laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სისტემატური და ევოლუციური მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალი

სისტემური ევოლუციური და მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალი (ინგლ. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology) — მოწინავე აკადემიური ჟურნალი მიკრობიოლოგიურ სისტემატიკაში, პირველად გამოქვეყნებული 1951 წელს. იგი ფარავს ყველა მიკროორგანიზმის, მათ შორის პროკარიოტების, სოკოების, წყალმცენარეების ტაქსონომიას, ნომენკლაურას, იდენტიფიკაციას, დახასიათებას, კულტურულ დაცულობას, ფილოგენიას, ევოლუციას და ბიომრავალფეროვნებას. სემსჟ ამჟამად გამოიცემა თვეში ერთხელ ზოგადი მიკრობიოლოგიის საზოგადოების მიერ (რიდინგი, გაერთიანებული სამეფო). (ინგლისური) სისტემატური და ევოლუციური მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალის საიტი დაარქივებული 2011-10-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) International Committee on Systematics of Prokaryotes (ICSP)
ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2018

ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2018 — რიგით 67-ე ევროპის ჩემპიონატი. ჩატარდა ისრაელის დედაქალაქ თელ-ავივში 26-დან 28 აპრილამდე. ტურნირზე ყველაზე მეტი, 8 მედალი რუსეთმა მოიპოვა (4 ოქრო, 1 ვერცხლი და 3 ბრინჯაო). საქართველომ ტურნირზე ვერ მოახერხა მედლის მოპოვება. ტურნირზე მონაწილეობა მიიღო 368 ძიუდოისტმა 44 ქვეყნიდან.  ალბანეთი (3)  სომხეთი (3)  ავსტრია (9)  აზერბაიჯანი (16)  ბელარუსი (9)  ბელგია (14)  ბოსნია და ჰერცეგოვინა (5)  ბულგარეთი (4)  ხორვატია (7)  კვიპროსი (5)  ჩეხეთი (5)  დანია (2)  ესტონეთი (4)  საფრანგეთი (18)  საქართველო (9)  გერმანია (12)  გაერთიანებული სამეფო (12)  საბერძნეთი (4)  უნგრეთი (14)  ისლანდია (3)  ირლანდია (3)  ისრაელი (17)  იტალია (16)  კოსოვო (4)  ლატვია (3)  ლიეტუვა (6)  ლუქსემბურგი (1)  მოლდოვა (7)  მონაკო (1)  მონტენეგრო (9)  ნიდერლანდები (16)  ნორვეგია (1)  პოლონეთი (11)  პორტუგალია (15)  რუმინეთი (11)  რუსეთი (18)  სერბეთი (6)  სლოვაკეთი (5)  სლოვენია (13)  ესპანეთი (9)  შვედეთი (6)  შვეიცარია (5)  თურქეთი (12)  უკრაინა (15) ევროპის ძიუდოს კავშირის საიტი.
მარინა სლუცკაია

მარინა სლუცკაია (დ. 9 ივლისი, 1991) — ბელარუსი ქალი ძიუდოისტი. 2017 წელს +78კგ წონით კატეგორიაში გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2019 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი (რომელიც ტარდებოდა ევროპული თამაშების ფარგლებში). Judoinside ↑ JudoInside.com — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11226978"></a> ↑ https://pravo.by/document/?guid=12551&p0=P32000464&p1=1&p5=0
დერინდერე (პოსოფის რაიონი)

დერინდერე (თურქ. Derindere) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 108 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 27 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 174 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Derindere Köy (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 Haziran 2015. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020. ↑ Ardahan Posof Derindere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 Mart 2019. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020.
ერიმი (პოსოფის რაიონი)

ერიმი (თურქ. Erim) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 103 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 22 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 22 ადამიანი ცხოვრობს. სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ირემი. ↑ Erim Köy (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 Haziran 2015. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020. ↑ Ardahan Posof Erim Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 Mart 2019. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020. ↑ Nişanyan, Sevan. Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 Mayıs 2020. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020.
უნგრული რაფსოდია №4

