laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰასანია

ჰასანია (არაბ. حسانية) — არაბული ენების დიალექტი, რომელზეც ძირითადად საუბრობენ ბენი ჰასანის და ბედუინების ტომების წარმომადგენლები, რომელთა სამფლობელოებიც XV-XVII საუკუნეებში მოიცავდა მავრიტანიისა და დასავლეთ საჰარის თითქმის მთელ ტერიტორიას. ამ რეგიონში მან თითქმის მთლიანად ჩაანაცვლა ბერბერო-ლიბიური ენები. ჰასანია მაღრიბული დიალექტებში იმით გამოირჩევა, რომ მასზე დიდი გავლენა მოახდინეს გეოგრაფიულად მასთან ახლო მყოფმა სხვა ენებმა — ზენაგამ და ვოლოფმა. ჰასანიასაც აქვს რამდენიმე დიალექტი, თუმცა მათი ძირითადი განსხვავება მხოლოდ ფონეტიკაშია. დღეისთვის ჰასანია სასაუბროდ გამოიყენება შემდეგ ქვეყნებში: ალჟირი, მალი, მავრიტანია, მაროკო, დასავლეთი საჰარა. Ethnologue.com- ის მიხედვით, 2006 წელს დასავლეთ საჰარის გამოკლებით ჰასანიაზე მოსაუბრე შეადგენდა 3 123 190 ადამიანს, რომლებიც შემდეგნაირად ნაწილდებოდნენ: მავრიტანია: 2 770 000 (2006) ალჟირი: 150 000 (1985) დასავლეთი საჰარა: უცნობი მალი: 106 000 (1991) მაროკო: 195 000 (1995) ლიბია: 40 000 (1985) ნიგერი: 10 000 (1998) სენეგალი: 7 190 (2006) "Hassaniya, the Arabic of Mauritania", Al-Any, Riyadh S. / In: Linguistics; vol. 52 (1969), pag. 15 / 1969 "Hassaniya, the Arabic of Mauritania", Al-Any, Riyadh S. / In: Studies in linguistics; vol. 19 (1968), afl. 1 (mrt), pag. 19 / 1968 "Hassaniya Arabic (Mali) : Poetic and Ethnographic Texts", Heath, Jeffrey; Kaye, Alan S. / In: Journal of Near Eastern studies; vol. 65 (2006), afl. 3, pag. 218 (1) / 2006 Hassaniya Arabic (Mali) : poetic and ethnographic texts, Heath, Jeffrey / Harrassowitz / 2003 Hassaniya Arabic (Mali) – English – French dictionary, Heath, Jeffrey / Harrassowitz / 2004 ↑ Raymond G. Gordon, Jr. ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics. ↑ Languages of Mauritania ↑ Languages of Algeria ↑ Languages of Mali ↑ Languages of Morocco ↑ Languages of Libya ↑ Languages of Niger ↑ Languages of Senegal
ტაგანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტაგანა შეიძლება აღნიშნავდეს: ტაგანა — ბჰუტანის ერთ-ერთი რაიონი ტაგანა — საწყაო ერთეული
ტაგანა (ერთეული)

ტაგანა — მარცვლეულის საწყაო ერთეულიი XVVIII საუკუნეში აღმოსავლეთ საქართველოში. სულხან-საბა ორბელიანის ცნობით, შეადგენდა კოდის 1/8. ე. ი. ,25 ლიტრას ანუ 3,75 კგ. ეთნოგრაფიის ყოფაში ტაგანა სახელად ხის ჭურჭელს შემორჩა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 636.
ძვ. წ. 1400-იანები

ძვ. წ. 1400-იანი (ათას ოთხასიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1400-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1409 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1400 წლის 31 დეკემბერს. ძვ. წ. 1409 16 აპრილს დაიწყო მთვარის 38 საროსი. ძვ. წ. 1400 — მინოსის ტაძარი ხანძრისგან განადგურდა. ძვ. წ. 1400 — Estimation: Thebes, capital of Egypt becomes the largest city of the world, taking the lead from Memphis in Egypt.[2] ძვ. წ. 1400 — დაიწყო მაკენიანთა ერა. ძვ. წ. 1400 — ჰატუშაშში შეიქმნა ლომების კარიბჭე (დღევანდელ თურქეთის ტერიტორიაზე). ძვ. წ. 1410 — პოლიდორმა დაამყარა კონტროლი ქალაქ თებეზე. ძვ. წ. 1410 — ასურეთის მეფე აშურ-ბელ-ნიშეშუ და კასიტების მეფე კარაინდაშ I შეთანხმდნენ მშვიდობაზე. ძვ. წ. 1400 — მეფე აშურ-რიმ-ნიშეშუ მართავდა ასურეთს. ძვ. წ. 1403 — აშურ-ნადინ-ნაჰე უკანასკნელი მეფე პირველი ასურეთის იმპერიიდან. ძვ. წ. 1400 — მეფე შუტტარნა II მიტანიის სამეფოს მმართველი. ძვ. წ. 1400 — არნუვანდა I გახდა ხეთების სამეფოს მეფე.
გელა ინალიშვილი

