laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ინდურთის კოშკი

ინდურთის კოშკი — კოშკი კახეთის მხარეში ახმეტის მუნიციპალიტეტში ნასოფლარ ინდურთის თავზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, კლდოვანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი ხუთსართულიანია, ზემოთკენ შევიწროვებული. ნაშენია ფიქლის მშრალი წყობით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა, მონგრეულია მეხუთე სართულის კედლების დიდი ნაწილი. პირველ სართულზე (7 X 7 მ) შესასვლელი დასავლეთიდანაა. სართულის სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია, მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი კარია, კარის ჩრდილოეთით — ერთი სათოფური. მსგავსი ორ-ორი სათოფურია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია. მესამე სართულის სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია, დანარჩენ კედლებში — ორ-ორი სათოფურია. მეოთხე სართულის სამხრეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელი და ერთი სათოფურია, დანარჩენ კედლებში, სხვადასხვა დონეზე, სათოფურებია განლაგებული. მეხუთე სართულის კედლებიდან მცირე ნაწილიღაა დარჩენილი. სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლებს სალოდეების კვალი შემორჩა. საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად კოშკს 2006 წელს მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. პ. კიკაცეიშვილი, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 95. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მატნის გუმბათოვანი საყდარი

მატნის გუმბათოვანი საყდარი — ეკლესია კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 8-9 კილომეტრზე, მდინარე კურტანაძეულის ხეობაში. თარიღდება IX საუკუნის მეორე ნახევრით. ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (8,9 X 8,7 მ, მინაშენიანად 13,8 X 8,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით და შირიმით. ძეგლზე 1978-1982 წლებში ჩატარდა აღდგენითი სამუშაოები. კედლები გაიწმინდა მცენარეებისაგან; კედლების და გუმბათის გადახურვების ბზარები ამოივსო ცემენტის ხსნარით; აღდგა სამხრეთ მკლავის კამარის ჩამონგრეული ნაწილი, ფასადებზე კუთხეები, ლავგარდანი და საპირე წყობა. ეკლესიაში შესასვლელი ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი გარედან სწორკუთხაა, შიგნიდან — თაღოვანი. აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აბსიდია, რომლის ღერძზე ერთი თაღოვანი სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ოთხკუთხა ნიშია. საკურთხევლის გვერდებზე სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებსაც აღმოსავლეთით თითო სარკმელი აქვთ, დასავლეთით — კარი. ნაგებობის ცენტრალურ ნაწილში აღმართულია მაღალი გუმბათი, რომელიც აღმოსავლეთით აბსიდის შვერილებს, ხოლო დასავლეთით ორ თავისუფლად მდგომ ბურჯს ეყრდნობა. გუმბათქვეშა ბურჯები და აბსიდის შვერილები ერთმანეთთან ორსაფეხურიანი ნახევარწრიული თაღებითაა შეერთებული. თაღები მარტივპროფილიან კაპიტელებს ეყრდნობა. თაღებს შორის საფეხურიანი ტრომპებით იქმნება გუმბათქვეშა წრე, რომელზეც დგას გუმბათის ყელი. ეკლესიის ფუძეს რელიეფური ლილვი შემოუყვება. გუმბათის ყელში, ფუძიდან საკმაოდ მაღლა, ოთხი ვიწრო სარკმელია. ნაგებობის მკლავები გადახურულია ნახევარწრიული კამარებით. ეკლესიას სამხრეთითა და ჩრდილოეთით მინაშენები აქვს. ორივე მინაშენი გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ორივეს ნალისებრი აბსიდი აქვს. ჩრდილოეთ მინაშენში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. მის აბსიდში ერთი მცირე სარკმელია. სამხრეთ მინაშენი ეკლესიაზე მოკლეა. აქ შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კედლებს საფეხური გასდევს. ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან ღრმა ნიშია. ფასადებზე კარ-სარკმლებს თვალსაჩინოს ხდის ქვის წყობა. გუმბათის ყელის წახნაგები შემკულია ღრმა ნალისებრი თაღებით დასრულებული თაღედით. ეკლესიას დახრილი სიბრტყისა და ლილვისგან შედგენილი ორსაფეხურიანი ლავგარდანი აქვს. მატნის გუმბათოვან საყდარს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. გ. მარსაგიშვილი, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 72. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ანორთოკლაზი

