laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შუშანი

შუშანი — „მატიანე ქართლისაჲს“ მიხედვით, წმინდა მოწამე არჩილის უმცროსი ქალიშვილი; იოვანესა და ჯუანშერის და. არჩილის სიკვდილის შემდეგ ჯუანშერთან ერთად კახეთში ცხოვრობდა. მის ხელს ითხოვდა ხაზართა ხაკანი და სანაცვლოდ ქართველებს არაბთა წინააღმდეგ დახმარებას აღუთქვამდა, თუმცა უარი მიიღო. ხაზართა ლაშქარი ბლუჩანის სარდლობით კახეთს შეესია, დაატყვევა ჯუანშერი და შუშანი და ტფილისი დაარბია. ხაზარეთის გზაზე, დარიალთან, შუშანმა ბეჭდის თვალში დამალული საწამლავით დაასრულა სიცოცხლე. ხაკანმა ქალის გარეშე დაბრუნებული ბლუჩანი სიკვდილით დასაჯა, ხოლო ჯუანშერი შვიწლიანი ტყვეობის შემდეგ გაათავისუფლა. „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 253-254
ლატავრი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლატავრი, ამ სახელით შუა საუკუნეების ქართულ წყაროებში ცნობილია ორი დიდგვაროვანი ქალი: ლატავრი ბაგრატიონი — ჯუანშერ II-ის მეუღლე ლატავრი ჩორჩანელი — VIII საუკუნის ფეოდალი
ბოლივარის პიკი

ბოლივარის პიკი (ესპ. Pico Bolívar) — ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 4981 მ. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კორდილიერა-დე-მერიდის ქედზე, მერიდის შტატის ტერიტორიაზე. მწვერვალი დაფარულია თოვლითა და სამი პატარა მყინვარით. მწვერვალამდე მისასვლელი გზა მიდის მერიდის საბაგირო გზით, რომელიც მწვერვალ ესპეხომდე ადის. აქედან შესაძლებელია ასვლა ბოლივარის პიკზე. მწვერვალს სახელი ეწოდა ვენესუელის ეროვნული გმირის სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად. 1934 წლის 30 დეკემბრამდე ბოლივარის პიკს ეწოდებოდა ლა-კოლუმნა. ახალი სახელწოდება შემოთავაზებული იყო მიგელ ფებრეს კორდეროს მიერ 1925 წელს. ამჟამად მწვერვალის ოფიციალური სიმაღლე უდრის 4981 მ-ს, რაც დადასტურებულია GPS გაზომვით. მანამდე მწვერვალის სიმაღლე (ლიტერატურაში) განისაზღვრებოდა 5007 მეტრით. ბოლივარის პიკზე მდებარე მყინვარები წარმოიქმნენ პლეისტოცენში, მერიდის ტერიტორიაზე არსებული გამყინვარების დროს. XX საუკუნის შუა წლებში მიმდინარეობდა ბოლივარის პიკის მყინვარების შესწავლა, რომლებმაც გლობალური დათბობის პერიოდში ფართობის შემცირება განიცადეს. ჰუმბოლდტის პიკი ბონპლანის პიკი ბოლივარის პიკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ბოლივარის პიკი — ინფორმაცია ↑ Tendrán que corregir la altura del pico Bolívar en textos de Geografía (ესპანური)
თურქმენბაში

თურქმენბაში (თურქმ. Türkmenbaşy) — ქალაქი თურქმენეთში, ბალკანის ველაიათში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კასპიის ზღვის კრასნოვოდსკის ყურის სანაპიროზე. აშხაბადიდან 520 კმ.-ის დაშორებით. მოსახლეობა 73 803 კაცი. თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 1993 წელს საფარმურატ ნიაზოვის პატივისცემის ნიშნად, მანამდე კი ეწოდებოდა კრასნოვოდსკი. ქალაქი დაარსდა 1869 წელს გენერალ ნიკოლაი სტოლეტოვის თაოსნობით. 1939-1991 წლებში რამდენიმეჯერ ლიკვიდირებული და შემდეგ კვლავ აღდგენილი კრასნოვოდსკის ოლქის დედაქალაქია. 1991 წლის 10 იანვარს კრასნოვოდსკის ოლქის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ბალკანის ოლქი (1992 წლის 18 მაისიდან ველაიათი) ცენტრით ბალკანაბადში. 1993 წელს ეწოდა დღევანდელი სახელი საფარმურატ ნიზოვის პატივსაცემად. თურქმენეთის ქალაქების სია ФОРУМ КРАСНОВОДЧАН Сайт Красноводск დაარქივებული 2020-11-29 საიტზე Wayback Machine. Форум Наша Родина КРАСНОВОДСК Фотографии Красноводска. Школы Красноводска დაარქივებული 2022-01-03 საიტზე Wayback Machine. Сайт посвящен Храму Архангела Михаила г. Туркменбаши (Красноводск) БСЭ: Красноводск ЭСБЕ: Красноводск ФОРУМ КРАСНОВОДЧАН ↑ Численность населения Туркменбаши.
ძვ. წ. 438

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 438 ძვ. წ. 438 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ძვ. წ. 437

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 437 რომის კონსულები: მარკუს გეგანიუს მ.ფ. მაცერინუსი III, ლუციუს სერგიუს ლ.ფ. ფიდენასი
მერიდის საბაგირო გზა

მერიდის საბაგირო გზა (ესპ. Teleférico de Mérida) — საბაგირო გზა, რომელიც მოქმედებდა ვენესუელაში 1960-2008 წლებში წარმოადგენდა მსოფლიოში ყველაზე მაღალ საბაგირო გზას. ძირითადად მოქცეულია მერიდის შტატის ტერიტორიაზე. საბაგიროს სიმაღლე აითვლება 1640 მეტრიდან, გზა მთავრდება 4765 მ სიმაღლეზე (ესპეხოს პიკი). მერიდის საბაგირო გზის მთლიანი სისტემა გაიხსნა 1960 წელს. საბაგირო გზა გაჭიმულია ქალაქ მერიდიდან მწვერვალ ესპეხომდე. შედგება ერთმანეთთან დაკავშირებული ოთხი საბაგირო გზისგან, რომელთა საერთო სიგრძე შეადგენს 12,6 კმ-ს. მარშრუტის თითოეულ სექციას გააჩნია ორი განშტოება, რომელშიც ეტევა 36 მგზავრი. საბაგირო გზის მოძრაობის სიჩქარე შეადგენდა 5 მ/წმ-ს. 2008 წლის 11 აგვისტოს ვენესუელის ტურიზმის მინისტრმა გამოაცხადა, რომ საბაგირო დაიხურებოდა. შემდგომ დღეს მინისტრმა გააკეთა განცხადება, რომ დახურვის მიზეზი იყო ავსტრალიური ფირმის Doppelmayr Garaventa Group-ის მიერ უსაფრთხოების შესახებ გაკეთებული უარყოფითი დასკვნა. ახალი საბაგირო გზის მშენებლობა მიმდინარეობდა 2012 წლიდან და საზოგადოებისთვის 2016 წლის 7 ოქტომბერს გაიხსნა. მერიდის საბაგირო გზის სისტემა – ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ Forward modernization project of the Mérida cable car Spanish. Venezuelan News Agency (January 24, 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 26, 2015. ციტირების თარიღი: January 26, 2011.
ძვ. წ. 436

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 436 რომის კონსულები: ლუციუს პაპირიუს კრასუსი, მ. კორნელიუს მალუგინენსისი ისოკრატე — ბერძენი ორატორი (გ. ძვ. წ. 338)
ძვ. წ. 435

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 435 რომის კონსულები: გაიუს იულიუს იულუსი II, ლ (ან პროც.) ვერგინიუს ტრიკოსტუსი
კედელში დამარხულნი

კედელში დამარხულნი (ინგლ. Walled In) — ფრანგი რეჟისორის ჟილ-პაკე ბრენეას საშინელაბათა ფილმი, თრილერი. მთავარ როლშია მიშა ბარტონი. ფილმი დაფუძნებულია ფრანგი მწერლის სერჟ ბრუსოლოს ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმი უმეტესწილად გადაღებულია სასკაჩევანში (კანადა). პრემიერა გაიმართა გლაზგოს კინოფესტივალზე 2009 წლის 20 თებერვალს. სიუჟეტის ცენტრშია პროფესიით ინჟინერი სემ ვალცაკი, რომელიც შენობა-ნაგებობების დემონტაჟითაა დაკავებული. მისი მორიგი ობიექტია ტბის პირას გაშენებული სასტუმრო, რომელიც საიდუმლოებითაა მოცული. ამ შენობაში ცხოვრობდა მკვლელი, რომელიც მსხვერპლის დაჭერის შემდეგ მათ კედელში მარხავდა. ოფიციალური საიტი „კედელში დამარხულნი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ფილმის ტრეილერი Walled In DVD review at Dread Central ↑ Walled In[მკვდარი ბმული] Glasgow Film Festival
ძვ. წ. 434

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 434 რომის კონსულები: გაიუს იულიუს იულუსი III, ლ (ან პროც.) ვერგინიუს ტრიკოსტუსი II
ხანჩალის ტბის აღკვეთილი

ხანჩალის ტბის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 839 ჰექტარს. დაარსდა 2011 წლის 22 მარტს. ყარყატი ხანჩალის ტბის თავზე ყარყატი ხანჩალის ტბის თავზე ხანჩალის ტბა ჯავახეთის ეროვნული პარკი ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი კარწახის ჭაობის აღკვეთილი სულდის ჭაობის აღკვეთილი მადათაფის ტბის აღკვეთილი საქართველოს დაცული სააგენტოების საიტი[მკვდარი ბმული] კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული]
ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი

ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 126 ჰექტარს. დაარსდა 2011 წლის 22 მარტს. ჯავახეთის ეროვნული პარკი ხანჩალის ტბის აღკვეთილი კარწახის ჭაობის აღკვეთილი სულდის ჭაობის აღკვეთილი მადათაფის ტბის აღკვეთილი საქართველოს დაცული სააგენტოების საიტი[მკვდარი ბმული] კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული]
კარწახის ჭაობის აღკვეთილი

კარწახის ჭაობის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 158 ჰექტარს. დაარსდა 2011 წლის 22 მარტს. ჯავახეთის ეროვნული პარკი ხანჩალის ტბის აღკვეთილი ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი სულდის ჭაობის აღკვეთილი მადათაფის ტბის აღკვეთილი საქართველოს დაცული სააგენტოების საიტი[მკვდარი ბმული] კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული] ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ[მკვდარი ბმული]
სულდის ჭაობის აღკვეთილი

სულდის ჭაობის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 320 ჰექტარს. დაარსდა 2011 წლის 22 მარტს. ჯავახეთის ეროვნული პარკი ხანჩალის ტბის აღკვეთილი ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი კარწახის ჭაობის აღკვეთილი მადათაფის ტბის აღკვეთილი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების ადმინისტრაცია კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ
ძვ. წ. 433

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 433 ძვ. წ. 433 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მადათაფის ტბის აღკვეთილი

მადათაფის ტბის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 320 ჰექტარს. დაარსდა 2011 წლის 22 მარტს. ჯავახეთის ეროვნული პარკი ხანჩალის ტბის აღკვეთილი ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი კარწახის ჭაობის აღკვეთილი სულდის ჭაობის აღკვეთილი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების ადმინისტრაცია ↑ კანონი ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ
ძვ. წ. 432

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 432 ძვ. წ. 432 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
აკარიგუა

აკარიგუა (ესპ. Acarigua) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, პორტუგესის შტატის ჩრდილოეთ ნაწილში, პაესის მუნიციპალიტეტის ცენტრი. დაარსდა 1620 წლის 29 სექტემბერს. ქალაქი ცნობილია როგორც „ვენესუელის აგრარული დედაქალაქი“. წარმოადგენს შტატის უდიდეს და ქვეყნის დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონის მეორე უდიდეს ქალაქს, ასევე ლიანოსის რეგიონის მთავარ კომერციულ ცენტრს. წარსულში ის პორტუგესის დედაქალაქი იყო. ემეზობლება ქალაქი არაურე. 2008 წლის მონაცემებით, აკარიგუის მოსახლეობა 208 495 ადამიანს შეადგენს. ვენესუელის ქალაქების სია Página de la Alcaldía de Páez. დაარქივებული 2016-05-23 საიტზე Wayback Machine. Mapa de Acarigua y alrededores ↑ www.world-gazetteer.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-10. ციტირების თარიღი: 2012-12-10.
უკან მოუხედავად გაიქეცი (2006 წლის ფილმი)

