laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რიჩარდ ნიქსონი

რიჩარდ მილჰაუს ნიქსონი (ინგლ. Richard Milhous Nixon; დ. 9 იანვარი 1913 — გ. 22 აპრილი 1994) — ამერიკის შეერთებული შტატების რიგით 37-ე პრეზიდენტი 1969-1974 წლებში რესპუბლიკური პარტიიდან. ერთადერთი ამერიკელი პრეზიდენტი, რომელიც თანამდებობიდან გადადგა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ნიქსონი აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტში მსახურობდა, სადაც ლეიტენანტის წოდება მიიღო. 1946 წელს იგი აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრად, ხოლო 1950 წელს სენატორად აირჩიეს რესპუბლიკური პარტიიდან. 1953–1961 წლებში ეიზენჰაუერის პრეზიდენტობის დროს ნიქსონი აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი იყო. 1960 წელს მას ჰქონდა აშშ-ის პრეზიდენტად არჩევის წარუმატებელი მცდელობა, როდესაც მცირე სხვაობით ჯონ კენედიმ დაამარცხა. 1962 წელს იგი ასევე კალიფორნიის გუბერნატორის არჩევნებში დამარცხდა. თუმცა ნიქსონმა 1968 წელს ისევ სცადა პრეზიდენტობა და ამჯერად გაიმარჯვა. პრეზიდენტის რანგში ნიქსონის პირველი ამოცანა ვიეტნამის ომის პრობლემის გადაწყვეტა იყო. თავიდან მან კონფლიქტი გაამწვავა და მეზობელ ქვეყნებში შეჭრას ხელმძღვანელობდა. მიუხედავად ამისა ნიქსონმა აშშ-ის ჯარის თანდათანობით გამოყვანა დაიწყო და 1973 წელს წარმატებული მოლაპარაკების შემდეგ ჩრდილოეთ ვიეტნამთან ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მიაღწია, რითაც ამერიკის მონაწილეობა ომში ეფექტურად დაასრულა. მისი საგარეო პოლიტიკური ინიციატივები დიდწილად წარმატებული იყო: 1972 წელს იგი სენსაციური ვიზიტით ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში იმყოფებოდა და ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარა. ნიქსონი საბჭოთა კავშირთან დაძაბულობის შენელების და რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი სისტემის შეზღუდვის შეთანხმების ინიციატორი იყო. ასევე იგი რუზველტის შემდეგ პირველი პრეზიდენტი იყო, ვინც საბჭოთა კავშირს ეწვია. საშინაო ფრონტზე მისი პრეზიდენტობისას ხელფასის და ფასების კონტროლი დაწესდა და ოქროს სტანდარტი გაუქმდა, ასევე ამერიკელმა ასტრონავტებმა მთვარეზე დადგეს ფეხი. 1972 წლის არჩევნებში ნიქსონმა დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა. მისი მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს ქვეყანას ეკონომიკური პრობლემები ჰქონდა. უოტერგეიტის სკანდალში მონაწილეობის გამო მოსალოდნელი იმპიჩმენტის თავიდან ასაცილებლად ნიქსონი 1974 წლის 9 აგვისტოს თანამდებობიდან გადადგა. ამის შემდეგ იგი მისმა მემკვიდრე ჯერალდ ფორდმა შეიწყალა ყველა დანაშაულისთვის, რომელიც მას შეიძლება ჩადენილი ჰქონოდა პრეზიდენტობისას. Richard Nixon Foundation დაარქივებული 2011-10-15 საიტზე Wayback Machine. The Nixons Take a Bicycle Ride The Nixon Center, Washington, D.C. დაარქივებული 2007-01-18 საიტზე Wayback Machine. Richard Nixon Presidential Library White House biography Richard Nixon: A Resource Guide from the Library of Congress The Watergate Tapes Nixon's will დაარქივებული 2021-01-03 საიტზე Wayback Machine. Richard Nixon კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Richard Nixon — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ The Nixon–Presley Meeting ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიჩარდ ნიქსონი
ავალოკიტეშვარა

