laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბანკი

ბანკი — განსაკუთრებული ეკონომიკური ინსტიტუტი, რომლის ძირითადი ფუნქციებია: ფულადი სახსრების თავმოყრა, კრედიტების გაცემა, ფულადი ანგარიშსწორებები, მიმოქცევაში განსაზღვრული სახეობისა და რაოდენობის ფულის გაშვება, ფასიანი ქაღალდების ემისია და სხვა. ბანკი წარმოიშვა საქონლურ-ფულად ურთიერთობათა განვითარების შედეგად. საბანკო საქმის ჩანასახი არსებობდა მონათმფლობელურ და ფეოდალურ საზოგადოებებში. პირები, რომლებსაც მობარებული ჰქონდათ კეთილშობილი ლითონის ფული, აგრეთვე ზარაფები, სარგებლით გასცემდნენ მას სესხად. ამ გზით განვითარდა სავახშო ფულადი კაპიტალი, რაც ისტორიულად კაპიტალის ერთ-ერთი პირველი ფორმაა. შუა საუკუნეებში საბანკო საქმის აღორძინება დაიწყო ჩრდილოეთ იტალიაში. იტალიურ ენაში Banko მერხს, დახლს, სავაჭროს ნიშნავს. მერხზე ატარებდნენ თავიანთ ოპერაციებს ზარაფები და მევახშეები. ინგლისის ბანკი ბანკი რესპუბლიკა გრამინ ბანკი თი-ბი-სი ბანკი საქართველოს ეროვნული ბანკი ევროპის ცენტრალური ბანკი მსოფლიო ბანკი სახალხო ბანკი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 192-193. "Genoa and the history of finance: a series of firsts ?" Giuseppe Felloni, Guido Laura. 9 November 2004, ISBN 88-87822-16-6 Guardian Datablog – World's Biggest Banks Banking, Banks, and Credit Unions დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine.
მერი ბერდის მიწა

მერი ბერდის მიწა (ინგლ. Marie Byrd Land) — დასავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ელსუორთის მიწასა და როსის ტერიტორიას სანაპიროებს (დ. გ. 103° და 158°) შორის. ყინულის სისქე საშუალოდ 1000-2000 მეტრია, ალაგ-ალაგ 4000 მეტრამდე. მყინვარის საფარის საფუძველი ხშირად დევს ზღვის დონეზე დაბლა. ყველაზე მაღალი წერტილია — სიდლის მთა (4181 მეტრი). მერი ბერდის მიწას გარს ეკვრის ამუნდსენის ზღვა. მიწამ თავის დასახელება მიიღო 1929 წელს რიჩარდ ბერდის მეუღლის პატივსაცემად. სანაპიროს ნაწილებს ჰქვიათ ნაპირები (სონდერსის ნაპირი, რუპერტის ნაპირი, ჰობსის ნაპირი, ბაკუტისის ნაპირი, უოლგრინის ნაპირი). 1951 წელს ანტარქტიდაში იაპონიის ტერიტორიული პრეტენზიების ლიკვიდაციის შემდეგ (სექტორი დასავლეთის გრძედის 80°-დან დასავლეთის გრძედის 150°-მდე) მერი ბერდის მიწა აღმოჩნდა ამ კონტინენტის ერთადერთი „არავის ტერიტორია“, ანუ ისეთი, რომელიც არ არის მსოფლიოს არც ერთი ქვეყნის ოფიციალური პრეტენზიის ობიექტი. აშშ-ს უნდოდა ამის გაკეთება, მაგრამ 1959 წლამდე ვერ მოასწრეს ამის გაკეთება, როდესაც ხელი მოეწერა ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმებას, რომელმაც უვადოდ გაყინა ყველა პრეტენზია სამხრეთი გრძედის 60°-ის სამხრეთით ნებისმიერი მიწის მფლობელობაზე. მერი ბერდის მიწაზე ყველაზე უფრო ცნობილი პოლარული სადგურებია — რუსული «რუსკაია» და ამერიკული «ბერდი». ელსუორთი დასავლეთი ანტარქტიდა პეტრე I-ის კუნძული Rodgers, Eugene (1990). Beyond the Barrier: The Story of Byrd's First Expedition to Antarctica. Naval Inst Press. ISBN 978-0-87021-022-8.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მერი ბერდის მიწა White Ocean of Ice
ხრაბროვოს საერთაშორისო აეროპორტი

ხრაბროვოს საერთაშორისო აეროპორტი (რუს. Аэропорт Храброво) (IATA:KGD, ICAO: UMKK) — საერთაშორისო აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ კალინინგრადიდან ჩრდილოეთით 24 კმ-ში, სოფელ ხრაბროვოსთან ახლოს. 2002 - 163,000 2003 - 115,000 2004 - 209,000 2005 - 311,000 2006 - 731,626 2007 - 1,204,060 2008 - 1,920,000 2009 - 1,357,000 2010 - 1,023,990 2011 - 1,229,017 ოფიციალური საიტი ↑ [1]
მონტენეგროს დროშა

მონტენეგროს დროშა — მონტენეგროს ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. მიიღეს 2004 წლის 12 ივლისს. დროშა არის სწორკუთხა ფორმის მეწამული ფერის ნაჭერი, ოქროსფერი საზღვრით. ცენტრში გამოსახულია სახელმწიფო გერბი. დროშის პროპრციებია 1:2. მონტენეგროს დროშა 1918 წლამდე, დამოუკიდებლობის დაკარგვამდე იყო სამფეროვანი (წითელი, ცისფერი, თეთრი) და ზედ გამოსახული იყო სახელმწიფო გერბი. დროშა მიიღეს რუსეთის დროშის ანალოგიურად. 1918-1941 წლებში მონტენეგროს დროშა არ ჰქონია. გერმანული ოკუპაციის შემდეგ მისი დროშა იყო მეწამული ფერის ლომისა და არწივის გამოსახულებით. ჩერნოგორიის სოციალისტური რესპუბლიკის დროშაც წითელ-ლურჯ-თეთრ ფერებში იყო, თუმცა ზედ გერბის ნაცვლად ვარსკვლავი იყო გამოსახული. დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ 1993-2004 წლებში მოქმედებდა სამფეროვანი დროშა პროპორციით 1:3. თანამედროვე დროშა მიიღეს 2004 წელს. ჩერნოგორიის სამთავროს დროშა 1852—1876 სავაჭრო დროშა 1881—1918 ჩერნოგორიის სამეფოს დროშა 1910—1918 ჩერნოგორიის სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა მონტენეგროს დროშა Encyclopaedia Britannica, Flag of Montenegro
კაიროს მეწამული ვარდი

კაიროს მეწამული ვარდი (ინგლ. The Purple Rose of Cairo) — ვუდი ალენის 1985 წლის ფილმი. BAFTA საუკეთესო ფილმი საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: ვუდი ალენი ოქროს გლობუსი საუკეთესო სცენარი სეზარი საუკეთესო უცხოური ფილმი „კაიროს მეწამული ვარდი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „კაიროს მეწამული ვარდი“ — Box Office Mojo-ზე
შიშვლები

შიშვლები (ინგლ. Naked) — რეჟისორ მაიკ ლის 1993 წლის მხატვრული ფილმი. ლიმ მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისთვის. „შიშვლები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „შიშვლები“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „შიშვლები“ — Box Office Mojo-ზე „შიშვლები“ — Rotten Tomatoes
რამადი

რამადი (არაბ. الرمادي) — ქალაქი ცენტრალურ ერაყში. ბაღდადიდან 110 ხოლო ფალუჯადან 50 კილომეტრში დასავლეთით. ანბარის მუჰაფაზის უდიდესი ქალაქი და დედაქალაქი. რამადი გაშენებულია ევფრატის სანაპიროზე. 2015 წლის მაისში რამადი აიღეს ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს შეიარაღებულმა ძალებმა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რამადი Iraq Image - Ramadi Satellite Observation დაარქივებული 2013-01-03 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Quixote in Ramadi by MB Wilmot ↑ google maps, Ramadi. Retrieved 8 May 2015. ↑ John Pike. Ramadiyah / Ar Ramadi. globalsecurity.org.
იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი

იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი (ბოსნ. , ხორ. Katedrala Srca Isusova) — კათოლიკური საკათედრო ტაძარი სარაევოში. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის უდიდესი კათოლიკური ტაძარი, ვრხბოსნას კათოლიკური არქიეპარქიის ცენტრი. 1881 წელს ვრხბოსნას კათოლიკურმა ეპარქიამ არქიეპარქიის სტატუსი მიიღო. მაშინ იქნება მიღებული გადაწყვეტილება აეგოთ ახალი ტაძარი, რომელიც არქიეპარქიის ცენტრალური კათედრის ფუნქციას შეასრულებდა. მშენებლობის ინიციატორი იყო არქიეპისკოპოსი იოსიპ სტადლერი. ტაძრის მშენებლობის პროექტი არქიტექტორმა იოსიპ ვანცაშმა ნეოგოთიკურ და ნეორომანულ სტილში, პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის არქიტექტურის გავლენით შექმნა. საძირკვლის გაჭრა 1884 25 აგვისტოს დაიწყეს, ხოლო მშენებლობა სამი წლის შემდეგ, 1887 წლის 9 ნოემბერს დასრულდა. ტაძარი 1889 წლის 14 სექტემბერს აკურთხეს იესოს წმინდა გულის სახელზე, რომელიც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კათოლიკური კონცეფციაა. ტაძრის კურთხევას მატო ვოდოპიჩი, დუბროვნიკის ეპისკოპოსიც ესწრებოდა. ტაძარში 1932 და 1985 – 1989 წლებში ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. სარაევოს ალყის დროს ტაძარი დაზიანდა, ეს დაზიანებები ომის დასრულების შემდეგ აღადგინეს. 1997 წელს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში ვიზიტის ფარგლებში ტაძარს ეწვია პაპი იოანე პავლე II. შენობა ბევრისთვის სარაევოს სიმბოლოა. მთავარი შესასვლელის თავზე არსებული სიმბოლო სარაევოს კანტონის დროშასა და გერბზეა გამოსახული. ტაძარში დაკრძალულები არიან ვრხბოსნას არქიეპისკოპოსები იოსიპ სტადლერი, ივან შარიჩი და მარკო იოზინოვიჩი. იოსიპ სტადლერის კანონიზაციის მოთხოვნა 2002 წლის 20 ნოემბერს წმინდა საყდარში სწორედ ამ საკათედრო ტაძრიდან გაიგზავნა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Katedrala Srca Isusova u Sarajevu. Katolička Tiskovna Agencija. ციტირების თარიღი: 19/05/2015.
კოტლასის აეროპორტი

კოტლასის აეროპორტი (რუს. Аэропорт Котлас) (IATA: KSZ, ICAO: ULKK) — პატარა აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ კოტლასიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4 კმ-ში. აეროპორტი ემსახურება მცირე ზომის თვითმფრინავებს. ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს. Russian. ООО «АвиаПорт». ციტირების თარიღი: 14 September 2011.
მურმანსკის საერთაშორისო აეროპორტი

მურმანსკის საერთაშორისო აეროპორტი (რუს. Аэропо́рт Му́рманск) (IATA: MMK, ICAO: ULMM) — საერთაშორისო აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ მურმანსკიდან 24 კმ-ში. 2006 წელს მგზავრების რაოდენობამ 276 599 კაცი შეადგინა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-02-18 საიტზე Wayback Machine.
ნარიან-მარის აეროპორტი

ნარიან-მარის აეროპორტი (რუს. Аэропорт Нарьян-Мар) (IATA: NNM, ICAO: ULAM) — ორმაგი დანიშნულების აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ ნარიან-მარიდან აღმოსავლეთით 3 კმ-ში. Сухановский А. Ф. Окрылённая тундра. Архангельск, СК-Россия, 2006, 228 с.* დაარქივებული 2012-11-23 საიტზე Wayback Machine.
პეჩორის აეროპორტი

პეჩორის აეროპორტი (რუს. Аэропорт Печора) (IATA: PEX, ICAO: UUYP) — აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ პეჩორიდან სამხრეთ-დასავლეთით 5კმ-ში. პეჩორის აეროპორტი
პეტროზავოდსკის აეროპორტი

პეტროზავოდსკის აეროპორტი (რუს. Аэропорт Петрозаводск) (IATA: PES, ICAO: ULPB) — ორმაგი დანიშნულების აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ პეტროზავოდსკიდან ჩრდილო-დასავლეთით 12 კმ-ში, სოფელ ბესოვეცში. აეროპორტს შეუძლია მცირე ზომის თვითმფრინავების მომსახურება. ოფიციალური საიტი
სარაევოს კინოფესტივალი

სარაევოს კინოფესტივალი (ინგლ. Sarajevo Film Festival) — სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის პირველი და წამყვანი კინოფესტივალი. ფესტივალი 1995 წლის ოქტომბერში, სარაევოს ალყის დროს დაარსდა. მისი მიზანი სარაევოს მულტიკულტურული და ტოლერანტული გარემოს აღდგენა და შენარჩუნება იყო. ალყისა და მძიმე ზოგადი ფონის გამო ორგანიზატორები დამსწრეთა მცირე რაოდენობას ელოდნენ, მაგრამ მათდა გასაკვირად ორკვირიან ფესტივალს 15 ათასამდე ადამიანი დაესწრო, მათ შორის 37 კი 15 სხვადასხვა ქვეყნიდან. მას შემდეგ ფესტივალი ყოველწლიურად ტარდება. 2001 წელს ფესტივალი ევროპის ფილმების ასოციაციამ შეიყვანა იმ თერთმეტ ფესტივალში, სადაც საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმები ვლინდება. იმ წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა დანის ტანოვიჩის ფილმმა "Ničija zemlja", რომელმაც ასევე აიღო ოსკარი. 2007 წლიდან ბერლინალესთან თანამშრომლობით ფესტივალს დაემატა კამპუსი ახალგაზრდა ნიჭიერი რეჟისორების დასახმარებლად. 2013 წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა ქართველი რეჟისორის, ნანა ექვთიმიშვილის ფილმმა გრძელი ნათელი დღეები. საბავშვო პროგრამა ინგლ. Children's Program მოზრდილთა არენა (ინგლ. Teen Arena) ახალი მიმდინარეობები (ინგლ. New Currents) ახალი მიმდინარეობები მოკლე მეტრაჟით (ინგლ. New Currents shorts) ღია ცის ქვეშ (ინგლ. Open Air) პანორამა (ინგლ. Panorama) დოკუმენტური პანორამა (ინგლ. Panorama Documentaries) რეგიონული (საკონკურსო) ჩვენება – მხატვრული, მოკლემეტრაჟიანი, დოკუმენტური (ინგლ. Regional (competition) Program – feature, short, documentary) ფოკუსში (ინგლ. In Focus) ↑ 1.0 1.1 About the Sarajevo Film Festival. Sarajevo Film Festival Official Website. ↑ Inside Film's Guide to Film Festivals in Europe. Inside Film.
მერსად ბერბერი

მერსად ბერბერი (ბოსნ. Mersad Berber; დ. 1 იანვარი 1940, ბოსანსკი პეტროვაცი, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 7 ოქტომბერი 2012, ზაგრები, ხორვატია) — ბოსნიელი მხატვარი. ბერბერი დაიბადა ბოსანსკი პეტროვაცში, 1940 წლის 1 იანვარს. იგი ლუბლიანის ხელოვნებათა აკადემიას ამთავრებს, 1978 წლიდან კი მასწავლებელია სარაევო ხელოვნებათა აკადემიაში. ბოსნიის ომის დაწყების შემდეგ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ხორვატიის ტერიტორიაზე – ზაგრებსა და დუბროვნიკში. 1966 წლიდან მოყოლებული ბერბერმა ორმოცდაათზე მეტი ჯილდო მიიღო, მათ შორის: ოქროს მედალი და საპატიო სიგელი ტრიესტის გრაფიკული ხელოვნების პირველი საერთაშორისო გამოფენიდან. პირველი ადგილი სან-პაულოს მე-11 საერთაშორისო ბიენალეზე. ტოკიოს მე-10 საერთაშორისო ბიენალეს საპატიო პრიზი. პირველი ადგილი მე-7 ხმელთაშუაზღვის საერთაშორისო ბიენალეზე (ალექსანდრია). ICOMის ჯილდო მონტე კარლოში. კრაკოვის ჯილდო გრაფიკული ხელოვნების მე-4 საერთაშორისო ბიენალეზე. ლალით კალას აკადემიის გრან-პრი მე-5 ინდურ ტრიენალეზე (დელი). ↑ Eleanor Ettinger Gallery - Mersad Berber. Eegallery.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-15. ციტირების თარიღი: 19/05/2015. ↑ Mersad Berber: Inspirirala ga je mistika Bosne, a crtao je zadivljujućom vještinom - mJutarnji. Jutarnji.hr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-02-03. ციტირების თარიღი: 19/05/2015. ↑ Mersad Berber - Albemarle Gallery London. Albemarlegallery.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-24. ციტირების თარიღი: 19/05/2015.
კოტორის ყურე

კოტორის ყურე ასევე ბოკა (ჩერნოგორიული:Boka kotorska/Бока которска) — ადრიატიკის სღვის მოღუნული ფორმის ყურე ჩერნოგორიის სამხრეთ-დასავლეთში. ერთ დროს მას ევროპის ყველაზე სამხრეთით მდებარე ფიორდი ეწოდებოდა, თუმცა სინამდვილეში ის წარმოადგენს რიას რომელიც ორიენის მთიანეთიდან მომავალი მდინარის რეგრესიით წარმოიშვა. ყურის სიღრმე ზღვიდან კოტორის ნავსადგური დაახლოებით 28 კილომეტრს წარმოადგენს, ხოლო მისი სანაპირო ზოლი წარმოადგენს 107.3 კილომეტრს. ის შეჭრილია დინარის მთიანეთის სიღრმეში. ლოვჩენის და ორიენის მთიანეთებს შორის. ყურის ყველაზე ვიწრო ადგილი სოფელ სტრაიტთან სიგანეში შეადგენს მხოლოდ 340 მეტრს. 2013 წლის შემდეგ ყურეს გადაკვეთა შესაძლებელია ბორნით. ყურის სანაპიროზე ადამიანები ანტიკური დროიდან ცხოვრობდნენ, დრეისთვის შემორჩენილი შუასაუკუნეების დასახლებები არის: კოტორი, რისანი, ტივატი, პერასტი, პრჩანი და ჰერცეგ-ნოვი. ყურე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ტურისტულ ცენტრს. კოტორის ისტორიულ-კულტურული და ბუნებრივი რეგიონი 1979 წლიდან წარმოადგენს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კოტორის ყურე Kotor town and Bay of Kotor Photos Bay of Kotor in Montenegro Foundation for Culture and Tradition of Boka Kotorska "Project Rastko-Boka" დაარქივებული 2008-09-26 საიტზე Wayback Machine.
ჩევაპი

ჩევაპი (სერბ.-ხორ. ćevapi / ћевапи) ან ჩევაპჩიჩი (სერბ.-ხორ. ćevapčići / ћевапчићи) — დაკეპილი შემწვარი ხორცისგან და დამატებით სხვა ინგრედიენტებისგან მომზადებული კერძი. ბალკანური სამზარეულოს ნაწილია. მიიჩნევა ბოსნიელებისა და სერბების ეროვნულ კერძად. გავრცელებულია მეზობელ ქვეყნებშიც. სახელი ჩევაპი მოდის ოსმალური ქებაფიდან (ოსმ. کباب თურქ. kebap), რომელსაც თავის მხრივ სპარსული და არაბული ფესვები აქვს. მას სლავური კნინობითი ფორმა დაემატა, ამ სახელით გავრცელდა ბალკანეთსა და მეზობელ მხარეებში (ბოსნ. , ხორ. ćevapčići/ćevapi; სლოვენ. čevapčiči/čevapi: ; სერბ. ћевапчићи/ћевапи, ćevapčići/ćevapi; მაკედ. Ќебапи, kjebapi; ბულგ. Кебапчета, ჩეხ. čevabčiči). სიტყვა ჩევაპი მრავლობითი ფორმაა, მაგრამ როგორც წესი იგი გამოიყენება, რადგან მცირე ზომის გამო ჩევაპი რამდენიმე ერთდროულად მზადდება და მიირთმევენ. დაკეპილი ხორცისა და სხვა ინგრედიენტებისგან კერძის მომზადება დაფიქსირებულია ანტი-ოსმალო აჯანყებულებს – ჰაიდუკებს შორის, რომელსაც ჰაიდუკური ჩევაპი (სერბ.-ხორ. hajdučki ćevapi / хајдучки ћевапи) ეწოდებოდა. სერბეთში ასევე გავრცელებულია ლესკოვაცური ჩევაპი – ის ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა. ქალაქ ლესკოვაცში, სადაც გაჩნდა ეს კერძი, ყოველწლიური ჩევაპების ფესტივალი იმართება. ბელგრადში ჩევაპი მეცხრამეტე საუკუნის სამოციან წლებში გამოჩნდა, სადაც იგი დიდ ბაზარში, ტანასკო რაიჩის კაფანაში მზადდებოდა და მალევე გავრცელდა მთელ ქალაქში. ბელგრადიდან კი – აღმოსავლეთ სერბეთსა და მაკედონიაში. 1933 წელს ჩევაპი მარიბორში (სლოვენია) პირველად შეიტანა ლესკოვაცელმა წვრილმა მოვაჭრემ. როგორც წესი, ერთი პორცია ჩევაპი 5დან 10 ცალამდეა, რომელიც ბრტყელ პურშია ჩალაგებული. მიირთმევენ ხახვთან, ნაღებთან, კაიმაღთან, აივართან (აჯიკის მსგავსი საწებელი), ხაჭოსთან და ა.შ. ერთად. ბოსნიელები როგორც წესი საქონლის ან ცხვრის ხორცისგან ამზადებენ ჩევაპის, როდესაც სერბები ღორის ხორცსაც იყენებენ. ავსტრიაში, ჩეხეთსა და სლოვაკიაში ჩევაპი მდოგვით, ხახვითა და კარტოფილით ფასტ-ფუდის ერთ-ერთი გავრცელებული სახეობაა. ტრავნიკის ჩევაპი (ბოსნ. Travnički ćevapi) — ცენტრალური ბოსნიის ტრადიციულად მესაქონლეობის მიმდევარი რეგიონიდან. მზადდება მხოლოდ საქონლის ხორცით. სარაევოს ჩევაპი (ბოსნ. Sarajevski ćevapi) — გამოიყენება როგორც საქონლის, ასევე ცხვრის ხორცი ან შერეული ფარში. ბანია ლუკას ჩევაპი (ბოსნ. Banjalučki ćevapi) — ერთად იწვება ოთხ-ოთხი ჩევაპი. ტუზლის ჩევაპი (ბოსნ. Tuzlanski ćevapi) – ერბოს სუპსა და სომუნთან ერთად. ლესკოვაცის ჩევაპი (სერბ. Leskovački ćevapi / Лесковачки ћевапи) — ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა. ნოვიპაზარის ჩევაპი (სერბ. Novopazarski ćevapi / Новопазарски ћевапи) — პურში არ დებენ და მიირთმევენ ხახვთან ერთად. ↑ Bosnia and Herzegovina. Encyclopædia Britannica (2009). ციტირების თარიღი: 19/05/2015. ↑ The new Encyclopaedia Britannica: A-ak - Bayes, Volume 1.  ↑ Countries and Their Cultures: Saint Kitts and Nevis to Zimbabwe. ISBN 9780028649467.  ↑ Serbian cuisine. TravelSerbia.Info - Your travel guide for Serbia. ციტირების თარიღი: 19/05/2015. ↑ (1962) Yugoslavia. D. McKay..  ↑ Darko Spasić, Branislav Nušić. Прилог историјату ћевапчића Serbian. Srpsko nasleđe. ↑ (2003) Eating Out in Europe: Picnics, Gourmet Dining and Snacks Since the Late Eighteenth Century, გვ. 133. ISBN 9781859736586.
დიპტიქი

