laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მადამ ტიუსოს მუზეუმი

მადამ ტიუსოს მუზეუმი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი და ცნობილი ცვილის ფიგურების მუზეუმი დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქში, ლონდონში. მუზეუმში დღესდღეობით ათას ექსპონატზე მეტია განთავსებული. ექსპონატების უმრავლესობა პოლიტიკოსების, მეცნიერების, მსახიობების, რეჟისორებისა და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანის ცვილის ფიგურას წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ მუზეუმს აქვს ფილიალები: ვაშინგტონში, ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში, ლას-ვეგასში, ამსტერდამში, კოპენჰაგენში, ჰონკონგში, ბერლინში, შანხაისა და ვენაში. მარია ტიუსო 1761 წელს ქალაქ სტრასბურში დაიბადა. დედამისი ფილიპ კიორტისთან მუშაობდა დიასახლისად, რომელიც ცვილის მოდელების შექმნით იყო დაკავებული. 1765 წელს ფილიპ კიორტისი ქმნის თავის შედევრს, მარი ჟანა დიუბარის ფიგურას (ლუდოვიკო XV-ის საყვარელი). მოგვიანებით კიორტისმა ეს ხელობა თავისი დიასახლისის შვილსაც შეასწავლა. პატარა ტიუსო კარგი შეგირდი გამოდგა. 1777 წელს მარია ტიუსომ შექმნა თავისი პირველი ცვილის ფიგურა, ვოლტერი, რომელსაც მალევე  მოჰყვა ჟან-ჟაკ რუსოს და ბენჯამინ ფრანკლინის ფიგურები. 1794 წელს ფილიპ კიორტისი გარდაიცვალა. მისი კოლექცია მემკვიდრეობით მარია ტიუსოს გადაეცა. 1802 წელს მარია ტიუსო საცხოვრებლად ლონდონში გადადის. ინგლის–საფრანგეთის ომის გამო, ქალბატონი ტიუსო იძულებული გახდა ექსპონატებთან ერთად დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ემოგზაურა. 1835 წელს ტიუსომ პირველი მუდმივი გამოფენა ლონდონში, ბეიკერის ქუჩაზე გახსნა. მისი მუზეუმის ერთ-ერთი საინტერესო კოლექცია „საშინელებათა კაბინეტი“ იყო. აქ შესაძლებელი იყო საფრანგეთის რევოლუციის მსხვერპლის, მკვლელებისა და საზოგადოებისთვის ცნობილი დამნაშავეების ცვილის ფიგურების ნახვა. მადამ ტიუსოს გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმის კოლექცია კიდევ გაიზარდა. დღეს ცვილის ახალ ფიგურებს მოქანდაკეების 20-კაციანი გუნდი ქმნის. ერთი ექსპონატის დამზადებას, დაახლოებით 4 თვე სჭირდება. ფიგურებისთვის  გამოიყენება მხოლოდ ბუნებრივი თმა. ბუნებრივი კანის მსგავსი ფერის მისაღება, საღებავის რამდენიმე ფენაა საჭირო. მოკლედ, სამუშაო საკმაოდ შრომატევადი და რთულია, თუმცა როგორც სპეციალისტები ამბობენ, საკმაოდ შემოსავლიანიც. მარტო ლონდონის ცვილის მუზეუმს წლის განმავლობაში უამრავი ტურისტი სტუმრობს. მადამ ტიუსოს მუზეუმი ამსტერდამში მადამ ტიუსოს მუზეუმი ჩინეთში ოფიციალური ვებ-გვერდი
თებულო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტებულო შეიძლება აღნიშნავდეს: თებულო — უღელტეხილი პირიქითის ქედზე თებულო — მთა პირიქითის ქედზე
წკრიალა

