laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნეპტუნი (შადრევანი)

ნეპტუნი (რუს. Нептун) — პეტერგოფის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლის ერთ-ერთი შადრევანი. შეიძინა იმპერატორმა პავლე I-მა გერმანიაში ვიზიტის დროს. 1736 წელს ზემო პარკის ცენტრალურ აუზში, განათავსეს ქანდაკება-შადრევნის კომპოზიცია „ნეპტუნის კალათა“. სკულპტურა არის მოოქროვილი. კომპოზიციის ცენტრში წარმოდგენილია ნეპტუნი, ასევე ეტლი და ცხენოსნები. ცენტრალურ ნაკადზე დაყენებული იყო სპილენძის რგოლი. არაერთი რეკონსტრუქციის შემვეგ 1797 წელს ყველაფრის მოხსნა მოუწიათ. მის ადგილას აღმართეს ნეპტუნის მთელი ჯგუფი. შადრევნის თავდაპირველი ფიგურები შექმნილი იყო ნიურბერგში (გერმანია), მაგრამ შადრევანი აქ არასოდეს ყოფილა მოქმედი. კომპოზიაცია შექმნეს ვესტფალიის ზავის სამახსოვროდ. ქალაქის ბაზრის მოედანზე ააშენეს აუზი კვარცხლბეკით, რომელიც განკუთნილი იყო კომპოზიციის დასამონტაჟებლად, მაგრამ შემდეგ გაირკვა რომ მდინარეში უბრალოდ არ იყო შადრევნის ფუნქციონირებისთვის საჭირო წყლის რაოდენობა. ამის შემდეგ შადრევანი მოათავსეს ბეღელში, სადაც მან 100 წელზე მეტი გაატარა. 1781-1782 წლებში, ევროპაში მოგზაურობისს ფარგლებში ნიურბერგმა უმასპინძლა უფლისწულ პავლე პეტრეს ძეს, რომელმაც გადაწყვიტა შადრევნის შეძენა, მას მისი დადგმა საკუთარ რეზიდენციაში, გატჩინაში სურდა. პავლე I-მა ეს შადრევანი იმ დროისთვის უზარმაზარ თანხად 30 000 რუბლად იყიდა. 1796 წელს ქანდაების დიდი ნაწილი გაიყიდა და გაგზავნეს პეტერგოფში. 1798 წელს არც აქ მოხდა მისი დამონტაჟება ანალოგიური მიზეზის გამო, რაც იყო ნიურბერგში. სწორედ ამ დროს გადაწყვიტეს, რომ კომპოზიცია დაედგათ ზემო პარკის აუზში, რაც წარმატებით განხორციელდა 1799 წელს. დიდი სამამულო ომის დროს ქანდაკება დაშალეს და გააგზავნეს გერმანიაში. 1947 წელს იგი კვლავ პეტერგოფში დაბრუნდა. Гусаров А.Ю. Петербург - столица фонтанов. Путеводитель по фонтанам Санкт-Петербурга. — СПб, 2008. — ISBN 978-5-901751-87-9. Страница о фонтане «Нептун» на официальном сайте музея-заповедника Петергоф დაარქივებული 2007-07-01 საიტზე Wayback Machine. Фонтан «Нептун» в истории Нюрнберга
თასმისებური ჭიები

თასმისებური ჭიები, ლენტისებური ჭიები (Cestoidea) — უხერხემლო ცხოველთა კლასი ბრტყელი ჭიების ტიპისა. სქესმწიფე თასმისებური ჭიები ხერხემლიან ცხოველთა და ადამიანთა პარაზიტებია. ცნობილია თასმისებური ჭიების 3000-მდე სახეობა. სხეული ბრტყელი აქვთ, რამდენიმე მმ-იდან 20 მ-მდე სიგრძისა. შედგება 2-იდან რამდენიმე ათასამდე ნაწევრისაგან (პროგლოტიდისაგან). სხეულის წინა ბოლოზე აქვთ თავი,თავზე — კაუჭებით გარშემოვლებული მისაწოვრები და 1 ან 4 ხორთუმი. საჭმლის მომნელებელი, სისხლის მიმოქცევისა და სუნთქვის ორგანოები არა აქვთ. თასმისებური ჭიები ჰერმაფროდიტებია — თითოეულ ნაწევარში განვითარებულია როგორც სათესლეები, ისე საკვერცხეები, სადაც უამრავი კვერცხია. მრავლდებიან თვითგანაყოფიერების ან ჯვარედინი განაყოფიერების გზით. განვითარების ციკლი მეტად რთულია და მიმდინარეობს ერთი ან ორი შუამავალი მასპინძლის მონაწილეობით. დეფანიტური მასპინძლის სხეულში თასმისებური ჭიები სქესობრივ სიმწეფეს აღწევს. განაყოფიერებული კვერცხები დეფინიტური მასპინძლის ექსკრემენტთან ერთად გარეთ გამოიყოფა. კვერცხში ვითარდება