laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
1509

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1509 1509 (ათას ხუთას ცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-9 წელი. 27 აპრილი : რომის პაპმა იულიუს II-მ ინტერდიქტი გამოუცხადა ვენეციის იტალიურ სახელმწიფოს. 3 თებერვალი : პორტუგალიამ დაიპყრო ინდოეთის ოლქი დიუ. 24 ივნისი : ჰენრი VIII და ეკატერინე არაგონელი ინგლისის მეფე-დედოფლად აკურთხეს. აგვისტო : იმერეთის მეფემ ალექსანდრე II-მ დაიპყრო ქ. გორი და ქართლის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1509. 10 ივლისი : ჟან კალვინი — ფრანგი თეოლოგი, რეფორმატორი, კალვინიზმის დამფუძნებელი (დ. 1564) 3 აგვისტო : ეტიენ დოლე — ფრანგი მეცნიერი (გ. 1546) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1509. იანვარი : ადამ კრაფტი — გერმანელი მოქანდაკე 21 აპრილი : ჰენრი VII — ინგლისის მეფე (დ. 1457)
451º ფარენჰაიტით (ფილმი)

ფარენჰაიტი 451 (ფრანგ. Fahrenheit 451) − ფრანსუა ტრიუფოს ფილმი, რომელიც გადაღებულია რეი ბრედბერის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმში ასახულია მომავლის საზოგადოება, სადაც იკრძალება წიგნის კითხვა. 451 გრადუსი ფარენჰაიტით სწორედ ის ტემპერატურაა, რომელზეც ქაღალდი იწვის. „451º ფარენჰაიტით“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „451º ფარენჰაიტით (ფილმი)“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „451º ფარენჰაიტით“ — Allmovie-ზე „451º ფარენჰაიტით“ — Rotten Tomatoes
გამთამაშებელი (კალათბურთი)

გამთამაშებელი (ინგლ. Point guard, play maker) — პოზიცია საკალათბურთო გუნდში. ამ ამპლუის მოთამაშეს განვითარებული უნდა ჰქონდეს მაღალი სისწრაფე, მოხერხებულობა და ბურთის ტარების უნარი (დრიბლინგი). გამთამაშებლის საშუალო სიმაღლეა 175-191 სმ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გამთამაშებელი (კალათბურთი) FOXSports.com - Best all-time point guards.
ამირეჯიბი

საკუთარი სახელი ამირეჯიბი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბარბარე ამირეჯიბი — კომპოზიტორი, პიანისტი, პედაგოგი გიორგი ამირეჯიბი — გენერალ-მაიორი გიორგი ამირეჯიბი — ინჟინერ-მშენებელი, პუბლიცისტი ელენე ამირეჯიბი (ამირაჯიბი-სტავინსკა) — კინორეჟისორი თენგიზ ამირეჯიბი — პიანისტი რიჩარდ ამირეჯიბი — ექიმი რუსა ამირეჯიბი — საზოგადო მოღვაწე სიმონ ამირეჯიბი — ბაქტერიოლოგი, ჰიგიენისტი ქუცნა ამირეჯიბი — პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი შალვა ამირეჯიბი — პოეტი, პუბლიცისტი ცაცა ამირეჯიბი — თეატრისა და კინოს მსახიობი ჭაბუა ამირეჯიბი — ქართველი მწერალი ამირაჯიბი — გვარი საქართველოში ამირეჯიბი — თანამდებობა ძველ საქართველოში
1510

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1510 1510 (ათას ხუთას ათი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-10 წელი. 23 ნოემბერი : იმერეთში შემოჭრილმა ოსმალთა ჯარმა გელათის მონასტერი გადაწვა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1510. 2 აპრილი : აშიკაგა იოშიჰარუ — იაპონიის სიოგუნი (გ. 1550) 22 ივლისი : ალესანდრო მედიჩი — ფლორენციის ჰერცოგი (გ. 1537) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1510. 17 მაისი : სანდრო ბოტიჩელი — იტალიელი მხატვარი 1 აპრილი : ალექსანდრე II — იმერეთის მეფე
ასანსოლი