უკან მოუხედავად გაიქეცი (ინგლ. Running Scared) — რეჟისორ უეინ კრამერის კინოფილმი, თრილერი. მონაწილეობენ: პოლ უოკერი, კამერონ ბრაიტი, ვერა ფარმიგა, ჩეზ პალმინტერი, კარელ როდენი. ფილმი გამოშვებულია 2006 წელს აშშ-ში. მრავალი წლის განმავლობაში ნიუ-ჯერსში მცხოვრები ჯოუი გაზელი წარმატებით მოღვაწეობდა ორ ამპლუაში, როგორც მზრუნველი მეოჯახე და ბანდიტური დაჯგუფების წევრი. ნარკომოვაჭრეების გარიგების ჩაშლის შემდეგ რამდენიმე მოღალატე პოლიციელი დაიღუპება. ერთ-ერთი განგსტერი ჯოუის იარაღს გადასცემს და მის მოშორებას თხოვს. ჯოუი ცეცხლასროლ იარაღს საკუთარ სახლში ათავსებს. სიტუაცია მას შემდეგ გართულდება, რაც მეზობელი ბიჭი ჯოუის იარაღს მოპარავს თავისთან სახლში წაიღებს და იმავე საღამოს საკუთარ სახლში რამდენიმეჯერ გასროლას მოახდენს. ჯოუის უწევს ამ იარაღის ძებნა და მისი უკან დაბრუნება. ოფიციალური საიტი „უკან მოუხედავად გაიქეცი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „უკან მოუხედავად გაიქეცი“ — Allmovie-ზე „უკან მოუხედავად გაიქეცი“ — Box Office Mojo-ზე „უკან მოუხედავად გაიქეცი“ — Rotten Tomatoes
ანაგვირილა

ანაგვირილა — ერთი, ორი ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეები რთულყვავილოვანთა ოჯახის Tripleurospermum-ის და Chamaemelum-ის გვარისა. Tripleurospermum-ის გვარის სახეობები გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში გვხვდება 9 სახეობა, მათგან ენდემურია 3 (მაგ., კოლხური ანაგვირილა - Tripleurospermum colchicum). ჩვენში ანაგვირილა უმეტესად მაღალმთის სარტყელში იზრდება. ზოგი სახეობა კი - მთის ქვემო სარტყლისა და ბარში, ჩვეულებრივ - მდელოებზე, აგრეთვე ქვიან ადგილებში, კლდეებზე, მინდვრებში, გზის პირებზე და სხვა. ზოგი სახეობა საძოვრის მცენარეა. ანაგვირილას თესლი 20% ზეთს შეიცავს, ცალკეული სახეობის ფოთლები კი - C ვიტამინს. სახოკია მ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 419-420.
პუნტო-ფიხო

პუნტო-ფიხო (ესპ. Punto Fijo) — ქალაქი ვენესუელაში, ფალკონის შტატში, კარირუბანის ავტონომიის დედაქალაქი. მდებარეობს შტატის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. წარმოადგენს პარაგუანის ნახევარკუნძულის უდიდეს ქალაქს. 2002 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 270 000 ადამიანს შეადგენს, რომელთა უმრავლესობაც თავს იყრის ურბანულ ცენტრში. ქალაქში მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი — პარაგუანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის კომპლექსი. ქალაქი დაარსდა 1940-იან წლებში, კომპანია Standard Oil-სა და Shell-ის ორი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის განაპირას. ქალაქის ამჟამინდელი სახელი დაკავშირებული ისტორიკოს რაფაელ გონსალეს ესტაბასთან, რომელიც აცხადებდა, რომ ის ტერიტორია, სადაც ახლა ქალაქია გაშენებული, ერთ დროს მოგზაურთა და მეთევზეთა გაჩერების წერტილი იყო (ესპ. Punto Fijo). ვენესუელის ქალაქების სია (ესპანური)"Paraguaná: la península de la amistad" დაარქივებული 2005-10-31 საიტზე Wayback Machine.
უმბრია

უმბრია (იტალ. Umbria) — რეგიონი ცენტრალურ იტალიაში. ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა და ამავე დროს ერთადერთი რეგიონი, რომელსაც არც ზღვაზე გასასვლელი აქვს და არც რომელიმე ქვეყანას ესაზღვრება. დედაქალაქია პერუჯა. უმბრიას დასავლეთით ესაზღვრება ტოსკანა, აღმოსავლეთით — მარკე, სამხრეთით კი ლაციო. რეგიონი ძირითადად მთიანი და გორაკ-ბორცვიანია, მის ტოპოგრაფიაში დომინანტია აპენინის მთები და მდინარე ტიბრის ხეობის აუზი. უმბრიის რეგიონი ადმინისტრაციულად ორ პროვინციად იყოფა: იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-02-11 საიტზე Wayback Machine. Consiglio regionale Regione Umbria - Opere pubbliche დაარქივებული 2010-03-07 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 431