დიპტიხი (ბერძ. δίπτυχος, „ორად დაკეცილი“, ანუ „ორკარედი“) — მართლმადიდებლური ღვთისმსახურების დროს, მსოფლიოს მართლმადიდებელ ეკლესიათა მეთაურების მოხსენიების ან ადგილობრივ ეკლესიათა მეთაურების მოხსენიების რიგითობა. ყოველი ადგილობრივი, ანუ ავტოკეფალური ეკლესია და მათი პატრიარქები თანასწორნი არიან და არ არსებობს იერარქიული დამოკიდებულება ერთმანეთზე, მაგრამ არსებობს საპატრიარქო კათედრების რანგირება პატივის მიხედვით. აღნიშნული გამართლებულია პრაქტიკული მოსაზრებითაც, კერძოდ დიპტიხი წირვა-ლოცვის დროს გამოიყენება რათა განისაზღვროს მღვდელმთავართა თანმიმდევრობა და ასევე მათი მოხსენიების ადგილი წარმოთქმულ კვერექსებსა, თუ მოსახსენებლებში. თავდაპირველად ქართულ ეკლესიას დიპტიხში ეკავა მეექვსე ადგილი რომის პაპის, კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიისა და იერუსალიმის პატრიარქების შემდეგ. XI საუკუნეში მომხდარი დიდი სქიზმის გამო მართლმადიდებლური დიპტიხიდან ამოვარდა რომის პაპი, ხოლო 1589 წელს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქომ სცნო ავტოკეფალურად რუსეთის ეკლესია და ოფიციალურად მიანიჭა საპატრიარქო რანგი, ხოლო დიპტიხში მეხუთე ადგილი, 1920 წელს კონსტანტინოპოლმა სცნო სერბეთის საპატრიარქოს მეექვსე ადგილი, 1925 წელს რუმინეთის საპატრიარქოს მეშვიდე, ხოლო 1953 წელს ბულგარეთის საპატრიარქოს მერვე ადგილი. საქართველოს 1917 წელს აღდგენილი ავტოკეფალია და საპატრიარქო წოდება კი — მხოლოდ 1990 წელს, კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის ღვაწლის შედეგად. შესაბამისად ქართულმა ეკლესიამ დიპტიხში მეექვსე ადგილიდან მეცხრე ადგილზე გადაინაცვლა. 2019 წლის 6 იანვარს უკრაინის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ავტოკეფალიის ტომოსი მიიღო. ქვემოთ მოყვანილია მართლმადიდებელი ეკლესიის მხოლოდ საპატრიარქო დიპტიქი ისტორიულ ჭრილში. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ადგილი დიპტიხში
ბერეზანკის რაიონი

ბერეზანკის რაიონი (უკრ. Березанський район) — რაიონი უკრაინაში, მიკოლაივის ოლქში. მისი ფართობია 1 378 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 23 728 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 17 კაცს კმ²-ზე. ბერეზანკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბერეზანკა. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-03. ციტირების თარიღი: 2015-05-19.
დადრა და ნაგარ-ჰაველი

