laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლიდინგე

ლიდინგე (შვედ. Lidingö) — ქალაქი შვედეთში, სტოკჰოლმის ლენში. ლიდინგეს კომუნის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 31 561 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს სტოკჰოლმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და შედის მის მეტროპოლიურ არეალში. ეკონომიკის ძირითადი დარგია მომსახურების სფერო. კუნძული ლიდინგე, რომელზეც ქალაქია გაშენებული 1774 წლამდე ბანერების ოჯახს ეკუთვნოდა. XIX საუკუნის დასაწყისში აიგო ხიდები, რომლებიც კუნძულს მატერიკთან აკავშირებდა. ამავე საუკუნის შუა ხანებში სტოკჰოლმის მოსახლეობამ თავისუფალი დროის სულ უფრო მეტი წლის გატარება დაიწყო ამ კუნძულზე, რასაც რამდენიმე დეკადაში ვილების თანდათანობით მშენებლობა მოჰყვა. 1910 წელს ლიდინგომ ურბანული დასახლების სტატუსი მიიღო, ამ დროისთვის მისი მოსახლეობა 4 500 ადამიანს ითვლიდა, 1926 წელს კი ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. ლიდინგეს ყველაზე ცნობილი მკვიდრნი არიან ჯგუფ ABBA-ს წევრები — ბიორნ ულვეუსი და აგნეტა ფელტსკუგი. რატუშა ცენტრალური მოედანი ლიდინგეს მუზეუმი შვედეთის ქალაქების სია ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
88

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 88 88 (ოთხმოცდარვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-9 დეკადის მე-8 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 88. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 88. ჯან-დი — ხანის დინასტიის იმპერატორი (დ. 57)
უდევალა

უდევალა (შვედ. Uddevalla) — ქალაქი შვედეთში, ვესტრა-გეტლანდის ლენში. თავისივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 31 212 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს ბიფიორდენის უბესთან, სკაგერაკის სრუტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი პლაჟები გამოირჩევა ნიჟარების განსაკუთრებული სიუხვით. უდევალას გააჩნია პატარა პორტი. ერთ დროს აქ ფუნქციონირებდა მსხვილი გემთსაშენი, რომელიც 1960 წელს ბოჰუსლენის ოლქში უდიდესი დამსაქმებელი იყო. მაგრამ, 1970-იან წლებში, შვედეთის ყველა გემთსაშენმა რეცესიამ განიცადა, 1985 წელს დაიხურა უდევალის საწარმოც. ქალაქის სტატუსი უდევალამ 1498 წელს მიიღო, როდესაც ის დანიის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. შუა საუკუნეებში ეს ქალაქი სავაჭრო გზაჯვარედინი იყო დანიას, შვედეთსა და ნორვეგიას შორის. ამავე პერიოდში, ის მძიმედ დაზიანდა დანია-შვედეთის ომების შედეგად, მაგალითად, 1519 , 1564 , 1611 და 1644 წლებში ის გადაწვეს ხან დანიელებმა, ხანაც შვედებმა. 1658 წელს შედის შვედეთის შემადგენლობაში. XVIII საუკუნეში ქალაქის აყვავების პერიოდი დეგბა, რაც უკავშირდება რკინის, ხე-ტყისა და თევზის მრეწველობა-ექსპორტს. მიუხედავად ამისა, ტროლჰეტანის არხის გახსნის შემდეგ, უდევალის მნიშვნელობა ეცემა, 1806 წლის გამანადგურებელი ხანძრის შემდეგ კი იგი თითქმის მთლიანად განადგურდა. განვითარების ახალი იმპულსი მხოლოდ XIX საუკუნის მიწურულს განოჩნდა — ტექსტილის წარმოება და გემთმშენებლობა. 1989 წელს ქალაქიში გაიხსნა კომპანია ვოლვოს საწარმო. ტისტედი, დანია შიენი, ნორვეგია ლოიმაა, ფინეთი მოსფედსლბაირი, ისლანდია ოკაძაკი, იაპონია ირვინი,გაერთიანებული სამეფო იიჰვი, ესტონეთი შვედეთის ქალაქების სია article Uddevalla, from NF Uddevalla Gymnasieskola Official site for Uddevalla Gymnasieskola ოფიციალური საიტი ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
ნიუჩეპინგი

