laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მთელი და წილადი ნაწილის ფუნქციები

მთელი და წილადი ნაწილის ფუნქციები — მათემატიკასა და კომპიუტერულ მეცნიერებებში მნიშვნელოვანი გამოყენება აქვთ [ x ] {\displaystyle \left[x\right]} მთელი ნაწილის და { x } {\displaystyle \left\{x\right\}} წილადი ნაწილის ფუნქციებს. როგორც წესი ისინი განსაზღვრულია R {\displaystyle \mathbb {R} } ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეზე. ორივე ფუნქიის აღწერა: 1 ) ∀ x ∈ [ n , n + 1 ) : [ x ] = n , n ∈ { 0 , 1 , 2 , … } ; {\displaystyle 1)\forall x\in \left[n,n+1\right):\left[x\right]=n,n\in \{0,1,2,\dots \};} 2 ) ∀ x ∈ R : [ x ] + [ − x ] = − 1 + χ ( x ∈ Z ) ; {\displaystyle 2)\forall x\in \mathbb {R} :\left[x\right]+\left[-x\right]=-1+\chi \left(x\in \mathbb {Z} \right);} 3 ) ∀ x ∈ R : x = [ x ] + { x } ; {\displaystyle 3)\forall x\in \mathbb {R} :x=\left[x\right]+\left\{x\right\};} 4 ) ∀ x ∈ R : { x } + { − x } = 1 − χ ( x ∈ Z ) . {\displaystyle 4)\forall x\in \mathbb {R} :\left\{x\right\}+\left\{-x\right\}=1-\chi \left(x\in \mathbb {Z} \right).} პირველი ორი თვისება სტანდარტად არის მიღებული, ხოლო მეორე ორი შეთანხმებაზეა დამოკიდებული. მოცემული x {\displaystyle x} რიცხვის მთელი ნაწილისთვის გამოიყენებოდა [ x ] {\displaystyle [x]} აღნიშვნა, რომელიც შემოიღო გაუსის. 1962 წელს კენეტ აივერსონმა (Кеннет Айверсон) შემოიღეს აღნიშვნები x {\displaystyle x} რიცხვის დამგვალებისთვის უმცირეს მთელ რიცხვამდე, რომელიც მასზე დიდია ⌈ x ⌉ {\displaystyle \lceil x\rceil } „ჭერი“ და უდიდესი მთელ რიცხვამდე, რომელიც მასზე მცირეა ⌊ x ⌋ {\displaystyle \lfloor x\rfloor } „იატაკი“. თანამედროვე მათემატიკაში გამოიყენება ორივე აღნიშვნა, [ x ] {\displaystyle [x]} და ⌊ x ⌋ {\displaystyle \lfloor x\rfloor } . თუმცა შეიმჩნევა ტენდენცია აივერსონის აღნიშვნებზე გადასვლისა და ამის მიზეზია ორაზროვნება, თუ რა უნდა გავიგოთ „მთელი ნაწილის“ ქვეშ. მაგალითად 2.7 {\displaystyle 2.7} -ის მთელი ნაწილი არის 2 , {\displaystyle 2,} მაგრამ − 2.7 {\displaystyle -2.7} -ის მთელ ნაწილად ვიღებთ − 3 {\displaystyle -3} -ს, თუმცა ამაზეც არ არის მიღწეული საბოლოო შეთანხმება, რაც გამოიხატება მათემატიკურ პროგრამებში და კალკულიატორებში. თუმცა ამ აღნიშვნებსა და მოსაზრებებს შორის არის ურთიერთ ცალსახა დამოკიდებულება, ანუ გაუსის აღნიშვნებიდან შეგვიძლია აივერსონის აღნიშვნებში გადავიდაეთ და პირიქით. რადგან ეს ორაზროვნება გვინდა თავიდან ავიცილოთ, ჩვენ გამოვიყენებთ ზემოთ მოყვანილ ოთხ განსაზღვრებას. Р. Грэхем, Д. Кнут, О. Паташник., Конкретная математика, М.: «Мир», 1998. — გვ. 703, ISBN 5-03-001793-3. М. К. Потапов, В. В. Александров, П. И. Пасиченко., Алгебра и начала анализа, АО Столетие, 1996.
რომი (1972 წლის ფილმი)