გელა ინალიშვილი (დ. 3 ოქტომბერი, 1966, გალი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 1994 წლის 11 ივნისს ამხანაგურ მატჩში. მან ითამაშა კიდევ ორი ამხანაგური და ექვსი ოფიციალური თამაში 1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. მისი ბოლო მატჩი იყო 1998 წლის მსოფლიოს საფეხბურთო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე იტალიის წინააღმდეგ. სტატისტიკა Klisf-ზე[მკვდარი ბმული] (რუსული) პროფილი Fannet.org-ზე[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) პროფილი national-football-teams.com-ზე (ინგლისური) ↑ http://www.rsssf.com/intldetails/1994ic2.html ↑ http://www.rsssf.com/intldetails/1994e1.html ↑ http://www.rsssf.com/intldetails/1994e2.html ↑ http://www.rsssf.com/intldetails/1995e2.html ↑ http://www.rsssf.com/intldetails/1996e5.html
ტაგილური ჯიში

ტაგილური ჯიში — მსხვილი რქოსანი საქონლისა, სარძევე მიმართულების პროდუქტული ჯიში. გამოყვანილიია XVIII—XIX საუკუნეებში ნიჟნი-ტაგილის (ურალი) მიმდებარე რაიონებში ადგილობრივი საქონლის შეჯვარებით ხოლმოგორულ და ჰოლანდიურ ჯიშებთან. ფერად უმეტესად შავჭრელი ან შავია, გვხვდება წითელი, წაბლა და რუხიც. კუროს მასაა 700—900 კგ, ფურისა — 400—500 კგ და მეტიც. ლაქტაციის პერიოდში ფურის მონაწველია 3500—3800 კგ რძე, საუკეთესო მეურნეობაში — 5000 კგზე მეტი რძე, რომლის ცხიმიანობა 4,0—4,2% შეადგენს. შეგუებულია მკაცრ კლიმატურ პირობებს. ჯიშს ამრავლებენ სვერდლოვსკის, ჩელიაბინსკის, ტიუმენის და უდმურტიის ოლქებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 637.
ლევან ხომერიკი

ლევან ხომერიკი (დ. 20 იანვარი, 1974, ბათუმი) — ქართველი ყოფილი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, პოზიციით თავდამსხმეელი. 2014 წლის მარტიდან ბათუმის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელი. პროფილი Worldfootball.net-ზე (ინგლისური) პროფილი Legioner.kulichki.com-ზე (რუსული) მწვრთნელის პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ტალანი

ტალანი — წინა ოთახი. სათავსი ბინაში, რომლითაც საცხოვრებელი ოთახები კიბის ბაქანს უკავშირდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 643.
ალექსანდრუ იოან კუზას უნივერსიტეტი

ალექსანდრუ იოან კუზას უნივერსიტეტი (უაიკ) (რუმ. Universitatea Alexandru Ioan Cuza) — რუმინეთის პირველი უმაღლესი სასწავლებელი. დაარსდა 1860 წლის 26 ოქტომბერს იაშიში. უნივერსიტეტში მოქმედებს 15 ფაკულტეტი: ისტორიის, სამართლის, ბიზნესისა და მართვის, ფილოსოფიის, ლიტერატურის, მათემატიკის, კომპიუტერული ტექნოლოგიების, ფიზიკის, ქიმიის, ბიოლოგიის, პედაგოგიკის, გეოგრაფიის, მართლმადიდებლური თეოლოგიის, კათოლიკური თეოლოგიისა და სპორტის, ხოლო სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 25 000-ზე მეტია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: University of Iași ოფიციალური საიტი ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://ec2u.eu/members/ ↑ https://web.archive.org/web/20221123144401/https://www.auf.org/les_membres/nos-membres/
ძვ. წ. 1410-იანები