ნიუჩეპინგი (შვედ. Nyköping) — ქალაქი შვედეთში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე, სედერმანლანდის ლენის დედაქალაქი. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 29 891 ადამიანს. XVI საუკუნეში წარმოადგენდა მეფე კარლ IX-ის რეზიდენციას. მნიშვნელოვნად დააზიანა რამდენიმე ხანძარმა 1390, 1665, 1719, 1825 წლებში. 1719 წელს იგი თითქმის მთლიანად დაანგრია რუსეთის არმიამ. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ნიუჩეპინგის ციხე, რომლის მშენებლობაც XII საუკუნეში დაიწყო. ნიუჩეპინგზე გაივლის ევროპული ავტომაგისტრალი E4. 7 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს შვედეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი აეროპორტი სკავსტა. იისალმი, ფინეთი ლაუფ-ან-დერ-პეგნიცი, გერმანია ნუტოდენი, ნორვეგია ნიუკებიგ-ფალსტერი, დანია სალაცგრივა, ლატვია ვიბორგი, რუსეთი შვედეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-04-22 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური გზამკვლევი დაარქივებული 2009-04-16 საიტზე Wayback Machine. გვერდი Facebook-ზე ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
მუტალა

მუტალა (შვედ. Motala) — ქალაქი შვედეთში, ესტერგეტლანდის ლენში. მდებარეობს ვეტერნის ტბის აღმოსავლეთ ნაპირზე და მიიჩნევა გეტას არხისა და მიმდებარე ტბების რეგიონის მთავარ ცენტრად. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 29 823 ადამიანს შეადგენს. მუტალას ეკლესია XIII საუკუნით თარიღდება. საუკუნეთა განმავლობაში ის პატარა სოფლად რჩებოდა და წარმოადგენდა გაჩერებას შუა საუკუნეების შვედეთის ერთ-ერთი კულტურული ცენტრის — ქალაქ ვადსტენისკენ მიმავალ გზაზე. გარდა ამისა, მუტალაში საკუთარი საცხოვრებელი აიშენა მეფე გუსტავ ვაზამ, მოგვიანებით კი დედოფალმა კრისტინამ მისგან 20 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარე მედევიზე საზაფხულო რეზიდენცია ააგო. როდესაც XIX საუკუნის დასაწყისში გეტას არხი აშენდა, მუტალა არხზე ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. მან მიიღო სავაჭრო დასახლების სტატუსი, 1823 წელს პატარა პრივილეგია, 1881 წლის 1 აპრილს კი ქალაქის სტატუსი. 1971 წლის მუნიციპალური რეფორმის შემდეგ გახდა მუტალის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. შვედეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Motala CC Motalas kulturcentrum დაარქივებული 2021-05-13 საიტზე Wayback Machine. Riksantikvarieämbetets information om arkeologi vid Motala ström დაარქივებული 2011-09-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
ერნშელდსვიკი

ერნშელდსვიკი (შვედ. Örnsköldsvik) — ქალაქი შვედეთში, ვესტერნორლანდის ლენში, თავისივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 28 991 ადამიანს შეადგენს. გაშენებულია ბოტნიის ყურის ერთ-ერთ უბესთან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მაღალი ნაპირის არეალი. ცნობილია ქაღალდისა და მძიმე მანქანური დანადგარების ექსპორტით. ერნშელდსვიკი ახალგაზრდა ქალაქია, იგი 1894 წელს დაარსდა. ქალაქში ფუნქციონირებს მუზეუმი და ცენტრალური შვედეთის უნივერსიტეტის ფილიალი. - ეენეკოსკი, ფინეთი - სიგდალი, ნორვეგია - კვერაგერდი, ისლანდია - ბრანდე, დანია - ტარპი, გერმანია შვედეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (ინგლისური) ტურისტული ინფორმაცია დაარქივებული 2009-07-12 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) Mid-Sweden University College დაარქივებული 2010-02-18 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Umeå University Campus Örnsköldsvik დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Örnsköldsvik Airport დაარქივებული 2011-02-28 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) article Örnsköldsvik ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
ტრელებორგი

