laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბენდერლი ალი-ფაშა

ბენდერლი ალი-ფაშა (თურქ. Benderli Ali Paşa; დ. ? — გ. 1821, კვიპროსი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი მაჰმუდ II-ის მმართველობის პერიოდში. მისი დაბადების თარიღი უცნობია. ბენდერლი ალი-ფაშა დიდ ვეზირად დაინიშნა 1821 წლის 23 მარტს მაჰმუდ მეორის მმართველობის პერიოდში. 21 აპრილს ის ჩავიდა კონსტანტინოპოლში და ფაქტობრივად მხოლოდ 9 დღე ეკავა თანამდებობა. ოსმალეთის იმპერიის ბიოგრაფიული წიგნის Sicill-i Osmani-ის მიხედვით 1821 წლის 12 აპრილს სულთანმა მაჰმუდ მეორემ ჩამოაქვეითა ბენდერლი ალი-ფაშა და ის როდოსში გადაასახლა. სამეფო ისტორიკოსის ვაკა-ნიუვის აჰმეტ ჯევდეტ ეფენდის ჩანაწერების მიხედვით კი ის კვიპროსზე გადაასახლეს. ის დაკრძალეს კარაჯააჰმეტის სასაფლაოზე სტამბოლში. Sinanoğlu, Mustafa, "Ali Paşa (Benderli)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.223 ISBN 975-08-0072-9 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III s.257-258 [1] Ahmet Cevdet Pașa: (1309 [1893]) Tarih-i Cevdet, Dersaadet [Istanbul] : Matbaa-yi Osmaniye, (Osmanlıca) eski yazı Tarih-i Cevdet (12 cilt 6 kitap) Istanbul: Üçdal Neşriyat (თურქული) (2006), Tarih-i Cevdet (6 cilt) Istanbul: Hikmet Neşriyat (თურქული) ↑ İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971, p. 72. (თურქული)
თუთა (ქართლის პრინცესა)

თუთა (დ. 1699 — გ. 1746) — მუხრანის დინასტიის ქართული სამეფოს პრინცესა (ბატონიშვილი). ვახტანგ VI-ის და რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. ის დაქორწინდა რაჭის ერისთავ გედევანზე, მაგრამ მათ შვილები არ ჰყოლიათ. ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, მუხრან-ბატონთა და ბაგრატიონ-მუხრანელთა გენეალოგია, თბილისი, 2003 მუხრანბატონთა გენეალოგიური ტაბულა: იური ჩიქოვანი, სოსო ბიჭიკაშვილი, დავით ნინიძე / კრებული "არტანუჯი" N 5 - 1996 წ. - გვ.28-36
ზაბახა

ზაბახა — ძვ. წ. XII საუკუნის უძველესი ტომთა გაერთიანება, რომელიც მდებარეობდა თანამედროვე საქართველოსა (სამცხე-ჯავახეთის ისტორიული რეგიონი) და ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთის (არტაანის პროვინციის ჩრდილოეთით) ტერიტორიაზე. სახელმწიფოს არსებობის შესახებ ცნობებს გვაწვდის ასურული და ურარტული წყაროები. ამასთანავე ურარტული წყაროები შეიცავს ბევრ ონომასტიკურ მასალას, რომელიც ეთნოგენეზის შესწავლისთვის მნიშვნელოვან ცნობებს შეიცავს. უძველესი ზაბახა მოიცავდა ტერიტორიებს მტკვრის ზედა ნაწილში ახალქალაქის მუნიციპალიტეტიდან ჩილდირამდე და უგურულდაკის მთებამდე. ზაბახის სამხრეთით მდებარეობდა დიაოხი, დასავლეთით - კოლხეთის სამეფო, აღმოსავლეთით კი - კურიანი. ↑ 1.0 1.1 1.2 Очерки истории Грузии. Т. I. Глава1. Грузия. Физико-географический обзор. Д. А. Хахутайшвили. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-11. ციტირების თარიღი: 2018-10-14. ↑ 2.0 2.1 2.2 Карта 7. Государство Урарту и народы Закавказья IX—VI вв. до н. э. // История древнего Востока / Под ред. В. И. Кузищина. М.: «Высшая школа», 1979.
როსტომ ბაგრატიონი

