laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქორე

ქორე (ბერძ. χορεῖος, სიტყვასიტყვით — საცეკვაო, სათამაშო), ტროქე (ბერძ. τροχαῖος, სიტყვასიტყვით — მორბენალი) — ორმარცვლიანი ტერფი. ანტიკურ ლექსთწყობაში ქორეს პირველი მარცვალი გრძელია, მეორე — მოკლე (– ◡). სილაბურ-ტონურსა და საკუთრივ ტონურ ლექსთწყობაში ქორეს პირველი მარცვალი მახვილიანია, მეორე — უმახვილო (–́ ◡). ქორე ქართული ლქესის მეტრული სქემის ერთ-ერთი ძირითადი ტერფია. მაგ., რვატერფიანი ქორე: შუბი გატყდა, ხელი ჩავყავ, ვაქებ, ხრმალო, ვინცა გლესა (შოთა რუსთაველი). პროსოდიული სქემა: –́ ◡ –́ ◡/ –́ ◡ –́ ◡// –́ ◡ –́ ◡/ –́ ◡ –́ ◡ ბერიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 548.
თავკვერი

თავკვერი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს მარცვლის ბოლო ნაწილის კვერთან (ნაცარში გამომცხვარი მჭადი) მსგავსების გამო. თავკვერის მარცვალი შებრტყელებულ-შეზნექილია და ძალიან წააგავს კვერს. თავკვერი ფართოდაა გავრცელებული შიდა ქართლში. აგრეოვე გავრცელებულია. აზერბაიჯანში, ტაჯიკეთში, თურქმენეთში, უზბეკეთში, ყაზახეთში, ყირგიზეთში და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ღვინის მწარმოებელ ქვეყნებში. სხვადასხვა ჯიშთან კუპაჟით თავკვერისაგან მზადდებოდა ე.წ. სამარკო ღვინოები. თავკვერის მონაწილეობით გამოყვანილია ახალი პიბრიდული ჯიშები. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური ფორმის, ხუთნაკვ-თიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია, მხოლოდ ძარღვებზეა შესამჩნევი უმნიშვნელო შებუსვა. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომის, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ცილინდრული. უვითარდება ერთი ან ორი ფრთა, რის გამოც რთული მტევნის შთაბეჭდილებას ტოვებს. კუმსია ან ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანი აქვს, გემო სასიამოვნო, მოტკბო-მომჟავო. ჯიში საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. აავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 217-228 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 190-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 20.0-25.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-21%-ს, მჟავიანობა — 7.5-8.5 გ/ლ-ს. თავკვერისგან მაღალხარისხიან ღვინოს ამზადებენ. ჯიშური და კუპაჟში გამოყენებული ღვინო ხასიათდება მსუბუქი სხეულით, საშუალო ან საშუალოზე მცირე ალკოპოლით და ოდნავ მომატებული საერთო მჟავიანობით. თავკვერისგან დგება საინტერესო წითელი და მშრალი ან ვარდისფერი ღვინო ველური ვარდისა და წითელი ხილის სურნელით. განსაკუთრებით სასიამოვნოა ახალგაზრდა ღვინო. თავკვერის ერთ-ერთი ვარიაციაა. ეს ვარიაცია ამპელოგრაფიული ნიშნებით საკმაოდ განსხვავდება ჩვეულებრივი თავკვერისგან. მისი ერთწლიანი რქა უფრო მონაცრისფროა და მასზე ჯიშისთვის დამახასიათებელი მოლურჯო ზოლები თითქმის არაა გამომჟღავნებული. ფოთოლი უფრო ნაკლებადაა დანაკვთული. ნამდვილი თავკვერის ფოთოლზე უფრო სქელია და მონაცრისფრო. ყვავილი, მტევანი და მარცვალი ფორმითა და ზომით ჩვეულებრივი თავკვერისებურია, რბილობი უფრო წვნიანია და შაქარის დაგროვებით 1-2,5%-ით აჭარბებს ნამდვილ თავკვერს. რბილობი ჩვეულებრივ თავკვერთან შედარებით ადვილად სცილდება კანს, წიპწას კი ძნელად. წიპწა ძალიან განსხვავდება ნამდვილი თავკვერის წიპწისგან. იგი მომწვანოა, გრძელია და აოლისებური ფორმა აქვს. ამპელოგრაფიული მახასიათებლებით ეს ვარიაცია ნამდვილი თავკვერისგან თითქმის არ განსხვავდება. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 135 ↑ უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 281
სომხური დრამის ნიშანი

