laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რიო-გრანდე

რიო-გრანდე (ესპ. Rio Grande) — მდინარე ჩრდილოეთ ამერიკაში. მიედინება აშშ-სა და მექსიკის ტერიტორიაზე (მექსიკაში უწოდებენ რიო-ბრავო-დელ-ნორტეს). რიო-გრანდე სიგრძით (3034 კმ.) აშშ-ში მესამეა. მდინარე სათავეს იღებს კოლორადოს შტატში სან-ხუანის მთის ფერდობზე. მიედინება სან-ლუისის ხეობაში, შემდეგ კი სამხრეთის მიმართულებას იღებს. მდინარე წარმოადგენს ამერიკა-მექსიკის სახელმწიფო საზღვარს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიო-გრანდე Border Stories: the only hand pulled ferry on the Rio Grande (video) დაარქივებული 2009-01-24 საიტზე Wayback Machine. 1854 map of Rio Grande entrance Rio Grande Cam - in Mission Texas. Mexico is on the left and the US is on the right. დაარქივებული 2007-01-23 საიტზე Wayback Machine.
ორსონ უელსი

ორსონ უელსი, უელესი (ინგლ. Orson Welles; დ. 6 მაისი, 1915, კენოშა, უისკონსინი — გ. 10 ოქტომბერი, 1985) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი. შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო დუბლინში 1931 წელს, როგორც თეატრის მსახიობმა. უელსის პირველი ფილმი „მოქალაქე კეინი“ (უელსისა და ჯ. მანკიევიჩის სცენარი, 1941) ამერიკული კინოსა და მსოფლიო კინოხელოვნების განვითარების მოვლენად იქცე (მთავარ როლს ასრულებდა უელსი). ამ ფილმისთვის უელსმა მიიღო ოსკარი კატეგორიაში საუკეთესო ორიგინალური სცენარი. 1955 წელს გადაღებულ ფილმში მისტერ არკადინი უელსმა შეასრულა მთავარი როლი ბატონი არკადინისა, რომელიც ფილმის სცენარის მიხედვით ქართველია. 1970 წელს მან მიიღო საპატიო ოსკარი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ორსონ უელსი მარსი გვიტევს! ია ვეკუა, 24 საათი 16.03.10 დაარქივებული 2010-12-02 საიტზე Wayback Machine. მოქალაქე კეინი (1941) – ორსონ უელსი
მარმარილოს ზღვა

მარმარილოს ზღვა, მარმარის ზღვა (თურქ. Marmara Denizi; ძელბერძნული სახელწოდებაა პროპონტიდა — „ზღვისწინეთი“) — ხმელეთს შორის მოქცეული ზღვა, რომელიც შავ ზღვას ეგეოსთან აკავშირებს და ამგვარად, თურქეთის ევროპულ ნაწილს აზიურისგან ჰყოფს. ის ბოსფორით უერთდება შავ ზღვას, ხოლო დარდანელით კი ეგეოსისას. მისი ფართობია 11.350 კმ². ზღვაში ორი მთავარი კუნძულთა დაჯგუფებაა, ცნობილი როგორც პრინცისა და მარმარას კუნძულები. ეს უკანასკნელი მდიდარია მარმარილოს საბადოებით, საიდანაც მომდინარეობს ზღვის სახელი. 1999 წლის 29 დეკემბრის შტორმის დროს, რუსული ნავთობ-ტანკერი ვოლგონეფტი მარმარისის ზღვაში ორად გაიპო და 1500 ტონაზე მეტი ნავთობი ზღვაში ჩაიღვარა. ჩრდოლოეთ ანატოლიის ბაქნის კიდე, რომელმაც ბოლო წლებში უამრავი მიწისძვრა გამოიწვია (1999 წლის იზმითის მიწისძვრა), ამ ზღვის ქვეშ მდებარეობს. ზღვის ძველი ბერძნული სახელი იყო პროპონტისი (Προποντίς, -ίδος < pro '-მდე' + pontos 'შავი ზღვა') ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 447. მარმარილოს ზღვა encyclopedia.com-ზე მარმარილოს ზღვა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა Adiyamanli.org, Turkey - Sea of Marmara SCIENCE FOCUS - SeaWiFS, Sea of Marmara: Where Ancient Myth and Modern Science Mix დაარქივებული 2009-06-21 საიტზე Wayback Machine.
შავი ზღვის დატბორვის თეორია

