laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სიმონ საყვარელიძე

სიმონ საყვარელიძე (დ. 20 იანვარი, 1889, ჯგილათი, — გ. 25 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი ჰისტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1928), პროფესორი (1930), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1944). 1914 წელს დაამთავრა ოდესის ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1930-1968 წლებში განაგებდა თბილისის სამედიცინო უნივერსიტეტის ჰისტოლოგიის და ემბრიოლოგიის კათედრას, ერთდროულად იყო სტომატოლოგიური ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე (1938-1946) და სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე (1946-1953). საყვარელიძე სწავლობდა ადამიანის ნაყოფის კოლინჯის ეპითელიუმისა და კუნთოვანი ქსოვილის, საშოსა და საშვილოსნოს, აგრეთვე თირკმლის მენჯის რეცეპტორული აპარატის, საკვერცხების რეპარაცული რეგენერაციის, აგრეთვე მრავალუჯრედოვანი ორგანიზმის გამრავლების მრფოლოგიის საკითხებს. კერძო ჰისტოლოგია, თბილისი, 1969 ემბრიოლოგიის საფუძვლები, თბილისი, 1957 მიკროსკოპული ტექნიკა, თბილისი, 1931 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 202-203.
საყოველთაო გაფიცვა

საყოველთაო გაფიცვა — სამუშაო ძალის მასობრივი გაფიცვა. საყოველთაო გაფიცვა შესაძლოა მოაიცავდეს მრეწველობის რამდენიმე დარგის მუშებს, ასევე მომსახურების სფეროში დასაქმებულებს. საყოველთაო გაფიცვის იდეა წარმოადგინა 1839 წელს ჩარტისტულმა კონვენტმა. XIX–XX საუკუნეების მიჯნის საყოველთაო გაფიცვის მაგალითებია 1893 წლის საყოველთაო გაფიცვა ბელგიაში, საყოველთაო გაფიცვა სამხრეთ რუსეთში 1903 წელს, 1905 წლის ოქტომბრის საყოველთაო გაფიცვა რუსეთის იმპერიაში, საყოველთაო გაფიცვა გაერთიანებულ სამეფოში 1926 წელს და სხვა. მეორე მსოფლიო ომის დროს საყოველთაო გაფიცვები გაიმართა ათენში (1943) და დანიაში (1944). მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ საყოველთაო გაფიცვები გახშირდა, მის მონაწილეთა შემადგენობა გაიზარდა, ეკონომიკურ მოთხოვნებს დაემატა პოლიტიკური მოთხოვნები. გაფიცვა კობახიძე, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 203.
საყოველთაო გაფიცვა (1926)

საყოველთაო გაფიცვა (1926) — საყოველთაო გაფიცვა 1926 წელს გაერთიანებულ სამეფოში. გაფიცვაში 1,7 მილიონი მუშა მონაწილეობდა, გაფიცვა გამოიწვია მთავრობის და მეწარმეთა გადაწყვეტილებამ მუშების ხარჯზე გაეტარებინათ ქვანახშირის მოპოვების ე.წ. „რაციონალიზაცია“ (ხელფასების შემცირება, სამუშაო დღის გაზრდა). პროფკავშირებმა მუშებს 1 მაისს გაფიცვისკენ მოუწოდეს. გაფიცვამ თანდათან პოლიტიკური ხასიათი მიიღო. ის შეწყდა 12 მაისს. გაფიცვა დამარცხდა, მან დასახულ მიზნებს ვერ მიაღწია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 203-204.
ქესალო (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)

ქესალო — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ქესალოსა და მეორე ქესალოს ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 504.
ქეტოგნათები

ქეტოგნათები, ჯაგარყბიანები (ლათ. Chaetognatha) — ზღვის უხერხემლოების ტიპი. მათი სხეულის სიგძე 5–9 სმ-ს აღწევს, წაგრძელებულია, გამჭვირვალე. აქვს გვერდების და კუდის ფარფლები. თავზე ნამგლისებრი ჯაგრები საკვების მისატაცებლად, მარტივი ნაწლავი. სისხლის და გამოყოფის სისტემები არ გააჩნია. ნერვული სისტემა შედგება ხახისზედა ტვინისა და მუცლის განგლიონისაგან, რომლებიც გრძელი, გასწვრივი ჭიმებითაა ერთმანეთთან დაკავშირებული. ჰერმაფროდიტები არიან, ბინადრობენ ზღვის პლანქტონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 504.
ლატვიის ფეხბურთის ფედერაცია