სომხური დრამის ნიშანი, ֏ — დამატებითი ასო-ნიშანი უნიკოდის სომხურ ჯგუფში. Graphemica (֏)
ინაშვილი

საკუთარი სახელი ინაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ინაშვილი — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი) ანტონ ინაშვილი — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი) გრიგოლ ინაშვილი — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი) ზაზა ინაშვილი — ქართველი საფეხბურთო მწვრთნელი ირმა ინაშვილი — ქართველი ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი ნიკო ინაშვილი — ქართველი პუბლიცისტი, პედაგოგი
ირმა ინაშვილი

ირმა ინაშვილი (დ. 6 ივლისი, 1970, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. პოლიტიკური გაერთიანება „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის“ გენერალური მდივანი 2014 წლიდან. საქართველოს პარლამენტის IX და X მოწვევების დეპუტატი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1993–2005 წლებში იყო სახელმწიფო ტელევიზია „პირველი არხის“ მთავარი რედაქტორი, 2003–2010 წლებში — მედია-კავშირ „ობიექტივის“ მთავარი რედაქტორი, 2010–2012 წლებში — ამავე კომპანიის პროგრამების დირექტორი, 2013–2014 წლებში — „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის“ პოლიტიკური მდივანი საზოგადოებასთან ურთიერთობის საკითხებში. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „დავით თარხან-მოურავი, ირმა ინაშვილი — საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი, გაერთიანებული ოპოზიცია“, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე. 2018 წლის 14 მაისიდან — განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის წევრი. 2016 წლის 18 ნოემბრიდან 2018 წლის 21 მაისამდე იყო ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი. 2020 წლის 11 დეკემბრიდან 2021 წლის 4 იანვრამდე იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“. სადეპუტატო უფლებამოსილება პარლამენტმა გოჩა თევდორაძესთან და გიორგი ლომიასთან ერთად საკუთარი განცხადების საფუძველზე (გაყალბებული არჩევნების მოტივით) შეუჩერა. საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი; ნიკო ნიკოლაძის პრემიის ლაურეატი; აფხაზეთის ომის ვეტერანი; ჟურნალისტური პრემია „ოქროს ფრთა“; გიორგი სააკაძის მედალი პროფესიული თავდადებისთვის; ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის მედალი პროფესიული სიმამაცისთვის. ირმა ინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ირმა ინაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 6 დეკემბერი, 2020. ↑ „პარლამენტმა ინაშვილს, ლომიას და თევდორაძეს სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყვიტა“. netgazeti.ge. 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ჟანა დე ვალუა (1343-1373)

