laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იოსებ გოგინაშვილი

იოსებ გოგინაშვილი (დ. 31 იანვარი, 1959 — გ. 3 სექტემბერი, 2022) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში იყო თბილისის 30-ე საშუალო სკოლის მასწავლებელი. 1983-1992 წლებში კი ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. იყო გაზეთ „ახალი თაობის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი 1993 წლიდან. ჟურნალ „სარკის“ (1997), გაზეთ „თბილისის სიახლენის“ (1998), „ჟურნალ "სპორტსიახლენის“, გამომცემლობა „გუმბათის“ და ასევე ჟურნალ „გუმბათის“ დამფუძნებელი. ვინ ვინაა საქართველოში, ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 1998-1999, გვ. 92, საინფორმაციო სააგენტო „ექსკლუზივ ნიუსი“, exclusivenews.ge იოსებ გოგინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნონა კალანდარიშვილი

ნონა კალანდარიშვილი (დ. 31 მარტი, 1925 — გ. 1 სექტემბერი, 2004) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი და ფილოლოგი. დაიბადა სოფელ კვირიკეთში. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი სემიტოლოგიის სპეციალობით. კითხულობდა ლექციებს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1951 წლის მარტიდან საუკუნის დასასრულამდე ის სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა საბავშვო და ახალგაზრდობის ლიტერატურის გამომცემლობა „საბლიტგამში“, შემდეგ „ნაკადულად“ წოდებულში. ასევე იყო ამ გამომცემლობის მთავარი რედაქტორი. ნონა კალანდარიშვილი იყო მრავალი წიგნის რედაქტორი, სტილისტი და მთარგმნელი. შესრულებული აქვს მხატვრული თარგმანები გერმანული და რუსული ენებიდან. ავტორია მემუარების წიგნისა: „წლები და ადამიანები – მოსაგონარი „ნაკადულში“ გატარებული ნახევარი საუკუნის შემდეგ“, რომელიც ერთგვარი მატიანეა გამომცემლობისა და ის იქ გატარებულ წლებს, მის თანამშრომლებს და კოლეგებს ეძღვნება. საქართველოს მწერალთა კავშირი, წევრი (1976-2004) 1968 - საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი გერმანული ზღაპრები, კრებული (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2020, გვ. 320, ISBN: 9789941295348 მარიო და ჯადოქარი / თომას მანი, მოთხრობა (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2017, გვ. 80, ISBN: 978-9941-24-571-8 ფანტასტიკური ღამე / შტეფან ცვაიგი, მოთხრობა (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2017, გვ. 88, ISBN: 978-9941-24-733-0 ვერდი / ჯუზეპე ტაროცი, ბიოგრაფიული რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი, 2012, გვ. 244, ISBN: 978-9941-9239-4-4 წლები და ადამიანები, მოსაგონარი „ნაკადულში“ გატარებული ნახევარი საუკუნის შემდეგ (ავტორი), თბილისი, უნივერსალი, 2012, გვ. 82, ISBN: 978-9941-17-644-9 მარიამ სტიუარტი / შტეფან ცვაიგი, რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2011, გვ. 392, ISBN: 978-9941-422-81-2 და-ძმა / ძმები გრიმები, ზღაპრების კრებული (მთარგმნელი), თბილისი, ნაკადული, 1983, გვ. 244 მატილდა / ლეონჰარდ ფრანკი, რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, მერანი, 1975, გვ. 352
თამარ ლაპიაშვილი