ლატვიის ფეხბურთის ფედერაცია (LFF; ლატვ. Latvijas Futbola federācija) — ფეხბურთის მმართველი ორგანო ლატვიაში. დაარსდა 1921 წელს. ფიფაში გაწევრიანდა 1922 წელს, ხოლო უეფა-ში 1992 წელს. არის ლატვიის საფეხბურთო ჩემპიონატის, მეორე ლიგისა და ლატვიის თასის ორგანიზატორი. მისი ორგანიზებით იმართება ლატვიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები. ოფიციალური საიტი ფიფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე[მკვდარი ბმული] უეფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე
ამან ქექილოვი

ამან ქექილოვი (დ. 9 მაისი, 1912 — გ. 13 დეკემბერი, 1974, თბილისი) — თურქმენი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე, თურქმენეთის სსრ სახალხო მწერალი (1967), თურქმენეთის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969), თურქმენეთის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1972). ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1927 წლიდან. ავტორია თურქმენეთის სსრ-ის სახელმწიფო ჰიმნის ტექსტისა. ქექილოვის ნამუშევრებია პოეტური კრებულები „წინ“ (1935), „უკანასკნელი შეხვედრა“ (1940), „სიყვარული“ წიგნი I და II (1947-1957). ავტორია ლიტერატურული გამოკვლევებისა „მხატვრული ნაწარმოების ენა“ (1942), „მხატვრული ნაწარმოების ფორმა და შინაარსი“ (1947), „მოლანეფესი“ (1957), „ლიტერატურის თეორია“ (1961). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 504.
ქვაბებიჰირაქსი

ქვაბებიჰირაქსი (ლათ. Kvabebihyrax) — ნამარხი დამანების წარმომადგენელი პლიოჰირაციდების ოჯახისა. თანამედროვე დამანებთან შედარებით იყვნენ გიგანტურები (საშუალო სიდიდის ცხენისოდენა). ჰქონდათ დიდი თავი, პატარა თვალები, შესაძლოა პატარა ხორთუმი. ქვაბებიჰირაქსი ბინადრობდა დაჭაობებულ ადგილებში, წყალსატევებთან ახლოს, იკვევებოდა მცენარეებით. ცნობილია აღმოსავლეთ საქართველოს გვიან პლიოცენური (დაახლოებით 3 მილიონი წლის წინანდელი) ნალექებიდან. მჭედლიძე, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 505. Gabuniia L. K., Vekua A. K., A peculiar representative of damans from East Georgian Upper Pliocene, თბ.: Soob., 1966. — გვ. 643–647. Векуа А. К., Отряд Hyracoidea. Даманы // Квабебская фауна акчагыльских позвоночных, М.: Наука, 1972. — გვ. 96–112. 351 გვ. ↑ Векуа А. К., 1972, გვ. 96 ↑ Kvabebihyrax — Kvabebihyrax was named by Gabunia and Vekua (1966). ციტირების თარიღი: 27 ოქტომბერი, 2020. ↑ (1999) რედ. Palmer, D.: The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals. London: Marshall Editions, გვ. 237. ISBN 1-84028-152-9.
ქვემო რაინის დაბლობი

ქვემო რაინის დაბლობი — შუა ევროპის ვაკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილი, მდინარე რაინის აუზის ქვემოთში, გერმანიაში. სამხრეთით იჭრება რაინის ფიქლოვანი მთების მთისწინეტში, ჩრდილოეთით თანდათანობით გადადის გერმანიის ჩრდილოეთ ნაწილის ძველ მყინვარულ ვაკეებში. უკავია რაინის და მისი შენაკადების ფხვიერი ნალექებით ამოვსებული ტექტონური ქვაბული. ზედაპირი ბრტყელია. სიმაღლე 50-180 მ. არის სასოფლო-სამეურნეო ნათესები. ქვემო რაინის დაბლობზეა დიდი ქალაქები კელნი, ბონი, დიუსელდორფი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 515.
ქვემო სილეზიის ოპერაცია

