laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
წევრ-კორესპონდენტი

წევრ-კორესპონდენტი — აკადემიური წოდება. პირი, რომელიც არის სამეცნიერო საზოგადოების ან დაწესებულების, მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. საქართველოში წევრ-კორესპონდენტს ირჩევენ მეცნიერებათა აკადემიაში, მეცნიერული განვითარების საქმეში დიდი მიღწევებისათვის. წევრ-კორესპონდენტად კანდიდატების დასახელების და წარდგინების უფლება აქვთ სამეცნიერო დაწესებულებებს, საზოგადოებრივ ორგანიზაციებსა და ცალკეულ პირებს. შემდგომ შესაძლოა წევრ-კორესპონდენტი აირჩიონ აკადემიკოსად. საქართველოში აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად შეიძლება არჩეულ იქნეს მეცნიერი — საქართველოს მოქალაქე, რომელმაც საერთაშორისო მნიშვნელობის წვლილი შეიტანა მეცნიერების განვითარებაში და მაღალი სამეცნიერო ავტორიტეტით სარგებლობს. აკადემიკოსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 303. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო განყოფილებები დაარქივებული 2015-10-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
ამერიკული ნამცხვარი (ფილმების სერია)

ამერიკული ნამცხვარი (ინგლ. American Pie) — ამერიკული კომედიური ფილმების სერია. მისი შემქმნელია ადამ ჰერცი. პირველი ფილმის გამოსვლას მოჰყვა მეორე და მესამე ფილმიც. მეოთხე ნაწილი გამოვიდა 2012 წელს. ამერიკული ნამცხვარი (ფილმების სერია) საიტზე Curlie ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-10-28 საიტზე Wayback Machine. ამერიკული ნამცხვარი დაარქივებული 2012-05-26 საიტზე Wayback Machine.
კუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

კუ შეიძლება აღნიშნავდეს: კუ — კუები (Testudines), ქვეწარმავალთა რიგი. კუ — რომაული სამხედრო განლაგება. კუ — საჭადრაკო ფიგურა.
ჭოშორის წმინდა გიორგის ეკლესია

ჭოშორის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ უწლევის ჩრდილოეთით, 6-7 კმ-ზე, ნასოფლარ ჭოშორის აღმოსავლეთ ნაწილში, მუხნარში, სასაფლაოზე. ამჟამად დანგრეულია, შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის კუთხეების ორი ქვა. დარბაზული ეკლესია (4,7X8,5 მ) ნაგები იყო ქვიშაქვით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 449.
ურთხვის წმინდა გიორგის ეკლესია

ურთხვის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ურთხვის ჩრდილოეთით, 2 კმ-ზე, მაღალი მთის ფერდობზე, სასაფლაოზე. ეკლესია დარბაზულია (11,5 X 6,6 მ), ნაგებია კირქვის სხვადასხვა ზომის თლილი კვადრებით. შესასვლელი ორი აქვს, სამხრეთით და ჩრდილოეთით (გადაკეთებულია ნიშად). აფსიდი არასრული ნახევარწრეა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი, რომლის ორივე გვერდზე თითო თაღიანი ღრმა ნიშია. ორი სარკმელი სამხრეთითაა, ერთი - დასავლეთით, კედლის ზედა ნაწილში. მოხატულობიდან აფსიდის კონქში მხოლოდ მაცხოვრის გამოსახულების კვალი ჩანს. სამრეკლო (3,5 X 3,5 მ) ეკლესიიდან სამხრეთით 20 მეტრზე იდგა. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნაგები იყო ნატეხი ქვითა და აგურით. ძლიერ იყო დაზიანებული: ჩამოქცეული იყო გუმბათოვანი გადახურვა, შემორჩენილი იყო მხოლოდ სვეტები და მათზე გადაყვანილი აგურის შეისრული თაღები. სამრეკლოს აღმოსავლეთის და სამხრეთის ღიობები ამოშენებული იყო ნატეხი ქვით. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 448-449.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 7232 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ცხეთის ეკლესია

