laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯუზჯანი

აბუ ომას მიჰაჯ ალ დინ ოსმან სირაჯ ალ-დინ მუჰამად ჯუზჯანი, ჯურჯანი, (დ. 1193, ფირუზქუჰი, ირანი — გ.დაახლოებით 1265, დელი), ირანელი ისტორიკოსი. აღიზარდა ღურის სულთნის ჰარიმხანაში. 1226 გადავიდა ინდოეთში, ეკავა სხვადასხვა მაღალი საერო და სასულიერო თანამდებობა. ავტორია მსოფლიო ისტორიის ტიპის თხზულებისა "ნასირის თაბახები" ("თაბაყათი-ნასირი"), რომელიც დაწერა 1259-1260. თხზულება შეიცავს საყურადღებო ცნობებს დელის სასულთნოსა და მონღოლთა შემოსევების დროს ირანის პოლიტიკური და სოციალურ ეკონომიკური ისტორიისათვის. თოფურია პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 579.
მილენა სადოვსკა

მილენა სადოვსკა (დ. 1 იანვარი, 1999, ოსვენციმი, პოლონეთი) — პოლონელი მოდელი. 2018 წლის 10 ნოემბერს გახდა „მის პოლონეთი 2018“. წარადგენს პოლონეთს მის მსოფლიო 2019-სა და მის სამყარო 2019-ზე. „მის პოლონეთის“ ოფიციალური საიტი ↑ „Milena Sadowska crowned Miss Polonia 2018“. indiatimes.com.
მარნეული აგრო

მარნეული აგრო — ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სასოფლო-სამეურნეო კომპანია საქართველოში. მდებარეობს ქვემო ქართლში. დაარსდა 2007 წელს. კომპანიის მფლობელობაში არის თანამედროვე სარწყავი სისტემა, 2 ჰექტარი მიწა სათბურებისთვის, 1000 ჰექტარი სამეურნეო მიწები, 80 ჰექტარი ხეხილის ბაღები, თანამედროვე ტექნოლოგიები და მანქანები. მარნეული აგროს მიწებზე მოყვანილი ხილ-ბოსტნეულით მარაგდება და აწარმოებს პროდუქციას მარნეულის სასურსათო ქარხანა. ოფიციალური საიტი
ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესია

ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესია ასევე ცნობილი როგორც აბაშიძეების ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭალაში. ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესია 1510 წლით თარიღდება. ერთნავიანი ბაზილიკა მდინარე ყვირილას მარჯვენა მხარეს მდებარეობს. შუა საუკუნეების მცირე ზომის ეკლესია აბაშიძეების საკუთრებას წარმოადგენდა. ტაძარი დაფარულია ფრესკული წარწერებით. ჩრდილოეთ კედელზე კანკელის მახლობლად აბაშიძეების გამოსახულებები გაირჩევა: „აბაშა აბაშიძის — ეკლესიის აღმშენებლის, მისი მეუღლის, კეკლუცის – საწვერელა ჩიჟავაძის ქალიშვილისა, რაჭის ერისთავის კახაბერ III–ის შთამომავლისა, ლომინ აბაშიძის მეუღლის − გულნარასი, დადიანის ასულისა, ძმა იანიკოსთან და შერმაზან აბაშიძესთან ერთად“. ეკლესიის დასავლეთ შესასვლელის ტიმპანზე 8 სტრიქონად ასომთავრულად სამშენებლო წარწერაა ამოკვეთილი. ტიმპანი ყვითელი ქვიშაქვის ნახევარწრიულ ფილას წარმოადგენს, რომლის ზომებია: 140 X 70 X 21 სმ. ტიმპანს ზემოდან სხვა ქვების მაღალი წარბი შემოუყვება, რომელსაც წარწერა ჩამორეცხვისგან დაუცავს. წარწერის პირველი შვიდი სტრიქონი ნახევარწრიულად, ხოლო ბოლო ჰორიზონტალურადაა ამოკვეთილი. წარწერაში დასმული თარიღის ქორონიკონი - რჟჱ, მეცამეტე მოქცევაში ჩასმისას 1510 წელს უტოლდება. ეკლესიის სამხრეთი შესასვლელის ტიმპანზე ასომთავრული დამწრელობით ხუთი სტრიქონია ამოკვეთილი. ფილის ქვედა მარცხენა ნაწილი წარწერითურთ გადარეცხილია. წარწერის სტრიქონები ნახევარწრიულადაა ამოკვეთილი. პალეოგრაფიული ნიშნებითა და წარწერაში მოხსენიებული პირების მოღვაწეობის ხანის მიხედვითაც, ტაძარი XVI საუკუნის I ნახევრით თარიღდება ეკლესიას ირგვლივ მარადმწვანე ტყე აკრავს. ტაძარი დღემდე მოქმედია. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესიას ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია სილოგავა, ვ. (1972). დასავლეთ საქართველოს ქართული ლაპიდარული წარწერების კრებული, X-XVIII სს.. კორნელი კეკელიძის ხელნაწერთა ინსტიტუტი. თბილისი. გვ, 291-292. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665 კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ დაარქივებული 2020-10-30 საიტზე Wayback Machine. , საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, თბილისი, 07.11.2006.
ვილჰელმინა კაროლინა დანიელი