ჟანა დე ვალუა (ფრანგ. Jeanne de Valois, ბასკ. Joana Valoisekoa; დ. 24 ივნისი, 1343 — გ. 3 ნოემბერი, 1373) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და ბონა ლუქსემბურგელის ქალიშვილი. ნავარის დედოფალი 1352-73 წლებში როგორც შარლ II-ის მეუღლე. ნავარის მეფე შარლ III-ისა და ინგლისის დედოფალ ჟანა ნავარელის დედა. ჟანა დაიბადა 1343 წლის 24 ივნისს, შატო დე სურ-ლუარში, საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და მისი პირველი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის ქალიშვილი. პირველად იგი დანიშნეს ჟან ბრაბანტელზე, რომელიც იყო ბრაბანტის ჰერცოგ ჟან III-ისა და მისი ცოლის, მარი დ'ევრეს ვაჟი, თუმცა ქორწინება არ შემდგარა. საბოლოოდ, 1352 წლის 12 თებერვალს ჟანა ცოლად გაჰყვა ნავარის მეფე შარლ II "ბოროტს". შარლი იყო ნავარის მეფე ფილიპ III-ისა და მისი ცოლის, ჟანა II-ის ვაჟი. ჟანა და შარლი ასევე იყვნენ მესამე თაობის ბიძაშვილებიც. ჟანასა და შარლს სულ შვიდი შვილი შეეძინათ: მარი (1360-1400), 1393 წელს ცოლად გაჰყვა განდიის ჰერცოგ ალფონსო არაგონელს, თუმცა ქორწინება უშვილო იყო; შარლ III (1361-1425), ნავარის მეფე, ცოლად შეირთო ელეანორ კასტილიელი, რომელთანაც შეეძინა ხუთი გოგონა და ორი ვაჟი; ბონა (1364-1389), გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო; პედრო (1366-1412), მორტანის გრაფი, 1411 წელს ცოლად შეირთო კატრინ ალანსონელი, თუმცა ქორწინება უშვილო იყო; ფილიპი (1368), გარდაიცვალა ჩვილობაში; ჟანა (1370-1437), პირველად ცოლად გაჰყვა ბრეტანის ჰერცოგ ჟან IV-ს, რომელთანაც შეეძინა ცხრა შვილი, სწორედ მათი შთამომავალი იყო საფრანგეთის დედოფალი ანა ბრეტონელი, ხოლო მეორედ იქორწინა ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ზე, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია; ბლანკა (1372-1385), გარდაიცვალა ახალგაზრდა; ჟანა გარდაიცვალა 1373 წლის 3 ნოემბერს, 30 წლის ასაკში. მის შემდეგ, შარლს ცოლი აღარ შეურთავს. "Pierre de Navarre, comte de Mortain". Corpus (École nationale des chartes). Testaments enregistrés au Parlement de Paris sous le règne de Charles VI. Sorbonne. Retrieved 2018-03-09.
ქორიამბი

ქორიამბი (ბერძ. χοριαμβος) — ა) ანტიკურ ლექსთწყობაში ოთხმარცვლიანი ტერფი, რომელიც შედგება ქორესა და იამბისაგან (–́ ◡ ◡ –́); ბ) სილაბურ-ტონურ ლექსთწყობაში ქორიამბი ისეთ შემთხვევას ეწოდება, როცა იამბური ტაეპი ქორეული ტერფით იწყება (–́ ◡ ◡ –́). იგი მეტწილად მაშინ ჩნდება, როცა პირველი სიტყვა ერთმარცვლიანია. მაგ., В час незабвенный в час печальный (ალექსანდრე პუშკინი). პროსოდიული სქემა: –́ ◡/ ◡ –́/ ◡ –́/ ◡ –́/ ◡. ბერიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 549.
მარი დე ვალუა (1344-1404)

მარი დე ვალუა (ფრანგ. Marie de Valois; დ. 18 სექტემბერი, 1344 — გ. 15 ოქტომბერი, 1404) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და ბონა ლუქსემბურგელის ქალიშვილი. ბარის ჰერცოგინია როგორც რობერ I-ის მეუღლე. 1364 წელს მარი ცოლად გაჰყვა ბარის ჰერცოგ რობერ I-ს. ცნობილია, რომ მას ძალიან უყვარდა მწიგნობრობა და კითხვა. იგი გამუდმებით კითხულობდა რომანებსა და ლექსებს, თუმცა ასევე ძალიან იყო დაინტერესებული ასტროლოგიითაც. სწორედ ამიტომ, მასზე დიდი გავლენა ჰქონდა ასტროლოდ ჟან დ'არრას. მარისა და რობერს თერთმეტი შვილი შეეძინათ: შარლი (?-1392); ანრი (1362-1397), გარდაიცვალა შავი ჭირით ტრევიცოში, იტალიაში. ცოლად შეირთო სუასონის გრაფინია მარი დე კუსი; ფილიპი (?-1396), მოკლეს ნიკოპოლის ბრძოლაში; ედუარდ III (1377-1415), ბარის ჰერცოგი, მოკლეს აზენკურის ბრძოლაში; ჟანი (1380-1415), მოკლეს აზენკურის ბრძოლაში. ლუი I (1375-1430), ბარის ჰერცოგი, ვერდენისა და შალონის ეპისკოპოსი, შემდგომში კარდინალი; მარი (?-?), 1384 წელს ცოლად გაჰყვა ნემურის გრაფ ვილჰელმ II-ს; იოლანდა (1365-1431), ცოლად გაჰყვა არაგონის მეფე ხუან I-ს, სწორედ მათი შვილი იყო ნეაპოლის დედოფალი იოლანდა არაგონელი, ხოლო საფრანგეთის დედოფალი მარია ანჟუელი მათი შვილიშვილი იყო; ბონა (?-?), 1393 წელს ცოლად გაჰყვა ლაინის გრაფ ვილჰელმ II ლუქსემბურგელს; ჟანა (?-1402), ცოლად გაჰყვა მონტფერატის მარკიზ თეოდორე II პალეოლოგს; იოლანდა (?-?), ცოლად გაჰყვა იულიხ-ბერგის გრაფ ადოლფ ლა მარკელს. Jean d'Arras, Melusine; or, The Noble History of Lusignan, transl. Donald Maddox, (The Pennsylvania State University Press, 2012), 234. Pit Péporté, Constructing the Middle Ages: Historiography, Collective Memory and Nation-Building in Luxembourg, (Brill, 2011), 77.
იზაბელ დე ვალუა (1348-1373)

