laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კარასეთის ეკლესია

კარასეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისში. სოფლიდან აღმოსავლეთით 1 კმ-ში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია დიდი ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობა შევსებულია წვრილი ქვით. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აბსიდში ჩრდილოეთით და სამხრეთით დიდი ზომის ნიშებია მოთავსებული, რომლებიც იწყება იატაკის დონიდან. აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია შვერილებით. ეკლესიის კედლების სიმაღლე 3-4 მეტრს აღწევს. სამხრეთ კედელში სარკმლის კვალი შეინიშნება. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. ეკლესიის ინტერიერი ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ეკლესიაში ორნამენტებით შემკული ხის კარი დევს. სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან გალავანს სწორკუთხა შესასვლელები აქვს. გალავნის კედლებში გაჭრილია სათოფურები და ნიშები. ეკლესიის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. შემორჩენილი კედლები დაბზარულია. მიწის დონე აწეულია. ეკლესიას შემოვლებული აქვს გალავანი. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ვახტანის ეკლესიის ნანგრევი

ვახტანის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვახტანაში. აგებულია განვითარებულ საუკუნეებში. ღვთისმშობლის ეკლესიის ჩრდილოეთით, 100 მეტრში შემორჩენილია ეკლესიის ნაშთი. ჩანს დასავლეთი კედლის მცირე ნაწილი, რომლის სიმაღლე 40 სმ-ს აღწევს. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004.
ისაკყაუს წმინდა გიორგის ეკლესია

ისაკყაუს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ისაკყაუში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია დგას სოფლის სასაფლაოზე; ნაგებია მოვარდისფრო, დიდი ზომის უხეშად დამუშავებული ქვით. გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ღრმა, ნახევარწრიული აბსიდით. აბსიდის ცენტრში გაჭრილია სარკმელი, ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის კედლების სიმაღლე 2-3 მეტრს აღწევს. გრძივ კედლებზე შემორჩენილია პილასტრის ქვედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. დაზიანების გამო ფორმა არ იკითხება. ეკლესია თითქმის პერანგშემოცლილია. ძეგლი დაზიანებულია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
თამარაშენის გრიგოლწმინდის ეკლესია

თამარაშენის გრიგოლწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თამარაშენში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სოფლის სამხრეთით 2 კმ-ზე მთაზე, სასაფლაოსთან მდებარე ეკლესია ნაგებია რიყის და ფლეთილი ქვით სქელ დუღაბზე. გეგმით სწორკუთხედს წარმო-ადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით. აღმოსავლეთი და დასავლეთი კედლები 3-4 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი, ხოლო სამხრეთით სწორკუთხა ნიშაა. ჩრდილოეთით დევს ბუნის ქვა. შემორჩენილია აბსიდის სამხრეთი მხარის ქვედა ქვები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მისი წირთხლები მორღვეულია. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 120
ვახტანის გომართის სალოცავი

ვახტანის გომართის სალოცავი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვახტანაში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სოფლიდან 3 კმ დაშორებით, გომართის გზაზე შემორჩენილია ნაეკლესიარი (თლილი ქვის გროვა), ქვის სტელით. ადგილობრივი მაცხოვრებლების გადმოცემით, მლოცველები გომართის ეკლესიასთან მისვლამდე ამ სტელასთან ლოცულობდნენ. 0,78 მ სიმაღლის პრიზმულ ქვაზე ჯვარცმის სცენის რელიეფური გამოსახულებაა. ფიგურის თავი დაზიანებულია. სტელის ზედა, მარცხენა კუთხე ჩამოტეხილია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
მუგუთის ნაეკლესიარი

მუგუთის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუგუთში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სოფლის სასაფლაოზე შემორჩენილია ნაეკლესიარი ქვის გროვის სახით. აქა-იქ შეინიშნება დუღაბიც. ქვა რიყისაა. გეგმა არ იკითხება. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ქემერტის ოთიაანთ უბნის კოშკი

ქემერტის ოთიაანთ უბნის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, თავდაცვითი ნაგებობა, მდებარეობს ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქემერტში, ოთიაანთ უბანში. აგებულია შუა საუკუნეებში. სამსართულიანი კოშკი ნაგებია დიდი ზომის რიყის ქვით სქელ დუღაბზე. გეგმით კვადრატს უახლოვდება. ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 8-9 მ-მდე, დასავლეთი და სამხრეთი კი 3-4 მეტრამდე. სართულშუა გადახურვა კოჭოვანი ყოფილა. კედლებში ჩანს ძელის ბუდეები. კოშკის გარშემო მიწის დონე საგრძნობლად აწეულია. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 180
ლისის ცხრაკარას ეკლესია

