laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არაბინარული გენდერი

არაბინარული (ინგლ. Non-binary) და გენდერქვიარი (ინგლ. Genderqueer) — ქოლგა-ტერმინები იმ გენდერული იდენტობებისთვის, რომლებიც მხოლოდ „კაცს“ ან „ქალს“ არ მოიცავს და გენდერული ბინარულობის საზღვრებს გარეთაა. არაბინარული გენდერული იდენტობები ერთიანდება ტრანსგენდერობის ქოლგის ქვეშ, ვინაიდან არაბინარული ხალხი, როგორც წესი, საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებს ისეთ გენდერთან, რომელიც განსხვავდება მათთვის დაბადებისას მინიჭებული სქესისგან, თუმცა ზოგიერთი არაბინარული ადამიანი თავს ტრანსგენდერად არ მიიჩნევს. არაბინარული ადამიანი შეიძლება იდენტიფიცირდებოდეს შუალედურ ან ცალკეულ მესამე გენდერთან, ერთზე მეტ გენდერთან, არცერთ გენდერთან (აგენდერი) ან მისი გენდერული იდენტობა არ იყოს ფიქსირებული და იყოს ცვალებადი (გენდერფლუიდი). გენდერული იდენტობა განსხვავდება სექსუალური ან რომანტიკული ორიენტაციისგან: არაბინარულ ადამიანებს ბევრი სხვადასხვა სექსუალური ორიენტაცია აქვთ. გარდა ამისა, არაბინარულობა იგივე არ არის, რაც ინტერსექსობა; ინტერსექსი ადამიანების უმეტესობა ქალად ან კაცად იდენტიფიცირდება არაბინარული ადამიანების გენდერული ექსპრესია მრავალგვარია, ზოგმა კი შეიძლება საერთოდ უარყოფს გენდერული იდენტობა. ზოგიერთ არაბინარულ ადამიანს აწუხებს გენდერული დისფორია. რას ნიშნავს გენდერფლუიდი? სქესი, გენდერი და გენდერული იდენტობა გენდერული დისფორია გენდერული იდენტობა ↑ 1.0 1.1 Supporting & Caring for Transgender Children. Human Rights Campaign. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ივლისი 2021. ციტირების თარიღი: 8 April 2021 ↑ Trans + Gender Identity en-US. ციტირების თარიღი: 11 October 2019 ↑ Beemyn, Brett Genny (2008). „Genderqueer“. glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture. Chicago, Illinois: glbtq, Inc. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 April 2012. ციტირების თარიღი: 3 May 2012. ↑ Winter, Claire Ruth (2010). Understanding Transgender Diversity: A Sensible Explanation of Sexual and Gender Identities. Scotts Valley, California: CreateSpace. ISBN 978-1-4563-1490-3. OCLC 703235508.  ↑ Transgender Glossary of Terms. GLAAD Media Reference Guide. Gay & Lesbian Alliance Against Defamation. ციტირების თარიღი: 25 May 2011 ↑ Stryker, Susan (2008). Transgender History. Berkeley, California: Seal Press. ISBN 978-1-58005-224-5. OCLC 183914566.  ↑ Understanding Non-Binary People: How to Be Respectful and Supportive (9 July 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 აპრილი 2020. ციტირების თარიღი: 2020-06-17 ↑ Hastings, Jennifer. (2016-06-17) Approach to genderqueer, gender non-conforming, and gender nonbinary people. ციტირების თარიღი: 2021-10-10
დარემის უნივერსიტეტი