ძვ. წ. 1410-იანი (ათას ოთხას ათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1410-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1419 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1410 წლის 31 დეკემბერს. ამენხოტეპ II-ს მეფობის დასასრული.
ტალანტი

ტალანტი (ბერძნ. talanton, თავდაპირველად „წონა, სასწორი“) — ბერძნული წონითი და ფულადი საანგარიშო ერთეული. ნასესხებია ბაბილონიდან. ტალანტი იყოფოდა 60 მინად და შეიცავდა 6000 დრაქმას ან 36000 ობოლს. სოლონის რეფორმის შემდეგ (ძვ. წ. 594) ბერძნულ სახელმწიფოებში დამკვიდრდა ატიკური ტალანტი, რომლის მასა 26,2 კგ იყო. ალექსანდრე მაკედონელის დროიდან (ძვ. წ. 336 — 323) ტალანტის მასა 25,9 კგ-მდე შემცირდა. ტალანტი ფულად მიმოქცევაში არ იყო, იგი მხოლოდ საანგარიშო ერთეულს წარმოადგენდა. დუნდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 643—644.
ძვ. წ. 1420-იანები

ძვ. წ. 1420-იანი (ათას ოთხას ოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1420-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1429 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1420 წლის 31 დეკემბერს. ჩვ. წ. 1420 — მიკენმა დაიპყრო კრეტა, რითაც საფუძველი დაედო მიკენის ცივილიზაციას. ჩვ. წ. 1423 — დაიბადა ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონი თუტმოს III.
ძვ. წ. 1430-იანები

ძვ. წ. 1430-იანი (ათას ოთხას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1430-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1439 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1430 წლის 31 დეკემბერს. ამენხოტეპ II გამეფდა ეგვიპტეში.
ტალღა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტალღა შეიძლება აღნიშნავდეს: ტალღა — გარემოს მდგომარეობის ცვლილება ტალღა — ქართული გაზეთი ტალღა — ქართული გაზეთი ტალღები — ტალღები ზღვის ან ოკეანის ზედაპირზე
ძვ. წ. 1440-იანები

ძვ. წ. 1440-იანი (ათას ოთხას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1440-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1449 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1440 წლის 31 დეკემბერს. ძვ. წ. 1450 – მილეტში სახლდებიან ბერძნები.
ემომალი რაჰმონი

ემომალი რაჰმონი (ტაჯ. Эмомалии Раҳмон, 2007 წლის 21 მარტამდე — ემომალი რაჰმონოვი, ტაჯ. Эмомалӣ Раҳмонов; დ. 5 ოქტომბერი 1952) — ტაჯიკეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ტაჯიკეთის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე (1992-1994 წწ), შემდეგ ტაჯიკეთის პრეზიდენტი (1994 წლიდან). ტაჯიკეთის პრეზიდენტი ტაჯიკეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი ↑ Президент Таджикистана поменял имя. BBC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-07. ციტირების თარიღი: 16 августа 2008.
ივანე ზურაბიშვილი

