laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აკ-დოვურაკი

აკ-დოვურაკი (რუს. Ак-Довурак) — ქალაქი რუსეთში, ტუვის დასავლეთ ნაწილში. 13 580 მცხოვრები (2018). მდებარეობს ტუვის ქვაბულის დასავლეთ მხარეში, მდინარე ხემჩიკზე (ენისეის შენაკადი), რკინიგზის სადგურ აბაკანიდან 450 კმ-ში. საავტომობილო გზით უკავშირდება კიზილსა და აბაკანს. ქალაქში მდებარეობს აეროპორტი. დაარსდა 1964 წელს კომბინატ „ტუვააზბესტის“ მშენებლობასთან დაკავშირებით (მაღალხარისხოვანი ქრიზოლით-აზბესტის საბადოს ბაზაზე); კომბინატთან მუზეუმია. Воронец Т. Б. АК-ДОВУРАК დაარქივებული 2019-07-13 საიტზე Wayback Machine. // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 336. ↑ 1.0 1.1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Дата обращения 25 июля 2018. Архивировано 26 июля 2018 года. ↑ ელერდაშვილი ა., აკ-დოვურაკი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006.
თიურქლარი (ლაჩინი)

თიურქლარი (აზერ. Türklər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2020 წლის 9 ნოემბერს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განცხადება სოფლის განთავისუფლების შესახებ. თიურქლარი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-13. ↑ President Ilham Aliyev: Victorious Azerbaijani Army liberated 48 more villages, 1 settlement and 8 strategic hills from occupation
თურშსუ (ლაჩინი)

თურშსუ (აზერ. Turşsu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-13.
მონაცემთა სტრუქტურები

მონაცემთა სტრუქტურები კომპიუტერულ მეცნიერებაში გამოიყენება კომპიუტერში მონაცემთა შენახვისთვის და მათზე გარკვეული მოქმედებების განხორციელებისთვის. ერთი და იმავე გამოყენებითი ამოცანის გადაჭრა ხშირად შესაძლებელია რამდენიმე განსხვავებული მონაცემთა სტრუქტურის გამოყენებით. ასეთ შემთხვევაში, მონაცემთა სტრუქტურის შერჩევისთვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობა აქვს თუ რომელი სტრუქტურის ოპერაციები უფრო სწრაფად იმუშავებს მოცემულ ამოცანაში. თანამედროვე მიდგომით, მონაცემთა სტრუქტურების დიზაინისთვის (აგებისთვის) ძირითად კონცეფციას წარმოადგენს მონაცემთა აბსტრაგირება, ანუ მონაცემთა აბსტრაქტული ტიპი (ADT). მონაცემთა აბსტრაქტული ტიპი გვთავაზობს ობიექტების სიმრავლეს და ამ ობიექტებზე განსაზღვრული ოპერაციების სიმრავლეს. ტერმინი აბსტრაქტული ნიშნავს, რომ მომხმარებლისთვის ცნობილია მხოლოდ ADT-ს ინტერფეისი (ანუ ღია წვდომის მეთოდების აღწერილობები), მაგრამ ოპერაციების იმპლემენტაცია მისთვის დახურულია), რასაც C++ ენის კლასის ცნება ადვილად უზრუნველყოფს. ასეთი მიდგომა აზღვევს პროგრამისტებს, რომ მათ მიერ შექმნილ კოდში არ გამოჩნდეს იმპლემენტაციის დეტალებზე დამოკიდებული წვრილმანები, რაც თავის მხრივ უზრუნველყოფს რომ მონაცემთა აბსტრაგირების საფუძველზე შექმნილი პროგრამული უზრუნველყოფა იქნება მოქნილი, ადვილად დაექვემდებარება მოდიფიკაციას და გათანამედროვეობას პროგრამული პროდუქტის შექმნიდან მისი მთელი არსებობის დროის განმავლობაში. დროთა განმავლობაში int ტიპის შინაგანი წარმოდგენა და იმპლემენტაცია იცვლება, მაგრამ მისი ინტერფეისი უცვლელია, რაც ძალიან კომფორტულია პროგრამისტებისთვის. მაგალითად, ადრე int ის ერთი ობიექტი (ცვლადი) იკავებდა ორ ბაიტს, ამჟამად ძირითადად გავრცელებულია 4 ბაიტიანი წრმოდგენა, უკვე ხდება გადასვლა 8 ბაიტიანზე. ცხადია, წარმოდგენის შეცვლა იწვევს იმპლემენტაციის შეცვლას. მაგრამ ეს არ იგრძნობა — მხოლოდ ინტერფეისის გამოყენებით დაწერილი პროგრამა იმუშავებს განსხვავებული წარმოდგენების მქონე კომპიუტერებზე. მონაცემთა სტრუქტურების იმპლემენტაცია დამოკიდებულია იმ ენის შესაძლებლობებზე, რომლითაც მიმდინარეობს პროგრამირება. ობიექტზე ორიენტირებულ ენებში (C++, C#, Java და სხვ.) აბსტრაგირებისთვის გამოიყენება კლასი. ამ ენებს აქვთ დამატებითი შესაძლებლობები, რაც გამოიხატება ობიექტზე ორიენტირებულ პროგრამირების სტილთან ერთად მის მიერ განზოგადებული დაპროგრამების (generic programming) სტილის მხარდაჭერაში. თანამედროვე ენები საშუალებას იძლევიან ერთდროულად (concurrent) მიმდენარე პროცესების დამუშავების შესაძლებლობას მრავალი დინების (thread) გამოყენებით. ძალიან აქტურალურია ისეთი მონაცემთა სტრუქტურების დამუშავება, ან არსებული იმპლემენტაციების გამოყენება, რომლებიც მრავალდინებიან გარემოში კორექტულად ფუნქციონირებენ და მრავალი დინების არსებობას იყენებენ შედეგის უფრო სწრაფად მისაღწევად. კობა გელაშვილი, მონაცემთა სტრუქტურები, თსუ.
ულუდიუზი

ულუდიუზი (აზერ. Uludyuz) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ულუდიუზი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-13.
უნანოვუ

უნანოვუ (აზერ. Unannovu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. უნანოვუ GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-13.
ვაღაზინი

ვაღაზინი (აზერ. Vağazin, სომხ. Վաղազին) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ვაღაზინი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-13.
მიშა მშვილდაძე

მიშა მშვილდაძე (დ. 18 თებერვალი, 1975) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. ამჟამად მიჰყავს გადაცემა „კვირაში ერთხელ“ ტელეარხ „ფორმულაზე“. 2008-2009 წლებში დუტა სხირტლაძესთან ერთად მიჰყავდა საავტორო გადაცემა „ვა-ბანკი“. რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს (2008) რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2 (2009) ჭამა და სექსი (2011) რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს (2008) რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2 (2009) საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (2010) ჭამა და სექსი (2011) ჩემი ცოლის დაქალები ნათია და ნათია მიშა მშვილდაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ქართველები ბელარუსში

ქართველები ბელარუსში — ეთნიკური ქართველები, რომელთა რიცხვიც მერყეობს 2400-ს და 4000-ს შორის. ქართველთა დიდი ნაწილი ბელარუსში ჩავიდა საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდში. ისინი იქნენ დევნილნი, გადასახლებულნი ან უბრალოდ სხვა ქვეყანაში საცხოვრებლად წასულნი. ისინი არ ივიწყებენ ქართულ კულტურას, საუბრობენ ქართულ ენაზე და არიან საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლი. ↑ ქართველები ბელარუსში
კრონოცკაია-სოპკა