ანორთოკლაზი — მინდვრის შპატების ჯგუფის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა (Na,K)AlSi3O8. კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. მიკროკლინისგან, ორთოკლაზისგან და სანიდინისგან განსხვავდება ოპტიკური კონსტანტითა და რენტგენური მახასიათებლებით. გვხვდება ნატრიუმით მდიდარ ვულკანურ ქანებსა და ჰიპაბისალურ ინტრუზიულ სხეულებში. გავრცელებულია იტალიაში, გერმანიაში, შოტლანდიაში, ნორვეგიაში, კენიაში, ნიგერიაში, ავსტრალიასა და ანტარქტიდაში. ანორთოკლაზი პირველად აღწერეს ანდეზიტურ ლავებში კუნძულ პანტელერიაზე 1885 წელს. მინერალების სია ანორთოკლაზი — ყველაფერი გეოლოგიის შესახებ (რუსული)
მიკროკლინი

მიკროკლინი (მიკრო... და ბერძნ. klíno – ვიხრები, კუთხე ტკეჩადობის სიბრტყეებს შორის 20'-ით განსხვავდება მართი კუთხისაგან) — მინდვრის შპატების ჯგუფის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა K[AlSi3O8]. უმნიშვნელო რაოდენობით შეიცავს მინარევებს (Ca, Ba, Fe, Rb, Cs). კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. ჩვეულებრივ, ვარდისფერია, იშვიათად — თეთრი, მოყვითალო, მოცისფრო-მომწვანო; ელვარება — მინისებრი, სადაფისებრი აქვს. გვხვდება პრიზმული კრისტალებისა და ცალკეული მარცვლებისა და გროვების სახით. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6-6,5; სიმკვრივე 2540-2570 კგ/მ³. შედის გრანიტების, პეგმატიტების, გნაისებისა და მრავალი კრისტალური ფიქლის შედგენილობაში; გვხვდება ზოგიერთ დანალექ ქანშიც (ქვიშებში, ქვიშაქვებში). მიკროკლინის მსხვილ კრისტალებს, რომლებსაც პეგმატიტებიდან იღებენ, იყენებენ კერამიკულ წარმოებაში. მიკროკლინის მოცისფრო-მომწვანო სახესხვაობა — ამაზონიტი — სანახელავო ქვაა. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 689.
არჩილის მონასტერი

