laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — ერთ-ერთი უძველესი საგანმანათლებლო ცენტრი კახეთში, ქალაქ თელავში. დაარსდა 1940 წელს, როგორც, თელავის პედაგოგიური ინსტიტუტი, დაარსებიდანვე ატარებდა ქართველი პედაგოგისა და საზოგადო მოღვაწის — იაკობ გოგებაშვილის სახელს. დაარსებიდან 60 წლისთავზე, 1999 წელს მას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა. უნივერსიტეტი ავტონომიური სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებელია. სწავლება მიმდინარეობს ქართულ ენაზე. უნივერსიტეტში სწავლა სამსაფეხურიანია: საბაკალავრო, სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამებზე. უნივერსიტეტში ასევე მუშაობს უმაღლესი პროფესიული განათლების პროგრამა. უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს შემდეგი სკოლები (ფაკულტეტები): განათლების სკოლა აგრარულ მეცნიერებათა სკოლა სოციალურ მეცნიერებათა, ბიზნესისა და სამართლის სკოლა ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სკოლა ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა სკოლა 30-ზე მეტი კაბინეტ-ლაბორატორია სასწავლო სახელოსნო ინტერნეტის ქსელი საუნივერსიტეტო ენციკლოპედია სოციოლოგიური კვლევის ცენტრი კომპიუტერული ცენტრი საინფორმაციო ცენტრი კავკასიური კვლევების ცენტრი არქეოლოგიური ცენტრი იურიდიული კლინიკა გერმანული ენისა და კულტურის ცენტრი (ბიბერახის ოთახი) ევროპათმცოდნეობის ცენტრი ამერიკის შესწავლის ცენტრი ფრანკოფონიის ცენტრი უნივერსიტეტში ასევე ფუნქციონირებს აგრეთვე რამდენიმე საზოგადოებრივი ორგანიზაცია: სტუდენტთა თვითმმართველობა; მარი ბროსეს საზოგადოება; სპორტული კლუბი. თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის განკარგულებაშია ოთხი სასწავლო კორპუსი, 2 საერთო საცხოვრებელი, ღია და დახურული სპორტული მოედნები, საცურაო აუზი, ხელოვნების და კულტურის ცენტრი, რომლებიც განთავსებულია შვიდი ჰექტარი ფართობის გამწვანებულ გარემოში. სტუდენტთა სწავლებას და მეცნიერთა საქმიანობას ემსახურება თანამედროვე სტანდარტებით აღჭურვილი, ახლად გახსნილი უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა ორასი ათასზე მეტი წიგნადი ფონდით. სტუდენტთა სწავლა-განათლებას ემსახურება 45 პროფესორი, 47 ასოცირებული პროფესორი და 8 ასისტენტ-პროფესორი. უნივერსიტეტში დღეისათვის 1600-ზე მეტი სტუდენტი სწავლობს. აქედან მაგისტრატურაში ირიცხება 224, დოქტორტურაში — 108. ყოველწლიურად ქვეყნდება უნივერსიტეტის პროფესორ-მასწავლებელთა, ასპირანტთა და სტუდენტთა სამეცნიერო შრომების კრებულები. 1977 წლიდან პერიოდულად გამოდის საუნივერსიტეტო გაზეთი. უნივერსიტეტს რეგულარული ურთიერთობა აქვს თბილისის უმაღლეს სასწავლებლებთან. უნივერსიტეტს გააჩნია მრავალფეროვანია საერთაშორისო კავშირები. დამყარებული აქვს მჭიდრო ურთიერთობები ამერიკისა და ევროპის უნივერსიტეტებთან: თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მრავალი სტუდენტი და აკადემიური პერსონალი მონაწილეობს გაცვლით პროგრამებში. უნივერსიტეტში ასევე ხორციელდება რამდენიმე საერთაშორისო პროექტი, მათ შორის „ერასმუს მუნდუსისა“ და „ტემპუსის“ პროექტები. ოფიციალური საიტი უნივერსიტეტის ოფიციალური facebook გვერდი
დათუნა ბატონიშვილი

