laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბეუშათი

ბეუშათი, ბეუშართი, ბეიშართი (არაბ. ბაი შარტ - გაყიდვა თუ დაგირავება პირობით), გირავნობის სახეობა გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. მისთვის დამახასიათებელი იყო მტკიცედ განსაზღვრული და მეტწილად მოკლე ვადა (რამდენიმე დღეც კი); გირაოს ღირებულებასთან შედარებით მცირე გასესხებული თანხა; გირაოს გადაცემა მოგირავნის მფლობელობა-სარგებლობაში სარგებლის აღუნიშვნელად და, რაც მთავარია, საგანგებო წერილობითი პირობა, რომ ვადაზე დაუხსნელი გირაო უშუალოდ მოგირავნის საკუთრება გახდებოდა. ბეუშათი დაკავშირებული იყო უმთავრესად სამომხმარებლო კრედიტთან და მევახშური ექსპლოატაციის იარაღს წარმოადგენდა. „საქართველოს ძველთაგან და ჩვეულებითად ქართველ მეფეთა დროთა შემოღებულნი სჯულნის“ მიხედვი, ბეუშათი „საქართველოსა შინა შეუწყნარებელი იყო და არც უსაქმია“. სინამდვილეში კი მას, XVIII საუკუნეში მაინც, არც ისე იშვიათად მიმართავდნენ. ბეუშათი ენათესავება ნასყიდობას უკანვე გამოსყიდვის უფლების დათქმით. იყენებდნენ ნასყიდობის შესანიღბავადაც. ანალოგიური გარიგება სხვადასხვა სახელწოდებით ცნობილია დასავლეთ ევროპის ქვეყნებისა და რუსეთის სამართლეებრივ ისტორიაშიც. ფურცელაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 353.
დავით სასუნცი (მეტროსადგური)

დავით სასუნცი (სომხ. Սասունցի Դավիթ) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1981 წლის 7 მარტს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, შენგავითის რაიონში. შესასვლელია დავით სასუნცის მოედნიდან. 06 sasuntsi david.htm metroworld.ruz.net - ერევნის მეტროპოლიტენი, დავით სასუნცის სადგური
მარშალი ბაგრამიანი (მეტროსადგური)

მარშალი ბაგრამიანი (სომხ. Մարշալ Բաղրամյան) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1981 წლის 7 მარტს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, კენტრონის რაიონში. შესასვლელია მარშალ ბაგრამიანის პროსპექტიდან. Материал о станции на сайте "Мир метро"
აღდაში (მთა)

აღდაში (სომხ. Աղդաշ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში. მწვერვალი წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ბარეკამუტიუნი (მეტროსადგური)

ბარეკამუტიუნი (სომხ. Բարեկամություն) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1981 წლის 7 მარტს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, არაბკირის რაიონში. Материал о станции на сайте «Мир метро»
აღჯკასარი

აღჯკასარი (სომხ. Աղջկասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ ეღეგიდან ჩრდილოეთით 2 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1784 მეტრია და წარმოადგენს ბაგრუშატის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ბაგრუშატის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
აღვესასარი

აღვესასარი (სომხ. Աղվեսասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ კაღნუტიდან ჩრდილოეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1529 მეტრია და წარმოადგენს ბარგუშატის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ბარგუშატის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ერიტასარდაკანი (მეტროსადგური)

ერიტასარდაკანი (სომხ. Երիտասարդական) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1981 წლის 8 მარტს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, კენტრონის რაიონში. Материал о станции на сайте "Мир метро"
ზორავარ ანდრანიკი (მეტროსადგური)

ზორავარ ანდრანიკი (სომხ. Զորավար Անդրանիկ) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1989 წლის 26 დეკემბერს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, კენტრონის რაიონში. Материал о станции на сайте "Мир метро"
ამბერდასარი

ამბერდასარი (სომხ. Ամբերդասար), ასევე ამბერი, ამპური — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, არაგაწის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფერდობზე, ქარის ტის სამხრეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3234 მეტრია. აგებულია ოლიგოცენ-მიოცენური მაგმური ქანებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები არაგაწი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გორცარანაინი (მეტროსადგური)