რომი (იტალ. Roma) — ფედერიკო ფელინის 1972 წლის ნახევრად ავტობიოგრაფიული ფილმი. ფილმში ასახულია ფელინის რიმინიდან რომში გადასვლის პერიოდი. „Roma“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Roma“ — Rotten Tomatoes
ერიდუ

ერიდუ — შუმერული უძველესი ქალაქ-სახელმწიფო სამხრეთ მესოპოტამიაში, რომელიც არსებობდა 5 300 წლის წინ ჩვენს ერამდე. ის იყო პირველთაგანი წარღვნამდელი პერიოდის იმ ხუთ ქალაქს შორის, სადაც მორიგეობის წესით მკვიდრობდა შუმერის მეფობა. მისი მთავარი ღვთაებაა ენქი — შუმერული პანთეონის უზენაესი ტრიადის მესამე წევრი. ამავე ქალაქთანაა დაკავშირებული შუმერულ ეპოსში მოხსენიებული პირველი ადამიანი — ადაპა. აბზუ შუმერი მეფეების სია დაარქივებული 2008-12-10 საიტზე Wayback Machine. ერიდუს არქეოლოგიური სურათები ერიდუს ტაძრის რესტრუქტურიზაცია დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. ერიდუს ახლანდელი სურათბი დაარქივებული 2009-01-31 საიტზე Wayback Machine.
სტალინური პრემია

სტალინური პრემია (რუს. Сталинская премия) — სსრკ-ის მოქალაქეთა წახალისების ფორმა. ენიჭებოდათ მეცნიერებასა და ტექნიკაში, სამხედრო ცოდნაში, ლიტერატურასა და ხელოვნებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის. დაწესდა 1939 წლის 20 დეკემბერს. გაიცემოდა 1941-1954 წლებში. პირველად ეს პრემია გადაეცა ცნობილ ფიზიკოსს — პეტრე კაპიცას. სტალინური პრემიის მემკვიდრე გახდა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია. 1966 წელს სტალინური პრემია გაუთანაბრდა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიას. ქართველთაგან სხვადასხვა დროს სტალინური პრემია გადაეცათ: ივანე ბერიტაშვილს (1941), ნიკოლოზ შენგელაიას (1941), ნიკოლოზ მუსხელიშვილს, (1941, 1947), შალვა მშველიძეს (1942, 1947), ვასო გოძიაშვილს (1952) და სხვა. სტალინური პრემია (რუსული)
მეგდეჩეშტი

მეგდეჩეშტი (რუმ. Măgdăceşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 110 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 601 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
მელეიეშტი-ნოი

მელეიეშტი-ნოი (რუმ. Mălăieştii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 113 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 011 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
მელეიეშტი (კრიულენის რაიონი)

მელეიეშტი (რუმ. Mălăieşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 462 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
მერდერეუკა

მერდერეუკა (რუმ. Mărdăreuca) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 32 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 651 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ონიცკანი

ონიცკანი (რუმ. Oniţcani) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 089 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ქიში

