laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნორვეგიის ტბების სია

ნორვეგიაში დაახლოებით 450 000 ტბაა, რომელთაგან 400 ტბის ფართობი 5 კმ² მეტია. ტბების მოცემული სია არასრულია, მასში ჩამოთვლილია ქვეყნის ყველაზე დიდი და ზოგიერთი მცირე ტბა. ნორვეგიის ტბების საერთო ფართობი 17100 კმ²-ია, ხოლო წყლის მოცულობა — 1200 კმ²-ი. ტბების უმრავლესობის წარმოქმნის მიზეზი ყინულოვანი ეროზიაა. ბანაკის ტბა ბრეიმსვატნი ბიუგდინი ბიუგლანსფორდი კლისტერვატნი კრიოდერენი ლანგვატნი ლომივატნი მიესა მიოსვატნი ნედრევატნი რუგენი სპერილენი ტუტაკი ტიუპიფორდი ფემუნნი ჰელინი ჰორნინდალსვატნეტი როსვატნეტი რანდსფორდენი სკუგსფორდვატნეტი NVE som innsjødatabase დაარქივებული 2011-03-06 საიტზე Wayback Machine. NVE: Dei største innsjøane i Noreg[მკვდარი ბმული] Statistisk Sentralbyrå: Statistisk årbok 2006: Geografisk oversikt დაარქივებული 2009-01-01 საიტზე Wayback Machine.
მაჰაბალიპურამი

მაჰაბალიპურამი(ჰინდი மகாபலிபுர) — ქალაქი კორომანდელის სანაპიროზე ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. მოსახლეობა შეადგენს 12,000 ადამიანს(2001). ქალაქი წარმოიშვა ძვ. წ. VII საუკუნეში, როგორც მთავარი პორტი პალავას სამეფოსი. პალავას სამეფოს ეპოქიდან შემონახულია მრავალფეროვანი მონუმენტური ქანდაკებები და არქიტექტურული ძეგლები მდიდარი ბუდისტური მოტივებით: სანაპიროს ტაძარი-2001 წელს დაინგრა დიდი ცუნამის დროს, შემდგომში აღადგენილი იქნა. პატარა კლდის ტაძარი. გიგანტური ბარელიეფი- გამოსახულია არჯუნის მონანიება და განგის ზეციდან დაშვება. პანჩა რატას ტაძარი. ყველა ეს ზემოთაღნიშნული ძეგლები შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში იუნესკოს ვებ გვერდი ოკეანოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 2005-02-10 საიტზე Wayback Machine. ინდოეთის არქეოლოგიური კვლევა დაარქივებული 2018-05-29 საიტზე Wayback Machine. -- ისტორიული ინდური ტაძრების და ძეგლების სრული ჩამონათვალი `მაჰაბალიპურამი' დაარქივებული 2008-11-04 საიტზე Wayback Machine.
კურილის კუნძულები

კურილის კუნძულები (რუს. Курильские острова, იაპ. 千島列島 Chishima rettō) — ვულკანური არქიპელაგი წყნარი ოკეანისა და ოხოტის ზღვის საზღვარზე, კუნძულ ჰოკაიდოს ჩრდილოეთით, გადაჭიმულია 1 300 კმ-ზე. ადმინისტრაციულად შედის რუსეთის სახალინის ოლქში. არქიპელაგში 56 დიდი და სხვა უამრავი პატარა კუნძულია. მათი საერთო ფართობი დაახლოებით 15 600 კმ²-ია, მოსახლეობა 19 000 ადამიანი (2010). კუნძულები მთლიანად რუსეთის ფედერაციის იურისდიქციის ქვეშ იმყოფება, მაგრამ მის სამხრეთით მდებარე ორ დიდ კუნძულს (იტურუპი და კუნაშირი), ისევე როგორც პატარა კუნძულებს — შიკოტანსა და ჰაბომაის, მოითხოვს იაპონია. ეს დავა „კურილის კუნძულების კონფლიქტის“ სახელითაა ცნობილი. Kuril Island Biocomplexity Project Kuril Islands at Ocean Dots.com Kuril Islands at Natural Heritage Protection Fund The International Kuril Island Project დაარქივებული 2002-02-11 საიტზე Wayback Machine. http://www.mofa.go.jp/region/europe/russia/territory/index.html Chishima: Frontiers of San Francisco Treaty in Hokkaido დაარქივებული 2007-05-28 საიტზე Wayback Machine. Talking Borders დაარქივებული 2007-09-15 საიტზე Wayback Machine. USGS Map showing location of Magnitude 8.3 Earthquake 46.616°N, 153.224°E Kuril Islands region, November 15, 2006 11:14:16 UTC დაარქივებული November 16, 2006[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები Pictures of Cats - Kurilian Bobtail Pictures of Kuril Islands ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-14. ციტირების თარიღი: 2011-04-07. ↑ „Kuril Islands: factfile“. The Daily Telegraph. London. November 1, 2010.
ნორვეგიული კრონი