ასანსოლი — ქვანახშირის მომპოვებითი და ინდუსტრიული მეტროპოლია, ერთ-ერთი ყველაზე დაკავებული კომერციული ცენტრი ინდოეთში. იგი მეორე უმსხვილესი ქალაქი და ურბანული აგლომერაციაა დასავლეთ ბენგალის შტატში კოლკატის შემდეგ, ასევე მე-19 უდიდესი აგლომერაცია ინდოეთის მასშტაბით. მდებარეობს ბურდჰამანის რაიონში. ქალაქს გააჩნია დიდი რაოდენობის სამუშაო ძალა, ზომიერად მაღალი შემოსავალი ერთ სულ მოსახლეზე, საგანმანათლებლო დაწესებულებები, კარგი სატრანსპორტო სისტემა. გარემოსა და განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტის (IIED) მოხსენებაზე დაყრდნობით, რომელიც ბრიტანულ არასამთავრობო კვლევით ინსტიტუტს წარმოადგენს, ასანსოლი იმ 11 ინდურ ქალაქს შორისაა, რომლებიც რომლებიც მსოფლიოს 100 ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქის სიაში შედის (42-ე ადგილზე). სახელწოდება ასანსოლი სხვადასხვა სახელებისგან წარმოსდგება, ასანი ხეა (ხის ჯიში, რომელიც მდინარე დამოდარის ნაპირებზე იზრდება), სოლ (Sol-land) კი მინერალებით მდიდარ მიწას უსვამს ხაზს. ინდოეთის მილიონიანი ქალაქების სია Asansol, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი ↑ Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. ციტირების თარიღი: 26 March 2012. ↑ [1], Census of India 2011 - Urban Agglomeration/Cities having population 1 lakh and above. ↑ Census of India 2011 - Million plus UAs and Cities. ↑ World's fastest growing urban areas (1). City Mayors (7 December 2010). ციტირების თარიღი: 16 March 2011.
მურა

მურა/მური (სლოვენ. Mura; გერმ. Mur; უნგრ. Mura) — მდინარე ცენტრალურ ევროპაში. მდინარე დრავის მარცხენა შენაკადი. მიედინება ავსტრიის, სლოვენიის, ხორვატიისა და უნგრეთის საზღვარზე. სათავე აქვს აღმოსავლეთ ალპებში, ზღვის დონიდან 1898 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 438 კმ, აუზის ფართობი 13.824 კმ². მდინარის 295 კილომეტრიანი მონაკვეთი ავსტრიაშია, 95 კილომეტრი სლოვენიაში, დანარჩენი კი ქმნის საზღვარს ხორვატიასა და უნგრეთს შორის. ზემო წელში მიედინება ვიწრო ხეობაში, ქვედა ნაწილში ვაკეზე იშლება, სადაც მდებარეობს ქალაქი გრაცი. მდინარე დრავას ერთვის ლეგრადის სიახლოვეს. წყლის საშუალო ხარჯი 166 მ³/წმ. სანაოსნოა. ავსტრიის მდინარეების სია მდინარე მურის შესახებ (გერმანული) მდინარე მურა (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Reke, dolge nad 25 km, in njihova padavinska območja Slovene, English. Statistical Office of the Republic of Slovenia (2002). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-20. ციტირების თარიღი: 2012-04-21. ↑ Geographical and meteorological data. Statistical Yearbook. Croatian Bureau of Statistics (2009). ციტირების თარიღი: 2011-07-10.
1511

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1511 1511 (ათას ხუთას თერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-2 დეკადის 1-ლი წელი. 24 აგვისტო : ალფონსუ დ'ალბუკერკემ მალაკას სასულთნო დაიპყრო და პორტუგალიის ზღვის გადაღმა ტერიტორიებს შეუერთა. კახეთის მეფემ გიორგი II-მ ტახტის მისაკუთრების მიზნით მოკლა საკუთარი მამა ალექსანდრე I დიმიტრი ბატონიშვილი შეიპყრო, დასთხარა თვალები და ცოლ-შვილიანად გააძევა კახეთიდან. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1511. 29 სექტემბერი : მიგელ სერვეტი — ესპანელი ექიმი (გ. 1553) 22 ოქტომბერი : ერასმუს რაინჰოლდი — გერმანელი ასტრონომი და მათემატიკოსი (გ. 1553) 30 ივლისი : ჯორჯო ვასარი — იტალიელი მხატვარი და არქიტექტორი (გ. 1574) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1511. ალექსანდრე I — კახეთის მეფე 1476-1511 წლებში (დ. 1454)
კვამე ნკრუმა

ფრენსის ნვია კოფი კვამე ნკრუმა (ინგლ. Francis Nwia Kofie Kwame Nkrumah; დ. 21 სექტემბერი, 1909, ნკროფული ოქროს ნაპირი — გ. 27 აპრილი, 1972, ბუქარესტი, რუმინეთი) — განელი ფილოსოფოსი, სოციოლოგი და პოლიტოლოგი. პირველი პრემიერ-მინისტრი (1957-1960) და დამოუკიდებელი განის პირველი პრეზიდენტი (1960-1966). ფელდმარშალი (1965). 1964 წელს თავი გამოაცხადა მუდმივ პრეზიდენტად. დაამხეს 1966 წელს. განის პრეზიდენტი აფრიკის შეერთებული შტატები მუდმივი პრეზიდენტი აფრიკული სოციალიზმი კენეთ კაუნდა ჯულიუს ნიერერე მობუტუ სესე სეკო Kwame Nkrumah Mausoleum and Museum at Nkroful, Western Region დაარქივებული 2010-01-05 საიტზე Wayback Machine. Kwame Nkrumah Memorial Park & Museum, Accra დაარქივებული 2010-04-19 საიტზე Wayback Machine. Ghana-pedia Dr. Kwame Nkrumah დაარქივებული 2009-02-12 საიტზე Wayback Machine. Ghana-pedia Operation Cold Chop: The Fall Of Kwame Nkrumah[მკვდარი ბმული] Dr Kwame Nkrumah
ქინძათის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქინძათის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქინძათის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლ. 1,5 კმ-ზე, მუხნარში. ეკლესია თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (6,8X4,3 მ), ნაგებია არაწესიერი ფორმის ქვიშაქვით. ნახევარწიული აფსიდის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია, რომელიც მკვეთრად ვიწროვდება. დარბაზში, სამხრეთის კედელთან, ნანგრევებში აღმოჩნდა ქვის სტელის ბაზისის ქვა (0,47X0,44 მ, სიმ. 0,52 მ),რომლის სამი გვერდი ირიბადაა ჩამოკვეთილი, ხოლო მეოთხე ბრტყელია. ბრტყელი გვერდის მოპირდაპირე გვერდზე ჩაჭრილი სამკუთხედების მწკრივით შედგენილ წრიულ ჩარჩოში (დიამ. 0,27 მ) ჩასმულია ბოლნური ჯვარი. ბაზისს ზედა ზედაპირზე წრიული ბუდე (დიამ. 0,2 მ) აქვს გაკეთებული. ქვა ადრინდელ ფეოდალურ ხანას განეკუთვნება. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 452-453.
საჭმელი

საჭმელი — ყველაფერი, რასაც ცოცხალი ორგანიზმები ჭამისათვის იყენებენ. საჭმლის ძირითადი დანიშნულებაა ენერგიის გამომუშავება, თუმცა ადამიანები მას სიამოვნების მისაღებადაც იყენებენ. საჭმელი შეიცავს ისეთ ნივთიერებებებს, როგორიცაა ნახშირწყლები, ცხიმი, ცილები, ვიტამინები და მინერალები, რომელიც ზომიერი დოზით სასარგებლოა ორგანიზმისათვის. Open Site ენციკლოპედია - ინფორმაცია საჭმლის შესახებ დაარქივებული 2012-05-02 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) საჭმლის ისტორია დროის მიხედვით (ინგლისური)
1512

