laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მანგა (მინას-ჟერაისი)

მანგა (პორტ. Manga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 813 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.16 კმ²-ზე. ფართობი 1 950 184 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
ბოქაული (საქართველო)

ბოქაული (თურქ.-მონღ. ბუქავულ — მნე) — საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის დაბალი მოხელე გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. სახელწოდება „ბოქაული“ საქართველოში XVI საუკუნიდან შემოვიდა. ამავე მნიშვნელობით იხმარებოდა ტერმინები მანდატური და იასაული. ბოქაულსა და იასაულს ხელჯოხიანები ეწოდებოდათ (არგნოსანი). ბოქაულს ევალებოდა სამეფო ხელისუფლების სხვადასხვა ხასიათის ბრძანებისა და განკარგულების შესრულება, განაჩენის აღსრულება, წესრიგის დაცვა და სხვა; მსგავს საქმიანობას ეწეოდა ბოქაულთუხუცესიც. სურგულაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 491.
მატიას-კარდოზუ

მატიას-კარდოზუ (პორტ. Matias Cardoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 979 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.12 კმ²-ზე. ფართობი 1 949 738 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მირავანია

მირავანია (პორტ. Miravânia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 640 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 549 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.55 კმ²-ზე. ფართობი 602 128 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
ბასილ III (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

პატრიარქი ბასილ III (ბერძ. Πατριάρχης Βασίλειος Γ΄; ერისკაცობაში ბასილიოს გეორგიადისი, ბერძ. Βασίλειος Γεωργιάδης; დ. 1846, იუსქიუდარი, კონსტანტინოპოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 29 სექტემბერი, 1929, სტამბოლი, თურქეთი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1925 წლის 30 ივნისიდან 1929 წლის 25 სექტემბრამდე. 1871 წელს, ბასილ III-მ დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტი, სადაც იგი თეოლოგიას და ლიტერატურას სწავლობდა. 1872 წელს, იგი ხალკის სასულიერო სემინარიის პროფესორად დაინიშნა, სადაც 8 წლის განმავლობაში ასწავლიდა ებრაულ ენას, ჰერმენევტიკას და ძველ და ახალ აღთქმებს. ბასილ III კვლევებს ატარებდა ისტორიულ ხელნაწერებზე და შემდეგ მათ აქვეყნებდა. იგი მუშაობდა რომის, ბერლინის, ლაიფციგის, ლონდონის და ვენის ბიბლიოთეკებში. 1884 წლიდან, მას ფილოსოფიის დოქტორის წოდება მიენიჭა, მიუნხენის უნივერსიტეტში. 1884 წელს, ბასილ III დაბრუნდა კონსტანტინოპოლში და დაინიშნა გალატაში მდებარე საპატრიარქო-სასულიერო სემინარიის დირექტორად. ამავე წლის დეკემბერში, იგი დიაკვნად და მღვდლად აკურთხეს, ხოლო 1889 წელს, ცენტრალური საბერძნეთის ეპისკოპოსად აირჩიეს. 1906 წელს, ბასილ III გახდა იმ ხანძრის თვითმხილველი, რომელმაც გაანადგურა პომორიე, მისი სახლი და დიდი ბიბლიოთეკა. 1909 წელს, იგი პელაგონიის ეპისკოპოსად აირჩიეს. 1925 წლის 13 ივლისს, კონსტანტინოპოლის პატრიარქის – კონსტანტინე VI-ის იძულებით გადადგომის შემდეგ, სინოდმა შემდეგ პატრიარქად 79 წლის მიტროპოლიტი ბასილ III აირჩია. ბასილ III გარდაიცვალა პატრიარქობის პერიოდში, 1929 წლის 29 სექტემბერს, სტამბოლში, თურქეთი. Василий III // Православная энциклопедия Константинопольский патриархат в 1923—1930 г. Βασίλειος Γ´ დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. на официальном сайте Константинопольского патриархата H λίστα των μασόνων
ბოქაული (რუსეთი)