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 431 რომის კონსულები: ტიტუს კინკტუს ლ.ფ. პოენუს ცინცინატუსი, გაიუს იულიუს მენტო
გაბულოცი

გაბულოცი — თბილისის ამირა დაახლ. 878-882 წლებში; მ. ლორთქიფანიძის მოსაზრებით, შაიბანიდების ადგილობრივი დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი. „მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, გაბულოცი მისი ერთ-ერთი წინამორბედი ამირა საჰაკის „მონათაგანი“ იყო. მისი მმართველობის პერიოდში თბილისის საამირო რამდენადმე გაძლიერდა და დაიმორჩილა გარდაბნელები. საბოლოოდ, გუარამ მამფალმა გაბულოცი შეიპყრო და დატყვევებული ბიზანტიაში გაგზავნა. თბილისის საამირო საქართველოს მმართველები ლორთქიფანიძე მ., თბილისის საამიროს ისტორიიდან, თბ., 1952: გვ. 195-196. „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 257
კაბუდარე

კაბუდარე (Cabudare) — ქალაქი ვენესუელაში, ლარას შტატში, პალავესინოს მუნიციპალიტეტის ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე, მდინარე ტურბიოზე. ახლომდებარე ქალაქი ბარკისიმეტოს ეკონომიკის ზრდის გამო, კაბუდარე ერთგვარ საძინებელ გაერთიანებად იქცა (ქანქარისებური მიგრაციის გამო), შაქრის ლერწმის მინდვრები ახალმა დასახლებებმა ჩაანაცვლა. მოსახლეობის მცირე ნაწილი ჯერ კიდევ მიწათმოქმედაბაშია ჩართული, მუნიციპალიტეტის საზღვრებში. ბოლო მონაცემებით, კაბუდარეს მოსახლეობა 119 671 ადამიანს შეადგენს. ვენესუელის ქალაქების სია Alcaldía de Palavecino დაარქივებული 2012-12-05 საიტზე Wayback Machine. Tu cabudare Parroquia Agua Viva დაარქივებული 2007-12-16 საიტზე Wayback Machine. Vista aérea de Cabudare
საზვერელი

საზვერელი, ქართლის დიდ აზნაურთა გვარი. „მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, „აზნაურნი საზუერელნი“ მონაწილეობდნენ 920-იან წწ. გიორგი აფხაზთა მეფესა და მის ვაჟს კოსტანტის შორის ქართლში ატეხილ ბრძოლაში. გიორგიმ გადაიბირა საზვერელები და მათი დახმარებით შეიპყრო მეამბოხე შვილი. შემდგომში „საზვერელი“ საკუთარ სახელადაც გვხვდება, მ.შ. თავად ჩიჯავაძეთა გვარში. ისტორიკოს სიმონ ჯანაშიას აზრით საზვერელი აზნაურები შემდგომდროინდელი ჩიჯავაძეების წინაპრები იყვნენ, „საზვერელი“ კი ქართულ ისტორიოგრაფიაში გეოგრაფიული სახელიდან ნაწარმოებ სადაურობის აღმნიშვნელ სიტყვად არის მიჩნეული. ვინ იყვნენ „აზნაურნი საზუერელნი“ / ს. მარგიშვილი // საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მაცნე. ისტორიის ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია. - 1990. - N2. - გვ.130-142. - რეზ. რუს. და ინგლ. ენ. „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 262
ძვ. წ. 430

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 430 რომის კონსულები: ლუციუს პაპირიუს კრასუსი, ლუციუს იულიუს ვოპ.ფ. იულუსი ზენონ ელეელი — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი (დ. დაახ. ძვ. წ. 490)
თეთრკბილა ბრუცა