ვილჰელმინა კაროლინა დანიელი (დან. Vilhelmine Caroline af Danmark, გერმ. Wilhelmine Karoline von Dänemark; დ. 10 ივლისი, 1747 — გ. 14 იანვარი, 1820) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის შუათანა ქალიშვილი. ჯერ ჰესენ-კასელის, შემდეგ კი ჰესენის კურფიურსტი 1785-1820 წლებში როგორც ვილჰელმ I-ის მეუღლე. ვილჰელმინა კაროლინა დაიბადა 1747 წლის 10 ივლისს კრისტიანსბორგის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მეფე ჯორჯ II-ის ასულის, დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის მეორე ქალიშვილი. 1751 წელს, როდესაც ვილჰელმინა ოთხი წლის იყო, დედამისი ნაადრევად გარდაიცვალა, რის გამოც მალევე მამამისი მეორედ დაქორწინდა იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელზე. აღსანიშნავია, რომ მთელი ცხოვრება ვილჰელმინა და მისი და-ძმები მამის ქორწინებას ამაოდ აპროტესტებდნენ. 1764 წლის 1 სექტემბერს იგი დააქორწინეს თავის ბიძაშვილ ვილჰელმ ჰესენელზე. მოგვიანებით, 1785 წელს ვილჰელმი ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი გახდა, ხოლო 1803 წლიდან სრულიად ჰესენის კურფიურსტი. ვილჰელმი და ვილჰელმინა ნაპოლეონის მოკავშირეები იყვნენ, რის გამოც მისი მმართველობისას დიდი მიწები მოიერთეს და გამდიდრდნენ კიდევაც. 1806-1813 წლებში, ვესტფალიის სამეფოს არსებობის დროს, ვილჰელმინა და მისი ოჯახი დევნილობაში წავიდა. ამ დროს ისინი ჯერ შლეზვიგში, შემდეგ კი პრაღაში დასახლდნენ. 1815 წელს, ნაპოლეონის გადასახლებისა და ვენის კონგრესის შემდეგ, მათ დაუბრუნდათ ჰესენის ტახტი და ისინიც უკან დაბრუნდნენ. ვილჰელმინა გარდაიცვალა 1820 წლის 14 იანვარს კასელში, ჰესენში, 72 წლის ასაკში. მარია ფრედერიკა (1768-1839), ცოლად გაჰყვა ანჰალტ-ბერნბურგის ჰერცოგ ალექს ფრიდრიხ კრისტიანს; კაროლინა ამალია (1771-1848), ცოლად გაჰყვა საქსენ-გოთა-ალტენბურგის ჰერცოგ ავგუსტს; ფრიდრიხი (1772-1784), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ვილჰელმ II (1777-1847), ჰესენის კურფიურსტი, ცოლად შეირთო ავგუსტა პრუსიელი; Gerd Ribbing (1958). Gustav III:s hustru. Sofia Magdalena. Stockholm: Alb. Bonniers Boktryckeri. sid 178-79 ISBN (Swedish) Dansk biografisk Lexikon / XVIII. Bind. Ubbe – Wimpffen (in Danish) Charlottas, Hedvig Elisabeth (1936) [1800–1806]. af Klercker, Cecilia (ed.). Hedvig Elisabeth Charlottas dagbok [The diary of Hedvig Elizabeth Charlotte] (in Swedish). VII 1800–1806. Translated by Cecilia af Klercker. Stockholm: P.A. Norstedt & Söners förlag. p. 476. OCLC 14111333. (search for all versions on WorldCat) Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (in French). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. p. 6.
ზაკაგორის კოშკები

