laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მრავალკუთხედი

მრავალკუთხედი, ასევე პოლიგონი — გეომეტრიაში ბრტყელი ფიგურა, რომელიც შემოსაზღვრულია მონაკვეთების სასრული რაოდენობით. ამ მონაკვეთებს მრავალკუთხედის გვერდები ეწოდება, ხოლო წერტილები, სადაც ეს გვერდები ერთმანეთს კვეთს, მრავალკუთხედის წვეროებია. სხვანაირად, მრავალკუთხედი ეწოდება მარტივ შეკრულ ტეხილს, რომლის მეზობელი გვერდები ერთ წრფეზე არ ძევს, მის მიერ შემოსაზღვრულ სიბრტყის ნაწილთან ერთად. მრავალკუთხედის ორ წვეროს ეწოდება მეზობელი, თუ ისინი ერთსა და იმავე გვერდს ეკუთვნის. მრავალკუთხედის ორ გვერდს ეწოდება მეზობლი, თუ მათ საერთო წვერო გააჩნიათ. მრავალკუთხედში ორი არამეზობელი გვერდის შემაერთებელ მონაკვეთს დიაგონალი ეწოდება. მრავალკუთხედის კუთხე ეწოდება იმ კუთხეს, რომელსაც მისი გვერდები ადგენენ (მრავალკუთხედის მხრიდან). სამი გვერდის მქონე მრავალკუთხედს სამკუთხედი ეწოდება, ოთხი გვერდის მქონეს – ოთხკუთხედი, ხუთისას – ხუთკუთხედი და ა.შ. n გვერდის მქონე მრავალკუთხედს n-კუთხედი ჰქვია. მრავალკუთხედს ეწოდება ამოზნექილი, თუ ის აკმაყოფილებს ნებისმიერს შემდეგი პირობებიდან: ძევს მის ნებისმიერ გვერდზე გამავალი წრფის მხოლოდ და მხოლოდ ცალ მხარეს; წარმოადგენს ორი ნახევარსიბრტყის თანაკვეთას (მათი საერთო წერტილების სიმრავლეს); მასში ნებისმიერად აღებული ორი წერტილის შემაერთებელი მონაკვეთი მთლიანად მრავალკუთხედს ეკუთვნის; მაშასადამე, ნებისმიერი სამკუთხედი ამოზნექილი მრავალკუთხედია. ამოზნექილ მრავლკუთხედს ეწოდება წესიერი, თუ მისი ყოველი გვერდი ტოლია და ყოველი კუთხე ტოლია. ამის მაგალითებია წესიერი (ტოლგვერდა) სამკუთხედი, კვადრატი და ა.შ. ამოზნექილ მრავალკუთხედს ეწოდება წრეწირზე შემოხაზული, თუ მისი თითოეული გვერდი ერთსა და იმავე წრეწირს ეხება. წრეწირში ჩახაზული მრავალკუთხედი ისეთ პოლიგონს ეწოდება, რომლის თითოეული წვერო ერთსა და იმავე წრეწირზე ძევს. Coxeter, H.S.M.; Regular Polytopes, (Methuen and Co., 1948). Cromwell, P.; Polyhedra, CUP hbk (1997), pbk. (1999). Grünbaum, B.; Are your polyhedra the same as my polyhedra? Discrete and comput. geom: the Goodman-Pollack festschrift, ed. Aronov et al. Springer (2003) pp. 461–488. (pdf დაარქივებული 2016-08-03 საიტზე Wayback Machine. ) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მრავალკუთხედი Polygon name generator, enter the number of sides to see the polygon's name What Are Polyhedra?, with Greek Numerical Prefixes Polygons, types of polygons, and polygon properties, with interactive animation
ალექსანდრ გაპეჩკინი

ალექსანდრ გაპეჩკინი (დ. 16 ივნისი, 2002) — რუსი ფეხბურთელი. საფეხბურთო კლუბ „როსტოვის“ ფეხბურთელი. თამაშობს მცველის პოზიციაზე. ალექსანდრ გაპეჩკინი — Soccerway
ტიმურ ფაიზუტდინოვი