ლარვა-ონკოსფერა, რომელსაც 3 წყვილი კაუჭი აქვს და იგი შემდეგ 1 ან 2 შუამავალი მასპინძლის ორგანიზმში განაგრძობს განვითარებას. ონკოსფერა კვერცხიდან გამოდის და აღწევს მასპინძლის სხეულის ღრუს ან რომელიმე ორგანოს, სადაც გარდაიქმნება ცისტიცერკად, ფანად, ცენურად, ექინოკოკად ან სხვა ტიპის მეორე ლარვად. ესენი უსქესოდ მრავლდებიან, ივითარებენ სკოლექსს (ზოგ შემთხვევაში მრავალს) და შუამავალ მასპინძელთან ერთად ძირითად (დეფინიტურ) მასპინძელში ხვდებიან. აქ ისინი ემაგრებიან ნაწლავის კედელს და სქესმწიფე ჭიებად გარდაიქმნებიან. თასმისებური ჭიები ადამიანს აავადებენ ჰიმენოლეპიდოზით, ტენიიდოზით, ექინოკოკოზით, დიფილობოთრიოზით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 590-591.
ალექსანდრეს სვეტი (სანქტ-პეტერბურგი)

ალექსანდრეს სვეტი (რუს. Александровская колонна) — ამპირის სტილში აგებული ძეგლი სანქტ-პეტერბურგის სასახლის მოედანზე. შექმნა არქიტექტორმა ოგიუსტ მონფერანმა 1834 წელს იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით, მისი უფროსი ძმის ალექსანდრე I-ის ნაპოლეონზე გამარჯვების აღსანიშნავად. ალექსანდრეს სვეტის დიზაინი დააპროექტა საფრანგეთში დაბადებულმა არქიტექტორმა, ოგიუსტ დე მონფერანმა, ხოლო 1830-1834 წლებში ააგო შვეიცარიაში დაბადებულმა არქიტექტორმა ანტონიო ადამინმა. ნაგებობა ოფიციალურად 1834 წლის 30 აგვისტოს გაიხსნა (ალექსანდრე კონსტანტინოპოლელის ხსენების დღეს). თავის მსგავს არქიტექტურულ ძეგლებს შორის მსოფლიოში ყველაზე მაღალია. ძეგლის სიმაღლეა 47,5 მ (155 ფუტი და 8 ინჩი) და ბოლოვდება ანგელოზის ძეგლით, რომელსაც ჯვარი უჭირავს. როგორც ტრიუმფალური სვეტი ყველაზე მაღალია, მაგრამ როგორც განცალკევებით მდგომი ძეგლი, ლონდონის დიადი ცეცხლის მონუმენტი მასზე მაღალია (62 მ). დროთა განმავლობაში მონოლითურმა ძეგლმა დახრა, გადაადგილება და აღდგენა განიცადა. ანგელოზის ძეგლი შექმნილია რუსი მოქანდაკის, ბორის ორლოვსკის მიერ. ანგელოზის სახე მიმსგავსებულია იმპერატორ ალექსანდრე I-ს. სვეტის ასაგებად გამოყენებულია მასიური წითელი გრანიტის ქვა. მისი სიმაღლეა 25,45 მ (83 ფუტი), ხოლო დიამეტრი დაახლოებით 3,5 მ. გრანიტის ეს მონოლითი 1832 წელს ჩამოიტანეს ვიროლატიდან (ფინეთი) სანქტ-პეტერბურგში, ზღვის გავლით, სპეციალურად ამ მიზნით შემუშავებული ბარჯით. 1832 წლის 30 აგვისტოს, 600 ტონიანი (661 ტონა) ქვა 2 საათში, უილიამ ჰენსიდის ხელმძღვანელობით, 3 000 კაცმა თანამედროვე ამწეებისა და საინჟინრო დანადგარების დახმარების გარეშე აიტანა გემზე. იგი იმდენად ფრთხილად მოათავსეს, რომ არ დასჭირდა არანაირი დამაგრება და მდგომარეობა მხოლოდ საკუთარი წონით შეინარჩუნა. Никитин Н. П. Огюст Монферран, Проектирование и строительство Исаакиевского собора и Александровской колонны. — Л., 1939. Гусаров А. Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб., 2010. — ISBN 978-5-93437-363-5. Любин Д. В. Александровская колонна. — СПб.: Издательство Государственного Эрмитажа, 2013. — 104 с., ил. — ISBN 978-5-93572-530-3. Любин Д. В. Обелиск на Дворцовой площади. Неосуществлённый проект памятника императору Александру I архитектора О. Монферрана // Петербургские искусствоведческие тетради. Выпуск 25. — СПб., 2012. — С. 197—209. Любин Д. Неисполненный контракт отставного гвардии