Bibi Andersson; დ. 11 ნოემბერი, 1935, სტოკჰოლმი — გ. 14 აპრილი, 2019, იქვე) — შვედი მსახიობი. სწავლობდა სამეფო დრამატული თეატრის სკოლაში „ი. ტერსერუსა“. მუშაობდა მალმოს თაეტრში, რომლის ხელმძღვანელიც იყო ინგმარ ბერგმანი. ცნობილი გახდა ბერგმანის ფილმებში მონაწილეობის შემდეგ „ზაფხულის ღამის ღიმილი“, „მარწყვის მდელო“, „მეშვიდე ბეჭედი“, „სახე“. მან ითამაშა რეჟისორის 11 სურათში. 1958 წელს ბერგმანის ფილმში „ცხოვრების ზღვარზე“ შესრულებული როლისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ამავე ფილმის მონაწილე სხვა მსახიობ ქალებთან ერთად. მის ერთ-ერთ საუკეთესო როლად მიჩნეულია ფილმ ექთან ალმას როლი ფილმში „პერსონა“ (1966). ანდერსონმა ასევე ითამაშა შვედი რეჟისორის ვილგოტა შიომანის ფილმებში „საყვარელი“ (1962), „საწოლი და-ძმისთვის, 1782“ (1966), „მე ვწითლდები“ (1980). 1970-იანი წლებიდან ანდერსონმა ასევე ითამაშა საბჭოელ რეჟისორებთან — იური იგოროვთან („ადამიანი სხვა მხრიდან“, 1971) და მიხეილ ბოგინთან („სიყვარულის შესახებ“ 1971). გარდაიცვალა 2019 წლის 14 აპრილს, 83 წლის ასაკში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბიბი ანდერსონი ბიბი ანდერსონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ბიბი ანდერსონი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში ↑ (3 January 2007) The International Dictionary of ... – Google Books. Google. ციტირების თარიღი: 27 July 2010.  ↑ Bibi Andersson dies at 83. ციტირების თარიღი: 14 April 2019. ↑ Gates, Anita. (14 April 2019) Bibi Andersson, Luminous Presence in Bergman Films, Dies at 83. The New York Times. ციტირების თარიღი: 14 April 2019
პეტერ ზუმთორი

პეტერ ზუმთორი (Peter Zumthor; დ. 26 აპრილი, 1943, ბაზელი) — შვეიცარიელი არქიტექტორი, 2009 წლის პრიცკერის პრემიის ლაურეატი. ზუმთორი დაიბადა ბაზელში, ავეჯის ხელოსნის ოჯახში. 1958 წლიდან ხელოსნის შეგირდად მუშაობდა, ხოლო 1963 წელს მშობლიურ ქალაქში ხელოსნობის სკოლაში (Kunstgewerbeschule) შევიდა სასწავლებლად. შემდგომში ის ნიუ-იორკის პრატის ინსტიტუტში სწავლობდა არქიტექტურას. 1968 წელს ის გრაუბიუნდენის კანტონის ძეგლთა დაცვის სამსახურის არქიტექტორი გახდა. ამ სამსახურში ყოფნისას ისტორიულ ძეგლთა აღდგენით პროექტებში შეძლო მან უფრო ღრმად გარკვეულიყო სხვადასხვა დაძველებული სამშენებლო მასალის თვისებებში. შემდგომში, მან ეს ცოდნა საკუთარ მოდერნისტულ კონსტრუქციებში და დეტალებში გამოიყენა. მისი შენობები მინიმალისტურია, თუმცა მაქსიმალურად იყენებს სივრცისა და მასალის აღქმის თვისებებს. 1998 წელს ზუთმორმა კარლსბერგის არქიტექტურის პრემია მიიღო ბრეგენცის მუზეუმის პროექტისთვის (ბრეგენცი, ავსტრია) და თერმული აბანოების პროექტისთვის ვალსში, შვეიცარია. ზუთმორი სხვადასხვა დროს ასწავლიდა სამხრეთ კალიფორნიის არქიტექტურის ინსტიტუტში ლოს-ანჯელესში, მიუნხენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, მენდრისიოს არქიტექტურის აკადემიაში და ჰარვარდის დიზაინის უმაღლეს სკოლაში. 1994 წელს ის ბერლინის ხელოვნებათა აკადემიის არჩეული წევრი გახდა. 1996 წელს ის ბუნდ დოიჩე არქიტექტენის საპატიო წევრი გახდა. 1999 წელს ის მის ვან დერ როეს ევროპული არქიტექტურის პრემიის ლაურეატი გახდა. ზუმთორის ნამუშევრები მეტწილად გამოუქვეყნებელია, ვინაიდან, მისი აზრით, არქიტექტურა ადგილზე უნდა შეიცნო. მისი გამოქვეყნებული ნამუშევრები ძირითადად აღწერითი ხასიათისაა. ამჟამად ზუმთორი საკუთარ მცირე სტუდიაში მუშაობს, რომელიც მან 1979 წელს დააარსა, ქალაქ ჰალდენშტაინში, შვეიცარია. მისი ჰობია ჩოგბურთი, კარგი სიგარა, მარგარიტები (კოქტეილი) და ჯაზი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პეტერ ზუმთორი ბრეგენცის მუზეუმი ”სივრცე და მასალა: პეტერ ზუმთორი”, ნიუ-იორკ ტაიმზი.
სინგაპურის მეტროპოლიტენი