უნგრული რაფსოდია №4, S.244/4 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეოთხე რაფსოდია. ლისტმა ნაწარმოები 1847 წელს დაწერა და გამოაქვეყნა 1853 წელს. ნაწარმოების შესრულების ხანგრძლივობა, როგორც წესი, ხუთი წუთია. ეს რაფსოდია ლისტის „მადიარ დალოკის“ მეორე ტომის მეშვიდე ნაწარმოების გადაკეთებული ვერსიაა. პირველ ნაწილში ვხვდებით ნელი „ვერბუნკოშის“ მელოდიას უცნობი წარმომავლობით, თუმცა დანარჩენი მელოდიები, უმეტესწილად, ანტალ ჩერმაკის ნამუშევრებიდან მომდინარეობს. უნგრული რაფსოდია №4: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) ↑ 1.0 1.1 უნგრული რაფსოდია ფორტეპიანოსთვის, №4, S. 244/4 (LW A132/4). AllMusic. ციტირების თარიღი: 2012-02-22.
რენატ საიდოვი

რენატ საიდოვი (დ. 27 სექტემბერი, 1988) — რუსი ძიუდოისტი. 2014 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2015 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე (ჩატარდა ევროპული თამაშების ფარგლებში). 2011 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი უნივერსიადაზე, 2013 წელს კი +100კგ წონით კატეგორიაში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. რუსეთის ნაკრებთან ერთად ორჯერ, 2014 და 2017 წლებში მოიპოვა გუნდური ვერცხლის მედალი. Judoinside
უნგრული რაფსოდია №5

უნგრული რაფსოდია №5, S.244/5 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეხუთე რაფსოდია. ნაწარმოებს თავად კომპოზიტორმა შეარქვა ზედმეტსახელი „Héroïde-élégiaque“. აღსანიშნავია, რომ ეს რაფსოდია დანარჩენი რაფსოდიებისგან განსხვავდება, რადგან იგი არ მიჰყვება სტრუქტურას „prelude“ - „lassan“ - „friska“ და ყველაზე მელანქოლიური და ბნელი ჟღერადობისაა. მოგვიანებით ნაწარმოების საორკესტრო ვერსიაც დაიწერა. ამ რაფსოდიის მელოდიები მომდინარეობს იოჟეფ კოშოვიჩის უნგრული ცეკვისგან, სახელწოდებით „Hősi elégia“. უნგრული რაფსოდია №5: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP)
უნგრული რაფსოდია №7

უნგრული რაფსოდია №7 რე მინორში, S.244/7 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეშვიდე რაფსოდია. ეს რაფსოდია დაფუძნებულია სამ სხვადასხვა მელოდიაზე, რომლებსაც ფერენც ლისტის „მადიარ დალოკის“ მერვე ტომის მეთხუთმეტე ნაწარმოებში ვხვდებით. პირველი მელოდიის სახელწოდებაა „Chlopitzky nótát'“, ხოლო დანარჩენი ორი მომდინარეობს უნგრული ხალხური სიმღერებიდან — „Nincsen nékem kedvesebb vendégem“ და „Nem láttam én télen fecskét“. უნგრული რაფსოდია №7: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) ↑ უნგრული რაფსოდია, S. 244 (ლისტი, ფერენც).
ხუნდაძე

საკუთარი სახელი ხუნდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გაბრიელ ხუნდაძე — დიპლომატი გიორგი ხუნდაძე — ქირურგი დიმიტრი ხუნდაძე — ექიმი, პოლიტიკოსი კუკური ხუნდაძე — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე მიხეილ ხუნდაძე — იურისტი, პოლიტიკური ემიგრანტი რაჟდენ ხუნდაძე — ქართული საეკლესიო საგალობლების შემკრები და გამომცემელი სილოვან ხუნდაძე — პედაგოგი, ლიტერატორი და საზოგადო მოღვაწე სიმონ ხუნდაძე — ლიტერატურათმცოდნე, ისტორიკოსი, სოციოლოგი, ჟურნალისტი ტროფიმე ხუნდაძე — ისტორიკოსი, პედაგოგი ფატი ხუნდაძე — ფსიქოლოგი შალვა ხუნდაძე — ქართველი პედაგოგი და გეოგრაფი ჯიბსონ ხუნდაძე — ფერმწერი, პეიზაჟისტი
Chalciporus piperatoides

