laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნორმანბი

ნორმანბი (ინგლ. Normanby Island), ზოგჯერ დუაუ (ინგლ. Duau Island) — ვულკანური კუნძული სოლომონის ზღვაში. დ’ანტრკასტოს კუნძულების ნაწილია, რომელიც ეკუთვნის პაპუა-ახალ გვინეას. კუნძულის ფართობია — 1040 კმ². ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის. კუნძულზე მთავარი დასახლებული პუნქტია ესა'ალა. ნორმანბის კუნძული ყველაზე სამხრეთი კუნძულია დ’ანტრკასტოს კუნძულების ჯგუფში. კუნძულს აქვს არასწორი გაჭიმული ფორმა. კუნძული გაჭიმულია სიგრძეში მიმართულებით ჩრდილო-დასავლეთი — სამხრეთ-აღმოსავლეთი 73 კმ-ზე, სიგანით 4 — 28 კმ.. კუნძულის რელიეფი და ლანდშაფტი მრავალფეროვანია. კუნძულის ყვრლაზე მაღალი წერტილია უსახელო მაღლობი, სიმაღლით 1158 მ, რომელიც მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთში პრევოსტის ქედზე. უახლოესი კუნძულებიდან გამოყოფილია დოუსონის სრუტით (3 კმ კუნძულ ფერგუსონამდე) და გოშენის სრუტით (18 კმ კუნძულ ახალ გვინეამდე). პლეისტოცენის ეპოქაში კუნძულზე არსებობდნენ აქტიური ვულკანები. კუნძულის კლიმატი სუბეკვატორული მუსონურია. თვის საშუალო ტემპერატურა იმყოფება ინტერვალში 20 — 33 °С, მაღლობ ადგილებზე — უფრო დაბალია. ნოტიო სეზონი — მარტ-ოქტომბერში. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობაა 4500 — 5500 მმ (10 000 მმ-მდე უაჰოლას რაიონში). ნალექების დიდი რაოდენობის გამო ფართოდ გავრცელებულია პირველადი ტროპიკული ტყეები. მეორადი ტყეები წარმოდგენილია უპირველეს ყოვლისა მოსახლეობის ბაღებით. სანაპიროს გასწვრივ გავრცელებულია ქოქოსის პალმა. პირველი ევროპელი, რომელიც ეწვია კუნძულს იყო ინგლისელი კაპიტანი ჯონ მორზბი. 1873 წელს გემ Basilisk ის შეჩერდა კუნძულთან, რომელსაც ავსტრალიის შტატის კუინზლენდის მაშინდელი გუბერნატორის, ნორმანბის მარკიზის, ჯორჯ ფიპსის პატივსაცემად დაარქვა სახელი. კუნძულის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტი და ასევე მისი ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ესა'ალა, რომელიც მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. კუნძულის ეკონომიკური ცხოვრების საფუძველია კოპრის და ხის მერქნის წარმოება. უახლოეს პერიოდში აქ აღმოაჩინეს ოქროს და ვერცხლის მარაგი, რომელიც შეფასებულია 990 ათას ტონა ნედლეულად ოქროს შემცველობით 6,1 გრამი/ტონაზე და ვერცხლის — 12 გრამი/ტონაზე (სულ 194 000 უნცია ოქრო და 382 000 უნცია ვერცხლი). ↑ 1.0 1.1 Normanby Island. www.oceandots.com. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 TECHNICAL REPORT ON THE MT. NAKRU, SIMUKU, SINIVIT, NORMANBY AND FENI PROPERTIES, PAPUA NEW GUINEA. PETER CHRISTOPHER & ASSOCIATES INC.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-07-20. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010. ↑ Islands of Papua New Guinea. UNEP/DEWA/Earthwatch. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010.
ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშა

ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშა (თურქ. Özdemiroğlu Osman Paşa; დ. 1526 — გ. 29 ოქტომბერი, 1585) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1584–1585 წლებში. ოსმალების მიერ ეგვიპტის დაპყრობის შემდეგ 1517 წელს ყოფილმა მამლუქთა ელიტამ (ყივჩაღები და ჩერქეზები) აღიარა თურქეთის სულთნის ძალაუფლება და შეავსეს ოსმალეთის იპერიის სამხედრო ძალები. მათ შორის იყო ოსმანის მამა ოზდემირ-ფაშა. ინდოეთის ოკეანეზე ოსმალეთის კამპანიის შემდეგ ოზდემირ-ფაშა დანიშნეს ჰაბეშის ბეილერბეიდ. ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშა დაიბადა 1526 წელს კაიროში . მამის გარდაცვალების შემდეგ 1561 ოსმანი დაინიშნა გუბერნატორად. 1569-1573 წლებში დაინიშნა იემენის ბეილერბეიდ. 1573 წლიდან დიარბაქირის ბეილერბეიდ. მონაწილეობდა ირან-ოსმალეთის ომში. 1584 წლის 2 ივლისს ოსმან-ფაშა დაინიშნა ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირად, თურქეთის არმიაში იგი ინარჩუნებს წოდებას „სერდარი“ (მეთაური). 1585 წლის ზაფხულში დიდი ვეზირი ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშა ჩაუდგა სათავეში თურქულ არმიას ირანის გასანადგურებლად. თურქული ჯარები შეიჭრნენ დასავლეთ ირანში. სამდღიანი ომის შემდეგ დაიკავეს ქალაქი თავრიზი, სეფიანების დედაქალაქი. თურქ-ოსამანებმა საშინელი ხოცვა-ჟლეტა მოუწყეს მოწინააღმდეგეს და ამ შეტაკებას შეეწირა 15-20 000 ადამიანი. 1585 წლის 29 ოქტომბერს თურქეთის დიდი ვეზირი ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშა გარდაიცვალა. ანდერძის მიხედვით ის დაიკრძლა ქალაქ დიარბაქირში სადაც დღესაც არის მისი მავზოლეუმი. ოსმან ფაშს ცოლად ჰყავდა ყუმიხების პინცესა, მათ შვილები არ ჰყავდათ. ოზდემიროღლუ ოსმან-ფაშას ბიოგრაფია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. Buz,Ayhan (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap ISBN978-975-254-278-5 Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.343-345 Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
ცვერგშნაუცერი

ცვერგშნაუცერი (ჯუჯა შნაუცერი) (გერმ. Zwergschnauzer) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში XV საუკუნეში. დიდი და საშუალო შნაუცერის თითქმის ზუსტი ასლი, ჯუჯა შნაუცერი ამ ძაღლების პირდაპირი შთამომავალია, რომლის ძარღვებში, როგორც ჩანს, კიდევ აფენ პინჩერის და ჯუჯა პინჩერის სისხლია. ვარაუდი, რომ ამ ჯიშის ფორმირებაში პუდელმაც მიიღო მონაწილეობა, საეჭვოა. ჯუჯა შნაუცერი, ანუ ცვერგშნაუცერი ოდესღაც მრისხანე ვირთხისმჭერი იყო, დღესდღეობით ის ოჯახის თითქმის იდეალური კომაპნიონია. ნაკლებ ხმაურიანი და ენერგიული, ვიდრე ბრიტანული "ანალოგები", ტერიერები, ცვერგშნაუცერი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კომპანიონია ჩრდილოეთ ამერიკის ქალაქებში. მშვიდი და ადვილად გაწვრთნადი, ის იშვიათად იკბინება, კარგად ექცევა სხვა ძაღლებს და ბავშვებს და აქტიურად მონაწილეობს ოჯახის ყოველდღიურ საქმეებში. ცვერგშნაუცერს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ამ ჯიშის დიდმა პოპულარობამ განაპირობა მისი უკონტროლო გამრავლება და ამიტომ მათ ხშირად აქვთ სერიოზული მემკვიდრეობითი დაავადებები, ზოგჯერ კი საკმაოდ "ნერვული" ხასიათით გამოირჩევა. ცვერგშნაუცერის ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს შავი ვერცხლისფრით, შავი. კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად იტანს სიცივეს და ვერ იტანს სიცხეს. ცვერგშნაუცერს აქვს სწორი ფეხები, უხეში ბალანი, ძლიერ დრუნჩს წვერ-ულვაში ფარავს, რომელიც ჭამის დროს ისვრება და ამიტომ მუდმივი მოვლა სჭირდება. მუქი, ოვალური თვალები ოდნავ ამობურცულია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ცვერგშნაუცერი ცვერგშნაუცერი დაარქივებული 2015-02-07 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ულფილას ბიბლია