დარემის უნივერსიტეტი (ინგლ. Durham University) — კოლეგიური საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი გაერთიანებულ სამეფოში, ქალაქ დარემში. უნივერსიტეტი პარლამენტის აქტით 1832 წელს დაარსდა და სამეფო სიგელი 1837 წელს მიიღო. დარემი, ოქსფორდისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტების დაარსების შემდგომი ექვსასწლიანი პაუზის შემდეგ, გაერთიანებული სამეფოს მესამე უნივერსიტეტია. უნივერსიტეტის სტრუქტურიდან გამომდინარე, მისი ძირითადი ფუნქციები გადანაწილებულია უნივერსიტეტის აკადემიურ განყოფილებებსა და მის 17 კოლეჯს შორის. უნივერსიტეტის დეპარტამენტები ატარებენ კვლევებს და ზედამხედველობენ სასწავლო პროცესს, ხოლო კოლეჯები პასუხისმგებელნი არიან სტუდენტების საშინაო მოწყობასადა კეთილდღეობაზე. უნივერსიტეტის მოქმედ და ემერიტუს თანამშრომლებს შორის არიან სამეფო საზოგადოების 14 წევრი, ბრიტანეთის აკადემიის 17 წევრი , სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიის 14 წევრი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების 5 წევრი, ხელოვნების სამეფო საზოგადოების 2 წევრი და სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიიის 2 წევრი . დარემის კურსდამთავრებულები ტრადიციულად საკუთარი გვარის შემდეგ იყენებდნენ ლათინურ პოსტ-ნომინალურ წარწერას Dunelm მათი ხარისხის შემდეგ (რაც მომდინარეობს Dunelmensis-დან, დარემელეი). ↑ Castle JCR. „Castle JCR“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 October 2006. ↑ Asthana, Anushka; Sherman, Jill (2 October 2005). „Widening access without diluting quality“. The Times. London. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 1 May 2010. ↑ https://www.dur.ac.uk/about/governance/kobrien/ ↑ https://www.dur.ac.uk/about/governance/senior/chancellor/ ↑ https://www.hesa.ac.uk/data-and-analysis/students/where-study ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://orcid.org/members/001G000001sQkOtIAK-durham-university ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members ↑ https://www.jisc.ac.uk/membership ↑ https://dpconline.org/about/members ↑ Our Members / Tier 2 ↑ Asthana, Anushka; Sherman, Jill (13 September 2009). „Profile: Durham University“. The Sunday Times. London. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 July 2011. ციტირების თარიღი: 15 September 2010. ↑ „Reference to UCL as third oldest university in England“. The Independent. London. 31 May 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 July 2020. ციტირების თარიღი: 16 August 2013. ↑ Members of learned societies. University of Durham (3 September 2015). ციტირების თარიღი: 4 October 2015
პანამაქსი

პანამაქსი და ახალი პანამაქსი (ან ნეოპანამაქსი) ― საზღვაო არქიტექტურის ტერმინი. აღნიშნავს სრულად დატვირთული გემების ზომების ლიმიტს, რომელთაც პანამის არხში გავლა შეუძლიათ. ლიმიტსა და მოთხოვნებს პანამის არხის სააგენტო აქვეყნებს გამოცემაში „Vessel Reuqirements“. მოთხოვნები მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორებიცაა გამორჩეული მშრალი სეზონური ლიმიტები, ამძრავის მახასიათებლები, კომუნიკაციები და გემების დეტალური დიზაინი. გემებისთვის დაშვებული ზომები გემსავალი რაბების სიგრძე-სიგანით, არხში წყლის სიღრმითა და ორი ამერიკის ხიდის სიმაღლითაა შეზღუდული. აღნიშნული განზომილებები განსაზღვრავს პანამის არხის მკვეთი გემების ზუსტ პარამეტრებს და გავლენას ახდენს სატვირთო გემების, საზღვაო ხომალდებისა და სამგზავრო გემების დიზაინზე. ↑ Vessel Requirements. Panama Canal Authority. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-12-28. ციტირების თარიღი: 2023-01-19. Tanker ships Ship sizes დაარქივებული 2021-05-03 საიტზე Wayback Machine. Panamax and New Panamax დაარქივებული 2015-12-12 საიტზე Wayback Machine.
საბაელთა დედოფალი