დათუნა (დავით) ბატონიშვილი (დ. დაახლ. 1618/19 — გ. 1648) — კახეთის მეფისწული, თეიმურაზ I-ისა და მისი მეორე ცოლის ხორეშანის (ქართლის მეფის ლუარსაბ II-ის და) ძე. ცოლად ჰყავდა კათალიკოს ევდემოზ დიასამიძის ძმისწული ელენე. დათუნასა და ელენეს შვილებიდან ერთ-ერთი, ნიკოლოზი შემდგომში კახეთში გამეფდა ერეკლეს სახელით. 1626 წელს დათუნას საუფლისწულოდ მუხრანი გადაეცა, მაგრამ 1638 წელს, თეიმურაზის ქართლიდან განდევნის შემდეგ, ეს სამფლობელო კვლავ მუხრანბატონებმა დაიბრუნეს. მამასთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა კახეთის სამეფოს საშინაო და საგარეო პოლიტიკის წარმართვაში. ზოგჯერ იგი მამას, თეიმურაზ I-ს, ოპოზიციაში ედგა. მაგ., დიდებულთა ერთ ჯგუფთან ერთად მას არ სურდა კახეთის სამეფოში ჩამოსული ვოლკონსკის ელჩობის დროს რუსეთის ფიცის წიგნზე დაფიცება. მიუხედავად ამისა, რუსი ელჩების დაჟინებული მოთხოვნის შემდეგ, 1639 წლის 25 აპრილს, სხვა კახელ დიდებულებთან ერთად ჯვარზე მთხვევით დაიფიცა რუსეთის მეფის ერთგულებასა და კახეთის სამეფოს რუსეთის მფარველობაში შესვლაზე. დათუნა ბატონიშვილი დაიღუპა ქიზიყში, სოფ. ძველ ანაგასთან, როსტომ მეფისა და ყიზილბაში ხანების ჯარის წინააღმდეგ ბრძოლის დროს. გადამწყვეტი ბრძოლის წინ, სომეხი ისტორიკოსის ზაქარია ქანაქერცის თქმით, დათუნა ბატონიშვილმა „დაინდო სიბერე თავისი მამისა“, ნება არ მისცა საომრად აღჭურვილიყო და ბრძოლის ველზე გასულიყო. დათუნა 1628 წელს, ელენე დიასამიძეზე დაქორწინდა. ის იყო ლევან დიასამიძის ქალიშვილი და კათოლიკოს–პატრიარქის, ევდემოზ I დიასამიძის და. ელენესა და დავითს ეყოლათ ოთხი ვაჟი და ორი ქალიშვილი: ლუარსაბ ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1659) გიორგი ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1651) ნიკოლოზი (ერეკლე I) (1643–1709) იოსებ ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1648) ანასტასია ბატონიშვილი ქეთევან ბატონიშვილი (დათუნა ბატონიშვილის ასული) (1648 – 16 იანვარი, 1719), დაქორწინებული იყო ორჯერ: პირველად ბაგრატ IV იმერთა მეფეზე, მეორედ არჩილ II-ზე. თამაზ ნატროშვილი, დათუნა ბატონიშვილი, „კვირის პალიტრა“, № 2, 2000, გვ. 26; ასათიანი ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
ძვ. წ. 363

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 363 ძვ. წ. 363 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მარსმავალი

მარსმავალი — ავტომატური მექანიკური სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც დაშვების შემდეგ თავისით გადაადგილდება პლანეტა მარსის ზედაპირზე. მავალებს სტაციონარულ კოსმოსურ ხომალდებთან შედარებით რამდენიმე უპირატესობა გააჩნიათ: იკვლევენ უფრო მეტ ტერიტორიას, შესაძლებელია მიმართულ იქნენ საინტერესო ობიექტისკენ, შესაძლებელია თავისით განთავსდნენ მზიან პოზიციაზე ზამთრის თვეებში და ასევე შესაძლებელია ასე ძალიან დაშორებული რობოტული სატრანსპორტო საშუალების მუშაობის კონტროლი. ისტორიის მანძილზე სულ ოთხი წარმატებული მარსმავალი არსებობს, რომელთაგან ყველა რობოტულად მოქმედებს. ნასას კოსმოსური მეცნიერებების რეაქტიული მოძრაობის ლაბორატორია ახორციელებდა Mars Pathfinder-ის მისიას მავალ Sojourner-ით, ამჟამად კი მართავს Mars Exploration Rover-ის მისიას ორი მავალით Spirit-ით და Opportunity-თ, ასევე Mars Science Laboratory-ის Curiosity-ის. NASA-ს მარსმავლების ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-08-28 საიტზე Wayback Machine.
მარხვა