იზაბელ დე ვალუა (ფრანგ. Isabelle de Valois, იტალ. Isabella di Valois; დ. 1 ოქტომბერი, 1348 — გ. 11 სექტემბერი, 1373) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და მისი პირველი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტის პირველი ცოლი. იზაბელი დაიბადა 1348 წლის 1 ოქტომბერს შატო დე ვენსენში, საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და მისი პირველი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მისმა ბიძამ, სავოიის გრაფმა ამადეო VI-მ დააკავშირა იგი თავის მომავალ ქმარს, ვერტუს გრაფ ჯან გალეაცო ვისკონტის. მოგვიანებით იზაბელი და ჯან გალეაცო 1360 წლის 8 ოქტომბერს დაქორწინდნენ. იზაბელა მილანში 1361 წელს ჩავიდა, სადაც მას ვერტუს გრაფინიის წოდება მიენიჭა. მასა და ჯან გალეაცოს, ქორწინებიდან სულ ოთხი შვილი შეეძინათ: ჯან გალეაცო (1366-1376), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; აცონე (1368-1381), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ვალენტინა (1371-1408), ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე შარლ V-ის ვაჟს, ორლეანის ჰერცოგ ლუი I-ს. მისი შვილიშვილი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XII; კარლო (1373-1374), გარდაიცვალა ჩვილობაში; იზაბელი 1373 წლის 11 სექტემბერს გადაჰყვა მეოთხე ბავშვზე მშობიარობას, 24 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისი ქმარი კიდევ ერთხელ დაქორწინდა თავისსავე ბიძაშვილ კატერინა ვისკონტზე. Lundy, Darryl. "The Peerage: Isabel de Valois". Retrieved 28 September 2009. Galeazzo Gian Galeazzo in: Storiadimilano.it .
ჯეფერსონ მენა

ჯეფერსონ მენა პალასიოსი (ესპ. Jefferson Mena Palacios; დ. 15 ივნისი, 1989) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი, მცველი. თამაშობდა 2011 წლიდან 2015 წლამდე. 14 ივლისს, მენამ გააფორმა კონტრაქტი ნიუ იორკ სიტისთან, მისი დებიუტი შედგა 26 ივლისს, 15 წუთით ორლანდო სიტის წინააღმდეგ, მას შემდეგ რაც ქრის ვინგერტმა ტრავმა მიიღო. პირველი გოლი გაიტანა 2016 წლის 23 სექტემბერს ჩიკაგო ფაერსთან, მატჩი დასრულდა 4-1. 2017 წელს იჯარით შეუერთდა ეკვადორულ „ბარსელონას“. ჯეფერსონ მენა — Soccerway
თავკომბალა

თავკომბალა — უკუდო ამფიბიების ლარვა. ცხოვრობს წყალში. აქვს გარეგანი ლაყუჩები, ორსაკნიანი გული, გრძელი კუდი, გვერდითი ხაზის ორგანოები. კიდურები არ აქვს. 3-4 თვის შემდეგ იწყება მეტამორფოზი: გული სამსაკნიანი ხდება, ვითარდება სისხლის მიმოქცევის მეორე (მცირე) წრე და უკანა კიდურები; ქრება ლაყუჩები, კუდი, გვერდითი ხაზის ორგანოები და სხვა. მეტამორფოზის დამთავრების შემდეგ ხმელეთზე გამოდის პატარა ბაყაყი, რომელსაც უკვე აქვს ხმელეთის ხერხემლიანთა ყველა ნიშან-თვისება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 569.
ჯემალ სეფიაშვილი