სინგაპურის მეტროპოლიტენი (ჩინ 大众快速交通 ანდაც უფრო უბრალოდ 地铁) — ჩქაროსნული გადაადგილების სისტემა სინგაპურში, რომელიც სინგაპურის სარკინიგზო ხერხემალია და მთელ ქალაქ-რესპუბლიკას მოიცავს. მეტროს პირველი სექცია 1987 წელს გაიხსნა და სამხრეთ აზიაში მეორე უძველეს მეტროდ მიიჩნევა მანილას მეტროპოლიტენის (LRT) შემდეგ. სინგაპურის მეტროპოლიტენმა სწრაფი ზრდა განაგრძო, რადგან ქალაქის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, მეტრო უნდა გამხდარიყო ტრანსპორტის უმთავრესი სახეობა. დღიურად მეტროპოლიტენით, საშუალოდ, 1 564 მგზავრი სარგებლობს. სინგაპურის მეტროპოლიტენს 66 მოქმედი მეტროსადგური აქვს 113,2 კმ სიგრძის ხაზებზე სტანდარტული ლიანდაგით. მეტრო მუშაობას იწყებს 5:30 და ასრულებს ღამის 1 საათზე. მატარებლებს შორის ინტერვალი როგორც წესი 3-8 წუთია. დღესასწაულებზე შეიძლება მეტროპოლიტენის მუშაობის საათები შეიცვალოს. მეტროპოლიტენების სია SMRT Corporation Official Site მეტროპოლიტენის ოფიციალური საიტი Official system map, Land Transport Authority UrbanRail Singapore Singapore's Rail Transit System დაარქივებული 2007-12-04 საიტზე Wayback Machine. How to ride MRT in Singapore დაარქივებული 2009-01-11 საიტზე Wayback Machine.
იულონ გაგოშიძე

იულონ გაგოშიძე (დ. 17 ივლისი, 1935, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და საზოგადო მოღვაწე. 1953: ოქროს მედლით დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მე-7 სკოლა. 1958: წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1961: დაამთავრა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა ანტიკური ხანის არქეოლოგიის სპეციალობით. 1965: მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1984: მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 2008 წ. - 31 იანვარს დაინიშნა დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრად. 1961 - დღემდე - ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმი (ამჟამად საქართველოს ეროვნული მუზეუმი). 1978-2003 წწ. - კითხულობდა ლექციებს უნივერსიტეტებში: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ჰალეს უნივერსიტეტი (გერმანია), მიუნსტერის უნივერსიტეტი (გერმანია), იენის უნივერსიტეტი (გერმანია), აარხუსის უნივერსიტეტი (დანია). 1991 წ. - მცხეთის რაიონის პრეფექტი. 1966 წ. - დღემდე ხელმძღვანელობს სხვადასხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციებს საქართველოსა და საზღვარგარეთ (ისრაელში, კვიპროსში, აზერბაიჯანში); 2000 წ. - არჩეულ იქნა „შავიზღვისპირეთის არქეოლოგიისა და კულტურის ისტორიის ცენტრის“ (ZAKS, Halle am-Zaale) წევრ-კორესპონდენტად. 2002 წ. - არის აკადემიური პერიოდული გამოცემის „Ancient West and East“ (ლაიდენი-ბოსტონი-კელნი) საკონსულტაციო საბჭოს წევრი. 1996 წ. - არჩეულ იქნა გელათის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. გამოქვეყნებული აქვს ანტიკური და შუა საუკუნეების საქართველოს არქეოლოგიის სხვადასხვა საკითხისადმი მიძღვნილი 300-ზე მეტი ნაშრომი, რომელთა შორის 8 მონოგრაფია (მათგან სამი თანაავტორებთან ერთად). 2005 წელს საქართველოს პრეზიდენტმა დააჯილდოვა ღირსების ორდენით. ჰყავს მეუღლე, ორი ვაჟიშვილი და შვიდი შვილიშვილი. იულონ გაგოშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ოჩოფეხა (მოწყობილობა)

