laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Huawei

Huawei Technologies Co. Ltd. (ჩინ.: 華為技術有限公司) — ჩინური ტრანსნაციონალური კომპანია ტელეკომუნიკაციების სფეროში. სათავო ოფისი მდებარეობს გუანდუნის პროვინციის ქალაქ შენჟენში. მას შემდეგ რაც შვედურ ერიქსონს გაუსწრო, ჰუავეი სატელეკომუნიკაციო აღჭურვილობის უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში. კომპანია 1988 წელს ყოფილმა სამხედრო ოფიცერმა რენ ჟენგფეიმ დააარსა და გააფორმა კერძო კომპანიად, რომელსაც მასში დასაქმებულები ფლობდნენ. ჰუავეის მთავარი საქმიანობაა სატელეკომუნიკაციო ქსელების გამართვა, ოპერაციული და საკონსულტაციო მომსახურებისა და აღჭურვილობის წარმოება როგორც ჩინეთის, ისე მის ფარგლებს გარეთ არსებულ საწარმოებში; ასევე საკომუნიკაციო მექანიზმების წარმოება სამომხმარებლო ბაზრისთვის. კომპანიაში დასაქმებულია 140 000 ადამიანი, რომელთა 46% ჩართულია კვლევისა და გაუმჯობესების (R&D) პროცესში. იგი ფლობს 20 R&D დაწესებულებას ჩინეთში, აშშ–ში, გერმანიაში, შვედეთში, ინდოეთში, რუსეთსა და თურქეთში. 2011 წელს ამ სფეროში მან $3,74 მილიარდი აშშ დოლარის ინვესტიცია ჩადო. 2010 წელს ჰუავეიმ 23,8 მლრდ ჩინური იუანის (3,7 აშშ დოლარი) მოგება ნახა. მის პროდუქციასა და მომსახურებას იყენებენ მსოფლიოს 140–ზე მეტ ქვეყანაში. მსოფლიოს 50 უმსხვილესი სატელეკომუნიცაციო ოპერატორიდან 45–ს ამჟამად ჰუავეი ემსახურება. Huawei E220 HSDPA USB მოდემი Huawei Ascend P6 Huawei Honor 6 Huawei Mate 7 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Huawei ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ 1.0 1.1 1.2 Huawei Annual Report 2015. Huawei. ↑ "Contact us." Huawei. Retrieved on 4 February 2009. ↑ „Who’s afraid of Huawei?“. The Economist. 3 August 2012. ციტირების თარიღი: 3 August 2012. ↑ Shukla, Anuradha. Huawei maintained steady growth in 2010. Computerworld (18 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 აპრილი 2011. ციტირების თარიღი: 14 June 2011. ↑ „Huawei 2010 Profit Gains 30% on Higher International Sales“. Businessweek. 17 April 2011. ციტირების თარიღი: 28 September 2011. ↑ 2010 Corporate Social Responsibility Report. Huawei.com. Huawei (2010). ციტირების თარიღი: 28 September 2011. ↑ Huawei has opened its R&D center in Istanbul on the 27th of February 2010: http://www.huawei.com/en/about-huawei/newsroom/press-release/hw-071891-turkey-r.htm დაარქივებული 2012-10-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ Huawei - Invest in Turkey. Invest.gov.tr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-16. ციტირების თარიღი: 2012-10-12. ↑ Research & Development. Huawei.com. Huawei. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 28 September 2011. ↑ HUAWEI UET joint Telecom IT Center(HUTIC). kics.edu. Al-Khawarizmi Institute of Computer Science. ციტირების თარიღი: 28 September 2011. ↑ Huawei Reports FY10 Revenues of CNY185.2 Billion, Up 24.2%; Net Profit of CNY23.8 Billion, Up 30.0%. Huawei (18 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 თებერვალი 2012. ციტირების თარიღი: 28 September 2011. ↑ Vance, Ashlee; Einhorn, Bruce (15 September 2011). „At Huawei, Matt Bross Tries to Ease U.S. Security Fears“. Businessweek. ციტირების თარიღი: 28 September 2011.
სამწევრისის ციხე