როსტომ ბაგრატიონი (დ. 1845, საქართველო — გ. ?) — იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონთა წარმომადგენელი. როსტომ ბაგრატიონი იყო დიდგვაროვანი სიმონ ბაგრატიონის და თათია წერეთელის შვილი. როსტომს ჰყავდა 8 შვილი: ანა, მარიამი, პეპო, ნოდარი (დაიბადა 1874), სიმონი (1875-1951), ნინო (დაიბადა 1878), გრიგოლ ბაგრატიონი (1885-1937), აგრაფინა (1885-1989). ↑ ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, იმერეთის მეფეები ბაგრატიონთა დინასტიიდან, თბილისი, 2003 The Bagrations: Scientific and Cultural heritage, Kings of Imereti from Bagrationi dynasty, Tbilisi, 2003
ბაგრატი (კონსტანტინე I-ის ძე)

უფლისწული ბაგრატი — კონსტანტინე პირველის ძე და ბაგრატიონთა დინასტიის წარმომადგენელი. იგი აუჯანყდა ალექსანდრე პირველს, რომელიც იყო მისი ბიოლოგიური ძმა. ეს ამბები აღწერილია მხოლოდ XVIII საუკუნის „საქართველოს ქრონიკებში“ რასაც მოწმობს ის ფაქტი, რომ არცერთ სხვა წყაროში არ გვხვდება აღნიშნული ინფორმაცია. ისტორიკოსი კირილე თუმანოვის XX საუკუნის ჩანაწერების მიხედვით ვიგებთ რომ ბაგრატს ჰყავდა ქალიშვილი თამარი, ასევე ცნობილი, როგორც ნესტან-დარეჯანი, რომელიც 1445 წელს ცოლად გაჰყვა ბიძამისს, კახეთის მეფე - გიორგის, რომელიც ბოლოჯერ იყო ნახსენები 1510 წელს. ↑ Toumanoff (1949), p. 196. ↑ Toumanoff (1949), p. 190.
სალომე დადიანი

სალომე დადიანი-მიურატი (დ. 13 ოქტომბერი, 1848, ზუგდიდი, სამეგრელოს სამთავრო — გ. 23 ივლისი, 1913, პარიზი, საფრანგეთი) — სამეგრელოს მთავრის დავით დადიანისა და ეკატერინე დადიანის ქალიშვილი. 1868 წელს პარიზში ცოლად გაჰყვა ნაპოლეონ I-ის მარშლისა და სიძის, ნეაპოლის ყოფილი მეფის იოაჰიმ მიურატის შვილიშვილს, იმპერატორ ნაპოლეონ III-ის ფლიგელადიუტანტს, პრინც აშილ შარლ ნაპოლეონ მიურატს. ჯვრისწერა ტუირლის სასახლის კარის ეკლესიაში ნაპოლეონ III-ისა და დედოფალ ეჟენია მინტიხის თანდასწრებით აღსრულდა. ახალშეუღლებულ წყვილს საფრანგეთის იმპერატორმა პარიზში მონსოს ბაღის მახლობლად მდებარე პერეირასის სასახლე უყიდა. 1873 წელს ნაპოლეონ III-ის გარდაცვალების შემდეგ დადიან–მიურატის ოჯახი სამეგრელოში დასახლდა, სადაც მან სოფელ სალხინოსა და ჭკადუაშში დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი პირველი მსხვილი რაციონალურ-კაპიტალური ტიპის სანიმუშო მეურნეობა მოაწყო. იგი განსაკუთრებულ ყურადღებას მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარებას აქცევდა და სენაკის მაზრის დიდ ფართობებზე გაშენებულ ვენახებში ოჯალეშის ჯიშის საუკეთესო ყურძენი მოჰყავდა. წლების განმავლობაში მისი მეურნეობა თანდათან ფართოვდებოდა და სამეგრელოს სხვადასხვა სოფლებში რამისა და დაფნის ვრცელ პლანტაციებსაც მოიცავდა. აღსანიშნავია, რომ მისი მეურნეობა ძირითადად დაქირავებულ მუშახელს ემყარებოდა და ვალდებულ გლეხთა შრომა ნაკლებად გამოიყენებოდა. 1895 წელს მეუღლის ტრაგიკულად დაღუპვის შემდეგ, იგი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა და იქვე გარდაიცვალა. ლორთქიფანიძე, გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 256-257. ბენდიანიშვილი ა., კაპიტალისტური მეურნეობები საქართველოს სოფელში XIX–XX საუკუნეების მიჯნაზე, «მაცნე», 1968, №3 კალანდია გ., გაძარცული საგანძური, თბ., 2006 საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5, თბ. 1970 სალომე დადიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სალომე დადიანის ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. დადიანების სასახლე, სალომე დადიან-მიურატის ფოტო [1]
მანდილატოსი

