laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ახმეტის კვირიკესა და ივლიტას ეკლესია

ახმეტის კვირიკესა და ივლიტას ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში ქალაქ ახმეტაში. დგას ჟალურის უბანში, განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. ეკლესია დარბაზულია (10,6 X 7,2 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა. კამარა, კონქი, საბჯენი თაღი, კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები აგურითაა ნაწყობი. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი თაღოვანია და შიგნიდან ღრმა თაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. ნახევარწრიული ასფიდის ღერძზე, თაღოვანი სარკმელია, რომლის ჩრდილოეთით ორი, ხოლო სამხრეთით ერთი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშებს შორის, კედელში, ჩასმულია პატარა ქვევრი. სამხრეთ ნიშსა და სარკმელს შორის, იატაკის დონეზე, კედლის სისქეში მოწყობილ სამალავში შესაძრომი ხვრელია. საკურთხეველში აგურის ტრაპეზი დგას. საკურთხევლის ბაქანი, შუაში წინწამოწეული ნახევარწრიული ამბიონით, დარბაზის იატაკზე ორი საფეხურით მაღალია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო მარტივი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული საბჯენი თაღი ეყრდნობა. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. ჩრდილოეთ პილასტრის ორივე მხარეს თითო ფართო შეისრული ნიშია. ერთი ასეთივე ნიში სამხრეთ კედელშიცაა. დასავლეთ და გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო თაღოვანი სარკმელია. ეკლესიის იატაკზე კვადრატული აგურია მოგებული. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ფასადები შელესილია. ორივე შესასვლელი სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადების ფრონტონზე და სამხრეთ შესასვლელის ზემოთ წყობით თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. აღმოსავლეთ ფასადის ჩრდილოეთ ნაწილში კონქისზედა სივრცეში შესაძვრომი სწორკუთხა ხვრელია. დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის მარჯვნივ, შირიმის ქვაზე ამოკვეთილი ცხრასტრიქონიანი მხედრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აუგიათ ძმებს — დემეტრე, ივანე, დავით და ზურაბ იაშვილებს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 33-34.
თხზული დამწერლობა

თხზული დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც დაქსელილი ან ხვეული დამწერლობა ქართული ასომთავრული და მხედრული დამწერლობების დეკორატიული, კალიგრაფიული ნაირსახეობაა, რომელშიც ასოები ერთმანეთში გადახლართული და ჩაწნულია. დროის შესაბამისი ცვლილებების, მხატვრული შესრულების ინდივიდუალური ხელის და გამოსახვის სხვადასხვა საშუალებების სხვადასხვაობის მიუხედავად, თხზული დამწერლობისათვის ყოველ დროში დამახასიათებელია ფორმების თანაგვარი პრინციპები და მხატვრული მიდგომა; კერძოდ, ქართულ კალიგრაფიულ ხელოვნებაში გამოიყენებოდა თხზულად წერის სამი ტიპი: ჩაწნული (ლათინურად litterae implexae), როდესაც გვერდიგვერდ მდგომი წინა და მომდევნო ასოები ერთმანეთშია გადახლართულ-გადაწნული; შეწიაღებული (ლათინურად litterae incertae), როდესაც მომდევნო ასო მთლიანად წინმდგომის წიაღშია ჩაწერილი; აგოდლებული ანუ აღზევებული (ლათინურად litterae coimnatae), როდესაც მომდევნო ასო წინმდგომზე იმგვარადაა გადაბმული, რომ მის ზევით თავსდება. →              → თხზულად წერის ორი სახეობა: გვერდით მდგომი ასოები ერთმანეთზეა გადახლართული ან მომდევნო ასო წინა ასოს წიაღშია ჩაწერილი. თხზული დამწერლობა გამოიყენებოდა ხელნაწერი წიგნის ან საბუთის ტექსტის დასაწყისში, თავებისა და აბზაცების დასაწყისი სიტყვების პირველი ასოებისათვის, აგრეთვე მონოგრამებსა და საბუთის მტკიცებულებით ნაწილში ხელრთვა-დამტკიცების სახით. კალიგრაფიის ეს სახეობა ქართულ ხელნაწერებსა და საბუთებში დეკორატიული დატვირთვით გამოიყენებოდა, აფორმებდა ხელნაწერს და ერთგვარ თავსართს ან ბოლოსართს წარმოადგენდა. ძირითადად გვხვდება XV საუკუნეში, აგრეთვე მოგვიანებით XVII-XVIII საუკუნეებში. წინა საუკუნეებში ხელოვნების სხვადასხვა დარგში — ხელნაწერსა და ბეჭდურ წიგნებში, ეპიგრაფიკაში, ნაქარგობაში, ჭედურობაში — გამოყენებული თხზული დამწერლობა XVII საუკუნისათვის მივიწყებულ იქნა. ქართული კალიგრაფიული ხელოვნების ამ სახეობის აღდგენა უკავშირდება ორბელიანთა ოჯახს; კერძოდ, დეკორატიული დამწერლობის ეს სახე ნიკოლოზ თბილელსა და მის მოწაფეებს აღუდგენიათ. თავად ნიკოლოზ თბილელი წერს, რომ თხზულ დამწერლობას „მის ჟამისა მეფენი და შემდგომნი მოწლედ ჰყვარობდნენ“. 1728 წელს მან შექმნა ასომთავრულისა და მხედრული თხზულ-დაქსელილი დამწერლობის ასოთა ნიმუშები, რომლებიც მოცემულია S-303 ხელნაწერში (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი). დარეჯან კლიაშვილი, ქართული მოხატული საბუთები, წიგნში: მოხატული ისტორიული დოკუმენტები, თბილისი, 2011, გვ. 27 ↑ წარწერა არაა მოქვის ოთხთავის შესაბამისი წარწერის იდენტური, წარმოადგენს მის ასლს კალიგრაფ დავით მაისურაძის მიერ. ↑ ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია: თხზულებები, ტ. IX, თბილისი, 1996, 130-131 ↑ ფრაგმენტები დავით გარეჯის მონასტრის კარზე არსებული ასომთავრული წარწერიდან. ↑ ნიკოლოზ ორბელიანი, კალიგრაფიული წერის ნიმუშები, 1728 წ., ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, S-303 ↑ ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. ყოფილი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების (S) კოლექციისა, ტ. I, თბილისი, 1959, გვ. 355-356
ჩინური კვარტალი (1974 წლის ფილმი)

