laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
The Power to Believe

The Power to Believe (ქართ. რწმენის ძალა) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 2003 წლის სტუდიური ალბომი, გამოცემული მინი-ალბომის Happy With What You Have to Be Happy With (2002) კვალდაკვალ. დისკში Happy With What You Have to Be Happy With შეტანილია სიმღერების Eyes Wide Open, The Power to Believe II და Happy With What You Have to Be Happy With ალტერნატიული ვერსიები ნაწილობრივ ეს გამოცემა ახლოს არის ჯგუფის წინა ჩანაწერებთან (რობერტ ფრიპის თქმით, ეს იყო „კრიმსონობის“ სამი წლის კულმინაცია). Level Five ჰგავს კომპოზიციას Larks' Tongues in Aspic. The Power to Believe-ის II და IV ნაწილები ახლოს არის The Deception of the Thrush-თან, რომელიც ProjeKcts-ის პერიოდში იქნა შექმნილი. კომპოზიციის Power to Believe ტექსტი აღებულია ედრიან ბელიუს სიმღერიდან All Her Love Is Mine (მისი სოლო-ალბომიდან Op Zop Too Wah (1996). ყველა სიმღერის ავტორები - ედრიან ბელიუ, რობერტ ფრიპი, ტრეი განი და პეტ მასტელოტო. ტექსტის ავტორი - ბელიუ, გარდა მითითებულისა. რობერტ ფრიპი – გიტარა, ფრიპერტრონიკა ედრიან ბელიუ – გიტარა, ვოკალი ტრეი განი – ვარის გიტარა პეტ მასტელოტო – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ჩაწერილია Machine-ის მიერ, სტუდიებში Tracking Room, StudioBelew და პეტთან. დამატებითი ხმის ინჟინერი: ჯეფ ჯულიანო; პროგრამირება: Machine ხმის მიქსი - Machine (ნეშვილი), რემიქსი - The Shop, ჰობოკენი, ნიუ ჯერსი პროდიუსერები - King Crimson, Machine. ჰაიკუს ხმა ჩაწერილია ბელიუს სტუდიაში კენ ლეჩნის მიერი ხმა კომპოზიციაში Elektrik: ტიმ ფოლკნერი The Power to Believe: Coda: პროდიუსერი - The Vicar და რობერტ ფრიპი. ინსტრუმენტული Soundscape ჩაწერილია ნიულინის ეკლესიაში (კორნუელი), 1997 წლის 7 დეკემბერს. ხმის მასტერინგი: საიმონ ჰეივორთი, დევიდ სინგლტონი და რობერტ ფრიპი, სტუდია The White House, ჩეგფორდი, დევონი. ყდა: პი ჯეი კრუკი; დიზაინი: ნიუ ო’დონელი ↑ Planer, Lindsay. (2011 [last update])The Power to Believe - King Crimson | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 28 June 2011. ↑ Fricke, David. (2011 [last update])King Crimson: The Power To Believe : Music Reviews : Rolling Stone. web.archive.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 აპრილი 2009. ციტირების თარიღი: 28 June 2011.
Happy With What You Have to Be Happy With

Happy With What You Have to Be Happy With (ქართ. გახარებული იმით, რაც უნდა გიხაროდეს) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 2002 წლის EP. მასში შეტანილია ორი კომპოზიცია იმ დროისთვის ჯგუფის მომავალი ალბომიდან The Power to Believe და სხვადასხვა დამატებითი კომპოზიცია. Bude (ედრიან ბელიუ) – 0:26 Happy With What You Have to Be Happy With (ბელიუ, ფრიპი, მასტელოტო, განი) – 4:12 Mie Gakure (ბელიუ, ფრიპი) – 2:00 She Shudders (ბელიუ) – 0:35 Eyes Wide Open (ბელიუ, ფრიპი, მასტელოტო, განი) – 4:08 Shoganai (ბელიუ) – 2:53 I Ran (ბელიუ) – 0:40 Potato Pie (ბელიუ, ფრიპი, მასტელოტო, განი) – 5:03 Larks' Tongues in Aspic (ნაწილი IV) (ბელიუ, ფრიპი, მასტელოტო, განი) – 10:26 შეტანილია: I Have a Dream ჩაწერილია ნეშვილში, აშშ, 2001 წლის 9 ან 10 ნოემბერს Clouds (ბელიუ) – 4:10 შეტანილია: Einstein's Relatives (დამალული კომპოზიცია) (ბელიუ, ფრიპი, მასტელოტო, განი) რობერტ ფრიპი – გიტარა, ფრიპერტრონიკა ედრიან ბელიუ – გიტარა, ვოკალი ტრეი განი – ვარის გიტარა პეტ მასტელოტო – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ↑ Planer, Lindsay. (2011 [last update])Happy with What You Have to Be Happy With - King Crimson | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 28 June 2011.
The ConstruKction of Light