ულფილას ბიბლია, აგრეთვე ცნობილი გუთური ბიბლიის სახელწოდებით — გუთი ეპისკოპოსი ულფილას (311–383 წწ.) მიერ IV საუკუნეში გუთურ ენაზე შესრულებული თარგმანი ბიბლიისა, უპირველესად კი ახალი აღთქმისა. პირველწყაროდ გამოყენებულია ბერძნულენოვანი დედანი ბიბლიისა. ულფილამ ამ თარგმანის შესასრულებლად შექმნა გუთური ანბანი, მანამდე კი გუთები რუნების საშუალებით წერდნენ. თარგმანი ეპისკოპოსმა შეასრულა ქალაქ ნიკოპოლის-ად-ისტრუმში, თანამედროვე ბულგარეთის ტერიტორიაზე. იგი გუთური ენის უმნიშვნელოვანეს წყაროდ ითვლება. ულფილას ბიბლიის ტექსტის შემცველი არაერთი ხელნაწერია მოღწეული VI—VIII საუკუნეებიდან, ძირითადად იტალიიდან. მათი ტექსტის დიდი ნაწილი ახალი აღთქმიდანაა, ხოლო მცირე ნაწილი — ძველი აღთქმიდან. ეს ხელნაწერებია: Codex Argenteus (სახარებები), რომლის დიდი ნაწილიც დაცულია უფსალის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში, Codex Ambrosianus A-დან Codex Ambrosianus E-ს ჩათვლით (ეპისტოლეები, სკირინსი, ნეემია), Codex Carolinus (რომაელთა მიმართ ეპისტოლე), Codex Vaticanus Latinus 5750 (სკირინსი), Codex Gissensis (ლუკას სახარების ფრაგმენტები) და Fragmenta Pannonica, ერთი მმ სისქის მეტალის ფირფიტები, რომლებზეც დატანილია მუხლები იოანეს სახარებიდან. ეკლესიის განვითარების ამსახველ ისტორიულ ზოგიერთ წიგნს, როგორიცაა საქმე მოციქულთა, ულფილას ბიბლიის ხელნაწერებში არ გვხვდება. თუ არ ჩავთვლით რუნებით შესრულებულ ფრაგმენტულ წარწერებს, ულფილას ბიბლია გერმანიკული ენების პირველი წერილობითი ძეგლია, შესაბამისად მას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ენის ისტორიის კვლევაში. Wilhelm Streitberg (Hrsg.): Die Gotische Bibel. Bd 1. Der gotische Text und seine griechische Vorlage. Winter, Heidelberg 1908–1910, 2000 (7. Aufl.), ISBN 3-8253-0745-X Elfriede Stutz: Das Neue Testament in Gotischer Sprache. In: Die alten Übersetzungen des Neuen Testaments, die Kirchenväterzitate und Lektionare – Der gegenwärtige Stand ihrer Erforschung und ihre Bedeutung für die griechische Textgeschichte, Kurt Aland (Hrsg.). Arbeiten zur neutestamentlichen Textforschung, 5. de Gruyter, Berlin – Boston 1972 (Reprint 2011). ISBN 978-3-11-082701-9. S. 375–402 Piergiuseppe Scardigli: Frühe Bibelübersetzungen: Gotisch. In: Harald Kittel (Hrsg.) Übersetzung-Translation-Traduction: An International Encyclopedia of Translation Studies, Mouton de Gruyter, Berlin/New York 2007, ISBN 978-3-11-020328-8, S. 2363–2366 (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft 26, 2) ულფილას ბიბლიის ტექსტი დაარქივებული 2016-08-01 საიტზე Wayback Machine. მცირე გუთურენოვანი ფრაგმენტები Codex Argenteus Online დაარქივებული 2012-10-25 საიტზე Wayback Machine. , უფსალაში ორიგინალის სრული ციფრული ვერსია ↑ ლიტერატურაში გვხვდება აგრეთვე უმართებულო ფორმებით: ვულფილას ბიბლია, გოთური ბიბლია
კროითი