შავი ზღვის დატბორვა — პრეისტორიული წყალდიდობის ჰიპოთეზა, რომელიც უნდა მომხდარიყო შავი ზღვის აუზის სწრაფი ავსებით. ეს თეორია პირველად ნიუ-იორკ ტაიმსში გაჟღერდა 1996 წელს, შემდეგ კი სწრაფად აიტაცა საერთაშორისო მედიამ. 1998 წელს უილიამ რაიანმა და უოლტერ პიტმანმა, კოლუმბიის უნივერსიტეტის გეოლოგებმა, გამოაქვეყნეს მტკიცებანი მასიური წყლის მოვარდნის მიმანიშნებელ ფაქტებზე ბოსფორის სრუტეში, რომელიც ძვ. წ. 5600 წელს უნდა მომხდარიყო. ძვ. წ. მეექვსე ათასწლეულში კავკასიონისა და კარპატების მთების ყინულის მასიურმა დნობამ შავი და კასპიის ზღვები უზარმაზარ მტკნარი წლის ტბებად აქცია, მაშინ როდესაც მსოფლიო ზღვის დონე შედარებით დაბალი რჩებოდა. მტკნარი წლის ტბები ეგეოსის ზღვაში იღვრებოდა. კლიმატის აცივებამ ალპური ყინულების მომძლავრება გამოიწვია, შესაბამისად შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეების წყლის მოცულობა მკვეთრად შემცირდა, ზოგიერთმა მდინარემ კი გასავალი ჩრდილოეთის ზღვაში გაიკვალა, ამასთან ერთად შავი ზღვის წყლის დონე აორთქლებითაც მცირდებოდა. შემდეგ, ძვ. წ. 5600 წლისთვის, მსოფლიო ზღვის საერთო დონე გაიზარდა, და როგორც რაიანი და პიტმანი ვარაუდობენ, აწეული ხმელთაშუა ზღვა საბოლოოდ ბოსფორის ფუძის კდლოვან ბარიერს არღვევს და წარმოუდგენელი სისწრაფით შავ ზღვაში იღვრება. ამ მოვლენამ 155.000 კმ² ფართობი მიწა დატბორა და მნიშვნელოვნად გააფართოვა შავი ზღვის სანაპირო ზოლი ჩრდილოეთითა და დასავლეთით. რაიანი და პიტმანი წერდნენ: თუმცა ნეოლითური მიწათმოქმედება ამ დროისთვის უკვე პანოლიის დაბლობს აღწევდა, ავტორები მის გავრცელებას უკავშირებენ წყალდიდობით გადაადგილებულ ხალხებს. ასევე ვარაუდობენ, რომ ამ უეცარ მასიურ წყალდიდობას გადარჩენილთა მეხსიერება იყო ნოეს წარღვნის ლეგენდის საფუძველი. ექსპედიციათა სერიაში ზღვის არქეოლოგთა ჯგუფმა რობერტ ბალარდის ხელმძღვანელობით დაადგინა უძველესი სანაპირო ზოლის მოხაზულობა, მტკნარი წლის ლოკოკინათა ნიჟარების, ჩაძირულ მდინარეთა ხეობების, ხის მორებზე ადამიანთა ხელსაწყოების ანაბეჭდებით, ადამიანის შექმნილი სტრუქტურებით წყალში შავი ზღვის თანამედროვე სანაპიროდან დაახლოებით 100 მეტრში თურქეთის ჩრდილოეთით. მტკნარი წლის მოლუსკების ასაკის რადიოკარბონულმა დათარიღებამ უჩვენა, რომ მათი ასაკი დაახ. 7.000 წელი უნდა იყოს. ჟურნალი „ნიუ საიენტისტის“ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად (4 მაისი, 2002, გვ. 13), მკვლევარებმა ბოსფორის სამხრეთით წყალქვეშა დელტა აღმოაჩინეს. ასევე მტკიცე საბუთი არსებობს შავი ზღვიდან გამავალი ძლიერი მტკნარი წყლის დინების არსებობისა ძვ. წ. მე-8 ათასწლეულში. პან-ევროპული პროექტის ფარგლებში შავი ზღვის ფსკერის დანალექის გამოკვლევამ 2004 წელს დაადასტურა პიტმან/რაიანის დაკვნები. უფრო მეტიც, მარკ სიდალის მიერ წარმოებული გათვლებით ნაწინასწარმეტყველი წყალქვეშა კანიონის არსებობაც ფაქტობრივად დადასტურდა. ეს ჰიპოთეზა დღემდე აქტიური განხილვისა და დებატების საგანია არქეოლოგთა შორის. ჯონ ნობლ უილფორდი, „გეოლოგები უკავშირებენ შავი ზღვის დატბორვას სოფლის მეურნეობის განვითარებას“ ნიუ-იორკ ტაიმსი, 17 დეკემბერი, 1996, გვ. B5 და B13. ვ. ბ. რაიანი და ვ. ს. პიტმანი, „ნოეს წარღვნა: ახალი მეცნიერული აღმოჩენები მოვლენის შესახებ რომელმაც ისტორია შეცვალა“, 1998. პრეს რელიზი აბრახანოს მოხსენების შესახებ ჟურნალში „საზღვაო გეოლოგია“, 14 ივნისი, 2002.
გაბრიელ მთავარანგელოზი

