laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თავცეცხლა

თავცეცხლა (ლათ. Galeopsis bifida) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა,სიმაღლე – 15-60 სმ. მარტივი ან დატოტვილი. ჯაგრისებური ბეწვით შებუსული, ზოგჯერ – შიშველი. ფოთლები კვერცხის ფორმის კვერცხისებური ან ლანცეტაა, მრგვალკბილა, შებუსული. ყვავილედის ჩხროები სფეროსებურია, შებუსული. გვირგვინი მეწამულია, სოსანი, მოყვითალო ან მოთეთრო. იზრდება ტყის შუა და ზედა სარტყლების ტყეებში, ბუჩქნარებსა და მდელოებზე. საქართველოში გავრცელებულია თითქმის ყველა რეგიონში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, თითქმის მთელ ევრაზიას, ჩრდილოეთ ამერიკას. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 392.
ვაზისძირა

ვაზისძირა (ლათ. Lamium amplexicaule) — 10-30 სმ სიმაღლის ერთ ან ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო ძირიდანვე მეტ-ნაკლებად დატოტვილია, უფრო იშვიათად – მარტოული; ზედა ნაწილში შებუსული, ღეროსეული ქვედა ფოთლები მოკლეყუნწიანია, ზედა ფოთლები მჯდომარეა, ღერომხვევი, გაბნეული მოკლე ბეწვით მოფენილი ან თითქმის შიშველი. ყვავილები შეკრებილია მრავალყვავილიან თავაკისებურ ჩხროებად, ჩხროები ურთიერთდაშორებულია ან ზედა ნაწილში მიახლოებული. გვირგვინი ხორცისფერ-წითელია ან ვარდისფერი. იზრდება მთის ქვედა სარტყლიდან ზედა სარტყლამდე მინდვრებში, ფერდობებზე, ბაღებში, ვენახებსა და რუდერალურ ადგილებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს. ყვავილი ფოთლები ფესვები სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 396.
თედოწმინდის ყორღანი

თედოწმინდის ყორღანი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თედოწმინდაში. აგებულია ძვ. წ. XXIV-XXII საუკუნეებში, ბრინჯაოს ხანის პერიოდში. ქვაყრილის შემორჩენილი ნაშთის ქვეშ, ოთხკუთხა ფორმის დასაკრძალავი ორმო იყო გამართული, დამხრობილი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ხაზზე. მის იატაკზე აღმოჩენილია ოთხბორბლიანი ურმის ბორბლების კვალი. სახურავის ჩამონგრევის გამო დამარხული ინვენტარი და მიცვალებულის ჩონჩხის ნაწილები არეული იყო. აღმოსავლეთ კედელთან ნაპოვნია თიხის ჭურჭელი. ინვენტარი დაფიქსირდა ურმის ბორბლებს შორისაც. ესენია: ბრინჯაოს ყუნწიანი ისრისპირი, პირამიდულთავიანი ისრისპირი, ყუნწიანი სატევრისპირები და სხვა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24486
პატარა ჯიხაიშის მაცხოვრის ეკლესია

პატარა ჯიხაიშის მაცხოვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ჯიხაიშში. აგებულია XX–XXI საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე და წარმოადგენს დიდ დარბაზულ ეკლესიას დასავლეთის სამრეკლოთი. ეკლესია ბერძენი ოსტატის მიერაა აშენებული. დასავლეთ კარის თავზე მოთავსებულია ბერძნული წარწერა. სამრეკლო ორსართულიანია. პირველი სართული კარიბჭის ფუნქციას ასრულებს. ორივე სართული თაღებითაა გახსნილი. გუმბათი მონგრეულია. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. მისი შიდა ფორმა იმეორებს აბსიდის გარეთა მოყვანილობას. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული და დარბაზისგან სამთაღოვანი კანკელითაა გამოყოფილი. აბსიდში სამი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი.საკურთხეველს აქვს სოლეა. დარბაზის სამივე კარი გარედან არქიტრავული, შიგნიდან თაღოვანი. კედლებს შიგნიდან ეტყობა შელესილობის კვალი. ძეგლი სხვა რაიმე თავისებურებებით არ გამოირჩევა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9716
ნახორაგანი

