laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქუთაისის სობოროს ტაძარი

ქუთაისის სობოროს ტაძარი — აწ განადგურებული ქართული მართლმადიდებლური კათედრალი ქუთაისში. იდგა ქალაქის დღევანდელი ცენტრალური მოედნის ადგილას და სიდიდით თითქმის ბაგრატის ტაძარს უტოლდებოდა. ეკლესია აიგო XIX საუკუნის II ნახევარში. დაანგრიეს ბოლშევიკებმა 1924 წელს. საკათედრო ტაძრის მშენებლობა, რომელიც 18 წლის განმავლობაში ცნობილი მხატვრის, გაგარინის პროექტით მიმდინარეობდა, 1852 წელს დაიწყო და 1871 წლისთვის დასრულდა. 1871 წ. 15 მაისს აკურთხა იმერეთის ეპისკოპოსმა გაბრიელმა წმ. ალექსანდრე ნეველის სახელზე. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ანტირელიგიურ ისტერიას, სხვა ბევრ ეკლესიასთან ერთად ვერ გადაურჩა ვერც „სობორო“. 1923 წელს კომკავშირლებმა სასტიკად დაარბიეს შენობა, გუმბათიდან ჩამოხსნეს ჯვარი, ხოლო ხატები და სხვა სიწმინდეები კი გარეთ გამოიტანეს და დაყარეს, სადაც ფეხებით ქელავდნენ. ამ ფაქტით შეძრწუნებულმა ქუთაისელმა პუბლიცისტმა ტრიფონ ჯაფარიძემ აღმასკომს მიმართა და ხელისუფლებას ტაძარში მუზეუმის მოწყობა შესთავაზა, რათა ასე მაინც გადაერჩინა იგი. ეკლესიის დანგრევის საბოლოო გადაწყვეტილება ქუთაისის სამაზრო კომიტეტის პრეზიდიუმმა მიიღო, რომლის დადგენილებაშიც ეწერა: „დაირღვეს საკათედრო ტაძარი, მასალა გამოყენებულ იქნას ძმათა სასაფლაოს შემოსაღობად, იმ ადგილას კი გაფართოვდეს მოედანი და ტაძრის ადგილას დაიდგას ამხანაგ ლენინის ძეგლი“. ბრძანება 1924 წლის ზაფხულში შეასრულეს და ტაძარი ოთხ თვეში მთლიანად დაშალეს. მის ადგილას ჯერ ლენინის, შემდეგ კი სტალინის ძეგლი დადგეს. აქ განისვენებდა საქართველოს ეკლესიიის ავტოკეფალიის აღდგენისათვის მებრძოლი სასულიერო იერარქი, ქუთათელი მიტროპოლიტი ანტონ გიორგაძე, ასევე მიტროპოლიტი ბესარიონ დადიანი და სხვა სასულიერო პირები. ტაძრის დარბევა ქუთაისში აღმოჩენილი ძველი სობოროს ტაძრის საძირკველი // Myvideo.ge ↑ 1.0 1.1 ფოტო ისტორია: ერთმორწმუნეთა „საქმენი საგმირონი!“. Georgianpress.ge. ციტირების თარიღი: 2017-03-17.[მკვდარი ბმული] ↑ ევრო კომუნიკატორი. ციტირების თარიღი: 2017-03-17.
ამპელოგრაფია