ნორვეგიული კრონი (ნორვ. krone, norsk krone, მრ. რ. kroner) — ნორვეგიის ეროვნული ვალუტაა. 1 კრონი 100 ერესგან შედგება (ნორვ. øre). პირველი ნორვეგიული მონეტები მოიჭრა ოლაფე I ტრიუგვასონის მეფობის პერიოდში (995—999). მონეტების მოჭრის უფლებით მხოლოდ მეფე სარგებლობდა. 1626 წელს ქრისტიანიაში (ოსლო) დაარსდა სამონეტო სახლი, რომელშიც გამოიყენებოდა კონგსბერგის საბადოზე მოპოვებული ვერცხლი. 1695 წელს გამოიშვა პირველი ნორვეგიული ბანკნოტები, რომელთა გამოშვებაც მეფემ ვაჭარს ბერგენიდან ი.ტ. მოლენუს გადასცა (შემდეგში ის გაკოტრდა). თუმცა ეს ბანკნოტები გადახდის კანონიერ საშუალებად ნორვეგიის მცირე ტერიტორიაზე მიიჩნეოდა. 1962 წელს სამონეტო სახლი გადავიდა ნორვეგიის ბანკის დაქვემდებარებაში. 2000 წელს სამონეტო სახლი გარდაიქმნა შეზღუდული პასუხისმგებლობის მქონე კომპანიად. 2004 წელს კომპანიის სახელი „ნორვეგიის სამეფო სამონეტო სახლი“ შეიცვალა და ეწოდა „ნორვეგიის სამონეტო სახლი“. დღეისათვის მიმოქცევაშია 50 ერე, 1, 5, 10 და 20 კრონის აღმნიშვნელი მონეტები. დღეისათვის მიმოქცევაშია 50, 100, 200, 500 და 1000 კრონის აღმნიშვნელი ბანკნოტები. ნორვეგიული კრონის კურსი საგრძნობლად ლავირებს წლიდან წლამდე, ამის მიზეზია ქვეყნის ეკონომიკის დამოკიდებულება ნავთობის ფასის ცვალებადობაზე. მაგალითად, 2002 წლის იანვარში 1 USD = 9 NOK, ხოლო იმავე წლის ივლისში -1 USD = 7,36 NOK. (ინგლისური) http://www.norges-bank.no/english/notes_and_coins/ დაარქივებული 2010-06-09 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) http://www.dkm.no/english.asp?uid=45&CID=45 დაარქივებული 2008-10-04 საიტზე Wayback Machine.
კუმანო-კოდო

კუმანო-კოდო იგივე წმინდა ადგილები და პილიგრიმთა გზები კიის მთებში — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი იაპონიაში, კიის ნახევარკუნძულზე. მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანის მიზეზი გახდა მისი ისტორიული და თანამედროვე მნიშვნელობა რელიგიურ პილიგრიმიზმში. ასევე გამორჩეულია იმით, რომ მასთან დაკავშირებით ბუდისტების და სინტოისტების შეხედულებები ერთმანეთს ემთხვევა და როგორც დოკუმენტურად დასტურდება, გააჩნია 1 200 წლოვანი ისტორია. პილიგრიმთა ეს გზები 242 ელემენტს მოიცავს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Tanabe City Kumano Tourism Bureau დაარქივებული 2011-09-25 საიტზე Wayback Machine. Fiche du patrimoine mondial de l'UNESCO (ფრანგული) Tanabe City Kumano Tourism Bureau (ინგლისური) Wakayama World Heritage Center დაარქივებული 2011-06-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) L'office du tourisme Nachi-Katsuura დაარქივებული 2014-12-18 საიტზე Wayback Machine.
შიბამი