ივანე (ვანო) ივანეს ძე ზურაბიშვილი (დ. 26 იანვარი, 1872, ფოთი — გ. 14 ივნისი, 1940, პარიზი) — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი, მთარგმნელი. ივანე (ვანო) ივანეს ძე ზურაბიშვილი დაიბადა 1872 წლის 26 იანვარს ფოთში. ადრევე დაობლდა. 1891 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა ჯერ კიევში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1895 წელს. დაბრუნდა საქართველოში, შეირთო ცოლი (ნიკო ნიკოლაძის ასული, ნინო) და დასახლდა ჯერ ქუთაისში, ხოლო 1897 წლიდან, თბილისში. ეწეოდა პუბლიცისტურ, მთარგმნელობით (მოპასანი, დოდე, ფრანსი, აგრეთვე პოლონური, გერმანული, იტალიური და სხვ.ნაწარმოებები) ჟურნალისტურ საქმიანობას, თანამშრომლობდა „ივერია“-ში, „მოამბე“-ში, „ცნობის ფურცელ“-ში, „ერი“-ში, აგრეთვე რუსულ პრესასთანაც („Новое Обозрение“, „Кавказ»“). რამდენიმეჯერ იმოგზაურა ევროპაში. 1908—1919 წლებში ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარი იურისკონსულტია. რამდენიმე წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სათავადაზნაურო ბანკის ზედამხედველ კომიტეტს. იყო თბილისის ნაფიც ვექილთა საზოგადოების თავმჯდომარე, ტყიბულის მაღაროთა გამგეობის თავმჯდომარე. სხვებთან ერთად (გიორგი გვაზავა, სპირიდონ კედია და სხვ.) იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ამავე პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1921 წლიდან ოჯახიანად ემიგრაციაშია, ჯერ სტამბოლში, ხოლო 1924 წლიდან — პარიზში. აგრძელებდა პუბლიცისტურ საქმიანობას. 1936 წელს დაიბეჭდა მისი წიგნი „საქართველოს საერთაშორისო მდგომარეობა“. მისი სიკვდილის შემდეგ — 1962 წელს, პარიზში გამოვიდა ზურაბიშვილის მოგონებათა წიგნი — „კარგ ქართველთა ხსოვნისათვის“, რომელიც უძვირფასეს მასალას შეიცავს XIX-XX საუკუნეთა მიჯნის საქართველოს ისტორიისათვის. შვილები — არჩილ, გიორგი და ლევან ზურაბიშვილები, ასევე ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ. ვანო ზურაბიშვული გარდაიცვალა 1940 წლის 14 ივნისს, პარიზთან ახლოს. დაკრძალულია ლევილში. გ. შარაძე, „უცხოეთის ცის ქვეშ“, ტ.1, გვ. 134-149. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 402. ივანე ზურაბიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ივანე ზურაბიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ძვ. წ. 1450-იანები

ძვ. წ. 1450-იანი (ათას ოთხას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1450-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1459 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1450 წლის 31 დეკემბერს. მეგიდდოს ბრძოლა გაიმართა თუტმოს III და კადეშის კოალიციის ჯარებს შორის. ეს არის პირველ ბრძოლათაგანი რომელიც ჩვენამდე დეტალურადაა მოღწეული. ბრძოლა მოხდა წელს 23 მე შემსუს 20 (ან შესაძლოა 21) დღეს. ზუსტი წელი დამოკიდებულია თუტმოს ტახტზე ასვლის წელზე. მეცნიერების შეფასებით, ის მერყეობს 1479-1504 წლებში. გამოყენება 1479 BC შეაფასებს ბრძოლა შეეძლოთ მაისში 1457 წ. ჩვ. წ. 1451 წელს — ჯეიმზ აშერის ქრონოლოგიით ებრაელიები მივიდნენ აღთქმულ მიწაზე. ჩვ. წ. 1450 წელს — მიკენიანები თავს დაესხნენ კრეტას და გაანადგურეს კნოსი. ჩვ. წ. 1450 წელს — მინოსის მეორე პერიოდი მთავრდება და გვიანი მინოსის კულტურის იწყება. ჩვ. წ. 1454 წელს — აჯანყება ნუბიაში თუტმოს III-ის წინააღმდეგ მისი მმართველობის 50 წლის თავზე. მან დააარსა ეგვიპტის წესი, რათა კონტროლი დაეწესა ქვეყნის სამხრეთით მდებარე ოქროს მაღაროებზე. ჩვ. წ. 1450 წლამდე და 1450-1425 წლებში სირიაში მეფოდნენ ალალახის მეფეები ნიქმერა და მისი ვაჟი ილიმლიმმა. ჩვ. წ. 1450-1425 წლებში — მეფობდა ამენჰოტეპ II, რომლის ცოლი იყო ტიაა. ამავე წლებში 18 წლის ამენჰოტეპ II, მამის თუტმოს III-ის გარდაცვალების შემდეგ, ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ავიდა. მან მკაცრად ჩაახშო აჯანყება სირიაში.
ტალღა (გაზეთი)

ტალღა — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი სოციალ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა თბილისში 1906 წელს გაზეთ „სიმართლის“ ნაცვლად. 1905 წლის 30 ივლისიდან 6 დეკემბრამდე რედაქტორ-გამომცემლები: ი. კარგარეთელი, ი. ოტიაშვილი. გაზეთში იბეჭდებოდა წერილები, სტატიები, ლექსები, მოთხრობები და თარგმანები. „ტალღის“ გამოცემა შეწყდა მთავრობის განკარგულებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 647.
მაროკოს ქალაქების სია