Chalciporus piperatoides — ქალციპორუსის გვარის სოკო ბილეტუსისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის ტყის მასივში. იგი მეტად წააგავს მწარე დუმასოკოს. მისგან განსხვავებით, აქვს ნაკლებად ცხარე გემო და გაჭრისას ან დაზიანების შემთხვევაში ლურჯდება. სოკო პირველად აღწერეს მიკოლოგებმა, ჰარი დელბერტ თირსმა და ალექსანდერ ჰეტჩეტ სმითმა 1971 წელს როგორც Boletus piperatoides. სამეცნიერო სინონიმები: Boletus piperatoides Smith & Thiers (1971) მწარე დუმასოკო ↑ Baroni TJ, Both EE. (1991). „Chalciporus piperatoides in North America“. Mycologia. 83 (5): 559–64. doi:10.2307/3760211. JSTOR 3760211. ↑ Chalciporus piperatoides (Smith & Thiers) Baroni & Both. MycoBank. International Mycological Association. ციტირების თარიღი: 2013-05-15.
ჰიდაიათ ჰეიდაროვი

ჰიდაიათ ჰეიდაროვი (დ. 27 ივლისი, 1997) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -73კგ წონით კატეგორიაში. 2017 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. ამავე წელს ისლამური სოლიდარობის თამაშების ფინალში დაამარცხა თანამემამულე რუსტამ ორუჯევი. 2018 წელს ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, ევროპული თამაშების ფარგლებში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დაამარცხა ლაშა შავდათუაშვილი. 2018 და 2019 წლებში ორჯერ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი -73 კგ წონით კატეგორიაში. Judoinside ↑ Les-Sports.info <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21996558"></a>
უნგრული რაფსოდია №8

უნგრული რაფსოდია №8, S.244/8 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მერვე რაფსოდია. ნაწარმოები 1847 წელს დაიწერა, ხოლო გამოქვეყნდა 1852 წელს. მისი მეტსახელია „Capriccio“. რაფსოდიის ნელ მონაკვეთში გამოყენებულია უნგრული ხალხური სიმღერის „Káka tövén költ a ruca“ მელოდია. ლისტმა ამ ნაწარმოების „ალეგროს“ მონაკვეთი გამოიყენა თავის სიმფონიურ პოემაში „უნგრეთი“ (1856). ნაწარმოების შესრულების ხანგრძლივობა, როგორც წესი, ექვსიდან შვიდი წუთია. ამ რაფსოდიის პირველი ნაწილი მომდინარეობს ბოშური სიმღერიდან „Káka tövén költ a ruca“, რომელიც ლისტმა 1846 წელს მოისმინა. მეორე ნაწილი მარკ როჟაველდის „Víg szeszély csárdás“-ის შუა მონაკვეთს ეფუძნება. უნგრული რაფსოდია №8: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) ↑ 1.0 1.1 რობერტ კამინგსი. უნგრული რაფსოდია ფორტეპიანოსთვის, №8 („Lento a capriccio“), S. 244/8 (LW A132/8). AllMusic. ციტირების თარიღი: 2012-02-22. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-09-29. ციტირების თარიღი: 2020-12-01.
მუსა მოგუშკოვი

მუსა მოგუშკოვი (დ. 25 იანვარი, 1994) — რუსი ძიუდოისტი. 2011 წელს -66კგ წონით კატეგორიაში მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2014 წელს -73კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2017 წელს დამარცხდა ევროპის ჩემპიონატის ფინალში. 2019 წელს რუსეთის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპული თამაშები. Judoinside ↑ https://infosport.ru/person/dzyudo/mogushkov-musa-hoj-ahmatovich
ესტრიდსენები