поручика Арсения Богданова. Материалы к истории создания Александровской колонны // Петербургские искусствоведческие тетради. Выпуск 32. — СПб., 2014. — С. 97-119. Чертежи и подробности создания памятника в честь императора Александра. — Париж: Издательство братьев Тьерри, 1836. Второе рождение Александровской колонны — статья о реставрации в интернет-журнале «OSTmetal.INFO — ОБРАБОТКА МЕТАЛЛА» Александровская колонна დაარქივებული 2019-02-20 საიტზე Wayback Machine. в Энциклопедии Петербурга на сайте encspb.ru Александровская колонна დაარქივებული 2011-08-20 საიტზე Wayback Machine. в Энциклопедии Петербурга на сайте spbin.ru
ნარვის ტრიუმფალური ჭიშკარი

ნარვის ტრიუმფალური ჭიშკარი (რუს. Нарвские триумфальные ворота) — ამპირის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს სტაჩეკის მოედანზე მეტროსადგურ „ნარვსკაიას“-ს გვერდით. ტრიუმფალური თაღი ააგეს 1827-1834 წლებში, საფრანგეთ-რუსეთის 1812 წლის ომის გმირების პატივისცემის ნიშნად. თავდაპირველად ხის ნაგებობა აშენდა ნარვის გზაზე, ნაპოლეონის ომიდან დაბრუნებული ჯარისკაცების მისასალმებლად. ორიგინალი თაღის არქიტექტორი იყო ჯანკომი კვარენგი. აღნიშნული გეგმა იმეორებდა პარიზში ტრიუმფალური თაღის ელემენტებს, რომელიც მიძღვნილი იყო ნაპოლეონის აუსტერლიცში გამარჯვებაზე. მაგრამ გამოყენებული მასალა იყო პლასტირი, რომელიც მუდმივი არ იქნებოდა. 1827 და 1834 წლებში ვასილ სტასოვმა განაახლა და ხელახლა ააშენა კარიბჭე ქვისგან. მსგავსი ჭიშკარი ასევე სტასოვის მიერ აგებული დგას მოსკოვის გზაზე. მსგავსი თაღები სათავეს იღებს რომის იმპერიის დროიდან. მთავარი თაღი განაწილებულია ორ მასიურ ბოძზე. ნიკე, გამარჯვების ქალღმერთი გამოსახული არის ექვსცხენიან ეტლზე, რომელიც შექმნილია პიტერ კლოდ ფონ იურგენსბერგის მიერ ტრადიციული კვადრიგას ნაცვლად. ლენინგრადის ბლოკადის დროს არც კარიბჭე, არც რუსული მთავარი საადმირალო ცენტრი არ ყოფილა დაბომბილი. კარიბჭეს 1951 წელს ხელახლა ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია. 1989 წელს კარიბჭის ზედა ნაწილში გაიხსნა პატარა სამხედრო მუზეუმი. XXI საუკუნის დასაწყისში კარიბჭეს კაპიტალური რესტავრაცია ჩაუტარდა და ექსპერტების თვალსაზრისით ის ამჟამად კარგ მდგომარეობაშია. Сферическая панорама Нарвских триумфальных ворот დაარქივებული 2017-10-24 საიტზე Wayback Machine. Яндекс панорама Медаль памятная «Победоносной Российской Императорской Гвардии. 18 августа 1834» Нарвские триумфальные ворота დაარქივებული 2019-10-27 საიტზე Wayback Machine. Архитектура Санкт-Петербурга Энциклопедия СПб დაარქივებული 2019-03-09 საიტზე Wayback Machine. фильм из серии «Легенды района»
მარია დე ლას მერსედეს დე ბურბონი

მარია დე ლას მერსედეს დე ბურბონი (ესპ. María de las Mercedes de Borbón; დ. 11 სექტემბერი, 1880 — გ. 17 ოქტომბერი, 1904) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ისა და დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის პირველი შვილი. ასტურიის პრინცესა 1880-86 და 1886-1904 წლებში. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ის უფროსი და და მისი ტახტის მემკვიდრე. მარია დე ლას მერსედესი დაიბადა 1880 წლის 11 სექტემბერს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის პირველი შვილი. სანამ ალფონსოს ვაჟი შეეძინებოდა, მისი მემკვიდრე მერსედესი იყო, ამიტომაც იგი მალევე გამოაცხადეს ასტურიის პრინცესად. ტრადიციის მიხედვით, მისი დაბადებისას მთელს მადრიდში თეთრი დროშები გამოფინეს. იგი დაბადებიდან სამ დღეში მონათლეს კათოლიკედ, სასახლის სამლოცველოში. იგი ტოლედოს არქიეპისკოპოსმა მონათლა, მისი ნათლიები კი რომის პაპი ლეო XIII და ბებიამისი, დედოფალი ისაბელ II იყვნენ. მას სახელი მამამისის პირველი და საყვარელი ცოლის, განსვენებული დედოფლის, მერსედეს ორლეანელის პატივსაცემად და ხსოვნის უკვდავსაყოფად დაარქვეს. 1886 წელს დაიბადა მისი ძმა ალფონსო, რის გამოც მას ჩამოერთვა ასტურიის პრინცესის წოდება, თუმცა მალევე ალფონსო XII გარდაიცვალა და მეფე ახალშობილი ალფონსო XIII გახდა, რომლის რეგენტადაც დედა-დედოფალი მარია კრისტინა ავსტრიელი დაინიშნა. სანამ ალფონსო XIII-ს შვილები ეყოლებოდა, ასტურიის პრინცესა და ტახტის მემკვიდრე კვლავ მარია დე ლას მერსედესი გახდა. 1901 წლის 14 თებერვალს, მადრიდის სამეფო სასახლეში იგი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ კარლო დე ბურბონ-სიცილიელზე. მათ არც თუ ისე ხანგრძლივი ქორწინებიდან სულ სამი შვილი შეეძინათ, 1904 წლის 17 ოქტომბერს, 24 წლის მერსედესი კი მესამე მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან ჯანმრთელი გოგონა გააჩინა. მისი გარდაცვალებით, მომდევნო სამი წლის მანძილზე ესპანეთი ფაქტობრივად მემკვიდრის გარეშე იყო დარჩენილი, რის შემდეგაც ალფონსო XIII-ს ვაჟი შეეძინა. მერსედესის მეორე ვაჟი ფერდნანდო, მისი გარდაცვალებიდან სულ ერთ წელიწადში დაიღუპა. მისი ქვრივი, პრინცი კარლოსი კი ხელახლა დაქორწინდა ფრანგ პრინცესა ლუიზ ორლეანელზე, მათი შვილი კი ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-ის დედის მამა გახდა. ალფონსო (1901-1964), კალაბრიის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ალისია დე ბურბონ-პარმელი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი; ფერნანდო (1903-1905), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ისაბელა ალფონსინა (1904-1985), მასზე მშობიარობას გადაჰყვა მარია დე ლას მერსედესი, იგი ცოლად გაჰყვა გრაფ იან სამოსკის, რომელთანაც შეეძინა შვილები; Aronson, Theo. Royal Vendetta : The Crown of Spain 1829 -1965. The Bobbs Merrill Company, Inc. 1966. ASIN B0006BO4QO Mateos Sainz de Medrano, Ricardo La Reina María Cristina: Madre de Alfonso XIII y Regente de España. La Esfera de los Libros. 2007. ISBN 978-8497346382 Puga, María Teresa. 20 infantas de España: Sus vidas, entre las ilusiones y el destino. Ed. Juventud, Barcelona, 1998. ISBN 978-84-261-3084-6
სასახლის სანაპირო

სასახლის სანაპირო (რუს. Дворцовая набережная) — მდინარე ნევის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ მდებარე სანაპირო სანქტ-პეტერბურგში. სანაპიროზე მდებარეობს ერმიტაჟი და რუსული მუზეუმი. XVIII საუკუნის დასაწყისში ერქვა ფოსტის სანაპირო. 1738 წლიდან ზემო სანაპიროს ქუჩა. 1740-1790-იან წლებში მილიონერთა სანაპირო. 1778 წლიდან კი ოფიციალურად ეწოდა სასახლის სანაპირო. 1923 წელს უწოდეს 9 იანვრის სანაპირო. 