laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბათიალი

ბათიალი, ბათიალური ზონა (ბერძნ. βαθύς — „ღრმა“) — მსოფლიო ოკეანის ზონა, რომელიც მეზოპელაგიურ და აბისალურ ზონებს შორის მდებარეობს. გეომორფოლოგიური თვისებებით დაახლოებით კონტინენტურ დაქანებას შეესაბამება. ტერმინი გამოიყენება თანამედროვე ჰიდროლოგიაში, როგორც იმ ორგანიზმთა ბინადრობის ზონის დასახელება, რომლებიც ოკეანის სიღრმეებში, 200—2500 მ, ამჯობინებენ ცხოვრებას. საგრძნობი წნევა (25 მნ/მ²-მდე ან 250 კგძ/სმ²); სინათლის თითქმის სრული არარსებობა; მცირე სეზონური ტემპერატურული მერყეობა; წყლის სიმკვრივის მცირე სეზონური მერყეობა; წყლების ცვალებადობა — შედარებით სუსტია, მაგრამ შესამჩნევად დიდი, ვიდრე აბისალში; ფსკერის რელიეფი — დანაწევრებული; ფსკერზე — ნალექების წყვეტილი საფარი და ბუნებრივი ქანების მრავალრიცხოვანი გასასვლელი; ცხოველთა სამყაროს მრავალფეროვნება; თევზების სახეობები აბისალურს უახლოვდება; სინათლის სიმცირის გამო მცენარეულობა მეტისმეტად ღარიბია. БСЭ. Статья «Батиаль». Автор О. К. Леонтьев.[მკვდარი ბმული]
ფსიქროსფერო

ფსიქროსფერო (ძვ. ბერძნ-დან ψυχρός — „ცივი“) — წყლის ფენა ოკეანის ფსკერზე, სადაც ტემპერატურა დაახლოებით 4° C-ია, სისქე კი — რამდენიმე ასეული მეტრი. ავსებს ყველა ოკეანის ღრმა წყლებს, პოლუსებიდან ეკვატორამდე. იმის გამო ჩნდება, რომ წყალს ასეთ ტემპერატურაზე მაქსიმალური სიმკვრივე აქვს და ფსკერისკენ „იძირება“. იმ პერიოდებში წარმოიქმნება დედამიწაზე, როდესაც პოლუსები ყინულის ქუდებითაა დაფარული, მათ ირგვლივ დიდი რაოდენობის წყალი ცივდება, მერე კი დაბლა ეშვება და მსოფლიო ოკეანის ფსკერზე ვრცელდება. რამდენადაც ცივ წყალში ჟანგბადი უკეთესად იხსნება, ამ პროცესს წყლის ჟანგბადით უხვი გაჯერება, ოკეანეში წყლის ცირკულაციის გაძლიერება და ღრმა წყლების ბენთოსის საარსებო პირობების გაუმჯობესება ახლავს თან. [1] დაარქივებული 2011-11-03 საიტზე Wayback Machine. [2] დაარქივებული 2012-10-21 საიტზე Wayback Machine.
ქანაანელები