ბოქაული (თურქ.-მონღ. ბუქავულ — მნე) — ქართული შესატყვისი რუსეთის იმპერიის მოხელისა — პრისტავი (რუს. Пристав). პოლიციის ბოქაული იყო მცირე ადმინისტრაციული ერთეულის — მაზრისა და ქალაქის უბნის (უბნის პოლიციის ბოქაული), პატარა ქალაქის და დაბის (ქალაქის პოლიციის ბოქაული) — პოლიციის უფროსი. სასამართლოს ბოქაული ასრულებდა სასამართლო აღმასრულებლის ფუნქციებს. სურგულაძე ი., ქსე, ტ. 2, გვ. 491, თბ., 1977
იამბოლის თემი

იამბოლის თემი (ბულგ. Община Ямбол) — თემი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბულგარეთში, შედის იამბოლის ოლქის შემადგენლობაში. თემის ფართობია 90,724 კმ², ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 76 599 ადამიანს. იამბოლის თემის შემადგენლობაში შედის ერთადერთი დასახლებული პუნქტი — ქალაქი იამბოლი. ბულგარეთის თემები იამბოლის ოლქი ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იამბოლის თემი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი (ბულგარული) ↑ НСИ Националният регистър на населените места <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12287889"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3658617"></a>
კიტვე

კიტვე (ინგლ. Kitwe) — ქალაქი ზამბიის ცენტრალურ ნაწილში, მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ქვეყნის მეორე ქალაქი ლუსაკის შემდეგ. 1961 წელს სოფლები კიტვე და ნკანა გაერთიანდნენ, რის შემდეგაც დასახლებულ პუნქტს სახელად ეწოდა კიტვე. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1966 წელს. ქალაქი მდებარეობს კოპერბელტის პროვინციის ჩრდილოეთით, ქალაქ კალულუშიდან 14 კმ-ით აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1212 მეტრ სიმაღლეზე. ქვეყნის სატრანსპორტო კვანძი და მთავარი სამრეწველო ცენტრი. ქალაქთან ახლოს მდებარეობს სპილენძის და სპილენძ-ნიკელის მადნების დიდი საბადო. აქ მდებარეობს ზამბიაში უდიდესი სპილენძის სადნობი ქარხანა, რომელიც აწარმოებს 200 000 ტონამდე სპილენძს წელიწადში. ქალაქში ასევე მოქმედებს მანქანათმშენებლობის საწარმოები, ქიმიური, ავეჯის, კვების და სამკერვალო მრეწველობის საწარმოები. ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური. სამგზავრო სარკინიგზო კავშირი არსებობს ქალაქებთან: ლუსაკა, ნდოლა და ლივინგსტონი, ხოლო სატვირთო სარკინიგზო ხაზები გრძელდება კიტვედან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მეშახტეთა ქალაქებისკენ. ქალაქიდან 12 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს აეროპორტი 2000 მეტრი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლის სიგრძით. 2005–2008 წლებში აეროპორტი რემონტის გამო დაიკეტა, ხოლო შემდეგ ისევ გაიხსნა. მაგრამ, რეგულარული რეისები ჯერაც არ ხორციელდება. ნდოლის აეროპორტი მდებარეობს 60 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით კიტვედან, ის იღებს რეგულარულ რეისებს ლუსაკიდან, სოლვეზიდან, ადის-აბებიდან, ნაირობიდან და იოჰანესბურგიდან. კიტვეში არსებობენ საფეხბურთო კლუბები „ნკანა“ და „პაუერ დაინამოზი“. კიტვეს დამეგობრებული ქალაქებია: ბაია-მარე, რუმინეთი ბორი, სერბეთი შეფილდი, დიდი ბრიტანეთი დეტროიტი, მიჩიგანის შტატი, აშშ ↑ Kitwe, Zambia Page Falling Rain Genomics ↑ Seat61 website retrieved 2 June 2007, says information was correct in November 2006.
ადამიანთა ქცევა