ქვემო სილეზიის ოპერაცია — მეორე მსოფლიო ომის ნაწილი, საბჭოთა კავშირის შეტევა 1945 წლის 8-24 თებერვალს უკრაინის ფრონტზე. 1945 წლის იანვრის ბოლოს სსრკ-ი ჯარები მიადგნენ მდინარე ოდერს. ფრონტის ზოლში გერმანიის მხრიდან თავს იცავდნენ არმიათა ჯგუფ „ვისლის“ მე-9 არმიის ერთი კორპუსი, არმიათა ჯგუფ 1ცენტრის“ მე-4 სატანკო და მე-17 არმიები. საბჭოთა კავშირი გეგმავდა შეტევის განხორციელებას ოდერზე არსებული ორი დიდი პლაცდარმიდან. შექიმნა სამი დამრტყმელი დაჯგუფება: ბრესლაუს ჩრდილოეთით, ბრესლაუს სამხრეთით და ფრონტის მარცხენა ფრთაზე. მათ მხარს უჭერდა მე-2 საჰაერო არმია. 8 თებერვალს საარტილერიო მომზადების შემდეგ ფრონტის ჯარებმა გაარღვიეს გერმანიის თავდაცვა ცენტრსა და მარცხენა ფრთაზე, გაანაადგურეს საშველად მოსული მისი რეზერვებიც. 15 თებერვლისთვის საბჭოთა ჯარებმა წინ წაიწიეს 60-110 კილომეტრით და დაიკავეს ნაუმბურგი, ლიგნიცი და სხვა ქალაქები. 24 თებერვალს საბჭოთა ჯარები მიადგნენ მდინარე ნაცს და შეიქმნეს ხელსაყრელი პოზიცია ბერლინზე შეტევისთვის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 515.
შვეიცარიის ეროვნული ბანკი

შვეიცარიის ეროვნული ბანკი — შვეიცარიის ცენტრალური საეიმისიო ბანკი. შეიქმნა 1905 წელს ციურიხში. პასუხისმგებელია შვეიცარიის მონეტარულ პოლიტიკაზე. ახორციელებს ფულადი ნიშნების ემისიას, არეგულირებს ფულის მიმოქცევის მოცულობას და კრედიტს. აქვს ორი სათაო ოფისი ბერნსა და ციურიხში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 734.
შვეიცარიის კომუნისტური პარტია

შვეიცარიის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია შვეიცარიაში, არსებობდა 1921-1940 წლებში. დაარსდა 1921 წლის 5-6 მარტს ციურიხში გამართულ კომუნისტების ყრილობაზე კომუნისტებისა და შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიისგან გამოყოფილი წევრებისგან. 1921 წელს შევიოდა კომინტერნში. 1922 წლის ივნისში გამართულ II ყრილობაზე მიიღო პროგრამა, რომლითაც მიზნად ისახავდა შვეიცარიაში სოციალიზმის აშენებას, ითხოვდა საბჭოთა კავშირის ცნობას. 1940 წელს პარტია ოფიციალურად აიკრძალა პარტიის მიერ მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის მხარდაჭერის გამო. 1944 წელს მისმა ყოფილმა წევრება დაარსეს შვეიცარიის შრომის პარტია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 734.
შვეიცარიის შრომის პარტია

შვეიცარიის შრომის პარტია — პოლიტიკური პარტია შვეიცარიაში. დაარსდა 1944 წელს ციურიხში. მას შემდეგ, რაც აკრძალულ იქნა შვეიცარიის კომუნისტური პარტია, ამ პარტიის ლიდერებმა დააფუძნეს შვეიცარიის შრომის პარტია. პარტიის წესდება მიიღეს პარტიის მეოთხე ყრილობაზე 1949 წელს. პარტიის იდეოლოგია არის მარქსიზმი და კომუნიზმი. პარტიას ჰყავს 2000-მდე წევრი. 1947 წლიდან დღემდე შვეიცარიის სპარლამენტში იპოვებს მინიმალური რაოდენობის (1-დან 7-მდე) მანდატებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 734.
სუვოროვის შვეიცარული ლაშქრობა