გორცარანაინი (სომხ. Գործարանային) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1983 წლის 11 ივლისს. მეტროსადგური მდებარეობს სამხრეთ ერევნში, შენგავითის რაიონში. Материал о станции на сайте "Мир метро"
ამპასარი

ამპასარი (სომხ. Ամպասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორესა და კოტაიქის პროვინციების საზღვარზე, ტეჟის აღმოსავლეთით, სოფელ მეღრაძორიდან ჩრდილოეთით 7 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3053 მეტრია და წარმოადგენს პამბაკის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები პამბაკის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
შენგავითი (მეტროსადგური)

შენგავითი (სომხ. Շենգավիթ) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1985 წლის 26 დეკემბერს. მეტროსადგური მდებარეობს სამხრეთ ერევნში, შენგავითის რაიონში. Материал о станции на сайте «Мир метро»
გარეგინ ნჟდეს მოედანი (მეტროსადგური)

გარეგინ ნჟდეს მოედანი (სომხ. Գարեգին Նժդեհի Հրապարակ — გარეგინ ნჟდე ჰრაპარაკი) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1987 წლის 4 იანვარს. მეტროსადგური მდებარეობს სამხრეთ ერევნში, შენგავითის რაიონში, გარეგინ ნჟდეს მოედანზე. Материал о станции на сайте "Мир метро"
ჩარბახი (მეტროსადგური)

ჩარბახი (სომხ. Չարբախ) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1996 წლის 26 დეკემბერს. მეტროსადგური მდებარეობს სამხრეთ ერევნში, შენგავითის რაიონში. Материал о станции на сайте «Мир метро»
რესპუბლიკის მოედანი (მეტროსადგური)

რესპუბლიკის მოედანი (სომხ. Հանրապետության Հրապարակ — ანრაპეტუციან ჰრაპარაკი) — ერევნის მეტროპოლიტენის სადგური. გაიხსნა 1981 წლის 26 დეკემბერს. მეტროსადგური მდებარეობს ერევნის ცენტრში, კენტრონის რაიონში. Материал о станции на сайте "Мир метро"
გარეგინ ნჟდეს მოედანი

გარეგინ ნჟდეს მოედანი (სომხ. Գարեգին Նժդեհի Հրապարակ გარეგინ ნჟდე ჰრაპარაკ), ყოფილი სურენ სპანდარიანის მოედანი (სომხ. Սուրեն Սպանդարյանի հրապարակ სოურენ სპანდარიანი ჰრაპარაკ) — სომხეთის დედაქალაქ ერევნის სიდიდით მეორე მოედანი. მდებარეობს შენგავითის რაიონში, ქალაქის სამხრეთ ნაწილში. მოედანი იკვეთება გარეგინ ნჟდეს, მანანდიანის, იეღბაირუთიანისა და ბაგრატუნიაცის ქუჩებით. ოფიციალურად გაიხსნა 1959 წლის 30 აპრილს. 1990 წლამდე მოედანზე აღმართული იყო სომეხი ბოლშევიკი ლიდერის, სურენ სპანდარიანის ძეგლი. 1991 წლის 25 მაისს მოედანს ეწოდა სომხეთის ეროვნული გმირის, გარეგინ ნჟდეს სახელი. მოედნის ქვეშ განთავსებულია მეტროსადგური გარეგინ ნჟდეს მოედანი და „მეტრო თეატრის“ დარბაზი. Live cam at Garegin Nezhdeh Square დაარქივებული 2013-01-29 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ Nzhdeh and Spandaryan ↑ Yerevan.am: Subway
ბექირები

ბექირები — ძველი ტომი სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, უცხოვრიათ ჭოროხის შესართავის სამხრეთით, ბიძერების მეზობლად. ამ რაიონში მცხოვრებ ქართველურ ტომთა ჩამოთვლისას ძველი ბერძენი ავტორები ბექირებსაც ხშირად იხსენიებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 346.
ბეღელი