"ადამიანთა ქცევა: ტრაქტატი ეკონომიკის შესახებ" – ლუდვიგ ფონ მიზესის ძირითადი ნაშრომი. უარყოფს პოზიტივიზმს ეკონომიკაში და აფუძნებს პრაქსეოლოგიას. გამოიცა 1940 წელს. ლუდვიგ ფონ მიზესის ინსტიტუტი დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine.
ცენტრალური პროვინცია (ზამბია)

ცენტრალური პროვინცია (ინგლ. Central Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კაბვე. პროვინციის ფართობი შეადგენს 94 394 კმ²-ს. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ესაზღვრება მუჩინგის პროვინციას (ჩრდილო-აღმოსავლეთით), აღმოსავლეთის პროვინციას (სამხრეთ-აღმოსავლეთით), სამხრეთის და ლუსაკის პროვინციებს (სამხრეთით), დასავლეთის პროვინციას (დასავლეთით), ჩრდილო-დასავლეთის და კოპერბელტის პროვინციებს, ასევე კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (ჩრდილოეთით). 2010 წლის აღწერის თანახმად პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 307 111 ადამიანს. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია იყოფა 11 რაიონად: ჩიბომბო კაბვე კაპირი-მპოში მკუში მუმბვა სერენჯე ნგაბვე შიბუიუნჯი ჩისამბა ლუანო ჩიტამბო ↑ Statoids.com ↑ 2022 Census of Population and Housing - Zambia
სათერძე

სათერძე — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ძამის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი. სათერძის წმინდა გიორგის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016.
ვალერიან ვაშაკიძე

ვალერიან ვაშაკიძე (დ. 1 მარტი, 1957, ქალაქი, ქუთაისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი და 1983 წელს ასპირანტურა. 1973-1974 წლებში მუშაობდა მაუდ-კამვოლის კომბინატში მუშა-მეკუჭნავედ. 1979 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას, იყო ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992 წელს სახელმწიფო საბჭოს წევრი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოება“. ლტოლვილთა და განსახლების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1995 წლის 21 დეკემბრიდან — 2003 წლის 23 დეკემბრამდე იყო ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრი. 40 სამეცნიერო ნაშრომისა და ორი მონოგრაფიის ავტორი. ილია ჭავჭავაძის საზოგადოება, წევრი (1987) ლტოლვილთა და განსახლების კომიტეტი, თავმჯდომარე (1992-1995) ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – გვ. 126, თბ., 1998-1999 ვალერიან ვაშაკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვალერიან ვაშაკიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ბზვანის მღვიმე

