laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მირზა ალი მოჯუზი

მირზა ალი მოჯუზი (აზერ. Mirzə Əli Möcüz; დ. 29 მარტი, 1873, შებუსტარი — გ. 25 სექტემბერი, 1934, შაჰრუდი) — XIX–XX საუკუნის დასაწყისის აზერბაიჯანელი პოეტი. მირზა ალი მოჯუზი დაიბადა 1873 წლის 29 მარტს ქალაქ შებუსტარში, ვაჭრის ოჯახში. სწავლობდა სასულიერო სასწავლებელში. 1889 წელს გადავიდა თურქეთში, სადაც გამოაქვეყნა თავისი პირველი ლექსები. სამშობლოში 1905 წელს დაბრუნდა. აზერბაიჯანელი მწერლის მირზა ალექპერ საბირის გავლენით მოჯუზი წერდა სატირულ ლექსებს. მისი შემოქმედების მთავარი თემა იყო ხალხის უფლებების ნაკლებობა, მისი ბრძოლა მჩაგვრელებთან, დამონებული ქალის პოზიცია. მოჯუზის ნაწარმოებები მხოლოდ მისი სიკვდილის შემდეგ გამოიცა. გარდაიცვალა ტუბერკულოზით 1934 წლის 25 სექტემბერს შაჰრუდში, ირანში. მირზა ალი მოჯუზი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ანზორ ურდია

ანზორ ურდია (დ. 12 მარტი, 1939, უმანი, უკრაინა — გ. 29 სექტემბერი, 2011, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. არაერთ სპეკტაკლსა და ფილმში მიუღია მონაწილეობა, სადაც სხვადასხვა დასამახსოვრებელი როლები შეასრულა, მათ შორის ბარდღუნია (დათა თუთაშხია) და ხარაბაძე (თეთრი ბაირაღები). ურდია დაიბადა უკრაინის ქალაქ უმანში, 1939 წელს, სადაც მამამისი, ვარლამ ურდია მეორე მსოფლიო ომის დროს მოიერიშის პილოტი იყო. ურდია და მისი ოჯახი საქართველოში 1945 წლის 30 ოქტომბერს უკრაინაში მამის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდნენ. იგი სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, რომლის დასრულების შემდეგაც გახდა წარმატებული თეატრის მსახიობი. ურდიამ დიდოსტატური ნიჭით განასახიერა ეპიზოდური პერსონაჟები ცნობილ ქართულ ფილმებში: „ყვარყვარე“, „კუკარაჩა“ და „პირველი მერცხალი“. ცნობილ საბჭოთა მრავალსერიან ფილმში, რომელიც ჭაბუა ამირეჯიბის ნაწარმოების, „დათა თუთაშხია“ მიხედვით დაიდგა, ურდიამ განასახიერა სიუჟეტური გმირი ბარდღუნია (მთვრალი უსახლკარო მაწანწალა). მან კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა ნოდარ დუმბაძის „თეთრი ბაირაღების“ 1990 წლის კინოადაპტაციაში ხარაბაძის როლისთვის. 1980 წელს კინო-თეატრის სამსახიობო კარიერის მწვერვალზე მყოფი ურდია დაინიშნა კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის ადმინისტრაციის უფროსად, სადაც ათ წელზე მეტი მუშაობდა. ურდია დაქორწინებული იყო ქართველ მათემატიკოს ნანა გიგინეიშვილზე, რომელთანაც ჰყავდა ორი შვილი, ვარლამ ურდია (დაიბადა 1965 წელს) და მარიამ ურდია (დაიბადა 1982 წელს). 1997 წელს ურდიამ სტალინის როლი შეასრულა ავსტრიულ ისტორიულ დოკუმენტურ ფილმში. ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, ანზორ ურდია 2011 წლის 29 სექტემბერს თბილისში გარდაიცვალა და დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე. „პირველი მერცხალი“ — საქართველოს სსრ, 1975 „დათა თუთაშხია“ — საქართველოს სსრ, 1977 „ყვარყვარე“ — საქართველოს სსრ, 1978 „კუკარაჩა“ — საქართველოს სსრ, 1982 „თოვლის ბაბუა“ — საქართველოს სსრ, 1986 „ტურანდოტი“ — რუსეთის სფსრ, 1989 „თეთრი ბაირაღები“ — საქართველოს სსრ, 1990 „ომი ყველასთვის ომის — სტალინის შვილი“ — საქართველოს სსრ, 1990 „მე, პელეს ნათლია“ — საქართველო, 1991 „დაცემული ანგელოზი“ — საქართველო, 1991 „ნტიმოზი იბერიიდან“ — საქართველო, 2001 „სიყვარული და კარტოფილი“ — საქართველო, 2003 „სკამი“ — საქართველო, 2004 ანზორ ურდია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ანზორ ურდია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია Анзор Урдия
მდინარეზე (ფილმი)

მდინარეზე (აზერ. Axınla aşağı) — აზერბაიჯანული მხატვრული ფილმი, რომლის ეკრანიზაცია 2014 წელს შედგა. ფილმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს დაკვეთით ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის კინოსტუდიის „აზერბაიჯანფილმის“ მეშვეობით იქნა გადაღებული. „მდინარეზე“ რეჟისორ ასიფ რუსტამოვის სრულმეტრაჟიანი სადებიუტო ფილმია. ალი (ნამიგ აღაევი) ნიჩბოსნობის მასწავლებელია, რომელიც ცხოვრობს მინგეჩაურში. მას დაძაბული ურთიერთობა აქვს, როგორც ცოლთან, ასევე შვილთან. მას ჰყავს პოლონელი მეგობარი გოგონა (ალექსანდრა ანდრეევსკა), რომელიც ალის საზღვარგარეთ წასვლას სთავაზობს. თუმცა ეს უკანასკნელი ყოყმანობს ამ გადაწყვეტილების მიღებაზე. ალი შინაგანად მარტოსულად გრძნობს თავს. ის არის სუსტი ნებისყოფის ადამიანი, რომელიც ბედნიერებას ეძებს არა საკუთარ ოჯახში, არამედ სხვებში. ეს პერსონაჟი ოჯახშიც ქმნის პრობლემებს. მეზობელი ქალი (გულშად ბახშიევა) მის ცოლს ლეილას (მეჰრიბან ზექი) ეუბნება, რომ მისი ქმარი სხვას ხვდება. ლეილას კი ამისი არ სჯერა. ალის პრობლემები შვილთან - რუსლანთან (ელმინ იმამვერდიევი) ფილმის ერთ-ერთი მთავარი თემაა. ეს ფილმის პირველივე სცენიდან ჩანს. მამა სხვების თვალწინ შეურაცხყოფას აყენებს შვილს და ამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ალიმ შვილი ნიჩბოსნთა კაპიტანი გახადა, მოგვიანებით, სპორტულ შეჯიბრებამდე ცოტა ხნით ადრე, რუსლანს კაპიტნის „წოდება“ ჩამოართვა და სხვას გადასცა. ამ შემთხვევით შეძრწუნებული ბიჭი წყალში საცურაოდ მიდის და უჩინარდება. ალისა და ლეილას დაკარგული შვილის ძებნა ფილმის მთავარი ნაწილი ხდება. ეს უბედურება თითქოს მათ აერთიანებს. ისინი ერთიანდებიან შვილის მოსაძებნად. 2014 წ - აბრეშუმის გზის პირველი საერთაშორისო კინოფესტივალის აუდიტორიის ჯილდო - ჩინეთი; 2015 წ - ჰიუსტონის მსოფლიო ფესტივალის „ვერცხლის რემის“ ჯილდო - ჰიუსტონი, აშშ; 2015 წ - „ოქროს ფერის“ ჯილდო ნომინაციაში  „საუკეთესო სადებიუტო მხატვრული ფილმი“ - ბაქო, აზერბაიჯანი; 2015 წ - Let'sCee საერთაშორისო კინოფესტივალი „Special Highlight Award“ - ვენა, ავსტრია; 2015 წ - SEEfest საერთაშორისო კინოფესტივალის ჯილდო „საუკეთესო დებიუტი“ - ლოს ანჯელესი, აშშ ნამიგ აღაევი — ალი; მეჰრიბან ზექი — ლეილა; ალექსანდრა ანდრეევსკა — პოლონელი გოგონა; ელმინ იმამვერდიევი — რუსლანი; თეიმურ მამედოვი — არიფი; ულვი ფაშაბეილი — ილგარი; გულშად ბახშიევა - მეზობელი ქალი; თელმან ალიევი — აჰადი; ფარვიზ ბაგიროვი - მეთევზე; ელდარ ბაგირბეოვი - ვალერა; შამილ სულეიმანლი — მცველი. Down the River - IMDB ↑ Azərbaycanın iki filmi İpək Yolu Beynəlxalq film festivalının mükafatına layiq görülüb ↑ "Qızıl Pəri" mükafatları təqdim olunub ↑ Azərbaycan beynəlxalq film festivalında [Mətn] ↑ 2015 Festival Awards And Jury
მეჰდი ჰუსეინი