მანდილატოსი — ბერძნული ფოლკლორული ცეკვა თრაკიაში. ეს არის წყვილების ცეკვა რომლის შესრულების დროსაც წყვილებს უჭირავთ ერთმანეთის ხელები. მანდილატოსი ხშირად სრულდება თრაკიაში და შავიზღვისპირა ქვეყნებში, ქორწინების ცერემონიალებზე. მსგავსი ფოლკლორული ცეკვა სომხეთში ცნობილია როგორც ლაზბარი. Mandilatos (Thraki) Performance of Mandilatos (Thraki) Laz bar (Hicaz mandra)
რამაზ ბაგრატიონი

რამაზ ბაგრატიონი (დ. 1512 — გ. 1580) — ბაგრატიონის დინასტიის წარმომადგენელი, ბატონიშვილი. რამაზი ქართლის მეფის დავით X-ის და დედოფალ თამარ ჯაყელის ვაჟი იყო. გარდაიცვალა 1554 წელს. მისი მეუღლე იყო ხვარამზე, რომელთანაც ორი ვაჟი ეყოლა: კონსტანტინე და ბაგრატი. 1519 წელს რამაზი იყო ელჩი შაჰ ისმალთან. ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, თბილისი, 2003 პირთა ანოტირებული ლექსიკონი: XI-XVII სს. ქართული ისტორიული საბუთების მიხედვით, ტ.I, თბილისი
გრეგორია მაქსიმილიანა ავსტრიელი

გრეგორია მაქსიმილიანა ავსტრიელი (გერმ. Gregoria Maximiliana von Österreich, დ. 22 მაისი, 1581, გრაცი, ავსტრია — გ. 20 სექტემბერი, 1597, გრაცი, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი ცოლის, ერცჰერცოგინია მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. გრეგორია მაქსიმილიანა დაიბადა 1581 წლის 22 მაისს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ V-ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. მას სახელი დაარქვეს რომის პაპ გრეგორი XIII-ისა და მისი დეიდის, მაქსიმილიანა მარია ბავარიელის პატივსაცემად. გრეგორია მაქსიმილიანა ღრმა ბავშვობიდანვე ძალიან კეთილშობილური და კომუნიკაბელური ხასიათისა იყო. მას შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდა დედასთან და ყველა და-ძმასთან. ჰაბსბურგთათვის დამახასიათებელი წინ წამოწეული ქვედა ყბის გარდა, გრეგორია მაქსიმილიანას მემკვიდრეობით დეფორმირებული მხრები და ნაწიბურებიანი სახეც ერგო. 1596 წელს ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის ელჩი ადმირალი დე არაგონი გრაცში ჩავიდა და ესპანეთ-ავსტრიის სამეფო კარებს შორის საქორწინო მოლაპარაკებები დაიწყო. მას დავალებული ჰქონდა ავსტრიის პრინცესებს შორის პრინცი ფილიპესათვის მეუღლის არჩევა. საბოლოოდ ელჩმა აღჩევანი გრეგორია მაქსიმილიანაზე და მის ორ დაზე — მარგარეტსა და ელეონორაზე შეაჩერა. მან სამივე მათგანის პორტრეტი წაიღო ესპანეთში რათა უკვე სასიძოს აერთია მათგან ერთ-ერთი. პრინცმა ფილიპემ თავის საცოლედ მარგარეტი აირჩია, მეფე ფილიპე II-ს კი უფრო მეტად გრეგორია მაქსიმილიანა მოეწონა, რადგან იგი მარგარეტზე უფროსი იყო და მემკვიდრის გაჩენას მისი აზრით ის უფრო მარტივად შესძლებდა. 1597 წლის 17 სექტემბერს ასტურიის პრინცი ფილიპე ეწვია გრაცის სამეფო კარს რათა გრეგორიაზე დანიშნულიყო. ამ დროს გრეგორია მაქსიმილიანა ძლიერ იყო ავად. ცნობილია, რომ პრინცს იმდენად არ მოეწონა იგი, რომ თურქ პატიმარს შეადარა. მტანჯველი დღეების შემდეგ, 1597 წლის 20 სექტემბერს გრეგორია გარდაიცვალა, 16 წლის ასაკში. საბოლოოდ ფილიპემ ის მიიღო რაც სურდა და მისთვის სასურველ მარგარეტზე დაქორწინდა. გრეგორია მაქსიმილიანა ავსტრიელის წინაპრები Georg Haubenreich, Genealogia, 1598, p. 80. On-line German Society for Racial Hygiene, Archiv für Rassen- und Gesellschafts-Biologie, einschliesslich Rassen- und Gesellschafts-Hygiene, vol. VIII, p. 779. On-line Brigitte Hamann, Die Habsburger: ein biographisches Lexikon, Piper, 1988, p. 278. Societatea Academică Română, Acta historica, vol. III, Societatea Academică Română, 1959, p. 162. Karl Acham, Kunst und Geisteswissenschaften aus Graz, vol. II, Böhlau Verlag Wien, 2009, p. 88.
ანა (ალი-მირზას ასული)