არჩილის მონასტერი, ერწოს სიონი — სამონასტრო კომპლექსი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრის ჩრდილო-დასავლეთით 2 კმ-ზე, სიონისგორაზე. კომპლექსში შედის მიჯრით მდგარი ორი დარბაზული ეკლესია და ხუთსართულიანი კოშკი; აგრეთვე მარანი, საცხოვრებელი შენობისა და გალავნის ნაშთები. ნაგებობათაგან უადრესია დასავლეთით მდგარი VIII საუკუნის ეკლესია, რომლის შიგნით მდებარე სამარხი მიჩნეულია ქართლის ერისმთავრის არჩილ სტეფანოზის ძის (719-745 წწ.) საფლავად. მოგვიანებით, განვითარებულ შუა საუკუნეებში ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხესთან აუგიათ მეორე ეკლესია ისე, რომ მისი სამხრეთი კედელი თავდაპირველი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის ხაზზე მდებარეობს და სამხრეთ-დასავლეთი კუთხით ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეს ებჯინება. XVII-XVIII საუკუნეებში თავდაპირველი ეკლესიის წინ აუგიათ კოშკი, რომელიც მთლიანად ფარავს თავდაპირველი ეკლესიის აღმოსავლეთის ფასადს, ხოლო II ეკლესიის, სამხრეთის ფასადის ნახევარზე მეტს. ამავე პერიოდს უნდა მიეკუთვნებოდეს მარანი, საცხოვრებელი ნაგებობა და გალავანი. სამონასტრო კომპლექსს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. ხედი ჩრდილო-დასავლეთიდან ძველი ეკლესია (VIII ს.) მეორე ეკლესია კოშკი მარანი თ. დვალი, ბ. ჯორბენაძე, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 394-395. ნადოკრა არჩილის მონასტრის ფოტოგალერეა ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ჟალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ჟალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — სამონასტრო კომპლექსი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის ჩრდილოეთით 6,5 კმ-ზე, ნასოფლარ ჭიოტაანთკარის ზემოთ ჟალეთის მთის თხემზე. კომპლექსში შედის წმინდა გიორგის ეკლესია, კოშკი, სწორკუთხა ნაგებობის ნაშთი, გალავანი, ნამოსახლარი და სამაროვანი. 1963-1964 წლებში ძეგლი გათხარა ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ჟალეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი დ. მუსხელიშვილი). ეკლესია დარბაზულია (6,6X5,9 მ), განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეების მიჯნას. მის დასავლეთის კედელზე შემონახულია მოხატულობის უმნიშვნელო ფრაგმენტი. ეკლესიის ეზოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში დგას გეგმით თითქმის კვადრატული (4,4X4,9 მ) კოშკი, რომლის სამხრეთ-დასავლეთი კედელი გალავანშია ჩართული. გალავანი ოვალური ფორმისაა და ნაგებია ნატეხი ქვით. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. კომპლექსის ტერიტორიაზე გათხრილია XI-XIV საუკუნეების 14 სამარხი, სამარხები ოთხი ტიპისაა, დაკრძალვის წესი კი ქრისტიანულია. გათხრების დროს აღმოჩენილი მასალები ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. სამონასტრო კომპლექსს 2006 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. ჟალეთი ზ. ბაქრაძე, ბ. ჯორბენაძე, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 413-415. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-30. ციტირების თარიღი: 2023-05-12.
ლიველინი (უელსის პრინცი)

ლიველინ გრაფიდის ძე (დ. დაახლ. 1223 — გ. 11 დეკემბერი, 1282) — უელსის უკანასკნელი დამოუკიდებელი მმართველი, პრინცი 1258–1282 წლებში. უელსის პრინც ლიველინ ბრწყინვალის შვილიშვილი, გრაფიდის ძე. ტახტზე ავიდა ინგლისელთა მიერ მამამისის მკვლელობის შემდეგ. მან უელსის უმეტესი ნაწილის დამორჩილება შესძლო, მაგრამ ინგლისის მეფე ედუარდ I-მა (1272–1307) უელსის საბოლოო დამორჩილება გადაწყვიტა, ლიველინი მოკლეს და ტახტი ედუარდ I-მა დაიკავა 1283 წელს. მან უელსის პრინცად თავისი ვაჟი ედუარდი აკურთა 1301 წელს. ედუარდ I-ის ინიციატივით 1283 წლიდან ჩრდილოეთ უელსში მრავალი ციხესიმაგრე აშენდა. აჯანყებულები რომლებიც თავისუფლებისთვის თავდაუზოგავად იბრძოდნენ დამარცხდნენ. უელსმა დამოუკიდებლობა დროებით დაკარგა. Llywelyn. Garth Celin. Ymddiriedolaeth Aber (Aber Trust). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-20. ციტირების თარიღი: 2009-11-07. Jones Pierce, Thomas. Llywelyn ap Gruffydd. National Library of Wales. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-28. ციტირების თარიღი: 2009-11-07. Thomas, Jeffrey L. Llywelyn ap Gruffydd. Castles of Wales Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-28. ციტირების თარიღი: 2009-11-07. 21. Llywelyn ap Gruffudd (Llywelyn the Last/ Llywelyn Olaf). Culturenet Cymru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-28. ციტირების თარიღი: 2009-11-07.
სლესის ციხე