ნახორაგანი — ბიზანტიელი ისტორიკოსების მიერ ეგრისის დიდ ომში ნახსენები სასანიანთა იმპერიის სამხედრო მეთაური. ეგრისში მეთაურად ჩაანაცვლა მერმეროე ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ. როცა სარდალი გახდა, პოლიტიკური ვითარება სასანიებს ემხრობოდა, რადგან ბიზანტიელი გენერლების მიერ ლაზთა მეფის გუბაზეს მკვლელობამ ლაზები განარისხა. ნახორაგანმა გაათავისუფლა ონოგურისი ალყისაგან და შემდგომ გაანადგურა ბიზანტიური ბაზა არქეოპოლისში. 556 წლის გაზაფხულზე, ნახორაგანმა დაიწყო ახალი თავდასხმა ნესუსზე 60 000 კაცით, ბესუსში მარტინიუსი და იუსტინე იყვნენ განლაგებული. მარტინიუსის მიერ სამშვიდობო წინადადებაზე უარის თქმის შემდეგ, ნაჩორაგანმა ალყა შემოარტყა ფაზისს, მაგრამ სასტიკად დამარცხდა. შემდეგ უკან დაიხია ქუთაისში, ცოტა ხნის შემდეგ სასანიანთა მეთაურობა ლაზიკაში თავის ქვეშევრდომ ვაფრიზესს დაუტოვა და დატოვა ყველა საჯარო, საერო და სამხედრო თანამდებობა და დასახლდა იბერიაში. ბერძნული სახელი ნახორაგან (Ναχοραγάν) ბიზანტიელი ისტორიკოსების მიერ ჩაწერილი სავარაუდოდ წარმოადგენს არა სახელს, არამედ შუა სპარსულ ტიტულ ნახორაგან-ს ან ნახორეგანს-ს. იგი შეესაბამება სირიულ ნხრგ-ს (ܢܟܘܪܓܢ , „გუბერნატორი“) და სომხური ტიტული ნახარარს, ორივე ნასესხებია შუა ირანული ენიდან. ↑ Martindale, J. R. (1992) The Prosopography of the Later Roman Empire 2 Part Set: Volume 3, AD 527-641 (en). Cambridge University Press, გვ. 846. ISBN 978-0-521-20160-5.  ↑ Rawlinson, George (2018) The Greatest Empires & Civilizations of the Ancient East: Egypt, Babylon, The Kings of Israel and Judah, Assyria, Media, Chaldea, Persia, Parthia & Sasanian Empire (en). e-artnow. ISBN 978-80-272-4425-6.  ↑ Dodgeon, Michael H. (1991) The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars Ad 363-628.  ↑ Chaumont, M. L.. AGATHIAS (28 July 2011). ციტირების თარიღი: 5 March 2020. ↑ Ciancaglini, Claudia A. (2008) Iranian Loanwords in Syriac.
იმერხევის ნათლისმცემლის ეკლესია

იმერხევის ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ იმერხევში. შედის ძამის (ძაძვის) კომპლექსის შემადგენლობაში. შენობა დარბაზული ტიპისაა, ნაგებია ნატეხი ქვით, გამოყენებულია ქვიშაქვის თლილი ლოდებიც, კონსტრუქციული ნაწილები და წირთხლები ამოყვანილია კარგად დამუშავებული შირიმის კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ორივე კარი შიგნიდან თაღოვანია, ხოლო გარედან გადახურულია არქიტრავით. სამხრეთ შესასვლელი ძალიან ფართეა, ეკლესია დაბალი და განიერია. ნალისებრი აფსიდი ღრმაა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია დიდი, ინტერიერისაკენ გაფართოებული სარკმელი. საკურთხეველს გეომეტრიული და ფოთლოვანი ორნამენტით შემკული რვაწახნაგსვეტებიანი მოჩუქურთმებული კანკელი ჰქონდა. განვითარებულ შუა საუკუნეებში შეაკეთეს და ახალი დეტალებით შესვეს. დარბაზის გრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრებით ორ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი. ინტერიერი შელესილი და მოხატული ყოფილა. სამხრეთ შესასვლელის წირთხლები შემკულია მოყავისფრო საღებავით, შესრულებულია გეომეტრიული ორნამენტით. დასავლეთ კედლის კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებია შემორჩენილი. ეკლესიას სამი მინაშენი აქვს. ჩრდილო მინაშენი მთლიანად დანგრეულია. დასავლეთის მინაშენი - კარიბჭე - ეკლესიის კედელს მთელ სიგრძეზე მიუყვება. მას ძირითადი ნაგებობის კამარის პერპენდიკულარული კამარა ჰქონდა. მინაშენის კედლებზე მოყვითალო გათლილი ქვიშაქვისაგან გამოყვანილი დეკორატიული თაღებია, რომლებიც მარტივღარებიან კაპიტელებს და კუთხოვან პილასტრებს ეყრდნობა. სამხრეთ კედლის ქვიშაქვის კვადრების წიბოები შეერთების ადგილზე საგანგებოდ არის ამოღარული, რაც დამახასიათებელია ადრე შუა საუკუნეების სამშენებლო ხელოვნებისათვის. სამხრეთ მინაშენი დანგრეულია, ეკლესიის დასავლეთ კედლის გასწვრივ იწყება და შემდეგ მთელ სამხრეთ ფასადს მიუყვება. აქაც წყობის რიგები ხაზგასმულია ღარებით. გვიან შუა საუკუნეებში ამ მინაშენის კედლები ორი ახალი ეგვტერის კედლებად გამოუყენებიათ. ერთი მდებარეობს სამხრეთ და დასავლეთ მინაშენებს შორის არსებულ კუთხეში, მეორე სამხრეთ მინაშენის აღმოსავლეთ ნაწილშია. ორივე მინაშენს ღრმა წრეთარგისა და ლილვისაგან შედგენილი, მთლიანად მუქი ფერის ბაზალტის ქვაში გამოკვეთილი, მონუმენტური ლავგარდანი ჰქონდა. ეკლესიის ჩრდილოეთის დაზიანებულ კედელს გარედან მოგვიანებით კონტრფორსი მიაშენეს. ეკლესიის სამხრეთ კედელთან, მიწაზე დევს ფართე ფილა ასომთავრული წარწერით. ძაძვის კომპლექსი  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17538
ბორის ანდრონიკაშვილი