ლისის ცხრაკარას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლისაში. აგებულია მეცამეტე საუკუნეში. შესასვლელის ტიმპანზე ამოკვეთილ სამყურა ფოთლებზე ასომთავრული წარწერაა: ეკლესია მდებარეობს სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 2 კმ-ზე, მდ. ოჟორას ხეობაში. ცხრაკარას ეკლესიას ამჟამად მონასტერს უწოდებენ. მის ნანგრევებს იმდენად აქვთ მოდებული სურო და ეკალ-ბარდები, რომ სპეციალური გაწმენდის გარეშე ჭირს მისი გეგმის დადგენა და განსაკუთრებით თავდაპირველი სახის გარჩევა შემდგომი ფენებისაგან. დასაშვებია, რომ ოთხი მასიური სვეტი მასზე გადაყვანილი თაღებით გამოყოფდნენ შუა, ფართო და მაღალ ნავს გაცილებით ვიწრო და დაბალი გვერდითი ნავებისაგან. თაღები აშკარად გვიანდელია. იქმნება შთაბეჭდილება, რომ თავდაპირველად ძეგლი სამნავიანი ბაზილიკა იყო, შემდეგ გადაკეთდა გუმბათიან ეკლესიად, რომელმაც, თავის მხრივ, მრავალი შეკეთება განიცადა. ინტერიერის კედლებზე შემორჩენილია მოხატულობის კვალი. შესასვლელები ეკლესიას ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ჰქონდა. სამხრეთის შესასვლელთან დევს ტიმპანის ქვა, რომელსაც ორმაგი ლილვი შემოუყვება. ტიმპანის ცენტრში წრეში ჩასმული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ჯვრის მკლავებს შორის ამოკვეთილია როზეტები და სამყურა ფოთლები. ტიმპანის ორივე გვერდზე ნაძვების გამოსახულებაა, რომლებიც სამკუთხედებშია ჩასმული. ეკლესიას სამი მხრიდან გარშემოსავლელი აქვს. მასში თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ძეგლი დაზიანებულია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004 Меписашвили Р. Цинцадзе В. В кн. „Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии Шида-Картли“, Тбилиси, „Мецниереба“, 1957, с. 125. Ожорский монастырь В кн. „Записки общества любителей кавказской археологии“, кн. 1, Тифлис, 1875, стр. 117.
ნაქალაქევის წმინდა გიორგის ეკლესია

ნაქალაქევის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაქალაქევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სოფელში დგას წმ. გიორგის მცირე ზომის ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესია, ნაგებია ძირითადად შირიმის ქვით. გამოყენებულია ყორე-ქვაც. ეკლესიას ღრმა, შვერილი, ხუთწახნაგა აბსიდა აქვს. ინტერიერში აბსიდის ჩრდი-ლოეთით ერთი თაღოვანი ნიშაა. საკურთხევლის წინ სოლეაა. ეკლესიას მოკლე მკლავები აქვს. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის წახნაგოვან ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. აბსიდის კონქი ამოყვანილია მცირე ზომის, შირიმის ქვით. აღმოსავლეთით ერთი სწორკუთხა ნაოთხალი სარკმელია. ეკლესიას სამივე მხრიდან კარიბჭე აქვს. ამათგან დასავლეთისა თითქმის განადგურებულია. ისინი სამივე მხრიდან თაღებითაა გახსნილი. სამხრეთი კარიბჭით თუ ვივარაუდებთ, გადახურვა ნახევარსფერულია. აღმოსავლეთი კედლიდან სარკმლის საპირე ქვები ჩამოყრილია. ეკლესიას დეკორატიული მორთულობა არ გააჩნია, გარდა გუმბათის წახნაგებში მოთავსებული თაღე-დისა. ეკლესიას სამი მხრიდან ფრონტონები აქვს. ნაგებობას ასრულებს თარო ლავგარდანი. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 148-149
გნუღის კოშკი

