laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სახლი (გვარი)

სახლი — გვარის აღმნიშვნელი უძველესი ქართული ტერმინი. წარმოიქმნა პირველყოფილი თემური წყობილების წიაღში. ადრინდელი კლასობრივი და შუა საუკუნეების ხანის სხვადასხვა მონაკვეთში მნიშვნელობას იცვლიდა, ახასიათებდა პოლისემნტიკა, კერძოდ, ამ ტერმინით აღინიშნებოდა: ტერიტორიული თემი; ფეოდალური საგვარეულო და სამეფო დინასტია; სამეფო რეზიდენცია და სამეფო დომენი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციურლი ერთეული; საცხოვრებელი ნაგებობა. გვაროვნული წყობილების ხანიდანვე სახლს დაუკავშირდა ისეთი სოციალურ-პოლიტიკური ტერმინები, როგორებიცაა; დიასახლისი (გვარის უფროსი ქალი), მამასახლისი (გვარის უფროსი მამაკაცი), სახლისწული, სახლისკაცი, სახლისშვილ, მსახური, სახლეული (გვარის წევრთა სხვადასხვა კატეგორია). გვაროვნული საზოგადოების გვიანდელ საფეხურზე სახლი აღნიშნავდა ტერიტორიულ თემს, რომელსაც განაგებდა მამასახლისი (ან „სახლის უფალი“). ასეთი სახლის უფროსებს ქართლის სამეფოს წინა ხანაში ლეონტი მროველი თავადებს (ე.ი. გამგებლებს) უწოდებს. მათ შორის ყველაზე უფროსი ყოფილა მცხეთელი მამასახლისი — „რეცა თავადი მცხეთას“, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ სხვა მამასახლისები. ამრიგად, მეფობის წინა ხანაში (ძვ. წ. II საუკუნამდე) ქართლი წარმოადგენდა სახლების (ე. ი. ტერიტორიული თემები) კრებულს. ისინი შემორჩა კლასობრივი საზოგადოების ხანაშიც. ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული წერილობით ძეგლებში მოხსენიებული არიან ამ სახლების გამგებელი მამასახლისები (ატენელი მამასახლისი, მარადელნი მამასახლისი, ქართლის მამასახლისი და სხვა). შუა საუკუნეების საქართველოში სახლი უმთავრესად ფეოდალურ საგვარეულოს ან სამეფო დინასტიას აღნიშნავდა. ფეოდალური საგვარეულოს უფროსი იყო გვარის მამასახლისი (ანუ თავადი — გამგებელი), ისევე, როგორც მეფე-სამეფო დინასტიის მამასახლისი. ამავე პერიოდში „სახლი სამეუფო“ სამეფო რეზიდენციას აღნიშნავდა. შუა საუკუნეებში ზოგჯერ სახლი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულსაც ეწოდებოდა. სახლი დაერქვა აგრეთვე იმ შენობას, სადაც ცხოვრობდა გვარი, ხოლო იმ ტერიტორიას, სადაც გვარი მკვიდრობდა, ეწოდა სასახლე (შემდეგ სახელწოდება „სასახლე“ თვით შენობაზე გავრცელდა). ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 1, ტფ., 1928 (თხზ., ტ. 6, თბ., 1982); შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 256.
766

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 766 766 (შვიდას სამოცდაექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 766. ჰარუნ არ-რაშიდი — ხალიფა აბასიანთა დინასტიისა (გ. 809) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 766. პავლე კაიუმელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
გროსეტოს პროვინცია

გროსეტოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Grosseto) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია გროსეტო. პროვინციის ფართობი 4 504 კმ²-ია, მოსახლეობა — 227 498 ადამიანი (2010). მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების პარკი მერემა. პროვინცია 28 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005): იტალიის პროვინციები (იტალიური)ოფიციალური საიტი
ლივორნოს პროვინცია

ლივორნოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Livorno) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია ლივორნო. ასევე მოიცავს ტოსკანის არქიპელაგის რამდენიმე კუნძულს, მათ შორის ელბას და კარპაიას. პროვინციის ფართობი 1 218 კმ²-ია, მოსახლეობა — 326 444 ადამიანი (2001). შედგება 20 კომუნისგან. იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი (ინგლისური) Livorno Tourist Board Site
ლუკას პროვინცია