მაროკოს ქალაქები (არაბ. ملحق:قائمة مدن في المغرب) — მაროკოს მსხვილი დასახლებული პუნქტების სია. ინტერნეტ-რესურსის World Gazeteer მიხედვით, მაროკოში 200 ისეთი ქალაქია, რომლებშიც 7 500-ზე მეტი კაცი ცხოვრობს. ფაილი:Port of Casablanca.jpg ↑ 1.0 1.1 Morocco:largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-06. ციტირების თარიღი: 2012-07-08. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მაროკოს ქალაქები“ ვიკისაწყობში.
ძვ. წ. 1460-იანები

ძვ. წ. 1460-იანი (ათას ოთხას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1460-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1469 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1460 წლის 31 დეკემბერს. დაახლ. ძვ. წ. 1469 — მეგიდოს ბრძოლაში ეგვიპტემ დაამარცხა ქანაანი. ჰატშეფსუტი — მე-18 დინასტიის ქალი ფარაონი.
ტალღა (1917)

ტალღა — საქართველოს სოციალისტ--ფედერალისტთა რევოლუციური პარტიის გაზეთი, გამოდიოდა 1917 წელს ბათუმში კვირაში 2-ჯერ. რედაქტორ-სარედაქციო კოლეგია. გამოსცემდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ბათუმის საოლქო კომიტეტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 647.
ძვ. წ. 1470-იანები

ძვ. წ. 1470-იანი (ათას ოთხას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1470-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1479 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1470 წლის 31 დეკემბერს.
მაღრიბული დიალექტები

მაღრიბული დიალექტები (ან მაღრიბული ან დარჯია) — არაბული ენების ვარიაციები, რომელზეც საუბრობენ მაღრიბში. დიალექტები ძირითადად გავრცელებულია ალჟირში, მაროკოში, ტუნისსა და ლიბიაში. ალჟირში საფრანგეთის კოლონიზაციის დროს მაღრიბული მიიჩნეოდა ცალკე ენად და მისი შემსწავლელი სპეციალური წინებიც არსებობს. მაღრიბზე მოლაპარაკეები მას უწოდებენ დარჯიას, რაც სალიტერატურო არაბულში დიალექტს ნიშნავს. ეს დიალექტები გამოიყენება მხოლოდ სასაუბროდ, დამწერლობისთვის იყენებენ არაბულ დამწერლობას (ან ფრანგულს). Singer, Hans-Rudolf (1980) “Das Westarabische oder Maghribinische” in Wolfdietrich Fischer and Otto Jastrow (eds.) Handbuch der arabischen Dialekte. Otto Harrassowitz: Wiesbaden. 249-76.
ისა ელიაკვუ

