laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ევროპული საქართველო

ევროპული საქართველო — მოძრაობა თავისუფლებისთვის — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. საჯარო რეესტრში, როგორც პოლიტიკური პარტია დარეგისტრირდა 1999 წლის 28 მაისს და თავმჯდომარეობდა გიგი წერეთლის მამა ნუგზარ წერეთელი. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, გამოეყო ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას და პარლამენტში 21 მანდატი მიიღო. 2017 წლის 30 იანვარს „მოძრაობა თავისუფლებისთვის - ევროპული საქართველოს“ პრეზენტაცია გაიმართა, სადაც გენერალურ მდივნად დაინიშნა გიგი უგულავა. 2017 წლის 27 მაისს გაიმართა „ევროპული საქართველოს“ დამფუძნებელი ყრილობა სადაც პარტიის 500-მდე ხმოსანმა დელეგატმა პარტიის და პოლიტიკური საბჭოს თავმჯდომარე და გენერალური მდივანი აირჩიეს, ასევე დამტკიცდა პარტიის სახელწოდებაც, „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“. 2021 წლის 10 აპრილს პარტიის თავმჯდომარედ გიგა ბოკერია აირჩიეს. პარტიის პოლიტიკური საბჭოს ხელმძღვანელია გიგი წერეთელი, ხოლო საგარეო საქმეთა მდივანია გიორგი კანდელაკი. 2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“. დამფუძნებელთა განცხადებით, „ევროპული საქართველო“ არის პარტია, რომელიც ეფუძნება ადამიანის უფლებებს, მოსახლეობის სოციალური პირობების გაუმჯობესებას, თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას და ყველა მოქალაქისთვის თანაბარი სასტარტო პირობების შექმნას. ევროპული საქართველო არის მემარჯვენე-ცენტრისტული მიმართულების პოლიტიკური ძალა და წარმოადგენს მკაფიოდ გამოკვეთილი საგარეო პოლიტიკური ორიენტაციის მქონე გაერთიანებას, რომლის პრიორიტეტს წარმოადგენს საქართველოს ევროპულ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში, ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში სრულ ინტეგრაციას. პარტიის ხელმძღვანელი ორგანოა ყრილობა. პარტიის პოლიტიკას განსაზღვრავენ თავადვე პარტიის ლიდერები. ორგანიზაციულ მუშაობას წარმართავს გენერალური მდივანი. პარტიას გააჩნია პოლიტიკური საბჭო, თავად პარტია კი გადაწყვეტილებების აღმასრულებელია. პარტია არის ევროპის სახალხო პარტიის ასოცირებული წევრი. ოფიციალური საიტი ↑ Facebook ↑ 17 პარტია და 5 დამოუკიდებელი დეპუტატი | "ქართულ ქარტიაზე" ხელმოწერები დასრულდა
გრუზინოვები

გრუზინოვები (რუს. Грузиновы) — რუსეთის იმპერიის სამსახურში დაწინაურებული დონის კაზაკთა გვარი, ჩამომავლობით ქართველები. გრუზინოვების მამამთავარი რომან ნამჩევაძე 1727 წელს გადასახლდა დასავლეთ საქართველოდან დონზე. მის შთამომავლებს შორის იყვენ ევგრაფ იოსების ძე გრუზინოვი (დ. 1770 — გ. 1800) და მისი ძმა პეტრე (დ. 1772 — გ. 1800), კაზაკთა ლაიბ-გვარდიის პოლკოვნიკები, რომლებსაც იმპერატორ პავლე I-ის დროს სახელმწიფო ღალატში დასდეს ბრალი და სიკვდილით დასაჯეს. პავლეს მკვლელობის შემდეგ მისმა მემკვიდრე ალექსანდრე I-მა გრუზინოვების ოჯახს ჩამორთმეული ქონება დაუბრუნა. ამავე ოჯახის წარმომადგენელი იყო ანატომი და ფიზიოლოგი ილია გრუზინოვი (დ. 1781 ― გ. 1813). გვინჩიძე ო., რუსეთის საზოგადოებრივი მოძრაობის ისტორიიდან თბ., 1957. მისივე, Братья Грузинивы, Тб., 1965. გვინჩიძე, ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 181.
ლუქსემბურგის დროშა

