laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აკონკაგუა

აკონკაგუა (ესპ. Aconcagua) — მწვერვალი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინაში, სამხრეთ ამერიკის ანდებში. სიმაღლე 6960 მ (უმაღლესი მწვერვალი დასავლეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროში). მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ბათოლითი. ჩრდილოეთი და დასავლეთი კალთები დამრეცია, სამხრეთ კალთაზეა კლდეებისა და ყინულების ციცაბო კედელია. აგებულია დანალექ ქანებზე შეცოცებული ანდეზიტებით, რის გამოც შეცდომით ვულკანად იყო მიჩნეული. დაფარულია მუდმივი თოვლით. ფერდობებზე 7 მყინვარი ეშვება, რომელთა სიგრძე 6 კმ-მდეა. აკონკაგუას დალაშქვრას ართულებდა ყინულით დაფარული ფერდობის არსებობა. პირველად 1897 წელს ავიდა მასზე ექსპედიცია ედუარდ ფიცჯერალდის მეთაურობით. აკონკაგუა ინკური სახელწოდებაა და „თეთრ გუშაგს“ ნიშნავს. ვარაუდობენ, რომ კოლუმბისა და ესპანელი კონკისტადორების გამოჩენამდე ინკები ასული იყვნენ ანდების ასამდე მწვერვალზე, მათ შორის აკონკაგუაზე (მათს კვალს ამ მწვერვალის ფერდობებზე, 6600 მეტრის სიმაღლეზე მიაგნეს). საქართველოდან აკონკაგუაზე პირველი ავიდა გია თორთლაძე (1996 წელს, რუსეთის ცხრაკაციანი ექსპედიციის წევრებთან ერთად). ეს მწვერვალი 2002 წელს დალაშქრა ბენო ქაშაკაშვილმა, 2004 წელს კი — ბიძინა გუჯაბიძემ (რუსეთის ექსპედიციის შემადგენლობაში). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აკონკაგუა“ ვიკისაწყობში. აკონკაგუა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 აკონკაგუა — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2014-06-07.
ერიჩეს მთის ბრძოლა

ერიჩეს მთის ბრძოლა — პირველი პუნიკური ომის ბოლოს პანორმას მიდამოებში რომაელთა და კართაგენელთა დაპირისპირება, რომელიც არცერთი მხარის გადამწყვეტი გამარჯვებით არ დასრულებულა. ძვ. წ. 249 წელს რომაული ფლოტის ქარიშხალში დაღუპვის შემდეგ, კონსულმა ლუციუს იუნიუსმა დაიკავა მთა ერიჩე, რომელიც ეტნას შემდეგ ყველაზე მაღალია სიცილიაში. ძვ. წ. 248 კართაგენელთა მხედართნმთავრად სიცილიაში ჰამილკარ ბარკა დანიშნეს. მან დაიკავა პანორმასა და მთა ერიჩეს შორის მდებარე ერკტეს ამაღლება. იგი შესანიშნავ დასაბანაკებელ ადგილს წარმოადგენდა, ვინაიდან მთის ყველა მხარე ციცაბო იყო და პლატო საკმაოდ დიდი იყო ბანაკისთვის. მთის ძირში კი კარგი ნავთსადგური იყო, დრეპანაში და ლილიბეუმში გადასასვლელად. მთაზე ხმელეთიდან ორი გზა ადიოდა, ზღვიდან ერთი, სწორედ მესამე გზასთან დაბანაკდა ჰამილკარი. ამ ადგილს ბაკრა ბაზად იყენებდა და იქიდან ფლოტის მეშვეობით თავს ესხმოდა იტალიის ნაპირებს. რომაელები ბარკას ბანაკიდან 2 კმ-ში დაბანაკდნენ. ორ ბანაკს შორის სამი წლის მანძილზე პერმანენტული ბრძოლები იმართებოდა, რომლის აღწერებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. პოლიბიუსის თანახმად მეტოქეები ყველაფერში თანაბარნი იყვნენ, მათი ბანაკები ერთნაერად კარგად გამაგრებული იყო და ჯარებიც ერთნაერად ძლიერი იყო. ამით იგი ხსნის გადამწყვეტი ბრძოლის შეუძლებლობას. ერიჩეს მთა და მისი ძირი რომაელების ხელში იყო, ხოლო ფერდობზე მდებარე ქალაქი ძვ. წ. 244 ან ძვ. წ. 243 წელს ჰამილკარმა დაიკავა. მთის წვერზე მყოფი რომაელები მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ, თუმცა კართაგენელებიც არ იყვნენ კარგ დღეში. გაიუს ფუნდანიუს ფუნდულუსმა მოახერხა კართაგენელთა დამარცხება, და ბრძოლის შემდეგ არ მისცა მიცვალებულთა დამარხვის საშუალება. ხოლო შემდეგ ბრძოლაში კართაგენელებმა სძლიეს, მაგრამ ჰამილკარმა დიდსულოვნად დაამარხინა რომაელებს მოკლულები. რომაელებს, ზოგიერთი მკვლევარის თვალსაზრისით ხელს მხედართმთავრების ყოველწლიური როტაცია უშლიდათ, ხოლო კართაგენელებს დაქირავებულთა სიხარბე. რომაელებმა მოისყიდეს გალები, მათ ვერ შეძლეს ქალაქის რომაელებისთვიოს გადაცემა, მაგრამ მათ მხარეს კი გადავიდნენ. ეს პირველი შემთხვევა იყო, როდესაც რომაულ არმიაში დაქირავებული მეომრები იბრძოდნენ. უპირატესობა არცერთ მხარეს არ ჰქონდა კიდევ ორი წლის მანძილზე. დაპირისპირება მხოლოდ ომის დასრულებამ შეწყვიტა. პოლიბიუსი. საყოველთაო ისტორია. წ. 1. 56-58 ↑ სავარაუდოდ Monte Pellegrino ან Monte Castellacio ↑ ამის შესახებ მხოლოდ დიოდორე ყვება. ↑ ზონარა
ეგადის კუნძულები

