laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები

ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები — ზაფხულის შეჯიბრი საზაფხულო და საერთო სეზონურ სპორტის სახეობებში. ტარდება 4 წელიწადში ერთხელ საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ეგიდის ქვეშ. თამაშები ტარდება 1896 წლის შემდეგ. ოლიმპიური მოძრაობის აღორძინება თანამედროვეობაში დაკავშირებულია ბარონ პიერ დე კუბერტენის სახელთან. ოლიმპიური თამაშების ინფოგრაფიკა — 2012, შეჯიბრის სიახლეები, თამაშების არქივი ზაფხულის ოლიმპიადის ისტორია დაარქივებული 2014-02-09 საიტზე Wayback Machine.
ჰენრი ტრევერსი

ჰენრი ტრევერსი (ინგლ. Henry Travers; დ. 5 მარტი, 1874 — გ. 18 ოქტომბერი, 1965) — ინგლისელი მსახიობი. სწავლობდა არქიტექტურას სანამ სამსახიობო კარიერას დაიწყებდა. მოღვაწეობდა თეატრში ინგლისში, ხოლო აშშ-ში ემიგრაციის შემდეგ კინოში გააგრძელა საქმიანობა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰენრი ტრევერსი“ ვიკისაწყობში. ჰენრი ტრევერსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Henry Travers on television ჰენრი ტრევერსი — Find a Grave-ზე
ლაიონელ ბერიმორი

ლაიონელ ბერიმორი (ინგლ. Lionel Barrymore; დ. 28 აპრილი, 1878 — გ. 15 ნოემბერი, 1954) — ამერიკელი კინოს, თეატრისა და რადიოს მსახიობი. არის ბერიმორების ოჯახის წარმომადგენელი. მიღებული აქვს ოსკარის ჯილდო. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლაიონელ ბერიმორი“ ვიკისაწყობში. Lionel Barrymore - allmovie ლაიონელ ბერიმორი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Photographs of Lionel Barrymore Lionel Barrymore at Internet Broadway Database Lionel Barrymore photo gallery NYP Library
ტომას მიტჩელი (მსახიობი)

ტომას მიტჩელი (ინგლ. Thomas Mitchell; დ. 11 ივლისი, 1892 — გ. 17 დეკემბერი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი. ის იყო პირველი მსახიობი, რომელმაც მიიღო ოსკარის, ემისა და ტონის ჯილდოები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტომას მიტჩელი (მსახიობი) Thomas Mitchell კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Thomas Mitchell — Find a Grave-ზე
დონა რიდი

დონა რიდი (ინგლ. Donna Reed; დ. 27 იანვარი, 1921, დენისონი — გ. 14 იანვარი, 1986, ბევერლი ჰილზი, აშშ) — ამერიკელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის ჯილდო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დონა რიდი დონა რიდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში დონა რიდი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში დონა რიდი — AllMovie Donna Reed TCM Star of the Month May 2010 The Donna Reed Foundation for the Performing Arts The Donna Reed Show დაარქივებული 2008-01-09 საიტზე Wayback Machine. Photographs and literature
ჯეიმზ სტიუარტი

ჯეიმზ სტიუარტი (ინგლ. James Stewart; დ. 20 მაისი, 1908 — გ. 2 ივლისი, 1997) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. მიღებული აქვს მონაწილეობა მრავალ ამერიკულ კლასიკურ ფილმში. ხშირად განასახიერებდა საშუალო კლასის წარმომადგენელ მამაკაცებს. ამერიკის კინოინსტიტუტის მიერ დასახელებულია მესამე ადგილზე მამაკაც კინოლეგენდათა შორის. გარდა სამსახიობო მოღვაწეობისა, ჰქონდა მნიშვნელოვანი სამხედრო კარიერა, მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომსა და ვიეტნამის ომში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეიმზ სტიუარტი ჯეიმზ სტიუარტი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯეიმზ სტიუარტი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
მოსახლეობა