სლესის ციხე, მოქცევის ციხე — განვითარებული შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრისა და ბორჯომი-ახალციხის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს. ციხე ნაგებია ქვიტკირით, გალავანი დაშლილია, დაცულია მხოლოდ ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთი მხარე. შესაძლებელია სლესის ციხე და ნასოფლარი სლესა ეკუთვნოდეს „სლესართა“ გვარს, რომელიც მოხსენიებულია სამცხე-საათაბაგოს კათალიკოსის სამწყსოს თავადებში: 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. სლესა ს. მაკალათია, ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ბანოკბერნის ბრძოლა

ბანოკბერნის ბრძოლა (ინგლ. Battle of Bannockburn) — ინგლის-შოტლანდიას შორის XIII-XVI საუკუნეებში მიმდინარე ომებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე გადამწყვეტი ბრძოლა. მიმდინარეობდა 1314 წლის 23-24 ივნისს. მდინარე ბანოკბერნის ნაპირებზე. 1314 წელს შოტლანდიელმა მეფე რობერტ ბრიუსმა გადაწყვიტა ბოლო მოეღო ინგლისელთა ბატონობისათვის და შოტლანდიელები საბრძოლველად შეამზადა. მანამდე მან არაერთი მძიმე მარცხი განიცადა. ჯერ ეხმარებოდა შოტლანდიელთა განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერს უილიამ უოლესს (1270-1305 წწ.) 1296 წლიდან, ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის (1239-1307) წინააღმდეგ ბრძოლაში. მათ ერთად მოიგეს სტერლინგის ხიდთან ბრძოლა (1297 წ.) და ერთად წააგეს ფოლკერკის ბრძოლა (1298 წ.). 1305 წელს უილიამი ღალატის შედეგად დამარცხდა და სიკვდილით დასაჯეს. ბრუსი საიდუმლოდ აკურთხეს მეფედ 1306 წელს. მან გადაწყვიტა გაეთავისუფლებინა შოტლანდია ინგლისელთა მარწუხებიდან. 1314 წელს ის მდინარე ბანოკბერნთან იდგა როდესაც მეფე ედუარდ II (1307-1327) 25 000 კაციანი ლაშქრით შოტლანდიისაკენ დაიძრა. ბრძოლას ინგლისელი რაინდები იწყებდნენ. ყველაფერი წინასწარ იყო დაგეგმილი. რიცხოვნებით შოტლანდიელები ბევრად ჩამოუვარდებოდნენ ინგლისელებს. ამავე დროს შოტლანდიელთა უმრავლესობა გამოუცდელი იყო. მაღალ გორაზე რობერტ ბრუსი იყო ცხენზე ამხედრებული და ჯარს თვალს ადევნებდა. ნიადაგი დაჭაობებული იყო ამიტომ ინგლისელთა უმრავლესობამ ჭაობის გადალახვა ვერ შესძლო ამავე დროს მეორე ნაპირზე შოტლანდიელებმა ხის წვეტიანი სარები აღმართეს. მრავალი ცხენოსანი რაინდი სარზე წამოეგო. ამის შემდეგ შოტლანდიელები ბრძოლაში ჩაებნენ და ინგლისელები დაამარცხეს. ედუარდ II ძლივს გადაურჩა ტყვედ ჩავარდნას. ეს შოტლანდიელთა საბოლოო გამარჯვება იყო ინგლისელებზე. ბანკობერნის ბრძოლას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა შოტლანდიელებსათვის. მოგვიანებით ედუარდ II-მ შოტლანდია დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარა. Battle of Bannockburn animated battle map დაარქივებული 2013-07-30 საიტზე Wayback Machine. by Jonathan Webb The Battle of Bannockburn 700th Anniversary Project
დიმიტრი ტატანაშვილი

დიმიტრი ტატანაშვილი (დ. 19 ოქტომბერი, 1983, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2012/2013 უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (3): 2010/2011, 2011/2012, 2013/2014 საქართველოს თასის გამარჯვებული (3): 2005/2006, 2006/2007, 2012/2013. საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2007/2008 ჩეხეთის თასისგამარჯვებული (1): 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (3): 2006/2007, 2007/2008, 2013/2014. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ დიმიტრი ტატანაშვილი დინამოელია![მკვდარი ბმული], ბათუმის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი.
გლდანის მასივი