ლუქსემბურგის დროშა (ლუქს. Lëtzebuerger Fändel, გერმ. Flagge Luxemburgs, ფრანგ. Drapeau du Luxembourg) შედგება სამი ჰორიზონტალური ხაზისგან: წითელი, თეთრი და ლურჯი. მისი პროპორციებია 1:2 ან 3:5. 1830 წლამდე ლუქსემბურგს დროშა არ ჰქონდა. ამავე წელს შემოღებული დროშა თითქმის ნიდერლანდების დროშის იდენტური იყო. ლუქსემბურგის დროშა პირველად გამოიყენეს 1845-1848 წლებში. ოფიციალურად შემოიღეს 1972 წლის 23 ივლისს. Loi du 23 juin 1972 sur les emblèmes nationaux (1972 law, unamended) Memorial, A, number 51, of 16 August 1972
კამხუტი

კამხუტი (სომხ. Կամխուտ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1850 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 55 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის დასახლებული პუნქტების ლექსიკონი დაარქივებული 2014-09-12 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ეღნაჯური

ეღნაჯური (სომხ. Եղնաջուր) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2125 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის დასახლებული პუნქტების ლექსიკონი დაარქივებული 2014-09-12 საიტზე Wayback Machine. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ამადესი

ამადესი (ბერძ. Αμάδες) — სოფელი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულების პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1297 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 140 ადამიანს შეადგენდა. Luxury Villas in Kolymbythres Paros Pool & Private Hydromassage!
ერევნის წმინდა მოციქულის სამლოცველო

წმინდა მოციქულის სამლოცველო (სომხ. Սուրբ Անանիա առաքյալի մատուռ) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, კენტრონის რაიონში. აშენდა IX საუკუნეში. საბჭოთა კავშირის პერიოდში ეკლესია დაიკეტა, ფუნქციონირება მან 1990 წელს განაახლა. Official website of Yerevan: Churches
სამხრეთ აფრიკის ჟირაფი

სამხრეთ აფრიკის ჟირაფი (ლათ. Giraffa camelopardalis giraffa) — მცოხნელი ძუძუმწოვრების ოჯახის წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ჟირაფი ბინადრობს ცენტრალური ნამიბიის, ბოტსვანის, მოზამბიკის სამხრეთით მთებში მდებარე ნესტიან ტყეებში. ↑ Giraffe – The Facts: Current giraffe status?. Giraffe Conservation Foundation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 21 December 2010.
ილია გრუზინოვი

ილია ეგორის ძე გრუზინოვი (დ. 1781 ― გ. 1813) — რუსი ანატომი და ფიზიოლოგი, წარმოშობით ქართველი. 1801 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი, 1804 — პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია და იმავე წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „გალვანიზმი და მისი გამოყენება სამედიცინო პრაქტიკაში“. 1811 წლიდან მოსკოვის უნივერსიტეტის ანატომიის კათედრის ორდინარული პროფესორი. 1812 სამამულო ომის დროს მოხალისედ წავიდა არმიაში და მოსკოვის ლაშქრის კორპუსის ექიმი იყო. შეისწავლა ადამიანსა და ცხოველში ხმის წარმოშობის მექანიზმი, რისთვისაც ერთ-ერთმა პირველმა ჩაატარა ცდები ადამიანის გვამზე. მოსკოვის უნივერსიტეტის ანატომიის მუზეუმი გაამდიდრა ანატომიური პრეპარატებით, მ. შ. აღსანიშნავია ადამიანის თვალის მაკროპრეპარატი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 281. Коштоянц Х. С., Очерки по истории физиологии в России, М., 1946, с. 98-101.
გრუზინსკები