ეგადის კუნძულები (იტალ. Isole Egadi; სიცილ. Ìsuli Ègadi, ლათ. Aegates Insulae, ძვ. ბერძნ. Aἰγάται Νῆσοι) — კუნძულების ჯგუფი სიცილიის დასავლეთ ნაპირებთან. შეიცავს ხმელთაშუა ზღვის 5 მთიან კუნძულს. მდებარეობენ სიცილიის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროსთან, ტრაპანის და მარსალას ახლოს. კუნძულები მთლიანად მოიცავს 37.45 კმ. კვადრატს. კუნძულზე გამოქვაბულებში მოიძებნება ნეოლითის და პალეოლითის ხანის ნახატები. კუნძულები ძვ. წ. 241, 10 მარტს იყო ეგატის კუნძულებთან ბრძოლის პოლიგონი, რომელშიც კართაგენის ფლოტი რომის ფლოტმა გაიუს ლუტაციუს კატულუსის ხელმძღვანელობით დაამარცხა. ამ ბრძოლამ პირველი პუნიკური ომი დაასრულა. ↑ Egadi Islands | islands, Italy | Britannica.com
აპრიესი

აპრიესი (ასევე უაჰიბრა ჰააიბრა, ვაფრესი, ჰოფრა) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეექვსე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა გვიანი პერიოდის დროს. აპრიესის მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 589 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 570 წელს. მმართველობის პირველ წლებში აპრიესმა გაილაშქრა ქალაქ სიდონის წინააღმდეგ და ზღვაზე იბრძოდა ტირენეის მეფის წინააღმდეგ. შემდეგ კი მან დაიწყო მისთვის საბედისწერო ომი კირენაში ბერძნული კოლონიების წინააღმდეგ. ამის შესახებ დაწვრილებით ყვება ჰეროდოტე. კირენაში ბერძნები მეზობელ ლივიელებს მიწებს ართმევდნენ. ლივიელებმა ეგვიპტის ფარაონს სთხოვეს დახმარება. ფარაონმა კი შეკრიბა ჯარი და კირენას წინააღმდეგ გაგზავნა. კირენელები ეგვიპტელებს სეებრძოლნენ ირასასთან და გაიმარჯვეს. ეს ეგვიპტელებისდ და ბერძნების პირველი ბრძოლა იყო. დამარცხებაში ფარაონი დაადანაშაულეს. ბრძოლასი გადარჩენილი მეომრები და მათი მეგობრები აჯანყდნენ. აჯანყებულთა დასაშოშმინებლად ფარაონმა თავისი ამალის წარმომადგენელი, ამასისი გაუშვა, რომელიც მეამბოხეებმა ფარაონად აღიარეს და მათი მეთაური გახდა. აპრიესმა ამასისთან გაგზავნა დიდებული სახელად პატარმებისი, რათა ანასისი მასთან ცოცხალი მოეყვანა, მაგრამ მისი მისია წარუმატებლად დასრულდა. პატარმებისმა ფარაონს ჩამოუტანა ომისთვის მზადების ამბავი, ხოლო ეს უკანასკნელი იმდენად განრისხდა, რომ დიდებულისთვის სხვირის და ყურების მოჭრა ბრძანა. ამან მეფის მომხრეებს უბიძგა აჯანყებულთა მხარდაჭერისკენ. აპრიესი დაქირავებული მეომრებით შეებრძოლა მემფისთან აჯანყებულებს და დამარცხდა. ფარაონი ტყვედ ჩავარდა და ქალაქ საისში იქნა გადაყვანილი. თავდაპირველად ყოფილი ფარაონი მეფის სასახლეში იყო და მას პატივისცემით ეპყრობოდნენ, მაგრამ ხალხი უკვე ამასისის წინააღმდეგ გამოვიდა, ყოფილი ფარაონის დასჯის მოთხოვნით. ამასისს მოუწია აპრიესის ხალხისთვის გადაცემა. იგი დაახჩვეს და შემდეგ დაკრძალეს. Рыжов, K. (2001). Энциклопедия - Все монархи мира - Древний Восток. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0829-6
არაქოზია