საბაელთა დედოფალი (ებრ. מַלְכַּת שְׁבָא Malkaṯ Šəḇāʾ, არაბ. ملكة سبأ Malikat Sabaʾ) — საბაელთა სამეფოს (შებას) მმართველი ებრაული და ისლამური ტრადიციების თანახმად. ბიბლიური მონათხრობების მიხედვით, სოლომონის მეფობისას იგი ისრაელის სამეფო კარს ესტუმრა აქლემების ქარავნით, რომელმაც ოქრო, ძვირფასეულობა და სანელებლები ჩაიტანა. ეს ისტორია მიუთითებს ძველ ისრაელსა და სამხრეთ არაბეთს შორის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ურთიერთობების არსებობაზე. ბიბლიის თანახმად, სტუმრობის მიზანი სოლომონის სიბრძნის შემოწმება იყო, რა დროსაც დედოფალმა მეფეს გამოცანები შეეკითხა. საბაელთა დედოფალი ჩნდება ყურანშიც, მისი სახელი მოხსენიებული არ არის, ისტორია კი მუსლიმი კომენტატორების მიერ არის შელამაზებული. აქაც დედოფლის სამხრეთარაბული წარმოშობა ჩანს. წარმოადგენს ლეგენდების ფართო ციკლის საგანს. საბაელთა დედოფალი ეთიოპიის ეროვნულ ეპოსში („მეფეთა დიდების წიგნი“) წამყვან ფიგურად ჩნდება. ამ ტრადიციის თანახმად, დედოფალი (სახელად მაკედა) ესტუმრა სოლომონის კარს (მისი სიბრძნის ამბების გაგების შემდეგ), იქ დარჩა და მასთან სწავლობდა 6 თვის მანძილზე. მისი სტუმრობის ბოლო ღამეს მეფემ მიიტყუა დედოფალი თავის საწოლში და დააორსულა. თავის სამეფოში დაბრუნების შემდეგ, გააჩინა ვაჟი მენელიკი (შემდგომში მეფე მენელიკ I), რითაც სათავე დაედო ეთიოპიის სოლომონის სამეფო დინასტიას (ქვეყანას მართავდა 1974 წლამდე, ჰაილე სელასიე I-ის გადაყენებამდე). დედოფლის ისტორიას ვხვდებით სპარსელ ავტორებთანაც (სავარაუდოდ, ებრაული ტრადიციიდან აქვთ გადაღებული), სადაც იგი ითვლება ჩინეთის მეფისა და პერის ქალიშვილად. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Queen of Sheba en. Encyclopedia Britannica. ციტირების თარიღი: 19 იანვარი, 2023
სროლა საგარეჯოში