ავალოკიტეშვარა (შებრალების ღმერთი, ღმერთი, რომელიც ქვეშ იხედება, ხილვის ღმერთი ) — ბუდისტურ მითოლოგიაში შებრალების ღმერთი. ავალოკიტეშვარა ამ საუკუნის ბოდჰისატვაა. ხშირად იგი გამოისახებოდა როგორც ლამაზი მამაკაცი რამდენიმე ხელით და თავით. ერთ-ერთი მითის თანახმად, ავალოკიტეშვარას არ შეეძლო ეცქირა ადამიანთა ტანჯვისათვის და მისი გული გაიხლიჩა. ამიტაბჰამ, რომლისგანაც შეიქმნა ავალოკიტეშვარა, შეაგროვა მისი გულის ნამცეცები და ახალი 9 თავი გაუკეთა. მას ადამიანთა დახმარება ისე სურდა, რომ ათასი ხელი გამოუვიდა, ხოლო ყველა ხელში - თვალი. ჩინეთში ავალოკიტეშვარა ტრანსფორმირდა ქალღმერთ კუანინში, იაპონიაში - კანონად, ინდუიზმში კი იგი შეიძლება ჩავთვალოთ განეშად, შივად ან ვიშნუდ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ავალოკიტეშვარა The Origin of Avalokiteshvara of Potala დაარქივებული 2007-02-24 საიტზე Wayback Machine. An Explanation of the Name Avalokiteshvara დაარქივებული 2010-01-05 საიტზე Wayback Machine. The Bodhisattva of Compassion and Spiritual Emanation of Amitabha - from Buddhanature.com Depictions at the Bayon in Cambodia of Avalokiteshvara as the Khmer King Jayavarman VII დაარქივებული 2007-05-03 საიტზე Wayback Machine. Beautiful Gold painting of Avalokitesvara from www.dawaarts.com დაარქივებული 2010-05-28 საიტზე Wayback Machine.
მირიან II

მირიან II, მირვან II, მირეანი — ქართლის (იბერიის) მეფე; ფარნავაზიანთა დინასტიის მეოთხე მეფის ფარნაჯომის ძე. მეფობდა ძვ. წ. II საუკუნის პირველ ნახევარში; „ქართლის ცხოვრების“ ცნობით, მირიან II აღიზარდა სპარსეთში, სადაც გახიზნეს მამამისის მოკვლის შემდეგ (ერთი წლისა); შემდეგ მირიანი სპარსელთა ლაშქრით ქართლს შემოესია, დაამარცხა ქართლის მეფე ბარტომი, დაეუფლა ტახტს და ცოტა ხანს იმეფა; „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მიხედვით, მირვანი იწყებს მცხეთაში ქალაქის მშენებლობას. ქართულ ისტორიოგრაფიაში მირვანის მოღვაწეობა ძვ. წ. II საუკუნით თარიღდება, თუმცა არსებობს ისეთი მოსაზრებაც (ს. გორგაძე), რომ იგი ძვ. წ. I საუკუნეში მეფობდა. ↑ ვახუშტი ბატონიშვილი "საქართველოს ისტორია", გამოცემა გ. დ. ქართველიშვილისა. განმარტებული და შევსებული ახლად შეძენილის არხეოლოგიურისა და ისტორიულის ცნობებით დ. ზ. ბაქრაძის მიერ. ტფილისი, 1885. გვ. გ. ↑ თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“ ქმნილი საქართველოს მეათცამეტის მეფის გიორგის ძის თეიმურაზისაგან სტამბასა შინა სამეცნიერო აკადემიისასა 1848 წელსა. გვ. 212. ↑ სერგი გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მოკლე სისტემატიური კურსი მოზრდილთათვის. ქუთაისი, 1915 წ. გვ. 84. ↑ CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“. The Nimrodids: 8. Meribanes/Mirvan II. p. 11. ↑ მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 11. ↑ ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ., საქართველოს მეფეები, თბ.: „ნეკერი“, 2007. — გვ. 18, ISBN 99928-58-36-2.
ზიქურათი