ტრელებორგი (შვედ. Trelleborg) — ქალაქი შვედეთში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე, ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 28 290 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს შვედეთის ყველაზე სამხრეთით მდებარე ქალაქს. წყაროებში პირველად 1257 წელს მოიხსენიება. 1260 წელს, დანიის მეფე ერიკ IV-მ ტრელებორგი და მალმო შვედეთის მეფე ვალდემარ I-ს უსაჩუქრა, რადგან მისი ქალიშვილი სოფია ამ უკანასკნელის ვაჟს მიჰყვებოდა ცოლად. მიუხედავად ამისა, სულ მალე ტრელებორგი სკონეს მთლიან პროვინციასთან ერთად კვლავ დანიის შემადგენლობაში დაბრუნდა. 1619 წლის ხანძრის შემდეგ მან ქალაქის სტატუსი დაკარგა. 1658 წლის როსკილის ხელშეკრულებით იგი ისევ შვედეთს გადაეცა. 1840 წელს სავაჭრო დასახლების სტატუსი მიიღო, 1867 წელს კი ქალაქის. ტრელებორგში მდებარეობს რეზინის პროდუქტების მწარმოებელი კომპანია Trelleborg AB-ის სათავო ოფისი. ქალაქის ნავსადგური ერთ-ერთი უდიდესია შვედეთში. ქალაქს გადაკვეთს ევროპული ავტომაგისტრალები — E22 და E06. პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი „ტრელებორგი“ შვედეთის უმაღლეს ლიგაში ასპარეზობს. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია, რომელიც შუა საუკუნეების ტაძრის ადგილას არქიტექტორმა ჰელგო ზეტერვალემმა ააშენა 1881-1883 წლებში. ქალაქის პანორამა წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია შვედეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Mitt Trelleborg დაარქივებული 2006-09-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
90

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 90 90 (ოთხმოცდაათი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-9 დეკადის მე-10 წელი. იმპერატორები დომიციანე და ნერვა გახდნენ რომის კონსულები. კელნი გახდა ქვემო გერმანიის დედაქალაქი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 90. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 90. დიოსკორიდე - ძველი რომაელი ექიმი და ბოტანიკის დამაარსებელი.
ალასან უატარა

ალასან დრამან უატარა (ფრანგ. Alassane Dramane Ouattara, დ. 1 იანვარი 1942, დიმბოკრო, კოტ-დ’ივუარი) — კოტ-დ’ივუარის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1990–1993 წწ. და პრეზიდენტი 2011 წლის 11 აპრილიდან. დაიბადა თანამედროვე კოტ-დ’ივუარის ტერიტორიაზე დაამთავრა დრექსელისა და პენსილვანიის უნივერსიტეტები. 1984–1988 წწ. მუშაობდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდში და განაგებდა აფრიკის დეპარტამენტს. 1988–1990 წლებში კი მუშაობდა დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ცენტრალურ ბანკში. 1990 წელს პრეზიდენტმა ფელიქს უფუე-ბუანმა დანიშნა პრემიერ-მინისტრად. 1993 წელს პრეზიდენტის გარდაცვალებიდან 2 დღეში დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. 2010 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველ ტურში მიიღო ხმების 33 % და გავიდა მეორე ტურში, რომელშიც 54,10 % ხმით გაიმარჯვა ალასან უატარამ. ჩრდილოეთის 7 რეგიონში, რომლებშიც დამაჯერებლად გაიმარჯვა უატარამ, არჩევნების შედეგები გააუქმეს, რასაც მოჰყვა მწვავე პოლიტიკური კრიზისი. 11 აპრილს მოქმედი პრეზიდენტი ლორან გბაგბო აბიჯანში მდებარე მის რეზიდენციაში დააპატიმრეს. სახელმწიფოს მეთაური გახდა ალასან უატარა. კოტ-დ’ივუარის პრეზიდენტი კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი Alassane Ouattara.com დაარქივებული 2005-02-06 საიტზე Wayback Machine. Political Web site from Ouattara's circle of influence. ↑ „Кризис в Кот-д’Ивуаре: два президента борются за власть“ (რუსული). Русская служба би-би-си. 4 декабря 2010 г. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ კოტ დ’ივუარის ლიდერი, ლორან გბაგბო დააპატიმრეს
შვედეთის პოლიტიკური სისტემა

