laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დიდწიპწიანი ჩინური

დიდწიპწიანი ჩინური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ჩინურის ერთ-ერთი მცირემოსავლიანი ვარიაციაა. გამოირჩევა ძლიერი ზრდითა და გადაჭარბებული ყვავილცვენიო. მორფოლოგიური ნიშნებით მისთვის დამახასიათებელია გლუვი ფოთლები, რომელთა ყუნწის ამონაკვეთი ნამდვილ ჩინურთან შედარებით ღიაა, მომრგვალო ან ჩანგისებური. მტევანი საშუალო ზომის და ძალიან თხელია. განსაკუთრებით გამოირჩევა წიპწა, რომელიც დიდი ზომისაა (8-9 × 5.5 მმ.). ფორმით ჩვეულებრივი ჩინურის წიპწას პგავს, ღია ყავისფერია, მომწვანო-მოყვითალო ელფერიო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 107
დიღმურა

დიღმურა, დიღმურა წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. დიღმურას სუფთა ნარგავები აღარ არსებობს, მაგრამ შერეული სახით არის კასპისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტების სოფლების ვენახებში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან მცირე ზომისაა, გულისებრი ფორმის. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია თხელ აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. გვხვდება მხრებიანი კონუსური ფორმის მტევნებიც. საშუალო სიკუმსისაა ან კუმსი. მარცვალი წვრილია, მომრგვალო, მუქ-წითლად შეფერილი. თხელი კანი ცვილისებრი ფიფქით უხვადაა დაფარული. რბილობი წვნიანია. დიღმურა შავი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის, მტევნის წონა 120-140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 6.6-7.0 ტონა. სრული სიმწიფის პერიოდში ყურძნის შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7.5 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. მას ასევე სხვა ჯიშებთან საკუპაჟედ იყენებენ. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 107
დონდღლაბი

დონდღლაბი, დონდღლაბი მჭკნარა, მჭკნარა დონდღლაბი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში შუა და ზემო იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური ფორმის, ხუთ-ნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად არის შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო სიდიდის, კონუსური, ზოგჯერ მხრიანი. მისი მხარი ხშირად მტევნის ნახევარს აღწევს. საშუალო სიკუმსისაა, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით შესამჩნევად დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო მოტკბო-მომჟავო გემოთი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით. ჯიში საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. იმერეთში ყურძენი სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში მწიფდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე შეადგენს 162-168 დღეს. მტევნის საშუალო წონა 160-170 გრამია. მისი საჰექტარო მოსავლიანობა კი საშუალოდ 10.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, მჟავიანობა — 7.6-9.3 გ/ლ-ს. დონდღლაბის ღვინო ღია მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ ექსტრაქტული და ჰარმონიული. მისი გამოყენება ხდება ციცქასთან და ცოლიკოურთან კუპაჟში მაღალხარისხიანი თეთრი ღვინის მისაღებად. ხოლო ცალკე — უალკოპოლო ყურძნის წვენისა და საბრენდე სპირტის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 108
დონდღლაბი მწვანე

დონდღლაბი მწვანე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრ სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მწვანე, კანი მკვრივი აქვს, რბილობი — წვნიანი. დონდღლაბი მწვანე საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი დაახლოებით 173 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს. მიიღება საკმაოდ ხალისიანი სუფრის თეთრი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 108
დონდღლაბი შავი

დონდღლაბი შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრად და სქელ ჯაგრისებრად არის შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო და ოდნავ ოვალური, მუქი ვარდისფერი, თითქმის შავი. დონდღლაბი შავი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირ-ველ ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 165-170 დღეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის მშრალი წითელი ღვინო. ასევე გამოიყენება საბრენდე სპირტის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 111
დუდღუში

