laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლურჯი ფრინველი (სიმღერა)

ლურჯი ფრინველი — ჯგუფ პრინცესების პირველი სიმღერაა. ამ სიმღერით ისინი წარდგნენ საბავშვო ევროვიზია 2009-ის კონკურსზე, სადაც მე-5 ადგილი მოიპოვეს. კომპოზიციის ლურჯი ფრინველი მუსიკა ეკუთვნის ზაზა წურწუმიას, ხოლო ტექსტი - ირინა სანიკიძეს ვიდეო YouTube-ზე ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“.
მორელოსი

მორელოსი — მექსიკის ფართობით მეორე ყველაზე პატარა შტატი. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა 1.612.899 ადამიანი. შტატს სახელი ეწოდა მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ლიდერის, ხოსე მარია მორელოსის პატივსაცემად. მორელოსი ისტორიულად ყოველთვის გამოირჩეოდა დიდი რევოლუციური აქტივობით. შტატში დღემდე საუბრობენ ნაუატლის ჯგუფის ენებზე (აცტეკურ ენათა ოჯახის ჯგუფი), მაგალითად ქალაქ უეიაპანსა და ქალაქ კუენტეპეკში. შტატის დედაქალაქია კუერნავაკა. Morelos ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-03-16 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)
აკანმული

აკანმული (ესპ. Acanmul) — მაიას ცივილიზაციის ნანგრევები მექსიკაში. მდებარეობს იუკატანის ნახევარკუნძულზე, კამპეჩეს შტატში, შტატის დედაქალაქიდან ჩრდილოეთით 25 კმ-ზე. თანამედროვე ეპოქაშიც კი აკანმული და მისი მიმდებარე რეგიონი ნაკლებადაა შესწავლილი არქეოლოგების მიერ. აკანმულის პირველი მოკლე აღწერილობა დაგვიტოვა ჰარი პოლოკმა.. 2000 წლიდან აქ მიმდინარეობს არეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელები: ებერ ოხედა (Heber Ojeda) და ჯოზეფ ბოლი (Joseph Ball). არქეოლოგების უდიდეს ყურადღებას იპყრობს სამსართულიანი შენობა, რომელიც სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო გვიანკლასიკური პერიოდის მმართველის სასახლე. ↑ H. E. D. Pollock: The Puuc. An architectural survey of the hill country of Yucatan and northern Campeche, Mexico. Peabody Museums of Archaeology and Ethnology, Cambridge, Mass. 1980, ISBN 0-87365-693-8.< S. 537—541
ნანა (რეპერი)

ნანა კუამე აბროკუა (დ. აკრაში 1968 წლის ოქტომბერს) — გერმანელი რეპერი და დიჯეი, უფრო ცნობილი ზედმეტსახელებით ნანა ან Darkman. რეპერი უფრო მეტად ცნობილი გახდა 1990-იანი წლების მიწურულს, როდესაც გამოვიდა მისი რამდენიმე ცნობილი სინგლი და ორი სტუდიური ალბომი. სტილი, რომელშიც იგი მუშაობდა, ე.წ. ’ევრო-რეპის’ სახელწოდებას ატარებს, ხოლო რეპერის ტექსტები ხშირად ეხებოდა რასიზმისა და ჰოლოკოსტის თემებს. სხვა ალბომები, რომლებიც ჩარტში არ მოხვედრილა: 2002: The Best 2004: All Doors in Flight No. 7 2008: 12 Y.O. 2010: Stand Up სხვა სიმღერები, რომლებიც ჩარტში არ მოხვედრილა: Du Wirst Sehen - 14.04.2001 Butterfly/Ride With Me - 12.07.2004 Ride With Me - 26.02.2005 My Get Away - 2008 1997: Comet-ის ჯილდო კატეგორიაში "საუკეთესო გერმანული დებიუტი" 1998: ECHO-ს ჯილდო კატეგორიაში "ყველაზე წარმატებული გერმანული დებიუტი" 1998: ECHO-ს ჯილდო კატეგორიაში "ყველაზე წარმატებული გერმანული შემსრულებელი" 1998: Comet-ის ჯილდო კატეგორიაში "საუკეთესო გერმანული კოლექტივი" ოფიციალური საიტი ნანას პორტალი T-Music - ნანას გვერდი დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.nana-darkman.com/biography/ ↑ http://datad.aau.org/handle/123456789/5801 ↑ ოქროს/პლატინის მონაცემთა ბაზა (Nana) გერმანულად. ფედერალური მუსიკალური ინდუსტრიის ასოციაცია. ↑ SWI certification ↑ album charts AUT ↑ album charts GER ↑ album charts SWI
Nana (ალბომი)