თამარ ლაპიაშვილი (დ. 10 ნოემბერი, 1910, დედოფლისწყარო – გ. 7 ოქტომბერი, 1992)–ქართველი მომღერალი. 1931 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ვოკალური). თბილისის კონსერვატორიის საოპერო სტუდიის სცენაზე იმღერა გრაფინია(1934, მოცარტი „ფიგაროს ქორწინება“), ეთერი(ა. წუწუნავას მიერ კონსერვატორიის სცენაზე დადგმული ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“). გარდა ქართული კლასიკური ოპერებისა, მღეროდა თითქმის ყველა ახალ ქართულ ოპერაში. შ. კაშმაძის ინფორმაციით, ჯერ სულ ახალგაზრდა თ. ლაპიაშვილს მიანდვეს ზ. ფალიაშვილის დაკრძალვის ცერომინიალზე მისი დატირება მაროს არიით, რაც მრავალზე მეტყველებს.1935–1967 წლებში იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი(ლირიკულ–დრამატული სოპრანო) ქართული ხელოვნების დეკადის მონაწილე(1937, მოსკოვი). მისი პარტნიორები იყვნენ: ნ. ქუმსიაშვილი, დ. გამრეკელი, ბ. კრავეიშვილი, ა. პიროგოვი, ი. კოზლოვსკი; მართავდა კამერულ–ვოკალურ კონცერტებს ქართული რეპერტუარი: ეთერი, ნანა, მარო, ლატავრა(ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), ნინო, თინათინი, ნესტანი(დ. „არაყიშვილი თქმულება შოთა რუსთაველზე“), მზია, მარადო(ა. ანდრიაშვილი „კაკო ყაჩაღი“, „ლაშქარა“), თინათინი, ნესტანი(შ. მშველიძე „ამბავი ტარიელისა“), მზია, ნათელა(ა. ბალანჩივაძე „მზია“), ლელო(გრ. კილაძე „ლადო კეცხოველი“), ციური, გოგონა(დ. თორაძე „გოლა“), დორა(შ. თაქთაქიშვილი „დეპუტატი“). სხვა რეპერტუარი: მარგარიტა(გუნო „ფაუსტი“), მიქაელა(ბიზე „კარმენი“), მადამ ბატერფლაი, ტოსკა, მიმი(პუჩინი „ჩიო–ჩიო–სანი“, „ტოსკა“, „ბოჰემა“), აიდა(ვერდი „აიდა“), ნედა(ლეონკავალო „ჯამბაზები“), გრაფინია, ქერუბინო(მოცარტი „ფიგაროს ქორწინება“), ლიზა, ტატიანა, იოლანტა, ნათლიდედა, მარია(ჩაიკოვსკი „პიკის ქალი“, „ევგენი ონეგინი“, „იოლანტა“, „ჯადოქარი“, „მაზეპა“); ასრულებდა რომანსებს: შუბერტი, შუმანი, შოპენი, მოცარტი, ბეთჰოვენი; ვოკალურ ციკლებს: ჩაიკოვსკი, რიმსკი–კორსაკოვი, რახმანინოვი, რუბინშტეინი, გლიერი; აგრეთვე ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, უკრაინულ ხალხურ, იტალიურ, ნეაპოლიტანურ და ფრანგულ სიმღერებს. 1950 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1935 — ახალგაზრდა ვოკალისტთა კონკურსი ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი თბ., 2015 გვ. 278 თამარ ლაპიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯეიმზ II

ჯეიმზ II შეიძლება ნიშნავდეს: ჯეიმზ II (შოტლანდია) — შოტლანდიის მეფე (1430—1460) ჯეიმზ II (ინგლისი) — ინგლისისა და ირლანდიის მეფე (1633—1701)
მანანა რამიშვილი

მანანა რამიშვილი (დ. 12 მაისი, 1948, თბილისი) — ქართველი ექიმი. 1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1973–1974 წლებში ინტერნატურა გაიარა ონკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1975–1980 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერატიული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1980–1990 წლებში ასისტენტი, 1990–1993 წლებში უფროსი მასწავლებელი. ავტორია 22 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება სისხლის შედედების სისტემაში განვითარებულ ცვლილებებს ღვიძლის სისხლით მომარაგებიდან გამოთიშვის პირობებში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „თავის მიდამოს ტოპოგრაფიული ანატომიის შესწავლის ტესტური კონტროლი“(თბილისი, 1996). თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერატიული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის დოცენტი. 1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლის სისხლით მომარაგებიდან დროებითი გამოთიშვის შედეგად სისხლის შედედების სისტემაში განვითარებული ცვლილებები“. ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ 2000 გვ.238 მანანა რამიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ანზორ აბესაძე