შიბამი (არაბ.شبام‎) — ქალაქი იემენში. მისი მოსახლეობა დაახლოებით 7 000 ადამიანია. პირველი ცნობები ქალაქის შესახებ, ჩვ.წ. III საუკუნით თარიღდება. იგი ჰადრამაუტის სამეფოს დედაქალაქი იყო. შიბამი ცნობილია თავისი არქიტექტურით, რის გამოც 1982 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. ქალაქში თითქმის ყველა სახლი მიწისგან დამზადებული, გამოუწვავი აგურისგანაა აშენებული. ქალაქში დაახლოებით 500 საცხოვრებელია, რომელიც 5-11 სართულისაგან შედგება. მშენებლობის ეს ტექნიკა გათვლილი იყო ბედუინების შემოსევებისგან ადგილობრივების დასაცავად. შენობათა უმრავლესობა XVI საუკუნით თარიღდება. შიბამს ხშირად „მსოფლიოს უძველეს ცათამბჯენების ქალაქს“ ან „უდაბნოს მანჰეტენს“ უწოდებენ. ქალაქი ერთ-ერთი უძველესი და საუკეთესო მაგალითია ურბანული დაგეგმარებისა, რომელიც ვერტიკალურ კონსტრუირებაზე იყო დაყრდნობილი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში 360° Panorama of old walled city Shibam Shibamonline.net დაარქივებული 2013-09-06 საიტზე Wayback Machine. Shibam on archnet.org დაარქივებული 2006-02-03 საიტზე Wayback Machine. World Heritage Site Travel Adventures დაარქივებული 2010-03-23 საიტზე Wayback Machine. Shibam Urban Development Project დაარქივებული 2008-10-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ Wadi Hadramowt and walled city of Shabam. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-07-03. ციტირების თარიღი: 2010-01-03. ↑ Helfritz, Hans (April 1937). „Land without shade“. Journal of the Royal Central Asian Society. 24 (2): 201–16. ↑ Old Walled City of Shibam, UNESCO World Heritage Centre
ზაბიდი

ზაბიდი (არაბ.زبيد‎) — ქალაქი იემენის დასავლეთ სანაპირო ზოლზე. მისი მოსახლეობა დაახლოებით 23 000 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს იემენის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქს. ის ქვეყნის დედაქალაქი იყო XIII-XV საუკუნეებში. ამავე დროს, ქალაქი არაბული და ისლამური სამყაროს საგანმანათლებლო ცენტრს წარმოადგენდა. აქ მდებარეობდა ისლამური განთლების ზაბიდის უნივერსიტეტი. 819–1018 წლებში, ზაბიდი ზიადიდის, ხოლო 1022–1158 წლებში ნაჯაჰიდის დინასტიის დედაქალაქი იყო. დღეისათვის კი, იემენის ერთ-ერთ ჩამორჩენილ ქალაქს წამრმოადგენს. ქალაქის ცენტრში მდებარეობს დიდი მეჩეთი. 1993 წელს, ზაბიდი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. 2000 წელს, მან საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში გადაინაცვლა. ამის მიზეზი გახდა იემენის მთავრობის განკარგულება ქალაქის კონსერვაციისა და მისთვის ხელუხლებლობის თაობაზე, რაც კიდევ უფრო აუარესებს ისედაც ღარიბი ქალაქის ყოფას. იუნესკოს გადაწყვეტილებით, თუ უახლოესი 2 წლის მანძილზე ქალაქში მის კულტურულ მემკვიდრეობაზე ზრუნვა არ დაიწყება, ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსს დაკარგავს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში 360° view of typical architecture in Zabid UNESCO World Heritage Site listing Encyclopaedia Britannica, Zabid ↑ World Heritage Centre/ICOMOS Zabid Joint Monitoring Mission, 17 - 26 January 2007 ↑ "Najahid Dynasty." Encyclopædia Britannica Online, 14 April 2006.
Aftermath (როლინგ სტოუნზის ალბომი)