ბეღელი — მშრალი თაველის, მარცვლეული კულტურების და ფქვილის შესანახი ნაგებობა, უმთავრესად ხისა (წაბლი, ცაცხვი, თელა). ბეღელი საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სხვადასხვა სახელითაა ცნობილი; სვანეთში — ხულა, სამეგრელოში — ბაღ-ბაღე და ა. შ. ბეღელი მეტწილად ეზოში დგას. იგი კვადრატული ფორმის ერთსართულიანი ან ორსართულიანი (სხვა სამეურნეო ნაგებობაზე საშენებული), ოთხ მაღალ ბოკონზე შემდგარი, ისლით, ჩალით, ყავრით ან კრამიტით გადახურული ნაგებობაა. ერთსართულიანი ბეღელი ერთ- ან ოროთახიანია. ერთოთახიანის რამდენიმე ვარიანტია ცნობილი: უაივნო, კვადრატული („კოთხო“), აივნიანი. უკანასკნელი სამგვარია: ღიააივნიანი (ორსვეტიანი), მოაჯირიანი, რომელსაც დაჩარხული რიკულებიანი მოაჯირი და სვეტის ზედა ნაწილზე დაფანჯრული ჩუქურთმები აქვს, და გადახურულაივნიანი, რომელსაც საჰაეროდ ღიობებს უკეთებენ. ოროთახიანი ბეღელის ერთი ოთახი კვადრატული იყო, თვლებად (ტიხარით) დაყოფილი, მეორე კი („ბეღელ-ოთახი“ ან „ხულა“) — სასტუმროდ, ზოგჯერ ახალდაქორწინებულთა დასაძინებლად განკუთვნილი. ბეღელს ხშირ შემთხვევაში ეკავა ორსართულიანი შენობის ზემო სართული. ამ სახის ბეღელი მოხსენიებულია ნიკორწმინდის XI საუკუნის სიგელში. გვხვდება აგრეთვე ბეღელ-სასიმინდე (ქვემოთ ბეღელი, ზემოთ სასიმინდე) და სხვა. მთის ზონაში (რაჭა-ლეჩხუმი, გურია, აჭარა) ბეღელი საცხოვრებელი სახლის კომპლექსში შედიოდა. იგი სახლის პირველ სართულზე ან სხვენზე იყო მოთავსებული. ფშავ-ხევსურეთში საკულტო ემბლემებისა და სახატე ჭირნახულის შესანახ შენობადაც იყო მიჩნეული (ხევსურული ტაძარ-ბეღელი, ფშაური ბეღელ-ამბარი, სადაც ხატის მამულიდან მოწეულ მარცვალს ინახავდნენ). სავსე ბეღელი ძველთაგანვე ბარაქიანობის სიმბოლოდ იყო მიჩნეული, რომელთანაც ხალხური რწმენაწარმოდგენებია დაკავშირებული. მათი გამოძახილია მითოლოგიური პერსონაჟი — დევ-ბეღელა, საწესო-საფერხულო სიმღერები („ქორ-ბეღელა“, „ბეღლისკრული“ და სხვა). რუხაძე ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 346—347.
აიწაჟაირი

აიწაჟაირი (სომხ. Այծաժայռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, ქალაქ იჯევანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1423 მეტრია. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
აინრე-დაღი

აინრე-დაღი (სომხ. Այնրը Դաղ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში. მწვერვალი წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ანდრანიკი (მთა)

ანდრანიკი (სომხ. Անդրանիկ) — მთა სომხეთში. აღმართულია ჯავახეთის ქედზე. მდებარეობს შირაკისა და ლორეს პროვინციებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3138 მეტრი. სომხეთის მთები ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ბეღლეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბეღლეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბეღლეთი — სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში ბეღლეთი — სოფელი ხულოს მუნიციპალიტეტში
ანტარვეტი (მთა)