ისა ელიაკივუ (ინგლ. Isah Abdulahi Eliakwu; დ. 25 ოქტომბერი, 1985, ლოკოჯა, ნიგერია)— ნიგერიელი ფეხბურთელი,ამპლუით მარჯვენა გარემარბი. 2013 წელს ირიცხებოდა უმაღლესი ლიგის კლუბ ლანჩხუთის „გურიაში“. 2000-2001 წლებში, როდესაც გააუქმეს კვოტა უცხოელ ფეხბურთელებზე ელიაკვუ ჩაირიცხა რეჯიანას შემადგენლობაში, სადაც მასთან ერთად იყო სხვა მისი თანამემამულეები, სტივენ მაკინვა, აკანდე აჯიდე, ადევალე ვაჰაბი, ობაფემი მარტინსი და საიდ ადეშოკანი. 2002 წელს 16 წლის ისა ელიაკვუ ინტერში გადავიდა, სადაც უკვე თამაშობდნენ მისი თანამემამულეები. პრიმავერაში მან 4 გოლი გაიტანა სადაც ამ მაჩვენებლით მხოლოდ ობაფემი მარტინსს ჩამორჩებოდა, რომელსაც 7 გოლი ჰქონდა გატანილი. 2003-2004 წ.წ. მან ინტერთან გააფორმა სრულყოფილი კონტრაქტი. ამის საფუძველი იტალიელებს იმან მისცა, რომ ისა ელიაკვუმ პრიმავერაში 38 გოლი გაიტანა და ამ მაჩვენებლით ის ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. პერემანენტულად მას ინტერი სერია ას განაცხადში რთავდა. 2004 წლის 13 იანვარს მას ინტერის შემადგენლობაში დებიუტი ჰქონდა იტალიის თასსზე უდინეზეს წინააღმდეგ. მატჩი ფრედ 0:0 დასრულდა. 2004 წელს იგი უნდა ყოფილიყო ადრიანო ლეიტეს ტრანსფერის მონაწილე და ერთი სეზონი პარმაში იჯარის წესით უნდა ეთამაშა, თუმცა ინტერში დაბრუნდა და [[პრიმავერაში განაგრძო თამაში. 2004 წლიდან მოყოლებული 2 წელი მან სერია ბ-ს გუნდებში იჯარის სახით დაყო, მანამ სანამ არ გამოისყიდა მისი სატრანსფერო უფლება ტრიესტინამ, რაც 750 000 ევრო დაჯდა. 2006 წელს ტრიესტინას მთავარ მწვრთვნელად დანიშნული იქნა სტეფანო ფონტინელი, რომელმაც ელიაკვუ 40-ჯერ გამოუშვა მოედანზე და აქედან 19 მატჩში მან სასტარტო შემადგენლობაში დაიწყო. რაც შეეხება მის მონაგარს, მან 6 გოლის გატანა შეძლო და ამ მაჩვენებლით ის სულ რაღაც ერთი ბურთით ჩამორჩა კლუბის ლიდერს და მთავარ ბომბარდირს, რიკარდო ალეგრეტის. 2007 წელს იგი სპეციაში გადავიდა. გუნდი 4-5-1 სისტემით თამაშობდა და ამიტომაც ელიაკვუს თავიდან ცოტა მატჩის ჩატარება უწევდა თუმცა შემდგომში გუნდის მთავარმა მწვრთვნელმა ნიგერიელის მიმართ მიდგომა შეცვალა და სეზონის მეორე ნახევარში 27 შეხვედრიდან 27 შეხვედრა ათამაშა და აქედან 19 მატჩში ისა ელიაკვუ სასტარტო შემადგენლობაში იწყებდა. ნდობამ გაამართლა და ახალგაზრდა ნიგერიელმა 7 გოლის გატანა მოახერხა. 2008 წელს ელიაკვუ ამკარში იყო სინჯებზე თუმცა მისი იქ დარჩენა არ მოხერხდა, ვინაიდან, როგორც კლუბის მაშინდელმა მთავარმა მწვრთვნელმა მიოდრაგ ბოჟევიჩმა განაცხადა კლუბი მის სანაცვლად შეუფერებელ თანხას მოითხოვდა და გარდა ამისა თავად ფეხბურთელსაც მაღალი ხელფასი სურდა. როდესაც მას კონტრაქტი ამოეწურა ტრიესტინასთან მან ეს პერიოდი, როდესაც იტალიაში სეზონი არ იყო გაატარა ხორვატიაში ჰაიდუკის სპლიტში და 3 მატჩის გამართვაც მოასწრო. 2009 წელს მან ერთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ტრიესტინასთან. თუმცა კლუბს ფინანსური პრობლემები ჰქონდა და მათი გზები 4 მატჩის მერე გაიყო. 2010 წელს კი თავისუფალი აგენტის სტატუსით ვარეზეში გადავიდა. 2010 წლის 28 აგვისტოს თავისუფალი აგენტის სტატუსით ის ანჟი მაჰაჩყალას შეუერთდა. თუმცა ის ამ დროს რუსეთში არ იმყოფებოდა, ვინაიდან სამუშაო ვიზა ჯერ კიდევ არ ჰქონდა მიღებული. 29 ოქტომბერს კი შედგა მისი დებიუტი ახალგაზრდული გუნდის რიგებში. ისა ელიაკვუ და პიტერ ტერნა სუსვამი, ლანჩხუთის გურიაში დავით ქარაულმა და ქართლოს რუხაიამ ჩამოიყვანეს. რუსეთის თასი : 2011; იტალიის თასი: 2009; პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
რკინიგზის კაცი (ფილმი)

რკინიგზის კაცი (ინგლ. The Railway Man) — ჯონათან ტეპლიცკის ფილმი, რომლის პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 6 სექტემბერს ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი რეალური ფაქტებზეა დაფუძნებული და მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ ამბებს გადმოსცემს. ერიკ ლომაქსი იაპონელებმა დაატყვევეს და ტაილანდ-ბირმის რკინიგზის ხაზის მშენებლობაზე დაასაქმეს. ამ ხაზს სიკვდილის რკინიგზასაც უწოდებდნენ, რადგან მისი მშენებლობისას 100 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ლომაქსს ტყვედ ყოფნისას აწამებდნენ, რამაც მისი ფსიქიკა შეარყია და წლების შემდეგ, როდესაც ის ერთ-ერთი მწამებლის ვინაობას იგებს, შურისძიებას გადაწყვეტს. კოლინ ფერთი - ერიკ ლომაქსი ნიკოლ კიდმანი - პატი ლომაქსი ჰიროიუკი სანადა - მოხუცი ტაკაში ნაგასე სტელან შარსგორდი - მოხუცი ფინლი „რკინიგზის კაცი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
სტელან სკარშგორდი