Aftermath — როლინგ სტოუნზის მეოთხე ბრიტანული სტუდიური ალბომი. აშშ-ში იგი გამოვიდა 1966 წლის 20 ივნისს და წარმოადგენდა ჯგუფის მეექვსე ამერიკულ ალბომს. დისკმა ჯგუფს დიდი წარმატება მოუტანა. ეს არის კოლექტივის პირველი ჩანაწერი, რომელიც მხოლოდ მიკ ჯეგერისა და კით რიჩარდსის საავტორო კომპოზიციებისგან შედგება. Aftermath ასევე არის როლინგ სტოუნზის პირველი ალბომი, რომელიც სტერეო ჩანაწერის სახით გამოიცა. ყველა სიმღერის ავტორი — ჯეგერი/რიჩარდსი. ყველა სიმღერის ავტორი — ჯეგერი/რიჩარდსი. ↑ Allmusic review (UK) ↑ Allmusic review (US) ↑ Blender review ინფორმაცია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine. Aftermath საიტზე Discogs (გამოცემების სია)
რობერტ კრისტგოუ

რობერტ კრისტგოუ (დ. 18 აპრილი, 1942) — ამერიკელი ესეისტი, მუსიკალური ჟურნალისტი და თვითაღიარებული „ამერიკელ როკ-კრიტიკოსთა დეკანი“. რობერტი იყო ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალი როკ-კრიტიკოსი და სახელი გაითქვა მოკლე მიმოხილვებით, რომლებიც ქვეყნდებოდა მის საავტორო სვეტში Consumer Guide. 37 წლის განმავლობაში იგი მუშაობდა The Village Voice-ის მუსიკალურ რედაქტორად. სწორედ ამ პერიოდში დააარსა მან კენჭისყრა Pazz & Jop. ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #172510503 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Muck Rack — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q57500196"></a> ↑ Guggenheim Fellows database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107425373"></a> ↑ Robert Christgau, Dean of American Rock Critics. robertchristgau.com. ციტირების თარიღი: October 10, 2009. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტ კრისტგოუ ოფიციალური საიტი
კომოდოს ეროვნული პარკი

