laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯემალ ადამაშვილი

ჯემალ გაბრიელის ძე ადამაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1941, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი. ცნობილია საბავშვო მუსიკით, აგრეთვე საგალობლებითა და რამდენიმე კინომუსიკით. საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის ნამდვილი წევრი. ღირსების ორდენი კავალერი (2003). გიორგი ლეონიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2009). ჯემალ ადამაშვილი დაიბადა 1941 წლის 1 იანვარს თბილისში, გაბრიელ ადამაშვილისა და სონია კეკელიას ოჯახში. ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო მუსიკით. 1972 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1967–2000 წლებში ხელმძღვანელობდა ანსამბლ „ნატვრის თვალს“. საქართველოს ტელევიზიაში „პირველ სტერეოზე“ მიჰყავდა გადაცემა „ქართული გალობა“. ხელმძღვანელობს ჩოხოსანთა ფოლკლორულ ანსამბლ „შავლეგოს“. ჰყავს 9 შვილი. მის სიმღერებს ასრულბდნენ: ანსამბლები – „ნატვრის თვალი“, „მზიური“, „ბასტი-ბუბუ“, „მერცხალი“; მისი მოწაფეები იყვნენ: რ. რცხილაძე, ნ. თუშიშვილი; დაწერილი აქვს საფორტეპიანო კვინტეტი (1966), ვოკალური ციკლი ვაჟა–ფშაველას ლექსებზე (1968), კონცერტი საყვირისათვის (1970; პირველი შესრულება ბათუმში, 1977), სიმებიანი კვარტეტი (1986), სიმღერები, მათ შორის: „გამარჯობა, მამულო“, „საოქტომბრო“; საბავშვო სიმღერების კრებული (4); მუსიკა თოჯინების თეატრისა (17) და დრამატული სპექტაკლებისათვის, მათ შორის: „რომელია მართალი?“ (1970, ცხინვალი), „ტყუპები“ (1978); მხატვრული კინოფილმებისათვის: „ნათელა“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1978), „ნამდვილი კავკასიელი“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1981), „ელისო“ (განახლებული მუნჯი ფილმი, 1984); დოკუმენტური ფილმი: „სვანეთის საგანძურები“ (1991); გასტროლებით იმოგზაურა ანსამბლ „ნატვრის თვალთან“ ერთად (სსრკ, პოლონეთი, გერმანია, ფინეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, ინდოეთი, იუგოსლავია, იტალია, საფრანგეთი). ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 11, თბ., 2015. ჯემალ ადამაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
1036

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1036 1036 (ათას ოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XI საუკუნის მე-4 დეკადის მე-6 წელი. კიევის რუსეთმა მიიერთა დნეპრის მარცხენა სანაპირო. პეჩენეგების განადგურება მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1036. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1036. საქართველო საქართველოს სამეფო : ბაგრატ IV, ძე გიორგი I-ისა - ერთიანი საქართველოს მეფე (1027 - 1072) კახეთის სამთავრო : გაგიკი - კახეთის ქორეპისკოპოსი (1029 - 1058) თბილისის საამირო : ჯაფარ III იბნ ალი - თბილისის ამირა (1012-1045) საქართველოს ეკლესია : ოქროპირ II - საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (1030 - 1039) სამხრეთი კავკასია ანისის სამეფო : აშოტ IV - ანისის (შირაკის) მეფე (1020-1040) ვანანდის სამეფო : გაგიკ-აბასი - ვანანდის (ყარსის) მეფე (1029- 1065) სიუნიკის სამეფო : სუმბატ II - სიუნიკის მეფე (1019-1070) სამხრეთ-დასავლეთი აზია ბიზანტიის იმპერია : მიხეილ IV - ბიზანტიის იმპერატორი (1034 - 1041) ღაზნევიდების სახელმწიფო : მასუდ I - სულთანი (1031 - 1041) ბაღდადის სახალიფო : ალ-ქაიმი - ბაღდადის ხალიფა (1031 - 1075) აღმოსავლეთი ევროპა კიევის რუსეთი : იაროსლავ I ბრძენი – დიდი მთავარი (1019-1054) დასავლეთი ევროპა საღვთო რომის იმპერია : კონრად II - იმპერატორი (1024-1039) და გერმანიის მეფე საფრანგეთი : ანრი I - საფრანგეთის მეფე (1031 - 1060) ინგლისი : ჰაროლდ I - ინგლისის მეფე (1035 - 1040) წმინდა საყდარი : ბენედიქტ IX - რომის პაპი (1032 - 1044)
ადამაშვილი

ადამაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბექა ადამაშვილი — მწერალი, ჟურნალისტი, იუმორისტი და ბლოგერი; გიგი ადამაშვილი — მუსიკოსი და მომღერალი; საბა ადამაშვილი — ფეხბურთელი; ჯემალ ადამაშვილი — კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი.
ქორცქვიტა

ქორცქვიტა, ევროპული ქორცქვიტა (ლათ. Accipiter brevipes) — ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 30–38 სმ, ფრთების შლილი 65–75 სმ. დედალი მამალზე დიდია. მამლის ზურგი ვეჟან-რუხია, მუცელზე ვიწრო წითური განივი ზოლები გასდევს; დედლის ზურგი უფრო მეტად მურაა, ზოლები მასაც აქვს. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში; გადამფრენი ფრინველია, იზამთრებს აღმოსავლეთ აფრიკიდან ირანამდე; გვხვდება საქართველოშიც. ადის ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე. ბინადრობს ჭალის ტყეებში, კორომებში, ბაღებსა და პარკებში, სადაც მაღალი ხნიერი ხეებია. ბუდეს ხეზე, მაღლა აშენებს. დებს 3–4 კვერცხს. დედალი კრუხობს 33–35 დღის განმავლობაში. იკვებება ხვლიკებით, მღრღნელებით, დიდი ზომის მწერებით, პატარა ფრინველებით. შუა აზიაში ბეღურების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“. ადრე ლათინურად Accipiter badius ერქვა და მისი ორი ქვესახეობა იყო ცნობილი — ევროპული ქორცქვიტა და თურქესტნული ქორცქვიტა. დღეს ეს უკანასკნელი ცალკე სახეობად ითვლება და უწინდელი ლათინური სახელიც მას ეწოდება. Тювик // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 26 — М., 1977. ↑ 1.0 1.1 ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 550. ↑ 2.0 2.1 კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 160. ↑ Beaman, Mark; Madge, Steve (1998). The Handbook of Bird Identification for Europe and the Western Palearctic. London, UK: Christopher Helm, გვ. 193. ISBN 978-0-7136-3960-5.  ↑ BirdLife International (2013). „Accipiter brevipes“. IUCN Red List of Threatened Species. 2013. ციტირების თარიღი: 26 ნოემბერი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება)CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)old-form url ↑ საქართველოს „წითელი ნუსხის“ დამტკიცების შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე (2 მაისი, 2006). ციტირების თარიღი: 11 მაისი, 2020.
ბეშიქთაში (საფეხბურთო კლუბი)

ბეშიქთაში (თურქ. Beşiktaş Jimnastik Kulübü) — თურქული საფეხბურთო კლუბი, თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული კლუბი. დაარსდა 1903 წელს, სტამბულის ამავე სახელწოდების რაიონში. „ბეშიქთაში“, „გალათასარაისა“ და „ფენერბახჩეს“ შემდეგ, მესამე ყველაზე ტიტულოვანი თურქული საფეხბურთო კლუბია, რომელიც არასდროს დაქვეითებულა თურქეთის ჩემპიონატის უმაღლესი დივიზიონიდან. არსებობის ისტორიაში მოგებული აქვს თურქეთის სუპერლიგის 15 ტიტული. „ბეშიქთაშის“ ტრადიციული ფორმა შავი და თეთრი ფერისაა. საშინაო მატჩებს მართავს ვოდაფონ პარკის სტადიონზე, რომელიც იტევს 41,188 ადამიანს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბეშიქთაში (საფეხბურთო კლუბი)“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი „ბეშიქთაში“ — UEFA „ბეშიქთაში“ — თურქეთის ფეხბურთის ფედერაცია ფანსაიტი (თურქული) ↑ „Beşiktaş Jimnastik Kulübü Derneği Tüzüğü“ (PDF) (თურქული). p. 1. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2 ივლისი, 2013. ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ „Kara Kartallar Efsanesi“. Beşiltaş JK. 22 ოქტომბერი, 2004. ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „Turkey – Club Nicknames“. RSSSF. 10 ივლისი, 2005. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ 4 Mart Zaman Tüneli Haberleri – Sabah. ↑ Beşiktaş Jimnastik Kulübü. ↑ Selçuk Genç. „Beşiktaşımızın 34. Başkanı Ahmet Nur Çebi“ (Turkish). Beşiktaş J.K.] დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 ოქტომბერი, 2019. ციტირების თარიღი: 21 ოქტომბერი, 2019. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ „Info Bank » Club Details“. Turkish Football Federation. ციტირების თარიღი: 21 ოქტომბერი, 2019. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ VODAFONE PARK. თურქეთის ფეხბურთის ფედერაცია. ციტირების თარიღი: 11 მასი, 2020.
ნიკო ჯადუგიშვილი