ანა (დ. 1723 — გ. 19 მარტი, 1780, მოსკოვი) — ქართული სამეფო ოჯახის — ბაგრატიონთა დინასტიის კახეთის შტოს წარმომადგენელი. კახეთის მმართველის, ალი მირზას ქალიშვილი. ანა 1743 წელს მოსკოვში გათხოვდა პრინც პეტრე იგორის ძე დადიანზე (15 ივნისი, 1716 — 7 დეკემბერი, 1784), რომელიც რუსეთის იმპერიის ჯარის მეთური იყო, წარმოშობით კი — დადიანების საგვარეულოდან. მათ ყავდათ 4 შვილი: ალექსანდრე პეტრეს ძე დადიანი (დ. 1753 — გ. 1811) ეკატერინე პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1743 — გ. 1769) ოლგა პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1750 — გ. 1820) ელისაბეტი პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1750 — გ. 1814) პრინცესა ანა გარდაიცვალა 1780 წლის 19 მარტს მოსკოვში. ბაგრატიონები - სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა" - თბ. 2003
ანგია ბოჭორიშვილი

ანგია თადეოზის ძე ბოჭორიშვილი (დ. 16 დეკემბერი, 1902, სოფ. ლახამულა, მესტიის მუნიციპალიტეტი ― გ. 15 აპრილი, 1982, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, ფილოსოფიური ანთროპოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1939), პროფესორი (1942), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. იმავე წლიდან დაიწყო სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობა დიმიტრი უზნაძის, შალვა ნუცუბიძის, სერგი დანელიას, სოფიო წერეთლის ხელმძღვანელობით. ითვლებოდა ფსიქოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ფუძემდებლის, აკადემიკოს დიმიტრი უზნაძის ერთ-ერთ უახლოეს მოწაფედ. 1933 წელს მიწვეულ იქნა დოცენტად ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში (ამჟამად ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი), სადაც 1942-1955 წლებში განაგებდა მისივე თაოსნობით დაარსებულ ფსიქოლოგიის კათედრას. 1955–1957 წლებში ბოჭორიშვილი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, 1957-1960 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, 1960–1968 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების პერიოდული სამეცნიერო ჟურნალის „მოამბე“ (1964 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალის „მაცნე“ ფსიქოლოგიის სერია) მთავარი რედაქტორი. 1959 იგი არჩეულ იქნა საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოების თავმჯდომარედ და ამ საზოგადოებას განაგებდა 1964 წლამდე. 1960-1962 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დ. უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ფსიქოლოგიის ისტორიის განყოფილების, ხოლო 1962–1967 წლებში ფილოსოფიის ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების ფილოსოფიის განყოფილების გამგე. 1967 წლიდან განაგებდა ამავე ინსტიტუტის მის მიერვე დაფუძნებულ ფილოსოფიური ანთროპოლოგიის განყოფილებას. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე იგი იყო საქართველოს ფილოსოფოსთა საზოგადოების თავმჯდომარე. ბოჭორიშვილის კვლევა-ძიების ძირითადი სფეროა ფსიქოლოგიის ფილოსოფიური პრობლემები, ფსიქოლოგიის მეთოდოლოგია, პედაგოგიკის ფსიქოლოგიური საფუძვლები, ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ისტორია, ენის ფილოსოფია, ესთეტიკა, ანთროპოლოგია. მან სამეცნიერო მიმოქცევაში შეიტანა ახალი ცნება, — „ფსიქოლოგიზმი ფსიქოლოგიაში“. იგი იყო არაერთი მნიშვნელოვანი საერთაშორისო და ადგილობრივი სამეცნიერო ფორუმის მონაწილე და ორგანიზატორი. არჩეული იყო უცხოეთის რამდენიმე სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრად. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. კაკაბაძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 475. ანგია ბოჭორიშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ელეონორა ავსტრიელი (1582-1620)