კრონოცკაია-სოპკა, კრონოცკი (რუს. Кроноцкая Сопка) — მოქმედი სტრატოვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, კრონოცკოეს ტბის ნაპირთან. სიმაღლე 3527 მ. მწვერვალი სწორი წიბოვანი კონუსია. დანაწევრებულია ღრმა, 200 მ-მდე სიღრმის რადიალური ბარანკოსებით; მწვერვალი დაგვირგვინებულია რთული ვარსკვლავისებრი მყინვარითა და თოვლნარებით. კრატერში მძლავრი ექსტრუზიული საცობია. ვულკანს აქვს სწორი კონუსის ფორმა, რომლის დიამეტრია 10 კმ. ჰოლოცენური ასაკისაა. აგებულია ბაზალტებითა და ანდეზიტური ლავებით, შლაკითა და ფერფლით. მწვერვალი წარმოიქმნა ანდეზიტური ექსტრუზიის ყელით. ცნობილია 1922-23 წლის ამოფრქვევა; აღინიშნება სუსტი ფუმაროლური აქტივობა. მწვერვალიდან გამოიყოფა აირის ჭავლი; ამგვარ ფაქტს ადგილი ჰქონდა 1922 წლის ნოემბერში, 1941 წლის აპრილსა და სხვა. 1941 წლის 13 აპრილს კრონოცკაია-სოპკამ გამოყო ორთქლის მძლავრი ნაკადი, რომელმაც ვულკანის მწვერვალიდან 600 მ მიაღწია. აირი გამოიყოფოდა აგრეთვე ვულკანის ქვედა მხარესაც. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1923 წლის თებერვალში. კალთების ქვედა ნაწილები დაფარულია ქონდარა ფიჭვითა და არყის ტყით. წარმოადგენს კამჩატკის ერთ-ერთ უდიდეს და მეტად თვალწარმტაც ვულკანს. მოქცეულია კრონოცკაიას ნაკრძალის ტერიტორიაზე, რომელიც შესულია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში „კამჩატკის ვულკანების“ შემადგენლობაში. ვულკანის სიახლოვესაა გეიზერების ხეობა. ↑ Kamchatka Ultra-Prominent Peaks ↑ 2.0 2.1 Kronotsky. Global Volcanism Program ↑ 3.0 3.1 Кроноцкая Сопка. Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-31. ციტირების თარიღი: 2019-07-14. ↑ Влодавец В.И. Вулканы Советского Союза, Москва, 1949 г., 167 стр.
აზავრეთის დარბაზული ეკლესია

აზავრეთის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ აზავრეთში. მდებარეობს ახალქალაქიდან 21 კილომეტრზე, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე. ტაძარი სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X საუკუნის II ნახევრით, შეინიშნება უფრო ადრინდელი, VI-VII საუკუნეების სამშენებლო ფენაც. ეკლესია ერთნავიანი, დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია ძირითადად სუფთად გათლილი ქვის კვადრებით, გამოყენებულია აგრეთვე ყორე და ნატეხი ქვა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდი აქვს. სამხრეთით მთელს სიგრძეზე გასდევს მინაშენი. განსაკუთრებული ყურადღებით არის დამუშავებული ინტერიერი. გრძივ კედლებზე ორ-ორი პილასტრია, რომლებსაც კედლის თაღები ეყრდნობოდა. კამარას აქვს ერთმანეთთან ახლო-მახლო განლაგებული 6 საბჯენი თაღი, რომლებიც უჭირავს 6 წყვილ სხვადასხვაგვარად პროფილირებულ კონსოლს. დასავლეთ კედელში ზემოთ ორი დიდი თაღოვანი ღიობია. თაღები დაყრდობილია შუაში მოთავსებულ მრგვალ სვეტზე, რომლის კაპიტელი ვოლუტებით არის გაფორმებული. საფიქრებელია, რომ აქ პატრონიკე იყო მოთავსებული. შენობას თითო კარი აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეკლესიაზე გარედან წარწერა არ ჩანს. შიგნით, ჩრდილოეთ კედელზე მოთავსებული ასომთავრული წარწერა კი დაზიანებულია და ნაწილობრივ იკითხება: მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთ მხრიდან მიუდგამთ კარიბჭე. ფასადები ძუნწადაა მორთული, მაგრამ მაინც გამოირჩევა ჩუქურთმებით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სარკმლის თავების ჩუქურთმები. აზავრეთის ეკლესია რესტავრირებულია 1981 წელს. აზავრეთის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 69. ხარაძე კ., ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, თბ., 2003, გვ. 33 აზავრეთის ეკლესია ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-14.
დიდოური ენები