ქანაანელები — უძველესი სემიტური მოსახლეობა სირია-პალესტინისა და ფინიკიის ტერიტორიაზე ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის ხანაში. ქანაანელები თავდაპირველად მომთაბარე ცხოვრებას ეწეოდნენ. ბინადარ ცხოვრებაზე გადასვლის შემდეგ ქალაქები დააარსეს. ზოგიერთ ძველ დასახლებას ახალი სემიტური სახელები შეარქვეს — იერიქონი (შეადარეთ ძველი სემიტური მთვარის ღვთაება „იარიხი“; ბიბლოსი იგივე „ბუბლა“ ან „გებალ“ ქანაანურ-სემიტურად „გამაგრებულ ადგილს“, „მხარეს“ აღნიშნავს და სხვა). ავტოქთონური არასემიტი ტომების დამორჩილების შემდეგ ქანაანური მოსახლეობა გაბატონდა მთელ რეგიონში, რომელსაც ქანაანი უწოდეს. დროთა განმავლობაში მოხდა მოსახლეობის დიფერენცირება, რაც გამოწვეული იყო ერთიანი ქანაანური ენის ცალკეულ დიალექტებად დაყოფით. უძველეს ქანაანურ ფენას ქმნიდნენ ებლაელები (ებლაიტები), მოგვიანებით გამოცალკევდნენ უგარითელები, ამორეველები, ფინიკიელები, ებრაელები, მოაბელები და სხვა. ქანაანელთა მეურნეობის ძირითადი დარგები მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა იყო. დიდი ადგილი ეკავა ვაჭრობასა და ხელოსნობას. ქანაანელები სხვადასხვა დროს სხვადასხვაგვარ დამწერლობას იყენებდნენ (ე.წ. სინის დამწერლობას, ეგვიპტურ იეროგლიფებს, აქადურ ლურსმულს). ქანაანელთა თითოეულ თემს, დასახლებას, ტომს თავისი მფარველი ღვთაება ჰყავდა, რომელსაც ბაალი („ბატონი“, „უფალი“) ეწოდებოდა. მოგვიანებით ტერმინ ქანაანელებს მხოლოდ ფინიკიელთა და ჩრდილოეთ აფრიკაში ფინიკიის კოლონიის მცხოვრებთა აღსანიშნავად იყენებდნენ. გიორგაძე გ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 451.
ვსევოლოჟსკის რაიონი

ვსევოლოჟსკის რაიონი (რუს. Всеволожский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ვსევოლოჟსკი. რაიონის ტერიტორიის განვითარება აღმოსავლეთის (ბალტიის ზღვიდან საბერძნეთამდე) სავაჭრო გზის არსებობამ განაპირობა. XVIII საუკუნემდე რაიონის ტერიტორია ორეხოვის მაზრის შემადგენლობაში შედიოდა. რაიონის ტერიტორია ძირითადად დაბლობებსა და ვაკეებს მოიცავს, თუმცა დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ბორცვიანია. მაქსიმალური სიმაღლე 170-180 მეტრია, რომელიც რაიონის ჩრდილოეთით ფიქსირდება, ხოლო უდაბლესი ადგილი — ნევის კიდეებია, ზღვის დონიდან -1 მეტრი. ოფიციალური საიტი ვსევოლოჟსკის რაიონი ლენინგრადის ოლქის საიტზე ვსევოლოჟსკის რაიონის ისტორიისა და კულტურის ძეგლები[მკვდარი ბმული] ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 http://www.gks.ru/free_doc/2016/oktmo/tom2_oktmo.rar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q26842998"></a> ↑ Официальный сайт Всеволожского муниципального района Ленинградской области. Схема территориального планирования. ↑ Итоги Всероссийской переписи населения. Численность населения в городских и сельских поселениях по состоянию на 14 октября 2010 года. ლენინგრადის ოლქი ქალაქები: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა: რაიონები: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო სტატია: გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
მაკენზის მთები

მაკენზის მთები (ინგლ. Mackenzie Mountains) — მთის სისტემა კანადის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კორდილიერების აღმოსავლეთი სარტყლის ნაწილი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მდინარე პილი, სამხრეთით მდინარე საუთ-ნაჰანი. სიგრძე დაახლოებით 700 კილომეტრი. სიმაღლე 2469 მეტრამდე. აგებულია დანალექი ქანებით. შეინიშნება ძველი გამყინვარების კვალი. მეკენზის მთების კალთებზე სათავე აქვს მდინარე მაკენზის შენაკადებს. გავრცელებულია ტაიგა (ნაძვნარი), მეჩხერი ტყე (1200-1500 მეტრამდე) და მთის ტუნდრა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 552.
ქანაანი