არაქოზია — თანამედროვე ავღანეთის აღმოსავლეთ რეგიონის ძველი სახელი, თანამედროვე ყანდაარის მიდამოები. თავდაპირველად, აქ ცხოვრობდნენ ინდო-ირანული და ირანული ტომები, რომლებმაც ძვ. წ. VI საუკუნეში შექმნეს სამეფო კამბოჯა, რომლის ისტორიაც უცნობია. იმავე საუკუნეში არაქოზია სპარსებმა დაიპყრეს. შემდეგ იგი შედიოდა ალექსანდრე მაკედონელის იმპერიაში, მაურიების იმპერიაში, ბერძნულ-ბაქტრიულ სამეფოში. ძვ. წ. II საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში არაქოზია დაიპყრეს საკებმა, რომლებიც შუა აზიიდან გადმოსახლდნენ. ძვ. წ. I საუკუნეში არაქოზია გაერთიანდა ადგილობრივი მეფეების მმართველობით, რომლებმაც დაახლოებით ერთი საუკუნე იმეფეს. ამ სამეფოს პოლიტიკური ისტორია უცნობია, თუმცა ოთხი ადგილობრივი მეფის მონეტებია ნაპოვნი. სავარაუდოდ, დინასტიის დამაარსებელი ვონონი იყო. სპალახორი ითვლება მის ძმად და თანამმართველად, თუმცა, შესაძლოა, ისინი ნამდვილი ძმები არ იყვნენ. სპალადაგამი, სავარაუდოდ, სპალახორის ვაჟი იყო. არაქოზიის უკანასკნელ საკ მეფედ ითვლება სპალირისი. ძვ. წ. I საუკუნის ბოლოს არაქოზია დაიპყრო ინდო-საკ მეფემ აზ I-მა, რომელიც განდჰარაში მეფობდა. სავარაუდოდ არახოსიის დედაქალაქი ალექსანდროპოლისი იყო. არაქოზიის მეფეები‎ Рыжов, K. (2001). Энциклопедия - Все монархи мира - Древний Восток. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0829-6
ყანდაარი

ყანდაარი (პუშტუ کندهار Kandahār, სპარს. قندهار Qandahār. სანსკრიტი: गंधार Gandhar) — სიდიდით მეორე ქალაქი ავღანეთში. ქალაქი დაფუძნებული იყო ალექსანდრე დიდის ლაშქრობის დროს, ძვ. წ. 330 წ. ქალაქს თავდაპირველად არაქოზიის ალექსანდრია უწოდეს. ავღანეთის ქალაქების სია არაქოზია Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd centuries CE. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1. Thapar, Romila (1963): Aśoka and the Decline of the Mauryas. Oxford University Press. 3rd impression, New Delhi, 1980. Frye, Richard N. (1963). The Heritage of Persia. World Publishing company, Cleveland, Ohio. Mentor Book edition, 1966. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ყანდაარი ყანდაარი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Photos of Kandahar on Panoramio დაარქივებული 2014-01-19 საიტზე Wayback Machine. Map of Kandahar The Taliban's Campaign for Kandahar
ყანდაარი (ფილმი)

