laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სამხრეთი დავაო

სამხრეთი დავაო (სებ. Habagatang Dabaw, ოფიციალურად სამხრეთ დავაოს პროვინცია) ― პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს მინდანაოზე, დავაოს რეგიონში. ფართობისა და მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით უდიდესი ქალაქი დავაო პროვინციის იურისდიქციის ქვეშაა, თუმცა ადმინისტრაციულად მისგან დამოუკიდებელია და პროვინციის შემადგენლობაში მხოლოდ გეოგრაფიული და სტატისტიკური დანიშნულებით აჯგუფებენ. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― დასავლეთი დავაო, დასავლეთიდან ― ჩრდილოეთი კოტაბატო და სულთან-კუდარათი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ― სამხრეთი კოტაბატო და სარანგანი, ხოლო აღმოსავლეთიდან ― დავაოს ყურე. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a>
ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობა

ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობა (5 — 9 აპრილი, 1927, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეოთხე ყრილობა. ესწრებოდა 655 დელეგატი, მათ შორის: კომუნისტი — 525, უპარტიო — 130; ეროვნული შემადგენლობა: აზერბაიჯანელი — 155, ქართველი — 194, სომეხი — 155, რუსი — 90, აფხაზი — 8, ოსი — 8 და სხვა — 45. დღის წესრიგი: მოხსენებები სსრ კავშირის მთავრობის მოღვაწეობის (ი. რუძუტაკი), ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობის (მ. ორახელაშვილი) შესახებ; მოხსენებები: გზატკეცილებისა და საჭაპანო გზების (შ. ელიავა), ამიერკავკასიის სასოფლო-სამეურნეო კრედიტის (ა. ჩხენკელი), ასფსრ 1926-27 სახელმწიფო ბიუჯეტის (მ. ჰუსეინოვი) შესახებ; საკონსტიციიო საკითხები; ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები; სსრ კავშირის საბჭოების IV ყრილობის დელეგატთა არჩევნები. ყრილობამ მოიწონა სსრ კავშირის მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა და ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობა; აღნიშნა წარმატებები ხალხთა შორის ეროვნული მშვიდობიანობის და მუშათა კლასისა და გლეხობის კავშირის განმტკიცების საქმეში, სოციალისტური ინდუსტრიალიზაციის პოლიტიკის გატარებასა და მშრომელთა მატერიალურ-კულტურული დონის ამაღლებაში; დაევალა სათანადო ორგანოებს გზატკეცილებისა და საჭაპანო გზების კეთილმოწყობა, საგზაო მშენებლობისათვის ასიგნებათა გადიდება და საგზაო მშენებლობაში მოსახელობისა და სამეურნეო ორგანიზაციების ფართო ჩაბმა. ამიერკავკასიის რეპუბლიკების სოფლის მეურნეობის აღდგენა-განვითარებაში დიდი როლი ეთმობოდა სასოფლო-სამეურნეო კრედიტს და ყრილობამ მიუთითა სასოფლო-სამეურნეო ბანკებისა და სასოფლო-სამეურნეო საკრედიტო ამხანაგობათა მუშაობაში არსებულ ცალკეულ ნაკლულოვანებზე, დასახა მათი მუშაობის გაუმჯობესების ღონისძიებები. ყრილობამ დაამტკიცა ასფსრ-ის 1926-27 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტი, სწორედ მიიჩნია, რომ ბიუჯეტში მთავარი ადგილი სამრეწველო ხარჯებს ეჭირა, ამასთან ერთ-ერთ უმთავრეს ამოცანად დასახა ასიგნებათა გადიდება სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაციისა და სახელმწიფო განათლების საქმის გაუმჯობესებისათვის; აუცილებლად მიიჩნია სახელმწიფო აპარატის შემდგომი გამარტივება და გაიაფება; რედაქციული ხასიათის ცვლილებები შეიტანა ასფსრ-ის კონსტიტუციის ზოგიერთ მუხლში. ყრილობამ აირჩია ასფსრ-ის ცაკი (257 წევრი და 143 კანდიდატი) და სსრ კავშირის საბჭოების IV ყრილობის დელეგატები. სულ გაიმართა ამიერკავკასიის IV მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ოთხი სესია: ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის პირველი სესია — 9.4.1927, თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მეორე სესია — , თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მესამე სესია — 13 - 17.3.1928, ბაქო; ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მეოთხე სესია — 29.10 - 1.11.1928, თბილისი. თოიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 387-388. Четвертый Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и матросских депутатов : Стенографический отчет. - Тифлис : ЗакЦИК, 1927; Постановление четвертого Закавказского съезда Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и матросских депутатов о системе с.-х. кредита в ЗСФСР, Тифлис, 1927 IV Съезд Советов (Тифлис)
ამიერკავკასიის საბჭოების V ყრილობა

