laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ულგიი

ულგიი (მონღ. Өлгий) — ქალაქი მონღოლეთში, ბაიან-ულგიის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. მოსახლეობა შეადგენს 28 496 ადამიანს (2008). Ölgii, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური ტურისტული საიტი ↑ Bayan-Ölgii Aimag Annual Statistical Report 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2015-06-10. ↑ Ulgii Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 12 იანვარი, 2012.
მურადი (შეჰზადე)

შეჰზადე მურადი (თურქ. Şehzade Murad; დ. 1519 — გ. 1521) — სულეიმან I-ისა და მისი ხარჭის, გიულფემ ხათუნის ვაჟი. მურადი დაიბადა 1519 წელს, მამამისის ტახტზე ასვლამდე ერთი წლით ადრე, როდესაც იგი მანისაში მსახურობდა. ის იყო მისი მესამე ვაჟი (რომელიც ცოცხალი ჰყავდა) მაჰმუდისა და მუსტაფას შემდეგ. ის იყო გიულფემ ხათუნისა და სულეიმანის ერთადერთი ვაჟი. მურადი არ მოიაზრებოდა ტახტის მემკვიდრედ, რადგან მის წინ ორი ძმა იყო. გიულფემ ხათუნს ეშინოდა, რომ, როცა სულეიმანის რომელიმე შვილი ტახტს დაიკავებდა, ოსმალური ტრადიციის მიხედვით, მურადს სიკვდილით დასჯიდა. ამიტომ ცდილობდა მოეგო სულეიმანის გული ისე, რომ მას სულ გადავიწყებოდა სხვა ხარჭები და შესაბამისად, უფრო მეტად შეეყვარებინა მურადი და ტახტის მემკვიდრედაც ის გამოეცხადებინა, მაგრამ ამის შემშლელი თავიდან მაჰიდევრან სულთანი გახდა, ხოლო სულეიმანის ტახტზე ასვლის შემდეგ ჰიურემ სულთანი. მურადი გარდაიცვალა 1521 წელს, მამამისი ტახტზე ასვლიდან ერთი წლის შემდეგ, ყვავილით. სწორედ ამ წელსა და ამავე დაავადებით გარდაიცვალა მისი ძმა შეჰზადე მაჰმუდიც. მისი დედა, გიულფემ ხათუნი, 1562 წელს, სულთან სულეიმანის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს. ↑ The Imperial House of Osman - 4. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-05-02. ციტირების თარიღი: 2006-05-02.
ცეცერლეგი

ცეცერლეგი (მონღ. Цэцэрлэг) — ქალაქი მონღოლეთში, არახანგაის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ულან-ბატორიდან სამხრეთ-დასავლეთით 600 კილომეტრში. 2006 წლის შეფასებით, ქალაქში ცხოვრობს 16 300 ადამიანი. Tsetserleg, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Don Croner's World Wide Wanders: Tsetserleg დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine. "Tsetserleg" Encyclopædia Britannica Mongolia City Development Strategies for Secondary Cities [1] ↑ Tsetserleg Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 13 იანვარი, 2013.
მონღოლეთის გერბი

მონღოლეთის გერბი (მონღ. Монгол улсын төрийн сүлд) — ქვეყნის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. მიიღეს 1992 წელს, მას შემდეგ რაც მონღოლეთში კომუნისტური მმართველობა დასრულდა. გერბი ჩაწერილია წრეში. ლურჯი ფერი ცის სიმბოლოა. ხოლო გარშემო შემორტყმული ოქროსფერი ზოლი ერთიანობის სიმბოლოა. ცენტრში გამოსახულია ეროვნული სიმბოლო სოიომბო და ქარში მორბენალი ცხენი. ეს სიმბოლოები აღნიშნავენ დამოუკიდებლობას, სუვერენიტეტს და მონღოლეთის სულს. გერბის ზედა ნაწილში ჩინტამანის თილისმაა, რომელიც მონღოლურ ფოლკლორში წარსულს, აწმყოსა და მომავალს აღნიშნავს. ცენტრის ქვემოთ გამოსახულია მთები და ბუდისტური ბორბალი დჰარმაჩაკრა. ბორბალზე გადადებულია რიტუალური ყელსახვევი ხადაგი. გერბის ძირითადი ბაზისია ლოტოსი ბუდიზმის ერთ-ერთი სიმბოლო. 1911-1939 1939-1940 1940-1941 1941-1960 1960-1992 მონღოლეთის ეროვნული სიმბოლოები
პირველადი სუპი

