laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჭიპი

ჭიპი (ლათ. umbilicus) — ჭიპლარის მოვარდნის შემდეგ დარჩენილი ნაწიბური, რომელიც რჩება სხეულზე ჩაღრმავების ან ამონაბურცის სახით. ჭიპი გააჩნია ყველა პლაცენტიან ძუძუმწოვარს; მათ უმეტესობას თმით დაუფარავ მცირე ზომის ხაზად ემჩნევა. გარდა ამისა, ჭიპები ზომით, ფორმით და სიღრმითაც განირჩევა. სწორედ იმის მეშვეობით, რომ ჭიპი არა ბუნებრივი, არამედ შეძენილი ნაწიბურია, ხდება მონოზიგოტური ტყუპების ერთმანეთისგან გარჩევა.
ჭინჭრისდედა

ჭინჭრისდედა (ლათ. Lamium album) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ტუჩოსანთა ოჯახისა. მისი ფოთლები ჭინჭრისას წააგავს, მაგრამ მსუსხავი ბეწვები არ აქვს. იზრდება საქართველოს ყველა რაიონში. ყვავილი და ფოთოლი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს, საპონინს და ასკორბინმჟავას. ხარობს მთელს ევროპასა და წინა აზიაში, იზრდება ყველანაირ გარემოში, თუმცა ნესტიანი, ნოყიერი ნიადაგი ურჩევნია. გურგენიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 400.
ჭილურტი

ჭილურტი — სოფელი დუშეთის რაიონში (მჭადიჯვრის თემი), მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 920 მ, დუშეთიდან 14 კმ. ჭილურტში იყო მჭადიჯვრის მეხილეობა-მებოსტნეობის საბჭოს მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 213 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 400. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ძვ. წ. 101

| ძვ. წ. 106 | ძვ. წ. 105 |ძვ. წ. 104 | ძვ. წ. 103 | ძვ. წ. 102 | ძვ.წ. 101 | ძვ. წ. 100 | ძვ. წ. 99 | ძვ. წ. 98 | ძვ. წ. 97 | ძვ. წ. 96 სიცილიაში აჯანყება
ჭილისებრნი

ჭილისებრნი (ლათ. Juncaceae) — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახები, იშვიათად ბუჩქებია. ზოგჯერ ყველა ფოთოლი რედუცირებულია ხალთად. კენწრულ თავაკისებრ, მტევნისებრ, საგველასებრ ან ქოლგისებრ ყვავილედში თავმოყრილია ორსქესიანი, პატარა უსახური ყვავილები. ნაყოფი კოლოფია. ჭილისებრნი მოიცავს 10 გვარის 400-მდე სახეობას; იზრდება ზომიერი და ცივი კლიმატის ზონებში, ნაწილობრივ სუბტროპიკებში, იშვიათად ტროპიკების მაღალმთიანეთში. საქართველოში გვხვდება 2 გვარი — ჭილი და ისლურა, რომლებიც მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. დანარჩენი 8 გვარის სახეობები მხოლოდ სამხრეთ ნახევარსფეროში გვხვდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 400.
ჭოტაკი

ჭოტაკი (ლათ. Silicula) — მშრალი, ცრუ ორბუდიანი პარაკარპული ნაყოფი, რომლის სიგრძე თითქმის სიგანის ტოლი ან უფრო იშვიათად ორჯერ მეტია. ასეთი ნაყოფი აქვს ჯვაროსანთა ოჯახის ზოგიერთ მცენარეს. არჩევენ ფართოტიხრიან (წიწმატა სელი, Camellina sativa), ვიწროტიხრიან (ქუთქუთა, Thlaspi arvense), დანაწევრებულ (კოტრანა, Crambe orientalis) და უხსნად (მათრახა, Isatis Iberica) ჭოტაკს. მცხვეთაძე ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 405.
ჭოტი

ჭოტი (ლათ. Athene noctua) — ფრინველი ბუსნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 25 სმ, მასა 170 გ აღწევს. ბუსგან განსხვავებით „ყურები“ არ აქვს. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, აზიაში (ჩრდილოეთ რეგიონების გარდა), ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში მობინადრე ფრინველია. სინანთროპია, ბინადრობს ადამიანის სამოსახლოში, ზოგჯერ — მშრალ ველებსა და უდაბნო ადგილებში. იკვებება წვრილი მღრღნელებით, მწერებით, იშვიათად პატარა ჩიტებით. ზოგჯერ სახელწოდება ჭოტს არასწორად ხმარობენ ზარნაშოს სინონიმად. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 405.
ძაუ