სროლა საგარეჯოში — მასობრივი სროლა საგარეჯოში 2023 წლის 19-20 იანვრის ღამეს. სროლა მოხდა საცხოვრებელი კორპუსის ერთ-ერთი ბინიდან, რის შედეგადაც მსროლელმა მოკლა 5, ხოლო დაჭრა – 5 პირი. სროლა დაახლოებით 1 საათის განმავლობაში გრძელდებოდა. მსროლელმა, სავარაუდოდ ცეცხლსასროლი იარაღიდან გასროლით, თავი მოიკლა. სროლა მოხდა საცხოვრებელი კორპუსის ერთ-ერთი ბინიდან. მსროლელი ისროდა ქუჩაში ბინის ორივე აივნიდან, რის შედეგადაც დაიღუპა 5 პირი, მათ შორის ადგილზე გამოძახებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელიც. სროლის დაწყებისას ბინაში აგრეთვე იმყოფებოდა მსროლელის შვილი, რომელმაც დატოვა კორპუსი. შემთხვევის ადგილზე მოხდა პოლიციის დამატებითი ჯგუფებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეციალური დანიშნულების რაზმის მობილიზება, რომელთა მისვლისთანავე, მსროლელმა, სავარაუდოდ ცეცხლსასროლი იარაღიდან გასროლით, თავი მოიკლა. ბინაში შესვლისას შსს-ს წარმომადგენლებს მსროლელი გარდაცვლილი დახვდათ. შემთხვევის ადგილიდან ამოღებულ იქნა საბრძოლო მასალა და ცეცხლსასროლი იარაღები. ინციდენტთან დაკავშირებით გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 109-ე მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტით (ორი ან ორზე მეტი პირის განზრახ მკვლელობა) და 236-ე მუხლის მესამე ნაწილით (ცეცხლსასროლი იარაღის (გარდა სანადირო გლუვლულიანი ცეცხლსასროლი იარაღისა (თოფისა)), საბრძოლო მასალის, ფეთქებადი ნივთიერების ან ასაფეთქებელი მოწყობილობის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა, შენახვა, ტარება, დამზადება, გადაზიდვა, გადაგზავნა ან გასაღება). გამოძიების ინფორმაციით, მსროლელი 1974 წელს დაბადებული ვეტერანი ნოდარ ათუაშვილი იყო. იგი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში მსახურობდა 2006 წლიდან 2021 წლამდე. მონაწილეობდა აგვისტოს ომსა და ავღანეთის რესპუბლიკაში მიმდინარე სამშვიდობო მისიებში. შემთხვევის ადგილზე ჩავიდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური და მიუსამძიმრა გარდაცვლილთა ოჯახებს. ერთ-ერთი ვერსიით, სროლას წინ უძღოდა კონფლიქტი მსროლელსა და მოკლულებს შორის. ↑ 1.0 1.1 „ვახტანგ გომელაური: მინდა მივუსამძიმრო ოჯახებს, 5 ადამიანია გარდაცვლილი, გარდაიცვალა ჩვენი ერთი თანამშრომელი“. Imedinews. 20 January 2023. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 იანვარი 2023. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ 2.0 2.1 ფორმულა 08:00 საათზე - 20 იანვარი - ვითარება საგარეჯოში… ↑ 3.0 3.1 „შსს საგარეჯოში მომხდარ თავდასხმასთან დაკავშირებით დამატებით ინფორმაციას ავრცელებს“. Imedinews. 20 January 2023. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 იანვარი 2023. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ „„ქრონიკის“ ინფორმაციით, საგარეჯოში მომხდარ თავდასხმაში მონაწილე სოფელ მანავის მცხოვრები, 49 წლის ყოფილი სამხედრო მოსამსახურეა“. Imedinews. 20 January 2023. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 იანვარი 2023. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ „„საგარეჯოს სასაკლაოს მომწყობი აგვისტოს ომის მონაწილე იყო“. timer.ge. 20 January 2023. ციტირების თარიღი: 20 January 2023. ↑ „სროლას წინ სუფრასთან დაწყებული კონფლიქტი უძღოდა – ახალი დეტალები საგარეჯოდან“. alphanews. 21 January 2023. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 იანვარი 2023. ციტირების თარიღი: 21 January 2023.
ევა ხუტუნაშვილი

ევა ხუტუნაშვილი (დ. 2 ნოემბერი, 1949, ბაისუბანი, ლაგოდეხის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1987); სახელმწიფო, აკაკი წერეთლის, ნ. ჩხეიძის სახელობის პრემიების ლაურეატი; ღირსების ორდენის კავალერი; ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. ევა ხუტუნაშვილი 1949 წლის 2 ნოემბერს დაიბადა ლაგოდეხის რაიონის სოფელ ბაისუბანში. 1972 წლიდან ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობია. სცენაზე 100-ზე მეტი როლი აქვს შესრულებული. მათ შორის: მაგდა, დედა (ა. ჩხაიძის „შთამომავლობა“, „თავისუფალი თემა“), გრაფინია (ლევ ტოლსტოის „ანა კარენინა“, რეჟ. გ. სიხარულიძე), ქალბატონი ჩიტუნია (შალვა დადიანის „გუშინდელნი“, რეჟ. გ. სიხარულიძე), პირველი კუდიანი (უილიამ შექსპირის „მაკბეტი“, რეჟ. ი. ხუციშვილი), ქალი (დონალდ ლი კობურნის „ჯინი“, რეჟ. კ. აბაშიძე), დედოფალი დარეჯანი (ჯაბა იოსელიანის „საქართველოს უკანასკნელი დედოფალი“ რეჟ. გ. კაპანაძე), ექთანი სარა („უსასრულობის ათვლა იწყება…“ რეჟ. გ. სიხარულიძე) და სხვა. 2009 წელს ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრის შენობის წინ გაიხსნა ევა ხუტუნაშვილის ვარსკვლავი. 1987 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 2000 — ღირსების ორდენი 1973 — „რეკორდი“ — ცუცა 1976 — „სოფლის აშიკი“ 1978 — „ბათა ქექია“ 1979 — „მეცამეტე გოჭი“ 1980 — „მშობლიურო ჩემო მიწავ!“ — ასმათ იაშვილი 1984 — „აქედანა და შენამდე“ 2016 — „ანდრო“ ეროვნული ფილმოგრაფია — ევა ხუტუნაშვილი ევა ხუტუნაშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ მესხიშვილის თეატრის ოფიციალური საიტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-01-20. ციტირების თარიღი: 2023-01-20.
ცირა გელიკაშვილი