ანზორ აბესაძე (დ. 1942 — გ. 1978) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, პოეტი და ფიზიკოსი. დაიბადა სოფელი მუხურაში, ტყიბულის რაიონში. დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფალუკტეტი. გამოქვეყნებული აქვს ლექსები წყალტუბოსა და ტყიბულში გამომავალ გაზეთებში. 1965 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა ტყიბულის მე-2 საშუალო სკოლაში მათემატიკის მასწავლებლად. მოღვაწეობდა ტყიბულის წიგნის მოყვარულთა საზოგადოებაში. მისი ლექსების კრებული „თვალმოკრული საწუთრო“ გამოიცა 1986 წელს. ქართველი პოეტები, ენციკლოპედია შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021 გვ. 7 ანზორ აბესაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მალხაზ აშორდია

მალხაზ აშორდია (დ. 27 ივნისი, 1955) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1978 წელს მ. ვ. ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 1985 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. მუშაობს სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 1994 წლიდან. 2006 წლიდან არის სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის „ზოგადი მათემატიკის“ მიმართულების სრული პროფესორი. სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამების ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს 80-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 2 მონოგრაფია. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1998) და პროფესორი (2002). 2005 - ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის პრემია საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, შემდგ. და რედ. ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 11, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი: sou.edu.ge მალხაზ აშორდია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თეა თოფურია

თეა თოფურია (დ. 26 ოქტომბერი, 1977) — ქართველი მწერალი, პოეტი და ჟურნალისტი. დაიბადა ქალაქ სოხუმში. 1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. მუშაობს ჟურნალისტად და რედაქტორად ადამიანის უფლებებისა და გარემოს დაცვის მიმართულებით 1998 წლიდან. გამოცემული აქვს ლექსებისა და მოთხრობების კრებულები: „პიტნის კალო“, ზღაპრების წიგნი — „პარადიის არდადეგები“ და „გასაღვიძებელი ზღაპრები“, პოეზიის კრებული „ეკოციდი“. 2012 - ლიტერატურული კონკურსი „გალა“ 2008 - ლიტერატურული კონკურსი „ოქროს ბუმბული“, მე-3 ადგილი მოსწავლე ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლე,საბავშვო მწერლები, tsignipedia.ge, ქართველი პოეტები, ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021, გვ. 158 თეა თოფურია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თეა თოდუა

თეა თოდუა (დ. 1974) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი. დაიბადა სოფელ ნოღაში, მარტვილის რაიონში. 1997 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტი ბიოსამედიცინო ტექნიკის სპეციალობით, ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრატურა 1999 წელს, ხოლო ასპირანტურა 2002 წელს. მუშაობდა სამეცნიერო და ტექნიკური ინფორმაციის კვლევითი ინსტიტუტის ტექინფორმის, ეკონომიკისა და მართვის განყოფილების ინჟინრად 1996-1999 წლებში. 2004 წელს მან მუშაობა გააგრძელა ხელოვანთა ინტელექტის დეპარტამენტში თაცდაპირველად ინჟინრად, შემდგომ დოცენტად, ხოლო 2006 წლიდან არის ამავე დასახელების მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. არის მრავალი სამეცნიერო შრომის ავტორი, მათ შორის 3 სახელმძღვანელო და 2 მონოგრაფიაა. საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ., 2008 გვ. 74-75 თეა თოდუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აქსუ (ქალაქი)