ზიქურათი (ძვ. ბაბილონური სიტყვიდან „sigguratu“ — „სიმაღლე“. შესაძლოა, იგულისხმებოდეს „მთის სიმაღლე“) — მრავალსაფეხურიანი საკულტო დანიშნულების შენობა ძველ შუამდინარეთში. შუმერული, ასურული, ბაბილონური და ელამური არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ტიპური კულტურის ნაგებობა. ზიქურათებს მხოლოდ მთავარ ღვთაებებს უგებდნენ. ტაძრებს ცენტრალური და ორი გვერდითი ეზო ჰქონდათ. ცენტრალურ ეზოში ტაძრის მთავარი ღვთაების გამოსახულება იდგა, აქვე იყო მსხვერმპლშეწირვის მაგიდა. ზიქურათი წარმოადგენს ერთმანეთზე დალაგებული წაკვეთილი პირამიდების კოშკს, რომელთა რაოდენობა მერყეობდა სამიდან (შუმერებში) შვიდამდე (ბაბილონელებში). პირამიდებს, ზედა ნაწილის გარდა არ ჰქონდა ინტერიერი. ზედა ნაწილი წარმოადგენდა სამლოცველოს. ზიქურათის ტერასები შეღებილი იყო სხვადასხვა ფერებით და ერთმანეთთან დაკავშირებული კიბეებით. კედლებს შიგნით მდებარეობდა მრავალრიცხოვანი საცხოვრებელი ოთახები ქურუმებისა და ტაძრის მსახურთათვის. საშენ მასალად გამოიყენებოდა გამომწვარი თიხის აგური და ლერწმის ღეროები. გარე მოპირკეთებისთვის ხმარობდნენ დამუშავებულ აგურს. ქარი და წვიმა აზიანებდა კედლებს, რასაც, პერიოდულად აღადგენდნენ. ამის გამო, ტაძრების კონსტრუქცია ხშირად იცვლებოდა — იზრდებოდა ზომასა და სიმაღლეში. შუმერები აგებდნენ სამსაფეხუროვან ზიქურათებს თავიანთი პანთეონის უმაღლესი ტრიადის — სამყაროს ღვთება ენლილის, წყლის ღვთაება ენქის და ზეცის ღვთაება ენის პატივსაცემად. ბაბილონელთა ზიქურათი იყო შვიდსაფეხურიანი და პლანეტების სიმბოლურ ფერებში იყო შეღებილი. ძველ ბაბილონში ცნობილი იყო პლანეტები შემდეგი სიმბოლური ფერებით — შავი (სატურნი — ნინურტა), თეთრი (მერკური — ნაბუ), მაჯენტა (ვენერა — იშთარი), ლურჯი (იუპიტერი — მარდუქი), მკვეთრი წითელი (მარსი — ნერგალი), ვერცხლისფერი (მთვარე — სინი) და ოქროსფერი (მზე — შამაში). გვიანდელ ხანაში ზიქურათი წარმოადგენდა არა იმდენად სატაძრო დანიშნულების კომპლექსს, რამდენადაც ადმინისტრაციული და საარქივო დანიშნულების შენობა-დაწესებულებას. ზიქურათის პროტოტიპს წარმოადგენდა საფეხუროვანი შენობები, რომელიც გავრცელდა ძვ. წ. IV ათასწლეულში ტიგროსისა და ევფრატის სანაპიროებზე. უკანასკნელი მნიშვნელოვანი მშენებლობა მესოპოტამიაში დაფიქსირებულია ძვ. წ. VI საუკუნეში ახალბაბილონური სამეფოს ეპოქაში. მთელი უძველესი ისტორიის მანძილზე ზიქურათები ახლდებოდა, გარდაიქმნებოდა და აქაურ მეფეთა სიამაყის საგანს შეადგენდა. ბიბლიის შემსწავლელი რიგი მეცნიერები პოულობენ გარკვეულ კავშირს ბაბილონის გოდოლის მშენებლობასა და შუამდინარეთის მაღალ ზიქურათებს შორის. ზიქურათები შემონახულია ერაყში (ძველ ქალაქ ბაბილონსა და დურ-შარუქინში, ასევე ბორსიპეში. ისინი ძვ. წ. I ათასწლეულის ნაგებობებს წარმოადგენს) და ირანში (პატარა ქალაქ ჩოგჰა-ზანბილში, რომელიც ძვ. წ. II ათასწლეულს განეკუთვნება). ბაბილონის გოდოლი კანჩო როანო დაარქივებული 2013-03-21 საიტზე Wayback Machine. სარდინიის ზიკურათი დაარქივებული 2016-03-29 საიტზე Wayback Machine. სარდინიული ზიკურათის ფოტოგალერეა ზიკურათი ურში Б.Байер, У. Бирштайн и др. История человечества 2002 ISBN 5-17-012785-5 William W. Hallo. Origins: The Ancient Near Eastern Background of Some Modern Western Institutions. Brill Academic Publishers, 1996. Page
საერთაშორისო ხელშეკრულება

საერთაშორისო ხელშეკრულება — როგორც წესი ნიშნავს ხელშეკრულებას სახელმწიფოებს შორის. ასეთი ხელშეკრულებებით მხარეები (ან ხელშემკვრელი მხარეები _ ანუ ქვეყნები, რომლებმაც ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს) იღებენ გარკვეულ ვალდებულებებს ერთმანეთის წინაშე. ხელშეკრულებების დადების, გაუქმების, მოქმედების საკითხები საერთაშორისო სამართლით რეგულირდება. საერთაშორისო ხელშეკრულებების მაგალითებია: გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ქარტია; კონვენცია კლიმატის ცვლილების შესახებ; სტოკჰოლმის კონვენცია მდგრადი ორგანული დამბინძურებლების შესახებ; Korean Mission to the Conference on the Limitation of Armament, Washington, D.C., 1921–1922. (1922). Korea's Appeal to the Conference on Limitation of Armament. Washington: U.S. Government Printing Office. OCLC 12923609 Treaties and Selected other International Instruments – Resources დაარქივებული 2014-04-13 საიტზე Wayback Machine. United Nations Treaty Collection Procedural history and related documents
მირიან III

