laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გაუზავებლად

გაუზავებლად:მუსიკოსები ხელობასა და ხელოვნებაზე — ქართველი კრიტიკოსის, მთარგმნელის, მუსიკოსისა და ჟურნალისტის, კახა თოლორდავას 2019 წლის დოკუმენტური სახის პროზაული ნაწარმოები. როგორც თავად ავტორი წინასიტყვაობაში იუწყება, ეს წიგნი „მასტერკლასების“ ერთგვარი კრებულია, ხოლო ნაწარმოების ფორმირებაში წვლილი 31 პიროვნებას მიუძღვის - იმ ადამიანებს, რომელთაც თავიანთი განსაკუთრებული ხედვა და დამოკიდებულება არა მხოლოდ მუსიკისადმი, არამედ ზოგადად ხელოვნების, შემოქმედებისა და ცხოვრებისადმი გააჩნდათ. ნაწარმოების იდეა 2003 წლის აპრილში, "მეტეხი პალასში", ტრილოკ გურტუსთან წამოწყებული საუბრით იყო შთაგონებული, თავად ნაწარმოები კი ნიკა რურუას ეძღვნება. ნაწარმოები შეიცავს ავტორის ცხოვრებაში არსებულ იმ პასაჟების ერთობლიობას, როცა ის სხვადასხვა ცნობილ ჯაზ მუსიკოსს ეცნობოდა, თავად ნაწარმოების სათაური კი შთაგონებულია ცნობილი ამერიკელი პიანისტისა და კომპოზიტორის - თელონიუს მონკის - კომპოზიციის -„Straights, No Chaser“ - სახელით, რომლითაც ბარში ალკოჰოლური სასმელის დასალევად შესული ადამიანები მიმართავენ ბარმენს და რაც ნიშნავს სპირტიან სასმელს. ნაწარმოები 2020 წელს ლიტერატურული პრემია "საბაზეც" იყო ნომინირებული. ↑ 1.0 1.1 https://saba.com.ge/books/details/15574
სამღებროს ქუჩა

სამღებროს ქუჩა — თბილისის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა კრწანისის რაიონში (კალა), ვახტანგ გორგასლის I შესახვევიდან ბოტანიკურ ქუჩამდე. XIX საუკუნის დასაწყისში აქ გადმოიტანეს სამღებრო სახელოსნოები უძელესი სამღებრო რიგიდან — ლილახანიდან (ახლანდელი ანტონ კათალიკოსის ქუჩა), რაც გამოწვეული იყო დიდი ხანძრით, რომელიც მოხდა 1808 წელს სიონის ქუჩაზე და მიმდებარე შესახვევებზე. დაიწვა ბევრი სახელოსნო, მათ შორის სამღებრო. ახალი სადგომი ხელსაყრელი იყო იმით, რომ ის მდებარეობდა გოგირდის აბანოებთან ახლოს. ბუნებრივი თბილი წყარო ჩაედინებოდა მდ. დაბახანაში (წავკისისწყალი), სადაც მღებავები რეცხავდნენ ქსოვილებს. სამღებრო რიგს სამღებრო ქუჩა ეწოდა 70-იან წლებში. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. მიემართება ვახტანგ გორგასლის ქუჩის პარალელურად სოლოლაკის ქედის კალთაზე. 1981 წელს ჩატარდა ქუჩის რეკონსტრუქცია და ნაწილობრივ განაშენიანება. ვახტან გორგასლის ქუჩის მხრიდან აიღეს ამორტიზებული სახლები, ხოლო ქუჩის მეორე მხარის ფასადი გაიხსნა ქალაქისაკენ. სახლების ეს რიგი კარგად აღიქმება მტკვრის მარცხენა სანაპიროდან და მეტეხის პლატოდან. მთელი ქჩა შეერწყა ციხის ძირის განაშენიანებას. ქუჩაზე დგას სუბ-გევორქის ეკლესია (ციხის დიდი ეკლესია). შემორჩენილია XIX საუკუნის საცხოვრებელის ახლები. აქვს I შესახვევი (ყოფილი ციხის შესახვევი), II შესახვევი (ყოფილი სამღებროს შესახვევი) და ჩიხი, რომელიც ამჟამად აღარ არსებობს. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 156-157, ISBN 978-99928-20-35-3.
შოთა ნიშნიანიძის ქუჩა