აქსუ (უიღ. ئاقسۇ Aqsu, ჩინ. ტრად. 阿克蘇市, გამარტ. 阿克苏市, ფინინი: Ākèsū Shì) ― ქალაქი აქსუს ოლქში, სინძიანგში, რომელიც მდებარეობს ტარიმის ღრმულის ჩრდილოეთ კიდეზე. სახელი აქსუ სიტყვასიტყვით ნიშნავს „თეთრ წყალს“ (თურქულ ენებზე) და გამოიყენება როგორც ქალაქისთვის, ასევე მდინარე აქსუსთვის. აქსუს ეკონომიკა მეტწილად სასოფლო-სამეურნეოა, ძირითადი პროდუქტია ბამბა. ასევე იწარმოება მარცვლეული, ხილი, ზეთი და ჭარხალი. ინდუსტრია ძირითადად შედგება ქსოვის, ცემენტისა და ქიმიური მრეწველობისგან. ქალაქ აქსუს ადმინისტრაციის ქვეშ ამჟამად არსებულ ტერიტორიას ქალაქი არალი ორ ნაწილად ჰყოფს. ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქის ცენტრი, ხოლო სამხრეთი უკავია ტაკლა-მაკანის უდაბნოს. აქსუს აეროპორტი ითვლება სამხედრო აეროპორტად ჩინეთში, თუმცა ასევე ხელმისაწვდომია სამოქალაქო გამოყენებისთვის. აქსუში დაშვება მხოლოდ ჩინეთში რეგისტრირებულ თვითმფრინავებს შეუძლიათ. ეს ნიშნავს, რომ თუ თქვენ საზღვარგარეთიდან მიფრინავთ აქსუში, უნდა დაეშვათ ჩინეთის საერთაშორისო აეროპორტში, როგორიცაა პეკინი, შანხაი, კუანგჭოუ და გადაჯდეთ ჩინეთში რეგისტრირებულ თვითმფრინავზე, რომლის კუდის ნომერი იწყება B-ით. სახელი აქსუ მომდინარეობს მდინარე აქსუს სახელიდან, რომელიც უიღურული სიტყვაა და ნიშნავს „თეთრ წყალს“. ის ტრანსლიტერირებულია როგორც აქესუ (ჩინ.: 阿克苏市) ჩინურ ფინინში. ↑ 阿克苏市概况 zh (29 January 2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 მაისი 2020. ციტირების თარიღი: 12 March 2021 ↑ Aksu Private Jet Charter Cost and Permit Lead Time | FlyLibrajet.com en-US. ციტირების თარიღი: 2021-11-25 ↑ (September 2009) {{{title}}} (zh). 上海. Shanghai: Shanghai Lexicographical Publishing House. Shanghai Lexicographical Publishing House., გვ. 8. ISBN 9787532628599.  ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს. zh-hans. ციტატა: „阿克苏市，维吾尔语意为“白水城”，{...}市辖4乡2镇、5个街道和8个片区管委会，“ ციტირების თარიღი: 18 May 2020
ლუის ფერნანდესი

ლუის ალვარე უაინო უერტა ფერნანდესი (დ. 26 აგვისტო, 1925, მიერისი, ესპანეთი — გ. 1994) — ანიმაციური ფილმების მხატვარი და რეჟისორი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1967), საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1979). 1965 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1967 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მულტიპლიკაციური ფილმების განყოფილების დამდგმელ მხატვრად, შემდეგ კი რეჟისორად. დამდგმელი მხატვარია ანიმაციური ფილმებისა: „ო, მოდა, მოდა…“ (1968), „მონადირე, ბიჭი და ძაღლი“ (1970), „ბომბორა სწავლას იწყებს“ (1973); დამდგმელი რეჟისორია ფილმის: „თერძი ბესო“ (ანიმაციური, 1977) და სხვა. 1967 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1979 — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი ლუის ფერნანდესი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლუის ფერნანდესი — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1979. №8. გვ. 19.
CNN