მირიან III, მირეანი, მერიბანი — ქართლის მეფე IV საუკუნეში, ბიზანტიის იმპერატორის კონსტანტინესა (306–337) და სომეხთა მეფის თრდატის (287-330) თანამედროვე. მეფობის დასაწყისში ირანელებთან ერთად იბრძოდა რომაელების წინააღმდეგ. აგრეთვე ებრძოდა თრდატს სომხეთის მოსაზღვრე ქართლის სამხრეთი რაიონების შემოსაერთებლად. მირიან III-ის დროს საქართველოში ქრისტიანობის საქადაგებლად შემოვიდა წმინდა ნინო. 337 წ. ქართლში ქრისტიანობა სახელმწიფო სარწმუნოებად გამოცხადდა. მირიან III უნდა იყოს IV საუკუნის რომაელი ისტორიკოსის ამიანე მარცელინუსის თხზულებებში მოხსენიებული იბერთა (ქართლის) მეფე მერიბანი, რომელსაც რომაელებმა როგორც თავიანთ მოკავშირეს, უხვი საჩუქრები გაუგზავნეს, რომ ირანელებს არ მიმხრობოდა. „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ ცნობით, იგი ქართლის მეფე ლევის ძეა. „ქართლის ცხოვრება“ კი მას მიიჩნევს პირველი სასანიანი შაჰის შვილად, რომელიც ერისთავებმა მოიყვნეს უძეოდ გარდაცვლილი მეფე ასფაგურის ასულის ქმრად. ეს ცნობა შეიძლება შეთხზული იყოს პირველი ქრისტიანი მეფე მირიან III-ისთვის ღირსეული წინაპრების გამოძებნის მიზნით. ბოგვერაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 11. მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, წიგნსაცავის განყოფილება, K 281.358/3, თბილისი: გამომცემლობა „ნეკერი“, გვ. 31, 32. ISBN 99928-58-36-2.  საქართველო მირიან მეფის დროს. დიმიტრი ბაქრაძე, 1871 წ. 25 დეკემბერს. ჟურნალი მნათობი. 1872, თებერვალი. ↑ ვახუშტი „საქართველოს ისტორია“ დაარქივებული 2023-01-16 საიტზე Wayback Machine. , გამოცემა გ. დ. ქართველიშვილისა. განმარტებული და შევსებული ახლად შეძენილის არხეოლოგიურისა და ისტორიულის ცნობებით დ. ზ. ბაქრაძის მიერ. ტფილისი, 1885. გვ. დ. ↑ CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“. The Chosroids: 22. Meribanes/Mirian III. pp. 21–24. ↑ მირიან III. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
აგნი

აგნი (სანს. अग्नि — „ცეცხლი“) — ღვთიურის ცეცხლოვანი ფორმა ინდუიზმში. წინარეინდუისტურ, ვედურ რელიგიაში ითვლება შუამავლად ადამიანსა და ღმერთებს შორის. ვედურ ჰიმნებში იგი იწოდება „ყველგან შემაღწეველ სულად“, რომლის მანიფესტირებაც ღმერთები არიან. იგი ვლინდება მიწაზე ცეცხლის სახით, ჰაერში ელვის სახით (ინდრა) და ზეცაში მზის სახით (სურია). ვედების შემდგომ ხანაში აგნის საკულტო მნიშვნელობამ იკლო, თუმცა ინდოელთა თანამედროვე რელიგიურ ყოფაში დიდ როლს თამაშობს რიტუალური ცერემონიების დროს (მაგ: განწმენდა, ბინის კურთხევა, ქორწინება და ა.შ). აგნი გამოისახება როგორც მოხუცი, ორთავიანი, სამფეხიანი, შვიდხელიანი, ექვსთვალიანი და ოთხრქიანი კაცი, რომელსაც აცვია წითელი ტანისამოსი და წმინდა თასმა ჰკიდია მკერდზე. მისი დროშა არის კვამლი, ხოლო მისი თანმხლები ცხოველი — ერკემალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 60.
24 კაპრიჩიო

