laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გროვ კარლ ჯილბერტი

გროვ კარლ ჯილბერტი (ინგლ. Grove Karl Gilbert; დ. 6 მაისი 1843, როჩესტერი — გ. 1 მაისი 1918, ჯექსონი, მიჩიგანის შტატი) — ამერიკელი გეოლოგი და გეომორფოლოგი. 1862 წელს დაამთავრა როჩესტერის უნივერსიტეტი. მეცნიერებათა აკადემიის ეროვნული წევრი ვაშინგტონში (1883 წლიდან). 1893 და 1909 წლებში ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი. ჯილბერტმა დაადგინა კორდილიერების სიღრმული აგებულება. პირველმა გამოყო ინტრუზიის განსაკუთრებული ფორმა და მისთვის შეიტანა სპეციალური სახელწოდება ლაკოლითი. გამოიკვლია მდინარეული პროცესები, მ.შ. მდინარეების მიერ ნატეხი მასალების გადატანა. შეისწავლა ასევე რელიეფის წარმომქმნელი ფორმები, მათი მოძრაობა და წყლისა და ქარის დამანგრეველი ზემოქმედება. რეგიონული ტექტონიკური კვლევების განზოგადების საფუძველზე ჯილბერტმა განარჩია დედამიწის ქერქის ორი ტიპის მოძრაობა — დედამიწის ვრცელი ტერიტორიების ნელი ხანგრძლივი აზევება-დაძირვა და სწრაფი ხანმოკლე დანაოჭება, რომელთაც შესაბამისად ეპეიროგენული და ოროგენული მოძრაობები უწოდა. გროვ კარლ ჯილბერტმა 1877 წელს შემოიღო ცნება ეროზია. ლონდონის გეოლოგიურმა საზოგადოებამ 1900 წელს დააჯილდოვა უოლასტონის მედლით. 1910 წელს ამერიკის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ გადასცა ჩარლზ დეილის სახელობის მედალი. Report on the geology of the Henry Mountains, 2 еd., Wash., 1880; Lake Bonneville, Wash., 1890; An introduction to physical geography, 2 ed., N. Y., 1908 (совм. с A. P. Brigham); Glaciers and glaciation, Wash., 1910. გროვ კარლ ჯილბერტი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) გროვ კარლ ჯილბერტი – ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-05-16 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) გროვ კარლ ჯილბერტის შესახებ დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 564. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #117729817 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ https://archiveswest.orbiscascade.org/ark:/80444/xv20530 ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 137. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ https://www.geolsoc.org.uk/About/Awards-Grants-and-Bursaries/Society-Awards/Wollaston-Medal
ჯეიმზ ჰოლი

ჯეიმზ ჰოლი (ინგლ. James Hall; დ. 12 სექტემბერი, 1811, ჰინგემი, მასაჩუსეტსის შტატი — გ. 7 აგვისტო, 1898, ბეთლიჰემი, ნიუ-ჰემფშირის შტატი) — ამერიკელი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. 1832 წელს დაამთავრა ქალაქ ტროის (ნიუ-იორკის შტატი) პოლიტექნიკური სკოლა. 1843 წლიდან ხელმძღვანელობდა ნიუ-იორკის შტატის გეოლოგიურ სამსახურს. იკვლევდა ამერიკის შეერთებული შტატების და კანადის გეოლოგიურ აგებულებასა და პალეოზოური ერის ფაუნას. 1859 წელს პირველმა გამოთქვა აზრი, რომ ნაოჭა მთები დაკავშირებულია იმ რეგიონებთან, რომლებმაც გეოლოგიურ წარსულში განიცადეს ხანგრძლივი დაძირვა და სადაც ამავე დროს წარმოიქმნებოდა ნალექების სქელი წყებები. შემდგომ ჰოლის ეს დებულება დაედო საფუძვლად გეოსინკლკინების თეორიას. ავტორია აშშ-ის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის სილურული და დევონური პერიოდების სტრატიგრაფიული სქემისა. ჰოლი იყო პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი საპატიო წევრი (1895). Paleontology of New York, v. 1—8, Albany — N. Y., 1847—1894. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 680. Hovey Н. С., Life and work of J. Hall, "Journal of Geology", 1899, v. 23. ჯეიმზ ჰოლი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 5.0 5.1 Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ 6.0 6.1 Холл Джеймс (амер. геолог) // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ The Stuttgart Database of Scientific Illustrators 1450–1950 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21417186"></a>
პატრახუწა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

პატრახუწა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), აფხაზეთის სამხრეთ–აღმოსავლეთ მთისწინეთზე, მდინარე ოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 200 მ, ოჩამჩირიდან 30 კმ, აჩიგვარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 712. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
პირველი კოპიტი

პირველი კოპიტი, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთის სამხრეთ–აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 180 მ, ოჩამჩირიდან 30 კმ, ტყვარჩელიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 18 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 73. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
პირველი ოხურეი

პირველი ოხურეი, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე. ოხურეის თემის ცენტრი (სოფლები:აყვარაში, ილორგანი, მეორე ოხურეი). ზღვის დონიდან 50 მ, ოჩამჩირიდან 17 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 77.
რეკა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

რეკა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობის გორაკ-ბორცვიან ჩრდილო-დასავლეთ ზოლში. თემის ცენტრი (სოფლები: საჩინო, ჯგერიანი). ზღვის დონიდან 100 მ, ოჩამჩირიდან 18 კმ, ტყვარჩელიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. სოფლის აღმოსავლეთ განაპირა ნაწილში დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – დიდი ნაციხარი. გეგმით ოვალური ნაგებობა რთულ რელიეფზე მდებარეობს. იგი შედგებოდა ორი ნაწილისაგან. აღმოსავლეთი ნაწილი ძლიერ დანგრეულია. დასავლეთი ნაწილის შუაში აღმართულია XIV საუკუნის გეგმით სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესია, რომლის სამხრეთი მინაშენის ქვეშ კრიპტები იყო მოთავსებული. ეკლესიის კარ-სარკმლებს ჩუქურთმები ამკობდა. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მეორე ციხის ნანგრევებია. გალავანი კონტრფორსებით იყო გამაგრებული. დასავლეთ ნაწილში ჩართულია ნახევრად წრიული კოშკი. შუა ეზოში მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიის ნანგრევებია. მესამე ციხე ჩრდილოეთიდან მომავალ გზას დარაჯობდა. სამივე ციხე ადრინდელ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 343.
სუკი

სუკი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ილორის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 15 მ, ოჩამჩირიდან 5 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 598.
გეობაროთერმომეტრია

გეობაროთერმომეტრია (ბერძნ. gē - მიწა, baros - სიმძიმე, thermē - სითბო და metreō - ვზომავ) — მეთოდების ერთობლიობა, რომელიც აფიქსირებს მინერალებისა და ქანების ტემპერატურისა და წნევის მეთოდებს. გამოიყოფა ორი ძირითადი მიმართულება : 1). ტემპერატურისა (T) და წნევის (P) გაზომვა, რომლებიც დაკავშირებულია თანამედროვე გეოლოგიურ ობიექტებთან, მაგ., ვულკანური ამოფრქვევის პროდუქტებთან. მთავარი მეთოდებია გაზომვის ფიზიკური მეთოდები. ამ უკანასკნელს მიეკუთვნება ოპტიკური ან რადიოფიზიკური გამოკვლევები. 2). მინერალთწარმოქმნის ტემპერატურისა (T) და წნევის (P) უძველესი (პალეო) განსაზღვრა. იგი გეოლოგიური გამოკვლევების მნიშვნელოვანი ატრიბუტია. Лучицкий В. И. Петрография. Т.2. Горные породы. Л.: Госгеолиздат, 1949. С. 366; Ермаков Н. П., Долгов Ю. А. Термобарогеохимия. — М.: Недра, 1979. http://www.mineral.spmi.ru/01brief/zavaritsky.html დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. http://alkaline2005.narod.ru
საჩინო (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

საჩინო, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (რეკის თემი), სამურზაყანოს დაბლობის გორაკ-ბორცვიან ჩრდილო-დასავლეთ ზოლში. ზღვის დონიდან 200 მ, ოჩამჩირიდან 22 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 211.
სომხური ათარა

სომხური ათარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, კოდორის ქედის სამხრეთ ბორცვიან მთისწინეთზე. თემის ცენტრი (სოფლები:ალაფანკვარა, დეპეგინძე, ნაა, ოტორონჯია, ფსკალი). ზღვის დონიდან 230 მ, ოჩამჩირიდან 45 კმ, დაჩიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 472. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
აკაკიანი