ნიკო ჯადუგიშვილი (დ. 23 აპრილი, 1942, სიღნაღი) — ქართველი საესტრადო მომღერალი და ისტორიკოსი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1983), ღირსების ორდენის კავალერი (1998). 1960-1964 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ისტორიულ ფაკულტეტზე. ბავშვობიდან მღეროდა, მაგრამ პროფესიონალური სასიმღერო მოღვაწეობა დაიწყო 1964 წლიდან, როცა ის კონსტანტინე პევზნერმა მიიწვია საქართველოს  საესტრადო ორკესტრ „რერო“-ში სოლისტად. ნიკო ჯადუგიშვილს ჰქონდა ძლიერი ტემბრის ხმა, ის გამორჩეულად ასრულებდა საესტრადო და ქალაქური სტილის სიმღერებს. იგი თანამშრომლობდა ისეთ ცნობილ ქართველ კომპოზიტორებთან, როგორებიც არიან: გიორგი ცაბაძე, შოთა მილორავა, ეთერ ჭელიძე, ნოდარ გიგაური, ვაჟა აზარაშვილი, ნუნუ გაბუნია, მარგარიტა ჩხეიძე და სხვები. მის რეპერტუარში შედიოდა  აგრეთვე რუსული, ესპანური, ინგლისური და იტალიური პოპულარული სიმღერები. 1968 წელს მონაწილეობდა სტუდენტთა და ახალგაზრდობის მსოფლიო ფესტივალში ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში. 1969 წელს კომპოზიტორ ალექსანდრე (საშა) რაქვიაშვილის ძალისხმევით შეიქმნა დუეტი ეთერ კაკულიასა და ნიკო ჯადუგიშვილის მონაწილეობით, დუეტისათვის პირველი სიმღერა „სანთლები“ შექმნა ჯემალ სეფიაშვილმა, მაგრამ სიმღერის ტელე-რადიო გადაცემა კომუნისტურმა ხელისუფლებამ აკრძალა, რადგან ტექსტში ნახსენები იყო ღმერთი, ეს კი კომუნისტურ იდეოლოგიას ეწინააღმდეგებოდა. დუეტმა შეასრულა ისეთი სიმღერები, რომლებიც შემდეგ მთელი ყოფილი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ჰიტებად იქცა, ესენია: ი. ბუკიას  „თოვლი მოსულა“, ე. ჭელიძის  „აღმართი“, ჯ. სეფიაშვილის „სანთლები“, ნ. დუღაშვილის „დამიბრუნდი“, ვ. აზარაშვილის „მაშ გამარჯვება“, „ავლაბარო“. 1983 წელს ნიკო ჯადუგიშვილს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 1998 წელს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის ბრძანებულებით ქართულ საესტრადო ხელოვნებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და მისი პოპულარიზაციის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის დააჯილდოვეს ღირსების ორდენით. ნიკო ჯადუგიშვილი 2001 წლიდან ჩამოსცილდა აქტიურ სასცენო მოღვაწეობას, იშვითად სტუმრობდა ტელე-რადიო გადაცემებს, წლების განმავლობაში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ლექტორი (დოცენტი). გარდაიცვალა 2017 წლის 10 მაისს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. „ხელოვნების კალენდარი (თეატრი, მუსიკა, კინო)[მკვდარი ბმული]“. გვ. 51-52, თბ., 1992 წელი ნიკო ჯადუგიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ მომღერალი ნიკო ჯადუგიშვილი გარდაიცვალა. Kvira.ge. ციტირების თარიღი: 11 მაისი, 2020.
მონალი

მონალი (ლათ. Lophophorus) — ფრინველთა გვარი ხოხბისებრთა ოჯახისა. ცნობილია მთებში გავრცელებული სამი სახეობა. ჰიმალაიური (L. impejanus) და სკლეტერის მონალის (L. sclateri) სიგრძეა 63–72 სმ, მასა 1,8–2,3 კგ; ჩინური მონალისა (L. lhuysii) 75–80 სმ და დაახლ. 3 კგ შესაბამისად. თავზე წაგრძელებული ან დახვეული ბუმბულების ქოჩორი აქვთ; ნისკარტი გრძელია, ქვემოთკენ ოდნავ მოხრილი, მოკაუჭებული; ბოლო საშუალო სიგრძის, მომრგვალებული; ფეხები მოკლე, სქელი. მამლები ყველაზე მეტად კაშკაშა შეფერილობის ფრინველებს განეკუთვნებიან თავიანთი ინტენსიური ლითონისებრი ბზინვარებით: ზემოდან ჭარბობს მოწითალო-ბრინჯაოსფერი, იისფერ-ლურჯი, მწვანე ან ოქროსფერი ტონები, წელი ჩვეულებრივ თეთრია, მუცელი შავი. დედალი მუქი მურაა, თეთრი და წითური წინწკლებითა და თეთრი ყელით. ჰიმალაიური მონალის მამალს გამოარჩევს ქოჩრის ძაფისებრი ბუმბულები ფართო წვეროებით და წითური ბოლო; სკლეტერის მონალის წითური ბოლო წვეროში თეთრია; ჩინურ მონალს კი იგი შავი აქვს, აყრია თეთრი წინწკლები და მომწვანო-ლურჯი არშიები. გავრცელებული არიან ცენტრალური აზიის მაღალმთიანეთში, აღმოსავლეთ ჰინდუქუშიდან, ჰიმალაის გავლით, ცენტრალური ჩინეთის მთებამდე (განსუ, სიჩუანი, იუნანი). ბინადრობენ შერეულ და წიწვოვან ტყეებში, სადაც ბამბუკი და როდოდენდრონია, და სუბალპური ბუჩქნარის ზოლში; ზაფხულში გვხვდებიან ზღვის დონიდან 2500–4500 მეტრზე, ზამთარში 2000 მეტრამდე აღწევენ. ჩინური მონალი მკვიდრად ცხოვრობს სუბალპური და ალპური მდელოების ზოლში 3000–4900 მეტრის სიმაღლეზე. კარგად ფრენენ, სხედან ხეებზე, ზოგჯერ გუნდებად იკრიბებიან. იკვებებიან ფოთლებით, ბოლქვებით, ამონაზარდებით, ყვავილებით, თესლებით, კენკრით, მწერებითა და მათი მატლებით, რისთვისაც ნიადაგს 30 სმ სიღრმეზე თხრიან. ტიპური ბუდეა მიწაზე არსებული ორმო, მწირი ამონაფენით ან მის გარეშე. ბუდეში 2–8 (ჩვეულებრივ 3–5) კვერცხია; კრუხობს დედალი, 27–28 დღის განმავლობაში. ჩინური და სკლეტერის მონალები შეტანილი არიან IUCN-ის წითელ ნუსხაში როგორც მოწყვლადი სახეობები; ჰიმალაიური მონალი ნეპალის ეროვნული სიმბოლოა. Лоскот В. М. МОНАЛЫ // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М., 2012. — стр. 716–717.
ნიველირი

ნიველირი (ფრანგ. niveler — „გათანაბრება“ < niveau — „დონე“) — გეოდეზიური ინსტრუმენტი, რითაც ხდება ნიველება, აგრეთვე ხაზებისა და სიბრტყეების საჭირო დახრის კუთხით დაკვალვა. არსებობს ხშული და გადასადებჭოგრიანი ნიველირები. ხშულია რევერსიული და კონტაქტური თარაზოიანი ნიველირები; გადასადებჭოგრიანია შიმშაზე მიმაგრებული, ჭოგრაზე ჩამოკიდებული და ჭოგრაზე დასადგმელი თარაზოიანი ნიველირები. ამჟამად იყენებენ თვითმომწესობად ნიველირებსაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 420-421.
კაჭრეთის გორასამარხი

ტერმინი კაჭრეთის გორსასამარხი შეიძლება აღნიშნავდეს: კაჭრეთის პირველი გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთში. კაჭრეთის მეორე გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთში.
1037