„ძაუ“ — ნახშირორჟანგიანი ჰიდროკარბონატულ-ქლორიდული ნატრიუმიანი სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყარო. ძაუს საბადო დაკავშირებულია რღვევის ზოლთან, რომლის გასწვრივ ერთმანეთს ეხება ბაიოსური პორფირიტული წყებისა და ნეოგენური ასაკის ქვიშაქვები და თიხები. მინერალურ წყალს მოიპოვებენ ნეოგენური ნალექებიდან ჭაბურღილების საშუალებით. ჩიჩუა ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 264.
ამხანაგური მატჩი

ამხანაგური მატჩი — სპორტული შეჯიბრი, რომელიც არ ატარებს რაიმე სატურნირო დატვირთვას. ამხანაგური მატჩის მონაწილეთათვის ანგარიში ნაკლებ მნიშვნელოვანია თამაშის ხარისხთან შედარებით. ძირითადად ასეთი შეხვედრები იმართება სეზონებს შორის ან რეგულარული ჩემპიონატის დაწყების წინ. შესაძლებელია წესების მცირე ცვლილებებიც კი, როგორიცაა გაფრთხილების გაუქმება, მოთამაშეთა შეუზღუდავი შეცვლა და ა.შ. ამხანაგური მატჩის მიზანია: ტაქტიკის, შეთამაშების, კომბინაციების დახვეწის ვარჯიშები, კანდიდატთა გამოცდა, გუნდის ძირითადი შემადგენლობის გარკვევა გუნდურ სახეობებში. საერთაშორისო ამხანაგური შეხვედრები ეროვნული ნაკრებებისთვის გამოირჩევა იმით, რომ მიმდინარეობს სრული სტატისტიკა და სპორტული ორგანიზაციის ხელმძღვანელობამ აკრძალოს წესების ცვლილებები. Article about NBA vs. ABA exhibitions Article about the 2003 NCAA ruling დაარქივებული 2005-02-13 საიტზე Wayback Machine.
ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი

ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი (სპარს. حمدالله مستوفی; დ. დაახლ. 1281/1282 ქალაქი ყაზვინი — გ. 1344 ან 1350 ) — სპარსი ისტორიკოსი და გეოგრაფი. დიდი მოხელე ჰულაგუ-ხანის კარზე. ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი მიეკუთვნება არაბული ოჯახის ფესვებს, რომელთა წარმომადგენლები IX-X სს. მსახურობდნენ ყაზვინის მმართვლებად, ხოლო XI საუკუნიდან ღაზნევიდების ეპოქაში იკავებდნენ მუსტოუფის წოდებას — ფინანსური მართვის მთავრები — ყაზვინის ვილაიეთში, რაც კარგად ხსნის მათი გვარის წარმოშობას. დაწერა „რჩეული ისტორია“ („თარიხე გოზიდე“, 1330), რომელიც შეიცავს მონღოლელი ილხანებისა და ირანის ადგილობრივი დინასტიების ისტორიას, გამოჩენილი ადამიანების ბიოგრაფიებს, ქალაქ ყაზვინის დაწვრილებით აღწერას, გვხვდება ცნობები საქართველოს შესახებ. ყაზვინს ეკუთვნის აგრეთვე გეოგრაფიული ნაშრომი „გულთა სიამე“ („ნოზჰათ ალ-ყოლუბ“, 1340), რომელიც XIII-XIV სს. ირანისა და მისი მომიჯნავე ქვეყნების ეკონომიკის ისტორიისა და გეოგრაფიის მნიშვნელოვანი წყაროა. ყაზვინს, როგორც საფინანსო უწყების დიდ მოხელეს, ხელი მიუწვდებოდა ხალხის აღწერის დავთრებზე, საგადასახადო ნუსხებზე. მნიშვნელოვანია მისი ცნობა საქართველოს შემოსავლიანობის შესახებ როგორც წინამონღოლურ, ისე მონღოლთა ხანაში. ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) კიკნაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 618. Бартольд В. В., Соч., т. 3, с. 51—54, 260—263 и др. (см. указатель); Петрушевский И. П., Хамдаллах Казвини как источник по социально-экономической истории Восточного Закавказья, "Изв. АН СССР. Отд. общественных наук", 1937, №4, с. 873-920; Storey С. А., Persian literature, pt 1, fasc. 1, L., 1935, p. 81—84. ↑ ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი — ენციკლოპედია ირანიკა ↑ ჰამდალაფ მოსტოუფი ყაზვინი. დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია. ციტირების თარიღი: 2009-03-22.[მკვდარი ბმული] ↑ André Godard, "The art of Iran", Praeger, 1965. pg 234: "Hamd Allah Mustawfi Qazwini. Persian historian and geographer, born in 680 H (AD 1281-1282). " ↑ Carole Hillenbrand, "Turkish myth and muslim symbol: the battle of Manzikert", Edinburgh University Press, 2007. pg 97: "The Persian chronicler Hamdallah .."
ძვ. წ. 100