თეთრკბილა ბრუცა (ლათ. Spalax leucodon) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი ბრუცასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 15-24 სმ აღწევს. ზურგი მოყავისფროა, მუცელი – მუქი ნაცრისფერი. ბოლქვიანი ნარგავების მოყვარულია. ამიტომ თეთრკბილა ბრუცა სოროს თხრის მთის სტეპებში, სადაც მცენარეული ფესვებით იკვებება. აქტიურია როგორც დღისით, ისე ღამით. გვხვდება მთათა ციცაბო ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 1400-2400 მ სიმაღლეზე. მისი გავრცელების არეალია: ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ბულგარეთი, საბერძნეთი, უნგრეთი, ჩრდილოეთი მაკედონია, რუმინეთი, სერბეთი, მონტენეგრო, თურქეთი და უკრაინა. თეთრკბილა ბრუცა გვხვდება საქართველოშიც, კერძოდ წალკაში და ახალქალაქის პლატოზე. თეთრკბილა ბრუცა – Spalax leucodon (ინგლისური) თეთრკბილა ბრუცა – Spalax leucodon (რუსული) ↑ 1.0 1.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 542.
ოლივერ მტუკუძი

ოლივერ „ტუკუ“ მტუკუძი (Oliver „Tuku“ Mtukudzi; დ. 22 სექტემბერი, 1952, ჰაიფილდი, ჰარარე) — ზიმბაბველი მუსიკოსი (მომღერალი და გიტარისტი), ჯგუფის „Wagon Wheels“ წევრი 1977 წლიდან. ღრმა და ომახიანი ხმითა და ადამიანთა ყოველდღიურ ცხოვრებასა და გაჭირვებაზე სიმღერების წერის ტალანტით დაჯილდოებული მტუკუძი სიმღერების შესრულებას იწყებს 1977 წელს ბენდში „Wagon Wheels“ ტომას მაპფუმოსთან ერთად. მათი სინგლი „ძანდიმომოტერა“ ოქროს ფირფიტა გახდა, რასაც ტუკუს პირველი ალბომი მოჰყვა. ზიმბაბვეს კორეკორეს ტომის წევრი, ტუკუ ძირითადად შონას ენაზე (ქვეყნის დომინანტური ენა), ასევე ნდებელესა და ინგლისურზე მღერის. საკუთარ ნაწარმოებებში ის რამდენიმე განსხვავებულ მუსიკალურ ტრადიციას აზავებს, რაც მის მუსიკას განსაკუთრებულ სტილს ანიჭებს, რომელსაც მისი ფანები „ტუკუს მუსიკას“ უწოდებენ. მაპფუმოსგან განსხვავებით მტუკუძი თავს იკავებს პრეზიდენტ რობერტ მუგაბეს რეპრესიული მთავრობის პირდაპირი კრიტიკისგან, ვინაიდან, სავარაუდოდ, ის კვლავაც ამ ქვეყანაში ცხოვრობს. თუმცა მის რამდენიმე ყველაზე ემოციურ ჰიტში იგი შეფარვით აქილიკებს მხცოვან ავტორიტარულ მმართველს, მაგ. სიმღერაში „ნდაკუვარა“, სადაც მუგაბეს პარტიის მიერ გატარებული პოლიტიკური რეპრესიები ზიზღითაა მოხსენიებეული, და „ვასაკარა (შენ ბერდები)“, რომელიშიც მუგაბეს (ირიბად) გადადგომისკენ მოუწოდებს. ტუკუს ხუთი შვილი და ორი შვილიშვილი ჰყავს, რომელთაგან ორი ასევე მუსიკოსია. მისი ვაჟი, სემ მტუკუძი, ასევე წარმატებული მუსიკოსი, ავტოავარიის მსხვერპლი გახდა 2010 წლის მარტში. მტუკუძის ასევე ჰყავს ოთხი და და ერთი ძმა, აწ გარდაცვლილი. ოლივერ მტუკუძი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოლივერ მტუკუძის ბიოგრაფია დაარქივებული 2016-10-17 საიტზე Wayback Machine.
ჩარალიავე

ჩარალიავე (ესპ. Charallave) — ქალაქი ვენესუელაში, მირანდას შტატში. 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 129 213 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს კარაკასიდან 60 კმ-ის დაშორებით. დედაქალაქთან სიახლოვისა და მოსახლეობის გადაჭარბებული სიმჭიდროვის გამო ის ერთგვარ საძინებელ ქალაქად იქცა (ქანქარისებური მიგრაცია). გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, ჩარალიავე გზაჯავრედინის როლს ასრულებს მიმდებარე ქალაქებისაკენ მიმავალ საგზაო სისტემაში. ქალაქი დაარსდა 1681 წელს სახელით სანტა-როსა-დე-ლიმა-ჩარალიავე. სახელი მომდინარეობს ადგილობრივ ინდიელთა ტომ ჩარალიავესგან, რომლების საცხოვრებელიც კათოლიკურმა მისიამ ჩაანაცვლა. ვენესუელის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-04-22 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 429