ბზვანის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა ბზვანის მიდამოებში. მდებარეობს სოფელ ზედა ბზვანის სამხრეთით მდინარე ძულუხურის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 388 მეტრზე. მღვიმის სიგრძე წარმოადგენს 450 მეტრს. მღვიმე თავდაპირველად 4 მეტრიანი ჭის სახით იხსნება, შემდეგ მასში ჩაღწევა 10 მეტრიანი ნაპრალის გავლითაა შესაძლებელი და მიემართება ჰორიზონტალურად ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ვანის მუნიციპალიტეტში, აქამდე ცალკე კარგად გამოკვეთილი კარსტული მასივი არცერთ სამეცნიერო ლიტერატურაში არ იყო დაფიქსირებული. ეს ტერიტორია გეომორფოლოგიურად სამხრეთ იმერეთის კარსტულ რაიონში განიხილებოდა. ადგილს სადაც კარსტული მღვიმე მდებარეობს შესაძლებელია ეწოდოს ბზვანის კარსტული მასივი, რადგან ამ სოფელში არის, როგორც კარსტული რელიეფის რამდენიმე საინტერესო ფორმა, აგრეთვე მიწისქვეშა მდინარეები და ვერტიკალური ჩასასვლელით წარმოდგენილი საინტერესო და ამავდროულად ექსტრემალური მღვიმე. ადგილობრივი მოსახლეობა კარსტულ მღვიმეს „ნავარსკვლავებს“ ეძახის, ზოგი კი მას „საქაჯეს“ უწოდებს. გადმოცემის თანახმად, ადრე ამ ტერიტორიაზე ადგილობრივი მოსახლეობა სიცარიელეში ქვებს აგდებდნენ, ხოლო კირქვაში გახსნილი ორმო ხმას გამოცემდა და ამიტომ შეურქმევიათ „საქაჯია“. მეორე სახელწოდება „ნავარსკვლავები“ კი ლეგენდას უკავშირდება, რომელიც მოგვითხორობს იმის შესახებ, რომ უახსოვარ დროში ციდან ვარსკვლავი მოწყვეტილა, ამ ადგილას ჩამოვარდნილა და მიწა ჩაუტანია. საერთოდ ამ უბანს „როდინას“ ეძახიან. ადგილობრივების თქმით ეს ადგილი როდინივით არის ჩავარდნილი და ეს სახელიც ამიტომ დაერქვა. ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა ბზვანის ტერიტორიაზე არსებული კარსტული რელიეფი თსუ-ს ზუსტი და საბუნებისმეტყველო მეეცნიერებათა ფაკულტეტის გეოგრაფიის დეპარტემენტის ასისტენტ-პროფესორმა გიორგი დვალაშვილმა გეოგრაფიის დეპარტამენტის მაგისტრებთან და ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოლოგებთან ერთად შეისწავლა. მღვიმე აღმოაჩინა და შესაბამისად მისი პირველი აღწერა XX საუკუნის ბოლოს მეკლდეურმა რომან კაჭკაჭიშვილმა მოახდინა, მღვიმეში აგრეთვე ექსპედიცია ჩაატარა კლუბმა „თეთნულდმა“. ბზვანის „ნავარსკვლავევის“ მღვიმე საქართველოში რიგით ოცდამერვე, ხოლო ვანის მუნიციპალიტეტში პირველი კარსტული მასივი აღმოაჩინეს „ნავარსკვლავები“ - მიწისქვეშა მდინარეები, სტალაგმიტები, სტალაქტიტები... ვანის ტერიტორიაზე პირველი მღვიმე აღმოაჩინეს თსუ ექსპედიციის აღმოჩენა ვანის რაიონში
მემფისი (ტენესი)

მემფისი (ინგლ. Memphis) — ქალაქი აშშ-ში, ტენესის შტატში, ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ–აღმოსავლეთში, მდინარე მისისიპის ნაპირზე, 652,236 მცხოვრებით (2017). დაარსდა 1819 წელს. სამოქალაქო ომში 1861 წელს ის კონფედერატების ხელში აღმოჩნდა, 1862 წლის 6 ივნისის ბრძოლის შემდეგ ის დაიბრუნეს უნიონისტებმა. ქალაქი ვითარდებოდა და იზრდებოდა, მაგრამ ყვითელი ცხელების სამმა ეპიდემიამ 1873-1879 წლებში მოსახლეობის დიდი ნაწილი შეიწირა, მრავალმაც დატოვა ქალაქი და მემფისი დაცარიელდა. მხოლოდ მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულს აღიდგინა თავისი მნიშვნელობა ქალაქმა. მემფისის განვითარებაში განსაკუთრებით დიდი როლი შეასრულა მემფისელმა პოლიტიკოსმა ედვარდ კრამპმა, რომელიც 1910–1954 იყო ქალაქის მრავლგზის არჩეული მერი და ასევე კონგრესმენი ტენესიდან. მემფისის ინფრასტრუქტურის შექმნაში მისი წვლილი განუზომელია. ამ ქალაქში 1968 წლის 4 აპრილს მარტინ ლუთერ კინგი მოკლეს. მემფისი, ისევე როგორც ტენესის შტატის მეორე უმნიშვნელოვანესი ქალაქი ნეშვილი, ამერიკული მუსიკის ცენტრად და აკვნად შეიძლება ჩაითვალოს. Dowdy, G. Wayne. Crusades for Freedom: Memphis and the Political Transformation of the American South (University Press of Mississippi; 2010); 176 pages. Examines the political rise of two minorities, African-Americans and Republicans, after the demise of the machine politics of the Shelby County Democratic Party and the political boss Ed Crump. Rushing, Wanda. Memphis and the Paradox of Place: Globalization in the American South. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2009, on economic development Rushing, Wanda. "Memphis: Cotton Fields, Cargo Planes, & Biotechnology" Southern Spaces (2009) online დაარქივებული 2013-10-15 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი მემფისის ისტორია Memphis Convention & Visitors Bureau Memphis Chamber of Commerce National Weather Service Memphis, TN Memphis Daily Newspaper – The Commercial Appeal ↑ https://www.memphistn.gov/mayor/ ↑ United States Census Bureau QuickFacts - Memphis city, TN. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-08. ციტირების თარიღი: 25 მაისი, 2018.
კოპერბელტის პროვინცია