ოჩოფეხა — ჭაობიან ადგილებში გასასვლელი მოწყობილობა. შედგებოდა წყვილი კაუჭიანი ჯოხისაგან, რომელზედაც შემდგარი კაცი გადიოდა გუბეებსა და ტალახში. ოჩოფეხას მსოფლიოს მრავალი ხალხი იყენებდა. განსაკუთრებით გავრცელებულია საფრანგეთში, გასკონიის ლანდებში, სადაც ზღვისპირა, სწორ ჭაობიან ბუჩქნარებსა და ველებზე მათი გამოყენების გარეშე მწყემსებს გადაადგილება უჭირთ. ოჩოფეხაზე ამაგრებენ ძვლის მრგვალ ფირფიტებს, რის გამოც იგი ჭაობში ღრმად არ ეფლობა, არ ცვდება და დიდი ნაბიჯების გადადგმაც ადვილად ხერხდება. საქართველოში ოჩოფეხას ჭაობიან ადგილებში XIX საუკუნის ბოლომდე იყენებდნენ. გარდა პრაქტიკული დანიშნულებისა, ოჩოფეხას ხმარობდნენ ხალხურ დღესასწაულებისა და კარნავალების დროს. იგი „ყეენობაშიც“ იხმარებოდა, ოჩოფეხაზე შემდგარი ე. წ. „ყეენის მარბიელი“, პირდაპირ მეორე სართულის აივნებიდან კრეფდა „ყეენის ბეგარას“. სახელი „ოჩოფეხა“ რელიგიურ-მითოლოგიური შინაარსისაა (ოჩოფეხა — თხის ფეხა), როგორც ჩანს, თხისფეხიანი ან თხის მსგავსი მითოლოგიური პერსონაჟები მონაწილეობდნენ უძველეს ქართულ მისტერიებში (ოჩოკოჩი, ოჩოპინტრე). მათი პარალელური მოვლენაა ბერძნული თხისფეხიანი ღვთაება — პანი. ასეთი ღვთაებები ბუნების მფარველ დიონისურ ძალებს განასახიერებდნენ, რომელთა კულტებში განსაკუთრებით ძლიერი იყო თხის ზოომორფიული სიმბოლიკა. ოჩოფეხა ხისძირიან ქოშებსაც ერქვა. იგი დღემდეა შემონახული საბავშვო თამაშობებში. სურგულაძე ირ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 623. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოჩოფეხა (მოწყობილობა)
ოჩხამური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოჩხამური შეიძლება აღნიშნავდეს: ოჩხამური — დაბა ქობულეთის მუნიციპალიტეტში ოჩხამური — მდინარე საქართველოში
ოჩხომური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოჩხომური შეიძლება აღნიშნავდეს: ოჩხომური — მდინარე საქართველოში ოჩხომური — სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში
ოჩხამური (მდინარე)

ოჩხამური — მდინარე საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, მესხეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ მთისწინეთში, ჩოლოქის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 705 მ-ზე. სიგრძე 21,4 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 65,2 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის და მიწისქვეშა წყლით. წყალმცირეა მაისიდან აგვისტომდე. ახასიათებს წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,36 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 623.
ოჩხომური

ოჩხომური — მდინარე ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ხობისწყლის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 1400 მ-ზე. სიგრძე 47 კმ, აუზის ფართობი 159 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალმცირეა ზაფხულში. ახასიათებს წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 5,53 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 623.
ოცხანური საფერე