Nana — რეპერ ნანას 1997 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის მისი პირველი დისკი, გამოცემული ლეიბლზე Motor. გერმანიის ჩარტებში ალბომმა #4 ადგილამდე მიაღწია. მთლიანობაში გერმანიაში გაიყიდა მისი 250.000 ასლი. განსაკუთრებული პოპულარობა ხვდა ამ ალბომის სინგლებს „Darkman“, „Lonely“ და „He's Comin“. ↑ http://www.discogs.com/Nana-Nana/master/285546 ინფორმაცია საიტზე Allmusic
ვისენტე ფოქსი

ვისენტე ფოქსი (ესპ. Vicente Fox Quesada; დ.2 ივლისი 1942, სან-ფრანსისკო-დელ-რინკონი, გუანახუატო, მექსიკა) — მექსიკის პრეზიდენტი. აირჩიეს 2000 წელს მემარჯვენე-ცენტრისტული პარტიის ეროვნული მოქმედების პარტიის რიგებიდან. მისი არჩევით დასრულდა ინსტიტუციურ-რევოლუციური პარტიის 70-წლიანი მმართველობა. 1910 წლიდან მოყოლებული იგი პირველი ოპოზიციონერია, რომელიც აირჩიეს პრეზიდენტად. დაიბადა მექსიკაში, ესპანურ-ირლანდიური წარმოშობის ოჯახში. დედა ესპანელი ემიგრანტი იყო ხოლო მამა ირლანდიელი ემიგრანტების შთამომავალი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვისენტე ფოქსი Vicente Fox website during his Presidency დაარქივებული 2012-09-03 საიტზე Wayback Machine. Vicente Fox Museum and Library Extended bio and presidential tenure დაარქივებული 2013-10-23 საიტზე Wayback Machine. , by CIDOB Foundation
Father (ალბომი)

Father — რეპერ ნანას 1998 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის მისი მეორე დისკი, გამოცემული ლეიბლზე Motor. გერმანიის ჩარტებში ამ ალბომმა, ისევე როგორც წინა ჩანაწერმა, Nana, #4 ადგილამდე მიაღწია. განსაკუთრებული პოპულარობა ხვდა ამ ალბომის სინგლებს „Remember The Time“, „Too Much Heaven“ და „Dreams“. Father - (იან ვან დერ ტოორნთან ერთად) - 5.04 Do You Really Think You Know Me? - 4.31 Remember The Time - (რეი ჰორტონთან ერთად) - 4.36 Nigga 4 Life - (მაზაიასთან და ტონი კოტურასთან ერთად) - 3.33 Dreams - (რეი ჰორტონთან, ალექს პრინსთან და მაზაიასთან ერთად) - 4.27 Judgement Day - (ტონი კოტურასთან ერთად) - 5.40 Too Much Heaven - (იან ვან დერ ტოორნთან და კარლოს ჰარმონთან ერთად) - 3.59 You - (რეი ჰორტონთან ერთად) - 4.24 Pocket Full Of Memories - (რეი ჰორტონთან ერთად) - 5.09 That's The Way Life Goes - (იან ვან დერ ტოორნთან ერთად) - 4.54 G.O.D. - (იან ვან დერ ტოორნთან ერთად) - 5.04 ↑ http://www.discogs.com/Nana-Father/release/437546
ვაკუუმი