აკაკიანი — აკაკის ხის მცენარეთა ფორმაცია. გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ველებსა და ნათელი ტყეების ფარგლებში. აკაკიანის კორომში იშვიათად გვხვდება თუთუბო, ბერყენა, ქართული ნეკერჩხალი და სხვა, ბუჩქებიდან ხშირია ძეძვი, შავჯაგა, ბროწეული, ჯორისძუა, ცხრატყავა, თრიმლი და მისთანა. ერთეული აკაკის ხეები გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკისა და მთათა წინაკალთების მუხნარებში, ხრიოკებზე, ძველ ნანგრევებზე. აკაკიანის კორომები წინათ უფრო ფართოდ იყო გავრცელებული. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 246.
ტამიში

ტამიში (აფხ. Тамшь) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე დღამშის ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები: ანუარხუ, ნაოჩი, ნაღბოუ, წკრიში). ზღვის დონიდან 10 მ, ოჩამჩირიდან 14 კმ. 1992-1993 წლის აფხაზეთის ომის შედეგად ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ აფხაზეთის ომის დროს, 1993 წლის 2 ივლისს 05:00 საათზე, დაბა ტამიშთან აფხაზურმა მხარემ რუსეთის სამხედრო ხომალდით საზღვაო დესანტი გადმოსხა. დესანტი 600 კაცისგან შედგებოდა. გამთენიისას პირველი დარტყმა ტამიშში, ლაბრასა და ზემო კინთხში განლაგებულმა ქართულმა ქვედანაყოფებმა მიიღეს. მნიშვნელოვანი დანაკარგი განიცადა „დუშეთის“, „შავნაბადასა“ და „ავაზას“ ბატალიონებმა. ქართულმა მხარემ რამდენიმედღიანი ბრძოლის შედეგად 300-მდე მებრძოლი დაკარგა. დიდი დანაკარგის მიუხედავად, ქართველმა ჯარისკაცებმა დესანტის მოგერიება და პოზიციების შენარჩუნება შეძლეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 651. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. . ↑ 2.0 2.1 ტამიშის ბრძოლის გმირების გახსენება, 2 ივლისი 2015
დღამში (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

დღამში — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჯგერდის თემი), მდინარე დღამშის ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, ოჩამჩირიდან 28 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. მისი ქართული დასახელებაა დღამიში. სახელწოდება წარმოებულია ზანურ-სვანური ტოპონიმების მაწარმოებლი -ში სუფიქსით. 1886 წელს ჯგერდის თემში შედიოდა დღამიშის სახელით. სოფლის სახელი აფხაზურ ყაიდაზეა გაფორმებული და „დღამშ-ი“ (აფხ. Дҕамшь) ეწოდება. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 523-524. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-14. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 132.
რეგენსბურგი

რეგენსბურგი (გერმ. Regensburg) — ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის მხარეში. მდებარეობს მდინარე დუნაისა და რეგენის შერწყმის ადგილას. მის აღმოსავლეთით მდებარეობს ბავარიის ტყე. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 134 218 ადამიანს შეადგენს. რეგენსბურგის ფართო, შუა საუკუნეების ცენტრალური ნაწილი 2006 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. რეგენსბურგი გერმანიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. საუკუნეების განმავლობაში, მას სახელს ხშირად უცვლიდნენ. მათ შორის უძველესია კელტური სახელი „რადასბონა". ქალაქის ტერიტორია ჯერ კიდევ ქვის ხანაში ყოფილა დასახლებული. 2006 წელს, რომაული ციხესიმაგრის სიახლოვეს აღმოაჩინეს კელტური სამარხები, რომლებიც ძვ. წ. 400 წლით თარიღდება. მეორე მსოფლიო ომის დაბომბვები რეგენსბურგს სუსტად შეეხო, ამიტომ ქალაქის ძველი ნაწილი და შუა საუკუნეების არქიტექტურა თითქმის ხელუხლებელი გადარჩა. წმინდა პეტრეს კათედრალი - აშენდა 1260 წელს, ფრანგული გოთიკური არქიტექტურის სტილში. მნიშვნელოვანი რესტავრაცია-გადაკეთება ჩაუტარდა 1525 წელსა და XIX საუკუნეში. ძველი კაპელა (ალტეს კაპელა) - ღვთისმშობლის სახელობის ძველი, კაროლინგების პერიოდის ბაზილიკა, მისი ძირფესვიანი გადაკეთება როკოკოს სტილში XVIII საუკუნეში მოხდა. წმინდა იაკობის ეკლესია - მინის სახურავიანი ეკლესია, რომელიც 1090 წელს ირლკანდიელმა ბენედიქტელმა ბერებმა დააარსეს, რომანული სტილის ნამდვილი შედევრია. პიერის ხიდი (Steinerne Brücke) - აშენებულია 1135 - 1146 წლებში, მისი სიგრძე 310 მეტრია. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რეგენსბურგი ქალაქის ოფიციალური საიტი ვირტუალური ტური რეგენსბურგში დაარქივებული 2010-10-02 საიტზე Wayback Machine.
ბერლინის მოდერნისტული შენობები