ბორის ანდრონიკაშვილი იგივე ბორის პილნიაკი (რუს. Бори́с Бори́сович Андроникашви́ли (при рождении Пильняк), დ. 28 ოქტომბერი, 1934, თბილისი, სსრკ — გ. 9 ივლისი, 1996, მოსკოვი) — საბჭოთა მწერალი, მსახიობი, სცენარისტი. სსრკ მწერალთა კავშირის წევრი 1979 წლიდან. ბორის ანდრონიკაშვილი დაიბადა 1934 წლის 28 ოქტომბერს, მწერალ ბორის პილნიაკის და მსახიობ კირა ანდრონიკაშვილის ოჯახში. 1958 წელს დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი (ВГИК). თამაშობდა ფილმებში. ეწეოდა ჟურნალისტურ მოღვაწეობას. მუშაობდა გაზეთ „ლიტერატურნაია გაზეტაში“. მუშაობდა სსრკ კინემატოგრაფიის სახელმწიფო კომიტეტში რედაქტორად. გამოცემული აქვს პროზაული კრებულები. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის ისტორიულ მასალებზე და მისი სცენარის მიხედვით გადაიღეს მხატვრული და დოკუმენტური ფილმები. მეუღლე — ლუდმილა გურჩენკო (1935-2011), ქალიშვილი მაშა (1959-2017) მეუღლე (სამოქალაქო) — ნონა მორდიუკოვა (1925-2008) მეუღლე — რუსუდან ხანთაძე, შვილები კირა (დ. 1970) და ალექსანდრე (დ. 1973) 1958 — „ოთარაანთ ქვრივი“ — არჩილი 1975 — „არ დაიჯერო, რომ აღარ ვარ“ 1996 — „ორფეოსის სიკვდილი“ 1974 — „კაპიტნები“ 1981 — „გზა“ 1986 — „ორი დებიუტი“ 1987 — „თავადი გრუზინსკი“ ბორის ანდრონიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბორის ანდრონიკაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია ბორის ანდრონიკაშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
შავბალახა

შავბალახა (ლათ. Leonurus quinquelobatus) — 50-200 სმ-მდე სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მრავალია, დატოტვილი, მახვილწვერიანი. ქვედა ფოთლები მომრგვალო ფორმისაა, გულისებური ძირით, ღრმად თათისებურად 5-7-ნაკვთიანი. ღეროსეული შუა და ზედა ფოთლები ლანცეტა ან ოვალური ფორმისაა. ყველა ფოთოლი ყუნწიანია, ზედა მხარე – მუქი მწვანე, ქვედა – ღია ფერის, ორივე მხარე – მოკლე და რბილბეწვიანი. ყვავილები მოკლეყუნწიანია, მრავალყვავილიან მჭიდრო ჩხროებად შეკრებილი, რომლებიც განლაგებულია კიდემთლიან ან 1-2-კბილიან თანაყვავილის იღლიებში. გვირგვინი ვარდისფერია ან მოვარდისფრო-იისფერი, გარედან – ბანჯგვლიანბეწვიანი. იზრდება მთის ზედა სარტყლამდე რუდერალურ ადგილებში, ბუჩქნარებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ყირიმსა და მცირე აზიის აღმოსავლეთ ნაწილს. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 398.
ტყის პიტნა

