laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Jaekelopterus rhenaniae

Jaekelopterus rhenaniae („ოთო ჯაკელის ფრთა რეინლენდიდან“) არის ევრიპტერიდების გადაშენებული სახეობა. სიგრძით 2,5 მეტრს აღწევდა. იგი ერთ-ერთია იმ 2 უდიდესი ფეხსახსრიანიდან, რაც კი ოდესმე აღმოუჩენიათ (მეორეა მრავალფეხიანების მსგავსი გიგანტური არსება Arthropleura. ევრიპტერიდი Pterygotus სიგრძით 2,3 მეტრს აღწევდა). Jaekelopterus rhenaniae ცხოვრობდა მიახლოებით 390 მილიონი წლის წინ, შუა დევონში. სავარაუდოდ ბინადრობდა მტკნარ წყლებში - მდინარეებსა და ტბებში და არა მარილიან ზღვებში. ცხოველი აღწერეს სიმონ ბრედიმ და მარკუს პოსჩმანმა ბრისტოლის უნივერსიტეტიდან, ჟურნალში Biology Letters, 2007 წლის ნოემბერში. მათ აღმოაჩინეს 46 სანტიმეტრი სიგრძის ქელიცერი (ბრჭყალისმსგავსი პირის ნაწილი) და გამოთვალეს ცხოველის სავარაუდო სიგრძე. Jaekelopterus rhenaniae ნაშთები ცნობილია პრუმის (გერმანია) ადრინდელი დევონური ნალექებიდან. ↑ Biology Letters[მკვდარი ბმული]; Naturenews, „აღმოაჩინეს გიგანტური ზღვის მორიელი“, ; "მორიელი, რომელიც ადამიანზე დიდია" დაარქივებული 2008-06-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ BBC News, „აღმოჩენილია ბრჭყალი ადამიანის ზომის მორიელისა“; New Scientist, „გიგნატური ბრჭყალი მიუთითებს ზღვის მორიელის გიგანტურ ზომაზე“
ხმალკუდები

ხმალკუდები (ლათ. Xiphosura) წარმოიშვნენ დედამიწის სილურულ პერიოდში, მიახლოებით 445 მილიონი წლის წინ, როდესაც ზღვაში კიბომორიელები დაცურავდნენ, ხმელეთზე კი გიგანტური ზომის მორიელები ცხოვრობდნენ. ამჟამად ხმალკუდები შემორჩნენ აშშ-ის დასავლეთ სანაპიროზე, კარიბის ზღვის პირას და ინდონეზიის წყლების წყალმარჩხ ადგილებში. აქედან ისინი ვრცელდებიან ჩინეთის სანაპიროს გასწვრივ იაპონიამდე და დასავლეთ ინდოეთამდე. არც თუ ისე იშვიათი არსებებია. ზოგან მათ ბადეებით იჭერენ, ფქვავენ და სასუქად იყენებდნენ. ხმალკუდებს, ევრიპტერიდებთან ერთად აერთიანებენ კლასში Merostomata. ამჟამად ხმალკუდები ერთიანდებიან კლასში ქელიცერიანები და წარმოადგენენ 4 რიგიდან (ობობასნაირნი, ევრიპტერიდები, ზღვის ობობები) ერთ-ერთს. პალეოზოური ხმალკუდები სიგრძით 1-3 მეტრს აღწევდნენ. თანამედროვე სახეობა კი მხოლოდ 60 სმ იზრდება.   ხმალკუდები ▲ ▲ ▲ ▲ ▲ შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ხმალკუდები“ ვიკისაწყობში.
ისრაელის სახელმწიფო ჰიმნი

ჰათიკვა (ებრ. הַתִּקְוָה, იმედი), არის ისრაელის სახელმწიფო ჰიმნი. იგი დაწერა ბაფტალი ჰერც იმბრმა. მასში ასახული ებრაული ერის ისრაელში დაბრუნების 2000 წლიანი იმედი, რომელიც ასრულდა 1948 წელს ისრაელის სახელმწიფოს შექმნით. eleven.co.il
ოსლოს ხელშეკრულება

ოსლოს ხელშეკრულება (ინგლ. Oslo Accords, ოფიციალური სახელწოდება Declaration of Principles on Interim Self-Government Arrangements ან Declaration of Principles (DOP)) — ორმხრივი დახურული კონსულტაციები ოსლოში ისრაელსა (წარმოდგენილი საგარეო საქმეთა მინისტრით შიმონ პერესიით) და პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციას (წარმოდგენილი მაჰმუდ აბასით.) შორის. ეს კონსულტაციები გაიმართა აშშ-ის შუამდგომლობით და მისი ძირითადი მიზანი პირველი ინტიფადის დარეგულირება იყო. Dean Peter Krogh Examines Prospects for Peace from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives Israel's Self-Rule Plan. Knesset website, 28 December 1977
ლიბანის ომი (1982)