CNN – The Cable News Network — ამერიკული ტელეკომპანია ახალი ამბების 24 საათიანი მაუწყებლობით (შტაბ-ბინა ქ. ატლანტაში, ევროპული სათავო ოფისი ქ. ლონდონში). დააარსა ტედ ტერნერმა 1980 წელს. მსოფლიოს ეს უმსხვილესი საინფორმაციო კომპანია მოიცავს 14 სხვადასხვა საკაბელო და თანამგზავრულ არხს, 2 რადიოსადგურს, 6 ინტერნეტ–საიტს და 40–მდე საზღვარგარეთულ ბიუროს. ახალ ამბებს სი–ენ–ენი–ი გადასცემს 38 კოსმოსური თანამგზავრის სიგნალების საშუალებით, რომელთა ხილვაც შესაძლებელია 1,5 მილიარდი მაყურებლისთვის მსოფლიოს 212 ქვეყანასა და ტერიტორიაზე. სი–ენ–ენ–მა განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც 1991 წელს პირდაპირ რეპორტაჟებს გადასცემდა სპარსეთის ყურეში მიმდინარე საომარი ოპერაციებიდან. კომპანია სი–ენ–ენ–ის ოფიციალური საიტი
ნიკოლოზ აბზიანიძე

ნიკოლოზ აბზიანიძე (დ. 1872 — გ. 13 ნოემბერი, 1947) — ქართველი მწერალი და პედაგოგი. დაიბადა ქალაქ ქუთაისში. 1892 წელს დაამთავრა ქუთაისის სამასწავლებლო სემინარია, რის შემდეგაც იყო მასწავლებელი დასავლეთ საქართველოს სასოფლო სკოლებში. 1898 წლიდან იყო ქუთაისის პირველდაწყებითი სკოლის მასწავლებელი, 1918 წლიდან კი გამგე. მსახურობდა ქუთაისის სხვადასხვა სასწავლებელში 1921-1945 წლებში. იყო პერსონალური პენსიონერი. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952, ტ. I, თბ., 2018, გვ. 54 ნიკოლოზ აბზიანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნიკოლოზ აბრამაშვილი

ნიკოლოზ აბრამაშვილი (დ. 28 დეკემბერი, 1918 — გ. 30 ნოემბერი, 1942) — ქართველი მფრინავი და სამხედრო პირი. დაიბადა სოფელ ახალდაბაში, ბორჯომის რაიონში. 1940 წელს დაამთავრა სტალინგრადის სამხედრო–საავიაციო სკოლა. II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა ლენინგრადის ფრონტზე, ჩამოაგდო მტრის 4 თვითმფრინავი. შეასრულა 150–მდე საბრძოლო გაფრენა, მოსპო მტრის 5 თვითმფრინავი. 1942 წლის 30 ნოემბერს მტრის აეროდრომზე თავდასხმის დროს თვითმფრინავი დაუზიანდა, ტყვედ ჩავარდნას სიკვდილი არჩია, ალმოდებული თვითმფრინავით აეროდრომზე განლაგებული ტექნიკა ააფეთქა და თვითონაც დაიღუპა. მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის გმირის წოდება. დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენითა და სხვა ჯილდოებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 32. ნიკოლოზ აბრამაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
რუსტამი