ქანაანი (ფინიკ. kĕnaʿan, ებრ. כְּנַעַן, არაბ. کنعان‎‎) — ძველი პალესტინის, სირიისა და ფინიკიის აღმნიშვნელი ზოგადი სახელწოდება. მოიცავდა ტერიტორიას ხმელთაშუა ზღვიდან მდინარეების ორონტესისა და იორდანეს ველებამდე, ტავრის მთიდან ღაზამდე. როგორც ვარაუდობენ, „ქანაანი“ ნიშნავდა „მეწამულს“. თავდაპირველად მოიცავდა ტერიტორიას, სადაც მოგვიანებით მდებარეობდა ფინიკია. ქანაანზე გადიოდა დიდი სავაჭრო გზები, რაც ხელს უწყობდა ქვეყნის ეკონომიკურ-კულტურულ განვითარებას. დასახლებული იყო პალეოლითის დროიდან. მეზოლითის ხანაში ჩამოყალიბდა ე.წ. ნატუფიის კულტურა. ნეოლითის ხანიდან (ძვ. წ. VI ათასწლეული) ჩნდება პირველი სამიწათმოქმედო დასახლებანი (იერიქონი). ენეოლითის ხანა ქანაანში ე.წ. ღასულის კულტურას უკავშირდება (იერიქონის ზოგიერთი ფენა, ბეთ-შეანი, მეგიდო). ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. III ათასწლეული) სამიწათმოქმედო დასახლებანი გამრავლდა, მოსახლეობა ეთნიკურად შეიცვალა. ქანაანის აბორიგენები სემიტები არ უნდა ყოფილიყვნენ. ძვ. წ. III ათასწლეულში სემიტები — ქანაანელები დასახლდნენ. ქანაანი პოლიტიკურად ერთიანი, ძლიერი სახელმწიფო არასდროს ყოფილა. სახელმწიფოებრივი გაერთიანების ძირითადი ფორმა ქალაქ-სახელმწიფო იყო (ებლა, იერიქონი, მეგიდო, ჰაცორი, გეზერი, თაანახი, ბეთ-შეანი და სხვა). თითოეულ ქალაქ-სახელმწიფოს თავისი მეფე ჰყავდა და საგვარეულო არისტოკრატია მართავდა. ეგვიპტელები ქანაანში ძვ. წ. III ათასწლეულიდან ლაშქრობდნენ, ხოლო XVI-XV სს-ში გაბატონდნენ კიდეც. ეგვიპტელებმა ქანაანი სამ ნაწილად დაყვეს და ყოველ პროვინციას სათავეში ეგვიპტელი მოხელე ჩაუყენეს (აქადურად „რაბიცუ“, ქანაანურად „სოქინუ“). ისინი პროვიცნიას ადგილობრივი მმართველების (აქადური „ხაზანნუ“) საშუალებით განაგებდნენ. ჩრდილოეთ სირიაში ხეთების კვლავმომძლავრების გამო ეგვიპტელთა გავლენა შესუსტდა VX საუკუნის ბოლოდან. რამზეს II-სა და ხათუსილი III-ს შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების დადების შემდეგ ქანაანი გავლენის სფეროებად დაიყო. „ზღვის ხალხებმა“ დიდი ზიანი მიაყენეს ქანაანს. ძვ. წ. XIII საუკუნის ბოლოდან ფილისტიმელები, ისრაელისა და იუდას ტომები გაძლიერდნენ. ქანაანის ტერიტორია თანდათანობით შემცირდა. ბოლოს ქანაანი მხოლოდ ფინიკიას აღნიშნავდა, ხოლო ქანაანელები — ჩრდილოეთ აფრიკაში ფინიკიის კოლონიის მცხოვრებთ. გიორგაძე გ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 452.
მელკართი