1944 წელს დაუბრუნდა ისტორიული სახელწოდება. XVIII საუკუნის დასაწყისში მდინარე ნევის ჭაობიანი სანაპირო არ იყო გამაგრებული, მშენებლობა მიმდინარეობდა ნაკვეთების სიღრმეში, ამგვარად სანაპირო დაახლოებით გადიოდა მილიონერთა ქუჩისა და ახლანდელი ნევის სანაპიროს ცენტრში და მას ზემო სანაპირო (Верхней набережной) ერქვა მაგრამ, 1716 წელს მიწის ნაკვეთების გაფართოების გამო მან წაინაცვლა ჩრდილოეთით. 1707 წლის აპრილში გაიცა განკარგულება რომლის მიხედვითაც მკაცრად რეგულირდებოდა მიწის ნაკვეთბის გამოყოფა მშენებლობებისათვის, მომთხოვნების სამსახურეობრივი პოზიციის და ფინანსური მდგომარეობის მიხედვით. ამავე განკარგულების მიხედვით დადგენილი იქნა მიწის ნაკვეთების ზომა. ყველა მათგანი ვიწრო მხარით გადიოდა ნევას სანაპიროზე და განკუთვნებოდა მხოლოდ ადმირალის დეპარტამენტთან დაკავშირებულ პირებს. 1761 წელს ეკატერინე II გადაწყვიტა დედაქალაქის განახლება. პირველ პლანზე წამოიწია ურბანული დაგეგმარების ამოცანები, ამ დროს შეიქმნა პეტერბურგისა და მოსკოვის ქვის სტრუქტურით აღმშენებლობის კომისია, რომლის მთვარი არქიტექტორი იყო იური ფელტენი. პეტერბურგის შეცვლის პირველი ღონისძიებებიდან ერთ-ერთი იყო ნევის ხის სანაპიროს შეცვლა ქვის ფირფიტებით. 1762 წლის ივნისში გამოიცა განკარგულება: „პეტერბურგში ყველა სასახლის, ბაღის და სახელმწიფო სახლების წინ სანაპირო ზოლი უნდა იყოს გაკეთბული ქვისგან“. სანაპიროს მშენებლობა გაგრძელდა 1780 წლამდე. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 106—107. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 71—72. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 40. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
დიდების სვეტი

დიდების სვეტი (რუს. Колонна Славы) — სანქტ-პეტერბურგში სამების ტაძრის წინ აღმართული ძეგლი რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მოვლენებისა და მონაწილეების პატივისცემის ნიშნად. 1886 წელს, რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ, როდესაც რუსეთმა ბულგარეთი იხსნა ოსმალეთის შემოტევისგან, სანქტ-პეტერბურგის სამების ტაძრის ჩრდილოეთ ფასადის წინ აშენდა დიდების სვეტი. სვეტის საძირკველი აგებული იყო 140 ქვემეხის ლულისაგან, რომელიც გამოიყენეს ოსმალების წინააღმდეგ ომის დროს. მონუმენტი რვა მეტრის სიგრძის იყო და ზემოდან ფრთიანი ფიგურა ედგა, რომელსაც ერთ ხელში მუხის ტოტების გვირგვინი და მეორე ხელში პალმის ტოტები ეჭირა. შიგნით რკინის სპირალური ფორმის კიბეები იყო. სვეტს გარედან 10 ქვემეხის ლულა ფარავდა. 1929 წელს, საბჭოთა მთავრობამ მონუმენტი დაშალა და ფულის სანაცვლოდ მიჰყიდა გერმანიას. 1969 წელს სვეტის ადგილზე დაამონტაჟეს ვასილი სტასოვის ძეგლი, რომელიც იყო ტაძრის არქიტექტორი. ბიუსტის დადგმა მიეძღვნა არქიტექტორის 200 წლის იუბილეს. ბიუსტი მაღალ მეტალის კვარცხლბეკზე იდგა, ხოლო გარშემო გაშენებული იყო სკვერი. 2004 წელს, ორიგინალ გეგმაზე დაყრდნობით, მონუმენტი აღადგინეს. სვეტის საძირკველი აგებულია ზუსტი 128 თურქული ქვემეხის ლულის ასლისგან, რომელიც დაამზადა კომპანია Novolipetsk Steel-მა. მოგვიანებით ლულები და მეტალის დანარჩენი ნაწილები სანქტ-პეტერბურგს საჩუქრად გადაეცა 300 წლის იუბილეზე. Путеводитель по С.-Петербургу: Репринтное воспроизведение издания 1903 года. — Л.: СП «ИКАР», 1991. ISBN 5-85902-065-1 Гусаров А.Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб, 2010. — ISBN 978-5-93437-363-5.