გლდანი — უბანი თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, გლდანის რაიონში. გლდანის მასივი სოფელ გლდანის მიმდებარე ტერიტორიაზე, გაშენდა 1968-1991 წლებში, როდესაც ქალაქ თბილისის ინტენსიური სამოსახლო განაშენიანება მიმდინარეობდა. ამ პერიოდში გლდანის ტერიტორიაზე აშენდა საცხოვრებელი კვარტლები. გლდანის დასახლების მშენებლობისათვის თავდაპირველად გამოყოფილი იყო 750 ჰექტარი ფართობი. პროექტის ავტორია არქიტექტორი თემურ ბოჭორიშვილი. გლდანი იყოფა 10 მიკრორაიონად: A, 1, 2, 3, 3A, 4, 5, 6, 7, 8.
გლდანი

საკუთარი სახელი გლდანი შეიძლება აღნიშნავდეს თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, გლდანი-ნაძალადევის რაიონში მდებარე რომელიმე დასახლებას: გლდანი — კახეთის სამეფოს ერთ-ერთი ისტორიული რეგიონი გლდანის რაიონი — თბილისის ერთ-ერთი რაიონი გლდანის მასივი — უბანი თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, გლდანის რაიონში გლდანი — ყოფილი სოფელი თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, გლდანის რაიონში „გლდანი“ — თბილისის მეტროპოლიტენის დეპო გლადანი, ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი. გლდანულა
ორთოკლაზი

ორთოკლაზი (ორთო... და ბერძნ. klásis – მტვრევა, გაპობა) — სილიკატების კლასის მინდვრის შპატების ჯგუფის მინერალი; ქიმიური შედგენილობა К(АlSi3О8). მინარევებია: Na, Bа, Fe, Cа, Rb, Cs. კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. კრისტალებს პრიზმის ფორმა აქვს, ხშირია მრავალგვარი მრჩობლები. მურა-ყვითელი ან ვარდისფერია. ელვარებს მინისებურად. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6-6,5; სიმკვრივე 2550-2580 კგ/მ³. მაგმური ქანების ერთ-ერთი ძირითადი ქანთმაშენი მინერალია, გვხვდება აგრეთვე პეგმატიტურ ძარღვებსა და მეტამორფულ ქანებში. იყენებენ კერამიკულ და მინის მრეწველობაში. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 570.
თბილისიმარათონი

„თბილისიმარათონი“ — საქველმოქმედო ხასიათის ნახევარმარათონი (21,0975 კმ), რომელიც ყოველწლიურად ტარდება თბილისში, თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორიაზე. ღონისძიება იმართება კომპანია „ჰაიდელბერგცემენტის“ ორგანიზებით. „თბილისიმარათონის“ მიზანია საქართველოში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება. „თბილისიმარათონი“ პირველად 2012 წლის 28 ოქტომბერს გაიმართა. ნახევარმარათონში 500-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა, მათ შორის, უცხოელი სტუმრები, საელჩოებისა და ბიზნესკომპანიების წარმომადგენელები. მონაწილეებმა 21,0975-კილომეტრიან და 5-კილომეტრიან დისტანციაზე ირბინეს. „თბილისიმარათონზე“ დაფიქსირებული რეკორდი 1:14:00 საათს შეადგენს. თბილისიმარათონის ოფიციალური საიტი თბილისიმარათონის ოფიციალური ფეისბუკ გვერდი
ევრობასკეტი 2013: პლეი-ოფი

ევრობასკეტი 2013-ის პლეი-ოფის ეტაპი დაიწყო 18 სექტემბერს და გრძელდებოდა 22 სექტემბრამდე. ყველა მატჩი გაიმართა სტოჟიცე არენაზე ქალაქ ლიუბლიანაში. კლასიფიკაცია 5–8 მთავარი სტატია: ევრობასკეტი 2013: ფინალი. ცხრილები და ანგარიშები
ესენიცე