ქიში — ერთ-ერთი უძველესი შუმერული ქალაქი-სახელმწიფო სამხრეთ მესოპოტამიაში. ქალაქი ქიში დაარსდა ძვ. წ. IV ათასწლეულის დასსრულს. ძვ. წ. XXVIII საუკუნეში შუმერთა პირველი გაერთიანების ცენტრი. E. Mackay, Report on the Excavation of the "A" Cemetery at Kish, Mesopotamia, Pt. 1, A Sumerian Palace and the "A" Cemetery , Pt. 2 (Anthropology Memoirs I, 1-2),Chicago: Field Museum,1931 Nissen, Hans The early history of the ancient Near East, 9000-2000 B.C. (Chicago/London: University of Chicago Press, 1988. ISBN 0-226-58656-1, ISBN 0-226-58658-8) Elizabeth Lutzeir, trans. I. J. Gelb, Sargonic Texts in the Ashmolean Museum, Oxford, Materials for the Assyrian Dictionary 5, University of Chicago Press, 1970 ISBN 0-226-62309-2 დაარქივებული 2012-07-30 საიტზე Wayback Machine. T. Claydon, Kish in the Kassite Period (c. 1650-1150 B.C), Iraq, vol. 54, pp. 141–155, 1992 P. R. S. Moorey, A Re-Consideration of the Excavations on Tell Ingharra (East Kish) 1923-33, Iraq, vol. 28, no. 1, pp. 18–51, 1966 P. R. S. Moorey,The Terracotta Plaques from Kish and Hursagkalama, c. 1850 to 1650 B.C., Iraq, vol. 37, no. 2, pp. 79–99, 1975 Norman Yoffee, The Economics of Ritual at Late Old Babylonian Kish, Journal of the Economic and Social History of the Orient, vol. 41, no. 3, pp. 312–343, 1998 P. R. S. Moorey, The "Plano-Convex Building" at Kish and Early Mesopotamian Palaces, Iraq, vol. 26, no. 2, pp. 83–98, 1964 P. R. S. Moorey, Cemetery A at Kish: Grave Groups and Chronology, Iraq, vol. 32, no. 2, pp. 86–128, 1970 Wu Yuhong and Stephanie Dalley, The Origins of the Manana Dynasty at Kish and the Assyrian King List, Iraq, vol. 52, pp. 159–165, 1990 Seton Lloyd, Back to Ingharra: Some Further Thoughts on the Excavations at East Kish, Iraq, vol. 31, no. 1, pp. 40–48, 1969 Albrecht Goetze, Early Kings of Kish, Journal of Cuneiform Studies, vol. 15, no. 3, pp. 105–111, 1961
ოჰრინჩა

ოჰრინჩა (რუმ. Ohrincea) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 36 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 012 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
პაშკანი (კრიულენის რაიონი)

პაშკანი (რუმ. Paşcani) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 73 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 890 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
პორუმბენი (კრიულენის რაიონი)

პორუმბენი (რუმ. Porumbeni) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 89 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 441 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რატუში (კრიულენის რაიონი)

რატუში (რუმ. Ratuş) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 71 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 226 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რიშკოვა (კრიულენის რაიონი)

რიშკოვა (რუმ. Rîşcova) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 188 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 087 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კრიულენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ბაბინცი (ვინიციის რაიონი)

ბაბინცი (უკრ. Бабинці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ვინიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 595 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩევე

ბაბიჩევე (უკრ. Бабичеве) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის ტროიცკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 721 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩი (ჩერკასის რაიონი)

ბაბიჩი (უკრ. Бабичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ჩერკასის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 155 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სინძიანი