კომოდოს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, მცირე ზონდის კუნძულებზე. პარკი მოიცავს სამ დიდ (კომოდო, პადარი, რინკაჰი) და 26 პატარა კუნძულს. მათი საერთო ფართობი 1 733 კმ²-ია. 1980 წელს, პარკი კომოდოს ვარანის (Varanus komodoensis) - მსოფლიოში უდიდესი ხვლიკის დაცვის მიზნით შეიქმნა. მოგვიანებით, დაცვის ქვეშ მოექცა სხვა სახეობებიც, განსაკუთრებით ზღვის. 1991 წელს, იუნესკომ პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეყვანა. პარკის ტერიტორიაზე წარმოდგენილი კუნძულები ვულკანური წარმოშობისაა, ხასიათდებიან გორაკ-ბორცვებით, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 735 მეტრზე მდებარეობს. კლიმატი ერთ-ერთი ყველაზე მშრალია მთელს ინდონეზიაში, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებლით 800 მმ. ოქტომბერში, ტემპერატურა 40°C -ის ფარგლებშია. პარკის მშრალი და ცხელი კლიმატი, სავანის ტიპის ვეგეტაცია, ენდემური სახეობის - კომოდოს ვარანის არსებობისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის. ისინი ბინადრობენ კუნძულებზე: კომოდო (1 700 ცალი), რინკაჰი (1 300 ც), გილი-მონტაგი (100 ც), ფლორესი (2 000 ც). გადაშენებულია კუნძულ პადარზე. პატარა ტყეები 500 მეტრის მაღლა ვრცელდება, მაგრამ ქმნის საუკეთესო პირობებს ფლორის რამდენიმე ენდემური სახეობის გავრცელებისათვის. სანაპიროს მცენარეულობა მოიცავს მანგროს ტყეებს. პარკის ტერიტორიაზე დაახლოებით 4 000 ადამიანი ცხოვრობს. აქ პოპულარულია დაივინგი, რადგან წყალქვეშა მცენარეულობა დიდი მრავალფეროვნებით ხასიათდება. მთავრობის მთავარ სტრატეგიას ზღვაზე დაყრდნობილინ ეკოტურიზმის განვითარება წარმოადგენს. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კომოდოს ეროვნული პარკი Komodo National Park website დაარქივებული 2017-09-06 საიტზე Wayback Machine. Official UNESCO website Komodo Island დაარქივებული 2021-01-26 საიტზე Wayback Machine. Photos from Komodo by Ole Holbech დაარქივებული 2016-03-14 საიტზე Wayback Machine. New7Wonders of Nature დაარქივებული 2009-11-24 საიტზე Wayback Machine. Kanawa island a resort Island within Komodo National Park Komodo Island Review[მკვდარი ბმული] ↑ Ministry of Forestry: Komodo NP დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine. , retrieved 02-February-2010 ↑ UNESCO: Advisory Body Evaluation, retrieved 2 February 2010 ↑ http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/609.pdf ↑ http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/609.pdf
ირმა გიგანი

ირმა გიგანი (დ. 5 აპრილი 1996 წელი, თბილისი) — ქართველი პიანისტი. 5 წლისა შევიდა თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის 1 ცენტრალურ სამუსიკო სასწავლებელში (ნიჭიერთა ათწლედში) პედაგოგ ფირალიშვილის კლასი. 2002 წლის 16 ივნისს ქალაქ მინერბიოში შემსრულებელთა მეორე საერთაშორისო კონკურსზე ირმა გიგანი გახდა 8-13 წლის ბავშვებს შორის გრან-პრის მფლობელი. 2002 წლის 9 ივლისს თბილისის მწერალთა კავშირის საკონცერტო დარბაზში კამერული ორკესტრის თანხლებით შეასრულა ბახის კონვერტი (f-moll) რევაზ ტაკიძის დირიჟორობით. 2002 წლის 25 ივლისს მონაწილეობა მიიღო საკონცერტო მარათონში „ნიჭიერი ბავშვები“ და პირველ საერთაშორისო ფესტივალში „ხელოვნების ზეიმი“. 2003 წლის თებერვალში თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის დიდ დარბაზში გამართა სოლო კონცერტი, სადაც შეასრულა ბახის კონცერტი (f-moll), ზაალ აზმაიფარაშვილის დირიჟორობით. 2010 წელს ირმა გიგანი ფრედერიკ შოპენის სახელობის პიანისტთა მეორე კონკურსის პირველი პრემიის მფლობელი გახდა. ირმა გიგანის ჩანაწერი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ოფიციალური საიტი[მკვდარი ბმული] ↑ 14 წლის პიანისტი შოპენის სახელობის პირველი პრემიით დაჯილდოვდა [მკვდარი ბმული]
ჟორჟ გარვარენცი

