laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Atari Lynx

Atari Lynx — მეოთხე თაობის 16-ბიტიანი პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Atari Corporation-ის მიერ. 1989 წლის სექტემბერში ჩრდილოეთ ამერიკაში, 1990 წელს იაპონიასა და ევროპაში. იგი კონკურენციას უწევდა Nintendo-ს Game Boy-ის, Sega-ს Game Gear-სა და NEC-ის TurboExpress-ს. სისტემა თავდაპირველად შექმნა კომპანია Epyx-მა Handy Game-ის სახელწოდებით. მას შემდეგ, რაც Epyx გაკოტრდა, კონსოლის შექმნა Atari-მ ითავა და გამოსცა 1989 წლის 1 სექტემბერს. მისი თავდაპირველი ფასი აშშ-ში შეადგენდა 179.99 დოლარს. Lynx არის პირველი ფერადი პორტატიული კონსოლი (4096 ფერი), რომელიც განთქმული იყო მძლავრი გრაფიკითა და დახვეწილი დიზაინით. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ტექნიკურად ბევრად აღემატებოდა მის კონკურენტ Game Boy-ის, ამ უკანასკნელთან შედარებით გააჩნდა სუსტი კვების სისტემა, რაც უარყოფითად მოქმედებდა ბატარეების ხანგრძლივობაზე. საერთო ჯამში გაიყიდა კონსოლის 3 მილიონი ეგზემპლარი. მთლიანობაში მასზე ხელმისაწვდომი იყო 76 ვიდეო თამაში, რომელიც ვრცელდებოდა სათამაშო კარტრიჯების მეშვეობით. 1991 წლის 1 ივლისს Atari-მ გამოსცა კონსოლის განახლებული ვერსია Lynx II, განახლებული კორპუსით, ტექნიკური მახასიათებლებითა და ბატარეების ხანგრძლივობით. რაც ყველაზე მთავარი იყო, Atari-მ მისი ფასი 99 დოლარამდე დაწია. მიუხედავად იმისა, რომ კონსოლის გაყიდვებმა მკვეთრად იმატა, Nintendo კვლავ დომინირებდა პორტატიული მოწყობილობების ბაზარზე. 1995 წელს კომპანიამ შეწყვიტა Lynx-ის წარმოება და გადაერთო სახლის კონსოლის Atari Jaguar-ის განვითარებაზე, რომელიც იმახანად კონკურენციას უწევდა Super NES-სა და Sega Genesis-ის. Atari Lynx-ის წარუმატებლობა გამოიწვია კომპანიის მიერ პროგრამული უზრუნველყოფის ნაკლები სიხშირით გამოცემამ და აგრეთვე მარკეტინგისთვის არასაკმარისი თანხის გამოყოფამ. Atari Lynx კარტრიჯებით Atari Lynx კარტრიჯებით Atari Lynx II ადაპტერი დედადაფა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Atari Lynx“ ვიკისაწყობში. Atari Lynx — AtariAge Atari Lynx II — Computing History Atari Lynx — Museum of Obsolete Media Atari Lynx-ის თამაშების სახელმძღვანელო — Retro Video Gamer Atari Lynx-ის მიმოხილვა დაარქივებული 2019-08-25 საიტზე Wayback Machine. Atari Lynx Hardware Documentation ↑ „Toys R Us weekly ad“. The Catoosa County News. 5 დეკემბერი, 1990. ციტირების თარიღი: 17 ივნისი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Jermaine, John (November 1989). „Lynx, an interview with the men behind the machine“. Electronic Gaming Monthly. United States: Sendai Publications. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 სექტემბერი, 2014. ციტირების თარიღი: 17 ივნისი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ (Сергей Мельников, Карманный бильярд, Железо, 2011, № 6 (88). ↑ Maher, Jimmy. A Time of Endings, Part 2: Epyx. ↑ 8 Handheld Game Consoles All 80s Kids Wanted To Own!. eightieskids.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-27. ციტირების თარიღი: 27 აგვისტო, 2019. ↑ „The Next Generation 1996 Lexicon A to Z: Lynx“. Next Generation. Imagine Media (15): 36. მარტი, 1996. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
სამთითა თოლია

სამთითა თოლია (ლათ. Rissa tridactyla) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 38–40 სმ, მასა დაახლ. 400 (300–600) გ. საშუალო ზომების ზღვის თოლიაა, აქვს მრგვალი თავი, პატარა ნისკარტი, ვიწრო, გრძელი ფრთები და ოდნავ ამოჭრილი ბოლო. გალო მოკლეა, უკანა თითი რუდიმენტირებული. მოზრდილ (3 წელზე უფროს) ფრინველებს ზურგი, წელი და ფრთები ზემოდან მოცისფრო-რუხი აქვთ, ხოლო 6–8 გარე მომქნევი ბუმბულის წვერი — შავი, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრია. ზამთარში თხემი, კეფა და ქეჩო ურუხდება, თვალებს უკან და ზოგჯერ გააჩნია ნახევარწრეები. ნისკარტი ყვითელია, თვალის გარშემო არსებული წრე წითელი, ფეხები შავი. დედალ-მამალი ერთმანეთს ჰგავს; ახალგაზრდა ფრინველებს ფრთების ზემოთა მფარავ ბუმბულებსა და ბოლოს წვერებზე არებული მუქი ზოლები გამოარჩევს. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს მაღალ განედებში. ბუდობს ზღვის სანაპიროებისა და კუნძულების ციცაბო კლდეებზე, სამხრეთით ჩ. გ. 40°-მდე; გამრავლების პერიოდის გარდა ფართოდ მომთაბარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზღვებზე (ჩ. გ. 84°-დან 35°-მდე). უმთავრესად იკვებება პლანქტონური უხერხემლოებითა (კიბოსნაირებით, მოლუსკებით, მედუზებით, ჭიებით) და მცირე ზომის თევზებით, ზამთარში აგრეთვე თევზის სარეწის ნარჩენებითა და მძორით. სახლობს კოლონიებად, რომლებიც მოიცავს რამდენიმე ათეულიდან 100 ათასამდე წყვილს; სხვა თოლიასებრთა და ალკასებრთა ოჯახის ფრინველებთან ერთად ბუდობის დროს აყალიბებენ ფრინველთა ბაზრებს. წყვილი ბუდეს ჩვეულებრივ კლდეების ვიწრო კარნიზებზე აგებს, მასალად იყენებენ ხავსებს, გამხმარ ბალახსა და წყალმცენარეებს, ამაგრებს ტალახითა და სკინტლით. დედალი დებს 1–3 (უფრო ხშირად 2) კვერცხს, კრუხობს ორივე მშობელი 25–28 დღის განმავლობაში. 43–47 დღის ასაკის ბარტყები ფრენას იწყებენ. მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვანი თოლიაა. Лоскот В. М., МОЕВКА დაარქივებული 2019-08-27 საიტზე Wayback Machine. // Большая российская энциклопедия. Том 20. Москва, 2012, стр. 598-599. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 53, 117, 232.
სანზონა

სანზონა — უბანი თბილისში მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე ნაძალადევსა და თემქას შორის. იწყება გურამიშვილის გამზირის 30/31-ის შემდეგ და მთავრდება მეტრო სარაჯიშვილთან. სანზონას ეს სახელი, იგივე სანიტარული ზონა, განსაკუთრებული მიკროკლიმატის გამო შეერქვა. აქ უწინ ხეხილის ბაღები ყოფილა გაშენებული. მასიური დასახლების გაჩენამდე სან-ზონის ტერიტორიაზე განლაგებული იყო წყლის ორი დიდი რეზერვუარი, რომელიც უზრუნველყოფდა ქალაქის წყალმომარაგებას. სან-ზონაში წყალი ნატახტრიდან მოდიოდა და რეზერვუარები მკაცრად კონტროლირებადი იყო მილიციელების მიერ – ამან განაპირობა მისი სახელწოდება, „სან-ზონა“ ანუ „სანიტარული ზონა“. სან-ზონის დასახლება ჩაღრმავებულ ადგილას, ღრმაღელის ხევში მოხდა 1920-იან წლებში. უბანი ეთნიკურად მრავალფეროვანი იყო, ქართველებთან ერთად აქ შეხვდებოდით: აზერბაიჯანელებს, დუხაბორებს, მალაკნებს, გერმანელებსა და ჩეხებს. დაუსახლებელ ტერიტორიებზე კი გაშენებული იყო ხე-ხილის ბაღები, რომელსაც მუდმივად სჭირდებოდა მუშახელი, მომუშავეები კი აქ დასახლებას ამჯობინებდნენ. 50-60-იან წლებში რეზერვუარები გაუქმდა და მთავრობამ თავისუფალი მიწების დანაწილება დაიწყო კორპუსების ასაშენებლად. 60-იან წლებში კორპუსების აქტიური მშენებლობა გაჩაღდა, იმ დროში უბანს „სან-ზონის დასახლებას“ ეძახდნენ. ამ დასხლებაში გადიოდა დიდი ქვაფენილიანი გზა, რომელსაც ავჭალის გზატკეცილი ერქვა (დღევანდელი გურამიშვილის გამზირი). კინოთეატრ „საქართველოდან“ ავჭალამდე დადიოდნენ გერმანული „პიკაპები“, 50-იან წლებში მუშაობა დაიწყო ტრამვაიმ, რომელიც ჯერ დიდუბიდან მე-8 საავადმყოფომდე, შემდეგ კი დიდუბიდან ავჭალამდე მოძრაობდა. სან-ზონის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწილია „პლატონას დუქანი“, რომელმაც სახელი 50-იან წლებში გაითქვა, სან-ზონის მიმდებარე ტერიოტორიაზე მდებარეობდა დუქანი, რომელიც მრავალი მომსახურებით გამოირჩეოდა, ხალხს კი დიდ დახმარებს უწევდა, ამ დუქნის ახლომდებარე ტერიტორიები ხალხისთვის კვლავ ამ სახელს ატარებს. [1]
Gamate

Gamate — მეოთხე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი ტაივანური კომპანია Bit Corporation-ის მიერ 1990 წელს. კონსოლი გამოვიდა ავსტრალიაში, ევროპის, აზიისა და ამერიკის რამდენიმე ქვეყანაში. Gamate-ს გააჩნდა თხევად კრისტალური ეკრანი, კონტროლერის ხუთი ღილაკი (მიმართულების პადი, ორი სათამაშო ღილაკი, აგრეთვე start და select) და 16 კილობაიტი ოპერატიული მეხსიერება. მუშაობდა ოთხ ცალ ექვსვოლტიან ბატარეაზე. ადრეულ მოდელებში განთავსებული იყო UMC UA6588F-ის ცენტრალური პროცესორი, ხოლო მომდევნო რევიზიებში ჩაანაცვლეს NCR 81489-ის პროცესორით. კონსოლზე ხელმისაწვდომი იყო დაახლოებით 70 ერთეული თამაში, რომლებიც ვრცელდებო სათამაშო კარტრიჯების მეშვეობით — თხელი პლასტიკური ბარათი, რომელიც მეტად წააგავდა PC-Engine-სა და Sega Master System-ის კარტრიჯებს. 1992 წელს Bit Corporation-მა შეწყვიტა კონსოლის წარმოება, თუმცა კომპანია UMC აგრძელებდა Gamate-ისა და მასთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფის გამოშვებას. 1995 წელს კონსოლის წარმოება საბოლოოდ დასრულდა. Gamate — Computing History Gamate-ის თამაშები Gamate — Giant Bomb Gamate — Nintendo Life ↑ Gamate. Giant Bomb. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ Bitcorp Gamate. computinghistory.org.uk. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი, 2019. ↑ GAMATE. obsoleteworlds.com. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ Gamate. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-11. ციტირების თარიღი: 14 ივნისი, 2010. ↑ zh:普澤、昇友停權 Chinese. Toybase. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 მაისი, 2010. ციტირების თარიღი: 26 ივნისი, 2010. ↑ taizou. Gamate: Other Companies. Neo Fuji. ციტირების თარიღი: 26 ივნისი, 2010.
ფრთაშავი თოლია

ფრთაშავი თოლია (ლათ. Larus fuscus) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 55–58 სმ, მასა 0,5–1,0 კგ; მამალი დედალზე დიდია. მოზრდილ ფრინველებს (4 წელზე უფროსებს) ზაფხულში ზურგი, წელი და ფრთები ზემოდან მუქი რუხი ან შავი აქვთ; მომქნევი ბუმბულების მუქ ბოლოებზე თეთრი ლაქები და არშიებია; დანარჩენი სხეული თეთრადაა შეფერილი. ფეხები, ნისკარტი და თვალის ფერადი გარსი ღია ყვითელია; ქუთუთოები და ქვედა ნისკარტზე არსებული ლაქა წითელი. ახალგაზრდა ფრინველებს მუქ მურა ზურგზე ღია ფხაჭები აყრია, სხეულის ქვედა ნაწილი თეთრია მუქი ლაქებით, ნისკარტი შავი. ბინადრობს ევროპის ზღვების, დიდი ტბებისა და მდინარეების სანაპიროებზე ისლანდიიდან კოლის ნახევარკუნძულსა და ონეგის ტბამდე. ზამთარში ფართოდ მომთაბარეობს; გვხვდება ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროდან ტროპიკულ აფრიკამდე და ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთამდე. ყოვლისმჭამელია, ძირითადად თევზით იკვებება, საკვებად აგრეთვე იყენებს მღრღნელებს, მცირე ზომის ფრინველებსა და მათ კვერცხებს, ჭიებს, მწერებს, კენკრას, ნარჩენებსა და მძორს. უპირატესად ბუდობს სანაპიროების კლდეებსა და პატარა კუნძულებზე კოლონიებად, რომელშიც რამდენიმე ათასიდან 17 ათასამდე მობუდარი წყვილი შეიძლება იყოს გაერთანებული. ბუდე წარმოადგენს მცენარეული მასალისაგან აგებულ პლატფორმას 15 მეტრამდე სიმაღლეზე. დედალი დებს 1–4 (უფრო ხშირად 2–3) კვერცხს, ინკუბაცია 24–27 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს ორივე მშობელი. ბარტყები 30–40 დღის ასაკში ფრენის უნარს ეუფლებიან. Лоскот В. М. КЛУША დაარქივებული 2019-08-28 საიტზე Wayback Machine. // Большая российская энциклопедия. Том 14. Москва, 2009, стр. 318. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 40, 117, 200.
მარია დას ნევეს პორტუგალიელი

მარია დას ნევეს პორტუგალიელი (პორტ. Maria das Neves de Portugal; დ. 5 აგვისტო, 1852 — გ. 14 თებერვალი, 1941) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ის უფროსი ქალიშვილი. სან-ხაიმეს ჰერცოგ ალფონსო კარლოს დე ბურბონის მეუღლე. ვინაიდან მისი ქმარი კარლისტთა პარტიის კანდიდატი იყო ტახტზე, მარია ქორწინების პერიოდში საფრანგეთის, ნავარისა და ესპანეთის ტიტულარული დედოფალი იყო. მარია დას ნევესი დაიბადა 1852 წლის 5 აგვისტოს მილტენბერგში. იგი იყო წარსულში პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და მისი მეუღლის, ადელაიდა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთეიმ-როზენბერგის პირველი შვილი. მამამისი პორტუგალიის ტახტიდან ჯერ კიდევ 1834 წელს ჩამოაგდო მისმა ძმისწულმა მარია II-მ. ამის გამო, მიგელი თავის ცოლ-შვილთან ერთად ემიგრაციაში ჯერ ინგლისში, შემდეგ კი გერმანიაში ცხოვრობდა. 1871 წლის 26 აპრილს, კლაინოიბახში შედგა მარია დას ნევესისა და სან-ხაიმეს ჰერცოგ ალფონსო კარლოს დე ბურბონის ქორწინება. იგი იყო მონტისონის გრაფ ხუან დე ბურბონისა და მისი ცოლის, ერცჰერცოგინია მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტეს ვაჟი. როგორც ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის შთამომავალი, ალფონსო კარლოსი კარლისტთა მეამბოხე პარტიის კანდიდატი იყო ესპანეთისა და საფრანგეთის ტახტზე, ამიტომაც მარია დას ნევესი ტიტულარულ დედოფლად ითვლებოდა, თუმცა არც დედოფლის პრივილეგიები ჰქონდა და არც რეალური წოდება. აღსანიშნავია, რომ ალფონსო კარლოსი და მარია დას ნევესი პირველი თაობის ბიძაშვილები იყვნენ, რადგანაც მიგელ I-ის და, მარია ფრანცისკა პორტუგალიელი იყო ალფონსოს ბებია. მათ ხანგრძლივ ქორწინებაში მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინათ 1874 წელს, რომელიც რამდენიმე საათში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მარია დას ნევესი აღარასდროს დაფეხმძიმებულა. იგი ქმართან ერთად მშვიდად ცხოვრობდა ვენაში. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, როცა ავსტრიის იმპერია დაიშალა და საიმპერატორო ოჯახი გააძევეს, მარიასა და მის ქმარს დარჩენის ნება დართეს. აქ ალფონსო კარლოსი 1936 წელს გარდაიცვალა. მარია დას ნევესი გარდაიცვალა 1941 წლის 14 თებერვალს ვენაში, 88 წლის ასაკში. Darryl Lundy (5 June 2004). "Maria das Nieves de Bragança, Infanta de Portugal". ThePeerage.com. Retrieved 2008-11-23. Paul Theroff. "PORTUGAL". Paul Theroff's Royal Genealogy Site. Retrieved 2008-11-23.
Watara Supervision

Watara Supervision (ბრიტანეთში ცნობილი როგორც QuickShot Supervision) — მეოთხე თაობის 8 ბიტიანი, მონოქრომული პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი კომპანია Watara-ს მიერ 1992 წელს. Supervision-ს კომპლექტში მოჰყვებოდა ოთხი ბატარეა, ყურსასმენები და თამაში სახელად „Crystball“, რომელიც გარკვეულწილად წააგავდა Atari, Inc.-ის არკადულ თამაშს „Breakout“. აგრეთვე გამოდიოდა კონსოლის სხვადასხვა ვარიანტები, მათ შორის: Tai-Kerr Boy (ჩინეთი), Vini Supervision (დანია), Quickshot Supervision (დიდი ბრიტანეთი), Hartung Supervision (გერმანია და ნიდერლანდები) და Audio Sonic Supervision (საფრანგეთი და იტალია). იმ დროში Supervision, ტექნიკური თვალსაზრისით საკმაოდ განვითარებულ მოწყობილობად ითვლებოდა. იგი გამოიყენებდა 8-ბიტიან 65C02-ის ცენტრალურ პროცესორს 4 მჰც ტაქტური სიხშირით, 6,1×6,1 LCD ეკრანს 160×160 პიქსელებით. კვება გააჩნდა ორი სახის: 4 ცალი AA ბატარეები და 6 ვოლტიანი AC/DC ადაპტერი. კორპუსზე განთავსებული იყო კარტრიჯისა და ყურსასმენების ბუდეები, კონტროლერის ხუთი ღილაკი (მიმართულების პადი, ორი სათამაშო ღილაკი, start/pause და select), ხმის/კონტრასტის მარეგულირებელი და D-სუბმინიატურული მაერთებელი მეორე კონსოლთან დასაკავშირებლად მრავალმოთამაშიან რეჟიმში სათამაშოდ. მას აგრეთვე გააჩნდა სტანდარტულ ტელევიზორზე მიერთების შესაძლებლობა სპეციალური მოწყობილობა TV Link-ის საშუალებით. გამოსვლისთანავე Supervision-მა ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო (ძირითადად დაბალი ფასის გამო), მიუხედავად იმისა, რომ იგი ტექნიკურად აღემატებოდა მის კონკურენტ Game Boy-ის, უხარისხო ეკრანისა და თამაშების სიმცირის გამო ვერ შეძლო ბაზარზე ფეხის მოკიდება. შედეგად, 1996 წელს მისი წარმოება შეწყდა. საერთო ჯამში სისტემაზე ხელმისაწვდომი იყო 70 თამაში, რომელთა უმეტესობა შეიმუშავა Watara-მა. თუმცა მასზე გამოვიდა მესამე მხარის დეველოპერების თამაშებიც, მათშ შორის: „Travellmate“, „Bon Treasure“, „GTC Inc.“, „Thin Chen Enterprise (Sachen)“ და „Hartung“. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Watara Supervision“ ვიკისაწყობში. Watara Supervision — Computing History Watara Supervision-ის თამაშების სია — Giant Bomb Watara Supervision-ის თამაშები — Internet Archive ↑ Evan Amos (2019). A Photographic History from Atari to Xbox, გვ. 117, გვ. 251. ISBN 101593277431 Invalid ISBN.  ↑ Watara Supervision. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ 3.0 3.1 Watara Supervision. Consoledatabase. ციტირების თარიღი: 28 ააგვისტო, 2019. ↑ 4.0 4.1 Watara Supervision. Allgame. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-10. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ Supervision Variations/Clones. consoledatabase.com. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ Retro Console Review: Quickshot / Watara Supervision. RetroCollect (2011-02-05). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-10-16. ციტირების თარიღი: 2011-11-06. ↑ WATARA SUPERVISION: A BEGINNER’S GUIDE. racketboy.com. ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019. ↑ East Meets East. Electronic Games Magazine (ნოემბერი, 1993). ციტირების თარიღი: 28 აგვისტო, 2019.[მკვდარი ბმული]
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური

აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური (აზერ. Azəbrbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც ჩამოყალიბებულია აზერბაიჯანის ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე. ხელმძღვანელი ალი ნაღიევი. აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური ჩამოყალიბდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2015 წლის 14 დეკემბერს, აზერბაიჯანის ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე. 2016 წლის 11 აგვისტოს დამტკიცდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის ემბლემა; „აზერბაიჯანის ეროვნული შიშროების სამინისტროს ემბლემის შესახებ“ ბრძანების შეტანის საფუძელზე, ცვლილებები შეიტანეს გაუქმებული სუს- ის ოფიციალური ემბლემის სახელსა და გამოსახულებაში. ამრიგად, სიტყვები „ეროვნული უშიშროების სამინისტრო“ შეიცვალა „სახელმწიფო უშიშროების სამსახურად“. აკადემია შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1998 წლის 1 დეკემბრის ბრძანებით. აკადემიის მთავარი მიზანია ეროვნული უშიშროების ორგანოებისთვის მაღალკვალიფიციური პერსონალის მომზადება. 2005 წლის 20 დეკემბრის ბრძანებით, აკადემიას ჰეიდარ ალიევის სახელი მიენიჭა. აკადემია ფუნქციონირებდა აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტროში, ხოლო 2015 წლის დეკემბრიდან ფუნქციონირებს სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის ქვეშ. სამსახურის ოფიციალური ვებ-გვერდი В Азербайджане отмечают 100-летие создания органов безопасности ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin və Azərbaycan Respublikasının Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin yaradılması haqqında. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-16. ციტირების თარიღი: 2019-08-28. ↑ Назначен новый глава Службы государственной безопасности Азербайджана ↑ Указ Президента Азербайджанской Республики o создании Службы государственной безопасности Азербайджанской Республики и Службы внешней разведки Азербайджанской Республики ↑ Утверждена эмблема Службы государственной безопасности Азербайджана. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-16. ციტირების თარიღი: 2019-08-28. ↑ Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası ↑ Чем будет отличаться Служба государственной безопасности от МНБ?
თოვლიანი უფსკრული

„თოვლიანი უფსკრული“ — კარსტული უფსკრული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. შედის ილუზია-თოვლიან-მეჟენის მღვიმურ სისტემაში. მდებარეობს ბზიფის ქედზე, ძინის უღელტეხილის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 1960 მ-ზე. გამომუშავებულია ზედაიურული და ცარცული ასაკის სქელშრეებრივ ძლიერ დამსხვრეულ კირქვებში. „თოვლიან უფსკრულში“ ერთმანეთს ცვლიან ღრმა შახტები და დამრეცფსკერიანი ვიწრო დერეფნები. უფსკრულის სიღრმეა 1760 მ. შესასვლელების საერთო სიგრძეა დაახლოებით 32 კმ. დიდ დარბაზშია დიდი მიწისქვეშა თოვლნარი — თოვლიანი კონუსი ყინულიან ბირთვთან ერთად, რომლის სიმაღლე სხვადასხვა დროში პერიოდულად იცვლებოდა 25 მ-იდან მაქსიმალურ შესაძლებელ — 60 მ სიმაღლემდე. უფსკრულში თოვლი და ყინულის ნაფენებია. თოვლისა და ფირნის მოცულობა იცვლებოდა 50-დან 96 ათ. მ³-ის ფარგლებში. ფსკერულ ნაწილში განლაგებულია დიდი მიწისქვეშა დარბაზები. ფირნი და ყინულები დიდ სიღრმეზეა წარმოდგენილი. ჩასასვლელიდან 350 მ სიღრმეზე ჩნდება ნაკადი, რომლის დებიტი უფსკრულის ბოლოში 0,5 მ³/წმ, ხოლო ტემპერატურა 2°C აღწევს. ჩასასვლელი შახტის ჰაერის ტემპერატურა 0°C, დერეფანში 2°C, უნივერსიტეტის სახელობის დარბაზშია 3,4°C. თოვლიანი უფსკრული აღმოაჩინეს 1971 წლის 9 აგვისტოს. 1971–72 წლებში გამოკვლეული იყო 720 მ სიღრმემდე. 1977–81 წლებში განხორციელებული ექსპედიციის შედეგად დადგინდა ახალი სიღრმე — 1335 მ. 1983 წელს გამოირკვა ახალი მისასვლელები და შეუერთდა მეჟენის მღვიმეს. სისტემის ჯამურმა სიღრმემ 1370 მ შეადგინა. 2005–07 წლებში ჩატარებული სამი ექსპედიციის შედეგად, შეუერთდა ილუზიის მღვიმეს. ჯამურმა ამპლიტუდამ შეადგინა 1753 მ. 2008 წლის დეკემბრის ექსპედიციის შედეგად, ფსკერულ ნაწილში აღმოჩნდა შესასვლელი და მოროზოვის ტბა, რის გამოც მღვიმის სიგრძემ 750 მ შეადგინა. 2011 წლის იანვარში განხორციელდა ჩაშვება მოროზოვის ტბაში, რის შედეგადაც მღვიმის სიღრმემ 1760 მ შეადგინა. მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია თოვლიანი უფსკრული დაარქივებული 2014-04-22 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) თოვლიანი უფსკრული (რუსული) აქტუალური ტოპოგრაფიული აგეგმვა დაარქივებული 2014-09-07 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 80.
აზერბაიჯანის საგარეო დაზვერვის სამსახური

აზერბაიჯანის საგარეო დაზვერვის სამსახური (აზერ. Azərbaycan Respublikasının Xarici Kəşfiyyat Xidməti) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებათა შორის ერთ-ერთი სპეციალური სამსახურია. საგარეო სადაზვერვო სამსახურის მთავარი მიზანია სპეციალური სამსახურების საქმიანობის ეფექტურობის გაზრდა, აგრეთვე სახელმწიფო ადმინისტრირების სტრუქტურის გაუმჯობესება. აზერბაიჯანის საგარეო სადაზვერვო სამსახურის უფროსი არის ეროვნული უშიშროების სამსახურისა და საგარეო საქმეთა სამინისტროს ყოფილი თანამშრომელი - ორხან სულთანოვი.   აზერბაიჯანის საგარეო სადაზვერვო სამსახური დაარსდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2015 წლის 14 დეკემბრის ბრძანებულებით, ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე. 2017 წლის გაზაფხულზე, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას აზერბაიჯანის საგარეო სადაზვერვო სამსახურის გერბის შესახებ. 2017 წლის დეკემბერში ხელი მოეწერა პრეზიდენტის ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო დაზვერვის სამსახურის 2017-2021 წლების საქმიანობის გაუმჯობესების სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ“. 2018 წლის იანვარში,აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოეწერა ბრძანებულებას საგარეო დაზვერვის სამსახურის თანამშრომელთა რაოდენობაში ცვლილებების შეტანის შესახებ. ↑ 1.0 1.1 В Азербайджане появились Служба госбезопасности и Служба внешней разведки ↑ Кто такой новый глава внешней разведки Азербайджана Орхан Султанов?. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-28. ციტირების თარიღი: 2019-08-28. ↑ СВР Азербайджана возглавил Орхан Султанов ↑ У Службы внешней разведки Азербайджана появилась своя эмблема ↑ Утверждена Государственная программа по усовершенствованию деятельности Службы внешней разведки ↑ Президент Ильхам Алиев внес изменение в количество штатных сотрудников Службы внешней разведки
დიდი პოლარული თოლია

დიდი პოლარული თოლია, ბურგომისტრი (ლათ. Larus hyperboreus) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 62–68 სმ, მასა 2250 გ. მოზრდილ ფრინველებს (5–6 წელზე უფროსებს) ზურგი და ფრთების მფარავი ბუმბული მოცისფრო-რუხი აქვთ, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრი; ახალგაზრდები მორუხო-მურები არიან, მოყვითალო და მუქი ფხაჭებით. ფეხები ვარდისფერია. ბინადრობს ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის ზღვების სანაპიროებზე, იშვიათად ტუნდრის ზღვისპირა ნაწილებში; ზამთარში მომთაბარეობს სამხრეთით. ყოვლისმჭამელია; იკვებება კვერცხებით, ბარტყებითა და მოზრდილი ფრინველებით, თევზით, თევზის სარეწის ნარჩენებით, ზღვის გამონატანით, მძორით, ზღვის უხერხემლოებით, აგრეთვე კენკრით. მონოგამური ფრინველია. ბუდობს ცალკეულ წყვილებად ან შეთხელებულ კოლონიებად (10–15 წყვილი), ჩვეულებრივ ფრინველთა ბაზრებთან ახლოს. ბუდე მცენარეული მასალისაგან აგებული ნაგებობაა, მიწიდან 20 მეტრამდე სიმაღლეზე. დედალი 2–3 კვერცხს დებს 48 საათის შუალედით. ინკუბაცია პირველივე კვერცხის დადებიდან იწყება და 27–30 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს ორივე მშობელი. 45–50 დღის ასაკში ბარტყები ფრენის უნარს იძენენ. Иваницкий В. В. БУРГОМИСТР // Большая российская энциклопедия. т. 4. — М., 2006. — стр. 355. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 91, 116, 204. ↑ ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, გვ. 91, 116.
თოთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

თოთი შეიძლება აღნიშნავდეს: თოთი — მწვერვალი სვანეთის კავკასიონზე თოთი — მყინვარი სვანეთის კავკასიონზე თოთი — უღელტეხილი სვანეთის კავკასიონზე თოთი — სოფელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში
ჟურული

საკუთარი სახელი ჟურული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ჟურული — სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი გიორგი ჟურული — ქართველი რეჟისორი გიორგი ჟურული — ქართველი პოლიტიკოსი გიორგი ჟურული — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი დურმიშხან ჟურული — სახელმწიფო მოხელე ვარლამ ჟურული — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი ილია ჟურული — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
მარია ჟუზეფა პორტუგალიელი

მარია ჟუზეფა პორტუგალიელი (პორტ. Maria Josepha de Portugal; დ. 19 მარტი, 1857 — გ. 11 მარტი, 1943) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ის ასული. ბავარიის ჰერცოგ კარლ თეოდორის მეუღლე. ბელგიის დედოფალ ელიზაბეთ ბავარიელის დედა. მარია ჟუზეფა დაიბადა 1857 წლის 19 მარტს შტუტგარტში. იგი იყო წარსულში პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და მისი ცოლის, ადელაიდა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთეიმ-როზენბერგის მეოთხე შვილი და მესამე ქალიშვილი. მისი მრავალი და-ძმიდან აღსანიშნავია ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგინია მარია ანა და პარმის ჰერცოგინია მარია ანტონია. 1874 წლის 29 აპრილს იგი ცოლად გაჰყვა ბავარიელ ჰერცოგ კარლ ლუდვიგს, რომელიც იყო ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა ელისაბედ ბავარიელის უმცროსი ძმა. წყვილი დიდხანს ცხოვრობდა მიუნხენში, სადაც მათ დააარსეს ჰერცოგ კარლ ლუდვიგის სახელობის თვალის კლინიკა, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს. მისი მეუღლე 1909 წელს გარდაიცვალა და მარია ჟუზეფას მისგან ხუთი შვილი დარჩა. იგი გარდაიცვალა 1943 წლის 11 მარტს მიუნხენში, 85 წლის ასაკში. სოფია ადელჰაიდა (1875-1957), ცოლად გაჰყვა ტოირინგ-იეტენბახის მთავარ ჰანს ვაიტს; ელიზაბეთ გაბრიელა (1876-1965), ცოლად გაჰყვა ბელგიის მეფე ალბერტ I-ს; მარია გაბრიელა (1878-1912), ცოლად გაჰყვა ბავარიის კრონპრინც რუპერეხტს; ლუდვიგ ვილჰელმი (1884-1968), ცოლად შეირთო ელეონორა ფონ საინ-ვიტგენშტაინ-ბერლებურგი; ფრანც იოზეფი (1888-1912), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო Darryl Lundy: Maria Josepha de Bragança, Infanta de Portugal auf The Peerage Zur Gründung der Augenklinik durch das herzogliche Ehepaar (Memento des Originals vom 31. Mai 2009