ყოველდღიურ ცხოვრებაში ვაკუუმი არის რაიმე მოცულობა სივრცეში რომელშიც (თითქმის) არ არის მატერია, იმ მნიშვნელობით, რომ წნევა ამ არეში გაცილებით ნაკლებია ატმოსფერულ წნევაზე. ტერმინი მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან, რომელიც ცარიელს ნიშნავს. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც საქმე არ ეხება კვანტურ ვაკუუმს, კლასიკური იდეალური ვაკუუმის ცნება, რომელიც გულისხმობს რომ აირის წნევა უნდა იყოს ნულის ტოლი, მხოლოდ აბსტრაქტული ცნებაა და რეალობაში არასოდეს რეალიზდება. ფიზიკაში ხშირად განიხილავენ იდეალიზირებულ ექსპერიმენტებსა და მოვლენებს რომლებიც ხორციელდება იდეალურ ვაკუუმში, რომელსაც უბრალოდ ვაკუუმს ან ცარიელ სივრცეს უწოდებენ. ასეთ შემთხვევაში რეალური (ლაბორატორიული) ვაკუუმის აღსანიშნავად გამოიყენება ტერმინი ნაწილობრივი ვაკუუმი. ლათინური ტერმინი in vacuo ასევე აღნიშნავს რაიმე სხეულს გარემოში, რომელიც ამ სხეულის გარეშე იდეალური ვაკუუმი იქნებოდა. ლაბორატორიული ან ტექნიკური ვაკუუმის ხარისხი განსაზღვრავს რამდენად ახლოა გარემო იდეალურ ვაკუუმთან. ხარისხი ძირითადად განისაზღვრება ნარჩენი გაზის წნევით, რომელიც უმეტესად იზომება ტორებში, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი SI სისტემის ერთეული არ არის. რაც უფრო დაბალია წნევა, მით მეტია ვაკუუმის ხარისხი. ძველი საბერძნეთიდან მოყოლებული ვაკუუმი ხშირად იყო ფილოსოფიური განსჯისა და დებატების თემა. თუმცა მისი რეალური (ფიზიკური) შესწავლა არ მიმდინარეობდა 17 საუკუნემდე. ევანჯელისტა ტორიჩელი იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც შექმნა ლაბორატორიული ვაკუუმი 1643 წელს. მისი ცდების ძირითადი მიზანი იყო ატმოსფერული წნევის შესწავლა. ტორიჩელიმ თავისი ვაკუუმი შესაქმნელად გრძელ მაღალ შუშის სინჯარაში ჩაასახა ვერცხლისწყლი, ხოლო შემდეგ გადმოაბრუნა ეს ჭირჭელი და ჩადო იგი ფართო ჭურჭელში, რომელშიც აგრეთვე ვერცხლისწყალი ესხა. ვაკუუმი გახდა ფასეული ინდუსტრიული იარაღი მე-20 საუკუნეში ვარვარების ნათურისა და ელექტრონული ლამპის გამოგონების შემდეგ. თავისუფალი განარბენი ვაკუუმის ენერგია ↑ Chambers, Austin (2004). Modern Vacuum Physics. Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2438-6. OCLC 55000526.  ↑ How to Make an Experimental Geissler Tube, Popular Science monthly, February 1919, Unnumbered page, Scanned by Google Books: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PT3
სივრცე