ზაკაგორის კოშკები — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, თრუსოს ხეობაში, ნასოფლარ ზაკაგორის ტერიტორიაზე. ნასოფლარი ზაკაგორი მდებარეობს ხეობის მარცხენა სანაპიროზე, ძნელად მისადგომ მთაზე. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ბევრი ძველი სახლია, მაგრამ ყველა გადაკეთებულია. დღემდე შემონახულია სხვადასხვა ფორმისა და ხასიათის სამი კოშკი. მათგან ყველაზე მაღალი და უკეთესი ნასოფლარის ჩრდილოეთ განაპირას მდებარეობს, მეორე შედარებით პატარა — სამხრეთით, ხოლო ყველაზე პატარა და განიერი სოფლის შუაგულში. სამხრეთის კოშკი გეგმით კავადრატულია (6,7x6,7 მ), ხუთსართულიანია, სიმაღლე 9,5 მ და ზემოთკენ თანდათან ვიწროვდება. კოშკის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი თითქმის დანგრეულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა პირველი სართულის დონეზე, მიწიდან 3 მეტრზე. შემორჩენილ კედლებში პირველ სართულზე სამი სათოფურია, მეორეზე ორი და მესამეზე ერთი. ჩრდილოეთის კოშკი გეგმით ტრაპეციის ფორმისაა, შემორჩენილია 5 სართულის სიმაღლე, თაღოვანი კარი სამხრეთითაა გაჭრილი მეორე სართულის დონეზე. პირველი სართულის აღმოსავლეთ კედელში ორი ვიწრო სათოფურია, ორ-ორი სათოფურებია ასევე დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში, ხოლო მესამე და მეოთხე სართულზე ყველა კედელში. მეხუთე კედელი დაბალია აქ ყოველ კედელში სამ-სამი სათოფურია. სოფლის ცენტრში მდებარე კოშკურა სახლი გეგმით კვადრატულია, შემორჩენილია პირველი სართული და მეორე სართულის კედლების მცირე ნაწილი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა მიწიდან დაახლოებით 3 მეტრზე. კარი თაღოვანია. პირველ სართულზე სამი სათოფური და ორი ნიშია. ზაკაგორის კოშკებს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 456-458. ზაქარაია პ., არაგვისა და თერგის ხეობა, თბ., 1972  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6599 ↑ ზაქარაია პ., არაგვისა და თერგის ხეობა, თბ., 1972, გვ., 43 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-22.
ლუიზა დანიელი (1750-1831)

ლუიზა დანიელი (დან. Louise af Danmark, გერმ. Louise von Dänmark; დ. 20 იანვარი, 1750 — გ. 12 იანვარი, 1831) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის ნაბოლარა შვილი. იგი იყო დედა დანიისა და ნორვეგიის დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელისა. ლუიზა დაიბადა 1750 წლის 20 იანვარს, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის ნაბოლარა შვილი. მას სახელი მამიდის, საქსენ-ჰაილდბურგჰაუზენის ჰერცოგინია ლუიზა დანიელის პატივსაცემად დაარქვეს. მისი გაჩენიდან ერთ წელიწადში დედამისი გარდაიცვალა და მამამისი მეორედ დაქორწინდა იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელზე. 1766 წელს, ფრედერიკ V-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ლუიზას შეშლილი ძმა, კრისტიან VII ავიდა, რომელმაც იგი 1767 წელს ჰანაუში ცოლად თავის საუკეთესო მეგობარს, პრინც კარლ ფონ ჰესენ-კასელს შერთო. ამავე წელს, კრისტიანმა კარლს შლეზვიგ-ჰოლშტაინის გუბერნატორობა უბოძა, რასაც მოჰყვა მათი პირველი შვილის დაბადება. 1770 წელს კრისტიანმა მის პატივსაცემად ლუიზენლუნდის სასახლე დააარსა. 1772 წელს, კრისტიანმა კარლი ნორვეგიის გუბერნატორად დანიშნა და წყვილიც ოსლოში გადასახლდა. ნორვეგიაში მათ დაბალ ფენებს თავი მალე შეაყვარეს, თუმცა ნორვეგიულ არისტოკრატიას სძულდათ ისინი, მათი უცხოური წარმომავლობის გამო, რის გამოც 1774 წლიდან წყვილი შლეზვიგში გადასახლდა, სადაც გაატარეს დარჩენილი ცხოვრება. ლუიზა სწორედ აქ, 1831 წლის 12 იანვარს გარდაიცვალა, თავის 81-ე იუბილემდე ერთი კვირით ადრე. მარია სოფია (1767-1852), ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ს; ვილჰელმი (1769-1772), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ფრიდრიხი (1771-1845), ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი, ცოლად შეირთო კლარა ფონ ბროკდორფი; იულიანა (1773-1860), იცენჰოეს აბატისა; კრისტიანი (1776-1814), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი; ლუიზა კაროლინა (1789-1867), ცოლად გაჰყვა შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ ფრიდრიხ ვილჰელმს, რომელთა შვილიც იყო დანიის მეფე კრისტიან IX; Bricka,, Carl Frederik. Dansk Biografisk Lexikon : []. — X. Bind. Laale - Løvenørn. — Copenhagen : Gyldendalske Boghandels Forlag (F. Hegel & Søn), 1887. — P. 402. Holm, E. Carl, Landgreve af Hessen-Kassel, 1744—1836, Generalfeltmarskal (датск.). bjoerna.dk.
ფატი ხალვაში

ფატი ხალვაში (დ. 20 მაისი, 1962, ხალა, ქობულეთის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის (2012, 2016) პარლამენტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს წევრი. დაიბადა 1962 წლის 20 მაისს, სოფელ ხალაში. 1979 წელს დაამთავრა სოფელ ხალას საშუალო სკოლა. 1980-1986 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ბათუმის ფილიალის ელექტრომანქანების ფაკულტეტზე და მიენიჭა ინჟინერ-ელექტრომექანიკოსის კვალიფიკაცია. 1979-1988 წლებში იყო ჩაქვის შემფუთავი ქარხანის მუშა. 1988-1998 წლებში — ჩაისუბნის საშუალო სკოლის ლაბორანტი, მასწავლებელი. 2010 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ელექტრული მანქანების სპეციალობით. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქობულეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბათუმის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წლიდან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მე-7 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: "ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო". ფატი ხალვაში — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ფატი ხალვაში — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ფატი ხალვაში — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო 41.ge[მკვდარი ბმული]
რეიჩელ მორისონი

რეიჩელ მორისონი (ინგლ. Rachel Morrison; დ. 27 აპრილი, 1978) — ამერეკელი ქალი კინოოპერატორი, ამერიკის კინიოპერატორთა საზოგადოების წევრი. მორისონი პირველი ქალია, რომელმაც მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო ოპერატურისთვის ფილმისთვის „მადბაუნდი“ (2017). დაიბადა და გაიზარდა კემბრიჯში, მასაჩუსეტსში. დაამთავრა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი, შემდგომში — ამერიკის კინოინსტიტუტის კონსერვატორია. რეიჩელ მორისონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოფიციალური საიტი ↑ „Rachel Morrison“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 11 თებერვალი, 2015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ Tapley, Kristopher. (2017-09-12) Oscars: 'Mudbound' Cinematographer Is First Female Nominated – Variety. Variety.com. ციტირების თარიღი: 2018-01-23. ↑ „Behind the Camera on 'Fruitvale Station'“. Creative Planet Network (ინგლისური). 2014-06-09. ციტირების თარიღი: 2018-01-18.
ფრედერიკ დანიელი