ტიმურ ფაიზუტდინოვი (რუს. Тимур Файзутдинов; დ. 6 ოქტომბერი, 2001 – გ. 16 მარტი, 2021) — რუსი ყინულის ჰოკეისტი. კარიერის მანძილზე თამაშობდა მცველის პოზიციაზე „დინამო სანქტ-პეტერბურგში“. გარდაცვალებამდე იყო გუნდის კაპიტანი. 2021 წლის 12 მარტს ხარლამოვის თასზე ქალაქ იაროსლავლში, „ლოკომოტივ იარსოლავლის“ წინააღმდეგ შეხვედრის დროს ჰოკეის შაიბა მოხვდა თავში. გადაიყვანეს საავადმყოფოში, სადაც 16 მარტს, 19 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისმა გუნდმა, „დინამო სანქტ-პეტერბურგმა“ გამოაცხადა, რომ მისდამი პატივისცემის ნიშნად გუნდი შეხვედრებს წუთიერი დუმილით დაიწყებდა. ფაიზუტდინოვის ინციდენტი ↑ 1.0 1.1 Тимур Файзутдинов Russian. 24smi.org. ციტირების თარიღი: 17 March 2021 ↑ 2.0 2.1 2.2 Ullah, Zahra; Chernova, Anna (16 March 2021). „Russian hockey player Timur Faizutdinov, 19, dies after being hit by puck“. Cable News Network. ციტირების თარიღი: 17 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 3.0 3.1 „Puck strikes Russian ice hockey player in the head“. Pravda Report. 16 March 2021. ციტირების თარიღი: 17 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ Вечная память Russian. HC Dinamo Saint Petersburg (16 March 2021). ციტირების თარიღი: 17 მარტი, 2021
ნატრიუმის დეკამოლიბდატი

ნატრიუმის დეკამოლიბდატი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Na2Mo10O31. არის უფერო, წყალში უხსნადი ნაერთი. წარმოქმნის კრისტალჰიდრატებს. წარმოქმნის კრისტალჰიდრატებს, ფორმულით Na2Mo10O31• nH2O, სადაც n არის 6, 12, 21 და 22. Chemist's Handbook / Editorial Board: B.P. Nikolsky. and others .. - 3rd ed., rev. - L .: Chemistry, 1971. - T. 2. - 1168 p.
იან მარტელი

იან მარტელი (ინგლ. Yann Martel) (დ. 25 ივნისი, 1963) — კანადელი მწერალი. ცნობილია რომანით პის ცხოვრება, რომლისთვისაც ბუკერის პრემია მოიპოვა. რომანი The New York Times-ისა და სხვა ბესტსელერების სიაში წელიწადზე მეტხანს იკავებდა ადგილს და მსოფლიოს მასშტაბით მისი 12 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა. რომანის მიხედვით კინორეჟისორმა ენგ ლიმ ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო, რომელმაც ოთხი ოსკარი, მათ შორის საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიაში და ოქროს გლობუსი საუკეთესო მუსიკალური გაფორმებისთვის მოიპოვა. Fischer Verlage Publishing, Germany, Author Profile for Yann Martel დაარქივებული 2018-06-12 საიტზე Wayback Machine. Harper Collins, Author Profile of Yann Martel დაარქივებული 2018-06-12 საიტზე Wayback Machine. Yann Martel Twitter-ზე Yann Martel Facebook-ზე Yann Martel Goodreads-ზე Life Of Pi Author's New Book Asks What Happened ↑ Serafin S. R. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ The Man Booker Prize 2002 — ბუკერის პრემია. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q160082"></a> ↑ ლიტერატურის სამეფო საზოგადოება — 1820. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1468277"></a> ↑ L'Encyclopédie canadienne, The Canadian Encyclopedia <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130334"></a> ↑ Dunn, Jennifer (2003). „Tigers and Tall Tales“. The Oxonian Review. University of Oxford. 2 (2). ↑ Life of Pi. Man Booker Prize. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 ივნისი 2012. ციტირების თარიღი: 18 მარტი 2021. ↑ Kipen, David (2002). „Canadian wins Booker Prize / 'Life of Pi' is tale of a boy who floats across the ocean from India“. San Francisco Chronicle. ↑ Reynolds, Nigel (2002). „Life of Pi wins Booker“. The Daily Telegraph. UK. ↑ The Globe and Mail Bestseller List 2002, The Globe and Mail, 2002. აღდგენილია 23 მარტი 2016. ↑ Ang Lee wins best director Oscar for Life of Pi. The Guardian online. ↑ Hiscock, John (2012). "Ang Lee, interview: how he filmed the unfilmable for Life of Pi". The Telegraph. ↑ Brooks, Xan (2013). „Ang Lee wins best director Oscar for Life of Pi“. The Guardian. ↑ Brooks, Xan (2013).Ang Lee wins best director Oscar for Life of Pi. The Guardian. ↑ Mychael Danna Wins Best Soundtrack Oscar for Life of Pi. Classic fm online, 2013.
ყარაყალპაკური ენა