მოსახლეობა — რაიმე ადგილის (ქვეყნის, ქალაქის და მისთანის) მცხოვრებთა ერთობლიობა დროის მოცემულ მომენტში. რაოდენობრივად იგი მუდმივად იცვლება ზრდის (შობადობა, იმიგრაცია) ან კლების (გარდაცვალება, ემიგრაცია) გამო. როგორც ყველა ბიოლოგიური პოპულაცია, ასევე ადამიანები, განიცდიან კვების, ჯანმრთელობის და გარემოს სხვა ფაქტორების ზემოქმედებას. მოსახლეობის განვითარებაზე მოქმედებენ ასევე სოციალური (ტრადიციები) და სამეცნიერო-ტექნიკური (მედიცინა) ფაქტორები. მეცნიერება, რომელიც სწავლობს მოსახლეობის ევოლუციას, არის დემოგრაფია, ხოლო რომელიც აგროვებს ინფორმაციას მის შესახებ და აანალიზებს მათ - სტატისტიკა. მსოფლიოს ქვეყნები მოსახლეობის მიხედვით UNFPA, The United Nations Population Fund United Nations Population Division CICRED homepage
დიმიტრი ტიომკინი

დიმიტრი ტიომკინი (ინგლ. Dimitri Tiomkin; დ. 10 მაისი, 1894, კრემენჩუკი — გ. 11 ნოემბერი, 1979, ლონდონი) — რუსული წარმოშობის ამერიკელი კინომუსიკოსი. განათლება მიიღო რუსეთში. ცნობილია ვესტერნებისთვის შექმნილი მუსიკით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დიმიტრი ტიომკინი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი Dimitri Tiomkin კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Find-A-Grave for Dimitri Tiomkin Dimitri Tiomkin
დასავლეთი კარპატები

დასავლეთი კარპატები (პოლ. Karpaty Zachodnie; ჩეხ. Západní Karpaty; სლოვაკ. Západné Karpaty; უნგრ. Északnyugati-Kárpáto) — კარპატის მთების დასავლეთი, ყველაზე მაღალი და განიერი ნაწილი პოლონეთის, ჩეხეთის, სლოვაკეთისა და უნგრეთის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 400 კილომეტრი, სიგანე 200 კილომეტრზე მეტი. შედგება სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ მიმართული ქედებისა (დასავლეთი ბესკიდები) და იზოლირებული მასივებისაგან (ტატრები, დაბალი ტატრები, დიდი ფატრა და სხვა). აგებულია ძირითადად გრანიტებით, გნაისებითა და კირქვებით. მაღალ მთებზე ალპური რელიეფი და მყინვარული ტბებია. ტატრებში აღმართულია კარპატების უმაღლესი მწვერვალი გერლახოვსკი-შტიტი (2655 მ). დასავლეთ კარპატების სამხრეთ ნაწილში საშუალო სიმაღლის ბრტყელმწვერვალებიანი მასივებია (სლოვაკეთის მადნიანი მთები, ბიუკი, მატრა და სხვა). მთების კალთებზე, დაბლა ფართოფოთლოვანი და შერეული ტყეებია (მუხნარი, წიფლნარი), ჩრდილოეთ კალთებზე და საშუალო მთიან ზონაში — შერეული და წიწვოვანი, მაღალმთიანეთში — ალპური მდელოები. დასავლეთ კარპატების ნაკრძალებში შემონახულია ტყის ფლორა და ფაუნა. ცხოველებიდან გვხვდება დათვი, კეთილშობილი ირემი, შველი, გარეული ღორი, მგელი, ფოცხვერი და სხვა. დასავლეთი კარპატები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
აღმოსავლეთი კარპატები

აღმოსავლეთი კარპატები (რუმ. Carpații Orientali; სლოვაკ. Východné Karpaty; პოლ. Karpaty Wschodnie; უკრ. Східні Карпати) — კარპატის მთათა სისტემის შუა მონაკვეთი ტილიჩის (ჩრდილოეთით) და პრედიალის (სამხრეთით) უღელტეხილებს შორის. განფენილია რუმინეთის, სლოვაკეთის, პოლონეთისა და უკრაინის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 750 კილომეტრი, სიმაღლე 2305 მ (მთა პიეტროსი). აგებულია უმთავრესად ცარცული და პალეოგენ-ნეოგენური ასაკის თიხებითა და ქვიშაქვებით, თხემურ მასივზე ზოგან გაშიშვლებულია კამბრიულისწინა კრისტალური ფიქლები და კვარციტები. დასავლეთ ნაწილში აღმართულია კრისტალური (როდნის მასივი) და ვულკანური ნეოგენური ქანებით აგებული მასივები (ჰარგიტა, კელიმანი და სხვა). აღმოსავლეთი კარპატები ფართო და ღრმა მდინარეული ხეობებით დანაწევრებულია ცალკეულ ქედებად და მასივებად (მარამურეში, გორგანი, ჩორნოჰორა, ბეშჩადები, როდნა, კელიმანი, ვრანჩა, ტარკეუ და სხვა). მოიპოვება მანგანუმის მადანი, სპილენძი, ნავთობი, აირი, ქვამარილი. ზღვის დონიდან 2000 მ-ზე მაღლა შემორჩენილია გამყინვარების კვალი. მთათა კალთებზე შერეული და წიწვიანი ტყეებია (წიფელი, ნაძვი, ფიჭვი, სოჭი). მთისწინეთში წიფლის ტყეებია, თხემურ ნაწილში — მთის მდელოები. აღმოსავლეთი კარპატები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
სამხრეთი კარპატები