ოცხანური საფერე — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. სახელწოდების მიხედვით, წარმოშობით გურიის სოფელ ოცხანადან უნდა იყოს, ხოლო საფერე მისი დანიშნულების - შემფერავი ნივთიერების მოჭარბებული რაოდენობის გამო დაურქმევიათ. ამჟამად ფართოდაა გავრცელებული იმერეთში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომის და მომრგვალო ან მცირედ ოვალური ფორმისაა, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. ახასიათებს მოკლე მხრები. კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალოზე წვრილია ან წვრილი, მომრგვალო ან მრგვალი. მუქი იისფერია, შავ ფერში გარდამავალი. კანი სქელი და მვვრივი აქვს. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი და მომჟავო გემოთი, წვენი მოვარდისფროა. ოცხანური საფერე საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 195-200 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 60-80 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-23 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. ოცხანური საფერე გამოიყენება ინტენსიურად შეფერილი, მეტად მაღალხარისხიანი სუფრის მშრალი წითელი ღვინის დასამზადებლად. მისი ღვინო გამოირჩევა ალკოპოლისა და მჟავიანობის ნორმალური შეფარდებით, ხავერდოვნებით, მდიდარი სხეულით, ჰარმონიულობითა და კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით. იგი კარგად ინახება, უმჯობესდება დავარგებისას და დიდხანს ძლებს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 289 ცერცვაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 624-625.
ოძრხე

ოძრხე, ოძრახე — ისტორიული ციხე-ქალაქი სამხრეთ საქართველოში (ახლანდელი ადიგენის მუნიციპალიტეტი), დაბა აბასთუმნის მახლობლად, მდინარე ოცხისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. დგას 2 წყალგამყოფ მაღალ კლდოვან ქედზე. დარაჯობდა ოძრხისა და კურცხალისწყლის ხევებზე გამავალ გზას. „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ („ქართლის ცხოვრება“) თანახმად, ოძრხე საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ყოფილა. დაუარსებია ქართველთა ერთ-ერთ ლეგენდარულ ეთნარქს, ოძრხოსს. მეფე ფარნავაზის დროიდან (ძვ. წ. III საუკუნის I ნახევარი) სამცხისა და აჭარის ერისთავის რეზიდენცია იყო. მეფე ვახტანგ გორგასლის (V საუკუნე) სიკვდილის შემდეგ — სამეფო ოჯახის საზამთრო რეზიდენცია. VIII საუკუნის 30-იანი წლებისათვის ოძრხეს უკვე აღარ ჰქონდა ადრინდელი მნიშვნელობა. XI საუკუნეში მეფე ბაგრატ IV-მ გავლენიან ფეოდალს — სულა კალმახელს უბოძა. 1191 წელს თამარ მეფის წინააღმდეგ აჯანყებულმა ფეოდალებმა გადაწვეს. XVI საუკუნეში საქართველოს სხვა ტერიტორიის ნაწილთან ერთად ოსმალეთმა მიიტაცა; იყო ოსმალური ადმინისტრაციული ერთეულის, ახალციხის ლივის, ერთ-ერთი ნაჰიეს ცენტრი, შემდგომში — მცირე დაბა. უფრო გვიან გაუკაცრიელდა. ციხის სიგრძეა დაახლოებით 50 მ, სიგანე 15 მ. აქვს 2 მრავალსართულიანი კოშკი. კედლები ნაგებია ფლეთილი ქვებით, წყობაში ჩანს სხვადასხვა პერიოდის გადაკეთების კვალი. მდინარე ოძრხისწყლის ქვემოთ კარგი სამიწათმოქმედო რაიონია, რომელიც ადრიდანვე იყო ათვისებული. აქ რამდენიმე ნამოსახლარი გორაა, რომელთაგან ერთს ზადენ-გორა ჰქვია. ჭილაშვილი ლ., ქალაქები ფეოდალურ საქართველოში, ტ. 1, თბ., 1968 ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625.
ოცხე (მდინარე)

ოცხე, ოცხისწყალი, აბასთუმნისწყალი — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ქვაბლიანის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2185 მ-ზე. სიგრძე 26,8 კმ, აუზის ფართობი 266 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,15 მ³/წმ. ბარათხევი კურცხანა აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625. ↑ საბჭოთა ტოპოგრაფიული რუკა ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 133. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 79. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13.
ოძისის სამაროვანი