The ConstruKction of Light (ქართ. სინათლის კონსტრუქცია) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 2000 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი ბილ ბრუფორდის გარეშე, ჩაწერილი მასთან რამდენიმეწლიანი თანამშრომლობის შემდეგ. ალბომში შეტანილ კომპოზიციებში ბას გიტარაზე უკრავს ტრეი განი. ყველა სიმღერის ავტორი — ედრიან ბელიუ, რობერტ ფრიპი, ტრეი განი და პეტ მასტელოტო.. Heaven and Earth აღებულია ჯგუფის ProjeKct X ალბომიდან Heaven and Earth რობერტ ფრიპი – გიტარა, ფრიპერტრონიკა ედრიან ბელიუ – გიტარა, ვოკალი ტრეი განი – ვარის გიტარა პეტ მასტელოტო – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ↑ Nickey, Jason. The ConstruKction of Light review allmusic.com. Retrieved on 2011-02-27.
Thrak

THRAK /θræk/ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 1995 წლის სტუდიური ალბომი. ეს ალბომი ჩაიწერა King Crimson-ის ორმაგი ტრიოს ფორმატით. კომპოზიციაში B'Boom სრულდება ხანგრძლივი სოლო დასარტყამებზე - პირველად King Crimson-ის სტუდიურ ალბომზე. ყველა ტექსტის ავტორი — ედრიან ბელიუ, გარდა Marine 475-ის (რობერტ ფრიპი); მუსიკა — ედრიან ბელიუ, ბილ ბრუფორდი, რობერტ ფრიპი, ტრეი განი, ტონი ლევინი და პეტ მასტელოტო. რობერტ ფრიპი – გიტარა, მელოტრონი ედრიან ბელიუ – გიტარა, ვოკალი ტონი ლევინი – ბას გიტარა, ჩემპენ სტიკი, ელექტრონული საბჯენი ბას გიტარა, ვოკალი ტრეი განი – ჩეპმენ სტიკი, ვოკალი ბილ ბრუფორდი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია პეტ მასტელოტო – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია ↑ Thrak AllMusic-ზე ↑ Maxim ↑ Q ↑ Rolling Stone
Eyes Wide Open (ვიდეო)

Eyes Wide Open — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის ორმაგი ვიდეო ალბომი, რომელშიც შეტანილია ჯგუფის ორი კონცერტი. პირველი ასახავს 2003 წლის 16 აპრილის კონცერტს ტოკიოში, სადაც შესრულდა ჯგუფის ალბომის The Power to Believe მასალა. მეორე შეიცავს 2000 წლის 3 ივლისის კონცერტს, რომელიც ჩატარდა ლონდონის Shepherds Bush Empire-ში. იაპონია - ტოკიო, 16 აპრილი, 2003 Introductory Soundscape The Power To Believe I: (A Cappella) Level Five ProzaKc Blues The ConstruKction of Light Happy With What You Have To Be Happy With Elektrik One Time Facts Of Life The Power To Believe II (Power Circle) Dangerous Curves Larks' Tongues In Aspic, Part IV The Deception Of The Thrush The World's My Oyster Soup Kitchen Floor Wax Museum აგრეთვე ტოკიოს რეპეტიციები. Shepherds Bush Empire - ლონდონი, 3 ივლისი, 2000 Into The Frying Pan The Construktion of Light Vrooom One Time London Improv 1: Blasticus SS Blastica Dinosaur The World's My Oyster Soup Kitchen Floor Wax Museum London Improv 2: C Blasticum Cage ProzaKc Blues Larks' Tongues In Aspic : ნაწილი IV Three Of A Perfect Pair The Deception Of The Thursh Sex, Sleep, Eat, Drink, Dream Heroes (დევიდ ბოუი) აგრეთვე ფილმი Improvising Crimson ინფორმაცია საიტზე Discogs
მკვდარი ზღვა