ტყის პიტნა (ლათ. Mentha longifolia) — 30-150 სმ სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ყლორტები მეტ-ნაკლებად დაფარულია ქეჩისებური მარტივი ბეწვით. ღერო სწორია, მარტივი ან დატოტვილი. ფოთლები მჯდომარეა, მოგრძოკვერცხისებურიდან ლანცეტამდე, სუსტად გამოსახული ფრთისებური ძარღვებით. ყვავილები შეკრებილია გრძელ, მჭიდრო, ზოგჯერ წყვეტილ ცილინდრული ფორმის თავთავისებურ ყვავილედებად ან მეტწილად – საგველასებურ ყვავილედებად. გვირგვინი ლილისფერია, ხორცისფერ – წითლამდე. იზრდება ტყისპირებში, ველობებსა და ბუჩქნარებში, მდინარეთა და არხების ნაპირებზე, ტენიან მდელოებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, ციმბირს, შუა აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკას. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 400.
შალამანდილი

შალამანდილი (ლათ. Salvia glutinosa) — 40-80 სმ სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მეტწილად სწორია, მარტივი, ხშირად ფოთლების იღლიებში დამოკლებული ყლორტებია განვითარებული ან მეტ-ნაკლებად დატოტვილი. ყველა ფოთოლი ყუნწიანია, შუბის ან კვერცხისებური, კაშკაშა მწვანე ფერის, ორივე მხარეზე თხლად თეთრი ბეწვით შებუსული, საკმაოდ ჯირკვლოვანია. ყვავილები შეკრებილია მტევნისებურ, ზოგჯერ საგველასებურ ყვავილედებად. გვირგვინი ღია ყვითელი ფერისაა, ქვედა ტუჩი მოთეთრო ან მოწითალო მოხატულობისაა. იზრდება დაჩრდილულ ტყეებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ევროპას, მცირე აზიასა და ჩრდილოეთ ირანს. ყვავილი ფოთლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 408.
საყვითლო

საყვითლო (ლათ. Sideritis montana) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო 10-50 სმ სიმაღლისაა, შებუსული, სწორად მდგომი ან წამოწეული, მარტივი ან შუა ნაწილში დატოტვილი. ფოთლები ელიფსურია, ბლაგვი, წვეტიანი ან წაწვეტებული, მოკლეყუნწიანი; ფოთლები მეტწილად კიდემთლიანია, ორივე მხრიდან – მქრქალი მწვანე, შებუსული. ყვავილები განლაგებულია ჩხროებში, შეკრებილი გრძელ, დანაწევრებულ, ცრუ თავთავებად. გვირგვინი ღია ყვითელი ფერისაა. იზრდება სუბალპურ სარტყლამდე – მდელოებზე, მშრალ ფერდობებზე, ველებზე, ნათესების სარეველაა. საქართველოში სპორადულად თითქმის ყველგან გვხვდება. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას, ირანს, შუა აზიასა და ავღანეთს. ყვავილი ფოთოლი თესლები ილუსტრაცია სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 414.
გოტაბაია რაჯაპაქსა