ამიერკავკასიის საბჭოების V ყრილობა (6 — 11 მაისი, 1929, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა. ესწრებოდა 762 დელეგატი. დღის წესრიგი: ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (შ. ელიავა); მოხსენებები: ამიერკავკასიის სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა (ს. ამბარცუმიანი), ამიერკავკასიის სოფლის მეურნეობის განვითარების ღონისძიებები (მ. ჰუსეინოვი, დ. ბუნიათზადე და ა. ერზინკიანი), ამიერკავკასიის დარაიონების შესახებ (ფ. მახარაძე); ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობის შემდეგ მიღებული დეკრეტებისა და დადგენილებების დამტკიცება (ა. შავერდოვი), საკონსტიციიო საკითხები (ა. დოლიძე); ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები; სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობის დელეგატთა არჩევნები. ყრილობამ მოიწონა ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში; დაამტკიცა სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა, რომელიც ითვალისწინებდა ელექტროენერგეტიკის, ქვანახშირის მრეწველობის, მეტალურგიის ქიმიური მრეწველობის, სოფლის მეურნეობისა და სახალხო მეურნეობის სხვა დარგების განვითარებას; სპეციალური მოხსენებები მოისმინა მოსავლიანობის გაზრდის საკითხებზე, გაარკვია სოფლის ეკონომიკის ჩამორჩენილობის უმთავრესი მიზეზები და დასახა სოფლის მეურნეობის შემდგომი აღმავლობის ღონისძიებები — სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაცია, საირიგაციო-სამელიორაციო სამშაოთა დაჩქარება, სასოფლო-სამეურნეო იარაღის შემოტანა და სხვა. მიიღო დადგენილება მხარის ახალი ადმინისტრაციული დაყოფის (დარაიონების) შესახებ (რადგან არსებული სისტემა აღარ შეესაბამებოდა ქვეყნის სამეურნეო და პოლიტიკური განვითარების ამოცანებს). ყრილობამ დაამტკიცა მთავრობის მიერ საანგარიშო პერიოდში მიღებული დადგენილებები, შეიტანა ზოგიერთი ცვლილება ასფსრ კონსტიტუციის ტექსტში, აირჩია ასფსრ ცაკი (287 წევრი და 175 კანდიდატი) და სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობის დელეგატები. სულ გაიმართა ამიერკავკასიის V მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია: ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის პირველი სესია — 10.5.1929, თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის მეორე სესია — 23 - 26.1.1930, თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის მესამე სესია — 16 - 18.1.1931, თბილისი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 388. Пятый Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и краснофлотских депутатов : Бюллетень.... - Тифлис : ЗакЦИК, 1929; V Съезд Советов (Тифлис)
წმინდა სილვესტრის დღე