ყარაყალპაკური ენა — თურქული ენა რომელიც გავრცელებულია უზბეკეთში, განსაკუთრებით კი ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკაში. მოლაპარაკეთა რაოდენობა შეადგენს 583 410 ადამიანს. 1928 წლამდე ენაში არაბული და სპარსული დამწერლობები გამოიყენებოდა. ფრაზები და სიტყვები რიცხვები bir 1, eki 2, úsh 3, tórt 4, bes 5, altı 6, jeti 7, segiz 8, toǵız 9, on 10, júz 100, mıń 1000 Johanson, Lars; Csató, Éva Ágnes, eds. (1998), The Turkic Languages, London: Routledge, ISBN 9780415082006, OCLC 40980286
რიჩარდ ფლენეგანი

რიჩარდ მილერ ფლენეგანი (ინგლ. Richard Miller Flanagan; დ. 1961) — ავსტრალიელი მწერალი, რომელიც ჟურნალის The Economist თანახმად, „ფართოდ მიიჩნევა თაობის საუკეთესო ავსტრალიელ ავტორად.“ მას არაერთი ჯილდო და საპატიო ტიტული აქვს მიღებული. მწერლობის გარდა იგი აგრეთვე რეჟისორობასა და სცენარისტობას ეწევა. ფლენეგანმა 2014 წელს რომანისთვის ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისკენ ბუკერის პრემია მიიღო. ჟურნალმა New York Review of Books ფლეგენანი დაახასიათა, როგორც „ერთ-ერთი ყველაზე მრავალმხრივი ინგლისურენოვანი მწერალი. იგი აგრეთვე გარემოს დამცველი აქტივისტი და არაერთი გავლენიანი არამხატვრული ტექსტის ავტორია, რაც მის მიღწევებს კიდევ უფრო ღირსშესანიშნავს ხდის.“ Death of a River Guide (1994) The Sound of One Hand Clapping (1997) Gould's Book of Fish: A Novel in Twelve Fish (2001) The Unknown Terrorist (2006) Wanting (2008) The Narrow Road to the Deep North (2013) First Person (2017) A Terrible Beauty: History of the Gordon River Country (1985) The Rest of the World Is Watching — Tasmania and the Greens, თანაავტორი (1990) Codename Iago: The Story of John Friedrich, თანაავტორი (1991) Parish-Fed Bastards. A History of the Politics of the Unemployed in Britain, 1884–1939 (1991) And What Do You Do, Mr Gable? (2011) Notes On An Exodus (2015) Seize the Fire: Three Speeches (2018) Toxic: The Rotting Underbelly of the Tasmania Salmon Industry(2021) Question 7(2023) 'Life After Death' (2015) BBC-ის დოკუმენტური ფილმი ფლენეგანის ცხოვრებაზე Joyce Carol Oates on Flanagan's works New York Review of Books-ზე Richard Flanagan articles at the Guardian ფილიპ ადამსის ინტერვიუ ფლენეგანთან Late Night Live-ში Articles and videos The Monthly-ზე ↑ https://thebookerprizes.com/fiction/backlist/2014 ↑ https://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/scholars-volunteers/rhodes-scholar-database/ ↑ https://www.humanities.org.au/fellows/fellows/?find_contact_id=25710 ↑ New fiction: Remembrance - The Economist. The Economist (2014). ↑ Bennhold, Katrin; Alter, Alexandra. In First, Americans Are Nominated for Booker Prize (2014). ↑ Oates, Joyce Carol. (2018) The Ghostwriter's Mask. ↑ Toxic by Richard Flanagan.
ჰაჯი ბახშის მეჩეთი