სუვოროვის შვეიცარული ლაშქრობა — ფელდმარშალ ალექსანდრე სუვოროვის სარდლობით რუსეთის იმპერიის ჯარების მიერ ალპების გადალახვით ლაშქრობა იტალიიდან შვეიცარიაში საფრანგეთის წინააღმდეგ მეორე კოალიციის დროს 1799 წლის 10-27 სექტემბერს. სუვოროვის ლაშქრობისა და უშაკოვის ლაშქრობის შედეგად თითქმის მთელი იტალია გათავისუფლდა საფრანგეთის ჯარებისგან. ავსტრიამ და გაერთიანებულმა სამეფომ, რომლებსაც ეშინოდათ რუსეთის გაძლიერებისა, შეიმუშავეს და პავლე I-თან შეათანხმეს რუსეთის ჯარების რაინზე ლაშქრობის სტრატეგიული გეგმა, რომლის შედეგადაც რუსეთის ჯარს ემუქრებოდა იზოლაცია და საფრანგეთის ჭარბ ძალებთან ბრძოლა. ავსტრიამ ძირითადი ძალები შვეიცარიისკენ გაიწვია და ა. რიმსკი-კორსაკოვის რუსული კორპუსი (26-27 ათასი კაცი0 პირისპირ დარჩა გენერალ ა. მასენას არმიასთან (37-39 ათასი კაცი). რუსული კორპუსის დასახმარებლად სუვოროვმა გადაწყვიტამასენას არმიის გარემოცვა და განადგურება ლუცერნის მიდამოებში. შეტევა დაგეგმილი იყო 9 სექტემბერს. მთავარი დარტყმა უნდა გაეხორციელებინათ სამხრეთიდან რუსეთის (17 ათასი) და ავსტრიის (4,5 ათასი) ჯარებს, ხოლო ჩრდილოეთიდან რიმსკი-კორსაკოვის კორპუსს და გენერალ ფ. ჰოცეს რაზმს, აღმოსავლეთიდან ლინკენის რაზმს (11 ათასი). 4 სექტემბერს სუვოროვის რაზმმა 6 დღეში გაიარა 150 კილომეტრი და ალპებთან შეჩერდა. 13 სექტემბერს ხელთ იგდო სენ-გოტარდის უღელტეხილი. ამ იერიშის დროს თავი ისახელა პეტრე ბაგრატიონის რაზმმა. 14 სექტემბერს გადალახა ეშმაკის ხიდი და 15 სექტემბერს გავიდა ლუცერნის ტბასთან. 16 სექტემბერს გადალახა როსტოკის ქედი და მუტენის ხეობაში დაეშვა. 14-15 სექტემბერს მასენამ ციურიხთან დაამარცხა რიმსკი-კორსაკოვის კორპუსი და ჰოცეს ავსტიული რაზმი. სუვოროვის მცირერიცხოვანი (20 ათასი) და დაღლილ-დაქანცული რაზმი პირისპირ დარჩა მასენას არმიასთან, თუმცა 19-20 სექტემბერს ბრძოლაში სრულად გაანადგურა იგი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 734.
შვერინი

შვერინი — ქალაქი გერმანიაში. მდებარეობს შვერინერზეეს ტბის ნაპირას, მეკლენბურგის ისტორიულ რეგიონში. მოსახლეობა 95 653 ადამიანი (2019). არის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის დედაქალაქი და სიდიდით მეორე ქალაქი. ქალაქში მდებარეობს სამხატვრო მუზეუმი. დამეგობრებულია აშშ-ის ქალაქ მილუოკისთან. გდრ-ის დროს იყო შვერინის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში დაიბადნენ კონრად ერნსტ აკერმანი — მსახიობი ჰანს ფონ კესტერი — სამხედრო მოღვაწე გუსტავ ჰაინემანი — გერმანიის პრეზიდენტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 735. ↑ 1.0 1.1 1.2 (unspecified title) — გვ. http://www.schwerin.de. ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
შვერინის ოლქი

შვერინის ოლქი — ოლქი ყოფილ გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. არსებობდა 1952-1990 წლებში. ოლქის ფართობი შეადგენდა 8,7 ათას კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა 592 ათას ადამიანს. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი შვერინი. ოლქის ეკონომიკის მთავარი დარგები იყო კვების მრეწველობა, მსუბუქი მრეწველობა, მანქანათსაშენი და ქიმიური მრეწველობა, განვითარებული იყო მეცხოველეობა, თევზჭერა, ნაოსნობა მდინარე ელბაზე. გერმანიის გაერთიანების შემდეგ ოლქის უდიდესი ნაწილი შევიდა მეკლენბურგ-წინა პომერანიაში, ხოლო შვერინი გახდა მხარის დედაქალაქი. ოლქის მცირე ნაწილი შევიდა ბრანდენბურგის მხარეში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 735.
მარია იოზეფა საქსონიელი (1867-1944)

