laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ირინე ზაალიშვილი

ირინე მიხეილის ასული ზაალიშვილი — გამოჩენილი ქართველი პათოფიზიოლოგი ირინე ზაალიშვილი დაიბადა 1909 წელს ქალაქ გორში, გორის გიმნაზიის დირექტორის, მიხეილ ზაალიშვილის, ოჯახში. 1925 წელს დაამთავრა თბილისის 41–ე სკოლა ოქროს მედლით, შემდეგ კი მუსიკალური ტექნიკუმი. 1931 წლიდან 1936 წლამდე სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში. 1936 წლიდან ამავე ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტია, 1948 წლიდან დოცენტი, 1955 წლიდან პროფესორი. 1955 წლიდან 1976 წლამდე, 20 წლის განმავლობაში იყო თსსი–ის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის გამგე. 1945 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1953 წელს კი სადოქტორო დისერტაცია. მისი შრომები ძირითადად პერიფერიული სისხლისმიმოქცევის თავისებურებებს ეხებოდა. პარალელურად 1947-1955 წლებში მუშაობდა კარდიოლოგიის სამეცნიერო ინსტიტუტში. სხვა მრავალ სამეცნიერო ნაშრომთან ერთად, შეიმუშავა კაპილაროსკოპიული დაკვირვების სქემა და პერიფერიული სისხლის ძარღვების ტონუსის შესასწავლი ტესტი. 1965 წელს მიენიჭა მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწის წოდება. დაჯილდოებული იყო ორდენებით და მედლებით. იყო თბილისისა და საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე და ერთ–ერთი დამაარსებელი. გამოირჩეოდა პედაგოგოური საქმიანობით. პირველმა წაიკითხა ქართულად ლექცია პათოლოგიურ ფიზიოლოგიაში. პირველმა დაწერა პათოლოგიური ფიზიოლოგიის ქართული სახელმძღვანელო. ღრმა კვალი დატოვა საქართველოში პათოფიზიოლოგიის განვითარების და პათოფიზიოლოგთა სკოლის შექმნის საქმეში. გარდაიცვალა 1976 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 468.
ჯუმი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ჯუმი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჯუმი — მდინარე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში ჯუმი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში
მიხეილ ზაალიშვილი

მიხეილ ყარამანის ძე ზაალიშვილი (დ. 10 სექტემბერი, 1865, სოფელი იგოეთი, ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 სექტემბერი, 1920, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. 1885 წელს დაამთავრა ბაქოს რეალური სასწავლებელი, დაბრუნდა თბილისში და სწავლა განაგრძო სამასწავლებლო ინსტიტუტში, რომელიც 1887 წელს ოქროს მედლით დაასრულა. შემდეგ სწავლობდა ახალალექსანდრესეულ სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომის დასრულების შემდეგ დაინიშნა წინამძღვიანთკარის სასოფლო სამეურნეო სკოლის გამგედ. 1887 წლიდან სწავლობდა პოლონეთში, სოფლის მეურნეობის და მეტყევეობის ინსტიტუტში. 1897 წელს დაამთავრა მოსკოვის სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტი და მიიღო პირველი თანრიგის აგრონომის წოდება. 1897–1902 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ერევანში. 1902 წლიდან იყო გორის ამიერკავკასიის საოსტატო სასწავლებლის სემინარიის დამრიგებელი. 1907 წლიდან დაინიშნა გორის პროგიმნაზიის დირექტორად. 1912 წლიდან ეს პროგიმნაზია გიმნაზიად გადაკეთდა და მიხეილ ზაალიშვილი დირექტორად დანიშნეს. მისი მეუღლე, მარიამ ნიკოლოზის ასული პანოვა, გორის ქალთა გიმნაზიის დირექტორი და ექიმი იყო. 1918 წლიდან ზაალიშვილი თბილისის მეოთხე გიმნაზიის დირექტორად დანიშნეს. იგი იყო წმინდა სტანისლავის და წმინდა ანას ორდენების კავალერი. მან დიდი წვლილი შეიტანა საქართველოში საგანმანათლებლო და პედაგოგიური საქმიანობის განვითარებაში. ქართულ ენაზე დაწერილი მრავალი წიგნის ავტორია, კერძოდ — პირველი ქართული საბუნებისმეტყველო სახელმძღვანელოებისა, მათ შორის ბუნებისმეტყველების (არაორგანული ბუნება, ჰაერი, წყალი, დედამიწა, ბოტანიკა, ადამიანის ანატომია და ფიზიოლოგია, ზოოლოგია), ასევე არითმეტიკის, პირველდაწყებითი გეოგრაფიის, ორგანოვანი ქიმის სახელმძღვანელოებისა. ავტორია წიგნებისა — საზოგადო მიწათმოქმედება, საზოგადო ზოოტეხნია, მეფუტკრეობა და სხვა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, თბ., 1994 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 468.
ადრიანოპოლის ბრძოლა (378)

ადრიანოპოლის ბრძოლა – ბრძოლა რომაელებსა და აჯანყებულ ვესტგუთებს შორის, გაიმართა 378 წლის 9 აგვისტოს, ადრიანოპოლთან (ახლანდელი ედირნე, თურქეთი). იმპერატორმა ვალენტიმ ბრძოლა გაუმართა აჯანყებულებს, რომლებსაც მონები და კოლონისტები შეუერთდნენ. რომაელებმა შეუტიეს ვესტგუთების ბანაკს, რომელიც ოთხთვალებით იყო გარშემორტყმული, რომაელთა არმია თითქმის მთლიანად მოისპო, დაიღუპა იმპერატორიც. ამ დამარცხებამ საგრძნობლად დაასუსტა რომის იმპერია. IV საუკუნის ისტორიკოსის ამიანუს მარცელინუსის ცნობით, ადრიანოპოლის ბრძოლაში რომაელთა არმიის ერთ-ერთი სარდალი ყოფილა ბაკურ იბერიელი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 102. უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2. თბ., 2008 წ. გვ. 250-251
ახალდაბა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

ახალდაბა — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აძიუბჟას თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე კოდორის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 20 მეტრზე, შავი ზღვიდან 4 კმ. ოჩამჩირიდანდან დაშორებულია 30 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 280. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20.
ახალდაბა (შუახევის მუნიციპალიტეტი)

ახალდაბა — სოფელი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში (ჭვანის თემი), აჭარისწყლის ქვაბულში, მდინარე ჭვანისწყლის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრზე, შუახევიდან დაშორებულია 8 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 421 კაცი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 280. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-11. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ტრაიბეკა

ტრაიბეკა (ინგლ. TriBeCa — Triangle Below Canal Street — სამკუთხედი არხის ქუჩის ქვემოთ) — უბანი ქვემო მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. იწყება კანალის ქუჩიდან და გრძელდება სამხრეთით პარკ-პლეისამდე, ხოლო მდ. ჰუდზონიდან აღმოსავლეთით ბროდვეიმდე. თავდაპირველად განვითარდა როგორც ინდუსტრიული უბანი, ძირითადად სასაწყობე შენობებით, ბოლო ათწლეულში კი მნიშვნელოვანი გადახალისება განიცადა. მრავალი საწყობი საცხოვრებელ ლოფტად გადაკეთდა, უბანში გაჩენილმა ახალმა სავაჭრო და შემოქმედებითმა დაწესებულებებმა კი მას რადიკალურად შეუცვალა იერი. უბნის მცხოვრებლებს ეს არემარე მოსწონთ შერეული ზონირებით მიღებული სიმშვიდისა და ჰარმონიულობის გამო, რასაც მრავალრიცხოვან კაფეთა და რესტორანთა ცოცხალი ატმოსფერო ერწყმის. ტრაიბეკა ამჟამად მოდური საცხოვრებელი უბანია, სადაც ძირითადად შეძლებული ნიუ-იორკელები ცხოვრობენ. ქუჩების უმრავლესობა ბუტიკებითა და ძვირფასი რესტორნებით (მათ შორის: ნობუ, შანტრელი და ბული) არის ჩამწკრივებული. ტრაიბეკა ყოველწლიურად მასპინძლობს ტრაიბეკას კინოფესტივალს. აქ ხშირად იღებენ კინოფილმებს, მათ შორის იყო 1984 წლის ჰიტი „მოჩვენებებზე მონადირეები“, რომელიც ამ უბნის სახანძროში გადაიღეს. ტრაიბეკაში მრავალი ცნობილი პიროვნება ცხოვრობს, მათ შორის მერაია კერი, ჰარვი კეიტელი, ჯეიმზ განდოლფინი, მაიკლ იმპერიოლი და რობერტ დენირო (რომელიც ტრაიბეკას კინოფესტივალის ერთ-ერთი დამფუძნეველი იყო 2002 წელს). ჯონ კენედი უმცროსიც აქ ცხოვრობდა. 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ ტრაიბეკამ მწვავე ფინანსური კრიზისი განიცადა. მიუხედავად ამისა, სამთავრობო გრანტების წყალობით უბანმა სული მალე მოითქვა. 2000-იანი წლების უძრავი ქონების ბუმის პერიოდში ტრაიბეკას ბინების ფასებმა მანჰეტენის ყველა სხვა უბანს გაუსწრო. 2006 წელს ჟურნალი ფორბსი საფოსტო კოდ 10013-ს ტრაიბეკაში აშშ-ის მე-12 ყველაზე ძვირ უბნად ასახელებს. ტრაიბეკას კინოფესტივალი დაარქივებული 2006-05-04 საიტზე Wayback Machine. ტრაიბეკას საცალფეხო ტური დაარქივებული 2006-02-10 საიტზე Wayback Machine.
გაგრაფსტა