ნიკოლო პაგანინიმ 24 კაპრიჩიო სოლო ვიოლინოსათვის 1802-1817 წლებში დაწერა. მას აქვს ეტიუდის სტრუქტურა, განთქმული ტრელებით და არპეჯიოებით. კაპრიზი no.1 მი მაჟორი: ანდანტე კაპრიზი no.2 სი მინორი: მოდერატო კაპრიზი no.3 მი მინორი: სოსენუტო - პრესტო კაპრიზი no.4 დო მინორი: მაესტოზო კაპრიზი no.5 ლა მინორი: აგიტატო კაპრიზი no.6 სოლ მინორი: ლენტო კაპრიზი no.7 ლა მინორი: პოსატო კაპრიზი no.8 მი-ბემოლ მაჟორი: მაესტოსო კაპრიზი no.9 მი მაჟორი: ალეგრეტო კაპრიზი no.10 სოლ მინორი: ვივანჩე კაპრიზი no.11 დო მაჟორი: ანდანტე - პრესტო კაპრიზი no.12 ლა-ბემოლ მაჟორი: ალეგრო კაპრიზი no.13 სი-ბემოლ მაჟორი: ალეგრო კაპრიზი no.14 მი-ბემოლ მაჟორი: მოდერატო კაპრიზი no.15 მი მინორი: პოსატო კაპრიზი no.16 სოლ მინორი: პრესტო კაპრიზი no.17 მი-ბემოლ მაჟორი: სოსენუტო - ანდანტე კაპრიზი no.18 დო მაჟორი: კორენტე: ალეგრო კაპრიზი no.19 მი - ბემოლ მაჟორი: ლენტო - ალეგრო ასაი კაპრიზი no.20 რე მაჟორი: ალეგრეტო კაპრიზი no.21 ლა მაჟორი: ამოროზო: პრესტო კაპრიზი no.22 ფა მაჟორი: მარკატო კაპრიზი no.23 მი-ბემოლ მაჟორი: პოსატო კაპრიზი no.24 ლა მინორი: ტემა კონ ვარიაციონი კუაზი პრესტო მეტსახელად ლ'არპეჯიო (L'Arpeggio) იკვრება ოთხივე სიმზე. იწყება მი მაჟორში და სწრაფად გადადის მი მინორში მეორე კაპრიზი შეიცავს სხვადასხვა სიმებზე სწრაფად გადასვლას შეიცავს ბევრ ტრელებს, ოქტავიდან ოქტავამდე სწრაფ გადასვლას, სწრაფ პასაჟებს მთავარი სტატია: კაპრიზი no.5 (პაგანინი). შეიცავს პიციკატოებსა და მაღალ ნოტებს მეტსახელათ La Chasse. ლა და მი სიმი აკეთებს ფლეიტის ხოლო სოლ და რე სიმი ვალტორნას იმიტაციას. გათვლილია ხემის დარტყმით მიღებული სტაკატოს შესწავლისთვის მთავარი სტატია: კაპრიზი no.13 (პაგანინი). მთავარი სტატია: კაპრიზი №24 (პაგანინი).
ეთიოპია-ერიტრეის კონფლიქტი

ეთიოპია-ერიტრეის კონფლიქტი 1998-2000 — სამხედრო კონფლიქტი, რომელიც ტერიტორიების კონტროლის მიზნით მოხდა ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის. 6 მაისი, 1998 - მომხდარმა ინციდენტმა საომარი მოქმედებების დაწყება გამოიწვია 12 მაისი, 1998 - ერიტრეის შეიარაღებულმა ჯარებმა ბადმა დაიკავეს. 21-23 თებერვალი, 1999 - ერიტრეის ტერიტორიაზე მასირებული ავიადარტყმები, როგორც ოპერაცია "დაისის" პროლოგი. ერიტრეელებმა ფრონტის გარღვევა შეაჩერეს, მაგრამ, დაბომბვას ათასობით ჯარისკაცი ემსხვერპლა. 16 მაისი, 1999 - ეთიოპიის ავიაციამ დაბომბა პორტი მასავა. 24 მაისი, 1999 - ერიტრეის ძალებმა მდ. მერების სანაპიროზე მდგომ ეთიოპიის ძალებს დარტყმა მიაყენეს, მაგრამ შემდეგი ორი დღის განმავლობაში ბრძოლებს იგებდნენ. მაისი-ივნისი, 2000 - ეთიოპიის ძალებმა ერიტრეელები გამოძავეს კონფლიქტური ზონებიდან. სუ-27 მიგ-29 ეთიოპელები - 60 ათ. ერიტრეელები - 40 ათ. (რუსული) Вооруженный конфликт между Эфиопией и Эритреей (რუსული) Последняя классическая война XX века დაარქივებული 2012-12-01 საიტზე Wayback Machine.
ზიდო

