laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვანატინაი

ვანატინაი (ინგლ. Vanatinai; ასევე ტაგულა (ინგლ. Tagula), სადესტი (ინგლ. Sudest)) — კუნძული წყნარ ოკეანეში ლუიზიადის არქიპელაგის შემადგენლობაში. ეკუთვნის პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის. ვანატინაი მდებარეობს ლუიზიადის არქიპელაგის აღმოსავლეთ ნაწილში, დაახლოებით 362 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით ახალი გვინეის კუნძულიდან. გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს შერეული — ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა. კუნძულის საერთო ფართობი შეადგენს 865,7 კმ²-ს, რის შედეგადაც ის სიდიდით ყველაზე დიდი კუნძულია ლუიზიადის არქიპელაგში. კუნძულის სიგრძე შეადგენს 71 კმ-ს, ხოლო სიგანე — 15 კმ-ს. კუნძულის ზედაპირი მთიანი და უსწორმასწოროა, ცენტრში მდებარეობს მთის ქედი, რომლის უმაღლესი წერტილი — რიუს მთა აღწევს 806 მეტრს. სხვა მაღალი მწვერვალებია — მადაუს მთები (269 მ), განგულუა (439 მ), არუმბი (350 მ). ვანატინაი, როგორც ლუიზიადის არქიპელაგის სხვა კუნძულები, შემოფარგლულია ვრცელი ბარიერული რიფით, რომელიც ქმნის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ლაგუნას. ევროპელთაგან ვანატინაი პირველმა აღმოაჩინა ესპანელმა მოგზაურმა ლუის ვაეს დე ტორესმა, სავარაუდოდ 1606 წელს. კუნძულელების პირველი დადოკუმენტირებული კონტაქტი ევროპელებთან მოხდა 1849 წელს გემ Rattlesnake-ის ეკიპაჟის წევრებთან, რომლებიც იყვნენ ტორესის სრუტის შემსწავლელი ექსპედიციის წევრები. 1830-იან წლებში კუნძულს, სავარაუდოდ, სტუმრობდნენ ევროპელი ვაჭრები და ვეშაპის დამჭერები, ხოლო 1888 წელს კუნძულზე აღმოაჩინეს ოქროს მცირე მარაგი, რომელმაც გამოიწვია «ოქროს ციებ-ცხელება» და ლუიზიადის არქიპელაგის ფორმალური ანექსია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ, რომელიც გახდა ბრიტანეთის ახალი გვინეის ნაწილი (1904 წლიდან — პაპუას ტერიტორია ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ). დაახლოებით იმავე დროს კუნძულზე შეიქმნა ქოქოსის პალმის პლანტაციები. პირველი ქრისტიანი მისიონერები კუნძულზე დაფუძნდნენ მხოლოდ 1947 წელს. 1975 წელს კუნძული დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია. 1978 წელს კუნძულზე ცხოვრობდა დაახლოებით 2300 ადამიანი. ძირითადი დასახლება მდებარეობს ვანატინაის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. კუნძულის ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა (კოპრის წარმოება). ↑ 1.0 1.1 Vanatinai. oceandots.com. ციტირების თარიღი: 2010-04-07. ↑ Geoffrey Miles White, Lamont Lindstrom., The Pacific theater: island representations of World War II, University of Hawaii Press, 1989. — P. 207, 433 p, ISBN 0824811461. ↑ Max Quanchi; John Robson., Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands, Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005. — P. xv, ISBN 0810853957. ↑ 4.0 4.1 4.2 Geoffrey Miles White, Lamont Lindstrom., The Pacific theater: island representations of World War II, University of Hawaii Press, 1989. — P. 208, 433 p, ISBN 0824811461. ↑ Stanley J. Ulijaszek., Population, Reproduction and Fertility in Melanesia, Berghahn Books, 2008. — P. 92, 256 p, ISBN 1845452690.
ოთელოსი (საფეხბურთო კლუბი)