გაგრაფსტა (აფხ. Гаграԥсҭа [გაგრაფსთა], ყოფილი გაგრის ხეობა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გაგრიდან 1,5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნის პირველ ნახევარში გაგრისხეობა ეწოდებოდა. 1955 წელს გაგრაფსტა დაერქვა. მოქმედებდა მეცისტრუსეობის საბჭოთა მეურნეობა. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 147 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 529. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 612. ცხადაია პ, ხორავა ბ., „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 28. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 41. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
იუჰას უდაბნო

იუჰას უდაბნო — უდაბნო აშშ-ში, კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ე.წ. საიმპერატორო ველზე და წარმოადგენს სონორას უდაბნოს ნაწილს. უდაბნო მოიცავს არაერთ ისტორიულ და არქეოლოგიურ ძეგლს, ასევე იუჰას გეოგლიფს. ამ ტერიტორიაზე სახლობენ ადგილობრივი ინდიელები - კვეჩანები. უდაბნო გამოირჩევა ბიოლოგიური მრავალფეროვნებით. Yuha Desert Map - Routes of Travel დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links BLM PDF titled "Exploring the Yuha Desert" დაარქივებული 2009-05-09 საიტზე Wayback Machine.
გრებეშოკი

გრებეშოკი (აფხ. Аныхаԥсҭа [ანჷხაფსთა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 200 მ, გაგრიდან 6 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 254 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 145. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 32. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 49. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
დემერჩენცი