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 100 გაიუს მარიუსი მეექვსედ აირჩიეს კონსულად 12/13 ივლისი : იულიუს კეისარი — რომაელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, მხედართმთავარი, რეფორმატორი, მწერალი, ორატორი. აგრეთვე, კვესტორი, ედილი, პრეტორი, კონსული. ლუციუს სატურნინუს აპულეიუსი — რომაელი პოლიტიკური მოღვაწე
ადამიანის გენეტიკა

ადამიანის გენეტიკა — გენეტიკის ქვედარგი, რომელიც ადამიანის მემკვიდრეობისა და ცვალებადობის კანონზომიერებების მახასიათებლებს სწავლობს. Human Genome Project How many Genes do humans have? Human Genetics Video (website critique)
სტოუნ-ტაუნი

სტოუნ-ტაუნი, აგრეთვე ცნობილი როგორც მჯი-მკონგვე (სუაჰილზე „ძველი ქალაქი“) — ქალაქ ზანზიბარის ძველი ნაწილი ტანზანიაში. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის მთავარი კუნძულის, ზანზიბარის დასავლეთ ნაპირზე. XIX საუკუნეში წარმოადგენდა ზანზიბარის სასულთნოს დედაქალაქს, სუნელებით ვაჭრობის აყვავებულ ცენტრს, ისევე როგორც მონათვაჭრობის. კოლონიურ პერიოდში მან კვლავ შეინარჩუნა ზანზიბარის მთავარი ქალაქის სტატუსი. როდესაც ტანგანიკა და ზანზიბარი გაერთიანდნენ და შექმნეს ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკა, ზანზიბარმა მაინც შეინარჩუნა ნახევრად-ავტონომიის სტატუსი, მისი მთავრობა კი სწორედ სტოუნ-ტაუნში იჯდა. სტოუნ-ტაუნი აღმოსავლეთ აფრიკის ისტორიისა და ხელოვნების წამყვანი მნიშვნელობის ქალაქია. მისი არქიტექტურა, რომლის ძირითადი ნაწილიც XIX საუკუნით თარიღდება, ასახავს განსხვავებულ გავლენებს სუაჰილის კულტურისა და მასთან უნიკალურად შერწყმული მავრული, არაბული, სპარსული, ინდური და ევროპული ელემენტებისას. ამ მიზეზით, 2000 წელს იუნესკომ ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მისი მემკვიდრეობის წყალობით, სტოუნ-ტაუნი ტანზანიის მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და მისი ეკონომიკის დიდი ნაწილი ტურიზმთან დაკავშირებულ აქტივობებზეა დამოკიდებული. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში UNESCO Stone Town Site Zanzibar Urban District Homepage for the 2002 Tanzania National Census Stranger in Paradise: Searching for a Place to Call Home in Stone Town დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. Zanzibar Stone Town & Hotels დაარქივებული 2011-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 91

| ძვ. წ. 96 | ძვ. წ. 95 |ძვ. წ. 94 | ძვ. წ. 93 | ძვ. წ. 92 | ძვ.წ. 91 | ძვ. წ. 90 | ძვ. წ. 89 | ძვ. წ. 88 | ძვ. წ. 87 | ძვ. წ. 86 „მოკავშირეთა ომის“ დაწყება იტალიაში
ძვ. წ. 90

| ძვ. წ. 95 |ძვ. წ. 94 | ძვ. წ. 93 | ძვ. წ. 92 | ძვ. წ. 91 | ძვ.წ. 90 | ძვ. წ. 89 | ძვ. წ. 88 | ძვ. წ. 87 | ძვ. წ. 86 | ძვ. წ. 85 სიმა ციანი - ჩინელი ისტორიკოსი
ბულგარეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

ბულგარეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები წარმოადგენს ბულგარეთს საერთაშორისო საკალათბურთო შეჯიბრებებში. გუნდი მონაწილეობს ფიბა ევროპის შეჯიბრებებში. გუნდის საუკეთესო შედეგი, იყო მე-7 ადგილი ევრობასკეტზე 1959 წელს. ამჟამად ნაკრები თამაშობს ევროპის ჩემპიონატის A დივიზიონში.
სტრიქნინი