ლიბანის ომი 1982 წლის ომი — ისრაელის სამხედრო ოპერაცია ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს, რომლის მიზანი იყო პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციის ბაზების განადგურება ლიბანის ტერიტორიაზე. ამ ოპერაციის დროს აღებული იქნა ლიბანის დედაქალაქი ბეირუთი, ხოლო პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციის სამხედრო ფორმირებები ტუნისში გადავიდნენ. ამ ოპერაციის შედეგად ისრაელმა სამხრეთ ლიბანში შექმნა უსაფრთხოების ზონა, რომელსაც სამხრეთ ლიბანის არმიასთან 2000 წლამდე აკონტროლებდნენ. თვითონ ისრაელი 1982 წლის მოვლენებს ომად დღესაც არ ცნობს. ↑ Комиссия решила назвать Вторую Ливанскую войну Второй Ливанской войной
იცხაკ რაბინის მკვლელობა

1995 წლის 4 ნოემბერს სამშვიდობო პროცესის მხარდამჭერი მიტინგიდან დარუნებულ იცხააკ რაბინს სამი ტყვია ესროლეს. 40 წუთის შემდეგ იგი გარდაიცვალა მიღებული ჭრილობებისგან საავადმყოფო ”იჰილოვში”. მისმა მკვლელმა, რელიგიური სასწავლებლის სტუდენტამ იგალ ამირმა თავისი ნამოქმედარი იმით ახსნა, რომ ”იცავდა ისრაელის ერს ოსლოს ხელშეკრულების პირობებისგან. 1996 წლის 27 მარტს სასამართლომ იგალ ამირს სამუდამო პატიმრობა შეუფარდა. რაბინის მკვლელობამ შეძრა მთელი ცივილიზებული სამყარო, მის დაკრძალვაზე ჩამოვიდა მსოფლიოს უამრავი ლიდერი, მათ შორის აშშ-ის პრეზიდენტი ბილ კლინტონი, ეგვიპტეს პრეზიდენტი ჰოსნი მუბარაკი და იორდანიის მეფე ჰუსენი . რაბინი დაკრძალულია ჰერცლის მთაზე იერუსალიმში.
პტერიგოტუსი

Pterygotus ესაა დღემდე ცნობილი სიდიდით მეორე ევრიპტერიდი და ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ფეხსახსრიანი. სიგრძით 2,3 მეტრს აღწევდა. თავის წინა ნაწილში გააჩნდა 2 დიდი ზომის, ცენტრალურ ნაწილში კი 2 პატარ ზომის თვალი, 4 წყვილი სასიარულო ფეხებისა, მე-5 წყვილი კი გარდაქმნილი იყო საცურაო ფარფლებად. ასევე გააჩნდა წყვილი ქელიცერებისა, რაც გამოიყენებოდა მსხვერპლის დასაჭერად. სხეულის წინა 6 სეგმენტი (თავის გამოკლებით), ან კუდის დანაყოფები შეიცავდა ლაყუჩებსა და ცხოველის სასქესო ორგანოებს. ევრიპტერიდის დიდი ზომის თვალები მიმანიშნებელია იმისა, რომ მტაცებელ Pterygotus კარგად შეეძლო ორიენტირება, გადაადგილდებოდა დიდი ზომის ფარფლების მეშვეობით, შესაძლებელია ამ მიზნით იყენებდა კუდსაც. Pterygotus ცხოვრობდა სილურული პერიოდიდან-შუა დევონამდე. ენათესავებოდა დიდი ზომის ევრიპტერიდს - Jaekelopterus rhenaniae და სლიმონიას. ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკაზე, ანტარქტიკის გარდა. პალეოზოურ ზღვებში იგი ერთ-ერთი მოწინავე მტაცებელი იყო. ბინადრობდა წყალმარჩხ სანაპირო ზოლში. იკვებებოდა თევზებით, ტრილობიტებით და სხვა არსებებით. სავარაუდოდ Pterygotus იმალებოდა ქვიშაში და ამგვარად უსაფრდებოდა მსხვერპლს, ნადავლის გამოჩენისთანავე კი დიდი სისწრაფით ჩაავლებდა მას გიგანტურ ქელიცერებს. პატარა ევრიპტერიდებისაგან განსხვავებით (მაგალითად, როგორიცაა Megalograptus), Pterygotus არ შეეძლო ზღვის მიტოვება კანის გამოცვლისა და კვერცხების დადების მიზნით. სავარაუდოდ, იგი ზღვებიდან გადადიოდა მდინარეებსა და ტბებში ახალი ნადავლის მოსაძიებლად. Pterygotus შეეძლო მეტად მოხერხებულად გადაადგილება წყალში. გადასაადგილებლად იყენებდა როგორც ფარფლებს, ისევე გიგანტურ კუდს, ფეხების მეშვეობით კი იცავდა წონასწორობას. მიუხედავად იმისა, რომ Pterygotus ნაშთები საკმაოდ ხშირია, სრულყოფილი ჩონჩხი იშვიათია. იგი იყო ერთ-ერთი უკანასკნელი გიგანტური ზღვის მორიელებიდან, ვინაიდან კარბონულისა და პერმულის ევრიპტერიდები შედარებით პატარები (10-30 სმ) იყვნენ. გიგანტური ზღვის მორიელების გაქრობის ერთ-ერთი მიზეზი წყალში მათი საკმაოდ ნელი მოძრაობა იყო, რის გამოც ადვილად ხდებოდნენ ზღვის ისეთი გიგანტური მტაცებელი თევზების მსხვერპლნი, როგორიცაა Dunkleosteus. P. rhenaniae P. anglicus (ტიპური სახეობა. ლუი აგასისი, 1844) P. osiliensis P. bilobus Pterygotus გამოჩნდა ბიბისის დოკუმენტური სერიების ციკლში Walking with Monsters, სადაც იგი თავს ესხმის გიგანტურ მორიელს - Brontoscorpio, რომელიც დევონური პერიოდის უყბო თევზს Cephalaspis მისდევს . ↑ Pterygotus თავს ესხმის გიგანტურ მორიელს. youtube.com
იუდეაზავრი