ოძისის სამაროვანი, გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ოძისში (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). 1975 წელს შემთხვევით აღმოჩენილ სამარხეულ კომპლექსში იყო შავლეგად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი (6 ცალი), ბრინჯაოს 2 სამაჯური, ბალთა, 2 ბეჭედი, საკინძი, ფოთლისებური სატევარი, 7 ღილაკი, სარდიონისა და პასტის 4 მძივი. ნივთები დაცულია დუშეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. წითლანაძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625.
ოხაჩქუის ქედი

ოხაჩქუის ქედი — ქედი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთის პერიფერიულ ზოლში, ოხაჩქუის მასივის ამაღლებულ ნაწილზე, მდინარეების ენგურისა და ოქუმის ხეობებს შორის. უმაღლესი წერტილი — მთა ოხაჩქუე (2156 მ). აგებულია ცარცული, ზედაიურული და ეოცენური კირქვებით, რომლებშიც კარსტი ვითარდება. კარსტული ძაბრების გარდა ბევრია შახტები და მღვიმეები. ქედის კალთები ზღვის დონიდან 2000 მ სიმაღლემდე შემოსილია ტყით (დაბლა ფოთლოვანი, მაღლა წიწვიანი), თხემი - სუბალპური მდელოებით. ოხაჩქუის მასივზე არის ჩაკეტილი ქვაბულები (დიდი და მცირე ოფუჯე, ოთეფურე, ოჭაკე, ჯაკონა), რომლებშიც ზამთრობით ცივი ჰაერი გუბდება და ალპური ზონისათვის დამახასიათებელი მცენარეები იზრდება (მათ შორის იშვიათი ვარდისფერი როდოდენდრონი — დეკისა და შქერის ჰიბრიდი). ოჭაკის ქვაბულში არის ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტი „აერო“. მარუაშვილი ლ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625.
ოხერი

ოხერი (სამართლის ისტორია) — მიტოვებულ-გაუკაცრიელებული უძრავი ქონება ძველ საქართველოში. ასეთი ქონების სახელად იხმარებოდა აგრეთვე „ნაოხარი“, „ოხერქმნილი“ და პარტახიც, რომლის კანონიერად დასაკუთრება მხოლოდ განსაზღვრულ პირობათა დაცვით, სახელდობრ, ხანგრძლივი და „მიუმძლავრებელი“ მფლობელობის („უფლებულების“) გზით შეიძლებოდა. ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ., 1929; ფუტკარაძე ი.,ქსე, ტ. 7, გვ. 625, თბ., 1984
ოხოხოია

„ოხოხოია“ — ქართული (მეგრული) ხალხური ცეკვა, ორმწკრივად აგებული საფერხულო წყობით. სრულდება გამკილავი ხასიათის სახუმარო შაირების თანხლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626.
ოხრახუში

ოხრახუში (ლათ. Petroselinum) — მცენარის გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. ერთ ან ორწლოვანი ბალახია. მისი სამშობლოა ხმელთაშუაზღვისპირეთი. გავრცელებულია თითქმის ყველგან. ცნობილია ოხრახუშის 3 სახეობა, კულტურაშია ერთი — ბოსტნის ოხრახუში (Petroselinum sativum), ორწლოვანია, პირველ წელს ივითარებს ფოთლებსა და ძირხვენას, მეორე წელს — საყვავილე ღეროსა (75 - 150 სმ) და თესლს. ყინვაგამძლეა, თესენ გვიან შემოდგომით, ზამთარში ან ადრე გაზაფხულზე. თესლი 2-3 °C ტემპერატურაზე ღივდება, ტენს ზომიერად მოითხოვს. ოხრახუში მდიდარია ვიტამინებით, მინერალური ნივთიერებებითა და ეთერზეთებით. იყენებენ ნედლად და გამხმარს კულინარიასა და საკონსერვო მრეწველობაში, მედიცინაში (შარდმდენ საშუალებად). ოხრახუშის 2 სახესხვაობაა ძირხვენა ოხრახუში და ფოთლოვანი ოხრახუში. ეს უკანასკნელი ფართოდაა გავრცელებული საქართველოში „ქუთაისურის“ სახელწოდებით. რობაქიძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626. ↑ https://www.quelleestcetteplante.fr/genres.php?genre=Petroselinum#:~:text=Petroselinum%20%2D%20Persil&text=Le%20genre%20Petroselinum%20(Persil)%20compte,partie%20europ%C3%A9enne%20et%20partie%20asiatique).
ბალიქესირის პროვინცია