სტრიქნინი (ლათ. Strychninum) — ალკალოიდი, რომელსაც შეიცავს ქუჩულას (Strychnos nux-vomica) თესლი. 1818 წელს აღმოაჩინეს ფრანგმა ქიმიკოსებმა პიერ ჟოზეფ პელტიემ და ჟოზეფ კავანტუმ. 1954 წელს რობერტ ვუდვორდმა თანამშრომლებთან ერთად მოახდინა სტრიქნინის სრული სინთეზი. ქიმიური აღნაგობით სტრიქნინი რთული პოლიციკლური ნაერთია (C21H22N2O2); ცუდად იხსნება წყალში, იხსნება სპირტსა და ქლოროფორმში. სტრიქნინი ძლიერი ტოქსიკური შხამია. სამკურნალო დოზები (მედიცინაში იხმარება აზოტის ნიტრატი და გალენური პრეპარატები, რომელსაც იღებენ ქუჩულას თესლისაგან) ასტიმულირებს ზურგის ტვინის რეფლექსურ ფუნქციას, აძლიერებს მოგრძო ტვინისა და მის ზემოთ მდებარე თავის ტვინის ცენტრების აგზნებადობას. სტრიქნინის ტოქსიკური დოზები იწვევს დამახასიათებელ ტეტანურ კრუნჩხვებს (ოპისტოტონუსი, „სარდონიკური ღიმილი“) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 581. ↑ Pelletier and Caventou (1818) “Note sur un nouvel alkalai” (Note on a new alkali), Annales de Chimie et de Physique, vol. 8, pages 323-324. See also: Pelletier and Caventou (1819) “Mémoire sur un nouvel alcali vegetal (la strychnine) trouvé dans la feve de Saint-Ignace, la noix vomique, etc.” (Memoir on a new vegetable alkali (strychnine) found in the St. Ignatius bean, the nux vomica, etc), Annales de Chimie et de Physique, vol. 10, pages 142 - 176.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჰიმნი

1957 წლიდან 1994 წლამდე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჰიმნი იყო სიმღერა — „სამხრეთ აფრიკის ხმა“ (აფრიკ. Die Stem van Suid-Afrika), რომელიც 1918 წელს დაწერა კ. ჯ. ლეინგენჰოვენსმა, ხოლო მუსიკა დაერთო 1921 წელს მარტინუს დე ვილერსის მიერ. Nkosi sikelel' iAfrika Maluphakanyisw' uphondo lwayo, Yizwa imithandazo yethu, Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo. Morena boloka setjhaba sa heso, O fedise dintwa le matshwenyeho, O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso, Setjhaba sa South Afrika – South Afrika. Uit die blou van onse hemel, Uit die diepte van ons see, Oor ons ewige gebergtes, Waar die kranse antwoord gee, Sounds the call to come together, And united we shall stand, Let us live and strive for freedom, In South Africa our land. სამხრეთ აფრიკის ჰიმნი დაარქივებული 2013-05-31 საიტზე Wayback Machine. სამხრეთ აფრიკის ჰიმნის აუდიო ჩანაწერი დაარქივებული 2008-04-27 საიტზე Wayback Machine. (მხოლოდ ინსტრუმენტალული, MP3 ფაილი) ჰიმნის ისტორია დაარქივებული 2006-05-09 საიტზე Wayback Machine.
როი ჰარპერი