სამხრეთი კარპატები, ტრანსილვანიის ალპები (რუმ. Carpatii Meridionali) — კარპატების ნაწილი რუმინეთში, პრედიალის უღელტეხილსა და დუნაის რკინის ჭიშკარს შორის. სიგრძე დაახლოებით 300 კმ. დასავლეთით ებჯინება ბანატის მთები. შედგება გრანიტებითა და გნაისებით, აგრეთვე კირქვებითა და ქვიშაქვებით აგებული მაღალმთიანი მასივებისაგან. მაღალ მწვერვალებზე ალპური რელიეფის ფორმებია. სიმაღლე 2543 მ-მდე (მთა მოლდოვიანუ). დასერილია ჟიუს, ოლტის, ჩერნის ხეობებით, რომლებიც მთის ძირში და ვაკე ტერიტორიებზე ქმნიან ფართო გამოზიდვის კონუსებს. სეისმურია. 900-1000 მ-მდე შემოსილია წიფლნარითა და მუხნარით, 1700 მ-მდე უმთავრესად წიწვნარია, ზევით — სუბალპური და ალპური მდელოები. ნავთობის, ქვანახშირის, სუფრის მარილის საბადოები. არის სამთო-კლიმატური და ბალნეოლოგიური კურორტები. სამხრეთი კარპატები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ავსტრაზია

ავსტრაზია (ფრანგ. Austrasie, გერმ. Austrasien, ლათ. Austrasia) — მეროვინგების ფრანკთა სახელმწიფოს ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი (სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილის — ნოისტრიის საპირისპიროდ). იკავებდა მაასისა და მოზელის აუზების ტერიტორიას, ასევე რეინიდან აღმოსავლეთ მდებარე რეგიონს (ამჟამად იქ განლაგებულია საფრანგეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონები, ბელგია, ნიდერლანდები, ასევე გერმანიის დასავლეთი ტერიტორიები). ავსტრაზიის დედაქალაქი იყო მეცი, თუმცა ზოგიერთი მმართველი თავისი რეზიდენციის რანგში რეიმსს ირჩევდა. ავსტრაზია ადმინისტრაციულად ჩამოყალიბდა 511 წელს, როდესაც ხლოდვიგ I-ის გარდაცვალების შემდეგ ფრანკთა სამეფო გაიყო ორ ნაწილად. ავსტრაზია შეხვდა ხლოდვიგის უკანონო უფროს ვაჟს — თოიდერიხს. VI-VII საუკუნეებში ავსტრაზია დროდადრო გამოიყოფოდა ცალკეულ სამეფოდ, იმართებოდა თავისი მეფეებითა და მაიორდომებით. ავსტრაზიის მაიორდომებიდან, რომლებიც 687 წელს ფრანკთა მთელი სამეფოს ფაქტობრივი მმართველები გახდნენ, ჩამოყალიბდა კაროლინგების დინასტია. კარლოს დიდის მემკვიდრეების დროს ავსტრაზია შევიდა გერმანიის შემადგენლობაში. Charles Oman. The Dark Ages 476—918. London: Rivingtons, 1914. Thomas Hodgkin. Italy and Her Invaders. Oxford: Clarendon Press, 1895.
სიბიუ

სიბიუ (რუმ. Sibiu; გერმ. Hermannstadt) — ქალაქი ცენტრალურ რუმინეთში, ტრანსილვანიაში, სიბიუს ჟუდეცის ადმინისტრაციულ ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 415 მ სიმაღლეზე, მდინარე ჩიბინის ნაპირებზე. ქვეყნის სამრეწველო ცენტრი და სატრანსპორტო კვანძია; ამასთანავე, რუმინეთის ერთ-ერთი მთავარი კულტურული და რელიგიური ცენტრი. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 147,245 ადამიანი. 2007 წელს ქალაქ ლუქსემბურგთან ერთად არჩეულ იქნა ევროპის კულტურულ დედაქალაქად. თავდაპირველად იყო დაკიურ-რომაული ქალაქი სახელწოდებით სედონია. უფრო გვიანდელი ლათინური სახელია სიბინიუმი. სიბიუ ხელახლა იქნა დაარსებული გერმანელი კოლონისტების მიერ XII საუკუნეში ჰერმანსდორფის (მოგვიანებით ჰერმანშტადტის) სახელწოდებით. სიბიუ დოკუმენტებში პირველად მოიხსენიება 1191 წელს. XIV საუკუნეში გახდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შედეგად, სიბიუ შევიდა რუმინეთის შემადგენლობაში, ამისდა მიუხედავად, მოსახლეობის დიდ ნაწილს გერმანელები შეადგენდნენ. 1950-1990 წწ. ფარგლებში გერმანელებმა დატოვეს ქალაქი და დაბრუნდნენ სამშობლოში. ქალაქის ცენტრში შემონახულია შუა საუკუნეების ნაგებობები. გვხვდება ღირსშესანიშნაობები. არის საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი. რკინიგზით უკავშირდება კლუჟ-ნაპოკას, ბრაშოვსა და ბუქარესტს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სიბიუ“ ვიკისაწყობში. სიბიუ — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Rezultatele alegerilor locale din 2016 — Central Electoral Bureau. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23725837"></a>
ჯონ კაბოტი

ჯონ კაბოტი (იტალ. Giovanni Caboto; დ. 1455, გენუა — გ. 1499) — იტალიელი მოგზაური. იგი 1495 წელს, ოჯახთან ერთად ბრისტოლში, გაერთიანებულ სამეფოში დასახლდა. ინგლისის მეფე ჰენრი VII-მ ნება დართო კაბოტს, შესდგომოდა მოგზაურობას. 1497 წელს მან გადაცურა ატლანტის ოკეანე, მიაღწია კუნძულ ნიუფაუნდლენდს და ერთი თვე გაატარა მის მიდამოებში. შინ დაბრუნებული სახელგანთქმული მეზღვაური 1498 წელს მეორე, ხანგრძლივ მოგზაურობას შეუდგა. მისი პატარა ფლოტი ოკეანეზე ამოვარდნილ ქარიშხალში მოჰყვა. ირლანდიამდე მხოლოდ ერთმა გემმა მიაღწია, კაბოტის ხომალდი კი დაიკარგა. კაბოტი ჯონ კაბოტი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
რევაზ გეწაძე

რევაზ გეწაძე (დ. 11 იანვარი, 1985, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიის“ ნახევარმცველი. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (2): 2011/2012, 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2010/2011 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (2): 2007/2008 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
მოსახლეობის სიმჭიდროვე

მოსახლეობის სიმჭიდროვე — სიდიდე, რომელიც აღწერს მოცემულ ტერიტორიულ ერთეულზე (ქვეყანა, რეგიონი, ქალაქი) დასახლებულ ადამიანთა საშუალო სიდიდეს ფართობის ერთეულზე (როგორც წესი კვადრატული კილომეტრი, უფრო მცირე ტერიტორიებისათვის - ჰექტარი). ამ ერთეულის გამოსათვლელად ტერიტორიული ერთეულის მოსახლეობის საერთო რაოდენობას ყოფენ მის საერთო ფართობზე. ფაქტები მოსახლეობის სიმჭიდროვის შესახებ: ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა მონაკო - 18 ათასი კაცი 1 კვ. კმ-ზე. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა (ჯუჯა სახელმწიფოების გამოკლებით) ბანგლადეში - 926 კაცი 1 კვ. კმ-ზე. ყველაზე მეჩხრად დასახლებული ქვეყანაა ისლანდია - 3,1 კაცი 1 კვ. კმ-ზე. საქართველოს მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 67 კაცი 1 კვ. კმ-ზე, რუსეთისა - 8,5 კაცი, გერმანიისა - 321 კაცი. საზოგადოებრივი გეოგრაფია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოსახლეობის სიმჭიდროვე Selected Current and Historic City, Ward & Neighborhood Densities
კლუჟ-ნაპოკა