ნანდასენა გოტაბაია რაჯაპაქსა (სინჰალ. නන්දසේන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ; ტამილ. நந்தசேன கோட்டாபய ராஜபக்ஸ; დ. 20 ივნისი, 1949) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი და შრი-ლანკის პრეზიდენტი 2019 წლის 18 ნოემბრიდან 2022 წლის 14 ივლისამდე. დაიბადა შრი-ლანკის ერთ-ერთ გავლენიან ოჯახში 1949 წლის 20 ივნისს. მამამისი იყო დეპუტატი და მინისტრი. მის ძმას, მაჰინდა რაჯაპაქსას ეკავა ჯერ პრეზიდენტის (2005-2015 წწ.) და შემდეგ პრემიერ-მინისტრის (2019-2022 წწ.) თანამდებობა. სხვა ორ ძას ასევე ეკავათ მაღალი სამთავრობო თანამდებობები. 1971 წელს სწავლა დაიწყი შრი-ლანკის სამხედრო აკადემიაში. 1998 წელს მისი ოჯახი ემიგრაციაშია აშშ-ში და შრი-ლანკაში დაბრუნდნენ 2005 წელს, როდესაც მისი ძმა პრეზიდენტად აირჩიეს კოლაიცია „თავისუფლების გაერთიანებული სახალხო ალიანსის“ მხარდაჭერით. 2005-2015 წლებში თავდაცვის მინისტრის თანამდებობა ეკავა და ხელმძღვანელობდა სამხედრო ოპერაციას ტამილ-ილამის განთავისუფლების ვეფხვების წინააღმდეგ ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.. 2019 წელის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იგი იყენებდა სინჰალური ნაციონალიზმის რიტორიკას. საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა. 2022 წლის 9 ივლისს რაჯაპაქსამ დატოვა პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია ცოტა ხნით ადრე სანამ მის რეზიდენციას საპროტესტი აქციის მონაწილეები დაიკავებდნენ. მასობრივი საპროტესტო აქციების შედეგად პრეზიდენტმა გამოაცხადა 2022 წლის 13 ივლისს გადადგომის შესახებ. Official Website – President of Sri Lanka დაარქივებული 2020-02-23 საიტზე Wayback Machine. Gotabaya Rajapaksa's Web Site დაარქივებული 2020-03-04 საიტზე Wayback Machine. The Rajapaksa Ancestry Official Website – Ministry of Defence, Sri Lanka ↑ 1.0 1.1 „Who is Sri Lanka's controversial new president?“ (ინგლისური). 2019-11-17. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-19. ციტირების თარიღი: 2019-11-17. ↑ 2.0 2.1 Sri Lanka a Gotabaya Rajapaksa (2019-11-17). ციტირების თარიღი: 2019-11-17. ↑ Gotabaya Rajapaksa è stato eletto presidente dello Sri Lanka (2019-11-17). ციტირების თარიღი: 2019-11-17. ↑ Gotabaya Rajapaksa elected president of Sri Lanka. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-17. ციტირების თარიღი: 2019-12-29. ↑ „Sri Lanka strongman Rajapaksa wins presidency by big margin“ (ინგლისური). 2019-11-17. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-17. ციტირების თარიღი: 2019-11-17. ↑ Олеся Павленко. (2022-07-09) Экс-посол Шри-Ланки в России: президент Раджапакса покинул страну. Коммерсантъ. ციტირების თარიღი: 2022-07-09 ↑ В Шри-Ланке протестующие захватили президентскую резиденцию. Meduza (2022-07-09). ციტირების თარიღი: 2022-07-09 ↑ СМИ: президент Шри-Ланки уйдет в отставку 13 июля. ТАСС (2022-07-09). ციტირების თარიღი: 2022-07-09
ბოჭონას გამოქვაბული

ბოჭონას გამოქვაბული — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედში, აგებულია ძველი წელთაღრიცხვით XI ათასწლეულში. სოფელ ქვედის ბოჭონის კირქვიან მასივში მეზოლითის ხანის ადამიანის სადგომია მიკვლეული. გამოქვაბული მდებარეობს მდინარე ჯეჯორას მარცხენა შენაკადის მდინარე ქვედრულას მარცხენა ნაპირზე, ბოჭონის მთის ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიქცეულ დაახლოებით 30-40 მეტრის სისქის კირქვის კარსტრულ ზონაში. ზღვის დონიდან 1500მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელის სიგანე 8 მეტრს აღემატება, სიმაღლე 8,5 მეტრია. ბოჭონის გამოქვაბული 1959 წელს აღმოაჩინა კავკასიონის სამხრეთ კალთების შემსწავლელმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ალ. კალანდაძის ხელმძღვანელობით. 1974 წელს განახლდა არქეოლოგიური ექსპედიცია ლ.წერეთლის ხელმძღვანელობით. გაითხარა დაახლოებით 35 კვადრატული მეტრის ფართობი. არქეოლოგიური გათხრებისა და კვლევის შედეგად მღვიმეში სხვადასხვა პერიოდში ადამიანის ცხოვრების კვალი დაფიქსირდა. ყველაზე ადრეული გამოვლენილი ფენა მეზოლითია, ხოლო ყველაზე გვიანი ადრე შუა საუკუნეები. მეზოლითს მეოთხე კულტურული ფენა განეკუთვნება. ესაა მოყვითალო ფერის ღორღნარევი თიხნარი. მისი სიმძლავრე 45-55 სანტიმეტრს უდრის. გათხრებისას დაფიქსრდა 50-მდე კაჟის არტეფაქტი. მიუხედავად სიმცირისა, მისი ტიპოლოგიური შემადგენლობა საკმაოდ კარგად მეტყველებს ძეგლის ასაკზე და ხასიათზე. აქ მოპოვებულია თხელწიბოიანი გვერდრეტუშიანი და თავირიბრეტუშირებული მიკროლამელები, მეზოლითური ეპოქისათვის დამახასიათებელი თავსწორრეტუშიანი მიკროსაფხეკები, სამკუთხა მოყვანილობის მცირე ზომის თხელ ლამელისებურ ანატკეცებზე დამზადებული საჭრისები, რიყის ქვისგან ატკეცილი ლამელები და ა.შ. აღნიშნული მასალის მიხედვით ბოჭონის გამოქვაბული ადრე მეზოლითური პერიოდით თარიღდება. ის როგორც ჩანს დროებითი სადგომი იყო, ამაზე მეტყველებს მცირერიცხოვანი ფაუნის ნაშთებიც, მათ შორის დაფიქსირდა თხა, მგელი, შველი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 37139
ფლატეს სამაროვანი