იუდეაზავრი (ლათ. Judeasaurus) არის ნამარხი გვარი პატარა ზომის, ვარანისებრი წყლის ხვლიკებისა, რომლებიც მოზაზავრებს ენათესავებოდნენ. ერთადერთი სახეობა ცნობილია ახლო აღმოსავლეთის გვიან ცარცული პერიოდის ნალექებიდან, თუმცა მისი წარმოშობის ზუსტი დრო უცნობია. მოვარდისფრო-მონაცრისფრო კირქვაში აღმოჩენილი არასრული ნაშთი შედგებოდა ნახევრად-დანაწევრებული თავის ქალისა და რამდენიმე კისრის მალისაგან. თავის ქალა პატრაა, სიგრძით მხოლოდ 60-70 მილიმეტრი.
ევრიპტერუსი

ევრიპტერუსი (ლათ. Eurypterus) — ზღვის მორიელების ნამარხი გვარი გვიანი სილურული პერიოდიდან. ბინადრობდნენ მტკნარი წყლების ფსკერზე, მიახლოებით 420 მილიონი წლის წინ, ტერიტორიაზე, რასაც ახლა შეერთებული შტატები ეწოდება. როგორც ევრიპტერიდების უმეტესობას, Eurypterus-ის სახეობებსაც გააჩნდათ ნემსისებრი, ბასრი კუდი, რაც სავარაუდოდ თავდაცვის დროს გამოიყენებოდა. E. clevelandi E. cestrotus E. remipes E. fischeri E. kokomoensis E. boyli ?E. abbreviatus ?E. overathi ფოტო დაარქივებული 2010-06-13 საიტზე Wayback Machine. ; სტატია დაარქივებული 2008-04-25 საიტზე Wayback Machine.
კადიმა

კადიმა (ებრ. קדימה - წინსვლა) — პოლიტიკური პარტია ისრაელში. პარტია ოფიციალურად შეიქმნა 2005 წლის 21 ნოემბერს, არიელ შარონის მიერ ლიკუდის მიტოვების შემდეგ. პარტიის დღევანდელი ლიდერია ციპი ლივნი. პარტიის ლიდერები არიან: შიმონ პერესი, აბრაამ გირშსონი, შაულ მოფაზი და სხვ. კადიმას მანდატები (120დან)
MIRC

mIRC — ინტერნეტ ჩატის კლიენტი Microsoft Windows-ისთვის, შექმნილი 1995 წელს, ქალედ მარდამ-ბეის მიერ. გარდა იმისა, რომ ის არის სრულად ფუნქციონალური ჩატის პროგრამა, მას ასევე გააჩნია გაფართოების საშუალებები. ოფიციალური საიტი ავტორის ოფიციალური საიტი mircscripts.org mircscripts.com
ლინკოლნი (ნებრასკა)

ლინკოლნი (ინგლ. Lincoln) — ქალაქი აშშ-ში. ნებრასკის შტატის დედაქალაქი და ლანკასტერის ქაუნთის ადმინისტრაციული ცენტრი. სიდიდით მეორე ქალაქი ნებრასკაში ომაჰას შემდეგ. 2000 წლის ცენზის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 225,581. ↑ https://www.lincoln.ne.gov/City/Mayor
Google Account

Google-ის ანგარიში (Google Account) — ანგარიშის ტიპი, რომელიც იძლევა წვდომის საშუალებას Google-ის სხვადასხვა სერვისებზე, მათ შორის Blogger, YouTube და Google Groups. ანგარიშის შექმნა შესაძლებელია Gmail ელექტრონულ ფოსტაზე რეგისტრაციის გავლით. მას შემდეგ რაც ანგარიში შეიქმნება შესაძლებელია მასში Google-ის სხვადასხვა სერვისების გაერთიანება. პარამეტრების დარეგულირება ერთდროულად შეიძლება ყველა სერვისისთვის, თუმცა ყველა სერვისს ასევე აქვს თავისი ცალკეული პარამეტრები. OpenID ოფიციალური საიტი
არიელ შარონი