შოთა ნიშნიანიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი), ვერცხლის ქუჩიდან ჩახრუხაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც სინოდის ქუჩა, 1923 წელს ილია ნაკაშიძის სახელი დაერქვა, 40-იან წლებში — მილიციის, შემდეგ — ნინო ნაკაშიძის, 1996 წლიდან ისევ ილია ნაკაშიძის ქუჩა ერქვა. 2003 წელს შოთა ნიშნიანიძის სახელი ეწოდა. შემონახულია XIX საუკუნის 90-იანი წლების საცხოვრებელი სახლები, აქვს 1 გასასვლელი და 1 შესახვევი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 131, ISBN 978-99928-20-35-3.
ჰაფიზ იბრაჰიმი

ჰაფიზ იბრაჰიმი (სრული სახელი მუჰამედ ჰაფიზ ბინ იბრაჰიმ ფაჰმი) (დ. 1872, დაირუტი — გ. 31 ივლისი, 1932, კაირო) — არაბი (ეგვიპტელი) მწერალი და ჟურნალისტი. ცნობილია „ნილოსის პოეტის“ სახელით. დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი კაიროში (1891); მონაწილეობდა ინგლისის სამხედრო ესპედიციაში სუდანში. ინგლისის წინააღმდეგ ეგვიპტის ოფიცერთა ამბოხებაში მონაწილეობისათვის სამხედრო სამსახურიდან დაითხოვეს (1900). განიცდიდა მუჰამად აბდოს მსოფლმხედველობის გავლენას. მომხრე იყო დასავლეთისა და აღმოსავლეთის კულტურის მიღწევათა სინთეზისა. 1901 გამოაქვეყნა ლექსების პირველი დივანი. მისი ლექსები დაწერილია ნეოკლასიკური სტილით, ასახავს პოეტის პატრიოტულ სულისკვეთებას, მოუწოდებს უცხოურ კოლონიზატორების წინააღმდეგ ბრძოლისაკენ. ეგვიპტის ცხოვრების აქტულურ პრობლემებს ეხება კლასიკური მაკამის ფორმით დაწერილი პროზაული ნაწარმოები „ღამეები სატიჰასთან“ (1906). ქუთელია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 608. ↑ بوَّابة الشُعراء, PoetsGate — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q106776388"></a>
შანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი შანი შეიძლება აღნიშნავდეს: შანი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში; შანის მთიანეთი — მთიანეთი მიანმარის აღმოსავლეთ ნაწილში; შანის შტატი — შტატი მიანმარში.
Midjourney

Midjourney — გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის პროგრამა და სერვისი, შექმნილი სან-ფრანცისკოში მდებარე ლაბორატორია Midjourney, Inc.-ის მიერ. იგი ჩვეულებრივი აღწერის საფუძველზე ქმნის გამოსახულებებს და არის OpenAI-ს DALL-E-ის და Stability AI-ს Stable Diffusion-ის ანალოგი. ამჟამად ეს სერვისი ღია ბეტას სტადიაშია, რომელიც დაიწყო 2022 წლის 12 ივლისს. Midjourney-ს გუნდის ხელმძღვანელია დეივიდ ჰოლცი, რომელმაც აგრეთვე სხვებთან ერთად დააარსა Leap Motion. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Midjourney“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ „Huge "foundation models" are turbo-charging AI progress“. The Economist. დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 17, 2022. ციტირების თარიღი: 26 June 2022. ↑ Hertzmann, Aaron. Give this AI a few words of description and it produces a stunning image – but is it art? en (10 June 2022). ციტირების თარიღი: 26 June 2022 ↑ midjourney. (July 12, 2022) We're officially moving to open-beta! Join now at discord.gg/midjourney. **Please read our directions carefully** or check out our detailed how-to guides here: midjourney.gitbook.io/docs. Most importantly, have fun!. ციტირების თარიღი: August 31, 2022 ↑ Rose, Janus (July 18, 2022). „Inside Midjourney, The Generative Art AI That Rivals DALL-E“. Vice. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 1, 2022. ციტირების თარიღი: July 21, 2022.
სკოტ პეიჯი

სკოტ პეიჯი (ინგლ. Scott Page) — ამერიკელი მუსიკოსი, ტექნოლოგი, ცნობილი საქსოფონზე დაკვრით. იგი აგრეთვე იყო სხვადასხვა შემსრულებლის დამატებითი გიტარისტი, მაგალითად — პინკ ფლოიდის, Supertramp-ის და ტოტოს. პეიჯი აგრეთვე მუშაობდა ვიდეოთამაშების Ace Ventura: The CD-Rom Game და Timon & Pumbaa's Jungle Games მუსიკაზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სკოტ პეიჯი ოფიციალური საიტი სკოტ პეიჯი AllMusic-ზე სკოტ პეიჯი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Povey, Glen; Russell, Ian (1997) Pink Floyd: In the Flesh: The Complete Performance History, 1st US paperback, St. Martin's Press. ISBN 978-0-9554624-0-5.  ↑ Scott Page. ციტირების თარიღი: 2016-01-23
ოვაშვილი