ჩინური კვარტალი — რომან პოლანსკის 1974 წლის ნეო-ნუარის ჟანრის ფილმი. ფილმის ინსპირაცია იყო მე-20 საუკუნის დასაწყისში ლოს-ანჯელესის წყალგაყვანილობის სისტემასთან დაკავშირებით გამათული დებატები. 1991 წლიდან რეგისტრირებულია აშშ-ის ფილმების ეროვნულ რეესტრში. 1990 წელს გამოვიდა ფილმის გაგრზელება, რომელშიც აგრეთვე ჯეკ ნიკოლსონი თამაშობდა და რომლის სცენარისტი აგრეთვე რობერტ ევანზი იყო, თუმცა ფილმი ჩავარდა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მოქმედება ვითარდება ლოს-ანჯელესში. კერძო დეტექტივს ჯეიკ გიტესს დაიქირავებს ლამაზმანი ქალი და ავალებს მას საკუთარი ქმრის, პროფესიით ინჟინრის სასიყვარულო ინტრიგების გამოძიებას. მოულოდნელად ინჟინერს მკვდარს პოულობენ ჩინურ კვარტალში. ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: რობერტ ევანზი ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამა საუკეთესო რეჟისორი: რომან პოლანსკი საუკეთესო სცენარი: რობერტ ევანზი საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში: ჯეკ ნიკოლსონი BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცი: ჯეკ ნიკოლსონი საუკეთესო რეჟისორი: რომან პოლანსკი „Chinatown“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Chinatown“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „Chinatown“ — Allmovie-ზე „Chinatown“ — Rotten Tomatoes Tim Dirks' analysis of Chinatown, one of "The Greatest Films" (ინგლისური) Roger Ebert's complete review of Chinatown დაარქივებული 2012-09-25 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
15 ივლისი