ანტარვეტი (სომხ. Անտառուտ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორესა და შირაკის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ აჰნიძორიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7 კილომეტრში. მწვერვალი წარმოადგენს ჯავახეთის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ჯავახეთის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
აშორა (მთა)

აშორა (სომხ. Աշորա) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, სოფელ არტავანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2566 მეტრია და განეკუთვნება ზანგეზურის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
არიუწასარი

არიუწასარი (სომხ. Առյուծասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორესა და სირაკის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ სარაგიუღიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 8 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2984 მეტრია და წარმოადგენს ჯავახეთის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ჯავახეთის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ასეღასარი

ასეღასარი (სომხ. Ասեղասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ აირავანქიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 14,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2483 მეტრია და განლაგებულია გეღამის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ასტღონქი

ასტღონქი (სომხ. Աստղոնք) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, მდინარე ასტღაძორის აღმოსავლეთ ნაპირზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3470 მეტრია და განლაგებულია ვარდენისის ქედის ცენტრალურ ნაწილში. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვარდენისის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
წოვინარის წმინდა სარქისის ეკლესია

წოვინარის წმინდა სარქისის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Սարգիս եկեղեցի; Surp Sarkis) — XII-XIII დათარიღებული ტაძარი სევანის ტბის სამხრეთით, გეღარქუნიქის პროვინციაში, სომხეთი. ტაძარს არ აქვს გუმბათი, მისი სახურავი ბალახითაა დაფარული. წოვინარის წმინდა სარქისის ეკლესიასთან შუა საუკუნეების საფლავებია, ხოლო ეკლესიის ქვემოთ მღვიმე. შუა საუკუნეების საფლავის ქვა ეკლესიის წინ Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio
ვანევანის მონასტერი

ვანევანის მონასტერი (სომხ. Վանևան) — მონასტერი სომხეთში, სევანის ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, გეღარქუნიქის პროვინციის სოფელ არწვანისტში. აშენდა 903 წელს, პრინც შაპუჰ ბაგრატუნისა და მისი დის — მარიამის მიერ. ვანევანის მონასტერს აქვს ოთხი თაღი. მხოლოდ მონასტრის მთავარი გუმბათი გადარჩა, ბარაბანი და გუმბათის სხვა ნაწილები კი — ჩამოინგრა. მასთან ახლოს მდებარეობს ბრუტიბერდის ციხესიმაგრე. მონასტრის წინა მხარე წარწერები მონასტრის ხედი ვანევანის მონასტერი ვანევანის მონასტერი ვანევანის მონასტერი ვანევანის მონასტერი Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 46; original archived at Archive.org. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio Armenian Architectural Studies დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვანევანის მონასტერი
აშტარაკის სპიტაკავორის ეკლესია

აშტარაკის სპიტაკავორის ეკლესია (სომხ. Սպիտակավոր եկեղեցի) — XIII-XIV საუკუნეებით დათარიღებული ეკლესია ქალაქ აშტარაკში, არაგაწოტნის პროვინცია, სომხეთი. ლეგენდის მიხედვით აშტარაკში ცხოვრობდა სამი და, რომელთაც ერთი და იგივე ადამიანი უყვარდათ - პრინცი სარგისი. მათ შორის ორმა უფროსმა დამ, უმცროსის სასარგებლოდ თვითმკვლელობა გადაწყვიტეს. ერთ-ერთ მათგანს ატმისფერი კაბა ეცვა, ხოლო მეორეს - წითელი. ისინი ხეობაში გადახტნენ.როდესაც ეს ამბავი უმცროსმა დამ გაიგო, ჩაიცვა თეთრი კაბა და თვითონაც გადახტა ხეობაში. ამის შემდეგ, სარგისი განდეგილი გახდა და მან ააგო სამი ეკლესია ხეობის ნაპირას, რომლებსაც შემდეგ სამი დის კაბის ფერები უწოდა. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio Սպիտակավոր Եկեղեցի, Աշտարակ, Հայաստան Armenian Architectural Studies დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine.
ბეშლიქი