არიელ შარონი (?·i) (ებრ. אריאל שרון, ასევე მეტსახელი არიკი, אַריק) (დაბადებისას არიელ შაინერმანი (אריאל שיינרמן) დ. 26 თებერვალი, 1928 — გ. 11 იანვარი, 2014) — ისრაელის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი და სამხედრო ლიდერი. შარონი ისრაელის პრემიერი იყო 2001 წლის მარტიდან 2006 წლის აპრილამდე. ამავე წლის 4 იანვარს, მწვავე ინსულტის შედეგად იგი კომაში ჩავარდა. 2014 წლის 11 იანვარს, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი არიელ შარონი 8 წლიანი კომის შემდეგ, 85 წლის ასაკში გარდაიცვალა. შარონი თელ-ავივთან ახლოს, შების საავადმყოფოში იმყოფებოდა. არიელ შარონი, ისრაელის პრემიერ-მინისტრი 2001 წელს გახდა. იგი რამდენიმე ორგანოს, მათ შორის ფილტვების ფუნქციონირების დარღვევას უჩიოდა. თავდაცვის ყოფილი მინისტრი, რომელიც 1982 წელს ლიბანში შეჭრის ოპერაციას მეთაურობდა, ამავე დროს ისრაელის თითქმის ყველა ომის ვეტერანი იყო. არიელ შარონის ბიოგრაფია (ინგლისური)
ჩანთოსანი დათვი

ჩანთოსანი დათვი, კოალა (ლათ. Phascolarctos cinereus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ჩანთოსნების რიგისა. გარეგნულად დათვს ჰგავს (აქედანაა მისი სახელიც). მისი სხეული სიგრძე 82 სმ (კუდი არ მოუჩანს), მასა 16 კგ აღწევს. ფერად რუხია. გავრცელებულია ავსტრალიაში. ცხოვრობს ტყეში, ბინადრობს ხეზე. იკვებება ფოთლებით. მრავლდება სექტემბრიდან მაისამდე. მაკეობა 30 დღეღამე გრძელდება. შობს 1 ნაშიერს, რომელიც ჩანთაში რჩება 6 თვემდე. იყენებენ მის ბეწვს. ამჟამად ჩანთოსან დათვებზე ნადირობა აკრძალულია. ჩანთოსანი დათვი ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 80.
ჩანთოსანი ვასაკები

ჩანთოსანი ვასაკები (ლათ. Hemiphractinae) — უკუდო ამფიბიების ქვეოჯახი ვასაკასებრთა ოჯახისა. მენჯის ძვალზე განივი წანაზარდები აქვთ. გავრცელებულნი არიან ტროპიკულ ამერიკაში. შთამომავლობაზე ზრუნავენ თავისებურად: დედალს ზურგზე აქვს განსაკუთრებული ტყავის ჯიბე (ჩანთა), რომელშიც ვითარდება განაყოფიერებული ქვირითი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 80.
ჩანთოსანი კვერნა

ჩანთოსანი კვერნა (ლათ. Dasyurus) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი მტაცებელი ჩანთოსნების ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 75 სმ, კუდისა — 35 სმ, მასა 3 კგაღწევს. ზურგის მხარე რუხ-მოყვითალოდან მურა-შავ ფერში გადადის. აყრია თეთრი კოპლები. მუცლის მხარე თეთრი, რუხი ან ყვითელია. გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ გვინეაში, ტასმანიაზე. მეტწილად ტყეში ცხოვრობენ. გვარში 4 სახეობაა. მათ შორის აღსანიშნავია კოპლებიანკუდა ჩანთოსანი კვერნა (ლათ. Dasyurus quoll) რომელიც 3 კვირის მაკეობის შემდეგ შობს 6-მდე ნაშიერს. ავსტრალიაში მისი რაოდენობა თანდათან მცირდება. ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 80.
ჩანთოსანი მაჩვისებრნი

ჩანთოსანი მაჩვისებრნი (ლათ. Peramelidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ჩანთოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 15-50 სმ აღწევს. წინა კიდურების მეორე და მეოთხე თითზე ძლიერი სათხრელი ბრჭყალები აქვთ. ბეწვი მოკლეა, უხეში. მუცელზე აქვთ ჩანთა. ოჯახში 8 გვარის 19 სახეობაა. გავრცელებულნი არიან ავსტრალიაში, ტასმანიაზე, ახალ გვინეასა და მახლობელ კუნძულებზე. ღამის ცხოველები არიან. იკვებებიან უმთავრესად მწერებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 80.
ობის სოკოები