კლუჟ-ნაპოკა (რუმ. Cluj-Napoca) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ რუმინეთში, კლუჟის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი; გარდა ამისა, წარმოადგენს ტრანსილვანიის ისტორიულ ცენტრს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მ სიმაღლეზე, მდინარე სომეშულ-მიკის ნაპირზე. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 324,576 ადამიანი. ტრანსილვანიის დიდი სამრეწველო და მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრია. პირველად მოიხსენიება 1173 წელს კლუჟის სახელწოდებით. 1316 წლიდან ქალაქია. მოიხსენიება II საუკუნეში პტოლემეს მიერ როგორც დაკიური სიმაგრე ნაპოკა. 1178-1180 წლებში კოლონიზებული იყო გერმანელების მიერ, რომლებმაც ირგვლივ მრავალი მონასტერი დააარსეს. ბარბაროსების შემოსევის შემდეგ ეწოდებოდა კულუსი. ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ გამოიყენებოდა აგრეთვე უნგრული სახელწოდება კოლოჟვარი. 1920 წელს შეუერთა რუმინეთს (1940-1945 წწ. უნგრეთის შემადგენლობაშია). მას შემდეგ რაც რუმინეთს ტრანსილვანია შეუერთდა ქალაქს ეწოდებოდა კლუჟი. 1970-იან წლებში ეწოდა კლუჟ-ნაპოკა. შემორჩენილია ციხესიმაგრის კედლების ნაშთი (XIII-XVII საუკუნეები), წმინდა მიხეილის გოტიკური ეკლესია (XIV-XV საუკუნეები, ჩრდილოეთი კოშკი — ფსევდოგოტიკა, XIX საუკუნე), კორვინების სახლი (XV-XVI საუკუნეები) და ფრანცისკელთა მონასტერი (XV-XVIII საუკუნეები), იეზუიტების ბაროკოს სტილის ეკლესია (1718-1724 წწ.) და ბანფის სასახლე (1774-1785 წწ.). აღსანიშნავია უნივერსიტეტისა და თეატრის ეკლექტიკური ხასიათის შენობები, სასტუმრო „ნაპოკა“ და სხვა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კლუჟ-ნაპოკა“ ვიკისაწყობში. კლუჟ-ნაპოკა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Rezultatele alegerilor locale din 2016 — Central Electoral Bureau. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23725837"></a> ↑ Timis County at the 2011 census Romanian. INSSE (February 02, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-06. ციტირების თარიღი: 15 июля 2012.
სომეშულ-მიკი

სომეშულ-მიკი (რუმ. Someșul Mic) — მდინარე ჩრდილოეთ-დასავლეთ რუმინეთში. სიგრძე 178 კმ, აუზის ფართობი 3,773 კმ². სათავე აქვს დასავლეთ რუმინეთის მთებში. იქმნება მდინარეების სომეშულ-კალდისა და სომეშულ-რეკეს შეერთების შედეგად. ძირითადად მიედინება აღმოსავლეთისაკენ ფართო ხეობაში და კვეთს ქალაქ კლუჟ-ნაპოკას. მდინარე სომეშულ-მარესთან ერთად ქნის მდინარე სომეშს. ერთვის მრავალრიცხოვანი შენაკადები. რუმინეთის მდინარეების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სომეშულ-მიკი“ ვიკისაწყობში.
ოლტი

ოლტი, ოლტული (რუმ. Olt, Oltul) — მდინარე რუმინეთში. მდინარე დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 709 კმ, აუზის ფართობი 24 010 კმ². სათავე აქვს აღმოსავლეთ კარპატების დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1280 მ სიმაღლეზე. კვეთს სამხრეთ კარპატებს და მიედინება ქვემო დუნაის ვაკეზე. ზემო დინებაში აცურებენ ხე-ტყეს. ქალაქ სლატინის ქვემოთ სანაოსნოა. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები — ზაფხულში. წყლის საშუალო ხარჯი ქვემოთში დაახლოებით 160 მ³/წმ. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია ქალაქები: ფეგერაში, რიმნიკულ-ვილჩა და სლატინა. რუმინეთის მდინარეების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ოლტი“ ვიკისაწყობში. ოლტი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
ლაშა შერგელაშვილი