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1512 1512 (ათას ხუთას თორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-2 დეკადის მე-2 წელი. 19 ოქტომბერი : მარტინ ლუთერი თეოლოგიის დოქტორი გახდა. 1 ნოემბერი : მიქელანჯელომ სიქსტეს კაპელას ჭერის მოხატვა დაასრულა. მოსკოვის დიდ სამთავროსა და პირადი უნიით გაერთიანებულ ლიტვის დიდი სამთავროსა და პოლონეთის სამეფოს ძალებს შორის დაიწყო ომი. ესპანეთმა ზემო ნავარა დაიპყრო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1512. 31 იანვარი : ენრიკე I — პორტუგალიის მეფე (გ. 1580) 5 მარტი : გერჰარდ მერკატორი — ფლამანდიელი კარტოგრაფი (გ. 1594) 10 აპრილი : ჯეიმზ V — შოტლანდიის მეფე (გ. 1542) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1512. 22 თებერვალი : ამერიგო ვესპუჩი — ფლორენციელი მეზღვაური (დ. 1454) 26 მაისი : ბაიაზიდ II — ოსმალეთის სულთანი (დ. 1447) გიორგი I გურიელი — გურიის მთავარი მარინ ბარლეტი — ალბანელი ისტორიკოსი (დ. 1450)
ფლორენტინო პერესი

ფლორენტინო პერეს როდრიგესი (ესპ. Florentino Pérez Rodríguez; დ. 8 მარტი, 1947) — ესპანელი ბიზნესმენი, განათლებით ინჟინერ-მშენებელი, ყოფილი პოლიტიკოსი და ამჟამად საფეხბურთო და საკალათბურთო კლუბ მადრიდის რეალის პრეზიდენტი. ფლორენტინო პერეს როდრიგესი დაიბადა 1947 წლის 8 მარტს ქალაქ მადრიდში. უმაღლესი განათლება მადრიდის ტექნიკურ უნივერსიტეტში მიიღო სპეციალობით გზების, არხების და პორტების ინჟინერი. მალევე იმავე უნივერსიტეტში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. 25 წლისამ მეგობართან ერთად გახსნა გამომცემლობა სადაც იბეჭდებოდა «დასვენების ცნობარი» (ესპ. Guía del ocio). ამის შემდეგ მას არაერთი მნიშვნელოვანი თანამდებობა ეკავა, რომელთა შორის შეიძლება აღინიშნოს: ესპანეთის გზების ასოციაციის დირექტორობა(1973-1976), მადრიდის მერიის გარემოს დაცვაზე მომუშავე კომისიის თავმჯდომარეობა (1976-1979). 1993 წელს გახდა სამშენებლო კომპანია ОСР-ის პრეზიდენტი. 1995 წელს მან თავისი კანდიდატურა მადრიდის რეალის პრეზიდენტობაზე წამოაყენა, მაგრამ 17 თებერვლის არჩევნებზე 698 ხმის სხვაობით დამარცხდა კლუბის იმჟამინდელ პრეზიდენტ რამონ მენდოსასთან. 2000 წლის 17 ივლისს ახდა პერესის დიდიხნის ოცნება და ის გახდა რეალის თავკაცი. მან 3167 ხმის უპირატესობით დაამარცხა თავისი მეტოქე ლორენს სანსომი. კლუბის პრეზიდენტობის დროს მან არა ერთ სკანდალში გაერია. განსაკუთრებული აჟიოტაჟი და მითქმა-მოთმა გამოიწვია პერესის მიერ ძვირადღირებული სპორტსმენების შეძენამ, მიუხედავად ამისა 2004 წელს მან განმეორებით გაიმარჯვა „სამეფო კლუბის“ არჩევნებში. 2006 წელს ესპანეთში განხილვის მთავარ საგნად იქცა მადრიდის „რეალის“ პრეზიდენტის ფლორენტინო პერესის პოსტიდან გადადგომა. ექვსი წლის მანძილზე პერესი უზარმაზარ ფინასურ რესურსებს ხარჯავდა მსოფლიო დონის ვარსკვლავების შესაძენად და ასეთი მეთოდით მას სურდა რეალის მსოფლიო გუნდად ჩამოყალიბება. საბოლოოდ ზედიზედ სამ სეზონში გუნდის წარუმატებლობის გამო და განსაკუთრებით 2006 წელს ორი მტკივნეული მარცხის გამო (ჩემპიონთა ლიგის 1/8 ფინალში საკუთარ მოედანზე რეალი - არსენალი 1-0 და ესპანეთის ჩემპიონატი რეალი - მალიორკა 1-2) „გალაქტიკოსის“ შემქმნელი იძულებული გახდა თანამდებობა დაეტოვებინა. გადადგომის მიზეზად მმართველი საბჭოს შეხვედრაზე პერესმა ექიმების რეკომენდაცია დაასახელა. „გუნდი საჭიროებს სასწრაფო რეფორმებს და ეს რეფორმები უპირველეს ყოვლისა ჩემგან უნდა დაიწყოს. ჩვენ ჩამოვაყალიბეთ შესანიშნავი კოლექტივი, მაგრამ რაღაც მომენტში მან გუნდურობის სული დაკარგა. შეიძლება სწორედ მე ვარ დამნაშავე ამაში, შეიძლება მე შევაჩვიე მოთამაშეებს არასწორ რაღაცებს. დაე მე გავხდე ის საცობი რომლის ამოვარდნის შემდეგ ბოთლი წნევისგან განთავისუფლდება. მოკლედ მე მივდივარ“ 2009 წლის 1 ივნისს ფლორენტინო პერესი უალტერნატივოდ (ყველა კონკურენტმა მოხსნა თავისი კანდიდატურა) ისევ გახდა „სამეფო კლუბის“ პრეზიდენტი. მან თავის პოლიტიკას მე-2 ვადაშიც არ უღალატა და პრეზიდენტად განმეორებით დანიშვნიდან რამდენიმე კვირაში ორი ხმაურიანი ტრანსფერი განახორციელა — შეიძინა კაკა და კრიშტიანუ რონალდუ. ლა ლიგა (5) 2000–01, 2002–03, 2011–12, 2016–17, 2019–20 კოპა დელ რეი (2) 2010–11, 2013–14 ესპანეთის სუპერთასი (5) 2001, 2003, 2012, 2017, 2019–20 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (5) 2001–02, 2013–14, 2015–16, 2016–17, 2017–18 უეფა-ს სუპერთასი (4) 2002, 2014, 2016, 2017 ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (4) 2014, 2016, 2017, 2018 ↑ ეს განცხადება მან 2006 წლის 17 თებერვალს მმართველი საბჭოს წინაშე სითყვით გამოსვლისას გააკეთა
1513