კროითი (გერმ. Kreuth) — თემი და კურორტი გერმანიაში, ბავარიაში, მისბახის რაიონში. კროითის წყლები პირველად 1490 წელსაა მოხსენიებული. პირველი აბანო 1511 წელს აშენდა. ოფიციალური საიტი
ვლადიმერ ასათიანი

ვლადიმერ ალექსის ძე ასათიანი (დ. 1 იანვარი, 1930 — გ. 15 ივნისი, 1979) — ქართველი, სოციალისტური შრომის გმირი (1971). გ. დიმიტროვის სახელობის თბილისის საავიაციო ქარხნის ამწყობი-ზეინკალი, სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენითა და მედლით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 621. ვლადიმერ ასათიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გილერმო კაბრერა ინფანტე

გი­ლერ­მო კაბ­რე­რა ინ­ფან­ტე (ესპ. Guillermo Cabrera Infante, დ. 22 აპრილი, 1929 — გ. 21 თებერვალი, 2005) — კუბელი მწერალი. ახ­ალ­გაზ­რ­დო­ბი­დან­ვე ჩა­ე­ბა ქვეყ­ნის პო­ლი­ტი­კურ და ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლურ ცხოვ­რე­ბა­ში, ორ­მოც­და­ა­თი­ა­ნი წლე­ბის ბოლ­ოს იგი მხარ­ში ედ­გა ფი­დელ კას­ტ­როს, კუ­ბის რე­ვო­ლუ­ცი­ას და იბრ­ძო­და ბა­ტის­ტას რე­ჟი­მის წი­ნა­აღ­მ­დეგ. 1964 წელს გა­მო­აქ­ვეყ­ნა რო­მა­ნი – Tres Tristes Tigres რო­მელმაც სა­ხე­ლი მო­უხ­ვე­ჭა, მაგრამ იძ­უ­ლე­ბუ­ლი გა­ხა­და სა­მუ­და­მოდ და­ე­ტო­ვე­ბი­ნა კუ­ბა და ინგ­ლის­ში გა­და­სუ­ლი­ყო საცხოვ­რებ­ლად. 1965 წელს მწე­რალ­მა მი­ი­ღო Premio Biblioteca Breve,ხო­ლო 1998 წელს კი მი­გელ დე სერ­ვან­ტე­სის პრე­მია. Alfred Mac Adam (Spring 1983). „Guillermo Cabrera Infante, The Art of Fiction No. 75“. The Paris Review. Guillermo Cabrera Infante (in Spanish, part of Biografías y Vidas). Retrieved February 22, 2005. Guillermo Cabrera Infante დაარქივებული 2005-02-24 საიტზე Wayback Machine. (in Spanish, from a site about the Premio Cervantes). Retrieved February 22, 2005. Guillermo Cabrera Infante (in Spanish, from LiteraturaCubana.com). Retrieved February 22, 2005. "Cuban-born novelist Guillermo Cabrera Infante dies", Associated Press obituary, on the site of The Guardian. Retrieved February 22, 2005. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Echevarría R. G. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 7.0 7.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 10.0 10.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ჰადიმ მესიჰ-ფაშა