მარხვა — ზოგიერთი რელიგიის მიერ განსაზღვრული დროით ყოველგვარი ან ცალკეული სახის საკვების (განსაკუთრებით ხორცის, თევზის, რძის პროდუქტების) მიღების აკრძალვა. მარხვის დროს ზოგიერთი რელიგიით იზღუდება წყვილებს შორის სქესობრივი კავშირიც. სათავეს იღებს შორეულ წარსულში, როცა საკვების სიმცირე მისი დაზოგვის ღონისძიებებს ითხოვდა. შემდეგ მიეცა რელიგიური სანქცია, როგორც „ადამიანის სულის განწმენდისა და განახლების“ საუკეთესო საშუალებას, კათოლიკური სარწმუნეობა მრავალდღიან მარხვას არ ითხოვს, მარხულობენ მხოლოდ დიდმარხვის პირველი კვირის ოთხშაბათს, მიძინებისა და შობის კვირაძალზე, ვნების კვირის პარასკევს. პროტესტანტებს არა აქვთ მარხვის დღეები (ანგლიკანების გარდა), განსაკუთრებით ძლიერია მარხვის წესები მართლმადიდებლობაში. მართლმადიდებელ ეკლესიაში სულ 4 მრავალდღიანი მარხვაა: დიდმარხვა — ქრისტეს ბრწყინვალე აღდგომის წინ (მოძრავია და გრძელდება 7 კვირა). პეტრე-პავლობის მარხვა — წმ. პეტრეს და წმ. პავლეს დღესასწაულის წინ (1–5 კვირა). მარიამობის მარხვა — ყოვლად წმიდა ღმრთისმშობლის მიძინების წინ (2 კვირა). შობის მარხვა — ქრისტეს შობის წინ (6 კვირა). ერთდღიანი მარხვებია: ყოველი კვირის ოთხშაბათი და პარასკევი გარდა მსგეფსისა, რადგან ოთხშაბათს იუდამ გასცა ქრისტე, პარასკევს კი ქრისტე ჯვარს აცვეს. ნათლისღების წინა დღე - 18 იანვარი. წმ. იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის დღე - 11 სექტემბერი. ჯვართმაღლება - 27 სექტემბერი. სულ დაახლოებით ორასი დღე წელიწადში. მარხვის დღეებში იკრძალება სამხიარულო დღეობებში მონაწილეობა, ქორწინების საიდუმლო, ქალთან ურთიერთობა. ბასილ კესარიელი წერდა: „მარხვამ დაშრიტა ძალი ცეცხლისაი, დაუყვნა პირნი ლომთანი, მარხვაი ლოცვასა ცად აღამაღლებს... წინამძღუარი არს განსვენებაი, დედაი არს სიმრთელისა, მასწავლებელი ჭაბუკთა, სამკაული მოხუცებულთა, კეთილი თანმავალი მოგზაურთაი“. იუდაიზმში საერთო მარხვის დღეების გარდა (სამსჯავროს დღეები, ღირსსახსოვარი დღეები) მიღებულია მშობელთა მოსახსენიებელი მარხვა და სხვა. ისლამის მიხედვით, მკაცრი მარხვა, საუმი (რამადანის თვეში, ასევე სხვა დღეებში ნებაყოფლობითი მარხვა) მორწმუნეს უკრძალავს ლუკმის მიღებას მზის ამოსვლიდან ჩასვლამდე. ეს მომქანცველი წესი იწვევს სულიერად მონანიების სურვილს და თვითგვემას, მუსლიმთა თანაგრძნობას მათდამი, ვინც არააა შემძლე თავი გამოიკვებოს და მატერიალური გაჭირვების გამო იძულებულია იშიმშილოს. ასკეტიზმი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 475. მარხვის მიზეზები ისლამში რამადანი და მარხვა თერაპიული მარხვა ქრისტიანული მარხვა
ძვ. წ. 364

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 364 ძვ. წ. 364 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
რევაზ ლაშხი