ცირა გელიკაშვილი (დ. 3 ნოემბერი, 1943, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1960–1964 წლებში იყო დუშეთის რაისაავადმყოფოს ექიმი ლაბორანტი. 1964–1965 წლებში თბილისის პედიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1966–1983 წლებში აკადემიკოს გრ.მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის იმუნოჰემატოლოგიის ლაბორატორიის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1983 წლიდან აღნიშნული ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელია. 1995 წლიდან თანდაყოლილი და შეძენილი ანემიების ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 46 სამეცნიერო ნაშრომის. მიღებული აქვს საავტორო ჯილდო. 1981 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ვენური სისხლის ლეიკოკონცენტრატის და ლიმფური კვანძის უჯრედების მორფო–ციტოქიმიური გამოკვლევები ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი და რეაქციული დაავადებების დროს.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 60 ცირა გელიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ციმორი

ციმორი (ლათ. Gobio) — თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 30 სმ-მდეა, მასა 300 გ-მდე. პირი ქვემოთ განლაგებული და ნახევარმთვარისებრია. პირის კუთხეებში თითო-თითო ულვაში აქვთ (ზოგ სახეობას არ აქვს). ანალური და ზურგის ფარფლები მოკლეა. ცნობილია 40-მდე სახეობა. ბინადრობენ ევრაზიის მტკნარ წყალსატევებში. მეტად ცნობილია ჩვეულებრივი ციმორი (G. gobio). საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: ართვინული ციმორი (G. artvinicus) და კავკასიური ციმორი (G. caucasicus). აღმოსავლეთ საქართველოში „ციმორი“ ეწოდება მურწას. ციმორი ჰქვია Gobioninae-ის ქვეოჯახის სხვა გვარების წარმომადგენლებსაც. ↑ 1.0 1.1 Решетников Ю. С. Пескари // Большая российская энциклопедия. т. 26. — М., 2014. — стр. 39. ↑ Kuljanishvili, Tatia; Epitashvili, Giorgi; Freyhof, Jörg; Japoshvili, Bella; Kalous, Lukáš; Levin, Boris; Mustafayev, Namig; Ibrahimov, Shaig; Pipoyan, Samvel; Mumladze, Levan (აგვისტო, 2020). „Checklist of the freshwater fishes of Armenia, Azerbaijan and Georgia“. Journal of Applied Ichthyology (ინგლისური). 36 (4): 501–514. doi:10.1111/jai.14038. ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ეპიტაშვილი, გ.; ჯაფოშვილი, ბ.; მუმლაძე, ლ.; ყულჯანიშვილი, თ.; კალოუსი, ლ. (2020). „საქართველოში გავრცელებული მტკნარი წყლის თევზების ახალი სახეობები და მათი ქართული სამეცნიერო სახელები“. ველური ბუნება. 36 (11): 63. ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
დავით გელოვანი

დავით გელოვანი (დ. 10 სექტემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან. ჰიგიენური ფაკულტეტი. 1979 წელს იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს რესპუბლიკური სანეპიდსადგურის ექიმ–ეპიდემიოლოგი. 1979–1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ასპირანტი. 1982–1990 წლებში ეპიდემიოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1990 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტია. ავტორია 37 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ინფექციურ დაავადებათა ეპიდემიოლოგიისა და პროფილაქტიკის საკითხებს. 1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ბაქტერიული დიზენტერიის ეპიდემიოლოგიური თავისებურებები საქართველოში.“ ვეტერინარული ქიმიოთერაპია თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1966 გვ. 146 ვეტერინარული ფარმაკოლოგია : სახელმძღვ. ზოოვეტ. ინ-ტის სტუდენტთათვის თბილისი, განათლება, 1966 გვ. 396 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 60 დავით გელოვანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნანული გენძეხაძე

ნანული გენძეხაძე (დ. 28 ივლისი, 1939, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან–ჰიგიენური ფაკულტეტი. 1965–1975 წლებში მუშაობდა ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1975 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თანამშრომელია. ავტორია 19 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება სპეციფიური დიაგნოსტიკური ბაქტერიოფაგის Sh. newcastle-ს მიღებასა და პრაქტიკულ გამოყენებას. 1983 წელს საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დიაგნოსტიკური ფაგი Sn 2. Sh. newcastle- ს იდენტიფიკაციისა და ინდიკაციისათვის დაიცვა.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 62 ნანული გენძეხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნიკომედიის ალყა

ნიკომედიის ალყა 一 მიმდინარეობდა 1333-1337 წლებში და განხორციელდა ოსმალეთის იმპერიის რიგით მეორე სულთნის, ორჰანის ხელმძღვანელობით. 1241 წელს, ხანგრძლივი ალყის შედეგად, ნიკომედია ნიკეის იმპერიას დაუბრუნდა მას შემდეგ, რაც ის ლათინებს ჰქონდათ ანექსირებული. ქალაქში მშვიდი ცხოვრება XIII საუკუნის ბოლომდე გაგრძელდა. 1302 წლისთვის ნიკომედიასთან პირველად გამოჩნდა ოსმალური არმია, რომელმაც ადგილობრივი ბერძნული სოფლები მიწასთან გაასწორა. მომდევნო 35 წლის განმავლობაში ქალაქის მაცხოვრებლები მხოლოდ ციხე-გალავნის ხარჯზე აკავებდნენ თურქებს, რადგან ამ უკანასკნელთ, თავდაპირველად, არ ჰქონდათ ძლიერი თავდასხმის უნარი. 1331 წელს მომხდარი ნიკეის ალყის შემდეგ ნიკომედიის დაცემა მხოლოდ დროის საკითხი იყო. ნიკეის დაცემის შემდეგ ანდრონიკე III პალეოლოგოსი პირადად კვლავ ორჯერ ეწვია მცირე აზიას 1332 და 1333 წლებში იმ იმედით, რომ ანატოლიაში შემორჩენილ ბიზანტიურ დასახლებებთან მშვიდობას დაამყარებდა. თუმცა, მისი გეგმები ჩაიშალა და, პირობის თანახმად, მას ყოველწლიური ხარკი უნდა ეხადა. 1333 წლის აგვისტოში ბიზანტიის იმპერატორი პირადად ჩავიდა აზიურ საკუთრებაში დარჩენილი საკუთარი მიწების მოსანახულებლად. ამავდროულად, იგი უფასოდ ურიგებდა პროდუქტებს ალყაში მოქცეული ნიკომედიის მშვიდობიან მოშიმშილე მოსახლეობას. საიმპერატორო კორტეჟის მოახლოების შემხედვარე თურქებმა უკან დახევა განიზრახეს. მაგრამ იმპერატორმა ოსმალეთის მმართველს, ორჰანს ბრძოლის ნაცვლად სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება შესთავაზა. როგორც კი სულთანმა ბერძენთა სავალალო მდგომარეობა შენიშნა, მათ ყოველწლიურად 12000 ოქროს ოდენობის ხარკი დააკისრა (ე.წ. პერპერები), რაც გაღატაკებული ბიზანტიის წლიური ბიუჯეტის მეხუთედი იყო. იმპერიული რაზმის წასვლის შემდეგ თურქებმა კვლავ განაახლეს ბლოკადა, შედეგად მიმდებარე ბერძნული სოფლები მიწასთან გასწორდა. თუმცა, იმის გამო, რომ მარმარილოს ზღვის მიმდებარედ არსებული ნიკომედია მუდმივად იღებდა სამხედრო დახმარებას და საკვებს მეზობელი კონსტანტინოპოლიდან, ზღვის გავლით, მისი ალყაში მოქცევის საკითხი საკმაოდ პრობლემატური აღმოჩნდა. ალყა თითქმის ცხრა წელიწადს გაგრძელდა, სანამ სულთანს არ გაუჩნდა იდეა, გადაეკეტა იზმითის ვიწრო ყურე და იგი 3 კმ-მდე შეევიწროვებინა. ყურის ბლოკადის შემდეგ ქალაქი იძულებული გახდა, დანებებულიყო. ამრიგად, ორჰანის მოსყიდვის მცდელობა საბოლოოდ ჩაიშალა: თურქებმა არათუ ბლოკადა გააძლიერეს, არამედ ხარკის გაზარდეს და ისედაც გაჩანაგებული ბიზანტია კიდევ უარეს დღეში ჩააგდეს. 1337 წელს საბოლოოდ ქალაქი დაეცა. ნიკომედიის დაკარგვით ბიზანტიაში ვითარება უკიდურესად დაიძაბა. 1097 წლის შემთხვევისგან განსხვავებით, ამჟამად ბიზანტია ორივე მხრიდან იყო მტრით გარშემორტყმული 一 ერთი მხრიდან სერბები და ბულგარელები, ხოლო მეორე მხრიდან ოსმალეთის იმპერია. ამრიგად, ორთავიანი არწივი, რომელიც ბიზანტიის მთავარ სიმბოლიკას წარმოადგენდა, ამჟამად ორივე მხრიდან ხედავდა მომავალ საფრთხეს. ორჰან I ოსმალეთის იმპერია ანდრონიკე III პალეოლოგოსი R.G. Grant, Battle: A Visual Journey Through 5,000 Years of Combat, Dorling Kindersley Publishers Ltd, 2005. ISBN 0756613604 ↑ 1291 г. Начало османских завоеваний в Малой Азии. ციტირების თარიღი: 2011-07-11 ↑ Constantinople and its Hinterland: Papers from the Twenty-Seventh Spring ... - Cyril Mango, Gilbert Dagron - Google Книги ↑ Byzantium 1220 to 1330 | Byzantine Empire | Constantinople. ციტირების თარიღი: 2018-05-18
ლეილა გერსამია