სივრცე — სამგანზომილებიანი უსაზღვრო არე რომელშიც მდებარეობენ სხეულები და მოვლენები, რომლებსაც აქვთ ერთმანეთის მიმართ გარკვეული მდებარეობა. ფიზიკური სივრცე ხშირად განიხილება როგორც სამგანზომილებიანი, თუმცა თანამედროვე ფიზიკაში სივრცეს ხშირად დროსთან ერთად განიხილავენ, როგორც ოთხგანზომილებიანი სივრცე-დროის ნაწილს. მათემატიკაში განსახილველი ამოცანის მიხედვით სივრცეს შეიძლება ჰქონდეს მებისმიერი განზომილება და განსხვავებული სტრუქტურა. სამყაროს შემეცნებისთვის სივრცის ცნება უმნიშვნელოვანესი საბაზისო ცნებაა, თუმცა დღემდე მიმდინარეობს კამათი ფილოსოფოსებს შორის სივრცის რაობის შესახებ — არის ის ობიექტი, კავშირი ობიექტებს შორის თუ კონცეპტუალური ბაზისის ნაწილი. მე-17 საუკუნეში კლასიკური მექანიკის განვითარებასთან ერთად წამოიჭრა ბევრი ფილოსოფიური კითხვა. ისააკ ნიუტონის ხედვით სივრცე არის აბსოლუტური, იმ გაგებით, რომ იგი არის პერმანენტულად და დამოუკიდებლად განვრცობილი მასში სხეულების არსებობის მიუხედავად. გოტფრიდ ლაიბნიცი კი მიიჩნევდა, რომ სივრცე არის სხვადასხვა სხეულებს შორის ურთიერთგანლაგების ერთობლიობა, რომელიც ხასიათდება მათ შორის მანძილითა და ურთიერთგანლაგებით. მე-18 საუკუნეში იმანუელ კანტმა აღწერა სივრცე და დრო როგორც გარემო, რომელშიდაც ადამიანები ახდენენ მათი გამოცდილების სტრუქტურირებას. IXX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში მათემატიკაში განვითარდა არაევკლიდური გეომეტრია, რომელშიც სივრცე შეიძლება იყოს გამრუდებული (ბრტყელის ევკლიდური სივრცის საპირისპიროდ). ალბერტ აინშტაინის ფარდობითობის ზოგადი თეორიის მიხედვით რეალური სივრცე გრავიტაციული ველის გავლენით მრუდდება. ფარდობითობის ზოგადი თეორიის ტესტებმა მართლაც დაადასტურა, რომ არაევკლიდური სივრცე წარმოადგენს უკეთეს მოდელს მექანიკისა და ოპტიკის არსებული კანონების ასახსნელად. ეკონომიკური სივრცე — არის სუბიექტების, ობიექტების, პროცესების და სისტემის ადგილმდებარეობის და მასზე მოქმედი ყველა გარემოების განმსაზღვრელი ერთობლივი მაჩვენებელი, ანუ სრული პროცესუალური, მიკრო და მაკროკლიმატური ერთობლიობა. ფარდობითობის ზოგადი თეორია კოსმოლოგია ↑ Britannica Online Encyclopedia: Space ↑ French and Ebison, Classical Mechanics, p. 1 ↑ Carnap, R. An introduction to the Philosophy of Science ↑ თემურ მაისურაძე, უპირატესობის მართვა, თბილისი 2016, გვ 53.
მეხიკოს შტატი

მეხიკო (ესპ. Estado Libre y Soberano de México) — მოსახლეობით უდიდესი შტატი მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქი ტოლუკა. შტატი დაარსდა 1823 წლის 20 დეკემბერს. აქ მდებარეობს კოლუმბამდელი ძეგლი ტეოტიუაკანი. შტატს ესაზღვრება: აღმოსავლეთიდან: ტლასკალისა და პუებლის შტატები. დასავლეთიდან: მიჩოაკანის შტატი. ჩრდილოეთიდან:იდალგოსა და კერეტაროს შტატები. სამხრეთიდან: მორელოსისა და გერეროს შტატები. შტატის უდიდესი ქალაქია ეკატეპეკი. შტატი მოიცავს 125 მუნიციპალიტეტს. (ესპანური) State of Mexico Government დაარქივებული 2017-09-04 საიტზე Wayback Machine. Bizarro Radio, Radio Station form the zone.
ჰიგინიუსი (პაპი)

ჰიგინიუსი (ლათ. Hyginus; დ. უცნობია — გ. 140) — რომის ეპისკოპოსი 136–140 წლებში. წმინდანი. დაიბადა ათენში. კათოლიკეები წმინდა პაპის ხსენების დღეს აღნიშნავენ 11 იანვარს. ბერძენი პაპების სია Pope St. Hyginus, კათოლიკური ენციკლოპედია.
ნივთიერებათა ნარევი