ესტრიდსენები (დან. Estridsen) — დანიური სამეფო დინასტია შუა საუკუნეებში, რომელიც მართავდა დანიას (1047-1412), შვედეთს (1125-1412), ასევე ნორვეგიას, ფლანდრიას, შლეზვიგს, გოტლანდსა და ესტონეთის ჩრდილოეთ ნაწილს. დინასტიამ არსებობა 1412 წელს, დედოფალ მარგრეტე I-ის გარდაცვალებასთან ერთად შეწყვიტა, თუმცა მისი გვერდითი შტო 1598 წლამდე არსებობდა. ესტრიდსენების დროს ჩამოყალიბდა კალმარის უნია, რომლის ტახტზეც ისინი ოლდენბურგებმა ჩაანაცვლეს. აღსანიშნავია, რომ ესტრიდსენების გერბია გამოსახული დანიისა და ესტონეთის სახელმწიფო, და ქალაქ ტალინის გერბებზე. სვენ II (1019-1076), დანიის მეფე 1047-1076 წლებში; ჰარალდ III (1040-1080), დანიის მეფე 1076-1080 წლებში; კნუდ IV (1042-1086), დანიის მეფე 1080-1086 წლებში; ოლაფ I (1050-1095), დანიის მეფე 1086-1095 წლებში; ერიკ I (1050-1103), დანიის მეფე 1095-1103 წლებში; ნილსი (1065-1134), დანიის მეფე 1104-1134 წლებში; ერიკ II (1090-1137), დანიის მეფე 1134-1137 წლებში; ერიკ III (1120-1146), დანიის მეფე 1137-1146 წლებში; სვენ III (1125-1157), დანიის მეფე 1146-1157 წლებში; კნუდ V (1129-1157), დანიის მეფე 1146-1157 წლებში; ვალდემარ I (1131-1182), დანიის მეფე 1154-1182 წლებში; კნუდ VI (1163-1202), დანიის მეფე 1182-1202 წლებში; ვალდემარ II (1170-1241), დანიის მეფე 1202-1241 წლებში; ვალდემარი (1209-1231), დანიის თანა-მეფე 1215-1231 წლებში; ერიკ IV (1216-1250), დანიის მეფე 1241-1250 წლებში; აბელი (1218-1252), დანიის მეფე 1250-1252 წლებში; კრისტოფერ I (1219-1259), დანიის მეფე 1252-1259 წლებში; ერიკ V (1249-1286), დანიის მეფე 1259-1286; ერიკ VI (1274-1319), დანიის მეფე 1286-1319 წლებში; კრისტოფერ II (1276-1332), დანიის მეფე 1319-1326 და 1329-1332 წლებში; ვალდემარ III (1314-1364), დანიის მეფე 1326-1329 წლებში; ვალდემარ IV (1320-1375), დანიის მეფე 1340-1375 წლებში; მარგრეტე I (1353-1412), დანიის დედოფალი 1376-1412 წლებში; მაგნუს I ძლიერი (????-1134), დანიის მეფე ნილსის ვაჟი, შვედეთის მეფე 1126-32 წლებში; მაგნუს II (1130-1161), შვედეთის მეფე ინგე I-ის შვილთაშვილი, მეფე 1160-1161 წლებში; მარგარეტა (1353-1412), შვედეთის სუვერენული დედოფალი 1389-1412 წლებში; ინგრიდ დანიელი (????-1093), ნორვეგიის დედოფალი როგორც მეფე ულაფ III-ის მეუღლე; კრისტინა დანიელი (1118-1139), ნორვეგიის დედოფალი როგორც მეფე მაგნუს V-ის მეუღლე; კრისტინა დანიელი (1120-1170), შვედეთის დედოფალი როგორც მეფე ერიკ IX-ის მეუღლე; ინგებორგ დანიელი (1174-1237), საფრანგეთის ორგზის დედოფალი როგორც მეფე ფილიპ II-ის მეუღლე; რიჩეზა დანიელი (1180-1220), შვედეთის დედოფალი როგორც მეფე ერიკ X-ის მეუღლე; სოფია დანიელი (1241-1286), შვედეთის დედოფალი როგორც მეფე ვალდემარის მეუღლე; ინგებორგ დანიელი (1244-1287), ნორვეგიის დედოფალი როგორც მეფე მაგნუს VI-ის მეუღლე; მართა დანიელი (1277-1341), შვედეთის დედოფალი როგორც მეფე ბირგერის მეუღლე; ჰელვიგ შლეზვიგელი (1320-1374), დანიის დედოფალი როგორც მეფე ვალდემარ IV-ის მეუღლე; მარგრეტე I დანიელი (1353-1412), დანიის სუვერენული დედოფალი 1387-1412 წლებში, ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფალი როგორც მეფე ჰოკონ VI-ის მეუღლე; Detlev Schwennicke: Europäische Stammtafeln, vol II, 1984, table 98 ff Jacob Langebek (1774), Scriptores Rerum Danicarum Medii Ævi, vol. 3, pp. 281-282
მაყვალა და არჩილ ჩიხლაძეები