  წმინდა სილვესტრის დღე, ასევე ცნობილი როგორც სილვესტრი (სილვესტერი) ან სილბესტრი ან წმინდა სილვესტრის დღესასწაული — რომის პაპ სილვესტერ I-ის ხსოვნისადმი მიძღვნილი დღესასწაული. წმ. სილვესტრი არის ქრისტიანული წმინდანი, რომელიც იყო რომის პაპი 314-დან 335 წლამდე. შუა საუკუნეების გადმოცემის თანახმად, სწორედ სილვესტრის წყალობით მოხდა ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტინე დიდის მიერ ქრისტიანობის მიღება. დასავლური ეკლესიები დღესასწაულს აღნიშნავენ წმინდა სილვესტრის გარდაცვალების დღეს, 31 დეკემბერს. ეს თარიღი ახალი წლის ღამეს ემთხვევა და ახალი წლის ღამეს ხშირად სილბესტერს უწოდებენ. დასავლური ქრისტიანული კონფესიებისთვის, წმინდა სილვესტერის დღე ლიტურგიულად აღინიშნება შობის მეშვიდე დღეს. აღმოსავლეთის ეკლესიები სილვესტრის დღესასწაულს დასავლეთის ეკლესიებისგან განსხვავებულ დღეს აღნიშნავენ, როგორც წესი - 2 იანვარს. ↑ Watts, Isaac (1 November 2013). Joy to the World: The Forgotten Meaning of Christmas (en). Paraclete Press, გვ. 49. ISBN 9781612615301.
აკვარელი

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აკვარელი აკვარელი (ფრანგ. aquarelle < იტალ. acquerella — „საღებავი წყალზე“ < ლათ. aqua — „წყალი“) — წყალში ხსნადი საღებავები (ჩვეულებრივ, მცენარეულ წებოზე დამზადებული); ასევე, ამ საღებავებით შექმნილი ფერწერული ნამუშევრები. აკვარელის გამოსარჩევი თავისებურებაა ღია ფუძეზე (ქაღალდი, იშვიათად მუყაო, აბრეშუმი, სპილოს ძვალი, პერგამენტი) დატანილი საღებავების გამჭვირვალობა, ფერთა და ტონალურ გადასვლათა სიმდოვრე. რიგი ნიშნების მიხედვით წარმოადგენს ფერწერას, თუმცა სამუზეუმო კლასიფიკაციაში გრაფიკას მიაკუთვნებენ. შესრულების ტექნიკის მიხედვით განარჩევენ „სუფთა“ აკვარელს და თეთრადამატებულს. აკვარელის ფერწერა არის მრავალფენიანი ან ერთჯეროვანი; შეიძლება შესრულდეს როგორც მშრალად (იტალიური აკვარელი), ისე სველად, რა დროსაც ქაღალდს ასველებენ (ინგლისური აკვარელი). აკვარელი ხშირად ერწყმის კალმით ან ფანქრით შესრულებულ ნახატებს, ზოგჯერ დატანილია ესტაპის ზემოდან; არსებობს ფერადი და მონოქრომული. აკვარელისათვის დამახასიეთებელი ფერთა შერწყმული, ერთმანეთში გადასული ლაქები ქმნის გამოსახულების მოძრაობის ეფექტს და გადმოსცემს ფერისა და შუქ-ჩრდილის უწვრილეს ნიუანსებს. სპეციფიკური ეფექტების მისაღებად აკვარელში შეჰყავთ ცვილი, ეთეროვანი გამზავებლები და სხვა ნივთიერებები, იყენებენ ბრინჯაოსფერ და ვერცხლისფერ საღებავებს, უხამებენ გუაშს, ტემპერას ან პასტელს, აკეთებენ ფუძის ვარიაციებს. მცენარეულ წებოზე დამზადებული წყალში ხსნადი საღებავებით ფერწერა ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში იყო ცნობილი (ძვ. წ. II ათასწლეული). გამოიყენებოდა შუა საუკუნეების საწიგნე მინიატიურაში (ევროპასა და აზიაში), უფრო მეტად თეთრასთან და სხვა გაუმჭვირვალე საღებავებთან შერწყმით. ევროპაში სუფთა აკვარელი XV საუკუნის დასაწყისიდან გავრცელდა და XVII საუკუნემდე უპირატესად დამხმარე მნიშვნელობა ჰქონდა, თუმცა, ალბრეხტ დიურერიდან დაწყებული, გადაიქცა ხელოვნების ცალკე სახეობად; მას იყენებდნენ ნიკოლა პუსენი, კლოდ ლორენი, პეტერ პაულ რუბენსი, რემბრანდტი (მისი სწრაფად შესრულებული მონახაზები სხვა არაფერია, თუ არა მონოქრომული აკვარელი). XVIII საუკუნეში გავრცელდა იტალიასა (ფრანჩესკო გვარდი) და საფრანგეთში (ჟან-ონორე ფრაგონარი, იუბერ რობერი). XIX საუკუნის I ნახევარში დიდ ბრიტანეთში შეიქმნა აკვარელის ეროვნული სკოლა (უილიამ ბლეიკი, რიჩარდ პარქს ბონინგტონი, ჯონ კონსტებლი, უილიამ ტერნერი და სხვ.). აკვარელი მნიშნველოვან ადგილს იკავებს ადოლფ ფონ მენცელის, მარიანო ფორტუნის, ეჟენ დელაკრუას, ონორე დომიეს, პოლ გავარნის, პოლ სეზანის, ვინსენტ ვან გოგისა და პოლ სინიაკის შემოქმედებაში; XX საუკუნეში ფართოდ გამოიყენებოდა ექსპრესიონიზმის, ფოვიზმის, აბსტრაქციონიზმის მიმდევარი ოსტატების მიერ, რომლებიც ცდილობდნენ ფერის ემოციური ჟღერადობისა და დეკორატიულობის მიღებას. ↑ 1.0 1.1 Муратов А. М. Акварель // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М., 2005. — стр. 331.
ამიერკავკასიის საბჭოების VI ყრილობა