როი ჰარპერი (დ. 1941 წლის 12 ივნისს) — ინგლისელი როკ და ფოლკ მომღერალი და სიმღერების ავტორი. იგი ცნობილი 1960-იანი წლებიდან. გამოცემული აქვს მრავალი სტუდიური ალბომი. ჯგუფმა ლედ ზეპელინმა მას მიუძღვნა სიმღერა „Hats Off to (Roy) Harper“. 1975 წელს ჰარპერმა შეასრულა ვოკალი პინკ ფლოიდის სიმღერაში „Have A Cigar“. ჯგუფთან ერთად მან იგი მხოლოდ ერთხელ, 1975 წლის ნებუორთის ფესტივალზე იმღერა. 2012 წლის დოკუმენტურ ფილმში The Story Of Wish you Were Here იგი საუბრობს ამ სიმღერის ჩაწერის შესახებ. 1978 წელს დევიდ გილმორის სოლო ალბომში David Gilmour შევიდა სიმღერა „Short And Sweet“, დაწერილი ჰარპერთან ერთად. გადამუშავებული ვერსია შევიდა ჰარპერის 1980 წლის ალბომში The Unknown Soldier. სიმღერა მხოლოდ დევიდის მიერ სრულდებოდა 1984 წლის ტურნეში. შესრულება ჰარპერთან ერთად შეტანილია საკონცერტო ვიდეოში David Gilmour. დევიდ გილმორი უკრავს სიმღერაში „The Game“ როის ალბომზე HQ. პიტერ ჯენერი ალბომის პროდიუსერია. როი ჰარპერისა და ჯიმი პეიჯის ალბომი Whatever Happened to Jugula? შეიცავს სიმღერას „Hope“. მის ავტორებად მითითებულები არიან ჰარპერი და გილმორი. იგი ასევე ცნობილია, როგორც „White City“ - პიტ ტაუნსენდის შესრულებით. როის ალბომზე Once დევიდი უკრავს სიმღერებში „Once, Once In The Middle of Nowhere“ და „Berliners“. 1967 – Sophisticated Beggar 1968 – Come Out Fighting Ghengis Smith 1969 – Folkjokeopus 1970 – Flat Baroque and Berserk 1971 – Stormcock 1973 – Lifemask 1974 – Valentine 1975 – HQ (აშშ სათაური: When an Old Cricketer Leaves the Crease) 1977 – Bullinamingvase (აშშ სათაური: One of Those Days in England) 1980 – The Unknown Soldier 1982 – Work of Heart 1984 – Born in Captivity 1985 – Whatever Happened to Jugula? (ჯიმი პეიჯის მონაწილეობით) 1988 – Descendants of Smith 1988 – Loony on the Bus 1990 – Once 1992 – Death or Glory? 1994 – Commercial Breaks 1994 – Garden of Uranium (ალბომის Descendants of Smith მეორე გამოცემა) 1998 – The Dream Society 2000 – The Green Man ოფიციალური საიტი
ძვ. წ. 88

| ძვ. წ. 93 |ძვ. წ. 92 | ძვ. წ. 91 | ძვ. წ. 90 | ძვ. წ. 89 | ძვ.წ. 88 | ძვ. წ. 87 | ძვ. წ. 86 | ძვ. წ. 85 | ძვ. წ. 84 | ძვ. წ. 83 „მოკავშირეთა ომი“ განიარაღებულმა იტალიკებმა რომის მოქალაქეობა მიიღეს.
EMS VCS 3

EMS VCS 3 (Electronic Music Studios Voltage Controlled Studio, 3 ოსცილატორით) — ცნობილი პორტატული ანალოგური მონოფონური სინთეზატორი. შეიქმნა 1969 წელს კომპანიის Electronic Music Studios მიერ. ცნობილი გახდა 1970-იან წლებიდან, სხვადასხვა მუსიკოსისა და ჯგუფის მიერ გამოყენების შემდეგ. მათ შორის იყვნენ: კინგ კრიმსონი, ბრაიან ინო, Yes, Depeche Mode, პინკ ფლოიდი, The Who, Tangerine Dream, კლაუს შულცე, ვინს კლარკი და სხვები. მწარმოებელი კომპანიის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-11-25 საიტზე Wayback Machine.
სინთეზატორი

სინთეზატორი — ელექტრონული მუსიკალური ინსტრუმენტი, რომელიც ხმოვანი ტალღების ერთი ან რამდენიმე გენერატორით ქმნის სინთეზირებულ ჟღერადობას. სასურველი ჟღერადობა მიიღწევა ხმოვანი სიგნალის თვისებების (ანალოგურ სინთეზატორებში) ან ცენტრალური პროცესორის პარამეტრების ცვლილებით (ციფრულ სინთეზატორებში). სინთეზატორი, რომელიც ატარებს კლავიატურიანი კორპუსის სახეს, კლავიშებიან სინთეზატორს წარმოადგენს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სინთეზატორი ხმის სინთეზის თეორია Vintagesynth სინთეზატორების მუზეუმი
ნაკურალეშის წმინდა გიორგის ეკლესია