მეჰდი ჰუსეინი (აზერ. Mehdi Əli oğlu Hüseynov; Mehdi Hüseyn; 1909-1965) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მწერალი, კრიტიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი. ასსრ სახალხო მწერალი (1964). მესამე ხარისხის სტალინის პრემიის ლაურეატი (1950). მეჰდი ჰუსეინი დაიბადა 1909 წლის 17 აპრილს სოფელ იკინჯი შიხლში (ამჟამად აზერბაიჯანის ყაზახის რაიონი) მასწავლებლის ოჯახში. აქ შვიდი წლის განმავლობაში დადიოდა სოფლის სკოლაში. 1920 წელს სასწავლებლად შევიდა ყაზახის სამასწავლებლო სემინარიაში. 1921 წელს შეუერთდა კომკავშირს. 1930 წელს მწერალმა დაამთავრა აზერბაიჯანის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხოლო 1936-1938 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კინემატოგრაფიის აკადემიაში. ტექნიკუმში სწავლის წლებში მეჰდი ჰუსეინმა დაწერა თავისი პირველი მოთხრობა ცხვრებზე, რომელიც გამოქვეყნდა 1926 წელს ჟურნალში „აღმოსავლეთის ქალი“. ამ დროიდან იწყება მწერლის შემოქმედებითი გზა. დიდი სამამულო ომის დროს დაწერა მოთხრობა „ზარი“, მოთხრობების წიგნი „ჩემი სამშობლო“. რომანი „აფშერონი“ (1947) მოგვითხრობს აზერბაიჯანელი ნავთობის მუშაკების გმირულ მოღვაწეობაზე. ისტორიული რომანი „დილა“ (1949-1952) ეძღვნება ბაქოს მუშათა რევოლუციურ ბრძოლას 1907-1908 წლებში. 1966 წელს რომანი „მიწისქვეშა წყლები მიედინება ოკეანეში“ მისი გარდაცვალების შემდგომ გამოქვეყნდა. მეჰდი ჰუსეინი ასევე ცნობილია, როგორც კრიტიკოსი და პუბლიცისტი. წერდა ლიტერატურულ კრიტიკულ სტატიებს სოციალისტური რეალიზმის საკითხებზე, წარსულის ლიტერატურული მემკვიდრეობის განვითარებაზე, კლასიკური რუსული ლიტერატურის შესწავლაზე და რუსი საბჭოთა მწერლების შემოქმედებაზე. გარდაიცვალა 1965 წლის 10 მარტს. დაკრძალეს საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე, ბაქოში. Определение "Гусейн Мехти" в Большой Советской Энциклопедии Mehdi Hüseyn- (1909-1965) - yazıçı
ლევან გოგორიშვილი

ლევან გოგორიშვილი (დ. 18 მაისი, 1925, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1948–1953 წლებში იყო ქობულეთის სამალარიო სადგურის გამგე. 1954–1972 წლებში რაიონის ჯანდაცვის განყოფილების გამგე. რესპუბლიკური კლინიკური ინფექციური საავადმყოფოს ორდინატორი, განყოფილების გამგე, საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. 1977–1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციური კათედრის ასისტენტი. 1982–1997 წლებში თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს განყოფილების გამგე. 1997 წლიდან ამავე საავადმყოფოს უფროსი ორდინატორია. ავტორია 28 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ინფექციურ დაავადებებს, ძირითადად შერეულ ინფექციებს. 1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ზოგიერთი ჰაერწვეთოვანი და ნაწლავური შერეული ინფექციების კლინიკისა და დიაგნოსტიკის საკითხები.“ ზოგიერთი შერეული ინფექციის კლინიკური თავისებურებები ბავშვებში : ექიმ-ლექტორის დასახმარებლად თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1966 გვ. 24 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 74 ლევან გოგორიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მამუკა გოლეთიანი

მამუკა გოლეთიანი (დ. 12 აგვისტო, 1955, ცაგერი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1981–1982 წლებში იყო თბილისის №1 საავადმყოფოს III ქირურგიული განყოფილების ინტერნი. 1982-1986 წლებში ცაგერის რაიონული საავადმყოფოს ექიმი–ქირურგი.1986–1989 წლებში უკრაინის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ორდინატორი, დაუსწრებელი სწავლების ასპირანტი. 1989–1992 წლებში თბილისის №8 კლინიკური საავადმყოფოს ქირურგი. 1992 წლიდან არის ქალაქის №1 კლინიკური საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგიის კლინიკის ქირურგ–ასისტენტი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომის. 1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლგარეშე სანაღვლე გზების მასტენოზირებული და მაობლიტირებელი დაავადებების ქირურგიული მკურნალობა ხანშიშესულთა და მოხუცთა ასაკში.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 77 მამუკა გოლეთიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სეკუნდი

სეკუნდი — ბრტყელი კუთხეების საზომი ერთეული, რომელიც ტოლია გრადუსის 1/3600, ან მინუტის 1/60 და აღინიშნება ″ სიმბოლოთი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 274.
გრადუსი (გეომეტრია)

გრადუსი (ლათ. gradus — „საფეხური“, „ხარისხი“) — ბრტყელი კუთხეების საზომი ერთეული, მართი კუთხის 1/90 ნაწილი. გრადუსი იყოფა 60 მინუტად, მინუტი — 60 სეკუნდად. ერთი გრადუსი, ერთი მინუტი და ერთი სეკუნდი ჩაიწერება შემდეგნაირად — 1°, 1′, 1″. გრადუსი გამოიყენება წრეწირის რკალების გასაზომად (სრული წრეწირი შეადგენს 360°-ს). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 242.
ვაშლევის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვაშლევის (საქასრიის) ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია — დარბაზული ტაძარი საქართველოში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაშლევში. აგებულია 2014 წელს. ეკურთხა 16 ნოებერს. ტაძრის ტერიტორიაზე მოქმედებს დედათა მონასტერი. ვიდეო YouTube-ზე ↑ ძეგლი სოფელ ვაშლევის ტერიტორიაზე
სამედ ვურღუნის სახელობის პარკი

სამედ ვურღუნის სახელობის პარკი ან სამედ ვურღუნის ბაღი (აზერ. Səməd Vurğun bağı) — პარკი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ ბაქოში სადგურის მოედანთან ახლოს. პარკი მოშენდა 1882 წელს. მოედანი ადრე ცნობილი იყო, როგორც ოქტომბრის მოედანი. მდებარეობს 28 მაისისა და ფიქრეთ ამიროვის ქუჩების კვეთაზე. ბაღი მოიცავს აზერბაიჯანის რკინიგზის შენობის წინა მოედანს. 1938 წლიდან 1959 წლამდე პარკის ტერიტორიაზე მოქმედებდა ზოოპარკი. 1961 წელს მოედანზე დაიდგა სამედ ვურგუნის ძეგლი. ძეგლის ავტორი იყო ფუად აბდურახმანოვი, არქიტექტორი კი მიქაილ ჰუსეინოვი. პარკის კაპიტალური რეკონსტრუქცია მოხდა 2009 წელს. Bakının 12 əfsanəvi parkı ПАРКИ БАКУ. Осеннее очарование парка Самеда Вургуна – ФОТОРЕПОРТАЖ
რუხი ვეშაპი

რუხი ვეშაპი (ლათ. Eschrichtius robustus) — ზღვის ძუძუმწოვარი ცხოველი უკბილო ვეშაპების ჯგუფისა. მიგრირებს ყოველწლიურად საკვების მოპოვების ადგილიდან გამრავლების ადგილისკენ. იზრდება 14,9 მ-მდე, იწონის 41 ტონას და ცხოვრობს 55–70 წლამდე. სახეობას სახელი ეწოდა შავ კანზე რუხი და თეთრი ლაქების არსებობის გამო. წყნარი ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილებში გვხვდება რუხი ვეშაპის ორი პოპულაცია. ივარაუდება, რომ ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთში ნაცრისფერი ვეშაპები ევროპის სანაპიროებზე ჯერ კიდევ ახ.წ. 500 წლისთვის განადგურდა, ხოლო ამერიკის სანაპიროზე მე-17-მე-18 საუკუნეებში, ამის გამომწვევი მიზეზი კი ვეშაპებზე ნადირობა იყო.. ამის მიუხედავად, 2010-იან წლებში ნაცრისფერი ვეშაპები შენიშნეს ხმელთაშუა ზღვასა და სამხრეთ ნახევარსფეროს ატლანტის ოკეანის სანაპიროებზე. ↑ grey whale — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ Gray Whale Eschrichtius robustus. American Cetacean Society ↑ (2009) Encyclopedia of marine mammals. Academic Press, გვ. 404. ISBN 978-0-12-373553-9.
გულსუმ ნარიმანოვა

გულსუმ ნარიმანოვა (ალიევა) (აზერ. Gülsüm Nərimanova (Əliyeva) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწის, მწერლის, პუბლიცისტის ნარიმან ნარიმანოვის მეუღლე. დაიბადა 1898 წელს შამახიელი ვაჭრის მირკაზიმ ალიევის ოჯახში. განათლებას იღებდა სახლში და კარგად ლაპარაკობდა რუსულად. 1915 წელს იგი დაქორწინდა დიდ მოაზროვნეზე და გამოჩენილ სახელმწიფო მოღვაწესა და მწერალზე ნარიმან ნარიმანოვზე. გულსუმ ნარიმანოვა თავისი მეუღლის გავლენით შეუერთდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას. თავის ბიოგრაფიაში წერს, რომ ის პოლიტიკურ მოღვაწეობას ეწეოდა მუსლიმ ქალებში, ავრცელებდა საიდუმლო ლიტერატურას და განათლებისკენ მოუწოდებდა ყველას. დიდი ძალისხმევა დახარჯა ბაქოში შშმ პირთა სახლის, საბავშვო ბაღისა და ბაგა-ბაღის შესაქმნელად. გულსუმმა 1921 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის განათლების სახალხო კომისარიატის სკოლამდელი განათლების განყოფილების მიერ მუსლიმი ქალებისთვის გახსნილი პირველი კურსი. 1925 წელს, ნარიმან ნარიმანოვის გარდაცვალების შემდეგ იგი ზრუნავდა თავისი ვაჟის ნაჯაფის განათლებაზე და პარალელურად მოსკოვის პოკროვსკის სკოლის მუშათა ფაკულტეტზე სწავლობდა. გულსუმმა ნარიმან ნარიმანოვის ლიტერატურული, სამეცნიერო და პოლიტიკური მემკვიდრეობა აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმში გაგზავნა მისი შეგროვებისა და დაცვის მიზნით. 1931-1935 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ტიმირიაზევის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის მებაღეობა-მეხილეობის ფაკულტეტზე და გარაგულის მეცხვარეობის ინსტიტუტში. 1931 წელს იმავე ინსტიტუტმა იგი გაგზავნა დასავლეთ ციმბირის ბარაბინის რაიონში მდებარე „გოიუნჩულუღის“ სახელმწიფო მეურნეობაში სარეველა ბალახოვანი კამპანიისთვის. დიდი სამამულო ომის დროს გულსუმ ნარიმანოვა სამხედრო ჰოსპიტალში მუშაობდა. მისი ერთადერთი ვაჟი ნაჯაფი გმირულად დაიღუპა უკრაინის ვოლნოვახასთვის ბრძოლებში. ნარიმანოვა კი აგრძელებდა თავის საქველმოქმედო საქმიანობას. გულსუმ ნარიმანოვა გარდაიცვალა 1953 წელს. იგი დაკრძალეს მოსკოვის ვაგანკოვსკოეს სასაფლაოზე. P. Əzizbəyova, İ. Mosesova. Ailə Şərəfi. Bakı,1970 ნარიმან ნარიმანოვი
მირზა აღალი ალიევი

მირზა აღალი ალიევი (აზერ. Mirzə Ağaəli Mirzə Əziz oğlu Əliev; 1878 - 1941) — პოეტი, ჟურნალისტი, პედაგოგი, ქველმოქმედი, მუზეუმოლოგი. ლენქორანში პირველი ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმის დამფუძნებელი. მირზა აღალი ალიევი დაიბადა ლენქორანში 1878 წელს. მამამისი მირზა აზიზი მასწავლებელი იყო. იგი სწავლობდა ცნობილ პედაგოგთან მირზა ისმაილ გასირთან და შესანიშნავად ისწავლა სპარსული ენა. იგი უშუალოდ მონაწილეობდა ლენქორანის პირველი სკოლების ორგანიზებაში, ხოლო 1931 წელს პედაგოგთა II ყრილობაზე აირჩიეს წარმომადგენლად. საგანმანათლებლო საქმიანობით მირზა აღალი ალიევი ასევე აღიარებული იყო თავისი დროის ნიჭიერ პოეტად და ჟურნალისტად. ის იყო ჯალილ მამედყულიზადეს მეგობარი და საბჭოთა კავშირის გმირის, სატანკო ჯარების გენერალ-მაიორის, ჰაზი ასლანოვის მასწავლებელი. მირზა აღაალი ალიევი გარდაიცვალა ლენქორანში 1941 წლის იანვარში, 63 წლის ასაკში. მირზა აღაალი ალიევი მხატვრული შემოქმედებითაც იყო დაკავებული. იგი ლიტერატურული საზოგადოების „ფევჯულ-ფუსახას“ წევრი იყო. მისი სატირული ლექსები იბეჭდებოდა სხვადასხვა გაზეთებში, მათ შორის ინდოეთშიც. Dahinin dostu, generalın müəllimi
ასკარ რასულოვი

ასკარ ადილ ოღლუ რასულოვი (აზერ. Əsgər Adil oğlu Rəsulov) (დ. 3 მარტი, 1954, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული არქივის დეპარტამენტის უფროსი. ასკარ ადილ ოღლუ რასულოვი დაიბადა 1954 წლის 3 მარტს ქალაქ ნახიჩევანში. 1960-1970 წლებში სწავლობდა ნახიჩევანის აქბარ აღაევის სახელობის სკოლა-ინტერნატში. 1971 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, ხოლო 1971-1976 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის თურქულ განყოფილებაში. მან წარჩინებით დაამთავრა უნივერსიტეტი. ბსუ-ში 1980 წლიდან მუშაობს. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორია. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ოთხი წლის განმავლობაში მუშაობდა თარჯიმნად თურქეთის რესპუბლიკაში სსრკ საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების კომიტეტში. ბაქოს სახელმწოფო უნივერსიტეტში აგრძელებს სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას. 1983 წელს ასკარ რასულოვმა მიიღო ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი თემაზე „ესეების ჟანრი თურქულ ლიტერატურაში“. 2005 წელს წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფილოლოგიაში თემაზე „მხატვრული ჟურნალისტური ჟანრების გაჩენა და განვითარების გზები თურქულ ლიტერატურაში“. 2012 წლის ნოემბერში რასულოვი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებით დაინიშნა ეროვნული არქივის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ, ხოლო 2018 წლის 31 ივლისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებითა ზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული არქივის დეპარტამენტის უფროსად. მონაწილეობდა მრავალ საერთაშორისო სემინარში, სიმპოზიუმსა და კონფერენციაში. AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MİLLİ ARXİV İDARƏSİNİN RƏİSİ
ტეტრა...

ტეტრა..., ტეტრ... (ძვ. ბერძნ. τετρά [tetra] — „ოთხი“) — რთული სიტყვის ნაწილი, ნიშნავს ოთხს. ტეტრაედრი; ტეტრაკონქი; ტეტრალოგია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 701.
ნეპერი

ნეპერი (აღნიშვნა: ნპ, Np) — ლოგარითმული ფარდობითი სიდიდის (ორი ერთსახელიანი ფიზიკური სიდიდის ფარდობის ნატურალური ლოგარითმის) ერთეული. სახელი ეწოდა ჯ. ნეპერის პატივსაცემად. 1 ნპ = ln ⁡ F 1 F 2 . {\displaystyle 1{\text{ნპ}}=\ln {\frac {F_{1}}{F_{2}}}.} , როცა F 1 / F 2 = e {\displaystyle {F_{1}}/{F_{2}}=e} , სადაც F 2 {\displaystyle F_{2}} და F 1 {\displaystyle F_{1}} არის ფიზიკური „ძალური“ სიდიდეები (ძაბვები, დენის ძალები, წნევები და სხვა), e {\displaystyle e} — ნატურალური ლოგარითმების ფუძე. ნეპერს უმთავრესად იყენებენ კავშირის ხაზებში ელექტრული სიგნალების შესუსტების (მილევის) გაზომვისას. თანაფარდობა ლოგარითმული ფარდობითი სიდიდის სხვა ერთეულებთან — ბელსა და დეციბელთან: 1 {\displaystyle 1} ნპ = 21 {\displaystyle =21} geბ ≈ 0.8686 {\displaystyle \approx 0.8686} ბ = 8.686 {\displaystyle =8.686} დბ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 389.
თავდასხმა აზერბაიჯანის საელჩოზე თეირანში (2023)

თავდასხმა აზერბაიჯანის საელჩოზე თეირანში ადგილობრივი დროით 08:00 საათზე, 2023 წლის 27 იანვარს მოხვდა. თავდამსხმელი, ირანის მოქალაქე იასინ ჰიუსეინზადა, აკ-47 ტიპის ავტომატით შეიარაღებული, დაცვის პოსტის გავლით, შეიჭრა საელჩოს შენობაში და საელჩოს თანამშრომლების მისამართით გახსნა ცეცხლი. თანამშრომლებმა წინააღმდეგობის გაწევა სცადეს, რა დროსაც სალეჩოს დაცვის უფროსი, ორხან ასგაროვი სასიკვდილოდ დაიჭრა და ადგილზე გარდაიცვალა. თავდასხმის შედეგად ასევე საელჩოს ორი თანამშრომელიც დაიჭრა. თავდასხმიდან ცოტა ხანში, ირანის უსაფრთხოების სამსახურებმა დამნაშავე იასინ ჰიუსეინზადა დააკავეს. აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურმა ფაქტთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის საქმე გახსნა. აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, ილჰამ ალიევმა დაგმო თავდასხმა და მიანიშნა, რომ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ირანს ეკისრება. ამასთანავე, აზერბაიჯანულმა მხარემ თავდასხმა „ტერორისტულ აქტად“ შერაცხა. თავის მხრივ, ირანელი ოფიციალური პირების განცხადებებიდან ირკვევა, რომ თავდასხმა არ ატარებდა პოლიტიკურ მოტივს. ირანელმა ძალოვანებმა განაცხადეს, რომ თავდასხმა დამნაშავემ პირადი მოტივებიდან გამომდინარე ჩაიდინა და საელჩოში ის ორი არასრულწლოვანი შვილთან ერთად მივიდა. თუმცა, საელჩოს კამერის ჩანაწერებიდან გაირკვა, რომ დამნაშავე საელჩოში მარტო მივიდა. მოგვიანებით, აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ თავისი დიპლომატების ევაკუაცია განახორციელა თეირანიდან. 1991 წლიდან, აზერბაიჯანის მიერ დამოუკიდებლობის აღდგენიდან, ქვეყნის დიპლომატიურ მისიაზე მხოლოდ ერთხელ განხორციელდა თავდსხმა. 2022 წლის აგვისტოში, ლონდონში მდებარე აზერბაიჯანის საელჩოზე განხორციელდა თავდასხმა, რა დროსაც რამდენიმე პირმა შეიჭრა საელჩოს შენობაში, ჩამოაგდეს აზერბაიჯანის დროშა და მის ნაცვლად რელიგიური ლოზუნგებით გაფორმებული დროშა ჩამოკიდეს. რადიკალებმა შენობის კედლებზე არაბულად წარწერები გააკეთეს. ↑ Caleb Davis. (2023-01-27) Guard killed in shooting at Azerbaijan's embassy in Iran. Reuters. ციტირების თარიღი: 2023-01-27. ↑ Əliyeva, Ceyla (27 yanvar 2023). „Azərbaycan səfirliyinə hücum İranda diplomatik missiyalara ilk hücum deyil - ŞƏRH“. Report İnformasiya Agentliyi (აზერბაიჯანული). ციტირების თარიღი: 27 yanvar 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
ომი რადფანის მთებში