ამიერკავკასიის საბჭოების VI ყრილობა (20 — 26 თებერვალი, 1931, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა. ესწრებოდა 695 დელეგატი, მათ შორის: აზერბაიჯანელი — 194, ქართველი — 205, სომეხი — 162, რუსი — 77 და სხვა — 57. დღის წესრიგი: ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (მ. ტერეგიაზარიანი); მოხსენებები: ამიერკავკასიის 1931 წლის სახალხო-მეურნეობის გეგმა (ს. ფირუმოვი), მებამბეობისა და წყლისმეურნეობის განვითარების შესახებ (დ. ბუნიათზადე), ასფსრ კონსტიტუციის ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ (ა. შავერდოვი). ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები; სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობის დელეგატთა არჩევნები. ყრილობამ მოიწონა მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში და აღნიშნა წარმატებები სახალხო მეურნეობის განვითარების, კერძოდ, ინდუსტრიალიზაციისა და სოფლის მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის საქმეში. საანგარიშო მოხსენების გამო მიღებულ რეზოლუციაში ყრილობამ აუცილებლად ჩათვალა სოციალისტური მშენებლობის ტემპის ზრდა. სერიოზული ყურადღება დაეთმო მებამბეობისა და წყლის მეურნეობის განვითარების საკითხებს. ყრილობამ იმსჯელა საკონსტიტუციო საკითხებზე და მიიღო დადგენილება ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებათა შეტანის შესახებ, აირჩია ასფსრ ცაკი 485 კაცის შემადგენლობით და სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობის დელეგატები. სულ გაიმართა ამიერკავკასიის VI მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია: ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის პირველი სესია — 27.2.1931, თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის მეორე სესია — 25 - 28.1.1932, თბილისი; ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის მესამე სესია — 25 - 28.2.1933, თბილისი. თოიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 388. Шестой Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и краснофлотских депутатов : Бюллетень.... - Тифлис : ЗакЦИК, 1931. VI Съезд Советов (Тифлис)
ამიერკავკასიის საბჭოების VII ყრილობა

