laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 41

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 41 მიიღეს 1948 წლის 28 თებერვალს. ის ინდონეზიის ეროვნული რევოლუციის ორივე მხარეს მოუწოდებდა ცეცხლის დროებით შეწყვეტის შესახებ ხელშეკრულებაზე მოეწერათ ხელი და შეესაბამებოდა გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 27-ს. ამასთანავე, ახალი რეზოლუცია იმეორებდა გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 31-ში ასახულ შუამავლობის შეთავაზებას და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კომიტეტს ინდონეზიის კეთილმოწყობისთვის სთხოვდა ინდონეზიის პოლიტიკური მდგომარეობის პროგრესის შესახებ ინფორმაციის მიწოდებას. რეზოლუცია მიიღეს შვიდი ხმით; კოლუმბიამ, სირიამ, უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 40 რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე
Ю̄

Ю̄, ю̄ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო. „Ю̄“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
И̃

И̃, и̃ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო, წარმოადგენს კირილური ასო „И“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის ტილდას ერთობლიობას. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „И“-სა და „ტილდა“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
ჯორჯ არმსტრონგ კასტერი

ჯორჯ არმსტრონგ კასტერი (George Armstrong Custer; დ. 5 დეკემბერი, 1839 — გ. 25 ივნისი, 1876) — აშშ–ის არმიის კავალერიის მეთაური ამერიკის სამოქალაქო ომში და ინდიელთა ომებში. ადრეული ასაკიდან დაწინაურებული ბრიგადირ–გენერლად, მოგვიანებით კი დაქვეითებული უფროს ლეიტენანტად. კასტერი ფიცხი და აგრესული მეთაური იყო სამოქალაქო იმის მრავალ ბრძოლაში, სადაც სახელი გაითქვა როგორც მოწინააღმდეგეთა საცხენოსნო პოზიციებზე გაბედულმა მოიერიშემ. სამოქალაქო ომში ის მიჩიგანის ბრიგადას წინამძღოლობდა. დამარცხებული და მოკლულ იქნა ადგილობრივი ინდიელების ტომების კოალიციის წინააღმდეგ ლიტლ-ბიგჰორნის ბრძოლაში. Ambrose, Stephen E. (1996 [1975]). Crazy Horse and Custer: The Parallel Lives of Two American Warriors. New York: Anchor Books. ISBN 0-385-47966-2. Barnett, Louise (1996) Touched by Fire: The Life, Death, and Mythic Afterlife of George Armstrong Custer New York, Henry Holt and Company, Inc. ISBN 0803262663 Boulard, Garry (2006) The Swing Around the Circle: Andrew Johnson and the Train Ride that Destroyed a Presidency ISBN 9781440102394 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯორჯ არმსტრონგ კასტერი Indian Wars and the Year of George Custer Friends of the Little Bighorn Battlefield
О̃

О̃, о̆ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო, წარმოადგენს კირილური ასო „О“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის ტილდას ერთობლიობას. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „О“-სა და „ტილდა“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
О̆

О̆, о̆ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: „О̆“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
Ԥ

Ԥ, ԥ (IPA გამოთქმა // (?·i)) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ფ“-ს. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Ҧ, ҧ Graphemica (Ԥ) Graphemica (ԥ)
Ꚙ

Ꚙ, ꚙ (ორმაგი О) — კირილური ანბანის ასო. Graphemica (Ꚙ) Graphemica (ꚙ)
ინტრონი

ინტრონები — დნმ-ის ის უბნები, რომელთა ასლებიც იშლება პირველადი ტრანსკრიპტიდან და ისინი აღარაა ზრდასრულ რნმ-ში. ტრანსკრიფციის შემდეგ ნუკლეოტიდების მიმდევრობები, რომლებიც ინტრონებს შეესაბამება, სპლაისინგის დროს იჭრება ზრდასრული ი-რნმ-იდან (პრე-ი-რნმ-იდან). ინტრონები ეუკარიოტების გენებისთვისაა დამახასიათებელი. ინტრონები აგრეთვე ნაპოვნია ისეთ გენებში, რომლებიც რიბოსომულ რნმ-ს (რ-რნმ-ს), სატრანსპორტო რნმ-სა (ტ-რნმ-სა) და პროკარიოტების ზოგიერთ ცილას აკოდირებენ. ეს ინტრონები რნმ-ის დონეზე იჭრება ავტოსპლაისინგის მეშვეობით. ინტრონების რაოდენობა და სიგრძე მრავალფეროვანია ერთი ორგანიზმის სხვადასხვა სახეობასა და გენში. მაგალითად, Saccharomyces cerevisiae საფუარების გენომი ჯამში შეიცავს 293 ინტრონს, ადამიანის გენომში კი ზოგჯერ 300 ათას ინტრონზე მეტია. როგორც წესი, ინტრონები ეგზონებზე უფრო გრძელია. ↑ Браун Т.А., Геномы/Пер. с англ. = Genomes, М.-Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2011. — გვ. 944, ISBN 978-5-4344-0002-2. ↑ Нуклеиновые кислоты: от А до Я / Б. Аппель [и др.], М.: Бином: Лаборатория знаний, 2013. — გვ. 413, 700 ეგზ., ISBN 978-5-9963-0376-2.
ბერლინის ბლოკადა

ბერლინის ბლოკადა (21 ივნისი, 1948 — 11 მაისი, 1949) — ცივი ომის ერთ–ერთი პირველი კრიზისი. დაიწყო საბჭოთა კავშირის ხელისუფლების მიერ დასავლეთ ბერლინსა (რომელიც საბჭოთა კავშირის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიის სიღრმეში მდებარეობდა) და მოკავშირეთა მიერ კონტროლირებული გერმანიის ტერიტორიებს შორის კავშირის გადაკეტვით. ბლოკადა თითქმის ერთი წელი გრძელდებოდა და მხოლოდ მაშინ მოიხსნა, როდესაც აშშ-მ, ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა დაამტკიცეს, რომ შესაძლებელი იყო ქალაქის მომარაგება საჰაერო გზით. საჰაერო ხიდის ოპერაციის პერიოდში დაიღუპა 39 ბრიტანელი და 31 ამერიკელი მფრინავი. ამ კომპანიის ერთ–ერთი ღირსშესანიშნავი ეპიზოდი იყო ალყაშემორტყმული ბერლინის ბავშვებისთვის კანფეტებისა და ტკბილეულის ჩამოყრა პარაშუტებით (ბომბარდირება კანფეტებით). Durie, W. (2012). The British Garrison Berlin 1945-1994 "No where to go" Berlin: Vergangenheits/Berlin. ISBN 978-3-86408-068-5. Beschloss, Michael R (2003), The Conquerors: Roosevelt, Truman and the Destruction of Hitler's Germany, 1941–1945, Simon and Schuster, ISBN 0-7432-6085-6 Canwell, Diane (2008), Berlin Airlift, the, Gretna: Pelican Publishing, ISBN 978-1-58980-550-7 Cherny, Andrei (2008), The Candy Bombers: The Untold Story of the Berlin Airlift and America's Finest Hour, New York: G.P. Putnam's Sons, ISBN 978-0-399-15496-6 Eglin, Roger; Ritchie, Berry (1980), Fly me, I'm Freddie, London, UK: Weidenfeld and Nicolson, ISBN 0-297-77746-7 Operation Plainfare დაარქივებული 2004-04-04 საიტზე Wayback Machine. Luftbruecke: Allied Culture in the Heart of Berlin დაარქივებული 2007-03-02 საიტზე Wayback Machine. Agreement to divide Berlin
ელენა კორნარო პისკოპია

ელენა ლუკრეცია კორნარო პისკოპია (იტალ. Elena Lucrezia Cornaro Piscopia; 5 ივნისი, 1646 - 26 ივლისი, 1684), იტალიელი მათემატიკოსი, პირველი ქალი რომელმაც ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. დაიბადა ვენეციაში. მამამისი ჯოვანი ბატისტა კორნარო სან–მარკოს პროკურატორი იყო. შვიდი წლის ასაკში ელენამ ლათინურისა და ბერძნული სწავლა დაიწყო წარჩინებულ მასწავლებელთა მეთვალყურეობით. მცირე ხანში ასევე დაეუფლა ივრითს, ესპანურს, ფრანგულსა და არაბულს, რის გამოც მიენიჭა ტიტული Oraculum Septilingue. მოგვიანებით იწყებს მათემატიკის, ფილოსოფიის და თეოლოგიის შესწავლას. 1665 წელს მამამისის სურვილით პადუის უნივერსიტეტში შევიდა, რომელიც ბრწყინვალედ დაასრულა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხით. ხარისხი მიენიჭა 1678 წლის 25 ივნისს პადუის საკათედრო ტაძარში მრავალი წარჩინებული პირის თანდასწრებით. "Elena Lucrezia Cornaro Piscopia", Biographies of Women Mathematicians
აუგსბურგის აღსარება

აუგსბურგის აღსარება (ლათ. Confessio Augustana) — პროტესტანტების ყველაზე ადრეული ოფიციალური რწმენის სიმბოლო, რომელიც დღემდე ლუთერანებისთვის ღვთისმეტყველების ნორმად ითვლება. შეიმუშავა ფილიპ მელანხტონმა მარტინ ლუთერის მხარდაჭერით, როგორც ლუთერანული ეკლესიის რწმენის აღმსარებლობა და წარდგენილ იქნა საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-სთვის აუგსბურგის სეიმზე 1530 წლის 25 ივნისს. აუგსბურგის აღსარება 1530 აუგსბურგის აღსარება 1530 დაარქივებული 2011-08-10 საიტზე Wayback Machine.
ადამიანის სიმაღლე

ადამიანის სიმაღლე — ადამიანის სხეულის ერთ-ერთი ძირითადი განზომილება. ანთროპოლოგიასა და მედიცინაში განიხილება, როგორც ძირითადი ნიშანი ადამიანის პროპორციებისა და ფიზიოლოგიური განვითარების დასახასიათებლად. ადამიანის საშუალო სიმაღლედ მიღებულია 165 სმ მამაკაცებისათვის და 154 სმ — ქალებისათვის. ადამიანის სიმაღლე დიდადაა დამოკიდებული ინდივიდუალურ თავისებურებებზე, ასაკზე, სქესსა და რასობრივ წარმომავლობაზე. ახალშობილი ბიჭის სიმაღლეა საშუალოდ 51 სმ, გოგონასი — 50 სმ. ასაკთან დაკავშირებით ადამიანის სიმაღლე არათანაბრად მატულობს; ზრდა მთავრდება ქალებისა — 19-20 წლისათვის, მამაკაცებისა კი 25-26 წლისათვის. სტაბილური პერიოდი გრძელდება 45-50 წლამდე, რომლის შემდეგ მალთაშუა ხრტილების გაბრტყელების შედეგად ადამიანის სიმაღლე რამდენიმე სმ-ით კლებულობს. გარეგანი ფაქტორები (საყოფაცხოვრებო, ჰიგიენური პირობები, კვება და სხვ.) რამდენადმე გავლენას ახდენს ადამიანის სიმაღლეზე. გარკვეული კავშირი ადამიანის სიმაღლესა და გეოგრაფიულ-კლიმატურ პირობებს შორის არ აღინიშნება. სხვადასხვა ეთნოგრაფიულ-ტერიტორიულ ჯგუფებს შორის განსხვავება სიმაღლის მიხედვით 40-41 სმ აღწევს. ყველაზე დაბალი არიან აფრიკაში მდ. კონგოს აუზში მცხოვრები ნეგრილები (აფრიკის პიგმეები — საშ. სიმაღლე 141 სმ), შემდეგ ბუშმენები და სამხრ.-აღმ. აზიის პიგმეები. მაღალი ტანით გამოირჩევიან აფრიკაში ჩადის ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მცხოვრები ზანგები (საშ. სიმაღლე 182 სმ), აგრეთვე შოტლანდიის, მარკიზის კუნძულების მკვიდრნი და სხვ. ადამიანის სიმაღლის ინდივიდივიდუალური ვარიაციები ბევრად მეტია, ვიდრე ჯგუფობრივი. 125 სმ-ზე ნაკლები და 200 სმ-ზე მეტი ადამიანის სიმაღლე პათოლოგიურად ითვლება. XIX საუკუნის ბოლოს და განსაკუთრებით XX საუკუნეში თავი იჩინა ადამიანის სიმაღლის მომატების ტენდენციამ, ამ მოვლენის ახსნას სხვადასხვა მიზეზებით ცდილობდნენ (მაგ., საკვების ხასიათის შეცვლა), მაგრამ იგი უნდა აიხსნას არა ერთი რომელიმე ფაქტორით, არამედ ფაქტორთა კომპლექსით. ქონდრისკაცობა გიგანტიზმი გ. ჯანბერიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 81.
ადამიანის წონა

ადამიანის წონა — ფიზიკური განვითარების, ჯანმრთელობისა და შრომისუნარიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მაჩვენებელი. ადამიანის წონა დაკავშირებულია სქესობრივ და ასაკობრივ თავისებურებებთან. ორგანიზმის განვითარების პროცესში ადამიანის წონა მნიშვნელოვნად იცვლება. 5 თვის ნაყოფი იწონის დაახლოებით 300 გ, დროული ახალშობილის წონაა — 2500-4000 გ (გოგონები 100-200 გ ნაკლები) და ბევრადაა დამოკიდებული მშობლების ინდივიდუალურ თავისებურებებზე, დედის საყოფაცხოვრებო პირობებზე, მის ნერვულ სისტემაზე, პროფესიაზე, ფიზიკურ დატვირთვაზე ორსულობის უკანასკნელ თვეებში, გადატანილ დაავადებებზე და სხვ. ახალშობილი პირველი ორი დღე, როგორც წესი, წონაში იკლებს 6-9%-ით (ე. წ. ფიზიოლოგიური დაკლება), 12-15 დღეში ბავშვის წონა აღდგება. პირველ ორ თვეში ახალშობილი ყოველდღიურად მატულობს 25 გ. 4,5-5 თვეზე ბავშვის წონა ორმაგდება, ხოლო წლისთავზე სამმაგდება. ადამიანის წონას მომდევნო ასაკში ინდივიდუალური თავისებურებანი განაპირობებს, იგი დამოკიდებულია ორგანიზმის ფორმირებასა და ადამიანის საყოფაცხოვრებო პირობებზე. სქესობრივი მომწიფების პერიოდში გოგონები იმავე ასაკის ბიჭებზე მეტს იწონიან. სქესობრივი მომწიფების წინა და შემდგომ ხანაში წონით ვაჟები უსწრებენ გოგონებს. 25-40 წლის ასაკი ადამიანის წონის სტაბილურ პერიოდად ითვლება. ამ ასაკის საშუალო წონად მიღებულია 64 კგ მამაკაცთათვის, 56 კგ ქალებისათვის — 40-55 წლისათვის ადამიანის წონა განსაკუთრებით მატულობს, ხოლო 55-60 წლის შემდეგ, ქსოვილებში მიმდინარე ატროფიული პროცესების შედეგად, როგორც წესი, რამდენიმე კგ-ით იკლებს. ორგანიზმის განვითარების პროცესში იცელება ორგანოებისა და ქსოვილების წონითი შეფარდება. ასაკსრული ადამიანების წონითი შეფარდება სხვადასხვანაირია სქესობრივი განსხვავების მიხედვითაც. მაგ., მამაკაცის კუნთები შეადგენს მისი სხეულის წონის 42%, ძვლები — 18%, ცხიმოვანი ქსრვილი — 12%; ქალისა; კუნთები — 36%, ძვლები — 16%, ცხიმოვანი ქსრვილი— 24%. პათოლოგიური მდგომარეობის დროს ადამიანის წონა იცელება. მატულობს გადაჭარბებული კვების, ნივთიერებათა ცვლისა და შინაგანი სეკრეციის ფუნქციის დარღვევის, ორგანიზმში სითხის შეკავების დროს, იკლებს არასაკმაო ან უხარისხო კვების, საჭმლის მომნელებელი ორგანოების ფუნქციის დაქვეითების, ავთვისებიანი წარმონაქმნების, ენდოკრინული და ნივთიერებათა ცვლის დარღვევისა და ნერვული სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 82.
აუგსბურგის სეიმი

აუგსბურგის სეიმი — საღვთო რომის იმპერიის რაიხსტაგის ყრილობები გერმანიის ქალაქ აუგსბურგში. ყრილობა მრავალი ჩატარდა, თუმცა მათ შორის ყველაზე მეტად აღსანიშნავია სამი შეხვედრა რეფორმაციიის პერიოდში, რომელსაც რელიგიური ომები მოჰყვა კათოლიკე იმპერატორ კარლ V-სა და პროტესტან შმალკალდენის კავშირის შორის მე-16 საუკუნის დასაწყისში. Randell, Keith (2000), Luther and the German Reformation 1517–55 (2nd რედ.), p. 97. Kolb, Robert A. (1980), "German Lutheran Interpretations of the Diet of Augsburg to 1577", Sixteenth Century Journal 11 (3): 47 Krodel, Gottfried G. (1982), "Law, Order, and the Almighty Taler: The Empire in Action at the 1530 Diet of Augsburg", The Sixteenth Century Journal 13 (2): 75–106.
შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია

შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია (ინგლ. Black Sea Economic Cooperation, აკრონიმი BSEC – ბისეკი) — შეიქმნა 1992 წლის 25 ივნისს თერთმეტი ქვეყნის სახელმწიფოს მეთაურთა მიერ სტამბოლის სამიტის დეკლარაციისა და ბოსფორის შეთანხმების ხელმოწერით. ორგანიზაციის მიზანი მრავალმხრივი პოლიტიკური და ეკონომიკური ინიციატივების მხარდაჭერა და წევრ ქვეყანათა შორის ინტეგრაციისა და ჰარმონიული თანაარსებობის წახალისებაა შავი ზღვის რეგიონში. 1999 წლის 1 მაისს ბისეკის ქარტიის ძალაში შესვლის დღიდან ორგანიზაციამ საერთაშორისო იურიდიული პირის ძალაუფლება მიიღო და სრულუფლებიან რეგიონულ ეკონომიკურ ორგანიზაციად გარდაიქმნა. 2004 წლის აპრილში ორგანიზაციაში სერბეთის შესვლით წევრთა რიცხვი 12-მდე გაიზარდა. ბისეკის შტაბ–ბინა – მუდმივი საერთაშორისო სამდივნო სტამბოლში შეიქმნა 1994 წლის მარტში. ორგანიზაცია მჭიდრო კავშირშია შავი ზღვის ვაჭრობისა და განვითარების ბანკთან — საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტი, რომლის შტაბ–ბინა სალონიკში მდებარეობს. დამფუძნებელი წევრები არიან: ალბანეთი სომხეთი აზერბაიჯანი ბულგარეთი საქართველო საბერძნეთი მოლდოვა რუმინეთი რუსეთი თურქეთი უკრაინა შემოერთებული წევრები: სერბეთი ქვეყნების  კვიპროსი და  მონტენეგრო კანდიდატურას თურქეთმა ვეტო დაადო (ამ ქვეყნებთან მიმდინარე პოლიტიკური უთანხმოების გამო).[1] დაარქივებული 2012-01-19 საიტზე Wayback Machine.   წევრები   დამკვირვებლები დამკვირვებელი ქვეყნებია: ბელარუსი ხორვატია ჩეხეთი საფრანგეთი გერმანია ისრაელი იტალია პოლონეთი სლოვაკეთი ტუნისი აშშ გვიანდელი დამკვირვებლები: ავსტრია ეგვიპტე დამკვირვებელი ორგანიზაციებია: შავი ზღვის საერთაშორისო კლუბი ენერგიის ქარტიის სეკრეტარიატი შავი ზღვის კომისია მიმდინარე პერიოდში ორგანიზაციის თავმჯდომარეა რუმინეთი (1 იანვარი 2011 - 30 ივნისი 2011). ბისეკის საიტი
სემიუელ ადამსი

სემიუელ ადამსი (ინგლ. Samuel Adams; დ. 27 სექტემბერი, 1722, ბოსტონი — გ. 2 ოქტომბერი, 1803, იქვე) — ამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი. ჩრდილოეთ ამერიკის ინგლისური კოლონიების დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის (1776-1783) ერთ-ერთი ორგანიზატორი. პოლიტიკურ საქმიანობამდე კომერსანტი იყო. შემდგომ სათავეში ჩაუდგა რევოლუციურ ორგანიზაციას — „თავისუფლების შვილებს“, რომელიც უმთავრესად დემოკრატიულ ძალებს (წვრილი ფერმერები, ხელოსნები, მუშები) აერთიანებდა. 1772 წელს ადამსის ინიციატივით ბოსტონში შეიქმნა კორესპონდენტული კომიტეტი. მალე ასეთი კომიტეტები ყველა ინგლისურ კოლონიაში ჩამოყალიბდა და რევოლუციური ძალების ორგანიზაციის ცენტრებად იქცა. ადამსი კონტინენტური კონგრესის მოწვევის (1774) ერთ-ერთი ინიციატორი და კონგრესების აქტიური წევრი იყო 1774-1782 წლებში. მან მხარი დაუჭირა 1787 წლის კონსტიტუციას, ცდილობდა მის დემოკრატიზაციას და ილაშქრებდა მონობის წინააღმდეგ. 1794-1797 იყო მასაჩუსეტსის შტატის გუბერნატორი. ადამსი იზიარებდა განმათავისუფლებელ იდეებს. იგი ცნობილია „დემოკრატიის მამის“ სახელით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 82.
42 (რიცხვი)

ორმოცდაორი — ორმოცდამორე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაერთის მომდევნო და ორმოცდასამის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 42. 42 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ორი (იგულისხმება ორმოცზე ორი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 42 from the Prime Pages Grime, James; Gerardo Adesso; Phil Moriarty. 42 and Douglas Adams. Numberphile. Brady Haran. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-13. ციტირების თარიღი: 2018-08-04. My latest favorite Number: 42, John C. Baez The number Forty-two in real life
43 (რიცხვი)

ორმოცდასამი — ორმოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაორის მომდევნო და ორმოცდაოთხის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 43. 43 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდასამი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და სამი (იგულისხმება ორმოცზე სამი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 43 from the Prime Pages
44 (რიცხვი)

ორმოცდაოთხი — ორმოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდასამის მომდევნო და ორმოცდახუთის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 44. 44 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაოთხი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ოთხი (იგულისხმება ორმოცზე ოთხი ერთეულით მეტი). Prime Curios! 44 from the Prime Pages
უოლტერ ადამსი

უოლტერ სიდნი ადამსი (ინგლ. Walter Sydney Adams; დ. 20 დეკემბერი, 1876, ანტიოქია — გ. 11 მაისი, 1956, პასადენა) — ამერიკელი ასტრონომი, ვაშინგტონის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1923 წლიდან მაუნტ-უილსონის ობსერვატორიის დირექტორი, 1946 წლიდან კი — საპატიო დირექტორი, საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი (1935-1948). ცნობილია მრავალრიცხოვანი გამოკვლევით მზისა და ვარსკვლავთა სპექტროსკოპიის დარგში, უფრო კი სპექტრული ხაზების ინტენსივობათა თანაფარდობის საფუძველზე ვარსკვლავებამდე მანძილების განსაზღვრის მეთოდის დამუშავებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 82. ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 2.0 2.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 3.0 3.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 5.0 5.1 Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ Адамс Уолтер Сидни // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ https://www.nasonline.org/programs/awards/henry-draper-medal.html ↑ https://phys-astro.sonoma.edu/brucemedalists/walter-adams ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 6. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
ჯონ კაუჩ ადამსი

ჯონ კაუჩ ადამსი (ინგლ. John Couch Adams; დ. 5 ივნისი, 1819 — გ. 21 იანვარი, 1892, კემბრიჯი) — ინგლისელი ასტრონომი. ლონდონის ასტრონომიული საზოგადოების პრეზიდენტი. კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორი (1858 წლიდან). კემბრიჯის ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორი (1861 წლიდან). 1845 წელს პლანეტა ურანის მოძრაობაში შეშფოთებათა მათემატიკური ანალიზის საფუძველზე, უ. ლევერიესაგან დამოუკიდებლად, თეორიულად დაასაბუთა ახალი პლანეტის არსებობა. შემდგომში ლევერიეს გაანგარიშების საფუძველზე ეს პლანეტა ტელესკოპით აღმოაჩინეს და ნეპტუნი უწოდეს. ადამს ეკუთვნის მნიშვნელოვანი შრომები ცის მექანიკის დარგში, კერძოდ მთვარის მოძრაობაში საუკუნეობრივი აჩქარების გამოკვლევა. 1855 წელს შეიმუშავა ჩვეულებრივ დიფერენციალურ განტოლებათა რიცხვითი ინტეგრირების სხვაობითი მეთოდი. მთვარის ხილული მხარის ერთ ერთ კრატერს ჯონ კაუჩ ადამსისა და სხავ ორი ასტრონომის უოლტერ ადამსისა და ჩარლზ ჰიჩკოკ ადამსის პატივსაცემად ეწოდა სახელი ადამსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 82-83. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ 3.0 3.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Waterston C. D., Shearer A. M. Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002, Part 1 — ედინბურგის სამეფო საზოგადოება, 2006. — გვ. 6. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q117467"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q71305897"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
იურული პარკი (რომანი)

„იურული პარკი“ (ინგლ. Jurassic Park) — ამერიკელი მწერლის, მაიკლ კრაიტონის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი, გამოსული 1990 წელს. რომანში მოთხრობილია გენური ინჟინერიის მეშვეობით დინოზავრების კლონირება და დინოზავრებით დასახლებული პარკის ნგრევა. 1993 წელს, რეჟისორ სტივენ სპილბერმა გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი, რომელსაც დიდი წარმატება ჰხვდა წილად, ხოლო ფილმის შემოსავალმა 1 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა, რასაც მოჰყვა რამდენიმე გაგრძელება. წიგნი იქცა ბესტსელერად და კრაიტონის ყველაზე წარმატებულ რომანად. წიგნმა, აგრეთვე მიიღო მაღალი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. 1996 წელს წიგნმა მიიღო BILBY Award-ის ჯილდო. 1995 წელს გამოვიდა წიგნის გაგრძელება „დაკარგული სამყარო“. 1997 წელს ორივე რომანი გამოიცა ერთ წიგნად, სახელწოდებით „იურული სამყარო“, რომელსაც არანაირი შეხება არ აქვს ამავე სახელწოდების ფილმთან. DeSalle, Rob; Lindley, David (1997). The Science of Jurassic Park and The Lost World. Or How to Build a Dinosaur. New York: BasicBooks. ISBN 0-465-07379-4.  ისლა-ნებურას რუკა დაარქივებული 2017-09-20 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი „იურული პარკი“ დაარქივებული 2015-06-17 საიტზე Wayback Machine. კრაიტონის ოფიციალურ საიტზე ↑ Copyright information for Jurassic Park. United States Copyright Office. ციტირების თარიღი: 15 ივნისი, 2016. ↑ Jurassic Park (1993). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 6 მაისი, 2013. ↑ Previous Winners of the BILBY Awards: 1990 – 96. The Children's Book Council of Australia Queensland Branch. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-19. ციტირების თარიღი: 2018-08-04. ↑ Crichton, Michael (1997). Michael Crichton's Jurassic World. Alfred A. Knopf.  ↑ Michael Crichton's Jurassic world (information). Library of Congress. ციტირების თარიღი: 2015-01-28. ↑ Michael Crichton's Jurassic World: Jurassic Park, The Lost World. Barnes & Noble. ციტირების თარიღი: 2015-01-28.
ადან დე ლა ალი

ადან დმ ლა ალი (ფრანგ. Adam de la Halle; დ. დაახლ. 1240, არასი — გ. დაახლ. 1286, ნეაპოლი) — ფრანგი ტრუვერი. თანამედროვეთათვის ცნობილი იყო „არასელი კუზიანის“ მეტსახელით. შუა საუკუნეების ქალაქის დემოკრატიული სულისკვეთების პოეტია, უამრავი ლექსისა და სიმღერის ავტორი. ჩვენამდე მოაღწია ადანის ორმა კომედიამ — „თამაში ფანჩატურში“ და „რობენისა და მარიონის თამაში“, რომლებიც შეიძლება კომედიური ოპერის შორეულ პროტოტიპებად ჩაითვალოს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 83. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 13. — ISBN 978-2-221-06888-5 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28924058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2696397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3372503"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France Record #11950889p // BnF catalogue général — Paris: BnF. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a>
ადაპტაცია (ფსიქოლოგია)

ადაპტაცია ფსიქოლოგიაში — შეგრძნების ორგანოების გრძნობიერების ცეალებადობა ამა თუ იმ გამღიზიანებლის ზემოქმედების შედეგად (მაგალითად, თვალის შეგუება სინათლისა ან სიბნელისადმი). ადაპტაცია შეიძლება ქონდეს შეგრძნების ორგანოს გრძნობიერების როგორც გაძლიერების (ძლიერი გამღიზიანებლის შემდეგ სუსტ გამღიზიანებელზე გადასელისას) , ისე შესუსტების (სუსტი გამღიზიანებლის შემდეგ ძლიერ გამღიზიანებელზე გადასვლის) დროს. ადაპტაცია დამახასიათებელია ყველა მოდალობის შეგრძნებისათვის. განსაკუთრებით ძლიერია მხედველობის, ყნოსვის, გემოსა და კანის შეგრძნებაში, უფრო სუსტია სმენისა და ტკივილის შეგრძნებაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 84.