სინძიანი (ჩინ.: 新疆, Xinjiang) — უიღურთა ავტონომიური რაიონი ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთში. ფართობი — 1,646,800 კვ.კმ, ყველაზე დიდი ადმინისტრაციული ერთეულია ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ურუმჩი. სინძიანის ტერიტორია ჩართულ იქნა ჩინეთის შემადგენლობაში მე-18 საუკუნის შუა პერიოდში ცინის მანჯურიული დინასტიის დროს. მოგვიანებით ცინის იმპერიის პროვინციად იქცა. 1864 და 1881 წლებში ტერიტორიის ნაწილი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში (ამჟამად ტაჯიკეთი) მოექცა. 1955 წელს, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, გარდაიქმნა ავტონომიურ რაიონად. 2010 წლის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 21,813,334 ადამიანი. აქ ცხოვრობს 17 ეთნიკური უმცირესობა, მათ შორის ყველაზე მრავალრიცხოვანია უიღურები, თურქული მოდგმის მუსულმანური მოსახლეობა (10,019,758). Tyler, Christian. (2003). Wild West China: The Untold Story of a Frontier Land. John Murray, London. ISBN 0-7195-6341-0. Yap, Joseph P. (2009). ``Wars With The Xiongnu – A translation From Zizhi Tongjian`` AuthorHouse. ISBN 978-1-4490-0604-4 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სინძიანი სინძიანი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Xinjiang Government website დაარქივებული 2010-12-04 საიტზე Wayback Machine. (ჩინური) Economic profile for Xinjiang(ინგლისური) Britannica Xinjiang(ინგლისური) General Atlas of Xinjiang(ინგლისური) ↑ Xinjiang 新疆. The China Story. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-28. ციტირების თარიღი: 2013-12-09. ↑ Communiqué of the National Bureau of Statistics of People's Republic of China on Major Figures of the 2010 Population Census [1 (No. 2)]. National Bureau of Statistics of China (29 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 იანვარი 2019. ციტირების თარიღი: 4 August 2013.
ლაგაში

ლაგაში — შუმერული ქალაქი-სახელმწიფო სამხრეთ მესოპოტამიაში. ცენტრი მდებარეობდა ახლანდელი ტელოს (ერაყი) ადგილას. ლაგაში შედგებოდა უბან-„ქალაქებისაგან“. საკუთრივ ლაგაში, გირსუ, ნინა, ურუქუ („წმინდა ქალაქი“), ქინუნირი, გუაბა, ქესა და უთუგანათენუ. ლაგაშს არქეოლოგიურად სწავლობდნენ 1877 წლიდან ფრანგი არქეოლოგები ერნესტ დე სარზეკი, გ. კროსი, ა. დე ჟენუიაკი და ანდრე პარო. პირველი დასახლებები ლაგაშის ტერიტორიაზე ძვ. წ. V ათასწლეულის ბოლოს განეკუთვნება. წერილობით წყაროებში ლაგაში მოიხსენიება ძვ. წ. XXVI საუკუნიდან. ამ დროს იგი ქალაქ შურუფაქის მბრძანებელს ემორჩილებოდა. ლაგაშის აღზევება ემთხვევა ძვ. წ. XXV-XXIV საუკუნეებს, ურ-ნანშეს დინასტიის მმართველობის ხანას. ლაგაში განსაკუთრებით გაძლიერდა ეანათუმის დროს (ძვ. წ. 2470-იანი წლები), რომელიც ხანგრძლივ ბრძოლას აწარმოებდა ქალაქ უმის მბრძანებელთან. უმაზე გამარჯვების შესახებ ეანათუმი მოგვითხრობს ქვის დიდ ფილაზე გაკეთებულ წარწერაში, რომელსაც ლიტერატურაში „ძერათა სტელას“ უწოდებენ. მის დროს დასრულდა მთელი სამხრეთ შუამდინარეთის პირველი გაერთიანება. აქტიურ სამხედრო პოლიტიკას ატარებდნენ ეანათუმის მემკვიდრენიც. გაზრდილ სამხედრო ხარჯებს ისინი გადასახადების გადიდებით ფარავდნენ, რამაც ფართო სახალხო მოძრაობა გამოიწვია XXIV საუკუნის 70-იან წლებში, ლუგალანდას მმართველობის დროს. ძვ. წ. 1364 წელს ლაგაში უმის მეფე ლუგალზაგესმა დაიმორჩილა, შემდეგ კი აქადის მეფე სარგონ დიდმა. ლაგაშმა ახალ კულტურულ და ეკონომიკურ აყვავებას მიაღწია გუდეას გამგებლობის ხანაში (ძვ. წ. XXII საუკუნის II ნახევარი). მაშინ ააგეს ღვთაება ნინგირსუს ბრწყინვალე ტაძარი ენინუ. ძალზე გაფართოვდა ლაგაშის სავაჭრო-ეკონომიკურ კავშირ-ურთიერთობათა არეალიც. ურის III დინასტიის ხანაში (ძვ. წ. 2132-2024 წწ.) ლაგაში აქადის და შუმერის სამეფოს მთავარი ეკონომიკური ცენტრი იყო. მომდევნო ეპოქებში მისი მნიშვნელობა დაეცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 97.
ბაბიჩი (მუკაჩევოს რაიონი)