ჰაჯი ბახშის მეჩეთი (აზერ. Hacı Baxşı məscidi) — ბაქოში ნარდანის დასახლებაში მდებარე XVII საუკუნის ისტორიული მეჩეთი. მეჩეთის კედელზე არაბული წარწერაა, რომელიც ამ მეჩეთის მშენებლობის პერიოდის შესახებ მოგვითხრობს. ამ წარწერამ ასევე შემოინახა მეჩეთის ხუროთმოძღვრის სახელი: მშენებლობის ხელმძღვანელი იყო ბახშ-ალი მირზა მუჰამედი. 1073 ჰიჯრის წელია. არქიტექტორი იყო ოსტატი მურად ალი. წარწერის თანახმად, ძეგლი 1663 წელს ააშენა არქიტექტორმა მურად ალიმ, რომელმაც მიიღო ოსტატის წოდება. აფშერონის რელიგიურ ნაგებობს შორის ყურადღებას იპყრობს ჰაჯი ბახშის მეჩეთი, თავისი არქიტექტურული მახასიათებლებით. მეჩეთი ორი ძირითადი ნაწილისაგან შესდგება: ღვთისმსახურებისათვის განკუთვნილი კვადრატული ფორმის დარბაზისაგან და შესასვლელი პორტალისაგან. ცენტრალურ დარბაზს მოცულობას სძენს გუმბათი. მეჩეთის სხვა ოთახებში თაღოვანი ჭერია. მეჩეთის მთავარი პორტალური შესასვლელის გარდა, აღმოსავლეთ ნაწილში აშენდა მეორე შესასვლელი კარი. შესასვლელის განლაგება, ასევე ცენტრალური დარბაზის გუმბათის საყრდენი ჰაჯი ბახშის მეჩეთს განასხვავებს აბშერონში არსებული სხვა მეჩეთებისაგან. მეჩეთის კვადრატლი დაგეგმარება, ასევე მეორე შესასვლელის დამატება, ზრდის სივრცეს, როგორც მარდაკში არსებული თუბა-შაჰის მეჩეთი (XV საუკუნე) და სოფელ კიშლიში მდებარე მეჩეთში (XVII საუკუნე). ამის შედეგად მეჩეთი უფრო წაგრძელებულად გამოიყურება. ↑ Список архитектурных памятников ↑ Азизбеков И. Нардаран и его древности. „Известия Азербайджанского Археологического Комитета’’. в. 1, Баку, 1925 ↑ Л. С. Бретаницкий, А. В. Саламзаде. Зодчие и мастера архитектурного декора средневекового Азербайджана. — Изв. Азерб. ССР, 1954 , № 10.
ნუქუსი

ნუქუსი (უზბეკ. Nukus / Нукус; ყარაყალპ. Nókis / Нөкис) — უზბეკეთის სიდიდით მეექვსე ქალაქი. ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 2018 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 312 100 ადამიანია. ქალაქი ცნობილია ნუქუსის ხელოვნების მუზეუმით. ოფიციალური საიტი ↑ ელერდაშვილი ა., ნუქუსი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006. ↑ Число постоянных жителей в Республике Каракалпакстан на 1 января 2018 года. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-21. ციტირების თარიღი: 2021-03-19. ↑ Average monthly data about air temperature and precipitation in 13 regional centers of the Republic of Uzbekistan over period from 1981 to 2010 ინგლისური. უზბეკეთის ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის ცენტრი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-12-15. ციტირების თარიღი: 2021-03-19.
შუმანაი

შუმანაი (უზბეკ. Shumanay, ყარაყალპ. Shomanay, რუს. Шуманай) — ქალაქი შუმანის რაიონში, ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკაში, უზბეკეთში. 1989 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 10 513 ადამიანს შეადგენს. 1983 წელს ქალაქს მიენიჭა ქალაქის ტიპის დაბის სტატუსი. ↑ მოსახლეობის 1989 წლის სრულიად საკავშირო აღწერა <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2621042"></a> ↑ Population census-1989
იანგის ოლქი

იანგის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში და ავსტრალიაში ამ სახელის მქონე სამი ოლქიდან ერთ-ერთს: იანგის ოლქი — ტეხასში იანგის ოლქი — ახალ სამხრეთ უელსში იანგის ოლქი — სამხრეთ ავსტრალიაში
იდალგოს ოლქი

იდალგოს ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე ორი ოლქიდან ერთ-ერთს: იდალგოს ოლქი — ნიუ-მექსიკოში იდალგოს ოლქი — ტეხასში
კალჰუნის ოლქი

კალჰუნის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე თერთმეტი ოლქიდან ერთ-ერთს: კალჰუნის ოლქი — ალაბამაში კალჰუნის ოლქი — არკანზასში კალჰუნის ოლქი — ფლორიდაში კალჰუნის ოლქი — ჯორჯიაში კალჰუნის ოლქი — ილინოისში კალჰუნის ოლქი — აიოვაში კალჰუნის ოლქი — მიჩიგანში კალჰუნის ოლქი — მისისიპიში კალჰუნის ოლქი — სამხრეთ კაროლინაში კალჰუნის ოლქი — ტეხასში კალჰუნის ოლქი — დასავლეთ ვირჯინიაში
კამერონის ოლქი