ობის სოკოები — სოკოები, რომლებიც წარმოქმნიან სხვადასხვა ფერის (თეთრი, შავი, მწვანე და სხვა) ნაფიფქს (ობს) საკვებ პროდუქტებზე, ხილზე, მცენარეულ ნარჩენებზე, ტყავსა და სხვა საგნებზე. მიეკუთვნებიან სხვადასხვა სისტემატიკურ ჯგუფს: ზიგომიცეტებს, ასკომიცეტებს და უსრულ სოკოებს. ცნობილია პურის ობი (ლათ. Mucor mucedo), აგრეთვე ლათ. Rhizopus-ის გვარის წარმომადგენელთაგან გამოწვეული ობი სხვადასხვა პროდუქტებზე (პური, მურაბა, ხილი) და სხვა. ზოგი ობის სოკოები სახლდება მცენარეულ და ცხოველურ პროდუქტებზე და აფუჭებს მათ, ზოგიერთი იწვევს ადამიანისა და ცხოველთა მიკოზებს, მცენარეების დაავადებებს, მათი ტოქსინები წამლავს ცხოველებსა და ადამიანს. ზოგს კი მაღალი ფერმენტული აქტივობის გამო წარმოებაში იყენებენ, მაგ., ლათ. Aspergillus niger-ს — ლიმონის მჟავას, პენიცილიუმის ზოგ სახეობას — პენიცილინისა და სხვა ანტიბიოტიკების მისაღებად, ლათ. Penicillium roquefortii-ს და ლათ. Penicillium camembertii-ს — ყველის (როკფორი და კამამბერი) დასამზადებლად და სხვა. ნახუცრიშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 493.
ობჩა

ობჩა — ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ობჩისა და მეორე ობჩის ძველი სახელწოდება. 1926 წლისთვის ობჩის მოსახლეობა შეადგენდა 4031 ადამიანს, ხოლო ფართობი 36,8 კმ2-ს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 497. ↑ ქუთაისის მაზრის ადმინისტრაციული რუკა[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი
ოდა

ოდა — სახლის ტიპი, რომელიც ძირითადად გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში. დასავლეთ საქართველოში ოდა კვადრატული გეგმით იგებოდა, ის 3-6 ოთახიანია, ეს იყო ფანჯრებიანი ფიცრული სახლი, რომელსაც ხის აივანი და ჭერ-იატაკი ჰქონდა. ოდას ჰქონდა ოთხფერდიანი სახურავი. გადასახურავად იყენებდნენ ყავარს და კრამიტს, იდგა ქვის ან ხის ბოძებზე. არსებობს ქვითკირის სართულზე (პალატებზე) გამართული ოდა, ე. წ. „პალატებიანი“ ოდა საცხოვრებლის ეს ტიპი გავრცელდა XIX საუკუნის II ნახევრიდან და შეცვალა შუაცეცხლიანი, მიწურიატაკიანი საჯალაბო სახლი („მუშა სახლი“, „დარბაზი“, „კათხა სახლი“, „სამზადისი“), რომელიც ახალ კომპლექსში სამზარეულო-საკუჭნაოდ გადაიქცა. ოდა სახლს საბოლოოდ ჩამოშორდა ბოსელი. ოდესღაც ერთიანი საცხოვრებელი ფართობი მოძრავი ტიხარების საშუალებით ცალკე ოთახებად დანაწევრდა; ხუროთმოძღვრულ-მხატვრულ გადაწყვეტაში უმთავრესი მნიშვნელობა შეიძინა აივანმა, რომლის განვითარებაში 3 საფეხური შეიმჩნევა: ადრეული ტიპისათვის დამახასიათებელია კვადრატული კვეთის უხვად მოჩუქურთმებული სვეტები კუთხეებში გამოყვანილი ნაშვერებით და გარსშემოყოლებული მერხებით. მომდევნო ხანებში გაჩნდა მრგვალი, ჩარხზე დამუშავებული სვეტები, თაღოვანი კარ-ფანჯრები, გაქრა მერხები და ამაღლდა რიკულებიანი მოაჯირი. განვითარების ბოლო საფეხურზე ბოძები შემსუბუქდა და 4 (8)-კუთხოვანი ფორმა დაუბრუნდა; ფიცრული აივანი აჟურულია, იმკობა სვეტების ზედა ნაწილი, ჩნდება ფიცრული აჟურული თარედი ან ფრიზი. საცხოვრებელის ეს ტიპი დღესაც ფართოდ არის გავრცელებული დასავლეთ საქართველოში. სამცხე-თრიალეთსა და ქართლში დამოწმებულია ე. წ. ახვრის (ახორის) ანუ ბოსლის ოდა, თაკაბიანი ოდა. ოდა ეს არის ბოსელთან ერთად მოწყობილი საზამთრო საცხოვრებელი (სასტუმრო) თავისი ტახტებითა და ტორსოს კედელში ჩატანებული ბუხრით. გადახურვა კიბურ-კამაროვანია, შედგება ორმხრივ პარალელურად დაწყობილი კოჭებისაგან, რომლებიც ცენტრალურ-გვირგვინულისაგან განსხვავებით, შიგნით გადანაცვლების გზით ქმნიან კამარას. თაკარებიანი ოდა ახვრის ოდის არქიტექტურული სახესხვაობაა. გადახურვის კოჭები დაყრდნობილია კედლისპირა სვეტებსა და ორ თავისუფლად მდგარ ბოძზე, რომლებიც შესასვლელის ორსავე მხარეს, საცხოვრებელი სათავსოს შუა ხაზზე დგას. თაკარებიან ოდაში კოჭები ერთმანეთზე პარალელურად, საფეხურებად არის დაწყობილი („დათაკრული“). ჯავახეთსა და თრიალეთში ოდა მთავარი საცხოვრებელი სათავსი (სასტუმრო) იყო, ხოლო მესხეთში ამ დანიშნულებით („საუფროსოდ“) დარბაზს იყენებდნენ. ინტერიერის მხატვრულ-ხუროთმოძღვრული გადაწყვეტის ძირითადი აქცენტი ბუხრიან კედელზე მოდის, რომელიც ზევიდან ნათდება უხილავი სარკმლით. ოდის სტრუქტურა ძველი ქართული, მიწურბანიანი საცხოვრებლის (დარბაზის) განვითარების შემდგომ საფეხურზეა ჩამოყალიბებული და დამუშავებულია ლაზი ოსტატების მიერ. აქ კერა ბუხრითაა შეცვლილი, მაგრამ სათავსი მაინც ინარჩუნებს ძველ საცხოვრებლის მრავალ ნიშანს. სუმბაძე ლ., ცინცაძე ვ., იმერეთის საბინაო ხუროთმოძღვრება, „ქართული ხელოვნება“, 1948, ტ. 2; სუმბაძე ლ., სამცხე-თრიალეთის თაკარებიანი ოდა, „მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია“, 1976, №　4; ჩიტაია გ., გლეხის სახლი ქვაბლიანის ხეობაში, „მიმომხილველი“, 1926, ტ. 1; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 498. ↑ სახლი ოდა - ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 2021-01-29
Simpsons Roasting on an Open Fire