სამწევრისის ციხე — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ სამწევრისში, სოფლის დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება ფეოდალური ხანით. კომპლექსში შედის: დიდი კოშკი, ეკლესია, გალავანი, აგრეთვე სასახლის და სხვადასხვა ნაგებობის ფრაგმენტები. საერთო ფართობი დაახლოებით 2000 მ². გეგმით მოგრძო მრავალწახნაგას ფორმის ციხე-დარბაზის ტერიტორიაზე (82 X 42,3 მ)ამჟამად ორი ეზოა. გამოირჩევა ხუთი ძირითადი სამშენებლო ფენა. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აქ მდგარა დიდი კოშკი. ცოტა მოგვიანებით მას მიაშენეს გალავანი და ეკლესია. მშენებლობის მესამე პერიოდს განეკუთვნება გალავნის ფრაგმენტები, რომელიც კოშკს ეკვრის სამხრეთიდან. შემდეგი სამშენებლო ფენის (XVI-XVIII სს.) ნაგებობები ნაშენია ნატეხი ქვით და შედარებით დიდი ფართობი უკავია. აქ არის ნაგებობათა უმეტესი ნაწილი. მეხუთე ფენას მიეკუთვნება მეორე (სამხრეთ მონაკვეთი), ქვედა გალავანი და იქ მდგარი ნაგებობები (გარდა ეკლესიისა). გვიანდელი განახლება და მშენებლობა, სავარაუდოა, დაკავშირებულია ფანასკერტელ-ციციშვილების (კერძოდ მერაბ ციციშვილის) მოღვაწეობასთან. დიდ კოშკს (10,8 X 11,2 მ) გარედან კუთხეები მომრგვალებული აქვს, კედლები სქელია (2,05-2.5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. მოღწეულია სამი სართული. აკლია ზედა ნაწილი. შესასვლელი II სართულზეა. ფანჯრები და საბრძოლო ხვრელები დიდი ზომისაა. I, ყრუკედლებიანი სართული დამხმარე სათავსი იყო. სართულშუა გადახურვა ხისაა. II სართულის (სიმ. 3,65 მ) ჩრდილოე-დასავლეთის კედლის კუთხეში გაჭრილია კარი, დანარჩენი სამი კედელი ყრუა. III სართულის სამი კედელი ყრუა, მეოთხე, ჩრდილო-დასავლეთის კედელში დატანებულია კარი დაკიბე, რომელიც ადიოდა IV სართულზე. III სართული (სიმ. 5,5 მ) განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო საცხოვრებლად და თავდასაცავად. კოშკის შიგნით ყველა ხვრელობი გადახურულია ისრული თაღით. კარის გადახურვა ნახევაწრიულია, სათოფურებისა და სარკმლებისა არქიტრავული. ფასადების ზედაპირი გასწორებულია დუღაბის სქელი ფენით. კოშკი უნიკალური საფორტიფიკაციო ნაგებობაა. ეკლესია მდებარეობს ციხე-დარბაზის განაპირას, დასავლეთით, გორაზე, ჩართულია გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის პირველი სამშენებლო ფენა თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით, მეორე XVI-XVII საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (13,2 X 8,8 მ, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გადაკეთების შედეგად დაკარგული აქვს პირვანდელი სახე. შესავლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა, სარკმლები — აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით. ნახევარწრიული აფსიდის ორივე გვერდზე, კედელში გაჭრილია მცირე სათავსებში შესასვლელები. დარბაზი გადახურულია კამარით, რომელიც ეყრდნობა საბჯენ თაღებს. სადაპროფილიანი ლავგარდანი ქვისაა. XV-XVII საუკუნეების გალავანი ნაგებია ნატეხი ქვით. ასევე ნატეხი ქვითაა ნაშენი მშენებლობის ბოლო ორი პერიოდის (XVI და XVIII სს.) სასახლე და სხვა შენობები, რომელთა ფრაგმენტებია შემორჩენილი. სასახლე კედლის ფრაგმენტის მიხედვით სამსართულიანი იყო. I სართულის დონეზე კონტრფორსში ნახევრად მომრგვალებული ნიშია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 389-390.
სხლების ციხე

