laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხაიმ ნახმან ბიალიკი

ხაიმ ნახმან ბიალიკი (ივრ. חיים נחמן ביאליק; ‎ დ. 6 იანვარი, 1873, სოფელი რადი, ყოფილი ვოლინის გუბერნია, ამჟამად უკრაინა – გ. 4 ივლისი, 1934, ვენა) — ებრაელი პოეტი, ესეისტი, მწერალი, ჯურნალისტი და მთარგმნელი. მან მრავალი თხზულება დაუტოვა თანამედროვე ებრაულ კულტურას. იგი ებრაელების ეროვნული პოეტია. ბიალიკი დაიბადა სოფელ რადში(ვოლნი,რუსეთის იმპერია(ახლანდელი უკრაინა)). მამამისი, იცხაკ იოსეფ ბიალიკი, განსწავლული ბიზნესმენი იყო; იგი გარდაიცვალა 1880 წელს, როცა ხაიმი იყო 7 წლის. ბიალიკმა თავის პოემებში გააიდეალა თავის უბედური ბავშვობა. ჰყვებოდა შვიდ ობოლზე, თუმცა თანამედროვე ბიოგრაფები ამ რიცხვს გადამეტებულად მიიჩნევენ იმ მოზრდილ და–ძმათა ჩათვლით, რომლებსაც დახმარება არ სჭირდებოდათ. ასეა თუ ისე, 7 წლიდან ბიალიკი იზრდებოდა ჟიტომირში მის მართლმადიდებელ პაპასთან რაბი იაკობ მოშე ბიალიკთან. 15 წლის ასაკში დაიწყო სწავლა იეშივაში ვოლოჟინში (Вало́жын) ბელარუსში. იქ დაწერა ცნობილი პოეზია “ელ ჰაციპორ”. მაგრამ ის არ დარჩა იეშიბაში და დატოვა. 1892 წელს, ოდესაში ყოფნის დროს შეხვდა ეხად ჰაამ. მან დიდი გავლენა მოახდინა ბიალიკზე. პოემა „ამბავი რბევისა“ (1904) „უდაბნოს მკვდრები“ (1902) „ცეცხლოვანი ქარტია“ (1905) „არიე-კულაკი“ „ღობის გადაღმა“ ი. რავნიცკისთან ერთად გადაამუშავა და გამოსცა 4-ტომიანი შრომა „ებრაელთა ლეგენდები“ (მე-2 გამოც., ბერლინი, 1922). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 353-354. ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a> ↑ birth registry <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11971341"></a> ↑ 4.0 4.1 Бялик Хаим Нахман // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Большая российская энциклопедия — Москва: Большая российская энциклопедия, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1768199"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ნიკოლოზ I (რუსეთი)

ნიკოლოზ I (ნიკოლოზ პავლეს ძე რომანოვი) (რუს.: Николай I Павлович) (დ. 6 ივლისი [ ძვ. სტ. 25 ივნისი ], 1796, გატჩინის სასახლე, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 2 მარტი [ ძვ. სტ. 18 თებერვალი ], 1855, სანქტ-პეტერბურგი) — პოლონეთის ბოლო გვირგვინნაკურთხი მეფე 1825-1830 და რუსეთის იმპერატორი 1825-1855 წლებში. ნიკოლოზი დაიბადა გატჩინის სასახლეში, გატჩინაში, პავლე I-ისა და მარია ფიოდოროვნას ოჯახში. დაბადებიდან 5 თვის შემდეგ გარდაიცვალა ბებიამისი ეკატერინე II, მამამისი გახდა რუსეთის იმპერატორი, ხოლო დედამისი რუსეთის დედოფალი. იყო ალექსანდრე I-ის უმცროსი ძმა, რომელიც იმპერატორი 1801 წელს გახდა. 1817 წლის 13 ივლისს ნიკოლოზი დაქორწინდა ჩარლოტა პრუსიელზე (1798-1860), რომელსაც მოგვიანებით, მართლმადიდებლობის მიღების შემდეგ ეწოდა ალექსანდრა ფიოდოროვნა. ჩარლოტას მშობლები იყვნენ პრუსიის მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ III და ლუიზა მეკლენბურგ-შტრელიცელი. ვინაიდან ნიკოლოზს ორი უფროსი ძმა ჰყავდა, ნაკლებად სავარაუდო იყო, რომ ოდესმე რუსეთის მმართველი გახდებოდა. თუმცა, რადგანაც ალექსანდრეს და კონსტანტინეს არ ჰყავდათ კანონიერი ვაჟები, ნიკოლოზს საშუალება ექნებოდა, რომ ერთ დღესაც იმპერატორი გამხდარიყო. 1825 წელს ალექსანდრე ტიფისგან სრულიად მოულოდნელად გარდაიცვალა. კონსტანტინემ, რომელიც იმ დროს ვარშავაში იმყოფებოდა, უარი თქვა სამეფო ტახტზე. იმავე წლის 25 დეკემბერს ნიკოლოზმა გამოსცა მანიფესტი გამეფებასთან დაკავშირებით, რასაც მოჰყვა დეკაბრისტთა აჯანყება ნიკოლოზ I-ის ჩამოგდების მიზნით. ნიკოლოზმა მალევე შეძლო მომხდარი აჯანყების ჩახშობა. ნიკოლოზ I-ის წინაპრები W. Bruce Lincoln, The Romanovs, The Dial Press: New York, 1981 Phillips, Walter Alison (1911). „Nicholas I.“ . Encyclopædia Britannica (ინგლისური) (11th ed.). Romanovs. Romanovs. The seventh film. Nicholas I; Alexander II YouTube-ზე – რომანოვები.)
როვერანდომი