რევაზ ლაშხი (დ. 26 მაისი, 1988, ბორჯომი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი). 2011 წლის ევროპის ჩემპიონი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში, 60 კგ. წონით კატეგორიაში, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა. რევაზ ლაშხი ჭაბუკთა შორის ევროპისა (2004) და მსოფლიოს (2005) ვერცხლის პრიზიორია. 1/8: საიედ აბდელმონეიმი (ეგვიპტე) — 2:0, 6:0; 1/4: ზაურ კურამაგომედოვი (რუსეთი) — 2:0, 1:0; 1/2: ჰასან ალიევი (აზერბაიჯანი) — 0:1, 3:0, 1:0; ფინალი: ომიდ ნორუზი (ირანი) — 0:1, 0:1. რევაზ ლაშხი. london2012.com. ↑ ლაშხი, გეგეშიძე, ფერსელიძე – იქნებ, ბერძნულ-რომაულში რაიმე ქართულიც გამოერიოს. „მსოფლიო სპორტი“, 2012.08.05. ↑ რევაზ ლაშხი. ქართული სპორტი. ციტირების თარიღი: 13 თებერვალი, 2020.[მკვდარი ბმული]
ძვ. წ. 365

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 365 კამილუსი - რომაელი მხედართმთავარი, ხუთგზის დიქტატორი, ოთხგზის ტრიუმფატორი, ცენზორი ძვ. წ. 403 წელს
ნიონი

ნიონი (ფრანგ. Nyon) — მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, ვოს კანტონში. მდებარეობს ჟენევის ცენტრიდან 25 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1970-იანი წლებიდან კი მიეკუთვნება ჟენევის აგლომერაციას. გაშენებულია ჟენევის ტბის ნაპირებზე და წარმოადგენს ნიონის რაიონის ცენტრს. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 18 728 ადამიანს შეადგენს. დანარჩენ შვეიცარიასთან დაკავშირებულია ავტომაგისტრალ A1-ით და რკინიგზით. წყაროებში ნიონი პირველად 367-407 წლებში იხსენიება სახელით civitas Equestrium id est Noiodunus. 1236 წელს მოიხსენიებულია როგორც „ნევედუნი“, 1292 წელს კი „ნიონსი“. შვეიცარიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Web site of the Roman Museum of Nyon (same languages as above link) Paléo Festival Rugby Club Nyon ↑ Swiss Federal Statistical Office STAT-TAB Bevölkerungsentwicklung nach Region, 1850-2000 დაარქივებული 2014-09-30 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) accessed 29 January 2011
სიონი (შვეიცარია)

სიონი (ფრანგ. Sion, გერმ. Sitten, ლათ. Sedunum) — ქალაქი შვეიცარიაში, ვალეს კანტონის დედაქალაქი. გაშენებულია მდინარე რონის ნაპირებზე. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 30 363 ადამიანს შეადგენს. ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა ვალერის ბაზილიკა და ტურბილონის ციხესიმაგრე. სიონს გააჩნია აეროპორტი, რომელიც როგორც სამხედრო, ისე სამოქალაქო მიზნებისთვის გამოიყენება, ფუნქციონირებს სამაშველო ბაზა. ჰყავს ადგილობრივი საფეხბურთო კლუბი სიონი, რომელიც ამჟამად შვეიცარიის სუპერ-ლიგაში ასპარეზობს. ამ ტერიტორიაზე წარსულში კელტების მსხვილი დასახლება სედუნუმი არსებობდა. დამოუკიდებელი ქალაქი V საუკუნეში გახდა, როდესაც აქ ეპარქიის ცენტრი ამოქმედდა. 1475 წელს, სავოიის ომის დროს ქალაქი დაინგრა. ასევე მნიშვნელოვნად დაზიანდა 1788 წლის მასშტაბური ხანძრის შედეგად. კოლონი, არგენტინა ფილიპი, აშშ სალ-სიურ-შერი, საფრანგეთი. შვეიცარიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (გერმანული) (ფრანგული) ტურისტული მეგზური ↑ Conseil des Communes et Regions d'Europe დაარქივებული 2012-07-30 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links (ფრანგული) accessed 27 April 2011
თუნი

თუნი (გერმ. Thun) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 42 623 ადამიანს შეადგენს. გაშენებულია მდინარე აარეს თუნის ტბასთან შერწყმის ადგილზე, ბერნიდან 30 კმ-ით სამხრეთით. გარდა ტურიზმისა, სამანქანე და ზუსტი ხელსაწყოების ინჟინერიისა, ეკონომიკის ასევე მნიშვნელოვანი დარგებია კვების მრეწველობა და საგამომცემლო საქმიანობა. დღევანდელი თუნის არეალი დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში. სახელი მომდინარეობს კელტური სიტყვიდან „დუნუმ“, რაც „გამაგრებულ ქალაქს“ ნიშნავს. ძვ. წ. 58 წელს იგი რომაელებმა აიღეს, როდესაც მათმა ლეგიონმა თითქმის მთელი შვეიცარია დაიპყრო. სულ მალე თუნი რეგიონის რომაული ადმინისტრაციის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი გახდა. გაბროვო, ბულგარეთი გრანბი, კანადა შვეიცარიის ქალაქების სია თუნის ტბა ოფიციალური საიტი (გერმანული) Official city website ტურისტული ინფორმაცია City livecam with archive since 2005 (გერმანული) ↑ http://www.thun.ch/stadtverwaltung/gemeinderat/mitglieder/raphael-lanz.html
ძვ. წ. 366

