5 მარტი

5 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 64–ე დღე (ნაკიან წლებში - 65–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 301 დღე. 1809 : საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა ტორმასოვი. 1824 : ბრიტანეთმა ოფიციალურად ომი გამოუცხადა ბირმას. 1829 : რუსთა და ქართველთა ერთიანმა მხედრობამ ქობულეთის ახლოს დაამარცხა ოსმალეთის არმია. 1946 : ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა უ. ჩერჩილმა ქ. ფულტონში (აშშ) სიტყვით გამოსვლისას მოიხსენია "რკინის ფარდა". 1982 : ვენერა 14, ჩავიდა პლანეტა ვენერაზე. 2003 : რობერტ ქოჩარიანი მეორედ აირჩეს სომხეთის პრეზიდენტად. 2009 : საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობაზე ვლადიმერ ჩაჩიბაია დევი ჭანკოტაძემ შეცვალა. 2013 : მოლდოვის პარლამენტმა ვლად ფილატის მთავრობა დაითხოვა. 2015 : ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა უძველესი ქალაქები დურ-შარუქინი, ჰათრა და ნიმრუდი გაანადგურეს. 2019 : იაპონელი არქიტექტორი ისოძაკი არატა პრიცკერის პრემიით დააჯილდოვეს. 2023 : კაია კალასის რეფორმის პარტიამ ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა. 1133  : ჰენრი II — ინგლისის მეფე (1154–1189) 1145  : იბნ შადადი — არაბი ისტორიკოსი და მწერალი. 1224 : კუნიგუნდა უნგრელი — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, პოლონეთის და ლიტვის მფარველი. 1324  : დეივიდ II — შოტლანდიის მეფე (1329–1371) 1512 : გერჰარდ მერკატორი — ფლამანდიელი კარტოგრაფი. 1809 : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი — ლიბერიის პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი. 1815 : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. 1851 : ვახლავ ბროზიკი — ჩეხი მხატვარი. 1854 : რუთ ბელვილი — ლონდონელი ბიზნესმენი ქალი. 1871  : როზა ლუქსემბურგი — საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე. 1874 : ჰენრი ტრევერსი — ინგლისელი მსახიობი. 1876 : ოსკარ ბენავიდესი — პერუს პრეზიდენტი (1914–1915 და1933–1939) 1888 : რამონ ოტერო პედრაიო — გალისიელი გეოგრაფი, მწერალი და ინტელექტუალი. 1898 : სუნ მეილინი — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი ლედი 1905 : ხადია დავლეთშინა — ბაშკირი მწერალი ქალი. 1908  : რექს ჰარისონი — ინგლისელი მსახიობი. 1910 : იუსტინე — სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1977–1986). 1922  : პიერ პაოლო პაზოლინი — იტალიელი პოეტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი და მწერალი. 1931  : თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი. 1932 : ნოდარ წულეისკირი — ქართველი მწერალი. 1934 : დანიელ კანემანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი და ეკონომისტი. 1936 : ქანაან ბანანა — ზიმბაბვეს პრეზიდენტი (1980–1987) 1952 : ისატუ ნჯიე-საიდი — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე. 1959 : ვაზგენ სარქისიანი — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი. 1961 : ელენა იაკოვლენა — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი. 1968 : დავით უსუფაშვილი — საქართველოს მერვე მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე (2012–2016). 1970  : ჯონ ფრუშანტე — ამერიკელი გიტარისტი 1974 : ევა მენდესი — ამერიკელი მსახიობი. 1987 : ლიან ვენბო — ჩინელი პროფესიონალი სნუკერისტი. 1987 : ანა ჩაკვეტაძე — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი 1827 : ლაპლასი, პიერ სიმონ — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი 1827 : ვოლტა, ალესანდრო — იტალიელი ფიზიკოსი. 1914 : ჩოხელი, ელენე — ქართველი მსახიობი. 1919 : ჩიმაკაძე, არჩილ — ქართველი კომპოზიტორი. 1944 : ჟაკობი, მაქს — ფრანგი მწერალი და მხატვარი. 1953 : სტალინი, იოსებ — სსრკ-ს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1953 : პროკოფიევი, სერგეი — რუსი კომპოზიტორი. 1966 : ახმატოვა, ანა — რუსი პოეტი 1970 : ასათიანი, მამია — ქართველი მწერალი. 2013 : უგო ჩავესი — ვენესუელის პრეზიდენტი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ტიმოთე სიმბოლელი ევსტათი იოანე III სქოლასტიკოსი ზაქარია სხვა თვეები: