საქართველოს მმართველთა სია

აქ ჩამოთვლილია საქართველოს მმართველები. ნოე – ბიბლიის წიგნი დაბადებისა. თავი მეათე: მუხლი 1. ეს არის ნოეს ძეთა მოდგმა — სემის, ქამისა და იაფეთისა. შეეძინათ მათ შვილები წარღვნის შემდეგ. იაფეთი – ბიბლიის წიგნი დაბადებისა. თავი მეათე: მუხლი 2. იაფეთის ძენი: გომერი, მაგოგი, მადაი, იავანი, თუბალი, მეშექი და თირასი. იავანი – ბიბლიის წიგნი დაბადებისა. თავი მეათე: მუხლი 4. იავანის ძენი: ელიშა, თარშიში, ქითიმი და დოდანიმი. თარშიში – თარშმა ჰშვა თარგამოს . თარგამოსი – თარგამოს ჰშვა რვანი გმირნი ესე: ჰაოს, ქართლოს, ბარდოს, მოვაკანოს, ლეკანოს, ჰეროს, კავკასოს და ეგროს . ქართლოსი – ქართლოსის ძენი: მცხეთოსი, გარდაბოსი, კახოსი, კუხოსი, გაჩიოსი . მცხეთოსი – მცხეთოსის ძენი: უფლოსი, ოძრახოსი, ჯავახოსი . უფლოსი კულხა (ურარტ. Culha), კოლხიდა (ბერძ. Κολχίς) — აფხაზეთის, სამეგრელოს, სვანეთის, რაჭის, იმერეთის, გურიის, აჭარის, სოჭის, ტუაფსეს, რიზეს, ტრაპიზონის, გირესუნის, ართვინის პროვინციების რეგიონში მოსახლე ტომების მზარდი კონსოლიდაციის შედეგად ჩამოყალიბდა ძველი კოლხეთი — დასავლეთ საქართველოს ადრეკლასობრივი სახელმწიფოებრივი გაერთიანება. ბერძნულ მითოლოგიაში აღწერილი, აიეტის და მედეას სამშობლო და არგონავტების მოგზაურობის დანიშნულების ადგილი. კლასიკურ ავტორთა თანახმად, კოლხეთის სამეფოს ტერიტორია ესაზღვრებოდა სამხრეთ-დასავლეთით პონტოს სამეფოს, დასავლეთით პონტუსს (შავი ზღვა) მდინარე კორაქსამდე (მდინარე ბზიფი), ჩრდილოეთით კავკასიონის მთაგრეხილს, რომლის იქით სარმატია მდებარეობდა, აღმოსავლეთით იბერიასა და მცირე კავკასიის მთაგრეხილს, ხოლო სამხრეთით სომხეთს. სტრაბონის მიხედვით კოლხეთის სამეფო იწყებოდა ტრაპიზონიდან; პტოლემეს მიხედვით კი პონტუსი მდინარე ფაზისამდე (რიონი) ადიოდა. პიტიუსი იყო კოლხების ბოლო ქალაქი ჩრდილოეთში. სახელწოდება კოლხეთი პირველად მოხსენიებულია ესქილესა და პინდაროსის მიერ. უფრო ადრეული მწერლები მას მოიხსენიებენ სახელით „აია“, ადგილი სადაც მითური მეფე აიეტი მეფობდა. მთავარი მდინარე იყო ფაზისი (რიონი), რომელიც ქვეყანას შუად ჰყოფდა. მთავარი ქალაქები იყო: დიოსკურია (ბერძ. Διοσκουριάς), სარაპანა (შორაპანი), ფაზისი (ფოთი), პიტიუსი (ბიჭვინთა), აფსაროსი (გონიო), სურიუმი (ვანი), არქეოპოლისი (ნოქალაქევი). მთავარი სტატია: ძველი კოლხეთი. დიაოხი, ტაოხი — ძველი სახემწიფოებრივი წარმონაქმნი, ამიერკავკასიის სამხრეთ-დასავლეთით, კოლხეთის სამეფოს სამხრეთით და ურარტუს ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე რეგიონი, მოხსენიებული ახლოაღმოსავლეთის წყაროებში ძვ. წ. XII-VIII საუკუნეებში. ასურული ლურსმული წყაროებში მოიხსენიება როგორც დაიაენი. აქ სახლობდნენ ხურიტები, ძველი ბერძნების მიერ ტაოხებად წოდებულნი (აქედან წარმოიშვა ტაოს ისტორიული სახელწოდება). დიაოხის დედაქალაქად ითვლებოდა ქალაქი ზუა. დიაოხი პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. 1112 წელს, როდესაც ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ I-მა განახორციელა ლაშქრობა ჩრდილოეთით, შავი ზღვისკენ: „მე ყველა მეფე ცოცხლად შევიპყრე. ისინი ყველა შევიწყალე, შევუნარჩუნე სიცოცხლე, მაგრამ ტყვედ დავიტოვე მათი შვილები. მე დავუწესე მათ ხარკი – 1200 ცხენი და 2000 თავი მსხვილფეხა პირუტყვი და გავგზავნე ისინი თავ-თავიანთ ქვეყნებში. სიენი – დაიაენის ქვეყნის მეფე, რომელიც არ დაემორჩილა ასურულ ღვთაებას, ბორკილებით წავიყვანე ჩემს ქალაქ აშურში და იქ შევიწყალე იგი. როდესაც იგი დაემორჩილა დიდ ღვთაებებს, მე გავუშვი იგი“. ძვ. წ. 845 წელს ამ ტერიტორიაზე ხელახლა მოვიდნენ ასურელები და სალმანასარ III-მ ხელახლა დაიმორჩილა დიაოხი. ძვ. წ. 825 წელს კი დიაოხი ასურეთის სამეფოს პროვინციაა. თუმცა, სულ მალე, დიაოხი ურარტუს მეფეების მენუას და არგიშთი I-ის ექსპანსიის ობიექტი გახდა. სამხედრო კამპანიის ფარგლებში რეგიონი შეუერთდა ურარტუს. ძვ. წ. VIII საუკუნეში, უკვე განადგურების შემდეგ, დიაოხის ჩრდილოეთი მიწები შევიდა კოლხეთის სამეფოს შემადგენლობაში. დიაოხის მეფეთა შესახებ ცნობები შემოგვრჩა ასურული ლურსმული წყაროებიდან. უასურმი (ძვ. წ. 742) კიახუ (ძვ. წ. 718) ჰული ამრისი (ძვ. წ. 713) მუგალუ (ძვ. წ. 675) აშუროიდინა აშურბანიაბალი მიტა დადილუ ძვ. წ. VI საუკუნის დასასრულიდან – ძვ. წ. V საუკუნის I ნახევრამდე — გეოგრაფიულად სამხრეთ კოლხეთი აქემენიდთა იმპერიის პროვინციაა, სახელწოდებით – კოლხეთის სატრაპია. ჰეროდოტეს ცნობით, აქემენიდთა იმპერიის 20 ოლქიდან რიგით მე-19 ოლქი. ძვ. წ. 401 წელს მომხდარმა ბრძოლამ სამხრეთ კოლხეთში საბოლოოდ დაუკარგა გავლენა აქემენიდთა იმპერიას. 1800 წლის 22 დეკემბერს რუსეთის იმპერატორი პავლე I სარგებლობს მეფე გიორგი XII–ის ავადმყოფობით და 1801 წლის 18 იანვარს ხელს აწერს რუსეთის იმპერიასთან ქართლ-კახეთის სამეფოს "შეერთების" მანიფესტს, მაგრამ იმპერატორი შეთქმულებმა მოკლეს და ბრძანების აღსრულება ვერ მოესწრო. 1801 წლის 12 სექტემბერს რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე I ხელმეორედ ხელს აწერს რუსეთის იმპერიასთან ქართლ-კახეთის სამეფოს "შეერთების" მანიფესტს. მანიფესტი გამოქვეყნდა 1802 წლის 12 აპრილს რუსის ჯარით ალყაშემორტყმულ სიონის ტაძარში შეკრებილ თავადაზნაურობის თანდასწრებით. მირიან III არჩილი ბაგრატ III ბაგრატ IV დავით აღმაშენებელი დემეტრე I გიორგი III თამარ მეფე გიორგი IV ლაშა დემეტრე II ლუარსაბ II ლევანი ალექსანდრე II სიმონ I თეიმურაზ I როსტომ ხანი ალექსანდრე III გიორგი XI არჩილ II ერეკლე I თეიმურაზ II ერეკლე II სოლომონ I გიორგი XII დავით ბატონიშვილი საქართველო საქართველოს ისტორია საქართველოს მონარქების მეუღლეების სია საქართველოს სამეფო სახლის მეთაურები 1801 წლის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. თბილისი: ნეკერი. ISBN 99928-58-36-2.  საქართველოს სამეფო სახლის დოკუმენტები საქართველოს სამეფო სახლის კანცელარიის 2010 წლის განცხადება საქართველოს სამეფო სახლის დოკუმენტი №2 საქართველოს სამეფო სახლის დოკუმენტი №3 საქართველოს სამეფო სახლის დოკუმენტი №4 ↑ საქართველოს სამეფო სახლის მეთაური, ბატონიშვილი და უგანათლებულესი თავადი, საქართველოს სამეფო ტახტის მემკვიდრე, მისი სამეფო უმაღლესობა ნუგზარ პეტრეს ძე ბაგრატიონ-გრუზინსკი. ↑ საქართველოს სამეფო სახლის მეთაური დაარქივებული 2023-06-04 საიტზე Wayback Machine. , უფლისწული დავით ბაგრატიონ-მუხრანბატონი. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“ ↑ მოსე ჯანაშვილი „ქართველთა მატიანე“, გვერდი 116. ↑ მ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“, IV. ბერძენთა გადმოცემა: ფაზიანიდების საგვარეულო შტო (გენეალოგია) ბერძენთა გადმოცემით. ტომი I, გვერდი: 12. ↑ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 1 ↑ საბერძნეთის მითოლოგიური ქროონოლოგია ↑ 8.0 8.1 8.2 ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 4 ↑ 9.0 9.1 ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 5 ↑ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 6 ↑ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 7 ↑ 12.0 12.1 ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 8 ↑ მანგლელი მიტროპოლიტი ანანია „ფაზისი“ ↑ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 9 ↑ უქარქაშო ხმლები ↑ The Heroic Age or Second Brazen Age. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-27. ციტირების თარიღი: 2018-09-07. ↑ Frederic P. Miller История Грузии Год:2010 ISBN 978-613-1-74942-1 ↑ C. Burney, Die Bergvölker Vorderasiens, Essen 1975, 274 ↑ დიაოხის (დიაენის, ტაოს) სამეფო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2013-05-08. ↑ Georgia. (2006). ბრიტანიკა. Retrieved February 14, 2006, from Encyclopædia Britannica Premium Service ↑ A. G. Sagona. Archaeology at the North-East Anatolian Frontier, p. 30. ↑ G. L. Kavtaradze. An Attempt to Interpret Some Anatolian and Caucasian Ethnonyms of the Classical Sources, p. 80f. ↑ R. G. Suny. The Making of the Georgian Nation, p. 6. ↑ 24.0 24.1 „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.) ↑ კოლხეთის სამეფო ↑ Explicit map for Georgian numbering. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-12. ციტირების თარიღი: 2018-09-17. ↑ ქართული ტიტულატურა ტაო-კლარჯეთის სამეფოს მმართველ ბაგრატიონთა დინასტიაში ↑ ქართლ-მესხეთის ფეოდალური სახელმწიფო («ქართველთ სამეფო») და ცნობები მის შესახებ გიორგი მერჩულის ძეგლში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-16. ციტირების თარიღი: 2018-11-01. ↑ საქართველოს სამეფო სახლის გენეალოგია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-06-08. ციტირების თარიღი: 2018-11-01. ↑ საქართველოს ძველი ისტორია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-06. ციტირების თარიღი: 2018-11-01. ↑ სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ. გვერდი 49. ↑ ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“. გვერდი 135. ↑ სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-23. ციტირების თარიღი: 2018-11-01. ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 108-113 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 113-116 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 122-131 ↑ დ. კლდიაშვილი, დ. გულორდავა, მ. მაყაშვილი — ქართული ჰერალდიკის ისტორია: საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები. (20 სმ). თბილისი, გვ. 78-79. ISBN 99928-0-519-6. ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 131-132 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 133 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 137 ↑ დავით კლდიაშვილი: ქართული ჰერალდიკის ისტორია: საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები / [რედ.: დავით გულორდავა, მიხეილ მაყაშვილი; მხატვ.: გია ბუღაძე]. - თბ., 2003 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 147 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 155 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 156 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 160-161 ↑ http://flags.me/2010/12/14/flag-of-georgia/ ↑ D.M.Lang - Georgia in the Reign of Giorgi the Brilliant (1314-1346). Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 17,No. 1 (1955), p.84 ↑ Georgia.. Encyclopædia Britannica Premium Service. ციტირების თარიღი: 2006-05-25. ↑ G. Gabeskiria p.72 ↑ G. Macharashwili დროშა გორგასლიანი, თბ. 2011. ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 165 ↑ 52.0 52.1 საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 167 ↑ 53.0 53.1 საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 168 ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 169-170 ↑ კვადრატულ ფრჩხილებში ჩასმულია იმ მეფეთა სახელები, რომლებიც არ იხსენებიან ქართულ საისტორიო წყაროთა („მოქცევაჲ ქართლისაჲ“, „ქართლის ცხოვრება“) მეფეთა სიებში, მაგრამ იხსენიებიან ბერძენ და რომაელ ავტოებთან, ან ეპიგრაფიკულ ძეგლებში.