„Simpsons Roasting on an Open Fire“, აგრეთვე ცნობილი როგორც „The Simpsons Christmas Special“ — სერიალ „სიმფსონების“ პირველი სრულმეტრაჟიანი ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა. თუმცა თავდაპირველად ის სიმფსონების (სეზონი 1) მერვე ეპიზოდი იყო. ეპიზოდი ეთერში პირველად 1989 წლის 17 დეკემბერს გავიდა. სცენარის ავტორია მიმი პონდი, ხოლო პროდიუსერი - დევიდ სილვერმანი. ეპიზოდის სათაური უკავშირდება საშობაო სიმღერას „Chestnuts Roasting on an Open Fire“. მეტ გრენინგმა "სიმფსონები" შექმნა ტელეკომპანია ფოქსისთვის. "Simpsons Roasting on an Open Fire" საიტზე The Simpsons.com "Simpsons Roasting on an Open Fire" დაარქივებული 2009-09-09 საიტზე Wayback Machine. საიტზე TV.com "Simpsons Roasting on an Open Fire" საიტზე Internet Movie Database
Hibbertopterus

Hibbertopterus — ნამარხი გვარი ევრიპტერიდების რიგისა. ნაშთები ცნობილია შოტლანდიის კარბონული პერიოდის ნალექებიდან. ბინადრობდნენ ჭაობებში. არსებობდნენ გვიანი კარბონიდან - პერმული პერიოდის დასასრულამდე. Hibbertopterus მიაკუთვნებენ ოჯახს Hibbertoperidae, რომლის წარმომადგენლები დიდი ზომით გამოირჩეოდნენ და არსებობდნენ ზედა დევონიდან - პერმული პერიოდის დასასრულამდე. Hibbertopterus იკვებებოდნენ მტკნარწყლიანი ჭაობებისა და მდინარეების ფსკერზე არსებული ნარჩენებით, პატარა უხერხემლოებით, რომლებსაც ნალექში პოულობდნენ. მათი მორფოლოგია ისეთი უჩვეულოა, რომ უწინ მათ ევრიპტერიდებისაგან დამოუკიდებელ რიგში აერთიანებდნენ, თუმცა ბოლო გამოკვლევები ადასტურებს, რომ Hibbertopterus მიეკუთვნება ქვერიგს Stylonurina, მონათესავე გვართან Drepanopterus ერთად, რომელიც ასევე ერთიანდება ზეოჯახში Hibbertopteroidea. აღსანიშნავია ისიც, რომ Hibbertopterus არის ის ერთ-ერთი პირველი წყლის არსება, რომელმაც წამოიწყო სახმელეთო გადაადგილება, როგორც ამას ადასტურებს დასავლეთ ლოტიანში (შოტლანდია) აღმოჩენილი კვალი. კვალი სიგრძით 6, სიგანეში კი 1 მეტრია. ამის მიხედვით გამოითვალა ცხოველის სიგრძე, რაც სავარაუდოდ 1,8 მეტრს შეესაბამება. H. scouleri H. hibernicus H. permianus ↑ მ. უაითი. „პალეოეკოლოგია: გიგანტური ფეხსახსრიანის ნაკვალევი“ (PDF). Nature. 438: 576.
ნეანდერტალელის გენომის გაშიფვრა