ლეილა გერსამია (დ. 16 ოქტომბერი, 1944, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1968 წლიდან იყო კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1985 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის კათედრის დოცენტი. ავტორია 60 სამეცნიერო ნაშრომის. 1976 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის მარცხენა და მარჯვენა პარკუჭების ფუნქციური მდგომარეობის შესწავლა ჰიპერტონული დაავადების დროს.“ სადოქტორო დისერტაციის თემა — „არტერიული სისტემის პეიმდანსის შედარებითი შესწავლა.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. - თბ.,.- 2000.-გვ.63 ლეილა გერსამია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ირაკლი გვახარია

ირაკლი გვახარია (დ. 1 მაისი, 1961, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1984–1990 წლებში კლინიკური ორდინატურა გაიარა მოსკოვის ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტში. 1984, 1990–1992 წლებში მუშაობდა თბილისის ქირურგიის ინსტიტუტის გულის ქირურგიის განყოფილებაში. 1992–1995 წლებში მეხიკოს დიაგნოსტიკურ კლინიკაში, ჯერ მრჩევლად, შემდეგ კარდიოლოგად. 1995 წლიდან „Estudios Clinikos Dr Y.J. Oriard S.A“ –ს სამედიცინო დირექტორი და კარდიოლოგია. ავტორია 20 სამეცნიერო ნაშრომის, მექსიკაში გამოქვეყნებული აქვს 6 სამეცნიერო ნაშრომი. კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, 3 სამედიცინო ასოციაციის წევრი, 4 სამედიცინო კონფერენციის მომხსენებელი. დაჯილდოვებულია მექსიკის სხვადასხვა სამედიცინო ასოციაციის და ორგანიზაციის 20–მდე დიპლომით. 1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „Клинико-демодиналическая характеристика механических протезов в митральной позиции.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 65 ირაკლი გვახარია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
რელატივისტური მექანიკა