ცხეთის ეკლესია — წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია ცაგერის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. ეკლესია ქვით ნაგები ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიის გეგმა მოგრძო სწორკუთხედშია ჩაწერილი. რვაწახნაგა გუმბათი ბემის კუთხეებსა და ორ მრგვალ ბოძს ეყრდნობა. აფსიდი შებრტყელებულია, პასტოფორიუმები სწორკუთხა. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთითა და სამხრეთით, შიგნიდან სწორკუთხა და გარედან ნახევარწრიული მოხაზულობის. ეკლესიის ყოველ მკლავში, სამკვეთლოში, სადიაკვნესა და გუმბათის თითოეულ წახნაგში სარკმელია გაჭრილი. ჯვრის მკლავები გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, მკლავებშორისი სივრცეები კი ცალფერდად. ეკლესიის დეკორს დასავლეთით ქმნის შესასვლელის საპირე, ტიმპანში გოლგოთის ჯვარი, სარკმლის რელიეფებიანი საპირე, თავზე ჯვრის გამოსახულებით და ფრონტონის კეხში მოქცეული გადმოშვერილი ვერძის თავი. აღმოსავლეთით იგივე გაფორმების სისტემაა, შესასვლელის გამოკლებით. სამხრეთ ფასადის შესასვლელს ჯვრის მოხაზულობა აქვს მიცემული. ტიმპანში სამმაგი ჯვრის რელიეფია. მოურთავ გუმბათს ყელზე ლილვი შემოყვება. გუმბათქვეშა კვადრატისა და გუმბათის გარდა ფასადებს ამთავრებს მარტივი პროფილის (ლილვი-თარო) მქონე, მოურთავი ქვის კარნიზი. გუმბათქვეშა კვადრატს კარნიზი საერთოდ არ გააჩნია, გუმბათს კი ქართული აგურის ხუთსაფეხუროვანი „ხერხულა“ ლავგარდანი შემოუყვება. ეკლესია გადახურულია თუნუქის საბურველით. რესტავრირებულია 2012 წელს. ბოჭორიძე გ., რაჭა–ლეჩხუმის ისტორიული ძეგლები და სიძველეები, თბ., 1994, გვ. 300 თოთაძე ვ., ცხეთის გუმბათიანი მონასტერი, გაზ. „კომუნიზმის სხივი“, 15 ივლისი, 1965  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17309 ↑ ცხეთის წმ. გიორგის ეკლესიის რეაბილიტაცია დასრულებულია
ფიროსმანი (ფილმი)

„ფიროსმანი“ — ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც ასახავს თვითნასწავლი მხატვრის, ნიკო ფიროსმანის ცხოვრებას. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ნიკალა მირზაანიდან ქალაქში მიემგზავრება და მატარებლის გამყოლად იწყებს მუშაობას. მუშაობისას მცირეოდენ ფულს დააგროვებს და მაღაზიას გახსნის. ნიკალა ღარიბ-ღატაკთა მიმართ ხელგაშლილია, ამიტომ იძულებული ხდება, მაღაზია დაკეტოს და დუქნების მოხატვით ირჩენს თავს. ერთ-ერთ დუქანში პროფესიონალი მხატვრები ნიკალას ნამუშევრებს ნახავენ და მოიხიბლებიან. ისინი ფიროსმანს მოძებნიან და მხატვართა შეკრებაზე მიიწვევენ. პროფესიონალები ნიკალას ხელოვნებას არ აღიარებენ და გაზეთში მის კარიკატურას გამოაქვეყნებენ. მარტოსული და ავადმყოფი ნიკალა სიღატაკეში, კიბის ქვეშ დაასრულებს სიცოცხლეს. ავთანდილ ვარაზი - ნიკალა ბორის წიფურია - დიმიტრი ზურაბ ქაფიანიძე - უშანგი ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის პრემია, 1973 გრან-პრი „ოქროს ჰიუგო“ ჩიკაგოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1974 აზოლოს საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზი, 1974 „ფიროსმანი“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ფიროსმანი, ფოტოგალერეა
რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე

„რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ — რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის 1978 წლის ქართული დრამატული მხატვრული ფილმი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი ეძღვნება ქალების ცხოვრებას — მათ როლს ოჯახსა და საზოგადოებაში, პროფესიისა და ოჯახის შეთავსების საკითხს. მთავარი პერსონაჟი — სოფიკო — ჟურნალისტია და გაზეთში მოქალაქეთა წერილების განყოფილებას განაგებს. მას არაერთი ადამიანი წერს და უამბობს თავისი ცხოვრების, პირადი, თუ საზოგადო პრობლემების შესახებ. თავის წერილებში სოფიკოს სააშკარაოზე გამოაქვს ეს საჭირბოროტო საკითხები და ამასთანავე, მოქალაქეებს პრობლემების გადაწყვეტაშიც ეხმარება. მას უყვარს თავისი პროფესია და თავს ბედნიერად გრძნობს, როცა მორიგ სირთულეს დააძლევინებს ადამიანებს და მათგან მადლობას და ნდობას დაიმსახურებს, მაგრამ, მუდმივად სხვის დახმარებაში გართული სოფიკო ერთხელ აღმოაჩენს, რომ საკუთარი ოჯახისა და უახლოესი ადამიანებისათვის ვეღარ იცლის და მათი პრობლემები და ცხოვრება შეუმჩნეველი რჩება. შედეგად, იგი მოულოდნელად დადგება რამდენიმე დრამატული ფაქტის წინაშე — სასოწარკვეთილებაში აგდებს მასზე შეყვარებულ თანამშრომელს, რომლის გრძნობებს ვერც ამჩნევდა, ეღუპება დედა, მოზარდ ვაჟს სკოლაში პრობლემები აქვს, ერთთავად სოფიკოს ლოდინით დაღლილ მეუღლეს კი, თურმე, სხვა ქალთან გაუბამს რომანი, რის შედეგადაც, ოჯახი ინგრევა. სოფიკო ძლიერ განიცდის ამ ყველაფერს, მაგრამ იძულებულია, დარდი გულში ჩაიკლას და შვება ისევ პროფესიაში ეძიოს. სოფიკო ჭიაურელი — სოფიკო გია ბადრიძე — არჩილი ჟანრი ლოლაშვილი — ირაკლი ქეთევან ორახელაშვილი — ანა, სოფიკოს დედა სალომე ყანჩელი — მამიდა მარო ქეთევან ბოჭორიშვილი — მამიდა ქეთო სალომე ალექსი-მესხიშვილი — ეკა ლევან აბაშიძე — სანდრო ნანა ჯორჯაძე სან-რემოს საავტორო ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრი, 1979 საკავშირო კინოფესტივალის პრემია საუკეთესო ფილმისთვის, 1979 საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია ფილმისთვის, 1980 „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ცინი

ცინი — იმპერატორთა დინასტია ჩინეთში, ძვ. წ. 221-207 წწ. დინასტიის დამაარსებელია ცინ შიხუანდი. დედაქალაქი — ქალაქი სიანიანი. ცინის განმგებლობის პერიოდში შეიქმნა ჩინეთის ისტორიაში პირველი ცენტრალიზებული სახელმწიფო. ქვეყანა დაიყო 36 მხარედ, რომელთაც იმპერატორის მიერ დანიშნული მოხელეები განაგებდნენ. გამუდმებულმა ომებმა ქვეყნის ჩრდილოეთით და სამხრეთით, ჩინეთის დიდი კედლისა და მრავალრიცხოვანი სასახლეების მშენებლობამ საგადასახადო უღლის გაძლიერება გამოიწია. ძვ. წ. 209 წლის დასასრულსა და 208 წლის დასაწყისში, ქვეყანაში იფეთქა სახალხო აჯანყებებმა. ოქტომბრის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელის ლიუ ბანის არმიამ ქალაქი სიანიანი მიიტაცა და ცინის დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 220.
თრდატი (სომეხი ხუროთმოძღვარი)

თრდატი (დ. 950 — გ. 1020) — X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის სომეხი ხუროთმოძღვარი. ანისში ააშენა კათედრალური ტაძარი (989-1001) და გრიგოლის მრგვალი, იარუსებიანი ეკლესია (გაგიკაშენი, 1001-1010; ახლა დანგრეულია); მისივე აგებულია კათედრული ტაძარი არგინაში (977-988); აღადგინა წმ. სოფიას ტაძრის გუმბათი კონსტანტინოპოლში (989-992). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 699. ↑ Union List of Artist Names — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649"></a>
All My Love (სიმღერა)

All My Love — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის სიმღერა 1979 წლის ალბომიდან In Through the Out Door. მისი ავტორები არიან ჯონ პოლ ჯოუნსი და რობერტ პლანტი. სიმღერა წარმოადგენს ნელი ტემპის მქონე კომპოზიციას, რომელშიც ჟღერს ჯოუნსის სინთეზატორი და პლანტის ვოკალი. სიმღერა პლანტის შვილ კერაკზეა, რომელიც 5 წლის ასაკში კუჭის კიბოთი დაიღუპა, ჯგუფის 1977 წლის ტურნეს დროს. ინფორმაცია ASCAP-ზე დაარქივებული 2011-08-13 საიტზე Wayback Machine.
მიწობის კვირაცხოვლის ეკლესია

მიწობის კვირაცხოვლის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მიწობის სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია დანგრეული იყო. გეგმა არ იკითხებოდა, ნაეკლესიარზე ეყარა ქვიშაქვის დიდი ლოდები და პატარა ნიში იყო. ამჟამად ნაეკლესიარზე დგას ახლადაშენებული ეკლესია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
უცნაური ანასტასია

უცნაური ანასტასია (ესპ. Estrambótica Anastasia) (ქართულ ტელესივრცეში - ანასტასია) — ვენესუელური ტელენოველა, გადაღებულია 2004 წელს. პრემიერა გაიმართა ტელეკომპანია RCTV-ის ეთერში. სერიალის იდეის ავტორი და შემქმნელია მარტინ ჰანი. ანასტასია ლამაზი, მომხიბვლელი ქალია, რომლის მიზანია გახდეს ცნობილი პიროვნება. მისი მეშვეობით ბოროსფკების ოჯახი და მათი საიუველირო კომპანია დიდ წარამტებას აღწევს. მაგრამ იგი ხვდება, რომ ბოროსფკების ოჯახის უკან საშინელი კოშმარი იმალება, კერძოდ, ძვირფასი ჯვრის საიდუმლო, რომელიც მილიონობით დოლარი ღირს. ფილმში ჩნდება იდუმალი მკვლელი ბერი (El Monje), რომელსაც შავი ტანსაცმელი აცვია და შავი ნიღაბი უკეთია. მკვლელს დროდადრო ცალკე სახლში ჰყავს ქალი, რომელიც შენიღბულია და წითელი ტანსაცმელი აცვია. გარკვეულწილად მკვლელი მისგან იღებს მითითებებს თავდასხმაზე. ამ საიდუმლოს გაგების შემდეგ ანასტასიას საახლობლოს საფრთხე ემუქრება იდუმალი მკვლელის სახით და მისი მიზანია, გაარკვიოს რა იმალება ძვირფასი ჯვრის საიდუმლოს უკან და რა ამოძრავებს მკვლელს. Chenoa - En Tú Cruz me Clavaste Estrambotica Anastasia დაარქივებული 2007-08-20 საიტზე Wayback Machine. Estrambotica Anastasia- პერსონაჟები დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. შესავალი
ხონდემირი

ყიას ალ-დინ იბნ ჰუმამ ალ-დინ ალ-ჰუსეინ ხონდემირი ან უბრალოდ ხონდემირი (დ. 1475, ჰერათი — გ. 1535 დელი) — სპარსელი ისტორიკოსი. დაიბადა სწავლულთა და დიდმოხელეთა ოჯახში. იზრდებოდა მირხონდთან, ერთი პერიოდი ალიშერ ნავოი (1441-1501 წწ.) მფარველობდა. ეჭირა სხვადასხვა საერო თანამდებობა. თემურიდების დაცემის შემდეგ (1507 წელს) მსახურობდა სეფიანთა შაჰ ისმაილთან. 1528 წელს გადავიდა დიდ მოგოლთა კარზე. ხონდემირის მთავარი ნაშრომია მსოფლიო ისტორიის ტიპის სამტომეული „ცხოვრებათა მეგობარი“ („ჰაბიბ ალ-სიჲარ“), რომელიც ძვირფასი წყაროა XV-XVI საუკუნეების (1524 წლამდე) ირანისა და მისი მეზობელი ქვეყნების შესასწავლად, ხონდემირს ეკუთვნის ასევე თხზულებები: „ცნობილი ვაზირების ბიოგრაფიების კრებული“ („დასთურ ალ-ვუზარა“), „ჰუმაიუნის ბრძანებების კრებული“ („ჰუმაიუნნამე“ ანუ „კანუნი ჰუმაიუნი“). წერდა ლექსებსაც ლიტერატურული ფსევდონიმით მუვარიხი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 497. ↑ სხვა ცნობებით 1539 ან 1540 წელი
ნადირა ხოშარაული

ნადირა საღირის-ძე ხოშარაული – ხევსური სახალხო გმირი, სოფელ ბაცალიგოს თემიდან. 1659 წლის კახეთის აჯანყების მონაწილე, ხევსურთა ჯარის წინამძღოლი. გადმოცემის მიხედვით, აჯანყების სხვა მეთაურებთან ერთად შეუპყრიათ და შაჰისათვის მიუგვრიათ სპარსეთში, სადაც წამებით მოუკლავთ, ვაჟა-ფშაველას პოემა „ბახტრიონის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის (ხოშარეულის) პროტოტიპია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 504.
ჰელვეციის რესპუბლიკა

ჰელვეციის რესპუბლიკა — 1798–1803 წწ. შვეიცარიის ტერიტორიაზე არსებული რესპუბლიკა. სახელწოდება წარმოსდგება შვეიცარიის ლათინური სახელისაგან – ჰელვეცია. 1798 წლის 5 მარტს საფრანგეთის ჯარებმა აიღეს ბერნი, 12 აპრილს გამოაცხადეს „ერთიანი, განუყოფელი ჰელვეციის რესპუბლიკა“, შემოიღეს საფრანგეთის 1795 წლის კონსტიტუციის მიხედვით შედგენილი კონსტიტუცია. გაუქმდა ყოველგვარი წოდებრივი განსხვავება და ფეოდალური უფლებები. გამოცხადდა სინდისის, ბეჭდვის, ვაჭრობის, ხელოსნობისა და სხვ. თავისუფლება. ძალაუფლება ცენტრალიზებული იყო და გადაეცა საფრანგეთის მიერ დანიშნულ პირებს. ჟენევა და ბაზელი შეუერთდა საფრანგეთს. 1798 წლის 18 აგვისტოს ჰელვეციის რესპუბლიკამ თავდაცვა-შეტევის კავშირი დადო საფრანგეთთან და II ანტიფრანგულ კოალიციასთან ომში ჩაება. 1802 წელს ჰელვეციის რესპუბლიკაში აჯანყებები დაიწყო. ამან აიძულა ნაპოლეონ I 1803 წლის 19 თებერვალს, ე. წ. მედიაციის აქტის თანახმად, აღედგინა ჰელვეციის რესპუბლიკაში 1798 წლამდე არსებული სახელმწიფოებრივი წესწყობილება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 615.
ლომი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლომი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლომი — ძუძუმწოვარი მტაცებელი ცხოველი კატისებრთა ოჯახიდან. ლომი — თანავარსკვლავედი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ლომი — ზოდიაქოს ნიშანი ლომი — ქალაქი ბულგარეთში
Mass Effect 3

Mass Effect 3 — Action/RPG ჟანრის კომპიუტერული თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია BioWare-მ და გამოაქვეყნა Electronic Arts-მა, ეს თამაში არის თამაშების სერია Mass Effect-ის მესამე ნაწილი. ამ თამაშის წინა ნაწილებისგან განსხვავებით აქ არის ქსელური თამაში. თამაშში არის ისეთი შესაძლებლობები როგორიცაა დონეების ამაღლება, საბრძოლო შესაძლებლობები და ცოდნები, იარაღების და აბჯრის რედაქტირება-მოდიფიცირება და სხვა, ერთმომხმარებლიან რეჟიმში სიუჟეტის განვითარება დამოკიდებულია მოთამაშეზე, მაგალითად მის ფრაზებზე და რეპუტაციაზე. ოფიციალური საიტი (ინგლისური) ვიკი ამ თამაშის შესახებ (ინგლისური)
შვეიცარიის მდინარეების სია

შვეიცარიის მდინარეები ქმნიან მჭიდრო წყალუხვ ქსელს. მდინარეების უმრავლესობა სათავეს ალპებში იღებს, იკვებებიან გამდნარი და წვიმის წყლით. შვეიცარიის მდინარეების უმრავლესობა ქმნის ჩანჩქერებს, ბევრ მათგანზე ჰესია აშენებული. შვეიცარიის უგრძესი მდინარეა რაინი, რომელიც შვეიცარიის ტერიტორიაზე გაედინება 375 კმ-ზე. რაინი - 375 კმ - 36'494 კმ² აარე - 295კმ - 17'779 კმ² რონა - 264 კმ - 10'403 კმ² როისი - 158 კმ - 3'425 კმ² ლინთი / ლიმატი - 140 კმ - 2'416 კმ² ზანე - 128 კმ - 1'892 კმ² თური 125 კმ - 1'724 კმ² ინი - 104 კმ - 2'150 კმ² რაინი - 375 კმ - 36'494 კმ² აარე - 295 კმ - 17'779 კმ² რონა - 264 კმ - 10'403 კმ² როისი - 158 კმ - 3,425 კმ² ლინთი / ლიმატი - 140 კმ - 2'416 კმ² ინი - 104 კმ - 2'150 კმ² ზანე - 128 კმ - 1'892 კმ² თური - 125 კმ - 1'724 კმ² ტიჩინო - 91 კმ - 1'616 კმ² ჰინტერრაინი - 57,3 კმ - 1'693 კმ² ფორდერრაინი - 67,5 კმ - 1'514 კმ² დუ - 74 კმ - 1'310 კმ² კანდერი - 44 კმ - 1'126 კმ² 50 კმ სიგრიძის ან 500 კმ² ფართობის წყალშემკრები აუზის მქონენი: რაინი - 375 კმ - 36'494 კმ² ფორდერრაინი - 67,5 კმ - 1'514 კმ² ჰინტერრაინი - 57,3 კმ - 1'693 კმ² ალბულა - 36 კმ - 950 კმ² ლანდქუართი 43 კმ - 618 კმ² თური 125 კმ - 1724 კმ² ზითერი 70 კმ - 340 კმ² ტოსი - 58 კმ - 442 კმ² ბირსი - 73 კმ - 924 კმ² აარე - 295 კმ - 17'779 კმ² კანდერი - 44 კმ - 1'126 კმ² ზიმე - 53 კმ - 594 კმ² ზანე - 128 კმ - 1'892 კმ² ორბი - 57 კმ - 488 კმ² ბროე - 86 კმ - 854 კმ² ემე - 80 კმ - 983 კმ² როისი - 158 კმ - 3'425 კმ² კლაინე-ემე - 58 კმ - 477 კმ² ლიმატი - 36 კმ (ჯამში 140 კმ - 2'416 კმ²) ლინთი – 104 კმ ზილი - 73 კმ - 341 კმ² რონა - 264 კმ - 10'403 კმ² ფისპა - 40 კმ - 787 კმ² დრანსე - 43 კმ - 678 კმ² დუ - 74 კმ - 1'310 კმ² ტიჩინო - 91 კმ - 1'616 კმ² მაგია - 55 კმ - 926 კმ² ტრესა - 13 კმ - 754 კმ² ინი - 104 კმ - 2'150 კმ² შვეიცარიის მდინარეების ყოველდღიური ამინდის პროგნოზი ↑ შვეიცარია ↑ Swiss Water sources|GEOGRAPHY
აბუ ლ-კასიმი

იუსუფ იბნ აბუ ლ-საჯი (საქართველოში ცნობილი, როგორც აბუ ლ-კასიმი) (გ. 928) — აზერბაიჯანის ამირა საჯიდების დინასტიიდან. დინასტიის დამაარსებლის აბუ-საჯის ძე. 908-914 წწ. ლაშქრობდა სამხრეთ კავკასიაში. თავდაპირველად თავს დაესხა სომხეთს და მის მეფე სმბატ I-ს, რომელმაც ვერ გაუწია წინააღმდეგობა აბულ კასიმის ლაშქარს თავი ჯერ აფხაზეთის სამეფოს შეაფარა, 914 წელს კი აბულ კასიმმა სიკვდილით დასაჯა ქალაქ დვინში. 914 წელს აბულ კასიმმა თბილისში ილაშქრა, იქიდან კი კახეთში გაილაშქრა და აიღო უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეები. შემდეგ დაუზავდა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკეს და უჯარმა დაუბრუნა. კახეთიდან აბულ კასიმი ქართლში გადავიდა და მოაოხრა. ქართველებმა თვითონვე „მოარღუივნეს ზღუდენი უფლისციხისანი“, რათა მტერი იქ ვერ გამაგრებულიყო. არაბებმა დაარბიეს სამცხე და ჯავახეთი, მაგრამ კარგად გამაგრებული თმოგვის ციხე ვერ აიღეს. შემდეგ ყველისციხეს შემოარტყეს ალყა. მეციხოვნეებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს უკეთ შეიარაღებულ და მრავალრიცხოვან მტერს, მაგრამ დამარცხდნენ. აბულ კასიმმა შეიპყრო ციხისთავი გობრონი და სიკვდილით დასაჯა. სამხედრო წარმატების მიუხედავად აბულ კასიმმა დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. ხალხის შეუპოვარმა ბრძოლამ აიძულა საქართველოს გასცლოდა. აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობა საქართველოში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 45. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 38. საქართველოს ისტორია, ტ, I, თბ., 2008
იბნ ალ-ასირი

იზ-ალ-დინ აბუ ლ-ჰასან ალი იბნ ალ-ასირი, ან უბრალოდ იბნ ალ-ასირი (არაბ. ابن الاثير; დ. 12 მაისი, 1160, ჯაზირათ-იბნ-უმარი — გ. 1234, მოსული) — არაბი ისტორიკოსი. მისი მთავარი ნაშრომია „სრული ისტორია“ 12 ტომად. შრომის პირველ ნაწილში (სამყაროს შექმნიდან 922/923 წლამდე) მოთხრობილია ალ-ტაბარის ისტორია შემოკლებით (ჩართულია დამატებითი წყაროები). II ნაწილი (1231 წლამდე) ორიგინალური ნაწარმოებია. მასში დაცულია მრავალი მნიშვნელოვანი ცნობა ამიერკავკასიისა და კერძოდ საქართველოს შესახებ. იბნ ალ-ასირს ეკუთვნის აგრეთვე მაჰმადის თანამოაზრეთა ბიოგრაფიული ლექსიკონი და მოსულის ათაბაგების ისტორია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 70.
ყავა

ყავა — სასმელი (უმეტესად ცხელი), მზადდება ყავის ხის მოხალული მარცვლებისგან. კოფეინის შემცვლელობის გამო მასტიმულირებელ მოქმედებას ახდენს. სიტყვა ყავა მომდინარეობს კაფა–დან — ეთიოპიის სამხრეთ–დასავლეთი ოლქის სახელწოდებიდან, სადაც ლეგენდის თანახმად პირველად აღმოაჩინეს ამ მცენარის მატონიზირებელი თვისებები. არსებობს ყავის მარცვლების ორი ტიპი: არაბიკა – ტრადიციული ყავა, ითვლება უფრო გემრიელად, და რობუსტა – კოფეინით გაჯერებული, მომჟავო, გამოიყენება ხსნადი ყავის დასამზადებლად. 2011 წელს მწვანე ყავის უდიდესი მწარმოებელი იყო ბრაზილია, მას მოყვებოდნენ ვიეტნამი, ინდონეზია და კოლუმბია. არაბიკას ტიპის ყავა მოყავთ ლათინურ ამერიკაში, აღმოსავლეთ აფრიკაში, არაბეთსა და აზიაში. რობუსტას ტიპის ყავა იზრდება დასავლეთ და ცენტრალურ აფრიკაში, ასევე სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში და ბრაზილიის ზოგიერთ ნაწილში. ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ყავა თურქული ყავა ჩაი მატე ↑ Food and Agricultural Organization of United Nations: Economic and Social Department: The Statistical Division. Faostat.fao.org (February 23, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 19, 2012. ციტირების თარიღი: June 7, 2012. ↑ Total production of exporting countries. International Coffee Organization (April 26, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 6, 2010. ციტირების თარიღი: Dec 24, 2012. ↑ Coffee: World Markets and Trade (PDF). Foreign Agricultural Service Office of Global Analysis. United States Department of Agriculture (December 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 5, 2010. ციტირების თარიღი: March 26, 2010.
ალ-ტაბარი

აბუ ჯაფარ მუჰამად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი ან უბრალოდ ატ-ტაბარი (დ. 839, ამოლი, ტაბარისტანის ოლქი, ახლანდელი ირანი — გ. 923, ტაბარისტანი) — არაბი ისტორიკოსი და ღვთისმეტყველი. ავტორი შრომისა „დესპანებისა და მეფეების ისტორია“, რომელიც ფაქტების სიმრავლითა და გადმოცემის სიზუსტით ახლო აღმოსავლეთის ძველი და შუა საუკუნეების განსაკუთრებით ომაიანთა და აბასიანთა (915 წლამდე) დროის, არაბთა სახალიფოს ისტორიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წყაროს წარმოადგენს. ატ-ტაბარი იყენებს როგორც ზეპირ ტრადიციას, ისე ჩვენამდე მოუღწეველ ადრინდელ არაბი ავტორების ნაშრომებს. იგი ავტორია ასევე ყურანის მრავალტომიანი კომენტარებისა. ისტორიისა და თეოლოგიის გარდა ტაბარი წავლობდა არაბულ პოეზიას, ლექსიკოგრაფიას, გრამატიკას, მათემატიკას, მედიცინას. აქვს ცნობები თბილისის მოსახლეობის რაოდენობის შესახებ ბუღა თურქის ლაშქრობის დროს (853 წელი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 633-634. Ат-Табари. Древние и средневековые источники по этнографии и истории Африки южнее Сахары. Т. 1. Арабские источники VII-X вв. М.-Л. АН СССР. 1960. Ат-Табари. აღმოსავლური ლიტერატურა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-23. ციტირების თარიღი: 18 მაისი 2011.
როცა აყვავდა ნუში