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1037 1037 (ათას ოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XI საუკუნის მე-4 დეკადის მე-7 წელი. 1032 | 1033 | 1034 | 1035 | 1036 | 1037 | 1038 | 1039 | 1040 | 1041 | 1042 ბაგრატ IV ცდილობს თბილისის განთავისუფლებას, მაგრამ ხელს უშლის საფრთხე თურქ-სელჩუკთა შემოსევისა. კასტილია დამოუკიდებელი სამეფო გახდა. კონრად II-ის ლაშქრობა იტალიაში. კასტილია და ლეონი ერთიანდება და წარმოიქმნება კასტილიისა და ლეონის სამეფო. რეკონკისტა იწყება. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1037. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1037. 4 სექტემბერი : ბერმუდო III — ლეონის მეფე 1028-1037 წლებში (დ.1010) ავიცენა - სპარსული წარმოშობის არაბი ექიმი და ფილოსოფოსი საქართველო საქართველოს სამეფო : ბაგრატ IV, ძე გიორგი I-ისა - ერთიანი საქართველოს მეფე (1027 - 1072) კახეთის სამთავრო : გაგიკი - კახეთის ქორეპისკოპოსი (1029 - 1058) თბილისის საამირო : ჯაფარ III იბნ ალი - თბილისის ამირა (1012-1045) საქართველოს ეკლესია : იოანე V ოქროპირი - საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (1030 - 1039) სამხრეთი კავკასია ანისის სამეფო : აშოტ IV - ანისის (შირაკის) მეფე (1020-1040) ვანანდის სამეფო : გაგიკ-აბასი - ვანანდის (ყარსის) მეფე (1029- 1065) სიუნიკის სამეფო : სუმბატ II - სიუნიკის მეფე (1019-1070) სამხრეთ-დასავლეთი აზია ბიზანტიის იმპერია : მიხეილ IV - ბიზანტიის იმპერატორი (1034 - 1041) ღაზნევიდების სახელმწიფო : მასუდ I - სულთანი (1031 - 1041) ბაღდადის სახალიფო : ალ-ქაიმი - ბაღდადის ხალიფა (1031 - 1075) აღმოსავლეთი ევროპა კიევის რუსეთი : იაროსლავ I ბრძენი – დიდი მთავარი (1019-1054) დასავლეთი ევროპა საღვთო რომის იმპერია : კონრად II - იმპერატორი (1024-1039) და გერმანიის მეფე საფრანგეთი : ანრი I - საფრანგეთის მეფე (1031 - 1060) ინგლისი : ჰაროლდ I - ინგლისის მეფე (1035 - 1040) წმინდა საყდარი : ბენედიქტე IX - რომის პაპი (1032 - 1044)
Veni, vidi, vici

Veni, vidi, vici (ლათინურიდან: „მივედი, ვნახე, გავიმარჯვე“) — ლათინური ფრთიანი გამოთქმა, რომელიც აპიანეს თანახმად ეკუთვნის იულიუს კეისარს, რომელმაც აღნიშნული სიტყვები გამოიყენა რომის სენატში ძვ. წ. 47 წელს, მას შემდეგ რაც გაიმარჯვა ფარნაკე II-ის წინააღმდეგ გამართულ ზელასთან ბრძოლაში. ფრაზა გამოიყენა სწრაფი გამარჯვების აღსანიშნავად. აღნიშნულ სიტყვებზე საუბრობს პლუტარქე თავის „პარალელურ ბიოგრაფიებში“ და გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი „თორმეტი კეისრის ცხოვრებაში“. პლუტარქე წერს, რომ ეს სიტყვები კეისარმა გამოიყენა ერთ-ერთ წერილში, რომელიც თავის მეგობარ ამანციუსს მისწერა რომში. სვეტონიუსის მიხედვით კი კეისარმა ეს სამი სიტყვა წარწერის სახით ამოჰკვეთა პონტოში ტრიუმფის დროს. ფერერო გ., იულიუს კეისარი, თბ., 2016 ISBN 978-9941-444-26-5 ↑ Ando, Clifford (2000) Imperial Ideology and Provincial Loyalty in the Roman Empire.. Berkeley: University of California Press, გვ. 389. ISBN 9780520923720. ციტირების თარიღი: 7 January 2016.  ↑ HISTORY OF JULIUS CAESAR. historyworld.net. ↑ პლუტარქე, Life of Caesar from penelope.uchicago.edu ↑ გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი, თორმეტი კეისრის ცხოვრება: Julius from penelope.uchicago.edu
პარალაქსი