ელეონორა ავსტრიელი (გერმ. Eleonore von Österreich; დ. 25 სექტემბერი, 1582, გრაცი, ავსტრია — გ. 28 იანვარი, 1620, ჰალ-ინ-ტიროლი, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი ცოლის, ერცჰერცოგინია მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. ელეონორა დაიბადა 1582 წლის 25 სექტემბერს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი ცოლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ V-ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. ყველა მისი და-ძმის მსგავსად, ელეონორასაც მემკვიდრეობით გადაეცა ჰაბსბურგთათვის დამახასიათებელი წინ წამოწეული ქვედა ყბა. იგი ბავშვობიდანვე ძალიან ჯიუტი, მეტად გონიერი და ძლიერი გოგონა იყო. მან ჯერ კიდევ ჩვილობაში გადაიტანა იმ დროისათვის მომაკვდინებელი დაავადება — წითურა. მის დებთან, გრეგორია მაქსიმილიანასთან და მარგარეტთან ერთად, ელეონორაც განიხილებოდა ესპანეთის მეფე ფილიპე III-ის საცოლედ. ავსტრიელებმა ესპანეთის სამეფო კარზე ამ სამი გოგონას პორტრეტი გააგზავნეს, საიდანაც თავად ფილიპემ მარგარეტი აირჩია, მამამისმა კი გრეგორია. ამის შემდეგ კიდევ რამდენჯერმე შეეცადეს მის გათხოვებას, თუმცა ამ ჯერად იტალიაში, მაგრამ ქორწინება ვერცერთხელ ვერ შედგა. საბოლოოდ 1607 წლიდან მოყოლებული, იგი თავის დასთან, წარსულში ტრანსილვანიის მთავარ მარია კრისტინასთან ერთად დასახლდა ჰალ-ინ-ტიროლში. აქ იგი მონაზვნად აღიკვეცა და წმინდა წესით ცხოვრობდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1620 წლის 28 იანვარს, 37 წლის ასაკში. მომავალ წელს დაიღუპა მისი დაც, მარია კრისტინა. ელეონორა ავსტრიელის წინაპრები Deutsche Gesellschaft für Rassenhygiene: Archiv für Rassen- und Gesellschafts-Biologie einschließlich Rassen- und Gesellschafts-Hygiene, Band 8, S. 779 Digitalisat. Karl Acham: Kunst und Geisteswissenschaften aus Graz, Band 2, Böhlau Verlag Wien, 2009, S. 88. Jahrbuch für Europäische Geschichte 2007, Band 8, Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, S. 35 Digitalisat. Eleonore. In: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger, 1988, S. 78.
თურაბადი

თურაბადი (აზერ. Turabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. თურაბადი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
ჩალაუბნის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი

ჩალაუბნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი — ახალი ბაზილიკური ტიპის ეკლესია. კახეთი, გურჯაანი, სოფელი ჩალაუბანი. ჩალაუბნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრის მშენებლობა 2015 წელს არქიტექტორ რევაზ ჯანაშიას პროექტით დაიწყო. ვინაიდან სოფელს არ გააჩნდა მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია, სოფლის მოსახლეობის ინიციატივით გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ მიიღო გადაწყვეტილება სოფლის შესასვლელში,სადაც სამამულო ომში დაკარგულ პირთა მემორიალი მდებარეობს, აშენებულიყო ეკლესია. 2015 წელს საძირკველის გათხრის შედეგად საფუძველი ჩაეყარა ტაძრის მშენებლობას, თუმცა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მშენებლობა უსახსრობის გამო შეჩერდა. ეკლესიის მშენებლობა 2018 წელს სოფლის მკვიდრის, არასამთავრობო ორგანიზაცია „ჯანმრთელი სამართლიანი საზოგადოების“ აღმასრულებელი დირექტორის, გიგა ჩხაიძის დაფინანსებით განახლდა. ტაძარი ბაზილიკური ტიპისაა, მისი სიგრძე 17 მეტრს, ხოლო სიმაღლე 9 მეტრს შეადგენს. ჩალაუბნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრის მშენებლობა განახლდა ჩალაუბნის მშენებარე ტაძარი[მკვდარი ბმული]
ჟაკ დე მოლი