ამიერკავკასიის საბჭოების VII ყრილობა (15 — 18 იანვარი, 1935, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა. ესწრებოდა 765 დელეგატი, მათ შორის: კომუნისტი — 559, უპარტიო — 206; ეროვნული შემადგენლობა: აზერბაიჯანელი — 174, ქართველი — 223, სომეხი — 166, რუსი — 112, ებრაელი — 32, აფხაზი — 13, ოსი —8 და სხვა. დღის წესრიგი: ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (გ. მუსაბეკოვი); მოხსენებები: ამიერკავკასიაში მეცხოველეობის განვითარება (დ. ბუნიათზადე), საგზაო მეურნეობის განვითარება (ნ. ილიუშინი) ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანა (ს. თოდრია). ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები; სსრ კავშირის საბჭოების VII ყრილობის დელეგატთა არჩევნები. ყრილობამ მოიწონა მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში და მიიღო დადგენილება მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის და კულტურული მშენებლობის შემდგომი განვითარების შესახებ. მეცხოველეობის განვითარების საკითხებზე მსჯელობისას დელეგატებმა აღნიშნეს, რომ მიუხედავად ბოლო წლებში მოპოვებული ერთგვარი წარმატებებისა, სოფლის მეურნეობის ეს მნშვნელვანი დარგი მაინც ჩამარჩენილი იყო. ყრილობამ დაავალა მთავრობას, უახლოეს ხანში შეემუშავებინა ამიერკავკასიაში მეცხოველეობის განვითარების გეგმა. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო საგზაო მშენებლობის საკითხებს. ამ საკითხზე მიღებულ დადგენილებაში დაისახა საგზაო მეურნეობათა ნაკლულევანებათა აღმოფხვრის ღონისძიებები, აღინიშნა, რომ სათანადო ორგანოებს უნდა ეზრუნათ საგზაო სპეციალისტების მომზადებაზე, მგზავრთა კულტურულ მომსახურების გაუმჯობესებასა და გზების გამწვანებაზე. ყრილობამ იმსჯელა საკონსტიტუციო საკითხებზე და მიიღო დადგენილება ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებათა შეტანის შესახებ, აირჩია ასფსრ ცაკი 400 კაცის შემადგენლობით და სსრ კავშირის საბჭოების VII ყრილობის დელეგატები. სულ გაიმართა ამიერკავკასიის VII მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია: ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის პირველი სესია — 18.1.1935, თბილისი. ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის მეორე სესია — 5 მარტი, 1935, თბილისი. ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის მესამე სესია (3 სხდომა) — 5, 6, 7 თებერვალი, 1936, თბილისი. თოიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 388. VII Закавказский съезд Советов : Стенографический отчет. - Тифлис : Закгиз, 1935. VII Съезд Советов (Тифлис) ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №55 (4211), 5 მარტი, 1935 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №56 (4212), 6 მარტი, 1935 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №30 (4489), 6 თებერვალი, 1936 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №31 (4490), 8 თებერვალი, 1936
სტრასბურგის საკათედრო ტაძრის ზარები

„სტრასბურგის საკათედრო ტაძრის ზარები“ (გერმ. Die Glocken des Strassburger Münsters) S.6 — ფერენც ლისტის მიერ 1868-1874 წლებში დაწერილი კანტატა. ტექსტი აღებულია ამერიკელი პოეტის ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელოს 1851 წლის დრამატული პოემის „ოქროს ლეგენდა“ (ინგლ. The Golden Legend) პროლოგიდან. ლისტმა კანტატა ლონგფელოს მიუძღვნა. კანტატა დაყოფილია ორ მონაკვეთად. პირველში, „Preludio (Excelsior)“, მოცემულია მეცო-სოპრანოს სოლო, ხოლო მეორეში, „Die Glocken“, ბარიტონი ლუციფერის სახით ზარებს მიმართავს. „Die Glocken des Strassburger Münsters“-ის პრემიერა გაიმართა ბუდაპეშტის ვიგადოს საკონცერტო დარბაზში 1875 წლის 10 მარტს. ფერენც ლისტის ეს კანტატა თანამოსახელე საკათედრო ტაძარში XXI საუკუნემდე არ შესრულებულა. კანტატა დაწერიდან თითქმის 140 წლის შემდეგ, 2013 წელს, საკათედრო ტაძარში იტალიურმა სიმფონიურმა ორკესტრმა Ars Cantus-მა შეასრულა. ↑ 1.0 1.1 Die Glocken des Strassburger Münsters: ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) ↑ A Signaler : Concerts de "Ars Cantus" Voix Blanches, Choeur et Orchestre Symphoniques დაარქივებული 2023-01-01 საიტზე Wayback Machine. , Istituto Italiano di Cultura a Strasburgo, 6 ივლისი, 2013 (ფრანგულად)
Slavimo slavno, Slaveni!