ყანდაარი (აგრეთვე ცნობილი როგორც Safar-e Ghandehar - „მოგზაურობა ყანდაარში“ და „მზის დაბნელება“) — ირანელ რეჟისორ მოჰსენ მაკმალბაფის 2001 წლის ფილმი. მასში მოთხრობილია ავღანეთის შესახებ, ტალიბების მმართველობის პერიოდში. ფილმი წარდგენილი იყო კანის ფესტივალზე, მაგრამ არ მიიზიდა ყურადღება, თუმცა 11 სექტემბრის შემდეგ მის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმში მოთხრობილია ავღანური წარმოშვების კანადელი ჟურნალისტის, ნაფასის მგზავრობა კანდაგარისკენ, სადაც მისი ინვალიდი და ცხოვრობს და იმუქრება რომ XX საუკუნის უკანასკნელი მხის დაბნელებისას თავს მოიკლავს. ნაფასს სულ ერთი თვე აქვს რათა ჩააღწიოს კანდაგარამდე და იხსნას და. თანამედროვე მოგზაურობების პირობებში ეს თითქოს და საკმარისზე მეტი დროა მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში ჩასასვლელად, მაგრამ არა ავღანეთში. თითქმის მთელი დრო ნაფასმა დახარჯა სხვადასხვა საზღვრებიდან ავღანეთში შესვლის მცდელობაზე, საბოლოოდ მან გადაკვეთა საზღვარი ირანიდან, ამისთვის მას შემთხვევითი მგზავრის ცოლად მოუწია თავის გასაღება. შემდეგ მისი გამცილებელი ხდება რელიგიური სკოლიდან გაქცეული ბიჭი ხაკი და უკანასკნელ ეტაპზე ამერიკიდან ჩამოსული მოჯახედი, თვითნასწავლი ექიმი. ნაფასს ავღანეთში უმეტესწილად ფეხით უწევს გადაადგილება და ტალიბებისგან დამალვა. ფილმში ნაჩვენებია XX საუკუნის ბოლოს ავღანეთის ცხოვრება. დანიშნულების ადგილს ნაფასი ვერ აღწევს რადგან ტალიბების ხელში ვარდება. ფილმი ლამაზია მაგრამ ფინალი არ აქვს ბედნიერი. მთელ ფილმს მიყვება უიმედოობის განცდა, რომელიც აიძულებს ნაფასის დას დაასრულოს სიცოცხლე თვითმკვლელობით. ნაფასის როლის შემსრულებელი ნელოფერ პაზირა არის ავღანური წარმოშვების კანადელი ჟურნალისტი. მან სცადა ავღანეთში დაბრუნება 1996 წელს ბავშვობის მეგობრის მოსაძებნად, მაგრამ უშედეგოდ. სწორედ მისი მოგზაურობის სესახებ არის შექმნილი ფილმი, სადაც ნელოფერი საკუთარ თავს თამაშობს.
ოსამა (ფილმი)