მელკართი— ფინიკიური ღვთაება, ქალაქ ტვიროსის მფარველი. დროთა ვითარებაში ნაოსნობის მფარველ ღვთაებადაც იქცა. მელკართის პატივსაცემად ყოველ გაზაფხულზე იმართებოდა დღესასწაულები. ამ ზეიმზე შორეული კოლონიების მცხოვრებლებიც კი ჩამოდიოდნენ. აიგივებდნენ ჰერაკლესთან. მელკართს მსხვერპლად ადამიანს სწირავდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 559.
30 ივნისი

30 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 181-ე დღე (ნაკიან წლებში – 182-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 184 დღე. 350 : რომაელმა უზურპატორმა ნეპოტიანუსმა, კონსტანტინიანეს დინასტიიდან, მაგნეტიუსის ჯარი დაამარცხა რომში. 1422 : არბედოს ბრძოლა მილანის გრაფსა და შვეიცარიის კანტონებს შორის. 1520 : ესპანელები ტენოჩტიტლანიდან განდევნეს. 1651 : ბერესტეცკოს ბრძოლა პოლონელების გამარჯვებით დასრულდა. 1688 : უკვდავი შვიდეული უილიამს მოწვევას უგზავნის, რითაც იწყება ინგლისის რომისგან დამოუკიდებლობის ბრძოლა, რაც დიდებული რევოლუციით დასრულდა. 1758 : შვლიდწლიანი ომი - დომშტადტლის ბრძოლა. 1805 : აშშ-ის კონგრესმა მიჩიგანის ტერიტორია დაამტკიცა. 1893 : სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, იახერსფონტეინის საბადოში იპოვეს ალმასი „ეკესელსიორი“  რომლის წონა 995 კარატია. 1894: გაიხსნა ლონდონის  „თაუერის ხიდი“ კორეამ  ჩინეთისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1905 : ალბერტ აინშტაინი (სურათზე) აქვეყნებს სტატიას „მოძრავ სხეულთა ელექტროდინამიკის შესახებ“, სადაც შემოაქვს სპეციალური ფარდობითობის ცნება. 1908 :ციმბირში, ტუნგუსთან ახლოს ოფიციალური ვერსიით ჩამოვარდა მეტეორიტი. 1910 : დამთავრდა სატელეფონო კაბელის გაყვანა ევროპასა და სამხრეთ ამერიკას შორის.  1934 : გრძელი დანების ღამე - ადოლფ ჰიტლერის მომხრეების მიერ გერმანიაში მისი მოწინააღმდეგებიის სისხლიანი დარბევა. 1936 : მარგარეტ მიჩელის რომანი „ქარწაღებულნი“ გამოქვეყნდა. 1953 : პირველი შევროლე კორვეტი ჩამოვიდა კონვეიერიდან ფლინტში, მიჩიგანი. 1960 : კონგომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა ბელგიისაგან. 1964 : გადაიღეს მთვარის პირველი სურათები ახლო ხედით. 1990 : აღმოსავლეთ და დასავლეთ გერმანია ერთიანდებიან. 1997 : დიდ ბრიტანეთში გამოვიდა ჯოან როულინგის პირველი წიგნი ჰარი პოტერის შესახებ: „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ 1997 : ჩინეთი საკუთარ განკარგვაში იბრუნებს ჰონკონგს, ასრულებს რა ამით ბრიტანელთა 156 წლიან კოლონიურ მმართველობას. 2002 : ბრაზილია ამარცხებს გერმანიას 2-0 იოკოჰამაში, იაპონია, იღებს რა ჩემპიონის რეკორდულ, მეხუთე ტიტულს მე-17 მსოფლიო საფეხბურთო თასში. 2005 : ესპანეთმა ერთი სქესის წყვილთა ქორწინება დაუშვა. 2006 : პირველად ქუვეითის ისტორიაში ქალებს მიეცათ არჩევნებში კენჭისყრის უფლება. 2010 : ქრისტიან-დემოკრატი კრისტიან ვულფი გერმანიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2012 : საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად ივანე მერაბიშვილი დანიშნა. 2013 : მამნუნ ჰუსეინი პაკისტანის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1470 : შარლ VIII (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე 1911 : მილოში, ჩესლავ — პოლონელი პოეტი (გ.2004) 1966 : ტაისონი, მაიკ — ამერიკელი მოკრივე 1817: აბრაამ გოტლობ ვერნერი — გერმანელი გეოლოგი და მინერალოგი. (დ. 1750) 1966: ჯუზეპე ფარინა — იტალიელი ავტომრბოლელი. (დ. 1906) 1986: ბენი გუდმენი — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი (დ. 1909) 2009: პინა ბაუში — გერმანელი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი (დ. 1940) გვატემალა - ჯარის დღე. დანია - პრინცესა ალექსანდრას დაბადების დღე. კონგო - დამოუკიდებლობის დღე. სუდანი - რევოლუციის დღე. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: შალვა ახალციხელი მოციქული აეტი ფილონიდე კურიელი იოსებ მეუდაბნოე წმინდა პიორი წმინდა მოწამენი მანუელი, საბაილი და ისმაილი აგრეთვე: კონგო : დამოუკიდებლობის დღე სხვა თვეები
აკირასი

აკირასი (პორტ. Aquiraz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 72 651 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 480.976 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 151.05 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
კაუკაია

კაუკაია (პორტ. Caucaia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 325.441 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 227.895 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.27 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ეუზებიუ (სეარა)

ეუზებიუ (პორტ. Eusébio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 047 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 79 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 582.87 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
გუაიუბა (სეარა)

გუაიუბა (პორტ. Guaiúba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 091 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 267.203 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 90.16 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
იტაიტინგა

იტაიტინგა (პორტ. Itaitinga) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 820 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 150.788 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 237.55 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
მარაკანაუ

მარაკანაუ (პორტ. Maracanaú) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 209 057 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 105.696 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 977.91 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
მარანგუაპი

მარანგუაპი (პორტ. Maranguape) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 115 464 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 590.824 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 195.43 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
პაკატუბა (სეარა)

პაკატუბა (პორტ. Pacatuba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 72 299 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 132.427 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.55 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
პაკაჟუსი

პაკაჟუსი (პორტ. Pacajús) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 61 846 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 254.435 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 243.07 კმ²-ზე. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი (პორტუგალიური), (ესპანური) მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ https://cidades.ibge.gov.br/brasil/ce/pacajus/historico
სულიკო კოროშინაძე

სულიკო კოროშინაძე (დ. 17 დეკემბერი, 1932, თბილისი ― გ. 16 დეკემბერი, 2011, თბილისი) — ქართველი საესტრადო მომღერალი, ფოლკლორისტი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1967), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2011). დაიბადა 1932 წელს ქ. თბილისში. იგი მდიდარი სასიმღერო ტრადიციების ოჯახში გაიზარდა. პაპა — ერმილე, ბიძები: ევგენი და მიხეილ კოროშინაძეები, საქართველოს ეთნოგრაფიული ანსამბლის გურული სიმღერების საუკეთესო შემსრულებლებად ითვლებოდნენ. დედა — ანა კოროშინაძე წლების მანძილზე საქართველოს მეჩონგურე ქალთა ანსამბლის წამყვანი სოლისტი იყო და კრიმანჭულის უბადლო შემსრულებელი. სულიკო კოროშინაძე სწავლობდა ვაჟთა 20-ე სკოლაში, სადაც მონაწილეობას იღებდა სკოლის საზეიმო საღამოებში და ხალხურ სიმღერებს ასრულებდა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე. სწავლის პერიოდში, საფაკულტეტო და საუნივერსიტეტო კონცერტების, ფესტივალების, თუ ოლიმპიადების უცვლელი მონაწილეა. უნივერსიტეტში ჩამოყალიბდა იგი, როგორც საესტრადო მომღერალი და შემსრულებელი. 1956 წელს სულიკო კოროშინაძემ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (გეოგრაფია–გეოლოგია) დაამთავრა. ამ დროს საქართველოს ფილარმონიასთან ჩამოყალიბდა საესტრადო ორკესტრი, გიორგი გაბისკირიას ხელმძღვანელობით. ჩატარებულ კონკურსში უამრავი მსურველი მონაწილეობდა. სულიკომ გაიმარჯვა და ორკესტრის სოლისტი გახდა. შემდგომში ორკესტრმა კვლავ განიცადა შემოქმედებითი გადახალისება. 1960 წლიდან ორკესტრს ეწოდა საქართველოს სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრი „რერო“, რომლის სოლისტი კოროშინაძე 25 წელი იყო. მისი ხელმძღვანელი იყო ქართული ესტრადის ქომაგი და მოამაგე კონსტანტინე პევზნერი. 1967 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1996 — ღირსების ორდენი ქართული საესტრადო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის 2011 — თბილისის საპატიო მოქალაქე სულიკო კოროშინაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ქართული ესტრადის ვარსკვლავი სულიკო კოროშინაძე გარდაიცვალა ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1967. №11. გვ. 789
სტენტორი (გვარი)