მარია ტერეზა ესპანელი (1882-1912)

მარია ტერეზა ესპანელი (ესპ. María Teresa de España; დ. 12 ნოემბერი, 1882 — გ. 23 სექტემბერი, 1912) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ისა და დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის შუათანა ასული. ბავარიის პრინცესა 1906-12 წლებში როგორც ფერდინანდ ბავარიელის მეუღლე. მარია ტერეზა დაიბადა 1882 წლის 12 ნოემბერს მადრიდის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია კრისტინა ავსტრიელის მეორე ქალიშვილი. 1906 წლის 12 იანვარს მადრიდის სამეფო სასახლეში მარია ტერეზა დაქორწინდა გერმანელ პრინც ფერდინანდ ბავარიელზე, რომელიც მარია ტერეზას მამიდაშვილი და ასევე ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის შვილიშვილი იყო. ამ ქორწინების შემდეგ ფერდინანდს ესპანეთის ინფანტის წოდება მიენიჭა და მარია ტერეზასთან ერთად ესპანეთის სამეფო კარზე დასახლდა, რის გამოც 1914 წელს მას ბავარიის სამეფო ტახტის მემკვიდრეობის უფლება ჩამოერთვა. დონა მარია ტერეზა ესპანელი გარდაიცვალა 1912 წლის 23 სექტემბერს, 29 წლის ასაკში, მადრიდში. მას თავისი მეოთხე მშობიარობის შემდეგ ებოლია შეეყარა და მანვე შეიწირა. მისმა ძმამ, მეფე ალფონსო XIII-მ იგი ესკორიალის სამეფო აკლდამაში დაკრძალა. მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე წელიწადში მისი ქმარი ფერდინანდი მეორედ დაქორწინდა ესპანელ დიდგვაროვან ქალზე, მარია ლუისა დე სილვა ი ფერნანდესზე, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია. ლუის ალფონსო (1906-1983), ესპანეთის ინფანტი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი; ხოსე ევგენი (1909-1966), ესპანეთის ინფანტი, ცოლად შეირთო მარია დე ლა ასუნსიონ სოლანხე, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი; მარია დე ლას მერსედესი (1911-1953), ცოლად გაჰყვა საქართველოს ტახტის ლეგიტიმურ მემკვიდრე ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელს, რომელთანაც შეეძინა მარიამ და ბაგრატ ბაგრატიონ-მუხრანელები; მარია დელ პილარი (1912-1918), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი. Hof- und Staats-Handbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie - 1912. Consultado el 6 de marzo de 2017.
ნიზამი განჯევის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

ნიზამი განჯევის ძეგლი (რუს. Памятник Низами Гянджеви) — სპარსული პოეზიის კლასიკოსის, განჯის მაცხოვრებელ, ნიზამი განჯევის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, კამენოოსტროვსკის გამზირზე 25-ე და 27-ე სახლებს შორის. თავდაპირველად ქანდაკება აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში იდგა, შემდეგ კი მონუმენტი აზერბაიჯანისგან საჩუქრად გადაეცა სანქტ-პეტერბურგს, ქალაქის დაარსების 300 წლისთავთან დაკავშირებით. ნაგებობა შექმნილია გერუშ ბობაევის, აზერბაიჯანელი მოქანდაკის მიერ, რომელმაც დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის ხელოვნების და ინდუსტრიის აკადემია. ფელიქს რომანოვსკი, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მოღვაწე კი კვარცხლბეკის პროექტის იდეის ავტორი იყო. კვარცხლბეკი შეიქმნა „კომბინატ-სკულპტურაში“, პეტერბურგის საწარმოში. მონუმენტის საზეიმო გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღეს რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და ჰეიდარ ალიევმა, იმჟამინდელ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა. ირანული ფილოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის დეკანი ი. სტებლინ-კამენსკი ამ ძეგლის საუბრისას ნიზამის შესახებ ამბობს, რომ მისი გამოცხადება როგორც აზერბაიჯანელი პოეტი, არის ნაციონალისტური ტენდენციების ნაყოფი და „აშკარა გაყალბებასთან გვაქს საქმე, რადგან ნიზამმა არც კი იცოდა აზერბაიჯანული ენა“.. ბრინჯაოს 5-მეტრიანი პოეტის