ფაილი:მაყვალა და არჩილ ჩიხლაძეები.png მაყვალა და არჩილ ჩიხლაძეები — ცნობილი დუეტი საბჭოთა და ქართულ ესტრადაზე, დუეტი შედგებოდა არჩილ ჩიხლაძესა და მაყვალა ბოტკოველის მონაწილეობით. შეიქმნა 1964 წელს არჩილ ჩიხლაძის ხელმძღვანელობით. რამდენიმე წლის შემდეგ არჩილი და მაყვალა დაოჯახდნენ და მათ დუეტს „ჩიხლაძეები“ ეწოდა. მათი რეპერტუარი საკმაოდ მრავალრიცხოცანია, ისინი არიას პირველი შემსრულებლები ისეთი ცნობილი სიმღერების, როგორებიცაა — „კართან მოდგა შემოდგომა“, „სიჭაბუკე“, „წლები გარბიან“, „ვინც ამ გოგოს გააცინებს“, „ოსური სატრფიალო“ და სხვა. არაერთხელ იმოგზაურეს ძალიან წარმატებული გასტროლებით საბჭოთა კავშირსა და მსოფლიოს მასშტაბით, მათ მიერ შესრულებული სიმღერები დღემდე ინარჩუნებენ განსაკუთრებულ პოპულარობას ქართველ და მსოფლიო მსმენელში.
ჭონა

ჭონა — უძველესი ქართული ხალხური ტრადიცია, რიტუალისა და ლექს-სიმღერის შესრულება სააღდგომოდ. ნიღბიანი შემსრულებლების გუნდი ჩამოივლიდა კარდაკარ, ოჯახებს ულოცავდა აღდგომის დღესასწაულს და საჩუქრად იღებდა სააღდგომო წითლად შეღებილ კვერცხს. ჭონა სამხმიანი სიმღერაა. მის მელოდიას, ქართლ-კახური სუფრული სიმღერების მსგავსად, ორი ზემოთა ხმა ავითარებს გაბმული ბანის ფონზე. არსებობს ვარაუდი ჭონის წინარე ქრისტიანული წარმომავლობის შესახებ. საკულტო-რიტუალური სიმღერა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 404. ჯავახური ლექსიკონი ჭონა, 1920 წ.
ხუციშვილი

საკუთარი სახელი ხუციშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ ხუციშვილი — ინჟინერ-გამომგონებელი ბათლომე ხუციშვილი — საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი ბადრი ხუციშვილი — სპორტსმენი (კრივი) გივი ხუციშვილი — ფიზიკოსი გიო ხუციშვილი — მომღერალი, მსახიობი გიორგი ხუციშვილი — ფილოსოფოსი, კონფლიქტოლოგი გოგი ხუციშვილი — ფერმწერი, გრაფიკოსი, მოქანდაკე დავით ხუციშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) დავით ხუციშვილი — სპორტსმენი (კრივი) დიმიტრი ხუციშვილი — სპორტსმენი (სამბო) ვაჟა ხუციშვილი — მორაგბე ზაზა ხუციშვილი — მუსიკოსი, პოლიტიკოსი ილია ხუციშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი კახი ხუციშვილი — მხატვარი ლაშა ხუციშვილი — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი კონსტანტინე ხუციშვილი — ფერმწერი მალხაზ ხუციშვილი — პოლიტიკოსი მიხეილ ხუციშვილი — ფეხბურთელი ომარ ხუციშვილი — პოლიტიკოსი რაჟდენ ხუციშვილი — ფიზიკოსი და გეოფიზიკოსი სოლომონ ხუციშვილი — ლიტერატურათმცოდნე ქეთევან ხუციშვილი — ეთნოლოგი შალვა ხუციშვილი — გეოგრაფი, პედაგოგი შოთა ხუციშვილი — ინჟინერი, ავია-კონსტრუქტორი ჯემალ ხუციშვილი — ფერმწერი
კუდუხანთკარი

კუდუხანთკარი, კუდუხაანთკარი, კუდუხაანი — სოფელი საქართველოში, კასპის მუნიციპალიტეტში. ფორმალურად ცალკე სოფლად არ ითვლება და საკორინთლოს ნაწილს წარმოადგენს. ახლოს არის ოკუპირებული ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მონასტერთან. მდებარეობს ლეხურის ხეობაში, საკორინთლოს გაღმა. მისასვლელი გზა სოფელ გორაკიდან აქვს. სოფელში ცხოვრობენ კუდუხაშვილები, ერთი ოჯახი იყო ბიგანიშვილებისაც. მოსახლეობის უმეტესობამ ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს კუდუხანთკარი დატოვა. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით დგას გვიანდელი ფეოდალური ხანის კუდუხაანთ ციხე და კუდუხაანის კომპლექსი. ↑ 1.0 1.1 „კუდუხაანთ უბნის სიცარიელე“. qartli.ge. 2017-03-09. ციტირების თარიღი: 1 დეკემბერი, 2020. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 „უწყლო კუდუხანთკარი — ერგნეთის შეხვედრების მოლოდინში“. qartli.ge. 2020-09-09. ციტირების თარიღი: 1 დეკემბერი, 2020. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 206.
ალექსანდრე ჭყონია

ალექსანდრე ჭყონია (დ. 17 ივნისი, 1855, ახალციხე — გ. 8 ოქტომბერი, 1907, თბილისი) — ქართველი იურისტი, მთარგმნელი და მწერალი. წერდა „მაჭახელიძის“ ფსევდონიმით. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თავმჯდომარის ამხანაგი. სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში. 1875 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. შემდეგ ისტორიის მეცნიერების დასაუფლებლად პარიზს გაემგზავრა. 1877 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და სხვადასხვა დროს მსახურობდა ქუთაისის, ფოთის, შორპნის და ოზურგეთის სასამართლოებში. 1881 წელს თავი დაანება სახელმწიფო სამსახურს და ნაფიც ვექილად დაიწყო მუშაობა ჯერ ქუთაისში, შემდეგ - თბილისში. მისი პირველი კორესპონდენცია 1874 წელს დაიბეჭდა გაზეთ „დროებაში“. 1890 წელს საკუთარი ხარჯით გამოსცა „ისტორიული ნარკვევი“ (საისტორიო ქრესტომათია). მან პირველმა გააცნო ქართველ მკითხველს ევროპელი მოგზაურებისა და მისიონერების ცნობები საქართველოს შესახებ („პიეტრო დელა ვალლეს მოხსენება საქართველოს შესახებ - 1627 წ.“, ივერია, 1871 წ. N 111; „იტალიელი მოგზაურები საქართველოში მე-15 საუკუნეში: იოსაფა ბარბარო და ამბროზიო კონრატინი“, მოამბე, 1894, N XI; „ტავერნიეს მოგზაურობიდან მე-17 საუკუნეში“, მოამბე", 1898, VI; „არქანჯელო ლამბერტი - სამეგრელოს აღწერა“, თბ., 1901). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული ჟურნალ-გაზეთების გამოცემის საქმეში. 1894-1905 წლებში იყო ჟურნალ „მოამბის“ რედაქტორი, 1899-1900 წლებში გაზეთ „ცნობის ფურცლის“ რედაქტორ-გამომცემელი. დაკრძალულია კუკიის სასაფლაოზე. ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 410. ძველი საქართველო, ტ. 1, ტფილისი, 1909 ალექსანდრე ჭყონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ალექსანდრე ჭყონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიონიულაჩანი (პოსოფის რაიონი)

გიონიულაჩანი (თურქ. Gönülaçan) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 99 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 18 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 75 ადამიანი ცხოვრობს. სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა შუაწყალი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ეკლესია, რომელიც შუაწყლის ეკლესიის სახელითაა ცნობილი. იგი ერთნავიანი ნაგებობაა და მისი ნაწილი დღემდეა შემორჩენილი. ფაჰრიე ბაირამი, არტაანის ადგილი ქართულ არქიტექტურაში დაარქივებული 2019-11-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Gönülaçan Köy (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 Haziran 2015. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020. ↑ Ardahan Posof Gönülaçan Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 Mart 2019. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2020. ↑ Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; 1. Cilt (1947) s. 306. ↑ კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი - ისტორიული და კულტურული ძეგლების კატალოგი, თბ., 2018, გვ., 232, ISBN 9789941478178
მაკრიალის ეკლესია