საკუთარი სახელი ოვაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ოვაშვილი — კინორეჟისორი დევი ოვაშვილი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
ფიქრდანაშაული

ფიქრდანაშაული (ინგლ. Thoughtcrime) — ტერმინი ჯორჯ ორუელის 1949 წლის ანტიუტოპიური რომანიდან „1984“. იგი არატრადიციული პოლიტიკური შეხედულებების, რწმენისა და „ინგსოცისთვის“ (რომელიც „ოკეანიაში“ დომინანტი იდეოლოგიური ძალაა) მიუღებელი მოსაზრებების მქონე ადამიანის დასახასიათებლად გამოიყენება. ქვეყნის ოფიციალური ენა „ენაახალი“ ტერმინს განმარტავს როგორც ინტელექტუალურ ქმედებებს ისეთი ადამიანისა, რომელსაც გააჩნია მიუღებელი პოლიტიკური მოსაზრებები. ამგვარად, მმართველი პარტია აკონტროლებს ოკეანიის მოქალაქეების მეტყველებას, მოქმედებებსა და აზრებს. ↑ Orwell, George; Rovere, Richard Halworth (1984), The Orwell Reader: Fiction, Essays, and Reportage, San Diego: Harcourt, Brace, p. 409, ISBN 978-0-15-670176-1, https://archive.org/details/orwellreader00geor_0/page/409.
აფრიკის ერთა თასი

აფრიკის ეროვნებათა თასი — საფეხბურთო ტურნირი, რომელსაც აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია ატარებს. ტურნირის ანალოგია ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. გამარჯვებული აფრიკის ჩემპიონად ცხადდება და ფიფას კონფედერაციის თასის გათამაშებაში მონაწილეობის უფლებას იღებს. 1957 წელს გაიმართა პირველი ტურნირი, რომელშიც მონაწილეობას იღებდა სამი ქვეყნის ეროვნული ნაკრები: ეგვიპტე, სუდანი და ეთიოპია (სამხრეთ აფრიკა დისკვალიფიცირებული იქნა აპართეიდის გამო). 1968 წლიდან ტარდება ყოველ ორ წელიწადში. (1) 1957 წელს  სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა დისკვალიფიცირებული იქნა აპართეიდის გამო. (2) 1959 წელს ფინალი არ გამართულა, სამივე გუნდი შეხვდა ერთმანეთს. (3) 1979 წელს ასევე არ გამართულა ფინალი, ჩემპიონის ვინაობა გაირკვა ოთხი გუნდისგა შემდგარ ჯგუფში. (4) 1978 წელს მე-3 ადგილისთვის მატჩში გამარჯვება ანგარიშით 2:0 ჩაეთვალა ნიგერიას, მას შემდეგ რაც ტუნისმა ანგარიშზე 1:1 უარი განაცხადა მატჩის გაგრძელებაზე.
ოსაძე

საკუთარი სახელი ოსაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ივანე ოსაძე — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი მიხეილ ოსაძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
ოქრიაშვილი

საკუთარი სახელი ოქრიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თორნიკე ოქრიაშვილი — ფეხბურთელი კახა ოქრიაშვილი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
ოძელაშვილი

საკუთარი სახელი ოძელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არსენა ოძელაშვილი — სახალხო გმირი დავით ოძელაშვილი — მუსიკოსი (ფლეიტისტი) ერეკლე ოძელაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო) ნინო ოძელაშვილი — სპორტსმენი (სამბო)
კოლხეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი კოლხეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: კოლხეთი — დასავლეთ საქართველოს ბერძნული სახელწოდება; კოლხეთი — მცირე ცთომილი; კოლხეთი ხობი — ქალაქ ხობის საფეხბურთო კლუბი; კოლხეთი-1913 ფოთი — ქალაქ ფოთის საფეხბურთო კლუბი; კოლხეთის ეროვნული პარკი — ნაკრძალი შავი ზღვის სანაპიროზე, პალიასტომის ტბის მიდამოებში.
A Rush of Blood to the Head Tour