ოსამა (სპარს. أسامة) — ფილმი თალიბების მმართველობის დროინდელ ავღანეთზე. გამოვიდა 2003 წელს. ფილმის სახელის შერჩევის მიზეზი მისი გადაღების პერიოდში მსოფლიოში ოსამა ბინ ლადენის ავღანეთთან ასოცირება იყო. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. 12 წლის გოლბახარის დედა კარგავს სამსახურს საავადმყოფოში და რადგან ოჯახში არ არის მამაკაცი და ქალს მარტო სახლიდან გასვლის უფლება არ აქვს, ოჯახს მხოლოდ შიმშილიდ სიკვდილი დარჩენია. ბებია მოიფიქრებს შვილიშვილის ბიჭად გადაცმევას და სამუშაოდ გაქცევას. გოგოს თმებს შეჭრიან, ბიჭის ტანსაცმელს ჩააცმევენ და ოსამას დაარქმევენ. ოსამა დაღუპული მამის ამხანაგის მაღაზიაში ეწყობა სამუშაოდ. მასმის მეგობარმა იცის რომ ოსამა გოგოა და ცდილობს დაეხმაროს მას, ასწავლის კაცივით როგორ მოიქცეს და ილოცოს. ფილმის დასაწყისში ნაჩვენებია ქალების დენმონსტრაცია რომლებიც მუშაობის უფლებას ითხოვენ, მაგრამ ტალიბები შლიან დემონსტრაციას და ვინც ვერ ასწრებს გაქცევას, აპატიმრებენ. ოსამამ მაღაზიაში ცოტა ხანს იმუშავა. მალე ქალაქის ყველა ბიჭი ტალიბებმა რელიგიურ სკოლაში წაიყვანეს, სადაც ხვდება ოსამაც. ცოტა განში გაირკვევა რომ ოსამა სინამდვილეში გოგოა. მას სიკვდილით დასჯა ემუქრება, მაგრამ ბებერმა მოლამ მას თვალი დაადო და მოახერხებს მის სასამართლოდან დახსნას და მეოთხე ცოლად მოიყვანს. გოლბახარი მოხვდება მოლას სახლში სადაც გაიცნობს მის სამ ცოლს, რომლებიც ასევე მათი ნების წინააღმდეგ მოიყვანა მან ცოლად. ცოლების ცხოვრება საშინელებაა, ისინი ეუბნევიან გოლბახარის რომ ასეთ ცხოვრებას სიკვდილი ურჩევნიათ. ბრატისლავას საერთაშორისო კინოფესტივალი (2003) Grand Prix for F1 კანის ფესტივალი (2003) AFCAE Award, Cannes Junior Award, Golden Camera - Special Mention სინემანია, საერთაშორისო ფესტივალი (2004) მარინა გოლბაჰარიმ მიიღო ჯილდო ქალის საუკეთესო როლისთვის. ოქროს გლობუსი (2004) საუკეთესო უცხოური ფილმი „ოსამა (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ოსამა (ფილმი)“ — Rotten Tomatoes
ტყვარჩელის რაიონი

ტყვარჩელის რაიონი (აფხ.Тҟәарчал араион) — რაიონი სეპარატისტულ აფხაზეთში. შეიქმნა 1994 წელს ოჩამჩირისა და გალის რაიონების ტერიტორიის ნაწილზე. ქართული კანონმდებლობის მიხედვით ასეთი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული არ არსებობს. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ტყვარჩელი. მოსახლეობა 2003 წლის მონაცემებით შეადგენს 14.777 კაცს (1989 წლის აღწერის მიხედვით აღნიშნულ ტერიტორიაზე ცხოვრობდა 42.700 კაცი). დღევანდელი ეთნიკური შემადგენლობა: აფხაზები — 37,8 %, ქართველები — 55,2 %, რუსები — 4,9 %, სომხები — 0,5 %. ↑ 1989 წლის აღწერის მასალები
პრაღის გაზაფხული

პრაღის გაზაფხული ეწოდება ჩეხოსლოვაკიაში განვითარებულ მოვლენებს. „პრაღის გაზაფხული“ წარმოადგენდა ამ ქვეყანაში პირველ ცდას, მიეცათ სოციალიზმისათვის ადამიანური სახე. იმ დემოკრატიულ გარდაქმნებს, რომლებსაც ახორციელებდნენ ადგილობრივი რეფორმატორები ალექსანდრე დუბჩეკის მეთაურობით, საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტში განიხილავდნენ, როგორც მუქარას მთელი სოციალისტური ბანაკისადმი. იმის შიშით, რომ ჩეხოსლოვაკიაში სოციალისტური წყობილების დამხობას და მის გამოსვლას ვარშავის ხელშეკრულებიდან უბიძგებდა სხვა სახელმწიფოებს ანალოგიური ნაბიჯის გადადგმისაკენ, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის პოლიტბიურომ მიიღო გადაწყვეტილება ინტერნაციონალური დახმარების საფარქვეშ 1968 წლის 21 აგვისტოს შეეყვანა თავისი ჯარები ჩეხოსლოვაკიის ტერიტორიაზე. 1956 წლის უნგრეთის ცნობილი მოვლენების შემდეგ ეს იყო საბჭოთა კავშირის პირველი ცდა ძალის გამოყენებით ჩაეხშო დემოკრატიული გარდაქმნები სოციალისტური ბანაკის შიგნით. ეს მოვლენები თვითონ საბჭოთა კავშირის პოლიტიკურ განვითარებაზე აისახა და საბოლოო ჯამში საბჭოთა კავშირის დაშლა გამოიწვია. ,,პრაღის გაზაფხულის“ გაკვეთილები დღესაც წარმოადგენს ამ მოვლენებში ჩართული სხვადასხვა ქვეყნების განსაკუთრებული ყურადღების ობიექტს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პრაღის გაზაფხული Think Quest დაარქივებული 2006-06-28 საიტზე Wayback Machine. – The Prague Spring 1968 Radio Free Europe – A Chronology Of Events Leading To The 1968 Invasion Prague Life – More information on the Prague Spring The Prague Spring, 40 Years On დაარქივებული 2011-10-19 საიტზე Wayback Machine. – slideshow by The First Post Victims of the Invasion – A list of victims from the Warsaw Pact Invasion with method of death
სპორტული ინვენტარი