დუდღუში, დღუნდღუში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქე-სისაა. მტევანი — პატარა, ზოგჯერ საშუალო ზომის. კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური ფორმის. მუქი ლურჯი. სქელი კანი ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ აქვს დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, საშუალო სიმკვრივის, მომჟავო-მოტკბო გემოთი. დუდღუში საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 80-120 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.0 ტონა. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 111
დღვლაბე

დღვლაბე, დღვლაბა ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრადაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო და მსხვილი ზომისაა, მომრგვალო. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. დღვლაბე საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.3 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 111-112
ეგურძგული

ეგურძგული, ეგუძგური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე და საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ოდესღაც მთელ კოლხეთში იყო გავრცელებული, მაგრამ ამჟამად მცირე ნარგავებია დარჩენილი მაღლარების სახით. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო, თეთრი ფერის, მომწიფებული მარცვალი გამჭვირვალე ქარვისფერია. ეგურძგული ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. საჰექტარო მოსავლიანობა 13.0-16.0 ტონას შორის მერყეობს. შაქრის კარგად დაგროვების უნარი გააჩნია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 21.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.9 გ/ლ-ს. მიიღება საუკეთესო ხარისხის თეთრი ღვინო, ასევე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 115
ენაგეთის თეთრი

ენაგეთის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ერთ-ერთი სამეცნიერო ექსპედიციის დროს აღმოაჩინეს გაველურებულ მდგომარეობაში სოფელ ენაგეთში და რადგანაც ვაზის პირვანდელი სახელწოდება დაკარგულია, მას ენაგეთის თეთრი უწოდეს. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ზოგჯერ კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსის, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ღია-მწვანე, მზის მხარეს მოყვითალო-ქარვისფერი. რბილობი ხორციანი და წვნიანი აქვს. ენაგეთის თეთრი საშუალო ზრდისა და საკმაოდ მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 173 დღეა. სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-8.7 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 115-116
ენაგეთის წითელი

ენაგეთის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. აღმოჩენილია სამეცნიერო ექსპედიციის მიერ გაველურებულ მდგომარეობაში და მას ენაგე-თის წითელი უწოდეს. გავრცელებულია ქვემო ქართლის სოფელ ენაგეთში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, თითქმის შავი. რბილობი წვნიანია, წვენი სუსტადაა შეფერილი. ენაგეთის წითელი ძლიერი ზრდისა და საკმაოდ უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის, ამ დროს მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-8.8 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 117
ენდელაძისეული

ენდელაძისეული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. გავრცელებულია ბაღდათის მუნიციპალიტეტში ენდელაძეების დასახლებაში. იმერეთში ზოგჯერ შეცდომით ამ სახელით მოიხსენიებენ ფრანგულ საღვინე ჯიშ „კაბერნე სოვინიონს“ (Cabernet Sauvignon). ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუ-სური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომის, ოვალური, მუქი-წითელი, თითქმის შავი. კანი საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ზომიერადაა დაფარული, რბილობი წვნიანია. ენდელაძისეული საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 166 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებიდან შედის. მტევნის წონა 175-200 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 6.8-8.4 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.4-23.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.8-8.5 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის მშრალი ღია წითელი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 117
ვაზისუბნის წითელი

ვაზისუბნის წითელი, ურიათუბნის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. სახელწოდება მიღებული უნდა პქონდეს იმ ადგილიდან, რომელშიც თავიდანვე იყო გავრცელებული. 1951 წლამდე გურჯაანის მინიციპალიტეტში მდებარე სოფელ ვაზისუბანს ურიათუბანი ერქვა. ზრდასრული ფოთოლი სამ-ხუთნაკვთიანი ან თითქმის მთლიანია. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია, მაგრამ ქვედა იარუსის ფოთლები ჯაგრისებრად საკმაოდ სქლადაა დაფარული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, დატოტვილი. მტევანი საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი-ლურჯი, თითქმის შავი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული, რბილობი წვნიანია. ვაზისუბნის წითელი ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მუა რიცხვებში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 119
ვაიოს საფერავი