A Rush of Blood to the Head Tour — მსოფლიო საკონცერტო ტურნე ჯგუფის Coldplay მეორე სტუდიური ალბომის A Rush of Blood to the Head მხარდასაჭერად. ოფიციალურად, ტურნე თითქმის ცხრა თვის განმავლობაში გრძელდებოდა და ხუთი კონტინენტი მოიცვა. 2002-ში, Coldplay-მ ასევე კონცერტების სერია გამართა ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში ალბომის მხარდასაჭერად. თუმცა, ამ შოუების რეკლამირება ალბომის ოფიციალურ ტურად არ მომხდარა. ტურნეს DVD ჩანაწერი Coldplay Live 2003 ავსტრალიაში, სიდნეის ჰორდერნ პავილიონში, 2003 წლის 21 და 22 ივლისს გაკეთდა. ტურნეს ჰედლაინერებად 2002-ში Idlewild და Ash, ხოლო 2003-ში Feeder, The Music, Eisley, და რონ სექსმიტი გამოდიოდნენ. „Politik“ „God Put a Smile upon Your Face“ „A Rush of Blood to the Head“ „Daylight“ „Trouble“ „One I Love“ „Don't Panic“ „Shiver“ „See You Soon“ „Everything's Not Lost“ „Moses“ „Yellow“ „The Scientist“ „What a Wonderful World“ (ლუი არმსტრონგის სიმღერა) „Clocks“ „In My Place“ „Amsterdam“ „Life Is for Living“ შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „A Rush of Blood to the Head Tour“ ვიკისაწყობში. ტურნეს შესახებ საიტზე WikiColdplay დაარქივებული 2011-06-29 საიტზე Wayback Machine.
რევაზ ანდრონიკაშვილი (გენერალი)

რევაზ ივანეს ძე ანდრონიკაშვილი (გ. 1814, სოფ. ფხოველი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 27 დეკემბერი, 1878, თბილისი) — ქართველი თავადი, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენატი (1860), გენერალ-ადიუტანტი (1871). სწავლობდა თბილისის კადეტთა კორპუსში. მსახურობდა სამოგიტიის გრენადერთა პოლკში, შემდეგ — ფინეთის ლაიბგვარდიის პოლკში. იყო მეფისნაცვალ მიხეილ ვორონცოვის ადიუტანტი. მონაწილეობდა მთიელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში, ყირიმის ომში (1853–1856). 1854–1856 წლებში მეთაურობდა თბილისის ეგერთა პოლკს, 1853 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1856–1858 წლებში იყო კავკასიის გრენადერთა დივიზის მე-2 ბრიგადის მეთაური, 1858–1859 წლებში — ლეკებთან სასაზღვრო ხაზის ჯარების სარდლის თანაშენწე, 1859–1860 წლებში — სარდალი. 1860 წლიდან კავკასიის არმიის მთავარსარდალთან ასრულებდა განსაკუთრებულ დავალებათა გენერლის მოვალეობას. იყო გლეხთა საქმეების დარგში თბილისის გუბერნიის საკრებულოს წევრი, 1870–1877 წლებში — თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურთა წინამძღოლი. 1877 წელს დანიშნეს ალაზნის ველზე განლაგებული ჯარების სარდლად სამხედრო გუბერნატორის უფლებებით. დაკრძალულია თბილისში, ქაშვეთის ეკლესიაში. Дворянские роды Российской Империи, т.4, М., 1998; დოლიძე ლ. გენერლები საქვართველოდან, თბ., 2002. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. გოგიტიძე მ..
Twisted Logic Tour

The Twisted Logic Tour იყო მსოფლიო ტურნე ჯგუფ Coldplay-ს მესამე ალბომის, X&Y მხარდასაჭერად. Square One Politik Yellow Speed of Sound God Put a Smile upon Your Face What If How You See the World Don't Panic White Shadows The Scientist B-სცენა: Til' Kingdom Come Ring of Fire Trouble მთავარი სცენა: Clocks Talk ბისზე: Swallowed in the Sea In My Place Fix You ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Twisted Logic Tour ტურნეს შესახებ საიტზე WikiColdplay დაარქივებული 2011-03-22 საიტზე Wayback Machine.
საზღვაო მილი

საზღვაო მილი — განსხვავდება ინგლისური მილისაგან. ერთი საზღვაო მილი უდრის 1852 მეტრს, მერიდიანის 1’-იანი რკალის საშუალო სიგრძეს. 1 საზღვაო მილი = 10 კაბელტოვს. მილი (ერთეული) Moritz, H. (1980), "Geodetic Reference System", Bulletin Geodesique 54 (3) (IUGG/WGS-84 data) Taff, Laurence G. (1981), Computational Spherical Astronomy, John Wiley and Sons (IAU data) National Bureau of Standards: Refinement of values for the yard and the pound (1959) Measure Distances on a map in Nautical miles Nautical Unit Converter დაარქივებული 2014-02-09 საიტზე Wayback Machine.
არტოზანის ნასოფლარი

