laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კამპო-დე-ლა-კრუსი

კამპო-დე-ლა-კრუსი (ესპ. Campo de la Cruz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26.661 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 33 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
კანდელარია (ატლანტიკო)

კანდელარია (ესპ. Candelaria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17.100 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 143 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
გალაპა (ატლანტიკო)

გალაპა (ესპ. Galapa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 596 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 98 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ხუან-დე-აკოსტა

ხუან-დე-აოსტა (ესპ. Juan de Acosta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18.948 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 127 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ლურუაკო

ლურუაკო (ესპ. Luruaco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28.097 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 246 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
მალამბო (ატლანტიკო)

მალამბო (ესპ. Malambo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 191.726 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 108 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
მანატი (ატლანტიკო)

მანატი (ესპ. Manatí) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15.667 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 206 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
პალმარ-დე-ვარელა

პალმარ-დე-ვარელა (ესპ. Palmar de Varela) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 29.407 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 94 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
პიოხო

პიოხო (ესპ. Piojó) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4.874 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 258 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
პოლონუევო

პოლონუევო (ესპ. Polonuevo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13.518 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 73 კმ²-ია. ატლანტიკოს დეპარტამენტი statoids.com-ის მონაცემები კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine.
კუწახტის ამაღლების ეკლესია

კუწახტის ამაღლების ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია აფსიდის მცირე ნაწილი (სიმაღლე 1,3 მ), რომელშიც ერთი სწორკუთხა ნიშია და ჩრდილოეთ კედლის ნაშთი. ეკლესია ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ეკლესიის სამხრეთით 7 მეტრზე კედლის ნაწილია შემორჩენილი. კიკაჩეიშვილი პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 102. კუწახტის ამაღლების ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
კუწახტის ეკლესია

კუწახტის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მინდორში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4 X 3,2 მ), უაფსიდო. ნაშენია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული, ჩამონგრეულია ლავგარდანი და აქა-იქ საპირე წყობის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე ერთადერთი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის წვეროს წყობაში ჩასმულ შირიმის ქვაზე, რელიეფური ჯვარია გამოსახული. ამავე ფასადს თაროსებრი ლავგარდნის მცირე ნაწილი შემორჩა. ბაქრაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 102. კუწახტის ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
ლომისის სალოცავი

ლომისის სალოცავი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. დგას შუა სოფელში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია უაფსიდოა, გეგმით თითქმის კვადრატული (4 X 3,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობაში აქა-იქ შირიმიც არის გამოყენებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი შეისრული კამარით. ეკლესიას ქვიშაქვის ლავგარდანი ჰქონია. ჭინჭარაძე დ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 102. ლომისის სალოცავი დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში

ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში — VIII საუკუნის 20-იან წლებში არაბი სარდლის ჯარაჰ იბნ აბდ ალ-ლაჰ ალ-ჰაქიმის (სხვადასხვა დროს ბასრის, სიჯისტანისა და არმინიის გამგებელი) ლაშქრობა საქართველოს შემოსამტკიცებლად. გამოწვეული იყო ხაზართა გამუდმებული თავდასხმებით ამიერკავკასიის იმ ქვეყნებზე, რომლებიც არაბების სამფლობელოებში შედიოდნენ და „არაბობით“ უკიდურესობამდე შეწუხებული ადგილობრივი მოსახლეობის შეუპოვარი ბრძოლით დამპყრობლების წინააღმდეგ. 729 წელს ჯარაჰმა დაიკავა თბილისი და განაახლა „დაცვის სიგელი.“ შემდეგ მან განვლო დარიალის კარი და დაამარცხა ხაზარებიც, მაგრამ ეს გამარჯვება მეტად ხანმოკლე გამოდგა. ხაზარებიც და ამიერკავკასიის ხალხებიც, მათ შორის ქართველები, არაბთა წინააღმდეგ ბრძოლას განაგრძობდნენ. ხაზართა დიდი ლაშქარი, ხაკანის ვაჟის, ბარჯიქის სარდლობით ამიერკავკასიაში შემოვიდა და რევანში აიღო. 730 წელს ხაზარებმა ქართველთა მონაწილეობით, არდებილის ახლოს, საილანის ველზე გამართულ ბრძოლაში ჯარაჰი დაამარცხეს და მოკლეს, მისი ჯარის ცალკეულ რაზმებს კი ქ. მოსულამდე სდიეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 541.
ხარისძირა