ბერლინის მოდერნისტული შენობები მოიცავს ექვს სოციალურ შენობას ბერლინის გარეუბანში, რომლებიც 1910 - 1933 წლებში, განაშენიანების ინოვაციური პოლიტიკის დროს, განსაკუთრებით ვაიმარის რესპუბლიკის პერიოდიშ აშენდა. ამ დროისთვის ბერლინი მნიშვნელოვანი სოციალური, პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი იყო. სახლები იმ მშენებლობის რეფორმის ნათელი მაგალითებია, რომელიც მიზნად ისახავდა დაბალი შემოსავლების მქონე ადამიანებისთვის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებას, რაც თავის მხრივ ქალაქის სხვაგვარად დაგეგმარებას მოითხოვდა. სახლები ასევე წარმოაჩენენ ურბანული დაგეგმარებისა და არქიტექტურის ტიპოლოგიის ახლებურ მაგალითებს, ისევე როგორც ტექნიკურ და ესთეტიკურ ინოვაციებს. 2008 წელს, ბერლინის მოდერნისტული შენობები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბერლინის მოდერნისტული შენობები Notice sur le site de l'UNESCO
აკაკის დღე საქართველოში

აკაკის დღე საქართველოში (№ 2 - "აკაკის დღენი საქართველოში"), დასურათებული სალიტერატურო-მხატვრული ალმანახი. გამოვიდა 1908 წელს თბილისში ორი 16 გვერდიანი ნომერი. გამომცემელი - ვ. გუნია. ალმანახში დაიბეჭდა ა. წერეთლისადმი მიძღვნილი ლექსები, მოთხრობები და წერილები, დ. კაკაბაძისა და ო. შმერლინგის ნახატები და კარიკატურები. ქსე, ტ. 1, გვ. 246, თბ., 1975
ვადენზეე

ვადენზეე (ნიდ. Waddenzee, გერმ. Wattenmeer, დან. Vadehavet) — ჩრდილოეთის ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთი რაიონი. გადაჭიმულია კონტინენტურ ევროპასა და ფრიზის კუნძულებს შორის. ზღვის ეს რაიონი საკმაოდ თავთხელია, მოიცავს მიქცევა-მოქცევის არეალებს და ვეთლენდებს. გამოირჩევა განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნებით. 2009 წელს, ვადენზეეს ნიდერლანდური და გერმანული ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მკვლევარ მაიკლ ჰოგანის თანახმად, ვადენზეე მსოფლიოს იმ ზღვათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომელთა სანაპირო ზოლიც ძირითადად ადამიანების მიერაა ფორმირებული, დამბებისა და ქვაფენილების სისტემების საშუალებით. სანაპიროს გასწვრივ, ზღვა გადაჭიმულია ნიდერლანდების ქალაქ დენ-ჰელდერიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, შემდეგ გერმანიის სანაპიროსთან მოიცავს დიდი მდინარეების ესტუარებს, შემდეგ კი მიემართება ჩრდილოეთისაკენ და მთავრდება დანიის ქალაქ ესბერგთან. სრული სიგრძე 500 კმ-ს შეადგენს, ხოლო ფართობი 10 000 კმ²-ს. ზღვაში განლაგებულ კუნძულებს ვადენზეეს კუნძულებს ან ფრიზის კუნძულებს უწოდებენ. მათ შორისაა ნიდერლანდების კუთვნილი კუნძული ტექსელიც. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვადენზეე Landscape and Cultural Heritage in the Wadden Sea Region დაარქივებული 2011-07-23 საიტზე Wayback Machine. History of human settlement, cultural change and interference with the marine environment Secretariat of The Trilateral Cooperation on the Protection of the Wadden Sea Official Tourist Information დაარქივებული 2019-11-30 საიტზე Wayback Machine. The Wadden Sea at the UNESCO World Heritage Centre Wadden Sea World Heritage Association of the Wadden Sea Island Municipalities in the Netherlands, Denmark and Germany დაარქივებული 2013-05-10 საიტზე Wayback Machine.
აისლებენი