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1513 1513 (ათას ხუთას ცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-2 დეკადის მე-3 წელი. 1513 წელი (MDXIII) იყო შაბათს დაწყებული არანაკიანი წელიწადი იულიუსის კალენდრით. ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ პანამის არხი გაიარა და წყნარი ოკეანე ესპანეთის საკუთრებად გამოაცხადა. 20 იანვარი – კრისტიან II გახდა დანიის და ნორვეგიის მეფე. 9 მარტი – რომის პაპი გახდა ლეო X. 2 აპრილი – ხუან პონსე დე ლეონი იყო პირველი ევროპელი რომელმაც, აღმოაჩინა ფლორიდა. 6 ივნისი – იტალიური ომები – ნოვარას ბრძოლა: შვეიცარიულმა ჯარმა დაამარცხა ფრანგები, რომელსაც ლუი დე ლა ტრეიმილი ხელმძღვანელობდა და აიძულესი ისინი დაეტოვებინათ მილანი. ქვეყანაში აღდგენილი იქნა მაქსიმილიან სფორცას ხელისუფლება. 9 სექტემბერი – ფლოდენის ბრძოლა: შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ IV დამარცხდა, ის ბრძოლის ველზე იქნა მოკლული, ამ ბრძოლაში ინგლისურ მხარეს ხელმძღვანელობდა ტომას ჰოვარდი. ჯეიმზის შვილი ჯეიმზ V გახდა შოტლანდიის ახალი მეფე. 25 სექტემბერი – ვასკო ნუნიეს დე ბალბოა, გახდა პირველი ევროპელი ვინც წყნარი ოკეანე იხილა ამერიკის მხრიდან. 7 ოქტომბერი – სკიოს ბრძოლა: ამ ბრძოლაში ერთმანეთის წინააღმდეგ იბრძოდნენ ესპანელები და ვენეციელები, ესპანელებს ხელმძღვანელობდა რამონ დე კარდონა, ხოლო ვენეციელებს ბართლომეო დალვიანო. დეკემბერი – ლუი XII-მ დაამყარა მშვიდობიანი ურთიერთობა პაპთან და ესპანეთის მეფესთან. ფერნანდო მაგელანი გახდა პირველი ევროპელი, რომელმაც მიკრონეზიამდე მიაღწია. ნიკოლო მაკიაველმა დაწერა The Prince. ლეო აფრიკანუსი ესტუმრა ქალაქ ტომბუქტუს, სონგაის იმპერიის მეორე უდიდეს დასახლებას. მტკვრის ციხის აღება სცადა ავ-გიორგიმ, ალყა 3 თვეს გაგრძელდა, მაგრამ უშედეგოდ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1513. 24 სექტემბერი – კატარინა, საქსენ-ლაუნბურგი, გუსტავ ერიქსონ ვაზას მეუღლე (გ. 1535) 30 ოქტომბერი – ჟაკ ამიოტი, ფრანგი მწერალი და თეოლოგი (გ. 1593) უცნობი თარიღი მაიკლ ბაიუსი, ბელგიელი თეოლოგი (გ. 1589) ჯონ ნოქსი, შოტლანდიელი რელიგიური რეფორმატორი (გ. 1572) ნახეთ ასევე კატეგორია:დაბადებული 1513. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1513. 20 თებერვალი – ჰანსი, დანიის და შვედეთის მეფე (დ. 1455) 21 თებერვალი – პაპი იულიუს II (დ. 1443) 10 მარტი – ჯონ დე ვერე, ინგლისელი გენერალი (დ. 1443) 13 ივნისი – პიერო სოდერინი, ფლორენციელი სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1450) 9 სექტემბერი – ჯეიმზ IV, შოტლანდიის მეფე (დ. 1473) უცნობი თარიღი გიორგი II, კახეთის მეფე იხილეთ აგრეთვე კატეგორია:გარდაცვლილი 1513.
სუნ იატსენი