წკრიალა (ლათ. Procnias) — ფრინველთა გვარი კოტინგისებრთა ოჯახისა. გავრცელებული არიან ნეოტროპიკის ოლქში. ბინადრობენ ნესტიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში, იშვიათად დაბალ მთებსა და მთისწინეთებში. აქვთ ძალიან მაღალი ხმა (აქედან სახელწოდებაც). აერთიანებს 4 სახეობას, საიდანაც 3 სამხრეთ ამერიკაში გვხვდება, ხოლო 1 — ცენტრალურ ამერიკაში. ახასიათებთ ძლიერ გამოხატული სქესობრივი დიმორფიზმი. მამლები თეთრები არიან, აქვთ „ულვაშები“ და მოტიტვლებული სახე. დედლებს ასეთი რაღაც არ გააჩნია, შეფერილი არიან ზეთისხილისფრად, მუცლის მხარეს ბუმბულზე გასდევს მოყვითალო „ძარღვები“. ერთულვაშა წკრიალა (Procnias albus) ფრთაშავა წკრიალა (Procnias averano) რეკია, ხარადორი (Procnias nudicollis) კორძიანი რეკია, სამულვაშა წკრიალა (Procnias tricarunculatus ) Snow, D.W. (1982). The Cotingas: Bellbirds, Umbrella birds and their allies. British Museum Press. ISBN 0-19-858511-X Одноусый звонарь Procnias alba (Hermann) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 32, 175, 222.
ერთულვაშა წკრიალა

ერთულვაშა წკრიალა, ან უბრალოდ წკრიალა (ლათ. Procnias alba) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის კოტინგისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 25 სმ. მამალი თეთრია, დედალი — მომწვანო. მამალს ნისკარტის ძირზე აქვს ღრუ შავი კუნთოვანი გამონაზარდი. როდესაც მამალი მელოდიურ შეძახილს გამოსცემს, რომელიც წკრიალს ჰგავს, გამონაზადი შესაძლოა დეტონატორის როლს თამაშობს, მნიშვნელოვნად აგრძელებს ხმას. გავრცელებულია გვიანის მთის ტყეებში. წკრიალა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი

გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი (რუს. Храм Михаила Архангела) — მართლმადიდებლური ტაძარი გროზნოში. აგებულია XIX საუკუნეში. მთავარანგელოზის ეკლესიის ანსამბლი წარმოადგენს არქიტექტურის ძეგლს და იმყოფება სახელმწფოს დაცვის ქვეშ ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს 1988 წლის 25 ნოემბრის № 413 დადგენილების შესაბამისად. ჩეჩნეთის პირველი ომის დაწყებამდე ჩეჩნეთ-ინგუშეთში ორი მოქმედი მართლმადიდებელი ტაძრიდან ერთ-ერთი. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მახაჩყალის ეპარქიას. ტაძარი დააარსეს თერგის კაზაკებმა XIX საუკუნის დასასრულს. ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 1868 წელს და დაასრულეს 1890 წელს. ტაძრის კურთხევა კი მოხდა 1892 წელს. შენობა ააგეს ბუნებრივი ქვით საზოგადოებრივი შემოწირულობის თანხებით. 2004 წელს ტაძრის შენობა ნაწილობრივ აღადგინეს რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტროს ფინანსებით. მოგვიანებით რუსეთის მშენებლობის ფონდიდან გამოიყო ფინანსები ტაძრის მშენებლობისათვის. მშენბელობა მიმდინარეობდა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ალი ალხანოვისა და პრემიერ-მინისტრ რ. ა. კადიროვის დაფინანსებითა და ორგანიზებით. რეკონსტრუქციის შემდეგ ტაძარი აკურთხეს 2009 წლის 26 აპრილს. ცერემონიალში მონაწილეობდა ფედერაცის საბჭოს ვიცე-სპიკერი ალექსანდრე ტორშინი. 2018 წლის 19 მაისს ერთ-ერთი ღამისთევის რიტუალის დროს ტაძარზე მოხდა თავდასხმა. დაიღუპა ერთი მაცხოვრებელი და ორი პოლიციელი. ტერორისტების ლიკვიდაციის ოპერაციას თავად რამზან კადიროვი ხელმძღვანელობდა. Церковь Михаила Архангела в Грозном — краткая информация В Грозном освящают православный храм Михаила Архангела В Грозном освящен отреставрированный храм Архангела Михаила «Храм Михаила Архангела в Грозном восстанет из пепла» — беседа с со старостой храма и нач. строительства[მკვდარი ბმული] Когда умереть — счастье. Фильм о настоятеле храма священнике Анатолии Чистоусове
ჩინური სასახლე

ჩინური სასახლე (რუს. Китайский дворец) — სასახლე, მდებარეობს სასახლეებისა და პარკების ანსამბლ „ორაიენბაუმის“ (ქ. ლომონოსოვი) დასავლეთ ნაწილში. 1743 წელს იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი გადასცა თავის ნათესავს და ტახტის მემკვიდრეს პეტრე თეოდორეს ძეს, მომავალ იმპერატორ პეტრე III-ს. აქ მისთვის ააშენეს ციხესიმაგრე პეტერშტადტი, ხოლო ციხესიმაგრეში სასახლე. სასახლე ააგეს არქიტექტორ ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით 1762-1768 წლებში იმპერატორ ეკატერინე II-სათვის. წარმოადგენს ორანიენბაუმის პირადი აგარაკის ნაწილს. სახელწოდება მიიღო იმის გამო, რომ მისი ინტერიერის გარკვეული ნაწილი ჩინურ სტილშია გაფორმებული, რაც იმ პერიოდისათვის საკმაოდ მოდური ტენდენცია იყო. 1852-1853 წლებში სამხრეთი ფასადი გადააკეთეს ანდრეი შტაკენშნეიდერისა და ლუდვიგ ბონშტედტის პროექტის მიხედვით. 1922 წლიდან სასახლე ფუნქციონირებს როგორც მუზეუმი. XVIII საუკუნის ორანიენბაუმის ნაგებობებიდან როკოკოს სტილი მხოლოდ ჩინურ სასახლეშია წარმოდგენილი და მან გარდა ამ ქალაქისა სხვაგან ვერ ჰპოვა გავრცელება. ამან განაპირობა სასახლის არქიტექტურის უნიკალურობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტებს ორანიენბაუმი არ დაუპყრიათ განსხვავებით სანქტ-პეტერბურგის სხვა გარეუბნებისაგან. 2011 წლის სექტემბერში რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა ოთხი დარბაზი: დიდი ანტიკამერა, მუზების დარბაზი, ცისფერი სასტუმრო და შემინული კაბინეტი. Официальный сайт ГМЗ «Петергоф» დაარქივებული 2007-05-24 საიტზე Wayback Machine. ГМЗ «Ораниенбаум» на портале «Музеи России» Музей-заповедник «Ораниенбаум»: фотографии, информация для туристов ГМЗ «Ораниенбаум» დაარქივებული 2006-11-25 საიტზე Wayback Machine. (неофициальный сайт) «Сокровища Ораниенбаума» (Судьба пригорода С.-Петербурга начиная с XVIII в.) Т. С. Сясина Штофная опочивальня Китайского дворца в Ораниенбауме. Проблемы реставрации и музеефикации интерьера.[მკვდარი ბმული] // музей-усадьба «Останкино»
სელევინია

სელევინია (ლათ. Selevinia betpakdalaensis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. ადრე გაერთიანებული იყო სელევენიასებრთა ოჯახში. მისი სხეულის სიგრძეა 10 სმ-მდე, კუდისა — 8 სმ-მდე. ბეწვი ხშირი და ფაფუკია. სხეულის ზედა ნაწილის შეფერილობა რუხია, ქვედასი — მოთეთრო. გავრცელებულია ცენტრალური და აღმოსავლეთი ყაზახეთის უდაბნოებში, 50°-დან ჩინეთის საზღვრებამდე სამხრეთით. ყველგან იშვიათია. ზამთარში ძილს ეძლევა. აქტიურია შებინდებისას. იკვებება მწერებით, უმთავრესად კალიებით. შობს 8-მდე ნაშიერს. სელევინია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ Селевиния // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 23 — М., 1976.
ვიზა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვიზა შეიძლება აღნიშნავდეს: ვიზა — საბუთი რომელიც მიეცემა პირს, რომელსაც სურს ქვეყანაში შესვლა. ვიზა (კომპანია) — Visa International Service Association, რომელიც ვიზას პროდუქტებს გამოსცემს, მათ შორის საკრედიტო და სადებეტო ბარათებს. ვიზა — ფინეთში გავრცელებული ქალის სახელი.
თანგა