ფრედერიკ დანიელი (დან. Frederik af Danmark; დ. 11 ოქტომბერი, 1753 — გ. 7 დეკემბერი, 1805) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და დედოფალ იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ერთადერთი შვილი. თავისი ნახევარ-ძმის, მეფე კრისტიან VII-ის რეგენტი 1772-84 წლებში. იგი იყო მამა, დანიის მეფე კრისტიან VIII-ისა. ფრედერიკი დაიბადა 1753 წლის 11 ოქტომბერს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ერთადერთი შვილი. მას მამის პირველი ქორწინებიდან ოთხი უფროსი ნახევარ-და-ძმა ჰყავდა. 1766 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ნახევარ-ძმა, კრისტიან VII ავიდა. კრისტიანი ფსიქიკურად დაავადებული იყო, რის გამოც ქვეყანას მისი ექიმი, იოჰან ფრიდრიხ სტრუენზე მართავდა, რომელმაც მალე რომანი მის ცოლთან, დედოფალ კაროლინა მატილდა ბრიტანელთანაც გააბა. 1772 წელს, ფრედერიკმა და დედამისმა სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყეს, რა დროსაც დედოფალი კაროლინა გააძევეს, სტრუენზე სიკვდილით დასაჯეს და ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველები თავად გახდნენ, როგორც რეგენტები. მათი მმართველობა 1784 წლამდე გაგრძელდა, სანამ კრისტიან VII-ის ვაჟმა, კრონპრინცმა ფრედერიკმა სახელმწიფო გადატრიალება არ მოაწყო და თავად არ აიღო ხელისუფლება ხელში. ამით ფრედერიკის პოლიტიკური კარიერა დასრულდა და გარდაცვალებამდე ჩრდილში ცხოვრობდა, კრისტიანსბორგის სასახლეში. 1794 წელს რევოლუციონერებმა კრისტიანსბორგის სასახლე გადაწვეს, რის გამოც სამეფო ოჯახი ამალიენბორგის სასახლეში გადასახლდა. ფრედერიკი სწორედ აქ, 1805 წლის 7 დეკემბერს გარდაიცვალა 52 წლის ასაკში. მკვდარშობილი გოგონა (1781); მკვდარშობილი გოგონა (1783); იულიანა მარია (1784), გარდაიცვალა ჩვილი; კრისტიან VIII (1786-1848), დანიის მეფე 1849-48 წლებში, იქორწინა ორჯერ: 1. შარლოტა ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელზე, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ფრედერიკ VII, ხოლო 2. შარლოტა ამალია შლეზვიგ-ჰოლშტაინელზე, რომელთანაც შვილები არ ჰყოლია; იულიანა სოფია (1788-1850), ცოლად გაჰყვა ჰესენ-ფილიპშტადტის ლანდგრაფ ვილჰელმს; ლუიზა შარლოტა (1789-1864), ცოლად გაჰყვა ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ ვილჰელმს, რომელთანაც შეეძინა დანიის მომავალი დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი; ფერდინანდი (1792-1863), ცოლად შეირთო კაროლინა დანიელი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; Friedrich von Dänemark. In: Carl Frederik Bricka (Hrsg.): Dansk biografisk Lexikon. Tillige omfattende Norge for Tidsrummet 1537–1814. 1. Auflage. Band 5: Faaborg–Gersdorff. Gyldendalske Boghandels Forlag, Kopenhagen 1891, S. 325 (dänisch, runeberg.org).
სოფია ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელი

სოფია ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელი (გერმ. Sophie Friederike von Mecklenburg-Schwerin, დან. Sophie Frederikke af Mecklenburg-Schwerin; დ. 24 აგვისტო, 1758 — გ. 29 ნოემბერი, 1794) — მეკლენბურგ-შვერინის პრინცესა და ჰერცოგინია დაბადებით. დანიისა და ნორვეგიის ჰერალდიტარული პრინცესა როგორც ფრედერიკ დანიელის მეუღლე. დანიის მეფე კრისტიან VIII-ის დედა. სოფია ფრედერიკა დაიბადა 1758 წლის 24 აგვისტოს შვერინში. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ ლუდვიგისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგ ფრანც იოზეფის ასულ შარლოტა სოფია საქსენ-კობურგ-ზაალფელდელის ქალიშვილი. მისი ძმა იყო ჰერცოგი ფრიდრიხ ფრანც I. 1774 წლის 21 ოქტომბერს, კოპენჰაგენში იგი ცოლად გაჰყვა დანიისა და ნორვეგიის მეფე კრისტიან VII-ის ნახევარ-ძმასა და მის რეგენტს, პრინც ფრედერიკ დანიელს. მისი ქმარი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ერთადერთი ვაჟი. 1784 წელს მის ქმარს რეგენტის წოდება ჩამოერთვა, რის შემდეგაც ისინი კრისტიანსბორგის სასახლეში გადასახლდნენ და მშვიდად ცხოვრობდნენ. 1794 წელს, რევოლუციონერებმა კრისტიანსბორგის სასახლე გადაწვეს, რის შემდეგაც იგი კოპენჰაგენთან ახლოს მდებარე სორგენფრის სასახლეში გადავიდა, სადაც მალევე, 29 ნოემბერს, 36 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მკვდარშობილი გოგონა (1781); მკვდარშობილი გოგონა (1783); იულიანა მარია (1784), გარდაიცვალა ჩვილი; კრისტიან VIII (1786-1848), დანიის მეფე 1849-48 წლებში, იქორწინა ორჯერ: 1. შარლოტა ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელზე, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ფრედერიკ VII, ხოლო 2. შარლოტა ამალია შლეზვიგ-ჰოლშტაინელზე, რომელთანაც შვილები არ ჰყოლია; იულიანა სოფია (1788-1850), ცოლად გაჰყვა ჰესენ-ფილიპშტადტის ლანდგრაფ ვილჰელმს; ლუიზა შარლოტა (1789-1864), ცოლად გაჰყვა ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ ვილჰელმს, რომელთანაც შეეძინა დანიის მომავალი დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი; ფერდინანდი (1792-1863), ცოლად შეირთო კაროლინა დანიელი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; Sophie Friederike von Mecklenburg. In: Carl Frederik Bricka (Hrsg.): Dansk biografisk Lexikon. Tillige omfattende Norge for Tidsrummet 1537–1814. 1. Auflage. Band 16: Skarpenberg–Sveistrup. Gyldendalske Boghandels Forlag, Kopenhagen 1902, S. 174 (dänisch, runeberg.org).
მამის მაცხოვრის ტაძარი

მამის მაცხოვრის ტაძარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მამიდან ერთი კილომეტრის დაშორებით ტყეში. ტაძარი თარიღდება X-XI საუკუნეებით. ტაძარი კარგად თლილი, საშუალო ზომის შირიმის ქვის ოქროსფერი კვადრებითაა ნაგები. წყობა სუფთაა, რიგების ჰორიზონტალურობა დაცულია. მამის მაცხოვრის ტაძარი დარბაზული ეკელსიაა არც ისე ღრმა სამნაწილედი საკურთხევლით, მომცრო აფსიდის შუბლითა და ბემით. ამჟამად ეკლესიაში მოხვედრა შესაძლებელია ერთადერთი, დასავლეთ ფასადში გაჭრილი კარით. ეკლესია აფსიდის ცენტრში, სამხრეთისა და დასავლეთის კედლებში გაჭრილი სარკმლებით ნათდება. ეკლესიას მარტივი თარო-კარნიზი აგვირგვინებს, რომელსაც უშუალოდ ორფერდა სახურავი ხურავს. ჩრდილოეთ ფასადის გარდა, რომელიც პირდაპირ ვიწრო გასასვლელით ემიჯნება მთის ფერდს, ტაძრის დანარჩენი ფასადები დეკორატიული თარნარებითაა გაფორმებული. ამასთანავე დასავლეთითა და აღმოსავლეთით, ფასადების საერთო კომპოზიცია მსგავსია, ხოლო სამხრეთისა — განსხვავებული. ოთხივე ფასადზე ბათქაშია შემორჩენილი. მამის ეკლესიის ინტერიერში მთავარ დომინანტს წარმოადგენს მრავალსაფეხუროვანი პილასტრები, რომელსაც საბჯენი თაღი და გრძივი კედლების თაღები ეყრდნობა და რომელიც დიდწილად განსაზღვრავს შიდა სივრცის საერთო ორგანიზებას. კამარის დანაწევრებული საბჯენი თაღი სამსაფეხუროვანია. მამის მაცხოვრის ტაძარს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ყენია მ., მამის (თეკალის) მაცხოვრის ეკლესია ქვემო სვანეთში, ჟურნ. საქართველოს სიძველენი, თბ., 2014, N 17, გვ., 218-224 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
სორის წმინდა გიორგის ეკლესია