სუნ იატსენი (ჩინ. 孫逸仙; დ. 12 ნოემბერი, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — გ. 12 მარტი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) — ჩინელი რევოლუციონერი. გომინდანის პარტიის დამაარსებელი. 1940 წელს სუნ იატსენს სიკვდილის შემდეგ მიანიჭეს „ერის მამის“ ტიტული. სუნ იატსენი დაიბადა 1866 წლის 12 ნოემბერს გუანდუნის სოფელ ცუიხენში. დაბადებისას უწოდეს ვენი. შედგომ პერიოდში ცნობილი იყო სუნ ვენის ან სუნ ჩჟუნშანის სახელით. მისი მშობლიური ენა იყო კანტონის დიალექტის ჩჟუნშანური ვარიანტი. სწავლობდა ადგილობრივ სკოლაში, რის შემდეგაც გადავიდა ჰავაიში, სადაც უკვე იმყოფებოდა მისი ძმა. ჰონოლულუში სწავლა გააგრძელა სამედიცინო კოლეჯში. 1883 წელს დაბრუნდა სამშობლოში. 1892 წელს დაამთავრა ჰონკონგის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1894 წელს დააარსა ანტიმანჯურიული რევოლუციური ორგანიზაცია „ჩინეთის აღორძინების კავშირი“. აჯანყების წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. მოგზაურობდა ევროპაში, აშშ-ში, კანადაში და იაპონიაში, რევოლუციური ბრძოლისათვის ფულის შესაგროვებლად. 1905 წელს ტოკიოში გამოაცხადა რევოლუციური ორგანიზაციის ტუნმენხოის ჩამოყალიბების შესახებ. 1911 წელს უჩანის აჯანყების წარმატებით დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ჩინეთში და არჩეულ იქნა ჩინეთის რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად. სამიოდე თვეში იძულებული იყო გადამდგარიყო თანამდებობიდან საიმპერატორი არმიის მთავარსარდლის იუან შიკაის სასარგებლოდ. 1912 წელს ჩამოაყალიბა პარტია გომინდანი. 1913 წელს გამოაცხადა მეორე რვოლუციის დაწყება, მაგრამ განიცადა ფიასკო და გაიქცა იაპონიაში. სუნ იატსენი გარდაიცვალა სიმსივნით 1925 წლის 12 მარტს პეკინში. საკუთარი ანდერძის მიხედვით დაკრძალეს ცზინცზინშანის მთაზე ნანკინში, მავზოლეუმში რომელიც ლენინის მავზოლეუმის მსგავსად იქნა მოწყობილი. სამი სახალხო პრინციპი იუან შიკაი ROC Government Biography (ჩინური) (ინგლისური) Sun Yat-sen in Hong Kong University of Hong Kong Libraries, Digital Initiatives Contemporary views of Sun among overseas Chinese დაარქივებული 2006-03-01 საიტზე Wayback Machine. Yokohama Overseas Chinese School established by Dr. Sun Yat-sen დაარქივებული 2019-04-21 საიტზე Wayback Machine. National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall Official Website დაარქივებული 2006-07-18 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) (ჩინური) Dr. Sun Yat Sen Middle School 131, New York City Dr. Sun Yat Sen Museum, Penang, Malaysia დაარქივებული 2013-01-14 საიტზე Wayback Machine. Homer Lea Research Center
ტამსვეგის ოლქი