გრუზინსკები (რუს. Грузинский) — ქართველ ბაგრატიონთა მიერ რუსეთში მიღებული ტიტული, რომელიც შემდეგ მისი მფლობელების გვარად იქცა. გრუზინკის ტიტულსა და გვარს ატარებდნენ ბაგრატიონთა ორი დამოუკიდებელი შტოს წარმომადგენლები. თავდაპირველად გრუზინსკებად იწოდებოდნენ რუსეთში ემიგრირებული ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ის შთამომავალი მუხრანელი ბაგრატიონები. ისინი სარგებლობდნენ რუსეთის იმპერიის თავადის („Князь“) უფლებებით. ამ შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო მხატვარი პეტრე გრუზინსკი (გ. 1892). რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭოს 1833 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით, გრუზინსკის გვარი-ტიტული დაუმტკიცდათ ქართლ-კახეთის მეფეების ერეკლე II-ისა და გიორგი XII-ის შთამომავალ ბაგრატიონებს. მისი მფლობელები სახელმწიფო საბჭოს 1865 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით სარგებლობდნენ „უგანათლებულესი თავადის“ („Светлейший князь“) უფლებებით. ეს ტიტული აღემატებოდა თავადის ტიტულს. ამ შტოს შთამომავალია რეჟისორი ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკი (დ. 1950). გონიკაშვილი მ., ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, თბ., 1986; Джавахишвили Н., Грузины под российским флагом (Грузинские военные и государственные деятели на службе России в 1703–1917 гг.), Тб., 2003; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 281. ჯავახიშვილი ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
ჩუნეში (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩუნეში შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩუნეში — სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ცხუნკურის თემში ჩუნეში — სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, წყალტუბოს თემში ჩუნეში — სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში
აიგირბატკანი

აიგირბატკანი (ბაშკ. Айғырбатҡан, რუს. Айгырбаткан) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 52 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (81%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ალმუხამეტოვო (სადგურის სოფელი)

ალმუხამეტოვო (ბაშკ. Әлмөхәмәт станцияһы, რუს. Альмухаметово) — სადგურის სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 396 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 52 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 0 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (91%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. Абдулгазино на портале «Генеалогия и Архивы» ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ადამის თავი

ადამის თავი — თავის ქალის გამოსახულება გადაჯვარედინებულ ძვლებთან ერთად. გამოისახება ჯვარცმის ქვემოთ, რადგან, გადმოცემით, ადამი გოლგოთაზე დაიკრძალა. ქრისტიანობის გარდა აღნიშნული სიმბოლო სხვაგანაც გამოიყენება. მას იყენებდნენ ზრვის მეკობრეები, წარმოადგენდა ასევე ნაცისტური გერმანიის ერთ ერთ მთავარ სიმბოლოს, ასევე გამოიყენება დღესაც. „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 106
ბილიასანი

ბილიასანი (აზერ. Bilyasan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ბილიასანი GEOnet სახელების სერვერზე
ჩარმიმაზარი

ჩარმიმაზარი (აზერ. Charmimazar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ჩარმიმაზარი GEOnet სახელების სერვერზე
ჩისტი-კლიუჩი

ჩისტი-კლიუჩი (აზერ. Çisti Klyuç) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ჩისტი-კლიუჩი GEOnet სახელების სერვერზე
დელარი

დელარი (აზერ. Dellar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. დელარი GEOnet სახელების სერვერზე
დიზავარი

დიზავარი (აზერ. Dizəvər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. დიზავარი GEOnet სახელების სერვერზე
დონგული

დონგული (აზერ. Donguli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. დონგული GEOnet სახელების სერვერზე
ამბიზლარი

ამბიზლარი (აზერ. Əmbizlər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ამბიზლარი GEOnet სახელების სერვერზე
ფინდიღანი