კამერონის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე სამი ოლქიდან ერთ-ერთს: კამერონის ოლქი — პენსილვანიაში კამერონის ოლქი — ტეხასში კამერონის ოლქი — ლუიზიანაში
არმუდუ

არმუდუ (აზერ. Armudu) ან არმუდუს ჭიქები (აზერ. Armudu stəkan), ასევე ბოომალები (აზერ. Boğmalı) — ნაციონალური ჭიქების ტიპი, რომელთა საშუალებითაც აზერბაიჯანში (და ირანში) სვამენ შავი ბაიხის საკმაოდ მაგარ ჩაის. არმუდუ — აზერბაიჯანულ კულტურაში ჩაის მოხმარების მნიშვნელოვანი დეტალია. არმუდის ჭიქები შეიძლება იყო ფაიფურის, თიხის, ვერცხლის, მაგრამ კლასიკურ გამოხატულებად მაინც შუშისა და ბროლის მასალა რჩება, რომელთა გამჭვირვალობა ჩაის ფერის დანახვის საშუალებას იძლევა. ჭიქის შევიწროვებული ქვედა ნაწილი სითხეს მაქსიმალურად დიდხანს უნარჩუნებს ტემპერატურას, ხოლო ზემო ნაწილში გაფართოებული ნაწილი ხელის არ დაწვას უზრუნველყოფს ასევე, ამ ჭიქების მცირე მოცულობა (100 გრამი) ჩაის დალევისათვის არც თუ ისე დიდ დროს საჭიროებს, რის გამოც ვერ ასწრებს გემოს ხარისხის დაკარგვას და ისმევა ახლადდაყენებული. ჩაის აზერბაიჯანელებისათვის განსაკუთრებული დატვირთვა აქვს. ნებისმიერ აზერბაიჯანულ სახლში პირველ რიგში ჩაის სთავაზობენ. ყოველთვის ჩაით იწყება სუფრაზე თავშეყრა, და მისითვე მთავრდება იგი. ჩაის დასალევი ეროვნული ჭურჭელი არმუდუს ჭიქაა, რომელიც მსხლის ფორმისაა და ასევე ითარგმნება, ხოლო სახელწოდება «ბოომალია» ითარგმნება როგორც «შეზღუდული» და მოყვანილობით ქალის წელს შეიძლება შევადაროთ. ↑ Похлёбкин В.В. Азербайджанская кухня // Национальные кухни наших народов. — М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983. — С. 163. — 304 с. ↑ Максим Павлович Ким, Борис Борисович Пиотровский Советская культура - 70 лет развития: к 80-летию академика М.П. Кима Наука, 1987. — 410 с. ↑ Kommersant Publishing House. Kommersant-Vlast. — Kommersant Publishing House, 2000-09-05. — 68 с. ↑ 4.0 4.1 Достояние республики: легенда азербайджанского армуды - ФОТО Day.Az 12.06.2012 ↑ Традиции и обычаи в Азербайджане - Культура, традиции и искусство - Азербайджан - Азербайджанский клуб МГУ 17.09.2008 ↑ Армуду стакан (стакан грушевидный). www.moya-planeta.ru. ციტირების თარიღი: 2018-10-18.
ჩამა ჩა მაპინდუზი

ჩამა ჩა მაპინდუზი (სუაჰ. Chama cha Mapinduzi — რევოლუციის პარტია, რევოლუციური პარტია) — ტანზანიის მმართველი, სოციალისტური მიმართულების პარტია. დაარსდა 1977 წლის 5 დეკემბერს ჯულიუს ნიერერეს ინიციატივით და დღემდე დომინირებს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. პარტიის წინამორბედები იყვნენ 1954 წელს დაარსებული ტანგანიიკის აფრიკის ეროვნული კავშირი და 1957 წელს დაარსებული ზანზიბარის პარტია აფრო-შირაზი. გამოსცემს გაზეთს „Uhuru“ („თავისუფლება“), რომელიც გამოდის სუაჰილის ენაზე. ოფიციალური ვებგვერდი(ინგლისური)
ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება

ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება — არსებული ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსების (მათ შორის გარდაქმნილისაც) გამოვლენა, კარტოგრაფირება და კლასიფიცირება; მათი ნივთიერი შედგენილობის, თვისებების, სტრუქტურის, კავშირების, აგრეთვე მათი ჩამოყალიბების, განვითარებისა და დიფერენციაციის შეცნობა. ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსები ყალიბდება დედამიწის ზედაპირის დიფერენციაციის ზონალური და აზონალური ფაქტორების ერთობლივი მოქმედებით. ამასთანავე, ტერიტორიის სიდიდისა და სირთულის, ბუნებრივი პროცესების თავისებურებათა გათვალისწინებით გამოიყოფა სხვადასხვა რანგის ფიზიკურ-გეოგრაფიული რეგიონები: ფიზიკურ-გეოგრაფიული ზონები, ფიზიკურ-გეოგრაფიული ქვეყანა, ფიზიკურ-გეოგრაფიული ოლქი, ფიზიკურ-გეოგრაფიული პროვინცია, ფიზიკურ-გეოგრაფიული ოკრუგი და ფიზიკურ-გეოგრაფიული რაიონი. ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონებისას მხედველობაში იღებენ ბუნებრივი პირობების მთელი კომპლექსის გენეზისს, გეოგრაფიული გარსის თანამედროვე სტრუქტურას და ფიზიკურ-გეოგრაფიულ პროცესებს, რომლებიც დამოკიდებულია გეოლოგიურ აზონალურ ფაქტორებზე და მათთან დაკავშირებულ ტერიტორიის გეომორფოლოგიურ თავისებურებებზე, ტერიტორიის ათვისების ხარისხსა და ხასიათზე. ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონებისას იყენებენ შედარებით-გეოგრაფიულ, კარტოგრაფიულ, გეოფიზიკურ, ლანდშაფტურ-გეოქიმიურ, პალეოგეოგრაფიულ და მათემატიკურ მეთოდებს. ფიზიკურ-გეოგრაფიულ დარაიონებას იყენებენ სოფლის მეუნრეობის, საინჟინრო-სამშენებლო, სატრანსპორტო, სამედიცინო, რეკრეაციული და სხვა მიზნებისა და რეგიონული დაგეგმვისათვის. მეცნიერული ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება წარმოებს XIX საუკუნიდან, როდესაც ინტენსიურად ჩამოყალიბდა კერძო გეოგრაფიული დისციპლინები, გააქტიურდა ბუნებრივი დარაიონების დარგობრივი სქემების შემუშავება, მანამდე რაიონები გამოიყოფოდა ცალკეული გარეგნული ნიშნებით. კომპლექსური ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების შემუშავების თეორიული წინაპირობა შეიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს ვასილი დოკუჩაევის ნაშრომებში. XX საუკუნის დასაწყისში ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების პრობლემები ფართოდ გაიშალა საზღვარგარეთულ გეოგრაფიაშიც. ↑ 1.0 1.1 დავით უკლება, კობა ხარაძე, ეთერ დავითაია (2014). ზოგადგეოგრაფიულ ტერმინთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბილისი: თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, გვ. 355.  ↑ Физико-географическое районирование | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-15. ციტირების თარიღი: 2021-03-19. ↑ Theoretische Problerne der physisch-geographischen Raumgliederung, Brat., 1972
ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემია

ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემია — პრემია გეოგრაფიის დარგში, რომელიც დაარსდა საქართველოს მინისტრთა საბჭოს მიერ 1973 წლის ოქტომბერში, ვახუშტი ბაგრატიონის სახელის უკვდავსაყოფად. პრემია ენიჭებოდა საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების სამეცნიერო საბჭოს მიერ გეოგრაფიული მეცნიერების სხვადასხვა დარგში უმნიშვნელოვანეს პრობლემებზე შესრულებული საუკეთესო შრომისათვის; იგი ხელს უწყობდა მეცნიერების შემდგომ განვითარებას და წარმოადგენდა ქართული გეოგრაფიის დიდ შენაძენს. ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის პირველი ლაურეატი იყო პროფესორი ლევან მარუაშვილი, რომელსაც პრემია 1977 წელს გადაეცა. ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ორგზის ლაურეატი იყო პროფესორი დავით უკლება, რომელსაც აღნიშნული პრემია პირველად 1987 წელს მიენიჭა, ხოლო მეორედ 1993 წელს. სხვადასხვა დროს ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატები იყვნენ აგრეთვე: ვახტანგ ჯაოშვილი (1993), ვაჟა ნეიძე (1993), გივი სვანიძე (1982), გრიგოლ ხმალაძე (1982), რევაზ გაჩეჩილაძე (2010). ↑ კობა ხარაძე (2019). რედ. ზურაბ სეფერთელაძე: ბუნების დაუღალავი მკვლევარი : დავით უკლება. თბილისი: შპს „სვეტი“, გვ. 92. ISBN 9789941961786.  ↑ კობა ხარაძე (2003). ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი: განათლება, გვ. 336. ISBN 9992806982.
დამოკლეს მახვილი