ზიდო (გერმ. Sido) იგივე პაულ ვიურდიგი (გერმ. Paul Würdig; დ. 30 ნოემბერი 1980, ბერლინი, გერმანია) — თანამედროევეობის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გერმანელი რეპერი. ზიდო ფსევდონიმია და ნიშნავს "სუპერ ინტელიგენტ ნარკოტიკის მსხვერპლს" (Super-intelligentes Drogenopfer). იგი მოღვაწეობს ჩამწერ სტუდია "აგგრო ბერლინთან" (Aggro Berlin) და ცნობილია თავისი პროვოკატული და აგრესიული ლირიკით, მისი სიმბოლოა პლატინისაგან დამზადებული 500 გრამიანი თავის ქალის ნიღაბი. მისი სადებიუტო ალბომი "ნიღაბი" (Maske) 100 000 ცალზე მეტი გაიყიდა, რისთვისაც ზიდო დაჯილდოვდა გერმანიის მუსიკალური ჯილდოთი "საუკეთესო ახალბედა". ალბომი ძირითადად ბერლინის გეტოს — "მერკიშეს ფირტელის" ცხოვრებას ეხება. 2004: Mein Block 2004: Arschficksong 2004: Fuffies im Club 2005: Mama ist stolz 2005: Mama ist stolz (Special edition) 2005: Steh wieder auf (Deine Lieblingsrapper) 1998: Wissen Flow Talent (Royal TS) 1999: Sintflows (Die Sekte) 2000: Back in Dissniss (Royal TS) 2001: Das Mic und Ich (A.i.d.S. [Alles ist die Sekte]) 2002: Album Nr.3 (Royal TS) 2003: Garnich so Schlimm (A.I.D.S.) 2004: Aggro Ansage Nr. 3 2004: Maske(indiziert) 2004: Aggro Ansage Nr. 4 (indiziert) 2005: Dein Lieblings Album ('Deine Lieblingsrapper')
გენერალ-გუბერნატორი

გენერალ-გუბერნატორი ― სახელმწიფო თანამდებობა. რუსეთის იმპერიაში გენერალ-გუბერნატორი იყო ადგილობრივი ადმინისტრაციის უმაღლესი მოხელე. სათავეში ედგა ერთ ან რამდნეიმე გუბერნიას. თანამდებობა შემოღებულ იქნა 1775 წკლიდა. გენერალ-გუბერნატორი ხელმძღვანელობდა სახელმწიფო ადმინისტრაციას, წოდებებს და ა.შ. ამ თანამდებობაზე ნიშნავდნენ იმპერატორის სანდო გენერლებს. რევოლუციურ პერიოდებში მათ ფართო უფლებამოსილება ენიჭებოდათ. თანამდებობა გაუქმდა 1917 წელს. გაერთიანებულ სამეფოში გენერალ-გუბერნატორი ეწოდება ყოფილ დომინიონებში, ამჟამად კი ერთა თანამეგობრობაში შემავალ სახელმწიფოებში გაერთიანებული სამეფოს მონარქის წარმომადგენელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 44.
ნასოფლარი

ნასოფლარი — ძველი სოფლის ნაშთები, არქეოლოგიურ ძეგლთა ერთ-ერთი კატეგორია. ნასოფლარი ისეთი ნამოსახლარია, რომლის ძველი მოსახლეობა უპირატესად სოფლის მეურნეობის დარგებს (მიწათმოქმედება, ბინადარ მესაქონლეობას ან თევზჭერას) მისდევდა. ნასოფლარების გათხრის შედეგად ვლინდება საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობათა ნაშთები, საყოფაცხოვრებო ნივთები, მონეტები და სხვა. ნასოფლარებთან უმეტესად დაკავშირებულია სამაროვნებიც. უძველესი ნასოფლარები ნეოლოთის ხანას განეკუთვნება. ნასოფლარები ზოგჯერ მრავალფენიანია, გარეგნულად ჩვეულებრივი გორებია. საქართველოში ძვ. წ. VI-IV ათასწლეულის ნასოფლარები შესწავლილია ქვემო ქართლში (შულავრის გორა, იმირის გორა და სხვა). ძვ. წ. III ათასწლეულის მტკვარ-არაქსის კულტურის ნასოფლარებიც უმეტესად გორებზეა განლაგებული (ხიზანაანთ გორა, ქვაცხელები და სხვა). ცნობილია აგრეთვე ტერასებზე განლაგებული ნასოფლარიებიც (ამირანის გორა). განსაკუთრებით დიდი რაოდენობითაა ცნობილი შუა საუკუნეების საქართველოში მტრის გამანადგურებელი შემოსევების შედეგად გაჩენილი ნასოფლარები. გაგოშიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 326.
ნასტია