გნუღის კოშკი — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გნუღის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სოფლის მიდამოებში მდებარე კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კოშკის ჩრდილოეთი და დასავლეთი კედლის დიდი ნაწილი ჩამონგრეულია, ჩამონაშალმა ქვებმა იგი მთლიანად ამოქოლა, რის გამოც გეგმა არ იკითხება. კედლები შემორჩენილია 10-15 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია მოთავსებული. კოშკს სამხრეთიდან მინაშენი ჰქონდა, რომლისგანაც შემორჩენილია დასავლეთი და სამხრეთი კედლის ნაწილები. ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 48
ივრეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ივრეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ივრეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით სქელ დუღაბზე. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დევს. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთ-ით ღრმა, არასწორი ფორმის ნიშებია მოთავსებული. კონქი სფერულია. სატრიუმ-ფო თაღი იმპოსტებს ეყრდნობა. გრძივი კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის სიმაღლეზე, დასავლეთი კედელი კი უფრო დაბალია. სამხრეთით ერთი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ-ის შესასვლელი თაღოვანია. ეკლესიის ფასადები სადაა. ინტერიერში ყრია ჩამონა-შალი ქვები. ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 121
ვახტანის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევი

ვახტანის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვახტანაში. აგებულია განვითარებულ საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს გომართის მთაზე, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. წყობაში ალაგ-ალაგ ჩასმულია მოზრდილი, უსწორო ფორმის ქვაც. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია, ნახევარწრიული აბსიდით. აბსიდის მხოლოდ ჩრდილოეთი ნაწილია შემორჩენილი ოთხკუთხა ნიშითა და ორსაფეხურიანი შვერილით. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა. ჩრდილოეთ კედელს ორსაფეხურიანი პილასტრი ორ ტოლ ნაწილად ჰყოფს. ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში შემორჩენილია კედლის პილასტრი. არქიტრავული შესასვლელი გაჭრილია დასავლეთ კედელში. ეკლესიის თაღ-კამარა და კედლის დიდი ნაწილი ჩამოქცეულია. სამხრეთი კედელი მთლიანად დანგრეულია. ეკლესიაში მიწის დონე აწეულია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ივრეთის ზურგიანი კოშკი

ივრეთის ზურგიანი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ივრეთში. ძეგლი მდებარეობს სოფლის მიდამოებში, მთაზე. ნაგებობის სამშენებლო მასა-ლად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა, წყობა მშრალია. ნაგებობა გეგმით ოვალურია, დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშით. კედლების სიმაღლე 1 მეტრს აღწევს. ტერიტორიაზე მიმობნეულია ჩამონაშალი ქვები. ძეგლის დათარიღება რთულია. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 121
ვახტანის ძველი ნაგებობის ნაშთი

ვახტანის ძველი ნაგებობის ნაშთი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვახტანაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ღვთისმშობლის ეკლესიის აღმოსავლეთით 200 მ-ის მოშორებით შემორჩენილია ნაგებობის ნაშთი. ნაგებობა გეგმით ოთხკუთხაა. სამხრეთი კედელი მთლიანად ჩამონგრეულია. დანარჩენი კედლების სიმაღლე 50-სმ-ს აღწევს. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორექვა. ტერიტორიაზე მიმობნეულია ჩამონაშალი ქვა. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
კეხვის წმინდა გიორგის ეკლესია

კეხვის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კეხვში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესია ნაგებია რიყის ქვით, რომელიც მოგვიანებით შეუბათქაშებიათ. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია მაღალი, თაღოვანი სარკმელი. მის ძირში ხის ტრაპეზია. აბსიდის ჩრდილოეთ მხარეს თაღოვანი, ხოლო სამხრეთით სწორკუთხა ნიშაა მოთავსებული. სატრიუმფო თაღი მარტივპროფილიან კრონშტეინებს ეყრდნობა. კონქი ნახევარსფერულია. საკურთხევლის წინ ხის კანკელი და ერთსაფეხურიანი სოლეაა. კანკელი მოხატულია. ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღები, პილასტრების მარტივად პროფილირებულ კაპიტელებს ეყრდნობა. დასავლეთით მოწყობილია ხის პატრონიკე. ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის თაღოვანი სარკმლებით, იატაკი მიწურია. ინტერიერი შებათქაშებულ-შეთეთრებულია. თაღოვანი შესასვლელები დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. სამხრეთი შესასვ-ლელის ზედა ნაწილი მორთულია აგურის კბილანისებრი წყობით. კარის თავზე ამოკვეთილი ჯვარი დაფერილია ყავისფერი ზეთის საღებავით. ანალოგიური მორთულობა აქვს დასავლეთ ფასადსაც. ჩრდილოეთი და აღმოსა-ვლეთი ფასადები სადაა. ლავგარდანი აგურისაა. საბურავად გამოყენებულია თუნუქი. სამხრეთი ფასადი-სათვის შექმნილია რიყის ქვის ხელოვნური სუბსტრუქცია. ინტერიერში ბათქაში მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია. იატაკი დაზიანებულია. კონქი დაბზარულია. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 131-132
ლომისის წმინდა გიორგის ეკლესია (ახალისი)

ლომისის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალისის სამხრეთ-დასავლეთით 3 კმ-ზე მთაზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფიქალით სქელ დუღაბზე. დარბაზული ეკლესია გეგმით ტრაპეციას უახლოვდება, აღმოსავლეთით კოლოფა აბსიდით, რომლის ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთით ორი სწორკუთხა ნიშაა. ტრიუმფალური თაღის საყრდენი პილასტრების ქვედა ნახევარი მთლიანი, სქელი ფიქალია, ზედა ნაწილი შირიმის თლილი კვადრებითაა ამოყვანილი. გრძივი კედლები შემორჩენილია 3 მეტრის სიმაღლეზე. სამხრეთ შესასვლელის წირთხლები მორღვეულია. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე მიდგმულია გეგმით სწორკუთხა კოშკი, რომლისგანაც ორი სართულია შემორჩენილი. კოშკს დასავლეთიდან ორმაგი კედელი აქვს. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში ვიწრო სარკმელია. ნაგებობა შიგნიდან ამოვსებულია ნანგრევებით. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 27
ნოე ცინცაძე

ნოე ცინცაძე (დ. იანვარი, 1887, ლანჩხუთი — გ. 23 სექტემბერი, 1978, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში განათლების მინისტრის მოადგილე. დაწყებითი განათლების მიღების შემდეგ სწავლა გააგრძელა სასულიერო სემინარიაში, სდაც სხვა სემინარიელებთან ერთად ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში და 1903 წელს გახდა რსდმპ-ის წევრი. სემინარიის დამთავრების შემდეგ ფიზიკა-მათემატიკის პედაგოგის განხრით დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1905-1907 წლებში მოსკოვში გაასამართლეს ადმინისტრაციული წესით, პოლიტიკური საბაბით. 1917 წლის ნოემბრიდან იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი და ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წლის სექტემბრამდე იყო მათემატიკის პედაგოგი თბილისის ვაჟთა პირველ გიმნაზიაში. იმავე წლის 10 სექტემბრიდან დაინიშნა ქალთა პირველი გიმნაზიის დირექტორად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს არჩეულ იქნა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით, 1919 წლის 5 აპრილს დაინიშნა განათლების მინისტრის მოადგილედ. დამფუძნებელ კრებაში იყო საფინანსო-საბიუჯეტო, ხელოვნებისა და განათლების კომისიების წევრი. აქტიურად მუშაობდა სასკოლო რეფორმის საკითხებზე. მას უკავშირდება რუსული სკოლების ქართულით ჩანაცვლება, მათი მომარაგება ქართულეოვანი სახელმძღვანელოებით, რამდენიმე ათეული ახალგაზრდის გაგზავნა ევროპაში სასწავლებლად და სხვა ინიციატივები. 1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. დააპატიმრა „ჩეკამ“ 1921 წლის 14 აგვისტოს კიკეთში. 12 დეკემბერს მიუსაჯეს 6 თვით პატიმრობა, მოთავსებული იყო მეტეხის ციხეში. 1922 წლის 2 ივნისს პატიმრობა გაუხანგრძლივეს განუსაზღვრელი ვადით. 1922 წლის 9 ოქტომბერს ხელისუფლებამ პოლონეთში გააძევა პოლიტპატიმართა 62-კაციანი ჯგუფი, საიდანაც ისინი ლადო ახმეტელის დახმარებით გადანაწილდნენ საფრანგეთსა და გერმანიაში. 1920-იანი წლების მეორე ნახევრიდან ცხოვრობდა საფრანგეთში. რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში ის ემიგრაციაში მყოფი ეროვნული მტავრობისგან განცალკევებით იდგა. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია. პოლიტიკურად ხელახლა გააქტიურდა 1950-იან წლებში. 1952 წლის 16 ოქტომბერს მიუნხენში შეიქმნა ანტიბოლშევიკური ცენტრში, რომელშიც ქართული სექციის მუდმივი წარმომადგენელი გახდა ნოე ცინცაძე. 1953 წლიდან აქტიურად იყო ჩართული „„რადიო თავისუფლების“ ქართული რედაქციის მუშობაში. 1974 წლის 16 ივლისს ცინცაძის ხელმძღვანელობით ჰარვარდის უნივერსიტეტს 30 წლის ვადით შესანახად გადაეცა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის არქივი. გარდაიცვალა 1978 წლის 23 სექტემბერს, დაკრძალეს 29 სექტემბერს ლევილის სასაფლაოზე. სარალიძე ლ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 512. ხვადაგიანი ი, „საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919“, თბილისი: საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია, 2016. — გვ. 449-451, ISBN 978-9941-0-9318-0. დაუშვილი რ., ქართული ემიგრაცია 1921-1939 წლებში, თბილისი, 2007 ნოე ცინცაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ჯიქია ლ., 1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში, თბ.: უნივერსალი, 2012. — გვ. 261.
ნაბაკევის ნაეკლესიარი