ლაშა შერგელაშვილი (დ. 17 იანვარი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ მცველი. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2013/2014 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2014/2015 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა)
ნიკოლოზ დიასამიძე

ნიკოლოზ დიასამიძე (დ. 2 სექტემბერი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ თავდამსხმელი. ამჟამად იჯარის წესით განათხოვრებულია ბათუმის „დინამოში“. საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ ნიკა დიასამიძე ბათუმში დაბრუნდა[მკვდარი ბმული], ბათუმის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი.
ვიჰორლატი

ვიჰორლატი (სლოვაკ. Vihorlat, უკრ. Вигорлят) — მთის მასივი აღმოსავლეთ კარპატებში, სლოვაკეთსა და ნაწილობრივ უკრაინაში. სიმაღლე 1076 მ (მთა ვიჰორლატი). აგებულია ძირითადად ანდეზიტებით. აქვს მკვეთრად გამოხატული კლდოვანი თხემები. XIX საუკუნეში ვიჰორლატის მთებში აღმოჩნდა რკინის მადნის საბადო, რის შემდეგ დაიწყო სამთო სამუშაოები. წიაღისეულის მოპოვება შეწყდა 1904 წელს. ვიჰორლატიდან სათავეს იღებს მრავალრიცხოვანი მდინარეები, რომელთაგან აღსანიშნავია მდინარე ბოდროგის შენაკადები. შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, სადაც ბინადრობს მგელი, ჩვეულებრივი ფოცხვერი, ტყის კატა, წავი. ფრინველებიდან აღსანიშნავია ტყის ბუ და ზარნაშო. აგრეთვე გვხვდება იშვიათი მწერები ალპური ხარაბუზა და მარტორქა ხოჭო. მასივის გარკვეული ნაწილი შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვიჰორლატი“ ვიკისაწყობში. Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.
ოხლოკრატია

ოხლოკრატია (ბერძ. ὀχλοκρατία) — ძველბერძნულ პოლიტიკურ თეორიებში ტერმინი აღნიშნავდა ბრბოს ბატონობას. თანამედროვე პოლიტიკურ ლიტერატურაში ტერმინი შეიძლება იხმარებოდეს უარყოფითი ფორმით, რომელიმე პოლიტიკური რეჟიმის გასაქილიკებლად. ძველ ლიტერატურაში ოხლოკრატიის სინონიმად იხმარება აგრეთვე ლაოკრატია. ტერმინი ოხლოკრატია ანტიკურ პოლიტიკურ თეორიებში პირველად ბერძენმა ისტორიკოსმა პოლიბიოსმა გამოიყენა. მის შრომებში ოხლოკრატია წარმოდგენილია, როგორც დემოკრატიის დასუსტებული ან გადაგვარებული ფორმა. ამასთან ერთად, დაკარგულია მისწრაფება საზოგადოებრივი კეთილდღეობისაკენ და, მის ნაცვლად, მოქალაქეთა ვაჭრობა ანგარებითა და სიხარბითაა გაჯერებული. ჰეროდოტე უკვე ერთმანეთისაგან ასხვავებს ყველა მოქალაქის მმართველობის ცუდ და კარგ ფორმებს. წარმატებულ და წარუმატებელ დემოკრატიას ერთმანეთისაგან გამოყოფს პლატონიც, თუმცა საკუთარი ტერმინოლოგია მათ აღსანიშნავად არ შემოაქვს. მოგვიანებით არისტოტელემ პოლიტიკა (ბერძ. πολιτεία) განმარტა როგორც „კარგი“, ხოლო დემოკრატია, როგორც „ცუდი“ გამოვლინება ხალხის მიერ სახელმწიფოს მმართველობისა. საბოლოოდ პოლიბიოსმა ტერმინოლოგიურად გამიჯნა ერთმანეთისაგან „ოხლოკრატია“ — უარყოფითი — და „დემოკრატია“ — დადებითი ვარიანტი ხალხის მმართველობისა. Reinhold Bichler: Politisches Denken im Hellenismus. In: Iring Fetscher, Herfried Münkler (Hrsg.): Pipers Handbuch der politischen Ideen. Band: 1: Frühe Hochkulturen und europäische Antike. Piper, München [u. a.] 1988, ISBN 3-492-02951-5, S. 439–484. Wilfried Nippel: Politische Theorien der griechisch-römischen Antike. In: Hans-Joachim Lieber: Politische Theorien von der Antike bis zur Gegenwart (= Bundeszentrale für Politische Bildung. Schriftenreihe 299, Studien zur Geschichte und Politik). 2. durchgesehene Auflage. Bundeszentrale für Politische Bildung, Bonn 1993, ISBN 3-89331-167-X, S. 17–46, insbes. S. 30. ↑ Erich Bayer: Wörterbuch zur Geschichte. 4. Auflage, Kröner, Stuttgart 1980, S. 383 ↑ Bernd Guggenberger: Demokratie/Demokratietheorie. In: Dieter Nohlen (Hrsg.): Lexikon der Politik, Band 1: Politische Theorien. Directmedia, Berlin 2004, S. 36 ↑ Tobias Bevc: Politische Theorie, UTB Basics, 2012, S. 60 u.ö. ↑ არისტოტელე: ნიკომაქესეული ეთიკა, 1160a. ↑ პოლიბიოსი 6,4,6; 6,4,10; 6,57,9.
სებასტიან კაბოტი