მკვდარი ზღვა (ებრ. ים המלח, იამ ჰა-მელახ - „მარილის ტბა“; არაბ. البَحْر المَيّت, ’ალ-ბაჰრ ალ მაჰიით - „მკვდარი ზღვა“) — გაუდინარი მლაშე ტბა, რომელიც მდებარეობს ისრაელისა და იორდანიის საზღვარზე. ფართობი 605 კმ², სიგრძე 67 კმ, სიგანე 18 კმ. უკავია გჰორის ტექტონიკური ღრმულის ყველაზე დაბალი ნაწილი. მკვდარი ზღვა წარმოადგენს ხმელეთის ყველაზე ღრმა დეპრესიას დედამიწაზე, რომლის წყლის დონე ზღვის დონიდან –405 მ-ზე მდებარეობს. მაღალია მარილის შემცველობა (33.7 %). აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაპირები ციცაბო და კლდოვანია, ჩრდილოეთით და სამხრეთით ეკვრის სანაპირო ვაკე. უმთავრესად საზრდოობს მდინარე იორდანეს წყლით. ჰავა ცხელია, მშრალი, ნალექები 50-100 მმ წელიწადში. აორთქლება ინტენსიურია. მაღალი მარილიანობის გამო ტბა მოკლებულია ორგანულ სიცოცხლეს. დამახასიათებელია დონის მნიშვნელოვანი რყევა. სანაპიროებზე იღებენ მინერალურ მარილებს. უძველეს დროში მკვდარი ზღვა ბიბლიური მოვლენების ეპიცენტრში იყო. მის ჩრდილოეთით მდებარეობს ქალაქი იერიქონი და სოდომი და გომორიც ახლოს უნდა ყოფილიყო. იმ ეპოქის მომსწრე სოდომის მთა ჯერაც დგას მკვდარი ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირზე და მთლიანად ქვამარილისგან შედგება. ეროზიის შედეგად უსაყრდენო სვეტები წარმოიქმნა, რომელთაგან ყველაზე ცნობილს „ლოტის ცოლს“ უწოდებენ. კლდეს ეს სახელი ძველი აღთქმის ერთ-ერთი ამბის მიხედვით შეერქვა, რომლის თანახმად ღმერთმა ქალი მარილის სვეტად აქცია. მკვდარ ზღვაში ჯერ კიდევ ძველი აღთქმის ეპოქიდან მკურნალობენ. დღესაც აქტიურად სტუმრობენ ამ მიზნისათვის. მონაცემები მკვდარ ზღვაზე მკვდარი ზღვის მონიტორინგი იეზეკიელის წყლის პროექტი მოგზაურობა ისრაელში - მკვდარი ზღვა დაარქივებული 2011-07-11 საიტზე Wayback Machine. შეჯიბრი მკვდარი ზღვის გადარჩენაზე დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. დოკუმენტური ფილმი ↑ Long-Term Changes in the Dead Sea. Israel Marine Data Center (ISRAMAR). ↑ მსოფლიოს საოცრებები, თბილისი: ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2013. — 304 გვ, ISBN 9789941235399.
ალეგრეტო

ალეგრეტო (იტალ. allegro — მხიარული, მკვირცხლი და etto — კნინობითი სუფიქსი) — მუსიკაში 1. ზომიერად ჩქარი, მაგრამ ალეგროზე ნელი ტემპი; 2. ამ ტემპით შესრულებული მუსიკალური პიესა ან მისი ნაწილი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 286.
Earthbound (King Crimson-ის ალბომი)

Earthbound — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის პირველი საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1972 წელს. ალბომი ძალიან დიდი ინტერესით სარგებლობს ჯგუფის მოყვარულებს შორის, მაგრამ ხშირად იწვევს კრიტიკას ჩანაწერის ხარისხის გამო. სინამდვილეში, ეს ჩანაწერი თავდაპირველად ხმის ინჟინერის, ჰანტერ მაკდონალდის პირადი არქივებიდან იქნა აღებული. კომპაქტ დისკზე ჟღერადობა გაუმჯობესებული არ არის. რობერტ ფრიპი - გიტარა ბოზ ბარელი - ბას გიტარა, ვოკალი მელ კოლინზი - საქსოფონი, მელოტრონი იენ უოლესი - დასარტყმელი საკრავები ჰანტერ მაკდონალდი - VCS3 ↑ Eder, Bruce. (2011 [last update])Earthbound - King Crimson | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 28 June 2011.
Larks' Tongues in Aspic