როვერანდომი (ინგლ. Roverandom) — ჯ. რ. რ. ტოლკინის 1925 წლის მოთხრობა, რომელსაც იგი თავის შვილს, მაიკლს უამბობდა. მასში საუბარია პატარა ძაღლ როვერზე. სიუჟეტის მიხედვით, განრისხებული მაგი მას სათამაშოდ აქცევს. როვერი მოგზაურობს მთვარეზე და წყალქვეშ, რათა მოძებნოს მაგი, პატიება სთხოვოს და თავი ჩვეულებრივ ძაღლად გადააქცევინოს. ავტორმა ეს ისტორია მიუძღვნა შვილ მაიკლ ტოლკინს, რათა გაემხნევებინა იგი, როდესაც მან დაკარგა საყვარელი სათამაშო - ტყვიისგან ჩამოსხმული პატარა ძაღლი. წიგნში თხრობა მიმდინარეობს, როგორც ჩვეულებრივ ზღაპარში, მაგრამ მასში ბევრი ალუზია და სურეალისტური ფრაგმენტია. მთავარი როვერ(ანდომი) - მთავარი პერსონაჟი - პატარა, უხეში ძაღლი, რომელსაც აქცევენ სათამაშოდ. არტაქსერქსი - სპარსელი მაგი, რომელიც როვერს სათამაშოდ აქცევს. პსამათოს პსამათიდესი - პსამათისტების მეთაური. მიუ - თოლია, რომელსაც როვერანდომი მიჰყავს მთვარეზე. ადამიანი მთვარიდან - უდიდესი მაგი. სწორედ იგი არქმევს როვერს როვერანდომს, რადგან მასაც ჰყავს ძაღლი, სახელად როვერი. როვერი - მთვარის ძაღლი. მეორეხარისხოვანი ტინკერი - კატა, რომელთანაც როვერი ცხოვრობდა სათამაშოდ გადაქცევამდე. ბიჭუნა - როვერანდომის პატრონი. მთვარე ყურე ძაღლების კუნძული წყალქვეშ როვერანდომი — საიტზე Tolkien Gateway
ინგერმანლანდია