სტენტორი, ყანწა (ლათ. Stentor) — უმარტივესი ცხოველების გვარი ინფუზორიების კლასისა. მათი სხეულის სიგრძე 1 მმ აღწევს. აერთიანებს 10-ზე მეტ სახეობას. აქვთ ძაბრისებრი სხეული, გაფართოებულ წინანაწილზე — პირისირგვლივი მემბრანელები, რომლებიც საკვებს ატარებენ პირის ხვრელისაკენ. დანარჩენი სხეული წვრილი წამწამების სიგრძლივი რიგებითაა დაფარული. მკუმშავი ძაფების — მიონემების საშუალებით შეუძლიათ შეიკუმშონ და ბურთისებრი ფორმა მიიღონ. ბინადრობენ ზღვებსა და მტკნარ წყლებში. ზოგიერთი სახეობის ციტოპლაზმაში არის მრავალრიცხოვანი სიმბიონტი — ერთუჯრედიანი წყალმცენარეები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 561.
ყარაბაღის ბრძოლა

ყარაბაღის ბრძოლა — ბრძოლა ქართლ-კახეთის სამეფოსა და ყარაბაღის ლაშქარს შორის 1750 წელს. აზერბაიჯანის სახანოებს შორის ყველაზე მეტად გაძლიერებული ყარაბაღის ხანი ფანა მეზობელ სახანოებს ავიწროვებდა. 1750 წელს ის განჯას შემოადგა. განჯის ხანმა დახმარება სთხოვა ქართლისა და კახეთის მეფეებს. თეიმურაზ II და ერეკლე II ყარაბაღისაკენ თებერვალში გაემართნენ. ლაშქარს რომელშიც იყვნენ იმერეთის, ოსეთის, ერევნის, ყაზახის, შამშადილუსა და ლეკთა რაზმები, განჯასთან განჯის, გულისტანის, ყარაბაღის სომეხთა კათალიკოსის და სხვა მელიქების ლაშქარი შეუერთდა. ფანა-ხანმა პირდაპირ შებრძოლება ვერ გაბედა, ღამით განჯას ალყა მოხსნა და ყარაბაღში გადავიდა. ექვსი დღის შემდეგ ქართველთა ლაშქარი ყარაბაღის სახანოში შეიჭრა. დავით ბატონიშვილის მიხედვით, ბრძოლა მოხდა ყარათეფედ წოდებულ ადგილას. ფანა ალი-ხანი 6 ათასი კაცით მთიან ადგილზე გამაგრდა. ერეკლე II-მ იერიშზე გადასვლა გადაწყვიტა. მთავარი ძალები დაბლობზე დატოვა, თვითონ კი რჩეული ლაშქრით მტრის მოწინავე პოზიციებს შეუტია. მტერი გაიქცა. ქართველთა მთავარი ჯარი თეიმურაზ II-ის მეთაურობით ტყიან ზეგანზე ავიდა და გადამწყვეტი იერიში მიიტანა შემდრკალ მტერზე. გაქცეულთა დევნა მეორე დღესაც გაგრძელდა. ქართველებს მრავალი ტყვე, დიდძალი ქონება და იარაღი დარჩათ. ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 623.
ყარაბაღის სახანო