ბაბიჩი (უკრ. Бабичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაკარპატიის ოლქის მუკაჩევოს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 962 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩი (ჩერვონოჰრადის რაიონი)

ბაბიჩი (უკრ. Бабичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ჩერვონოჰრადის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 710 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩი (რეშეტილივკის რაიონი)

ბაბიჩი (უკრ. Бабичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის რეშეტილივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 6 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩი (შიშაკის რაიონი)

ბაბიჩი (უკრ. Бабичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის შიშაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 12 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩივკა (ჰლობინეს რაიონი)

ბაბიჩივკა (უკრ. Бабичівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰლობინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 590 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩივკა (სვიტლოვოდსკის რაიონი)

ბაბიჩივკა (უკრ. Бабичівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის სვიტლოვოდსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 25 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიჩივკა (პულინის რაიონი)

ბაბიჩივკა (უკრ. Бабичівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის პულინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 211 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბიი

ბაბიი (უკრ. Бабії) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ლვივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 230 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბაბკა (ვოლოდიმირეცის რაიონი)

ბაბკა (უკრ. Бабка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის ვოლოდიმირეცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 288 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ნიფური

ნიფური — შუმერული ქალაქ-სახელმწიფო სამხრეთ მესოპოტამიაში. ნიფური მდებარეობდა თანამედროვე ქ. დივანიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ახლანდელი ნიფერის ადგილას, ერაყის ტერიტორიაზე. ნიფური წარმოიშვა ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისში. წარმოადგენდა შუმერული პანთეონის უმაღლესი ღვთაების, ენლილის საკულტო ადგილს. ენლილის ტაძარ ექურთან („მთის სახლი“) არსებობდა საერთო შუმერული უმაღლესი სამეცნიერო-სასწავლო დაწესებულება (ედუბა - „ფირფიტების სახლი“), სადაც გაჩაღებული იყო ფართო ლიტერატურული საქმიანობა. ტაძართანვე იყო აღმართული შვიდსაფეხურიანი ზიქურათი, რომლის ზედა სართულიდან აკვირდებოდნენ ციურ სხეულებს. აქადის დინასტიის დროს (ძვ. წ. XXIV - ძვ. წ. XXIII სს.) ნიფურში ჩატარდა დიდი სარესტავრაციო სამუშაოები. ახალ შუმერულ ხანაში (ძვ. წ. XXII - XXI სს.) ნიფურზე გადიოდა მთავარი სახმელეთო და სამდინარო გზები, რაც ხელ უწყობდა ქალაქის ეკონომიკურ გაძლიერებას. ძველბაბილონურ და კასიტურ ხანაში (ძვ. წ. II ათასწლეული) ნიფური ინარჩუნებდა ერთ-ერთი ცენტრალური საკულტო ქალაქის მნიშვნელობას. ამ დროს იგი შინაგანი ავტონომიით სარგებლობდა. ახალბაბილონურ და აქემენიდურ ხანაში (ძვ. წ. VII - IV სს.) ნიფური მსხვილი ეკონომიკური ცენტრი გახდა. აქ იყო „მარაშუს სახლი“, რომელიც მთავარ სავაჭრო-სააღებმიმცემო ცენტრს. მომდევნო საუკუნეებში ნიფური პატარა დაბის ტიპის დასახლებად იქცა. 1889 წლიდან ნიფურის ადგილას გათხრებს აწარმოებდა აშშ-ს პენსილვანიის უნივერსიტეტის არქეოლოგიური ექსპედიცია, რომელმაც შეისწავლა ენლილისა და ქალღმერთ ნინლილის ტაძრების, ზიქურათის, ედუბასა და მასთან არსებული ბიბლიოთეკის შენობათა ნანგრევები, გამოავლინა სხვადასხვა ეპოქის 60 ათასი ლურსმული დოკუმენტი, მათემატიკური, იურიდიული, ისტორიული თუ წმინდა ხასიათის საბუთები. კიკნაძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 450.
იპოლიტო I დ’ესტე