ამპელოგრაფია (ბერძ. ἄμπελος [ampelos] — „ვაზი“ და γράφος [graphō] — „ვწერ“) — ვაზის სახეობებისა და ჯიშების შემსწავლელი მეცნიერება. XIX საუკუნის დასაწყისში ამპელოგრაფია გამოყენებითი ბოტანიკის დამოუკიდებელ დარგად ჩამოყალიბდა. 1873 წელს ვენაში შეიქმნა საერთაშორისო ამპელოგრაფთა კომისია, რომელმაც დაადგინა ვაზის ჯიშების აღწერის ერთიანი სისტემა. ამპელოგრაფია არის ზოგად და კერძო. ზოგად ამპელოგრაფია შეისწავლის ვაზისებრთა ოჯახის სისტემატიკის საკითხებს, გვარებს სახეობებს, ჯიშებსა და ველურად მოზარდი ვაზის ფორმების წარმოშობას, გავრცელებასა და განვითარებას; კერძო ამპელოგრაფია — ვაზის ჯიშებისა და პოპულაციების ბოტანიკურ, ბიოლოგიურ და სამეურნეო ნიშან-თვისებებს, ახდენს ჯიშების შერჩევასა და დარაიონებას განსაზღვრული ეკოლოგიური პირობებისათვის. ამპელოგრაფიული სამუშაოები ტარდება საწარმოო და საკარმიდამო ვენახებში, ამპელოგრაფიულ კოლექციებში. საქართველოში პირველი ამპელოგრაფიული კოლექცია (1000-მდე ჯიში) შეიქმნა 1931 წელს თელავის მევენახეობა-მეღვინეობის საკავშირო ინსტიტუტთან (ახლანდელი საქართველოს, მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელი სადგური). 1947 წელს სოფელ დიღმის ტერიტორიაზე საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის კათედრის ინიციატივით საფუძველი ჩაეყარა დიდი მნიშვნელობის კოლექციას (1200-მდე ჯიში). 1967 წელს მის ბაზაზე იქვე შეიქმნა უფრო სრულყოფილი კოლექცია და კომპლექსური ლაბორატორია (რომელიც მოიცავდა 2500-მდე ჯიშსა და სახეობას). რაიონული და რესპუბლიკური მნიშვნელობის კოლექციებია საქარაში, ქედაში, გუდაუთასა და სენაკში. ხანგრძლივი საექსპედიციო და სტაციონარული კვლევის შედეგად საქართველოში გამოვლენილი და შესწავლილია 600-ზე მეტი აბორიგენული ჯიში. ქართული ვაზის ჯიშები ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 138. Jancis Robinson's Guide to Wine Grapes (OUP, ISBN 0-19-860098-4) is a cut-down version of her earlier Vines, Grapes & Wines: The Wine Drinker's Guide to Grape Varieties Kerridge, George & Antcliff, Allan (1999) Wine Grape Varieties CSIRO Publishing, ISBN 0-643-05982-2 is a good book from Australia aimed at growers Rendu,Victor (1857) Ampélographie française Paris Schneider, Anna; Mainardi, Giusi; Raimondi, Stefano; ed. (2012) Illustrated Historical Universal Ampelography, L'Artistica Editrice, Savigliano.
ანიზიუ-დი-აბრეუ

ანიზიუ-დი-აბრეუ (პორტ. Anísio de Abreu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 098 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.93 კმ²-ზე. ფართობი 337 877 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ბონფინ-დი-პიაუი

ბონფინ-დი-პიაუი (პორტ. Bonfim do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 393 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.65 კმ²-ზე. ფართობი 5 393 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ბრეჟუ-დუ-პიაუი

ბრეჟუ-დუ-პიაუი (პორტ. Brejo do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 297 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 850 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.76 კმ²-ზე. ფართობი 2 183 355 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კანტუ-დუ-ბურიტი

კანტუ-დუ-ბურიტი (პორტ. Canto do Buriti) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 020 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.63 კმ²-ზე. ფართობი 4 325 642 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კარაკოლი (პიაუი)

კარაკოლი (პორტ. Caracol) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 566 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 212 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.34 კმ²-ზე. ფართობი 1 610 957 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გაზი ჰუსეინ-ფაშა