კოპერბელტის პროვინცია (ინგლ. Copperbelt Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნდოლა. პროვინციის ფართობი შეადგენს 31 328 კმ²-ს. ესაზღვრება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით), ასევე ზამბიის ცენტრალურ პროვინციას (სამხრეთით) და ჩრდილო-დასავლეთის პროვინციას (დასავლეთით). პროვინციის მთავარი ქალაქებია: კიტვე, ნდოლა, მუფულირა, ლუანშია და ჩინგოლა. 2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 972 317 ადამიანს. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია იყოფა 10 რაიონად: კალულუში კიტვე ლუანშია ლუფანიამა მასაიტი მპონგვე მუფულირა ნდოლა ჩილილაბომბვე ჩინგოლა კოპერბელტის პროვინცია იყო ჩრდილოეთი როდეზიის ეკონომიკის საფუძველი ბრიტანული კოლონიალური მმართველობის დროს და დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ მაშინვე გახდა ახალი ქვეყნის იმედი, მაგრამ მისმა ეკონომიკურმა მნიშვნელობამ სერიოზული ზარალი განიცადა 1973 წელს მსოფლიო ბაზარზე სპილენძის ფასების დაცემისა და კენეთ კაუნდას მთავრობის მიერ სპილენძის საბადოების ნაციონალიზაციის გამო. კოპერბელტის პროვინცია ესაზღვრება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ზემო კატანგის პროვინციას, რომელიც ასევე მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. უკავია სასარგებლო წიაღისეულით მდიდარი სპილენძის ზოლი და სამხრეთის სასოფლო-სამეურნეო რაიონები. აქვს საავტომობილო და სარკინიგზო კავშირი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქ ლუბუმბაშისთან. ↑ Statoids.com
მარსელუ რებელუ დი სოზა