ჰადიმ მესიჰ-ფაშა (თურქ. Hadim Mesih Mehmed Paşa; გ. 1592, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1585-1586 წლებში, სულთან მურად III-ის დროს. 1574-1580 წლებში იყო ოსმალეთის იმპერიის გუბერნატორი ეგვიპტეში. Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.346 Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
Codex Argenteus

Codex Argenteus, ქართულად ვერცხლის კოდექსი — გოთურ ენაზე შესრულებული ულფილას ბიბლიის ხელნაწერის ფრაგმენტი, ოთხთავი (სახარება), რომელიც უფსალის უნივერსიტეტის მთავარ ბიბლიოთეკაში, Carolina Rediviva-შია დაცული. ხელნაწერი თავდაპირველად სულ მცირე 336 ფურცელს შეიცავდა. ნაწერია ვერცხლისფერი და ოქროსფერი მელნით მეწამული ფერის ეტრატზე. ხელნაწერს სახელწოდება „ვერცხლის კოდექსი“ ეწოდა სწორედ მელნის ფერის გამო; ხშირად, უმართებულოდ, ამ სახელწოდებას უკავშირებენ მისთვის 1665 წელს დამზადებულ ვერცხლის ყდას, თუმცა Codex Argenteus-ის სახელით იგი უკვე 1597 წელს მოიხსენიება. რამდენიმე ხელნაწერთან ერთად (Codex Gissensis-ის ოთხი ფურცელი, Codex Carolinus-ის ოთხი ფურცელი და Codices Ambrosiani A–E-ის 193 ფურცელი), Codex Argenteus მიეკუთვნება გოთურ ენაზე შესრულებული ვრცელი ტექსტების შემცველ მცირე რაოდენობის ძეგლთა რიცხვს. ხელნაწერი შეიცავს ოთხ კანონიკურ სახარებას ბიბლიის გოთურენოვანი თარგმანიდან (ულფილას ბიბლია), რომელიც ეპისკოპოს ულფილას მიერაა შესრულებული (311–383). მიეკუთვნება გერმანიკული ენების უძველეს წერილობით ძეგლებს. ხელნაწერი, სავარაუდოდ, დაახლოებით 500 წელს ჩრდილოეთ იტალიაში გადაიწერა, სავარაუდოდ ოსტგუთთა მეფე თეოდორიხ დიდისათვის. ვერცხლის კოდექსი პირველად ისტორიულ წყაროებში ჩანს ვერდენის მონასტერში, საიდანაც 1573 წელს აბატ ჰაინრიხ დუდენს მიუყიდია მომავალი იმპერატორი რუდოლფ II ჰაბსბურგისათვის. ამ უკანასკნელმა კი იგი პრაღის ციხე-ქალაქში დაიცვა. ოცდაათწლიანი ომის მიწურულს, პრაღის გაძარცვის შემდეგ ხელნაწერი შვედეთის ჯარს ჩაუვარდა ხელთ, საბოლოოდ კი იგი აღმოჩდნა შვედეთის რაიხსკანცლერის მაგნუს გაბრიელ დე ლა გარდის მფლობელობაში, რომელიც ამავე დროს უფსალის უნივერსიტეტის კანცლერიც იყო. მან უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას 1669 წელს აჩუქა ჯერ კიდევ შემორჩენილი 187 ფურცელი ახლად დამზადებული ვერცხლის ყდითურთ. ხელნაწერის კიდევ ერთი ფურცელი 1970 წელს აღმოჩნდა შპაიერის ტაძარში, აშაფენბურგიდან წამოღებულ რელიკვიების სკივრში. Tönnes Kleberg: Codex Argenteus. Silver Bibeln i Uppsala. Universitets Bibliotek, Uppsala 1954 (auf deutsch: Codex Argenteus. Die Silberbibel von Uppsala. 4. bearbeitete Auflage. Almqvist & Wiksell, Uppsala 1981. ISBN 91-85092-14-2) Lars Munkhammar: Silverbibeln. Theoderiks bok. Carlsson, Stockholm 1998. ISBN 91-7203-830-6 Otto Schlißke: Die silberne Handschrift. Kreuz-Verlag, Stuttgart 1959 (Spannende Erzählung als historischer Roman) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Codex Argenteus“ ვიკისაწყობში. Digital Publication of the Codex Argenteus and its Editions დაარქივებული 2012-09-14 საიტზე Wayback Machine. Lars Munkhammar: Codex Argenteus. From Ravenna to Uppsala. The wanderings of a Gothic manuscript from the early sixth century
იავუზ ალი-ფაშა