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 366 ძვ. წ. 366 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ძვ. წ. 368

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 368 ძვ. წ. 368 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ძვ. წ. 369

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 369 ძვ. წ. 369 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ფრიბური

ფრიბური (ფრანგ. Fribourg; გერმ. Freiburg) — ქალაქი შვეიცარიაში, ფრიბურის კანტონის დედაქალაქი. მდებარეობს შვეიცარიის ზეგანზე, მდინარე ზანეს ნაპირებზე. წარმოადგენს მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, ადმინისტრაციულ და საგანმანათლებლო ცენტრს გერმანული და ფრანგული შვეიცარიის კულტურულ საზღვარზე. ქალაქი ძველია და ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შენარჩუნებული შვეიცარიაში. გაშენებულია პატარა, კლდოვან ბორცვზე ზანეს ხეობის მაღლა. ფრიბურში გაატარა ცხოვრების ბოლო 17 წელი პიტერ კანზინიმ. მან დააარსა იეზუიტთა სკოლა, რომელიც შემდგომში ფრიბურის უნივერსიტეტის ბაზისი გახდა. ამ უნივერსიტეტში სწავლობდა და შემდეგ რექტორობდა იოზეფ მარია ბოჰენსკი. შვეიცარიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (ფრანგული) (გერმანული) Cathedral of Saint Nicholas - from Marks Travel Notes Villa St. Jean International School დაარქივებული 2019-04-02 საიტზე Wayback Machine. Photo gallery ფრიბური, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
ბილი (ქალაქი)

ბილი (გერმ. Biel ფრანგ. Bienne) — ქალაქი შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. მდებარეობს ბილის ტბის სანაპიროზე. ბილი ბერნის კანტონის სიდიდით მეორე ქალაქია. მდებარეობს ზღვის დონიდან 434 მ სიმაღლეზე. ფართობი — 21,21 კმ². ქალაქი მდებარეობს ენობრივ საზღვარზე (ასევე ეწოდება რიოშტიგრაბენი), შვეიცარიის ფრანგულად (რომანდია) და გერმანულად მოლაპარაკე ნაწილების საზღვარზე. ქალაქში ორივე ენაზე საუბრობენ. რიცხობრივად კი გერმანულად მოსაუბრე ხალხი (მოსახლეობის 55,4%) შედარებით მეტია, ვიდრე ფრანგულად მოსაუბრე. ყველა ოფიციალური დოკუმენტი (ქუჩების სახელები, ავტობუსის გაჩერების სახელები და სხვა) ორივე ენაზე ფორმდება. შვეიცარიის ქალაქების სია ბილის ტბა ქალაქ ბილის ოფიციალური საიტი საჭადრაკო ფესტივალი ბილის უნივერსიტეტი დაარქივებული 2008-03-09 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 370

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 370 მარკუს ვალერიუს კორვუსი - რომის ეროვნული გმირი ალექსანდრე I ეპირელი - ეპირის მეფე (გ. ძვ. წ. 331)
აარგაუს კანტონი