ოთელოსი აფიენუ (ბერძ. Οθέλλος Αθηαίνου) — კვიპროსის საფეხბურთო კლუბი, დაარსდა ლარნაკას რაიონის სოფელ აფიენუში, ასპარეზობს კვიპროსის პირველ დივიზიონში. „ოთელოსი“ დაარსდა 1933 წელს. კლუბის ფერები არის მწვანე და თეთრი, საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონზე — ოთელოს აფიენუ. 1968 წლამდე კლუბი გამოიოდა ნიქოზიის რაიონის სოფლის ლიგაში (მიუხედავად იიმსა, რომ აფიენუ ლარნაკას ეკუთვნის). 1968 წელს კლუბი გახდა კვიპროსის ფეხბურთის ასოციაციის წევრი, მას შემდეგ რეგულარულად გამოდის ამ ასოციაციის ჩემპიონატებში. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. კვიპროსის მესამე დივიზიონი ჩემპიონი (2): 1991, 1994 კვიპროსის მეოთხე დივიზიონი ჩემპიონი (1): 2004 ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine.
რობერ პირესი

რობერ პირესი (ფრანგ. Robert Pirès; დ. 29 ოქტომბერი, 1973, რეიმსი) — ფრანგი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. თავისი კარიერის საუკეთესო წლები გაატარა ლონდონის არსენალში“, სადაც მოიგო ინგლისის ასოციაციის თასი სამჯერ და ინგლისის პრემიერ ლიგა ორჯერ. საფრანგეთის ნაკრებთან ერთად მოგებული აქვს 1998 წლის მსოფლიო და 2000 წლის ევროპის ჩემპიონატი. უკანასკნელად ასპარეზობდა ინდოეთის საფეხბურთო კლუბ „გოაში“. მეცი საფრანგეთის ლიგის თასი: 1996 არსენალი ინგლისის პრემიერლიგა: 2001–02, 2003–04 ინგლისის ასოციაციის თასი: 2002–03, 2004–05 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: მეორე ადგილი, 2005–06 მსოფლიო ჩემპიონატი: 1998 ევროპის ჩემპიონატი: 2000 კონფედერაციის თასი: 2001, 2003 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რობერ პირესი“ ვიკისაწყობში. რობერ პირესი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] რობერ პირესი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) რობერ პირესი Twitter-ზე რობერ პირესი Facebook-ზე ↑ PIRES, Robert. PES.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-03. ციტირების თარიღი: 31 მაისი, 2016. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 France – R. Pirès. Soccerway. ციტირების თარიღი: 29 სექტემბერი, 2014. ↑ Robert Pires: Overview. Premier League. ციტირების თარიღი: 17 აპრილი, 2018. ↑ Robert Pires. Arsenal F.C.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 იანვარი, 2015. ციტირების თარიღი: 29 სექტემბერი, 2014. ↑ „Barça comeback denies Arsenal“. UEFA. 18 მაისი, 2006. ციტირების თარიღი: 5 ივლისი, 2015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
2003

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2003 2003 (ორი ათას სამი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XXI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-3 წელი. 19 მარტი : აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის ჯარები შეიჭრნენ ერაყში. დაიწყო ერაყის ომი. 1 მაისი : აშშ-ს პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა გამოაცხადა ომის დამთავრება ერაყში. 14 აგვისტო : ნიუ-იორკის შტატში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეწყდა დენის მიწოდება. 23 ნოემბერი : საქართველოში პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე გადადგა. დასრულდა ვარდების რევოლუცია. 7 დეკემბერი : რუსეთის ფედერაციაში ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები. 13 დეკემბერი : ერაყში ამერიკელმა ჯარისკაცებმა დააკავეს სადამ ჰუსეინი. 26 დეკემბერი : სამხრეთ ირანში მოხდა ძლიერი მიწისძვრა. მოჰყვა 40.000-ზე მეტი მსხვერპლი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2003. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 2003. 21 აპრილი : სიმონე, ნინა — ამერიკელი მომღერალი 28 მაისი : მაკაროვი, ოლეგ — რუსი კოსმონავტი 12 ივნისი : პეკი, გრეგორი — ამერიკელი მსახიობი (დ. 1916) 15 ივლისი : რობერტო ბოლანიო — ჩილელი მწერალი 28 სექტემბერი : კაზანი, ელია — ბერძნული წარმოშობის ამერიკელი კინორეჟისორი (დ. 1909) 12 დეკემბერი : ალიევი, ჰეიდარ — აზერბაიჯანის პრეზიდენტი 1993-2003 (დ. 1923) ფიზიკა : ალექსეი აბრიკოსოვი, ვიტალი გინზბურგი, ანტონი ლეგეტი ქიმია : პიტერ ეიგერი, როდერიკ მაკინონი ფიზიოლოგია და მედიცინა : პოულ ლაუტერბური, პიტერ მანსფილდი ლიტერატურა : ჯონ მაქსუელ კოტცე მშვიდობა : შირინ ებადი ეკონომიკა : რობერტ ფ. ენგლი, გრენგერი, ვ. ჯ. კლაივი
ავსტრალიური ტერიერი