შვედეთის პოლიტიკური სისტემა კონსტიტუციურ მონარქიას ეფუძნება. სახელმწიფოს მეთაურია მეფე. ქვეყანას მართავს მთავრობა პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით, რომელსაც პარლამენტი — რიქსდაგი ირჩევს. პარლამენტი საყოველთაო არჩევნებით ოთხ წელიწადში ერთხელ კომპლექტედება. შვედეთის დღევანდელი მეფე 1973 წლიდან კარლ XVI გუსტავია. აღმასრულებელი ხელისუფლება მთავრობას ეკუთვნის, საკანონმდებლო კი სახალხო წარმომადგენლობა რიქსდაგს. შვედეთის სასამართლო სისტემა დამოუკიდებელია. მმართველობის შვედური მოდელის პოპულარობა ტრადიციებს ემყარება. შვედეთის რიქსდაგს ფესვები გერმანული ტომების, თინგების სასამართლო სისტემიდან აქვს, როდესაც ვიკინგების ეპოქაში მეფე არჩევითი იყო. შვედეთის მონარქების შესახებ უძველესი ისტორიულად სანდო წყაროები სვეებთა სამეფოზე შექმნილ ლეგენდებშია ნაპოვნი, რომლებიც IX საუკუნეს განეკუთვნება. ამ ლეგენდებში ქრისტიანი მისიონერის ანსგარის მოგზაურობაზეა მოთხრობილი სვეებთა დედაქალაქ ბირკაში. თუმცა შვედი მეფეების ზუსტი სახელები უკვე 980 წლის შემდეგ გახდა ცნობილი. შვედეთის მთავრობა საპარლამენტო მმართველობის პრინციპს (იურიდიულად 1975 წლიდან, ფაქტობრივად 1917 წლიდან) იცავს. შვედეთის მთავრობა The Riksdag (შვედეთის პარლამენტი) დაარქივებული 2006-07-01 საიტზე Wayback Machine. The Royal Court of Sweden How Sweden is governed დაარქივებული 2013-01-26 საიტზე Wayback Machine. - Swedish Government Guide to the Swedish Election 2006 - The Local
91

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 91 91 (ოთხმოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-10 დეკადის 1-ლი წელი. პლინიუს უმცროსი გახდა ტრიბუნი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 91. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 91. იულია ფლავია - რომის იმპერატორ ტიტუსის შვილი.
ფრანს-პრესი

„ფრანს-პრესი“ (ფრანგ. Agence France-Presse ან AFP) — მსოფლიოს უძველესი საერთაშორისო საინფორმაციო სააგენტო. „როიტერსა“ და „ასოშიეიტედ პრესთან“ ერთად ის შედის მსოფლიოს უმსხვილეს საინფორმაციო სააგენტოთა სამეულში. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს პარიზში. საფრანგეთის საზღვრებს გარეთ მას აქვს 110 ბიურო. სააგენტო ავრცელებს ინფორმაციას (ტექსტური და მულტიმედიური პროდუქტები) ფრანგულ, ინგლისურ, ესპანურ, გერმანულ, პორტუგალიურ, იაპონურ და ჩინურ ენებზე. სააგენტო დაარსდა შარლ ავასის მიერ 1835 წელს სახელწოდებით „სააგენტო ავასი“. თანამედროვე სახელი მას 1944 წლის 20 აგვისტოს დაერქვა, როდესაც ჟურნალისტების ჯგუფმა დაიკავა სააგენტოს შენობა და მსოფლიოს პარიზის გერმანელებისგან გათავისუფლება ამცნო. საფრანგეთის პარლამენტის 1957 წლის კანონით მას მიეცა კერძო თუ სახელმწიფო ინტერესების ზეგავლენისგან თავისუფლების გარანტია. ამ კანონის მიღებით „ფრანს-პრესი“ საბოლოოდ ჩამოყალიბდა როგორც დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი ახალი ამბების მიმწოდებელი. ოფიციალური საიტი (ინგლისური) ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-07. ციტირების თარიღი: 2012-01-27. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-07. ციტირების თარიღი: 2012-01-27.
93