Larks' Tongues in Aspic (ქართ. ტოროლების ენები ლაბა-სხმულში) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 1973 წლის სტუდიური ალბომი. ეს დისკი ჩაწერილია ჯგუფის მესამე შემადგენლობით, რობერტ ფრიპის, ჯონ უეტონის, დევიდ კროსის, ჯეიმი მიუირიისა და ბილ ბრუფორდის სახით. ალბომზე მკვეთრად წამოწეულია ვიოლინოს ჟღერადობა და სხვადასხვა ეკზოტიკური ინსტრუმენტი, როგორიც არის მბირა. ალბომის სახელწოდების ავტორია ჯეიმი მიუირიი - იგი კარგად აღნიშნავს იმას, თუ რა არის ამ დისკში - რაღაც მსხვრევადი და ნაზი, ანუ ტოროლების ენები გველგესლაში - ანუ უხეშთან შეხამებული ნაზი მელოდიები. სასათაურო კომპოზიციამ ჩაუყარა საფუძველი მსგავსი სახელწოდების მქონე ინსტრუმენტული ნომრების სერიას, რომლებიც მომავალში შეტანილი იქნა სხვა ალბომებში. რობერტ ფრიპი - გიტარა, მელოტრონი, ელექტრონული ფორტეპიანო ჯონ უეტონი - ბას გიტარა, ვოკალი, აკუსტიკური ფორტეპიანო ბილ ბრუფორდი - დასარტყმელი საკრავები დევიდ კროსი - ვიოლინო, ალტი, მელოტრონი, ფლეიტა, ელექტრონული ფორტეპიანო ჯეიმი მური - პერკუსია აგრეთვე რიჩარდ პალმერ-ჯეიმზი - ლირიკა ↑ Eder, Bruce. (2011 [last update])Larks' Tongues in Aspic - King Crimson | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 28 June 2011. ↑ Christgau, Robert. (2011 [last update])Robert Christgau: CG: King Crimson. robertchristgau.com. ციტირების თარიღი: 28 June 2011. ↑ http://www.scaruffi.com/vol2/kingcrim.html Piero Scaruffi: The History of Rock Music. King Crimson: biography, discography, reviews, links
სტაკატო

სტაკატო ( იტალ. staccato < staccare - მოწყვეტა, გამოცალკევება), ბგერათა მოკლედ, წყვეტილად შესრულება, მათი მკვეთრად გამოყოფა ერთიმეორისაგან. ლეგატოს საწინააღმდეგო შტრიხი. აღინიშნება სიტყვით staccato, ან წერტილებით ნოტებს ზემოთ ან ქვემოთ. ქსე, ტ. 9, თბ., 544, თბ., 1985
მუზარადი

მუზარადი — დამცავი თავსაბურავი, საბრძოლო მუზარადი თავდაცვის სხვა საშუალებებთან ერთად უძველესი დროიდანაა ცნობილი. ამზადებდნენ ხისაგან, არყის ხის ქექისაგან, წნელებისა და ტყავისაგან. უძველესი ლითონის მუზარადი (სპილენძის, ოქროსი) აღმოაჩინეს მესოპოტამიაში (ძვ. წ. III ათასწლ.). ბრინჯაოსა და რკინის მუზარადს ხმარობდნენ ძველ საბერძნეთსა და რომში, რუსეთში მუზარადს (შიშაკი, შელომი) იყენებდნენ X-XVII საუკუნეებში. საქართველოში გავრცელებული იყო სხვადასხვა სახის მუზარადი (კვერცხისებური მუზარადი, ჩაფხუტი, ჩაჩქანი, ჩაბალახი). ჰეროდოტეს ცნობით, მოსხები, კოლხები, ტიბარენები, მაკრონები და მოსინიკები მუზარადს ხისაგან ამზადებდნენ. ქსენოფონტის ცნობით მოსინიკებს ტყავის მუზარადი ეხურათ. სტრაბონის გადმოცემით, იბერიელები ტყავის მუზარადით იბრძოდნენ. თრიალეთში აღმოჩენილია ძვ. წ. XIII ბრინჯაოს მუზარადი. პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) დროიდან ტყვიისა და ჭურვის ნამსხვრევებისაგან თავის დასაცავად შემოიღეს ფოლადის მუზარადი (ჩაფხუტი). ავიაციაში, სატანკო და მექანიზებულ ჯარებში დარტყმისაგან თავის დასაცავად იყენებენ ტყავის მუზარადს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 190.
რობერტ ფულტონი