პირველადი სუპი — ტერმინი, რომელიც შემოიტანა საბჭოთა ბიოლოგმა, ალექსანდრე ოპარინმა 1924 წელს. მან წამოჭრა თეორია, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობაზე გარდაქმნის მეშვეობით, მუდმივი ქიმიური რეაქციების შედეგად, იმ მოლეკულების თანდათანობითი ევოლუციით, რომლებიც შეიცავდნენ ნახშირბადს პირველად სუპში. პირველადი სუპი სავარაუდოდ არსებობდა დედამიწის პატარა წყალსატევებში 4 მილიარდი წლის წინ. ის შედგებოდა ამინომჟავებისგან, პოლიპეპტიდებისგან, აზოტოვანი ფუძეებისა და ნუკლეოტიდებისგან. ის წარმოიშვა ელექტრონული დამუხტვის შედეგად, დიდი ტემპერატურის და კოსმიური დასხივებისგან. ამასთან გასათვალისწინებელია ის ფაქტორი, რომ დედამიწის ატმოსფერო არ შეიცავდა ჟანგბადს. 1923 წელს მეცნიერმა ივარაუდა, რომ პირველყოფილი დედამიწის პირობებში, ორგანული ნივთიერებები წარმოიქმნებოდნენ უმარტივესი ნაერთებისგან — ამიაკისგან, მეთანისგან, წყალბადისა და წყლისგან. ასეთი გარდაქმნებისთვის საკმარისი ენერგიის წყაროს, სავარაუდოდ, ულტრაიისფერი გამოსხივება ან ხშირი ელექტრული განმუხტვა ანუ ელვა წარმოადგენდა. შესაძლებელია, ეს ორგანული ნივთიერებები დროდადრო გროვდებოდნენ უძველეს ოკეანეში, წარმოქმნიდნენ პირველად თხევად მასას — სუპს, რომელშიც ჩაისახა სიცოცხლე. ოპარინის ჰიპოთეზის თანახმად, პირველად სუპში ცილების ძაფისებრ მოლეკულებს შეეძლოთ დახვეულიყვნენ ბურთებივით, „შეწებებულიყვნენ“ ერთმანეთთან და გადიდებულიყვნენ. ამის მეშვეობით, ისინი გამძლეები ხდებოდნენ შემოტევების გამანადგურებელი მოქმედებისგან და ულტრაიისფერი გამოსხივებისგან. დაახლოებით ისე იყო, ლანგარზე რომ გატეხილი თერმომეტრიდან ვერცხლისწყალი დავასხათ: მრავალი პატარა ბურთულებად დაშლილი ვერცხლისწყალი იკვრებოდა საჩქაროდ უფრო დიდ ბურთულებად, ხოლო შემდეგ ერთ დიდ ბურთად. ცილოვანი „ბურთულები“ პირველყოფილ სუპში იზიდავდნენ თავისკენ, აკავშირებდნენ წყლის და ცხიმების მოლეკულებს. ცხიმები თავსდებოდნენ ცილოვანი სხეულების ზედაპირზე. მათი სტრუქტურა უჯრედულ მემბრანას წამოგავდა. ამ პროცესს ოპარინი ეძახდა კოაცერვაციას, ხოლო მიღებულ სხეულებს — კოაცერვანტებს. დროთა განმავლობაში, კოაცერვანტები შთანთქავდნენ მათ გარშემომყოფი ნაერთების ახალ ნაწილებს, მათი სტრუქტურა რთულდებოდა მანამ, სანამ არ გარდაიქმნენ ძალიან პრიმიტიულ, მაგრამ უკვე ცოცხალ ორგანიზმებად. როგორ ჩაისახა სიცოცხლე დაარქივებული 2014-09-02 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
ევგენი კისელიოვი