დადრა და ნაგარ-ჰაველი (Dadra and Nagar Haveli, dn) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია. მოსახლეობა - 229 ათასი; ფართობი - 0.491 ათასი; ქალაქი (ათ.) - სილვასა (C, 22).
შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ — ხელშეკრულებაა, რომელიც ითვალისწინებს ანტარქტიდის დემილიტარიზაციას, მის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალ ზონად გადაქცევას. ხელშეკრულება დაიდო 1959 წლის 1 დეკემბერს ვაშინგტონში და ძალაში შევიდა 1961 წლის 23 ივნისს 12 პირველმონაწილე სახელმწიფოს ხელმოწერის შემდეგ. ხელშეკრულების მთავარი მიზანია — ანტარქტიკის მთელი კაცობრიობის ინტერესებისათვის გამოყენების უზრუნველყოფა. ასევე გათვალისწინებულია სამეცნიერო კვლევების თავისუფლება და საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობა. ანტარქტიდაში იკრძალება ნებისმიერი ბირთვული აფეთქებები და რადიაქტიური მასალების დამარხვა. 1982 წელს, როგორც ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების სისტემის ნაწილი და მისი IX სტატიის შესრულება, ძალაში შევიდა ანტარქტიკის ზღვის ცოცხალი რესურსების შენარჩუნების შესახებ კონვენცია (ანტკომი). ამ კონვენციის მუხლების პრაქტიკაში გამოყენებას არეგულირებს ანტკომის კომისია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ავსტრალიის ტასმანიის შტატის ქალაქ ჰობარტში. 2010 წლის იანვრისთვის ხელშეკრულების მონაწილეთა რიცხვში შედის 46 სახელმწიფო, რომელთაგან 28 კონსულტატიური მხარეა. ხელშეკრულებასთან მიმართებაში ექსპერტები გამოყოფენ ქვეყნების სამ ჯგუფს: რომლებსაც ჰქონდათ ტერიტორიული პრეტენზიები ხელშეკრულებაზე ხელმოწერამდე — ესენია: ავსტრალია, არგენტინა, დიდი ბრიტანეთი, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, საფრანგეთი და ჩილე. რომლებმაც დაიტოვეს უფლება გამოეცხადებინათ ასეთი პრეტენზიები — ესენია: პერუ, საბჭოთა კავშირი/რუსეთი, აშშ და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა. რომლებსაც არ ჰქონიათ ოფიციალური ტერიტორიული პრეტენზიები — ესენია: ბელგია, ბულგარეთი, ბრაზილია, გერმანია, ინდოეთი, იტალია, ჩინეთი, პაკისტანი, პოლონეთი, რუმინეთი, უკრაინა, ურუგვაი, ჩეხეთი, შვედეთი, ეკვადორი, სამხრეთი კორეა და იაპონია. პირველმონაწილე სახელმწიფოები გამოყოფილია სქლად. აქტუალურია 2015 წლის აპრილისათვის ↑ კონვენციის ტექსტი ანტკომ კონვენცია (სრული ტექსტი)[მკვდარი ბმული] ↑ Gateway House, Who Will Control the Antarctic? — Fair observer, 2013 წლის 17 იანვარი. (ინგლისური) ↑ Parties. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-22. ციტირების თარიღი: 2015-05-19.
აბუხალოს გამოქვაბულები

აბუხალოს გამოქვაბულების კომპლექსი — არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ამავე სახელწოდების სოფლის დასავლეთით (ქარელის მუნიციპალიტეტი, სოფელი აბუხალო), კლდეზე, რომლის ქვედა ნაწილი დაფარულია წიწვოვანი ტყით, ხოლო მისი ზედა ნაწილი შიშველია. გამოქვაბულებში შესვლა შესაძლებელია მხოლოდ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან. დასავლეთის მისასვლელი გამაგრებული იყო მაღალი გალავნით. კომპლექსი XVII-XVIII საუკუნით თარიღდება. იგი წარმოადგენდა კლდეში ნაკვეთ რვა სხვადასხვა ზომის ქვაბულისაგან შემდგარ მონასტერს. პირველი ქვაბული შედარებით მცირე ზომისაა და მასთან არსებული წყარო 1940 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად დაშრა. მეორე — კლდეში ამოკლეთილი ოთახი მთლიანად გაჭვარტლულია და აქედან კარი გადის მესამე — აგურით ამოშენებულ მესამე მომრგვალებულ ოთახში, რომელიც შელესილი და შეთეთრებულია. მეორე ოთახი გადის ბაქანზე, საიდანაც შესაძლებელია მე-4 და შემდეგ მე-5 ოთახში გადასვლა. ამ უკანასკნელ ოთახებში სათოფურებია, რომლებიც ხეობისკენაა მიმართული. მეოთხე ოთახის ბაქანიდან შესაძლებელია მე-6 ოთახში მოხვედრა და შემდეგ ვიწრო გვირაბით მე-7 ოთახში. ამ უკანასკნელის 3 კედელი აგურითაა ნაშენები, ხოლო მეოთხე კლდოვანი ქანებისგან შედგება. სათავსი შელესილი და შეთეთრებულია. ეს ოთახი უკავშირდება ეკლესიას, რომლის კედლები აგურისაა და შეთეთრებულია. მოხატულია ეკლესიის შესასვლელის მარჯვენა მხარე, სადაც გამოსახულია მშენებლობის სცენა და წმინდანები. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 354.