ნივთიერებათა ნარევი (ზოგ შემთხვევაში — ნაერთი) — ინდივიდუალურ ნივთიერებათა ერთობლიობა, რისგანაც შედგება ფიზიკური სხეული. ნარევი შეიძლება შეიცავდეს ორ ან მეტ სუფთა ნივთიერებას. ნარევში შემავალი ნივთიერებები ინარჩუნებენ მათთვის დამახასიათებელ თვისებებს. მაგალითად, თუ აურევთ გოგირდის ფხვნილს და რკინის ნახეხს, მაშინ რკინაც და გოგირდიც — ინარჩუნებენ თავის თვისებებს. რკინას მიიზიდავს მაგნიტი. ხოლო წყალში ჩაყრისას რკინა ჩაიძირება, გოგირდი კი წყლის ზედაპირზე დარჩება, რადგან გააჩნია ფლოტაციის (ტივტივის) უნარი. ამ მეთოდს იყენებენ ასეთი ნაერთებიდან სუფთა ნივთიერებების მისაღებად. ნივთიერებათა ნარევებს ყოფენ ერთგვაროვან (ჰომოგენური) და არაერთგვაროვან (ჰეტეროგენური) ნარევებად. ერთგვაროვანი ნარევის შემადგენელი ნაწილაკების თვალით ან ოპტიკური ხელსაწყოებით აღმოჩენა ან განსაზღვრა შეუძლებელია, რადგან ნივთიერებები არიან მეტად დაქუცმაცებულ მდგომარეობაში. მაგალითად, ჰაერი — ეს არის აზოტის (78% მოცულობითი წილით), ჟანგბადის(20%) და სხვა აირების ერგვაროვანი ნარევი; ასევე ერთგვაროვან ნარევს წარმოადგენს — შაქრისა და წყლის ნარევი. ლითონების ნარევებს იღებენ მათი შედნობით და შენადნობი ეწოდება. არაერთგვაროვანი ნარევის შემადგენელი ნაწილაკების შემჩნევა შესაძლებელია თუ თვალით არა ოპტიკური ხელსაწყოებით მაინც. მაგალითად, წყალში არეული ცარცი, რძე და სხვა. ფიზიკური მეთოდებით შესაძლებელია არაერთგვაროვანი ნარევების გაყოფა შემადგენელ ნაწილებად. ნივთიერების წილის რაოდენობას ნაერთში — კონცენტრაცია ეწოდება. არაერთგვაროვანი (ჰეტეროგენური) ნარევები აგრეგატული მდგომარეობის მიხედვით იყოფა: 1) აირების ნარევები 2) ხსნარები 3) მყარი ხსნარები ჰეტეროგენური ნარევები (2 ნივთიერებიანი) შეიძლება დაიყოს აგრეგატული მდგომარეობის მიხედვით შემდეგ ჯგუფებად: დალექვა ფილტრირება აორთქლება და კრისტალიზაცია დისტილაცია ბურინსკაია ნ.ნ. "ქიმია" 1997 წ. კიევი, გამ. ირპინი.
ნარევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნარევს აქვს მრავალი მნიშვნელობა: ნივთიერებათა ნარევი საწვავთა ნარევი ჰელიუმ-ჟანგბადის ნარევი სუნელების ნარევი
My Generation

My Generation — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული ინგლისში 1965 წელს, ლეიბლზე Brunswick. აშშ-ში იგი გამოვიდა მხოლოდ შემდეგი წლის აპრილში, ლეიბლზე Decca, სახელწოდებით The Who Sings My Generation და სიმღერების განსხვავებული სიით. სტუდიური ალბომის გამოსვლა მოჰყვა ჯგუფის წარმატებულ სინგლებს. კრიტიკოსები მას დღემდე აფასებენ, როგორც ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო როკ-ალბომს. ჟურნალმა როლინგ სტოუნი ყველა დროის საუკეთესო ალბომის სიაში 2003 წლის გამოკითხვაში იგი 236-ე ადგილზე დაასახელა. ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა. The Who Sings My Generation დელუქს გამოცემა (2002) ↑ უნტერბერგერი, რიჩი. Allmusic review. AllMusic. All Media Guide. ციტირების თარიღი: 30 ნოემბერი 2011. ↑ გრაფი, გერი; დურხჰოლცი, დენიელ (რედ.) (1999) MusicHound Rock: The Essential Album Guide. Farmington Hills, MI: Visible Ink Press, გვ. 1227. ISBN 1-57859-061-2.  ↑ Wisnicki, Nathan. (8 იანვარი 2013) The Who: My Generation (მონო რემასტერი). PopMatters. ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი 2014. ↑ Kemp 2004, p. 871. sfn error: no target: CITEREFKemp2004 (help) ↑ http://www.bbc.co.uk/music/reviews/fgw6/ ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-11. ციტირების თარიღი: 2010-04-10.
სამი გოჭი