ავსტრალიური ტერიერი (ინგლ. Australian Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ავსტრალიაში XIX საუკუნეში. ამ ძლიერი აღნაგობის მქონე ავსტრალიის მკვიდრის ძარღვებში რამდენიმე ბრიტანული ტერიერის სისხლია: კერნის, იორკშირის, სკაის და, შესაძლოა, ნორვიჩის. ყველა ეს ტერიერი ავსტრალიაში შეიყვანეს ინგლისელებმა ფერმებსა და რანჩოებზე ვირთხების განადგურების მიზნით. ძლიერი, მტერთან საბრძოლველად მუდამ მზადმყოფი, ავსტრალიური ტერიერი ოდესღაც ფერმერების შეუცვლელი დამხმარე იყო. ის კლავდა გველებს და სხვადასხვა წვრილ მავნებლებს, ასევე დარაჯობასაც ითავსებდა. ეს თვისებები დღემდე არ დაუკარგავს - ის თითქმის არასოდეს იხევს უკან სხვა ძაღლებთან ბრძოლისას და არ ასვენებს უცნობ კატებს. ავსტრალიური ტერიერი სიცოცხლისმოყვარული კომპანიონია, ადვილად იწვრთნება. სილკ ტერიერის მსგავსად, ის სამხედროებს და ბიზნესმენებს გაჰყვა ჩრდილოეთ ამერიკაში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ჯიში ყველაზე პოპულარულია ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში, მის წარმომადგენლებს შეგიძლიათ შეხვდეთ თითქმის ყველა ინგლისურენოვან ქვეყანაში. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს მოცისფრო-ხორბლისფერი, ქვიშისფერი. ავსტრალიური ტერიერი კარგად ეგუება ქალაის პირობებს და სიცხეს, ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, კარგი მოდარაჯეა. პატარა, მუქ თვალებს მეტყველი გამოხედვა ახასიათებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ავსტრალიური ტერიერი ავსტრალიური ტერიერი (ინგლისური)
ფრედი ბობიჩი

ფრედი ბობიჩი (სლოვენ. Fredi Bobič; დ. 30 ოქტომბერი, 1971, მარიბორი) — სლოვენიური და ხორვატული წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი. 1996 წელს გახდა ბუნდესლიგის ბომბარდირი. ამავე წელს ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის ჩემპიონატი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფრედი ბობიჩი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი
ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი

ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი (ინგლ. American Pit Bull Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ_ში XIX საუკუნეში. სხვადასხვა ისტორიულ ეპოქასა და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ადამიანებს გამოჰყავდათ მებრძოლი ძაღლის ჯიშები. ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი სტაფორდშირული ტერიერის და სხვა მებრძოლი ძაღლების შეჯვარების (მათ შორის, დღესდღეობით გადაშენებული მებრძოლი ბულდოგის) შედეგია. დღესდღეობით ამ სახეობის ძაღლების მხოლოდ სახელის ხსენება ისტერიას იწვევს. შვეიცარიაში იგი აკრძალულია. დიდ ბრიტანეთში მისთვის აუცილებელია ალიკაპის ტარება და მიკროჩიპის იმპლატაცია, და ბოლოს, მას უბრალოდ არ უშვებენ ჩრდილოეთ ამერიკის ზოგიერთ რეგიონში. ეს გამოწვეულია იმით, რომ პიტ ბული წარსულში მებრძოლი ჯიში იყო, დღეს კი ზოგიერთი პატრონი მიმართავს გაწვრთნის უხეშ ფორმებს, რის შედეგად ძაღლი ნებისმიერ მომენტში მზად არის ეცეს სხვა ცხოველს და ადამიანსაც კი. პიტ ბულ ტერიერის უმრავლესობა (თუ პატარაობიდან მიაჩვევთ პატრონის ბრძანების შესრულებას) ალერსიანი და გულღია შინაური ცხოველია. პიტ ბულის ბალნის შეფერილობა ნებისმიერია. კუდი მასიურ სხეულთან შედარებით წვრილი ჩანს, ზურგი (სხეულის სიმაღლესთან შედარებით) გრძელია, ყბებზე მოჩანს ძლიერი კუნთები, პატარა ოვალური თვალები მშვიდად იცქირება. აქვს პატარა, მოკლე, ხშირი, აბრეშუმივით (მაგრამ არ ბზინავს) ბალანი. ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი ადვილად ეგუება ქალაქში ცხოვრებას და მზიან, ცხელ კლიმატს. ცუდი მოდარაჯეა, უძნელდება სხვა ცხოველებთან და ბავშვებთან ურთიერთობა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი (ინგლისური)
ამერიკული ტოი ტერიერი

ამერიკული ტოი ტერიერი (ინგლ. Toy Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ_ში 1930_იან წლებში. ეს ჯიში მიიღეს დაბალტანიანი გლუვბალნიანი ფოქსტერიერების, ინგლისური ტოი ტერიერებისა და ჩიხუახუას შეჯვარებით, ოფიციალური აღიარება მიიღო 1936 წელს. ციცქნა და ერთი შეხედვით ძალიან ნაზი ამერიკული ტოი ტერიერი სინამდვილეში ისეთივე ძლიერი, ამტანი და ჟინიანი ძაღლია, როგორც მისი ერთ-ერთი წინაპარი ფოქსტერიერი. ცოცხალი, საზრიანი და ჯიუტი ეს ძაღლი თავს ერთნაირად კარგად გრძნობს როგორც აგარაკზე, ასევე ქალაქის ბინაში. პირველივე შესაძლებლობისთანავე ის უკეთებს დემონსტრაციას თავის ვირთხის ჭერის თვისებებს, თუმცა უფრო ხშირად ოჯახის წევრად გვევლინება, რომელიც თავისი ენერგიული და გამოუცნობი ქცევით პატრონების და მათი სტუმრების ღიმილს იწვევს. ამერიკულმა ტოიმ კარგად აჩვენა თავი ყრუ ადამიანების კომპანიონადაც - ის ადვილად სწავლობს როგორ უნდა მიაქციოს პატრონის ყურადღება ხმაურის წყაროზე (მაგალითად, ტელეფონზე). ტოის აქვს დიდი, სამკუთხა ყურები, ძალიან დიდი, მრგვალი, მუქი თვალები. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი თეთრით, სამფერი (შავი, ჟღალი, თეთრი), შავი თეთრით. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ის კარგად ეგუება სიცხეს, კარგი მოდარაჯეა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ამერიკული ტოი ტერიერი ამერიკული ტოი ტერიერი დაარქივებული 2015-02-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ჩანდარლი იბრაჰიმ-ფაშა (1499)

ჩანდარლი იბრაჰიმ-ფაშა (თურქ. Çandarlı İbrahim Paşa; დ. 1429 — გ. 1499) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი (1498—1499 წწ.). ჩანდარლის გვარის წარმომადგენელი. ჩანდარლი ჰალილ-ფაშას შვილი, რომელიც სიკვდილით დასაჯეს 1453 წელს ოსმალეთის იმპერიის სულთანის მეჰმედ II ფათიჰის ბრძანებით. 1453 წელს ადრიანოპოლში ჩანდარლი იბრაჰიმ-ფაშა დაინიშნა ყადიდ. 1465 წელს ამასიაში სამხედრო მოსამართლედ, ხოლო 1485 წელს რუმელიაში მან მთავარი სამხედრო მოსამართლის წოდება მიიღო, იბრაჰიმ-ფაშა იყო მომავალ სულთან ბაიაზიდ II-ის აღმზრდელი. 1486 წელს დაინიშნა მესამე ვეზირად 1497 წელს მეორე ვეზირად ხოლო 1498 წელს იბრაჰიმ-ფაშა გახდა ოსმალეთის იმპერიის პირველი ვეზირი. 1499 წელს გარდაიცვალა ვენეციელებთან ზონკიოს ბრძოლაში, დაკრძალულია იზნიქში. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım (2002) Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Kitapları.
გიორგი არჯევანიძე

გიორგი პავლეს ძე არჯევანიძე (დ. 24 იანვარი, 1863, სიღნაღი ― გ. 16 იანვარი, 1940, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1916). დაამთავრა პეტროვსკ-პოლტავის სამხედრო გიმნაზია. 1881 წლიდან იყო რუსეთის სამხედრო სამსახურში. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1905 აგვისტოდან). პოლკოვნიკი (1910). I მსოფლიო ომის დროს თავი გამოიჩინა კავკასიის ფრონტზე. მონაწილეობდა არზრუმის ციხესიმაგრის გარემოცვა-აღებაში, ხელმძღვანელობდა კუპდაღის გადასასვლელისათვის ბრძოლას. 1918–1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს არმიაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ არჯევანიძე შევიდა წითელ არმიაში. 1921 წელს იყო ქართული წითელი არმიის სარდლის განსაკუთრებულ დავალებათა შემსრულებელი, 1922 წლის მაისიდან - ქართული გაერთიანებული სამხედრო სკოლის, ხოლო 1927 წლის სექტემბრიდან ამიერკავკასიის ქვეითთა სკოლის პედაგოგი. 1928 წლის იანვრიდან პერსონალური პენსიონერი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 619. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 52-53, ISBN 978-9941-0-7386-1.
ველი მაჰმუდ-ფაშა

ველი მაჰმუდ-ფაშა (თურქ. Veli Mahmud Paşa; დ. 1420, ნოვო-ბრდო — გ. 18 ივლისი, 1474, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1456-1466 წლებში. დაიბადა სერბეთის ქალაქ ნოვო-ბრდოში. მისი დედა იყო სერბი. მამის მხრიდან წარმოშობით იყო თესალიის მეფე ანგელა ფილანტროპელის გვარიდან და მიიღო ზედწოდება ანგელოვიჩი. 1427 წელს დედასთან ერთად შეიპყრეს თურქებმა, მიაღებინეს ისლამი და დაარქვეს მაჰმუდი. 1456 წელს დანიშნეს დიდ ვეზირად და რუმილიის ბეგლერბეგად. 1466 წელს მოწინააღმდეგეების ინტრიგების წყალობით დაკარგა თავისი თანამდებობა, მაგრამ 1472 წელს აღადგინეს დიდი ვეზირის თანამდებობაზე. ორი წლის შემდეგ მაჰმუდ-ფაშა სულთან მეჰმედ II-ს ბრძანებით ჩააგდეს სტამბოლის ციხესიმაგრეში და 1474 წლის 18 ივლისს დასაჯეს სიკვდილით. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Finkel, Caroline (2006). Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire 1300–1923. Londra: John Murray. ISBN 978-0-7195-6112-2. (ინგლისური) Stavrides, Théoharis (2001), The Sultan of vezirs: the life and times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelovic (1453–1474), Brill, ISBN 9789004121065
რუმ მეჰმედ-ფაშა

რუმ მეჰმედ-ფაშა (თურქ. Rum Mehmet Paşa; გ. 1470, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ბერძენი. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1466-1469 წლებში, სულთან მეჰმედ II-ის დროს. ქარამანლი მეჰმედ-ფაშას დაჟინებული მოთხოვნით სულთანმა მეჰმედ II-მ 1469 წელს გაათავისუფლა თანამდებობიდან და 1470 წელს წყალში დაახრჩობინა. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Babinger, Franz (1992) Mehmed the Conqueror and His Time Princeton: University Press ISBN 0-691-09900-6. (ინგლისური) J. H. Kramers: Muhammad Paşa, Rūm Kaynak: M Th Houtsma, T W Arnold, A. J. Wensinck: (ed) (1993) Encyclopaedia of Islam, 1913-1936 First Edition, Brill say.692 ISBN 9789004097964 GoogleBooks (ინგლისური) A.H.de Groot, Mehmed Paşa, Rūm. Kaynak: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Cilt 6, Leiden: Brill, say.1000. (ინგლისური)
ისჰაკ-ფაშა

ისჰაკ-ფაშა (თურქ. İshak Paşa; დ. ? — გ. 1497, სალონიკი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის ორგზის დიდი ვეზირი (1469-1472, 1481-1482). მისი ადრეული ცხოვრების შესახებ არაფერია ცნობილი. პირველად დიდი ვეზირის თანამდებობა ეკავა სულთან მეჰმედ II-ის დროს. 1481 წელს სულთან მეჰმედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტისათვის ბრძოლაში მის შვილს ბაიაზიდ II-ს დაუჭირა მხარი. ახალმა სულთანმა მეორე ვადით დანიშნა დიდი ვეზირის თანამდებობაზე. მოგვიანებით დანიშნეს სალონიკის სანჯაყ-ბეიდ, სადაც გარდაიცვალა 1497 წელს. Danişmend, İsmail Hâmi (1961), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım (2002), Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Kitapları. Buz, Ayhan Buz (2009), Osmanlı Sadrazamları, İstanbul:Neden Kitap, ISBN978 875 254 278 5P.22
ქარამანლი მეჰმედ-ფაშა

ქარამანლი მეჰმედ-ფაშა (თურქ. Karamanlı Mehmed Paşa; დ. 1458, ქარამანი — გ. 1481, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, 1477-1481 წლებში დიდი ვეზირი. იგი დაიბადა ქარამანში, შემდეგ გაემგზავრა კონსტანტინოპოლში (დღევანდელი სტამბოლი), რათა განათლება მიეღო ველი მაჰმუდ ფაშას მიერ დაარსებულ მედრესეების სასწავლებელში. მოგვიანებით სწორედ აქ, მედრესეების სასწავლებელში დაიწყო მასწავლებლად მუშაობა. იგი ასევე დაინიშნა სასამართლო კალიგრაფად. ქარამანი ასევე მაღალი ღირებულების წერილების წერაში დაეხმარა აყ-ყოიუნლუს სულთან უზუნ-ჰასანს. კონსტანტინოპოლის დაპყრობის და ჩანდარლი ჰალილ-ფაშას აღსრულების შემდეგ, მეჰმედ II-მ ეთნიკური თურქების ნაცვლად, დევშირმული წარმოშობის ხალხის დანიშვნა მოისურვა დიდი ვეზირის თანამდებობაზე, რათა შესაძლო კრიზისის თავიდან აცილება მოეხერხებინათ. ქარამანლი დიდი ვეზირის თანამდებობაზე მეჰმედ II-მ დანიშნა 1477 წელს. ქარამან მეჰმედ ფაშამ, თანამდებობაზე თავისი მოკლევადიან ყოფნის დროს, ბევრჯერ სცადა ოსმალეთის იმპერიის ადმინისტრაციის რეფორმირება. 1481 წელს, მეჰმედ II გარდაიცვალა. ამ დროს ჯერი დიდ ვეზირებზე მიდგა: მათ უნდა გამოეცხადებინათ სულთნის გარდაცვალების შესახებ, ვიდრე ტახტის მოსამართლე ჩამოვიდოდა დედაქალაქში, იმ მიზნით, რომ თავიდან აეცილებინათ ქაოსი. თუმცა, ამ შემთხვევაში,სულთნის ვაჟები დედაქალაქიდან შორს იყვნენ: ბაიაზიდი (შემდგომში ბაიაზიდ II) ამასიაში იყო, ხოლო ჯემ სულთანი - ქარამანში. ქარამან მეჰმედ-ფაშამ გაგზავნა მაცნეები ორივე პრინცთან, მაგრამ რადგანაც ქერმანი დედაქალაქთან ახლოს იყო, ჯემ სულთანს იქ თავის უფროს ძმაზე - ბაიაზიდზე ადრე ჩასვლის შანსი მიეცა. მიუხედავად ამისა, იანიჩრებმა, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ბაიაზიდს, შეიტყვეს სულთნის სიკვდილის შესახებ და იეჭვეს, რომ ქარამან მეჰმედი ჯემ სულთანს ემხრობოდა. იანიჩრები აღშფოთდნენ და მეჰმედ II-ის გარდაცვალებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, ქერმან მეჰმედ-ფაშა მოკლეს. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım (2002) Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Kitapları.
ახალი ჰანოვერი