დამოკლეს მახვილი (ლათ. Damoclis gladius) — გამოთქმა, რომელიც ეფუძნება ძველბერძნულ გადმოცემას სირაკუზელი ტირანის, დიონისე I-ის შესახებ და მიუთითებს მუდმივ საფრთხეზე, რომელიც მოჩვენებით კეთილდღეობას თან ახლავს. გადმოცემის მიხედვით, დიონისე I-მა შესთავაზა საკუთარ ფავორიტ დამოკლეს გამხდარიყო სირაკუზის მმართველი ერთი დღით, რასაც წინ უსწრებდა დამოკლეს სიტყვები, რომ დიონისე მოკვდავთ შორის უბედნიერესი იყო. ტირანის ბრძანებით დამოკლეს ერთი დღით მეფის პატივს სცემდნენ. საზეიმო სუფრისას დამოკლემ მოულოდნელად დაინახა უქარქაშო ხმალი, რომელიც მისი ადგილის თავზე იყო ცხენის ძუით დამაგრებული. გადმოცემის მიხედვით, დიონისემ ასე დაანახა საკუთარ ფავორიტს კეთილდღეობის წარმავლობა — და ტირანის სიკვდილთან სიახლოვე. ↑ ელერდაშვილი ა., დამოკლეს მახვილი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006. ↑ Цыбульник Ю. С. Крылатые латинские выражения. — М.: ООО «Издательство АСТ», 2003. — стр. 73–74, 830 c., 5000 экз. ISBN 5-17-016376-2. ↑ Jaeger, Mary (14 March 2012). „Cicero and Archimedes' tomb“. Journal of Roman Studies. 92: 49–61, esp. 51ff. doi:10.2307/3184859. JSTOR 3184859.
ეშტონი

საკუთარი სახელი ეშტონი შეიძლება აღნიშნავდეს: ეშტონი — ქალაქი აშშ-ში, აიდაჰოს შტატი ეშტონი — ქალაქი აშშ-ში, აიოვის შტატი
რუსეთის იმპერიის კანონთა კრებული

რუსეთის იმპერიის კანონთა კრებული (რუს. Свод законов Российской империи) — თემატურად განლაგებული მოქმედი საკანონმდებლო აქტების კრებული რუსეთის იმპერიაში. პირველი — 1832 და შემდგომი — 1842, 1857 წლის გამოცემები 15 ტომისაგან შედგებოდა (მაგალითად, ტ. 1 — ძირითადი სახელმწიფო კანონები, ტ. 3 —სამოქალაქო სამსახურის წესდებანი, ტ. 9 — კანონები წოდებათა შესახებ, ტ. 15 — სასჯელთა სჯულდება). გამოცემათა შუალედებში ყოველწლიურ და რამდენიმე წლის კრებსით გაგრძელებებს გამოსცემდნენ. 1857 წლის შემდეგ მთლიანი კრებულის ნაცვლად მხოლოდ ცალკეული ტომები გამოდიოდა. 1892 წელს არასრულ გამოცემას მე-16 ტომი (სასამართლო წესდებები) დაემატა. 1917 წელს თვითმპყრობელობის დაცემის შემდეგ კრებულის ზოგიერთი საკანონმდებლო მასალა გადამუშავდა, მაგრამ მუხლების უმრავლესობა უცვლელი დარჩა და ოქტომბრის რევოლუციამდე მოქმედებდა. რუსეთის იმპერიის კანონთა სრული კრებული ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 482.
ყარაყალპაკები

ყარაყალპაკები (ყარაყალპ. Qaraqalpaqlar, Қарақалпақлар, قاراقلپقلر) — თურქულენოვანი ხალხი. ძირითადად სახლობენ ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკაში, უზბეკეთში. ყარაყალპაკების უმრავლესობა ისლამის მიმდევარია. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
რუსეთის იმპერიის კანონთა სრული კრებული