სამი გოჭი (ინგლ. Three Little Pigs) — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი. მისი სიუჟეტი მომდინარეობს ინგლისური ხალხური შემოქმედებიდან, ხოლო ლიტერატურული ვერსიები ცნობილი XIX საუკუნიდან, უფრო მეტად — ჯოელ ჰარისის ძია რიმუსის ზღაპრებიდან. სიუჟეტის მიხედვით, სამი ძმა-გოჭი იშენებს საკუთარ სახლებს. პირველ ორს თავს ესხმის მგელი, მაგრამ მესამეს ვერ გაუმკლავდება, ვინაიდან მას აგურის სახლი აქვს, რომელიც საიმედოდ იცავს. ორიგინალური სიუჟეტით, მგელი ჭამს პირველ ორ გოჭს, მაგრამ სხვადასხვა ინტერპრეტაციით, ისინი მესამე ძმის სახლს აფარებენ თავს. შემდგომში წიგნის გამოცემას არაერთი თეატრალური დადგმა მოჰყვა. ცნობილია უამრავი კინოეკრანიზაციაც, უფრო მეტად — ანიმაციური ფილმების სახით, რომელთა შორის აღსანიშნავია უოლტ დისნეის ცნობილი მუსიკალური სამი გოჭი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სამი გოჭი“ ვიკისაწყობში. „სამი გოჭი“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში
აღულები

აღულები (საკუთარი სახელწოდება агъулар) — დაღესტნის სამხრეთ ნაწილში მცხოვრები ხალხი (აღულის, ქურახის რაიონები). რაოდენობა დაახლოებით 30 000 კაცი (2002). ცხოვრობენ 4 ხეობაში (აღულდერე, ქურახდერე, ყოშანდერე და ხპიუყდერე). ლაპარაკობენ აღულურ ენაზე. ყოფითა და კულტურით ლეზგებს ენათესავებიან. რელიგია — სუნიტური ისლამი. მეურნეობის მთავარი დარგებია: მეცხვარეობა და მებაღეობა, მისდევენ აგრეთვე მემინდვრეობას. თ. ჩიქოვანი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 63.
სიმონ ხეჩინაშვილი

სიმონ ნიკოლოზის ძე ხეჩინაშვილი (დ. 26 ნოემბერი, 1919, ქუთაისი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა ― გ. 23 ივნისი, 2010, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ოტორინოლარინგოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1952), პროფესორი (1953), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1965), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1980), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1996-2010), ღირსების ორდენის კავალერი (1998). 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1942-1946 წლებში მუშაობდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ოტორინოლარინგოლოგიურ კლინიკაში, 1947-1954 — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში ი. ბერიტაშვილთან. 1941 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1941–1942 წლებში მუშაობდა თბილისის # 1 ტუბ-დისპანსერის ორდინატორად. 1942–1946 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორად. 1946–1951 წლებში მუშაობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ყელ-ყურ-ცხვირის კლინიკის ასისტენტად. 1951–1952 წლებში — ქ. თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ყელ-ყურ-ცხვირის კლინიკის დოცენტი. 1952–1979 წლებში იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ოტორინოლარინგოლოგიის კათედრის გამგის მოადგილედ. 1979 წლიდან არჩეულ იქნა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის რექტორად. იგი ხანგრძლივი დროით სამეცნიერო მივლინებებით იმყოფებოდა ინგლისში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში და გერმანიაში. გერმანიაში არჩეული იყო გერმანიის ბუნებისმეტყველთა აკადემიის უცხოელ წევრად, ბულგარეთის, ჩეხოსლოვაკიის, უნგრეთის ოტოლარინგოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრად, ბერლინის ჰუმბოლტის სახელობის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად. 1964 წელს მიენიჭა ლენინური პრემია, 1966 წელს ლენინის ორდენი, 1971 წელს წითელი დროშის ორდენი, 1969 წელს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის მედალი, 1979 წელს ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი. 2016 წელს თბილისში გაიხსნა სიმონ ხეჩინაშვილის მემორიალური დაფა. შესრულებული აქვს 180 სამეცნიერო ნაშრომი, აქედან 4 მონოგრაფია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 476. სიმონ ხეჩინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სიმონ ხეჩინაშვილი — ბურუსი სიმონ ხეჩინაშვილი Curriculum Vitae სიმონ ხეჩინაშვილი[მკვდარი ბმული] — ქართული პრეისის ელექტრონული არქივი ↑ სიმონ ხეჩინაშვილი - Ierieli. Iverieli. ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2018. ↑ 2.0 2.1 სიმონ ხეჩინაშვილი. ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2018. ↑ 3.0 3.1 სიმონ ხეჩინაშვილი – Simon Khechinashvili (1919-2010). „ბურუსი“ (25 ივნისი, 2010). ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2018. ↑ 4.0 4.1 ხსოვნა: აკადემიკოსი სიმონ ხეჩინაშვილი. „საქართველოს რესპუბლიკა“. ქართული პრესის ელექტრონული არქივი (25 ივნისი, 2010). ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2018.[მკვდარი ბმული] ↑ თბილისში ოტორინოლარინგოლოგ სიმონ ხეჩინაშვილის მემორიალური დაფა გაიხსნა. ipress.ge (4 აგვისტო, 2016). ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2018.[მკვდარი ბმული]
მწვანე რევოლუცია