აისლებენი (გერმ. Lutherstadt Eisleben) — ქალაქი გერმანიის საქსონია-ანჰალტის მხარეში. ეს პატარა ქალაქი მთელ მსოფლიოშია ცნობილი, რადგან ის მარტინ ლუთერის სამშობლოა, აქედან გამომდინარეობს მისი გერმანული სახელიც ლუთერშდატდ-აისლებენი. 2009 წელს, ქალაქის მოსახლეობა 25 703 ადამიანს შეადგენდა. აისლებენი ორად, ძველ და ახალ ქალაქადაა გაყოფილი. ახალი ქალაქი XIV საუკუნეში მაღაროელებმა ააშენეს. აისლებენი პირველად მოხსენიებულია 997 წელს, როგორც ბაზარი, რომელსაც ისლებია ერქვა, ხოლო უკვე 1180 წლიდან იხსენიება როგორც ქალაქი. 1780 წლამდე ის ქალაქ მანსფელდის შემადგენლობაში შედიოდა, 1780 წლიდან კი საქსონიის საკურფიურსტოში. 1815 წლიდან პრუსიის შემადგენლობაში შევიდა, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კი საქსონია-ანჰალტის მხარეში. პროტესტანტი რეფორმატორი მარტინ ლუთერი აისლებენში 1483 წლის 10 ნოემბერს დაიბადა. მამამისი, ჰანს ლუთერი, ქალაქის ბევრი სხვა მცხოვრების მსგავსად მაღაროელი იყო. მარტინი სულ ერთი წლის იყო, როცა ოჯახი საცხოვრებლად მანსფელდში გადავიდა, ცხოვრების უდიდესი ნაწილი კი ქალაქ ვიტენბერგში გაატარა, მაგრამ შემთხვევითობის თუ ბედის განგებით, თავის ბოლო ქადაგება, სადაც იგი აღესრულა კიდეც, სწორედ აისლებენში ჩაატარა (1546 წ.) 1996 წელს, ქალაქის მარტინ ლუთერთან დაკავშირებული მემორიალური ადგილები, ქალაქ ვიტენბერგის ანალოგიურ ადგილებთან ერთად, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აისლებენი ოფიციალური საიტი Luther Sites in Eisleben 3D - model of the Birthplace Luther დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.eisleben.eu/eisleben_website/CMSContent2014.nsf/content/homepage_rathaus_buergernah_buergermeister.html?Open ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a> ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
ვიტენბერგი