არტოზანის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტში, მდ. თურდოს მარცხენა ნაპირზე. ცნობილია, რომ ერთ-ერთი ასურელი მამა, შიო მღვიმეში დასახლებამდე არტოზანში მოღვაწეობდა. იქვე მოღვაწეობდა მარტყოფში დამკვიდრებამდე ანტონ მარტოფელიც. საინტერესოა ტოპონიმი არტოზანი — არტაშანი, რაც ცეცხლთაყვანისცემცემლობას, ნიშნავს. ზოროასტრიზმის მძლავრი კერა იყო ნეკრესში, რაც დასტურდება წერილობითი წყაროებისა და არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით. ამიტომ გასაკვირი არაა აღნიშნულ რეგიონში ასურელ მამათა აქტიური მოღვაწეობა და ამ პატარა ადგილზე ეკლესიების განსაკუთრებული სიმრავლე. არტოზანში შეაწავლილია „ყველაწმინდის ეკლესია“. ის სამეკლესიანი ბაზილიკაა სამი აფსიდით. ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს დახურული, უკარო გარსშემოსავლელი. ჩრდილოეთ ნავში გამოყოფილია მართკუთხა ფორმის პასტოფორიუმი. ეკლესია აშენებულია რიყის ქვით კირდუღაბზე. კუთხეებში პილასტრებად გამოყენებულია გათლილი შირიმის ქვა. მთავარი ეკლესია მაღალია და ფართო. აფსიდა გეგმაში ნალისებურია. შუაში დატანებული აქვს ფართო სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეზე ორი ნიშაა. საკურთხეველი გამოყოფილია გვიან აშენებული კანკელით. ცენტრალური ნავიდან გაჭრილია ოთხი გასასვლელი, რომლითაც ის უკავშირდება სამხრეთ და ჩრდილოეთ ნავებს, აგრეთვე გარსშემოსავლელს. სამხრეთის ეკლესიას (ნავს) აქვს ნალისებური აფსიდა, რომელშიც სარკმელია დატანებული. ეკლესიას (ნავს) სამხრეთიდან აქვს სამი კარი. ჩრდილოეთი ეკლესიის (ნავის) აღმოსავლეთ ნაწილში გამოყოფილია მართკუთხა ფორმის სენაკი-სამსხვერპლო, სარკმლითა და ნიშით. ის კარით უკავშირდება საკურთხეველს. სამსხვერპლოში დგას შირიმის ქვებით ნაგები ოთხკუთხა კვარცხლბეკი. დასავლეთის გარსშემოსავლელი წარმოადგენს ერთ მოგრძო დერეფანს, რომელიც სამივე ნავს აკავშირებდა ერთმანეთთან. საკურთხეველში შეიმჩნეოდა უძველესი მოხატულობის კვალი. უფრო მოგვიანო მოხატულობა შემორჩენილია დერეფანში. ეკლესია თარიღდება VII-VIII საუკუნეებით. მინდორაშვილი დ., საქართველოს არქეოლოგია, ნაწილი I, გამომცემლობა „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“, ბათუმი, 2014, გვ. 178-179
ჰაფსიდები

ჰაფსიდები — ბერბერული წარმოშობის დინასტია, რომელიც განაგებდა ტუნისს 1229-1574 წლებში; სახელწოდება მიიღო შეიხ აბე ჰაფსის სახელიდან, რომელიც ალმოჰადების მოძრაობის ერთ-ერთი დამაარსებელი იყო. იფრიკიის ალმოჰადმა ნაცვალმა აბუ ზაქარიამ (განაგებდა 1229-1249), რომელიც აბუ ჰაფსის შვილიშვილი იყო, დააარსა ფაქტობრივად დამოუკიდებელი სახელმწიფო. ჰაფსიდების ძლიერების პერიოდი ემთხვევა ალ-მუსთანსირის (1249-1277), ასევე აბუ ფარისის (1394-1434) და უსმანის (1435-1488) გამგებლობას. 1574 წელს ტუნისი თურქებმა მიიტაცეს და ჰაფსიდების დინასტია დაამხეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 609.
პაპინაშვილი

საკუთარი სახელი პაპინაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ამირან პაპინაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო) კონსტანტინე პაპინაშვილი — გეოფიზიკოსი ლამარა პაპინაშვილი — გეოგრაფი ჯაბა პაპინაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო)
პაპიტაშვილი

საკუთარი სახელი პაპიტაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე პაპიტაშვილი — მეან-გინეკოლოგი გერონტი (პაპიტაშვილი) — საეკლესიო მოღვაწე
ყივანახველა