ნაკურალეშის ეკლესია — ეკლესია ლეჩხუმში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში სოფ. ნაკურალეშის სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს. აშენებულია ყორე ქვით. შიგნიდან და გარედან ეკლესია შელესილია. ფასადები სრულიად მოკლებულია მორთულობას. ეკლესიის შიდა, მაღალი და ხალვათი სივრცე კამარით არის დასრულებული. საკურთხეველი განათებულია სამი სარკმლით. იგი ღრმაა და უსწორო მოხაზულობის. ეკლესიის კედლები შიგნით მთლიანად დაფარულია მხატვრობით, რომელმაც დღემდე მცირე დაზიანებებით მოაღწია. მხატვრობა XVII საუკუნის ქართული მონუმენტური ფერწერის საინტერესო ნიმუშს წარმოადგენს. რელიგიური სიუჟეტების ამსახველი სცენები ტრადიციული სქემის მიხედვით არის განლაგებული. საკურთხევლის კონქში წარმოდგენილია ღვთისმშობელი ყრმით, დაბლა ზიარების სცენაა, ქვედა რიგში ჩვეულებისამებრ ეკლესიის მამათა ფიგურებია. დანარჩენი კედლების ზედა რეგისტრები საუფლო სცენებს აქვს დათმობილი. ისინი სამხრეთიდან დასავლეთისაკენ ასეთი თანმიმდევრობით იკითხება: „ხარება“, „შობა“, „ნათლისღება“, „მირქმა“,„ფერისცვალება“, „იერუსალიმში შესვლა“, „ჯვარცმა“, „ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა“ და „ამაღლება“. დასავლეთ კედლის ქვედა ნაწილში წმინდა გიორგის შეპყრობაა გამოსახული, ხოლო მარცხნივ წმინდა გიორგის მიერ გველეშაპის განგმირვა. განსაკუთრებით შთამბეჭდავია ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლის ქვედა რიგში, მთელი ტანით წარმოდგენილი დიდი ფიგურების მწკრივი: "მთელი სახლობა ჩიქვანთა გვარისა,რომლიდგანაც მომდინარეობენ უკანასკნელნი სამეგრელოს დადიანები რომლებსაც მათი ვინაობის აღმნიშვნელი მხედრული წარწერები ახლავს. ჩრდილოეთ კედელზე მღვდელმთავარი „საყდრის ამის აღმაშენებელი ჭყონდიდელი ჩიქოვანი გაბრიელ“ არის გამოხატული ეკლესიის მოდელით ხელში. მის მარცხნივ — ახალგაზრდა მღვდელმთავარი „ცაგერელი ჩიქუანი სვიმონ“ და ცოლ–ქმარნი: „ჩიქუანი ბაკა და ჩარკვიანის ქალი ხვარამზე“. „ლეჩხუმისა და სალიპარტიანოს პატრონი, ოდიშის თავადი... ჩიქუანი ბატონი კაცია“ გამოსახულია სამხრეთის კედელზე. აქვეა მისი მეუღლე,„ქართლისა ერისთავთ–ერისთავის ასული ბატონი თამარ“. გვერდით კი ქაიხოსრო ჩიქვანისა და ლაშხიშვილის ქალის, ქეთევანის პორტრეტებია. ფრონტალურად მდგომი ფიგურები ვედრების პოზაში არიან გამოსახული. ეკლესია მოხატული ყოფილა არა მხოლოდ შიგნით, არამედ გარედანაც. ფასადის ამგვარი გაფორმების ერთეული ნიმუშებია მოღწეული. დასავლეთი კედლის ზედა ნაწილში მოთავსებული სცენა თითქმის წაშლილია. იგი საიდუმლო სერობას უნდა გამოსახავდეს. ცაგერის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ინახება ხის, ორფრთიანი, ლამაზად მოჩუქურთმებული კარი, რომელიც ნაკურალეშის ეკლესიიდან არის გადმოტანილი. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. დ. ბერძენიშვილი, ი. ბანძელაძე, მ. სურამელაშვილი, ლ. ჭურღულია, ლეჩხუმი, თბ., 1983. ნაკურალეშის ეკლესია,﻿ საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი. ↑ ექვთ.თაყაიშვილი, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წ., პარიზი, 1937. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ძვ. წ. 82

|ძვ. წ. 87 | ძვ. წ. 86 | ძვ. წ. 85 | ძვ. წ. 84 | ძვ. წ. 83 | ძვ.წ. 82 | ძვ. წ. 81 | ძვ. წ. 80 | ძვ. წ. 79 | ძვ. წ. 78 |ძვ. წ. 77 სულა განუსაზღვრელი ვადით დიქტატორი გახდა.
ებრაელთა 2:9