ესენიცე (სლოვენ. Jesenice; გერმ. Assling) — ქალაქი სლოვენიაში. მდებარეობს ესენიცეს მუნიციპალიტეტში, სლოვენიის კარავანკეს მხარეს. ქალაქს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ავსტრია. ოფიციალური საიტი ესენიცეს ტურისტული პორტალი დაარქივებული 2010-04-18 საიტზე Wayback Machine.
კოპერი

კოპერი (სლოვენ. Koper; იტალ. Capodistria; ხორ. Kopar) — ქალაქი სლოვენიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კოპერის მუნიციპალიტეტში, ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქიდან 5 კილომეტრში მდებარეობს იტალიის საზღვარი. კოპერის მუნიციპალიტეტის საიტი კოპერი: ვირტუალური ტური. კოპერის პანორამები Burger.si-ზე კოპერის რუკები და აეროფოტოები. Geopedia.si.
ლაბრადორი

ლაბრადორი (ლაბრადორის ნახევარკუნძულის სახელის მიხედვით, სადაც ცნობილია მისი საბადო) — პლაგიოკლაზების ჯგუფის მინერალი. წარმოადგენს ალბიტისა და ანორთიტის იზომორფულ ნარევს (ანორთიტის შემცველობა 51-70 %-ია). კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. უფერო, თეთრი ან მონაცისფროა, ახასიათებს ირიზაცია. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6; სიმკვრივე 2680-2720 კგ/მ³. ლაბრადორი მრავალი მაგმური და მეტამორფული ქანის შემადგენელი მინერალია. ქანს, რომელიც თითქმის მხოლოდ ლაბრადორისგან შედგება, ლაბრადორიტს უწოდებენ. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 96.
ლაბრადორიტი

ლაბრადორიტი — გაბროს ჯგუფის მაგმური ქანი. ძირითადად შედგება პლაგიოკლაზ ლაბრადორისაგან, მცირე რაოდენობით (5-7%) პიროქსენების, მადნეული და სხვა მინერალებისაგან. ლაბრადორიტი მეტწილად მსხვილმარცვლონი შავი ან მუქი ნაცრისფერი ქანია. ლაბრადორიტი, რომლის მონატეხზე ან გაპრიალებულ ზედაპირზე ლაბრადორის კრისტალები მოცისფრო-მომწვანოდ ბზინავს, ძალზე ლამაზია და იხმარება შენობების, ძეგლებისა და სხვათა მოსაპირკეთებლად. ლაბრადორიტის საბადოები ცნობილია უკრაინაში, ფინეთში, აშშ-ში, კანადაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 96.
გიორგი აბურჯანია

გიორგი აბურჯანია (დ. 2 იანვარი, 1995, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი, პორტუგალიური ავეშის ავს-ს და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. აბურჯანია თამაშობდა „სევილიას“ მეორე გუნდში, „ლუგოსა“ და „ხიმნასტიკში“. მანამდე კი რუსთავის „მეტალურგის“, გორის „დილას“, თბილისის „ლოკომოტივის“, კვიპროსული „ანორთოსისისა“ და ჰოლანდიური „ტვენტეს“ ღირსებას იცავდა. 2021 წლის იანვრის ბოლოს ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში მოასპარეზე „კარტახენაში“ „ოვიედოდან“ გადავიდა, სადაც სათამაშო პრაქტიკა არ ჰქონდა. აბურჯანია საქართველოს 17, 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი იყო. ქვეყნის ეროვნულ ნაკრებში პირველად 2016 წლის 29 მარტს, ყაზახეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი თბილისში, დინამო არენაზე გაიმართა და ფრედ, ანგარიშით 1–1 დასრულდა. პირველი ბურთი ნაკრების მაისურით 2021 წლის 2 ივნისს, რუმინეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში გაიტანა. მატჩი პლოიეშტის ილიე ოანას სტადიონზე გაიმართა და საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით, ანგარიშით 2–1 დასრულდა. განახლდა: 8 სექტემბერი, 2023 მეტალურგი რუსთავი ეროვნული ლიგა ვიცე-ჩემპიონი: 2011–12 დილა გორი ეროვნული ლიგა ვიცე-ჩემპიონი: 2012–13 საქართველოს სუპერთასი ფინალისტი: 2012 გიორგი აბურჯანია — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე ↑ Giorgi Aburjania. laliga.com. ↑ გიორგი აბურჯანია კარტახენაში ითამაშებს. Lelo.ge. ↑ გიორგი აბურჯანიას ახალი გუნდი ცნობილია. Sportall.ge. ↑ აბურჯანია და კარტახენა! უკვე ოფიციალურად.... Lelo.ge. ↑ Georgia 1–1 Kazakhstan, 29 March 2016. AFS. ↑ Romania 1–2 Georgia, 02 June 2021. AFS.
ლიკანი