ბეშლიქი — XVII საუკუნის თურქული ვერცხლის მონეტა. იჭრებოდა თბილისშიც. ონლიქი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 348.
უშის წმინდა სარქისის მონასტერი

უშის წმინდა სარქისის მონასტერი (სომხ. Սուրբ Սարգիս Վանք or Ուշի Վանք; Surp Sarkis Vank) — VII-XIII საუკუნით დათარიღებული დიდი სამონასტრო კომპლექსი სოფელ უშში, არაგაწოტნის პროვინცია, სომხეთი. მონასტრის გარშემო სხვადასხვა დროის სომხური არქიტექტურის უნიკალური ნიმუშების ნახვაა შესაძლებელი. სამლოცველოს რესტავრაცია მიმდინარეობდა 2003 წლის დეკემბრიდან 2004 წლის გაზაფხულამდე. სარესტავრაციო სამუშაოები 2003-2004 წლებში. წარწერები სამლოცველოს კარზე სამონასტრო კომპლექსის თაღოვანი სტრუქტურების ნანაგრევები ხაჩქარი მონასტრის წინ წინ არქეოლოგიური გათხრები Hacikyan, Agop J. (2002), The Heritage of Armenian Literature, Vol. 2: From the Sixth to the Eighteenth Century, Detroit, Michigan: Wayne State University Press, ISBN 0-8143-3023-1 Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio Saint Sarkis Monastery დაარქივებული 2011-05-31 საიტზე Wayback Machine. Armenian Architectural Studies დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine. FindArmenia.com: Historical Sites of the Village Ushi Virtualarmenia.am: Ushi დაარქივებული 2005-02-19 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უშის წმინდა სარქისის მონასტერი
თარგმანჩაცვანქი

თარგმანჩაცვანქი (სომხ. Սուրբ Թարգմանչաց վանք, Surb Targmanchats Vank, აზერ. Quşçu məbədi) — IV საუკუნით დათარიღებული სომხური მონასტერი ჩრდილოეთ დაშქესანში, აზერბაიჯანში. მონასტერი მესროპ მაშტოცმა და სააკ პართევმა დააარსეს. 411 წელს, მათ გადათარგმნეს ბიბლია სირიული ენიდან. წყაროების მიხედვით, მონასტრის მშენებლობა IV საუკუნის მიწურულიდან V საუკუნის დასაწყისამდე მიმდინარეობდა. Фотография монастыря на сайте panoramio.com დაარქივებული 2017-06-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ (რუსული)2, Чт. Свв. Армянских Переводчиков — Саака и Месропа (V в.) დაარქივებული 2009-09-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ Культурное и духовное наследие Нагорного Карабаха. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-13. ციტირების თარიღი: 2015-10-15. ↑ Archive materials about the Monastery დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine. (სომხური) ↑ A Brief History of the Art and Architecture of Artsakh — Nagorno Karabakh
გიუმრის მაცხოვრის ეკლესია

გიუმრის მაცხოვრის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Ամենափրկիչ Եկեղեցի — XIX საუკუნის ტაძარი გიუმრიში, სომხეთი. ეკლესიის მშენებლობა 1858-1872 წლებში მიმდინარეობდა, არქიტექტორ თადეოს ანდიკიანის მიერ. იგი 1873 წელს აკურთხეს. დიზაინი ანისის საკათედრო ტაძრის არქიტექტურიდან გამომდინარეობს, თუმცა გიუმრის მაცხოვრის ეკლესიის უფრო დიდია. იგი გადაურჩა 1926 წლის მიწისძვრას. 1932 წელს, ტაძრის სამრეკლო დაინგრა, რომლის რესტავრაციაც 32 წლის შემდეგ - 1964 წელს განხორციელდა. 2002 წლიდან მიმდინარეობს ტაძრის რესტავრაცია. ვარაუდობენ, რომ იგი უახლოეს მომავალში აღდგება. Գյումրիի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու մասին ginosi.com կայքում დაარქივებული 2014-02-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ Holy Saviour Church, Gyumri. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-06. ციტირების თარიღი: 2015-10-15.
ერევნის სუბ-სარქისის ეკლესია (ნორ-ნორქი)