ევგენი კისელიოვი (დ. 15 ივნისი, 1956, მოსკოვი, სსრკ) — საბჭოთა, რუსი და უკრაინელი ჟურნალისტი, ტელემოდერატორი. ამჟამად მოდერაციას უწევს საღამოს პოლიტიკურ შოუს „ჩორნოე ზერკალო“ («Чёрное зеркало» ქართ. შავი სარკე), რომელიც სატელევიზიო ეთერში პარასკევობით გადის უკრაინის სატელევიზიო არხის „ინტერზე“. ევგენი კისელიოვი 1956 წელს დაიბადა ინჟინერ-ლითონმცოდნეთა ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო მოსკოვის საგზაო შეტყობინების სახელმწიფო უნივერსტეტთან არსებულ ინგლისური ენის გაძლიერებული სწავლების სპეციალურ სკოლა N 123-ში. 1979 წელს ევგენი კისელიოვმა წარმატებით დაასრულა მოსკოვის მ.ვ. ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ინსტიტუტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი სპეციალობით ისტორიკოსი-აღმოსავლეთმცოდნე, ხოლო 1977/1978 წლებში კი გაიარა სტაჟირება ირანში. 1979—1981 წლებში გადიოდა სამხედრო სამსახურს ავღანეთში, სადაც თარჯიმნად მუშაობდა საბჭოთა სამხედრო მრჩეველთა ჯგუფში. 1981—1984 წლებში მუშაობდა საბჭოთა კავშირის ფ.ე. ძერჟინსკის სახელობის სუკის უმაღლეს სკოლაში სპარსული ენის მასწავლებლად. 1984—1987 წლებში მუშაობდა სსრკ-ს სახტელერადიოს ახლო და შუა აღმოსავლეთზე მაუწყებლობის მთავარ რედაქციაში. 1987—1990 წლებში მუშაობდა პროგრამა "90 მინუტ"-ის («90 минут» ქართ. 90 წუთი) წამყვანად. მოგვიანებით გადაცემას გაეზარდა ფორმატი და დაერქვა "120 წუთი", - «90 минут». Yevgeny Kiselyov რადიო "ეხო მოსკვის" საიტზე
ანაპურუსი

ანაპურუსი (პორტ. Anapurus) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 939 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.91 კმ²-ზე. ფართობი 608 296 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბელაგუა

ბელაგუა (პორტ. Belágua) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 524 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.06 კმ²-ზე. ფართობი 499 426 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბრეჟუ

ბრეჟუ (პორტ. Brejo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 359 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.04 კმ²-ზე. ფართობი 1 074 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჩაპადინია

ჩაპადინია (პორტ. Chapadinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 73 350 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.59 კმ²-ზე. ფართობი 3 247 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მატა-რომა

მატა-რომა (პორტ. Mata Roma) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 150 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.63 კმ²-ზე. ფართობი 548 414 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მილაგრის-დუ-მარანიანი

მილაგრის-დუ-მარანიანი (პორტ. Milagres do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 118 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.79 კმ²-ზე. ფართობი 634 737 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ბენედიტუ-დუ-რიუ-პრეტუ

სან-ბენედიტუ-დუ-რიუ-პრეტუ (პორტ. São Benedito do Rio Preto) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 37 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 799 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.11 კმ²-ზე. ფართობი 931 480 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ურბანუ-სანტუსი

ურბანუ-სანტუსი (პორტ. Urbano Santos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადინიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 573 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.35 კმ²-ზე. ფართობი 1 207 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ალტუ-ალეგრი-დუ-მარანიანი

ალტუ-ალეგრი-დუ-მარანიანი (პორტ. Alto Alegre do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 599 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 64.18 კმ²-ზე. ფართობი 383 305 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კაპინზალ-დუ-ნორტი

კაპინზალ-დუ-ნორტი (პორტ. Capinzal do Norte) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 698 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.12 კმ²-ზე. ფართობი 590 529 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კოდო

კოდო (პორტ. Codó) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 47 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 118 038 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.06 კმ²-ზე. ფართობი 4 361 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კოროატა

კოროატა (პორტ. Coroatá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 61 725 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.27 კმ²-ზე. ფართობი 2 263 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პერიტორო

პერიტორო (პორტ. Peritoró) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 201 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.71 კმ²-ზე. ფართობი 824 722 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტიმბირასი

ტიმბირასი (პორტ. Timbiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოდოს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 997 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.83 კმ²-ზე. ფართობი 1 486 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
აფონსუ-კუნია