მონუმენტი, აღმოსავლურ სტილშია შესრულებული. ნიზამი განჯევის ფიგურა თაღის ქვეშ, სკამზე ზის, გამოსახულია ტრადიციული აღმოსავლური ჩაცმულობით და ხელში უჭირავს წიგნი. კვარცხლბეკზე კი აზერბაიჯანულ ენაზე ამოტვიფრულია სიტყვები „ნიზამი განჯევი“ (აზერბაიჯანულად: Nizami Gəncəvi) – Это Низами говорил, что слово, сказанное от сердца, попадает прямо в сердце, - напомнил Владимир Путин на открытии в Петербурге памятника великому поэту Востока დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine. Памятник Низами откроется в Санкт-Петербурге ↑ Стеблин-Каменский Иван Михайлович (заведующий Кафедрой иранской филологии, декан Восточного факультета Санкт-Петербургского государственного университета). Восточный факультет давно готов сотрудничать с Западом დაარქივებული 2007-02-25 საიტზე Wayback Machine. . «Мы готовили таких специалистов <в „новообразованных государствах“>, но, как показывает наше с ними общение, там очень много националистических тенденций, научных фальсификаций. (…). В их трудах присутствует националистическое начало, нет объективного взгляда, научного понимания проблем, хода исторического развития. Подчас — откровенная фальсификация. Например, Низами, памятник которому воздвигнут на Каменноостровском проспекте, объявляется великим азербайджанским поэтом. Хотя он по-азербайджански даже не говорил. А обосновывают это тем, что он жил на территории нынешнего Азербайджана — но ведь Низами писал свои стихи и поэмы на персидском языке!»(копия დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. )
პეტრე I-ის ძეგლი (პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე)

პეტრე I-ის ძეგლი (რუს. Памятник Петру I) — რუსეთის იმპერატორ პეტრე I-ის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, დგას პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში. ბრინჯაოს ქანდაკება, შექმნილია მიხაილ შემიაკინის მიერ. დაიგეგმა და ჩამოასხეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1980 წელს, შემდეგ კი შემიაკინმა შესწირა ქალაქს. დაიდგა 1991 წელის, 6-7 ივნისს. ძეგლის სიმაღლე არის 1,90 მეტრი და დადგმულია გრანიტის კვარცხლბეკზე. ქანდაკება გამოსახავს პეტრეს რომელიც ზის სამეფო ტახტზე და წააგავდა პეტრეს ცვილის ფიგურას რომელიც გაკეთებული იყო კარლო ბარტოლომეო რასტრელის მიერ (1725 წ.). შემიაკინმა გააკეთა ქანდაკების სახე, პეტრე პირველის სახის ნიღბის დახმარებთ, რომელიც შექმნა რასტრელმა 1719 წელს, ექვსი წლით ადრე სანამ პეტრე გარდაიცვლებოდა. ასევე მან შეაგროვა მისი სხეულის სხვა ნაწილებიც და წარმოადგინა პეტრე გროტესკული წესებით. სწორედ ამიტომ ეს ქანდაკება თავდაპირველად გააკრიტიკეს ადგილობრივებმა და გახდა დასაცავი ვანდალიზმისგან. მოგვიანებით შემიაკინის ხედვა თანდათან მისაღები გახდა. ავტორი ამ ქანდაკებაზე მუშაობდა რვა წელი და შექმნა მისი სამი ვერსია, ერთი არის ნორმანდიაში, საფრანგეთში და ერთიც კლავერაკში (აშშ), სადაც ამავდროულად შემიაკინი ცხოვრობდა. ავტორის სიტყვებით, ამ ქანდაკების შექმნის იდეა წამოვიდა მისი მეგობრის ვლადიმირ ვისოცკისგან. შემიაკინმა დაიწყო 1:1 პროპორციით რასტრელის ცვილის ფიგურიდან, მაგრამ თანდათან დააგრძელა ტანი და მიამსგავსა რუსეთის ხატწერის სტილს. Памятник Петру I (Петропавловская крепость). Энциклопедия Санкт-Петербурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-08. ციტირების თარიღი: 2016-06-04. Наталья Черных. (2010-09-16) Михаил Шемякин: «Я не дал поставить Петра I у гастронома». 812'Online. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-09-18. ციტირების თარიღი: 2016-06-04. Памятник Петру Первому в Петропавловской крепости. S-pb.in Дыхание Питера. ციტირების თარიღი: 2016-06-04.