გაბრიელი (ებრ. גַּבְרִיאֵל, გავრიელ; ლათ. Gabrielus, არაბ. جبريل ღაბრილ, ჯიბრილ) — მაღალი რანგის ანგელოზი სხვადასხვა რელიგიაში. იგი ღმერთის მაცნედ ევლინება ადამიანებს. გაბრიელი პირველად დანიელის წიგნშია ნახსენები ძველ აღთქმაში. მისი სახელი, შესაძლებელია, ნიშნავდეს „ღვთის კაცს“ ან „ღვთის გმირს“. ანგელოზ გაბრიელს ზოგჯერ „ღვთის მარცხენა ხელს“ უწოდებენ. იუდაიზმში გაბრიელი მთავარანგელოზია, რომელიც ღმერთის მაცნეა. ზოგჯერ მას სიკვდილის ანგელოზადაც მიიჩნევენ, ცეცხლისა და მეხის უფლად. უმეტესად ის ღმერთის მთავარი მაცნეა და, ტრადიციულად, ერთადერთი ანგელოზია, რომელსაც სირიულად და ქალდეურად შეუძლია ლაპარაკი. გაბრიელს ხშირად შეცდომით აიგივებენ მიქაელთან, რომელიც ხმლით ხელში დარაჯობს ედემის ბაღს (მოგვიანებით კი — სამოთხეს) და იცავს ადამის, ევასა და მათი შთამომავლებისგან. ისლამში გაბრიელი ითვლება ოთხი მთავარანგელოზიდან უფროსად. მას სიმართლის გამცხადებელს უწოდებენ. გაბრიელი ასევე ნახსენებია ბაჰაიზმში, კერძოდ, ბაჰაულას მეტაფიზიკურ ნაშრომებში „შვიდი ხეობა“ და „ოთხი ხეობა“.
ლა-პასი (მექსიკა)

ლა-პასი (ესპ. La Paz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. ქვემო კალიფორნიის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 189 176 ადამიანი (2005).
საქართველოს საფეხბურთო თასი 1998-1999

საქართველოს თასი 1998-99 — საქართველოს თასის მეცხრე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა ქუთაისის „ტორპედო“, რომელმაც ფინალში წყალტუბოს „სამგურალი“ დაამარცხა თერთმეტმეტრიანების სერიაში. უმაღლესი ლიგა 1998-1999 The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
შრი-ლანკის გეოგრაფია

შრი-ლანკა არის კუნძულოვანი სახელმწიფო, რომელიც მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში, ტერიტორიულად კი მიეკუთვნება სამხრეთ აზიას. კუნძულის ფართობია 65,610 კმ², რაც შეეხება სანაპირო ხაზის სიგრძეს, ის შეადგენს 1,340 კილომეტრს. კუნძულის აღმოსავლეთი ნაწილი გაშენებულია ბენგალის ყურის სანაპირო ზოლში, ხოლო დასავლეთიდან შრი-ლანკა ინდოეთისაგან გამოყოფილია პოლკის სრუტით. ქვეყანაში სულ სამ წელიწადის დროს ითვლიან. შრი-ლანკის კლიმატზე უდიდეს გავლენას ახდენს ტროპიკული მუსონები: ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონი (დეკემბრიდან მარტამდე) და სამხრეთ-დასავლეთის მუსონები (ივნისიდან ოქტომბრამდე). ქვეყნის ტერიტორიის ძირითადი ნაწილი დაბლობებს უკავია, თუმცა სამხრეთ ნაწილში არის საშუალო სიმაღლის მთების ზონა, უმაღლესი მწვერვალია მთა პიდურუტალაგალა (2 524 მ.). ბუნებრივი რესურსებიდან აქ მოიპოვება, კირქვა, გრაფიტი, ფოსფატი, თიხა. შრი-ლანკაში აგრეთვე არის სამკურნალო ქვიშა, ქვეყანა მდიდარია ჰიდრორესურსით. http://www.poedem.ru/smap/nf/cntEn/id/61/index.htm დაარქივებული 2009-08-13 საიტზე Wayback Machine.
ტუსტლა-გუტიერესი