დიდოური ენები — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის დაღესტნური ენების ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენები. ცნობები დიდოელებისა და დიდოეთის შესახებ მოიპოვება „ქართლის ცხოვრებაში". დიდოური ენებზე მოლაპარაკენი (12000 კაცზე მეტი) ცხოვრობენ სამხრეთ-დასავლეთ დაღესტანში და მდინარე სულაკის ხეობის მიმდებარე რაიონებში. დიდოური ენებია დიდოური (ანუ ცეზური), ჰინუხური, ხვარშიული, კაპუჭური (ანუ ბეჟიტური) და ჰუნზიბური. ზოგ მკვლევარს ჰინუხური ენა დიდოურის დიალექტად მიაჩნია; ხოლო კაპუჭურ-ჰუნზიბური – ერთ ენად (ე. ლომთაძე). დიდოური ენების ხმოვანთა სისტემისათვის საერთოა მარტივი (ა, ე, ი, ო, უ) ხმოვნები. რთულ ხმოვანთაგან ყველგანაა სათანადო გრძელი სახეობანი; ზოგ ენაში დასტურდება ვიწრო, ლაბიალიზებული, უმლაუტიანი და ნაზალიზებული ხმოვნები. თანხმოვანთა სისტემაში თავისებურებას ქმნიან ნუნისმიერი ლატერალები (ლ, ლ‘, ტ) და ფარინგალიზებული თანხმოვნები (ღ‘, ხ‘, პ‘, ყ‘). ხუნძურ-ანდიური ენებისაგან განსხვავებით, აქ დაკარგულია კორელაცია „ინტენსიური-არაინტენსიური“. სახელთა მორფოლოგიაში აღსანიშნავია ძირითად ბრუნვებში ინსტრუმენტალისი; გვაქვს ერთდა რამდენიმეთანდებულიანი ბრუნვა, ერთ- და ორფუძიანი ბრუნება. გრამატიკულ კლასთა სისტემა ოთხწევრაა; მხ. და მრ. რიცხვების ფორმათა შეხამება ქმნის ექვსწევრა სისტემასაც (ჰუნზიბურში). ზმნური კატეგორიები ძირითადად ერთი და იგივეა: საერთო ინფინიტივი და დრო-კილოთა ერთი წყება, ზმნის კლასოვანი უღვლილება; ზმნაში შეიმჩნევა გვარის ჩანასახი [მაგ., დიდოურში – ჭარა-კა (გარდამავალი), ჭარა-ლ-ა (გარდაუვალი) – „გამოღვიძება“]. დიდოური ენებში წინადადება შეიძლება იყოს ნომინატიური, ერგატიული, დატიური, ლოკატიური ან პოსესიური კონსტრუქციისა. არა აქვს რთული ქვეწყობილი წინადადება, მის მაგივრობას ზმნის საგარემოებო ფორმები ეწევა. დიდოური ენებში ისტორიულად მახვილი მოძრავი და დინამიკური იყო, თანაც ინტენსიური. ამჟამად სიძლიერის მხრივ საკმაოდ დასუსტებულია, მოძრავი ხასიათი კი შენარჩუნებული აქვს. ლექსიკაში ბევრია ხუნძურიდან შეთვისებული სიტყვები. შეიმჩნევა ქართული ენის გავლენაც. დიდოური ენები უმწერლობო ენებია. ამ ენებზე მოლაპარაკე ტომები სამწერლობო ენად ხუნძურს იყენებენ და ეროვნებითაც ხუნძებად აღირიცხებიან. ბურჭულაძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 424-425. ლომთაძე ე., სიტყვათმახვილი დიდოურ ენებში, თბ., 1984; ლომთაძე ე., დიდოურ ენათა ვოკალიზმის დიაქრონიული ანალიზი, თბ., 1994; Бокарев Е. А., Цезские языки, კრ.: Языки народов СССР, т. 4. Иберийско- кაвкაзცкие языки, М., 1967; Гудава Т. Е., Историко-сравнительный анализ консонантизма дидойских языков, Тб., 1979; Дирр А. М., Материалы для изучения языков и наречий андо-дидойской группы, «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа», 1909, в. 40; Имнаишвили Д. С., Дидойский язык в сравнении с гинухским и хваршийским языками, Тб., 1963.
ვალიბეილი

ვალიბეილი (აზერ. Vəlibəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ვალიბეილი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Azerbaijan Development Gateway. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-25. ციტირების თარიღი: 2019-07-14.
დიმიტრი ნევეროვსკი