ყივანახველა (ლათ. pertussis) - მწვავე ინფექციური დაავადება, რომელიც ხასიათდება ციკლური მიმდინარეობით და პაროქსიზმული, სპაზმური ხველებით, გავრცელებულია უმეტესად ბავშვებში. ყივანახველას გამომწვევი ბაქტერია (Bordetella pertussis) აღმოჩენილ იქნა 1900 წელს. გრამ-უარყოფითია, მიეკუთვნება ჰემოფილურ ბაქტერიებს. ბორდეტელას ჩხირის თერმოლაბილური ეგზოტოქსინი (პერტუსინი) პათოგენურობის მთავარ ფაქტორს წარმოადგენს. დასენიანება ხდება ჰაერ-წვეთოვანი გზით. საინკუბაციო პერიოდი 3-დან 14 დღეს შეადგენს. გადატანილი ავადმყოფობის შემდეგ ფორმირდება მყარი, ხანგრძლივი იმუნიტეტი. ბავშვებში სპეციფიკური პროფილაქტიკისათვის იყენებენ ადსორბირებულ ყივანახველა-დიფთერიულ-ტეტანუსის ვაქცინას (ყდტ). გოგიჩაძე, გ. სამედიცინო ტერმინოლოგიის ქართულ-ინგლისურ-რუსულ-ლათინური განმარტებითი ლექსიკონი / გ. გოგიჩაძე, ა. გედენიძე, ჯ. ჭუმბურიძე ; [რედ.: ნოდარ ჭიჭინაძე, ალექსანდრე ქორელი]. - თბ. : მერიდიანი, 2009. - 496გვ. ; 20სმ.. - ბიბლიოგრ.: გვ. 394-395. - ISBN: 978-9941-10-174-8[MFN: 138888]
თეთრი გზის ნასოფლარი

თეთრი გზის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანანურთან, არაგვის ხეობაში. ნასოფლარი განლაგებულია მთის დამრეც კალთაზე და წარმოადგენს ტერასულ დასახლებას. 1988-1999 წლებში გაითხარა ქვის ღობით შემოვლებული ერთი საცხოვრებელი კომპლექსი. კომპლექსი შედგებოდა 4 ოთახისგან, რომელთაგან 2 საცხოვრებელი, 2 კი სამეურნეო დანიშნულებისა იყო. შენობები ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვებით, რომლებიც ახლომახლო უხვად მოიპოვება. წყობა მშრალია. საცხოვრებელი შენობა შედგებოდა ერთმანეთთან კარით დაკავშირებული ორი სწორკუთხა ოთახისგან. კედლებში დატანებული იყო თაროები. კედლებს ძირზე შემოუყვებოდა „შემაღლება-ტახტი“. ოთახებში აღმოჩნდა ქვებით შედგენილი სწორკუთხა მოყვანილობის კერები. თუ ერთი საცხოვრებელი ოთახის იატაკი მიწატკეპნილია, მეორე ოთახის იატაკი ქვის ფილებით იყო მოგებული. საცხოვრებელ ნაგებობაზე მიშენებული იყო სამეურნეო ნაგებობა, რომელსაც ცალკე შესასვლელი ჰქონდა და რომელშიც გამართული იყო ქვით ნაშენი საწნახელი და ყურძნის ტკბილის დასაგროვებელი კვადრატული მოყვანილონის აუზი. საცხოვრებელი შენობებისგან განსხვავებით საწნახელიცა და აუზიც კირხსნარზეა ნაშენი. საწნახელის გვერდები დამრეცია. ტკბილის დასაგროვებლად აუზისკენაა დახრილი საწნახელის ფსკერიც, რომელსაც შუაში მთელ სიგრძეზე დაუყვებათ ღარი. ამ ღარს აქეთ-იქიდან კიდევ სხვა ღარები უერთდება, რათა ყურძნის წვენმა შეუფერხებლად და ადვილად იმოძრაოს აუზისკენ. საწნახელიანი ნაგებობის იატაკიც ქვის ფილებით იყო მოგებული. ამ ნაგებობიდან რამდენიმე მეტრის დაშორებით გაითხარა პატარა, ნახევრადმიწური სათავსი, რომელიც მასში აღმოჩენილი ქვევრის ფრაგმენტების მიხედვით შესაძლოა მარანი ყოფილიყო. ქვის ღობით შემოზღუდულ იმავე კომპლექსის ტერიტორიაზე კიდევ ერთი, ოღონდ ზომით რამდენადმე პატარა საწნახელი აღმოჩნდა. საცხოვრებელ-სამეურნეო კომპლექსი არქეოლოგიური მასალის მიხედვით XIII-XIV საუკუნეებით შეიძლება დათარიღდეს. ერთ კომპლექსში ორი საწნახელის აღმოჩენა იმაზე უნდა მიუთითებდეს, რომ არაგვის ხეობის მოსახლეობის სამეურნეო ყოფაში მევენახეობა-მეღვინეობას საკმაოდ დიდი ადგილი სჭერია. ნასოფლარი წარმოადგენდა ქალაქ ჟინვალის მკვებავ ერთ-ერთ პუნქტს. ნაქალაქარი ჟინვალი და „თეთრი გზის“ ნასოფლარი ეკონომიკურად ერთმანეთთან მჭიდროდ უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული. მინდორაშვილი დ., საქართველოს არქეოლოგია, ნაწილი II-III, გამომცემლობა „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“, ბათუმი, 2015, გვ. 95-96.
კაიროს კონფერენცია