ტუსტლა-გუტიერესი (ესპ. Tuxtla Gutiérrez) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. ჩიაპასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 503 320 ადამიანი (2005). მექსიკის ქალაქების სია
კოლიმა

კოლიმა (ესპ. Colima) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ მექსიკაში. კოლიმის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 137 000 ადამიანი (2005). ქალაქი 1527 წელს დააარსა გონსალო დე სანდოვალმა. ქალაქიდან ჩრდილოეთით 37 კმ-ში მდებარეობს ვულკანი კოლიმა. Ayuntamiento de Colima დაარქივებული 2009-11-30 საიტზე Wayback Machine. - ოფიციალური საიტი
განადგურებული ლიტერატურული ნაწარმოებები

ცენზურის მოთხოვნით განადგურდა ალექსანდრე ყაზბეგის რომანი ელგუჯა – ავტორის მიერ საბოლოოდ ჩასწორებული ვერსია. ორიოდ ცალი სტამბის მუშებმა გადაარჩინეს. საქართველოს მწერალთა კავშირისა და პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ჩარევით დაიჭრა და მოისპო ლადო ასათიანის პირველი პოეტური კრებული „წინაპრები“ – გადარჩა ორიოდ ცალი, ისიც კვლავ სტამბის მუშების წყალობით. ნიკოლაი გოგოლმა მკვდარი სულების მეორე ტომი ცეცხლში დაწვა. რუსულმა ლუტერატურათმცოდნეობამ ამ ფაქტს ასეთ ახსნა მისცა: რუსეთის სიცარიელე იხილა, განიცადა და ეს ვერ გადაიტანაო. 1866 წლის 18 თებერვალს ფიოდორ დოსტოევსკი მეგობარს სწერდა, რომ რომანი დანაშაული და სასჯელი დაწვა: „მე თვითონ არ მომეწონა. ახალმა გეგმამ გამიტაცა და თავიდან დავიწყე“. რობერტ ლუის სტივენსონის ცოლმა მისი რომანის „დოქტორ ჯეკილი და მისტერ ჰაიდი“ პირველი ხელნაწერი დაწვა. სტივენსონების მეგობრისადმი მიწერილ წერილში უ.ე. ჰენგოი ამას იმით ხსნის, რომ წიგნი სრული სისულელის ნაზავი იყო. ბევრი რამ არ შემორჩა მორის მეტერლინკის პირველ ნაწარმოებთაგან, რადგან თვით ავტორის მიერ განადგურდა. გადარჩა მხოლოდ ფრაგმენტები. ფრანც კაფკა თავის მეგობარს მაქს ბროდს ანდერძში სთხოვდა, დაეწვა რომანები ამერიკა, პროცესი, ციხე–სიმაგრე და მოთხრობების კრებული „ჩინეთის კედლის მშენებლობაზე“. მაქს ბროდმა არ შეასრულა ანდერძი და 1925–1931 წლებში გამოსცა წიგნები, რამაც კაფკას მსოფლიო აღიარება მოუტანა. მიხეილ ბულგაკოვმა რომანის ოსტატი და მარგარიტა პირველი რედაქცია გაანადგურა: „და მე ჩემი ხელით ვისროლე ცეცხლში ეშმაკზე რომანის შავი პირი“! დამწვარი რომანისაგან წინასწარი მონახაზის შავი პირი, დახეულფურცლებიანი ორი საერთო რვეული და მესამე რვეულის დაფლეთილი პატარა კონაღა შემორჩა. მწერალმა რამდენიმე წლის დღიური, თეთრი გვარდიის მეორე და მესამე ტომის შავი ვარიანტები და ბევრი სხვა რამაც გაანადგურა. ბორის პასტერნაკის პიესა „ამ ქვეყანაზე“ ალექსანდრე ფადეევმა „ჩვენი დროისათვის უხერხულად“ მიიჩნია და ავტორმაც პიესა გაანადგურა, თუმცა ზოგიერთი სცენა შემდეგ ექიმ ჟივაგოში გამოიყენა. ანა ახმატოვამ გაანადგურა თავისი ნაწარმოებები „რუსული ტრიანონი“ და „ჩემი ახალგაზრდა ხელები“. ისინი მხოლოდ ნაწყვეტებად შემორჩა. ენათმეცნიერის, მწერლისა და ეთნოგრაფის ვლადიმერ დალის რუსული ზღაპრების პირველ კრებულში ცენზურამ ხელისუფლების კრიტიკა დაინახა, ამიტომაც ტირაჟი მთლიანად ამოიღეს და გაანადგურეს. განადგურებული ლიტერატურული ნაწარმოებები, „ჩვენი მწერლობა“, № 17, 2006 წ.
კაბანიასის ჰოსპიტალი

