laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლოზ ბარათაშვილის აღმართი

ნიკოლოზ ბარათაშვილის აღმართი — აღმართი თბილისში, ისნის რაიონში (რიყისა და ავლაბრის მიჯნა). ნიკოლოზ ბარათაშვილის ხიდიდან ღვინის აღმართამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე ეს იყო ვიწრო ბილიკი, რომელიც 1803, 1845 და 80-იან წლებში თანდათან გააფართოვეს. 50-იან წლებში უწოდეს პავლე ციციანოვის, 1923 წელს — ივანე კალიაევის, 1945 წელს — ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი. 1935 წელს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია და მიიღო დღევანდელი სახე. დღეს იგი ქალაქის ერთ-ერთი ულამაზესი ქუჩაა. ცალ მხარეს გასდევს კლდეზე გადმოკიდებული სახლები, მეორე მხარეს ქალაქის ხედი ძველი უბნების მომხიბლავი პანორამით. პლატონ იოსელიანის ცნობით ციციანოვის აღმართის კლდის წვერზე გაშენებული ყოფილა 2 სასახლე, რომელთაგან ერთი გურიის, მეორე — სამეგრელოს მთავარს ეკუთვნოდა. ეს სასახლეები აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს დაუნგრევიათ. ნიკოლოზ ბარათაშვილის აღმართი ქალაქის ცენტრს ნიკოლოზ ბარათაშვილის ხიდით უკავშირდება. აღმართის დასაწყისში დგას ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლი (მოქანდაკე ბ. ციბაძე. არქიტექტორი შოთა ყავლაშვილი). პოეტ იოსებ გრიშაშვილის „ლიტერატურულ ნარკვევებში“ (1957) გამოთქმულია მოსაზრება, რომ აღმართი ატარებდა არა მთავარმმართველ პავლე ციციანოვის, არამედ ფარსადან თეიმურაზის ძე ციციშვილის (1786–1845) სახელს, რომელსაც ამ მიდამოებში საკუთარი მამულები ჰქონია და პირველი ბილიკიც მას გაუყვანია. იგივე მოსაზრებაა გამოთქმული ისტორიკოს მაქსიმე ბერძნიშვილის წიგნში „მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის“ (თბ., 1983). ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 28, ISBN 978-99928-20-35-3.
ჰარანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჰარანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჰარანი — ძველი ქალაქი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში ჰარანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონი.
ქერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ქერი შეიძლება აღნიშნავდეს: ქერი — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახი ქერი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონი.
ედუარდ მარკაროვი

ედუარდ მარკაროვი (სომხ. Էդուարդ Մարկարով, რუს. Эдуард Артёмович Маркаров; დ. 20 ივნისი, 1942, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-10-22 საიტზე Wayback Machine. Sportinfo.am დაარქივებული 2010-11-08 საიტზე Wayback Machine. Rusteam.permian.ru დაარქივებული 2006-05-09 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Ararathuptur.sitecity.ru დაარქივებული 2019-10-24 საიტზე Wayback Machine. Biograph.ru Web archive of Statistics at Klisf.info
დასავლეთკავკასიური ჯიხვი

დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი (ლათ. Capra caucasica) — წარმოადგენს კავკასიის ენდემურ სახეობას. ძირითადად გავრცელებულია კავკასიაში. დღეისათის ცნობილია მისი ორი სახეობა ეს არის დასავლეთკავკასიური ჯიხვი და აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი. ისინი მიეკუთვნებიან წვრილჩლიქოსნების რიგს. დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი მხოლოდ კავკასიონის დასავლეთ ნაწილშია გავრცელებული, მისი არეალი კი მოიცავს მთა ჩუგუშიდან მდინარე ბაქსანის სათავემდე ტერიტორიას. თუმცა გასულ საუკუნეში, ყოფილა შემთხვევები როცა დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი ამ არეალის გარეთაც კი გვხვდებოდა, მაგალითად ბალყარეთის ჩერეკის სათავებამდე. დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი, ძირითადად გვხვდება სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე დაახლოებით 800-დან 4000 მეტრამდე ტერიტორიაზე ზღვის დონიდან. ძირითადი სტუმრობს ტყით დაფარულ ფერდობებს, კლდეების მახლობლად. ინდივიდების გამრავლების პერიოდი იწყება ნოემბრის შუა რიცხვებიდან და იანვრის ბოლომდე გრძელდება. ამ დროს წარმოიქმნება მდედრებისა და მამრების შერეული ჯგუფები. მამრი სქესმწიფობას 5 წლის ასაკში აღწევს, ხოლო მდედრი 2 წლის ასაკში. მაკეობა 150-160 დღე გრძელდება. მის ძირითად საკვებს სუბალპური და ალპური ბალახეულობა წარმოადგენს, თუმცა ასევე იკვებება ხის ფოთლებით, ხის ქერქითა და წიწვებით. საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი ძლიერ ეტანება მლაშე წყლებს და ხელოვნურ სამარილეებს. სამწუხაროა, მაგრამ ჯიხვი კავკასიონის ტერიტორიაზე გავრცელებული მტაცებლების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესს მსხვერპლ სახეობას წარმოადგენს, მასზე ნადირობს ფოცხვერი, მგელი და ჯიქი. ჯიხვი სოციალური ცხოველია. ისინი ჯოგურად ცხოვრობენ. რამდენიმე ასეული ჯიხვი ერთ ფარაში ჩვეულებრივი მოვლენა იყო, თუმცა, ასეთი ფარები დღეს უკვე აღარ გვხვდება. ჯიხვი იძლევა მაღალხარისხიან ხორცს, ტყავს, თივთიკს და რქებს. ამავე დროს სპორტული ნადირობის ობიექტია. ადვილად შინაურდება, თავისუფლად ეჯვარება შინაურ თხას და იძლევა მაღალპროდუქტიულ ჰიბრიდს. ჯიხვი ძირითადად იკვებება ბალახით, მაგრამ წლის ცალკე სეზონებში მისი საკვების შემადგენლობა შეიცავს მერქნიანი მცენარეების ნაირგვარ ნაწილებს, ჯიხვის საკვებს შეადგენენ 100 სახეობაზე მეტი მცენარე. ჯიხვი ძოვს ადრე დილისა და საღამოს საათებში, ხოლო ზოგიერთ ადგილას მთელი ღამის განმავლობაში. დღეისათვის ამ სახეობის არსებობა აღნიშნულია მდინარე ბაქსანის სათავეებში, რაც შეეხება იალბუზის ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორიას ის იქ აღაც გვხვდება. დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი შედარებით დაბალია, თუმცა სხვა ჯიხვებისგან განსხვავებით საკმაოდ მსხვილი რქები აქვს. მისი რქების ფორმაც განსხვავებულია - რქები ზევით მიემართება და შემდეგ იხრება. ბოლო პერიოდში ამ ინდივიდის რიცხვი შემცირებულია, რიზი მიზეზიც ბრაკონიერობაა. ჯიხვი ტყვეობას ადვილად ეგუება და მალე თვინიერდება. ჯიხვებისთვის ძირითად საფრთხეებს წარმოადგენს: ნადირობა, ასევე დერივატების გამოყენება - იგულისხმება ჯიხვის რქების წარმოება. ჯიხვების ერთ-ერთ მთავარ საფრთხეს ასევე წარმოადგენს: რეკრეაცია/ტურიზმი (მათ შორის ალპინიზმი) და რეგიონალური კონფლიქტები. ბარჩილ ჯანაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 569, თბ., 1987 წელი. დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი ჯიხვები ჯიხვი ჯიხვები დასავლეთკავკასიური ჯიხვები
ბადუკის ტბები