ლუკას პროვინცია (იტალ. Provincia di Lucca) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია ლუკა. პროვინციის ფართობი 1 773 კმ²-ია, მოსახლეობა — 372 244 ადამიანი (2001). პირდაპირი გასასვლელი აქვს ტირენიის ზღვაზე. ლუკას პროვინცია 28 კომუნისგან შედგება. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
767

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 767 767 (შვიდას სამოცდაშვიდი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-7 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 767. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 767. 18 ივნისი: აბუ ჰანიფა — მუსლიმანური სამართლის მეცნიერი (დ. 699) 28 ივნისი : პავლე I — რომის პაპი იბნ ისჰაკი — არაბი ისტორიკოსი (დ. 704) ტოქტუ — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი (დ. უცნობია)
მასისა და კარარის პროვინცია

მასისა და კარარის პროვინცია (იტალ. Provincia di Massa e Carrara), 2009 წლამდე მასა-კარარის პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. სახელი ეწოდა მისი ორი უმთავრესი ქალაქისგან — მასისა და კარარისგან. პროვინციის ფართობი 1 157 კმ²-ია, მოსახლეობა — 200 695 ადამიანი (2005). პროვინცია 17 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005): იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი
პიზის პროვინცია

პიზის პროვინცია (იტალ. Provincia di Pisa) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია პიზა. მდებარეობს რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე არნოს ალუვიურ ვაკეზე, ლიგურიის ზღვის სანაპიროზე. პროვინციის ფართობი 2 448 კმ²-ია, მოსახლეობა — 394 101 ადამიანი (2005). პიზა ცნობილია თავის კოშკით, რომელიც უამრავ ტურისტს იზიდავს. პროვინცია 39 კომუნისგან შედგება. მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მათ შორის უდიდესებია: პიზა, კაშინა, სან-ჯულიანო-ტერმე, პონტედერა, სან-მინიატო. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური) Itineraries in Pisa - not only the city of Leaning Tower დაარქივებული 2015-11-26 საიტზე Wayback Machine.
768

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 768 768 (შვიდას სამოცდარვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-8 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 768. კონსტანტი (კოსტანტი) კახი — ქართველი ერისთავი. (გ. 853) ხან იუი — ჩინელი ფილოსოფოსი (გ. 824) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 768. 24 სექტემბერი : პიპინ მოკლე — ფრანკთა მეფე (დ. 714) იბნ ისჰაკი — არაბი ისტორიკოსი. (დ. 704) სტეფანე ახალი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
მაღარო

მაღარო — საწარმო, სადაც მოიპოვებენ მინერალებს ან სხვა გეოლოგიურ წიაღისეულს. სხვადასხვა სიღრმის მაღაროს სხვადასხვა დანიშნულება აქვს, ალმასის და ოქროს მაღაროსთვის საჭიროა 4 კილომეტრი სიღრმე. კარგი მაღაროთი სარგებლობის უნარიანობა გრძელდება 50-75 წელი და მეტიც. უძველეს დროიდან ადამიანები აშენებდნენ მაღაროებს სხვადასხვა წიაღისეულის მოსაპოვებლად. ქვის ხანის დროს ადამიანები აშენებდნენ პრიმიტიულ მაღაროებს, სადაც მოიპოვებდნენ ქვებს ან მარტივად მოსაპოვებელ ლითონებს. ელექტრო წიგნი მაღაროს საქმიანობის შესახებ (ინგლისური) Representations of mining in Europe (ინგლისური) დაარქივებული 2011-07-27 საიტზე Wayback Machine.
პისტოიის პროვინცია

პისტოიის პროვინცია (იტალ. Provincia di Pistoia) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია პისტოია. პროვინციის ფართობი 965 კმ²-ია, მოსახლეობა — 268 503 ადამიანი (2001). შეიქმნა 1927 წელს, ბენიტო მუსოლინის ბრძანების საფუძველზე. პისტოიის პროვინცია 22 კომუნისგან შედგება. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
769