ფინდიღანი (აზერ. Fındığan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 405 კაცს. ფინდიღანი GEOnet სახელების სერვერზე
გარიბანი

გარიბანი (აზერ. Gariban) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. გარიბანი GEOnet სახელების სერვერზე
ადგილობრივი საეკლესიო კრება

ადგილობრივი საეკლესიო კრება — საეკლესიო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო. მას საჭიროებისამებრ იწვევს პატრიარქი და წმინდა სინოდი. ადგილობრივი კრების მონაწილენი მღვდელთმთავრებთან ერთად შეიძლება სამღვდელოების, ბერმონაზვნებისა და საეროთა წარმომადგენლებიც იყვნენ. ადგილობრივი კრება წყვეტს ყველა მნიშვნელოვან საკითხს ეკლესიის საშინაო და საგარეო მოღვაწეობისა, მას ეკუთვნის უმაღლესი ძალაუფლება სარწმუნოებრივი მოძღვრებისა და საეკლესიო სასამართლოს სფეროში, აგრეთვე, განსაკუთრებული უფლება ახალი პატრიარქის არჩევისა და მის მოღვაწეობაში დოგმატური და კანონიკური გადახვევების განხილვისა. „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 106
გერმიიანი (აზერბაიჯანი)

გერმიიანი (აზერ. Germiyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. გერმიიანი GEOnet სახელების სერვერზე
გილაზი (ხიზის რაიონი)

გილაზი (აზერ. Giləzi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 3530 კაცს. გილაზი GEOnet სახელების სერვერზე
გიუნეიყიშლაქი

გიუნეიყიშლაქი (აზერ. Güneyqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. გიუნეიყიშლაქი GEOnet სახელების სერვერზე
იქინჯი-იაშმა

იქინჯი-იაშმა (აზერ. İkinci Yaşma) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. იქინჯი-იაშმა GEOnet სახელების სერვერზე
ქეჩალიარი

ქეჩალიარი (აზერ. Kechallyar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ქეჩალიარი GEOnet სახელების სერვერზე
ხირექი

ხირექი (აზერ. Khirek) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ხირექი GEOnet სახელების სერვერზე
ხოლ-ქილიაზი

ხოლ-ქილიაზი (აზერ. Khol-Kilyazi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ხოლ-ქილიაზი GEOnet სახელების სერვერზე
ქიჩიქ-გიმჩი

ქიჩიქ-გიმჩი (აზერ. Kichik-Gimchi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ქიჩიქ-გიმჩი GEOnet სახელების სერვერზე
ქიულიულიუ (ხიზი)

ქიულიულიუ (აზერ. Külüllü) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ქიულიულიუ GEOnet სახელების სერვერზე
ქიუჩეირი

ქიუჩეირი (აზერ. Kyucheyri) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ქიუჩეირი GEOnet სახელების სერვერზე
ყიზილ-იულდუზი

ყიზილ-იულდუზი (აზერ. Kyzyl-Yulduz) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ყიზილ-იულდუზი GEOnet სახელების სერვერზე
მაშადი-ჰასანი

მაშადი-ჰასანი (აზერ. Məşədi Həsən) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში.
ყარაბულაყი (ხიზის რაიონი)

ყარაბულაქი (აზერ. Qarabulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 201 კაცს. ყარაბულაყი GEOnet სახელების სერვერზე
ყარსი (აზერბაიჯანი)

ყარსი (აზერ. Qars) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ყარსი GEOnet სახელების სერვერზე
ქასიმქენდი (ხიზი)

ქასიმქენდი (აზერ. Qasımkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ქასიმქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
ყიზილგაზმა (ხიზის რაიონი)

ყიზილგაზმა (აზერ. Qızılqazma) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ყიზილგაზმა GEOnet სახელების სერვერზე
შალგიახი

შალგიახი (აზერ. Shalgyakh) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. შალგიახი GEOnet სახელების სერვერზე
სითალჩაი