რობერტ ფულტონი (ინგლ. Robert Fulton; დ. 14 ნოემბერი, 1765, ლიტლ-ბრიტენი, ახლანდელი ქ. ფულტონი, პენსილვანიის შტატი — გ. 24 თებერვალი, 1815, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი ინჟინერი და გამომგონებელი. 1800 წელს ნაპოლეონის რეკომენდაციით მან ააგო გემი „ნაუტილუსი“, რომელიც პირველი წყალქვეშა ნავი იყო მსოფლიო ისტორიაში. 1807 წელს მან პირველმა ააგო ბორბლებიანი გემი, რომელზედაც ორთქლის მანქანა დააყენა. Robert Fulton Birthplace Photos of Fulton's Birthplace Robert Fulton and the Secret War of 1812. დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 2, 2006.
მინისტრ-პრეზიდენტი

მინისტრ-პრეზიდენტი (გერმ. Ministerpräsident) — მთავრობის თავმჯდომარე ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში ან ქვეყნის რეგიონში. ის არის პრემიერ-მინისტრის ან პირველი მინისტრის ალტერნატიული ტერმინი და ძალიან ჰგავს წოდებას „მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი“. გერმანულად სიტყვა ნიშნავს „მინისტრების პრეზიდენტი“. ასე რომ „მინისტრ-პრეზიდენტი“ არის უფრო ზუსტი თარგმანი. 1867-1918 წლებში მთავრობის პირველი მინისტრს ეწოდებოდა მინისტრ-პრეზიდენტი. მანამდე კი - სახელმწიფოსკანცლერი. დღეს მთავრობი მეთაურს ჰქვია ბუნდესკანცლერი (ფედერალური კანცლერი). ტერმინი ასევე გამოიყენება ბელგიაში, რეგიონის ან ენობრივი საზოგადოების მთავრობის მეთაურის აღნიშვნისას. მინისტრ-პრეზიდენტი არის გერმანიის ფედერალური მხარის მთავრობის მეთაური. ზოგადად კონსტიტუციური პოზიციით მინისტრ-პრეზიდენტი ფედერალურ მხარეში ძალიან ჰგავს კანცლერს ფედერალურ დონეზე. იგი აირჩევა ლანდტაგის მიერ. იგი თავის მთავრობის რამდენიმე მინისტრთან ერთად წარმოადგენს ფედერალურ მხარეს ბუნდესრატში. აქედან გამომდინარე იგი შეიძლება იყოს ძალიან გავლენიანი ფედერალურ სტრუქტურებში. შენიშვნა: ყველა ფედერალური მხარის მთავრობის მეთაურს ეწოდება მინისტრ-პრეზიდენტი გარდა ბერლინის, ბრემენის და ჰამბურგისა. იქ მხარის მმართველებს უწოდებენ მმართველ ბურგომინისტრს ბერლინში, ბურგომინისტრს და სენატის პრეზიდენტს ბრემენში და პირველ ბურგომინისტრს ჰამბურგში. მათ აქვთ იგივე ფუნქციები რაც მინისტრ-პრეზიდენტს. ნიდერლანდებში პრემიერ-მინისტრს ოფიციალურად ეწოდება მინისტრ-პრეზიდენტი, მაგრამ ჩვეულებრივ პრემიერი გამოიყენება. მისი ფუნქციები განსაზღვრულ იქნა კონსტიტუციაში 1848 წელს (მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი). წოდება მინისტრ-პრეზიდენტი ოფიციალურად გამოიყენება 1945 წლიდან. ნორვეგიაში ვიდკუნ კვისლინგი მთავრობის თავმჯდომარე 1942-45 წლებში გერმანული ოკუპაციის დროს იწოდებოდა მინისტრ-პრეზიდენტად (ნორგეგიულად ministerpresident).
გაგაუზია

გაგაუზია, გაგაუზ-ჰერი — ადმინისტრატიული გაერთიანება მოლდოვის სამხრეთით. ადმინისტრაცია შექმნილია გაგაუზებით კომპაქტურად დასახლებულ ტერიტორიებისგან 2006 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რიცხვი 155,7 ათასს აღწევს. მოსახლეობის უმეტესობას ეთნიკურად გაგაუზები შეადგენენ — 82% (133,5 ათ.). ტერიოტორიაზე ცხოვრობენ აგრეთვე მოლდოველები — 7,8%, ბულგარელები — 4,8%, რუსები — 2,4%, უკრაინელები — 2,3%. დნესტრისპირეთის ომი Shabashov A.V., 2002, Odessa, Astroprint, "Gagauzes: terms of kinship system and origin of the people", (Шабашов А.В., "Гагаузы: система терминов родства и происхождение народа") Chinn, Jeff; Steven D. Roper (March, 1998). „Territorial autonomy in Gagauzia“. Nationalities Papers. 26 (1): 87–101. doi:10.1080/00905999808408552. ISSN 0090-5992. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ოფიციალური საიტი გაგაუზია საიტზე Curlie
ლანდტაგი