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 769 769 (შვიდას სამოცდაცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-9 წელი. რომის პაპმა სტეფანე III-ემ მოიწვია საეკლესიო კრება, რომელმაც გაკიცხა ანტიპაპი კონსტანტინე II და ცვლელიბები შეიტანა პაპის არჩევის წესში. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 769. ეგბერტი — უესექსის დინასტიის დამაარსებელი (გ. 839) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 769. აბუ ჰანიფა — მუსლიმური სამართლის მეცნიერი და ღვთისმეტყველი (დ. 669)
პრატოს პროვინცია

პრატოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Prato) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია პრატო. შეიქმნა 1992 წელს, ფლორენციის პროვინციისგან გამოყოფილ ტერიტორიაზე. პროვინციის ფართობი 365 კმ²-ია, მოსახლეობა — 227 886 ადამიანი (2010). პროვინცია 7 კომუნისგან შედგება (2005 წ): იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური) Events in Prato Statistical data დაარქივებული 2007-08-07 საიტზე Wayback Machine. Welcome to Prato, Tuscany (Italy) Food, art, history of the province of Prato
სიენის პროვინცია

სიენის პროვინცია (იტალ. Provincia di Siena) — პროვინცია იტალიაში, ტოსკანის რეგიონში. დედაქალაქია სიენა. პროვინციის ფართობი 3 821 კმ²-ია, მოსახლეობა — 252 288 ადამიანი (2001). ტერიტორია გორაკ-ბროცვიანია. უმაღლესი მწვერვალია მონტე-ამიატა (1738 მ). ისტორიულად, ამ ტერიტორიაზე არსებობდა სიენის რესპუბლიკა. საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია სოფლის მეურნეობა და აბრეშუმის კულტურა. აქ იწარმოება ღვინო, სახელად კიანტი. პროვინცია 36 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005): იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი
770

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 770 770 (შვიდას სამოცდაათი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-10 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 770. ლი გუნძო —ჩინელი მწერალი (გ. 850) სტეფანე IV (V) — რომის პაპი (გ. 817) ჯაიავარმან II — ქხმერების იმპერიის მეფე (გ. 850) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 770. დუ ფუ — ჩინელი პოეტი (დ. 712)
როვიგოს პროვინცია

როვიგოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Rovigo) — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია როვიგო. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ვერონის, პადუისა და ვენეციის პროვინციები, სამხრეთით — ფერარის პროვინცია, დასავლეთით — მანტუის პროვინცია, აღმოსავლეთით კი ადრიატიკის ზღვა. პროვინციის ფართობი 1 789 კმ²-ია, მოსახლეობა — 244 625 ადამიანი (2005). ტერიტორია ვაკიანია, მდებარეობს ზღვის დონიდან 2-15 მეტრზე. როვიგოს პროვინციისათვის დამახასიათებელია ემიგრაცია, ახალგაზრდები ვენეტოსა და დანარჩენი იტალიის უფრო განვითარებული რეგიონებისკენ მიეშურებიან. ეს ყოველივე კი მოსახლეობის კლებას განაპირობებს. პროვინცია 50 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005): იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი
ტრევიზოს პროვინცია

ტრევიზოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Treviso) — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია ტრევიზო. პროვინციის ფართობი 2 477 კმ²-ია, მოსახლეობა — 886 886 ადამიანი (2010). პროვინცია 95 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005): იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
ვიჩენცის პროვინცია

ვიჩენცის პროვინცია (იტალ. Provincia di Vicenza) — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია ვიჩენცა. პროვინციის ფართობი 2 723 კმ²-ია, მოსახლეობა — 840 000 ადამიანი (2006). მოსახლეობა ძალზედ უთანაბროდაა განაწილებული. თითქმის 60% თავმოყრილია აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ სამრეწველო კონურბაციებში. დანარჩენი 40% სამხრეთის სასოფლო არეალებში სახლობს. ეკონომიკურ განვითარებას ხელს უშლის სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო ინდუსტრიის დაკნინება. დასავლეთ ნაწილის ქალაქებისათვის დამახასიათებელია უმუშევრობის მაღალი დონე, რაც გამოწვეულია ფოლადისა და ტექსტილის ინდუსტრიების დაცემით. ვიჩენცის პროვინციაში დაიბადა ინდოეთის ყველაზე გავლენიანი ქალი, ინდოეთის ეროვნული კონგრესის პრეზიდენტი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, რაჯივ განდის ქვრივი — სონია განდი. 2004 წელს იგი ჟურნალმა ფორბსმა მსოფლიოს მესამე ყველაზე გავლენიან ქალად დაასახელა. ჟურნალმა ტაიმმა კი განდი 2007 - 2008 წლების მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის დაასახელა. ვიჩენცის პროვინცია 121 კომუნისგან შედგება, რომელთა შორის, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მნიშვნელოვანია: ბასანო-დელ-გრაპა, მონტეჩიო-მაჯორე, ტორი-დი-კუარტეზოლო, სკიო, ნოვეტა-ვიჩენტინა, ტიენე, მაროსტიკა, ლონიგო, არცინიანო და ვალდანო. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
ვილჰელმ მიკლასი

ვილჰელმ მიკლასი (გერმ. Wilhelm Miklas; დ. 15 ოქტომბერი, 1872, კრემს-ან-დერ-დონაუ, ქვემო ავსტრია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 20 მარტი, 1956, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მესამე ფედერალური პრეზიდენტი 1928 წლიდან გერმანიის მიერ ქვეყნის ანექსიამდე, 1938 წლამდე. დაიბადა კრემს-ან-დერ-დონაუში, ფოსტის მოსამსახურის ოჯახში. სწავლობდა ისტორიასა და გეოგრაფიას ვენის უნივერსიტეტში. 1928 წლის 10 დეკემბერს აირჩიეს პრეზიდენტად. ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ იმყოფებოდა შინა პატიმრობაში, პოლიტიკური ცხვრებიდან სრულიად მოწყვეტილი. გარდაიცვალა 1956 წლის 20 მარტს. ავსტრიის პრეზიდენტი Wilhelm Miklas (1872-1956)[მკვდარი ბმული]
კარლ რენერი

კარლ რენერი (გერმ. Karl Renner; დ. 14 დეკემბერი, 1870, უნტერტანოვიცი, ჩეხეთი — გ. 31 დეკემბერი, 1950, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეოთხე ფედერალური პრეზიდენტი 1945-1950 წწ. ავსტრომარქსიზმის თეორეტიკოსი. ავსტრიის პირველი ფედერალური კანცლერი ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ. ავსტრიის პირველი პრეზიდენტი მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ. ჩეხი გლეხის შვილი, სწავლობდა სამართალს ვენაში. 1894 წელს გახდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1907 წლიდან პარლამენტის წევრია. მონაწილეობდა ავსტრიის პირველი რესპუბლიკის ჩამოყალიბებაში. 1918-1920 წლებში კანცლერია. 1945 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, გარდაიცვალა თანამდებობაზე 6-წლიანი ვადის გასვლამდე. ავსტრიის პრეზიდენტი კარლ რენერი ენციკლოპედია ბრიტანიკა
771

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 771 771 (შვიდას სამოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-8 დეკადის 1-ლი წელი. ნერსე II ქართლის ერისმთავარი გახდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 771. 14 იანვარი  :კონსტანტინე VI — ბიზანტიის იმპერატორი 780–797 წლებში. (გ. 797) ალ-ჰაქამ I — კორდოვის საამიროს ომაიანი ამირა (გ. 822) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 771. 4 დეკემბერი : კარლომან I — ფრანკთა მეფე (დ. 751)
ქვემო ავსტრია

ქვემო ავსტრია (გერმ. Niederösterreich) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — სანქტ-პელტენი. მოსახლეობა — 1 684 623 ადამიანი (2020). გარს არტყია ავსტრიის დედაქალაქ ვენას, თუმცა ვენა არ შედის მის შემადგენლობაში. ფედერალური მხარე იყოფა 20 ადმინისტრაციულ რაიონად და 4 ქალაქად. სულ ქვემო ავსტრიაში 573 მუნიციპალიტეტია. მხარეს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ კვეთს მდინარე დუნაი. მის ჩრდილოეთით დაბალი მთიანეთი და პლატოებია, სამხრეთით აღმოსავლეთ ალპების მთისწინეთი და ქედები. მხარის აღმოსავლეთი ნაწილი უჭირავს შუა დუნაის ვაკეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-12-22 საიტზე Wayback Machine.
დავიდ ალბელდა