კაბანიასის ჰოსპიტალი (ესპ. Hospicio Cabañas) მდებარეობს მექსიკაში, ხალისკოს შტატში, ქალაქ გვადალახარაში. იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა და წარმოადგენს ყველაზე დიდ საჰოსპიტალო კომპლექსს მთელს ესპანურ ამერიკაში. კომპლექსი 1791 წელს დააარსა გვადალახარას ეპისკოპოსმა და მასში გაერთიანებული იყო სამუშაო სახლი, ჰოსპიტალი და ობოლთა თავშესაფარი. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2010-02-08 საიტზე Wayback Machine.
კომიტეტი (ფილმი)

„კომიტეტი“ (ინგლ. The Committee) — 1968 წლის დამოუკიდებელი ინგლისური შავ-თეთრი ფილმი. ფილმის რეჟისორია პიტერ საიკსი, ხოლო მთავარ როლს ასრულებს პოლ ჯოუნსი. ფილმში ჟღერს ჯგუფ პინკ ფლოიდის და ართურ ბრაუნის მუსიკა. ფილმი ორ ნაწილად იყოფა - პირველ ნახევარში ნაჩვენებია ახალგაზრდა, რომელიც კლავს ასაკოვან ადამიანს და მას თავს ჭრის. მაგრამ გადის თვეები და იგი კვლავ ჩნდება - თითქოს უვნებელი. ჯგუფის კომპოზიციების სახელწოდებები უცნობია. მათ შორის ჟღერს „Careful with That Axe, Eugene“-ის ერთ-ერთი ადრეული ვერსია. 2005 წელს ფილმი ოფიციალურად გამოვიდა DVD-ზე. იგი აგრეთვე გამოვიდა ბოქს-სეტის The Early Years 1965–1972 შემადგენლობაში. „კომიტეტი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ელ-ტახინი

ელ-ტახინი (ესპ. El Tajín) — კოლუმბამდელი არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკაში. ტახინი კლასიკური მესოამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქი იყო. იგი ყვაოდა ჩვ. წ. 600-1200 წლებში. ამ დროის განმავლობაში აქ აშენდა უამრავი ტაძარი, სასახლე, ბურთის სათამაშო მოედანი და პირამიდა. ქალაქის დაცემიდან, 1230 წლიდან XVIII საუკუნის ბოლომდე ევროპელებმა მის არსებობის შესახებ არაფერი იცოდნენ. 1992 წელს, მისი არქიტქეტურისა და კულტურული მნიშვნელობის გამო, იუნესკომ ტახინი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ეს არქიტექტურა შეიცავს დეკორატიულ ნიშნებს და მის მშენებლობაში გამოყენებულია ცემენტი, რომელიც დანარჩენი მესოამერიკისათვის იმ დროისთვის უცნობი იყო. ტახინი ვერაკრუსის უმნიშვნელოვანესი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და მას წელიწადში 650 000 მნახველი სტუმრობს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში http://www.manos-de-oaxaca.com/afrocaribe/ac_el-taj.htm
ჩილპანსინგო