გაზი ჰუსეინ-ფაშა (თურქ. Gazi Hüseyin Paşa; დ. იენიშეჰირი, 1610 , ოსმალეთის იმპერია — გ. სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია, 1659) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, ეროვნებით თურქი. ნომინალური დიდი ვეზირი 1656 წელს, 7 დღის განმავლობაში. ჰუსეინი წარმოშობით ანატოლიელი თურქი იყო. ახალგაზრდობაში მოხვდა სტამბოლში. 1629 წელს გახდა თოფქაფის სასახლის რიგითი მცველი. 1633 წელს სეფიანთა ირანის შაჰმა სეფი I-მა სულთან მურად IV-ს საჩუქრები გაუგზავნა, რომელთა შორის გამოსარჩევი იყო მშვილდი, რომლის გადატეხვაც არავის შეეძლო. სულთანმა 300-მდე ჯარისკაცსა და სახელმწიფო მოხელეს მშვილდის გადატეხვის შანსი მისცა, თუმცა უშედეგოდ. ბოლოს ეს ჰუსეინმა მოახერხა და მოიგო სულთნის გული. „მშვილდის ინციდენტის“ შემდეგ ჰუსეინი დაწინაურდა და დაინიშნა სასახლის მთავარ მცველად, ხოლო 1634 წლიდან მონაწილეობდა ირან-ოსნალეთის ომში. 1635 წელს ოსმალებმა მისი სარდლობით აიღეს ყარსი და არზრუმი. იმავე წელს სულთანმა ის ეგვიპტის ვილაიეთის გუბერნატორად დანიშნა. ჰუსეინის სასტიკი მმართველობა ეგვიპტეში გამოირჩეოდა კორუფციისა და კრიმინალის მოძლიერებით. 2 წელიწადში მისი ბრძანებით 1200 ადამიანი დაისაჯა სიკვდილით. ის ხაზინის შესავსებად უკიდურესად სასტიკ მეთოდებსაც კი მიმართავდა, ძარცვავდა სავაჭრო პუნქტებს, არბევდა სოფლებსა და ქალაქებს. მას მალევე გამოუჩნდნენ მტრები. 1637 წელს მურად IV-მ ჰუსეინ-ფაშა გადააყენა და ეგვიპტე სამართავად სულთანზადე მეჰმედ-ფაშას ჩააბარა. თავად ჰუსეინი კი სილისტრიის სანჯაყის მმართველად დაინიშნა. 1638 წელს თავი გამოიჩინა ბაღდადის აღების დროს. 1639 წელს ის კაპუდან-ფაშად დანიშნეს, თუმცა მხოლოდ 3 თვით. იბრაჰიმ I-ის მმართველობის პერიოდში, ჰუსეინი 1642–1644 წლებში რუმელიას განაგებდა. 1645 წლიდან ის ჩაერთო ოსმალეთ-ვენეციის ომში, რომელიც გაიმართა კ. კრეტის დასაპყრობად. 1646 წელს მისი მეთაურობით ოსმალთა ფლოტმა დაიკავა კ. კრეტის ქალაქი - ხანია, რომლის მმართველიც თავადვე გახდა. ვენეციელების მომძლავრების შემდეგ ოსმალებმა ვერ შეძლეს კუნძულზე გაბატონება და ჰუსეინ-ფაშამ გადაინაცვლა დარდანელის სრუტისკენ, სადაც რამდენიმეჯერ დაამარცხა ვენეციელთა ფლოტი. 1656 წელს მეჰმედ IV-მ მას დედა-ქალაქში უხმო დიდი ვეზირის ბეჭედის მისაღებად. ჰუსეინ-ფაშა ჯერ კიდევ გზაში იყო, როდესაც სულთანმა თავისი გადაწყვეტილება შეცვალა და დიდი ვეზირის ბეჭედი ზურნაზენ მუსტაფა-ფაშას უბოძა. გაზი-ჰუსეინი უკმაყოფილო დარჩა მისი ნომინალური ვეზირობით. თუმცა ამის მიუხედავად, 1657 წელს სტამბოლში მომხდარი მძვინვარე აჯანყებების დროს მიეხმარა სულთნის არმიას 2000 მეომრით და საზღვაო ბრძოლა გააგრძელა ვენეციელებთან. 1658 წელს მისი მეთაურობით ოსმალეთის გემებმა გააძევეს ვენეციელი ვაჭრები ეგეოსის ზღვიდან. იმავე წელს მეორედ დაინიშნა კაპუდან-ფაშად და ეგეოსის ზღვის გაკონტროლებას შეუდგა. 1659 წელს დიდმა ვეზირმა ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშამ, რომელსაც ეშინოდა ჰუსეინის ავტორიტეტის, იგი დედაქალაქში დაიბარა. ვეზირმა სულთანი ჰუსეინ-ფაშას წინააღმდეგ წააქეზა. მეჰმედ IV-მ მექრთამეობის ბრალდებით ორატორული და სტატეგიული ნიჭის მქონე გაზი ჰუსეინი სიკვდილით დასაჯა. ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია Joseph von Hammer:Osmanlı Tarihi cilt II (condensation: Abdülkadir Karahan), Milliyet yayınları, İstanbul. p 238. Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt III, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 139-145
კორონელ-ჟოზე-დიასი