ინგერმანლანდია (შვედ Ingermanland, ფინ Inkeri ან Inkerinmaa, ესტ Ingeri ან Ingerimaa; ინგრია, იჟორა, იჟორთა მიწა, ნევისპირეთი) — ეთნოკულტურული და ისტორიული რეგიონი, მდებარეონს ნევის ნაპირებზე, სრულდება ფინეთის ყურესთან, მდინარე ნარვა, ჩუდის ტბა დასავლეთით და ლადოგის ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთით ინგერმანლანდიის საზღვრებია. ფინური კარელიისგან გამიჯნულია მდინარე სესტრათი. 1708 წელს ეს მიწები ინგერმანლანდიის ფართო გუბერნიაში შევიდა, 1710 წელს კი პეტერბურგის გუბერნიაში, 1927 წლიდან კი ლენინგრადის მხარეში (აქვე უნდა ითქვას, რომ მთელი ეს პერიოდი ინგრიის საზღვრები იცვლებოდა). ისტორიული ინგერმანლანდია მოიცავს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგს და ლენინგრადის მხარის რაიონებს: ვოლოსოვის, ვსევოლოჟსკის, გატჩინსკის, კინგისეპსკის, ლომონოსოვის, ტოსნენკის, ასევე კიროვის რაიონის დასავლეთს მდინარე ლავამდე. ოტო, კურსი (1994). Ingria: ესტონეთსა და ფინეთს შორის ჩტეხილი ხიდი[მკვდარი ბმული]. GeoJournal 33.1, 107-113. ინგრული კულტურის საიტი, ჰელსინკი ინგერმანლანდია და სანქტ-პეტერბურგი
ქვედა ორღული

ქვედა ორღული — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჩიხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 7 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 648 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 509. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქვემო ხევი

ქვემო ხევი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (სარეკის თემი), მდებარეობს მდინარე ჯრუჭულის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, საჩხერიდან 9 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 517. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქორეთი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

ქორეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ქორეთი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 610 მეტრი, საჩხერიდან 5 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1348 ადამიანი. მთავარი სტატია: ქორეთის ეკლესიის წარწერა. სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები - ორი ეკლესია. ერთი დგას ბორცვზე, როგორც ჩანს, წინაქრისტიანული სალოცავის ადგილზე, ხოლო მეორე არის ღვთაების ეკლესია. ეკლესიაზე არის სამშენებლო ხასიათის წარწერა, შესრულებულია ასომთავრულით 1000 წელს. მთავარი სტატია: პასიეთის გორასამარხი. 1945 და 1955 წლებში ქორეთის ერთ-ერთ უბანში, პასიეთში, გაითხარა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის 2 ყორღანული სამაროვანი. აქ აღმოჩენილ ინვენტარს დიდი კავშირი აქვს მტკვარ-არაქსის კულტურასთან. სამაროვანზე მიცვალებულები იმარხებოდნენ ძვ.წ. III ათასწლეულში. სოფელში დაიბადა მწერალი აკაკი ბელიაშვილი. ჯაფარიძე ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 549. კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე ქართული პალეოგრაფია. თბილისი, 1997 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ღონა

ღონა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 796 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 596. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ღოდორა

ღოდორა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალოვნის თემი), მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 750 მეტრი, საჩხერიდან 41 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 150 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 596. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქვემო ქარზმანი

ქვემო ქარზმანი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს მდინარე ყვირილის ზემო დინების ხეობაში. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, საჩხერიდან 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 34 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 516. ↑ 2002 წლის აღწერის შედეგები ↑ საქართველოს რესპუბლიკის კანონი ცხინვალისა და ყორნისის რაიონების გაუქმების შესახებ, 1991 წლის 27 აპრილი, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს უწყებები, 4 გვ. 84 1991 წ
შალაური (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

შალაური — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ლაშურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, საჩხერიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 677. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
შომახეთი

შომახეთი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში, კორბოულის თემში. მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე. ზღვის დონიდან 810 მეტრზე. საჩხერიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 771 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჩიხა

ჩიხა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დუნთა, ზედა ორღული, სხვიტორი, ქვედა ორღული). მდებარეობს ჩიხის მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, საჩხერიდან 6 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1981 ადამიანი. IX საუკუნეში აფხაზთა (დასავლეთ საქართველოს) მეფე გიორგი I-მა ჩიხაში მიუჩინა რეზიდენცია ერისთავს, რომელსაც ქართლის გამგებლობა ევალებოდა. სოფელში დგას XII საუკუნის ციხე და ეკლესია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 514. ჩიხას რუკა ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ცხამი

ცხამი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში, არგვეთის თემში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე იზვარის ზემოთში. ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. საჩხერიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. სოფელში არის საჯარო სკოლა, ქვანახშირის და გიშერის საბადოები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 503 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 249. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ცხომარეთი

ცხომარეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოხვა). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჯრუჭულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. სოფელთან მდებარეობს ჯრუჭის მონასტერი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 126 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 258. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ივანწმინდა