თანგა — XV საუკუნის დასაწყისში თემურლენგის მიერ შემოღებული მაღალხარისხოვანი ვერცხლის მონეტა (წონა 6,2 გ), რომელიც მალე გაბატონებულ ერთეულად იქცა ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებსა და აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის ფულად სისტემაში. საქართველოს ეს რეფორმა არ შეხებია,მაგრამ იქ დიდი რაოდენობით გვხვდება XV საუკუნის შირვანული თანგები. აღმოჩენილია როგორც ერთეული, ისე განძის სახით სოფ. საქობოში (ლაგოდეხის რაიონი), ხორხში (დუშეთის რაიონი), თამარაშენში (ცხინვალის რაიონი), ალში (ხაშურის რაიონი). დუნდუა გ., ქსე, ტ. 4, გვ. 585, თბ., 1979
ვიზა

ვიზა (ლათინური carta visa-ს შემოკლება) — დოკუმენტი, რომელიც ქვეყნის მიერ გაიცემა პირისთვის, რათა მან ფორმალურად მოითხოვოს ქვეყანაში შესვლის ნებართვა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში და განსაზღვრული მიზნებისთვის. ის ჩვეულებრივ პასპორტში იკვრება ან ირტყმება, ან ზოგჯერ გაიცემა როგორც განცალკევებული საბუთი. მრავალი ქვეყანა ვიზის და მოქმედი პასპორტის ქონას ითხოვს თავისი საზღვრის გადასაკვეთად, მაგრამ არსებობს გამონაკლისებიც. ვიზა დაკავშირებულია ქვეყანაში შესვლის (გასვლის) ნებართვასთან, ასე რომ ზოგ ქვეყანაში ის განსხვავდება უცხოელთათვის ქვეყანაში შესვლისა და დარჩენის ნებართვისგან. მაგალითად, ამერიკის შეერთებულ შტატებში შესასვლელად არსებობს ორი ძირითადი კატეგორიის ვიზა: საემიგრაციო და არასაემიგრაციო ვიზები, რომლებიც ასევე იყოფიან ქვეკატეგორიებად. მაგალითად: ოჯახური საემიგრაციო ვიზა, ტურისტული არასაემიგრაციო ვიზა, სასწავლო არასაემიგრაციო ვიზა, სამუშაო საემიგრაციო ვიზა და ა.შ. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, "Report of the Visa Office" დაარქივებული 2010-07-12 საიტზე Wayback Machine. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, Nonimmigrant Visa Statistics დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიზა Visa, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ვიზა საიტზე Curlie ↑ საიმიგრაციო და არასაიმიგრაციო ვიზები
თარიგონი

თარიგონი — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ცაგერისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების რიცეულისა და თარიგონის (ლაჯანურას მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფ თარიგონის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2577 მ. თარიგონი აგებულია ზედალიასის ასაკის ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. ნემანიშვილი ს., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 474–475.
თარო კლდე

თარო კლდე — მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, სოფ. შუქრუთში. წარმოადგენს ზედა პალეოლითის ადრინდელი საფეხურის კლდოვან ეხს. 1917 წელს აღმოაჩინა და მცირე ძიება ჩაატარა ს. კრუკოვსკიმ. მასალა პირველად შეისწავლა ს. ზამიატნინმა. ნაპოვნია ქვის მრავალნაირი იარაღი (ნუკლეუსები, მასიურ ანატკეცებზე ნაკეთები საჭრისები, საფხეკები, ზურგდაბლაგვებული და რეტუშირებული მიკროლითური ფირფიტები, მუსტიეს ხანის წვეტანები, ორმხრივ დამუშავებული იარაღი და ანატკეცები), აგრეთვე ძვლის იარაღის 2 ნატეხი. მასალა დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. თუშაბრამიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 589.
თარჩია