სხლების ციხე — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ ციხისგვერდის დასავლეთით 3 კმ-ზე. მდინარე ძამის მარცხენა მაღალ ნაპირზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ციხე კარგადაა მორგებული რელიეფს, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ციცაბო კლდეს გადაჰყურებს და სათვალთვალოდ მოხერხებული მდებარეობა აქვს. ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. როგორც ჩანს, აქ ფეოდალის ციხე-დარბაზი იყო. ციხე-დარბაზში შესასვლელი მის აღმოსავლეთ ნაწილში იყო - საბრძოლო კოშკსა და გალავანს შორის. ციხის წინა ეზოს (ფართობი 500 მ²) სამი მხრიდან გარს არტყია გეგმით უსწორო გალავანი, რომელიც რელიეფს მიჰყვება. წინა ეზოს ჩრდილოეთით ესაზღვრება შუა ციხის (ფართობი 250 მ²) კედელი. კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში კარია გაჭრილი, ხოლო შუა ნაწილში გეგმით ნახევარწრიული შვერილია. ეს ნაგებობა ორსართულიანი უნდა ყოფილიყო. მის შუა ნაწილში კოშკი იყო ჩართული. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე იყო გამართული. მეორე სართულზე ციხის ეზოსკენ მიმართული ორი სათოფურია. ასეთივე სათოფურია შვერილის აღმოსავლეთ სწორ კედელში. შვერილის დასავლეთ მხარეს, საკმაოდ მაღლა კარის ღიობის კვალი ჩანს. ამ ნაგებობის პირველი სართულის ქვევით, მიწაში წყლის რეზერვუარია, რომელშიც წყალი კერამიკული მილებით ჩადიოდა. შუა ციხის დასავლეთ კედლის ნაწილიღაა შემორჩენილი, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის მხოლოდ კვალი შეიმჩნევა. შუა ციხეს ჩრდილოეთიდან მესამე ზღუდე, კედლის პირზე ამოყვანილი, გეგმით სწორკუთხედს მიახლოებული კოშკი იცავდა. კოშკში შესასვლელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია. ჩანს კოშკი სათავდაცვო და საცხოვრებელი, მრავალსართულიანი ნაგებობა იყო. შედარებით კარგადაა შემორჩენილი კონტრფორსით გამაგრებული სამხრეთის კედელი. კონტრფორსის დასავლეთით სწორკუთხა ნიში და შუა ციხისკენ მიმართული სათოფურია. კოშკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხე მომრგვალებული უნდა ყოფილიყო. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 410-411.
ირლანდიურ-ანგლო-საქსური ანბანი

ირლანდიურ-ანგლო-საქსური ანბანი (კუნძულის მანუსკრიპტი) — შუა საუკუნეებში ირლანდიასა და ბრიტანეთში გავრცელებული დამწერლობის ტიპი. მოგვიანებით კონტინენტის ე.წ. კელტური ეკლესიის გავლენის ქვეშ მოქცეულ რელიგიურ ცენტრებში გამოიყენებოდა. ეს შრიფტი ირლანდიაში VII საუკუნეში გაჩნდა და XIX საუკუნემდე არ გამოსულა ხმარებიდან, თუმცა აყვავების პერიოდი მაინც 600-850 წწ. მოდის. კუნძულის ეს დამწერლობა კონტინენტის უნციალთან და ნახევარუნციალთან მჭიდროდაა დაკავშირებული: ამდენად, კუნძულის ნახევარუნციური მაიუსკული ფაქტობრივად იდენტურია ნახევარუნციალისა. კუნძულის მანუსკრიპტით შესრულებულ ტექსტებში საკმაოდ ხშირია წითელი ფერის პუნქტირით გარსშემოვლებული მთავრული ასოები (რაც არც თუ იშვიათად გვხვდება ბრიტანულ და ირლანდიურ წყაროებში). ხშირია ე.წ. diminuendo-ც: წინადადების ბოლოს ასოების სიმაღლის დადაბლება. ხაზსზემოთ დასაწერ ასოებს (b, d, h, l) სამკუთხა ან სოლისებრი ბოლოები აქვთ. ამ ასოებში b, d, p, q, ვერტიკალური შტრიხები მეტისმეტად ფართოა. გამოიყენება უამრავი ლიგატურა და შემოკლებანი, გარდა ამისა, ტირონული ნიშნები. კუნძულის მანუსკრიპტი - 12-ე საუკუნე. შუასაუკუნეების დამწერლობა (2005-04-16). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-19. ციტირების თარიღი: 2009-10-21. Insular Minuscule - Irish. Medieval Writing (2005-04-14). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-19. ციტირების თარიღი: 2009-10-21. Insular Minuscule. Wiglaf the Writer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-09-18. ციტირების თარიღი: 2009-10-21. Medieval Manuscripts: Insular Celtic Manuscripts. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2001-02-27. ციტირების თარიღი: 2011-02-08.
ზღუდრის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზღუდრის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 600-700 მეტრზე, გორაკზე, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XIII-XIV საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (8,8 X 5,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ფორმისა და ფერის (მოყვითალო, ღვინისფერი, მომწვანო) ქვიშაქვის ქვებით; ლავგარდანი შირიმის ქვის იყო (შემორჩენილია რამდენიმე ქვა). შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონდა. ნახევარწრიული, შებრტყელებული კონქით გადახურული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი ქვით გადახურული სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. ბრტყელი ქვითაა გადახურული სარკმელი დასავლეთ კედელშიც. ეკლესია გადახურული იყო დარბაზის გრძივ კედლებზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული კამარით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 374.
დევან ნაირი