ვერკორის მასივი

ვერკორის მასივი (ფრანგ. Massif du Vercors) — ვრცელი მთის მასივი სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში, დრომისა და იზერის დეპარტამენტებში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 40 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2341 მ (მთა გრან-ვემონი). შემოსაზღვრულია იზერის, დრაკის, დრომისა და რონის ხეობებით. დასავლეთით იშლება ხედი რონის ხეობაზე. ჩრდილო-აღმოსავლეთით შემოზღუდულია შარტრეზის ქედით, აღმოსავლეთით ტაილეფერის მასივით, სამხრეთით დიუის მასივით. უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მასივი უერთდება 1457 მ სიმაღლის კოლ-დე-მენეს უღელტეხილს. ვერკორის მასივი ქედების, პლატოებისა და ხეობების ერთობლიობაა. აგებულია კირქვებით. დამახასიათებელია კარსტი. მრავლადაა კარსტული მღვიმეები. აღსანიშნავია ვერკორის მღვიმური სისტემა და კარსტული უფსკრული ბერჟე. ვერკორის მასივი გეომორფოლოგიური თავისებურებების გამო ცნობილია „ციხესიმაგრის“ ან საფრანგეთის დოლომიტების სახელწოდებით. იგი პლატოსთან არის მიმსგავსებული, ვინაიდან მასივიდან არსებული ვარდნილი მის შიგა ხეობებამდე რამდენიმე ასეულ მეტრს აღწევს, მაშინ როდესაც გარემომცველ ზონებში არსებული ვარდნილი 800-იდან 1200 მ-მდეა. აღმოსავლეთ კიდის თხემზე რამდენიმე 2000 მ-ზე მაღალი მწვერვალია. შიდა ნაწილი მერყეობს 800 მ-იდან 1500 მ-მდე. ვერკორის მასივი შეიცავს ლანს-ან-ვერკორის, ოტრანის, ლა-შაპელ-ან-ვერკორის ფართო ხეობებს, ფორე-დე-კულმესა და ფორე-დე-ლენტეს პლატოებსა და მაღალ პლატოს. აქვეა ღრმა დადაბლებები, მათ შორის ბურნესა და ფურონის ხეობები. ამ დადაბლებებისთვის დამახასიათებელია შთამბეჭდავი კლიფები, რომელთა სიმაღლე ხშირად 400 მ-ზე მეტია და აერთიანებენ კომბ-ლავალსა და დ’არშიანის ცირკს. ეგიუის მთა ეროზიის შედეგად განცალკევებულად არის აღმართული პლატოს დანარჩენი ნაწილისაგან. მრავალფეროვანია მასივის ფლორა და ფაუნა. ვერკორის მასივის ცენტრალური ნაწილი რამდენიმე რეგიონადაა დაყოფილი. არის რამდენიმე სამთო-სათხილამურო კურორტი, რომელთაგან უდიდესია ვილარ-დე-ლანსი. მასივის ცენტრამდე მისაღწევად, დასავლეთისაკენ, სენ-ნაზერ-ან-რუაიანიდან ან გრენობლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით მიმავალი მოხერხებული გზა მიიჩნევა. გაცილებით უფრო რთულია პლატოს სამხრეთიდან არსებული მისასვლელები, რომელიც აღმართულია დიზე და დრომის ხეობაზე და მისასვლელი აღმოსავლეთიდან, სადაც პლატო ციცაბოდ ეშვება. მასივის ფარგლებშია ვერკორის რეგიონული ბუნების პარკი, რომელიც იკავებს 206,208 ჰა-ს. ვერკორის მასივის ტერიტორიაზე 1944 წელს შეიქმნა ანტიფაშისტური ვერკორის თავისუფალი რესპუბლიკა. ↑ Le Grand Veymont, France ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 François Ribard, À la découverte du Vercors : Parc naturel régional, Grenoble, Glénat, coll. « Topo guides », 2009, 203 p. ↑ Spéléo - Gouffre Berger (38) - Vercors - Mathieu Morverand - Free ↑ Тийон Ш. Французские франтиреры и партизаны в борьбе против немецко-фашистских оккупантов. — М.: Изд-во иностр. лит., 1963. ↑ Parc naturel régional du Vercors (à 67km)