პარალაქსი (ბერძ. παράλλαξις — „გადახრა“), პარალაქსური გადაადგილება — მნათობის პერსპექტიული გადანაცვლება ცის სფეროზე, განპირობებული დამკვირვებლის სივრცეში გადაადგილებით, რასაც იწვევს დედამიწის დღეღამური ბრუნვა (დღეღამური პარალაქსი), მზის გარშემო დედამიწის მოძრაობა (წლიური პარალაქსი) და გალაქტიკაში მზის სისტემის მოძრაობა (საუკუნეობრივი პარალაქსი). პარალაქსის სიდიდე დამოკიდებულია დამკვირვებლიდან მნათობამდე მანძილზე, ამიტომ პარალაქსი ასტრონომიაში მანძილის ექვივალენტად ითვლება. დღეღამური პარალაქსი — კუთხე, რომლის წვეროშია მნათობის ცენტრი, ხოლო გვერდებს შეადგენს მიმართულებები დედამიწის ცენტრისა და დამკვირვებლისაკენ. თუ მნათობი დაკვირვების ადგილის ჰორიზონტზეა, პარალაქსს ჰორიზონტული ეწოდება. თუ ამავე დროს დამკვირვებელი დედამიწის ეკვატორზეა — ჰორიზონტ-ეკვატორული პარალაქსი მზემდე საშუალო მანძილის შესაბამისი პარალაქსი არის 8,794″, მთვარისა - 57′2,6″. ვარსკვლავებისათვის დღეღამური პ. პრაქტიკულად ნულია მათი ძალიან დიდი სიშორის გამო. წლიური პარალაქსი — ვარსკვლავთან შედგენილი კუთხე მართკუთხა სამკუთხედში, რომლის ჰიპოტენუზაა მანძილი მზიდან ვარსკვლავამდე, ხოლო მცირე კათედი - დედამიწის ორბიტის დიდი ნახევარღერძი; იყენებენ ვარსკვლავებამდე მანძილების განსაზღვრავად. ძალიან შორეულ ვარსკვლავთა მიმართ ცაზე ვარსკვლავის გადანაცვლების გაზომვით მიღებულ წლიურ პარალაქსს ტრიგონომი ეწოდება. იგი იმდენად მცირეა (ყველაზე ახლომდებარე ვარსკვლავის, ე. წ. კენტავრის უახლოესის პარალაქსი არის 0,76″), რომ მისი განსაზღვრა მოხერხდა მხოლოდ მზის მახლობელი 6 ათასამდე ვარსკვლავისათვის. საუკუნეობრივი პარალაქსი — ვარსკვლავის კუთხური გადაადგილება წელიწადში, განპირობებული გალაქტიკაში მზის სისტემის მოძრაობით და მიყვანილი ამ მოძრაობისადმი პერპენდიკულარულ მიმართულებაზე. იყენებენ შორეულ ვარსკვლავებამდე მაძილების შესაფასებლად. საუკუნეობრივი პარალაქსით მანძილი განისაზღვრება მხოლოდ სტატისტიკური მეთოდებით ვარსკვლავთა დიდი ჯგუფისათვის. ინდივდ. ვარსკვლავისათვის იგი შეიძლება რეალური არ იყოს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 678. ხარაძე ე., ასტრონომიის საფუძვლები, ტ. 1-2, თბ., 1971-74 წელი. Куликовский П. Г., Звездная астрономия, М., 1978.
ანარქიზმი და რელიგია