ლიკანი — კურორტი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ქ. ბორჯომის დასავლეთ ნაწილში, მესხეთის ქედის აღმოსავლეთ და თრიალეთის ქედის დასავლეთ ტყიან (უმეტესად წიწვოვანი) კალთებზე. ზ. დ. 800–900 მ, თბილისიდან 150 კმ. ჰავა სუბტროპიკულია, ზომიერად ნოტიო, ცივი ზამთრით და ძალიან თბილი, ხანგრძლივი ზაფხულით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა – 20°C, აგვისტოსი – 20–250°C. ნალექების საშუალო რაოდენობა 700 მმ. კურორტის ძირითადი ფაქტორია მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ როგორც სასმელად, ასევე ბალნეოლოგიური სამკურნალო პროცედურებისთვის. ლიკანის მინერალურ წყალს ჰიდროკარბონატების, მაგნიუმისა და კალციუმის განსაკუთრებული კომბინაცია და ბუნებრივი ნახშირწყლების სიუხვე ახასიათებს, რაც 1500 მ სიღრმიდან ამომავალ წყალს სასიამოვნო სირბილეს ანიჭებს. ლიკანის ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია ტყეპარკის ცენტრში აგებული რომანოვების სასახლე, რომელიც 1892-1895 წლებში რუსეთის დიდმა მთავარმა ნ. რომანოვმა არქიტექტორ ლ. ბენუას ააშენებინა. ლიკანი[მკვდარი ბმული]
გაბრო

გაბრო (იტალ. gabbro) — შავი ან მუქი ნაცრისფერი, ფუძე შედგენილობის სრულკრისტალური სიღრმული ინტრუზიული ქანი. დაახლოებით თანაბარი რაოდენობით შეიცავს ფუძე პლაგიოკლაზსა და პიროქსენს. მეორეხარისხოვანი მინერალებია ამფიბოლი, ოლივინი, მაგნეტიტი და ტიტანომაგნეტიტი. განლაგებულია დაიკის, შტოკის, სილის, ლაკოლითისა და ლოპოლითის სახით. ზოგიერთი გაბროს სხეულის გამოსავლის ფართობი რამდენიმე ათასეული კვადრატული კილომეტრია. გაბროს გამოფიტვის შედეგად წარმოიქმნება რკინოვანი თიხები, ოხრა და იშვიათად დაბალხარისხიანი კაოლინი. გაბროს გაკრიალებულ ფილაქნებს იყენებენ მოსაპირკეთებელ დეკორატიულ მასალად. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული. გაბრო — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ლოპოლითი

ლოპოლითი (ბერძნ. lopás – ჯამი და líthos – ქვა) — ბრტყელი ჯამისებრი ფორმის თანხმობითი, ფენათშორისი ინტრუზია, რომელიც განლაგებულია სინკლინებსა და მულდაში. ცენტრალური ნაწილი დაწეული, ხოლო კიდეები აზევებული აქვს. დიამეტრში ლოპოლითი ათეულ კილომეტრს აღწევს. სიმძლავრე მრავალი ასეული მეტრია. როგორც წესი, ლოპოლითი განვითარებულია ბაქნისებურ სტრუქტურებში, რომელიც აგებულია ძირითადი შედგენილობის ქანებით. უმსხვილესი დიფერენცირებული ლოპოლითები მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და კანადაში. ინტრუზია ლოპოლითი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ავრანლოს ციკლოპური ციხე