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 429 რომის კონსულები: ჰოსტუს ლუკრეტიუს ტრიციპიტინუს, ლუციუს სერგიუს კ.ფ. ფიდენასი II პერიკლე - ათენელი ორატორი და სახელმწიფო მოღვაწე.
ძვ. წ. 428

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 428 რომის კონსულები: აულუს კორნელიუს მ.ფ. კოსუსი, ტიტუს კინკტუს ლ.ფ. პოენუს ცინცინატუსი II
ანა ნეტრებკო

ანა იურის ასული ნეტრებკო (რუს. Анна Юрьевна Нетребко; დ. 18 სექტემბერი, კრასნოდარი, 1971) — რუსი საოპერო მომღერალი, ლირიკული სოპრანო. აქვს რუსეთისა და ავსტრიის ორმაგი მოქალაქეობა და ამჟამად ცხოვრობს ვენაში. ოპერის მოყვარულები მას „La Bellissima“-ს უწოდებენ (ულამაზესი). ნეტრებკო დაიბადა 1971 წლის 18 სექტემბერს რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიის დამთავრების შემდეგ მეეზოვედ მუშაობდა სახელგანთქმულ მარინსკის თეატრში. ნეტრებკო აღნიშნული თეატრის ხელმძღვანელმა და განთქმულმა დირიჟორმა, ვალერი გერგიევმა, აღმოაჩინა. გერგიევი ანას ვოკალის მასწავლებელი გახდა. ვალერი გერგიევის დახმარებით, ანამ თავისი საოპერო კარიერა 22 წლის ასაკში დაიწყო და ფიგაროს ქორწინებაში სუზანას როლი შეასრულა. 1994 წელს რიგის საოპერო ფესტივალზე შეასრულა ღამის დედოფლის ურთულესი არია მოცარტის ოპერიდან „ჯადოსნური ფლეიტა“. ცნობილი ფაქტია, რომ ამ პერიოდში ნეტრებკო კოლორატურული სოპრანო ბრძანდებოდა, ახლა კი, შვილის გაჩენის შემდეგ, მისი ხმა საგრძნობლად „დაპატარავდა“. ანა ახლა ლირიკული სოპრანოა და აქვს 3-ოქტავიანი დიაპაზონი. 2004 წელს დაჯილდოვდა რუსეთის სახელმწიფო პრემიით. გაზეთმა "Time" ის შეიყვანა ტოპ 100-ეულში 2007 წელს. 2008 წელს იგი წლის მუსიკოსად დასახელდა. ჟურნალმა "Playboy", 2008 წელს, იგი კლასიკური მუსიკის უსექსუალურეს შემსრულებლად დაასახელა.
Once upon a Tour

Once upon a Tour — Nightwish-ის ალბომის „Once-ის“ მხარდასაჭერად გამართული საკონცერტო ტურნე. იგი დაიწყო 2004 წლის 22 მაისს, კიტეეში და დამთავრდა ჰელსინკიში, 2005 წლის 21 ოქტომბერს. 2004 Hold the Ice/Budget Meeting Dark Chest of Wonders Planet Hell Deep Silent Complete She Is My Sin The Phantom of the Opera Ever Dream Symphony of Destruction Sleeping Sun Bless the Child The Trooper Wishmaster Nemo Slaying the Dreamer Over the Hills and Far Away Encore: Dead Boy's Poem Encore: Ghost Love Score Encore: Wish I Had an Angel 2005 Red Warrior Dark Chest of Wonders Ever Dream Planet Hell The Kinslayer The Siren The Phantom of the Opera High Hopes The Trooper Wishmaster Bless the Child Slaying the Dreamer Kuolema Tekee Taiteilijan Nemo Sleeping Sun Ghost Love Score Wish I Had an Angel სხვა სიმღერები: Stone People Creek Mary's Blood Higher Than Hope End of all Hope Dead to the World Come Cover Me Sacrament of Wilderness Walking in the Air Stargazers Elvenpath ტარია ტურუნენი - ვოკალი ტუომას ჰოლოპაინენი - სინთეზატორი მარკო ჰიეტალა - ბას-გიტარა, ვოკალი ერნო ვუორინენი - გიტარა იუკა ნემალაინენი - დასარტყმელი საკრავები Nightwish-ის ოფიციალური საიტი
ძვ. წ. 427