ჯემალ სეფიაშვილი (დ. 19 თებერვალი, 1947, თბილისი) — ქართველი მომღერალი და კომპოზიტორი. საქართველოს სახელმწიფო და აკაკი წერეთლის სახელობის პრემიების ლაურეატი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1997). 1975 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1968 წლიდან მუშაობდა თბილისის ფარმაცევტულ ქარხანაში ინჟინრად და თანამშრომლობდა ქარხნის ვოკალურ-ინსტრუმენტულ ანსამბლთან „მელოდია“; ამ ანსამბლისთვის დაწერა სიმღერა „სიყვარულის სანთლები“, რომელმაც კვარტეტ „თბილისის“ შესრულებით დიდი პოპულარობა მოიპოვა. 1972 წელს ირმა სოხაძის საავტორო კონცერტზე წარმატებით შესრულდა მისი 12 სიმღერა. 1978–1986 წლებში მუშაობდა საქტელერადიოს კორესპონდენტად, იყო ტელე-რადიო გადაცემების ავტორი და წამყვანი. განსაკუთრებით პოპულარული იყო გადაცემა „შეხვედრები მიკროფონთან“ (1972–1986). 1979 წელს გამოვიდა მისი სიმღერების ორი ალბომი მორის ფოცხიშვილის ლექსებზე (ანსამბლ „ორიონის“ შესრულებით). 1986–1987 წლებში მუშაობდა მხატვრული აღზრდის სახლის ხელმძღვანელად. 1991 წელს იყო საქართველოს პროფკავშირების კულტურის განყოფილების კომისიის თავმჯდომარე. 1991 წელს აღადგინა საქართველოს კულტურის მოღვაწეთა პროფკავშირი და იყო მისი თავმჯდომარე. 1995 წელს საქართველოს კულტურის, 2001 წელს რუსეთში საქართველოს საელჩოს მრჩეველი კულტურის საკითხებში. 1989 წლის 9 აპრილს საქართველოში განვითარებულ ტრაგედიას მიუძღვნა სიმღერა „ვაჩუქოთ ერთმანეთს ტიტები“ (მორის ფოცხიშვილის ლექსი), რომელმაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა (შეასრულა ქართული ესტრადის 62-მა მომღერალმა). არის არაერთი სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, მოსახლეობის გამოკითხვის შედეგად, ჯემალ სეფიაშვილი 1998 წლის საუკეთესო საზოგადო მოღვაწეთა ათეულში დასახელდა. მას ეკუთვნის ისეთი ცნობილი სიმღერები, როგორიცაა: „ო ენავ ჩემო, დედაო ენა“, „დედა“ (მინდორ-ველი მოუჩითავს იებს), „ჭაღარა“, „სანთლები“, „გაზაფხული შემოსულა ლენ“ „გიხაროდენ“ და მრავალი სხვა. საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემია (1989) აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია (1993) ღირსების ორდენი (1997) საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1998) თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022) ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 427, თბ., 2015. ჯემალ სეფიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ქოქოშვილი, დათო (2 ოქტომბერი, 2022). „საპატიო თბილისელის ჯილდო 20 ადამიანს გადაეცა“. netgazeti.ge. ციტირების თარიღი: 3 ოქტომბერი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
თავსაბურავი