სპორტული ინვენტარი — სპეციალურად დამზადებული ინვენტარი, რომელიც განკუთვნილია ფიზკულტურისა, სპორტში ვარჯიშისა და შეჯიბრებისათვის, აგრეთვე სპორტსმენების ფიზიკური და ტექნიკური მომზადებისათვის. სპორტის სხვადასხვა სახეობებისათვის განკუთვნილია სხვადასხვა ინვენტარი და იარაღი: სპორტული ტანვარჯიშისათვის-ორძელი, ტაიჭი, სატანვარჯიშო რგოლები. მძლეოსნობისათვის-შუბი, ბადრო, ბირთვი, ურო, ჭოკი. სპორტული თამაშებისათვის-ბურთი ძალოსნობისათვის-შტანგა მხატვრული ტანვარჯიშისათვის-ბურთი, სალტე, ლენტი, სახტუნებელი, გურზი. ფიგურული ციგურაობისთვის-ციგურები სათხილამურო სპორტისათვის-თხილამურები, ჯოხები, ბატინკები. სროლის სახეობისათვის-იარაღები, შაშხანები, პისტოლეტები.
ბურთი

ბურთი — დრეკადი (ტყავი, რეზინი) ან მკვრივი მასალისაგან დამზადებული მრგვალი ან ოვალური საგანი. იყენებენ სპორტულ თამაშებში. ძირითად ჯგუფს შეადგენს ფეხბურთის, კალათბურთის, ფრენბურთის, წყალბურთის, ხელბურთისა და რაგბის ბურთები, რომლებსაც აქვთ ტყავის საფარი და გასაბერი რეზინის კამერები. აგრეთვე არსებობს დატენილი ბურთები, რომლებიც ამოვსებულია შალის ან ბამბის ანაძენძით. ბურთები ერთმანეთოსაგან განსხვავდება წონით, საფრის სისქით, დიამეტრით და ფორმით. ჰოკეის ბურთი მზადდება დაწნეხილი კორპის გულისაგან, მაგიდის ჩოგბურთის ბურთი — თეთრი და თხელი ცელულოიდისაგან, ჩოგბურთის — რეზინისა და მაუდისაგან. ↑ Code of Federal Regulations: 1985-1999. U.S. General Services Administration, National Archives and Records Service, Office of the Federal Register (5 November 1999). ციტირების თარიღი: 5 November 2017.
აპიანე

აპიანე ალექსანდრიელი (ბერძ. Ἀππιανὸς Ἀλεξανδρεύς; დაახ. 100 - 180) — ბერძენი ისტორიკოსი, ადმინისტრაციული თანამდებობები ეკავა ალექსანდრიაში, შემდეგ მან რომის მოქალაქეობა მიიღო და რომში გადავიდა, სადაც ჯერ იმპერატორ ტრაიანეს ვექილი იყო, ხოლო მოგვიანებით კი იმპერატორის პროკურორი გახდა. წერა დაიწყო 160 წლამდე. მას ეკუთვნის ნაშრომი „რომის ისტორია“ (Historia Romana) 24 წიგნად. ეს ნაწარმოები ასახავს რომის სახელმწიფოს გაფართოებას, მოთხრობილია იმ პროვინციების შესახებ, რომლებიც იმპერიაში შედიოდა, იმ თანმიმდევრობით, როგორც ისინი დაპყრობილ იყვნენ. ამრიგად ყოველი წიგნი წარმოადგენს სრულ ისტორიას შესაბამის პროვინციაზე და აქვს შესაბამისი სათაური. ჩვენამდე მთლიანად მოაღწია VI-VIII, XI-XVII წიგნებმა, ასევე IX წიგნის მეორე ნახევარმა. აპიანეს ისტორია ფასეული წყაროა, იგი ბევრ ინფორმაციას შეიცავს, ხოლო ზოგი ცნობები მხოლოდ მის წიგნებში არის. აპიანე. ლექსიკონი "ანტიკური მწერლები" აპიანეს ბიოგრაფია (ინგლისურად) დაარქივებული 2008-01-05 საიტზე Wayback Machine. აპიანეს ნაწარმოებები აპიანე. მითრიდატესთან ომები
ბას-გიტარა