ფლატეს სამაროვანი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლატეში, აგებულია შუა საუკუნეეში. მაჰმადიანური სამაროვანი მდებარეობს სოფელ ფლატეს სამხრეთით, სოფელ ფლატესა და მლაშეს შორის. სამაროვანი მდებარეობს დიდი ზომის ბუნებრივ გორაზე.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39331
მონტოკის პროექტი

მონტოკის პროექტი (ინგლ. The Montauk Project) — კონსპირაციული თეორია, რომელიც ფილადელფიის ექსპერიმენტის გაგრძელება იყო, რომლის ფარგლებში, ისეთი ტექნოლოგია უნდა შეექმნათ, რომელიც რადიოლოკატორებისთვის უხილავი იქნებოდა. იგი ლონგ-აილენდის აღმოსავლეთ კონცხზე, ВВС-ს მიტოვებული რადიოლოკაციური სადგურის შენობაში ტარდებოდა. თეორია ამტკიცებს, რომ მონტოკის საჰაერო ძალების სადგურში არსებობდა შეერთებული შტატების მთავრობის მიერ შემუშავებული პროექტების სერია, რომელიც ჩატარდა ფსიქოლოგიური ომის ტექნიკისა და ეგზოტიკური კვლევის შემუშავების მიზნით, რომელიც მოიცავდა დროში მოგზაურობასაც. სამეცნიერო ცენტრი, რომელიც აღნიშნულ საკითხებზე მუშაობდა ქალაქ მონტოკში მდებარეობდა და მას ერთი პერიოდი დოქტორი ჯონ ფონ ნოიმანი ხელმძღვანელობდა. ის, პროექტის ფარგლებში, იმ ადამიანების ფსიქოლოგიურ ცვლილებებს სწავლობდა, რომლებმაც განზომილებებს შორის, დროში და სივრცეში იმოგზაურეს. მეცნიერებს იმის გარკვევა უნდოდათ, თუ რატომ მოახდინა ადამიანებზე ფილადელფიურმა ექსპერიმენტმა ასეთი გავლენა. 1957 წელს, ნოიმანი 53 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ხოლო, მის მიერ მომზადებული საბუთებით, 1960 წელს მეცნიერებმა დაფინანსება მოიპოვეს და მონტოკის პროექტზე მუშაობა ოფიციალურად გააგრძელეს. დოკუმენტების თანახმად, რომლებიც მეცნიერებმა კონგრესს, ანგარიშის სახით წარუდგინეს, ირკვევა, რომ მათ რამდენიმე ადამიანის სხვა განზომილებაში გადაყვანა და უკან დაბრუნება, მსხვერპლის და ყოველგვარი უარყოფითი შედეგის გარეშე შეძლეს. ანგარიშში საუბარი იყო ასევე, ადამიანის ცნობიერების კონტროლზე და განზომილებათა შორის მოგზაურობაზე. 1967 წელს მონტოკის პროექტი დაიხურა. კონგრესმა მისი დაფინანსება შეწყვიტა. მიუხედავად ამისა, ექსპერიმენტი მაიც გაგრძელდა და როგორც ამბობენ, 1983 წლამდე გრძელდებოდა. ამ ხნის განმავლობაში, მასში მონაწილეობა 10 ათასზე მეტმა ადამიანმა მიიღო, რომელთა შორის, უმრავლესობა უსახლკაროები და 11-დან 16 წლამდე ბიჭები იყვნენ. ექსპერიმენტის რეალური შედეგები გასაიდუმლოებულია და უცნობია. მონტოკის პროექტთან დაკავშირებით შეიქმნა წიგნების სერია მონტოკის პროექტი, რომლის ავტორები პრესტონ ნიკოლსი (დ. 24 მაისი, 1946) და პიტერ მუნი არიან. 2015 წელს გადაიღეს ფილმი Montauk Chronicles, რომელშიც, პრესტონ ნიკოლსი, ალფრედ ბილეკი და სტიუარტ სვერდლოუ მონაწილეობდნენ. ფილმმა მოიპოვა საუკეთესო დოკუმენტური ფილმის ჯილდო ფილიპ კ. დიკის კინოფესტივალზე, ნიუ-იორკში Netflix-ის სერიალი უცნაური ამბები (2016) გარკვეულწილად შთაგონებული იყო მონტაკის პროექტით და ერთ დროს, სიტყვა მონტაკი მის სამუშაო სათაურად გამოიყენებოდა. «მონტოკი» – აშშ-ს საიდუმლო პროექტი და ადამიანი–ჩრდილები The Montauk Project: Stranger Times. The Montauk Project: Questioning There 'Story'. Alfred Bielek debunked. ციტირების თარიღი: 2006-08-12 Alfred Bielek: The Philadelphia Experiment and Montauk Survivor Accounts. The Montauk Project. Disinfo.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-14. ციტირების თარიღი: 2013-05-16 Stewart Swerdlow. Montauk Boy - Expansions.com.
ქვემო ხანდაკის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქვემო ხანდაკის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხანდაკში. ეკლესიადარბაზული ტიპის მცირე ზომის ნაგებობაა. აშენებულია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით - ირეგულარული წყობით. უსწორმასწორო ფორმის კარი განთავსებულია დასავლეთიდან. ორი ძალიან მცირე ზომის სარკმელი გაჭრილია დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედელზე. ჩრდილოეთით და სამხრეთით კედლები ყრუა. საკურთხეველი აფსიდის დამასრულებელი უსწორმასწორო თაღით მცირედითაა გამოყოფილი ტაძრის სამრევლო სივრცისაგან. აფსიდში სარკმლის ქვემოთ ვხვდებით ტრაპეზის ქვის ფეხს, ხოლო გვერდებზე შეისრული თაღით დასრულებულ ორ ნიშს. ტრაპეზის ფეხის ქვაზე გამოსახულია რელიეფური ჯვარი. ეკლესიის გარედან, დასავლეთ ნაწილში - სამხრეთითა და ჩრდილოეთით დაბალი მინაშენებია, რომლებშიც ნიშებია განთავსებული. ერთი ნიში მუზარადისებური ფორმითაა გადახურული, ხოლო მეორე ორქანობა სახურავით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 29897
მლაშობის ჩინგილი