დავიდ ალბელდა ალიკესი (ესპ. David Albelda Aliqués; დ. 1 სექტემბერი, 1977, პუებლა-ლარგა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაატარა „ვალენსიაში“. ესპანეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 51 მატჩი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ორ მსოფლიო ჩემპიონატზე და ევროპის 2004 წლის ჩემპიონატზე. ვალენსია ლა ლიგა: 2001–02, 2003–04 ესპანეთის თასი: 2008 ესპანეთის სუპერთასი: 1999 უეფა-ს თასი: 2003–04 უეფა-ს სუპერთასი: 2004 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 1999–2000, 2000–01 ესპანეთი 23-წლ. ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალი: 2000 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დავიდ ალბელდა Valencia official profile BDFutbol profile National team data დავიდ ალბელდა — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] CiberChe stats and bio ↑ 2002 World Cup profile
772

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 772 772 (შვიდას სამოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-8 დეკადის მე-2 წელი. აბასიანთა ხალიფა მანსურმა ქართლის ერისმთავარი ნერსე II ბაღდადში გაიწვია და დაატყვევა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 772. ბო ძიუი — ჩინელი პოეტი (გ. 846) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 772. 3 თებერვალი : სტეფანე III — რომის პაპი (დ. 720) 13 მაისი : დოკიო — იაპონელი ბერი
კარინტია

კარინტია (გერმ. Kärnten, სლოვენ. Koroška) — ავსტრიის ფედერაციული მხარე. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — კლაგენფურტი. მოსახლეობა — 558 271 კაცი (2011). ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-01-19 საიტზე Wayback Machine.
შტირია

შტირია (გერმ. Steiermark, სლოვენ. Štajerska) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — გრაცი. მოსახლეობა — 1 243 052 კაცი (2019). ოფიციალური საიტი
ტიროლი

ტიროლი (გერმ. Tirol) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ინსბრუკი. მოსახლეობა — 687 000 კაცი (2003). ოფიციალური საიტი
773

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 773 773 (შვიდას სამოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-8 დეკადის მე-3 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 773. ლიუ ძუნიუანი — ჩინელი მწერალი და ფილოსოფოსი (გ. 819) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 773.
ფორარლბერგი

ფორარლბერგი (გერმ. Vorarlberg) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ბრეგენცი, ხოლო უდიდესი ქალაქი — დორნბირნი. მოსახლეობა — 360 000 კაცი (2004). ოფიციალური საიტი
ჟერემი ტულალანი

ჟერემი ტულალანი (ფრანგ. Jérémy Toulalan [ʒeʁemi tulalɑ̃]; დ. 10 სექტემბერი, 1983) — ფრანგი ფეხბურთელი, ლიგა 1-ის კლუბ „მონაკოს“ ნახევარმცველი. ტულალანმა კარიერა დაიწყო „ნანტიში“ და მისი დებიუტი შედგა 2002 წელს. 2006 წლის მაისში ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ლიონთან“. ის კლუბს დაეხმარა 2007 და 2008 წელს ჩემპიონატის მოგებაში. 2011 წლის ივნისში, ის შეუერთდა მალაგას. ტულალანს საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 36 მატჩი. მისი სანაკრებო დებიუტი შედგა 2006 წლის ოქტომბერში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპის 2008 წლის და მსოფლიოს 2010 წლის ჩემპიონატებზე. ის რეგულარულად ხვდება ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე. 2011 წლის 24 დეკემბრის მონაცემებით (2010 წლის 17 ივნისის მონაცემებით) ლიონი ლიგა 1: 2006–07, 2007–08 საფრანგეთის თასი: 2008 საფრანგეთის სუპერთასი: 2006, 2007 UNFP-ს წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2004–05 UNFP ლიგა 1-ს წლის სიმბოლური გუნდი: 2004–05, 2007–08 Málaga official profile დაარქივებული 2011-10-26 საიტზე Wayback Machine. La Liga profile LFP profile დაარქივებული 2017-07-02 საიტზე Wayback Machine. L'Équipe profile (ფრანგული) ESPN profile დაარქივებული 2010-04-25 საიტზე Wayback Machine. Transfermarkt profile 2010 FIFA World Cup profile დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine. ჟერემი ტულალანი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ↑ TOULALAN Jeremy დაარქივებული 2012-10-03 საიტზე Wayback Machine. , fff.fr, accessed 15 February 2010
ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა

ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა (აზერ. Xocalı soyqırımı) — აზერბაიჯანის ქალაქ ხოჯალის მოსახლეობის მასიური ხოცვა-ჟლეტა სომხეთის შეიარაღებული ფორმირებების მიერ. აღნიშნული მასობრივი მკვლელობები ითვლება ყარაბაღის ომის ყველაზე სისხლიან ეპიზოდად. 1992 წლის 25-26 თებერვალს გამთენიისას სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ქალაქ ხოჯალის ოკუპაცია მოახდინეს. ოკუპაცია რუსეთის არმიის 366-ე პოლკის აქტიური მხარდაჭერით განხორციელდა, რომელიც დისლოცირებული იყო ხანქენდში. სულ რამდენიმე საათში სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა და რუსული არმიის ჯარისკაცებმა 613 მშვიდობიანი და უიარაღო ადამიანი მოკლეს, მათ შორის 106 ქალი და 83 ბავშვი. 56 ადამიანი განსაკუთრებული სისასტიკით გამოასალმეს სიცოცხლეს. 8 ოჯახი მთლიანად გაანადგურეს. 476 ადამიანი დაინვალიდდა, მათ შორის 76 არასრულწლოვანი იყო. უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 150 ადამიანი, მათ შორის 68 ქალი და 26 ბავშვი. Доклад Правозащитного Центра «Мемориал» о событиях в Ходжалы დაარქივებული 2014-06-22 საიტზე Wayback Machine. Том де Ваал. «Чёрный сад». Глава 11. Август 1991 — май 1992 гг. Начало войны დაარქივებული 2013-01-14 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Позиция Азербайджана დაარქივებული 2011-09-27 საიტზე Wayback Machine. Трагедия XX века - Ходжалинский геноцид დაარქივებული 2012-02-21 საიტზე Wayback Machine. Шариф Гусейнов — «Ходжалинский геноцид азербайджанцев» დაარქივებული 2014-12-05 საიტზე Wayback Machine. Сайт о событиях в Ходжалы დაარქივებული 2013-08-23 საიტზე Wayback Machine. Позиция Нагорно-Карабахской Республики დაარქივებული 2018-04-07 საიტზე Wayback Machine. Левон Мелик-Шахназарян, Гайк Демоян — «Ходжалинское дело: особая папка». Сайт о событиях в Ходжалы დაარქივებული 2011-03-04 საიტზე Wayback Machine. Давид Бабаян. Военные, гуманитарные и политические аспекты ↑ 1.0 1.1 ხოჯალის ოკუპაციიდან 20 წელი სრულდება. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2012-03-04. ↑ აზერბაიჯანის საგარეო უწყება: ახლა საფრანგეთი ვალდებულია ხოჯალის გენოციდიც აღიაროს
774

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 774 774 (შვიდას სამოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-8 დეკადის მე-4 წელი. იტალიაში ლანგობარდთა უკანასკნელმა სამეფომ არსებობა შეწყვიტა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 774. აბუ უბაიდი — არაბულენოვანი ფილოლოგი, ყურანის მცოდნე და იურისტი (გ. 838) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 774. აურელიუსი — ასტურიის მეფე (დ. 740)
ამორფული სხეული