ებრაელთა მიმართ წერილის II თავის მე-9 მუხლი ასე გამოიყურება: "არამედ ვხედავთ, რომ იესო, რომელიც ოდნავ თუ დამცირდა ანგელოზთა წინაშე, დიდებითა და პატივით გვირგვინოსან იქმნა სიკვდილის გამო, რაც დაითმინა, რათა, ღვთის მადლით (χάριτι θεοῦ), ყველას გულისთვის ეხილა სიკვდილის გემო." ზოგიერთი ხელნაწერი და ეკლესიის მამა მას სხვანაირად წარმოადგენს, როგორც - ღვთის გარეშე (χωρις θεου). თეოდორე მოფსუესტელი ამბობდა: "ზოგიერთებმა ამოშალეს 'ღვთის გარეშე' და მის მაგივრად ჩაწერეს 'ღვთის მადლით'". მისი აზრით ეს იმიტომ გაკეთდა, რომ იესოს ადამიანური ბუნება გაებათილებინათ როცა ტექსტი აჩვენებდა, რომ ადამიანურმა ბუნებამ იგემა სიკვდილი და არა ღვთაებრივმა. ასევე ორიგენეც, რომელმაც ნახა რომ მის ხელთ არსებულ ხელნაწერებში ეს ორი განსხვავებული ტიპის ვერსია იყო, უპირატესობა მან "ღვთის გარეშე"-ს მიანიჭა. უმეტესობა ეკლესიის მამებისა აღიარებდა ფრაზას - "ღვთის მადლით", თუმცა ორიგენეს და თეოდორეს გარდა კიდევ რამდენიმეს მოყვანა შეიძლება მაგალითად, თუნდაც იერონიმეს, ამბროსისისა და ფულგენტიუსისა, რომელნიც აღიარებდნენ ამ ფრაზის არსებობას ან უფრო მეტიც - მის ჭეშმარიტებას. რაც შეეხება ხელნაწერებს, აბსოლუტურად ყველა ხელნაწერი (რომელიც შეიცავს ებრაელთა მიმართ წერილს) წარმოგვიდგენს ამ მუხლს ფრაზით "ღვთის მადლით", გარდა რამდენიმესი - 0121b, 424c, 1739. ამასთან ერთად აღსანიშნავია არამეული ფეშიტაც. ფეშიტა რომელიც დასავლეთის სირიულმა, ანუ მონოფიზიტურმა ეკლესიამ შემოინახა, შეიცავს ორნაირ ფრაზას "ღვთის მადლით" და "ღმერთმა, საკუთარი მადლით" (რაც ხაზს უსვამს პირადად ღვთის ვნებას), ხოლო აღმოსავლეთის სირიულმა, ანუ ნესტორიანულმა ეკლესიამ შემოინახა იგი როგორც "ღვთის გარეშე". ↑ From William Norton's Book about Peshitto-Syriac Translation of Hebrews, James, 1 Peter, and 1 John, Page xxxix. ↑ Origen's Commentary on the Gospel of John ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-09-27. ციტირების თარიღი: 2011-09-03.
ძვ. წ. 79

|ძვ. წ. 84 |ძვ. წ. 83 | ძვ. წ. 82 | ძვ. წ. 81 | ძვ. წ. 80 | ძვ.წ. 79 | ძვ. წ. 78 | ძვ. წ. 77 | ძვ. წ. 76 | ძვ. წ. 75 | ძვ. წ. 74 სულა დიქტატორის პოსტიდან გადადგა დაარსდა ქალაქი ჟირონა
ქუჩულა

ქუჩულა (ლათ. Strychnos nux-vomica) — ტანდაბალი, 15 მეტრამდე სიმაღლის ხე ლოგანიასებრთა ოჯახისა. მთავარი ღერო ძლიერაა გამრუდებული. ტოტები არასწორადაა განვითარებული. ქერქი გლუვია, მონაცისფრო-მოყვითალო ფერისა. იზრდება სამხრეთ აზიის ტროპიკულ ტყეებსა (ლაოსი, კამბოჯა, ტაილანდი, მალაიზია, ვიეტნამი, ინდოეთი, შრი-ლანკა) და ავსტრალიის ჩრდილოეთ რეგიონებში. ქუჩულა მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე შხამიანი მცენარეა. თესლი (ძირითადად), მერქანი და ქერქი შეიცავს შხამიან ალკალოიდებს — სტრიქნინს, რომელსაც მედიცინასა და ვეტერინარიაში იყენებენ, ბრუცინს და სხვა. მცენარის თესლის ექსტრაქტი არის პრეპარატ მასტოდინონის აქტიური კომპონენტი. მისი და ბევრი მასთან ახლომდგომი სახეობის ფესვები და ნორჩი ყლორტები შეიცავს ალკალოიდს კურარინს, რომლისგანაც იღებენ ძლიერ მცენარეულ შხამს — კურარეს, რომელსაც სამხრეთ ამერიკის ინდიელები მრავალი საუკუნის მანძილზე ხმარობდნენ ისრების მოსაშხამად. ↑ ქუჩულა // Strychnos nux-vomica. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-31. ციტირების თარიღი: 2019-02-02. ↑ 2.0 2.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 578.
ძვ. წ. 74

|ძვ. წ. 79 |ძვ. წ. 78 | ძვ. წ. 77 | ძვ. წ. 76 | ძვ. წ. 75 | ძვ.წ. 74 | ძვ. წ. 73 | ძვ. წ. 72 | ძვ. წ. 71 | ძვ. წ. 70 | ძვ. წ. 69 სპარტაკის მეთაურობით მონების აჯანყების დაწყება
კვანტური ფიზიკა