15 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 196-ე დღე (ნაკიან წლებში – 197-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 169 დღე. 1099 : ჯვაროსნებმა იერუსალიმი დაიკავეს. 1240 : ნოვგოროდის არმია ალექსანდრე ნეველის წინამძღოლობით ამარცხებს შვედებს ნევის ბრძოლაში. 1410 : გრუნვალდის ბრძოლა - პოლონეთის სამეფოსა და ლიტვის დიდი საგრაფოს მოკავშირე ძალები ამარცხებენ ტევტონთა ორდენის არმიას. 1799 : ეგვიპტის ერთ-ერთ სოფელში ნაპოვნი იქნა როზეტის ქვა, ფრანგი კაპიტანი პიერ-ფრანსუა ბუკარის მიერ. 1815 : ნაპოლეონ ბონაპარტე ფარ-ხმალს ჰყრის HMS ბელეროფონის ბორტზე. 1916 : სიეტლში, ვაშინგტონი, უილიამ ბოინგი და ჯორჯ კონრად უესტერველტი აფუძნებენ „პაციფიკ აერო პროდაქტს“ (მოგვიანებით გადაერქვა "ბოინგი"). 1929 : კიდ ჩოკოლატი ხდება პირველი კრივის მსოფლიო ჩემპიონი კუბიდან. 1954 : განხორციელდა ამერიკული სამოქალაქო თვითმფრინავი ბოინგ 707-ის პირველი ფრენა. 1955 : 18 ნობელის პრემიის ლაურეატი ხელს აწერს მაინაუს დეკლარაციას ბირთვული იარაღის წინააღმდეგ, მოგვიანებით მას კიდევ 34 ლაურეატი უერთდება. 1958 : ლიბანის დედაქალაქ ბეირუთში 5.000 ამერიკელი მარინელი გადმოსხდა პრო-დასავლური მთავრობისთვის სამხედრო მხარდაჭერისთვის. 1974 : ნიქოზიაში, კვიპროსი, ბერძნების მხარდაჭერით ნაციონალისტები იწყებენ სამხედრო გადატრიალებას. 1975 : სოიუზ-აპოლონის პროექტი - აპოლონისა და სოიუზის ხომალდების გაშვება განხორციელდა საბჭოთა და აშშ კოსმოდრომებიდან. 1995 : პირველი გაყიდვა განხორციელდა Amazon.com-ზე. 1997 : მაიამიში, სერიული მკვლელი საკუთარ სახლთან ჰკლავს ჯანი ვერსაჩეს. 2003 : აოლ თაიმ უორნერი აუქმებს ნეტსკეიპ კომუნიკეიშენს კორპორაციას. მის ნაცვლად იმავე დღეს დაფუძნდა ფონდი მოზილა. 2010 : არგენტინა ლათინური ამერიკის პირველი ქვეყანა გახდა, სადაც ერთი სქესის წყვილთა ქორწინება დაკანონდა. 2016 : თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის დროს დაიღუპა მინიმუმ 265 და დაშავდა 1 440-ზე მეტი ადამიანი. 2018 : 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის გამარჯვებული საფრანგეთი გახდა. 2019 : საქართველო ჩეხეთთან, გერმანიასთან და იტალიასთან ერთად ევრობასკეტ 2021-ს უმასპინძლებს. 1573 : ჯოუნზი, ინიგოუ — ინგლისელი არქიტექტორი. 1606 : რემბრანდტი — ჰოლანდიელი მხატვარი (გ.1669) 1764 : იაშვილი, ვლადიმერ მიხეილის ძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. 1892 : ბენიამინი, ვალტერ — გერმანელი მწერალი, კრიტიკოსი (გ.1940) 1930 : დერიდა, ჟაკ — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ.2004) 1828 : ჰუდონი, ჟან ანტუან — ფრანგი მოქანდაკე. 1857 : ცერნი, კარლ — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ.1791) 1904 : ჩეხოვი, ანტონ — რუსი მწერალი 1916 : ილია მეჩნიკოვი — რუსი ბიოლოგი და პათოლოგი 1929 : ჰოფმანსტალი, ჰუგო ფონ — ავსტრიელი მწერალი (დ.1874) 1936 : ნანული აბესაძე — ქართველი მომღერალი 1940 : იეთიმ გურჯი — ქართველი სახალხო მომღერალი-მელექსე (დ.1875) 1948 : აგლაძე, ილია — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი (დ.1872) 1958 : ჯულია ლენონი — ინგლისელი მუსიკოსის ჯონ ლენონის დედა (დ.1914) 1959 : ბლოხი, ერნსტ — შვეიცარიელი კომპოზიტორი (დ.1880) 2003 : რობერტო ბოლანიო — ჩილელი მწერალი. (დ. 1953) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: დადება პატიოსნისა სამოსლისა ყოვლადწმიდისა დედუფლისა ჩვენისა ღვთისმშობელისა ვლაქერნას - ვლაქერნობა – სახალხო დღესასწაული ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. იუბენალი - იერუსალიმელი პატრიარქი აგრეთვე: ბოტსვანა : პრეზიდენტის დღე პალერმო, სიცილია : სანტა როზალიას ფესტივალი სხვა თვეები
ალტანეირა