თარჩია — ძველებური ქართული ცხენოსნური თამაში. თამაშობენ მოედანზე ან მინდორზე. წინასწარ განსაზღვრავენ თამაშისათვის განკუთვნილ დროს. ჯერ თამაშში მონაწილეობის მსურველებს იწვევენ, შემდეგ თამაშის 4-ვე მონაწილე შეჯიბრებაზე დამსწრე ქალიშვილთაგან აირჩევს მსაჯს. მსაჯი თავის მხრივ ერთ-ერთ მონაწილეს მკლავზე ან საყელოზე დაუმაგრებს ფერად მანდილს (ამ მოთამაშესაც თარჩია ჰქვია). შემდეგ მოთამაშეები დასცილდებიან მსაჯს 100 მ და მსაჯის ნიშანზე თამაში იწყება. თამაშის მიზანია დაეწიონ თარჩიას, რომელიც ყოველნაირად ცდილობს თავი დააღწიოს მდევრებს და მანდილი მსაჯს დაუბრუნოს. თუ მოთამაშემ ეს მოახერხა, გამარჯვებულად ცხადდება და მსაჯი მას იმავე მანდილით აჯილდოებს, თუ რომელიმე მოთამაშე დაეწევა თარჩიას და ჩამოართმევს მანდილს, თამაში შეწყდება, მონაწილენი მანდილის ახალ პატრონს 50 მ-ით სცილდებიან და მსაჯის ნიშანზე თარჩია კვლავ იწყება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 589.
გიორგი ჩუბინიძე

გიორგი ჩუბინიძე (დ. 29 ივლისი, 1944, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, ხაშურის საფეხბურთო კლუბ „ივერიას“ კაპიტანი და მცველი 1963-1981 წლებში. გიორგი (ჟორა) ჩუბინიძე დაიბადა 1944 წლის 29 ივლისს ქალაქ ხაშურში. 1950 წელს შევიდა რკინიგზის მე-12 სკოლაში (ამჟამად ხაშურის მე-6 საჯარო სკოლა). 1955 წელს ჩატარდა სკოლების პირველობა ფეხბურთში, სადაც მან მონაწილეობა მიიღო, შეჯიბრზე დამსწრე სპორტ-სკოლის ფეხბურთის მასწავლებელის, გრიშა ჯომართიძის გადაწყვეტილებით გიორგი ჩუბინიძე აიყვანეს სპორტ სკოლაში. საშუალო განათლების დასრულების შემდეგ 1961 წელს გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. ამ პერიოდში თამაშობდა გარნიზონის ნაკრებში. 1963 წელს დაასრულა სამხედრო სავალდებულო სამსახური და დაბრუნდა მშობლიურ ხაშურში. იგი აიყვანეს ხაშურის საფეხბურთო გუნდ „ივერიაში”. გუნდი 1972 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი II ჯგუფში, რის შემდეგაც მოიპოვეს I ჯგუფში თამაშის უფლება. პარალელურად იგი თამაშობდა ხაშურის საფეიქრო-საგალანტერიო ფაბრიკის საფეხბურთო გუნდში. 1986 წელს ასაკის გამო შეწყვიტა ფეხბურთის თამაში და 1990 წლიდან 1994 წლამდე იყო ბავშვთა ნაკრების მწვრთნელი. გაზეთი „ლელო“, 17 დეკემბერი, 1970 წელი, #246, გვ.3 გაზეთი „ლელო“, 7 სექტემბერი, 1972 წელი, #177, გვ.3 გაზეთი „გამარჯვების გზა“, დეკემბერი, 1970 წელი, გვ.5 გაზეთი „გამარჯვების გზა“, 31 ოქტომბერი, 1978 წელი, გვ.4 გიორგი ჩუბინიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გაზეთი „ლელო“, 17 დეკემბერი, 1970 წელი, #246, გვ.3 გაზეთი „ლელო“, 7 სექტემბერი, 1972 წელი, #177, გვ.3 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ფოტოარქივი - გიორგი ჩუბინიძე - ფეხბურთელი ხაშურის ივერია სოხუმში ხაშურის ივერიის ფეხბურთელები საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ფოტოარქივი - ხაშურის ივერიის ფეხბურთელები ↑ „ვარძია“ და „ივერია“ - პირველ ჯგუფში. dspace.nplg.gov.ge. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2019.
ისაბელ ფერნანდა ესპანელი