კორონელ-ჟოზე-დიასი (პორტ. Coronel José Dias) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 413 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 541 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.37 კმ²-ზე. ფართობი 1 914 819 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
დირსეუ-არკოვერდი

დირსეუ-არკოვერდი (პორტ. Dirceu Arcoverde) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 675 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.56 კმ²-ზე. ფართობი 1 017 057 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
დონ-ინოსენსიუ

დონ-ინოსენსიუ (პორტ. Dom Inocêncio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 245 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.39 კმ²-ზე. ფართობი 3 870 167 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ფარტურა-დუ-პიაუი

ფარტურა-დუ-პიაუი (პორტ. Fartura do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 074 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.12 კმ²-ზე. ფართობი 712 918 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გუარიბასი

გუარიბასი (პორტ. Guaribas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 520 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 401 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.41 კმ²-ზე. ფართობი 3 118 227 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ჟურემა (პიაუი)

ჟურემა (პორტ. Jurema) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 535 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 517 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.55 კმ²-ზე. ფართობი 1 271 889 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პაჟეუ-დუ-პიაუი

პაჟეუ-დუ-პიაუი (პორტ. Pajeú do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 290 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 363 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.12 კმ²-ზე. ფართობი 1 079 172 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-ბრას-დუ-პიაუი

სან-ბრას-დუ-პიაუი (პორტ. São Braz do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 313 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.57 კმ²-ზე. ფართობი 656 361 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-ლორენსუ-დუ-პიაუი

სან-ლორენსუ-დუ-პიაუი (პორტ. São Lourenço do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 346 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 427 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.58 კმ²-ზე. ფართობი 672 709 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-რაიმუნდუ-ნონატუ

სან-რაიმუნდუ-ნონატუ (პორტ. São Raimundo Nonato) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 332 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 363 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.38 კმ²-ზე. ფართობი 2 415 602 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტამბორილ-დუ-პიაუი

ტამბორილ-დუ-პიაუი (პორტ. Tamboril do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 753 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.73 კმ²-ზე. ფართობი 1 587 296 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ვარეზა-ბრანკა

ვარეზა-ბრანკა (პორტ. Várzea Branca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 439 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 913 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.9 კმ²-ზე. ფართობი 450 755 კმ²-ია. პიაუი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პერესტიანის სახლი