თავსაბურავი — ჩაცმულობის ერთ-ერთი კომპონენტი. ქალისა და მამაკაცის თავზე მოსახვევი ან დასახურავი. უძველესი ხანიდანვე ადამიანის სოციალური მდგომარეობის მაჩვენებელი ნიშანი (ცნობილია ტომთა ბელადების, ქურუმთა და სხვა თავსაბურავები და თავსამკაულები). თავსაბურავის ფორმას განსაზღვრავდა გეოგრაფიული გარემო, სამეურნეო-ეკონომიკური პირობები და ეთნოგრაფიულ ერთეულთა კულტურულ-ისტორიული ტრადიციები. დროთა ვითარებაში შემუშავდა თავსაბურავის განსხვავებული ტიპები: სამუშო, საუქმო, საქორწილო, სამგლოვიარო, სამეფო, სამხედრო, სასულიერო, საკარისკაცო და სხვა. ძველი ქართული წერილობით წყაროებში, თავსაბურავის მნიშვნელობით გვხვდება ტერმინები "საბურავი", "სარქმელი", "ქუდი" და სხვა. სხვადასხვა ისტორიულ ხანაში თავსაბურავის ფორმაც იცვლებოდა; არსებობდა ქალის "კუბასტი", "მანდილი", "ლეჩაქი" და სხვა, სამეფო და საქორწილო - "გვირგვინი", სასულიერო - "კუნკული", "მიტრა", "ჩაცი", საომარი - "ჩაფხუტი", "ჩაჩქანი", "მუზარადი", "ზეჩი" და სხვა. XI საუკუნიდან თავსაბურავის აღსანიშნავად ფართოდ გავრცელდა ტერმინი ქუდი. იმ დროს ქუდს გარდა მამაკაცებისა ქალებიც ატარებდნენ (უმთავრესად ცხენით მგზავრობის დროს). ქუდი ცალკეული კუთხეების მიხედვითაც განსხვავებული ყოფილა. ფეოდალურ ხანის საქართველოში ქუდის მრავალი სახეობაა ცნობილი, მ. შ. ბეწვისა და ნაბდისა. წყაროებში ნახსენებია ტყავ-ბეწვისაგან შეკერილი "საჩეხიანი" (კიდეებიანი) და "აფროსანი" (აკეცილკიდეებიანი) ქუდები: "თალფაქი" (საბას მიხედვით, "ქართული ქუდი"), "გრძელბეწოსანი", "ყარყუმის ქუდი", "კვერნის ქუდი", "ვეფხის ტყავისა" და სხვა. XIX საუკუნეში თავად-აზნაურები, თბილისელი მოქალაქეები და ყარაჩოხელები კრაველის მაღალ ქუდებს ატარებდნენ. საქართველოს ეთნოგრაფიულ ყოფაში შემონახულია ქალისა და მამაკაცის მრავალფეროვანი თავსაბურავი. უპირველეს ყოვლისა, აღსანიშნავია ქალის რთული თავსაბურავი კომპლექსი "თავხურა", რომელიც ქართველი ქალის ეროვნული ჩაცმულობის-ქართული კაბის აუცილებელ ელემენტს წარმოადგენდა და თითქმის მთელს საქართველოში იყო გავრცელებული. ამ კომპლექსში შედიოდა ჩიხტი-კოპი, თავსაკრავი, ლეჩაქი, ბაღდადი, შუბლის ქინძისთავები და სხვა. ქალის ამ საერთო ქართულ თავსაბურავთან ერთად შემონახულია ადგილობრივი თავსაბურავები: ფშაური ჩიქოლა, ხელსახოცი, თავჩითა; ხევსურული სათაურა და მანდილი; თუშური კუჭურა, შუბლსაკრავი, კოპენა, ჩიქილა, თავსაკონი; აჭარული თეფელუღი და სხვა. მამაკაცის თავსაბურავიდან გვხვდება თუშური, იმერული, რაჭული, სვანური და სხვა. ნაბდის, კრაველის და ტყავ-ბეწვის ქუდები, თივთივის ყაბალახები და სხვა. კაპიტალიზმის განვითარებამ არსებითად შეცვალა ტრადიციული ქართული ჩაცმულობა. ამჟამად მამაკაცის ტრადიციული თავსაბურავებიდან შემონახულია უმთავრესად თუშური და სვანური ნაბდის ქუდები. ქალის თავსაბურავის ტრადიციული ელემენტებს კი უმთავრესად დღესასწაულებზე იყენებენ. მოლოდინი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 569-570.
ელიზავეტა კალანინა