ახალი ჰანოვერი (ინგლ. New Hanover Island; ასევე ლავონგაი, ინგლ. Lavongai) — კუნძული წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის სახელმწიფო პაპუა-ახალ გვინეას. ადმინისტრაციულად შედის აილენდსის რეგიონის ახალი ირლანდიის პროვინციაში. კუნძული ახალი ჰანოვერი წარმოადგენს საკმაოდ დიდ კუნძულს ბისმარკის არქიპელაგის შემადგენლობაში, რომელსაც გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის და ბისმარკის ზღვის წყლები. კუნძული მდებარეობს კუნძულ ახალი ირლანდიის ჩრდილო-დასავლეთ მხარესთან, რომლისგანაც გამოყოფილია რამდენიმე მომცრო კუნძულიანი სრუტით. უახლოესი მატერიკი, ავსტრალია, მდებარეობს დაახლოებით 1250 კმ-ში. კუნძულის ფართობი შეადგენს 1227,1 კმ²-ს. აქვს ოვალური ფორმა. მაქსიმალური სიგრძე შეადგენს 58 კმ-ს, ხოლო სიგანე — 31 კმ-ს. კუნძულის მაქსიმალური წერტილი აღწევს 957 მეტრს. გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა. კლიმატი კუნძულზე ტროპიკულია. განიცდის დამანგრეველი მიწისძვრების ზემოქმედებას. კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენები არიან ნიდერლანდელი მოგზაურები ვილემ სხაუტენი და იაკობ ლემერი, რომლებმაც კუნძული აღმოაჩინეს 1616 წელს. 1767 წელს კუნძული შეისწავლა ბრიტანელმა ზღვაოსანმა ფილიპ კარტერეტმა, რომელმაც პირველად მონიშნა ის, როგორც ცალკე კუნძული და დაარქვა მას დღეისათვის არსებული სახელი. 1884 წელს კუნძული გახდა გერმანიის პროტექტორატის ნაწილი ოკეანეთში, ხოლო 1914 წელს მისი ოკუპაცია მოახდინა ავსტრალიამ. 1921 წლიდან კუნძული იმყოფება ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ ერთა ლიგის, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მანდატის საფუძველზე. 1975 წლიდან კუნძული დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია. ↑ 1.0 1.1 Lavongai(New Hanover). oceandots.com. ციტირების თარიღი: 2010-04-07. ↑ 2.0 2.1 Islands of Papua New Guinea. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-13. ციტირების თარიღი: 2010-04-07. ↑ Max Quanchi; John Robson., Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands, Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005. — P. xv, ISBN 0810853957. ↑ Neuhannover. Deutsches Kolonial-Lexikon (1920), Band II, S. 631. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-07. ↑ Stanley J. Ulijaszek., Population, Reproduction and Fertility in Melanesia, Berghahn Books, 2008. — P. 92, 256 p, ISBN 1845452690.
რევაზ ასაევი

რევაზ ნიკოლოზის ძე ასაევი (ასათი; დ. 15 მაისი, 1923, სოფ. კუწახტა, ახმეტის რაიონი — გ. 2007) — ოსი პოეტი. მისი ლექსებისა და პოემების პირველი წიგნი „მებრძოლის კალამი“ (1947) სამამულო ომის თემას მიეძღვნა. მას შემდეგ გამოსცა მრავალი კრებული:„სისხლის წვეთი“ (1952), „თხზულებები“ (1954), „ლექსები საზღვარგარეთზე“ (1956), „მოგზაურობა ევროპის გარშემო“ (1958), „მოუსვენარი გული“ (1961), „ლეგენდები და ლექსები“ (1963), „ოსი რაინდები“ (1966), „ჩემი ოსეთი“ (1967), „ხალხის სიკეთე“ (1970) და სხვა. ქართულ ენაზე გამოცემულია კრებულები: „გულის სიმღერა“ (1950), „ლექსები. პოემა“ (1955), „უცხოეთის გზებზე“ (1956), „სისხლის წვეთი“ (1958), „ოსური ლეგენდები“ (1967), „ლექსები“ (1970), „არა, სიცოცხლეს არ აქვს ზღვარი“ (1973) და სხვა. ასაევმა ოსურ ენაზე თარგმნა აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველას, ილია ჭავჭავაძის, ალექსანდრე ყაზბეგის, ეგნატე ნინოშვილის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის, ნიკო ლომოურის და გიორგი ერისთავის ნაწარმოებები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. მნიშვნელოვანია რევაზ ასაევის სტატია სამხრეთ ოსეთის საბჭოთა ლიტერატურაზე, რომელიც დაიბეჭდა ჟურნალ „მნათობში“, 1950 წელს. მოცემულ სტატიაში, იგი განიხილავს იმ ოს მწერლებსა და პოეტებს, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს საბჭოთა პერიოდის ოსურ ლიტერატურაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 620. ↑ რევაზ ასაევი. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 14 თებერვალი, 2019.[მკვდარი ბმული]
ნენსი სპანჯენი