მარსელუ ნუნუ დუარტე რებელუ დი სოზა (პორტ. Marcelo Rebelo de Sousa; დ. 12 დეკემბერი, 1948, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიელი პოლიტიკოსი, პორტუგალიის პარლამენტის საქმეთა ყოფილი მინისტრი, პორტუგალიის პარლამენტის წევრი, სამართლის პროფესორი, ჟურნალისტი, პოლიტოლოგი, კომენტატორი და პორტუგალიის პრეზიდენტი 2016 წლის 9 მარტიდან. მარსელუ რებელუ დი სოზა დაიბადა 1948 წლის 12 დეკემბერს, ლისაბონში, პორტუგალია. მისი მამა – ბალთასარ რებელუ დი სოზა ცნობილი პორტუგალიელი პოლიტიკოსი, მედიცინის პროფესორი, მოზამბიკის გუბერნატორი, პარლამენტის წევრი და მინისტრი იყო, დიქტატორ ანტონიუ დი სალაზარის მთავრობის მმართველობის პერიოდში. მარსელუ რებელუ დი სოზამ იურიდიული განათლება ლისაბონის უნივერსიტეტში მიიღო. იგი არის სამართლის პროფესორი და მწერალი ლისაბონის უნივერსიტეტში, სადაც ამჟამად ასწავლის სამართალს. თავისი კარიერა მან ესტადო-ნოვოს პერიოდში დაიწყო, თავდაპირველად, როგორც იურისტი, ხოლო შემდეგ როგორც ჟურნალისტი. 1974 წელს, მარსელუ რებელუ დი სოზა შეუერთდა პორტუგალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიას. 1975-1976 წლებში, იგი პორტუგალიის პარლამენტის დეპუტატია; 1981 წლიდან, იგი მინისტრთა საბჭოს მდივანი იყო, ხოლო 1982 წლის 12 ივნისიდან 1983 წლის 9 ივნისამდე — პარლამენტის საქმეთა მინისტრი. 1996 წლის 31 მარტიდან 1999 წლის 27 მაისამდე, მარსელუ რებელუ დი სოზა პორტუგალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი იყო. 1998 წელს, მან შექმნა მემარჯვენე-ცენტრისტული კოალიცია სახალხო პარტიასთან ერთად, სახელწოდებით — „დემოკრატიული ალიანსი“. მარსელუ რებელუ დი სოზას ჰქონდა პოლიტიკული ანალიზის ყოველკვირეული ტელეგადაცემა საზოგადოებრივი ტელეკომპანია RTP-ში. ცოტა ხნით ადრე, მას ჰქონდა ანალოგიური ტელეგადაცემა კერძო ტელეკომპანია TVI-ში, სადაც იგი წარდგენილი იყო, როგორც იმ დროის ყველაზე ბრძენი და ყველაზე გამჭრიახი პოლიტიკური ანალიტიკოსი. მისი კომენტარები მოიცავდა ყველაფერს პოლიტიკიდან სპორტის ჩათვლით. 2010 წელს, მან დატოვა RTP და დაბრუნდა TVI-ში. ამასთანავე, მარსელუ რებელუ დი სოზა პორტუგალიის სახელმწიფო საბჭოს წევრია. 2016 წლის 24 იანვარს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, მან ხმათა 52,7% მიიღო და გახდა პორტუგალიის პრეზიდენტი. თანამდებობას დაიკავა 2016 წლის 9 მარტს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მარსელუ რებელუ დი სოზა Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa's genealogy in a Portuguese genealogical site ↑ http://www.reuters.com/article/us-portugal-politics-idUSKCN0WB1B0 ↑ Teaching staff, Faculty of Law, University of Lisbon[მკვდარი ბმული] ↑ Еxit poll: Марселу Ребелу ди Соза побеждает на выборах в Португалии | РИА Новости ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-25. ციტირების თარიღი: 2016-01-31. ↑ Rebelo de Sousa wins Portuguese presidency ↑ http://www.reuters.com/article/us-portugal-politics-idUSKCN0WB1B0
აღმოსავლეთის პროვინცია (ზამბია)

აღმოსავლეთის პროვინცია (ინგლ. Eastern Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჩიპატა. 2011 წლის ნოემბერში ჩამის რაიონი გადავიდა ახლადშექმნილი მუჩინგის პროვინციის შემადგენლობაში. პროვინციის ფართობი შეადგენს 51 476 კმ²-ს. ესაზღვრება მალავის (აღმოსავლეთით), მოზამბიკს (სამხრეთით), ლუსაკის პროვინციას (სამხრეთ-დასავლეთით), ცენტრალურ პროვინციას (დასავლეთით) და მუჩინგის პროვინციას (ჩრდილოეთით). აღმოსავლეთის პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს რამდენიმე ეროვნული პარკი: სამხრეთ ლუანგვა, ლუამბე, ლუკუსუზი და სხვა. 2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 592 661 ადამიანს. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთის პროვინცია დაყოფილია 15 რაიონად: ჩადიზა ჩიპატა კატეტე ლუნდაზი მამბვე ნიიმბა პეტაუკე ↑ Statoids.com
ლუაპულის პროვინცია