ბადუკის ტბები — სამი მთის ტბის კასკადი, მდინარე ბადუკთან. წარმოადგენს ტებერდას მარცხენა შენაკადს. მდებარეობს ჰადიბიბესა და ბადუკსკის საზღვრებს შორის, დასავლეთ კავკასიაში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე. იმის გამო, რომ მდინარე ბადუკის ზემოთ სხვა ტბები ნაკლებად ცნობილია, ამ სამ ტბას ქვემო ბადუკის ტბებსაც უწოდებენ, თუმცა უფრო ხშირად მოიხსენიებენ და დამკვიდრებულია სახელი „ბადუკის ტბები“. გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ ეს არის მეწყერული წარმოშობის ტბები და მათი ასაკი არ აღემატება 150-200 წელს. ტბის გარშემო არის ფიჭვნარები და არყის ტყეები. აღნიშნული ტბები განთქმულია ულამაზესი ბუნებით, ეს ტბები მდებარეობს თებერდას ნაკრძალის ტერიტორიაზე. ტრადიციულად ბადუკის სამივე ტბა მიეკუთვნება ეკო ტურიზმის ერთ-ერთ მთავარ ობიექტს. ბადუკის ტბებისკენ გზის საფასური შეადგენს 300 მანეთს, ღირებულება გამოწვეულია იმით, რომ ეს არის ყველაზე დიდი ბილიკი, რომელიც გადის თებერდის ნაკრძალის ტერიტორიაზე. ბილიკი და ზოგადად ეს მარშრუტი საკმაოდ სახიფათოა ტურისტებისთვის, ამიტომ საჭიროა ჯგუფს თან ახლდეს გიდი. ბადუკის ტბების სიახლოვეს,არის რამდენიმე დასახლება, მათ შორის აღსანიშნავია: ქალაქი თებერდა და სოფელი დომბაი. პირველი ბადუკის ტბა ყველაზე პატარაა, მისი სიგრძე მხოლოდ 80 მეტრია. სიღრმე 4.5 მეტრი. წყლის ტემპერატურა ზაფხულში 5 გრადუსზეც კი არ იზრდება. დაშორება მისგან მეორე ტბამდე 260 მეტრია სწორი ხაზით. მეორე ბადუკის ტბა ზღვის დონიდან 1987 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს, სიგრძე 200 მეტრს აღემატება. მეორედან მესამე ტბისაკენ მიმავალი მარშრუტი დაახლოებით 130 მეტრი სიგრძისაა. მესამე ბადუკის ტბა არის ყველაზე მაღალ ადგილას - ზღვის დონიდან 1990 მეტრ სიმაღლეზე. მისი ფართობია 3,6 ჰექტარი, მისი მაქსიმალური სიგრძე დაახლოებით 330 მეტრია, მისი სიგანე კი 200 მეტრია. სანაპირო ზოლია 0,9 კმ. ტბის სიღრმე - 9 მეტრამდე. მას ზოგჯერ დიდი ბადუკის ტბასაც უწოდებენ. მასში მოლურჯო-მომწვანო წყალია, ზაფხულში წყლის ტემპერატურა 10 გრადუსამდე ათბობს. ეს სამი ტბა ერთმანეთთან არც ისე შორსაა. ძირითადად ტბის აუზში გვხვდება კალმახი. ამ სამივე ტბაში დაახლოებით წყალმცენარეების 100-ზე მეტი სახეობაა. Страница Бадукских озёр на сайте Тебердинского заповедника
დომბაი

დომბაი — საკურორტო სოფელი ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე. სოფელი ყარაჩაევის რაიონის ნაწილია. მდებარეობს დაახლოებით 1600 მეტრის სიმაღლეზე, მთავარი კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ ძირში, მდინარეების ალიბეკისა და დომბეი-ულგენის შესართავთან. 2019 წლის მონაცემებით დომბაში ცხოვრობს 648 ადამიანი. ძირითადად ყარაჩაელები, ჩერქეზები და რუსები სახლობენ. გზა უკავშირდება სოფელ თებერდას. ადმინისტრაციულ ცენტრამდე დაშორება დაახლოებით 120 კილომეტრია (გზის გავლით). მანძილი უახლოეს სარკინიგზო სადგურთან ქალაქ უტ-ძეგუტამდე კი დაახლოებით 100 კილომეტრია. სიტყვა "დომბაი" ყარაჩაული წარმოშობის სიტყვაა და ნიშნავს „ბისონს“. ერთხელ, დომბეის ტყეებში, კავკასიური ბისონის მთელი ნახირი შემოსულა. სწორედ აქედან მომდინარეობს სოფლის ეს სახელი. რეგიონში აღნიშNული სოფლის გაჩენა დაკავშირებულია ტურიზმის განვითარებასთან, რომლის დასაწყისიც 1920-იანი წლებით თარიღდება, თუმცა არსებობს იმის მტკიცებულებაც, რომ ზოგიერთი ტურისტული ჯგუფი ამ ადგილებში ჯერ კიდევ იმყოფებოდა 1911 წელს. 1921 წელს აქ გამოჩნდა პირველი ორგანიზებული ტურისტული ბაზა. კურორტის პოპულარიზაცია სულ უფრო და უფრო მატულობს 1925 წლიდან. მიმდინარეობს სისტემატური გამოკვლევა და აღწერა მიმდებარე მწვერვალებისა და გადასასვლელებისა. სპორტული კომპლექსის მასშტაბური მშენებლობა დომბაიში პოლიანაში დაიწყო მას შემდეგ, რაც რუსეთის ფედერაციის მინისტრთა საბჭოს გადაწყვეტილებით მაღალმთიან რაიონში დასვენების, ტურიზმის, თხილამურებით სრიალის განვითარებას შეუწყობს ხელს. 1972-1976 წლებში რეგიონში უკვე არსებობდა რამდენიმე სასტუმრო. 1984 წელს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა რამდენიმე სასტუმროს. 1936-1961 წლებში შეიქმნა და განვითარდა ალპური ბანაკი, სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით. მდინარე ალიბეკის ზედა მიდამოებში მდებარეობს ალიბეკის საფეხმავლო ბანაკი - კავკასიაში ერთ-ერთი უძველესი, რომელსაც მიენიჭა ურბანული ტიპის დასახლების სტატუსი 1965 წელს . სასტუმროებისა და ბანაკების ადგილების მშენებლობასთან ერთად, აშენდა საკაბელო გზები. 2004-2007 წლებში აშენდა ახალი საკაბელო მაგისტრალის სამი ხაზი - გონდოლას ერთი მონაკვეთი და ექვსი განყოფილების ორი მონაკვეთი, რომლებსაცც მოთხილამურეები გადაჰყავთ მუსა-აჩიტარას მთის მწვერვალზე (დაახლოებით 3200 მეტრზე). სოფელში ეკონომიკური საქმიანობა ასოცირდება ტურისტულ მომსახურებასთან: არის უამრავი რესტორანი, კაფე და სასტუმრო. დომბეი ცნობილია, როგორც რუსეთში ზამთრის სპორტული ცენტრი. Offizielle Ortswebsite დაარქივებული 2018-01-10 საიტზე Wayback Machine.
ლენქორანის დაბლობი

ლენქორანის დაბლობი — დაბლობი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვასა და თალიშის მთებს შორის. ლენქორანის დაბლობი ამიერკავკასიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ადგილია. ეს არის მცირედ დაქანებული დაბლობი, რომელიც ოთხი ტერასით გადადის კასპიის ზღვისკენ. დაბლობი ძირითადად შედგება თიხის, ქვიშისა და კენჭებისაგან. მისი სიგანე მერყეობს 5-6 კილომეტრიდან სამხრეთით და ჩრდილოეთით 25-30 კილომეტრით. მის ტერიტორიაზე და კასპიის ზღვის მიმდებარედ წყლის მიდამოებში მდებარეობს ყიზილაღაჯის ნაკრძალი და ყურე. კასპიის ზღვის სანაპიროზე არის ჭაობიანი ადგილები. ნიადაგი არის სუბტროპიკული და ძლიერად იზოლირებულია ტყით. ლენქორანის დაბლობის ფერდობებზე შემორჩენილია წაბლის, ფოთლოვანი მუხისა და გაქვავებული ხეების უნიკალური რელიქტური „ჰირკანური“ ტყეები. გეოგრაფიულად, ლენქორანის დაბლობი მიეკუთვნება ბუნებრივ პროვინციას. ეს პროვინცია მოიცავს 5 ადმინისტრაციულ ოლქს: ასტარა, ლენქორანი, მასალი, ლერიქი და იარდიმლი. ამავდროულად, ჯალილაბადის რაიონის ნაწილი შედის ამ პროვინციაში. ტერიტორიის საერთო ფართობი 4500 კმ²-ზე მეტია. კლიმატი სუბტროპიკული ოკეანეურია. წლის განმავლობაში ნალექები ეცემა 1225 მმ, ხოლო დაბალმთიან სარტყელში 1400-1700 მმ (მაქსიმუმ ზამთარში). ივნისი და ივლისი - ყველაზე მშრალი თვეებია, სწორედ ამ თვეებში ნალექები მინიმუმამდეა დაყვანილი. ზაფხული ცხელია, ხოლო ზამთარი მკვეთრად ზომიერი. ეკონომიკის ძირითადი დარგებია ტურიზმი, ვაჭრობა, ტრანსპორტი, საკვები, ხე-ტყის წარმოება, თამბაქო, ქაღალდის მრეწველობა, სოფლის მეურნეობა (ციტრუსები, ბრინჯი, ხორბალი, ჩაი, ბამბა, შაქარი, ყვავილები, ვაშლი, ატამი, კივი, კიტრი და ხახვი) თევზაობა; რეგიონში არის რკინისა და ქვანახშირის საბადოები. ლენქორანის დაბლობი საკმაოდ გამორჩეულია ამ კუთხით. ვხვდებით რამდენიმე ენდემური ჯიშის ფრინველს. ლენქორანის დაბლობზე გავრცელებული ფრინველებიდან აღსანიშნავია: ხონთქრის ქათამი, დურაჯი, ივეოსი, ფლამინგო, გედი, ბატი და მელოტა. ლენქორანის დაბლობის ტერიტორია ძირითადად დაფარულია ლელით, ლერწმითა და სხვა მცენარეებით. ასევე საკმაოდ ხშირი ტყით. ჭაობებში შემონახულია მურყანის ხშირი ტყეები. ლანკარნის დაბლობის ჭაობში იზრდება ლოტუსი. ადგილობრივ მოსახლეობას, რომლებიც ძირითადად არიან აზერბაიჯანელები, გაშენებული აქვთ ჩაის პლანტაციები, ბრინჯის მინდვრები და ხეხილის ბაღები, რეგიონში განვითარებულია ბოსტნეულის მოშენება, რომელიც საკმაოდ მაღალ დონეზე დგას. Ленкоранская низменность — статья из Большой советской энциклопедии. Азербайджан: Общегеографическая карта / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2005 г.; гл. ред. Г.В. Поздняк; ред. Г.Ф. Кравченко, Н.Р. Монахова. — 1:750 000, 7,5 км в 1 см. — М., 2005 (М.: ПКО «Картография»). Ленкоранская низменность. «География. Современная иллюстрированная энциклопедия.», под ред. проф. А. П. Горкина. Росмэн, 2006
ჭამალალები

ჭამალალები — დაღესტნის ანდიური ჯგუფის ხალხთა ჯგუფში შედიან. აღსანიშნავია, რომ იოანე ბაგრატიონის მონაცემებით, XVIII საუკუნის ბოლოს მათი რაოდენობა დაახლოებით 1207 კომლი ყოფილა. ჭამალალები ევროპეიდული რასის კავკასიურ ტიპს მიეკუთვნებიან, საკმაოდ მაღლები და გრძელსახიანები არიან. თმები, კანი და თვალები ღია ფერის აქვთ. ჭამალალური ენა ჩრდილოეთ დაღესტნურ ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნური ჯგუფის ანდიურ ქვეჯგუფში შედის. აქვს ორი დიალექტი. ჭამალალებისათვის მესაქონლეობა და მიწათმოქმედება არის დამახასიათებელი, რომელშიც წამყვანია მომთაბარე მეცხვარეობა, მიწათმოქმედებას კი მეორეხარისხოვანი ადგილი უკავია. ნაწილობრივ განვითარებული იყო მებაღეობა და მევენახეობაც, ხელოსნობის დარგებიდან განვითარებული იყო მაუდის, ნაბდების, ფარდაგების, სპილენძის ჭურჭლის წარმოება, ხის ჭურჭლის დამზადება, ასევე ვერცხლის დამუშავება, მჭედლობა და ტყავის დამუშავება. ტანსაცმელზე ატარებდნენ სხვადასხვაგვარ სამკაულებს, ვერცხლის მონეტებს, საყურეებს, ვერცხლისა და სპილენძის ძეწკვებს. ძველად მამაკაცებისთვის აუცილებელი ატრიბუტი იყო ხანჯალი, ვერცხლის ან წვრილი სპილენძის სარტყელი. ხინკალი ჭამალალების ყოველდღიური საჭმელი იყო. აკეთებდნენ სხვადასხვაგვარ ფაფებს. ჭამალალები მუსლიმი-სუნიტები არიან. მათ შემორჩენილი ჰქონდათ ზოგიერთი წარმართობის დროინდელი რწმენა-წარმოდგენა. წვიმის გამოწვევის მიზნით, გვალვის დროს სოფლის ყველა მცხოვრები მიდიოდა მთაში, კლავდნენ სამსხვერპლო კვიცს და მის სისხლს ტბაში ასხამდნენ, ხოლო ცხოველის ტყავს ტბაში აგდებდნენ, სწორედ ამ დროს კითხულობდნენ ლოცვას და მიმართავდნენ ღვთაებას, რომ მას წვიმა მიეცა მათთვის. ასეთი რწმენა წარმოდგენები არაერთია შემორჩენილი დღესაც ჭამალალებში. ჭამალალებს აქვთ მდიდარი სასიმღერო და საცეკვაო ფოლკლორი. სიმღერებს ძირითადად ხუნძურ ენაზე ასრულებენ. მათი ძირითადი მუსიკალური ინსტრუმენტია ფანდური, ზურნა და დაირა. კალენდარული დღესასწაულებიდან დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ პირველი ხნულის გავლებას. შემორჩენილია წინაპრების კულტი, მაგიის სხვადასხვა ფორმა. დღეისათვის ჭამალალებს არაერთი პრობლემა აქვთ, მათ შორის უმთავრესია, ეთნოსის გათიშვა, რადგან ჩაჩნეთის შატოის რაიონში მცხოვრებ ჭამალალებს წინაპრების თავდაპირველი განსახლების არეალთან ინტენსიური კავშირი თითქმის აღარ აქვთ. მძიმე სიტუაციაა ტერიტორიასთან ერთად ენის მხრივაც. ჭამალალური ენა მხოლოდ ოჯახში სალაპარაკო ენაა, მისი ლექსიკური ფონდი საკმაოდ სწრაფად ღარიბდება. როლანდ თოფჩიშვილი კავკასიის ხალხთა ეთნოლოგია, თბ.,2012
ჰაჯიყაბული

ჰაჯიყაბული (აზერ. Hacıqabul) — ქალაქი აზერბაიჯანში და ჰაჯიყაბულის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ჰაჯიყაბული არის სარკინიგზო და საავტომობილო ძირითადი პუნქტი. იგი მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტბის შემოგარენში, შირვანის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილში. 1934 წელს ჰაჯიყაბულს მიენიჭა სოფლის სტატუსი, ხოლო 1938 წელს კი ქალაქის სტატუსი. Кази-Магомед — статья из Большой советской энциклопедии. ჰაჯიყაბული GEOnet სახელების სერვერზე ↑ მოსახლეობის 1989 წლის სრულიად საკავშირო აღწერა <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2621042"></a>
ლიკვიდურობა

ლიკვიდურობა (liquidity) — ეკონომიკური ტერმინი, რომელიც მიუთითებს ფასიანი ნივთების (აქტივების) უნარზე სწრაფად გაიყიდოს საბაზროსთან მიახლოებულ ფასად. ლიკვიდური - ფულად ქცევადი. განასხვავებენ მაღალლიკვიდურ, დაბალლიკვიდურ და არალიკვიდურ ფასეულობებს (აქტივებს). რაც უფრო სწრაფად და ადვილად შეიძლება აქტივზე მისი სრული ღირებულების მიღება, მით უფრო ლიკვიდურად ითვლება იგი. ლიკვიდურობის უმაღლესი ხარისხი ფულად ერთეულებს გააჩნია. საბუღალტრო ბალანსის აქტივები ლიკვიდურობის მიხედვით: ფულადი სახსრები კომპანიის ანგარიშებზე და სალაროში მიმდინარე დებიტორული დავალიანება საქონლისა და მასალის მარაგი საწყობებში მანქანები და მოწყობილობები შენობები და ნაგებობები
ვასილ ბარნოვის ქუჩა

ვასილ ბარნოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდისა და ვაკის რაიონებში (ვერე, ვაკე) ძმები კაკაბაძეების ქუჩიდან მრგვალ ბაღამდე (ყოფილ ვაკის სკვერამდე). წარმოიქმნა XIX საუკუნის 80-იან წლებში. 1884 წელს მას ღუნიბის ქუჩა ეწოდა (სახელი დაერქვა ღუნიბის ციხესიმაგრის დაცემისა და შამილის დატყვევების 25 წლისთავთან დაკავშირებით). ადრე მხოლოდ ვერის უბანს მოიცავდა. ვაკის უბნის განაშენიანების შემდეგ ქუჩაც გაიზარდა და 1922 წელს ვასილ ბარნოვის სახელი დაერქვა (იგი ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა). გრძელდებოდა ვაკის პარკამდე. 1992 წელს მის ერთ მონაკვეთს, მრგვალი ბაღიდან არჩილ მიშველაძის ქუჩამდე ეწოდა ირაკლი აბაშიძის სახელი. ქუჩაზეა XIX საუკუნის საცხოვრებელი სახლები. ყოფილი ლევანდოვსკის კერძო გიმნაზიის შენობა (№10, XIX საუკუნის 90-იანი წლები). ბარნოვისა და ირაკლი აბაშიძის ქუჩების შესაყართან, მრგვალ ბაღში, დგას რაფიელ ერისთავის ბიუსტი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი, არქიტექტორი გ. მირიანაშვილი) და სკულპტურული კომპოზიცია „პატარა უფლისწული“ (მოქანდაკე ი. ჟვანია). აქვს 3 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 29, ISBN 978-99928-20-35-3.