მარია იოზეფა საქსონიელი (გერმ. Maria Josepha von Sachsen; დ. 31 მაისი, 1867, დრეზდენი, საქსონია, გერმანია — გ. 28 მაისი, 1944, ერლანგენი, ბავარია, გერმანია) — ვეტინთა დინასტიის წარმომადგენელი. საქსონიის მეფე გეორგისა და მარია ანა პორტუგალიელის ასული. ავსტრიის ერცჰერცოგ ოტო ფრანცის ცოლი, ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ კარლ I-ის დედა. მარია იოზეფა დაიბადა 1867 წლის 31 მაისს დრეზდენში. იგი იყო საქსონიის მეფე გეორგისა და მისი მეუღლის, ინფანტა მარია ანა პორტუგალიელის ქალიშვილი. მისი გაჩენისას ტახტზე ჯერ კიდევ ბიძამისი, ალბერტი იჯდა, რომელიც ქვეყანას 1902 წლამდე მართავდა. 1884 წელს დედამისი გარდაიცვალა, თუმცა მალევე, 1886 წლის 2 ოქტომბერს, 19 წლის ასაკში, მარია იოზეფა დააქორწინეს ერცჰერცოგ ოტო ფრანც ავსტრიელზე (მეტსახელად სიმპათიური (გერმ. der Schöne)), იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ის ძმისწულსა და სარაევოში მოკლულ ფრანც ფერდინანდის ძმაზე. მათი ქორწინება უბედური იყო, რადგანაც ოტო ფრანცმა მასზე იძულებით იქორწინა, რათა მემკვიდრე გაეჩინა და საქსონიასთან არსებული ალიანსი შეენარჩუნებინა. ამის გამო ერცჰერცოგი მარია იოზეფას გამუდმებით ღალატობდა და სამეფო კარზე თითქმის არასოდეს იყო. ღრმადმორწმუნე მარია იოზეფას კი ეს ახარებდა კიდეც, რადგან მისი არყოფნა შესაძლებლობას აძლევდა, რომ „ვაჟები მამის მავნე ზემოქმედებისაგან“ დაეცვა. ცნობილია ისიც, რომ საბოლოოდ მარია იოზეფამაც გააბა რომანი, მისი რჩეული კი ცნობილი ავსტრიელი მსახიობი, ოტო ტრესლერი იყო, რომელიც პირდაპირ სასახლეში სტუმრობდა ხოლმე მას. 1906 წელს ოტო ფრანცი სიფილისით გარდაიცვალა. აღსანიშნავია, რომ მარია იოზეფა დიდ ხანს და მძიმედ გლოვობდა მას, რამაც გარშემომყოფთა გაოცება გამოიწვია, მათი ცოლქმრული ურთიერთობიდან გამომდინარე. დაქვრივების შემდეგ იგი ტრესლერსაც დაშორდა. 1914 წელს მისი მაზლის მკვლელობის გამო იწყება პირველი მსოფლიო ომი. 1916 წელს გარდაიცვალა იმპერატორი ფრანც იოზეფიც, ამგვარ პირობებში კი ახალი იმპერატორი მარია იოზეფას ვაჟი, კარლ I გახდა. ომის დროს იგი ვენაში, ავგარტენის სასახლეში ცხოვრობდა. 1919 წელს ავსტრია-უნგრეთის იმპერია დაიშალა, მონარქია დაემხო და მისმა ვაჟმაც ცოლთან, იმპერატრიცა ზიტა დე ბურბონ-პარმელთან ერთად დატოვა სამშობლო და ემიგრაციაში წავიდა ავსტრიაში. იგი მათ გაჰყვა და შვეიცარიაში დასახლდა. უკვე 1921 წლიდან მარია იოზეფა გერმანიაში გადადის საცხოვრებლად. აღსანიშნავია, რომ იგი მოესწრო კარლის გარდაცვალებასაც და მეორე მსოფლიო ომის დაწყებასაც. მარია იოზეფა საქსონიელი გარდაიცვალა 1944 წლის 28 მაისს ერლანგენში, გერმანიაში, 76 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში, საიმპერატორო მავზოლეუმში. მარია იოზეფას ქმართან მხოლოდ ორი ვაჟი ჰყავდა: კარლ I ფრანცი (1887-1922), ავსტრია-უნგრეთის უკანასკნელი იმპერატორი, ცოლად შეირთო პრინცესა ზიტა დე ბურბონ-პარმელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები; მაქსიმილიან ევგენი (1895-1952), ცოლად შეირთო პრინცესა ფრანცისკა ჰოენლოჰ-ვალდენბურგ-შილინგსფიურსტელი, რომელთანაც შეეძინა ორი ვაჟი; Robert Seydel: Die Seitensprünge der Habsburger. Ueberreuterverlag Wien, 2005
აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი (აზერბ. Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası) — შენობა მდებარეობს ბაქოში, არის მთავარი საკონცერტო დარბაზი აზერბაიჯანში, რომელიც აშენდა 1910 წელს. აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი 1910–1912 წლებში აშენდა ქალაქის ელიტის თხოვნით და სომეხი არქიტექტორის გაბრიელ ტერ–მიქელოვის მიერ იყო შექმნილი იტალიის რენესანსის (ექსტერიერის) და გერმანული როკოკოს (ინტერიერის) სტილში. მისი დიზაინი შთაგონებული იყო მონტე-კარლოს კაზინოს შენობების არქიტექტურული სტილით, განსაკუთრებით მონტე-კარლოს ოპერადან. საზოგადოებისთვის ეს ადგილი ცნობილია, როგორც საზოგადოებრივი შეკრების საზაფხულო ცენტრი. 1936 წლამდე თავდაპირველად იყო ორგანიზებული, როგორც ბაქოს მდიდარი ფენისთვის, რომლებიც ესწრებოდნენ ბანკეტებსა და სხვადასხვა გასართობებ ღონისძიებებს. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იგი საზოგადოებრივი მიტინგების ადგილი იყო. 1936 წელს კლუბი გადაკეთდა ფილარმონიის რეზიდენციად და მიზნად ისახავდა აზერბაიჯანული კლასიკური და ხალხური მუსიკის პოპულარიზაციას. 1937 წლის 11 აგვისტოს შენობა გარემონტდა და მას აზერბიაჯანელი კომპოზიტორის და დირიჟორის მუსლიმ მაგომაევის სახელი მიენიჭა . 1995 წელს დარბაზი 8 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში დახურული იყო, კიდევ ერთი რემონტის გამო. ამასთან, იმ პერიოდში უმეტესად საერთოდ არ ჩატარებულა აღდგენითი სამუშაოები, რამაც ბაქოს მრავალი მაცხოვრებლის უკმაყოფილება გამოიწვია. აზერბაიჯანის კულტურის მინისტრმა ასეთი შეფერხება ახსნა იმით, რომ მიწისქვეშა წყლებმა დროთა განმავლობაში დააზიანეს შენობის საძირკველი. ამის მიუხედავად, გავრცელდა ინფორმაცია (ძირითადად ოპოზიციურ მედიაში) იმის შესახებ, რომ მთავრობის მიერ რემონტისთვის გამოყოფილი თანხა ან სხვადასხვა გამოჩენილი მუსიკოსის მიერ შემოწირული თანხა (მაგალითად: მსტისლავ როსტროპოვიჩი პოლონელი-რუსი ვიოლონჩელისტის და დირიჟორის, საზოგადო მოღვაწის, ადამიანის უფლებათა დამცველის, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტისა და ბაქოს მკვირდის შეწირული თანხა) დიდწილად მიითვისეს ბიუროკრატებმა და ოფიციალურმა პირებმა. მხოლოდ 2002 წლის ნოემბერში განახლდა აღდგენითი სამუშაოები პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის სპეციალური განკარგულების გამო. სრულად გარემონტებული შენობის გახსნა მოხდა 2004 წლის 27 იანვარს. ახლად გარემონტებული შენობის გახსნის ცერემონია 2004 წლის 27 იანვარს გაიმართა. გახსნით საზეიმო ცერემონიალს რამდენიმე ცნობილი ადამიანი ესწრებოდა, როგორიცაა პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, კულტურის ყოფილი მინისტრი პოლად ბულბულოღლუ, გამოჩენილი ვიოლონჩელისტი მსტისლავ როსტროპოვიჩი, პროფესორი ფერჰად ბადალბაილი . ოფიციალური საიტი (in Azerbaijani, Russian, and English) The Ali and Nino Walking Tour: Philharmonic Hall by Betty Blair and Fuad Akhundov. Azerbaijan International Magazine. #12.2. Summer 2004 ↑ (in Azerbaijani) The Magomayev Azerbaijan State Philharmonic Hall დაარქივებული January 3, 2007, საიტზე Wayback Machine. . Official website. Retrieved 29 December 2006 ↑ Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasıთარგი:Circular reference
მანანა ჯებაშვილი