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 93 93 (ოთხმოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-10 დეკადის მე-3 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 93. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 93. 23 აგვისტო: გნეუს იულიუს აგრიკოლა — რომაელი სახელმწიფო მოღვაწე. (დ. 40)
საძვალე

საძვალე — საგანგებო სათავსო, უპირატესად, ტაძრებისა და ეკლესიების იატაკქვეშ ან ცალკე, მათთან ახლოს, საკულტო ადგილებში კი — მიწის ქვეშ, რომელშიც კრძალავდნენ ოჯახის, გვარის წევრებს. საძვალე მრავალგზის და ხანგრძლივად გამოსაყენებელი, ჩვეულებრივ, მოზრდილი, კარიან-ტახტრევნიანი სამარეა; აგებული ან კლდეში გამოკვეთილი, რომლის გაღება და კვლავ დახურვა შეიძლება. საძვალე ჰქონდათ ძველ ეგვიპტეში, სადაც მას, მუმიებთან ერთად, სფინქსები იცავდნენ. საქართველოში საძვალე განსაკუთრებით გავრცელდა ადრინდელი ფეოდალური ხანიდან. საძვალის სახეობებია ოსუარიუმები. საძვალეს (საგანგებოდ გაჭრილ ორმოებს) აკეთებენ არქეოლოგიური გათხრების დროს, რათა აღმოჩენილი ძვლები გადარჩევის შემდეგ ისევ დამარხონ. იგი აღნიშნულია გათხრების გეგმასა და სხვა საველე დოკუმენტებში. ზოგი არქეოლოგიური ექსპედიცია გათხრებისას აღმოჩენლ ყველა ძვალს აღრიცხავს და ინახავს შემდგომში დამატებითი ინფორმაციის მიღების მიზნით. საქართველოში ამ მეთოდს მიმართავს მცხეთის მუდმივმოქმედი არქეოლოგიური ექსპედიცია,რომელსაც საგანგებო საძვალე — ოსტეოთეკა აქვს. აკლდამა აფაქიძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 217.
95

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 95 95 (ოთხმოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-10 დეკადის მე-5 წელი. რომის იმპერატორი დომიციანე და ტიტუს ფლავიუს კლემენსი კონსულები გახდნენ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 95. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 95. ავილიუსი — ალექსანდრიის პატრიარქი ტიტუს ფლავიუს კლემენსი — რომაელი პოლიტიკოსი
აკლდამა

აკლდამა (ძვ. ებრ. aqeldam, „სისხლის ველი“) — მიცვალებულის განსასვენებელი ნაგებობა. ზოგჯერ ნაწილობრივ მიწაშია ჩაფლული. დაახლოებით იგივეა, რაც ძველი ქართული სამარხი. სიტყვა „აკლდამა“ ქართულში შემოსული უნდა იყოს IV-V საუკუნეებში ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად. ჩვეულებრივ, შეიძლება აკლდამის გახსნა და შიგ შესვლა. მას აქვს ეზო, ზოგჯერ — კიბიანი შესასვლელი, ერთი ან რამდენიმე სენაკი, მიცვალებულის დასასვენებელი საცხედრე და საძვალე. აკლდამას აგებდნენ მშრალი წყობით ან ქვითკირით, ქვათლილებით მოსავდნენ ან კამარით ხურავდნენ. ზოგჯერ შიგნიდან შელესილი და მოხატული ან წარწერებით შემკული იყო. აკლდამაში მარხავდნენ ერთი საგვარეულოს წარმომადგენლებს. აკლდამის ტიპის ნაგებობებია: მავზოლეუმი, ძველი ეგვიპტური სამარხები — მასტაბა და პირამიდა, ძველბერძნული საკოფაგი, კათოლიკური ტაძრის საკურთხევლის ქვეშ მოწყობილი კრიპტი. გათხრილი და შესწავლილია მეფეთა და დიდებულთა ბევრი უძველესი აკლდამა. საქართველოში აღმოჩენილია ქართლის სამეფოს მმართველთა, წარჩინებულთა და მათი ოჯახის წევრთა მავზოლეუმის ტიპის აკლდამები მცხეთაში (I საუკუნე, მცხეთის აკლდამა), ბაგინეთში (II საუკუნე). გარდა ამისა, აკლდამები გათხარეს ივრის სიონში (V-VIII საუკუნეები), ხორნაბუჯის მიდამოებში (V-VIII საუკუნეები) და სხვ. აღსანიშნავია ხევსურეთში სოფელ მუცოს ქვით ნაშენი ოთხკუთხა აკლდამები, რომლის შიდა კედლებზეც ქვის თაროებია და ზედ ადამიანთა ჩონჩხები აწყვია. აგრეთვე მნიშვნელოვანია ანატორის აკლდამები შატილთან. ხალხურ მეტყველებაში აკლდამა, უმთავრესად, ქვით ან აგურით ნაგები სამარხია ერთი ან რამდენიმე მიცვალებულის დასაკრძალად. საძვალე თედორაძე, გ., ხუთი წელი ფშავ-ხევსურეთში, ტფილისი, 1930 მენთეშაშვილი ს., მიცვალებულთა დამარხვისა და სამარხეების ტერმინოლოგიისათვის, „საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე“, 1944, 12B ლომთათიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 251.
96