აარგაუ (გერმ. Aargau) — კანტონი ჩრდილოეთ შვეიცარიაში. მოიცავს მდინარე აარეს ქვედე დინებას. ფართობი 1 404 კმ²-ს შეადგენს, დედაქალაქია აარაუ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება გერმანია, დასავლეთით — ბაზელ-ლანდის, ზოლოთურნისა და ბერნის კანტონები; სამხრეთით — ლუცერნის, აღმოსავლეთით კი ციურიხისა და ცუგის კანტონები. აარგაუ შვეიცარიის ერთ-ერთი ყველაზე ნაკლებმთიანი კანტონია და მიეკუთვნება შვეიცარიის დიდ ზეგანს. ზედაპირი თვალწარმტაცი და მრავალფეროვანია, ტალღოვანი სივრცეებითა და ტყით შემოსილი ბორცვებით, რომლებსაც ცვლის მდინარე აარესა და მისი შენაკადების მიერ მორწყული ნაყოფიერი ველები. 2011 წლის მონაცემებით, კანტონის მოსახლეობა 621 398 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 21,5% რეზიდენტი სხვა ეროვნების მაცხოვრებელია. კანტონი დაყოფილია 11 რაიონად. ოფიციალური საიტი (გერმანული) Swiss Federal Statistical Office-Aargau Statistics ↑ ААРГАУ // (unspecified title) / под ред. В. М. Котляков — 3-е изд. — Москва: Большая российская энциклопедия, 2003. — С. 7. — 903 с. — ISBN 5-85270-216-1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q120475222"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4236098"></a>
ისმაილ იბნ-შუაბი

ისმაილ იბნ-შუაბი — თბილისის საამიროს ამირა, დაახლოებით 809-813 წწ. შუაბიანთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რომლის წინაპრები ჯერ კიდევ VIII საუკუნის 30-იან წლებში ისხდნენ თბილისში. შესაძლოა, ის იყო შვილი საიდ იბნ-ალ-ხაისამ იბნ-შუაბის, რომელიც არაბი ისტორიკოსის იაკუბის ცნობით, VIII საუკუნის დამლევს და IX საუკუნის დამდეგს ლაშქრობდა ჯურზანში (ქართლში) და სანარიაში (წანარების წინააღმდეგ). ისმაილი, იაკუბის ცნობითვე, ორჯერ განუდგა ხალიფას: 809 წელს — ხალიფა ალ-ამინს და 813 წელს — ხალიფა ალ-მამუნს, რომელმაც იგი გადააყენა. თბილისის საამირო საქართველოს მმართველები საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბ., 2008
ძვ. წ. 371

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 371 ძვ. წ. 371 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მუჰამედ იბნ-ათაბი

მუჰამედ იბნ-ათაბი — თბილისის საამიროს ამირა 813-829 წლებში. არ მიეკუთვნებოდა შუაბიანთა საგვარეულოს. არაბი ისტორიკოსის იაკუბის ცნობით, იგი ამირად დანიშნა ხალიფა ალ-მამუნმა, ისმაილ იბნ-შუაბის ნაცვლად. 829 წელს განუდგა ხალიფას და დაამარცხა არმენიის ვალი აბდ ალ-ალა. მუჰამედის დამორჩილება შეძლო არმენიის ახალმა ვალიმ ხალიდ იბნ-იაზიდმა, რომელმაც ის გადააყენა. როგორც ჩანს, მისი ამირობის დროს ამირა საჰაკი იბრძვის მუჰამედის წინააღმდეგ და ცოტა ხნით ახერხებს გაამირებას, თუმცა შემდეგ ისევ მუჰამედი იგდებს ხელთ ამირობას. თბილისის საამირო საქართველოს მმართველები საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბ., 2008
ალი იბნ-შუაბი

ალი იბნ-შუაბი — თბილისის საამიროს ამირა 829-830 წლებში. იგი უნდა იყოს ისმაილ იბნ-შუაბის ძმა. ამირად დანიშნა არმენიის ვალიმ ხალიდ იბნ-იაზიდმა, გადაყენებული მუჰამედ იბნ-ათაბის ნაცვლად. ამირად იყო ერთი წელი. თბილისის საამირო საქართველოს მმართველები საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბ., 2008
ისჰაკ იბნ-შუაბი

ისჰაკ იბნ-შუაბი (ქართულ წყაროებში საჰაკი; გ. 853) — თბილისის საამიროს ამირა 830-853 წლებში. ისმაილ იბნ-შუაბის შვილი. მის შესახებ ცნობები მოგვეპოვება, როგორც ქართულ, ისე არაბულ წყაროებში. არაბული წყაროებიდან ირკვევა, რომ იგი ადრეც იბრძოდა ხელისუფლების მოსაპოვებლად და ცოტა ხნით კიდეც წაართვა ამირობა მუჰამედ იბნ-ათაბის. საჰაკი 23 წლის მანძილზე უწყვეტად მართავდა თბილისის საამიროს. არაბი ისტორიკოსი ალ-ტაბარი მის შესახებ წერს: საჰაკი რამდენიმეჯერ განუდგა ხალიფას, საბოლოოდ ის სიკვდილით დასაჯა ბუღა თურქმა 853 წელს, თბილისის აღების შემდეგ. საჰაკი იყო უკანასკნელი ამირა შუაბინთა დინასტიიდან. თბილისის საამირო საქართველოს მმართველები საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბ., 2008
ძვ. წ. 372