პერესტიანის სახლი (რუს. Дом Перестиани) — ძველი ორსართულიან სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 64. 1860-იან წლებში თანამედროვე ბერძნების ქუჩა ნომერ 64-ში ააგეს ორსართულიან სახლი, რომელიც 1880 წლისთვის იყოჩინოვნიკ ნიკოლაი ათანასეს ძე პერესტიანის კუთვნილება. იგი წარმოშობით იყო ვაჭრების ოჯახიდან, ეკავა მშვიდობის მოსამართლის თანამდებობა და იყო ტაგანროგის მსახიობთა საზოგადოების წევრი. პირველი ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა და პირველ ცოლს გაშორდა. ნიკოლაი პერესტიანის ჰყავდა ორი შვილი, რომელიც გააჩინა ქორწინების გარეშე მსახიობ ანა სოლოდუხინასთან. ნიკოლაი პერესტიანმა ყველა ღონე იხმარა, რომ კანონიერ შვილებად ეღიარებინა ბავშვები. ამ ბავშვებიდან უმცროსი გახდა ცნობილი კინორეჟისორი და მსახიობი ივანე პერესტიანი, ავტორი ფილმებისა „წითელი ეშმაკუნები“ და „სამი სიცოცხლე“. მისი მეორე ოფიციალური ცოლი იყო ლიდია პეტროპავლოვსკაია - კოლეჟის ასესორის ქვრივი. ამ ქორწინების შედეგად დაიბადა სამი ბავშვი: ლიდია, ლიუდმილა და მსტისლავი. ნიკოლაი ათანასის ძე გარდაიცვალა 1899 წელს. 1890 წლიდან 1906 წლამდე სახლი იმყოფებოდა ლიდია პერესტიანის კუთვნილებაში. 1915 წელს სახლის მფლობელი გახდა ელენა კოვალევსკაია. ორსართულიანი სახლი აგებულია აგურისაგან ქვის ფუნდამენტზე. 1871 წლისათვის სახლს ჰქონდა ფლიგელი, დიდი ეზო და კიდევ ერთი ხის ნაგებობა. სახლის ფასადი პირველი სართლის დონეზე რუსტირებულია. აგურის პილონებს შოის მდებარეობს რკინის ჭიშკარი და კარიბჭე. პირველ სართულზე მდებარე ფანჯრები გაფორმებულია ქვის ციხესიმაგრის ქვებით და ლომის ნიღბებით. მეორე სართულის ფანჯრები სწორკუთხაა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003 ↑ 2.0 2.1 Дом 64, Греческая улица. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-17. ციტირების თარიღი: 2017-03-17.
თეთრი წერო

თეთრი წერო, აგრეთვე ცნობილი როგორც ციმბირული წერო ან თოვლის წერო (ლათ. Grus leucogeranus) — ფრინველი წეროსნაირთა რიგისა. დაფარულია მთლიანად თეთრი ბუმბულით. ბინადრობს რუსეთის არქტიკულ ტუნდრაში, განსახლებულია დასავლეთ და აღმოსავლეთ რეგიონებში. აღმოსავლეთ პოპულაცია ზამთრობით მიგრირებს ჩინეთში, ხოლო დასავლეთი — ირანში, უწინ ინდოეთსა და ნეპალშიც. წეროებს შორის მათ ახასიათებს ყველაზე გრძელი მიგრაციის მარშრუტი. მათი პოპულაცია, განსაკუთრებით კი დასავლეთ სპექტრი ძალიან შემცირდა XX საუკუნეში, ნადირობის და ჰაბიტატის დეგრადაციის გამო. მისი მთელი პოპულაცია შეადგენს 3 200 ფრინველს. აღმოსავლეთ პოპულაციის გამოსაზამთრებელი ჰაბიტატის — პოიანხუს ტბის აუზის ალტერნატივას წარმოადგენს სამი ხეობის წყალსაცავი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Siberian crane Grus leucogeranus — თეთრი წერო Grus leucogeranus — თეთრი წერო[მკვდარი ბმული]
ჩვეულებრივი სუსხური