სითალჩაი (აზერ. Sitalçay) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 1234 კაცს. სითალჩაი GEOnet სახელების სერვერზე
შიხლარი (ხიზი)

შიხლარი (აზერ. Şıxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. შიხლარი GEOnet სახელების სერვერზე
შურააბადი (ხიზი)

შურააბადი (აზერ. Şuraabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 2232 კაცს. შურააბადი GEOnet სახელების სერვერზე
შურაქენდი (ხიზი)

შურაქენდი (აზერ. Şurakənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. შურაქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
თერვახარვა

თერვახარვა (აზერ. Tervakharva) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. თერვახარვა GEOnet სახელების სერვერზე
თაზაქენდი (ხიზი)

თაზაქენდი (აზერ. Təzəkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში.
თიხლი

თიხლი (აზერ. Tıxlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 546 კაცს. თიხლი GEOnet სახელების სერვერზე
თუდარი (აზერბაიჯანი)

თუდარი (აზერ. Tudar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. თუდარი GEOnet სახელების სერვერზე
თიურქობა (ხიზი)

თიურქობა (აზერ. Türkoba) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
უფა (აზერბაიჯანი)

უფა (აზერ. Upa) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. უფა GEOnet სახელების სერვერზე
ვარდაღი

ვარდაღი (აზერ. Vərdağ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ვარდაღი GEOnet სახელების სერვერზე
ხანაგაჰი (ხიზი)

ხანაგაჰი (აზერ. Xanəgah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ხანაგაჰი GEOnet სახელების სერვერზე
ხალაჯი (ხიზი)

ხალაჯი (აზერ. Xələc) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 322 კაცს. ხალაჯი GEOnet სახელების სერვერზე
იარიმჯა (ხიზი)

იარიმჯა (აზერ. Yarımca) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. იარიმჯა GEOnet სახელების სერვერზე
იაშმა

იაშმა (აზერ. Yaşma) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. იაშმა GEOnet სახელების სერვერზე
იენი-იაშმა

იენი-იაშმა (აზერ. Yeni Yaşma) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში.
იუხარი-ანგილანი

იუხარი-ანგილანი (აზერ. Yuxarı Əngilan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. იუხარი-ანგილანი GEOnet სახელების სერვერზე
ავტონომიური ეკლესია

ავტონომიური ეკლესია — ფართო, მაგრამ არა სრული დამოუკიდებლობის მქონე ეკლესია, რომელიც რომელიმე ავტოკეფალურ ეკლესიას ექვემდებარება. ავტონომიური მართლმადიდებელი ეკლესიები „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 107
ზარგარლი

ზარგარლი (აზერ. Zargarly) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში. ზარგარლი GEOnet სახელების სერვერზე
სედვი

სედვი — „წმინდა ნიშნის“ (სომხ. Սուրբ Նշան სურბ ნშან) სახელობის მონასტერი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში, სედვის ხეობაში, სოფელ კაჭაჭკუტიდან საავტომობილო გზით სამხრეთით 3 კილომეტრში. ტაძარი მდებარეობს აქორიდან კაჭაჭკუტისკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს, ტყიან გარემოში. დარბაზულ ეკლესიას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან კარის ღიობები აქვა გაჭრილი, რომელთაგან სამხრეთისას მძლავრი კარიბჭე აქვს მიდგმული. აღსანიშნავია აღმოსავლეთ ფასადის ცენტრში გაჭრილი სამმაგი მართკუთხა მოჩარჩოების სარკმელი. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში მინაშენში გასასვლელი კარია გაჭრილი. ორფერდა სახურავს მარტივად პროფილირებული კარნიზი შემოუყვება. ეკლესიის ექსტერიერი მოკრძალებულად არის გაფორმებული. ნაგებობა დაბურული იყო ლორფინით. არქიტექტურული ნიშნებით ტაძარი XIII საუკუნეში უნდა იყოს აგებული. სამონასტრო კომპლექსიდან 500 მეტრში სამეთვალყურეო კოშკის ფორმის ნაგებობაა აღმართული. ციხე-კოშკი აგებულია გორაზე, რომელსაც ადგილობრივები „ღული ღაშს“ უწოდებენ. აგებულების მიხედვით სედვის ციხე მონასტრის დასაცავად ააშენეს. აქედან შესაძლებელი იყო ტაძრისაკენ მიმავალი გზის კონტროლი. შიდა სივრცის ნახვისას მნახველზე იგი დაყუდებული ბერის სამლოცველოსა და საცხოვრისის შთაბეჭდილებას უფრო ტოვებს. სამ სართულიანი შენობის მეორე სართულზე სალოცავია მოწყობილი, რომელიც კედლის მხატვრობითაა გამშვენებული. ეს სართული კამარითაა გადახურული, რომლისაგანაც დღეს თაღიღაა შემორჩენილი. ქვევით, ხეობაში, მრავლადაა შუა საუკუნეების ნასოფლარები და სასაფლაოები. გვხვდება სომხური ხაჩქარებიც. სედვის ციხე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სედვი სედვი I | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები სედვი II | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები Sedvi
გრუი