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 372 ძვ. წ. 372 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
აპენცელ-აუსერჰოდენის კანტონი

აპენცელ-აუსეროდენი (გერმ. Appenzell Ausserrhoden) — კანტონი შვეიცარიაში. სამთავრობო და საპარლამენტო ცენტრია ჰერიზაუ, სასამართლო მმართველობა კი განთავსებულია ქალაქ ტროგენში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ესაზღვრება სანქტ-გალენისა და აპენცელ-ინეროდენის კანტონებს. დასახლების ისტორია აპენცელში VII-VIII საუკუნეებიდან იწყება, მდინარე გლატის გასწვრივ. ადგილობრივ მოსახლეობაზე დიდი გავლენა მოახდინა წმინდა გალის მონასტერმა. 907 წელს პირველად იხსენიება ჰერიზაუ, კანტონს კი სახელი 1071 წელს ეწოდა. 2010 წლის მონაცემებით კანტონის მოსახლეობა 53 017 ადამიანს შეადგენს. 2007 წელს, მათ შორის 6 959 უცხოელი იყო, მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 13,22%. უმრავლესობა, 51% პროტესტანტია, 31% კი კათოლიკე. კანტონი დაყოფილია 20 მუნიციპალიტეტად. ოფიციალური საიტი (გერმანული) Official Statistics ↑ Federal Department of Statistics. (2008)Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen (Microsoft Excel). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-15. ციტირების თარიღი: 2008-11-05. ↑ Federal Department of Statistics. (2004)Wohnbevölkerung nach Religion (Interactive Map). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-29. ციტირების თარიღი: 2009-01-15.
აპენცელ-ინერჰოდენის კანტონი

აპენცელ-ინეროდენი (გერმ. Appenzell Innerrhoden) — კანტონი შვეიცარიაში, ყველაზე პატარა მოსახლეობის მხრივ და მეორე უმცირესი ფართობის მხრივ, აღემატება მხოლოდ ბაზელ-შტადტს. იგი შვეიცარიის უკანასკნელი კანტონი იყო, რომელშიც ქალებმა ხმის უფლება მოიპოვეს 1991 წელს. მიუხედავად მთიანი რელიეფისა, კანტონის დიდ ნაწილში საძოვრებია წარმოდგენილი. ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა მწვერვალი სენტისი აპენცელის ალპებში. აქვე გვხვდება მთის სამი პატარა ტბა. კანტონის დედაქალაქია აპენცელი. კონსტიტუცია მიღებულ იქნა 1872 წელს. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 15 688 ადამიანს შეადგენს, მათ შორის 1 510, მოსახლეობის დაახლოებით 9,76% უცხოელია. უმრავლესობას, 81%-ს შეადგენენ კათოლიკეები, 10% კი პროტესტანტია. მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს მესაქონლეობა. მთელი შვეიცარიის მასშტაბით განთქმულია აპენცელური ყველი. აპენცელ-ინეროდენის კანტონი არ იყოფა მუნიციპალიტეტებად და პირდაპირაა დაყოფილი 6 რაიონად. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-12-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ოფიციალური სტატისტიკა Säntis დაარქივებული 2003-10-03 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ↑ Federal Department of Statistics. (2008)Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen (Microsoft Excel). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 დეკემბერი 2008. ციტირების თარიღი: 5 November 2008. ↑ Federal Department of Statistics. (2004)Wohnbevölkerung nach Religion (Interactive Map). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 დეკემბერი 2008. ციტირების თარიღი: 15 January 2009.
ძვ. წ. 373

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 373 ძვ. წ. 373 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ბაზელ-შტადტის კანტონი