ლუაპულის პროვინცია (ინგლ. Luapula Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მანსა. სახელი დაერქვა მდინარე ლუაპულის სახელწოდების მიხედვით. პროვინციის ფართობი შეადგენს 50 567 კმ²-ს. ლუაპულის ტერიტორია გადაჭიმულია მდინარე ლუაპულის აღმოსავლეთი ნაპირის გასწვრივ ბანგვეულუს ტბიდან მვერუს ტბამდე, ამ ტბების ტერიტორიების ჩათვლით. ესაზღვრება ჩრდილოეთის პროვინციას (აღმოსავლეთით), მუჩინგის პროვინციას (სამხრეთ-აღმოსავლეთით) და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (დასავლეთით, ჩრდილო-დასავლეთით და სამხრეთით). 2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 991 927 ადამიანს, რომლებიც ძირითადად წარმოადგენენ ბემბას ენაზე მოლაპარაკე ხალხს. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ლუაპულის პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად: ჩიენგი კავამბვა მანსა მილენგე მვენზე ნჩელენგე სამფია ლუაპულის პროვინციის მეურნეობის ძირითადი დარგი — თევზჭერაა. ბანგვეულუს და მვერუს ტბებში იჭერენ ზამბიაში მთლიანად გაყიდვადი თევზის 40 %-ს. დიდი თევზის ბაზრები მდებარეობენ ქალაქებში სამფია და ნჩელენგე. პროვინციის მთავარი სატრანსპორტო არტერეაა — ავტომაგისტრალი სამფია—მანსა—კაზემბე-ნჩელენგე. მისი საშუალებით სპილენძი და ვერცხლი საბადოებიდან გადაიზიდება ჯერ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ხოლო შემდეგ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. ავტომაგისტრალზე რეგულარულად დადიან ავტობუს-ექსპრესები. ავტოგზების 615 კმ ასფალტირებულია. ↑ Statoids.com
სუბოტიცა

სუბოტიცა (სერბ. Суботица / Subotica [sǔbɔtit͡sa]) ასევე საბადკა (უნგრ. Szabadka) — ქალაქი სერბეთში, ვოევოდინას ავტონომიურ რეგიონში, ჩრდილო-ბაჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მნიშნველობით და მოსახლეობის რაოდენობით რეგიონის მეორე ქალაქი ნოვი-სადის შემდეგ. სუბოტიცაში 100 000-ამდე ადამიანი ცხოვრობს და მულტიეთნიკურია, ძირითად მოსახლეობას წარმოადგენენ უნგრელები (36%), სერბები (27%), ხორვატები (10%), ბუნევცები (10%) და ბოშები (2.5%). ქალაქი წარმოადგენს ვოევოდინაში და სრულიად სერბეთში უნგრელების, ბუნევცების და ხორვატების ყველაზე მსხვილ დასახლებას და ამ ეროვნული უმცირესობების კულტურულ ცემტრს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სუბოტიცა“ ვიკისაწყობში. Subotica, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე The official website of Subotica დაარქივებული 2009-03-12 საიტზე Wayback Machine. JP Subotica Trans დაარქივებული 2009-09-18 საიტზე Wayback Machine. - Public Transport Official Site History of Subotica დაარქივებული 2016-01-07 საიტზე Wayback Machine. Panoramic pictures from Subotica დაარქივებული 2012-08-30 საიტზე Wayback Machine. Subotica International Festival of Children's Theatres (ინგლისური) Ferdinand, S. and F. Komlosi. 2017. The Use of Hungarian and Serbian in the City of Szabadka/Subotica: An Empirical Study, Hungarian Cultural Studies, Volume 10. Accessed 08 September 2017.
პოზიტივიზმი