სტელან სკარშგორდი (შვედ. Stellan Skarsgård; (/ˈstɛlən ˈskɑːrsɡɑːrd/;; 13 ივნისი, 1951) — შვედი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ბერლინის კინოფესტივალის პრიზიორი. თანამედროეობის ერთ-ერთი განთქმული შვედი მსახიობი. სტელან სკარშგორდი დაიბადა ქალაქ გეტებორგში, გუდრუნ და იან სკარშგორდის ოჯახში. ბავშვობაში ოჯახი ხშირად გადადიოდა ერთი ქალაქიდან მეორეში, მათ შორის — ჰელსინგბორგში, ტოტებოში, კალმარში,მარიელუნდში და უფსალაში. მან აღიარება ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში მოიპოვა ადგილობრივი ტელევიზიით. 1972—1988 წლებში მოღვაწეობდა სტოკჰოლმის სამეფო დრამატულ თეატრში. კინოში მოღვაწეობს 1982 წლიდან. იგი ცნობილია დანიელ რეჟისორ ლარს ფონ ტრიერთან თანამშრომბლობით. სკარშგორდი კარიერის განმავლობაში მონაწილეობა მიიღო ტრიერის 5 ფილმში: „ტალღებთან მებრძოლი“ (1996), „სიბნელეში მოცეკვავე“ (2000), „დოგვილი“ (2003), „მელანქოლია“ (2011), „ნიმფომანიაკი“ (2013). ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილია ისეთი ფილმებით, როგორებიცაა „კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრის სკივრი“ (2006), „თორი“ (2011), „შურისმაძიებლები“ (2012) „გოგონა დრაკონის ტატუთი, „მამა მია!“ (2008), „გოიას ლანდები“ (2006) და სხვა. 2019 წელს შეასრულა ვალერი ლეგასოვის როლი მინისერიალში „ჩერნობილი“. 1975—2007 წლებში სკარშგორდი დაქორწინებული იყო ექიმ მიუ გიუნტერზე, ვისთან ერთადაც ეყოლა ექვსი შვილი. 2009 წლის იანვარში იგი ხელმეორედ დაქორწინდა მეგან ევერეტზე. წყვილს ჰყავს ორი შვილი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტელან სკარშგორდი სტელან სკარშგორდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში სტელან სკარშგორდი — შვედური ფილმების მონაცემთა ბაზა სტელან სკარშგორდი Box Office Mojo-ზე ↑ Stellan Skarsgaard Biography. Filmreference.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 იანვარი, 2010. ციტირების თარიღი: 2010-03-05. ↑ Thyselius, Erik; Lindblad, Göran (1999). Vem är det?: Svensk biografisk handbok: Volume 44. Norstedt, გვ. 1004.  ↑ Hollywood’s Lonely Hero. Stellanonline.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 იანვარი, 2009. ციტირების თარიღი: 2010-03-05. ↑ Behdjou, Behrang. My Skarsgård: ”Till slut handlade det om att välja livet eller döden”. Dagens Nyheter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 იანვარი, 2018. ციტირების თარიღი: 8 January 2018. ↑ „Stellan Skarsgård: Nymphomaniac’s off-centred everyman“. The Irish Times (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 აგვისტო, 2014. ციტირების თარიღი: 2017-09-27. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Rappe, Elisabeth (2009-10-05). „Stellan Skarsgard Joins 'Thor'“. Cinematical. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-09. ციტირების თარიღი: 2009-10-05. ↑ Stellan Skarsgård klar för ny superhjältefilm. Expressen (2011-03-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-15. ციტირების თარიღი: 2011-03-03. ↑ Стеллан Скарсгорд в «Мстителях». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-09. ციტირების თარიღი: 2019-06-19.
პიტერ სუსვამი