ხარისძირა (ლათ. Helleborus) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ხარისძირასებრთა ოჯახისა. გვარი აერთიანებს ოცზე მეტ სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევროპაში, უმთავრესად, ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აღმოსავლეთით მათი არეალი მოდის მცირე აზიამდე. საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: კავკასიური ხარისძირა (ლათ. Helleborus caucasicus), რომელსაც მოთეთრო-მომწვანო ყვავილები აქვს, იზრდება ტყეში, ტყისპირებზე და გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში და აფხაზური ხარისძირა (Helleborus abchasicus), რომლის ყვავილი ვარდისფერ-მეწამული, ზოგჯერ მოიისფროა. იზრდება კირქვებზე მთის შუა სარტყელში აფხაზეთსა და იმერეთში. ადრემოყვავილე დეკორატიული მცენარეებია. ხარისძირას გვარი ნატიურია ევროპის უმეტესი ნაწილისათვის, დაწყებული ბრიტანეთის დასავლეთი სანაპიროდან, დამთავრებული თურქეთის ჩრდილოეთი სანაპიროებითა და კავკასიით. სახეობათა ყველაზე დიდი კონცენტრაცია გვხვდება ბალკანეთში. საინტერესოა ხარისძირაზე გენეტიკოსების მიერ გამოყვანილი ჯიშები. მათ შორის, აღსანიშნავია ორმაგი ხარისძირა. გურგენიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 437. http://www.rhs.org.uk/learning/research/Sciencereport/Hellebore.pdf დაარქივებული 2005-05-14 საიტზე Wayback Machine. http://phengels.club.fr/CatalogueHelleborus.html დაარქივებული 2008-12-11 საიტზე Wayback Machine. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Info&id=46995 http://www.hughnunn.co.uk/HarvingtonHellebores.asp დაარქივებული 2008-10-06 საიტზე Wayback Machine. http://www.broadviewgardens.co.uk/national-collection-of-hellebores.aspx დაარქივებული 2010-04-22 საიტზე Wayback Machine. http://www.ashwoodnurseries.com ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-05-11. ციტირების თარიღი: 2013-07-16.
კოღოთოს ეკლესია

კოღოთოს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის ჩრდილოეთით ვენახებში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (4 X 3,3 მ), ნაგები ყოფილა რიყის ქვით და კირის დუღაბით. შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი და დასავლეთ კედელი, რომელშიც სწორკუთხა შესასვლელია მოწყობილი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლები მთლიანად დანგრეულია. კიკაჩეიშვილი პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 101. კოღოთოს ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
კოპალას ეკლესია (კოღოთო)

კოპალას ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის განაპირას, მინდორში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 5 მ), ნაგებია რიყის ქვით - კირის დუღაბზე. ინტერიერი შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი და ხეებია ამოსული. ჩამოშლილია ლავგარდანი და გარეთა კუთხეების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდან არის. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომელსაც გეგმით სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელია დასავლეთიდანაც. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, მცირე ზომის ორ-ორი სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დარბაზი იმდენად მოკლეა, რომ მისი განივი ღერძი, გრძივ ღერძს რამდენადმე აღემატება. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. კიკაჩეიშვილი პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 101. კოპალას ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
კოღოთოს უსანეთის ეკლესია

კოღოთოს უსანეთის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის განაპირას, სასაფლაოზე. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (12,4 X 7,6 მ), ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა; კამარა, საბჯენი თაღები, კონქი, კარ-სარკმლების წირთხლები, თაღები და იატაკი - აგურის. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ფასადებზე შელესილობა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი თაღოვანია, შიგნიდან და გარედან სწორკუთხა შეღრმავებაში ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, შიგნით ისრული, ხოლო გარედან ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია. ერთი მსგავსი სარკმელია დასავლეთ კედელში, ხოლო ჩრდილოეთ და სამხრეთისაში - ორ-ორი. გრძივ კედლებზე სამ-სამი ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით საკურთხეველი გამოყოფილია დარბაზისგან. ერთი საბჯენი თაღი დასავლეთ კედლის გასწვრივაა. იგი კუთხის პილასტრებზეა დაყრდნობილი. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო თაღოვანი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის თაღთან და მარცხნივ, კედელში, თითო პატარა ქვევრია ჩასმული. საკურთხევლის ბაქანი რამდენადმე წინაა წამოწეული, დარბაზის იატაკის მიმართ შემაღლებულია საფეხურით და წინიდან, შუაში, ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა (შემორჩენილია იატაკის საყრდენი ორი ძელი). ფასადები სადაა. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით თითო ჯვარია გამოყვანილი. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმულია ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი, ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა სამრეკლო, რომელსაც თუნუქით შემოსილი პირამიდული სახურავი აქვს. ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. სახურავი ღარისებრი კრამიტისაა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 101-102. კოღოთოს უსანეთის ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine. dzeglebi.com-ზე
ჰაკიმ ოლაჯუვონი

ჰაკიმ აბდულ ოლაჯუვონი(დაბ. 21 იანვარი, 1963წ, ლაგოსი, ნიგერია) ნიგერიელი კალათბურთელი, რომელსაც ჰქონდა ამერიკის მოქალაქეობა. თამაშობდა ცენტრზე ჰიუსტონ როკეტსისა(1984-2001) და ტორონტო რეპტორსის(2001-2002) რიგებში. იგი დრაფტზე აირჩიეს 1984 წელს, პირველ ნომრად. მისი სიმაღლე იყო 213 სმ, წონა 116 კგ. არის ნბა-ს ორგზის ჩემპიონი(1994,1995), ასევე ნბა-ს ყველაზე ღირებული მოთამაშე(1993/1994) ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშე(1994,1995). ასევე ოლიმპიური ჩემპიონი(1996). 12-ჯერ იყო დასახელებული სეზონის შემდეგ საუკეთესო ხუთეულში. 12-ჯერ იქნა გამოძახებული NBA All-Star მატჩში. მან მის კარიერაში ჩააგდო 26946 ქულა, გააკეთა 13747 მოხსნა და 3830 ბლოქ-შოტი.იგი არის შესული ნბა-ს საუკეთესო 50 მოთამაშეს შორის. ასევე 2008 წელს შეყვანილ იქნა დიდების დარბაზში. მისი ნომერი 34 გაუქმებულია ჰიუსტონ როკეტსში. ჰაკიმმა მთელი კარიერა ჰიუსტონ როკეტს შესწირა, ამიტომ იგი გულშემატკივრების კუმირი იყო.ყველას აოცებდა მისი თამაში. იგი მოძრაობდა ცენტირსთვის არასახასიათოდ, მიუხედავად მისი გაბარიტებისა და მასშტაბურობისა,იყო ძალიან მოქნილი, ჰქონდა არაჩვეულებრივი ნახტომი და ჩატენვა, ასევე კარგი ბლოქ-შოტი. იგი ეკუთვნის 90-იანი წლების ცენტრების "დიდ სამეულს" (ოლაჯუვონი,რობინსონი,იუვინგი). მათ შეცვალეს ცენტრების თამაშის სტილი. მათ ფონზე იჩრდილებოდა ისეთი ცენტრები, როგორებიც იყვნენ ალონზო მოურნინგი და დიკემბე მუტომბო. მას უწევდა თამაში ისეთი ცენტრების წინააღმდეგ, როგორებიც იყვნენ კარიმ აბდულ-ჯაბარი, მოსის მელოუნი, დევიდ რობინსონი, პარტიკ იუვინგი და სხვა. იგი უმეტეს შემთხვევაში გამარჯვებული გამოდიოდა ამ დუელებიდან მისი მოქნილობის,მოედნის ხედვის, კარგი ნახტომისა ჭკუის ხარჯზე. ამიტომ იყო დიდი ბელადი. ოლაჯუვონის საფირმო ილეთი არის "Dream Shake", რომლის იდენტური გამეორება არავის არ უცდია. იყო ჯორდანის «Fadeaway Jumper», ასევე ნოვიცკის «One-Legged Fadeaway Jumper»,კობი ბრაინტის «Pump Fake, Fadeaway»,პოლ პირსის «Step-Back Fadeaway/Jumper»,ჯორჯ ჯერვინის «Finger Roll»,ტიმ დანკანის «Bank Shot»,შაკილ ონილის «Drop Step» და სხვა, მაგრამ ისე ეფექტურად და ზუსტად, როგორც ამას ოლაჯუვონი აკეთებდა, ვერავინ ვერ შეძლო თავისივე ილეთის გამეორება. ეს იყო ზემოთ ჩამოთვლილი საუკეთესო ილეთების ნაზავი. ამიტომ იყო იგი იდეალური და გულშემატკივარის საყვარელი კალათბურთელი, რადგან იგი უფრო მათთვის თამაშობდა, ვიდრე ხელმძღვანელოსთვის, მიუხედავად მათი დაძაბული ურთიერთობისა. კარიერის ბოლო წელს(2001-2002) ჰაკიმისთვის დაენანათ ახალი კონტრაქტი და იგი ტორონტოში გაუშვეს. ამან მასზე ცუდად იმოქმედა და მან კარიერა დაამთავრა.
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013

საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013 — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოში. გაიმართა 2013 წლის 27 ოქტომბერს. 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად ახალად არჩეული პრეზიდენტის ინაუგურაციის შემდეგ ძალაში შედის კონსტიტუციური შესწორება, რომელიც საქართველოს პარლამენტმა მიიღო 2012 წლის 15 ოქტომბერს. აღნიშნული შესწორების თანახმად იკვეცება პრეზიდენტის უფლებები პრემიერ-მინისტრისა და მთავრობის სასარგებლოდ. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება 3 537 249 ამომრჩეველს ექნება. არჩევნებში კენჭს 23 კანდიდატი იყრის. არჩევნებში მონაწილეობის სურვილი გამოთქვა საგარეო საქმეთა ყოფილ მინისტრმა, სალომე ზურაბიშვილმა, რომელსაც უარი ეთქვა საქართველოს მოქალაქეობის არქონის გამო. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება არ ჰქნდა მოქმედ პრეზიდენტს მიხეილ სააკაშვილს. წინასაარჩევნო კვლევები ჩაატარა ამერიკულმა ორგანიზაციამ ეროვნულ-დემოკრატიულმა ინსტიტუტმა (NDI) 2013 წლის ივნისსა და სექტემბერში. ივნისის კვლევის მიხედვით ლიდერობდა „ქართული ოცნების“ კანდიდატი გიორგი მარგველაშვილი 29 %-ით. მეორე ადგილს იკავებდა დავით ბაქრაძე (ენმ) 10 %-ით.NDI-მ მეორე კვლევა ჩაატარა 2013 წლის სექტემბერში. შედეგები ასეთი იყო: (1) გიორგი მარგველაშვილი 39 %, (2) დავით ბაქრაძე 19 % (3) ნინო ბურჯანაძე 7 %. სექტემბერში საკუთარი კვლევა გამოაქვეყნა Greenberg Quinlan Rosner-მა. კვლევის მიხედვით გიორგი მარგველაშვილის რეიტინგი შეადგენდა 43 %-ს, დავით ბაქრაძის - 22 %-ს, ხოლო ნინო ბურჯანაძის 8 %-ს იმავე ორგანიზაციის ოქტომბრის კვლევით მარგველაშვილის რეიტინგი შეადგენდა 48 %-ს, ხოლო ბაქრაძისა 23 %-ს. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა 46,96%-მა, რაც წინა საპრეზიდენტო არჩევნებთან შედარებით დაბალი მაჩვენებელია. არჩევნები დადებითად შეაფასეს როგორც მონაწილე სუბიექტემბმა, ასევე სადამკვირვებლო ორგანიზაციებმა. არჩევნები მშვიდ და თავისუფალ გარემოში მიმდინარეობდა. ენმ-ის კანდიდატმა დავით ბაქრაძემ და მოქმედმა პრეზიდენტმა სააკაშვილმა გამარჯვება მიულოცეს გიორგი მარგველაშვილს. ცესკო: არჩევნების ოფიციალური შედეგები დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine. საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია დაარქივებული 2013-08-14 საიტზე Wayback Machine. ყველაფერი არჩევნების შესახებ არჩევნების პორტალი დაარქივებული 2013-04-19 საიტზე Wayback Machine. NDI ანგარიში არჩევნების შესახებ ↑ 1.0 1.1 Key Points of Newly Adopted Constitution დაარქივებული 2013-04-19 საიტზე Wayback Machine. . Civil Georgia ↑ ცესკო-მ კანდიდატად დარეგისტრირებაზე უარი პრეზიდენტობის 29 მსურველს უთხრა ჟურნალი „ტაბულა“ ოთხშაბათი, 18 სექტემბერი, 2013 ↑ NDI–ის კვლევის თანახმად, ქართული ოცნება და მისი საპრეზიდენტო კანდიდატი პოლიტიკურ რეიტინგებში არათანაბრად ლიდერობენ დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. . სივილ ჯორჯია, თბილისი / 15 ივლ.'13 / 13:54 ↑ NDI-ის კვლევა: მარგველაშვილი საპრეზიდენტო კანდიდატებს შორის 39 %-ით ლიდერობს, შემდეგ მოდის ბაქრაძე 18 %-ით სივილ ჯორჯია, თბილისი / 26 სექ.'13 / 12:10 ↑ Greenberg, Quinlan, Rosner Research-ის თანახმად, გამოკითხულთა 43 % მარგველაშვილს უჭერს მხარს ჟურნალი „ლიბერალი“ 04.10.2013 ↑ "საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტური, მაღალი ალბათობით, აუცილებელი იქნება" ჟურნალი „ლიბერალი“ 24 ოქტომბერი 2013 ↑ საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს ანგარიში
მუზქოლის ქედი

მუზქოლის ქედი — ქედი პამირში, ტაჯიკეთში, მდინარე მურღაბის ჩრდილოეთით. სიგრძე 110 კილომეტრი, სიმაღლე 6233 მეტრი. უმთავრესად აგებულია მეტამორფული ფიქლებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. მუზქოლის უმაღლეს ნაწილში მთიან-მყინვარული რელიეფია. მთისძირში მაღალმთის ცივი უდაბნოა. ხარობს მხოლოდ კრიოფილური მცენარეულობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 192.
ჟაკ ლუსიენ მონო

ჟაკ ლუსიენ მონო (ფრანგ. Jacques Lucien Monod; დ. 9 თებერვალი, 1910, პარიზი — გ. 31 მაისი, 1976, კანი) — ფრანგი ბიოქიმიკოსი, მიკრობიოლოგი. 1971 წლიდან პარიზის პასტერის ინსტიტუტის დირექტორი. იკვლევდა ბაქტერიების ზრდის, ინდუქციისა და ბაქტერიული ფერმენტების რეპრესიის საკითხებს. ფრანსუა ჟაკობთან ერთად წამოაყენა ჰიპოთეზა ინფორმაციული რიბონუკლეინის (რნმ) მონაწილეობით დეზოქსირიბონუკლეინიდან (დნმ) რიბოსომებზე გენეტიკური ინფორმაციის გადატანისა და ბაქტერიებში ცილის სინთეზის გენეტიკური რეგულაციის მექანიზმის შესახებ. იყო უცხოეთის მრავალი მეცნიერების აკადემიის წევრი. 1965 წელს, ფრანსუა ჟაკობთან და ანდრე ლვოვთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 96.
შარლ მორასი

შარლ მორასი (ფრანგ. Charles Maurras; დ. 20 აპრილი, 1868, მარტიგი, ბუშ-დიუ-რონი — გ. 16 ნოემბერი, 1952, ტური) — ფრანგი პუბლიცისტი, პოეტი და კრიტიკოსი. ემხრობოდა მარქსიზმს. საფუძველი ჩაუყარა „რომანულ სკოლას“, რომელიც არსებითად დეკადენტურ-სიმბოლისტურ ხასიათს ატარებდა. მორასს ეკუთვნის პოეტური კრებულები „ფსიქეასთვის“ (1911), „წარწერები“ (1921), „შინაგანი მუსიკა“ (1925), კრიტიკული შრომები ფრანგული კულტურის შესახებ და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 119.
პატრიარქი

პატრიარქი (ბერძ. πατριάρχης; შედგება ბერძ. πατήρ — „მამა“ და ἀρχή — „მეუფება, საწყისი, ძალაუფლება“) — დამოუკიდებელი (ავტოკეფალური) მართლმადიდებლური ქრისტიანული ეკლესიის მეთაურის უზენაესი ტიტული, დადგენილი ქალკედონის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე 451 წელს. ქრისტიანული ეკლესიის გაყოფის შემდეგ (1054) პატრიარქი აღმოსავლეთ ეკლესიის მეთაურთა წოდება გახდა. ბიზანტიის იმპერიის მართლმადიდებლურ ეკლესიას ოთხი პატრიარქი განაგებდა: კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიისა და იერუსალიმის. რუსეთის საეკლესიო კრებამ პატრიარქი 1598 წელს აირჩია. 1721 წელს, პეტრე I-მა გააუქმა პატრიარქის წოდება. რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის კრებამ 1917-1918 წლებში პატრიარქის ტიტული აღადგინა. პატრიარქი არის აგრეთვე კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიის, იერუსალიმის, საქართველოს, სერბეთის, ბულგარეთის და რუმინეთის ეკლესიებში. კათოლიკური ეკლესიის ზოგიერთ ეპარქიასაც პატრიარქი მეთაურობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 712.
ჯეფრი მონმაუთელი

ჯეფრი მონმაუთელი (დ. დაახლ. 1100 — გ. დაახლ. 1154) — ინგლისელი ქრონისტი, მისი მთავარი ნაშრომია „ბრიტანეთის მეფეების ისტორია“ (დაახლ. 1137 წ.), რომელიც მოიცავს ბრიტანეთის ადრინდელი პერიოდის ისტორიას VII საუკუნის დამლევამდე. ჯეფრი მონმაუთელის ისტორიის ერთ-ერთი წყაროა VIII საუკუნის დამლევისა და IX საუკუნის დამდეგის უელსელი ქრონისტის ნენიუსის „ბრიტების ისტორია“ და კელტური ლეგენდები. კერძოდ ჯეფრი მონმაუთელთან არის მოთხრობილი მეფე ართურზე და მრგვალი მაგიდის რაინდთა შესახებ. ჯეფრი მონმაუთელის თხზულებებში მოცემული სიუჟეტები გამოიყენეს უილიამ შექსპირმა, ჯ. მილტონმა, ე. ტენისონმა და სხვა ინგლისელმა მწერლებმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 556.
ალენ ჟირესი

ალენ ჟირესი (ფრანგ. Alain Giresse [alɛ̃ ʒiʁɛs]; დ. 2 აგვისტო, 1952) — ფრანგი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 2004–2005 წლებში იყო საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. კარიერის უდიდესი ნაწილი საფეხბურთო კლუბ ბორდოში გაატარა, რომლის რიგებშიც 519 მატჩი ჩაატარა და 168 გოლი გაიტანა, რაც კლუბის ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია. საფრანგეთის ნაკრების შემადგენლობაში გახდა ევროპის 1984 წლის ჩემპიონატის გამარჯვებული. იმდროინდელი ლეგენდარული ნაკრების ნახევარდაცვაში სწორედ ჟირესი იყო „მაგიური კვადრატის“ (Carré Magique) ერთ-ერთი წევრი, მიშელ პლატინისთან, ჟან ტიგანასთან და ლუის ფერნანდესთან ერთად. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 72-ე ადგილზე დასახელდა. ალენ ჟირესი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ალენ ჟირესის ინფო Soccerbase-ზე ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
პროტისტები

პროტისტები (ძვ. ბერძნ. πρώτιστος „ყველაზე პირველი, უპირველესი“) — პარაფილეტური ჯგუფი, რომელსაც მიაკუთვნებენ ყველა ეუკარიოტულ ორგანიზმს, რომლებიც არ შედიან ცხოველებში, მცენარეებსა და სოკოებში. სახელი უწოდა ერნესტ ჰეკელმა 1866 წელს, თუმცა თანამედროვე გაგებით 1969 წელს ის გამოიყენა რობერტ უიტეკერმა, „ხუთი სამეფოს სისტემის“ ავტორმა. ტრადიციულად პროტისტებს ყოფენ ქვეჯგუფებად: უმარტივესები (Protozoa), წყალმცენარეები (Algae) და სოკოსებრი ორგანიზმები. ყველა ეს ჯგუფი ფლობს პოლიფილურ ბუნებას და არ გამოიყენება ტაქსონად. სიცოცხლის ხე: ეუკარიოტები დაარქივებული 2012-01-29 საიტზე Wayback Machine. A java applet for exploring the new higher level classification of eukaryotes Plankton Chronicles — პროტისტები — უჯრედები ზღვაში — ვიდეო დაარქივებული 2011-09-07 საიტზე Wayback Machine.
ჯენ ჩენგუნი

ჯენ ჩენგუნი, კოქსინგა (დ. 1624 — გ. 1662) — ჩინელი მხედართმთავარი, ვაჭარი. 1646 წლიდან მონაწილეობდა მანჯურიული დინასტიის ცინის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელმაც ამ დროისთვის თავისი ძალაუფლება თითქმის მთელ ჩინეთზე გაავრცელა. ჯენ ჩენგუნი გამაგრდა ზღვის სანაპიროზე ფუძიანის, გუანდუნის და ჯეძიანის პროვინციების რაიონში, მანჯურიელებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი წაართვა, მაგრამ 1659 წელს დამარცხდა ნანკინთან. 1661-1662 წლებში კუნძულ ტაივანიდან განდევნა ჰოლანდიელი კოლონიზატორები და გადააქცია იგი ცინების წინააღმდეგ ბრძოლის ბაზად. ჯენ ჩენგუნის ვაჟი და შვილიშვილი განაგებდნენ ტაივანს 1683 წლამდე, სანამ კუნძულს ცინის ჯარები მიიტაცებდნენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯენ ჩენგუნი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 554.
ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა

ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა — ქრისტიანული ტაძრის ტიპი, საფუძველი ჩაეყარა ბიზანტიაში VI საუკუნეში, საბოლოოდ ჩამოყალიბდა IX-XII საუკუნეებში კონსტანტინოპოლის სკოლაში. არსებობს ამ სახის ნაგებობათა რამდენიმე ვარიანტი: რვა საყრდენზე ამოყვანილი ტრომპიან-გუმბათოვანი ტაძრები; ტაძრები, რომელთა გუმბათები ეყრდნობა ორ თავისუფლად მდგომ ბოძსა და ორ კედელს; ტაძრებში, რომლებშიც დამატებულია ორ-ორი ბოძი აფსიდების მხარეს და შესასვლელში (შუა საუკუნეების საბერძნეთი); არის აგრეთვე ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობები, რომლებშიც ჯვრის მკლავები გადახურულია გუმბათით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 562.