laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტერუელის პროვინცია

ტერუელის პროვინცია (ესპ. Provincia de Teruel) — პროვინცია არაგონის ავტონომიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში. მისი დედაქალაქია ტერუელი. იგი გარშემორტყმულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ტარაგონა, კასტელიონი, ვალენსია, კუენკა, გვადალახარი და სარაგოსა. ფართობი: 14 809 კმ² მოსახლეობა: 138 686 (2003) სიმჭიდროვე: 9.36 კაცი/კმ² მუნიციპალიტეტები: 236 ტერუელის მუნიციპალიტეტები Совет провинции დაარქივებული 2018-10-03 საიტზე Wayback Machine. Teruel Digital დაარქივებული 2004-02-04 საიტზე Wayback Machine. teruel.org დაარქივებული 2021-04-10 საიტზე Wayback Machine. Teruel existe დაარქივებული 2009-03-01 საიტზე Wayback Machine.
ჰერკულესის კოშკი

ჰერკულესის კოშკი (ესპ. Torre de Hércules) არის ძველი რომაული შუქურა ნახევარკუნძულზე, რომელიც მდებარეობს დაახლ. 2.4 კმ-ის დაშორებით ქალაქ ლა-კორუნიადან, გალისია, ჩრდილო-დასავლეთ ესპანეთში. ნაგებობის სიმაღლე 55 მეტრია და გადაყურებს ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროს. იგი არის თითქმის 1900 წლის. რესტავრაცია გაუკეთდა 1791 წელს და იგი კვლავ გამოიყენება შუქურად. ჰერკულესის კოშკი არის ესპანეთის ეროვნული მონუმენტი და ასევე 2009 წლის 27 ივნისიდან იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი (კრიტერიუმი III). იგი არის მეორე ყველაზე მაღალი შუქურა ესპანეთში, ფარო დე ჩიპიონას შემდეგ. ↑ A Universal Pronouncing Gazetteer Google Book Search-დან ↑ ჰერკულესის კოშკი იუნესკოს საიტი ჰერკულესის კოშკი იუნესკოს საიტზე
შაბდრუნგი

შაბდრუნგ ნგავანგ ნამგიალი (დ. 1594 — გ. 1651) — ბჰუტანის დამაარსებელი, მეფე და ბუდისტური სკოლის დრუკპა კაგიუს მღვდელმსახური. მან ქვეყნის გაერთიანება შეძლო დაახლოებით 1630 წელს და მისცა მას კუტურული და სახელწიფოებრივი დამოუკიდებლობა, გამოყო რა ის ტიბეტის სახელმწიფოსაგან. შაბდრუნგის ფესვები მოდის ტიბეტის გავლენიანი რელიგიური ოჯახისაგან. მისი პაპა გამოძევებული იქნა ტიბეტიდან გელუგის სკოლასთან დაპირისპირების გამო, რის შემდგომაც ის პაროს მთიულეთში დასახლდა, ბჰუტანის დასავლეთით, სადაც მკვიდრნი კაგოიუს სკოლის მიმდევრები იყვნენ. Dargye, Yonten (2001). History of the Drukpa Kagyud School in Bhutan (12th to 17th Century A.D.). Thimphu. ISBN 99936-616-0-0.  Dargye, Yonten; Sørensen, Per; Tshering, Gyönpo (2008) Play of the Omniscient: Life and works of Jamgön Ngawang Gyaltshen an eminent 17th-18th Century Drukpa master. Thimphu: National Library & Archives of Bhutan. ISBN 99936-17-06-7.  Dorji, Sangay (Dasho); Kinga, Sonam (translator) (2008). The Biography of Shabdrung Ngawang Namgyal: Pal Drukpa Rinpoche. Thimphu, Bhutan: KMT Publications. ISBN 99936-22-40-0.
ბარსელონის პროვინცია

ბარსელონის პროვინცია (კატ. Província de Barcelona, ესპ. Provincia de Barcelona) — პროვინცია აღმოსავლეთ ესპანეთში, კატალონიის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ბარსელონა. გარშემორტყმულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ტარაგონა, ლეიდა და ჟირონა. სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა. პროვინციაში ცხოვრობს 5,609,350 ადამიანი (2018 წლის მონაცემებით), რომელთაგანაც 1,620,343 ცხოვრობს ბარსელონის მუნიციპალიტეტში. პროვინციის მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ოსპიტალეტი, ბადალონა, სერდანოლა დე ვალესი, მარტორელი, მატარო, გრანოლერსი, საბადელი, ტერასა, სიდჟესი, იგუალადა, ვიკი, მარსელა, ბერგა. იხ. ბარსელონის მუნიციპალიტეტების სია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბარსელონის პროვინცია“ ვიკისაწყობში. ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: ბარსელონის პროვინცია ბარსელონის პროვინციის საბჭოს საიტი ↑ https://www.diba.cat/web/ladiputacio/-/lluisa-moret-sabido ↑ https://www.diba.cat/es/web/ladiputacio/institucio/constitucio-de-la-diputacio-de-barcelona ↑ Població a 1 de gener. Províncies ↑ 4.0 4.1 Barcelona: Población por municipios y sexo - Instituto Nacional de Estadística. (National Statistics Institute)
იულიუს-კლავდიუსების დინასტია