დემერჩენცი (აფხ. Хышәҳарыԥшь [ხჷშჿჰარჷფშჲ]; ყოფილი ფსოუსხევი, ყოფილი დემერჩენცი — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 40 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სოფელს XIX საუკუნეში ერქვა ხუშკარიფშ. 1864 წელს აქედან ჯიქების ოსმალეთში გადასახლების შემდეგ, XX ს. დასაწყისში, სომხების სოფელი დემერჩენც შეიქმნა. 1930 წ. მიქელრიფშის თემში შედიოდა სოფელი დემერჩე-კიუხი-ს სახელით. 1948 წ. ქართული სახელი ფსოუსხევი ეწოდა. 1955 წ. დაუბრუნდა სახელი დემერჩენც. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ხიშვჰა (Хышəҳа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 326 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 372. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 35. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 55. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
ველი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ველი (აფხ. Чыгәрха [ჩჷგჿრხა]; ყოფილი ზემო კოვალევსკოე, გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბაღნარის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე სანდრიფშის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 380 მ, გაგრიდან 35 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XIX საუკუნის მიწურულს აქ იყო სოფელი ვერხნე კოვალევსკოე. 1948 წელს მას ქართული სახელი ველი დაერქვა. 1949 წელს ბაღნარის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 72 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 240. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 42. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 67. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ვაკე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ვაკე (აფხ. Арасаӡха [არასაძხა]; 1948 წლამდე — კოვალევსკოე) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხაშუფსის თემი). მდებარეობს აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ხაშუფსის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მ-ზე, გაგრიდან 23 კმ-ის დაშორებით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX ს. მეორე ნახევარში ამ ადგილას იყო სოფელი არასაძიხ (აფხ. „თხილის წყაროს“ ნიშნავს). XIX ს. მეორე ნახევარში აქ შეიქმნა სოფელი კოვალევსკოე. 1948 წლის 3 სექტემბერს მას ქართული სახელი „ვაკე“ ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს არასაძხა (Арасаӡха). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 221 ადამიანი, ძირითადად სომხები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 138. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 41. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 65. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ვაშლოვანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ვაშლოვანი (აფხ. Мԥаадрыԥсҭа [მფაადრჷფსთა]; ყოფილი როგოჟინო — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მეხადირის თემი). მდებარეობს აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე მეხადირის ხეობაში, ზღვის დონიდან 110 მ-ზე, გაგრიდან 24 კმ-ში. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სოფელს XX საუკუნის დასაწყისში როგოჟინო ერქვა. 1948 წელს ქართული სახელი ვაშლოვანი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს მფაადრიფსთა (Мҧаадрыҧсҭа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 176 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 203. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 42. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 66. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 32, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ზემო ხევი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ზემო ხევი (აფხ. Цангәара [ცანგჿარა]; ყოფილი სომხურ ხეობა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გაგრიდან 15 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნის პირველ მესამედში აქ იყო სოფელი არმიანსკოე უშჩელიე (სომხური ხეობა), რომელსაც 1948 წელს ქართული სახელი ზემო ხევი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ცანგვარა (Цангəара), რაც „ცანების ღობეს“ ნიშნავს. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 262 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 353. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 46. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 75. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ზეგანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ზეგანი (აფხ. Ԥшашьха [ფშაშჲხა]; ყოფილი ევდოკიმოვკა, გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მეხადირის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ჟეოფსეს მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 520 მ, გაგრიდან 34 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნის დასაწყისში აქ შეიქმნა რუს კოლონისტთა სოფელი ევდოკიმოვკა. 1948 წელს ქართული სახელი ზეგანი ეწოდა, რაც ქართულად ვრცელ და ამაღლებულ ადგილს ნიშნავს. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფშაშხა (Пшашьха). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 90 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 329. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 43. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 69. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 32, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
იფნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

იფნარი (აფხ. Аџьрҩара [აჯრჳარა]; ყოფილი სომხურიხეობა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 60 მ, გაგრიდან 15 კმ, ბზიფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნეში აქ იყო სოფელი „სომხური ხეობა“, რომელსაც 1948 წელს იფნარი ეწოდა. მისი ამოსავალია ხე-მცენარის ქართული სახელწოდება იფანი. 1949 წელს ბზიფის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 5 166 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 406. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 52. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 86. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
იმერხევი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

იმერხევი (აფხ. Ахәырасқәа [ახჿჷრასქვჿა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხაშუფსის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ხაშუფსის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 350 მ, გაგრიდან 25 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 10 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნის პირველ მესამედში აქ იყო რუსული სოფლები სრედნე კოვალევსკოე №1 და სრედნე კოვალევსკოე №2. 40-იან წლებში ქართული სახელი იმერხევი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ახურაშქვა (Ахурашқəа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 24 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 253. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 52. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 85. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
კლდეკარი (სოფელი)

კლდეკარი (აფხ. Амгәашхәҵа [ამგჿაშხჿწა]; ყოფილი მანაქლუქ — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბაღნარის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე სანდრიფშის ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მ, გაგრიდან 35 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნის 20-30-იან წლებში აქ იყო სომხური სოფელი მანაქლუქ, სადაც ოსმალეთიდან გადმოსახლებული სომხები ცხოვრობდნენ. ლუქ, ლუკ თურქული კრებითობის სუფიქსია, თუმცა ფუძე-სიტყვის (მანა) მნიშვნელობა გაურკვეველია. 1948 წელს მას ქართული სახელი კლდეკარი დაერქვა. ამავე წელს ბაღნარის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 0 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 551. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 56. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 93. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
კლდიანი

კლდიანი (აფხ. Аздрыԥшь [აზდრჷფშჲ]; ყოფილი ოთლუქ — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მეხადირის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე მეხადირის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 380 მ, გაგრიდან 29 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 138 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 552. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 56. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 93. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949