ივანწმინდა (ყოფილი წითელსოფელი) — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (მერჯევის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 510 მეტრი, საჩხერიდან 6 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 623 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 320. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჭურნალი

ჭურნალი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, საჩხერიდან 17 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 94 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 408. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ხახეთი

ხახეთი — ყოფილი სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, საჩხერიდან 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს. შემორჩენილია ნაეკლესიარი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 447. ↑ 2002 წლის აღწერის შედეგები ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 224. ↑ საქართველოს რესპუბლიკის კანონი ცხინვალისა და ყორნისის რაიონების გაუქმების შესახებ, 1991 წლის 27 აპრილი, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს უწყებები, 4 გვ. 84 1991 წ ↑ შიდა ქართლი ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა. ტ. III. გვ. 148.
ხვანი

ხვანი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალოვნის თემი), მდებარეობს ძირულის პლატოზე, მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 27 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 163 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 474. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჯალაბეთი

ჯალაბეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, საჩხერიდან 33 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 533. ↑ 2002 წლის აღწერის შედეგები ↑ საქართველოს რესპუბლიკის კანონი ცხინვალისა და ყორნისის რაიონების გაუქმების შესახებ, 1991 წლის 27 აპრილი, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს უწყებები, 4 გვ. 84 1991 წ
ჯალაურთა

ჯალაურთა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოძვი). სოფელში მოქმედებს საექიმო ამბულატორია. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ფრონის (ყვირილის აუზი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, საჩხერიდან 21 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1609 კაცი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1144 ადამიანი. ჯალაურთა საჩხერის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სოფელია. აქ კომპაქტურად ცხოვრობენ: კაპანაძეები, ნეფარიძეები, დოღაძეები, ძინძიბაძეები, ასანიძეები, ბრეგვაძეები, ხვედელიძეები, ბუღაძეები, ღამბაშიძეები, ცარციძეები, შეყლაშვილები და პაპიძეები. ჯალაურთაში არის XII საუკუნის დარბაზული ეკლესია, რომელიც ძლიერ დაზიანებული და უმოქმედოა. მასთან ახლოს მდებარეობს მეორე ეკლესია, რომელიც გარედან დარბაზულს წააგავს, თუმცა სამნავიანი ბაზილიკაა, რომლის სახურავიც სვეტებს ეყრდნობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 533. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჯრია (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

ჯრია — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 670 მეტრი, საჩხერიდან 17 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 198 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 577. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
შირაქის ვაკე

შირაქის ვაკე, დიდი შირაქის ვაკე — ივრის ზეგანის უდიდესი ბრტყელი აკუმულაციური ვაკე, ალაზან-ივრის შუამდინარეთში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 35 კილომეტრი, სიგანე 15 კილომეტრი. აბსოლუტური სიმაღლე 500-700 მეტრს შორის მერყეობს. წარმოადგენს ნეოგენური წყებების სინკლინურ ჩაზნექილობას, რომელიც ამოვსებულია მეოთხეული ნაფენებით. ეს უკანასკნელი უხვად შეიცავს არტეზიულ წყლებს. ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10°, იანვრისა -3,8°, ივლისისა - 22,8º. აბსოლუტური მაქსიმუმია 38º, ხოლო აბსოლუტური მინიმუმია -32º. წელიწადში 490 მმ ნალექი მოდის. მაქსიმალური გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისშია. გავრცელებულია შავმიწა და წაბლა ნიადაგები. შირაქის ვაკეზე ბუნებრივი მცენარეულობა სტეპურია (ბალახეული). ამჟამად მთლიანად სახნავადაა გადაქცეული (უმთავრესად მარცვლეული კულტურებისათვის). შირაქის ვაკე საქართველოს პურის ბეღელია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შირაქის ვაკე ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 7.
ფშავლის განძი

ფშავლის განძი — თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფშაველის მახლობლად 1937 წელს ნაპოვნი განძი. შედგება სასანური, ომაიანური, აბასიანური და ესპანელი ომაიანების მონეტებისაგან (127 ცალი). აქ არის ამიერკავკასიის, ჩრდილოეთ აფრიკის, შუა აზიისა და ცენტრალური (ბაღდადი, ქუფა) ზარაფხანების პროდუქცია. განძი ჩაფლული უნდა იყოს IX საუკუნის I მეოთხედში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 437.
Wonambi