ბალიქესირის პროვინცია (თურქ. Balıkesir ili) — პროვინცია თურქეთში, ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით გასასვლელი აქვს ეგეოსის ზღვაზე, ჩრდილოეთით ესაზღვრება მარმარილოს ზღვასა და ჩანაქკალეს პროვინციას. მოიცავს 19 რაიონს. ბალიქესირში დაახლოებით ერთი მილიონი ადამიანი ცხოვრობს, საიდანაც 250.000 იმავე სახელწოდების ადმინისტრაციული ცენტრის — ბალიქესირის მაცხოვრებელია. თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of BALIKESIR ↑ ინფორმაცია პროვინციის ოფიციალური გვერდიდან (2017 წ) ↑ Population of provinces by years - 2000-2018 — Turkish Statistical Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ Turkish Statistical Institute — 1926. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55720486"></a>
ბითლისი

ბითლისი (თურქ. Bitlis, ქურთ. Bilîs ან Bedlîs) — ქალაქი თურქეთში, ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ბითლისის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობა ქურთია, 2012 წლის აღწერით ცხოვრობს 46,111 ადამიანი. 1915 წლამდე ბითლისი სომხური ქალაქი იყო. 1915-1917 წლების სომეხთა გენოციდის შემდეგ ქალაქში სომეხი თითქმის აღარ დარჩა. Hovannisian, Richard G. (ed.) Armenian Baghesh/Bitlis and Taron/Mush. UCLA Armenian History and Culture Series: Historic Armenian Cities and Provinces, 2. Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 2001. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბითლისი BitlisHaber13 დაარქივებული 2021-01-16 საიტზე Wayback Machine. Governor's Office Bitlis Haber BitlisNews დაარქივებული 2008-09-14 საიტზე Wayback Machine. Bitlis Article
მანილის მეტროპოლიტენი

მანილის მეტროპოლიტენი (უფრო შემოკლებით MRT) — ფილიპინების დედაქალაქ მანილას ჩქაროსნული სატრანსპორტო სისტემა. წარმოდგენილია ერთი ხაზით (ლურჯი ხაზით), რომელიც უფრო მსუბუქი მეტროს სახეს ატარებს. ხაზის სიგრძეა 16,95 კმ, სადგურების რაოდენობაა 13. მეტროპოლიტენების სია The Metrostar Express დაარქივებული 2006-06-15 საიტზე Wayback Machine. Yehey! MRT Guide დაარქივებული 2008-07-04 საიტზე Wayback Machine. Railways and Industrial Heritage Society of the Phils., Inc. დაარქივებული 2021-02-14 საიტზე Wayback Machine. www.abs-cbnnews, LRT-MRT loop construction to start in May[მკვდარი ბმული]
ტრაიანეს სვეტი

ტრაიანეს სვეტი, იმპერატორ ტრაიანეს მიერ 113 წელს იტალიის დედაქალაქ რომში დადგმული ძეგლი. არქიტექტორი ბერძენი აპოლოდორე დამასკელი. იგი იმპერატორ ტრიანეს სამხედრო ტრიუმფის აღსანიშნავად დაიდგა. 38 მეტრის სიმაღლის თეთრი მარმარილოს სვეტი 34 ნაჭრისაგან შედგება, სვეტი შიგნით ფუღუროა და 184-საფეხურიანი ხვეული კიბე აქვს დატანებული. კიბეს ერთ დროს მნახველები სვეტის წვერზე აჰყავდა. თავდაპირველად ტრაიანეს სვეტს ბრინჯაოს არწივი აგვირგვინებდა, შემდგომ — ტრაიანეს ქანდაკება, ხოლო 1587 წლიდან — პეტრე მოციქულის ქანდაკება. სვეტი დაფარულია სპირალურად განლაგებული ბრწყინვალედ შესრულებული რელიეფებით (საერთო სიგრძე 244 მ, სიმაღლე 1,2 მ), რომელიც იმპერატორის მიერ დაკიაში (დღევანდელი რუმინეთი) გამართული ბრძოლების სცენებს ასახავს. (შეიცავს 2500 ადამიანის ფიგურას). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 31. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტრაიანეს სვეტი
ანტონ ფონ შაუმბურგი