ჟორჟ გარვარენცი (დ. 1 აპრილი, 1932 — გ. 19 მარტი, 1993) — საფრანგეთში მოღვაწე სომეხი კომპოზიტორი. დაიბადა 1932 წლის 1 აპრილს საბერძნეთში, ქალაქ ათენში, სომეხი იმიგრანტების ოჯახში. მამამისი, გევორქ გარვარენცი, პროფესორი და პოეტი, სომხეთის სამხედრო ჰიმნის ავტორი იყო. 1942 წელს კომპოზიტორის ოჯახი პარიზში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ჟორჟ გარვარენცმა პარიზის კონსერვატორიაში დაიწყო სწავლა. 1956 წელს, გარვარენცმა გაიცნო მომღერალი შარლ აზნავური, რომელთან ერთადაც 100-ზე მეტი სიმღერა დაწერა, მათ შორისაა Rends garde à toi (1956), Et pourtant (1962), Il faut saisir sa chance (1962), Retiens la nuit (1962), Hier Encore (1964), Paris au mois d'août (1966), Une vie d'amour (1980). 1965 წელს, ჟორჟი შარლ აზნავურის დაზე − აიდა აზნავურზე − დაქორწინდა. ჟორჟ გარვარენცი ავტორია 150-ზე მეტი კინო-მუსიკის, მუსიკალური კომედიის Deux anges sont venus (1966) და ოპერეტის Douchka. ჟორჟ გარვარენცი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Harach Nahadag - March of Armenina volunteers დაარქივებული 2011-06-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Douchka დაარქივებული 2007-10-30 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული)
ლორენცის ეროვნული პარკი

ლორენცის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, კუნძულ ახალ გვინეაზე. ფართობი 25,056 კმ²-ია და წარმოადგენს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის უდიდეს ეროვნულ პარკს. 1999 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. ახალი გვინეის განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნების წყალობით, ლორენცი მსოფლიოში ეკოლოგიურად ერთ-ერთი ყველაზე მრავალფეროვანი ეროვნული პარკია. ის მთელს აზია-ოკეანეთის რეგიონში ერთადერთი ბუნებრივი ნაკრძალია, რომელიც სიმაღლის ყველა დონეზე ეკოსისტემებს მოიცავს, დაწყებული ზღვის ტერიტორიებით, მიქცევა-მოქცევით, მანგროს ტყეებით, მტკნარი წყლის ჭაობის ტყეებით, დამთავრებული დაბლობის და მაღლობის ტროპიკული ტყეებით, ალპური ტუნდრითა და ეკვატორული მყინვარებით. უმაღლესი ადგილია მწვერვალი ჯაია (4 884 მ). პარკი მოიცავს ბევრ შეუსწავლელ და ისეთ ტერიტორიას, რომელიც რუკაზეც კი არაა დატანილი. შესაბამისად, უდავოდ ბევრია ფლორისა და ფაუნის ისეთი სახეობა, რომელიც დასავლელი მეცნიერებისათვის დღემდე უცნობია. აღმოჩენილ სახეობებს შორის, 630 ფრინველია (ახალი გვინეის სახეობების 70%) და 123 ძუძუმწოვარი. პარკს სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი მკვლევრის — ჰენდრიკუს ალბერტუს ლორენცის პატივსაცემად, რომელიც ამ ტერიტორიას 1909-1910 წლეში იკვლევდა. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლორენცის ეროვნული პარკი Lorentz National Park Bureau UNESCO Data on Lorentz Indo-Pacific Conservation Alliance Project — Facilitating Community-Driven Conservation and Strengthening Local Cultural Institutions in the Greater Lorentz Lowlands დაარქივებული 2006-12-12 საიტზე Wayback Machine. Birdlife EBA Factsheet: South Papuan Lowlands დაარქივებული 2009-01-03 საიტზე Wayback Machine. WWF Ecoregions Ministry of Forestry დაარქივებული 2010-07-17 საიტზე Wayback Machine.
ტერი რიჩარდსონი

ტერი რიჩარდსონი (ინგლ. Terry Richardson; დ. 1965 აგვისტო, 14), ამერიკელი ფოტოგრაფი. რიჩარდსონი, დაიბადა ნიუ-იორკი-ში, ბობ რიჩარდსონის შვილი, ფოტოგრაფი, რომელიც იბრძვის ნარკომაინიის წინააღმდეგ. ბავშვობაში გადავიდა ჰოლივუდში საცხოვრებლად სადაც უმაღლეს სკოლაში დაიწყო სიარული. ტერი უკრავდა პანკ-როკ ჯგუფ The Invisible Government-ში 5 წელი ბას გიტარაზე. ტერიმ დაიწყო ფოტოგრაფობა როცა ჟგუფი დაიშალა და დედამისმა გააცნო მას ტონი კენტი. ფოტოგრაფი რომელმაც დაიქირავა როგორც ასისტენტი.
ციკლონი