ბაზელ-შტადტი (გერმ. Basel-Stadt) — კანტონი შვეიცარიაში. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქალაქი ბაზელი და ბეტინგენისა და რიენის მუნიციპალიტეტები. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება გერმანია და საფრანგეთი, სამხრეთით კი ბაზელ-ლანდის კანტონი. ფართობი 37 კმ²-ს შეადგენს და ამ მხრივ უმცირესია შვეიცარიაში. კანტონი 1833 წელს ჩამოყალიბდა, როგორც ისტორიული ბაზელის კანტონის სექცია. ბაზელ-შტადტი ნახევრად კანტონია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას სახელმწიფო საბჭოში მხოლოდ ერთი წარმომადგენელი ჰყავს. დედაქალაქია ბაზელი. ამჟამინდელი კონსტიტუცია 1889 წელსაა მიღებული. 2012 წლის მონაცემებით, კანტონის მოსახლეობა 192 581 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 56 106, მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 30,29% უცხოელია. 25% კათოლიკეა, 27% პროტესტანტი, 10% სხვა რელიგიების მიმდევარია, 36% კი თავს არცერთ რელიგიას არ მიაკუთვნებს. კანტონის ეკონომიკისთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ქიმიურ და ფარმაცევტულ მრეწველობას. ოფიციალური საიტი (გერმანული) ↑ Federal Department of Statistics. (2008)Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen (Microsoft Excel). ციტირების თარიღი: November 5, 2008. ↑ Federal Department of Statistics. (2004)Wohnbevölkerung nach Religion (Interactive Map). ციტირების თარიღი: 2009-01-15.
ბაზელ-ლანდის კანტონი

ბაზელ-ლანდი (გერმ. Basel-Landschaft) — კანტონი შვეიცარიაში. დედაქალაქია ლისტალი. ესაზღვრება ბაზელ-შტადტის, ზოლოთურნის, იურის და აარგაუს კანტონებს, ასევე საფრანგეთსა და გერმანიას. ჩამოყალიბდა 1833 წელს, როგორც ისტორიული ბაზელის კანტონის სექცია. კანტონი შვეიცარიის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. კვეთს იურის მთები. მის ტერიტორიაზე გაედინება მდინარე ერგოლცი და ბირსი. ბაზელ-ლანდის კანტონი ადმინისტრაციულად 5 რაიონად იყოფა. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 277 042 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი გერმანულენოვანია; 43% კათოლიკეა, 32% პროტესტანტი. კანტონის ეკონომიკური საქმიანობის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა. მისდევენ მეცხოველეობას. მრეწველობის დარგებს შორის განვითარებულია საფეიქრო მრეწველობა, მეტალურგია და ქიმიური მრეწველობა. ოფიციალური საიტი (გერმანული) ოფიციალური სტატსიტიკა ↑ Federal Department of Statistics. (2004)Wohnbevölkerung nach Religion (Interactive Map). ციტირების თარიღი: 2009-01-15.
ძვ. წ. 374

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 374 ევოგორასი - კვიპროსის მეფე. (მკვლელობა)
მანუჩარ ცხადაია

მანუჩარ ცხადაია (დ. 19 მარტი, 1985, ხობი) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი). მსოფლიო ჩემპიონატის 2-გზის ვერცხლის პრიზიორი (2009, 2011), ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლისა (2012) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009). მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც მესამე საპრიზო ადგილი დაიკავა. ოქროს გრან-პრის ვიცე-ჩემპიონი (2014), ოქროს გრან-პრის ბრინჯაოს პრიზიორი (2013, 2014), გერმანიის გრან-პრის ვიცე-ჩემპიონი (2012), დან კოლოვის და ნიკოლა პეტროვის მემორიალის ვიცე-ჩემპიონი (2012), გივი კარტოზიას და ვახტანგ ბალავაძის მემორიალის ბრინჯაოს პრიზიორი (2011), ოლეგ კარავაევის მემორიალის ბრინჯაოს პრიზიორი (2011), ლუბომირ გეძას თასის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015). მანუჩარ ცხადაიას შედეგები 2012 წელს, ლონდონის ოლიმპიადაზე: 1/8: პასკალ შტრებელი (შვეიცარია) — 2:0, 5:1 1/4: აშრაფ ელ-ღარაბლი (ეგვიპტე) — 5:0, 1:0 1/2: ტამაშ ლორინცი (უნგრეთი) — 0:3, 0:4 III ადგილი: ფრანკ შტაბლერი (გერმანია) —1:0, 2:1 მანუჩარ ცხადაია დაარქივებული 2012-03-31 საიტზე Wayback Machine. . fila-official.com. მანუჩარ ცხადაია[მკვდარი ბმული]. ქართული სპორტი. ↑ Manuchar Tskhadaia დაარქივებული 2012-08-08 საიტზე Wayback Machine. . london2012.com.