მლაშობის ჩინგილი (ლათ. Halimodendron halodendron) — ძლიერ დატოტვილი 3 მ სიმაღლის ბუჩქია, ეკლიანი. ფოთლები წყვილფრთისებურია, შედგება 2-5 წყვილი ფოთოლაკისაგან. ფოთლის საერთო ყუნწი წვერში ეკალივითაა. ფოთოლაკები უკულანცეტაა, კიდემთლიანი, მოლეგო-მომწვანო ფერისაა. ქვედა მხარე მჭიდროდ მიკრული ბეწვით არის შებუსული, კარგად გამოხატული შუა ძარღვით. თანაფოთლები ეკლიანია, გვირგვინი – იისფერი. იზრდება მშრალ და მლაშე ფერდობებზე. გავრცელებულია ქვემო ქართლსა და კახეთში. შეტანილია საქართველოს წითელ ნუსხაში, როგორც საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობა. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს შუა აზიას, ციმბირს, მცირე აზიასა და ირანს. სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 442.
ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია

ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია —არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეკორძში, აგებულია შუა საუკუნეებში. ღვთისმშობლის ეკლესია ზარიძიანთ უბანში გზიდან მარჯვნივ, სუბსტრუქციაზეა აღმართული. ხელოვნური პლატფორმა შემოსაზღვრულია დაბალი წრიული ქვის გალავნით, რომლის სამხრეთითაც შესასვლელია მოწყობილი. ეკლესია ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მართკუთხა ღიობი ვიწრო არქიტრავით არის გადახურული. ინტერიერში იატაკი ოდნავ ქვემოთაა, ზღურბლის მიღმა საფეხურია ჩასავლელი. დარბაზი ერთიანია, ერთი საფეხურით შემაღლებული საკურთხეველი სწორკუთხაა, გამოყოფილია ხის ახალი კანკელით, იატაკს მცირე ამბიონი ერთვის. საკურთხევლის სარკმლის წინ დამუშავებული ქვის ფილებით მოპირკეთებული სატრაპეზო ქვა დგას. სამხრეთ კედელში მართკუთხა ნიშია დატანილი, ჩრდილოეთით კი მეორე სატრაპეზო ქვაა აღმართული. ღიობის ქვედა წირთხლზე მარმარილოს ქვაა განთავსებული. კიდევ ერთი სარკმელი დასავლეთითაა გაჭრილი. ინტერიერი კამარით არის დახურული, რომელიც ცემენტით არის შელესილი. ფასადები შეუმკობელია. კედლებს მძიმე ლავგარდანი ასრულებს. ნაგებობა გადახურულია კრამიტით. შიდა სივრცეში ინახება წარწერიანი ქვის ფილა, რომლის მიხედვითაც, ნაგებობა, 2007 წელს, აღადგინა ამირან დოლიძემ. ეკლესია ძველი ნაგებობის ადგილას არის აღმართული. ის დაბალი პროპორციებით ხასიათდება. მძლავრი ლავგარდანი და სახურავის ფერდები მის აღნაგობას კიდევ უფრო ამძიმებს. ნაგებობა პარალელს ტოვებს ხეკორძში აღმართულ წმინდა გიორგის ასევე აღდგენილ ეკლესიასთან, ემსგავსება მას, როგორც არქიტექტურული დეტალებით, ისე განახლების მეთოდით. აქედან შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ, თავდაპირველი ნაგებობებიც ერთი პერიოდისა და სტილის ყოფილიყო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 30924
ღვარების სამების ეკლესია

ღვარების სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვარებში. მდინარე ატრევის მარცხენა მხარეს, ნასოფლარ გომარეთთან. აგებულია X-XV საუკუნეებში. ეკლესია დარბაზულია. ნაშენია უხეშად დამუშავებული ქვით დუღაბზე. ფასადების საპირედ სუფთად გათლილი შირიმის კვადრებია ნახმარი. ასევე შირიმი გამოყენებულია კონსტრუქციულ ნაწილებში და სარკმელთა გამოსაყვანად. შესასვლელი სამი მხრიდან აქვს, სამივე კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან კი თაღოვანი. დასავლეთის კარის არქიტრავზე დადაბლებით ტიმპანია გამოყვანილი. ჩრდილოეთის კარი, რომელიც საკურთხევლის წინაა გაჭრილი, მოგვიანებით გაუქმებულია. ამჟამად მხოლოდ აღმოსავლეთის ვიწრო თაღოვანი და შიდა წირთხლებგაფართოვებული სარკმელია შემორჩენილი, თუმცა, როგორც ჩანს ორი სარკმელი სამხრეთის კედელშიც უნდა ჰქონოდა. საკურთხეველი ნახევარწრიულია, ორმაგი მხრით გამოყოფილი დარბაზისგან. კონქი სატრიუმფო თაღს ეყრდნობოდა. სარკმლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშაა. გრძივი კედლები თითო წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრითაა გაყოფილი. ასეთივე ნახევარპილასტრები გრძივი კედლების დასავლეთ კიდეშიცაა. პილასტრის პროფილირებულ კაპიტელებზე გადასულ თაღებს კამარა ეყრდნობოდა. ფასადები აბსოლუტურად სადაა. ამჟამად ეკლესიის კედლების ზედა ნაწილი მორღვეულია, აღარ არსებობს კამარა და კონქი. ტაძარი დროებით გადახურულია თუნუქით. ინტერიერში ჩასულია ნაშალი ფენა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38171
სტირფაზის სამაროვანი

სტირფაზის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ სტირფაზში. აგებულია ძვ. წ. II-IV ათასწლეულებში. სოფელ სტირფაზის ტერიტორიაზე 1924 წელს პირველი მცირე მასშტაბის არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა. 1963, 1974-1976 წწ. არქეოლოგიურ კვლევა-ძიებას აწარმოებდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ექსპედიცია. შესწავლილია 11 კრომლეხი. სამარხები დაზიანებულია. კრომლეხის ქვაყრილის ცენტრში იდო რიყის მასიური ქვა, რომელზეც თევზის გამოსახულება იყო ამოტვიფრული. აღმოჩნდა ბრინჯაოს ნივთები და თიხის ჭურჭელი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24767