Slavimo Slavno, Slaveni („სლავებო, აღვნიშნოთ დიდებულად!“), S.33 — ფერენც ლისტის ნაწარმოები მამაკაცთა გუნდისა და ორგანისთვის, რომელიც დაფუძნებულია დუბროვნიკელი პოეტის მედო პუციჩის ნამუშევარზე და დაიწერა სლავი მოციქულების კირილე და მეთოდეს დღევანდელ სლოვაკეთში ჩასვლის აღმნიშვნელი ცერემონიისთვის. ცერემონია რომში 1863 წლის ივლისში პაპ პიუს IX-ის ორგანიზებით ჩატარდა; ლისტი მას პირადად დაესწრო. ლისტმა მოგვიანებით ნაწარმოები საფორტეპიანო სოლოსა (S.503) და ორგანისთვის (S.668) ააწყო. ბენ არნოლდი (2002). The Liszt Companion. Greenwood Publishing Group, გვ. 148. ISBN 978-0-313-30689-1.
კაჰორი

კაჰორი — სადესერტო ღვინო, ამზადებენ წითელი ყურძნის (კაბერნე, საფერავი და სხვა) ჯიშებისაგან. სახელწოდება მიიღო საფრანგეთის ქალაქ კაჰორიდან (კაორიდან). კაჰორის დასამზადებლად დაჭყეტილი ყურძნის მასას ათბობენ 45—50°C და უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, ან მთელ მტევნებს 80—90°C-მდე ორთქლით, მშრალი ჰაერით, ან 2—3 წუთით ჩაყურსავენ მდუღარე წყალში თუ ბადაგში. ყოფილ სსრ-ში საუკეთესო (16 მოცულობით % სპირტი და 16—20% შაქარი) ამზადებენ ყირიმში, სომხეთში, აზერბაიჯანში, უზბეკეთში. კაჰორს საქართველოში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტშიც ამზადებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 452.
გუაში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გუაში გუაში (ფრანგ. gouache < იტალ. guazzo – წყლის საღებავი) — წყალსა და წებოში (გუმიარაბიკი, ხორბლის სახამებელი, დექსტრინი და სხვ.) თეთრასა და სუფთად გალესილი პიგმენტის შერევით მიღებული საღებავი, აგრეთვე ამ საღებავით შესრულებული ნახატები. ჩვეულებრივ გუაშით ხატავენ ქაღალდზე, მუყაოზე, ფიცარზე, ტილოზე, აბრეშუმზე, ძვალზე. შეიქმნა, როგორც აკვარელის ნაირსახეობა, როდესაც ფერთა სიმკვრივის მისაღწევად წყლის საღებავებთან თეთრას შერევა დაიწყეს. ტემპერის მსგავსად, გუაში დაიტანება თანაბარი მკვრივი გაუმჭვირვალე ფენად. გუაშის ტექნიკა გამორიცხავს პასტოზურ წანასმებს, რამდენადაც მისი ფერთა ფენის სიმყარე შედარებით სუსტია, გაშრობისას ის ძლიერ ფერმკრთალდება. შუა საუკუნეების საწიგნე მინიატიურაში ფართოდ გამოიყენებოდა გუაშის გაუმჭვირვალე მქრქალი ტონების კონტრასტი ნაზ და გამჭვირვალე აკვარელთან. აღორძინების ეპოქიდან გუაშით აფერადებდნენ ფერწერული ნამუშევრების ესკიზებს, ასრულებდნენ პორტრეტულ მინიატიურებს. XIX საუკუნის შუა წლებში, გუაშის ფაბრიკული წესით დამუშავების შემდეგ, იგი დამოუკიდებელ საღებავად გადაიქცა. გამოიყენებოდა დიდ სადაზგ ქმნილებებზე მუშაობისას; მის თავისებურებებს (ტონების სიმკვრივე და მქრქალობა) დეკორატიული ეფექტების მისაღებად იყენებდნენ. გუაშით ასევე ასრულებენ პლაკატების ორიგინალებს, დეკორაციების ესკიზებს, გაფორმებით სამუშაოებს. ↑ 1.0 1.1 გუაში // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 287. ↑ 2.0 2.1 Гуашь // Большая российская энциклопедия. т. 8. — М., 2007. — стр. 114.
იუკაგირის ზეგანი