როცა აყვავდა ნუში — 1972 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ლანა ღოღობერიძე. ფილმი მეათეკლასელების ცხოვრებას ეხება. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ზურა მამის მეგობარს მანქანას მოპარავს და ამხანაგებს მცხეთაში გაასეირნებს. ამის გამო, სკოლის დირექტორი მას ველოსიპედისტთა შეჯიბრიდან მოხსნის. ზურას მამა დირექტორს გადაწყვეტილებას შეაცვლევინებს და შეჯიბრში ისევ ჩაასმევინებს თავის შვილს. ზურა შეჯიბრს წააგებს, თუმცა მამა ამ საკითხსაც მოუგვარებს და გამარჯვებულად გამოიყვანს. ამხანაგებმა იციან, რომ გამარჯვება სხვას ეკუთვნის, თუმცა არაფერს ამბობენ. ხათუნა-ზურას თანაკლასელი და შეყვარებული-ვაჟს ამ საქციელის გამო დაუპირისპირდება და შეეცდება, რომ გამოიყვანოს მამის ზეგავლენიდან, რომელიც შვილს ყველა ახირებას უსრულებს, მაგრამ, ამასთანავე, უსიტყვო მორჩილებასაც მოითხოვს მისგან. ხათუნა ზურას სიყვარულში უტყდება, მაგრამ, ბიჭი უხეშად იცილებს მას და იმედგაცრუებულსა და შეურაცხყოფილს ტოვებს. მათი თანაკლასელი ლექსო, რომელიც ხათუნას მეზობელია და ამავდროულად, ჩუმად უყვარს კიდეც იგი, ყველაფერს შეიტყობს და გადაწყვეტს, დაიცვას მეგობარი. ლექსო ზურას ხვდება, რომ ხათუნასათვის ბოდიშის მოხდა მოსთხოვოს. ბიჭების საუბარი მანქანაში შედგება და სიტყვიერ დაპირისპირებაში გადაიზრდება. ზურა, რომელიც ლექსოს შესაშინებლად, თავბრუდამხვევი სისწრაფით მიაქროლებს მანქანას, საჭეს ვერ დაიმორჩილებს და მანქანა გადავარდება, რის შედეგად ლექსო იღუპება. ზურას მამა ისევ შეეცდება, რომ ეს პრობლემაც ააცილოს შვილს და მის ამხანაგებს სთხოვს, თქვან, რომ ლექსო იჯდა საჭესთან. ბავშვებისაგან თანხმობის მიღების შემდეგ, ცოლის წინააღმდეგობის მიუხედავად, იგი ლექსოს ბებიასთან-ქალბატონ ვაროსთანაც მივა და მასაც დაურცხვენლად სთხოვს იგივეს. შვილიშვილის სიკვდილით განადგურებული მოხუცი თანხმდება. ზურას მამა კმაყოფილია, რაკი ისევ შეძლო "საქმის მოგვარება", მაგრამ, დედასთან და კლასის დამრიგებელთან საუბრის შემდეგ, ზურა გადაწყვეტს რომ დანაშაული აღიაროს. სცენარს საფუძვლად დაედო იმხანად მომხდარი რეალური ამბავი - ავტოავარია დაბრალდა ახალგაზრდას, რომელიც ამ ავარიის შედეგად დაიღუპა. ზურაბ ყიფშიძე - ზურა გოგა ფიფია - ლექსო თინათინ ვარდანაშვილი - ხათუნა სესილია თაყაიშვილი - ვარო, ლექსოს ბებია დოდო აბაშიძე - ნიკო, ზურას მამა ლია კაპანაძე - თალიკო, ზურას დედა დიმიტრი თაყაიშვილი - თორნიკე მასწავლებელი ჭაბუა ამირეჯიბი - გიორგი, ხათუნას მამა შოთა დაუშვილი - ვატა მარინა თბილელი - სკოლის დირექტორი ეკა მაღალაშვილი - ეკა, თანაკლასელი კახა ჩიტაია - კახა, თანაკლასელი კოკი გაწერელია გოგი ჩიტაია მერაბ აბრამიშვილი მერაბ ჯაფარიძე ნინო კალანდარიშვილი ნოდარ მგალობლიშვილი ეკატერინე ვერულეიშვილი - მეზობელი ლიკა ქავჟარაძე - გოგონა აყვავებული ნუშის რტოთი (ეპიზოდში) 1973 - საკავშირო კინოფესტივალის პრემია საუკეთესო რეჟისორული ნამუშევრისთვის „როცა აყვავდა ნუში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „როცა აყვავდა ნუში“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ https://www.kvirispalitra.ge/public/25788-qroca-ayvavda-nushiq-ambavi-romelic-filmis-siuzhets-daedo-safudzvlad.html