მალქოჩ იავუზ ალი-ფაშა (თურქ. Malkoç Yavuz Ali Paşa; გ. 1604, ბელგრადი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1603-1604 წლებში, სულთან აჰმედ I-ის დროს. 1601-1603 წლებში იყო ოსმალეთის იმპერიის გუბერნატორი ეგვიპტეში. იავუზ ალი-ფაშა იყო მალქუჩოღლუს გვარის უკანასკნელი ცნობილი წარმომადგენელი. 1604 წელს უნგრეთში ლაშქრობის დროს ავად გახდა და გარდაიცვალა. იავუზ ალი-ფაშა წერდა ლექსებს და პროზაულ ნაწამოებებს ქელამის და მუხის ფსევდონიმით. მისი ნაწარმოებები ინახება სულეიმანის ბიბლიოთეკაში. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010) say.3360 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN: 9789758845000
ვლადიმერ ასათიანი (ბიოქიმიკოსი)

ვლადიმერ სამსონის ძე ასათიანი (დ. 23 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 10 სექტემბერი], 1901, ქ. ფერღანა, ახლანდელი უზბეკეთი ― გ. 9 მარტი, 1972, თბილისი), ქართველი ბიოქიმიკოსი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1931), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1955), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960). 1923 წელს დაამთავრა პერუჯის (იტალია) სამეფო უმაღლესი ექსპერიმენტული აგროქიმიის ინსტიტუტი. 1923-1926 წლებში მუშაობდა პარიზის, სტრასბურგის, შარლოტენბურგის უნივერსიტეტებში. 1926 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის ორგანული და ფიზიოლოგიური ქიმიის კათედრაზეა. 1948 წლიდან თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ორგანული და სასამართლო ქიმიის კათედრის გამგეა, 1931 - 1933 წლებში ანასეულის ჩაის მეურნეობის სრულიად საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაარსების ერთ-ერთი ორგანიზატორი და დირექტორის მოადგილე, 1937 - 1939 წლებში ტუბერკულოზის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1964 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფარმაკოქიმიურის ინსტიტუტის დირექტორი. ასათიანის ძირითადი შრომებია (რუსულ ენაზე): "ბიოქიმიური ფოტომეტრია" (1957), "ბიოქიმიური ფოტომეტრიის ახალი მეთოდები" (1965), "ანალიზის ფერმენტული მეთოდები" (1969; პ. მელიქიშვილის სახელობის პრემია, 1971), "ჩვენი ორგანიზმის ქიმია" (1969, საკავშირო პრემია, 1970), "შეცდომები ნივთიერებათა ცვლაში" (1972) და სხვა. მთის კლიმატის ბიოქიმიის, ბიოლოგიურად აქტიურ ბუნებრივ ნივთიერებათა ქიმიისა და ბიოქიმიის ფარმაკოლოგიური ფუძემდებელია საქართველოში. ასათიანი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიოქიმიის საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი და ღავმჯდომარე, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ფარმაკოლოგიური კომიტეტისა და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფერმენტების კომისიის თავმჯდომარე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიისა და დიდი სამედიცინო ენციკლოპედიის მთავარი სარედაქციო კოლეგიის წევრი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით. ცოლად ჰყავდა (1928 წლიდან) ექიმ ილია გოპაძის ქალიშვილი ქეთევანი. მისი შვილი იყო ფიზიოლოგი არჩილ ასათიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 621. ↑ 1.0 1.1 1.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
გლიუკსბურგი