კაიროს კონფერენცია — მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, 1943 წელს, ჩატარებული ერთ-ერთი საერთაშორისო კონფერენცია. თეირანის კონფერენციის მომზადების პერიოდში კვლავ გააქტიურდა ინგლისის პრემიერ-მინისტრი, რომელმაც ერთხელ კიდევ სცადა თავს მოეხვია მოკავშირეებისათვის მეორე ფრონტის ბალკანური ვარიანტი. ამ მიზნით მან შესთავაზა რუზველტს, შეხვედროდნენ ერთმანეთს და შეემუშავებინათ საერთო სტრატეგია თეირანში განსახილველი საკითხების გარშემო. აშშ-ს პრეზიდენტი ერთხანს უარზე იდგა, მაგრამ ჩერჩილის დაჟინებული მოთხოვნის შემდეგ დათმო და დათანხმდა თეირანში ჩასვლამდე გზად კაიროში შეჩერებულიყო და იქ შეხვედროდა ინგლისის პრემიერს. რუზველტი კარგად ხვდებოდა ჩერჩილის განზრახვას და რადგანაც არ სურდა, მოსკოვში ჩაეთვალათ, რომ აშშ და ინგლისი საბჭოთა კავშირის ზურგს უკან რაიმე შეთანხმებაზე წავიდოდნენ, მიიწვია კაიროში მოლოტოვი და ჩან კაიში. ჩერჩილი, რომელიც საგულდაგულოდ მოემზადა ამ შეხვედრისათვის და ჩამოიტანა საგანგებო გეგმა ხმელთაშუაზღვისპირეთში მოკავშირეთა შესაძლო მოქმედებების შესახებ, ძალიან უკმაყოფილო დარჩა აშშ-ს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით. ის თვლიდა, რომ ინგლისელებს და ამერიკელებს ჰქონდათ უფლება, თვითონ განეხილათ საკუთარი შეიარაღებული ძალების ოპერაციები. გარდა ამისა, მას ეშინოდა, რომ ჩინეთის საკითხი დიდ დროს წაიღებდა და ხელს შეუშლიდა ევროპული სტრატეგიის განხილვას. ჩერჩილი იმედოვნებდა, რომ უშუალო მოლაპარაკებების დროს ის, ისევე როგორც ადრე, დაიყოლიებდა რუზველტს თავის გეგმაზე. სწორედ ამიტომ მან გადაწყვიტა მოლოტოვის ჩამოცილება მოლაპარაკებებიდან. იცოდა რომ სტალინს არ სურდა იაპონიასთან ურთიერთობების გაუარესება, რაც მოჰყვებოდა ჩან კაიშისა და მოლოტოვის ერთ შეხვედრაზე აღმოჩენას, მან მისწერა საბჭოთა ლიდერს, რომ გომინდანის ხელმძღვანელი კაიროში იქნებოდა. სტალინმაც უმალ გაავრცელა ცნობა მოლოტოვის „ავადმყოფობის“ შესახებ და კაიროში საბჭოთა კავშირის წარმომადგენლად დანიშნა ანდრეი ვიშინსკი, რომელიც სხდომების მხოლოდ ნაწილს დაესწრო. ჩერჩილის გეგმები ჩაიშალა. კონფერენციის პირველი ნაწილი 26 ნოემბრამდე გაგრძელდა, მაგრამ ევროპული სტრატეგიის განხილვა მხოლოდ 24 ნომბერს დაიწყო, პირველი დღეები კი დაიკავა ჩინეთის საკითხმა. დარჩენილ სხდომებზეც ამერიკელებმა თავი აარიდეს თეირანის შეხვედრის წინ რაიმე გადაწყვეტილების მიღებას, ვინაიდან ისინი საჭიროდ თვლიდნენ საბჭოთა თვალსაზრისის გაგებას აღნიშნულ საკითხებზე. ასე რომ, მოლაპარაკებები უშედეგოდ დამთავრდა და ინგლისისა და აშშ-ს დელეგაციები კაიროდან თეირანს გაემგზავრნენ. პაპასქირი თ., ევროპისა და ამერიკის ქვეყნების უახლესი ისტორა 1914-1945, გამომცემლობა „მერიდიანი“, თბილისი, 2009, გვ. 318-319. Ehrman, John (1956). Grand Strategy Volume V, August 1943‒September 1944. London: HMSO (British official history), გვ. 155, 172,183‒202.  Heiferman, Ronald Ian (2011). The Cairo Conference of 1943: Roosevelt, Churchill, Chiang Kai-shek and Madame Chiang. Jefferson, NC: McFarland & Company.  Sainsbury, Keith (1986). The Turning Point: Roosevelt, Stalin, Churchill, and Chiang Kai-Shek, 1943: The Moscow, Cairo, and Teheran Conferences. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-215858-1.  Leighton, Richard M. (1960). „Chapter 10: Overlord Versus the Mediterranean at the Cairo-Tehran Conferences“, რედ. Kent Roberts Greenfield: Command Decisions. United States Army Center of Military History. CMH Pub 70-7.  დაარქივებული 2007-12-30 საიტზე Wayback Machine.
იბერია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი იბერია შეიძლება აღნიშნავდეს: იბერია — ადრეფეოდალური სამეფო სამხრეთ–აღმოსავლეთ საქართველოში; იბერია — პირენეის ნახევარკუნძულის ლათინური სახელწოდება; იბერია — სამშენებლო კომპანია საქართველოში; იბერია — ესპანეთის უდიდესი ავიაკომპანია; იბერია — ტელეკომპანია ივერია; იბერიის თემი; იბერიის მთები;
პატაშური