გრაფი ანტონ ფონ შაუმბურგი (გერმ.: Graf Anton von Schaumburg) (გ. 18 ივნისი, 1558) — გერმანელი სასულიერო მოღვაწე, კიოლნის არქიეპისკოპოსი 1557–1558. თავისი წინამორბედის ადოლფ III ფონ შაუმბურგის უმცროსი ძმა და გრაფ იობსტ ფონ შაუმბურგის და ჰოლშტაინ-პინებერგის შვილი. 1556 წლის 26 ოქტომბერს არჩეულ იქნა კიოლნის არქიეპისკოპოსად. 1557 წლის 6 ოქტომბერს რომის პაპმა პავლე IV-მ ოფიციალურად დაადასტურა არჩევანი.
შმაგი ცხენის ქანდაკება

შმაგი ცხენის ქანდაკება — მშენებარე კლდეში ნაკვეთი მონუმენტი სამხრეთ დაკოტაში, რომელსაც ცხენზე ამხედრებული ოგლალა ლაკოტას მეომრის ფორმა ექნება. 1939 წელს სიუს ხალხმა მოიწვია ამერიკელი მოქანდაკე კორჩაკ ციოლკოვსკი თავისი ბელადის, შმაგი ცხენის ქანდაკების ასაგებად. 1948 წელს ციოლკოვსკი მუშაობას შეუდგა სამხრეთ დაკოტაში, შავ მთებში. ქანდაკების სიმაღლე 172 მეტრია, ხოლო სიგრძე — 195 მეტრი. ქანდაკების ასეთი დიდი ზომების გამო, ბელადის თავზე მუშაობისას საბაგირო გზა ააგეს, რომლითაც მოქანდაკეს შრომის იარაღებს აწვდიდნენ. ციოლკოვსკი 1982 წელს გარდაიცვალა, ქანდაკებაზე მუშაობა კი მისმა ოჯახმა განაგრძო. როგორც მოსალოდნელია ქანდაკების დასრულებას კიდევ მრავალი წელი დასჭირდება დასრულების შემთხვევაში, მონუმენტი მსოფლიოში უდიდესი ქანდაკება იქნება. შმაგი ცხენის მემორიალის ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2010-09-20 საიტზე Wayback Machine. .
დინამიტი

დინამიტი (ბერძ. δυναμις) — მაღალბრიზანტული ფეთქებადი ნივთიერება, რომელიც წარმოადგენს ნიტროეთერების და ფლეგმატიზატორების ნარევს. 1859 წელს შექმნა ალფრედ ნობელმა, ტრინიტროგლიცერინის და კაჟმიწის (კიზელგურის) შერევის შედეგად. გამოიყენებოდა სამხედრო და სამთო-მომპოვებელ საქმეში. დღესდღეობით, პრაქტიკული გამოყენებიდან გამოდევნილია ამონიტების მიერ, რომელთა წარმოებაც გაცილებლად იაფი ჯდება. სტანდარტული დინამიტი 62% ტრინიტროგლიცერინი ან მისი ნარევი ეთილენგლიკოლდინიტრატთან, დაბალაზოტიანი ნიტროცელულოზა-3%, კალიუმის ან ნატრიუმის ნიტრატი-27%, ხის ფქვილი-8%. დინამიტი ცეცხლსაშიშ მაღაროებში მუშაობისთვის (ცეცხლჩამქრობი დანამატით სუფრის მარილით)-10% ტრინიტროგლიცერინი ან მისი ნარევი ეთილენგლიკოლდინიტრატთან, დაბალაზოტიანი ნიტროცელულოზა-1%, ამონიუმის ნიტრატი-58%, ნატრიუმის ქლორიდი 18%. დამზადებისას ჯერ იღებენ „მგრგვინავ ლაბას“, რომელიც წარმოადგენს ნიტროეთერების და კოლოქსილინის ნარევს, ინგრედიენტების გამხსნელში გახსნით და გამხსნელის აორთქლებით (ხშირად გამხსნელი ეთილის სპირტის და დიეთილის ეთერის 1-1-ზე ნარევია მასებით), შემდეგ მგრგვინავ ლაბას ფლეგმატიზატორებს ურევენ. მიუხედავად იმისა, რომ უმრავლეს შემთხვევაში დინამიტი ჟელესებრი მასაა, თხევადი ნიტროეთერების თვისებების გამო (კერძოდ დეტონაციის ორი რეჟიმის ქონა), მისი დეტონაციისთვის ძლიერი დეტონატორების გამოყენებაა მიზანშეწონილი. ძირითდად იყენებენ кд-8 (კაფსულ-დეტონატორი 8).