აფონსუ-კუნია (პორტ. Afonso Cunha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოელიუ-ნეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 905 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.9 კმ²-ზე. ფართობი 371 338 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ალდეიას-ალტასი

ალდეიას-ალტასი (პორტ. Aldeias Altas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოელიუ-ნეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 952 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.33 კმ²-ზე. ფართობი 1 942 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კოელიუ-ნეტუ (მარანიანი)

კოელიუ-ნეტუ (პორტ. Coelho Neto) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 81 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოელიუ-ნეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 750 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 47.92 კმ²-ზე. ფართობი 975 549 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
დუკი-ბესელარი

დუკი-ბესელარი (პორტ. Duque Bacelar) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოელიუ-ნეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 649 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33.5 კმ²-ზე. ფართობი 317 920 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
გალისიური ქერა

გალისიური ქერა ან გალისიური წითელი (ესპ. Rubia Gallega, გალ. Rubia Galega) — მსხვილი რქოსანი საქონლის გალისიური ჯიში. სახელი ჰქვია ფერის გამო, მისი ტყავის ფერი იცვლება კრემისფერიდან მოოქროსფრო წითლამდე. გალისიური ქერა ძირითადად წარმოადგენს სახორცე ჯიშს. ტრადიციულად მისი რძე გამოიყენებოდა ყველ ტეტილიას დასამზადებლად. ჯიში დარეგისტრირებულია 1933 წლიდან. 1900-იანებში ხდებოდა მისი სხვა და სხვა ჯიშებთან შეჯვარება, მათ შორის: შვეიცარიულ ყავისფერთან და სამხრეთ დევონურთან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გალისიური ქერა ↑ 1.0 1.1 Breeds of Livestock - Galician Blond. ansi.okstate.edu/breeds. Oklahoma State University Dept. of Animal Science. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-22. ციტირების თარიღი: 2015-06-11. ↑ Domestic Animal Diversity Information System. FAO.[მკვდარი ბმული] ↑ Fletcher, Janet (June 15, 2006). „A cheese to please those who like it mild“. The San Francisco Chronicle.
ქართული მთის საქონელი

ქართული მთის საქონელი — მსხვილი რქოსანი საქონლის ქართული ჯიში. შეიძლება იყოს შავ და თეთრ ან წითელ და თეთრ ფერებში. ეს არის მომცრო ტანის ჯიში, რომელიც მორგებულია კავკასიის მთიანი რეგიონის პირობებს. ძროხის წონა აღწევს 220–280 კილოს, ხოლო ხარის 270–370 კილოს. ↑ Food and Agriculture Organisation animal genetic resources study
ფასციაცია

ფასციაცია (< ლათ. fascia სახვევი, ზოლი) — მცენარეთა ყლორტის დეფორმაცია, რომლის დროსაც იგი ბრტყელდება, თასმისებრი ხდება და სხვა. ღერო გაღუნულია ან დაგრეხილია, მისი აპიკალური ნაწილი არანორმალურად იტოტება; შეცვლილია ფოთლების, ყვავილების, ყვავილედების ფორმირების ვადები და ურთიერთგანწყობა, საგრძნობლადაა გაზრდილი ყვავილედში ყვავილების, ხოლო ყვავილში — მისი ნაწილების რაოდენობა (ვითარდება მრავალბუდიანი გინეცეუმი, დიდდება ნაყოფი და სხვა). ფასციაცია გამოწვეულია სხვადასხვა მიზეზით (ვირუსები, ბაქტერიები, ზრდის სტიმულატორები, ტემპერატურა, მექსნიკური დაზიანება და სხვა). ფასციაციის დროს მიმდინარე ფიზიოლოგიური-ბიოქიმიური კანონზომიერებანი ჯერ კიდევ არ არის დადგენილი. ყვავილისა და ნაყოფის ფასციაცია ბევრ შემთხვევაში სასარგებლოა და წარმატებით იყენებენ ზოგი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების სელექციაში. ღვალაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 238.
ჰუსეინი (იორდანია)