რუსტამი, როსტამი ( სპარს. رستم "ძლიერი" ) — სპარსული ხალხური ეპოსის ლეგენდარული გმირი, ფერდოუსის მიერ დაწერილი შაჰნამეს ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა. ფერდოუსის შაჰნამეში, მონაყოლი რუსტამზე (და მის ვაჟზე, სუჰრაბზე) მთლიანი ტექსტის მოცულობის მესამედზე მეტს იკავებს. რუსტამი სიავუშთან და ისფანდიართან ერთად შაჰნამეს მთავარი ეპიკური გმირები არიან. ფერდოუსისთვის მთავარი მასალა რუსტამის გამოსახულების შექმნისას იყო საქსო - სოგდური ზღაპრების ციკლი ლეგენდარული გმირის შესახებ. რუსტამი დაიბადა ზაბულისტანში, ქვეყანაში, რომელიც მდებარეობდა ირანისა და ავღანეთს შორის. მომავალი გმირი საკეისრო კვეთით დაიბადა, რაც მშობლებს ჯადოსნურმა ფრინველმა სიმურღმა ურჩია. რუსტამმა ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაამტკიცა, რომ იყო გმირი, ის ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა არაჩვეულებრივი ძალით, გამბედაობით, გონიერებითა და კეთილშობილებით. ირანში დაბადებული, პოემაში გამოსახული, როგორც "სინათლის ქვეყანა", ის მუდმივად ეწინააღმდეგება თურანს, სიბნელისა და ეშმაკის ქვეყანას და მის მმართველს აფრასიაბს. ირანის ბოროტი შაჰის კაი კავუსის სამსახურში ყოფნისას, რუსტამი ბევრ საქმეს ასრულებს, მუდმივად ეხმარება თავის ბატონს: ამარცხებს დრაკონს და ლომს, ანადგურებს ბოროტი ჯადოქრის მზაკვრულ გეგმებს, ამარცხებს და კლავს დივას და დემონებს, ათავისუფლებს შაჰს ტყვეობიდან, რომელიც დაბრმავებულია თეთრი დივის ჯადოქრობით. რუსტამისა და სუჰრაბის შესახებ ლეგენდებს ბევრი საერთო აქვთ ოსურ (ნართულ), გერმანულ და კელტურ საგმირო ლეგენდებთან და მითებთან. ფერდოუსი ა., „შაჰ-ნამე. კრიტიკული ტექსტი“, ტ.1-9, მოსკოვი 1960-71 წ ბერტელს ე. ე. „სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის ისტორია. რჩეული ნამუშევრები, მოსკოვი 1960 წ. ↑ Marquart, J. “Beiträge zur Geschichte und Sage von Erán.” ZDMG, XLIX (1895), p. 643.
დიმიტრი ცისკარიშვილი

დიმიტრი ცისკარიშვილი (დ. 13 ნოემბერი, 1939, თბილისი — გ. 22 მაისი, 2019) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1963–1965 წლებში იყო მცხეთის რაისაავადმყოფოს ორდინატორი. 1966–1970 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1970–1975 წლებში კლინიკური ელექტროფიზიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1975 წლიდან კვლევის ფუნქციური მეთოდების განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 86 სამეცნიერო ნაშრომი და რამდენიმე მონოგრაფიის, მათ შორის: „გულის რიტმის დარღვევების მკურნალობა ელექტროიმპულსით“(1971), „კარდიომონიტორული დაკვირვება მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს“ (1976), „მიტრალური სარქველის პროლაფსი“(1985), „ექოკარდიოგრაფიის ატლასი“(1988); დაინტერესებულია სამხედრო ისტორიის საკითხებით, მას ეკუთვნის პირველი ქართული მონოგრაფია ნაპოლეონზე („ნაპოლეონი“ 1994, ტ. I; 1997, ტ. II); მისი ხელმძღვანელობით დაცულია სამი საკანდიდატო დისერტაცია. მიღებული აქვს სსრკ სამედიცინო აკადემიის პრემია, საუკეთესო ნაშრომისათვის კარდიოლოგიის დარგში (ერთობლივი ჯილდო, 1986). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1985 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „მოციმციმე არითმიის სიხშირე, მიმდინარეობის თავისებურებები და მკურნალობის საკითხები გულ–სისხლძარღვთა სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს“, 1985 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა – „გულის დიასტორული ფუნქცია ჰიპერტონული დაავადების დროს ხანგრძლივი მკურნალობის პროცესში“. კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი თბ.,2001 გვ.664. წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი თბ., 2003 გვ.196 დიმიტრი ცისკარიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თაყნიაშვილი

საკუთარი სახელი თაყნიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გურამ თაყნიაშვილი — პედაგოგი, ბიბლიოთეკარი ჯუმბერ თაყნიაშვილი — ბიზნესმენი, ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
თბილისის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია

თბილისისწმინდაეკატერინესეკლესია — ბერძნული მართლმადიდებლური ტაძარი ძველ ტფილისში. მდებარეობდა მეიდანზე, ბერძენხანაში. ბერძნების მასობრივი შემოსვლა საქართველოში 1461 წლიდან ხდება, როდესაც დაეცა კონსტანტინოპოლი. ბერძნებმა თან მოიტანეს თავისი ტრადიციები, ლეგენდები, წეს-ჩვეულებები და კულტურა. ისინი, როგორც თბილისის მოსახლეობის ნაწილი, XVII-XVIII საუკუნეებიდან საკმაოდ მომრავლებული იყვნენ. ამაზე მიგვითითებს თბილისში ბერძნებით დასახლებული ტერიტორია „ბერძენხანა“ და, პლატონ იოსელიანის თქმით, შვიდი ბერძნული ეკლესია. „ბერძენხანა“ მდებარეობდა თბილისის ქვემოუბნის ტერიტორიაზე, რომელიც ასე შემოისაზღვრებოდა: ჩრდილოეთიდან თათრის (დღევანდელი ვახტანგ გორგასლის) მოედანი, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან შეითან–ბაზარი (ვახტანგ გორგასლისა და აბანოს ქუჩები), დასავლეთიდან სამღებროს ქუჩა. ამ უბანში იდგა წმინდა ეკატერინეს ეკლესია და ბერძენთა არქიმანდრიტის სასახლე. წმინდა ეკატერინეს ეკლესიის აშენების სხვადასხვა თარიღი სახელდება. პლატონი ოსელიანი ეკლესიის აგებას მიაწერს დავით აღმაშენებელს, რომელმაც იერუსალიმში, სიონის მთაზეა აშენა წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, რომელსაც თვითონ ინახავდა. იერუსალიმში ეკლესია მოამარაგა წიგნებით, დააყენა ეპისკოპოსი და ამეკლესიის მეტოქად მანვე თბილისში, ბერძენხანაშია აშენა იგივე წმინდანის სახელზე ეკლესია. ამის შესახებ წერდა გეოგრაფი კუვერი 1595 წელს. ძველი ეკლესია დაუნგრევია თემურლენგს, 1430 წელს აღუდგენია საქართველოს მეფეს ალექსანდრეI-ს. სპარსელებმა ისევ დაანგრიეს ეკლესია და მისი შემოგარენი. თუმცა, ბერძნებმა მალევე ააშენეს პატარა ზომის ეკლესია. 1861 წელს აღდგენილი პატარა ეკლესია დაანგრიეს, რადგან იგი მრევლს ვეღარ იტევდა, და მისადგილზე აშენდა დიდი ეკლესია, რომელიც ხელახლა აკურთხეს. პლატონ იოსელიანი წერს: „სინაის მთის წარმომადგენელმა არქიმანდრიტმა იოსებმა დაანგრია მართლმადიდებელ ბერძენთა ძველი პატარა სამრევლო ეკლესია და უკეთესი, უფრო დიდი ეკლესია ააგო. ამჟამად მასვე ეკუთვნის ეკლესიის ირგვლივ სამეურნეო ნაგებობებათა ნაწილი, რომელთა შემოსავალი სინაის მთის საძმოს ხმარდება“. ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში — „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში“ ვკითხულობთ: „ტფილისსა შინა არის ეკკლესია სახელსა ზედა წმინდისა დიდისა ქალწულმოწამისა ეკატერინასა... ნებითა და ხარჯითა მეფისა ირაკლი მეორისათა აღშენებული საბერძნეთით მოსულისა იღუმენისა იოანიკისაგან წელსა 1780-სა, ქვით-კირით, უგუმბათო; მოსახსენიებლად სულისა მისივე მეფისა ირაკლი მეორისა ძისა ლეონისათვის. და ეკკლესია არს შეწირული გარემო ეკკლესიისა მის მყოფთა ადგილებითა სინას მთის მონასტრისადმი და დღესაც არს შეუსრულებელი. აქა ამას შინა არის ერთი დეკანოზი“. პლატონ იოსელიანი წერს: „ჰყავს თავისი საეკლესიო ყმები და აქვს საკუთარი დუქნები თბილისში. აშენებულია ირაკლი მეორის მიერ 1780 წელს, მისი გარდაცვლილი შვილის ლეონის სახელზედ. ეკლესიის პირველი იღუმენი იყო ბერძენი იოანიკი. მსახურება მიმდინარეობს ბერძნულ ენაზე“. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია თბილისში ფლობდა სავაჭრო და სახელოსნო დუქნებს თათრის მოედანზე, რომელიც 1781 წელს ერეკლე II-მ უწყალობა მონასტერს და ბერძენ არქიმანდრიტ იოანიკს. 1795 წელს ეკლესია შეეწირა აღამაჰმად-ხანის შემოსევას. ამ ნანგრევებზე ისევ აშენდა პატარა ეკლესია, რომელიც დაანგრიეს მოედნის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით 1930-იან წლებში. მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 135-137
ლევან თორთლაძე