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 427 რომის კონსულები: გაიუს სერვილიუს სტრუკტუს აჰალა, ლუციუს პაპირიუს ლ. ფ. მუგილანუსი II პლატონი — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი
ცუგა

ცუგა (ლათ. Tsuga, იაპონ. 栂 – ცუგა) — წიწვოვან მცენარეთა გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა. მაღალი მარადმწვანე დეკორატიული ხეებია. ტენის მოყვარული და ჩრდილის ამტანია. აქვს მსუბუქი მერქანი, რომელსაც ძირითადად ქაღალდის დასამზადებლად იყენებენ. ხეების სიმაღლე 20-65 მ აღწევს. ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. გვხვდება 8, 9 ან 10 სახეობა, რომელთაგან ოთხი სახეობა ჩრდილოეთ ამერიკაშია, ხოლო ექვსი — აღმოსავლეთ აზიაში. ბუნებრივად იზრდება ჰიმალაიში, ჩინეთში, იაპონიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცუგას სამშობლოდ იაპონია მიიჩნევა. ცნობილია ცუგას სახეობები: კანადური ცუგა (Tsuga canadensis) და ნაირფოთოლა ცუგა (Tsuga diversifolia). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 244. ↑ Farjon, A. (1990). Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera. Koeltz Scientific Books ISBN 3-87429-298-3. ↑ Rushforth, K. (1987). Conifers. Helm ISBN 0-7470-2801-X. ↑ Earle, C. J.. (2006)Tsuga. Gymnosperm Database. ციტირების თარიღი: 2007-05-16. ↑ Wu, Z.-Y., & Raven, P. H.. (1999)Tsuga. Flora of China. Science Press. ციტირების თარიღი: 2007-05-16. ↑ Taylor, R. J.. (1993)Tsuga. Flora of North America North of Mexico, Vol. 2.. Oxford University Press. ციტირების თარიღი: 2007-05-16.
ძვ. წ. 426

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 426 ძვ. წ. 426 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ყორუღის აღკვეთილი

ყორუღის აღკვეთილი — აღკვეთილი მდებარეობს კახეთის მხარის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. შედის მარიამჯვრის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. იგი გეოლოგიურად ამიერკავკასიის მთათაშუა ოლქში შედის. აგებულია ძირითადად შუა მიოცენის ზღვიური მოლასური ნალექებით, რომლებიც აქ წარმოდგენილია თიხებით, ქვიშაქვებით, ზოგჯერ ბაზალტური კონგლომერატებით, მერგელებით, ოოლითური და ქვიშიანი კირქვებით. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოები აღკვეთილის ტერიტორიაზე ცნობილი არ არის. ყორუღის აღკვეთილში მდინარე ივრის ნაპირებზე ჭალის ტყეა შემორჩენილი. მისი შემქმნელი ძირითადი ხე-მცენარეებია: ტირიფი, ხვალო ანუ ჭალის ვერხვი, ოფი, ჩვეულებრივი მურყანი, ჭალის მუხა და ზოგიერთი სხვა. ქვეტყეში იზრდება ძეძვი, ქაცვი, ქართული კოწახური, ჭალა-ფშატა და სხვ. ჩვეულებრივია ლიანები: აღმოსავლური კატაბარდა, ეკალღიჭი, ღვედკეცი და სხვ. ჭალის ტყეს ორივე მხრიდან სტეპის მცენარეულობა, ძირითადად უროიანები ესაზღვრება. მარიამჯვარის დაცული ტერიტორია ↑ მარიამჯვრის სახელმწიფო ნაკრძალის ბიომრავალფეროვნება ↑ მდინარე ივრის ჭალის ტყის სიჯანსაღის შეფასება
ძვ. წ. 425

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 425 ძვ. წ. 425 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე. კლეონის თანამოაზრე სარდალმა დემოსთენემ ჯერ პელეპონესის დასავლეთ ნაპირებთან მდებარე ქალაქი პილოსი აიღო, შემდეგ კი კუნძულ სფაქტერიაზე დაატყვევა სპარტელი მეომრები. ბრძოლა პოლისთან. დამარცხდნენ ათენელები. ორივე სარდალი (კლეონი და ბრასიადე) ბრძოლაში დაიღუპა.