ალტანეირა (პორტ. Altaneira) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 851 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 73.296 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 93.47 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კარირიასუ

კარირიასუ (პორტ. Caririaçú) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 393 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 623.823 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.31 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კუნაშირი

კუნაშირი (რუს. Кунашир) — კუნძული კურილის კუნძულების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რუსეთში, სახალინის ოლქში. კუნაშირის, ეკატერინეს, ღალატისა და სამხრეთ კურილის სრუტეებს შორის. ფართობი დაახლოებით 1550 კმ², სიგრძე 123 კილომეტრი, სიგანე 4-30 კილომეტრი. სიმაღლე 1819 მეტრამდე. კუნძულზეა მოქმედი ვულკანები (ტიატია, რურუი). აგებულია ვულკანური და კრისტალური ქანებით. ბევრია ცხელი წყარო, ჰავა მუსონურია,. შემოსილია ნაძვის, სოჭისა და ფართოფოთლოვანი ტყით. კუნძულზე განვითარებულია თევზჭერა. კუნძულზეა ნავსადგური იუჟნო-კურილსკი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 72.
ფარიას-ბრიტუ (სეარა)

ფარიას-ბრიტუ (პორტ. Farias Brito) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 007 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 503.574 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.74 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
გრანჟეირუ

გრანჟეირუ (პორტ. Granjeiro) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 626 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 100.135 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46.2 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
არარიპი

არარიპი (პორტ. Araripe) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 689 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 347.047 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.36 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ასარე

ასარე (პორტ. Assaré) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 448 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 116.320 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.11 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კამპუს-სალისი (სეარა)

კამპუს-სალისი (პორტ. Campos Sales) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 510 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 082.771 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.48 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
პოტენჟი

პოტენჟი (პორტ. Potengi) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 276 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 338.723 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.34 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
სალტირი (სეარა)

სალტირი (პორტ. Salitre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 453 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 899.824 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.17 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კუნენე

კუნენე (პორტ. Cunene) — მდინარე სამხრეთ აფრიკაში, ანგოლაში, ნაწილობრივ ნამიბიის საზღვარზე. სიგრძე — 1207 კილომეტრი, აუზის ფართობი — 109 832 კმ². სათავე აქვს ბიეს პლატოზე. ზემო დინებაში მიედინება კლდოვან ხეობაში და ქმნის ჭორომებსა და ჩანჩქერებს, შუაწელში — განიერ ხეობაში, ქვემო დინებაში ხეობა ისევ ჭორომიანია. ერთვის ატლანტის ოკეანეს. წყალუხვია ზაფხულის წვიმების დროს. ნამიბიის მდინარეების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 72.
ფრან ლევსტიკი

ფრან ლევსტიკი (დ. 28 სექტემბერი, 1831, სოფელი პროდნე-რეტიე, — გ. 16 ნოემბერი, 1887, ლიუბლიანა) — სლოვენი მწერალი. მონაწილეობდა პროგრესულ ჟურნალ-გაზეთების გამოცემაში. ლევსტიკის ლირიკულ-ეპიკურ ლექსებს საფუძვლად უდევს ხალხური სიმღერები და ბალადები. თავის სტატიებსა და ნარკვევებში მან წინ წამოსწია რეალისტური ხელოვნების პრინციპები. ლევსტიკი ითვლება სლოვენიური კლასიკური პროზის ფუძემდებლად (მოთხრ. „მარტინ კრპანი“ , 1858). წერდა დრამატულ ნაწარმოებესაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 161. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 National Library of Israel Names and Subjects Authority File <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q106509962"></a> ↑ Левстик Фран // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #121808386 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
ლევან თაქთაქიშვილი