სებასტიან კაბოტი (იტალ. Sebastiano Caboto; დ. 1474, ვენეციის რესპუბლიკა — გ. 1557) — იტალიელი მოგზაური, ჯონ კაბოტის შვილი. დაიბადა ვენეციის რესპუბლიკაში. 1508 წელს უფლებამოსილება მიიღო აზიაში მიმავალი ჩრდილოეთის გზა მოეძებნა. მან ჩრდილოეთ ამერიკისაკენ გაცურა, სავარაუდოდ, ლაბრადორს მიაღწია და ინგლისში დაბრუნდა. 1526 წელს მოლუკის კუნძულებზე ესპანეთიდან გაემგზავრა ოთხგემიანი ფლოტით. სამხრეთ ამერიკაში ჩასვლის შემდეგ მოიხსნა დაკისრებული ვალდებულება და მდინარე პლეიტის ნაპირების კვლევა დაიწყო ოქროსა და ვერცხლის მოსაძიებლად. ამასთანავე, თანამედროვე ურუგვაისა და არგენტინის ტერიტორიებზე მცირე კოლონიები დააარსა. 1530 წელს ესპანეთში დაბრუნებულს ბრალი დასდეს დაკისრებული მოვალეობის უგულებელყოფაში, მაგრამ მალევე შეიწყალეს. სებასტიან კაბოტი ინგლისისა და ესპანეთისათვის ეძებდა აზიისაკენ მიმავალ საზღვაო გზას. 1508-09 წლებში ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელს ინგლისისათვის ეძებდა, 1526-30 წლებში კი ესპანეთისათვის. კაბოტი სებასტიან კაბოტი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ბესკიდები

ბესკიდები (უკრ. Бескиди, პოლ. Beskidy, ჩეხ. Beskydy) — დასავლეთ და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ კარპატების ჩრდილოეთ ნაწილში ქედების ზოლი პოლონეთის, უკრაინის, სლოვაკეთისა და ჩეხეთის ტერიტორიებზე. იყოფა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბესკიდებად. აღმოსავლეთი ბესკიდები ვრცელდება პოლონეთში, უკრაინასა და სლოვაკეთში. შედგება ორი ძირითადი ნაწილისაგან: აღმოსავლეთით ბეშჩადი (მთა ტარნიცა, 1348 მ) და დასავლეთით დაბალი ბესკიდები (მთა ლაცკოვა, 997 მ). აკუთვნებენ აგრეთვე ონდავის მაღლობსა და უკრაინის კარპატების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს, ეგრეთ წოდებულ დნესტრის ბესკიდებს (მთა მაგურა, 1363 მ). დასავლეთი ბესკიდები განფენილია პოლონეთში, სლოვაკეთსა და ჩეხეთში. იყოფა ორ ნაწილად: დასავლეთით მორავია-სილეზიის ბესკიდები (მთა ლისა-გურა, 1323 მ) და აღმოსავლეთით მაგურის ბესკიდები (მთა ბაბია-გურა, 1725 მ). ბესკიდები აგებულია ცარცული და მესამეული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. კალთებზე 1400 მ-მდე შერეული და წიწვოვანი ტყეებია, ზემოთ — ტანბრეცილი ტყე და სუბალპური მდელოები. დასავლეთი ბესკიდები აღმოსავლეთი ბესკიდები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბესკიდები“ ვიკისაწყობში. ბესკიდები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 341.
ვიტალი კლიჩკო