2006 წლის ივლისში მაკს პლანკის ინსტიტუტმა გერმანიაში და კომპანია 454 Life Sciences აშშ-ში, გამოაცხადეს ნეანდერტალელის გენომის სრული წაკითხვის სამუშაობის დაწყება. ნეანდერტალელის გენომი ზომით ახლოს დგას თანამედროვე ადამიანის გენომთან; წინასწარი შედეგებიდან ჩანს, რომ ადამიანის და ნეანდერტალელის დნმ იდენტურია 99,5 %-ით. მკვლევარებმა ნეანდერტალელის ნამარხი დნმ ამოიღეს ბარძაყის ძვლიდან, რომელიც 38 000 წლის წინანდელ ნეანდერტალელი მამაკაცის ჩონჩხს ეკუთვნოდა. ჩონჩხი ნაპოვნია ვინდიას გამოქვაბულში, ხორვატიაში; ასევე სხვა ძვლებიდან, ნაპოვნი ესპანეთში, რუსეთში და გერმანიაში. გენომის სეკვენსირებისთვის საჭირო იყო დაახლოებით ნახევარი გრამი ძვალი, თუმცა პროექტში სირთულეებმა იჩინა თავი - ძვლები დაბინძურებული აღმოჩნდა ბაქტერიებით, და იმ ადამიანთა მიერ, რომლებიც გათხრებზე და ლაბორატორიაში ეხებოდნენ მათ. 2009 წლის თებერვალში გერმანელ გენეტიკოსთა ჯგუფმა, სვანტე პეებოს ხელმძღვანელობით, გაშიფვრის შავ სამუშაოთა (63 %) დასრულება გამოაცხადა. აღმოჩნდა, რომ ნეანდერტალელთა გენომში არ იყო გენი „Lct“, რაც ლაქტოზის აუტანლობას იწვევს. ↑ „Полный геном неандертальца будет прочтен через два года“. Элементы.ру. 20 ноября 2006. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) (რუსული) ↑ „Team in Germany maps Neanderthal genome“. The Associated Press. 12 February 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 თებერვალი 2009. ციტირების თარიღი: 16 თებერვალი 2009. (ინგლისური) ↑ „Scientists Decode Majority of Neanderthal Man's Genome“. Deutsche Welle. 13 February 2009. (ინგლისური) ↑ „Неандертальцы могли говорить и не пили молоко - ученые“. РИА Новости. 14 февраля 2009 года. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) (რუსული) "Genetic algorithm model shows that modern humans out-competed the Neanderthal" Short summary of a peer review paper 2008. (ინგლისური) "Last of the Neanderthals" დაარქივებული 2008-09-18 საიტზე Wayback Machine. National Geographic, October 2008 (ინგლისური) MSNBC "Neanderthal genome project launches" 22 November 2006. (ინგლისური) BBC News Paul Rincon, "Neanderthal DNA secrets unlocked" 15 November 2006 (ინგლისური) "Welcome to Neanderthal genomics" 17 November 2006 (ინგლისური) "Neanderthal Genome Sequencing Yields Surprising Results and Opens a New Door to Future Studies" დაარქივებული 2009-03-10 საიტზე Wayback Machine. 15 November 2006 (ინგლისური)
Megarachne

Megarachne servinei — ნამარხი ევრიპტერიდი Megarachne გვარისა. ცნობილია არგენტინის (კორდოვას მახლობლად) ზედა კარბონული (პენსილვანიური) ნალექებიდან. ფეხის სიგრძე 50 სანტიმეტს აღწევდა. თავდაპირველად იგი არასწორად მიაკუთვნეს ობობებს და მოიაზრებოდა როგორც ყველა დროის ყველაზე დიდი ობობა. ამან კი სერიოზული შეცდომა გამოიწვია CGI სატელევიზიო სერიებში Walking with Monsters. კომპანიას პროდუქცია უკვე გასაყიდად ჰქონდა გატანილი, როდესაც, 2004 წელს, Megarachne servinei ზუსტი ბიოლოგიური კლასიფიცირება მოხდა, ამიტომ შეცდომის გამოსწორება ვეღარ მოხერხდა. კომპანიამ მხოლოდ სახელი შეუცვალა გამოგონილ ობობას და მყიდველს წარუდგინა Mesothelae სახელით. ობობათა სამყაროს დინოზავრები: Megarachne Servinei ძიებაში დაარქივებული 2008-12-22 საიტზე Wayback Machine. Megarachne ესაა ევრიპტერიდი და არა ობობა დაარქივებული 2008-05-22 საიტზე Wayback Machine. იყო თუ არა Megarachne მსოფლიოს უდიდესი ობობა? ახალი ცნობები სამხრეთ ამერიკული ნამარხის შესახებ დაარქივებული 2006-09-28 საიტზე Wayback Machine. ძაღლის ზომის ობობები არ არსებობდნენ Megarachne servinei (ნამარხის ფოტოთი) ↑ რეალურად Mesothelae ესაა ქვერიგი პრიმიტიული ობობებისა, რომელთა მუცელი სეგმენტებად იყო დაყოფილი, სწორედ ამიტომ, ისინი არანაირად არ ემსგავსებოდნენ ობობას სერიებიდან. ↑ Walking with Monsters. youtube.com
სლიმონია