ჰუსაინ იბნ ტალალი, ჰუსაინ I (არაბ. حسين بن طلال; დ. 14 ნოემბერი, 1935, ამანი — გ. 7 თებერვალი, 1999, იქვე) — იორდანიის მეფე 1952–1999 წლებში. იორდანიის მეფეების თალალის შვილი და აბდულა II-ის მამა. წარმოდგებოდა ჰაშმიდების დინასტიიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 697.
როზარის ღვთისმშობლის კაპელა

როზარის ღვთისმშობლის კაპელა (Chapelle du Saint-Marie du Rosaire), ხშირად წოდებული როგორც მატისის კაპელა ან ვენსის კაპელა — მცირე ზომის კაპელა აგებული დომინიკელი მონაზვნებისთვის ფრანგული რივიერის მცირე ქალაქ ვენსში 1949-51 წლებში ანრი მატისის მიერ შემოთავაზებული არქიტექტურული პროექტის მიხედვით. მასში მოთავსებულია რამდენიმე მატისისეული ნამუშევარი და თავად მატისის მიერ მის საუკეთესო ხელოვნების ნიმუშად ითვლებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნაგებობის უბრალო თეთრი ფასადი ჩვეულებრივ მნახველზე განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას არ ახდენს, მრავალი ხელოვნებათმცოდნე მას მე-20 საუკუნის უდიდეს რელიგიურ ნაგებობად თვლის. ოფიციალური საიტი
ფაფანაკი

ფაფანაკი — ქართული ქუდის (მამაკაცისა) ერთ-ერთი უძველესი სახეობა. ნაბდის ან ტყავის ბრტყელი თავსაბურავი, რომელიც მხოლოდ თავის თხემს ფარავდა. ჰქონდა წრის ფორმა და თასმებით მაგრდებოდა ნიკაპქვეშ. ზოგჯერ ძვირფასი ქსოვილი (მაუდი, ფარჩა) ჰქონდა გადაკრული და დაქარგული იყო. ფაფანაკი იმერული ქუდის სახელითაცაა ცნობილი, თუმცა წარსულში უფრო ფართოდ ყოფილა გავრცელებული. ისტორიულ წყაროებში XV საუკუნიდან დასტურდება. მოლოდინი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 240.
ჰუსეინ იბნ ალი ალ-ჰაშიმი

ჰუსეინ იბნ ალი ალ-ჰაშიმი, ჰუსაინ I (არაბ. حسين بن علي الهاشمي; დ. 1854 — გ. 4 ივნისი, 1931, ამანი) — ოსმალეთზე დაქვემდებარებული ჰიჯაზისა და მექის გამგებელი (დიდი შერიფი) 1908-1916; ჰიჯაზის მეფე 1916-1924. ჰაშიმიდების დინასტიის დამაარსებელი. პირველი მსოფლიო ომის დროს დიდ ბრიტანეთთან დადო შეთანხმება (1915), რომლის მიხედვითაც დიდი ბრიტანეთი კისრულობდა მომავალი არაბული სახელმწიფოს აღიარებას ჰუსეინის მეთაურობით. 1916 წლის 2 ნოემბერს ჰუსეინმა თავი გამოაცხადა არაბების მეფედ, მაგრამ ბრიტანეთმა ფარულად დაარღვია ნაკისრი ვალდებულება (საიქს-პიკოს ხელშეკრულება 1916) 1916 წლის გაზაფხულზე და საფრანგეთმა ჰუსეინი მხოლოდ ჰიჯაზის მეფედ აღიარა. 1924 წლის 5 ოქტომბერს ჰუსეინმა ტახტი დაუთმო თავის უფროს ვაჟს ალის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 697.
ჰუსეინ იბნ ალი

ალ-ჰუსეინ იბნ ალი ალ-კურაში (არაბ. الحسين بن علي; დ. 8 იანვარი, 626, მედინა — გ. 10 ოქტომბერი, 680, ქერბელა) — მესამე შიიტი იმამი, ალის მეორე ვაჟი და მუჰამედის შვილიშვილი. 680 წელს ხალიფა მუავია I-ის სიკვდილის შემდეგ, ჰუსეინი ერაყელი შიიტების დახმარებით მცირე რაზმით მექიდან ქუფაში გაემგზავრა. ხალიფა იაზიდ I-ის ჯარებმა ჰუსეინის რაზმს ქარბალის ახლოს ალყა შემოარტყეს და ჰუსეინი შეტაკების დროს მოკლეს. შიიტები ჰუსეინს წამებულად და მესამე იმამად მიიჩნევენ. მის ტრაგიკულ დაღუპვასთან დაკავშირებით სრულდება სამგლოვიარო წესი შაჰსეი-ვაჰსეი. ქალაქი ქარბალა, სადაც დაკრძალულია ჰუსეინი, შიიტების სალოცავი ადგილია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰუსეინ იბნ ალი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 697.
ჰუგო ჰუპერტი