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 96 96 (ოთხმოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-10 დეკადის მე-6 წელი. 18 სექტემბერი : ნერვა რომის იმპერატორად გამოცხადდა დომიციანეს მკვლელობის შემდეგ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 96. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 96. 18 სექტემბერი : დომიციანე — რომის იმპერატორი (დ. 51) აპოლონიოს ტიანელი — ბერძენი ფილოსოფოსი კვინტილიანე — ორატორული ხელოვნების თეორეტიკოსი ძველ რომში (დ. 35) სტატიუსი — რომაელი პოეტი
ფრანსისკო მასიას ნგემა

ფრანსისკო მასიას ნგემა (ესპ. Francisco Macías Nguéma Bijogo Ñegue Ndong; დ. 1 იანვარი 1924, რიო-მუნი, ესპანური გვინეა — გ. 29 სექტემბერი, 1979, ბიოკო, ეკვატორული გვინეა) — ეკვატორული გვინეის პირველი პრეზიდენტი 1968–1979 წლებში. მიეკუთვნებოდა ფანგის ეთნიკურ ჯგუფს. XX საუკუნის ერთ-ერთი ექსცენტრიული დიქტატორი. ქვეყანა მიიყვანა სრულ ეკონომიკურ და პოლიტიკურ კოლაფსამდე. 1979 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხო საკუთარმა ძმისშვილმა თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგომ. დახვრიტეს ამავე წლის 29 სექტემბერს. Shaw, Karl (2005) [2004] (in Czech). Power Mad! [Šílenství mocných]. Praha: Metafora. ISBN 80-7359-002-6. ↑ Martin Meredith. The State of Africa — Free Press (London), 2005. — С. 239—244. — ISBN 978-0-7432-3222-7.
მაიკლ სატა

მაიკლ ჩილუფია სატა (ინგლ. Michael Chilufya Sata, დ. 1937, მპიკა, ჩრდილოეთ როდეზია — გ. 28 ოქტომბერი, 2014, ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო) — ზამბიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ზამბიის მეხუთე პრეზიდენტი 2011 წლის 23 სექტემბრიდან 2014 წლის 28 ოქტომბრამდე. ერთ-ერთი უმსხვილესი პარტიის, ზამბიის პატრიოტული ფრონტის ლიდერი. მონაწილეობდა 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ლევი მვანავასას წინააღმდეგ. 2008 წლის არჩევნებში რუპია ბანდას წინააღმდეგ. გაიმარჯვა მესამე არჩევნებში 2011 წელს და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა. გარდაიცვალა 2014 წლის 28 ოქტომბერს, ლონდონში, 77 წლის ასაკში. პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-06-19 საიტზე Wayback Machine. პატრიოტული ფრონტის საიტი დაარქივებული 2006-10-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-29. ციტირების თარიღი: 2014-10-29.
ქანაან ბანანა