ვიტენბერგი (გერმ. Lutherstadt Wittenberg), ოფიციალურად ლუთერშტადტ-ვიტენბერგი — ქალაქი გერმანიის საქსონია-ანჰალტის მხარეში, მდინარე ელბაზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 49 914 ადამიანს შეადგენს. ქალაქის ისტორიული მნიშვნელობა მართლაც დიდია - ერთ დროს წარმოადგენდა საქსონიის საკურფიურსტოს ცენტრს, ასევე ამ ქალაქთანაა დაკავშირებული მარტინ ლუთერის მოღვაწეობა და შესაბამისად პროტესტანტული რეფორმაცია. ამ პერიოდს მრავალი შენობა-ნაგებობა უკავშირდება, მათ შორისაა ავგუსტინელთა მონასტერი, სადაც ლუთერი მოღვაწეობდა ჯერ როგორც ბერი, ხოლო შემდეგ ოჯახთან ერთად მისი მფლობელი გახდა. მონასტერი ამჟამად დაცულია და მსოფლიოში პირველ ლუთერისადმი მიძღვნილ მუზეუმს წარმოადგენს. ვიტენბერგი XII საუკუნეში დაარსდა. XVI საუკუნის დასაწყისში მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, ტექნიკურ და ხელოვნების ცენტრს წარმოადგენდა. აქ არსებული უნივერსიტეტის წყალობით, განსაკუთრებით ძლიერი იყო მისი პოზიციები ინტელექტუალური თვალსაზრისით. 1508 წლიდან, ამ უნივერსიტეტში მარტინ ლუთერი თეოლოგიას ასწავლიდა, სადაც 1517 წელს გამოაქვეყნა 95 თეზისი ინდულგენციების წინააღმდეგ. სწორედ ამ მომენტიდან, ვიტენბერგი პროტესტანტული რეფორმაციის სულისჩამდგმელი ხდება. პირველად გერმანიაში, ასევე ვიტენბერგში მოხდა გერმანული სამართლის სწავლება 1797 წელს. 1996 წელს, ქალაქის მარტინ ლუთერთან დაკავშირებული მემორიალური ადგილები, ქალაქ აისლებენის ანალოგიურ ადგილებთან ერთად, იუნესკოკმ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიტენბერგი მუნიციპალური საიტი დაარქივებული 2012-03-16 საიტზე Wayback Machine. ფოტო-გალერეა დაარქივებული 2006-06-19 საიტზე Wayback Machine. ვიტენბერგის თეატრი (გერმანული) ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
ელინგეს ქვები

ელინგეს ქვები — დეკორირებული, ამოტვიფრული ქვების მასივი, რომელიც დანიის ქალაქ ელინგეში აღმოაჩინეს. მიეკუთვნება ახ. წ. X საუკუნეს. ორი ყველაზე ძველი ქვიდან ერთ-ერთი, აღმართულია მეფე გორმ მოხუცის მიერ, რომელიც მან თავის ცოლის ხსოვნას მიუძღვნა. მასივის უდიდესი ქვა აღმართულია გორმ მოხუცის ვაჟის, ჰერალდ ლურჯკბილებიანის მიერ, რომელმაც მემორიალი თავის მშობლების ხსოვნას, მის მიერ დანიისა და ნორვეგიის დაპყრობასა და დანიელების გაქრისტიანებას მიუძღვნა. მეფე გორმ მოხუცის მიერ აღმართულ ქვაზე ვკითხულობთ: „ეს მონუმენტი აღმართა მეფე გორმმა, თავისი ცოლის, დანიის მშვენება თილის ხსოვნისადმი". 1994 წელს, ელინგეს ქვები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშ შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელინგეს ქვები World Heritage (UNESCO) Rune stones, mound and church in Jelling
როსკილეს კათედრალი

როსკილეს კათედრალი (დან. Roskilde Domkirke) — დანიის ლუთერანული ეკლესიის ტაძარი ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუნძულ ზელანდიაზე, ქალაქ როსკილეში. ეს იყო პირველი გოთური არქიტექტურული სტილის კათედრალი, რომელიც აგურით აშენდა, რის შემდეგაც აგურის გოთიკა მთელს ჩრდილოეთ ევროპაში გავრცელდა. ტაძარი XII-XIII საუკუნეებში აიგო, გოთური და რომანული არქიტექტურის ნაზავით. XX საუკუნემდე ის კუნძულ ზელანდიის ერთადერთ კათედრალად რჩებოდა. XV საუკუნიდან, როსკილეს კათედრალი დანიის მეფეთა მთავარ ძვალთშესალაგს წარმოადგენდა. საუკუნეთა განმავლობაში, კომპლექსი მნიშვნელოვნად იცვლებოდა და ფართოვდებოდა, რადგან თითოეული მმართველი ახალ სამარხ კაპელებს ამატებდა. კათედრალი მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ყოველწლიურად მას 125 000 მნახველი სტუმრობს. 1995 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: როსკილეს კათედრალი A collection of photos of the cathedral and its royal tombs Roskilde Cathedral. Denmark – Travel Photos by Galen R. Frysinger, Sheboygan, Wisconsin
აკაკის თვიური კრებული

„აკაკის თვიური კრებული“ — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა 1897–1900 წლებში თბილისსა და ქუთაისში. რედაქტორ-გამომცემელი — აკაკი წერეთელი. ჟურნალში იბეჭდებოდა აკაკი წერეთლისა და სხვა მწერლების ნაწარმოებები, ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშები, ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და კრიტიკული წერილები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 246.