პოზიტივიზმი — XIX საუკუნის შუა წლებში ოგიუსტ კონტის მიერ ჩამოყალიბებული ფილოსოფიური თეორია, რომლის მიხედვით ერთადერთი ჭეშმარიტი ცოდნა არის მეცნიერული ცოდნა, რომელიც თეორიების მეცნიერული შემოწმების საშუალებით მიიღწევა. ამ შეხედულებას მეცნიერების იდეოლოგიადაც მოიხსენიებენ. კონტის მიხედვით ჭეშმარიტების ძიების პროცესში საზოგადოება სამ თანმიმდევრულ სტადიას გადის: თეოლოგიურს, მეტაფიზიკურსა და პოზიტიურს (მეცნიერულს). თეოლოგიურ ფაზაში ადამიანებს ღმერთის უმაღლესი ძალის სწამთ, საზოგადოებას კი ღმერთის „წარმომადგენლები“ მართავენ. ადამიანებს სჯერათ რელიგიური დოქტრინების და მათთან დაკავშირებით კითხვები არა აქვთ. მეტაფიზიკურ ფაზაში ჩნდება და ძლიერდება იდეა ადამიანის უნივერსალური და განუყოფელი უფლებების შესახებ, ძლიერდება ამ უფლებების პატივისცემა. მესამე სტადიისათვის კი დამახასიათებელია პიროვნების მნიშვნელობის კიდევ უფრო ზრდა. აღარ არსებობს უზენაესი ავტორიტეტი, რომელსაც ადამიანები ემორჩილებიან — ყოველივეს პიროვნებათა თავისუფალი ნება განსაზღვრავს. კონტის მიხედვით დასავლური ცივილიზაციისათვის პირველი სტადია დასრულდა განმანათლებლობის ეპოქით, მეორე — საფრანგეთის რევოლუციით. Amory, Frederic."Euclides da Cunha and Brazilian Positivism", Luso-Brazilian Review. Vol. 36, No. 1 (Summer, 1999), pp. 87–94. Giddens, Anthony. Positivism and Sociology. Heinemann. London. 1974. Gilson, Gregory D. and Irving W. Levinson, eds. Latin American Positivism: New Historical and Philosophic Essays (Lexington Books; 2012) 197 pages; Essays on positivism in the intellectual and political life of Brazil, Colombia, and Mexico, Parana, Brazil დაარქივებული 2012-07-14 საიტზე Wayback Machine. Porto Alegre, Brazil Present positivistic Sociological theory დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine. Rio de Janeiro, Brazil დაარქივებული 2005-11-05 საიტზე Wayback Machine. Posnan, Poland დაარქივებული 2016-01-10 საიტზე Wayback Machine. Positivists Worldwide Maison d'Auguste Comte, France
ლუსაკის პროვინცია

ლუსაკის პროვინცია (ინგლ. Lusaka Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლუსაკა, რომელიც ასევე ქვეყნის დედაქალაქიცაა. პროვინციის ფართობი შეადგენს 21 896 კმ²-ს. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთში. ესაზღვრება ზიმბაბვეს (სამხრეთით), მოზამბიკს (აღმოსავლეთით), ცენტრალურ პროვინციას (ჩრდილოეთით), სამხრეთის პროვინციას (სამხრეთ-დასავლეთით) და აღმოსავლეთის პროვინციას (ჩრდილო-აღმოსავლეთით). 2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2 191 225 ადამიანს. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ლუსაკის პროვინცია დაყოფილია 4 რაიონად: ჩონგვე კაფუე ლუანგვა ლუსაკა ↑ Statoids.com
ნიში (სერბეთი)

ნიში (სერბ. Ниш / Niš [nîːʃ]) — ქალაქი სერბეთში, ნიშავის ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი. მნიშვნელობით და მოსახლეობის რაოდენობით ნიში მეოთხე ქალაქია სერბეთში, ხოლო ავტონომიური მხარეების გამოკლებით მეორე ბელგრადის შემდეგ. ქალაქი ნიში თავისებური კულტურული ხიდია, რომელიც აღმოსავლეთ და დასავლეთ ევროპას, სლავურ და ისლამურ სამყაროს აერთიანებს. ნიშის მახლობლად ქრისტიანული კულტის ადგილებია: 11 ს. ლათინური ეკლესია, 15 ს. გაბროვაცის ტაძარი და სხვა მართლმადიდებლური ეპარქიის ძეგლები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნიში“ ვიკისაწყობში. ნიში, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი Regional Chamber of Economy Niš Official Website დაარქივებული 2019-08-14 საიტზე Wayback Machine.