გლიუკსბურგი (გერმ. Glücksburg, დან. Lyksborg) — ქალაქი გერმანიაში, შლეზვიგ-ჰოლშტაინში, შლეზვიგ ფლენსბურგის რაიონში. გლიუკსბურგი იყო დანიის სამეფო ოჯახის რეზიდენცია. გლიუკსბურგში განთავსებულია გერმანიის სამხედრო ფლოტი. ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ტრავემიუნდე

ტრავემიუნდე (გერმ. Travemünde) — უბანი გერმანიის ქალაქ ლიუბეკში. მდინარეობს მდინარე ტრავეს შესართავთან. 1802 წლიდან არის საზღვაო კურორტი. ტრავემიუნდეში ვითარდება თომას მანის „ბუდენბროკების“ ზოგიერთი მოქმედება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტრავემიუნდე Travemünde Official tourism site Travemünde related Photography Blog
შლანგენბადი

შლანგენბადი (გერმ. Schlangenbad) — თემი და კურორტი გერმანიაში, ჰესენში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. ცნობილია თერმული წყაროებით, რომლებიც აღმოაჩინეს მე-17 საუკუნეში.გამოიყენება რევმატული დაავადებების სამკურნალოდ. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შლანგენბადი“ ვიკისაწყობში. ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: შლანგენბადი Schlangenbad საიტზე Curlie (გერმანული) Hessisan spas - Schlangenbad დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
თეიმურაზ ასათიანი

თეიმურაზ გიორგის ძე ასათიანი (დ. 16 ივნისი, 1916, თბილისი ― გ. 2 იანვარი, 1988, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1962). 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (იაკობ ნიკოლაძის კლასი). მუშაობდა სხვადასხვა ჟანრში, მაგრამ განსაკუთრებით საინტერესოა მისი პორტრეტები, რომლებშიც მთავარი ყურადღება ექცევა ადამიანის ფსიქოლოგიურ დახასიათებას. ძირითადი ნამუშევრებია: „ელექტროშემდუღებელი“ (1949, თაბაშირი, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი), „სპორტსმენი ქალი“ (1955, თაბაშირი), ალექსანდრე ჟორჟოლიანის (1951, თაბაშირი), სპარტაკ ბაღაშვილის (1956, ქვა, ორივე საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი) და სხვა პორტრეტები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 621. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 225.
დევშირმე იუნუს-ფაშა

დევშირმე იუნუს-ფაშა (თურქ. Devşirme Yunus Paşa; გ. 13 სექტემბერი, 1517, თოქათი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1517 წელს, სულთან სელიმ I-ის დროს. სხვადასხვა საკამათო ვერსიებით იუნუსი იყო ბერძენი, პომაკი, სერბი ან ხორვატი. ის მონაწილეობდა დევშირმის სისტემაში (თავისი ოჯახი მოაქცია ისლამის სარწმუნოებაზე, იმ მიზნით რომ გამხდარიყო ოსმალი ბიუროკრატი). ახალგაზრდობაში მას სურდა გამხდარიყო იანიჩარი, მაგრამ საბოლოოდ ის გახდა იანჩარების კორპუსის აღა. 1511 წელს, ის გახდა ვეზირი დივანში და ანატოლიის ეილაიეთის ბეილერბეი. იუნუს ფაშამ დიდი როლი ითამაშა ოსმალეთ-მამლუქების ომში (1516–1517). მარჯ-დაბიქის ბრძოლაში ოსმალეთის გამარჯვების შემდეგ, 1516 წელს, იუნუს-ფაშამ, ოსმალეთის ჯარებთან ერთად შევიდა ქალაქ ალეპოში (თანამედროვე სირიაში). აქ ის იპყრობს ქალაქებს: ჰამას, ჰომსსდა დამასკოს და აღწევს სწრაფ წარმატებას. შემდეგ, 1517 წელს, რადანიის ბრძოლაში, ის შედის ეგვიპტის ქალაქ კაიროში, იანიჩარების ჯართან ერთად, და სამ დღიანი ალყის შემდეგ, ოსმალეთის იმპერიამ მოახდინა ამ ქალაქის კაპიტულაცია. მოგვიანებით დაინიშნა ეგვიპტის მმართველად. დიდი ვეზირის ჰადიმ სინან-ფაშას რადანის ბრძოლაში დაღუპვის შემდეგ, 30 იანვარს დიდ ვეზირად დანიშნეს. სავარაუდოდ იგი გამომძალველი და მექრთამე გახდა. იუნუს-ფაშა სიკვდილით დასაჯეს 1517 წლის 13 სექტემბერს. Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Alper, Ömer Mahir, "Yunus Paşa", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.678 ISBN 975-08-0072-9
ტოკატა და ფუგა რე მინორი (BWV 565)