ჟაკ დე მოლი (ფრანგ. Jacques de Molay; დ. 16 მარტი (?), 1243 (1244 ან 1249), მოლი, საფრანგეთის სამეფო — გ. 18 მარტი (19 მარტი), 1314 (1310) — ტამპლიერთა უკანასკნელი (23-ე) დიდი მაგისტრი 1292 წლის 27 აპრილიდან 1314 წლის 18 (ან 19) მარტამდე. მისი მაგისტრად გახდომის დროს, ჯვაროსნებს (და მათ შორის ტამპლიერებს) წმინდა მიწაზე უკვე ყველა დასაყრდენი დაკარგული ჰქონდათ და თავს კვიპროსს აფარებდნენ. ჟაკი და სხვა ჯვაროსნები ცდილობდნენ პოზიციების აღდგენას და ლაშქრობებსაც აწყობდნენ სირია-პალესტინის სანაპიროს მიმართულებით. 1306 ან 1307 წელს ჟაკ დე მოლი ევროპაში გაემგზავრა. XIV საუკუნის დასაწყისში ფილიპე IV -მ დაიწყო ტამპლიერთა ორდენის წინააღმდეგ ბრძოლა. მათ ბრალი დასდეს მწვალებლობაში, მრავალ სხვა მანკიერებაში და 1307 წლის 13 ოქტომბერს ორდენის თითქმის ყველა წევრი დააპატიმრეს. 1314 (ან 1310) წელს ჟაკ დე მოლი და სხვა ტამპლიერები კოცონზე დაწვეს. Barber, Malcolm (1994). The New Knighthood: A History of the Order of the Temple. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-42041-5.  Barber, Malcolm (2001). The Trial of the Templars, 2nd, Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-67236-8.  Jacques de Molay. The Catholic Encyclopedia. ციტირების თარიღი: 8 January 2010. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჟაკ დე მოლი“ ვიკისაწყობში. ჟაკ დე მოლი — Find a Grave-ზე ↑ 1.0 1.1 1.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 651. ↑ ჟაკ დე მოლი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში

გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში (გერმ. Deutsche Botschaft; — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დიპლომატიური წარმომადგენლობა საქართველოში. დიპლომატიური ურთიერთობები საქართველოსა და გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკას შორის დამყარდა 1992 წლის 13 აპრილს. გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა იყო პირველი სახელმწიფო, რომელმაც 1991 წელს აღიარა საქართველოს დამოუკიდებლობა და 1992 წელს საელჩო გახსნა თბილისში. 1993 წელს გაიხსნა საქართველოს საელჩო გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში. ჰუბერტ კნირში — 2018 წლის 18 სექტემბრიდან ჰაიკე პაიჩი — 2016-2018 ბეტინა ქადენბახი — 2015-2016 ორთვინ ჰენიგი — 2010-2015 პატრიცია ჰილდეგარდ ფლორი — 2006-2010 უვე შრამი — 2001-2006 ვოლფდიტრიხ ფიოგელი — 1998-2001 ნორბეტ ბაასი — 1995-1998 გიუნთერ დალჰოფი — 1992-1995 Deutsche Botschaft გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში დაარქივებული 2019-03-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ ურთიერთობები საქართველოსა და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკას შორის. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-01. ციტირების თარიღი: 2018-10-15. ↑ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი საქართველოში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-01. ციტირების თარიღი: 2018-10-15.
მაკმილანის გეგმა