პიტერ სუსვამი (დ. 5 სექტემბერი, 1991, კონშიშა, ნიგერია)— ნიგერიელი ფეხბურთელი, ამპლუით მარჯვენა მცველი. 2013 წელს იცავდა ლანჩხუთის გურიას ღირსებას. 2010 წლიდან არის ნიგერიის ეროვნული ნაკრების წევრი. სუსვამის პროფესიონალური კარიერა 16 წლიდან იწყება, როდესაც იგი ნიგერიის უმაღლესი ლიგის კლუბ ვიკი ტურისტის რიგებში მოხვდა. თუმცა მისი კარიერის ყველაზე გამორჩეული პერიოდი პორტუგალიურ კლუბ ვიტორია სეტუბალს უკავშირდება. 2010 წელს მან ამ გუნდთან კონტრაქტი გააფორმა და 2013 წლის ოქტომბრის ბოლომდე ითამაშა. ამის შემდეგ ის საქართველოს უმაღლესი ლიგის კლუბს ლანჩხუთის გურიას შეუერთდა თავის თანამემამულესთან, ისა ელიაკვუსთან ერთად. პიტერ სუსვამის საფეხბურთო კარიერის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ფაქტი არის ის, რომ იგი მოხვდა იმ ფეხბურთელებს შორის ვინც მიწვეული იყო მსოფლიოს 2010 წლის ჩემპიონატის ნიგერიის ეროვნული ნაკრების გაფართოებულ სიაში. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ძვ. წ. 1480-იანები

ძვ. წ. 1480-იანი (ათას ოთხას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1480-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1489 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1480 წლის 31 დეკემბერს.
მატენადარანი

მატენადარანი (სომხ. Մատենադարան) — ერევანში განთავსებული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი და მუზეუმი. ოფიციალურად ეწოდება მესროპ მაშტოცის სახელობის ძველ ხელნაწერთა ინსტიტუტი (სომხ. Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ). ცნობილია როგორც ძველ ხელნაწერთა ერთ-ერთი უდიდესი საცავი მსოფლიოში. დაცული ტექსტები მეტად მრავალფეროვანია ისინი მოიცავენ ისტორიის, ფილოსოფიის, მედიცინის, ხელოვნებისა და კოსმოგრაფიის თემებს. უძველესი ცნობა ხელნაწერთა საცავის არსებობის შესახებ V საუკუნისაა. ამ პერიოდის მოღვაწე ლაზარ ფარპეცი წერს ეჩმიაძინში არსებულ წიგნსაცავზე, სადაც ბერძნული და სომხური ტექსტები ინახება. 1045 წელს ანისის სამეფოს გაუქმების შემდეგ, ისტორიული სომხეთის ტერიტორია საუკუნეების მანძილზე ახლო აღმოსავლეთის ძლიერ სახელმწიფოთა დაპირისპირების არეალი იყო. აღნიშნულ პერიოდში წიგნსაცავებზე მრავალგზის თავდასხმის შედეგად უამრავი ხელნაწერი განადგურდა. ერევნის სახანოს რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ თავდასხმები შეწყდა. 1828 წელს მატენადარანი მხოლოდ 1809 ხელნაწერს ითვლიდა, 1914 წელს მათი რიცხვი 4660-მდე გაიზარდა. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში მთელი ფონდი მოსკოვში ინახებოდა. ეჩმიაძინში არსებულ ხელნაწერებს, სომხეთის გასაბჭოების შემდეგ ბოლშევიკებმა კონფისკაცია გაუკეთეს და სახელმწიფო საკუთრებად გამოცხადეს. 1939 წელს ფონდი ერევანში, სახელმწიფო ბიბლიოთეკაში, გადაიტანეს. საბოლოოდ 1959 წელს, გადაწყდა ხელნაწერთა ინსტიტუტის დაარსება და მისთვის ცალკე შენობის გამოყოფა. მატენადარანის საცავებში ინახება დაახლოებით 17 000 ხელნაწერი. კოლექცია მნიშვნელოვანი წყაროა მეზობელი ქვეყნების ისტორიის შესასწავლად. Abgaryan, Gevork V. Մատենադարան (Matenadaran). Yerevan: Armenian State Publishing House, 1962. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მატენადარანი ოფიციალური საიტი მატენადარანი - virtual museum
რომან პოკორა

რომან პოკორა (დ. 22 თებერვალი, 1948, ზბოროვი, ტერნოპოლის ოლქი, უკრაინის სსრ) — უკრაინელი ფეხბურთელი, კარიერის განმავლობაში ძირითადად თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე, ამჟამად ლანჩხუთის გურიას მწვრთნელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1969). საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი: 1969. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) სტატისტიკა Klisf–ზე[მკვდარი ბმული] (რუსული)