Ni Dieu ni maîtreანარქისტები, უმეტესწილად, სკეპტიკურად უყურებენ ორგანიზებულ რელიგიას ან ძალზე ეწინააღმდეგებიან მას. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთმა ანარქისტმა მიმდევრობისთვის რელიგიური ინტერპრეტაციები და მიდგომები შეიმუშავეს, მათ შორისაა მოსაზრება, რომ სახელმწიფოს განდიდება კერპთაყვანისმცემლობას უთანაბრდება. ანარქისტები ”უმეტესწილად არარელიგიური და ხშირად ანტირელიგიურიაც კი არიან, ხოლო სტანდარტული ანარქისტული ლოზუნგია ფრაზა, რომელიც ანონისტმა, სოციალისტმა ავგუსტ ბლანკიმ 1880 წელს შექმნა:” არც ღმერთი და არც მბრძანებელი! ” (Ni Dieu ni maître! ). . . არგუმენტის ამყარებს ეჭვი იმისა რომ რელიგია მხარს უჭერს პოლიტიკას, ეკლესია მხარს უჭერს სახელმწიფოს, პოლიტიკური ხელისუფლების მოწინააღმდეგეები ასევე ეწინააღმდეგებიან რელიგიურ ავტორიტეტებს. ”. უილიამ გოდვინის ", ავტორი Enquiry Concerning Political Justice (1793), პირველი სისტემატური ტექსტია ლიბერტარიანული პოლიტიკისა. უილიამი იყო კალვინისტი მინისტრი, რომელმაც დაიწყო ქრისტიანობის უარყოფა. მან გაიარა დეიზმი, შემდეგ ათეიზმი ხოლო მოგვიანებით დაჯერდა აგნოსტიციზმს ". პიონერი გერმანელი ინდივიდუალისტი ანარქისტი მაქს სტირნერი, "დაიწყო როგორც მემარჯვენე-ჰეგელიელი, პოსტ- ფეიბურბაული ათეისტი, უარყო რელიგიისა და" პოლიტიკის "სული (გეისტი), ისევე როგორც პოლიტიკა, მათ შორის," კაცობრიობის "ლაპარაკიც." პიერ-ჯოზეფ პრუდონი, "პირველი ადამიანი, ვინც საკუთარ თავს ანარქისტს უწოდებს, რომელიც ცნობილია გამონათქვამით:" საკუთრება ქურდობაა ", მან ასევე თქვა:" ღმერთი ბოროტია "და" ღმერთი არის მარადიული X ". რაც იდეაში მაგარი უაზრობაა. მოკლე ახსნა: ანარქიზმი არის მიმდინარეობა რომელიც პირდაპირ ურთიერთკავშირშია ადამიანის თავდაჯერებულობასა და ჯიუტობასთან. ანარქიზმი მოიაზრებს მსოფლიოს მმართველი სისტემების დანგრევას, რათა "ხალხი იყოს თავისუფალი". მაგრამ ირონია იმაშია რომ ანარქისტები ქმნიან დაჯგუფებებსა და სექტებს, რომლებშიც თავად მათი მეთაურები იყენებენ მმართველობის მსგავს ფორმებს. ანარქიზმი არის ამბიციური სწრაფვა თავისუფლებისკენ, რომელიც, სამწუხაროდ, სიყვარულისა და მორწმუნეობის გზას არის აცდენილი. ანარქიზმი ეწინააღმდეგება რელიგიას, რადგან, ხშირშემთხვევაში, რელიგიური პირები შეკრულნი არიან ქვეყნის მმართველ ორგანოებთან, შესაბამისად ანარქისტების გადმოსახედიდან მათი უარყოფა მეტად ბუნებრივია ვიდრე გაგება და გაანალიზება. ანარქიზმი თავისთავად საინტერესო იდეაა, მაგრამ იგი სრულიად დაცლილია იმედისა და სიყვარულისგან, რადგან მხოლოდ ძალადობას ეფუძვნება. ანარქისტების სასულიერო მოღვაწეებთან დაპირისპირებას საფუძვლად უდევს მიმდევრობის გამზიარებელთა შერყეული ნდობა და სარწმუნოების გაუაზრებლად განსჯა. ანარქიზმის უკეთ გაგებისთვის უყურეთ ფილმებს: "American History X", "V for Vendetta", და "The legend of Korra"(მესამე სეზონი არის ანარქიზმის დეკონსტრუქცია) ↑ 1.0 1.1 1.2 Nicolas Walter. "Anarchism and Religion" ↑ ქრისტოიანოპოულოს, ალექსანდრე (მარტი 2010). "ქრისტიანი ანარქისტის მიერ ძალადობის კრიტიკა: სახელმწიფოს უარყოფისთვის მეორე ლოყის მიშვერიდან". პოლიტიკური შესწავლის ასოციაცია ↑ ქრისტოიანოპულოს, ალექსანდრე (2010). ქრისტიანული ანარქიზმი: პოლიტიკური კომენტარი ახალ აღთქმაზე. ექსეტერი: Imprint Academic. გვ. 254. "შტატი როგორც კერპი"
პარასიოს ეფესელი