ლანდტაგი: მხარის პარლამენტი ავსტრიასა და გერმანიაში. ლიხტენშტაინის პარლამენტი, შედგება 25 წევრისაგან და აირჩევა 4 წლის ვადით.
მუზეუმ-ნაკრძალი

მუზეუმ-ნაკრძალი — სამეცნიერო-კვლევითი და კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება; ბუნებისმეტყველების მატერიალური და სულიერი კულტურის ძეგლთა საცავი, რომლის შემადგენლობაში ექსპოზიციის გარდა შედის ნაკრძალის ტერიტორიაზე განლაგებული არქიტექტურული ან ისტორიული ძეგლები. მუზეუმ-ნაკრძალი შეიძლება იყოს ისტორიულ-მხატვრული (მაგ., ზაგორსკის ისტორიულ მხატვრული მუზეუმ-ნაკრძალი), ისტორიულ-არტიტექტურული (ნოვგოროდის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი), ისტორიულ-კულტურული (კიევ-პეჩერის ისტორიულ-კულტურული მუზეუმ-ნაკრძალი), სამხედრო-ისტორიული (ბოროდინოს სამხედრო-ისტორიული მუზეუმ-ნაკრძალი), აგრეთვე კომპლექსური (ვლადიმირ-სუზდალის ისტორიული და არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი). 2020 წლისთვის საქართველოში კომპლექსური ისტორიულ-არქიტექტურული მხატვრული მუზეუმ-ნაკრძალებია: დიდი მცხეთის არქეოლოგიური სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალი ვარძიისა და ხერთვისის ციხის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი უფლისციხის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის გურიის მხარის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი გრემის მუზეუმი სამშვილდისა და კლდეკარის მუზეუმ-ნაკრძალი ნიკო ფიროსმანაშვილის სახელმწიფო მუზეუმი დიდი ლიახვის ხეობის სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალი პარმენ ზაქარაიას სახელობის ნოქალაქევის არქიტექტურულ-არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი ქსნის ხეობის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი უჯარმის მუზეუმ-ნაკრძალი მუცოს მუზეუმ-ნაკრძალი ქუთაისის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი ს. ბოლქვაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 192. მუზეუმ-ნაკრძალები, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო.
პიანო

პიანო (იტალ. piano), სიტყვასიტყვით — ჩუმად, ხმადაბლა; შემოკლებული აღნიშვნა p — მუსიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დინამიკური ნიუანსი, აგრეთვე მისი აღნიშვნა სანოტო დამწერლობაში. პიანოს საპირისპირო ნიუანსია ფორტე. პიანოსა და მეცო ფორტეს შორის დინამიკური ნიუანსი მეცო პიანო (შემოკლებით mp). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 54.
მუკორისნაირი სოკოები

მუკორისნაირი სოკოები (ლათ. Mucorales) — უმდაბლესი სოკოების რიგი ზიგომიცეტების კლასისა (ადრე მიაკუთვნებდნენ ფიკომიცეტების კლასის ზიგომიცეტების ქვეკლასს). აქვთ უუჯრედო მიცელიუმი. მრავლდებიან უსქესოდ (სპორანგიუმებით) ან სქესობრივად (ზიგოგამია). ცნობილია 250-მდე სახეობა. უმრავლესობა საპროფიტია, ზოგი კი — თავისი მონათესავე სოკოების პარაზიტი. ზოგიერთი სახეობა იწვევს სასოფლო-სამეურნეო კულტურების დაავადება, მაგ., Rhizopus nigricans მზესუმზირას კალათის მშრალ სიდამპლეს, Rhizopus nigricans — სიმინდის ტაროს ნაცრისფერ სიდამპლეს და სხვა. ცნობილია ადამიანისა და ცხოველების მიკოზების გამომწვევი სახეობებიც. მუკორის (Mucor) გვარის ზოგიერთ სახეობას ალკოჰოლური სასმელების დასამზადებლად იყენებენ. ნახუცრიშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 193-194.
მუკუზანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მუკუზანი შეიძლება აღნიშნავდეს: მუკუზანი — სოფელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში მუკუზანი — ღვინო
მულტი...

მულტი... (ლათ. multum - ბევრი) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი; მიუთითებს სიმრავლესა და მრავალჯერადობაზე; მაგ., მულტიმილიონერი, მულტიპლექსი და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 194.
მულხრა

მულხრა, მულხურა — მდინარე საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 27 კმ, აუზის ფართობი 435 კმ². სათავე აქვს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, ტვიბერის მყინვარზე, ერთვის მდინარე ენგურს სოფელ კვანჭიანარის მახლობლად. საზრდოობს წვიმის, თოვლის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის აპრილიდან ოქტომბრამდე, წყალმცირობა - ოქტომბრიდან აპრილამდე, ნოემბრის ბოლოდან მარტის ბოლომდე - ყინულნაპირისი და თოში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 22,5 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 195.
მუმლი მუხასა

მუმლი მუხასა — ერთ-ერთი უძველესი ქართული (კახური) ხალხური ლექსი და სიმღერა, მომდინარეობს წარმართული ხანიდან. იგი შეიქმნა მუხის, როგორც სიძლიერისა და გამძლეობის სიმბოლოს, სადიდებლად. სიმღერამ თავისი განვითარების მრავალსაუკუნოვან მანძილზე გარკვეული ცვლილებები განიცადა შინაარსის, სოციალური ფუნქციისა და მუსიკალური აღნაგობის მხრივ. მკაფიოდ გამოხატული მეტრ-რიტმი და შესრულების ანტიფონური (ორგუნდოვანი) წესი გვაფიქრებინებს, რომ სიმღერა თავდაპირველად მუხის გარშემო ფერხულით სრულდებოდა. დროთა განმავლობაში „მუმლი მუხასა“ შეიცვალა თავისი პირვანდელი ფუნქცია და შრომის სიმღერად იქცა (სრულდება სიმინდის თოხნის დროს). XIX საუკუნეში „მუმლი მუხასა“ საბოლოოდ დაიხვეწა და სამხმიანი სიმღერის სახით გავრცელდა. სიმღერამ სიმბოლური ხასიათი (მუხა-საქართველო, მუმლი-მტრები) და პატრიოტული ჟღერადობა შეიძინა. „მუმლი მუხასა“ პირველად ზ. ჩხიკვაძემ გამოაქვეყნა თავის კრებულში 1896 წელს. ვ. კოტეტიშვილი, ხალხური პოეზია, გამოც. მე-2, თბ., 1961; თ. მამალაძე, შრომის სიმღერები კახეთში, თბ., 1962; ზ. ჩხიკვაძე, სალამური, ტფ., 1896; გ. ჩხიკვაძე, ქსე, ტ. 7, გვ. 197-198, თბ., 1984
პიანისიმო

პიანისიმო ( იტალ. pianissimo) , სიტყვასიტყვით - ძალიან ჩუმად; შემოკლებული აღნიშვნა pp. მუსიკის ერთ-ერთი დინამიკური ნიუანსი, აგრეთვე ამ ნიუანსის აღნიშვნა სანოტო დამწერლობაში. პიანისიმო პიანოდან გამომდინარეობს . ქსე, ტ. 8, გვ. 54, თბ., 1984
თავისუფლების მოედანი (თბილისის მეტრო)