ერევნის სუბ-სარქისის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի, Surp Sarkis Yekeghetsi) — სომხური სამოციქულო ეკლესია ნორ-ნორქის რაიონში, სომხეთი. ეკლესიის მშენებლობა 1998 წელს დაიწყო სომეხი მოღვაწის სარქის გაბრელიანის დაფინანსებით ნიუ-იორკიდან. მთავარი გუმბათის სიმაღლე 23 მეტრია, სამლოცველო დარბაზის ფართობი კი - 328 კვ.მ. სურბ-სარქისის ეკლესია პირველია სომხეთის ეკლესიებს შორის, რომელიც მარმარილოს იატაკის ქვემოთ დამონტაჟებული გამათბობელი სისტემით თბება. საკურთხევლის და გუმბათის ხედი ფასადი Araratian Patriarchal Diocese Yerevan Municipality: Churches in Yerevan დაარქივებული 2011-10-02 საიტზე Wayback Machine. Նոր Նորքի (5-րդ զանգված) Սբ. Սարգիս եկեղեցին Երևանի պաշտոնական կայքում დაარქივებული 2012-06-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Churches of Araratian Diocese. Araratian Patriarchal Diocese. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-06. ციტირების თარიღი: 2009-08-24. ↑ Churches of Araratian Diocese. Araratian Patriarchal Diocese. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-06. ციტირების თარიღი: 2015-10-15.
გორა მბორგალი

„გორა მბორგალი“ — ჭაბუა ამირეჯიბის რიგით მეორე, 1996 წლის ავტობიოგრაფიული რომანი. მასში ავტორის ალტერ ეგოს თავგადასავალია მოთხრობილი. ნაწარმოები თარგმნილია რუსულად. რომანი მოგვითხრობს იაგორ კარგარეთელის იგივე გორა მბორგალის თავგასსავალს, რომელიც იმჟამინდელმა წყობამ მონათლა ეგრეთ წოდებულ „ხალხის მტრად“. თავისუფლების მოსაპოვებლად იგი რამდენიმეჯერ გარბის საბჭოური ბანაკებიდან. რომანი იმითაც არის საინტერესო, რომ მასში ძალიან ბევრი რეალური ამბავი და პიროვნებაა. ჭაბუა ამირეჯიბი – „გორა მბორგალი“ „ვქმენ, რაც შევიძელ“ – უცნობი ინტერვიუ ჭაბუა ამირეჯიბთან რომანი goodreads.com-ზე ↑ http://parnasi.ge/?Theme=0&st=0&src=ჭაბუა
ბეშტიას ჭინჭარი

„ბეშტიას ჭინჭარი“ — ქართული საოხუნჯო სურათებიანი ალმანახი, „ჭინჭრის“ გაგრძელება. გამოდიოდა 1913 წელს თბილისში. გამომცემელი — ი. ჯოხაძე, მხატვრულად აფორმებდნენ გ. ზაზიაშვილი და ოსკარ შმერლინგი. გამოვიდა ორი რვაგვერდიანი ნომერი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 348.
ჯერარდ გაფესჭიანი