ავრანლოს ციკლოპური ციხე — ციხესიმაგრე, მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავრანლოს (თეზი) დასავლეთით 100 კმ დაშორებით. განეკუთვნება ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედს. მისი ციკლოპური წყობით ნაგები 2-2,5 მ სისქის კედლები განლაგებულია სამ იარუსად: მთის ძირას, ფერდობსა და წვერზე. პირველი (ქვედა) საფეხური ანუ ტერასა შესდგება გრძელი ზღუდისგან, რომელიც რკალისებრი გეგმისაა, მთაზე მიყუდებული, სიგრძით 100 მეტრამდე, სიმაღლით 3-4 მ., ზოგან 4,5 მ, სისქით. 2- 2,5 მ. მას აქვს ერთი კარი წყაროს მახლობლად შემდეგი ზომისა: სიმაღლით, სისქითა და სიგანით 1,5 მ.; იგი გადახურულია უზარმაზარი ქვით, რომლის სიგრძეა 2,25 მ., სიგანე 1,5 მ. ამ ზღუდესა და მთას შორის მოგრძო ტერიტორიაზე ერთადერთი შენობაა, ისიც ქრისტიანული პერიოდისა, სახელდობრ პატარა ეკლესია, რომელიც უკანასკნელ ხანშია განახლებული: იგი მიშენებულია ზედ კლდეზე, რომელშიც პაწაწა გამოქვაბულია (ქვაბი) გამოკვეთილი, ეკლესიასთან ჩრდილოეთ მხრიდან შეერთებული. ამ საეკლესიო კომპლექსის გვერდით, დასავლეთისკენ ზღუდის წვერამდე მეტადრე ზღუდის შემდეგ, აუარებელი გამოქვაბულებია, ზოგი დაუმუშავებელი, ზოგი კი ოდნავად დამუშავებული. მეორე (საშუალო) ტერასა, რომელიც მთის ფერდობის შუა სიმაღლეზეა, ოთკუთხედის გეგმისაა, რამდენიმე მეტრის სიგრძისა და სიგანისა; იგი წარმოადგენს ნაციხარს. მესამე (ზევითი) ტერასა კი, რომელიც მთის წვერზეა, შედარებით უფრო დიდი ნაციხარია, ოთკუთხედის გეგმისა; სიგრძით 25 მეტრი, სიგანით 18 მ. კედლის სისქე 3-4 მ. იგი თითქმის-მთლად დაშლილია და განადგურების გზას ადგია. ციხესიმაგრეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. ლ. მელიქსეთ -ბეგი, მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ. 1938 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ფაკოლითი

ფაკოლითი (ბერძნ. phakos და lithos – ქვა) — მცირე ფორმის უფესვო ლინზისებური ინტრუზიული სხეული. მისი ფორმა დანაოჭების შედეგია, და არა მიზეზი. ფაკოლითი დამახასიათებელია ოფიოლიტური ულტრაფუძე ინტრუზიებისათვის. აქვს თანხმობითი კონტაქტები. წარმოიქმნება ღია სიღრუეებში მაგმური ლღობილის ავსების შედეგად. ტერმინი „ფაკოლითი“ მეცნიერებაში დაამვიდრა ინგლისელმა გეოლოგმა ალფრედ ჰარკერმა 1909 წელს. ინტრუზია ფაკოლითი — გეოლოგიური ენციკლოპედია (რუსული)
შტოკი

შტოკი (გერმ. Stock — ჯოხი) — ხშირად უსწორმასწორო ფორმის ინტრუზიული სხეული. წარმოქმნის პირობების მიხედვით განასხვავებენ ტექტონიკურ, მაგმურ და მეტასომატურ შტოკებს. ცილინდრული ან იზომეტრიული ფორმისაა. კვეთში მისი ზომები მერყეობს რამდენიმე მეტრიდან, რამდენიმე კილომეტრამდე; ღერძის სიგრძის მიხედვით რამდენიმე კილომეტრია. ინტრუზია შტოკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)