ლევან თაქთაქიშვილი (დ. 15 აპრილი, 1949, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი, საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის წევრი. 1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია კომპოზიტორის სპეციალობით ანდრია ბალანჩივაძის კლასით. 1974—1980 წლებში მუშაობდა გორის მუსიკალურ სასწავლებელში თეორიული საგნების პედაგოგად, 1980 წელს რუსთავის № 3 სამუსიკო სკოლაში გუნდის პედაგოგად. 1981—1984 წლებში რუსთავის თოჯინების თეატრის მუსიკალური ნაწილის გამგედ მუშაობდა. 1984 წლიდან თბილისის №26 მუსიკალური სკოლის პედაგოგი იყო. 1977 წლიდან იყო სვეტიცხოვლის მგალობელთა ანსამბლის რეგენტი. 1982-1983 წლებში მუშაობდა მცხეთის სასულიერო სემინარიის გალობის პედაგოგად და სამთავროს ეკლესიის მგალობელთა რეგენტად. 2007 წელს მუშაობდა რეგენტად სამების საკათედრო ტაძარში. სიმფონია კამერული ორკესტრისთვის — 1974 საფორტეპიანო კონცერტინო — 1973 „კარიკატურა“ კამერული ორკესტრისთვის — 1972 „თუშური ჩანატირი“ პოემა ქალთა გუნდისთვის — 1979 ვოკალური ინსტრუმენტული ციკლი „ვედრება“ — 1977 „გოლგოთა“ საგუნდო კანტატა სამ ნაწილად — 1981 საფორტეპიანო ვარიაციები — 1971 სასულე კვინტეტი — 1976 „გოგოვ, გოგოვ შავთვალაო“ საგუნდო პოემა — 1986 „მემუარები“ ქალთა კაპელისთვის — 1976 საბავშვო მიუზიკლები „მეგობრები"“ — 1981 „მუცელა„ — 1982 „გულკეთილი თოჯინა“ — 1982 „ტყის კომედია“ — 1986 „იავნანამ რა ჰქმნა“ — 1989 „ტრაბახა ყვინჩილა“ — 2005 „დედა ენა“ — ბავშვთა კაპელისთვის — 1990 წელს მიღებული აქვს ი. გოგებაშვილის სახელობის პრემია. საბავშვო სიმღერები „ფრესკები“ საგუნდო ციკლი აკაპელა — 1987 საეკლესიო კვერექსები და საგალობლები — 1976-2010 თბილისის კომპოზიტორები და მუსიკათმცოდნეები, გვ. 336, თბილისი, 1984 წელი. ლევან თაქთაქიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ლუკას კრანახი უფროსი

ლუკას კრანახი (უფროსი) (გერმ. Lucas Cranach der Ältere; დ. 1472, კრონახი, ზემო ფრანკონია, — გ. 16 ოქტომბერი, 1553, ვაიმარი) — გერმანელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა მამის ხელმძღვანელობით. მუშაობდა ავსტრიაში (დაახლ. 1500–1504), ვიტენბერგში საქსონიის კურფიურსტის ფრიდრიხ ბრძენისა და მისი მემკვიდრეების კარზე (1505-1550), აუგსბურგსა (1550-1552) და ვაიმარში (1552–1553). 1509 წელს იმოგზაურა ნიდერლანდებში. კრანახის ადრინდელი ნაწარმოებები ნოვატორულია. მათში სახეთა თამამი სიმართლე და კომპოზიციის მკვეთრი ასიმეტრია თითქოს შთაგონებულია საზოგადოებაში მოსალოდნელი დიდი ცვლილებების წინათგრძნობით („ჯვარცმა“, 1503, ძველი პინაკოთეკა, მიუნხენი); სურათში „შესვენება ეგვიპტის გზაზე“ (1504, ბერლინ-დალემის სურათების გალერეა), პირიქით, ჭარბობს იდეალური განწყობილება, ხოლო ბუნების აღქმის სიცოცხლე და სიმახვილე საფუძველს უყრის დუნაის სკოლის წარმატებებს. ვიტენბერგში ჩამოყალიბდა კრანახის წინააღმდეგობებით აღსავსე შემოქმედებითი სახე, რომელიც გამოხატავდა მხატვრის გარემომცველი სამყაროსა და ეპოქის სირთულეს. კრანახის ტილოები „წმინდა ეკატერინეს საკურთხეველი“ (1506, დრეზდენის სურათების გალერეა), „სათავადო საკურთხეველი“ (1510, სახელმწიფო გალერეა, დესაუ) დგას აღორძინების ხელოვნების მიღწევათა დონეზე. მხატვრის გვიანდელი პერიოდის რელიგიურ თემაზე შესრულებულ ნამუშევრებში რენესანსული პრინციპები შეერწყა მანიერიზმის ნიშნებს, რომლებიც გვაგონებენ გვიანდელი გოთიკის ხელოვნებას. ნამუშევრები: „ვენერა და ამური“ (1509), „მადონა“ (ორივე ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი), „წყაროს ფერია“ (1518, სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ლაიფციგი). კრანახი მარტინ ლუთერის გავლენით რეფორმაციის იდეების პროპაგანდას ეწეოდა („იოანე ნათლისმცემლის ქადაგება“, გრავიურა ხეზე, 1516), მაგრამ რეფორმაციის მოწინააღმდეგეებისგანაც იღებდა შეკვეთებს (კარდინალ ალბრეხტ ბრანდენბურგელის პორტრეტი, 1526, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი). კარის მხატვრის მდგომარეობამ განაპირობა კრანახის ნამუშევართა ერთგვარი სტანდარტულობა , მაგრამ პორტრეტულ ჟანრში მან შეინარჩუნა ემოციური ცხოველმყოფელობა და ოსტატობა. ვაიმარში არის კრანახის სახლი, სასახლის მუზეუმში კი — კრანახის გალერეა. საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში დაცულია სურათი „მაჭანკალი“, ვარაუდობენ რომ იგი კრანახს ეკუთვნის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 14. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლუკას კრანახი უფროსი“ ვიკისაწყობში. CranachNet ლუკას კრანახი უფროსის ნამუშევრები ↑ 1.0 1.1 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 The Fine Art Archive <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107456632"></a> ↑ Artnet — 1998. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q874430"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266566"></a> ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 Thöne F., King D. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 5.0 5.1 Catalog of the German National Library <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118522582 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
დებრეცენი