მაკრიალის ეკლესია — X საუკუნის მართლმადიდებლური ეკლესია ქემალფაშაში (ისტორიულ მაკრიალში), ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს საქართველოს საზღვართან ახლოს. 1367 წლის ივნისში მაკრიალის ეკლესიაში გაიმართა სამეფო ქორწილი საქართველოს მეფე ბაგრატ V-სა და ანა კომნენოსს შორის. კომპლექსინ შედგება დარბაზული ტიპის ეკლესიისაგან და მასზე დასავლეთიდან მიყრდნობილი 3-სართულიან ოთხკუთხა კოშკისგან (სიმაღლე – 12 მ). სართულები კამარებითაა გადახურული. ნაგებია ძირითადად რიყის ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია აგური, აგრეთვე კერამიკული ფრაგმენტები – ამფორები, დოქები, წყალგაყვანილობის მილები და სხვა, რომლებიც უფრო ადრეული (სავარაუდოდ, გვიანრომაული) პერიოდისაა. კოშკის ქვედა დონეზე შეინიშნება ქვიშაქვის კვადრები, ასევე მეორადი გამოყენების შედეგად მოხვედრილი. სავარაუდოდ, კოშკი თავდაცვითი ნაგებობის გარდა ერთგვარი ორიენტირიც („შუქურა“) უნდა ყოფილიყო. აღმოსავლეთიდან კოშკს ეკლესია ებმის. ეკლესიაში გასასვლელი კოშკის პირველი სართულიდანაა. ადრე სართული გვერდებიდან გახსნილი იყო თაღოვანი ღიობებით, რომელიც შემდგომში ამოუქოლავთ. ეკლესიის შესასვლელი არქიტრავით არის გადახურული. ეკლესია შვერილაფსიდიანია. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და ქვიშაქვით, დუღაბის გამოყენებით, ნაწილობრივ აგურიცაა ჩართული. ერთსაფეხურიან პილასტრები ანაწევრებს, რომლებსაც საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კამარა შეისრულია, აფსიდი – ნახევარწრიულია. 3 სხვადასხვა ზომის სარკმლით. კამარაცა და კონქიც დეფორმირებულია გვიან ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოებით. ცენტრალური კარი ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეშია. ნაწილობრივ ჩაქცეულია კამარაც. შემორჩენილია შელესილობის, ალაგ-ალაგ – მხატვრობის კვალი. ეკლესიასა და კოშკის პირველ სართულს ჩრდილოეთ მხრიდან დიდი ზომის მინაშენი ეკვრის, რომლის ფუნქცია გაურკვეველია. კომპლექსი 3 მხრიდან შემოსაზღვრულია რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები. სწორხაზოვანი კედლებით (დაზიანებულია ჩრდილოეთი მონაკვეთი). რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები. ადგილობრივები ადასტურებენ უწინ მაკრიალში სხვა ტაძრის არსებობასაც, თუმცა მისი მდებარეობა უცნობია. მაკრიალის ფარგლებში და მის მახლობლად რამდენიმე თაღოვანი ხიდი თუ მისი ნაშთია შემორჩენილი. ძველად ზღვისპირისა და ჭოროხის აუზის პროვინციების დამაკავშირებელი უმოკლესი გზები მაკრიალიდან და ხოფადან (ხუფათი) ხეობების აყოლებით გადიოდა. საქართველოს სულიერი საგანძური, წ. I, თბ., 2005, გვ., 285-287 მაკრიალი * Makriali ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში ბ. კუდავა, ენციკლოპედია „საქართველო“ ↑ A. Bryer, D. Winfield, The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos, p.339 ISBN 9780884021223
თურქეთის კომუნისტური პარტია