გრუი, გრუა — ციხესიმაგრე ფეოდალური ხანის საქართველოში, ქსნის ხეობაში, მდინარე ალეურის მარჯვენა შენაკადის გრუისხევის შუაში ამოზიდულ გორაკზე. შემორჩენილია ნანგრევები. გრუი პირველად მოხსენებულია „მატიანე ქართლისაში“ (XI ს.). „ძეგლი ერისთავთაში“ (XIV ს.) იხსენიება გრუი და გრუელნი VI საუკუნის მოვლენების თხრობასთან დაკავშირებით (ცხრაძმისხეველთა ბრძოლა გრუელთა წინააღმდეგ). X საუკუნეში გრუი წირქოლის ციხესთან ერთად ქართლზე კახეთის სამეფოს პოლიტიკური ბატონობის საყრდენი იყო. აქ დაახლ. 975 წელს კახელებს დაუტყვევებიათ მეფე გურგენი, მისი ძე ბაგრატი და დედოფალი გურანდუხტი. დავით III კურაპალატმა გაათავისუფლა ისინი და დაიბრუნა მიტაცებული ციხეები, გარდა წირქოლისა და გრუისა. როგორც ჩანს, ეს ციხეები კარგა ხანს დარჩა კახეთის ხელში და XI საუკუნის დასაწყისში ბაგრატ III-ს კვლავ უხდება მათ დასაბრუნებლად ბრძოლა. ციხეს სამი მხრიდან მდინარე უვლის. სამხრეთ ნაწილში ტიყისა და ფლეთილი ქვით ნაგები სათოფურებიანი მრგვალი კოშკია, რომლის დიამეტრი 6 მ-ს უდრის, ჩრდილო ნაწილში სწორკუთხა ნაგებობის ნანგრევებია. ნაგებობებს შორის ადგილი გარშემორტყმული ყოფილა პარალელური კედლებით. ციხის ნაშთები XIV-XVII საუკუნეებისაა. აქ მოპოვებული კერამიკის ფრაგმენტები (VI-XII სს.) წერილობით ცნობებთან ერთად სარწმუნოს ხდის, რომ გრუის ციხე ჯერ კიდევ ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში არსებობდა. თანამედროვე დროში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში არსებობს სოფლები: ზემო ღრუ და ქვემო ღრუ, რომელთა ეტიმოლოგია გრუის ციხეს უკავშირდება. გვასალია ჯ., ქსნის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები, «საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული», 1967, ტ. 3; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 281. გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ ცხოვრებოვა ზ. დ., სამხრეთ ოსეთის ტოპონიმია წერილობით წყაროებში, გვ. 22, თბ.: „მეცნიერება“, 1979.
რიუ-ფორმოზუ