ვიტალი ვლადიმერის ძე კლიჩკო (უკრ. Віталій Володимирович Кличко; დ. 19 ივლისი, 1971, სოფ. ბელოდოვსკოე, ყირგიზეთის სსრ) — უკრაინელი პოლიტიკოსი, პროფესიონალი-მოკრივე, უკრაიონის VII მოწვევის სახალხო დეპუტატი, უკრაინის პოლიტიკური პარტიის „უდარის“ (უკრაინის დემოკრატიული ალიანსი რეფორმებისათვის) და უმაღლეს რადაში ფრაქცია „უდარის“ ლიდერი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიტალი კლიჩკო ძმები კლიჩკოების ოფიციალური საიტი
ალფონსო დე ალბუკერკე

ალფონსო დე ალბუკერკე (პორტ. Afonso de Albuquerque; დ. 1453, ვილა-ფრანკა-დე-შირა — გ. 1515, ძველი გოა) — პორტუგალიელი მთავარსარდალი. მისმა ექსპედიციებმა პორტუგალია წითელი ზღვიდან და აღმოსავლეთ აფრიკიდან სამხრეთ ჩინეთის ზღვასა და სანელებლების (მოლუკის) კუნძულებამდე გადაჭიმულ იმპერიად აქცია. 1503 წელს ალბუკერკემ ინდოეთისკენ გაცურა და კოჩინში სიმაგრე ააგებინა. 1506-09 წლებში დაიპყრო აფრიკის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე არაბული ნავსადგურები და არაბეთის ნახევარკუნძული. 1510 წელს დაიპყრო გოა, 1511 წელს მალაკის სრუტე და სპარსეთის ყურის უკიდურეს აღმოსავლეთში მდებარე ჰორმუზის სრუტე. 1503 წელს ალფონსო ალბუკერკე ინდოეთის ოკეანეში პირველად შეუდგა მოგზაურობას. მას კოჩინსა და კვილონში, რომლებსაც პილპილის პორტებს უწოდებდნენ ციხესიმაგრეების აშენება ევალებოდა. 1510 წელს ალბუკერკემ ხელთ იგდო გოა და ამით უფრო გაამყარა პორტუგალიის ექსპანსიონისტური მისწრაფებანი. მართალია, გოაში სანელებლები არ იყო, მაგრამ სამაგიეროდ ხელსაყრელი ადგილმდებარეობა ჰქონდა და მისი მეშვეობით შეიძლებოდა აღმოსავლეთ-დასავლეთის სავაჭრო გზის გაკონტროლება, ვიდრე ინდოეთის დასავლეთ სანაპირომდე. მან გოა თავის შტაბბინად გამოაცხადა და პორტუგალიელებს მოუწოდა, იქ დასახლებულიყვნენ. ნებადართული იყო ადგილობრივ მოსახლეობასთან ქორწინება და ცდილობდნენ კათოლიციზმი უფრო პრივილეგირებული ყოფილიყო. იგი გარდაიცვალა 1515 წელს, ძველ გოასთან ცურვისას. ალბუკერკე დაარქივებული 2006-05-09 საიტზე Wayback Machine. ალფონსო დე ალბუკერკე — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ჟიუ

ჟიუ (რუმ. Jiu) — მდინარე სამხრეთ რუმინეთში. მდინარე დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 339 კმ, აუზის ფართობი 10,070 კმ². სათავე აქვს სამხრეთ კარპატებში. ზემო დინებაში კვეთს პეტროშენის ქვაბულს, შემდეგ სურდუკის ხეობის გავლით იჭრება ოლტენიის ბორცვიან მთისწინა ვაკეზე; ქვემო დინებაში აჩენს ფართო ხეობას. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობები და მძაფრი არარეგულარული წყალმოვარდნები. წყლის საშუალო ხარჯი ქვემოთში 80 მ³/წმ. რუმინეთის მდინარეების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჟიუ“ ვიკისაწყობში. ჟიუ — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] (რუსული) ჟიუ — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)