იუკაგირის ზეგანი (რუს. Юкагирское плоскогорье) — ზეგანი რუსეთში, იაკუტიასა და მაგადანის ოლქში, მდ. კოლიმის მარჯვენა ნაპირზე. ჩრდილოეთ ნაწილში აგებულია მეზოზოური ეფუზივებით, სამხრეთში — მეტამორფული კამბრიულისწინა, პალეოზოური და ტრიასული ნალექებით. შუამდინარეთების საშუალო სიმაღლე 300–700 მ-ია, ცალკეული მასივებისა — 1000 მ-ზე მაღალი (1128 მ, ჩუბუკულახი). არის მეჩხერი ფოთლოვანი ტყეები, 400–600 მ-ზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვის რაყები და ტუნდრა. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 90. ↑ Юкагирское плоскогорье // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 30 — М., 1978.
მომის ქედი

მომის ქედი (რუს. Момский хребет) — ქედი რუსეთში, იაკუტიაში. მდებარეობს ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემაში, მდ. ინდიგირკის მარჯენა ნაპირზე. სიგრძე 470 კმ. სიმაღლე 2480 მ-მდე. ჭარბობს საშუალო მთის რელიეფი; ქედის ამაღლებულ ნაწილში — ალპური. ადგილ-ადგილ შემორჩენილია ძველი მოსწორების ზედაპირები, რომლებმა განიცადეს ინტენსიური ეროზიული დანაწევრება მდინარეთა ღრმა ხეობებით. განვითარებულია მრავალწლოვანი მზრალობა და რელიეფის მასთან დაკავშირებული ნივალურ-სოლიფლუქციური ფორმები. მდინარე ინდიგირკისა და მისი შენაკადების ხეობებში გავრცელებულია დიდი მინაყინები (ტარინები), მ.შ. უდიდესია მდინარე მომაზე — ულახან-ტარინი (სისქე 4 მ-მდე, ფართობი წლის მონაკვეთის მიხედვით 76-დან 112 კმ²-მდე). ქედის ქვემო კალთებზე ჭარბობს მთა-ველის ლანდშაფტები — მეჩხერი ფოთლოვანი ტყეები, რომლებსაც 1000 მ-ზე მაღლა ქონდარა ფიჭვის, მურყნის, ტირიფის შეკრული რაყები ცვლის; 1500 მ-ზე მაღლა — მაღალმთის ლიქენიანი ტუნდრა, ქვიანი მასივები, ისლიანი და ჭაობის ბამბიანი დაჭაობებული ტუნდრა. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 136. ↑ Момский хребет // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М., 2012. — стр. 709–710.
მომა (მდინარე)

მომა (რუს. Мома) — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), მდ. ინდიგირკის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 406 კმ, აუზის ფართობი 30 200 კმ². ულახან-ჩისტაის ქედზე (ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემა) სათავეს იღებს ორ ნაწილად: ილინ-იურიახი და კიენგი, მიედინება ფართო მთათაშორის ხეობაში. კალაპოტი შუა და ქვემო წელზე უხვადაა ჭორომები. უპირატესად იკვებება წვიმის წყლით. ზამთარში მომის ხეობაში წარმოიქმნება გიგანტური მინაყინები. მდინარის აუზში ქვანახშირის საბადოებია. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 136. ↑ Мома // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 16 — М., 1974.
ახაშენის ეკლესია

ახაშენის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია ასპინძის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ამაღლებულ ბუნებრივ ტერასაზე. ის განთავსებული არის ძველი ნამოსახლარის დასავლეთ კიდეზე. ეკლესია არის დარბაზული ტიპის, შირიმის ქვით ნაგები და რესტავრაციის შედეგად თუნუქით გადახურული. დასავლეთ ნაწილში ერთი კედლის სახით შემორჩენილია მინაშენი და მასში ჩრდილოეთის მხრიდან შესასვლელი თაღის ნაწილი. ასევე შემორჩენილია დასავლეთის კედელში, რესტავრირებულ ნაწილში კარის სამხრეთ მხარეს ქტიტორის გამოსახულება, რომელსაც ეკლესიის მოდელი უჭირავს ხელთ და კარის ჩრდილო ნაწილში ცხენზე ამხედრებული წმ. გიორგის გამოსახულებიანი რელიეფი. ორივე რელიეფის ცალი მხარე დეკორირებულია ორნამენტებით. არქიტრავზე გამოსახული არის ჯვარი. ეკლესიაზე სამხრეთ ნაწილში შეიმჩნევა რესტავრაციამდელი კედლის სტრუქტურა, რომელიც ნაგები არის დიდი ზომის შირიმის ქვებისგან დუღაბზე. ეკლესიის ინტერირეი არის სადა და მოხატულობის კვალი არ შეიმჩნევა. ექვთიმე თაყაიშვილმა 1902 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს მოინახულა და აღწერა ახაშენის ეკლესიაც.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 12088
ულახან-ჩისტაი