ვაიოს საფერავი, საფერავი ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. სახელწოდება ადგილმდებარეობის მიხედვით აქვს მიღებული, რადგანაც გავრცელებული იყო ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაიოში. ოდესღაც აჭარის მოსახლეობა ვაიოს საფერავს სუფრის ღვინის დასამზადებლად იყენებდა, მაგრამ მოგვიანებით რელიგიურ ნიადაგზე მათ ღვინის სმა აეკრძალათ და ვაიოს საფერავისგან ბადაგის დამზადება დაიწყეს. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი, მარცვალი — საშუალო ზომის, მცირედ ოვალური, შავი ფერის, სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. მასში უხვადაა შემფერავი ნივთიერება. ვაიოს საფერავი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190-195 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევრში შედის. მტევნის საშუალო წონა 80-100 გრამს აღწევს. ერთი ძირი მაღლარის ვაზიდან 80-100 კილოგრამი ყურძნის მოკრეფა შეიძლება. ხოლო დაბლარად გაზრდილი ვაზის საჰექტარო მოსავლიანობა 7.0-7.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს. მიიღება საკმაოდ ჰარმონიული სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 119
ვანის ჩხავერი

ვანის ჩხავერი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ეს ჯიში უძველესი დროიდან ყოფილა მაღლარების სახით გავრცელებული, მაგრამ ფილო-ქსერას გავრცელების შემდეგ ნელ-ნელა გადაშენდა. მხოლოდ ერთეული ძირები შემორჩა ვანის მუნიციპალიტეტის დასავლეთ ნაწილში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, თითქმის მომრგვალო, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსური ფორმის, გვხვდება ფრთიანიც. საშუალო სიკუმსის ან თხელია. მარცვალი საშუალო ზომის აქვს, მომრგვალო, მუქი-ვარდისფერი, მოშავო ელფერით. თხელკანიანია. რბილობი წვნიანია, წვენი ოდნავაა შეფერილი. გამოირჩევა ტკბილი გემოთი და საგრძნობი ჯიშური არომატით. ვანის ჩხავერი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 170 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 9.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.3 გ/ლ-ს. მიიღება საკმაოდ კარგი ხარისხის სუფრისა და ცქრიალა ღვინოები. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. ყურძენი გამოირჩევა შენახვის კარგი უნარით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 122
ვანურა

ვანურა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ერთ-ერთი სამეცნიერო ექსპედიციის დროს აღმოაჩინეს გაველურებულ მდგომარეობაში და რადგანაც ვაზის პირვანდელი სახელწოდება დაკარგული იყო, მას ვანურა უწოდეს. ერთეული ძირებია მაღლარების სახით ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მაშავერას ხეობაში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ძარღვების გასწვრივ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ფრთიანი ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, თითქმის შავი ფერის. რბილობი წვნიანი და ხორციანი აქვს. წვენი სუსტადაა შეფერილი. ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. ვანურა სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5%-ს. მიიღება სუფრის წითელი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 122
ვარდისფერა

ვარდისფერა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან. აღმოჩენილია მევენახეობის ინსტიტუტის ექსპერიმენტულ ბაზაზე სოფელ ვაზისუბანში, სახელი კი მტევნის შეფერილობის მიხედვით შეურჩიეს. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ განივოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ზოგჯერ მსხვილი, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო, ღია ვარდისფერი, ბოლოწამახვილებული. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი მკვრივი და კნატუნა აქვს, გემო სასიამოვნო, ჰარმონიული, წვენი — უფერული. ვარდისფერა ძლიერი ზრდისაა. სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 160 დღეა. მტევნის წონა 200-400 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, კარგად ინახება და იტანს ტრანსპორტირებას. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 122-123
ვარდისფერი ყურძენი