დებრეცენი (უნგრ. Debrecen) — უნგრეთის მეორე უდიდესი ქალაქი დედაქალაქ ბუდაპეშტის შემდეგ. წარმოადგენს ჩრდილოეთ ალფიოლდის რეგიონის რეგიონულ ცენტრს და ჰაიდუ-ბიჰარის მედიეს ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქი პირველად მოხსენიებულია 1 235 წელს სახელით „დებრეზუნი“. ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, სახელწოდება კუმანური ან სლავური წარმოშობისაა. ბევრ ენაში სახელი სრულიად სხვანაირად გამოითქმის. დებრეცენის კლიმატი ცენტრალური ევროპისთვის დამახასიათებელია და მერყეობს ოკეანურიდან ნოტიო კონტინენტურამდე. ქალაქი გაშენებულია უნგრეთის დიდ ვაკეზე, ბუდაპეშტიდან 220 კილომეტრით აღმოსავლეთით, ხორტობადის ეროვნული პარკის სიახლოვეს. უნგრეთის ქალაქების სია (ინგლისური) ოფიციალური საიტი ტურისტული გზამკვლევი ↑ Διεθνείς Σχέσεις. e-patras.gr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-30. ციტირების თარიღი: 2012-12-25. ↑ Syktyvkar :: Regions & Cities :: Russia-InfoCentre. Russia-ic.com (2010-12-12). ციტირების თარიღი: 2012-12-25.
ცოფიანები

„ცოფიანები“ (ფრანგ. Enragés) — საფრანგეთის რევოლუციის (1789-1794 წწ.) პერიოდში რევოლუციონერთა (ჟაკ რუ, ჟან ვარლე, თეოფილ ლეკლერკი და სხვა) იმ მცირე ჯგუფის სახელწოდება, რომელიც ქალაქის პლებეების იდეოლოგად გამოდიოდა. მოითხოვდნენ ტერორს კონტრრევოლუციონერთა, ვაჭართა წინააღმდეგ, მაქსიმუმის შემოღებას და სხვა. აკრიტიკიებდნენ იაკობინელთა 1793 კონსტიტუციას. — აცხადებდა ჟაკ რუ 25 ივნისს კონვენტში. „ცოფიანების“ მოთხოვნათა ზედმეტმა რადიკალობამ განაპირობა მათსა და იაკობინელებს შორის ბრძოლა და „ცოფიანების“ განადგურება (1793 წელი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 242.
ცრუდიმიტრი II