ყარაბაღის სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო აზერბაიჯანში XVIII-XIX საუკუნის დასაწყისში. მდებარეობდა არაქსისა და მტკვრის შუამდინარეთში. დააარსა ფანა ალი-ხანმა 1747 წელს. ყარაბაღის სახანო დროდადრო ავრცელებდა თავის გავლენას განჯის, ერევნის, ნახიჭევანისა და არდებილის სახანოებზე. მოსახლეობა მისდევდა მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობასა და მებაღეობას, განვითარებული იყო ხელოსნობა. იბრაჰიმ ჰალილ-ხანმა (1759-1806 წწ.) ირანის ან ოსმალეთის შიშით მფარველობისათვის რუსეთს მიმართა. 1805 წელს ხემოწერილ იქნა ხელშეკრულება ყარაბაღის სახანოსა და რუსეთს შორის მფარველობაში შესვლის შესახებ. 1822 წელს სახანოს მმართველობა გაუქმდა, იგი შეცვალა რუსულმა სამხედრო ადმინისტრაციამ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 623.
უსტ-სლავიანკა

უსტ-სლავიანკა (რუს. Усть-Славянка) — ისტორიული რაიონი ნევის რაიონში, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ნევის მარჯვენა სანაპიროზე, მდინარე სალავიანკასა და დაბა მეტალოსტროის შორის. უსტ-სლავიანკა მდინარე ნევაზე მდებარე ერთ-ერთი უძველესი რუსული დასახლებაა. ჯერ კიდევ რუსეთ-შვედეთის ომის დროს XIV-XVIII საუკუნეებში ცნობილი იყო, როგორც „სლავიანსკაია-მიზა“, მეურნეობა, რომელიც XVIII საუკუნის დასაწყისში მის ტერიტორიებზე წარმოებული საომარი მოქმედებების შედეგად განადგურდა. XVIII საუკუნის რუკებზე მდინარე სლავიანკაზე, მდებარეობდა ორი სლავიანკა: ერთი მდინარის შესართავთან, ხოლო მეორე მდინარის შედარებით ზემო დინებაში. მოგვიანებით, XIX საუკუნეში „ქვემო“ სლავიანკას, სხვა მდინარის შესართავებთან მდებარე სოფლების მსგავასად, სახელში დაემარა უსტ (რუს. устье — შესართავი). სახელწოდება სლავიანკა ზოგიერთი ინფორმაციით მომდინარეობს მდინარე ნევის ნაპირას განსახლებული სლავებიდან. სახელწოდება დატანილია ბერგენგეიმის 1676 წლით დათარიღებულ რუკაზე, ამავე რუკაზე უსტ-სლავიანკას მაგივრად მდებარეობდა სოფელი გუდილოვა. უსტ-სლავიანკა — ენციკლოპედია სანქტ-პეტერბურგი
დროის მბრძანებლები (ფილმი)

„დროის მბრძანებლები“ (ფრანგ. Les Maîtres du temps, უნგრ. Az idő urai) — რენე ლალუს სრულმეტრაჟიანი ფანტასტიკური სამეცნიერო ჟანრის ანიმაციური ფილმი. გამოვიდა 1982 წელს. იწარმოებოდა საფრანგეთის, უნგრეთის, ბრიტანეთის, გფრ-ის და შვეიცარიის მიერ. იგი ეფუძნება ფრანგი მწერალ სტეფან ვულის რომანს „პერდიდის ობოლი“ (1958). „დროის მბრძანებლები (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „დროის მბრძანებლები (ფილმი)“ — Allmovie-ზე
ვუკი (ფილმი)