ჯერარდ გაფესჭიანი (სომხ. Ջերարդ Գաֆեսճյան, დ. 26 აპრილი, 1925, ბრუკლინი, აშშ — გ. 15 სექტემბერი, 2013) — ეთნიკურად სომეხი ბიზნესმენი და ქველმოქმედი, გაფესჭიანის ოჯახის ფონდის, გაფესჭიანის მუზეუმისა და გაფესჭიანის ხელოვნების ცენტრის დამაარსებელი. გაფესჭიანი დაიბადა 1925 წლის 16 აპრილს ბრუკლინში (აშშ). მისი მშობლები სომხების გენოციდის გამო გადასახლდნენ მშობლიური ტერიტორიიდან. გაფესჭიანი მონაწილეობას იღებდა II მსოფლიო ომში. ომიდან დაბრუნებული დაქორწინდა მედ დაზე, რომელიც ომის დროს გაიცნო. ჯერარდმა ისწავლა ეკონომიკა კორნელის უნივერსიტეტში და იურისპრუდენცია კოლუმბიის სკოლაში. გახდა ნიუ-ირკის ადვოკატთა ასოციაციის წევრი. ამის შემდეგ ხელი მოჰკიდა ბიზნესს და საკმაოდ დიდ წარმატებებს მიაღწია. ის არერთი საქველმოქნედო თუ კულტურული პროექტის ავტორია. Armenian Reporter: Cafesjian Center for the Arts. Reporter.am. ციტირების თარიღი: 2013-09-19. Document 292 :: ARMENIAN ASSEMBLY OF AMERICA, INC. et al v. CAFESJIAN et al :: 1:2008cv00255 :: District Of Columbia District Court :: US Federal District Courts Cases :: Justia. Law.justia.com. ციტირების თარიღი: 2013-09-19. D.C. buildings linked to Armenian Genocide museum to be razed - Washington Business Journal. Bizjournals.com (2013-04-19). ციტირების თარიღი: 2013-09-19. Armenian Reporter:. Reporter.am. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-02. ციტირების თარიღი: 2013-09-19. Cafesjian Family Foundation დაარქივებული 2015-11-18 საიტზე Wayback Machine. ↑ Gerard L. Cafesjian. Cmf.am. ციტირების თარიღი: 2013-09-19.
სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია

სომხეთის რესპუბლიკის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია (სომხ. Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա) — სომხეთის უმაღლესი სამეცნიერო დაწესებულება, რომელიც ხელმძღვანელობს კვლევებს და კოორდინაციას უწევს სამეცნიერო სფეროში მიმდინარე აქტივობებს სომხეთში. აკადემია დაარსდა 1943 წლის 10 ნოემბერს თითქმის ათი წლის წინ, 1935 წელს შექმნილი საბჭოთა მეცნიერებათა აკადემიის ფილიალის საფუძველზე. მის დამაარსებლებს შორის იყვნენ ჰოვსეფ ორბელი, სტეპან მალხასიანცი, ივან გევორქიანი და ვიქტორ ამბარცუმიანი. ორბელი აკადემიის პირველი პრეზიდენტი გახდა. იოსებ ორბელი (1943-1947 წწ.) ვიქტორ ამბარცუმიანი (1947-1993 წწ.) ფადეი სარქისიანი (1993-2006 წწ.) რადიკ მარტიროსიანი (2006 წლიდან დღემდე) მათემატიკური და ტექნიკური მეცნიერებების განყოფილება მათემატიკის ინსტიტუტი მექანიკის ინსტიტუტი ინფორმატიკისა და ავტომატიზაციის საკითხების ინსტიტუტი ფიზიკისა და ასტროფიზიკის განყოფილება ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორია რადიოფიზიკისა და ელექტრონიკის ინსტიტუტი გამოყენებითი ფიზიკის საკითხების ინსტიტუტი ფიზიკური კვლევის ინსტიტუტი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა განყოფილება ეკოლოგიის კვლევის ცენტრი ბიოქიმიის ინსტიტუტი ბოტანიკის ინსტიტუტი გ. ს. დავთიანის სახელობის ჰიდროფონიკის საკითხთა ინსტიტუტი სამეცნიერო და საწარმოო ცენტრი „არმბიოტექნოლოგი“ სამეცნიერო და საწარმოო ცენტრ „არმბიოტექნოლოგის“ ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტი საბუნებისმეტყველო მიკრობული სადეპოზიტო ცენტრის განყოფილება მოლეკულური ბიოლოგიის ინსტიტუტი ფიზიოლოგიის ინსტიტუტი ზოოლოგიისა და ჰიდროეკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრი ზოოლოგიისა და ჰიდროეკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრი — ზოოლოგიის ინსტიტუტი ზოოლოგიისა და ჰიდროეკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრი — ჰიდროეკოლოგიისა და იქთიოლოგიის ინსტიტუტი ქიმიისა და დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა განყოფილება ორგანული და ფარმაცევტული ქიმიის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური ცენტრი ორგანული და ფარმაცევტული ქიმიის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური ცენტრის გამოყენებითი ორგანული ქიმიის ინსტიტუტი ორგანული და ფარმაცევტული ქიმიის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური ცენტრის ორგანული ქიმიის ინსტიტუტი ორგანული და ფარმაცევტული ქიმიის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური ცენტრის მოლეკულური სტრუქტურის კვლევითი ინსტიტუტი ქიმიური ფიზიკის ინსტიტუტი ზოგადი და არაორგანული ქიმიის ინსტიტუტი გეოლოგიურ მეცნიერებათა ინსტიტუტი ა. ნაზაროვის სახელობის გეოფიზიკისა და სეისმური ინჟინერიის ინსტიტუტი არმენოლოგიისა და საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილება ისტორიის ინსტიტუტი ფილოსოფიისა და სამართლის ინსტიტუტი მ. კოტანიანის სახელობის ეკონომიკის ინსტიტუტი არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი ჰ. აჩარიანის სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი მ. აბეღიანის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტი ხელოვნების ინსტიტუტი გენოციდის მუზეუმ-ინსტიტუტი შირაკის არმენოლოგიის კვლევითი ცენტრი სომხური ენციკლოპედიის გამომცემლობა ყოველთა სომეხთა ფონდის დაფინანსებული არმენოლოგიური კვლევები ოფიციალური საიტი International Scientific-Educational Center of National Academy of Sciences of Armenia ↑ http://aassa.asia/member/academies.php ↑ https://www.int-maan.by/rus/full_members.php ↑ https://allea.org/members ↑ https://web.archive.org/web/20221208195542/https://www.interacademies.org/network/member-academies ↑ https://web.archive.org/web/20221009095816/https://council.science/members/online-directory/
არაქელ ბაბახანიანი

არაქელ ბაბახანიანი (სომხ. Առաքել Գրիգորի Բաբախանյան, საზოგადოდ ცნობილია როგორც ლეო. სომხ. Լեո) — სომეხი ისტორიკოსი, პუბლიცისტი, მწერალი კრიტიკოსი და ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. აღიარებულია ავტორიტეტულ სომეხ ისტორიკოსად და ცნობილია როგორც არერთი ისტორიული ნაშრომის ავტორი. ლეომ XX საუკუნის არაერთი რთული ისტორიული საკითხები განიხილა საკუთარ ნაშრომებში. დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არაქელ ბაბახანიანი Leo in The Great Soviet Encyclopedia ↑ Hacikyan, Agop J (2005). The Heritage of Armenian Literature: From the Eighteenth Century to Modern Times, vol. 3. Detroit: Wayne State University, გვ. 508. ISBN 0-8143-3221-8.  ↑ (სომხური) Harutyunyan, Shmavon R. and Ashot K. Ohanyan. «Լեո» (Leo). Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1978, vol. iv, pp. 566-567.
ბეშუმი

ბეშუმი — ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატური კურორტი. მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, არსიანის ქედზე, გოდერძის უღელტეხილიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ხულოდან 30 კმ-ით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1850-1900 მეტრი. მდიდარია წიწვიანი ტყეებით. ზაფხული ზომიერად გრილია (აგვისტოში საშუალო ტემპერატურა 17,0 °C), ზამთარი ზომიერად რბილი (იანვარში საშუალო ტემპერატურა — 5,0 °C). მკურნალობენ სუნთქვის ორგანოთა არატუბერკულოზურ დაავადებებს, სისხლნაკლებობას, ბავშვთა ქრონიკულ დაავადებებს. სეზონი — ივნისი-სექტემბერი. უშვერიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 348.
ბეჩო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბეჩო შეიძლება აღნიშნავდეს: ბეჩო — უღელტეხილი; ბეჩო — ისტორიული თემი.