მანანა ჯებაშვილი (დ. 21 იანვარი, 1961, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. მანანა ჯებაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მანანა ჯებაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ბაქოს ბავშვთა თეატრი

ბაქოს საბავშვო თეატრი — არის ახალგაზრდა მაყურებლის თეატრი ყარაჩუშურში, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქო. თეატრი დაარსდა 2001 წელს. მონაწილეობს ეროვნულ და საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალებში, თანამშრომლობს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და მასპინძლობს სპეციალური საჭიროების ბავშვების თეატრალურ სტუდიას. ბაქოს ბავშვთა თეატრი 2001 წელს ბაქოს ქალაქის აღმასრულებელი ხელისუფლების №260-ე ბრძანებით და ბაქოს ქალაქის კულტურისა და ტურიზმის დეპარტამენტის №32-ე ბრძანებულებით დაარსდა. ინტიგამ სულთანი თეატრის დირექტორია 2002 წლის 1 მაისიდან . თითქმის 70 ბავშვი მუშაობს და ქმნის სპექტაკლებს აღნიშნულ თეატრში. სპეციალური საჭიროების ბავშვების თეატრალური სტუდია დაარსდა 2009 წლის ნოემბერში. [1] სტუდია მონაწილეობდა აზერბაიჯანში შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვთა და ახალგაზრდობის თანამედროვე სპექტაკლების მე-4 ეროვნულ ფესტივალზე და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მეორე საერთაშორისო ახალგაზრდულ ფესტივალზე მოსკოვში და მათ მიენიჭათ დიპლომები. ბაქოს ბავშვთა თეატრი მუშაობდა ზღვისპირა ეროვნული პარკის შენობაში 2008 წლის 23 მაისამდე. 2008 წლის 24 მაისიდან 2013 წლის 31 მარტამდე თეატრი განთავსდა სარაბსკის სახელობის კულტურის სახლში. 2013 წლიდან ბაქოს ბავშვთა თეატრი ფუნქციონირებს ქარაჩუხურის დასახლებაში, აბასოვის სახელობის კულტურის სახლში. ბაქოს ბავშვთა თეატრმა მონაწილეობა მიიღო ფაჯრის 34-ე საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალში, რომელიც ჩატარდა 2016 წლის 21 იანვრიდან - 1 თებერვლამდე ირანში . [[თურქეთი|თურქეთში] სინოპის თეატრალურ ფესტივალზე ჯგუფმა შეასრულა სპექტაკლი „ქანდაკება“ . ბაქოს ბავშვთა თეატრმა მოაწყო ეროვნული და საერთაშორისო ფესტივალები, მათ შორის „ჩვენი თეატრის“ ფესტივალი აზერბაიჯანის თეატრის მუშაკთა კავშირთან და თურქეთის ხალხთა თეატრის თურქ შემსრულებლებთან ერთად . ბაქოს ბავშვთა თეატრი ასევე თანამშრომლობს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, როგორიცაა წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი და ევროსაბჭოს ოფისთან. დღემდე, თეატრმა შექმნა 100-მდე თაეტრალური-მხატვრული წარმოდგენა. ერთ-ერთი გამორჩეული სპექტაკლია „ჰუმაის ოცნება“, რომელიც დაფუძნებულია ელჩინ აფანდიევის შემოქმედებაზე, განკუთვნილია არის 3-7 წლის ბავშვებისთვის. აღნიშნული სპექტაკლი ეხება, ბავშვის ცხოვრებას, რომელიც მუდამ ცუდად იქცევა თავის სათამაშოებთან, ჰუმეი ხედავს სათამაშოებს თავის ოცნებაში. ისინი მასთან არ თამაშობენ, სჯიან. ჯადოსნურ სამყაროში აღორძინებული სათამაშოები მოუწოდებენ დაეხმარონ ამ ჯადოსნური სამყაროს ბრძანებელს. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ცდილობენ დააწყნარონ ის, სათამაშოები აპროტესტებენ. ჰუმა ჰპირდება, რომ არ დააზარალებს მის სათამაშოებს. წარმოდგენა დაახლოებით 45 წუთს გრძელდება. https://azertag.az/en/xeber/Baku_hosts_discussions_on_childrens_theaters-284068 http://www.today.az/view.php?id=73446 დაარქივებული 2020-10-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ Tariximiz. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-07. ციტირების თარიღი: 2020-10-27. ↑ Baku Children's Theatre to join Fajr Int'l Theater Festival. ↑ Baku Children Theatre to join festival in Turkey. ↑ “Bizim teatr” festivalı en. ციტირების თარიღი: 2020-03-09 ↑ “Bizim Teatr Festivalı-2” maraqlı səhnə əsərləri ilə tamaşaçıların görüşünə gəlir (3 Oct 2015). ↑ Bakı Uşaq Teatrının kollektivi “Türk xalqlarının teatrı” layihəsi çərçivəsində qardaş ölkədədir (24 Jun 2013).
ჯესი მეტკალფი