„ვუკი“ (უნგრ. Vuk) — ატილა დარგაის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. გამოვიდა 1981 წელს. მასში მოთხრობილია დაობლებული მელის ამბავი, რომელსაც სხვა მელა, კარაკი. „ვუკი (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
კატების ხაფანგი

„კატების ხაფანგი“ (უნგრ. Macskafogó, აგრეთვე ცნობილი როგორც „კატების ქალაქი“) — ბელა ტერნოვსკის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. გამოვიდა 1986 წელს. ფილმში მოთხრობილია კატებისა და თაგვების დაპირისპირების შესახებ. თავის მხრივ, იგი არის ერთგვარი პაროდია ჯაშუშურ ფილმებზე. „კატების ხაფანგი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
იმენი-სვერდლოვა

იმენი-სვერდლოვა (რუს. имени Свердлова) — დაბა ვსევოლოჟსკის რაიონში, ლენინგრადის ოლქში, სვერდლოვის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 9 260 ადამიანს შეადგენდა. დაბას სახელი რევოლუციონერ იაკოვ სვერდლოვის პატივსაცემად დაერქვა. 1961 წელს დაბაში სვერდლოვის სახელობის აგურის ქარხნის აშენების შემდეგ, მას სახელი შეეცვალა და ეწოდა — იმენი-სვერდლოვა. იმენი-სვერდლოვას ადგილზე არსებული პირველი დასახლება ნახსენებია ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის ინგერმანლანდიის შვედრუ რუკაზე. ბერგენგეიმის 1676 წლის რუკაზე ნახსენებია, როგორც სოფელი „Rajatorp“ (ქართულად — ნადელის საზღვარი). მოგვიანებით, 1696 წელს დასახლებას „Borotki“, ხოლო 1701 წლისთვის „Reijo“ ერქვა. ↑ 1.0 1.1 Окончательные итоги переписи населения, по состоянию на 14 октября 2010 года. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-04. ციტირების თარიღი: 2013-04-12. ↑ Фрагмент карты Ингерманландии штабс-капитана Бергенгейма, по состоянию на 1676 год ↑ «Предыстория Санкт-Петербурга. Раздел 2. Нева и ее дельта в начале Северной войны» Александр Шарымов
პეპლის ეფექტი

პეპლის ეფექტი — ტერმინი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში, აღნიშნავს ზოგიერთი ქაოსური სისტემის თვისებას. სისტემაზე უმნიშვნელო გავლენამაც კი შეიძლება იქონიოს დიდი და არაპროგნოზირებადი შედეგები სადღაც სხვაგან და სხვა დროს. დეტერმინურ-ქაოსური სისტემები მგრძნობიარეა პატარა ზემოქმედებებზე. ქაოსურ სამყაროში ძნელია წინასწარ განსაზღვრო, თუ რა ვარიაციები შეიქმნება კონკრეტულ დროს და კონკრეტულ ადგილას, შეცდომები და განუსაზღვრელობა დროის დინებასთან ერთად ექსპონენციალურად იზრდება. ედუარდ ნორტონ ლორენცმა ამ მოვლენას „პეპლის ეფექტი“ უწოდა: პეპელამ, რომელიც ფრთებს აქნევს აიოვაში, შეიძლება გამოიწვიოს ეფექტების ზვავი, რომელმაც უმაღლეს წერტილს შეიძლება მიაღწიოს ინდონეზიაში წვიმების სეზონზე („პეპლის ეფექტი“ იწვევს ალუზიას რეი ბრედბერის 1952 წლის მოთხრობასთან ჭექა-ქუხილის ხმა, სადაც შორეულ წარსულში პეპლის სიკვდილი ცვლის გვიანდელი მომავლის სამყაროს). ქაოსის თეორია დომინოს თეორია დომინოს პრინციპი მარადიულობის დასასრული