იპოლიტო I დ’ესტე (იტალ. Ippolito I d’Este; დ. 20 მარტი 1479, ფერარა — გ. 3 სექტემბერი 1520, ფერარა) — ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგის ერკოლე I-ის უმცროსი ვაჟი. მისი და-ძმები იყვნენ: იზაბელა დ’ესტე (1474-1539), ბეატრიჩე დ’ესტე (1475-1497) და ალფონსო I დ’ესტე (1476-1534). 7 წლის ასაკში პატარა იპოლიტო უნგრეთის მეფემ მათიას I კორვინუსმა (მათიუშ I) ესტერგომის არქიეპისკოპოსად დანიშნა. 14 წლისა იგი უკვე კარდინალი გახდა, ხოლო 17 ქლის ასაკში - მილანის არქიეპისკოპოსი. 1502 წლიდან იპოლიტო I იყო კაპუას და 1503 წლიდან ფერარას ეპისკოპოსიც. იპოლიტო I-ს უძღვნა თავისი ნაწარმოები „მქროლავი როლანდი" (იტალ.: Orlando Furioso) ლუდოვიკო არიოსტომ. დინასტია დ’ესტე
ალბანეთის სამეფო არმია

ალბანეთის სამეფო არმია ( ალბ. Ushtria Mbretërore Shqiptare) — ალბანეთის სამეფოს არმია 1928-1939 წლებში. მისი მთავარსარდალი იყო მეფე აჰმედ ზოგუ. მთავარი გენერალი იყო ხემალ არანიტასი, ხოლო ჯარის ხელმძღვანელი გუსტავ ვონ მირდაჩი. 1936-1939 წლებში არმიის ძირითადი დამფინანსებელს წარმოადგენდა იტალიის სამეფო. აჰმედ ზოგუ "Jane's Fighting Ships", London, various years "League of Nations Armaments Yearbook", Geneva, various years 1924-1938 Time Magazine, April 17, 1939 (article "A Birth and a Death") დაარქივებული August 27, 2013[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
ვლორის რაიონი

ვლორის რაიონი (ალბ. Rrethi i Vlorës) — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. ვლორის ოლქის ნაწილი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 151 314 ადამიანს შეადგენს. რაიონი განფენილია 1 609 კმ²-ზე. ის ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ვლორე. რაიონი 13 მუნიციპალიტეტს მოიცავს. ესენია: არმენი ბრატაჯი ჰიმარი ვრანიშტი კოტეი ნოვოსელე ორიკუმი ქენდერი სელენიცე სევასტერი შუშიცე ვლაჰინე ვლორე ↑ POPULLSIA SIPAS PREFEKTURAVE, 2001–2010. Albanian Institute of Statistics. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-25. ციტირების თარიღი: 2010-09-09. ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
შანლიურფა