თურქეთის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია თურქეთში 1920-1988 წლებში. შეიქმნა 1920 წლის სექტემბერში სტამბოლის ყრილობაზე. ჩართული იყო დამოუკიდებლობისთვის ომში. 1921 წლის იანვარში მოკლეს მისი ხელმძღვანელი მუსტაფა სუბჰი. 1988 წელს შეუერთდა თურქეთის გაერთიანებულ კომუნისტურ პარტიას. Die türkische Linke und ihre Perspektiven, Teil 1 (გერმანული) TKP Biz Kimiz? (თურქული) Tarihsel TKP'nin emektarları: Doğru olan Parti'ye omuz vermek (თურქული)
თურქესტანი (რეგიონი)

თურქესტანი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი ცენტრალურ აზიაში. ტერმინი გამოიყენებოდა XIX საუკუნიდან XX საუკუნის პირველი მეოთხედის ჩათვლით. მოიცავდა ჩინეთის (აღმოსავლეთით), ავღანეთისა (სამხრეთით) და რუსეთის იმპერიის (დასავლეთით) ტერიტორიებს, 3 მლნ კმ²-ზე მეტს. 1867 წელს რუსეთის თურქესტანში დაარსდა საგენერალგუბერნატორო. 1918 წელს ამ ტერიტორიაზე შეიქმნა თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, 1920 წელს ბუხარისა და ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკები. 1924-1925 წლებში ყოფილი რუსეთის თურქესტანის ტერიტორიაზე შეიქმნა უზბეკეთის სსრ, თურქმენეთის სსრ, ტაჯიკეთის ასსრ, ყირგიზეთის და ყარაყალპის ავტონომიური ოლქები, ხოლო რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილი შევიდა ყაზახეთის სსრ-ის შემადგენლობაში, როგორც სამხრეთ ყაზახეთის ოლქი. თურქესტანის ნაცვლად ამ პერიოდიდან დამკვიდრდა ტერმინი შუა აზია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 18. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი ბარტოლდი, ვ.ვ. „A Short History of Turkestan“ In ders.: Four Studies on the History of Central Asia. Band 1. E. J. Brill, Leiden 1956, S. 1–72.
თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა — ავტონომიური რესპუბლიკა 1918-1924 წლებში რსფსრ-ის შემადგენლობაში. დედაქალაქი ტაშკენტი. 1920 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 5230 ათას ადამიანს. ძიითადი ეთნიკური ჯგუფები იყვნენ უზბეკები, ყაზახები, ყირგიზები, თურქმენები, ტაჯიკები, ყარაყალპახები, რუსები. იყო პირველი საბჭოთა სახელმწიფო შუა აზიაში. შეიქმნა თურქესტანის ისტორიულ რეგიონში 1918 წლის 20 აპრილს. იმავე წლის ოქტომბერში მიღებული იქნა ასსრ-ის კონსტიტუცია. რესპუბლიკა გაუქმდა 1924 წლის 27 ოქტომბერს. მის ტერიტორიაზე შეიქმნა უზბეკეთის სსრ, თურქმენეთის სსრ, ტაჯიკეთის ასსრ, ყირგიზეთის და ყარაყალპის ავტონომიური ოლქები, ხოლო რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილი შევიდა ყაზახეთის სსრ-ის შემადგენლობაში, როგორც სამხრეთ ყაზახეთის ოლქი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 18. Советская историческая энциклопедия. Туркестанская Автономная Советская Социалистическая Республика (რუსული)
რენო თურქია

რენო თურქია (დ. 11 აგვისტო, 1926, სოხუმი — გ. 14 იანვარი, 1979, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1976). 1966 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1959 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. მისი შემოქმედებისთვის დამახასიათებელია ლირიკულობა, სახვითი ემოციურობა, დახვეწილი კოლორიტი. ნამუშევრები: „შ. რუსთაველი და ჩახრუხიძე ბექა ოპიზარის სახელოსნოში“ (1956, თბილისის სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი); „შემოდგომა“ (1957, მოსკოვის სამხატვრო ფონდი); „და კვლავ მუშაობა“ (1977, საქართველოს სურათების გალერეა); „სამშობლოდან მოშორებით“ (1977, თბილისის ჭადრაკის სასახლე). ლ. ასათიანის (1966), გ. მესხის (1966), გ. ტაბიძის (1967), მ. ლებანიძის (1972) პორტრეტები დაცულია საქართველოს სურათების გალერეაში. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 18. რენო თურქია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი