ეგვიპტური ქრონოლოგია

მთავარი სტატია: ძველი ეგვიპტე. ძვ. წ. 3000 ეგვიპტის გაერთიანება მეფე მენესის მიერ; ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფო ძვ. წ. 2700–ძვ. წ. 2400 აიგო პირველი ტიპის პირამიდები ძვ. წ. 2640 ფარაონმა ჯოსერმა დააარსა III დინასტია; ეგვიპტის ძველი სამეფოს დასაწყისი; იმჰოტეპის ხელმძღვანელობით პირველი კამარების აგება ძვ. წ. 2600 გარდაიცვალა ჯოსერი ძვ. წ. 2575 სნეფრუ; პირამიდების მშენებლობის ახალი ტექნიკა ძვ. წ. 2528 გარდაიცვალა ხეოფსი ძვ. წ. 2490 გარდაიცვალა ხეფრენი ძვ. წ. 2471 გარდაიცვალა მენკაურა ძვ. წ. 2465 სახელმწიფოებრივი წყობის ცვლილება და ადგილებზე ხელისუფლების გაძლიერება ძვ. წ. 2325 ნომარქოსების ხელისუფლების გაძლიერება ძვ. წ. 2254 პეპი II-ის ტახტზე ასვლა ძვ. წ. 2200 ლითონის გამოდნობა; ბრინჯაოს გამოყენება ძვ. წ. 2155 დაიშალა ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფო; ეგვიპტის პირველი გარდამავალი პერიოდის დასაწყისი ძვ. წ. 2040 მენტუჰოტეპ I-მა გააერთიანა ეგვიპტე და დააარსა ძველი ეგვიპტის შუა პერიოდის სამეფო ძვ. წ. 2000 პლანიმეტრია და სივრცეთა ურთიერთობა ძვ. წ. 1991 ამენემჰეტ I-მა დააარსა XII დინასტია ძვ. წ. 1962 ხეთი III-მა ამენემჰეტ I-ს ანდერძი დაუწერა ძვ. წ. 1926 დაიწერა „სინუჰეს ამბავი“ ძვ. წ. 1926 გარდაიცვალა სენუსერტ I ძვ. წ. 1890–ძვ. წ. 1800 მათემატიკური ტექსტების პირველი პაპირუსები ძვ. წ. 1878 სენუსერტ III-მ გააფართოვა ეგვიპტის საზღვრები ძვ. წ. 1841 ამენემჰეტ III-მ ჩამოაყალიბა წყლის დონის რეგულირება ძვ. წ. 1785 ძველი ეგვიპტის შუა პერიოდის სამეფოს დაშლის დასაწყისი ძვ. წ. 1650 ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდის დასაწყისი ძვ. წ. 1551 იაჰმეს I: ჰიქსოსებზე გამარჯვება და ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის დაარსება; ეგვიპტის ახალი სამეფოს დასაწყისი ძვ. წ. 1505 თუტმოს I-მა დაიწყო ეგვიპტის ექსპანსია ძვ. წ. 1500 შეიქმნა „ებერსის პაპირუსი“ ძვ. წ. 1490 დედოფალმა ჰატშეფსუტმა განახორციელა სახელმწიფო გადატრიალება ძვ. წ. 1468 თუტმოს III: ეგვიპტის ექსპანსიის გაგრძელება ძვ. წ. 1468 გარდაიცვალა ჰატშეფსუტი ძვ. წ. 1436 გარდაიცვალა თუტმოს III ძვ. წ. 1412 გარდაიცვალა ამენჰოტეპ II ძვ. წ. 1403 თუტმოს IV-მ მშვიდობა დაამყარა მითანის სახელმწიფოსთან ძვ. წ. 1364 გარდაიცვალა ამენჰოტეპ III ძვ. წ. 1361 ამენჰოტეპ IV: ეგვიპტის ახალი დედაქალაქის დაარსება და რეფორმების გატარება ძვ. წ. 1347 ტუტანხამონმა დედაქალაქი გადაიტანა მემფისში და გააუქმა ამენჰოტეპ IV-ის კულტი ძვ. წ. 1337 გარდაიცვალა ტუტანხამონი ძვ. წ. 1306 რამსეს I-მა დააარსა ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტია ძვ. წ. 1290 გარდაიცვალა სეთი I ძვ. წ. 1286 რამსეს II; ფრემ კადეშის ბრძოლაში შეაჩერა ეგვიპტური ექსპანსია ახლო აღმოსავლეთში ძვ. წ. 1270 რამსეს II და ხათუსილი III; შეთანხმება სირიაში გავლენების შესახებ ძვ. წ. 1224 გარდაიცვალა რამსეს II ძვ. წ. 1186 სეთნახტემ დააარსა ეგვიპტის მეოცე დინასტია ძვ. წ. 1184 რამსეს III-მ გაანადგურა ლიბიელები და ზღვის ხალხი ძვ. წ. 1153 რამსეს III-ის მკვლელობა ძვ. წ. 1070 ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დასაწყისი ძვ. წ. 945 შეშონქ I-მა დააარსა ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტია ძვ. წ. 728 პიანხი; ნუბიური დინასტიის მმართველობის დასაწყისი ძვ. წ. 681 ეგვიპტის დაპყრობა ასურეთის მეფის ასარხადონის მიერ ძვ. წ. 664 ფსამეტიქ I; ეგვიპტის გაერთიანება ძვ. წ. 595 ფსამეტიქ II გახდა ფარაონი ძვ. წ. 589 ბრძოლა პალესტინისათვის ძვ. წ. 570 აპრიესის მკვლელობა; ამასის II-ის ტახტზე ასვლა ძვ. წ. 526 გარდაიცვალა ამასის II ძვ. წ. 404 ამირტისმა გაყარა სპარსელები ძვ. წ. 380 ნეფერიტ II; უკანასკნელი დამოუკიდებელი დინასტია ძვ. წ. 343 ეგვიპტის დაპყრობა სპარსეთის მეფის არტაქსერქსე III-ის მიერ ძვ. წ. 332 ეგვიპტის დაპყრობა ალექსანდრე მაკედონელის მიერ; დაარსდა ქალაქი ალექსანდრია ძვ. წ. 246 გარდაიცვალა პტოლემე II ძვ. წ. 221 დედოფალ ბერენიკა II-ის მკვლელობა ძვ. წ. 201 მეხუთე სირიული ომი ძვ. წ. 47 ნაწილობრივ განადგურდა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა ძვ. წ. 30 ეგვიპტის ანექსია რომის იმპერიის მიერ; გარდაიცვალა კლეოპატრა VII Erik Hornung, Rolf Krauss, and David A. Warburton (editors), Ancient Egyptian Chronology. Leiden: Brill, 2006. ISBN 978-90-04-11385-5 Scribd copy Rachet, G.: Lexikon des alten Ägypten. Düsseldorf, 2002. Hornung, E.: Grundzüge der ägyptischen Geschichte. Darmstadt, 1988. Scientific tool for converting calendar dates mentioned in Greek and Demotic Papyri from Egypt into Julian dates