შანლიურფა (თურქ. Şanlıurfa) ასევე ცნობილია ურფას სახელით — ქალაქი თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, შანლიურფის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1980 წლის მონაცემებით ცხოვრობდა 148 ათასი მცხოვრები, 2012 წლის აღწერის მონაცემებით კი — 526 247. ქალაქის ფართობი 3 668,76 კმ²-ია. შანლიურფა საკუთარი პროვინციის ზუსტად ცენტრში მდებარეობს. შესაბამისად, იგი არ ესაზღვრება არც ერთ პროვინციას. თუმცა, ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის რვა ქალაქს: ბიოზოვას, ჰილვანს, სივერექს, ვირანშეჰირს, ჯეილანფინარს, ჰარანს, აქჩაქალესა და სურუჩს. ქალაქ შანლიურფას და მთელი პროვინციის მოსახლეობის დიდი ნაწილი არის ეროვნებით ქურთი. ქურთების გარდა შანლიურფაში, აგრეთვე ცხოვრობენ თურქები, ებრაელები და სომხები. არის საავტომობილო გზების კვანძი, მოქმედებს აეროპორტი, განვითარებულია კვების მრეწველობა და ვაჭრობა. შანლიურფის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 182. Old and new photos დაარქივებული 2006-07-21 საიტზე Wayback Machine. Sanliurfa Mayor's Office Tourism information is available in English at the Southeastern Anatolian Promotion Project site. დაარქივებული 2009-03-21 საიტზე Wayback Machine. Photos from Balikli Gol in the old part of Urfa
ჩორუმი

ჩორუმი (თურქ. Çorum) — ქალაქი თურქეთში. მდებარეობს მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, შავი ზღვის რეგიონში. ქალაქი ჩორუმი არის ჩორუმის პროვინციის ადმინისიტრაციული ცენტრი. ჩორუმი მდებარეობს 801 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 243,698 შეადგენდა. ქალაქ ჩორუმს აქვს მერია, ხოლო მისი მერი არის მუზაფარ ქიულჩიუ. ჩორუმის ფართობი 2 276.81 კმ²-ია. იგი მდებარეობს 608 კმ-ის დაშორებით თურქეთის უდიდეს ქალაქ სტამბოლიდან. ჩორუმის პროვინცია არ მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე და შესაბამისად, არც ქალაქი ჩორუმი. ჩორუმი აღმოსავლეთით ერთადერთ — ამასიის პროვინცია ესაზღვრება. ამას გარდა, საკუთარი პროვინციის შვიდ ქალაქს: ლაჩინს, მეჯითიოზიუს, ორთაქიოს, ალაჯას, სუნგურლუს, უღურლუდაღს, ისქილიპსა და ოგუზლარს. ჩორუმის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Provincial governor's web site Pictures of the city with links to surrounding Hittite sites
შუამდინარეთი

შუამდინარეთი (ბერძნ. მესოპოტამია, ძვ. ქართ. უჟიკეთი) — რეგიონი ახლო აღმოსავლეთში, მოიცავს ტერიტორიას ტიგროსსა და ევფრატს შორის. რეგიონი იწყება ზაგროსის მთიანეთიდან და მთავრდება სპარსეთის ყურესთან. შუამდინარეთი თითქმის მთლიანად მოიცავდა დღევანდელი ერაყისა და სირიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს, ასევე ირანისა და თურქეთის მცირე ტერიტორიებს. ამ რეგიონის ტერიტორიაზე მრავალი უძველესი სახელმწიფო არსებობდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შუამდინარეთი ძველი შუამდინარეთი — ქრონოლოგია, განსაზღვრებები, სტატიები ძველი ისტორიის ენციკლოპედიიდან მესოპოტამია — შუამდინარეთის გაცნობა, ბრიტანეთის მუზეუმი შუამდინარეთის არქეოლოგია დაარქივებული 2005-02-15 საიტზე Wayback Machine. , Percy S. P. Pillow, 1912 [1] შუმერული ფილოსოფია
ამბრნი, უმბრნი და არაბნი