ომი იემენში, სამხრეთ რადფანის მთებში - ბრძოლა რადფანის მთებში, დალას(დალი) ემირატის ტერიტორიაზე , რომელიც არის სამხრეთ არაბეთის ფედერაციის ნაწილი, იემენელ აჯანყებულებსა და ბრიტანეთის ჯარების კონტინგენტს შორის. შეიარაღებული შეტაკებები დაიწყო 1963 წლის 14 ოქტომბერს და დასრულდა 1967 წლის ივლისში რადფანის მთების ტერიტორიიდან ბრიტანეთის ჯარების გაყვანით. აღმოსავლეთში ბრიტანელების კოლონიური მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული გამალ აბდელ ნასერის მიერ გატარებული პოლიტიკის გავლენით, ადენში ჩნდება ანტიბრიტანული მოძრაობა. იმ დროს მან ცოტათი გამოიჩინა თავი. გაერთიანებული არაბთა რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ ნასერმა მიიწვია შეუერთდეს იემენს არაბული სახელმწიფოების ალიანსს, რაც საფრთხეს შეუქმნის იქ ბრიტანეთის მმართველობას. ჯებელ რადფანი - არის მთიანი ქვეყანა, რომლის ფართობია ათას კვადრატულ კილომეტრზე მეტი, რომელიც მდებარეობს ადენიდან ჩრდილოეთით მიმავალი გზის აღმოსავლეთით იემენის საზღვარზე ქალაქ დხალაში (არაბულად - ად-დალი). უმაღლესი წერტილია ჯებელ ხურრია (1867 მეტრი). მაღალი მწვერვალები, დაკბილული კლდეები, ღრმა ხეობები-ვადები, რომლებშიც უხსოვარი დროიდან ადამიანები ცხოვრობდნენ სიცოცხლისა და სიკვდილის პირას, სისხლიანი შურისძიების ატმოსფეროში, რომელიც საუკუნეების მანძილზე არ გაჩერებულა. ჯამურად დაახლოებით 30 ათასი ადამიანი ცხოვრობდა ჯებელ რადფანში, რომლებსაც შეეძლოთ 7 ათასამდე კარგად გაწვრთნილი მებრძოლი. ↑ LiveJournal >> Радфанская кампания — «Щелкунчик».. ციტირების თარიღი: 2016-06-11
აერო...

აერო... (ბერძ. αέρος [aer] — „ჰაერი“) — რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი. ნიშნავს: ჰაერისა, საჰაერო, აგრეთვე საავიაციოს. აეროდრომი; აეროპლანი; აეროდინამიკა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 103.
აზო...

აზო... — რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი. მიუთითებს, რომ ქიმიური ნაერთი აზოტს შეიცავს. აზონაერთები; აზოსაღებრები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 215.
ტალი

ტალი (ნიდერლ. talie) — საკიდი ტვირთამწევი მოწყობილობა, რომელსაც აქვს ხელის, ელექტრული ან პნევმატიკური ამწევი. შედგება ჯალამბარისა და ურიკისაგან. ხელის ტალი (ტვირთამწეობა — 0.1-10 ტ) არის სტაციონარული ან მოძრავი. ელექტროტალს (ტვირთამწეობა — 0.25-10 ტ, აწევის სიმაღლე — 4-30 მ, ტვირთის აწევის სიჩქარე — 8-20 მ/წთ, მოძრაობის სიჩქარე — 20-30 მ/წთ) აქვს ერთ- ან ორრელსიანი სამოძრაო ლიანდაგი, ისრები, დახრა — 2°-მდე. ისეთ ელექტროტალს, რომელსაც ერთრელსიანი ურიკა აქვს, ტელფერი ეწოდება. პნევმატიკურ ტალს (ტვირთამწეობა — 0.1 ტ) იყენებენ იმ შემთხვევაში, როდესაც წარმოების პირობებში შეუძლებელია ელექტროენერგიის გამოყენება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 644.
ფილ კოლინზის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს ფილ კოლინზის სოლო დისკოგრაფია. აგრეთვე იხილეთ ჯგუფ ჯენესისის დისკოგრაფია და ჯგუფ Brand X-ის დისკოგრაფია. 1978: "Moving Home" (როდ ერჯენტი). ფილ კოლინზი ამ ალბომზე უკრავს დასარტყამ ინსტრუმენტებზე 1985: "Life is a Rat Race". სერიალის Miami Vice ერთ-ერთი ეპიზოდი 1991: "Burn Down the Mission" - ელტონ ჯონის სიმღერა, ალბომი Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin. 1991: *The quiet's too loud*. ლეიმონტ დოზიეს ალბომიდან “Inside Seduction” 1995: "Do Nothin' Till You Hear From Me". ქუინსი ჯონსის ალბომიდან Q's Jook Joint. 1995: "I've Been Trying". კერტის მეიფილდის ალბომიდან A Tribute to Curtis Mayfield. 1996: "Golden Slumbers"/"Carry That Weight"/"The End". ბითლზისადმი მიძღვნილი ალბომი In My Life. 1996: "Somewhere". ალბომიდან The Songs of West Side Story. 2005: "Leaving Home (Find My Way)" და "Who Am I?". ფილმის ტარზანი 2 2005 წლის DVD გამოცემიდან 2006: "Everything That I Am". ბროდვეის მიუზიკლიდან ტარზანი. ფილ კოლინზი ფილ კოლინზის ბიგ ბენდი ჯენესისი