რელატივისტური მექანიკა — თეორიული ფიზიკის ნაწილი, რომელიც განიხილავს სხეულთა (ნაწილაკთა) მოძრაობის კლასიკურ კანონებს სინათლის სიჩქარის მახლობელი სიჩქარით მოძრაობისას, რელატივისტური მექანიკა ემყარება ფარდობითობის თეორიას. რელატივისტური მექანიკის ძირითადი განტოლებები — ნიუტონის მეორე კანონის რელატივისტური განზოგადება და ენერგია-იმპულსის შენახვის რელატივისტური კანონი აკმაყოფილებს აინშტაინის ფარდობითობის პრინციპის მოთხოვნებს, მათგან, კერძოდ, გამომდინარეობს, რომ მატერიალური ობიექტების სიჩქარე არ შეიძლება აღემატებოდეს c {\displaystyle c} სინათლის სიჩქარეს ვაკუუმში. როცა v ≪ c {\displaystyle v\ll c} , რელატივისტური მექანიკა გადადის ნიუტონის კლასიკურ მექანიკაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 346-347.
პოტენციური ენერგია

პოტენციური ენერგია — სისტემის რული მექანიკური ენერგიის ნაწილი, რომელიც დამოკიდებულია ამ სისტემის შემადგენელი ნაწილაკების ურთიერთგანლაგებაზე და ამავე ნაწილაკების მდებარეობაზე გარე ძალურ ველში. სისტემის პოტენციური ენერგია მოცემულ მდგომარეობაში რიცხობრივად უდრის მუშაობას, რომელსაც შეასრულებენ სისტემაზე მოქმედი ძალების სისტემის გადაადგილებისას ამ მდგომარეობიდან ისეთში, სადაც პოტენციური ენერგია პირობით ნულის ტოლია. აქედან გამომდინარე, პოტენციური ენერგიის ცნება გამოსადეგია მხოლოდ კონსერვატიული სისტემებისათვის, ე. ი. ისეთი სისტემებისათვის, რომელთათვისაც მოქმედი ძალების მუშაობა დამოკიდებულია მხოლოდ სისტემის საწყისსა და საბოლოო მდგომარეობაზე. კინეტიკური ენერგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 175.
ქუთაისის ფოტო-კინო მატიანის მუზეუმი

ქუთაისის დავით მხეიძის სახელობის ფოტო-კინო მატიანეს მუზეუმი — ქუთაისში, ნიუ პორტის ქ. №7-ში მდებარე ფოტო-კინო მატიანეს მუზეუმი. მუზეუმი დაარსდა 1993 წელს. ის სხვადასხვა დროს რამდენიმე ადგილზე ფუნქციონირებდა. 2008 წელს, მუზეუმს, რომელიც ცისფერყანწელთა ქუჩაზე იყო განთავსებული, ქალაქის სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გამო დემონტაჟი ჩაუტარდა, რის შემდეგაც მან კიდევ ერთხელ შეიცვალა ადგილმდებარეობა და სამხატვრო სკოლაში გადავიდა. 2014 წლიდან მუზეუმი დავით კაკაბაძის სახელობის სამხატვრო გალერეის მცირე საგამოფენო დარბაზში ფუნქციონირებდა. 2016 წელს მუზეუმი ახალ, რეაბილიტირებულ შენობაში გადავიდა. ქუთაისის ფოტო-კინო მატიანის მუზეუმი შედის ა(ა)იპ ქუთაისის კულტურულ, სახელოვნებო და საგანმანათლებლო დაწესებულებათა გაერთიანებაში. მუზეუმის ფართობი 93 მ²-ია, რომლიდანაც 40 მ²-ზე მედმივი ექსპოზიციაა განთავსებული, 30 მ² კი პერიოდულ გამოფენებს ეთმობა. მუზეუმში დაცულია 5000-მდე ფოტოსურათი, 300 000 ფოტონეგატივი და სხვადასხვა კინოფირი, რომლებზეც ქუთაისის ისტორია და თანამედროვეობაა ასახული. მუზეუმის დაარსების დღიდან სიცოცხლის ბოლომდე (2021) ხელმძღვანელობდა ხელოვანი რამაზ მორჩაძე. მუზეუმის ახლანდელი თანამშრომლები დიდი სიყვარულით აგრძელებენ მის მიერ დაწყებულ საქმიანობას. მუზეუმის გვერდი facebook-ზე ↑ ქუთაისის დავით მხეიძის სახელობის ფოტო-კინო მატიანეს მუზეუმი ↑ ქუთაისის ფოტო-კინო მატეანეს მუზეუმს რეაბილიტირებული შენობა გადაეცა