ჩილპანსინგო (ესპ. Chilpancingo) — ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში. გერეროს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 166 796 ადამიანი (2005).
პაჩუკა

პაჩუკა (ესპ. Pachuca) — ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში. იდალგოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 267,751 ადამიანი (2005).
საქართველოს საფეხბურთო თასი 1999-2000

საქართველოს თასი 1999-2000 — საქართველოს თასის მეათე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა თბილისის „ლოკომოტივი“, რომელმაც ფინალში ქუთაისის „ტორპედო“ დაამარცხა თერთმეტმეტრიანების სერიაში. მეოთხედფინალის პირველი შეხვედრები გაიმართა 15 მარტს, საპასუხო – 22 მარტს. ნახევარფინალის პირველი შეხვედრები გაიმართა 2 მაისს, საპასუხო – 9 მაისს. უმაღლესი ლიგა 1998-1999 The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
ტეპიკი

ტეპიკი (ესპ. Tepic) — ქალაქი დასავლეთ მექსიკაში. ნაიარიტის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 366 402 ადამიანი (2005). პარამაუნტი, აშშ ძველი ჰავანა, კუბა კომპოსტელა, მექსიკა სიდნეი, ავსტრალია საკათედრო ტაძარი
კუერნავაკა

კუერნავაკა (ესპ. Cuernavaca) — ქალაქი ცენტრალურ მექსიკაში. მორელოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 332 197 ადამიანი (2005). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კუერნავაკა“ ვიკისაწყობში. Cuernavaca, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი
ხალაპა

ხალაპა (ესპ. Xalapa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში. მორელოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 525,147 ადამიანი (2009).  აშშ, კოვინა  გვატემალა, ანტიგუა-გვატემალა  მექსიკა, მატამოროსი  აშშ, ომაჰა  მექსიკა, პუებლა  მექსიკა, ტოლუკა  მექსიკა, ტორეონი  მექსიკა, ვერაკრუსი (ესპანური) Ayuntamiento de Xalapa დაარქივებული 2013-01-30 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი (ესპანური) La Universidad Veracruzana ↑ Promete Américo Zúñiga una nueva historia mejor para Xalapa. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-02. ციტირების თარიღი: 1 იანვარი, 2014.
სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია

სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია (ესპ. Misiones franciscanas de la Sierra Gorda) — ქრისტიანული მისია მექსიკაში, მდებარეობს კერეტაროს შტატში. მისია დაარსებულ იქნა ფრანცისკანელთა ორდენის წარმომადგენლის – ხუნიფერო სიერას მიერ, რომელმაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი მისია დააარსა ასევე ზემო კალიფორნიაშიც. 2003 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში UNESCO Site
ტლასკალა (ქალაქი)

ტლასკალა (ესპ. Tlaxcala) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში. ტლასკალის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 83 748 ადამიანი (2000). ტლასკალა
სიუდად-ვიქტორია

სიუდად-ვიქტორია (ესპ. Ciudad Victoria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ-ცენტრალურ მექსიკაში. ტამაულიპასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 278 475 ადამიანი (2008). (ესპანური) Dirección de Tecnología (ესპანური) Instituto Tecnológico de Ciudad Victoria (ესპანური) Universidad Autónoma de Tamaulipas
ტეკილა (ხალისკო)

ტეკილა (ესპ. Tequila) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკის ხალისკოს შტატში. მოსახლეობა 24 024 ადამიანი (2000). ტეკილა ქვეყანაში და მთელ მსოფლიოში ცნობილია, როგორც აგავის სამშობლო და ტეკილას 100%-იანი წარმოების ცენტრი. 2006 წელს ქალაქი აგავის კულტურული ლანდშაფტების გამო შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში http://www.tequilajalisco.ning.com/ დაარქივებული 2011-09-03 საიტზე Wayback Machine. http://www.jalisco.gob.mx/srias/sgg/ceem/Monografias/Tequila.html დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. http://www.tequilajalisco.gob.mx/ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტეკილა (ხალისკო)
ჩეტუმალი

ჩეტუმალი (ესპ. Chetumal) — ქალაქი და კარიბის საზღვაო პორტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში, იუკატანის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ბელიზის საზღვართან. კინტანა-როოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 136 825 ადამიანი (2005). ჩეტუმალი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვილიაერმოსა

ვილიაერმოსა (ესპ. Villahermosa; სიტყვასიტყვით: ლამაზი სოფელი) — ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში. ტაბასკოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 640,359 ადამიანი (2010). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვილიაერმოსა“ ვიკისაწყობში. ვილიაერმოსა, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
სალაფიათი

სალაფიათი (არაბ. سلفية „წინათყოფილი, წინამორბედი“) — რადიკალური სუნიტური მოძღვრება, ისლამის განწმენდაზე ყოველივე ახლისაგან (ბიდათი). იდეის ფუძემდებლად ითვლება შაიხი მუჰამად იბნ აბდულ-ვაჰაბი, რომლის სახელის (უფრო სწორად, მამის სახელის) მიხედვითაც მოძღვრებას ასევე უწოდებენ ვაჰაბიზმსაც. სალაფ შაიხთა სწავლებით, შაიხი მუჰამად იბნ აბდულ-ვაჰაბი ჰაჯის დროს მექის მახლობლად წააწყდა ხეს, რომელსაც მუსლიმი გასათხოვარი ქალიშვილები შესთხოვდნენ კარგ ბედს და თაყვანს სცემდნენ მას, რამაც მას თავზარი დასცა, დაიწყო ბრძოლა დედამიწაზე თაყვანისცემის ობიექტების წინააღმდეგ, მკვეთრად დაუპირისპირდა არასუნიტ მუსლიმებს (შიიტებს, სუფიებს, აჰმადიათს და ა.შ.), მისმა მიმდევრებმა ერთხანს ხელში ჩაიგდეს ჰიჯაზი, მაგრამ ეგვიპტის მბრძანებლის, მუჰამად ალის მოქმედებების შედეგად ისინი დამარცხდნენ დღესდღობი სალაფიათის იდეოლოგიის მიმდევრებია ალ-ყაიდა, საუდის არაბეთი, თალიბანი.
მინდანაო

მინდანაო — მეორე უდიდესი კუნძული ფილიპინების შემადგენლობაში, უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მინდანაოს ფართობია 94,630 კმ², იგი შედის მსოფლიოს პირველი ათი კუნძულის სიაში მოსახლეობის მიხედვით. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით, აქ ცხოვრობს 21,582,540 ადამიანი. კუნძულის უდიდესი დასახლებული პუნქტია ქალაქი დავაო, 1,363,337 მცხოვრებით. კუნძული მთიანია, მისი უმაღლესი მწვერვალია სამხრეთში მდებარე მთა აპო. მინდანაო მოქცეულია რამდენიმე ზღვის გარემოცვაში, დასავლეთიდან მას ესაზღვრება სულუს ზღვა, აღმოსავლეთიდან ფილიპინების ზღვა, ხოლო სამხრეთიდან - სულავესის ზღვა. კუნძულის დასავლეთით მდებარეობს მცირე ზომის კუნძულებისგან შემდეგარი სულუს არქიპელაგი. მინდანაო იყოფა ექვს რეგიონად, ხოლო ეს რეგიონები ასევე იყოფიან ოცდახუთ პროვინციად. სულუს არქიპელაგი შედის კუნძულის ერთ-ერთ რაიონის არმმ-ს შემადგენლობაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მინდანაო Mindanao-UK Organization in the United Kingdom დაარქივებული 2011-08-27 საიტზე Wayback Machine. The Mindanao Blog The Catalyst for Countryside Development დაარქივებული 2010-12-26 საიტზე Wayback Machine. Mindanao News დაარქივებული 2011-06-01 საიტზე Wayback Machine. Overview of hotels in Mindanao დაარქივებული 2010-10-31 საიტზე Wayback Machine. Online Mindanao დაარქივებული 2013-11-17 საიტზე Wayback Machine. Taboan Mindanao[მკვდარი ბმული]
უსუმასინტა

უსუმასინტა (ესპ. Río Usumacinta) — მდინარე გვატემალაში და მექსიკაში, მისი სიგრძეა 560 კმ. იგი წარმოადგენს საზღვარს გვატემალასა და მექსიკის შტატ ჩიაპასსს შორის. ქვემო დინებაში მიედინება ტაბასკოს ტერიტორიაზე და ერთვის მექსიკის ყურეს. მდინარის ნაპირებზე მდებარეობს მაიას კულტურის ძველი ქალაქები – იაშჩილანი (მექსიკა) და პიედრა-ნეგრასი (გვატემელა).
რიო-ონდო (ბელიზი)