ამბრნი, უმბრნი და არაბნი — ქართველი ქალი მწერლის ნაირა გელაშვილის პირველი, 1982 წლის რომანი. ერთ-ერთი დაწესებულების თანამშრომლები დასასვენებლად „ხატობაზე“ შატილში მიდიან. მთხრობელი დაოჯახებული 42 წლის კაცია, რომელსაც დიდი სიყვარული თავის ცოლის მიმართ არ გააჩნია. ჯერ კიდევ ავტობუსში თავის თანამშრომლის ნაცნობს - მეგის (რომელიც ექსკურსიაზე გამოჰყვათ) არშიყს დაუწყებს. თუმცა, როცა შატილში ჩავლენ იქ სულ სხვა ქალი შეუყვარდება. „მთხრობელი“ — მთავარი პერსონაჟი, მთხრობელი. „მერცია“ — ქალი, რომელსაც მთხრობელი შატილში გაიცნობს და შეუყვარდება. „იდა“ — მერციას მეგობარი. „ვაჟა“ — მთხრობელის მეგობარი და თანამშრომელი. ამბრნი, უმბრნი და არაბნი საიტზე Goodreads
სიკვდილი არავის უნდა

სიკვდილი არავის უნდა (ლიეტ. Niekas nenorėjo mirti) — მხატვრული კინოფილმი, რომლის რეჟისორია ვიტაუტას ჟალაკიავიჩიუსი. გადაღებულია ლიტვის კინოსტუდიაში 1966 წელს. 1966 წელს კიევში მიიღო საკავშირო კინოფესტივალის მთავარი პრიზი, იმავე წელსვე — ლენინური კომკავშირის პრემია, ხოლო 1967 წელს სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოვდნენ სცენარის ავტორი და რეჟისორი ვიტაუტას ჟალაკიავიჩიუსი, ოპერატორი იონას გრიციუსი და მსახიობები დონატას ბანიონისი და ბრუნო ოია. 1967 წელს ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანის“ მკითხველთა გამოკითხვის შედეგად აღიარეს 1966 წლის საუკეთესო საბჭოთა ფილმად. ფილმის მოქმედება ვითარდება 1947 წელს ლიტვის გასაბჭოების პერიოდში, სოფელში. „სიკვდილი არავის არ უნდა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ვერდენის ხელშეკრულება

ვერდენის ხელშეკრულება 843 — ხელშეკრულება, რომლითაც კარლოს დიდის იმპერია ურთიერთშორის გაინაწილეს მისმა შვილიშვილებმა - იმპერატორმა ლოთარ I-მა და მისმა ძმებმა ლუდვიგ გერმანელმა და შარლ მელოტმა. ლოთარს, რომელმაც შეინარჩუნა იმპერატორის ტიტული, ერგო იტალია და რაინისა და რონის გასწვრივ მდებარე მიწების ზოლი. ლუდვიგ გერმანელს - რაინის აღმოსავლეთ მდებარე მიწები (აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო), ხოლო შარლ მელოტს - რაინის დასავლეთით მდებარე მიწები (დასავლეთ ფრანკთა სამეფო). ფრანკთა სახელმწიფოს გაყოფა ვერდენის ხელშეკრულებით შეესაბამებოდა ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ფრანგი, გერმანელი და იტალიელი ხალხების განსახლების საზღვრებს და მან არსებითად, დასაბამი მისცა სამი დიდი სახელმწიფოს - საფრანგეთის, გერმანიისა და იტალიის შექმნას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 369. ვერდენის ხელშეკრულება
წნორი (მცენარე)

წნორი (ლათ. Salix alba) — ორსახლიანი მერქნიანი მცენარე ტირიფისებრთა ოჯახისა. გაშლილვარჯიანი ხეა, რომლის სიმაღლე 30 მეტრს აღწევს. გრძელი, წვრილი, გადმოკიდებული ტოტები და ვიწროლანცეტა ფოთლები აქვს. ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში; საქართველოში თითქმის ყველა რაიონში გვხვდება. იზრდება ტყის ქვედა სარტყელში, მდინარეებისა და თხრილების ნაპირებზე. თაფლოვაბი მცენარეა. მისი ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს, გლუკოზიდ სალიცინს. იყენებენ ხალხურ მედიცინაში. მისგან ამზადებენ მოწითალო საღებავს შალეულისა და აბრეშუმის შესაღებად. ლ. ხინთიბაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 341.