კვანტური ფიზიკა — თეორიული ფიზიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის კვანტურ-მექანიკურ და კვანტური-ველის სისტემებს და მათ მოძრაობის კანონებს. კვანტური ფიზიკის ძირითადი კანონები შეისწავლება კვანტური მექანიკისა და ველის კვანტური თეორიის ჩარჩოებში და გამოიყენება ფიზიკის სხვა დარგებში კვანტური ფიზიკა და მისი ძირითადი თეორია — კვანტური მექანიკა შეიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში მრავალი მეცნიერის შრომებით, რომელთაგან განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვით მაქს პლანკს, ალბერტ აინშტაინს, ლუი დე ბროილს, ნილს ბორს, ერვინ შრედინგერს, პოლ დირაკს, ვოლფგანგ პაულის. კვანტური ფიზიკა აერთიანებს ფიზიკის რამდენიმე დარგს, რომლებშიც პრინციპულ როლს თამაშობენ კვანტური მექანიკისა და ველის კვანტური თეორიის მოვლენები, რომელიც ვლინდება მიკროსამყარულ დონეზე, მაგრამ შედეგებს იძლევა მაკროსამყარულ დონეზე. ამ დარგების ჩამონათვალი შემდეგია: კვანტური მექანიკა; ველის კვანტური თეორია - და მისი გამოყენება: ბირთვული ფიზიკა, ელემენტარულ ნაწილაკთა ფიზიკა, მაღალი ენერგიების ფიზიკა; კვანტური სტატისტიკური ფიზიკა; კონდენსირებული გარემოს კვანტური თეორია; მყარი სხეულის კვანტური ფიზიკა; კვანტური ოპტიკა. დაკვანტვა დირაკის შესაბამისობის პრინციპი Энциклопедия «Физика в Интернете» Квантовая физика დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
ჩერქეზეთი

ჩერქეზეთი — ისტორიული მხარე, დღევანდელი ყაბარდოს, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ჩრდილოეთ ნაწილი, ადიღესა და სოჭის მიმდებარე ზღვისპირა ტერიტორიები. კავკასიის ეს ნაწილი ქართულ წყაროებში ქაშაგეთადაც გვხვდება. ამ მიწაზე ძირითადად ჩერქეზული ტომები სახლობდნენ, რომელთა შორის აღსანიშნავია ადიღეელები, ყაბარდოელები, ჩერქეზები, უბიხები, აბაზგები. თუმცა დღეს ეს ერები ერთმანეთისგან გამიჯნულნი არიან, ხოლო უბიხები რუსეთ-კავკასიის ომის შედეგად საერთოდ გაქრნენ. ლინგვისტური კლასიფიკაციით ჩერქეზეთის ტერიტორია წარმოდგენილია იბერიულ-კავკასიური ენათა ოჯახის აფხაზურ-ადიღური ჯგუფის ადიღური ენებით, რომელთა რიცხვში არ შედის უბიხური ენა, არამედ წარმოდგენილია ადიღური და აფხაზური ენების გვერდით ცალკე. Кумахов М. А., «Адыгская (черкесская) энциклопедия», Москва, 2006, ISBN 5-99003-371-0. Bullough, Oliver. Let Our Fame Be Great: Journeys Among the Defiant People of the Caucasus. Allen Lane, 2010. ISBN 978-1846141416 Jaimoukha, Amjad. The Circassians: A Handbook, London: Routledge, New York: Routledge & Palgrave, 2001. ISBN 978-0700706440 Jaimoukha, Amjad. Circassian Culture and Folklore: Hospitality, Traditions, Cuisine, Festivals and Music. Bennett & Bloom, 2010. ISBN 978-1898948407 Caucasian highlanders (Повседневная жизнь горцев Cеверного Кавказа в XIX в.). Everyday life of the Caucasian highlanders. 19-th century (In the co-authorship with I. Karpeev). Moscow: Molodaya Gvardiy, 2003. ISBN 5-235-02585-7