მაკმილანის გეგმა (McMillan Plan) — არქიტექტურული გეგმა ვაშინგტონისთვის ჩამოყალიბებული 1901 წელს კოლუმბიის ოლქის სენატის პარკების განვითარების კომისიის მიერ, რომელიც კონგრესის მიერ შეიქმნა ერთი წლით ადრე. კომისია უკეთ ცნობილი იყო როგორც "მაკმილანის კომისია", რომელსაც სახელი კოლუმბიის ოლქის კომიტეტის თავმდჯომარის მიჩიგანის სენატორი ჯეიმზ მაკმილანის დაერქვა. მაკმილანის კომისიაში იმ დროის უდიდესი არქიტექტორები გაერთიანდნენ, მათ შორის დენიელ ბარნჰემი, ფრედერიკ ლოუ ოლმსტედი, ჩარლზ მაკკიმი და მოქანდაკე ოგიუსტ გოდენი. კომისიის შთაგონება არქიტექტორი პიერ შარლ ლ'ანფანის 1791 წლის ქალაქის გეგმა იყო, რომელიც არასდროს განხორციელებულა. კომისიის წევრები ასევე ცდილობდნენ ევროპული დედაქალაქების — პარიზის, ლონდონის და რომის — დიდებულება შეექმნათ. მათზე დიდი გავლენა იქონია მოძრაობამ "ქალაქი-მშვენიერი", პროგრესული იდეოლოგია, რომლის მიზანი მნიშვნელოვანი, მონუმენტური არქიტექტურით სოციალური თანასწორობის შექმნა იყო ურბანულ ცენტრებში. მაკმილანის გეგმა ქალაქის განახლების ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ფორმა იყო, რომელმაც ღარიბი უბნები მოაშორა დედაქალაქს, შეცვალა რა ისინი ახალი სახალხო მონუმენტებითა და სამთავრობო შენობებით. ამ გეგმით შეიქმნა ეროვნული მოლი და ბარნჰემის პროექტის მონუმენტური იუნიონ-სტეიშენი (რკინიგზის სადგური). გეგმის განხორციელებას ხელი შეუშალა პირველმა მსოფლიო ომმა, თუმცა მშენებლობა ომის დასრულების შემდეგ გაგრძელდა და 1922 წელს დასრულდა ლინკოლნის მემორიალით. ლ'ანფანის და მაკმილანის გეგმები დაარქივებული 2007-01-13 საიტზე Wayback Machine. (ეროვნული პარკების განყოფილება) ვაშინგტონის დაგეგმვის ისტორია დაარქივებული 2007-07-02 საიტზე Wayback Machine. (დედაქალაქის ეროვნული დაგეგმვის კომისია)
თაზქირათ ალ-მულუქი

„თაზქირათ ალ-მულუქი“ — „ხელმწიფეთა სამახსოვრო“, სპარსულ კანონთა კრებული, შედგენილია დაახლოებით 1725 წელს, ირანში ავღანელთა ბატონობის დროს, სეფიანთა ერთ-ერთი, ანონიმი მოხელის მიერ ავღანელ ხელისუფალთა დავალებით. სეფიანთა დინასტიის დამხობის შემდეგ ირანში გაბატონებულ ავღანელებს არ ჰქონდათ სახელმწიფოს მართვა-გამგებლობის გამოცდილება, ამიტომ ისინი იძულებულნი იყვნენ, დაყრდნობოდნენ სეფიანთა სახელმწიფოში მოქმედ კანონებს. კრებულში მოცემულია ირანის სამეფო კარის მოხელეთა, პროვინციის გამგებელთა და დედაქალაქ ისპაანის მოხელე-ხელისუფალთა უფლება-მოვალეობანი. მასში არის ცნობები საქართველოსა და ქართველების შესახებ, კერძოდ, „გურჯისტანის“ ვალის, ქართლის, კახეთის და თბილისის მმართველების, ისპაანის ტარუღას (1618–1722 წლებში ქართველები იყვნენ), სასახლის ქართველი ღოლამების ნაწილის დასაჭურისებისა და მათგან ყველაზე ღირსეული ხოჯების ასისთავად დანიშვნის შესახებ. კახეთი, როგორც ხარკის გადამხდელი, მიწერილია ყარაბაღის საბეგლარბეგოზე. გაბაშვილი ვ., სპარსული დასტურლამალი, {თსუ შრომები}, 1949, 30B; გაბაშვილი ვ., ქართული ფეოდალური წყობილება XVI–XVII საუკუნეებში, თბ., 1958; კუცია კ., „თაზქირათ ალ-მულუქის“ ცნობები საქართველოს შესახებ, {ქართული წყაროთმცოდნეობა}, [ტ.] 3, თბ., 1973; სურგულაძე ნ., სეფიანთა ირანის ცენტრალური მმართველობა, თბ., 1990; კაციტაძე, დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.; V. Minorsky, ed. and tr., Tadhkirat al-mulūk: A Manual of Safavid Administration (circa 1137/1725), GMS, London, 1943; M. Ismail Marcinkowski, Taḏkerat al-moluk. 2008. The Encyclopædia Iranica.
Dunkin' Donuts