ბას-გიტარა — სიმებიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი, გიტარის ერთ-ერთი სახეობა, განსაზღვრულია ბასის დიაპაზონში დასაკვრელად. ერგება ბევრ მუსიკალურ სტილს და ჟანრს ძირითადად აკომპანირებისთვის და იშვიათად — სოლო ინსტრუმენტისთვის. მისი გამოჩენისთანავე, მე-20 საუკუნის შუახანებიდან, ის გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ბას ინსტრუმენტი, განსაკუთრებით პოპულარულ მუსიკაში. ბას გიტარის პარტიას მუსიკალურ შესრულებაში ეწოდება ბასური პარტია ან ბასური ხაზი, ხოლო ბას გიტარაზე შემსრულებელს უწოდებენ ბას გიტარისტს ან ბასისტს. Coryat, Karl (1999). „The Bass Player Book“. Backbeat Books. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბას-გიტარა Bass fingerboard fingering chart
ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი

ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი (ფრანგ. Valéry Giscard d'Estaing; დ. 2 თებერვალი 1926, კობლენცი, გერმანია — გ. 2 დეკემბერი, 2020) — ფრანგი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, საფრანგეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი და ანდორის კო-პრინცი 1974–1981 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს მონაწილეობდა წინააღმდეგობის მოძრაობასა და საფრანგეთის არმიის საომარ მოქმედებებში ჰიტლერული გერმანიის წინააღმდეგ. 1952 წლიდან მნიშვნელოვანი პოსტები ეკავა საფრანგეთის სახელმწიფო დაწესებულებებში. 1956 წლიდან რეგულარულად ირჩევდნენ ეროვნული კრების დეპუტატად. 1962–1966 და 1969–1974 წლებში იყო ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრი. 1974-1981 წლებში — საფრანგეთის პრეზიდენტი. გარდაიცვალა 2020 წლის 2 დეკემბერს, კორონავირუსის შედეგად, 94 წლის ასაკში. Wilsford, David, ed. Political leaders of contemporary Western Europe: a biographical dictionary (Greenwood, 1995) pp 170–176. (ფრანგული) Personal blog of Valéry Giscard d'Estaing (ფრანგული) Biography on the French National Assembly website (ფრანგული) First and second-round results of French presidential elections ↑ მედიის ცნობით, საფრანგეთის ყოფილი პრეზიდენტი ჟისკარ დესტენი კორონავირუსით გარდაიცვალა ↑ Valéry Giscard d’Estaing, former French president, dies at 94 from the Washington Post ↑ L'ancien président Valéry Giscard d'Estaing est mort ↑ VALÉRY GISCARD D'ESTAING EST MORT À L'ÂGE DE 94 ANS ↑ „Valéry Giscard d’Estaing dies after Covid-19 diagnosis“. The Guardian. 2 December 2020. ციტირების თარიღი: 2 December 2020.
The Doors-ის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია როკ ჯგუფ The Doors-ის დისკოგრაფია. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 allmusic ((( The Doors > Charts & Awards > Billboard Albums))) ↑ 2.0 2.1 2.2 Chart Stats - The Doors. www.chartstats.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-23. ციტირების თარიღი: 2009-06-22. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Die Offizielle Schweizer Hitparade und Music Community. hitparade.ch. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ 4.0 4.1 norwegiancharts.com - Norwegian charts portal. norwegiancharts.com. ციტირების თარიღი: 2009-12-29. ↑ 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 5.18 5.19 5.20 RIAA Gold and Platinum Search for albums by The Doors. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-24. ციტირების თარიღი: 2010-12-25. ↑ 6.00 6.01 6.02 6.03 6.04 6.05 6.06 6.07 6.08 6.09 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 Canadian Recording Industry Association (CRIA). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-11. ციტირების თარიღი: 2010-12-25. ↑ 7.0 7.1 austriancharts.at - Austria Top 40 - Hitparade Österreich. austriancharts.at. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ Musicline.de - Chartverfolgung - Doors, The. www.musicline.de. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-26. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ dutchcharts.nl - Dutch charts portal. dutchcharts.nl. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ Gold & Platinum Certification – May 2001. Canadian Recording Industry Association. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-19. ციტირების თარიღი: 2010-08-17. ↑ allmusic ((( The Doors > Charts & Awards > Billboard Singles))) ↑ Chart Stats - The Doors. www.chartstats.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-23. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ Musicline.de - Chartverfolgung - Doors, The. www.musicline.de. ციტირების თარიღი: 2009-06-23.[მკვდარი ბმული] ↑ austriancharts.at - Austria Top 40 - Hitparade Österreich. www.austriancharts.at. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ dutchcharts.nl - Dutch charts portal. dutchcharts.nl. ციტირების თარიღი: 2009-06-23. ↑ Die Offizielle Schweizer Hitparade und Music Community. hitparade.ch. ციტირების თარიღი: 2009-06-23.
ვარონი