ცრუდიმიტრი II (გ. 21 დეკემბერი, 1610, კალუგა) — ავანტიურისტი, თავს ასაღებდა ივანე IV-ის შვილად, რომელიც ვითომ სასწაულით გადარჩა 1606 წელს. ცრუდიმიტრი II-ის პიროვნება უცნობია. 1607 წელს რუსეთში შემოჭრილმა პოლონელთა რაზმებმა, რომლებსაც ვითომ ცრუდიმიტრი II სარდლობდა, მოსკოვამდე მიაღწიეს და სოფელ ტუშინოში დაბანაკდნენ. ბოიართა ნაწილი ჩადგა ცრუდიმიტრი II-ის სამსახურში, მას მხარი დაუჭირეს კაზაკების ნაწილმაც. მარინა მნიშეკმა, ცრუდიმიტრი I-ის ცოლმა, ცრუდიმიტრი II თავის ქმრად აღიარა. პოლონელთა რაზმები თავს ესხმოდნენ და ძარცვავდნენ ქვეყნის ცენტრალური რაიონების მოსახლეობას. აღშფოთებული ხალხის მასები, რომლებმაც ცრუდიმიტრი II-ს „ტუშინოელი ავაზაკი“ შეარქვეს, აღდგნენ მის წინააღმდეგ. ვასილი შუისკის ბოიარულ მთავრობას ხალხის მოძრაობის გაძლიერების ეშინოდა და ცრუდიმიტრი II-ის წინააღმდეგ საბრძოლველად შვედეთი დაიხმარა, რომელიც პოლონეთთან ომობდა და ეს გახდა აშკარა საბაბი ინტერვენციის დაწყებისა (1609 წლის ზაფხული). ცრუდიმიტრი II ინტერვენტებს აღარ სჭირდებოდათ და პოლონელთა რაზმებმა დატოვეს ტუშინოს ბანაკი, რომელიც 1610 წლის გაზაფხულზე დაიშალა. ცრუდიმიტრი II მარინა მნიშეკთან ერთად კალუგაში გაიქცა, სადაც მოკლა ერთ-ერთმა ნოღაელმა პირადმა მცველმა. კობახიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 243.
ცუსიმის ბრძოლა

ცუსიმის ბრძოლა — რუსეთ-იაპონიის ომის (1904-1905 წწ.) დროს ბრძოლა რუსეთის ესკადრასა და იაპონიის ფლოტს შორის 1905 წლის 27-28 მაისს ცუსიმის კუნძულთან. რუსეთის მეორე წყნარი ოკეანის ესკადრა (სარდალი ვიცე-ადმირალი ზინოვი როჟესტვენსკი), რომელიც ლიბავიდან ვლადივოსტკისაკენ მიემართებოდა, ცუსიმის სრუტეში იაპონიის ფლოტს (სარდალი ჰეიჰაჩირო ტოგო) წააწყდა. იაპონელებმა გადაწყვიტეს რუსეთის ესკადრისათვის გზა გადაეჭრათ და გაენადგურებინათ იგი. როჟესტვენსკიმ ესკადრა ორ კოლონად გადააჯგუფა, ხოლო მტრის გამოჩენისთანავე კვლავ ერთ კოლონად განალაგა და მტერს ცეცხლი დაუშინა. პასუხად იაპონელებმა რუსეთის საფლაგმანო ხომალდებს შეუტიეს, ჯავშნოსანი „კნიაზ სუვოროვი“ მწყობრიდან გამოიყვანეს და საესკადრო ნაღმოსანი „ოსლიაბია“ ჩაძირეს. ბრძოლაში როჟესტვენსკი დაიჭრა და ესკადრის სარდლობა ნ. ნებოგატოვს გადაეცა. რუსეთის ესკადრა იგერიებდა იაპონელთა შეტევას და სვლას ვლადივასტოკისაკენ განაგრძობდა. დაღამებისას ესკადრას იაპონელთა სამოცმა ნაღმოსანმა შეუტია, ჩაძირა ჯავშნოსანი „ნავარინი“, ხოლო მთელი რიგი ხომალდები დააზიანა. სიბნელეში რუსულმა ხომალდებმა ერთმანეთთან კავშირი დაკარგეს. ნაწილი ცალ-ცალკე ჯგუფებად მიიკვლევდა გზას ჩრდილოეთისკენ. 28 მაისს დილისათვის ესკადრამ, როგორც საბრძოლო ძალამ, არსებობა შეწყვიტა, ალყაში მოქცეული ნებოგატოვის რაზმი 4 ხომალდით მტერს დანებდა. ეს იყო რუსეთის საბოლოო დამარცხება ომში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 245.