ამორფული სხეულები — მყარი სხეულები, რომელთა ატომურ მესერს აქვს ახლო წყობა და არ აქვს შორი წყობა, რომელიც დამახასიათებელია კრისტალური სტრუქტურისთვის. ამორფული სხეულებისათვის დამახასიათებელია თვისებების იზოტროპია და განსაზღრული დნობის ტემპერატურის არ არსებობა: ტემპერატურის მომატებასთან ერთად ამორფული სხეულები თანდათანობით რბილდებიან და მინირების ტემპერატურაზე ზევით (Tg) გადადის თხევად მდგომარეობაში. კვლევებმა აჩვენეს, რომ სითხეების და ამორფული სხეულების სტრუქტურებს ბევრი საერთო აქვთ. ამორფულ და თხევად სხეულებში შეიმჩნევა ნაწილაკების შეფუთვის (ატომები ან მოლეკულები) ახლო წყობა. ამ მიზეზით ითვლება, რომ ამორფული სხეულები ძალიან სქელი/ბლანტი (გამაგრებული) სითხეებია. ამორფულ სხეულებზე გარე ზემოქმედებისას აღმოაჩენენ ერთდროულად დრეკად თვისებებს, როგორც კრისტალურ მყარ სხეულებში, და დენადობას, როგორც სითხეებში. ხანმოკლე ზემოქმედებისას (დარტყმები) ისინი იქცევია როგორც მყარი სხეულები და ძლიერი დარტყმისას იმსხვრევიან ნაწილებად. ხოლო ხანგრძლივი ზემოქმედებისას (მაგალითად გაწელვა, გაჭიმვა) ამორფული სხეულები მიედინებიან. ამაში შეიძლება დავრწმუნდეთ თვითონ,თუკიმოთმინებიდ დავაკვირდებით. ელექტრული თვისებების მიხედვით, ჰყოფენ ამორფული ლითონები, ამორფული არალითონები, და ამორფული ნახევარგამტარები. ამორფულ სხეულებს წარმოადგენს ასევე ფისები თუკი მას დავაქუცმაცებთ და მიღებული მასით შევავსებთ ჭურჭელს, მაშინ რამდენომე ხნის შემდეგ ფისი ისევ შეერთდება ერთ მთელ სხეულად და მიიღებს ჭურჭელის ფორმას. ამორფული ნივთიერებები (ძვ. ბერძნ. ἀ-დან «არა-» და μορφή «სახე, ფორმა») არ ააქვთ კრისტალური სტრუქტურა და კრისტალებისაგან განსხვავებით არ იშლებიან კრისტალური წახნაგების წარმოქმნით, როგორც წესი — იზოტროპიულებია, ანუ არ გააჩნიათ სხვადასხვა თვისებები სხვადასხვა მიმართულებით, არ გააჩნიათ გარკვეული დნობის ტემპერატურა. ამორფულსხეულებს მიეკუთვნებიან მინები (ხელოვნური და ვულკანური), ბუნებრივი და ხელოვნური ფისები, წებოები და სხვა. მინა — ამორფული სხეულის მყარსხეულიანი მდგომარეობაა. ამორფული ნივთიერებები შეიძლება იყვნენ ან მინისმაგვარ მდგომარეობაში (დაბალი ტემპერატურების დროს), ან განადნობის მდგომარეობაში (მაღალი ტემპერატურის დროს). ამორფული ნივთიერებები მინისმაგვარ მდგომარეობაში გადადიან მინირების ტემპერატურაზე უფრო ქვევით ტემპერატურაზე T. ტემპერატურისას რომელიც T-ზე მაღალია, ამორფული ნივთიერებები იქცევიან როგორც განადნობები, ანუ არიან გალღობილ მდგომარეობაში. ამორფული სხეულების სიბლანტე — არის ტემპერატურის უწყვეტი ფუნქციაა: რაც უფრო მეტია ტემპერატურა, მით უფრო ნაკლებია ამორფული ნივთიერების სიბლანტე.
თეოდორ კერნერი

თეოდორ კერნერი (გერმ. Theodor Körner; დ. 23 აპრილი, 1873, უისენი, უნგრეთი — გ. 4 იანვარი, 1957, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეხუთე ფედერალური პრეზიდენტი 1951-1957 წლებში. დაიბადა დღევანდელი უნგრეთის ტერიტორიაზე, ავსტრია-უნგრეთის არმიის ოფიცრის ოჯახში. 1894 წელს გახდა ლეიტენანტი, ხოლო 1904 წელს მაიორი. სამხედრო კარიერა დაამთავრა 1924 წელს გენერლის ჩინით. 1951 წელს გახდა ქვეყნის პირველი, პირდაპირი გზით არჩეული პრეზიდენტი. გარდაიცვალა თანამდებობაზე ყოფნისას. ავსტრიის პრეზიდენტი Originalton Biographie in der Wiener Zeitung დაარქივებული 2010-03-06 საიტზე Wayback Machine.
775

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 775 775 (შვიდას სამოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VIII საუკუნის მე-8 დეკადის მე-5 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 775. ეინჰარდი — ფრანკი სწავლული (გ. 840) ლეონ V — ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 820) სტაურაკიოსი — ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 812) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 775. 14 სექტემბერი : კონსტანტინე V — ბიზანტიის იმპერატრი (დ. 719) ალ-მანსური — აბასიანთა დინასტიის ხალიფა (დ. 705)