Wonambi — გველების ნამარხი გვარი Madtsoiidae ოჯახისა. ამჟამად შეიცავს 2 გიგანტურ სახეობას. გვარი წარმოადგენდა ავსტრალიის უნიკალური მეგაფაუნის ერთ-ერთ ნაწილს. გვარის ტიპური სახეობაა Wonambi naracoortensis, რომელიც სიგრძეში 5-6 მეტრს აღწევდა. Wonambi-ის წარმომადგენლები არსებობდნენ მიოცენიდან პლეისტოცენამდე. ეს გველები, სავარაუდოდ, ნადირობისას ჩასაფრებას ანიჭებდნენ უპირატესობას. მსხვერპლს გუდავდნენ. მათი პატარა ზომის თავის ქალა ძლიერ ზღუდავდა ნადირობის ობიექტის ზომას. Wonambi naracoortensis-ის ნაშთები აღმოაჩინეს ნარაკურტში, სამხრეთ ავსტრალიაში. სახელწოდება Wonambi თავად ავსტრალიელ აბორიგენებს ეკუთვნით. მათი აზრით, ახლად აღმოჩენილი სახეობა იყო გველი „ოცნების დროდან“ (მითოლ. Altjeringa). ამ გველს აბორიგენები და ევროპელები ხშირად ადარებდნენ მითოლოგიურ ცისარტყელას გველს. დასავლეთ ავსტრალიელი ნუნგარის ხალხის მითოლოგიაში არსება Wagyl მეტად ემსგავსება სამხრეთ ავსტრალიელების Wonambi-ს. ოჯახი Madtsoiidae, რომლის წარმომადგენლები მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში ბინადრობდნენ, მიახლოებით 55 მილიონი წლის წინ გადაშენდა. თუმცა გვარი Wonambi-ს სახეობები კვლავ განაგრძობდნენ არსებობას ავსტრალიის ტერიტორიაზე და გადაშენდნენ უკანასკნელი 50,000 წლის განმავლობაში. Wonambi naracoortensis ცხოვრობდა პლეისტოცენში, გამყინვარების პერიოდში. ბინადრობდა წყალთან ახლოს, მიუვალ ადგილებში და ნადირობდა კენგურუებზე, სხვა მასიურ ჩანთოსნებზე. სწორედ ამ მიზეზის გამო, აბორიგენების კულტურაში ბავშვებს აკრძალული ჰქონდათ ასეთ ადგილებში დამოუკიდებლად წასვლა. დასავლეთ ავსტრალიაში მცხოვრები ნუნგარის ხალხი მსგავს ადგილებს Wagyl-ის წმინდა ქალაქებად მოიხსენიებდა. ტიმ ფლანერი ამტკიცებს, რომ გვარის ეს სახეობა, ავსტრალიის მეგაფაუნის სხვა წარმომადგენლებთან ერთად გადაშენდა ავსტრალიელი აბორიგენების საქმიანობის შედეგად (მაგალითად, როგორიცაა ტერიტორიის გადაწვა, ცხოველებისა და მცენარეების საარსებო არეალის შეცვლის მიზნით). ↑ ჯონ სკანლონი. ; მაიკლ ლი (იანვარი 2000)პლეისტოცენური გველი Wonambi და გველების ადრეული ევოლუცია. Nature (ჟურნალი) 403, 416-420. ↑ ეჰმანი, ჰერალდი (1993). ამფიბია და რეპტილია, ავსტრალიის ფაუნა. ავსტრალიური მთავრობის საბეჭდი სამსახური, გვ. 15. ISBN 978 0 644 32429 8.  ↑ ტიმ ფლანერი (1994). The Future Eaters: ავსტრალიური მიწებისა და ხალხის ეკოლოგიური ისტორია, ISBN 0-8021-3943-4 ISBN 0-7301-0422-2
ნატალია გონჩაროვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნატალია გონჩაროვა რამდენიმე ქალბატონს ერქვა: გონჩაროვა, ნატალია სერგეევნა - რუსი კუბო-ფუტურისტი მხატვარი. გონჩაროვა, ნატალია ნიკოლაევნა - ალექსანდრე პუშკინის მეუღლე.