მწვანე რევოლუცია — სამეცნიერო-ტექნიკური რევოლუციის მიღწევების მასობრივი დანერგვის პროცესია სოფლის მეურნეობაში. იგი მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში ახალი აგროტექნოლოგიების, მანქანა-იარაღების, მოწყობილობების, სასუქებისა და მცენარეთა დაცვის საშუალებების დანერგვის გზით ხორციელდება. მსოფლიოში, მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაღალი მაჩვენებლით და შესაბამისად, სასიცოცხლო სივრცესთან დაკავშირებული პრობლემიბით, ევროპა გამოირჩევა. ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის ბოლოს, ინგლისელმა ეკონომისტმა თომას მალთუსმა (1766-1834) და მისმა მიმდევრებმა გამოთქვეს მოსაზრება, რომ დედამიწაზე მოსახლეობისა და მისი არსებობის საშუალებების (უპირატესად, კვების პროდუქტების) ზრდას არათანაბარი სიჩქარე ახასიათებს პირველი მათგანი გეომეტრიული, ხოლო მეორე არითმეტიკული პროგრესიით იზრდება, ამგვარი ვითარება კი, მალთუსის აზრით, უარყოფითად აისახება მოსახლეობის კეთილდღეობაზე. ამის გამო, იგი თავისი თანამედროვეებს მოსახლეობის ზრდის შეზღუდვისაკენ, მკაცრი დემოგრაფიული პოლიტიკის გატარებსკენ მოუწოდებდა. მწვანე რევოლუციის შედეგად განსაკუთრებით გაიზარდა მარცვლეული კულტურების მოსავლიანობა, რაც ახალი ჯიშების შექმნასა და მემცენარეობაში და მათ მასობრივ დანერგვას უკავშირდება. ადრე მარცვლეულ კულტურებს მაღალი ღერო ჰქონდა, რის გამოც იგი ვერ უძლებდა მწიფე თავთავის სიმძიმეს რის გამოც უმნიშვნელო ქარის ან წვიმის დროს წვებოდა ნიადაგის ზედაპირზე, ამის გამო მოსაცლის უდიდესი ნაწილი ნადგურდებოდა. მარცვლეულის ახალი ჯიშები კი რომლებიც მწვანე რევოლუციის შედეგად შეიქმნა მოკლე ღეროთი და გარემო პირობებისადმი მდგრადობით გამოირჩევა. Norman Borlaug talk transcript, 1996 The Green Revolution in the Punjab, by Vandana Shiva Debating Development - A historical analysis of the Sasakawa Global 2000 project in Ghana and indigenous knowledge as an alternative approach to agricultural development, Master Thesis by Wout Gröniger დაარქივებული 2012-03-03 საიტზე Wayback Machine. Rockefeller Foundation: Accelerating the Green Revolution in Africa დაარქივებული 2010-10-02 საიტზე Wayback Machine.
კატინი

კატინი (რუს. Каты́нь; პოლ. Katyń) — სოფელი, სმოლენსკის ოლქში, რუსეთი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 1,737 ადამიანი. კატინიდან 20 კილომეტრში მდებარეობს ოლქის ადმინისტრაციული ცენრი სმოლენსკი, ხოლო 60 კილომეტრში მდებარეობს რუსეთ-ბელარუსის ოფიციალური საზღვარი. კატინზე გადის საერთაშორისო სარკიზნიგო მაგისტრალი ბერლინი-ვარშავა-მინსკი-მოსკოვი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, 1940 წელს ამ სოფლის ტერიტორიაზე შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის მიერ დახვრიტილი იქნა პოლონური სამხედრო ნაწილების წარმომადგენლები. შემდგომ დაღუპულთა გვამები კატინის ტყეებში დამარხეს. კატინის ხოცვა-ჟლეტა მეორე მსოფლიო ომი პოლონეთში შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კატინი“ ვიკისაწყობში. (რუსული) Сайт мемориала Катынь დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine.
სექტემბერი

სექტემბერი (ლათ. September) — გრიგორიანული კალენდრის მეცხრე თვე. შეიცავს 30 დღე-ღამეს. სახელი ეწოდა იმ ფაქტის გამო, რომ იგი იყო მეშვიდე თვე რომაული კალენდრისა (ლათინურად septem — შვიდი), როდესაც წელი იწყებოდა მარტში. ქართული წარმართული კალენდრით — ახალწლისა, ხოლო ხალხური სახელწოდებაა — ენკენისთვე. სექტემბერი არის შემოდგომის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და გაზაფხულისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში. ბუნიობის ერთ-ერთი დღე სექტემბერზე მოდის. სექტემბრის ზოდიაქოს ნიშნებია ქალწული და სასწორი. სექტემბერი ყოველთვის იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც დეკემბერი. მთავარი სტატია: ძველი ქართული წარმართული კალენდარი. კორნელი კეკელიძე ახალწლისას 6 აგვისტო — 4 სექტემბრით საზღვრავდა. კ. კეკელიძის აზრით „ახალწლისაჲ“ (თთუე), სახელობითი ბრუნვა — ახალწელი, არის შესატყვისი ირანული „ნავროზისა“ (ახალი დღე) და თარგმანი სომხური „ნავასარდისა“ (ახალი წელი). ძვ. წ. 587 : ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორი ბრძანებით დაწვეს იერუსალიმის ტაძარი ძვ. წ. 490 : ბერძენმა ფიტიპიდემ გაირბინა მარათონიდან ათენამდე გამარჯვების ამბის მისატანად 476 : რომის უკანასკნელი იმპერატორი რომულუს ავგუსტულუსი დაამხეს, რომის დაცემა 1066 : უილიამ დამპყრობელის მიერ ინგლისის დაპყრობა 1472 : გუტენბერგმა დაბეჭდა პირველი წიგნი — ბიბლია 1519 : მაგელანის ექსპედიციის დაწყება 1792 : ოდესა დაარსდა 1822 : ეგვიპტური იეროგლიფები გაიშიფრა 1846 : პლანეტა ნეპტუნის აღმოჩენა 1941 : მეორე მსოფლიო ომი დაიწყო 1945 : დასრულდა მეორე მსოფლიო ომი 1946 : ევროსაბჭოს შექმნა 1972 : პალესტინელმა ტერორისტებმა მძევლად აიყვანეს ისრაელის ოლიმპიური გუნდი მიუნხენში 2001 : 11 სექტემბრის ტერაქტი აშშ-ში 2004 : ბესლანის სკოლაში ტერაქტი ↑ კ. კეკელიძე, „ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან“, ტ. 1, გვ. 116 ↑ კ. კეკელიძე, „ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან“, ტ. 1, გვ. 101-102 ↑ ხელნ. A 95, გვ. 1207, 1209, 1211, 1212
ინსტიტუტი

ინსტიტუტი (ლათ. institutum, დაწესებულება ან ჩვევა) — რაიმე ორგანიზაცია, რომელიც შექმნილია სამეცნიერო, სასწავლო, კვალიფიკაციის ამაღლების ან სხვა დანიშნულებით. ხშირად ეს კვლევითი ორგანიზაციაა, რომელიც რაიმე საგნის ან საკითხის შესწავლა/ძიებისთვის შეიქმნა გარკვეულ სფეროში. ტერმინი ლათინური სიტყვიდან instituere მომდინარეობს და ნიშნავს შენებას, შექმნას, გაზრდასა და სწავლებას. ანალიტიკური ინსტიტუტი კვლევითი ინსტიტუტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 168.