Dunkin' Donuts (ქართ. დანკინ' დონატსი — სიტყვასიტყვით დანკინის ფუნთუშები), შემოკლებით Dunkin' — ამერიკული მრავალეროვანი (მულტინაციონალური) სწრაფი კვების რესტორნების ქსელი, დაფუძნებული კანტონში (მასაჩუსეტსი, აშშ). დაარსდა 1950 წელს უილიამ როზენბერგის მიერ. წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ უდიდეს ყავისა და გამომცხვარი პროდუქტების ქსელს. Dunkin' Donuts 36 ქვეყანაში (მათ შორის საქართველოშიც) 12 000-მდე რესტორანს ფლობს. ქსელის პროდუქტებს შორისაა ფუნთუშა, ბეიგელი და სხვა გამომცხვარი პროდუქტი, აგრეთვე მრავალი სახის ცივი და ცხელი სასმელი. Dunkin'-ის ქსელს ფლობს კომპანია Dunkin' Brands. 2018 წლის სექტემბერში დაანონსდა, რომ 2019 წლის იანვარში სახელი შეიცვლება მხოლოდ Dunkin'-ით. 2014 წლის ოქტომბერში ხელი მოეწერა Dunkin' Donuts-ის რესტორნების ქსელის განვითარების ხელშეკრულებას საქართველოში. ქვეყნის მასშტაბით 19 ობიექტია გახსნილი. ოფიციალური საიტი Dunkin' Donuts-ის ქართული გვერდი ↑ „William Rosenberg, 86, Founder of Dunkin' Donuts“. The New York Times. 2002-09-23. ციტირების თარიღი: 2013-10-05. ↑ Company Snapshot. ↑ Kowitt, Beth (May 24, 2010). „Dunkin' Brands' Kitchen Crew“. Fortune. 161 (7). ↑ Wiener-Bronner, Danielle (September 25, 2018). „Dunkin' Donuts is officially dropping 'Donuts'“. CNN Money. ციტირების თარიღი: 25 September 2018.
თარგმანნი საამო საკითხავთა თხზულებათა

„თარგმანნი საამო საკითხავთა თხზულებათა” — 1872 წელს თბილისში დაბეჭდილი ლიტერატურული კრებული. გამოსცა „ქართველ ქალთა ამხანაგობამ” (ელენე ყიფიანი, ეკატერინე გაბაშვილი, ეკატერინე მელიქიშვილი), რომელიც მიზნად ისახავდა უცხოელ ავტორთა თარგმნასა და გამოცემას. კრებულში შესულია „პარიჟელი ბიჭი” (ნაწყვეტი ვიქტორ ჰიუგოს რომანიდან „საბრალონი”), „ამერიკელი ქალები XVIII საუკუნისა”, „ჟულ ტარრო” და „უკანასკნელი დღენი ნათანიელ როსსელისა”. კრებულის გამოცემას დადებითი საზოგადოებრივი გამოხმაურება მოჰყვა, რამაც ბიძგი მისცა ქართველ ქალთა გააქტიურებას საზოგადოებრივ და სალიტერატურო ასპარეზზე. ჯოლოგუა, თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.
თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიურო

თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიურო (რუს. Литературное бюро большевиков) — ბოლშევიკური პარტიული ორგანიზაციული ცენტრი, რომელიც თბილისში მოქმედებდა 1907 წლის დამდეგიდან 1909 წლამდე. ზოგჯერ „რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის თბილისის მეუმრავლესეების სალიტერატურო ბიუროსაც” უწოდებდნენ. 1908 წელს გამოსცემდა არალეგალურ გაზეთ „ბრძოლას”. გეგეშიძე, ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.