ციკლონი (< ძვ. ბერძნ. κυκλῶν — „მბრუნავი“) — დაბალი ატმოსფერული წნევის არე, რომლის ცენტრში წნევა მინიმალურია, პერიფერიისაკენ — მაღალი. დამახასიათებელია ატმოსფერული აღრევა — ჰაერის გრიგალური ბრუნვა. კარგად განვითარებული ციკლონის ცენტრში ზღვის დონეზე წნევა ეცემა 950-960 მბარ-მდე, ზოგჯერ 920-930 მბარ-მდე (მაშინ, როდესაც ზღვის დონეზე საშუალო წნევა დაახლოებით 1012 მბარ-ია). ატმოსფერული წნევის განაწილების რუკაზე ციკლონი გამოსახება ოვალური ფორმის დახშული იზობარებით, რომლებითაც შემოსაზღვრულია დაბალი წნევის არე (ბარიული დეპრესია). ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ციკლონში ქარი ქრის საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით და ცენტრისაკენ, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში — საათის ისრის მიმართულებით. ქარი ციკლონის ცენტრში უფრო ძლიერია, ვიდრე პერიფერიაზე; ზოგჯერ ქარის სიჩქარე 20 მ/წმ და 30 მ/წმ-ზე მეტსაც აღწევს. ციკლონისთვის დამახასიათებელია ჰაერის აღმავალი დინება, რაც ხელს უწყობს ღრუბლების გაჩენას და უხვი ნალექების მოსვლას. ციკლონები საკმაოდ დიდ ტერიტორიას მოიცავენ (რამდენიმე ასეული კმ²-იდან 2-3 ათ. კმ²-მდე). გავრცელების მიხედვით განარჩევენ: ტროპიკებსგარე (ზომიერი და მაღალი განედების) ციკლონს; ტროპიკულ ციკლონს. ტროპიკებსგარე ციკლონი ვითარდება ატმოსფერული ფრონტების ზონაში. ჰაერის გრიგალური მოძრაობის გამო ციკლონის არეში დედამიწის სხვადასხვა განედიდან შეიწოვება სხვადასხვა ტემპერატურის მქონე ჰაერის მასები, რაც იწვევს ციკლონის ტემპერატურულ ასიმეტრიას. ციკლონი მოძრაობს ტროპოსფეროში ჰაერის მასების გადაადგილების მიმართულებით, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ, საშუალოდ 30-45 კმ/სთ სიჩქარით (საწყის სტადიაში სიჩქარე ზოგჯერ 100 კმ/სთ აღწევს; ბოლო სტადიაში დიდხანს შეუძლია ერთ ადგილზე გაჩერება). ციკლონის გადანაცვლება ამა თუ იმ რაიონში იწვევს ამინდის მკვეთრ შეცვლას. არის აგრეთვე სუსტი (წაშლილი) ციკლონები, რომლებიც ვითარდება ხმელეთის ზედაპირის თბილ უბანზე (უდაბნო, შიგა ზღვა). ტროპიკული ციკლონების ჩასახვა და განვითარება ხდება 5-20° განედებზე, ეკვატორის ორივე მხარეს. ტროპიკებსგარე ციკლონებთან შედარებით ისინი მცირე ზომის არიან (დიამეტრი 100-300 კმ), წნევა ცენტრში 950, ზოგჯერ კი 900 მბარ-მდეც ეცემა; მაღალი ბარიული გრადიენტის გამო ქარის სიჩქარე ბევრად მეტია (70 მ/წმ და მეტი). ტროპიკული ციკლონების განვითარება აიხსნება თბილი და ნოტიო ჰაერის ინტენსიური აღმავალი დინებით, რასაც მოსდევს წყლის ორთქლის კონდენსაცია და უხვი ნალექები (თავსხმა, ჭექა-ქუხილი). ტროპიკული ციკლონი ვითარდება ძლიერ გამთბარი ოკეანის არეში, კონვერგენციის შიდატროპიკულ ზონაში. მოძრაობს აღმოსავლეთიდან დასავლეთით (ტროპიკებში ჰაერის გადაადგილების მიმართულებით) 10-20 კმ/სთ სიჩქარით. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში გადაიხრება ჩრდილო-დასავლეთით, სამხრეთ ნახევარსფეროში — სამხრეთ-დასავლეთით. ხმელეთზე გადასვლის შემდეგ მალე ქრება. არსებობის ხანგრძლივობა რამდენიმე დღ-ღ-იდან 2-3 კვრ-მდეა. ზოგი მათგანი ტროპიკებსაც სცდება, აღმოსავლეთისაკენ იქცევს პირს და თავისი თვისებებით ტროპიკებსგარე ციკლონს უახლოვდება. ანტიციკლონი ციკლონი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ციკლონი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ჯავახიშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 214. Пальмен Э., Ньютон Ч., Циркуляционные системы атмосферы, пер. с англ., Л., 1973; Петерсен С., Анализ и прогноз погоды, пер. с англ., Л., 1961; Хромов С. П., Основы синоптической метеорологии, Л., 1948; Погосян Х. П., Циклоны, Л., 1976.
პრამბანანი