ვარდისფერი ყურძენი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. მოძიებულია 1932 წელს თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხოდაშენში. ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ძლიერ დანაკვთული, ხუთი, შვიდი და იშვიათად ცხრანაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, მისი სიგრძე 25 სანტიმეტრს აღწევს, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის და საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ვარდისფერი, სრული სიმწიფის დროს თითქმის შავი. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი მდნარი და წვნიანი აქვს, წვენი მეუფერავია, გემო — ტკბილი. ვარდისფერი ყურძენი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 128-133 დღეა. ყურძენი სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-6.8 გ/ლ-ს. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, სუფრის ვარდისფერი ღვინის დასამზადებლად და საკუპაჟე ღვინომასალად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 125
ვაციწვერა (ვაზის ჯიში)

ვაციწვერა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სქელი ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ღია მწვანე ფერის. რბილობი წვნიანი აქვს. ვაციწვერა საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18,4 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9,1 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 125
ვერნახი

ვერნახი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ვაზის სახელწოდება ქართულად „ვენახს“ ნიშნავს. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა სქელი ქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ ოვალური ფორმის, შავი. რბილობი ძალიან წვნიანია. ვერნახი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, მჟავიანობა — 8.8-9.2 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 125-126
უსახელოური ვარდისფერი

უსახელოური ვარდისფერი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. უსახელოური ვარდისფერი წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 573
ვერტყვიჭალის თეთრი

ვერტყვიჭალის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს მდინარე ძირულასთან გაშენებული ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვერტყვიჭალის მიხედვით. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისებრი ფორმის, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ყვიოელი, სრული სიმწიფის დროს ქარვისფერი. რბილობი წვნიანი და ოდნავ კნატუნაა. ვერტყვიჭალის თეთრი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინისა და საბრენდე სპირტის მისაღებად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 127
ვერტყვიჭალის შავი

ვერტყვიჭალის შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს მდინარე ძირულასთან გაშენებული ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვერტყვიჭალის მიხედვით. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად გულისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალოზე სუსტადაა აბლაბუდისებრ-ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, დიდი ფრთით, კუმსი, იშვიათად მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური, შავი ფერის, წვენი ვარდისფერია. ვერტყვიჭალის შავი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს — ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5-18.5%-ს, მჟავიანობა — 7-12 გ/ლ-ს. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და სუფრის მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 127
ზენათური

ზენათური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ზრდასრული ფოთოლი მცირე ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. სამნაკვთიანი ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო და თეთრი. ზენათური საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.7 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 132
ზერდაგი

ზერდაგი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით ზერდაგის სახელწოდებით ჯიში საუკუნეებში უნდა გაჩენილიყო. სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას გამოჩენამდე ზერდაგი მასობრივად იყო გავრცელებული სამეგრელოს მთისპირა სოფლებში. ზერდაგს ძირითადად სასუფრე ყურძნად იყენებდნენ, ვაზზე ტოვებდნენ და საჭიროების მიხედვით კრეფდნენ, მაგრამ მისგან ღვინოსაც აყენებდნენ, რომელსაც ხანგრძლივად შენახვის უნარი გააჩნდა. 1940-1950 წლებამდე ეს ჯიში საკმაოდ ფართოდ იყო გავრცელებული სამეგრელოს სოფლებში, ამჟამად კი ერთეული ძირებია შემორჩენილი მაღლარების სახით სენაკის მუნიციპალიტეტში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ნაკლებად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სქლად ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი — საშუალო ზომის, ოვალური ან მოგრძო, სიმწიფეში მოყვითალო ქარვისფერი ხდება. კანი სქელი და მკვრივი აქვს. რბილობი — მკვრივი, ხორციანი და წვნიანი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. ზერდაგი საშუალო ზრდა-განვითარებით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი 196-202 დღეს შორის მერყეობს, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლო რიცხვებში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 175 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-21.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.7-9.6 გ/ლ-ს. მიიღება ჰარმონიული, ალკოპოლის ნორმალური შემცველობის სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 132