ნენსი ლაურა სპანჯენი (ინგლ. Nancy Laura Spungen; დ. 27 თებერვალი, 1958, ფილადელფია, პენსილვანიის შტატი — გ. 12 ოქტომბერი, 1978, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკის შტატი) — 1970-იანი წლების პანკ-როკის ფიგურა. სექს პისტოლზის ბასისტის, სიდ ვიშესის მეგობარი გოგონა. სპანჯენის ცხოვრება და სიკვდილი იქცა მსჯელობისა და დავის საგნად მუსიკის ისტორიკოსებსა და სექს პისტოლზის ფანებს შორის. ნენსი სპანჯენი, რომელიც ფილადელფიაში დაიბადა და გაიზარდა, ბავშვობაში ემოციურად გაუწონასწორებელი იყო და 15 წლის ასაკში შიზოფრენიის დიაგნოზი დაუსვეს. კოლეჯიდან გამორიცხვის შემდეგ ის ლონდონში გაემგზავრა, როდესაც პანკ-როკ მუსიკა თავისი პოპულარობის მწვერვალზე იყო. 1977 წელს შეხვდა სიდ ვიშესს. მათ ურთიერთობას ახასიათებდა შიდა ძალადობა და ნარკოტიკების ხშირი მოხმარება. სექს პისტოლზის დაშლის შემდეგ, წყვილი ნიუ-იორკში გადავიდა და სასტუმრო ჩელსიში დაიწყო ცხოვრება. 1978 წლის 12 ოქტომბერს ნენსი სპანჯენი სასტუმროს ნომრის აბაზანაში გარდაცვლილი იპოვეს, მუცლის ღრუში დანით მიყენებული ჭრილობით. სიდ ვიშესი ბრალდებულად ცნეს მკვლელობაში, თუმცა მან განაცხადა რომ არაფერი ახსოვდა, რადგან მთელი საღამო ნარკოტიკების ზემოქმედების ქვეშ იყო. მუსიკოსი 1979 წლის თებერვალში ჰეროინის ზედმეტი დოზის მიღებისაგან გარდაიცვალა. ამ დროისათვის, სასამართლოში საქმის განხილვა ჯერ კიდევ არ იყო დაწყებული. ნენსის სიკვდილის გარშემო წარმოიშვა მრავალი თეორია. საუბარი იყო როგორც სიდის მონაწილეობაზე, ასევე სხვა მრავალ ადამიანზე, რომლებიც მკვლელობის ღამეს წყვილს ესტუმრნენ. 1986 წელს, რეჟისორმა ალექს კოქსმა გადაიღო ბიოგრაფიული ფილმი „სიდი და ნენსი“. ნენსის როლი ფილმში ქლოა უებმა განასახიერა. ნენსი სპანჯენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ნენსი სპანჯენი. Find a Grave-ზე. ↑ Sid and Nancy (1986). IMDb
იაუ-ტონგი (სადგური)

იაუ-ტონგი — სადგური ჰონგ-კონგში, კვუნ-ტონგისა და ცეუნგ-კვან-ოს ხაზზე. მდებარეობს იაუ-ტონგსა და ლეი-იუე-მუნში, კვუნ-ტონგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 2002 წლის 4 აგვისტოს. MTR Corporation - Yau Tong Station Street Map დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Yau Tong Station location map[მკვდარი ბმული] MTR Corporation - Yau Tong Station train service time დაარქივებული 2009-04-07 საიტზე Wayback Machine.
ტიუ-კენგ-ლენგი (სადგური)

ტიუ-კენგ-ლენგი — სადგური ჰონგ-კონგში, კვუნ-ტონგისა და ცეუნგ-კვან-ოს ხაზზე. მდებარეობს ტიუ-კენგ-ლენგში, საი-კუნგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 2002 წლის 18 აგვისტოს. MTR Corporation - Tiu Keng Leng Station Street Map დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. MTR Corporation - Tiu Keng Leng Station location map[მკვდარი ბმული] MTR Corporation - Tiu Keng Leng Station train service time დაარქივებული 2009-04-19 საიტზე Wayback Machine.