ისაბელ ფერნანდა ესპანელი (ესპ. Isabel Fernanda de España; დ. 18 მაისი, 1821 — გ. 9 მაისი, 1897) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. ისაბელ ფერნანდა დაიბადა 1821 წლის 18 მაისს არანხუესის სამეფო სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ასული. 1841 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთში დაბადებულ და აღზრდილ, წარმოშობით პოლონელ დიდგვაროვან იგნასიო დე გუროვსკის. იგნასიო შესანიშნავი, მოსიყვარულე და რომანტიკული მეუღლე აღმოჩნდა, რომელიც ასევე ატარებდა კუსტინეს მარკიზის წოდებას. ისაბელ ფერნანდამ განათლება საფრანგეთში მიიღო, სადაც გაიცნო იგნასიო და მასზე სკანდალურად დაქორწინდა. ესპანეთის პრინცესისა და უბრალო პოლონელი აზნაურის ქორწინებას ცხადია დიდი სკანდალი მოჰყვა, რის გამოც ისაბელ ფერნანდამ უარი განაცხადა ესპანეთში დაბრუნებაზე და საყვარელ მეუღლესთან ერთად ბელგიაში, კერძოდ კი ბრიუსელში დასახლდა. სწორედ აქ გააშინა მან თავისი რვა შვილი, რომელთაგან მხოლოდ სამმა გოგონამ მიაღწია ზრდასრულობამდე. როდესაც 1846 წელს ისაბელ ფერნანდას ძმა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ზე დაქორწინდა, მან თავის ბელგიაში მცხოვრებ დას სამშობლოში დაბრუნების ნება დართო. სწორედ ამის შემდეგ დაუბრუნდა იგი სამეფო კარის არისტოკრატიულ ცხოვრებასა და თავის წრეს. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე წელიწადში ისაბელ II-ის მმართველობა დაამხეს, რის გამოც სამეფო ოჯახი, მათ შორის ისაბელ ფერნანდა და მისი ქმარ-შვილი პარიზში გაიქცა. სწორედ აქ, 1897 წლის 9 მაისს, 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა ისაბელ ფერნანდა. მარია ლუისა (1842-1877), ცოლად გაჰყვა ვისენტე ბერტან დე ლის ი დერეტს, რომელთანაც შეეძინა შვილები; კარლოსი (1846), გარდაიცვალა ჩვილი; მარია ისაბელი (1847-1925), პირველად იქორწინა შარლ ალენ-პერკინზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა ხოსე მარია დიას-მარტინ ი ტორნერიას, რომელთანაც შვილები არ შეეძინა; ფერნანდო (1848-1875), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო; კარლოსი (1854-1856), გარდაიცვალა ჩვილი; ავგუსტო (1855), გარდაიცვალა ჩვილი; ლუისი (1856), გარდაიცვალა ჩვილი; მარია კრისტინა (?-?), ცოლად გაჰყვა ბართოლომეო დე კოსტას, რომელთანაც შეეძინა შვილები. Kalendario manual y guía de forasteros en Madrid. Imprenta Real. 1837. Consultado el 9 de mayo de 2018. (ესპანურად)
ლუისა ტერეზა ესპანელი