არტაკ დაშიანი

არტაკ დაშიანი (სომხ. Արտակ Դաշյան; დ. 20 ნოემბერი, 1989, ერევანი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ნახევარმცველი. იგი ამჟამად თამაშობს სომხეთის ეროვნული პრემიერლიგის გუნდ ურარტუსა და სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. არტაკ დაშიანს დამთავრებული აქვს საფეხბურთო სკოლა შენგავიტი. 2006 წელს მან მოწვევა მიიღო ბანანცი ერევანიდან, ხოლო 2007 წელს იგი უკვე თამაშობდა სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში. დაშიანის პოტენციალმა გამოჩენა ადრეულ ასაკში დაიწყო. მისმა თამაშმა ჯერ კლუბის მთავარი მწვრთნელის, ხოლო შემდეგ მთელი კლუბის ყურადღება მიიპყრო. 2009 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში, 24-ე რაუნდში, ბანანცსა და გიუმრის შორის ჩატარებულ შეხვედრაში მან მსაჯს შეურაწყოფა მიაყენა, რის გამოც იგი დაისაჯა. სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის სადისციპლინო კომიტეტმა მან 4 მატჩიანი დისკვალიფიკაცია და 150,000$ ჯარიმა დააკისრა. მეტალურგ დონეცკთან შეხვედრის დასრულების შემდეგ (შეხვედრას ბანანცის ყოფილი მთავარი მწვრთნელი ნიკოლაი კოსტოვი ხელმძღვანელობდა), მან გუნდთან 3 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. იგი კლუბის თამაშებში თანდათან იშვიათად იღებდა მონაწილეობას და საბოლოოდ შემცვლელ მოთამაშედ გადაიქცა. შემდეგ მეტალურგმა მისი განათხოვრება გადაწყვიტა. მოთამაშისადმი დაინტერესება განსაკუთრებით მისმა ყოფილმა კლუბმა, ბანანცმა გამოიჩინა. ორივე კლუბის შეთანხმების შედეგად, დაშიანი ბანანცში იჯარით გადავიდა. სეზონის შუა პერიოდში, გუნდის კაპიტნის, არტურ ვოსკანიანის გადაყენების შემდეგ, ახალი გუნდის კაპიტანი გახდა არსენ ბალაბეკიანი, ხოლო დაშიანი კი ვიცე-კაპიტანი. სეზონის დასრულების შემდეგ, კლუბმა გადაწყვიტა, რომ ბალაბეკიანისთვის კონტრაქტი არ გაერგრელებინა, ამიტომ მან გუნდი დატოვა. ამგვარად, დაშიანი გუნდის კაპიტნად იქცა. 2013 წელს იგი გადავიდა კლუბ განძასარი კაპანში. 2016 წელს გადავიდა კლუბ ალაშკერტში დაშიანი სომხეთის საფეხბურთო 21-წლამდელთა ახალგაზრდულ ნაკრებს 2008 წელს შეუერთდა. ერთი წლის შემდეგ, იგი სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში გადავიდა. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი გაიმართა 2009 წლის 11 თებერვალს, კვიპროსში ჩატარებულ ლატვიის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში. თამაში ანგარიშით 0:0 დასრულდა. ამის შემდეგ, მან ითამაშა ფიფას მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპში: 2009 წლის 10 ოქტომბერს ესპანეთის ნაკრების წინააღმდეგ, ხოლო 2010 წლის 11 აგვისტოს ამხანაგურ შეხვედრაში ირანის ნაკრების წინააღმდეგ (1-3) არტაკ დაშიანი დაქორწინდა 2011 წლის ნოემბერში. ↑ Артак Дащян получил дисквалификацию до конца сезона დაარქივებული 2019-10-26 საიტზე Wayback Machine. (in Russian). ArmFootball.com. Retrieved 29 March 2013. ↑ Артак Дашян на просмотре в "Металлурге" დაარქივებული 2019-10-26 საიტზე Wayback Machine. (in Russian). ArmFootball.com. Retrieved 29 March 2013. ↑ Артак Дашян – игрок донецкого "Металлурга" (in Russian). metallurg.donetsk.ua. Archived from the original on 12 February 2010. Retrieved 29 March 2013. ↑ Артак Дашян: "Конкуренция только во благо" (in Russian). metallurg.donetsk.ua. Archived from the original on 19 February 2010. Retrieved 29 March 2013. ↑ "Գանձասարից" եղել է առաջարկ, բայց ես դեռ որևէ որոշում չեմ կայացրել (in Armenian). armsport.am. Archived from the original on 15 January 2013. Retrieved 29 March 2013. ↑ Артак Дашян женился (in Russian). armsport.am. Archived from the original on 19 December 2011. Retrieved 29 March 2013.
ზრიხი

ზრიხი — დაღესტნის ახინსკის რაიონის მთის სოფელი. მდებარეობს სამურის მარცხენა ნაპირზე. ჩრდილოეთიდან მდინარის ხეობის გასწვრივ გადაჭიმულია სამურის ქედი. სოფლის მახლობლად მდებარეობს, იალკის მწვერვალი (3004 მეტრი). სოფელ ზრიხის მახლობლად სამურის ქედის ხეობებზე, მრავალი მდინარე ჩამოდის, მათ შორის ერთ-ერთი სოფელშიც მიედინება. სოფლის მახლობლად, ჰელმეტ-ახტინსკის ქედის ულამაზესი ხედი იშლება, სადაც წიწვოვანი მცენარეები ჭარბობს, ვიდრე სამურის ქედზე. ჰელმეტ-ახტინსკის ქედის უნიკალურობა მდგომარეობს, მის არეალზე გავრცელებულ უნიკალურ ფიჭვში, რომელიც ენდემური ჯიშისაა. ზრიხში მდინარეები არ არის ღრმა, მაგრამ ზაფხულში, როდესაც მყინვარების დნობა იწყება, ძლიერი წვიმისას შესაძლებელია ტალახის ნაკადმა წყალდიდობა გამოიწვიოს. დაშორება ზრიხიდან ახტას რაიონის ცენტრამდე არის 16 კილომეტრი. სოფელი რუთული, სოფელ ზრიხიდან 17 კილომეტრში მდებარეობს. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელიძი 118 კილომეტრით. უახლოესი ქალაქი, დერბენტი, 116 კილომეტრით არის დაშორებული. სოფელში 553 კომლი ცხოვრობს, ხოლო მოსახლეობა 1871 ადამიანს შეადგენს. 2010 წლის მოსახლეობის მთლიანი რუსული აღწერის შედეგების თანახმად, სოფელში ცხოვრობდა 1839 ადამიანი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ზრიჰში 1,790 ადამიანი იყო. რელიგიით, სუნიტი მუსლიმები. 1869 წელს სოფელში ცხოვრობდა 485 ადამიანი, რომელთაგან კაცები - 255; ქალები კი 230 იყვნენ. 1886 წელს სოფელში ცხოვრობდა 768 ადამიანი. 1839 წელს ზრიხმა ანექსია განიცადა, გახდა დაღესტნის რეგიონის სამურის რაიონის ნაწილი. სოფელთან ერთად, ჩამოყალიბდა ზრიხის სოფლის საზოგადოება, როგორც რუსეთის ნაწილი. XIX საუკუნეში ზრიხში სასამართლო პროცესები მიმდინარეობდა კადიებისა და უხუცესების მიერ შარიათისა საფუძველზე მთის წეს-ჩვეულების მიხედვით. სოფელის ლეზგური სახელი „ცურგიარი“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ცური“, რომელიც სპილენძს ნიშნავს. სწორედ აქედან წარმოიშვა მისი რუსული სახელი „ზრიხ“. სოფელში არის კულტურის სახლი. ასევე, სოფელში მდებარეობს XIX საუკუნით დათარიღებული მეჩეთი, სკოლა და ბიბლიოთეკა. სოფელში არ არსებობს კოლექტიური მეურნეობა ან სასოფლო-სამეურნეო ასოციაციების სხვა ფორმები, რის შედეგადაც კერძო საწარმოები სოფლის მთავარი ეკონომიკური ერთეულს წარმოადგენს. 90-იანი წლების დასაწყისში ადრე აყვავებული მებაღეობა გაფუჭდა. სოფლის მეურნეობა, რომელსაც ძირითადად კომბოსტო წარმოადგენდა, სოფელში ასევე არ არის განვითარებული. თუმცა, მეცხოველეობა ფართოდ არის განვითარებული: მოსახლეობა ფლობს 1,537 თავშესაქცევ პირუტყვს, ხოლო 700 მსხვილ პირუტყვს. Сайт Ахтынского района В селении Зрых Ахтынского района приведены в надлежащий порядок дороги и горные родники — РИА Дагестан Бизнесмен из Одессы построил в Дагестане мечеть — Одесса ТВ დაარქივებული 2019-10-25 საიტზე Wayback Machine.