ნაბაკევის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბაკევში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესიიდან შემორჩენილია ტრაპეზის ქვა და ქვის გროვა. საძირკველი არ ჩანს. გათხრა-გაწმენდის გარეშე ძეგლის დათარიღება შეუძლებელია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ინაურის ნაგებობის ნანგრევი

ინაურის ნაგებობის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ინაურში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ნაგებობის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ფლეთილი ქვა. წყობა მშრალია. შენობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. მისი კედლები შემორჩენილია 3,5 მ. სიმაღლეზე. შესასვლელი და სარკმლები არსად არ იკითხება. ნაგებობა შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ძეგლს დასავლეთიდან მართკუთხა მინაშენი აქვს, რომელიც ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობა მშრალია. მინაშენის კედლების მხოლოდ მცირე ნაწილებიღა შემო-რჩენილა. ძეგლის დათარიღება დაზიანების გამო რთულდება. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 125
მარჯანი (ფრინველი)

მარჯანი (ლათ. Falco subbuteo) — მტაცებელი ფრინველი შავარდნისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 35 სმ აღწევს. ბინადრობს ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება როგორც დიდ, ისე მცირე კავკასიონზე. ბუდეს იკეთებს ხეზე. დებს 2-6 (ჩვეულებრივ 2-4) კვერცხს. კრუხობა 28 დღე გრძელდება. საქართველოში მარჯანი აპრილში მოფრინავს, ხოლო სექტემბერში და ოქტომბერში მიფრინავს. იკვებება წვრილი ფრინველებითა და მსხვილი მწერებით, რომელთაც ჰაერში იჭერს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 476.
ქვემო აჩაბეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ქვემო აჩაბეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო აჩაბეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. მცირე ზომის ეკლესია დგას სოფლის სასაფლაოზე, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით, რომელიც შემდეგ შელესილია. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. აბსიდის ცენტრში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი. სარკმ-ლის ქვეშ დგას ხის, ტრაპეციის ფორმის ტრაპეზი. სამხრეთით ერთი სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთით - ერთი სწორკუთხა და ერთი თაღოვანი ნიშა. აბსიდა დარბაზისაგან გამოყოფილია შვერილებით, რომელთაც სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ მოწყობილია ხის კანკელი. კანკელი მოხატულია. ეკლესიის კამარა შეისრულია. მთელი ინტერიერი შელესილ-შეთეთრებულია. ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის სარკმლებით. იატაკი მოგებულია ქართული აგურის ფილებით. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი ნაოთხალია. აღმოსავლეთი ფასადის ქვედა ნახევარი ოდნავ წინ გამოწეულია. ზედა შედარებით ვიწროა. დანარჩე-ნი ფასადები გლუვია. კარნიზი ქართული აგურისაა. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი. ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები. ეკლესიის იატაკი მრავალ ადგილას აყრილია; ბათქაში ჩამოცვენილია. ნიშები დაზიანებულია; საბურავი მოშლილია. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 185-186
ქაშუეთის ეკლესია (ბელოთი)

ქაშუეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბელოთის აღმოსავლეთით 1,5 კმ.. აგებულია შუა საუკუნეებში. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ძალიან არის დაზიანებული. დანგრეულია მისი სამხრეთი კედლის ზედა ორი მესამედი, აღმოსავლეთი და დასავლეთი კედლების ნახევარი და კამარის სამხრეთის ორი მესამედი. ეკლესია უაბსიდოა. აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში მცირე ზომის სარკმელია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ეკლესია ნაშენია ფლეთილი ქვით. ჩრდილოეთით და დასავლეთით შემორჩა გალავნის ფრაგმენტები. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ.,28
გნუღის ზურგიანი კოშკი (შუა საუკუნეები)

გნუღის ზურგიანი კოშკი (შუა საუკუნეები) — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქნოღოში. აგებულია შუა საუკუნეებში. კოშკი, რომლისგანაც ორი სართულია შემორჩენილი ნაგებია ფლეთილი ქვით. პირველი სართული ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში გაჭრილია არქიტრავული შესასვლელი. კარი ნაოთხალია. დასავლეთ, ჩრდილოეთ და სამხრეთის კედლებში დატანებულია თითო სათოფური. კოშკის სამხრეთით 60 სმ-ის დაშორებით შემორჩენილია აკლდამის ნანგრევი, რომელიც ასევე ფლეთილი ქვით ყოფილა ნაგები. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 50
გნუღის ზურგიანი კოშკი

გნუღის ზურგიანი კოშკი — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გნუღის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 8-9 მეტრის სიმაღლეზე შემორჩენილი კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით; არქიტ-რავული შესასვლელი გაჭრილია მეორე სართულის სამხრეთ კედელში. კარი ნაო-თხალია. ძეგლის ზუსტი აღწერა ჭირს იმის გამო, რომ იგი შიგნიდან ამოქოლილია. გა-რშემო შემორჩენილია ნასახლარის კვალი. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ.49
ნიფარეთის ნაეკლესიარი

ნიფარეთის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიფარეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. სოფლიდან სამხრეთით 1 კმ-ზე შემორჩენილია ნაეკლესიარი ქვის გროვის სახით. აქა-იქ მიმობნეულია ნათალი და შირიმის ქვა. ქვებისაგან მოუწყვიათ სალოცავი, რომელიც გადახურულია ოთხ ხის სვეტზე დაყრდნობილი შიფერით. შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 150
ძაღინის ამაღლების ეკლესია

ძაღინის ამაღლების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ძაღინაში, ძველ სასაფლაოზე აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესიიდან შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია თლილი ქვა. ეკლესიის დანარჩენი კედლები არ იკითხება. ძეგლის დათარიღება გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ბელოთის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევი

ბელოთის ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბელოთის აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, მთაზე. ეკლესია ნაგები იყო ფლეთილი ქვით დუღაბზე. გეგმით უაბსიდო სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით. კედლების სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. შემორჩენილია ჩრდილოეთი კედლის ქვედა ქვები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შესასვლელის წირთხლები მორღვეულია. მიწის დონე საგრძნობლად აწეულია. ძეგლის დათარიღება არ ხერხდება. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 28-29
ყორნისის ეკლესიის ნანგრევი

ყორნისის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. მდებარეობს სოფლიდან სამხრეთით 7-8 კმ-ზე, მდინარე ფრონეს მარცხენა ნაპირზე (გაგნიძეების ნასოფლარი). ეკლესიიდან შემორჩენილია დასავლეთი კედელი, დაახლოებით 2X3 მეტრის სიმაღლეზე. ამავე კედელზე შეინიშნება სარკმლის კვალი. ჩრდილოეთი კედელი ძალზე დეფორმირებულია. აბსიდი და სამხრეთი კედელი ჩამონგრეულია. ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით ყრია მოჩუქურთმებული ქვა. მათ შორისაა სარკმლის საპირე, პორტალის ნაწილი, არქიტრავის ქვა, სვეტისთავები და კარნიზის ქვები. დიდი ოსტატობით შესრულებული ორნამენტული მოტივი მრავალფეროვანია. გეგმის დასადგენად საჭიროა ძეგლზე ჩატარდეს გაწმენდითი სამუშაოები. ტერიტორია ჩახერგილია უზარმაზარი ქვებით. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004