რიო-ონდო (ესპ. Río Hondo) — მდინარე ბელიზში და მექსიკაში, მისი სიგრძეა 150 კმ. აუზის ფართობი 2688,54 კმ². იგი წარმოადგენს საზღვარს ბელიზსა და მექსიკას შორის. იგი ბელიზის მთავარი სამდინარო არტერიაა. მდინარე მოიხსენიება ბელიზის ეროვნულ ჰიმნში ↑ Latitude and longitude of Hondo River (Belize).
ისლანდიის გეოგრაფია

ისლანდია — ფართობით მეორე კუნძული ევროპაში. მდებარეობს გრენლანდიის აღმოსავლეთით. სამხრეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე. მრავლადაა ვულკანები და გეიზერები. ტერიტორია მოქცეულია ახალგაზრდა დანაოჭებაში, სადაც გადის ორი ბაქნის საზღვარი, რაც ნათლად ჩანს შუა-ატლანტიკური ქედის სიახლოვეს. ისლანდიის ერთი ნაწილი მოქცეულია ევრაზიულ ბაქანზე, ხოლო მეორე ნაწილი ჩრდილო ამერიკულ ბაქანზე. მრავალადაა ხეობები. კუნძულის დიდი ნაწილი გამოუყენებელია მეურნეობაში. აქ ხშირად ხდება ვულკანების ამოფრქვევები, ლავა კი დიდ ტერიტორიებს ფარავს. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია მყინვარებს. რელიეფში შეიმჩნევა ძველი გამყინვარების ნიშნები. ყველაზე მაღალი წერტილია მთა ჰვანადალსჰნუკური 2109.6 მეტრ სიმაღლით. ისლანდიის მნიშვნელოვანი მყინვარებია: ვატნაიეკუდლი (8300 კმ²) ლაუნგეიკული (953 კმ²) ჰოფსეიკული (925 კმ,²) კუნძულზე უდიდეს გავლენას ახდენს გოლფსტრიმის დინება, რომელიც იწვევს ცივ ზაფხულს და შედარებით რბილ ზამთარს, ზამთრობით ისლანდიაში ხშირია ქარიანი ამინდი. რეიკიავიკის ყველაზე მაღალი ტემპერატურა არის ივნისში 11 °C, იანვარში — 0 °C. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ისლანდიის გეოგრაფია Igneous Lab: Iceland lavas
რაღიბ ჰარუბი

შაიხი რაღიბ ჰარუბი (راغب حرب რაღიბ ჰარუბ ან ჰარბ; დ. 1952 — გ. 16 თებერვალი, 1984) — ლიბანელი შიიტი სასულიერო და პოლიტიკური მოღვაწე, შიიტური ორგანიზაცია ჰეზბოლას ერთ-ერთი ლიდერი. რაღიბ ჰარუბი დაიბადა 1952 წელს სამხრეთ ლიბანში, დაბა ჯიბუშითში. 1969 წელს იგი მიემგზავრება ბეირუთში სასულიერო განათლების მისაღებად. 1970 წელს იგი ტოვებს ბეირუთს და მიემგზავრება ნაჯაფში. 1974 წელს კვლავ ჯიბუშითში ბრუნდება და უძღვება ადგილობრივ მეჩეთს. დაბრუნებისთანავე იწყება სამოქალაქო ომი და შაიხი ჰარუბი აარსებს საიდა ზაინაბის სახელობის ობოლთა თავშესაფარს. 1978 წელს ის ასეთივე თავშესაფარს აარსებს აშ–შარქიათში, ჯიბუშითის მახლობელ დაბაში. 1982 წელს ისრაელის არმია შეიჭრა სამხრეთ ლიბანში, საოკუპაციო ზონაში მოჰყვა ჯიბუშითიც. 1984 წლის 16 თებერვალს იგი ცეცხლსასროლი იარაღით მოჰკლა ამჟამად დანიის ციხეში მყოფმა დან აბდულამ, რომელმაც დაადასტურა თავისი ქმედების ისრაელთან შეთანხმება და ასევე დაადასტურა მონაწილეობის მიღება შაიხ აბდულქარიმ ობაიდის მოტაცებაში ↑ დან აბდულა. TV2; დანია (2003-12-06). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-08. ციტირების თარიღი: 2010-04-24.