ჰუგო ჰუპერტი (გერმ. Hugo Huppert; დ. 5 ივნისი, 1902, ბიალა-ბიელიცი, სილეზია — გ. 25 მარტი, 1982, ვენა) — ავსტრიელი პოეტი, მთარგმნელი. 1921 წლიდან ავსტრიის კომპარტიის წევრი. სწავლობდა სორბონის უნივერსიტეტში, მოსკოვის წითელი პროფესურის ინსტიტუტში, 1928-1932 წლებში მუშაობდა მოსკოვში, მარქს-ენგელს-ლენინის ინსტიტუტში, 1936 წლიდან ჟურნალ ინტერნაციონალური ლიტერატურის (გერმანული ფურცლები) მთავარი რედაქტორის მოადგილედ. 1939-1941 წლებში იყო მ. გორკის სახელობის მსოფლიო ლიტერატურის ინსტიტუტში. 1944-1945 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. 1963 წელს აირჩიეს გდრ-ის ხელოვნების აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. 1964 წელს მიენიჭა ჰ. ჰაინეს პრემია, 1967 წელს გდრ-ის ეროვნული პრემია, 1969 წელს ავსტრიის რესპუბლიკამ მიანიჭა პროფესორის წოდება და დააჯილდოვა მეცნიერებისა და ხელოვნების საპატიო ჯვრით. ჰუპერტის შემოქმედებაში საქართველო ერთ-ერთი წამყვანი თემაა. ჩვენში იგი პირველად ჩამოვიდა 1949 წელს და დაიწყო მზადება ვეფხისტყაოსნის სათარგმნელად, რომელიც დაასრულა 1954 წელს. წიგნი პირველად გამოვიდა 1955 წელს მისივე წინასიტყვაობით „რუსთაველი და მისი პოემა“ (ილუსტრაციები ს. ქობულაძისა), მეორედ გამოიცა 1970 წელს (ილუსტრირებული ლ. ცუცქირიძის მიერ), მესამედ 1980 და მეოთხედ 1982 წლებში. საქართველოსადმია მიძღვნილი მისი ლირიკული კრებული ყარიბის ქართული არგანი. 1956 წლიდან ცხოვრობდა ვენაში. თანამშრომლობდა გდრ-ის ჟურნალებში, უმთავრესად „ველტბიუნეში“, სადაც აქვეყნებდა საქართველოსადმი მიძღვნილ წერილებს — „რეპორტიორის თვალით დანახული რუსთაველი“ (1956, №47), „ღირსპატივსაცემი თბილისი“ (1959, №2), რომლებიც შევიდა ჰუპერტის პუბლიცისტურ წერილთა კრებულში „წუთები და მომენტები“ (1978, გდრ). 1958 წლიდან ავსტრიის სხვადასხვა ქალაქებში კითხულობდა მოხსენებათა ციკლს საერთო სახელწოდებით „საქართველო — კალიფორნია შავი ზღვის პირას“. 1966 წელს მონაწილეობდა რუსთაველის საიუბილეო ზეიმში, გამოვიდა სიტყვით, მისი ინტერვიუ დაიბეჭდა გაზეთ „კომუნისტში“ (1966, 2 ოქტ.). ჰუპერტის სამწიგნიანი მემუარების მესამე წიგნში „ქიში ორეულს“ (1979) შევიდა მოგონებები საქართველოზე. მის ბოლო ლირიკულ კრებულში „ნიშნები ანუ სავსე მთვარე შეკვეთით“ (1981) ჩართულია ლექსი „კავკასიაში, ირაკლი აბაშიძის მოტივების მიხედვით“ (1979). დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1967). კაკაბაძე ნ., ჰუპერტი ჰუგო // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 696–697. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118554905 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>