სლიმონია (ლათ. Slimonia) — სილურული პერიოდის ევრიპტერიდების გვარი. ახლოს იდგა ცნობილ გვართან Pterygotus. ამ უკანასკნელისგან განსხვავებით, სლიმონიას სხეული უფრო პატარა და შევიწროებული იყო. კუდის ნემსისებური წანაზარდი Pterygotus შედარებით გრძელი გააჩნდათ. სლიმონია ცხოვრობდა განსაკუთრებით მტკნარ წყლებში, როდესაც Pterygotus ზღვებში ბინადრობდა. საკვებად იყენებდა მტკნარი წყლის თევზებს, როგორებიცაა Heterostraci და ადრინდელი Osteostraci. ქელიცერების მეშვეობით მტაცებელი სლიმონია თევზების სხეულს გლეჯდა. სლიმონიას ყველაზე დიდი წარმომადგენელი სიგრძით 2 მეტრს აღწევდა, ფსკერზე გრძელი ფეხების მეშვეობით გადაადგილდებოდა. სავარაუდოდ მსხვერპლს უსაფრდებოდა და უცაბედი მოძრაობით იჭერდა. სლიმონიას ნაკეცებად ჩამწკრივებული ფილტვები მდებარეობდა სხეულის ქვედა ნაწილზე. ბასრი ქელიცერების მეშვეობით მტაცებელი ადვილად გლეჯდა სილურული თევზების სხეულის ჯავშანს. სავარაუდოდ სლიმონია ფლობდა ნადირობის პრიმიტიულ ტექნიკებს. S. acuminata (ტიპური სახეობა. სალტერი, 1856) S. boliviana S. metastoma ↑ რიჩარდ ა. ფორტი (1998). სიცოცხლე დედამიწაზე პირველი 4 მილიარდი წლის განმავლობაში. ნიუ იორკი: ალფრედ კნოპფი, გვ. 146-7. ISBN 0-375-40119-9.
Megalograptus

Megalograptus — ევრიპტერიდების ერთ-ერთი ყველაზე ადრინდელი ნამარხი გვარი. არსებობდნენ ორდოვიკულ პერიოდში, 460-445 მილიონი წლის წინ. სხეულის სიგრძე 1,2 მეტრს აღწევდა. ნამარხის აღმოჩენის დროს მეცნიერთა ჯგუფს ცხოველის წვრილი ფეხები გრაპტოლითების ნაშთები ეგონა, სწორედ აქედან მომდინარეობს გვარს სახელი (graptus). მტაცებელი Megalograptus ნადირობდა თევზებზე, ტრილობიტებზე, სხვა ზღვის მორიელებზე. ბრჭყალებზე არსებული ეკლისებრი წანაზარდების მეშვეობით ადვილად პოულობდნენ ფსკერის ქვიშაში ჩამალულ ნადავლს. Megalograptus ბევრი მტერი ჰყავდა, მათ შორის ზრდასრული Cameroceras და დიდი ზომის ევრიპტერიდები. Megalograptus არ გააჩნდა ”ნესტარი”, თუმცა შეეძლო მორიელის მსგავსად სხეულის უკანა ნაწილის მორკალვა და მისი გამოყენება თავდაცვის მიზნით. Megalograptus გამოჩნდნენ ბიბისის დოკუმენტური სერიების ციკლში Sea Monsters (”ზღვის მონსტრები”), სადაც ისინი ხმალკუდების მსგავასად იქცევიან: შეწყვილების, (ქვიშაში) კვერცხების დადებისა და კანის გამოცვლის მიზნით ნაპირზე გადიან.   Megalograptus ▲ ▲ ▲ ▲ ▲ M. welchi M. ohioensis http://www.bbc.co.uk/science/seamonsters/factfiles/seascorpion.shtml დაარქივებული 2010-11-13 საიტზე Wayback Machine. BBC, შეიცავს ფოტოს http://www.taxonomy.nl/Taxonomicon/TaxonTree.aspx?id=15937 დაარქივებული 2018-03-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ youtube.com ზღვის მონსტრები