ქანაან სოდინდო ბანანა (ინგლ. Canaan Sodindo Banana, დ. 5 მარტი, 1936, ესიფეზინი სამხრეთი როდეზია — გ. 10 ნოემბერი, 2003, ჰარარე, ზიმბაბვე) — ზიმბაბვეს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, მღვდელი. ზიმბაბვეს პირველი პრეზიდენტი 1980–1987 წლებში. ავტორია მამაო ჩვენოს აფრიკული ვერსიისა. 1998 წელს დაადანაშაულეს სექსუალურ ძალადობასა და მამათმავლობაში. The Guardian article on Janet Banana
98

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 98 98 (ოთხმოცდათვრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-10 დეკადის მე-8 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 98. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 98. 21 იანვარი: ნერვა — რომის იმპერატორი (დ. 30)
კიურასაო

კიურასაო (ნიდერლ. Curaçao) — კუნძული კარიბის ზღვაში, რომელიც ნიდერლანდების სამეფოს შემადგენელი ქვეყანაა (2010 წლის ოქტომბრიდან თვითმართვადი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის სტატუსი). კუნძულის საერთო ფართობია — 444 კმ². მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 150 000 ადამიანს. დედაქალაქი — ვილემსტადი. კიურასაოს მთავრობის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-07-08 საიტზე Wayback Machine. კიურასაოს საერთაშორისო ფინანსური ცენტრის ოფიციალური საიტი კიურასაოს და სინტ-მარტენის ცენტრალური ბანკის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-11-07 საიტზე Wayback Machine. კიურასაოს ტურისტული საბჭოს ოფიციალური საიტი ↑ *LANDSVERORDENING van de 28ste maart 2007 houdende vaststelling van de officiële talen (Landsverordening officiële talen) Dutch. Government of the Netherlands. ციტირების თარიღი: 27 July 2013. Over Curaçao Dutch. Government of Curaçao. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 სექტემბერი 2013. ციტირების თარიღი: 19 September 2013. ↑ Statistical Orientation Curaçao 2013. Centraal Bureau voor de Statistiek. ციტირების თარიღი: 24 January 2014.[მკვდარი ბმული] ↑ https://economics.rabobank.com/publications/2013/september/country-report-curacao/
რობერტ მუგაბე

რობერტ მუგაბე (ინგლ. Robert Mugabe, დ. 21 თებერვალი, 1924, კუტამე, სამხრეთი როდეზია — გ. 6 სექტემბერი, 2019, სინგაპური) — ზიმბაბვეს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ზიმბაბვეს მეორე პრეზიდენტი 1987 წლიდან, ფაქტობრივად კი ქვეყანას მეთაურობდა 1980 წლიდან. 1980-1987 წლებში იყო ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. ქვეყნის ერთადერთი პოლიტიკური პარტიის, ZANU-PF-ს პრეზიდენტი. 2015 წლის 30 იანვრიდან 2016 წლის 1 თებერვლამდე კი აფრიკის კავშირის თავმჯდომარე. სარწმუნოებით იყო კათოლიკე, სწავლობდა იეზუიტთა სკოლაში, განათლებით პედაგოგი. ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დაამყაარა ერთპარტიული რეჟიმი. ცნობილი იყო თეთრკანიანი ფერმერების დევნით (2001) და ამერიკისადმი კრიტიკული დამოკიდებულებით. 2014 წლის 24 ივლისიდან 2017 წლის 21 ნოემბრამდე ითვლებოდა მსოფლიოს ყველაზე ხანდაზმულ პრეზიდენტად. President Mugabe's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly, 25 September 2008 "Mugging Mugabe" (a commentary in defence of Mugabe) "The truth about Mugabe" დაარქივებული 2012-03-28 საიტზე Wayback Machine. (an anti-Mugabe commentary) "Zimbabwe election – a defeat for imperialism" დაარქივებული 2005-03-08 საიტზე Wayback Machine. "Zimbabwe's silent selective starvation" დაარქივებული 2005-03-23 საიტზე Wayback Machine. "Robert Mugabe's War to Crush Press Freedom in Zimbabwe" დაარქივებული 2012-04-20 საიტზე Wayback Machine. Reporters Without Borders profile on Mugabe ↑ „Zimbabwe ex-President Robert Mugabe dies aged 95“. BBC News. 6 September 2019. ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2019. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ Zimbabwe's Mugabe, 90, becomes African Union chairman. Reuters (30 January 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 30 January 2015