ტამსვეგის ოლქი (გერმ. Bezirk Tamsweg) — ოლქი ავსტრიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ტამსვეგი. მდებარეობს ზალცბურგის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. ფართობი 1,019.65 კმ². მოსალხლეობის სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. დასავლეთით აღმართულია მაღალი ტაუერნი, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით დაბალი ტაუერნი, სამხრეთით გურკტალის ალპები. გერიახი (371) ლესახი (575) მარიაპფარი (2 213) მური (631) რამინგშტაინი (1 388) სანქტ-ანდრე (738) სანქტ-მარგარეტენი (771) თომატალი (341) ტვენგი (310) უნტერნბერგი (1000) ვაისპრიახი (335) ცედერხაუსი (1 250) ტამსვეგის ოლქი — ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-05-23 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
1514

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1514 1514 (ათას ხუთას თოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-2 დეკადის მე-4 წელი. 1514 წელი (MDXIV) — კვირას დაწყებული არანაკიანი წელიწადი იულიუსის კალენდრით მარტი : ლუი XII-მ დაამყარა მშვიდობიანი ურთიერთობა იმპერატორ მაქსიმილიან I-თან ივნისი : ჰორნშოლის ბრძოლა. ბრძოლა გაიმართა ინგლისსა და შოტლანდიას შორის, შოტლანდიის ქალაქ ჰოიკის სიახლოვეს. ივლისი : დამყარდა მშვიდობიანი ურთიერთობა საფრანგეთსა და ინგლისს შორის. 23 აგვისტო : ჩალდირანის ბრძოლა: მოხდა ბრძოლა ოსმალეთსა და სეფიანთა ირანს შორის. ოსმალეთის მმართველი იყო სელიმ I, ხოლო ირანის ისმაილ I. ბრძოლა დასრულდა ოსმალეთის გამარჯვებით. 8 სექტემბერი : ორშის ბრძოლა: ბრძოლა მოხდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობასა და მოსკოვის დიდი სამთავროს შორის. ბრძოლა დასრულდა რუსების დამარცხებით. 15 სექტემბერი : ტომას უოლსი დაინიშნა იორკის არქიეპისკოპოსად. 9 ოქტომბერი : ლუი XII-მ იქორწინა მარია ტიუდორზე. 23 დეკემბერი : კონკისტადორ დიეგო ველასკეს დე კუელიარის მიერ დაარსდა კუბის ქალაქი ტრინიდადი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1514. 23 იანვარი : ჰაი რუი მინის დინასტის წარმომადგენელი (გ.1587) 16 თებერვალი : გეორგ იოაჰიმ ფონ ლაუჰენი, გერმანელი მათემატიკოსი და ასტრონომი (გ. 1574) 3 მარტი : თამაზ I ― ირანის შაჰი სეფიანთა დინასტიიდან (1524–1576) (გ. 1576) 31 დეკემბერი : ანდრეა ვეზალი, ექიმი (გ. 1564) თარიღი უცნობია ჰოსოკავა ჰარუმოტო : იაპონელი სამხედრო მოღვაწე (გ. 1563) ჯორჯ გილპინი : ინგლისელი დიპლომატი (გ. 1602) იხ. ასევე კატეგორია:დაბადებული 1514. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1514. 2 იანვარი : უილიამ სმიტი, ინგლისელი ეპისკოპოსი და სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1460) 9 იანვარი : ანა ბრეტონელი, საფრანგეთის დედოფალი (დ. 1477) 11 მარტი : დონატო ბრამანტე, იტალიელი არქიტექტორი (დ. 1444) 3 მაისი : ანა ბრანდერბურგელი, დანიის დედოფალი (დ. 1487) 28 ნოემბერი : ჰარტმან შედელი, კარტოგრაფი (დ. 1440) ჰაინრიხ I ჰერცოგი (დ.1491) იხ. ასევე კატეგორია:გარდაცვლილი 1514. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-05-09. ციტირების თარიღი: 2010-10-29.
ტამსვეგი

ტამსვეგი (გერმ. Tamsweg) — დასახლება ავსტრიაში, ზალცბურგის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. შედის ტამსვეგის ოლქის შემადგენლობაში. მდებარეობს დაბალი ტაუერნის კალთებზე, ზღვის დონიდან 1022 მ სიმაღლეზე, მდინარე მურის ზემო ხეობაში. 2011 წლის 1 იანვრის აღწერით ტამსვეგში ცხოვრობდა 5.724 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 49 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. დოკუმენტებში პირველად იხსენიება 1160 წელს. ოფიციალური საიტი (გერმანული) ↑ Statistik Austria - Bevölkerung zu Jahres- und Quartalsanfang 2011-01-01
ბჰოპალი

ბჰოპალი (ჰინ. भोपाल; ურდუ. بھوپال) — ქალაქი ინდოეთში, მადჰია-პრადეშის შტატის დედაქალაქი და ბჰოპალის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. წარსულში იგი ყოფილი ბჰოპალის შტატის დედაქალაქი იყო. ბჰოპალი ცნობილია როგორც ტბების ქალაქი, მისი მრავალი ბუნებრივი თუ ხელოვნური ტბის გამო, ამავე დროს, ის ინდოეთის ერთ-ერთი ყველაზე მწვანე ქალაქია. ბჰოპალი ინდოეთის ქალაქების კლასიფიკაციით A B-1 კლასის ქალაქს მიეკუთვნება. აქ მდებარეობს ეროვნული მნიშვნელობის მრავალი დაწესებულება და ინსტიტუცია. ქალაქი საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოექცა 1984 წლის 2-3 დეკემბრის ღამის ბჰოპალის კატასტროფის შემდეგ, როდესაც პესტიციდების საწარმო Union Carbide India Limited (UCIL)-დან მომწმვლელმა გაზმა, მათ შორის მეთილიზოციანატმა გაჟონა. ეს შემთხვევა ინდუსტრიალიზაციის ისტორიაში ყველაზე საშინელია, რომელმაც ათასობით სიცოცხლე შეიწირა. ამის შემდეგ, ბჰოპალი პროტესტებისა და კამპანიების ცენტრად იქცა, რომელიც მომიტინგეებს მთელი მსოფლიოდან იზიდავს. ამბობენ, რომ ბჰოპალი მეფე ბჰოჯამ დააარსა (ახ. წ. 1000–1055) პარამარას დინასტიიდან. გოჰარ-მაჰალი ზემო ტბის ნაპირებთან გოჰარ-მაჰალი VIP გზა და ზემო ტბა ზემო ტბის ნავების კლუბი ბჰოპალის თაჯ-მაჰალი ინდოეთის მილიონიანი ქალაქების სია The Bhopal Story დაარქივებული 2012-04-08 საიტზე Wayback Machine. Official Website of Bhopal City დაარქივებული 2019-06-16 საიტზე Wayback Machine. Bhopal City website დაარქივებული 2017-09-14 საიტზე Wayback Machine. Bhopal City Information Bhopal Municipal Corporation Website Bhopal Airport Bhopal Weather bhopalonline directory დაარქივებული 2012-09-06 საიტზე Wayback Machine. Birds of Bhopal Bopal online business Directory(Bhopalhelp) დაარქივებული 2012-05-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. ციტირების თარიღი: 26 March 2012. ↑ Educational Britannica Educational (1 July 2010). The Geography of India: Sacred and Historic Places. The Rosen Publishing Group, გვ. 174–. ISBN 978-1-61530-202-4. ციტირების თარიღი: 15 April 2012.  ↑ Green. (2010-01-28) MSN's 8 green cities of India – 7 – Green News – Article – MSN India. Green.in.msn.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-12-28. ციტირების თარიღი: 2010-07-26. ↑ http://finmin.nic.in/the_ministry/dept_expenditure/miscellaneous/hracca.pdf