პარასიოს ეფესელი (ბერძ. Παρράσιος ο Εφέσιος) — ძვ. წ. V საუკუნის II ნახევრის ბერძენი ფერმწერი. ფერმწერ ევენორის შვილი და მოწაფე. მუშაობდა ათენში. შემოქმედებითი მრწამსით ახლოს იყო ევრიპიდესთან. პარასიოსის ნამუშევრები არ შემონახულა, ცნობილია მხოლოდ ანტიკური ავტორების აღწერით. კარგად გადმოსცემდა ადამიანთა ფიზიკურ ტანჯვასა და სულიერ განცდებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 681.
ფენერბახჩე (საფეხბურთო კლუბი)

ფენერბახჩე (თურქ. Fenerbahçe Spor Kulübü) — თურქული საფეხბურთო კლუბი, დაფუძნებული 1907 წელს სტამბოლში. ასპარეზობს თურქეთის სუპერლიგაში. მისი სახელი მომდინარეობს სტამბოლის ამავე სახელწოდების უბნიდან. გუნდის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ალი კოჩი. „ფენერბახჩე“ ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული თურქული კლუბია, რომელიც არასდროს დაქვეითებულა თურქეთის ჩემპიონატის უმაღლესი დივიზიონიდან. კლუბი საშინაო მატჩებს მართავს შუქრუ სარაჯოღლუს სახელობის სტადიონზე, რომელიც 50.509 მაყურებელს იტევს. არსებობის ისტორიაში კლუბს მოგებული აქვს 19 სუპერლიგა, 7 თურქეთის თასი, 9 თურქეთის სუპერთასი და სხვა. გარდა ამისა, ფენერბახჩე უეფა-ს თასების მფლობელთა თასის 1963-1964 წლებისა და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის 2007-2008 წლების სეზონების მეოთხედფინალისტია. ევროპულ ჩემპიონატებში კლუბის ყველაზე დიდ წარმატებად ითვლება უეფა-ს ევროპის ლიგის 2012-2013 წლების სეზონზე ნახევარფინალში გასვლა. „ფენერბახჩე“ ევროპული კლუბების ასოციაციის წევრია. Yüce, Mehmet (2014). Osmanlı Melekleri: Futbol Tarihimizin Kadim Devreleri Türkiye Futbol Tarihi - Birinci Cilt (თურქული). Istanbul: İletişim Yayınları. ISBN 9789750515804.  Yüce, Mehmet (2015). İdmancı Ruhlar: Futbol Tarihimizin Klasik Devreleri: 1923-1952 Türkiye Futbol Tarihi - 2. Cilt (თურქული). Istanbul: İletişim Yayınları. ISBN 9789750516955.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფენერბახჩე (საფეხბურთო კლუბი)“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი Official website of 1907 Fenerbahçe Association (თურქული) ↑ Stat Bilgileri Turkish. Turkish Football Federation. ციტირების თარიღი: 4 მარტი, 2018. ↑ Müzemiz Turkish. Fenerbahçe SK Official Website. ციტირების თარიღი: 21 ნოემბერი, 2017
ორნამენტიკა

ორნამენტიკა (ლათ. ornamentum — „სამკაული“) — შედარებით მოკლე გრძლიობის ბგერები, რომელიც ერთვის მთავარ მელოდიურ ხაზს მელოდიის შესამკობლად. ორნამენტიკაში შედის სხვადასხვა სახის პასაჟები, ტირატები, ფიგურაციები, ფიორიტურები. ორნამენტიკის სფეროს მიეკუთვნება აგრეთვე ტრემოლი, ვიბრატო და სხვა. ორნამენტიკის მეშვეობით მელოდიური ხაზი უფრო დეტალიზებულია, გამსჭვალულია ექსპრესიით, ბგერები ერთიმეორეში მდოვრედ გადადიან. მორთულობები აღინიშნება სპეციალური ნიშნებით ან იწერება წვრილი ნოტებით. ორნამენტიკა ფართოდ განვითარდა ფრანგულ საკლავესინო მუსიკაში. ვოკალური ორნამენტიკის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი მიეკუთვნება იტალიურ ოპერას. ორნამენტიკა დამახასიათებელია ქართული ხალხური სიმღერისათვის განსაკუთრებით გავრცელებულია ქართლ-კახურ „გრძელ“ სუფრულებსა და ურმულებში), სადაც იგი წარმოადგენს მელოდიური ბგერის შემამკობელ, ინტონაციურად აქტიურ ელემენტს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 582.