ულახან-ჩისტაი (რუს. Улахан-Чистай) — ქედი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემაში. სიგრძე 250 კმ, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3147 მ-მდე (მთა პობედა). ძირითადად აგებულია გრანიტებით. რელიეფი ალპინოტიპურია, ვიწრო შუამდინარეთებით (ცირკები, ტროგები, დაკიდული ხეობები). წარმოდგენილია თანამედროვე გამყინვარება (საერთო ფართობი დაახლ. 100 კმ²). 900–1000 მ სიმაღლემდე მეჩხერი ფოთლოვანი ტაიგაა, 1300–1600 მ-მდე — ქონდარა ფიჭვი და მთის ტუნდრა, უფრო მაღლა — მთის ქვიანი უდაბნო. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 209. ↑ Улахан-Чистай // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 26 — М., 1977.
კონდაკოვის ზეგანი

კონდაკოვის ზეგანი (რუს. Кондаковское плоскогорье) — ზეგანი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), მდინარე ინდიგირკის ქვემო წელის მარჯვენა ნაპირზე. სამხრეთიდან შემოსაზღვრულია ულახან-სისის ქედით. სიგრძე დაახლ. 200 კმ, სიგანე 150 კმ. სიმაღლე 480–490 მ-მდე. აქებულია ზედა იურული პერიოდის ქვიშაქვებით, ალევროლითებითა და ფიქლებით. ზედაპირი ძლიერაა დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით და დაფარულია მთა-ტუნდრის მცენარეულობით; სამხრეთ ნაწილის ხეობებში ლარიქსის ტყეტუნდრაა. ↑ Кондаковское плоскогорье // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 13 — М., 1973.
ოშორის ეკლესია

ოშორის ეკლესია, ქვემო ოშორის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორაში. ეკლესია მოზრდილი დარბაზული ნაგებობაა. ფასადები თლილი ქვითაა ნაგები. შიგნით თაღები და პილასტრების ქვებიც კარგად თლილია, დანარჩენი სამშენებლო მასალას კი ნატეხი ქვა წარმოადგენს. აბსიდის ორივე მხარეს მაღალი, კონქებით დასრულებული ნიშებია, ხოლო სარკმლის ქვეშ თაღოვანი ნიშა. გრძივი კედლები მცირედ შვერილი პილასტრებით და თაღებითაა დანაწევრებული. დასავლეთ კონსოლზე შეკიდული კედლის თაღია. განსაკუთრებით არის გაფორმებული ჩრდილოეთ კედელზე არსებული კამარის საბრჯენი თაღის კონსოლი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ჰქონია ჩრდილოეთის მცირე კარიც, აბსიდის მხართან გაჭრილი, რომელიც ამჟამად ამოქოლილია. სამხრეთის შესასვლელის მარჯვნივ, კარის ამყოლის ზედა და მისი მის გვერდით მდებარე ქვის კვადრებზე ასომთავრული წარწერაა მოთავსებული. ეკლესიის სამივე სარკმელი საპირეანია. სამხრეთის სარკმელს თავსართზე ჯვარი და ორივე მხარეზე გამოსახული ფიგურა ამკობს. ექვთიმე თაყაიშვილმა 1902 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს მოინახულა და აღწერა ქვემო ოშორის ეკლესიაც. ბარელიეფური გამოსახულება სარკმელის თავზე ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა ზემო ოშორის ეკლესია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16837