დევან ნაირი (ინგლ. Devan Nair, მალაიალამური ენა ദേവൻ നായർ ചെങ്ങറ വീട്ടിൽ) (დ. 5 აგვისტო, 1923, მალაკის შტატი, მალაიზია — გ. 6 დეკემბერი, 2005, ჰამილტონი, კანადა) — სინგაპურის მესამე პრეზიდენტი (1981–1985 წლებში). ეროვნებით ტამილი. სინგაპურში ცხოვრობდა 1933 წლიდან. აქტიურად მონაწილეობდა ანტიკოლონიურ ბრძოლაში. ორჯერ იყო დაპატიმრებული (1951, 1956). 1954 წელს შექმნილი სახალხო მოქმედების პარტიის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1985 წლის 27 მარტს დატოვა თანამდებობა გაურკვეველი გარემოებების გამო. 1995 წლიდან ემიგრაციაშია კანადაში. გარდაიცვალა 2005 წლის 6 დეკემბერს კანადის ქალაქ ჰამილტონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 300.
ნომარქოსი

ნომარქოსი — ნომის მმართველი ძველ ეგვიპტეში. ნომარქოსის თანამდებობის ძველი ეგვიპტური სახელწოდებაა „ა(ნ)ჯ-მერ“ — „ის ვინც არხს თხრის“. ნომარქოსი სათავეში ედგა ნომის ადმინისტრაციულ აპარატს, მართლმსაჯულებას, ჯარს და განაგებდა მთელ სამეურნეო საქმიანობას. სახელმწიფოს დეცენტრალიზაციის პერიოდში ნომარქოსები დამოუკიდებლობას აღწევდნენ და მათი თანამდებობა მემკვიდრეობითი ხდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 467.
ნოღაის ურდო

ნოღაის ურდო — მომთაბარე ტომთა ფეოდალური სახელმწიფო გაერთიანება ახლანდელი ჩრდილო კასპიისპირეთისა და არალისპირეთის ტერიტორიაზე. XIV-XV სს. მიჯნაზე ედიგეის მმართველობის დროს, გამოეყო ოქროს ურდოს. საბოლოოდ ჩამოყალიბდა ედიგეის ვაჟის, ნურადინის მმართველობის (1426-1440 წწ.) დროს. მოსახლეობას შეადგენდნენ თურქულენოვანი ტომები, რომლებიც XIII საუკუნის II ნახევარში შედიოდნენ ნოღაის განმგებლობაში. XV საუკუნის II ნახევარში მათ ნოღაელები ეწოდათ. ნოღაის ურდოს დედაქალაქი იყო ქ. სარაიჩიკი (სარაიჯუკი) მდინარე იაიკის ქვემო წელზე. იგი მნიშვნელოვან სატრანზიტო სავაჭრო პუნქტს წარმოადგენდა. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა მომთაბარე მესაქონლეობა იყო. XVI საუკუნეში ნოღაელ ფეოდალებს მოსკოვისა და ყაზანის ბაზრებზე გასაყიდად გაჰყავდათ ათიათასობით ცხენი და ცხვარი. ფეოდალურ ურთიერთობებთან ერთად გავრცელებული იყო საოჯახო მონობა. ნოღაის ურდო იყოფოდა ულუსებად, რომელთაც მურზები განაგებდნენ. მთავრის ხელისუფლება გადადიოდა გვარის უფროსობის მიხედვით. XVI საუკუნის II ნახევარში ყაზანისა და ასტრახანის სახანოების რუსეთთან შეერთების შემდეგ, ნოღაის ურდო დაიშალა რამდენიმე ერთეულად - დიდი ნოღაი, მცირე ნოღაი და ალთიულის ურდო. XV საუკუნის პირველ ნახევარში ნოღაის ურდოში შეიქმნა ეპოსი „ედიგეი“, სადაც აისახა ედიგეისა და ოქროს ურდოს ხანის თოხთამიშის ბრძოლა. ეს ეპოსი ფართოდ გავრცელდა თურქულენოვან ხალხებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483.
ნოღაი