საკუთარი სახელი ვარონი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს : გაიუს ტერენციუს ვარონი — კონსული, დამარცხდა კანეს ბრძოლაში მარკუს ტერენციუს ვარონი — მეცნიერი პუბლიუს ტერენციუს ვარონი — პოეტი
სპორტული შეჯიბრებები

სპორტული შეჯიბრებები — სპორტსმენების შეხვედრის ორგანიზებული ფორმა, სადაც ვლინდება სპორტსმენის მაქსიმალური შესაძლებლობები-ძალა, სისწრაფე, გამძლეობა, სიმარჯვე, უმაღლესი სპორტული მიღწევებისაკენ სწრაფვა, ტაქტუიკური და ფსიქოლოგიური მომზადება. არსებობს შემდეგი სახის სპორტული შეჯიბრებები: ოლიმპიური თამაშები; მსოფლიო ჩემპიონატები; თასების გათამაშებები; უნივერსიადები; კონტინენტური ჩემპიონატები; სპარტაკიადები. არსებობს სპორტული შეჯიბრებების ჩატარების სამი ძირითადი სისტემა: წრიული (ყველა მოთამაშე ერთმანეთს ხვდება ერთხელ ან რამდენმეჯერ), სათასო (წაგებული გადის თამაშიდან) და შერეული.
ლუციუს იუნიუს პულუსი

ლუციუს იუნიუს პულუსი (ლათ. Lucius Iunius Pullus; დ. ძვ. წ. III საუკუნე) — რომის კონსული ძვ. წ. 249 წელს პუბლიუს კლავდიუს პულქერთან ერთად. მონაწილეობას იღებდა პირველ პუნიკურ ომში. მან დაიკავა მთა ერიქსი, რომლის მისადგომებთანაც შემდეგ წლებში, ომის დასასრულამდე ხდებოდა პერმანენტული ბრძოლები ჰამილკარ ბარკას არმიასთან. Münzer F. Iunius 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1918. — Bd. X, 1. — Kol. 960—962. Münzer F. Iunius 133 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1918. — Bd. X, 1. — Kol. 1080—1081.
გაიუს ფუნდანიუს ფუნდულუსი

გაიუს ფუნდანიუს ფუნდულუსი — რომის კონსული ძვ. წ. 243 წელს. პირველი პუნიკური ომის მონაწილე. მხედართმთავრობდა მთა ერიქსთან ბრძოლებში. Münzer F. Fundanius // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1910. — Bd. VII, 1. — Kol. 291.
ჯონ ნოქსი

ჯონ ნოქსი (ინგლ. John Knox; დაახ. დ. 1513 — გ. 24 ნოემბერი, 1572) — XVI საუკუნის შოტლანდიელი რელიგიური რეფორმატორი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პრესვიტერიანულ ეკლესიას. განათლება წმინდა ანდრიას უნივერსიტეტში მიიღო და ნოტარიუს-მღვდლად მუშაობდა. ადრეული საეკლესიო რეფორმატორების (მათ შორის ჯორჯ უიშარტის) გავლენით, შეუერთდა მოძრაობას, რომლის მიზანი შოტლანდიის ეკლესიის რეფორმა იყო. 1546 წელს კარდინალი ბიტონის მკვლელობის მოვლენებში მონაწილეობის ბრალდებით ფრანგებმა ტყვედ აიყვანეს მომდევნო წელს, 1549 წელს კი გათავისუფლების შემდეგ ინგლისში გაიხიზნა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“