ნასტია (ბერძ. nastos — შემკვრივებული) — ფოთლების, ფოთოლაკებისა და მცენარის სხვა ნაწილების მოძრაობა გაღიზიანების (სინათლის, ტემპერატურის ან სხვა ფაქტორთა) საპასუხოდ. ნასტია გამოწვეულია ორგანოს ზედა და ქვედა მხარეს განლაგებული უჯრედების არათანაბარი ზრდით ან ამ უჯრედებში ტურგორის არაერთნაირი ცვლილებებით. რომელიმე ორგანოს ზედა ნაწილის უფრო ინტენსიური ზრდა იწვევს ეპინასტიას (კვირტების ან კოკრების გაშლა), ქვედა ნაწილისა კი — ჰიპონასტიას (ყვავილსაფრის შემჭიდროება ყვავილობის დამთავრების შემდეგ). განასხვავებენ: ფოტონასტია (ფოტო... და ნასტია) — მცენარის ორგანოების (ფოთლების, გვირგვინის ფურცლების) მოძრაობა არამიმართულებრივი, სივრცობრივად თანაბრად ცვალებადი განათების გავლენით (ფოტოტროპიზმისაგან განსხვავებით). ბევრი ყვავილი და რთულყვავილოვანთა ყვავილედი იშლება სინათლეზე და იხურება სიბნელეში; ზოგს კი შებრუნებითი რეაქცია ახასიათებს. მთელი რიგი მცენარეების ფოთლის ფირფიტები სინათლეზე ზევით იწევა, სიბნელეში კი დაბლა ეშვება. ფოტონასტურ მოძრაობათა უმრავლესობა გამოწვეულია ორგანოს ცალ მხარეს ტურგორის შეცვლით (მჟაველას ზრდასრული ფოთლები, მიმოზისა და სხვა ბევრი პარკოსანის ფოთოლი), ზოგჯერ კი არათანაბარი ზრდით (ყვავილები, ახალგაზრდა ფოთლები). მცენარისათვის მნიშვნელოვანი ფოტონასტიური ტურგორული მოძრაობაა ბაგეების გახსნა-დახურვა. თერმონასტია — (განპირობებულია ტემპერატურის ცვალებადობით); ნიქტინასტია (ბერძნ. nyktos — ღამე და ნასტია) — უმაღლესი მცენარის ფოთლების, გვირგვინის ფურცლებისა და სხვა ორგანოების მოძრაობა, რომელიც განპირობებულია დღე-ღამის მონაცვლეობით და დამოკიდებულია ძირითადად ტემპერატურისა (თერმონასტია) და სინათლის (ფოტონასტია) დღეღამურ ცვლილებაზე. სეისმონასტია (სეისმო... და ნასტია) — მცენარის ორგანოთა მოძრაობები შეხებისა და შერხევის საპასუხოდ. მკვეთრად აქვს გამოხატული მორცხვი მიმოზის ფოთლებს, აგრეთვე ბევრი მცენარის (ღიღილოს, კოწახურის) მტვრიანის ძაფებს (მათი შეკუმშვა ან გადაღუნვა). შეკუმშვით მოძრაობებს საფუძვლად უდევს ქსოვილთა ელექტროფიზიოლოგიური მდგომარეობის ცვლილებები. ქემონასტია — (გამოწვეულია ქიმიური ნივთიერებების მოქმედებით). ნასტიის ბიოლოგიური მნიშვნელობა მრავალგვარია: იგი ხელს უწყობს მწერითმტვერია მცენარეების ჯვარედინ დამტვერვას, იცავს მათ არახელსაყრელი პირობებისაგან, ეხმარება მწერიჭამია მცენარეებს მწერების დაჭერაში და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 326. ნემსაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 380. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 451. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 271.
ნასტიწუპი

ნასტიწუპი — ვულკანური მთა საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჯეჯორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2028 მ. აგებულია დაციტური და ლიპარიტ-დაციტური ლავებით. გუმბათის ფორმისაა. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 326.
ნასყიდა

ნასყიდა — XVIII საუკუნის ოსტატი. ლეჩხუმის სოფ. მცხეთაში ააშენა მცირე ზომის გუმბათიანი ეკლესია ოტია დადიანის (1728-1744) მეუღლის, რაჭის ერისთავ შოშიტას ასულის გულქანის ბრძანებით. აღმოსავლეთ სარკმლის საპირეში ჩასმულია ხელის რელიეფური გამოსახულება და მხედრული წარწერა: „ხელი ნასყიდას კალატოზის ქართლელის“. ეს ძეგლი ერთადერთი გუმბათიანი ეკლესიაა ლეჩხუმში. აქვს 2 გუმბათქვეშა ბურჯი. ნაგებია წინაპირჩამოთლილი ქვით. აღმოსავლეთი სარკმელი შემკულია მედალიონებითა და მცენარეული მოტივით, დასავლეთისა კი ადამიანთა, ცხოველთა და ფრინველთა რელიეფური გამოსახულებებით. თავისი დროის კვალობაზე ნასყიდა გამოცდილი ოსტატი ჩანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 326-327.
ნასყიდი გლეხი

ნასყიდი გლეხი — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში. ნასყიდს იმ გლეხს უწოდებდნენ, რომელიც ფეოდალმა იყიდა. გლეხი უმეტესად მიწიანად იყიდებოდა (ასევე ხდებოდა შეწირვაც), რაზედაც ნათლად მიუთითებს გასხვივების საბუთებში გლეხის ადგილსამყოფლის მითითებაც. ზოგოერთ საბუთში მოხსენიებული არიან უმიწოდ გაყიდული გლეხებიც. ამგვარ გლეხებს ფეოდალი მიწაზე სვამდა და გარკვეულ ბეგარას აკისრებდა. ნასყიდი გლეხთა კატეგორია ფეოდალიზმის მთელ მანძილზე ჩანს. ყიდვა-გაყიდვა გლეხობა ბერძნიშვილი მ., გლეხთა კატეგორიები XI-XII სს-ში,«ივ. ჯავახიშვილის სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები», 1960, ტ. 5, ნაკვ. 1; მეტრეველი რ., ქსე, ტ. 7, გვ. 327, თბ., 1984
ნასხლეტი

ნასხლეტი — დედამიწის ქერქის ამგები ქანების წყვეტითი დისლოკაცია, რომლის დროსაც ქანების შეფარდებითი გადაადგილება ხდება ნაპრალის შვეული ან დახრილი ზედაპირის გასწვრივ ისე, რომ ქანების ზედა, კიდული ბაგე ქვევით მოძრაობს, ქვედა ბადე კი — ზევით. ორი ან რამდენიმე ნასხლეტის კომბინაციით შეიძლება განვითარდეს გრაბენი, ჰორსტი ან ნასხლეტის საფეხურებრივი სისტემა. ნასხლეტი ვითარდება დედამიწის ქერქის გაჭიმვის პირობებში. დიდი ნასხლეტების ამპლიტუდა რამდენიმე კმ აღწევს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 327.
ნატამალი

ნატამალი — ძველი ქართული ტერმინი, რომელიც აღნიშნავდა: შთამომავალს, ნათესავს, თვისტომს; ეზო-გარემოს, კარ-მიდამოს, სამკვიდრო ადგილ-მამულსა და სამფლობელოს. „ნატამალი“ ნაოხარის, ნასახლარის მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. წყალობისა თუ ბოძების იურიდიული ფორმულის ერთ-ერთ კომპონენტსაც წარმოადგენდა (მაგ.: „..დაგიმკუიდრეთ საბოლოვოდ სოფელი გოროვანი... ყოვლის მათის სამართლიანის სამძღვრითა და ნატამლითა“). ფუტკარაძე ი., ქსე, ტ. 7, გვ. 327, თბ., 1984
Lidl

Lidl (სრული სახელწოდება გერმანულად Lidl Stiftung & Co. KG) — სიდიდით მეხუთე სურსათის დისკაუნტერი გერმანიაში, ფილიალებით ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში. ეკუთვნის „შვარცის ჯგუფს“ და შტაბ-ბინა აქვს ნეკარსულმში. დისკაუნტერს ეკუთვნის 2450 სუპერმარკეტი გერმანიაში, დასაქმებული ჰყავს 75.000 ადამიანი და წლიური ბრუნვა შეადგენს 35 მილიარდ ევროს (2004 წლის მონაცემებით). ლიდლი ეკუთვნის გერმანელ მეწარმეს დიტერ შვარცს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Lidl lidl.com
Kraftwerk-ის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია Kraftwerk-ის დისკოგრაფია 2001: Zero Landmine - EP დისკი - რიუჩი საკამოტოსთან ერთად ჯგუფის დისკოგრაფია დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.