ნოღაი (დ. XIII ს. I ნახევარი — გ. 1300) — ოქროს ურდოს სარდალი, ჯუჩი ყაენის შვილთაშვილი. მრავალჯერ ილაშქრა ჰულაგუ-ყაენის და მისი მემკვიდრეების წინააღმდეგ. ბერქა-ყაენის სიკვდილის შემდეგ ნოღაის მმართველობაში აღმოჩნდა უზარმაზარი ტერიტორია დონიდან დუნაიმდე. 1273 წელს იქორწინა ბიზანტიის იმპერატორ მიხეილ VIII პალეოლოგოსის უკანონო ასულ ევფროსინეზე. ნოღაისთან კავშირს მიაღწიეს რუსეთის სამთავროებმა, პოლონეთმა, უნგრეთმა, ბულგარეთმა, სერბეთმა. ნოღაის დახმარებით ოქროს ურდოს ყაენი გახდა თოხთა, რომელმაც შემდეგ ბრძოლა დაიწყო ნოღაის წინააღმდეგ. 1300 წელს ნოღაი დამარცხდა, იგი ტყვედ ჩაიგდეს და მოკლეს. მოგვიანებით ნოღაის სახელი ეწოდა ნოღაელ ხალხს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483. ნოღაი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ზღუდრის ეკლესია

ზღუდრის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერში. დგას სოფლის განაპირას, მდინარე ძამის მარჯვენა ნაპირზე. გაირჩევა სამი სამშენებლო ფენა: VI-VII საუკუნეების (სამნავიანი ბაზილიკა), X საუკუნის (სამეკლესიანი ბაზილიკა) და XIII-XIV საუკუნეების მიჯნის (რესტავრაცია). ეკლესია (13,6 X 11,5 მ) გეგმით სამეკლესიანი ბაზილიკაა, ნაგებია მოყვითალო ფერის ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით. ახლანდელი ეკლესიის მშენებელს ნაგებობისათვის გამოუყენებია ადრე არსებული შენობის (სამნავიანი ბაზილიკის) ნაწილები -საკურთხევლის აფსიდი და ჯვრისებრი კვეთის ორი წყვილი სვეტი მათზე გადაყვანილი თაღებით (ისინი კედლის წყობაშია ჩართული, ისე როგორც პილასტრები და კედლის თაღები). ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან. შესასვლელზე მიშენებულია სამნაწილიანი კარიბჭე, რომლის შუა ნაწილი ამაღლებულია. შუა ეკლესია ფართო და მაღალია, წაგრძელებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები პილასტრებითა და კედლის თაღებით დანაწილებულია სამ მონაკვეთად. ჩრდილოეთ ეკლესია ყრუ კედლით გაყოფილია ორად. ორივე სათავსი დამოუკიდებელი გასასვლელებით მთავარ ეკლესიას უკავშირდება. აღმოსავლეთ სათავსში სამკვეთლო იყო, დასავლეთისაში - ცალკე ეკლესია. სამხრეთ ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილიც ცალკე ეკლესიაა, რომელშიც კარიბჭიდან შეიძლება შესვლა. ორივე გვერდის ეკლესიის კედლებში, აფსიდის მხარეს, მთელ სიმაღლეზე დატანებულია ნიშები, რომლებიც იწყებოდა იატაკიდან და შეკრული იყო ნახევარწრიული თაღით. თაღის დასავლეთ ქუსლი ეყრდნობოდა ნიშის კუთხეს, ხოლო აღმოსავლეთის - კედელში ჩასმულ იმპოსტებს. ორივე ეკლესიას ცილინდრული კამარა (თავიდან თლილი ქვისა იყო, შეკეთებულია რიყის ქვით) და აღმოსავლეთით თითო სარკმელი ჰქონდა (სამხრეთ სათავსს ერთი სარკმელი სამხრეთიდანაც ჰქონია). ფასადებზე შეინიშნება კედლის პერანგის ნაშთი და დეკორის ფრაგმენტები. აღმოსავლეთის თაღოვან სარკმელს ორნამენტიანი საპირე (XII-XIV სს. მიჯნა) და ჰორიზონტალურგადანაკეციანი სათაური (VI-VII სს.) აქვს. სარკმლის სათაურის მარჯვნივ, კედელში ჯვრის რელიეფური ფილაა (VI- VII სს.). აფსიდის სარკმელთან ჩართულია მცენარეული ორნამენტით მორთული როზეტი (სამნავიანი ბაზილიკიდანაა). კარიბჭიდან შუა ეკლესიაში შესასვლელის ტიმპანზე გამოსახულია ვაზი (X ს.). საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 372.
სინგაპურის პრეზიდენტი