სორის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონი მუნიციპალიტეტში, სოფელ სორში. აგებულია შუა საუკუნეებში და მის აგებას, ისევე როგორც მის მოხატვას ადგილობრივი გადმოცემები ერისთავ ქველი ჭარელისძის სახელს უკავშირებენ. ეკლესია სოფლის ჩრდილოეთით, მისგან რამდენიმე კილომეტრზეა აღმართული. ბუნებრივ შემაღლებაზე მდგარ ერთნავიან უგუმბათო ნაგებობას (14,5 X 6 მ) დასავლეთიდან მდინარე ჩამოუდის, აღმოსავლეთიდან კი მთის ტყიანი ფერდი ებჯინება. სორის წმინდა გიორგის ეკლესია ნაგებია ფლეთილი ქვით. ტაძრის ფასადები სადაა, იგი მხოლოდ კარისა და სარკმელთა გასაფორმებელი გვიანი ხანის რელიეფებითაა შემკობილი. XIX საუკუნის 70-იან წლებში ეკლესიაში განახლებითი სამუშაოები ჩაუტარებიათ. სწორედ ამ პერიოდში დაურღვევიათ მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი ეკვდერები, რომელიც ამ პერიოდისათვის უკვე დანგრეული ყოფილა. ეკლესიის ინტერიერი უხვად ნათდება სამ მხარეს არსებული კარებიდან და რვა სარკმლიდან. ეკლესიის ძველი ნაწილი მოხატულია. XV-XVI საუკუნეებში შესრულებული ფრესკები მოგვიანებით, XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე განუახლებიათ. სორის წმინდა გიორგის ეკლესიის მხატვრობა ე. წ. პალეოლოგსთა ეპოქის ქართული მონუმენტური ფერწერის ერთ-ერთ საგულისხმო ნიმუშად არის მიჩნეული. მხატვრობა საკმაოდ დაზიანებულია ჭერიდან ჩამონადენი წყლის შედეგად. სორის წმინდა გიორგის ეკლესიის რესტავრაცია 2006 წელს დაიწყო და 2009 წელს აღდგა ღვთისმსახურება. სორის წმინდა გიორგის ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. სხირტლაძე ზ. სორის ეკლესია, თბ., 2009  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6493 ↑ თაყაიშვილი ე. არქეოლოგიური მოგზაურობა რაჭაში 1919 და 1920 წწ., თბ., 1963, გვ., 25 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ზეგარდის ნიში

ზეგარდის ნიში — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში, ბუზიანთ უბნის სამხრეთ -აღმოსავლეთით 400 მეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნიში (სიმაღლე 2,5 მ) ნაგებია ნატეხი ქვით, საფუძველი სწორკუთხაა, ზედა ნაწილი კი პირამიდული. აღმოსავლეთ - დასავლეთით და ჩრდილოეთ მხარეს ნიშს მოზრდილი თახჩები აქვს. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 212.
ეკლესია ძუძუხატი

ეკლესია ძუძუხატი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხის სამხრეთით 4 კმ-ზე, პარატისისა და ქვათახევის გზის გასაყართან, მთის ტყიან ფერდობზე. სავარაუდოდ თარიღდება X-XI საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (7X5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. არ აქვს გადახურვა, კედლები მცირე სიმაღლეზეა შემორჩენილი, შიდა სივრცე ქვაყრილითა და მცენარეულობითაა ამოვსებული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევაროვალური აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია მხრებით. საკურთხეველში ორი ნიშია. ისინი გადახურულია ერთ ქვაში ამოკვეთილი შეისრული თაღით. შემორჩენილია მინაშენის კვალი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 212.