დიმიტრი პეტრეს ძე ნევეროვსკი (რუს. Неверовский, Дмитрий Петрович) (დ. 1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1771, პოლტავის გუბერნია — გ. 2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1813, ჰალე) — რუსი გენერალ-ლეიტენანტი, ნაპოლეონის ომების მონაწილე. რუსული: ოქროს ჯვარი პრაღის აღებისათვის (1794) მე-3 ხარისხის წმინდა ვლადიმირის ორდენი (1804) მე-4 კლასის წმინდა გიორგის ორდენი (1810 წლის 26 ნოემბერი) მე-3 კლასის წმინდა გიორგის ორდენი (გადაეცა 1813 წლის 6 ოქტომბერს ლაიფციგის ბრძოლისთვის, თუმცა გარდაცვალების შემდეგ და წმინდა გიორგის მე-3 კლასის ორდენის ოფიციალურ კავალერთა სიაში არ ირიცხება). 1-ლი ხარისხის წმინდა ანას ორდენი (1812) Вл. Тикыч, Д. П. Неверовский (в кн. серии ЖЗЛ «Герои войны 18712 года»), М. Молодая гвардия, 1987. ↑ ინტერნეტ-პროექტი „1812 წელი“ ↑ Подмазо А. А. Образы героев Отечественной войны 1812 года. Военная галерея Зимнего дворца. — М.: Русские витязи, 2013. — С. 449.
კრაშენინიკოვის ვულკანი

კრაშენინიკოვის ვულკანი (რუს. Вулкан Крашенинникова) — სტრატოვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მოქცეულია კრონოცკაიას ნაკრძალის ტერიტორიაზე, ტბა კრონოცკოედან სამხრეთით 13 კმ-ში. სიმაღლე 1856 მ. შედის კამჩატკის აღმოსავლეთ ვულკანური სარტყელის შემადგენლობაში და მისი უშუალო მეზობელია ვულკანი კიხპინიჩი (1552 მ). მიაკუთვნებენ მოქმედ ვულკანთა ჯგუფს, რის დამამტკიცებელ საბუთად უახლეს ლავურ ნაკადებს იშველიებენ. ამასთან, ვულკანის ირგვლივ არაფერი იზრდება, რაც აგრეთვე არაშორეულ ამოფრქვევაზე მიუთითებს. კრაშენინიკოვის ვულკანი წარმოდგენილია ორი შერწყმული კონუსით, რომლებიც ჩაქცევით კალდერაშია განლაგებული და წარმოქმნილია კატასტროფული ამოფრქვევის შედეგად. კალდერის დიამეტრია 9 კმ, სიღრმე 400 მ. სამხრეთი კონუსის აბსოლუტური სიმაღლეა 1856 მ, შეფარდებითი — 850 მ, ჩრდილოეთისა — 1760 და 760 მ შესაბამისად. სამხრეთი კონუსი დაგვირგვინებულია 800 მ დიამეტრისა და 140 მ სიღრმის კრატერით. ჩრდილოეთი კონუსი შედარებით ახალგაზრდაა, აქვს რთული ტელესკოპური აგებულება, მისი მწვერვალი გარშემორტყმულია ორკილომეტრიანი კალდერით, რომელშიც განლაგებულია შუა კონუსი და მის კრატერში — ლავური კონუსი. სამხრეთი კონუსის ამოფრქვევის პროდუქტების მოცულობაა 15,5 კმ³, ჩრდილოეთისა — 10 კმ³. უმეტესწილად აგებულია ბაზალტებითა და ანდეზიტებით. კალდერულ კომპლექსებში გვხვდება ქანების ყველაზე მარტივი სხვაობები. კალდერის ასაკის დაახლოებით 39 600 წელი. ვულკანის ცენტრალურმა კონუსებმა თავიანთი მოქმედება დაიწყეს დაახლოებით 11 ათ. წლის წინ. სამხრეთი კონუსი ჩამოყალიბდა 11-6,5 ათ. წლის წინ, ჩრდილოეთისა — 6,4-2 ათ. წლის წინ, ხოლო ჩრდილოეთის შუა კონუსი 1300-1100 წლის წინ. კრატერში ლავების ამოფრქვევა და ლავური კონუსის წარმოქმნა მოხდა დაახლოებით 600-400 წლის წინ. ფუმაროლური აქტივობა შეინიშნებოდა შუა კონუსის კრატერში და ლავებთან იყო დაკავშირებული თავის სამხრეთ ნაწილში. ორთქლაირის ჭავლის ტემპერატურა უდრიდა 35-40°С-ს. ამჟამად ფუმაროლური აქტივობა არ შეინიშნება. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1550 წელს. სახელი ეწოდა ციმბირისა და კამჩატკის მკვლევრის — სტეფანე კრაშენინიკოვის (1711-1755) პატივსაცემად. Вулкан Крашенинникова: история формирования и динамика активности ↑ Вулкан Кихпиныч. Камчатский край. Краеведческий сайт ↑ 2.0 2.1 2.2 Камчатка : Справочник туриста / кол. авторов. — Петропавловск-Камчатский : РИО КОТ, 1994. — 228 с. ↑ Семенов В. И. В краю горячих источников. — Петропавловск-Камчатский : Дальиздат., 1988. — 143 с. ↑ Krasheninnikov. Global Volcanism Program Smithsonian Institution
ანა სოფია დანიელი

ანა სოფია დანიელი (დან. Anna Sophie af Danmark, გერმ. Anna Sophie von Dänemark; დ. 1 სექტემბერი, 1647 — გ. 1 ივლისი, 1717) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ასული. საქსონიის კურფიურსტ იოჰან გეორგ III-ის მეუღლე 1680-91 წლებში. საქსონიის კურფიურსტ იოჰან გეორგ IV-ისა და პოლონეთ-ლიტვის მეფე ავგუსტ II-ის დედა. ანა სოფია დაიბადა 1647 წლის 1 სექტემბერს. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. იგი მისი მშობლების ტახტზე ასვლამდე ერთი წლით ადრე დაიბადა. ანა სოფიას ძალიან თავშეკავებული და მარტივი ხასიათი ჰქონდა. მას სძულდა სამეფო კარის აღვირ ახსნილი და ხმაურიანი ცხოვრება, რის გამოც ხშირად ქალაქგარე რეზიდენციებში იყო. მას ძალიან უყვარდა წერა, რის გამოც იგი ხშირად წერდა წერილებსა და დღიურებს. მას მაღალი დონის განათლება ჰქონდა და გარდა დანიურისა, იგი გამართულად საუბრობდა გერმანულად, ესპანურად, ფრანგულად, იტალიურად და ლათინურად. იგი ღრმად მორწმუნე ლუთერანი იყო, რის გამოც თავისი სახსრების დიდ ნაწილს ეკლესია-მონასტრებს სწირავდა. გათხოვების შემდეგ კი მან მთელი თავისი ცხოვრება ქმარსა და შვილებს მიუძღვნა. 1666 წლის 9 ოქტომბერს, ანა სოფია დაქორწინდა საქსონიის კურფიურსტ იოჰან გეორგ III-ზე. მათ ბედნიერ ქორწინებაში მხოლოდ ორი ვაჟი დაიბადა: იოჰან გეორგ IV (1668-1694), საქსონიის კურფიურსტი, ცოლად შეირთო ელეონორა ერმენტრუდა საქსენ-აიზენახელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; ავგუსტ II (1670-1733), საქსონიის კურფიურსტი, პოლონეთის მეფე და ლიტვის დიდი მთავარი, ცოლად შეირთო კრისტიანა ებერჰარდინა ბრანდენბურგ-ბაიროითელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი, ვინც იგი გარდაცვალების შემდეგ ჩაანაცვლა სამივე ტახტზე; მას შემდეგ, რაც მისი ქმარი გარდაიცვალა, ტახტზე მისი ვაჟი იოჰან გეორგ IV ავიდა, რომელიც მალევე უშვილოდ აღესრულა, ამიტომაც ტახტი მისმა ძმამ ავგუსტ II-მ დაიკავა. 1697 წელს ავგუსტი პოლონეთ-ლიტვის მეფედ აირჩიეს, რის გამოც კათოლიციზმზე გადანათვლა დასჭირდა, რამაც ანა სოფია გაანადგურა. მის აზრს იზიარებდა ავგუსტის ცოლის, კრისტიანა ებერჰარდინაც, რომელიც პროტესტის მიზნით ერთხელაც კი არ ჩავიდა კათოლიკურ პოლონეთში, რომლის დედოფლადაც ითვლებოდა და ანა სოფიასთან ერთად საქსონიაში დარჩა. ანა სოფია და მისი რძალი ყველანაირად ცდილობდნენ ავგუსტ II-ის ერთადერთი ვაჟის საქსონიაში ლუთერანად აღზრდას, მაგრამ ამაოდ. იგი პოლონეთში გადაიყვანეს, კათოლიკედ მონათლეს და კათოლიკე ქალზე დააქორწინეს. ამის გამო, 1712 წელს ანა სოფიამ სამუდამოდ დატოვა საქსონია, სადაც მისი ვაჟი კათოლიკობის გავრცელებას ცდილობდა. უკანასკნელი წლები მან თავის ასევე დაქვრივებულ დასთან, ვილჰელმინა ერნესტინასთან ერთად გაატარა პფალცის სამეფო კარზე. მათგან ოდნავ მოშორებით ცხოვრობდა კრისტიანა ებერჰარდინაც. ანა სოფია დანიელი გარდაიცვალა 1717 წლის 1 ივლისს, დევნილობაში, 69 წლის ასაკში. Hans-Joachim Böttcher: Johann Georg IV. von Sachsen und Magdalena Sibylla von Neitschütz. Dresdner Buchverlag, Dresden 2014, ISBN 978-3-941757-43-1, S. 11 - 12 u. a. Hans-Joachim Böttcher: Christiane Eberhardine Prinzessin von Brandenburg-Bayreuth, Kurfürstin von Sachsen und Königin von Polen, Gemahlin August des Starken. Dresdner Buchverlag, Dresden 2011, ISBN 978-3-941757-25-7.
გომარეთის სტელები

გომარეთის სტელები — არქეოლოგიური და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. განეკუთვნებიან ადრექრისტიანული ხანის ქართული კულტურის უმნიშვნელოვანეს ნიმუშებს წარმოადგენენ ქვის სტელები და ქვაჯვრები, რომლებიც აღმოჩენილია სოფელ გომარეთის მიდამოებში. მათ განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ არა მარტო ქართული ხელოვნების, არამედ საქართველოს ეკლესიის ისტორიისთვის და წარმოადგენენ უნიკალურ წყაროთმცოდნეობით მასალას, რადგან ისინი თანადროული ეპოქისათვის დამახასიათებელი ორნამენტების გარდა შეიცავენ ლაპიდარულ წარწერებსაც და წარმოადგენენ ეპიგრაფიულ ძეგლებს. საქართველოში ქვაჯვრების ძირითადი კერა ქვემო ქართლია და ქვემო ქართლში კონკრეტულად გომარეთი. გომარეთიდანაა ტყემლიანის ნაქალაქარზე მდებარე სტელა, რომელიც მდებარეობს სოფელ გომარეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს, 7 კმ-ის მანძილზე. ეს არის ხელის გამოსახულებიანი ასომთავრულ წარწერიანი სტელა, რომელიც ეკლესიიდან ჩრდილო-დასავლეთით ასიოდე მეტრში ერთ-ერთ ნანგრევის გვერდით აღმოჩნდა. სტელა წარმოადგენს რუხი ფერის მართკუთხა მონოლითს (165×60×45 სმ), რომლის პირის გვერდზე, ცენტრში გამოსახულია გაშლილი ხელის მტევანი, ხოლო ზემოთ — წრეში ჩასმული რელიეფური ჯვარი. სტელის ქვედა ნაწილი და მარცხენა მხარეს მთლიანად ასმოთავრული წარწერებით არის დაფარული. რელიეფური ჯვარი ფონიდან ოდნავ ამოწეულია, „ხელი“ კი პირიქით სიბრტყეშია ჩაკვეთილი ორმაგი ხაზების საშუალებით. კოროზიის შედეგად წარწერები ძლიერ დაზიანებულია. გაწმენილ ზედაპირზე გაირჩევა ჯვრის მარცხნივ მხოლოდ რამდენიმე ასო და მათ შორის ე.ე. (შესაძლოა ერისთავ-ერისთვი). „ხელის“ ქვემოთ კი რამდენიმე ნაკლული სიტყვაა. სოფლის წივილაანთ უბანში, მცირე ბორცვზე, შეკრებილია მოზრდილი სტელების ფრაგმენტები, რომლებზეც რელიეფურად გამოყვანილია მცენარეული ორნამენტები. გომარეთის სტელებს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. გომარეთი სტელა გომარეთიდან დაარქივებული 2019-07-14 საიტზე Wayback Machine. დმანისური სტელა ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-14.
აკრი (საზომი)

აკრი (ინგლ. acre; საერთაშორისო აღნიშვნა: ac) — ფართობის საზომი ერთეული, რომელიც იხმარება ქვეყნებში, რომელთაც აქვთ ინგლისური საზომი სისტემა, მაგალითად, დიდი ბრიტანეთი, აშშ, კანადა, ავსტრალია და ა. შ. 1 აკრი უდრის 4,047 კვადრატულ მეტრს. ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: აკრი (საზომი) აკრი — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ აკრი. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 15 ივლისი, 2019.