ჩვეულებრივი სუსხური (ლათ. Somateria mollissima) — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 50-71 სმ. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ევროპის სანაპიროზე, ჩრდილოეთ ამერიკასა და აღმოსავლეთ ციმბირში. წყვილდებიან არქტიკასა და ზომიერი სარტყელის ჩრდილოეთში. გამოსაზამთრებლად მიგრირებს სამხრეთით. ფრენა შეუძლია 113 კმ/სთ სიჩქარით. ბუდეს აშენებს ზღვასთან ახლოს. მისი ბუმბული რბილი და თბილია, რომლისგანაც მზადდება მაღალი ხარისხის ბალიშები. ბოლო დროს სუსხური აქტიურად გამოიყენება ფერმერულ მეურნეობაში. მისი სახელი მომდინარეობს ბერძნული „somatos“-იდან — „სხეული“ და „erion“-იდან — „ბამბა“. ხოლო „mollissimus“ ლათინურად ნიშნავს „ძალიან რბილს“. Somateria mollissima — ჩვეულებრივი სუსხური Somateria mollissima — ჩვეულებრივი სუსხური[მკვდარი ბმული] ↑ მსოფლიოს უსწრაფესი ფრინველები ↑ Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. pp. 258, 359. ISBN 978-1-4081-2501-4.
ნასუჰ-ფაშა

გიუმიულჯინელი დამატი ნასუჰ-ფაშა (თურქ. Gümülcineli Damat Nasuh Paşa Paşa; დ. ალბანეთი, 1563 — გ. 17 ოქტომბერი, 1614, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ალბანელი. დიდი ვეზირი 1611-1614 წლებში. ნასუჰ-ფაშა დაიბადა 1563 წელს, ალბანეთში. ახალგაზრდობაში გაიტაცეს და გაყიდეს სტამბოლში. 1598 წელს გახდა თოფქაფის სასახლის მთავარი მცველი. მალევე მოიპოვა საფიე სულთნის ნდობა და დაინიშნა უამრავ სახელმწიფო თანამდებობაზე. 1600-1601 წლებში იყო დამასკოს მმართველი, 1601-1603 წლებში მართავდა ბერძნულ კუნძულებს. აჰმედ I-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ დაინიშნა ალეპოს სანჯაყბეიდ. მან მონაწილეობა მიიღო ირან-ოსმალეთის 1603-1618 წლების ომში. ჯიგალაზადე იუსუფ სინან-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ, სულთანმა სწორედ ის დანიშნა აღმოსავლეთის ფრონტის მეთაურად, თუმცა ნასუჰ-ფაშამ იმედები გააცრუა. ანატოლიაში გამძაფრებული ჯელალიების აჯანყების დროს არმია მიატოვა და დიარბაქირში მიიმალა. შემდგომ ის შეიპყრეს და მიჰგვარეს სტამბოლში აჰმედ I-ს, მაგრამ სულთანმა შეიწყალა. ნასუჰ-ფაშა 1607 წელს დაინიშნა არზრუმის ბეგლარბეგად და დაეკისრა 10,000 მეომრის გამოყვანა სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. 1610 წელს გახდა მეორე ვეზირი, ხოლო 1611 წლის 5 აგვისტოს, ქუიუჯუ მურად-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ მიიღო დიდი ვეზირის ბეჭედი. ირანის წინააღმდეგ ომი წარუმატებლად წარიმართა, 1612 წელს ნასუჰ-ფაშა დათმობებზე წავიდა და დადო სეფიანებთან ნასუჰ-ფაშას ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც ოსმალეთმა დაკარგა 1590 წელს დადებული კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულების მიხედვით მითვისებული ტერიტორიები კავკასიაში. ამის შემდეგ ნასუჰ-ფაშა დედაქალაქში დაბრუნდა. აჰმედ I-ის მეუღლემ, ქიოსემ სულთანმა ფაშა თავის 7 წლის ქალიშვილზე, აიშე სულთანზე დააქორწინა. ამის შემდეგ მას დამატი ნასუჰ-ფაშა ეწოდა. 1614 წელს სტამბოლში გავრცელდა ხმები იმის შესახებ, რომ ნასუჰ-ფაშა სულთნის წინააღმდეგ აჯანყებას აპირებდა. 17 ოქტომბერს აჰმედ I-მა ფაშა საბჭოს სხდომაზე სიკვდილით დასაჯა. Danişmend, İsmail Hâmi (1971) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi, say.. 29. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.363-365 Naima Mustafa Efendi, (H.1281-1283) Tarih-i Naima, Istanbul c.2 s.123 "Scribd.com" sitesinde tipki yayim (Osmanlica) Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5. Tektaş, Nazım (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [1]
არაბულ-ბიზანტიური ომები