ტოკატა და ფუგა რე მინორი, BWV 565 — იოჰან სებასტიან ბახის ნაწარმოები, რომელიც ბაროკოს სტილის ყველაზე ცნობილ ევროპულ საორგანო ნაწარმოებად ითვლება. მუსიკის ზოგიერთმა მკვლევარმა ეჭვქვეშ დააყენა ბახის ავტორობა, თუმცა თანამედროვე გაბატონებული მოსაზრებით იგი წარმოადგენს ბახის კომპოზიტორული განვითარების ერთ-ერთ იმ ფაზაზე შექმნილ მუსიკას, რომლიდანაც მცირე რაოდენობის ნაწარმოებებია შემორჩენილი. ნაწარმოები შედგება სამი ნაწილისაგან: პირველია ტოკატა — პრელუდია სწრაფი ტემპითა და ძლიერი აკორდებით; მას მოსდევს ოთხხმიანი ფუგა, რომელიც თავის მხრივ მესამე დამამთავრებელ ნაწილს, ე. წ. „რეჩიტატივოს“ უერთდება და დასაწყისის იმპროვიზატორულ ხასიათს იღებს. სამივე ნაწილი ერთმანეთთან მოტივითა და ჰარმონიითაა დაკავშირებული. Timothy Albrecht: Musical Rhetoric in J.S. Bach's Organ Toccata BWV 565. In: Organ Yearbook. 11, 1980, ISSN 0920-3192. Eric Lewin Altschuler: Were Bach's Toccata and Fugue BWV 565 and the Ciacconia from BCW 1004 Lute Pieces?. In: The Musical Times. 146, Nr. 1893, 2005, ISSN 0027-4666, S. 77–87. Bernhard Billeter: Bachs Toccata und Fuge d-moll für Orgel BWV 565 – Ein Cembalowerk?. In: Die Musikforschung. 50, Nr. 1, 1997, ISSN 0027-4801, S. 77–80. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტოკატა და ფუგა რე მინორი (BWV 565)“ ვიკისაწყობში. ბახის ტოკატები და ბუსონის ტრასკრიფციები, ნოტები და აუდიომასალები, nternational Music Score Library Project ↑ Stephan Emele: BWV 565 – ein Werk von Kellner? (Staatsexamensarbeit).
ლალა მეჰმედ-ფაშა

ლალა მეჰმედ-ფაშა (თურქ. Lala Mehmed Paşa; გ. 29 ნოემბერი, 1595, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1517 წელს, სულთან მეჰმედ III-ის დროს. დაიბადა გოლმარმარაში, დასავლეთ ანატოლიაში. იგი იყო სულთან მურად III-ის აღმზრდელი. 1595 წელს მას შემდეგ, რაც ცოლად შეირთო მეჰმედ III-ის ქალიშვილი გახდა ვეზირი და რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.350 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000