რუსეთის იმპერიის კანონთა სრული კრებული (რუს. Полное собрание законов Российской империи) — რუსეთის იმპერიის საკანონმდებლო ატების ქრონოლოგიურად დალაგებული ყველაზე სრული ნაკრები 1649-1913 წლებში. კრებული შედგება სამი ნაწილისაგან თითოეული ტომში ბრძანებები და დადგენილი მოცემულია ქრონოლოგიურად და დანომრილია თანმიმდევრობით. თითოეულ ტომს ასევე თან ახლავს დამატებანი და ნახაზები. რუსეთის იმპერიის კანონთა კრებული {{რიკსკ}} — თარგის გვერდი რუსეთის იმპერიის კანონთა სრული კრებული (ელ. ბაზა) // რუსეთის ნაციონალური ბიბლიოთეკა
ჟან ლუი კაბანისი

ჟან ლუი კაბანისი (გერმ. Jean Louis Cabanis; დ. 8 მარტი, 1816, ბერლინი — გ. 20 თებერვალი, 1906, იქვე) — გერმანელი ორნითოლოგი. ბერლინის უნივერსიტეტში შეისწავლა ბუნებისმეტყველება. შემდეგ წამოიწყო ზოოლოგიური მოგზაურობა ამერიკაში, სადაც ჩრდილოეთ და სამხრეთ კაროლინაში წელიწადნახევარზე მეტი გაატარა და მდიდარი კოლექცია შეაგროვა. ბერლინში დაბრუნების შემდეგ ზოოლოგიის მუზეუმში დაიწყო მუშაობა, 1874 წელს დაინიშნა პროფესორად. კაბანისის კვლევებს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ფრინველთა სისტემატიკაში; თავის ნაშრომებს აქვეყნებდა ჟურნალებში „Archiv für Naturgeschichte“ (1841) და „Museum Heineanum“ (1850–1863); ფრინველთა შესახებ სტატიებს ამუშავებდა აგრეთვე „Reisen in Britisch-Guyana“-სა (1848) და „Reisen in Ostafrica“-ში (1869). 1853 წელს დააარსა „Journal für Ornithologie“, რომელიც 1868 წლიდან წარმოადგენს აგრეთვე კაბანისის მიერ დაარსებული გერმანელ ორნითოლოგთა საზოგადოების ორგანოს. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #116395877 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ https://bionomia.net/Q61383 ↑ Кабанис, Жан-Луи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. т. XIIIa. — СПб., 1894. — стр. 777.
თრიმლი

თრიმლი (ლათ. Cotinus coggygria) — მცირე ზომის ხე ან ბუჩქი თუთუბოსებრთა ოჯახისა. უხვადაა დატოტვილი, ფოთლები მარტივი და მორიგეობით განლაგებულია, მომრგვალო ან კვერცხისებური ფორმის, 5–10 სმ სიგრძისა და 3-5 სმ სიგანის, კიდემთლიანი. ზედა მხარე შიშველია, მუქი მწვანე ან მოლეგო-მოწითალო. ქვედა მხარე უფრო მკრთალია, მეტ-ნაკლებად შებუსული. ყვავილები პატარა ზომისაა, მწვანე ან სოსანი, კენწრულ, ფარჩხატ საგველად შეკრებილი. ყვავის მაის-ივნისში, ნაყოფმსხმოიარობს ივლის-სექტემბერში. გავრცელებულია კავკასიაში, შუა აზიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიასა და ირანში. საქართველოში განსაკუთრებით გვხვდება აღმოსავლეთ ნაწილში. იზრდება მშრალ, ქვიან ფერდობებზე, ბუჩქნარებსა და ტყისპირებში. ფშავსა და ხევსურეთში ეწოდება თრემლი, ქიზიყში — ნარინჯი ხე, საინგილოში — სარაღან, ქვემორაჭულად — კაპარი. ↑ 1.0 1.1 მაყაშვილი ა., თრიმლი // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1961. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 34.
კასის ოლქი

კასის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე ცხრა ოლქიდან ერთ-ერთს: კასის ოლქი — ილინოისში კასის ოლქი — ინდიანაში კასის ოლქი — აიოვაში კასის ოლქი — მიჩიგანში კასის ოლქი — მინესოტაში კასის ოლქი — მისურიში კასის ოლქი — ნებრასკაში კასის ოლქი — ჩრდილოეთ დაკოტაში კასის ოლქი — ტეხასში სხვა ბარტოუს ოლქი — ჯორჯიაში, რომელსაც ადრე „კასის ოლქი“ ერქვა