პრამბანანი — IX საუკუნის ინდუიზმის სატაძრო კომპლექსი კუნძულ იავის ცენტრალურ ნაწილში, ინდონეზიაში. ეძღვნება ტრიმურტის, ინდუიზმის სამებას (ბრაჰმა, ვიშნუ, შივა). კომპლექსი ქალაქი ჯოკიაკარტიდან 18 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს. ტაძარი უდიდესია ინდონეზიის და ზოგადად, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის ინდუიზმის ტაძრებს შორის. ხასიათდება მაღალი და წერტილოვანი არქიტექტურით, რაც ტიპიურია ინდუიზმის ტაძრებისათვის. კომპლექსის შუაში მდგომი ყველაზე დიდი ტაძრის სიმაღლე 47 მეტრია. 1991 წელს, იუნესკომ კომპლექსი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეტანა. ტაძარი პირველად ჩვ.წ. 850 წელს აშენდა. მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა XVI საუკუნეში, მიწისძვრის შედეგად. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში 1895 წ. მთავარი ტაძარი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პრამბანანი Official site დაარქივებული 2010-08-25 საიტზე Wayback Machine. Prambanan map on wikimapia Entry on unesco.org Exploring Prambanan დაარქივებული 2007-02-03 საიტზე Wayback Machine. 360° view on the World Heritage Tour site დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. Accommodation informations about Prambanan Temple დაარქივებული 2011-07-24 საიტზე Wayback Machine.
სანგირანი

სანგირანი - არქეოლოგიური ტერიტორია ინდონეზიის კუნძულ იავაზე. მოიცავს 48 კმ²-ს და მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ სურაკარტის ჩრდილოეთით, მდინარე სოლოს ხეობაში. 1996 წელს, იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. 1934 ანთროპოლოგმა გუსტავ ფონ კენიგსვალდმა ამ ტერიტორიის შესწავლა დაიწყო. მომდევნო წელს, გათხრებისას მან დღემდე ცნობილი ერთ-ერთი უძველესი, ადამიანთა წინაპრის Pithecanthropus erectus-ის ნამარხები აღმოაჩინა („იავის კაცი", ახლა მას Homo erectus-ის სახეობას მიაკუთვნებენ). სულ დაახლოებით ადამიანის 60-მდე ნამარხი იქნა აღმოჩენილი. ასევე აღმოჩენილია იმ ცხოველების მნიშვნელოვანი ნაშთბი, რომლებზეც ეს პირველყოფილი ადამიანები ნადირობდნენ ან უბრალოდ მათთან ერთად ცხოვრობდნენ. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში 360° Panorama of Sangiran museum on World heritage tour დაარქივებული 2008-07-26 საიტზე Wayback Machine. Accommodation information about Sangiran Museum დაარქივებული 2011-07-24 საიტზე Wayback Machine.