ლუისა მარია ესპანელი (ესპ. Luisa Teresa de España; დ. 11 ივნისი, 1824 — გ. 27 დეკემბერი, 1900) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის უმცროსი ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. ლუისა მარია დაიბადა 1824 წლის 11 ივნისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. დედის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. ლუისა ტერეზას ცხოვრების პირველმა ნახევარმა მისი ბიძაშვილ-დეიდაშვილის, ისაბელ II-ის მმართველობის ხანაში განვლო. ისაბელსა და ლუისა ტერეზას შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდათ. ამის გამო, ლუისა ტერეზამ შესძლო და დედოფლის მხარდაჭერით თავისზე დაბალი რანგის მამაკაცზე დაქორწინდა, რომელიც თავად შეარჩია. 1847 წლის 10 თებერვალს იგი დაქორწინდა ხოსე მარია ოსორიო დე მოსკოსო ი კარვახალზე, რომელის სესას ჰერცოგის წოდებას ატარებდა. 1881 წელს ლუისა ტერეზა დაჯილდოვდა დედოფალ მარია ლუიზას ორდენით. იგი გარდაიცვალა 1900 წლის 27 დეკემბერს მადრიდში, 76 წლის ასაკში. ფრანსისკო (1847-1924), სესას ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო; ლუისი (1849-1924), აიამონტეს მარკიზი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო; მარია კრისტინა (1850-1904), ატრისკოს ჰერცოგინია, გარდაიცვალა გაუთხოვარი. Damas de la Real Orden de la Reina María Luisa. geneall.net. Consultado el 6 de junio de 2017. Hof- und Staats-Handbuch des Kaiserthumes Österreich. Consultado el 6 de junio de 2017.
ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი

ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი (ესპ. Josefina Fernanda de España; დ. 25 მაისი, 1827 — გ. 10 ივნისი, 1910) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. ხოსეფინა ფერნანდა დაიბადა 1827 წლის 25 მაისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. მამის მხრიდან, მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ IV და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. 1848 წლის 4 ივნისს, ხოსეფინა ფერნანდა მალულად დაქორწინდა ხოსე გიუელ ი რენტეზე. სამეფო კარზე ეს ფაქტი ბურბონთა დინასტიის შეურაცხყოფად შერაცხეს და იგი თავის ქმართან ერთად ოთხი წლით გააძევეს ესპანეთიდან, რა დროსაც იგი საფრანგეთში გადასახლდა. საბოლოოდ, დედოფალმა ისაბელ II-მ იგი შეიწყალა და კვლავ სამშობლოში დაბრუნების ნებართვა მისცა. 1851 წელს იგი დაბრუნდა ესპანეთში, თუმცა სამეფო კარზე აღარ დაბრუნებულა. 1853 წელს მისი ქმარი ვალიადოლიდის დეპუტატად აირჩიეს. 1854 წლიდან ხოსეფინა ჰერცოგ დე ალესონთან ერთად აქტიურად ერთვება რევოლუციურ იდეოლოგიაში, რასაც საბოლოოდ 1854 წლის ტრიუმფალური რევოლუცია მოჰყვა. საბოლოოდ დედოფალმა ისაბელამ თავისი ხელისუფლების აღდგენა მოახერხა და ხოსეფინა თავის ქმართან ერთად ესპანეთიდან გააძევა, თუმცა ამჯერად სამუდამოდ. იგი კვლავ საფრანგეთში გაიქცა, სადაც 1910 წლის 10 ივნისს, 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა. რაიმუნდო (1849-1907), ვალკარლოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ანტონია ლაურა ალბერტინა ი კარო, რომელთანაც შეეძინა ორი ქალიშვილი; ფერნანდო (1851-1936), გუიელის მარკიზი, ცოლად შეირთო მარია ხოსეფა ალფონსინა ი გუიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; ფრანსისკო (1857-1888), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო. ფერნანდა ესპანელი[მკვდარი ბმული]
საკონსტიტუციო სასამართლო