სინგაპურის პრეზიდენტი — სინგაპურის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს პარლამენტი 6 წლის ვადით. ოფიციალური საიტი სინგაპურის ისტორიის ქრონოლოგია სინგაპურის პრეზიდენტები დაარქივებული 2012-12-04 საიტზე Wayback Machine.
ვიბორგი

ვიბორგი (რუს. Выборг) — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვიბორგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ადმინისტრაციული საზღვრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 68 კმ-ში და ისტორიულ ქალაქ სანქტ-პეტერბურგიდან 122 კმ-ში. ქალაქი ფინეთიდან გამოყოფილია 27 კილომეტრიანი სარკინიგზო ხაზით. საავტომობილო გზით ფინეთის სახელმწიფო საზღვრამდე (ბრუსნიჩნოე) 35 კილომეტრია. ქალაქი მდებარეობს ვიბორგის ყურის სანაპიროზე, ფინეთის ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს. ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის მსხვილი ეკონომიკური, სამრეწველო და კულტურული ცენტრია, პორტია ბალტიის ზღვაზე და მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი. ვიბორგი შუა საუკუნეებში შვედებმა დააარსეს. 2010 წლიდან ქალაქი ლენინგრადის ოლქის ერთადერთ ისტორიულ დასახლებას წარმოადგენს. 1940 წლამდე ფინეთის სიდიდით მეორე ქალაქი იყო. ქალაქის ღირშესანიშნაობებია — ვიბორგის ციხესიმაგრე, ვიბორგის ბიბლიოთეკა, მონრეპოს პარკი და სხვა. ქალაქში სულ დაახლოებით 300 არქიტექტურული,ისტორიული, სკულპტურული, არქეოლოგიური და ბუნების ძეგლია. 2010 წლიდან ქალაქს „სამხედრო დიდების ქალაქის“ სტატუსი მიენიჭა. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 79 962 ადამიანს შეადგენდა, ფართობი 160 847 კმ², ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის, მოსახლეობის და ფართობის მიხედვით, სიდიდით მეორე ქალაქია. ქალაქ ვიბორგის ადმინისტრაციის საიტი ქალაქ ვიბორგის პორტალი ინფორმაცია ვიბორგის შესახებ დაარქივებული 2011-02-11 საიტზე Wayback Machine. ვირტუალური ტურიდაარქივებული 2010-08-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Окончательные итоги переписи населения, по состоянию на 14 октября 2010 года ლენინგრადის ოლქი ქალაქები: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა: რაიონები: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო სტატია: გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13

ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 — მრავალეტაპიანი ტურნირის სეზონი ბიატლონში, რომლის ორგანიზატორია ბიატლონის საერთაშორისო კავშირი. სეზონმა სტარტი აიღო 2012 წლის 24 ნოემბერს შვედეთის ქალაქ ესტერსუნდში და დასრულდება 2013 წლის 17 მარტს რუსეთის ქალაქ ხანტი-მანსიისკში. ქვემოთ მოცემულია ბიატლონის საერთაშორისო კავშირის მსოფლიო თასის 2012–13 წლების სეზონის კალენდარი. პირველი გამარჯვება მსოფლიო თასზე კარიერის განმავლობაში  ჟან-ფილიპ ლეგლეკი (კანადა), 27, თავის მე-6 სეზონში — მსოფლიო თასის 1-ლი სპრინტი ესტერსუნდში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი  სიუნევა სულემდალი (ნორვეგია), 23, თავის მე-5 სეზონში — მსოფლიო თასის მე-2 დადევნება ჰოხფილცენში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი  გაბრიელა სოუკალოვა (ჩეხეთი), 23, თავის მე-4 სეზონში — მსოფლიო თასის მე-3 სპრინტი პოკლიუკაში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი  მირიამ გესნერი (გერმანია), 22, თავის მე-3 სეზონში — მსოფლიო თასის მე-3 დადევნება პოკლიუკაში; პირველი კვარცხლბეკი იყო 2010-11 წლებში სპრინტი ესტერსუნდში პირველი კვარცხლბეკი მსოფლიო თასზე  ერიკ ლესერი (გერმანია), 24, თავის მე-4 სეზონში — ნომერი 3 მსოფლიო თასის 1-ლი ინდივიდუალური ესტერსუნდში  ეკატერინა გლაზირინა (რუსეთი), 25, თავის მე-3 სეზონში — ნომერი 3 მსოფლიო თასის 1-ლი ინდივიდუალური ესტერსუნდში  ელენა პიდგრუშნაია (უკრაინა), 25, თავის მე-7 სეზონში — ნომერი 2 მსოფლიო თასის 1-ლი სპრინტი ესტერსუნდში  ნადეჟდა სკარდინო (ბელარუსი), 27, თავის მე-7 სეზონში — ნომერი 3 მსოფლიო თასის მე-3 სპრინტი პოკლიუკაში  ონდრჟეი მორავეცი (ჩეხეთი), 28, თავის მე-9 სეზონში — ნომერი 2 მსოფლიო თასის მე-3 დადევნება პოკლიუკაში გამარჯვება ამ მსოფლიო თასზე (ფრჩხილებში ყველა დროის გამარჯვებები)  ტურა ბერგერი (ნორვეგია), 4 (20) პირველი ადგილი  მარტენ ფურკადი (საფრანგეთი), 2 (16) პირველი ადგილი  ანდრეას ბირნბახერი (გერმანია), 2 (6) პირველი ადგილი  იაკოვ ფაკი (სლოვენია), 2 (3) პირველი ადგილი  ემილ ჰეგლე სვენდსენი (ნორვეგია), 1 (29) პირველი ადგილი  დარია დომრაჩევა (ბელარუსი), 1 (10) პირველი ადგილი  ჟან-ფილიპ ლეგლეკი (კანადა), 1 (1) პირველი ადგილი  სიუნევა სულემდალი (ნორვეგია), 1 (1) პირველი ადგილი  გაბრიელა სოუკალოვა (ჩეხეთი), 1 (1) პირველი ადგილი  მირიამ გესნერი (გერმანია), 1 (1) პირველი ადგილი IBU-ის ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 Event schedule. IBU Datacentre at datacenter.biathlonresults.com. ბიატლონის საერთაშორისო კავშირი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 15 დეკემბერი 2012.
ვირუ

ვირუ (ესტ. Võru) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესტონეთში. ვირუმაას მაზრის ცენტრი. ვირუ დაარსდა 1784 წელს რუსეთის იმპერატორ, ეკატერინე II-ის სურვილით. ვირუ მდებარეობს ტამულის ტბის ნაპირზე. ყოველწლიურად ვირუში ტარდება ფოლკლორის ფესტივალი. ლაიტილა, ფინეთი იისალმი, ფინეთი ლანდსკრუნა, შვედეთი ჰერიუდა, შვედეთი ალუკსნე, ლატვია იონიშკისი, ლიეტუვა ბად-ზეგებერგი, გერმანია სუვალკი, პოლონეთი შამბრე-ლე-ტური, საფრანგეთი სმოლიანი, ბულგარეთი კანივი, უკრაინა ესტონეთის ქალაქების სია Võru Town ოფიციალური საიტი http://www.vorufolkloor.ee/en/ დაარქივებული 2012-01-23 საიტზე Wayback Machine. ვირუს ფოლკლორის ფესტივალი ვირუს ინსტიტუტი
კეხიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია

კეხიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ კეხიჯვარში. მდებარეობს სოფლის ძველ სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (9 X 5,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, ქვიშაქვით და ტუფის გათლილი კვადრებით. კონსტრუქციულ ნაწილებში ქვიშაქვის თლილი ფილებია გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი გარედან არქიტრავით არის გადახურული, შიგნიდან - ნახევარწრიული თაღით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები მარტივკაპიტელებიან პილასტრებზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ ნაწილად იყოფა. თაღზე ცილინდრული კამარა გადადის. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი. ფასადები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 378.
ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულება

ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულება — ხელშეკრულება რუსეთსა და შვედეთს შორის, რომელმაც დაასრულა 1700-1721 წლების ჩრდილოეთის ომი. დაიდო ფინეთის ქალაქ ნიშტადტში 1721 წლის 30 აგვისტოს. რუსეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდნენ იაკობ ბრიუსი და ანდრეი ოსტერმანი. ხელშეკრულება შეიცავდა პრეამბულასა და 24 მუხლს. რუსეთმა მიიღო ლიფლანდია რიგითურთ, ესტლანდია რეველითა და ნარვით, ინგერმანლანდია (იჟორის მიწა), კარელიის ნაწილი კექსჰოლმით, კუნძულები ეზელი, დაგო და სხვა მიწები ვიბორგიდან კურლანდიის საზღვრამდე. ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების ძალით რუსეთი დამკვიდრდა ბალტიის ზღვაზე და დაუკავშირდა ევროპას, რაც რუსული დიპლომატიის დიდი წარმატება იყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 453.
ესტონეთის მდინარეების სია

ესტონეთში მდინარეები სიმოკლით და უმეტესად წყლის მცირე ხარჯით ხასიათდება. აქ არსებული 7 000-მდე მდინარესა და ნაკადულს შორის მხოლოდ 423-ია 1 კილომეტრზე, ხოლო ათი მდინარე 100 კმ-ზე გრძელი. წყლის ხარჯით ყველაზე დიდი მდინარე, ნარვა (სიგრძე 70 კმ), რომელიც რუსეთის საზღვარზე მდებარეობს, წყლის საშუალო ხარჯით ერთად აღებულ ესტონეთის ყველა მდინარეს აღემატება.
დღესასწაული

დღესასწაული — რაიმე ღირსშესანიშნავ მოვლენასთან დაკავშირებული ზეიმი, საზეიმო დღე. აღსანიშნავი მოვლენის ხასიათის, მნიშვნელობისა და გავრცელების არეალის თვალსაზრისით დღესასწაულები იყოფიან სამოქალაქო (საერთო-სახალხო, ეროვნული, პროფესიული), საერთაშორისო და რელიგიურ დღესასწაულებად. სამოქალაქო დღესასწაულებს შესაბამისი კანონებით აწესებენ სახელმწიფოები, საერთაშორისოს — საერთაშორისო ორგანიზაციები თავისი აქტებით, ხოლო რელიგიურს — რელიგიური დაწესებულებები. ხშირ შემთხვევაში, დღესასწაულები სახელმწიფოს მიერ უქმე დღეებად ცხადდება. დღესასწაულების უმეტესობა წლის კონკრეტულ დღეს აღინიშნება, მაგრამ არსებობს (მათ შორის რელიგიური) დღესასწაულები, რომლებიც მოძრავნი არიან და სხვადასხვა წელს სხვადასხვა დღეს ზეიმობენ. ეროვნული დღესასწაული საერთაშორისო დღესასწაული რელიგიური დღესასწაული Holidays საიტზე Curlie Lallanilla, Marc (November 24, 2004). „Holiday Stress Brings Anxiety and Abuse“. ABC News.