რიუ-ფორმოზუ (პორტ. Rio Formoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 5 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 151 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97.39 კმ²-ზე. ფართობი 227 458 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-ბენედიტუ-დუ-სული

სან-ბენედიტუ-დუ-სული (პორტ. São Benedito do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 474 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 941 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 86.87 კმ²-ზე. ფართობი 160 478 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-ჟოზე-და-კოროა-გრანდი

სან-ჟოზე-და-კოროა-გრანდი (პორტ. São José da Coroa Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 180 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 262.19 კმ²-ზე. ფართობი 69 338 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სირინიაენი

სირინიაენი (პორტ. Sirinhaém) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 49 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 296 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 107.57 კმ²-ზე. ფართობი 374 611 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტამანდარე (პერნამბუკუ)

ტამანდარე (პორტ. Tamandaré) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 8 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 715 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 96.66 კმ²-ზე. ფართობი 214 307 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
შეშეუ

შეშეუ (პორტ. Xexéu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 093 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127.18 კმ²-ზე. ფართობი 110 813 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
აკოლოთია

აკოლოთია, აკოლუთია — საგალობელი, წესი, ანუ შედეგი საეკლესიო ლოცვისა. „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 109
ალაყაფის კარი

ალაყაფის კარი — ბჭედი, ბჭის-კარი, ბჭე-კარი; გალავნის მთავარი შესასვლელი. „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 109
პეტრე გრუზინსკი (მხატვარი)

პეტრე ნიკოლოზის ძე გრუზინსკი (ბაგრატიონი, რუს. Пётр Николаевич Грузинский; დ. 1837 ― გ. 1892) — ეროვნებით ქართველი რუსეთში მოღვაწე ფერმწერი, ბატალისტი და ჟანრისტი. ცნობილი მისი ნახატების სერიით კავკასიის ომის სცენებით. შთამომავალი ბაგრატიონთა დინასტიის მუხრან-გრუზინსკის შტოს, რომელიც XVIII საუკუნეში რუსეთში გადასახლდა. 1851 წელს შევიდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1860 წელს სურათისათვის „ბოშათა ბანაკი“ დაიმსახურა მცირე ოქროს მედალი, ხოლო 1862 წელს სურათისათვის „ღუნიბის აღება“ — დიდი ოქროს მედალი. საზღვარგარეთ გაემგზავრა როგორც აკად. პენსიონერი. პარიზში დახატა სურათები „ზუავების პიკეტი საფრანგეთში მანევრებზე“ და „ბაზარი ფონტენბლოში“. 1864 წელს დაბრუნდა რუსეთში, რათა პარიზის მსოფლიო გამოფენისათვის შეკვეთილი სურათის („რუსის ჯარის მოახლოებისას მთიელები ტოვებენ აულს“) ესკიზები შეესრულებინა. 1872 წელს სამუდამოდ დაბრუნდა რუსეთში და იმავე წელს აღნიშნული სურათისათვის აკადემიკოსობა მიიღო. გრუზინსკის გვიანდელი (1891-მდე) ნამუშევრებია: „სცენა სოფლის ცხოვრებიდან“, „გასეირნება ქალაქგარეთ“ და სხვა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 167. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პეტრე გრუზინსკი (მხატვარი)
გრუნტების მექანიკა

გრუნტების მექანიკა, მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის შენობა-ნაგებობათა ფუძეების, ბუნებრივი და ხელოვნური ფერდობებისა და მიწის ნაგებობათა დაძაბულ-დეფორმირებულ მდგომარეობას (გამოწვეულს გარე დატვირთვით და გრუნტის საკუთარი წონით), მდგრადობასა და სიმტკიცეს, ფუძის დეფორმაციასთან დაკავშირებით ნაგებობათა შესაძლო გადაადგილებებს (დაჯდომა, გადახრა); გრუნტის წნევას საყრდენ კედლებსა და ნაგებობათა მიწისქვეშა ნაწილებზე და სხვა. ნინუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 281.