ჯესი იდენ მეტკალფი (დ. 9 დეკემბერი, 1978) — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი. მეტკალფი ცნობილია „სასოწარკვეთილი დიასახლისები“-დან ჯონ როულანდის როლით. მეტკალფს ასევე ჰქონდა მნიშვნელოვანი როლები ამერიკულ სატელევიზიო საპნის ოპერაში „Passions“, მან შეასრულა მთავარი როლი რომანტიკულ კომედიურ ფილმში „ჯონ ტაკერი უნდა მოკვდეს“ და სხვა. ჯესი 2016 წლიდან ჯესი თამაშობს ტრეის რაილის როლს Hallmark Channel-ის ჰიტ სერიალში „ჩიზპიკის ნაპირები“. ჯესი მეტკალფი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ბაზრის მოედანი (ბაქო)

ბაზრის მოედანი (აზერბ. Bazar meydanı) — XII-XIII საუკუნეების ისტორიული და არქიტექტურული კომპლექსი ბაქოში, ისტორიულ რაიონში, იჩერი-შეჰერში. 2000 წლის დეკემბერში იგი, როგორც ბაქოს უძველესი ნაწილი, რომელიც მოიცავს შირვანშაჰების სასახლესა და ქალწულის კოშკს, გახდა პირველი ობიექტი მთელი აზერბაიჯანის მასშტაბით, რომელიც იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ბაზრის მოედანი დარეგისტრირდა, როგორც ეროვნული არქიტექტურული ძეგლი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს №132 გადაწყვეტილებით. ძველი ქალაქის მონუმენტთა ძირითადი ნაწილი XII საუკუნის ბოლო წლებით თარიღდება. ბაზრის მოედანი მითითებულია ბაქოს ძველ გეგმებზე და აღმოაჩინეს 1964 წელს არქეოლოგიური გათხრების დროს . კომპლექსი აღმოაჩინეს არქეოლოგიური გათხრების დროს, რომელიც ჩატარდა 1964 წელს ქალწულის კოშკის ჩრდილოეთ მხარეს. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად თითქმის სრულად გამოვლინდა მოედნის ზოგადი მონაკვეთი. 1964 წლის აღდგენითი პროექტის თანახმად, შამილ ფატულაევის ხელმძღვანელობით, რესტავრირებული იქნა მოედანი გეგმა და მოეწყო მოედანი. ერთ-ერთი შენობა მათ შორის არის ის, რომელიც ეყრდნობა ქვის სვეტებს ერთი ვერტიკალური ბლოკიდან, ფუძითა და კაპიტალით. სამხრეთ მხარეს, მოედანი დაიხურა ასიმეტრიული კომპოზიციის მეჩეთით. 1806 წელს რუსეთის ჯარების მიერ ბაქოს აღების შემდეგ, მეჩეთი ეკლესიად გადაკეთდა. საბჭოთა პერიოდში მეჩეთი და ეკლესია დაანგრიეს. არქეოლოგიური გამოკვლევების შედეგად ასევე გამოვლენილია 52 საფლავი, რომელთა ნაწილი ორჯერ დაკრძალეს. ნაპოვნი საფლავის ქვები ვერძის, სტელებისა და მოჩუქურთმებული დეკორაციების ქვის ქანდაკებებს ჰგავს. ეზოს შუა ნაწილში, საფლავების მახლობლად, ცილინდრული ჭა და გარკვეულ მანძილზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, დიდი რვაქიმიანი სვეტი აღმოაჩინეს. სვეტი სამსართულიან შენობარ დგას, რომელიც ქვით იყო ნაგები. მისი სიმაღლეა 1,31 მეტრი და სისქე 48 სანტიმეტრი. ამჟამად ბაზრის მოედანზე განთავსებულია მუზეუმი ღიაა საზოგადოებისთვის. აღნიშნულ ბაზრის მოედანზე გადაღებულია ცნობილი აზერბაიჯანული და საბჭოური ფილმების ნაწილები გადაიღეს. მათ შორის არის „ბრილიანტის ხელი“ და „ადამიანი ამფიბია“. ბაზრის მოედნის ტერიტორიის ირგვლივ რუსების ჩამოსვლის შემდეგ ძველი ქალაქის ტრადიციული არქიტექტურული სახე შეიცვალა. XIX საუკუნეში და XX საუკუნის დასაწყისში მრავალი ევროპული შენობები აშენდა, ბაროკოსა და გოთური სტილის. Walled City of Baku with the Shirvanshah's Palace and Maiden Tower. Официальный сайт ЮНЕСКО. (2000). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-22. ↑ BAZAR MEYDANI (Sıratağlı dini-memarlıq kompleksi) az. icherisheher.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-19. ციტირების თარიღი: March 26, 2018. ↑ SIRATAĞLI DİNİ – MEMARLIQ KOMPLEKSİ az. icherisheher.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 12, 2018. ციტირების თარიღი: March 26, 2018.