ლევან თორთლაძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1948 , ქუთაისი - გ. 24 ნოემბერი ,2020,თბილისი) დაამთავრა ქ. იჟევსკის (რუსეთი) სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი 1971 წელს.1976–1978 წლებში მოღვაწეობდა მოსკოვში საკავშირო მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1974–1989 წლებში იკავებდა სხვადასხვა თანამდებობას უდმურტეთის რესპუბლიკაში. 1989 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტში რძისა და ძროხის ხორცის წარმოების ტექნოლოგიის კათედრაზე, 2002 წლიდან იყო ამავე კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კერძო ზოოტექნიკის დეპარტამენტის უფროსი. მან შეისწავლა საქართველოში შემოყვანილი მსოფლიოში განთქმული ძროხის მაღალ პროდუქტიული ჯიშების აკლიმატიზაციის საკითხები, ძროხის რძისა და ხორცის წარმოების ტექნოლოგია და სხვ. 2006 წლიდან ლევან თორთლაძე იყო სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის და 3 სახელმძღვანელოს ავტორი. აქვს 2 პატენტი გამოგონებაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2004), ზოოტექნიკოსი დაარქივებული 2023-11-14 საიტზე Wayback Machine. . საქართველოს მეცხოველეთა კავშირი, ვიცე–პრეზიდენტი საქართველოს ხორცისა და თევზის მეწარმეთა კავშირი , ვიცე-პრეზიდენტი (2011-2020) 2002 - ღირსების ორდენი შვედეთის სამეფო ოჯახის მედალი რძისა და ხორცის წარმოების სახელმძღვანელო (კატალოგი) : ფერმერთათვის და მეცხოველე სპეციალისტებისათვის (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2013. - 78გვ. მეძროხეობა : სარძეო ძროხის მომშენებელი ფერმერებისათვის (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 36გვ. მეღორეობა (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 40გვ. ტბორში თევზის გამოზრდის ტექნოლოგია კვების საფუძვლებით : სახელმძღვ. აგრ. უნ-ტის სტუდ. (რედაქტორი). - თბილისი, გლობალ პრინტი+, 2010. - 189გვ. ხორცის მორფოლოგია და ქიმია : [სახელმძღვ. სტუდ.] / გიული გოგოლი, ციცინო ხოშტარია ; [რედ. ლევან თორთლაძე] ; საქ. სახელმწ. აგრარ. უნ-ტი. - თბ. : უნივერსალი, 2011. - 147გვ
თეთრაძე

საკუთარი სახელი თეთრაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თამარ გიორგის ასული თეთრაძე — მსახიობი თამარ პეტრეს ასული თეთრაძე — მსახიობი ნუნუ თეთრაძე — მსახიობი ომარ თეთრაძე — ფეხბურთელი
თეთრუაშვილი

საკუთარი სახელი თეთრუაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვასილ თეთრუაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი ნიკოლოზ თეთრუაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
თვაური

საკუთარი სახელი თვაური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი თვაური — გვარდიის მაიორი, საბჭოთა კავშირის გმირი ნიკა თვაური — მოცურავე