laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჟაგუარიბი

ჟაგუარიბი (პორტ. Jaguaribe) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 416 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 876.793 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.34 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ერერე

ერერე (პორტ. Ererê) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 853 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 382.730 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.91 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
პერეირუ (სეარა)

პერეირუ (პორტ. Pereiro) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 757 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 432.881 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.4 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
პოტირეტამა

პოტირეტამა (პორტ. Potiretama) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 129 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 409.238 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.98 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ყაზახი (მხარე)

ყაზახი — მხარე ისტორიულ ქვემო ქართლში, მდინარე აღსთაფის ქვემო წელზე. ამჟამად ყაზახის მხარე წარმოადგენს აზერბაიჯანი, ყაზახის რაიონის ტერიტორიას. IX საუკუნის არაბი ისტორიკოსის ბალაზურის ცნობით, VIII საუკუნის 30-იან წლებში სარდალმა მარვან იბნ მუჰამადმა (მურვან ყრუმ) აქ ქალაქი „კასალი“ დააარსა (ახლანდელი რაიონული ცენტრი ყაზახი მის ადგილზეა, ხოლო სახელწოდება არაბული ტოპონიმის სახენაცვალი ფორმაა). სომხური და ქართული წყაროები რეგიონს და ქალაქს ძორს ან ძოროფორს უწოდებენ. XII-XIII საუკუნეებში ყაზახი გაგისა და ლორის საერისთავოებს ეკუთვნოდა, მდინარის ზემოთი - გაგის საერისთავოს, მდინარის ქვემოთი - ლორის საერისთავოს. ყაზახის მხარეში თურქმან ტომთა დასახლება XV საუკუნის II ნახევრიდან დაიწყო; 1478 წელს უზუნ-ჰასანის მიერ ქართლის მოოხრების შემდეგ აქ გაჩდნენ ე. წ. „თათრის ელები“. შემდგომ ხანებში, ქართლზე ყოველი ახალი თავდასხმის შემდეგ, მტკვრისპირა დაბლობზე თურქმანთა ახალი ნაკადი ესახლებოდა. XVI საუკუნის შუა ხანებში ირანის შაჰმა თამაზ I-მა აქ სახანო დააარსა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში ყაზახის სახანო დროდადრო ქართლის მეფეს ექვემდებარებოდა. XVIII საუკუნის 60-იან წლებში ერეკლე II-მ სახანო გააუქმა და ამიერიდან ყაზახს მეფის მოურავები განაგებდნენ. 1801 წელს ყაზახის სახანო ქართ-კახეთის სამეფოსთან ერთად მოექცა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. კავკასიაში რუსეთის შესვლას მოჰყვა 1804-1813 წლების რუსეთ-სპარსეთის ომი, რომელიც დასრულდა გულისტანის ხელშეკრულებით. ამ ხელშეკრულებით რუსეთმა საბოლოოდ დაიმტკიცა ყაზახის სახანო და შეიყვანა ის თავდაპირველად ტფილისის გუბერნიაში, ხოლო 1868 წლიდან ელიზავეტპოლის გუბერნიაში შევიდა ყაზახის მაზრის სახით. მაზრაში მდებარეობდა მნიშვნელოვანი სარკინიგზო სადგური, რომელიც აკავშირებდა ელიზავეტპოლის გუბერნიას ერევანთან და ყარსთან ტრანსკავკასიური სარკინიგზო მაგისტრალის მეშვეობით. 1918 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ ელიზავეტოპოლის გუბერნიას განჯის გუბერნია ეწოდა და ყაზახი მის შემადგენლობაში მოექცა. 1929 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ გააუქმა ყაზახის მაზრა და მის მაგივრად 1930 წლის 8 აგვისტოს შექმნა ყაზახის რაიონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 615. ↑ Большой энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Казах. ციტირების თარიღი: 2011-08-04.
ყაზბეგის განძი

ყაზბეგის განძი — ძვ. წ. VI-V საუკუნეების ნივთების განძი (დაახლოებით 200 ნივთი). ის ენათესავება ბრილის სამაროვანის განძს და წარმოადგენს განვითარებული რკინის ხანის ნიმუშს. განძი აღმოაჩინა გ. ფილიმონოვმა დაბა ყაზბეგთან 1877 წელს. მან გათხრების დროს სათანადო წინდახედულება ვერ გამოიჩინა, რის გამოც განძის მხოლოდ ნაწილმა მიაღწია სამეცნიერო დაწესებულებებამდე, ხოლო ნაწილი გაიძარცვა და დაიკარგა. ამასთან, დაუზუსტებელია, ყაზბეგის განძი მართლაც განძია, თუ წარმოადგენს სამარხის ინვენტარს. განძის სრული და საფუძვლიანი აღწერები ეკუთვნით პ. უვაროვას და ა. ტალგრენს. განძის შემადგენლობაში იყო აქემენიდური ხელოვნების ნიმუშები: ვერცხლის ფიალა, ბრინჯაოს ჭურჭელი, ფიბულები, ირმის პატარა ქანდაკება, ადამიანის გამოსახულება, კვერთხისთავი, სარტყელი, ყობანური კულტურის რკინის სატევარი, შუბი, ცხენის აღკაზმულობის ნაწილები. ყაზბეგის განძი კავკასიის ძველი ტომების რელიგიურ კულტს უკავშირდება. განძის დიდი ნაწილი მოსკოვის ისტორიულ მუზეუმში ინახება, მცირე ნაწილი – სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 617. „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 202-204.
ყაფლანისხევის ნამოსახლარი

ყაფლანისხევის ნამოსახლარი — მრავალფენიანი ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, უფლისციხის დასავლეთით, ამავე სახელწოდების ხევის ორივე მხარეს, მდინარე მტკვრის ნაპირას. არქეოლოგიური შესწავლა დაიწყო 1958 წელს (დავით ხახუტაიშვილი). დასახლება არსებობდა ძველი წელთაღრიცხვის III საუკუნიდან ახალი წელთაღრიცხვის III საუკუნემდე. აღმოჩნდა სხვადასხვა დროის სამაროვნები. ნაპოვნია ფალაურწარწერიანი სასანური ხანის თიხის ბულა და ახალი წელთაღრიცხვის პირველი საუკუნეების ფოლადის სახნისი. აღსანიშნავია კევრზე დასაფლავების შემთხვევა. ყაფლანისხევის ნამოსახლარი წარმოადგენდა ანტიკური ხანის უფლისციხის სასოფლო-სამეურნეო გარეუბნის ერთ-ერთ დაბას, რომლის მცხოვრებლები მისდევდნენ სოფლის მეურნეობასა და ხელოსნობას. ხახუტაიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 618.
ყაფლანისხევის სამლოცველო

ყაფლანისხევის სამლოცველო — ორფენიანი წარმართული ტაძარი უფლისციხის დასავლეთით, ამავე სახელწოდების ხევის მარჯვენა მხარეს, ავსარეკლების ბორცვზე. გათხარეს 1957-1962 წწ. (დავით ხახუტაშვილი). ძირითადად შემორჩენილი იყო გვიანდელი ბრინჯაოს ადრინდელი საფეხურის სამლოცველოს ნანგრევები, რომელსაც II ათასწლეულის დასასრულამდე უარსებია. ტაძარი სამიწათმოქმედო თემებს ეკუთვნოდა და ნაყოფიერების ღვთაებისა და მისდამი დაქვემდებარებული კულტებისათვის აუგიათ. კომპლექსი შეიცავს 4 ძირითად სათავსს, ბეღელსა და ბოსელს. დიდი მნიშვნელობა აქვს გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ქართული წარმართული პანთეონისა და ქართველური ტომების სამეურნეო ყოფის შესასწავლად. ხახუტაიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 618.
მოჰის ბრძოლა

მოჰის ბრძოლა (1241 წლის 11 აპრილი) — მონღოლების ევროპაში შეჭრის დროს უნგრეთის სამეფოსა და მონღოლთა იმპერიას შორის მომხდარი მთავარი ბრძოლა. ბრძოლა მოხდა მოჰთან, მდინარე სლანას სამხრეთ-დასავლეთით. ამ ბრძოლაში მონღოლთა გამარჯვების შემდეგ, მათ მთელი უნგრეთი ააოხრეს. დაახლოებით მოსახლეობის 15-20% განადგურდა, განსაკუთრებით უნგრეთის დიდ დაბლობზე. Carey, Brian Todd (2007). Warfare in the Medieval World. Pen & Sword Books. ISBN 1-84415-339-8.  Gabriel, Richard A. (2006). Genghis Khan's Greatest General: Subotai the Valiant. Norman, Okla.: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-3734-7.  Kosztolnyik, Z. J. (1996). Hungary in the Thirteenth Century, East European Monographs; No. CDXXXIX. New York: Columbia University Press.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოჰის ბრძოლა მონღოლების ევროპაში შეჭრა - Timotheus ↑ Carey, Brian Todd, p. 124 ↑ 2.0 2.1 Markó, László (2000), Great Honours of the Hungarian State, Budapest: Magyar Könyvklub, ISBN 963-547-085-1 ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Liptai, Ervin (1985), Military History of Hungary, Budapest: Zrínyi Katonai Kiadó, ISBN 963-326-337-9
მანჯურიის ოპერაცია

მანჯურიის ოპერაცია — საბჭოთა შეიარაღებული ძალებისა და მონღოლეთის სახალხო რევოლუციური ჯარების სტრატეგიული შეტევითი ოპერაცია 1945 წლის 9-19 აგვისტო სსრკ-იაპონიის ომში, მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დამამთავრებელ ეტაპზე. მისი მიზანი იყო იაპონიის კვანტუნის არმიის განადგურება, ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო პროვინციების (მანჯურიისა და შიდა მონღოლეთის), ლაიოდუნის ნახევარკუნძულის, კორეის ნახევარკუნძულის განთავისუფლება. აზიის კონტინენტზე აგრესიის პლაცდარმისა და იაპონიის დიდი სამხედრო-ეკონომიკური ბაზის ლიკვიდაცია. მანჯურიის ომის ფრონტი გაიშალა 4600 კმ-ზე, 200-820 კმ სიღრმეზე. კვანტუნის არმიის შემადგენლობაში იყო 1320 ათასი კაცი, 6260 ქვემეხი და ნაღმსატყორცნი, 1155 ტანკი, 1990 თვითმფრინავი და სუანგარის სამხედრო ფლოტილია. იაპონელების გეგმა ითვალისწინებდა შეეჩერებინა საბჭოთა ჯარების წინსვლა მანჯურიის სიღრმეში, კონტრდარტყმებით უკუეგდო ისინი და ჩინეთიდან და კორეიდან მიღებული რეზერვებით შეჭრილიყო სსრკ-ისა და მონღოლოლეთის სრ-ის ტერიტორიაზე. საბჭოთა შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდლობის გეგმაში შედიოდა კვანტუნის არმიის განადგურება, მონღოლთა სრ-ისა და საბჭოთა პრიმორიეს ტერიტორიიდან მანჯურიის ცენტრის მიმართულებით ერთდროულად 2 მთავარი და რამდენიმე დამხმარე დარტყმით მტრის ძალების დაქუცმაცება და ლიკვიდაცია. მანჯურიის ოპერაციაში მონაწილეობდნენ იმიერბაიკალის, შორეული აღმოსავლეთის I და II ფრონტები, მონღოლეთის სახალხო რევოლუციური არმიის ჯარები, წყნარი ოკეანის ფლოტის ძალები და ამურის სამხედრო ფლოტილია. 9 აგვისტოს საბჭოთა ჯარები შეტევაზე გადავიდნენ, ავიაციამ დაარტყა სამხედრო ობიექტებს ხარბინში, ჩანჩუში და გირინში; იაპონელთა ჯარების თავმოყრის რაიონებს, კავშირგაბმულობის კვანძებსა და კომუნიკაციებს. წყნარი ოკეანის ფლოტი იაპონიის ზღვაში შევიდა, გადაჭრა მანჯურიასა და კორეასთან იაპონიის დამაკავშირებელი კომუნიკაციები და მტრის სამხედრო-საზღვაო ბაზებს დაარტყა. იმიერბაიკალსი ფრონტის ჯარებმა გადალახეს უწყლო უდაბნო-სტეპის რაიონები, დიდი ხინგანის ქედი; სძლიეს იაპონიის ჯარებს და 18-19 აგვისტოს მანჯურიის უმნიშვნელოვანეს სამრეწველო და ადმინისტრაციულ ცენტრებს მიადგნენ. კვანტუნის არმიის დატყვევების დასაჩქარებლად 18 აგვისტოს ხარბინში, გირინში, ჩანჩუსა და მუკდენში საჰაერო დესანტი გადასხეს. შორეული აღმოსავლეთის I ფრონტის ჯარებმა გაარღვიეს მტრის საზღვრისპირა გამაგრებული რაიონების ზოლი, 19 აგვისტოს გირინთან გავიდნენ და წყნარი ოკეანის ფლოტის დესანტთან თანამოქმედებით გაათავისუფლეს ჩრდილო კორეის რამდენიმე პორტი. შორეული აღმოსავლეთის II ფრონტის ჯარებმა ამურის სამხედრო ფლოტილიასთან თანამოქმედებით გადალახეს მდინარეები ამური და უსური, გაარღვიეს იაპონელთა თავდაცვის ზღუდე და 20 აგვისტოს ხარბინი დაიკავეს. ჯარებმა წინ წაიწიეს დასავლეთიდან 500-800 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან 200-300 კმ-ზე და ჩრდილოეთიდან 200 კმ-ზე დაქსაქსეს იაპონელთა ჯარები იზოლირებულ ჯგუფებად და გარს შემოერტყნენ მათ 19 აგვისტოს. იაპონელებმა თითქმის ყველგან იწყო ტყვედ ჩაბარება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 423-424.
Voyage 34: The Complete Trip

Voyage 34: The Complete Trip — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს კრებული. მასში შეტანილია კომპოზიციები, ჩაწერილი 1992–1993 წლებში. ალბომში გამოიცა 2000 წელს, ხოლო ხელმეორედ — 2004 წელს. ალბომი წარმოიშვა კომპოზიციიდან „Voyage 34“, რომელიც ჯგუფის ალბომ Up the Downstair-ში უნდა შეეტანათ. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, როგორც 30-წუთიანი ნომერი, რომელიც ორმაგი ალბომის მეორე დისკად უნდა ქცეულიყო. სტივენ უილსონმა გადაწყვიტა მისი ალბომისგან დამოუკიდებლად გამოცემა. იგი სინგლებზე „Voyage 34 (Phase 1)“ და „Voyage 34 (Phase 2)“, 1992 წელს გამოჩნდა. 1993 წელს გამოვიდა Voyage 34: Remixes, ორიგინალური კომპოზიციების ორი რემიქსით. „Voyage 34 (Phase 3)“ იყო ბრიტანულ ჯგუფ Astralasia-ს მიერ მომზადებული რემიქსი, ხოლო „Voyage 34 (Phase 4)“ თავად უილსონმა ჩაწერა. დუეტ Dead Can Dance-ის სიმღერის „As the Bell Rings the Maypole Spins“ ნაწყვეტი, ხმის სახით, მეორდება კრებულის ოთხივე კომპოზიციაში. Voyage 34: The Complete Trip-ში შეტანილია ოთხივე „ფაზა“. კონცეპტუალურად, იგი ეძღვნება LSD-ს უარყოფით ეფექტებს და ანტინარკოტიკულ ტონს ატარებს, ისევე, როგორც ორიგინალური ფირი, რომელზეც ჩაწერილი იქნა ერთ-ერთი პიროვნების 1960-იანი წლების მოგონებები. Phase I — 12:55 Phase II — 17:31 Phase III — 19:29 Phase IV — 13:42 შენიშვნა: მეოთხე ფაზის დასრულებისას, 13:42-ზე, 2004 წლის გამოცემაში 5-წუთიანი სიჩუმის შემდეგ ჟღერს 2-წუთიანი დამალული კომპოზიცია. ↑ DPRP CD Reviews - 2000 - Volume 14. www.dprp.net. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-26. ციტირების თარიღი: 2009-12-24. ↑ allmusic ((( Voyage 34: The Complete Trip > Overview ))). www.allmusic.com. ციტირების თარიღი: 2009-12-24.
პორტ-საიდის სტადიონის ტრაგედია

პორტ-საიდის სტადიონის ტრაგედია — 2012 წლის 1 თებერვალს, ეგვიპტის ქალაქ პორტ-საიდში მოხდა. ადგილობრივ საფეხბურთო კლუბ „ალ-მასრსა“ და კაიროს საფეხბურთო კლუბ „ალ-აჰლს“ შორის გამართული საფეხბურთო მატჩი ანგარიშით 3-1 დასრულდა. მატჩის დასრულებისას ორივე გუნდის გულშემატკივრები მოედანზე ჩავიდნენ და მასობრივი ჩხუბი წამოიწყეს, რასაც სერიოზული მსხვერპლი მოჰყვა: დაიღუპა 79 და დაშავდა 1000-ზე მეტი კაცი. ფეხბურთელებმა თავს გასახდელში გაქცევით უშველეს. ტრაგედიის შემდეგ ეგვიპტის ფეხბურთის ფედერაციამ ეროვნული ჩემპიონატის ყველა მატჩი გაურკვეველი ვადით გადადო. მალევე აღშფოთებულმა გულშემატკივრებმა კაიროს სტადიონებს ცეცხლი წაუკიდეს. ეგვიპტის პოლიციამ 50-მდე კაცი დააპატიმრა, ქალაქის ქუჩებში ეგვიპტის არმია გამოჩნდა. კაიროს მმართველი პირები გადააყენეს. 2013 წლის იანვარში ეგვიპტის სასამართლომ 73-დან 21 დაპატიმრებულს სიკვდილი მიუსაჯა. ამის გამო სიკვდილმისჯილთა ნათესავებმა და მეგობრებმა საპატიმროზე შტურმი მოაწყეს. მათ მმართველი ძალის ოპოზიციაც შეუერთდა. ეგვიპტის ხელისუფლება იძულებული გახდა ქალაქში არმია და საბრძოლო ტექნიკა გამოეყვანა. არეულობების დროს ორი პოლიციელი და 20 სამოქალაქო პირი დაიღუპა, 250-მდე კი დაშავდა.
კრასნაია-ზარია (ლენინგრადის ოლქი)

კრასნაია-ზარია (რუს. Красная Заря) — დაბა ვსევოლოჟსკის რაიონში, ლენინგრადის ოლქში, მიეკუთვნება სვერდლოვის საქალაქო დასახლებას. 2007 წლის მონაცემებით დაბის მოსახლეობა 274 ადამიანს შეადგენდა. პირველი დასახლება მომავალი დაბის ადგილას ჯერ კიდევ 1500 წელს არსებობდა, რომელიც ვოდსკაია პიატინის აღწერაშია დაფიქსირებული, ეს იყო ვალიტოვო. ვალიტოვო — კარელიური წარმოშობის სიტყვა, მომდინარეობს სიტყვა „ва́лит“-დან, რაც ქართულად „კარელიის უხუცესს“ ნიშნავს. სოფელი აღნიშნული იყო XVII საუკუნით დათარიღებულ შვედურ რუკაზე. 1960 წელს კრასნაია-ზარია შედიოდა ნოვოსარატოვკას სოფსაბჭოში. ამჟამად დაბის ტერიტორიაზე მრავლადაა კოტეჯები. ↑ Административно-территориальное деление Ленинградской области. — СПб., 2007, с. 74" ↑ Переписная окладная книга Водской пятины 1500 года, стр. 135 ↑ «Предыстория Санкт-Петербурга. Раздел 2. Нева и ее дельта в начале Северной войны» Александр Шарымов ↑ Административно-территориальное деление Ленинградской области. — Лениздат, 1990, ISBN 5-289-00612-5, стр. 51
გოდფრუა ბუიონელი

გოდფრუა ბუიონელი (ფრანგ. Godefroy de Bouillon , აგრეთვე ცნობილი როგორც გოტფრიდ ბულიონელი (გერმ. Gottfried von Bouillon; დ. დაახ. 1060, ბულონი — გ. 18 ივლისი, 1100, იერუსალიმი) ) — ქრისტეს საფლავის ლეგენდისეული მცველი, რომელიც პირველ ჯვაროსნულ ომში რომის პაპის ურბან II-ის მიმართვისთანავე ჩაერთო. ბუიონის ჰერცოგი გოდფრუა ლოთარინგიის ოციათასიან რაინდთა ლაშქარს სარდლობდა. ამ დროს იგი 35 წლისა იყო. მან იერუსალიმამდე მიაღწია და იყო ერთ-ერთი, ვინც პირველმა აღმართა ქრისტიანული დროშა 1099 წლის 15 ივლისს. მთელი ლაშქრობის განმავლობაში გამოირჩეოდა რაინდული სულისკვეთებით ქრისტიანობით და ასევე სამართლიანობით. იერუსალიმის მეფედ არჩევისას წარმოთქვა: მაშინ მას მაცხოვრის საფლავის მცველის ტიტული მიენიჭა. იდუმალებითაა მოცული მისი გარდაცვალების ამბავი. იგი 1100 წლის 18 ივლისს აღესრულა. გოდფრუა ბუიონელის საფლავი მე-19 საუკუნემდე მაცხოვრის აღდგომის ტაძრის კარიბჭეში მდებარეობდა. მალე მისი საფლავი გაძარცვეს და მისი სხეულის ნაწილები დაკარგულად ითვლება. 1830 წლიდან, მას შემდეგ, რაც ბელგია დამოუკიდებელ ქვეყნად გამოცხადდა, გოდფრუა ბუიონელი ბელგიის ეროვნულ გმირად ითვლება. მისი ქანდაკება ბელგიის დედაქალაქ ბრიუსელშია აღმართული. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გოდფრუა ბუიონელი ინფორმაცია საიტზე fmg.ac
გინჩი

გინჩი — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი მთიან დაღესტანში, მდინარე გიდერილ-ორის ნაპირას (ხუტორი გინჩი, შამილოვსკის რაიონი). გაითხარა 1956-1963 წწ. (მ. პიკულის, ჟ. ატაევის, ე. კოტოვიჩის, ა. ჰაჯიევისა და მ. ჰაჯიევის მიერ). ენეოლითური ნასოფლარი დაცული იყო ფლატეებითა და ზოგან 1 მ სისქის ქვის კედლებით. გათხარეს რიყისა და ნატეხი ქვისგან მშრალი წყობით ნაგები ოთხკუთხა შენობების ნაშთები. თიხატკეპნილ იატაკზე გამართული იყო ღია კერები, ხოლო სანოვაგის შესანახად იატაკში ჩაჭრილი იყო მცირე ზომის ხაროები. იატაკქვეშ აღმოჩნდა სამარხები, რაც წინააზიური გავლენის შედეგი უნდა იყოს. აღმოჩენილი კერამიკა 2 სახისაა: ადგილობრივი და იმპორტული. აღნიშნული ენეოლითური ფენა ზოგადად ძვ. წ. IV ათასწლეულით თარიღდება და წინააზიური კულტურის გავლენის გავრცელების უკიდურესი ჩრდილოეთი პუნქტია. ნასოფლარის ორი ფენა ეკუთვნის მტკვარ-არაქსის კულტურის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ლოკალურ ვარიანტს (ძვ. წ. III ათასწლეული). ნასოფლარი დაზიანებულია ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის I ნახევრის სამარხებით, რაც გინჩის მე-III კულტურულ ფენას ქმნის. გათხრილია 15 დიდი და 2 პატარა აკლდამა, 15 სამარხი თიხის დერგებში. აკლდამები მომრგვალო და ოთხკუთხაა, ნაგებია მშრალი წყობით, გადახურულია ქვის დიდი ფილებით. აკლდამებში კოლექტიურად კრძალავდნენ მოზრდილებს. პატარა აკლდამები მოზარდთა ინდივიდუალური სამარხები იყო, ხოლო დერგებში ჩვილ ბავშვებს კრძალავდნენ. სამარხეული ინვენტარიდან აღსანიშნავია კერამიკა; ქვის, ძვლისა და ლითონის სამკაული; შრომისა და საბრძოლო იარაღები. კიღურაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 12.
უნგრეთის სამეფო

უნგრეთის სამეფო — მრავალენოვანი და მრავალეროვანი სახელმწიფო ცენტრალურ ევროპაში, ის მთლიანად მოიცავდა დღევანდელ უნგრეთს, სლოვაკეთს, ტრანსილვანიას, იმიერკარპატეთს, ბურგენლანდს ასევე ვოივოდინას და ხორვატიას ისტრიისა და დალმაციის გამოკლებით. 1102 წლიდან ის მოიცავდა ხორვატიის ტერიტორიასაც. სამეფომ იარსება თითქმის ათასი წელი 1000–დან 1946-მდე, და წარმოადგენდა ევროპის ერთ-ერთ კულტურულ ცენტრს. ტრანსილვანია ვოევოდინა წმინდა იშტვანის გვირგვინი Frucht, Richard. Encyclopedia of Eastern Europe: From the Congress of Vienna to the Fall of Communism (2000) online edition Hoensch, Jörg K., and Kim Traynor. A History of Modern Hungary, 1867–1994 (1996) online edition Hanak, Peter et al. A History of Hungary (1994) Kontler, Laszlo. A History of Hungary (2006) excerpt and text search Molnár, Miklós, and Anna Magyar. A Concise History of Hungary (2001) excerpt and text search Palffy, Geza. The Kingdom of Hungary and the Habsburg Monarchy in the Sixteenth Century (East European Monographs, distributed by Columbia University Press, 2010) 406 pages; Covers the period after the battle of Mohacs in 1526 when the Kingdom of Hungary was partitioned in three, with one segment going to the Habsburgs. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უნგრეთის სამეფო Hungary in the 1911 Encyclopædia Britannica ↑ Adeleye, Gabriel G. (1999). World Dictionary of Foreign Expressions. Ed. Thomas J. Sienkewicz and James T. McDonough, Jr. Wauconda, IL: Bolchazy-Carducci Publishers, Inc. ISBN 0-86516-422-3. ↑ Gerhard Stickel: National, Regional and Minority Languages in Europe ↑ Mario D. Fenyo. Literature and Political Change: Budapest, 1908–1918: Transactions of the American Philosophical Society, 1987. Books.google.com.au.
გურჯის მეჩეთი

გურჯის მეჩეთი (არაბ. جامع قرجي) — მეჩეთი ტრიპოლიში, ლიბიაში. ის მდებარეობს ძველი ტრიპოლის (მედინას) შუა გულში და წარმოადგენს ისტორიული შენობების კომპლექსის ნაწილს. მეჩეთი მნიშვნელოვანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა, ისევე როგორც მთელი მიმდებარე არეალი; მეჩეთთან ახლოს მდებარეობს მარკუს აურელიუსის რომანული თაღი. მეჩეთი, წარმოშობით ქართველის, მუსტაფა გურჯის (ან იუსუფ გურჯი) ხელმძღვანელობაში იყო და აშენდა 1834 (ან 1833 ) წელს. ტრიპოლი მაშინ ოსმალელი მმართველის იუსუფ ქარამანლი ფაშას მმართველობის ქვეშ იყო, რომლის ბატონობა 1795 წლიდან 1832 წლამდე გაგრძელდა. მეჩეთის ამშენებელი მუსტაფა გურჯი სამხედრო-საზღვაო მეთაური იყო. მეჩეთის შესასვლელიდან მარჯვნივ მდებარეობს ვესტიბიული სადაც აკლდამებში განისვენებენ მუსტაფა გურჯი და მისი ოჯახი. გურჯის მეჩეთი საკმაოდ განსხვავებული მეჩეთია, განსაკუთრებით მის მინბარზე არსებული ფერადი დეკორაციებით. ამის გარდა, მას გარკვეული დეტალები თურქული მეჩეთებისგან აქვს ნასესხები, მასში ასევე დიდი რაოდენობითაა გამოყენებული ტუნისური კერამიკული ნამუშევარი. რაც შეეხება სვეტებს ისინი იტალიური მარმარილოსგაანაა შესრულებული, ხოლო კედლები მაროკოული ამოკვეთილი ბათქაშითაა დაფარული. მეჩეთს რვაკუთხა მინარეთი აქვს, რაც უჩვეულოა ტრიპოლისთვის. ასევე მეჩეთი საკმაოდ მცირე ზომისაა, მაგრამ ამის და მიუხედავად ოთხ-ოთხ ნაწილად დაყოფილი 16 გუმბათი აქვს სამლოცველო დარბაზის თავზე. გურჯის მეჩეთი გარე ფასადი ინტერიერი მინარეთი შესასვლელი კედელი ქაშანურით კარი და კედელი ქაშანურით ↑ 1.0 1.1 Gurgi Mosque World Travel Guide ↑ 2.0 2.1 TRIPOLI - Gurgi Mosque დაარქივებული 2013-03-23 საიტზე Wayback Machine. Looklex Libya
მარინიდები

მარინიდები, მერინიდები — ბერბერთა დინასტია ბანუ-მარინის ტომიდან; განაგებდა მაროკოში 1269-1465 წლებში. XV საუკუნის 60-იანი წლებიდან გაძლიერებულმა დინასტიურმა შუღლმა და ფეოდალურმა შინააშლილობებმა მარინიდების სახელმწიფო დაცემამდე მიიყვანა. XV საუკუნის დასაწყისში პორტუგალიელებთან ბრძოლაში (რომელთაც მიიტაცეს მარინიდების სამფლობელოს ნაწილი) დაწინაურდნენ ვატასიდები (მარინიდების გვერდითი შტო), რომლებიც XV საუკუნის 20-იანი წლებიდან ფაქტობრივად განაგებდნენ სახელმწიფოს. 1565 წლიდან ხელისუფლება მაროკოში მთლიანად მათ ხელში გადავიდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 443.
აბისალური ვაკეები

აბისალური ვაკეები — ღრმა ზღვის ვაკეები ოკეანურ ქვაბულებსა და განაპირა ზღვების ღრმულებში. გავრცელებულია ოკეანის საგებისა და გარდამავალი ზონის ფარგლებში. მორფოლოგიურად გამოყოფენ ბრტყლ და ბორცვიან აბისალურ ვაკეებს. ბრტყელი აბისალური ვაკე მოსწორებული ზედაპირია, რომლის დაქანება 0,001 არ აღემატება. აქ მხოლოდ ცალკეული ვულკანური წარმოშობის მთები გვხვდება. ასეთი აბისალური ვაკეები ამოვსებულია ფაშარი ნალექებით (ფორამინიფერული და დიატომური შლამი, ხოლო პოლარულ წყლებში — გლაციალურ-ზღვიური ნალექები). მაგალითად, ჰატერასი, ბისკაისა და ანგოლის აბისალური ვაკეები ატლანტის ოკეანეში. ასეთი აბისალური ვაკის რელიეფი მეტად დანაწევრებულია. სიღრმეთა სხვაობა 500-დან 1000 მეტრამდეა. ზედაპირი დაფარულია ბორცვებითა და სერებით, ხშირია მთებიც. ფსკერზე ღრმა წყლის ნალექებია. ბორცვიანი აბისალური ვაკეები გავრცელებულია უმეტესად წყნარსა და ინდოეთის ოკეანეებში, ნაკლებად — ატლანტის ოკეანეში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 29.
აბისალური ნალექები

აბისალური ნალექები — თანამედროვე ოკეანეების ღრმა ნაწილის ნალექები. წარმოიქმნება დამჟანგავ გარემოში, უმთავრესად 3 კმ-ზე უფრო ღრმა ფსკერზე. შედგება ოკეანის ზედა ფენებში მცხოვრები ორგანიზმების ჩონჩხებისა და ნიჟარებისაგან, ზღვის დინებისა და ქარის მიერ მოტანილი უმცირესი მინერალური ნაწილაკებისა და კოსმოსური მტვრისაგან. აბისალურ ნალექებს შეადგენს ორგანული წარმოშობის კირქვიანი (გლობიგერიანებიანი, პტეროპოდებიანი) და კაჟიანი (დიატომეებიანი და რადიოლარებიანი) ლამები და ღრმა ზღვის წითელი თიხა. უჭირავს თანამედროვე ოკეანეების ფსკერის 90%. 100 წელიწადში საშუალოდ 0,5 მმ ილექება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 29.
მასაგეტები

მასაგეტები — ძვ. ბერძენ ავტორთა მიხედვით მოსახლეობა იმიერკასპიისა და არალისპირეთს შორის. მასაგეტების ეთნიკური კუთვნილების შესახებ მეცნიერებაში ერთიანი აზრი არ არსებობობს. ჰეროდოტეს ცნობით, მასაგეტები მომთაბარენი იყვნენ, იბრძოდნენ ქვეითად და ცხენებით, თაყვანს სცემდნენ მზეს, აღჭურვილი იყვნენ სპილენძისა და ოქოროს იარაღით. მათთან ბრძოლაში დაიღუპა აქამენიდთა სახელმწიფოს დამაარსებელი კიროსი, რომელიც დაამარცხა მასაგეტების „დედოფალმა“ ტომირისმა. სტრაბონი მასაგეტებს აკუთვნებს არალისპირეთის ბინადარ მცხოვრებთ, რომლებიც პრიმიტიულ ბინადარ ცხოვრებას ეწეოდნენ, აგრეთვე ზოგიერთ მიწათმოქმედ ტომს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 479. Herodotus Histories Ammianus Marcellinus დაარქივებული 2006-10-17 საიტზე Wayback Machine.
აბისალი

აბისალი, აბისალური ზონა (ძვ. ბერძნ. Αβυσσος — „უძირო“, Αβυσσαία ζώνη) — ზღვის ყველაზე ღრმა ზონა (2000 მეტრზე მეტი), რომელიც გეომორფოლოგიურად შეესაბამება ოკეანის ღარტაფს. 6 კილომეტრზე მეტი სიღრმის ზონებს ულტრააბისალურს უწოდებენ. ფსკერის რელიეფს ოკეანეების ქვაბულები, წყალქვეშა ქედები და პლატოები შეადგენს. აბისალის ზონის წყლებს ახასიათებს ნელი მოძრაობა, მუდმივი დაბალი ტემპერატურა (1-2°C), მარილიანობა (34.6-34.9 ‰) და თითქმის სრული სიბნელე. მცენარეულობიდან გვხვდება მხოლოდ ბაქტერიული ფორმები და საპროფიტული წყალმცენარეები აბისალის ცხოველები ბათიალი ფსიქროსფერო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 28-29.