ელიზავეტა კალანინა (უკრ. Єлизавета Каланіна; დ. 1 თებერვალი, 1995, კრემენჩუგი, უკრაინა) — უკრაინელი ძიუდოისტი. ელიზაცეტამ პირველი საერთაშორისო წარმატება მოიპოვა 2011 წლის ივლისში, როდესაც მან მოიგო ოქროს მედალი 2011 წლის ევროპის ახალგაზრდულ ზაფხულის ოლიმპიურ ფესტივალზე, რომელის გაიმართა ტრაპიზონში (თურქეთი). 2018 წლის 28 აპრილს, მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა +78 კგ კატეგორიაში ევროპის ჩემპიონატზე, რომელიც ისრაელის ქალაქ თელ-ავივში ჩატარდა. დაიბადა კრემენჩუკში, წარმოადგენს უკრაინას. პროფილი უკრაინის ძიუდოს ფედერაციის საიტზე დაარქივებული 2018-02-27 საიტზე Wayback Machine. პროფილი საიტზე judoinside პროფილი საიტზე judobase
Մն

Մն — სომხური დამწერლობის ლიგატურა. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „մ“-სა და „ն“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: ↑ Armenian Ligatures
Մե

Մե — სომხური დამწერლობის ლიგატურა. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „մ“-სა და „ե“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: ↑ Armenian Ligatures
თავსისხლა

თავსისხლა (ლათ. Sanguisorba) — მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახები, იშვიათად ბუჩქბალახები და ბუჩქებია. აქვთ ფრთისებრი ფოთლები, თავაკისებრ ან თავთავისებრ ყვავილედებად შეკრებილი წვრილი ყვავილები. 30-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში — 1 სახებაა (Sanguisorba officinalis). ფართოდ გავრცელებული მცენარეა. მაღალი ღერო და მუქი წითელი ყვავილედი აქვს. იზრდება მდელოებზე, ბუჩქებსა და ტყის პირებზე. ფესურები და ფესვები შეიცავს მთრიმლავ და სხვა ნივთიერებებს, მათ ნახარშსა და ექსტრაქტს ხმარობენ შემკვრელ და სისხლის შემაჩერებელ საშუალებად. თავსისხლას ზოგ სახეობას აშენებენ დეკორატიულ მცენარედ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 570.
Մի

Մի — სომხური დამწერლობის ლიგატურა. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „մ“-სა და „ի“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: ↑ Armenian Ligatures
Վն

Վն — სომხური დამწერლობის ლიგატურა. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „վ“-სა და „ն“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: ↑ Armenian Ligatures
Մխ

Մխ — სომხური დამწერლობის ლიგატურა. აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „մ“-სა და „խ“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება: ↑ Armenian Ligatures
თავფარავნელი ჭაბუკი

„თავფარავნელი ჭაბუკი“ — ქართული ხალხური ბალადა. პირველად 1882 წელს ჩაიწერა. გავრცელებულია უმთავრესად აღმოსავლეთ საქართველოში. ბალადა მოგვითხრობს „წყალგაღმა“ მცხოვრები ქალისა და თავფარავნელი ჭაბუკის სიყვარულის ამბავს: ღამით ჭაბუკი მიცურავს სატრფოსკენ, ქალის მიერ ანთებული სანთელი გზას უნათებს, „ავსული ბებერი“ აქრობს სინათლეს, ვაჟი წყალში იხრჩობა. ვ. კოტეტიშვილის აზრით, ბალადა მოარულ სიუჟეტზეა აგებული მსგავსად ბერძნული მითისა ჰეროსა და ლეანდრეს შესახებ. „თავფარავნელი ჭაბუკში“ შემორჩენილია ძველისძველი მითური წარმოდგენები. კალანდაძე გ., ქართული ბალადები, თბ., 1957; კოტეტიშვილი ვ., ხალხური პოეზია, გამოც. მე-2, თბ., 1961; ვირსალაძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 570.
ვალაამის მონასტრის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