საკონსტიტუციო სასამართლო არის უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია, რომლის მთავარი ფუნქცია არის კანონთა კონსტიტუციურობის შემოწმება და თუ ის დარწმუნდება, რომ რომელიმე კანონი არ შეესაბამება კონსტიტუციას ძალადაკარგულად ცნობს მას, თუმცა მისი საქმიანობა მხოლოდ ამით არ შემოიფარგლება. 1919 წელს ავსტრიაში დაარსდა მსოფლიოში პირველი საკონსტიტუციო სასამართლო, როგორც დამოუკიდებელი საკონსტიტუციო კონტროლის ორგანო. ჩეხოსლოვაკიის 1920 წელის კონსტიტუციის ძალაში შესვლასთან ერთად ჩამოყალიბდა საკონსტიტუციო სასამართლო, რომელმაც საქმიანობა 1921 წელს დაიწყო. ზოგიერთ ქვეყანას ცალკე არსებული საკონსტიტუციო სასამართლო არ აქვს, მაგრამ მის ფუნქცეიებს საერთო სასამართლოები ითავსებენ. მაგალითად ამერიკის შეერთებული შტატების უზენაესმა სასამართლომ საქმეში (Marbury v Madison) მსოფლიოში პირველად ცნო არაკონსტიტუციურად კანონი და დაადგინა, რომ მას ჰქონდა სხვა კანონების არაკონსტიტუცურად ცნობის უფლება. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანოა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო. მისი შექმნისა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება ორგანული კანონით.
მარია კრისტინა ესპანელი

მარია კრისტინა ესპანელი (ესპ. María Cristina de España; დ. 5 ივნისი, 1833 — გ. 19 იანვარი, 1902) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტა როგორც სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას მეორე ცოლი და მისი ხუთი ვაჟის დედა. მარია კრისტინა დაიბადა 1833 წლის 5 ივნისს მადრიდში. იგი იყო კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ IV და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. მარია კრისტინას უფროსი ძმა, ფრანსისკო დე ასისი, რომელიც 1846 წელს დაქორწინდა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ზე. 1860 წლის 19 ნოემბერს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე კარლ III-ის შვილთაშვილსა და პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ის შვილიშვილს, ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტ სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას. სებასტიანი აქამდე დაქორწინებული იყო მარია კრისტინას დეიდაზე, მარია ამალია დე ბურბონ-სიცილიელზე, რომელიც უშვილოდ გარდაიცვალა. თავისი მემკვიდრული უფლებების გამო ესპანეთის ტახტზე, სებასტიანს კონფლიქტი ჰქონდა როგორც პორტუგალიის მეფესთან, ასევე ესპანეთის დედოფალ-რეგენტ მარია კრისტინა სიცილიელთან. თუმცა, სებასტიანი და მარია კრისტინა სამეფო კარზე ცხოვრობდნენ, როგორც დედოფალ ისაბელ II-ის ბიძაშვილები. 1868 წელს ესპანეთში მონარქიის დამხობასთან ერთად, მარია კრისტინამ და მისმა ოჯახმა დატოვა ესპანეთი და საფრანგეთში გაიქცა. სწორედ აქ, 1875 წელს გარდაიცვალა სებასტიანი. შემდგომში, ესპანეთში ბურბონთა რესტავრაციასთან ერთად, მარია კრისტინა ესპანეთში დაბრუნდა და სამეფო კარზე დასახლდა, სადაც 1902 წელს გარდაიცვალა 68 წლის ასაკში. ფრანსისკო (1861-1923), ცოლად შეირთო მარია დელ პილარ დე მახუირო; პედრო (1862-1892), ცოლად შეირთო მარია დე ლა კარიდად დე მადანი; ლუისი (1864-1889), ცოლად შეირთო მარია ანა ბერნალდო დე კიროს ი მუნიოსი; ალფონსო (1866-1934); გაბრიელი (1869-1889); Lundy, Darryl. "The Peerage: Maria Cristina de Borbón, Infanta de España". Retrieved 28 July 2010.