საკუთარი სახელი პატაშური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ილია პატაშური — მხატვარი ხათუნა პატაშური — მთარგმნელი, ფილოლოგი
ქეთევან კოლხიდელი

ქეთევან კოლხიდელი (დ. 27 იანვარი, 1921, ფოთი ― გ. 22 იანვარი, 2008) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (1997), ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. საქართველოს დამსახურებული არტისტის (1967) ივანე მიქიაშვილის მეუღლე. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის საცდელ-საჩვენებელი სკოლა. სწავლობდა მარჯანიშვილის თეატრთან არსებულ სტუდიაში. ფოთის თეატრის სცენაზე ნ. გოძიაშვილი დგამდა შალვა დადიანის დრამას „რუსთაველი“ და 18 წლის ქეთევან ნაჭყებია წაიყვანა ფოთის თეატრში თამარ მეფის როლის შესასრულებლად. რეჟისორმა ის მონათლა კოლხიდელად. მსახიობი სიცოცხლის ბოლომდე ამ ფსევდონიმს ატარებდა. 1937-1952 წლებში ქეთევან კოლხიდელი ფოთის, ხოლო 1952 წლიდან ქუთაისის თეატრის მსახიობია. 70 წელი იდგა ქართული თეატრის სცენაზე და წარმატებით ასრულებდა როგორც ტრაგიკულ, ასევე სახასიათო როლებსაც. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: თამარ მეფე (შ. დადიანის „შოთა რუსთაველი“), ჯავარა (ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი“), თინა (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ჩიტუნია (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), ივდითი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), ლიზა (მ. გორკის „მზის შვილები“), გაიანე, ზეინაბი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), ქეთევანი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), მარინე (ვ. გუნიას „და-ძმა“), საპატარძლო (ფ. გარსია ლორკას „სისხლიანი ქორწილი“), დეზდემონა (უ. შექსპირის „ოტელო“), ელისაბედ დედოფალი (უ. შექსპირის „რიჩარდ III“) და სხვა. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „საბუდარელი ჭაბუკი“, „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ და სხვა. 1960 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი 1997 — ღირსების ორდენი ქუთაისის საპატიო მოქალაქე 1957 — „საბუდარელი ჭაბუკი“ 1965 — „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ 2003 — „ჯერ შეიცადეთ…“ („ოტელო“ ქუთაისში) 2005 — „37 გრადუსი ცელსიუსით“ ქეთევან კოლხიდელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქეთევან კოლხიდელი — ეროვნული ფილმოგრაფია ქუთაისში ცნობილი არტისტების მემორიალური დაფა მოეწყობა ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1960. N6. გვ. 41. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1990. N3. გვ. 19.