არაბულ-ბიზანტიური ომები — მთელი რიგი ომები არაბებსა და აღმოსავლეთ რომის იმპერიას შორის. დაიწყო VII საუკუნეში და გაგრძელდა XI საუკუნის შუა რიცხვებამდე, სანამ არაბთა სახალიფო საბოლოოდ არ დაკნინდა. არაბები ბიზანტიის ტერიტორიაზე პირველად 630-იან წლებში გამოჩნდნენ და მალევე დაიკავეს მისი უმდიდრესი პროვინციები — სირია და ეგვიპტე. მომდევნო ორმოცდაათი წლის განმავლობაში ომაიანები შეიჭრნენ მცირე აზიაში და ორჯერ შემოარტყეს ალყა კონსტანტინოპოლს. ამავდროულად დაიპყრეს ბიზანტიის აფრიკული პროვინციების უმრავლესობა. სიტუაცია დასტაბილურდა კონსტანტინოპოლის მეორე ალყის შემდეგ, როდესაც არაბები მარცხმა გარკვეული ხნით შეაყოვნა. აბასიდების მმართველობის დროს სიტუაცია უფრო გამოსწორდა — დაიდო რამდენიმე ზავი, იყო ბევრი ელჩობა, მაგრამ ამის მიუხედავად ყოველწლიურად ხდებოდა თარეში და კონტრშეტევები ერთმანეთის მიმართულებით. ომის პირველ საუკუნეებში ბიზანტიელები მუდმივად თავს იცავდნენ. ისინი როგორც წესი, მუდმივად უკან იხევდნენ და ციხე-სიმაგრეებსა და ქალაქებში მაგრდებოდნენ. მხოლოდ 740 წლის შემდეგ დაიწყეს კონტრშეტევებზე გადასვლა, მაგრამ არაბებმა მოახერხეს მათი შეჩერება მცირე აზიაში. 861 წლიდან — ბიზანტიის სათავეში მაკედონელთა დინასტიის მოსვლიდან დაიწყო კონტრშეტევების დიდი ტალღა, თანაც ამ დროს სახალიფო დაშლილი და შემცირებული. 920-976 წლებში ბიზანტიელებმა საბოლოოდ მოახერხეს მათი წინააღმდეგობის გარღვევა და აღადგინეს კონტროლი ჩრდილოეთ სირიასა და სომხეთში. ამ საუკუნეებში გაიმართა ბევრი საზღვაო ბრძოლა არაბებსა და ბიზანტიელებს შორის. ამ ომის განმავლობაში, ხმელთაშუა ზღვაში არაბებმა დაიპყრეს ბიზანტიელთა კუთვნილი უამრავი კუნძული. მათ შორის აღსანიშნავია სიცილია, კრეტა და როდოსი. ამ ორ უკანასკნელზე ბიზანტიელებმა მოახერხეს კონტროლის აღდგენა. Ahmad ibn Yahya al-Baladhuri. Futuh al-Buldan. See a translated excerpt ("The Battle of Yarmouk and after") in Medieval Sources დაარქივებული 2013-10-11 საიტზე Wayback Machine. . მიქაელ სირიელი (1899). Chronique de Michel le Syrien Patriarche Jacobite d'Antioche (translated by J.–B. Chabot) (French, Syriac). Paris.  Theophanes the Confessor. Chronicle. See original text in Documenta Catholica Omnia (PDF). Zonaras, Joannes, Annales. See the original text in Patrologia Graeca. ↑ "Ghassan." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 18 October 2006 [1]