ვალაამის მონასტრის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (რუს. Казанская церковь при подворье Валаамского монастыря) — მოქმედი ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს შემდეგ მისამართზე: ნევის პროსპექტი, 1/29. ეკლესია არის ვალაამის მონასტრის მეტოქი. ვალაამის მონასტრის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია აგებულია ნიკოლოზ II-ის იმპერატორობის დროს. მისი მშენებლობა მიმდინარეობდა 1904 წლიდან 1910 წლის ჩათვლით. პროექტის ავტორი იყო ვასილი ანტონის ძე კოსიაკოვი. აღნიშნული კომპლექსის მშენებლობა, რომელიც მდებარეობს შემოვლითი არხის ახლოს, განკუთვნილი იყო პეტერბურგის ეპარქიის ძველი ლადოგის მიძინების დედათა მონასტრისათვის. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ 1919 წელს ვალაამის მონასტრის მეტოქი გააუქმეს, ხოლო ყაზანის ხატის სახელობის ეკლესია გახდა სამრევლო. 1922-1923 წლებში ეკლესია ეკუთვნოდა პეტროგრადის ავტოკეფალიას, ხოლო 1923 წლიდან 1935 წლამდე - საპატრიარქო ეკლესია იყო. საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1935 წლის 7 ოქტომბერს. ტაძრის შენობაში განათავსეს სამკერვალო ფაბრიკა, ხოლო შემდეგ ავეჯის კომბინატი. 1989 წელს შენობაში, რომელიც უკვე დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას, ჩამოყალიბდა ვალაამის ფერისცვალების მამათა მონასტრის მეტოქი. 1994 წლის 2 აპრილს, სარესტავრაციო სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ეკლესია კვლავ აკურთხეს. Храм Казанской иконы Божией Матери, подворье Валаамского Спасо-Преображенского монастыря в Санкт-Петербурге
პუტილოვის ეკლესია

პუტილოვის ეკლესია (რუს. Путиловская церковь) ან ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და მოწამე დედოფალ ალექსანდრას ეკლესია (რუს. Церковь святителя Николая Чудотворца и мученицы Царицы Александры) — მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს შემდეგ მისამართზე: სტაჩეკის პროსპექტი, 48. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის, მოსკოვის საპატრიარქოს, სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. პეტერგოფის გზაზე, პუტილოვის ქარხანასთან ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1901 წელს და გაგრძელდა ხუთი წელი. მშენებლობა ქარხნის მუშების ფინანსებით მიმდინარეობდა. პროექტის ავტორი იყო ხუროთმოძღვარი ვასილი კოსიაკოვი, რომელმაც ფასადი გააფორმა ფსევდორუსულ სტილში. 1906 წლის 22 მაისს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და მოწამე დედოფალ ალექსანდრას სახელობის ეკლესია აკურთხეს. 1907 წელს ქვედა სართულზე აკურთხეს დიდმოწამე წმინდა გიორგის სახელობის ეგვტერი, სადაც გადაასვენეს პუტილოვის ქარხნის მფლობელის, სანქტ-პეტერბურგის საზღვაო ნავსადგურისა და საზღვაო არხის მშენებლის ნიკოლოზ პუტილოვისა და მისი ცოლის ნეშტი. 1918 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისთანავე დააპატიმრეს და ძალიან მალევე დახვრიტეს პუტილოვის ტაძრის წინამძღვარი მღვდელი პავლე სმირნოვი. 1922 წელს პუტილოვის ქარხნის მუშებმა წინააღმვეგობა გაუწიეს ბოლშევიკებს, რომლებიც ცდილობდნენ საეკლესიო ფასეულობების გატაცებას. 1925 წელს ეკლესია დახურეს და გადააკეთეს არქიტექტორ ალექსანდრე ნიკოლსკის პროექტის მიხედვით კონსტრუქტივიზმის სტილში და მასში გახსნეს ქახნის კლუბი „წითელი პუტილოველი“. 1945 წელს იდევ ერთხელ გადააკეთეს სტალინური არქიტექტურის სტილში. ომის შემდეგ ყოფილ ეკლესიაში განათავსეს ფაბრიკა. 1990-იან წლებში ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და დედოფალ ალექსანდრას ეკლესიის საზოგადოება აღსდგა. შენობის უკანასკნელმა მფლობელმა - საფეიქრო-საგალანტერიო გაერთიანება „სევერმა“ - შენობა 2005 წელს გადასცა სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. Сайт церкви с мини-фильмом Путиловская церковь на архитектурном сайте Citywalls დაარქივებული 2018-11-24 საიტზე Wayback Machine. История Путиловской церкви დაარქივებული 2011-09-23 საიტზე Wayback Machine.