თავისუფლების მოედანი (ყოფილი ლენინის მოედანი) — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ ერთი სადგური, მეტროსადგურებს რუსთაველსა და ავლაბარს შორის. გაიხსნა 1967 წლის 6 ნოემბერს. არქიტექტორები ვ. ალექსი-მესხიშვილი, ქ. კობახიძე (ქვედა სადგური), რ. ბაირამაშვილი და დ. მორბედაძე (თავდაპირველი ზედა პავილიონი). სამშენებლო სამუშაოები განახორციელა „თბილმეტრომშენმა“. თავდაპირველი მიწისზედა პავილიონი შედიოდა უნივერმაღ „თბილისის“ კომპლექსში. მიწისქვეშა სადგური, რომელიც ზედა ვესტიბიულთან დაკავშირებულია ესკალატორით, წარმოადგენს სვეტების (კოლონების) რიგს, რომლებიც თეთრი მარმარილოთია მოპირკეთებული; გადახურვა კამაროვანია. იატაკზე დაგებულია წითელი მარმარილოს ფილები. სადგური 2006 წელს განახლდა. ცვლილებები შეეხო მის ვიზუალურ მხარეს. დამონტაჟდა ახალი განათების სისტემა, სარეკლამო ბილბორდები და მონიტორები. განახლდა საკომუნკაციო სისტემაც. თეთრი მარმარილოთი მოპირკეთებულ სადგურში წითელი და თეთრი ფერები ჭარბობს: საქართველოს დროშისა და წითელი ვარდისგან შექმნილი კომპოზიციის შესაბამისად. უნივერმაღ „თბილისის“ დანგრევისა და მის ადგილზე „გალერეა თბილისის“ აშენების (2017–2018) შემდეგ, მეტროსადგურ „თავისუფლების მოედნის“ ახალი ზედა პავილიონი (ძველი აღარ არსებობს) ახალაშენებული შენობის შიგნით აღმოჩნდა. თავისუფლების მოედანი ერთ-ერთი ყველაზე ღრმად განთავსებული სადგურია თბილისის მეტროპოლიტენში და რამდენიმე მეტრით ჩამორჩება რუსთაველს. თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურების სია მეტროსადგური „თავისუფლების მოედანი“ თბილისის მეტროს ოფიციალურ საიტზე[მკვდარი ბმული] მეტროსადგური „თავისუფლების მოედანი“ თბილისის ოფიციალური საიტის გზამკლვევში[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მეტროპოლიტენი // ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 668, ISBN 99928-20-32-2. ↑ თბილმეტრომშენი // ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 533, ISBN 99928-20-32-2. ↑ უნივერმაღ „თბილისის“ კომპლექსი. თბილისის არქიტექტურის არქივი. ციტირების თარიღი: 18 ოქტომბერი, 2022
ოკუპირებული ტერიტორიები

ოკუპირებული ტერიტორიები — საერთაშორისო სამართლით აღიარებული ტერმინი. 1907 წლის ჰააგის მეოთხე კონვენციის 42-ე პუნქტის მიხედვით ოკუპირებულად ითვლება ტერიტორია, რომელიც იმყოფება მოწინააღმდეგის შეიარაღებული ძალების ეფექტიანი კონტროლის ქვეშ. 2008 წლის 28 აგვისტოს, რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ, საქართველოს პარლამენტმა დაამტკიცა კანონი სამხრეთ ოსეთის ყოფილი ავტონომიური ოლქისა და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებად, ხოლო რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებულ ძალების საოკუპაციო საჯარისო შენაერთებად გამოცხადების შესახებ. ↑ სახმელეთო ომის კანონები და ჩვევები (ჰააგის მეოთხე კონვენცია); 1907 წ. 18 ოქტომბერი დაარქივებული 2015-05-25 საიტზე Wayback Machine. . იალეს უნივერსიტეტის ვებ-საიტი (ინგლ.) ↑ აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი ოკუპირებულ ტერიტორიებად გამოცხადდა დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. . სივილ ჯორჯია, თბილისი/28 აგვ.'08.
ბუქსირებადი იარაღი

ბუქსირებადი იარაღი — ბორბლებზე ან მუხლუხებზე შემდგარი არათვითმავალი საარტილერიო იარაღი. იარაღის გადაადგილება ხდება სპეციალური საარტილერიო ტრაქტორით, ავტომობილით, ცხოველებით(ცხენი, ან ვირი) და ადამიანების მიერ. საერთოდ ბორბლები ასეთი იარაღის გადაადგილებისათვის აუცილებელი ნაწილია, თუმცა ზოგიერთს ბუქსირებად საარტილერიო იარაღს ისინი ეხსნება. თვითმავალ იარაღთან შედარებით, ბუქსირებადი იარაღს აქვს ნაკლები გაბარიტები და წონა, მისი შენიღბვა ბევრად ადვილია, ასევე მათი ფასი ბევრად ნაკლებია. ეს იარაღი ბევრად საიმედოა და მისი გადაადგილება შესაძლებელია საჰაერო ტრანსპორტით, პრაშუტით, ან ვერტმფრენით.
პრესტისიმო

პრესტისიმო ( იტალ. prestissimo) (აღმატებითი ხარისხი) < presto - სწრაფად) მუსიკაში, ძალიან ჩქარი ტემპის აღნიშვნა. იხმარება "შედგენილი" ტერმინების -presto assai, presto molto - პარალელურად. XVII საუკუნეში ხშირად გვხვდება სონატურ-სიმფონიური ციკლების ფინალური ნაწილების დასკვნით მონაკვეთში. ქსე, ტ. 8, გვ. 187, თბ., 1984