იულიუსების გენეალოგიური ხე კლავდიუსების გენეალოგიური ხე წითელ ჩარჩოებში იმპერატორები არიან წარმოდგენილნი. ოქტავიანე ავგუსტუსი (ძვ. წ. 27 - 14) ტიბერიუსი (14 - 37) კალიგულა (37 - 41) კლავდიუსი (41 - 54) ნერონი (54 - 68)
ნოვგოროდის სამართლის სიგელი

ნოვგოროდის სამართლის სიგელი — ნოვგოროდის ფეოდალური რესპუბლიკის სამართლებრივი ძეგლი. შედგენილია XV საუკუნეში. ჩვენამდე მოაღწია 1471 წლის ერთადერთმა ნაკლულმა ნუსხამ. შეიცავს 42 მუხლს. ძირითადად აწესრიგებს სასამართლო წყობილებასა და პროცესის საკითხებს. ნოვგოროდის სამართლის სიგელის იურიდიული წყარო იყო ადგილობრივი ჩვეულებითი სამართალიდა „რუსსკაია პრავდის“ ცალკეული ნორმები. იგი ივანე III-ის სამართლის წიგნის (1497 წელი) ერთ-ერთ წყაროს წარმოადგენდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 459.
კიბერა

კიბერა — კენიის დედაქალაქ ნაირობის გარეუბანი. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მიყრუებული და უღატაკესი ადგილი აფრიკაში. მისი მოსახლეობა შეადგენს 800 000 კაცს. სახელწოდება "კიბერა" მომდინარეობს ნუბიური სიტყვისაგან kibra, რაც ნიშნავბს "ტყეს" ან "ჯუნგლებს". Clean Water for Kenyans: Multimedia story on Water Sanitation Projects in Kibera დაარქივებული 2008-06-10 საიტზე Wayback Machine. Robert Neuwirth's talk on the largest squatter communities დაარქივებული 2010-05-01 საიტზე Wayback Machine. BBC News: Nairobi Slum Life Photos from Kibera
წმინდა იოანიკე

წმინდა მოწამე იოანიკე — სერბეთის პატრიარქი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. წარმოშობით ქალაქ პრიზრენიდან იყო. ცნობილია, რომ თავდაპირველად იგი მეფე კარლოს სერბის მდივანი იყო, შემდეგ კი, 1339 წლიდან, - ეკლესიას განაგებდა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში. 1346 წელს სრულიად სერბეთის მღვდელმთავართა კრებამ, რომელსაც ბულგარეთის პატრიარქიც ესწრებოდა, მეფე დუშანის სურვილით მთავარეპისკოპოსი იოანიკე სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქად აირჩია. წმიდა მამა 1349 წლის 3 სექტემბერს მიიცვალა. დაკრძალულია პეჩის სავანეში. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი.
მღვდელმოწამე არისტიონი

მღვდელმოწამე არისტიონი — ალექსანდრიელი ეპისკოპოსი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. ჭეშმარიტი სარწმუნოების ქადაგებისათვის შეიპყრეს და სირიის ალექსანდრიის მმართველს მიჰგვარეს. სამსჯავროზე მან ახოვნად აღიარა ქრისტე, რისთვისაც ცეცხლში დაწვა მიესაჯეს. ნეტარის მარტვილობის თარიღი უცნობია. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ბასილისა ნიკომიდიელი

წმიდა აღმსარებელი ბასილისა ნიკომიდიელი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) ზეობისას ეწამა ქრისტესთვის, ამ დროს გოგონა ცხრა წლის იყო, მან ნიკომიდიის მმართველ ალექსანდრეს წინაშე ახოვნად აღიარა ქრისტე. მმართველი ჯერ ალერსით ცდილობდა მის გადმობირებას, შემდეგ კი, გოგონას სიმტკიცით გააფთრებულმა, მისი წამება ბრძანა. ნეტარი სასტიკად გვემეს, ცეცხლზე დაკიდეს, გახურებულ ქურაში შეაგდეს, მხეცებს მიუგდეს დასაგლეჯად... მაგრამ ღვთის მადლით დაცულმა, ყველა ამ სატანჯველს უვნებლად გამოაღწია. ამ სასწაულმა ალექსანდრე უფლის ყოვლისშემძლეობაში დაარწმუნა, ფეხებში ჩაუვარდა წმიდა ყრმას და შენდობა და უფლის წინაშე მეოხება სთხოვა. წმიდა ბასილისამ სიხარულით ადიდა ღმერთი. მოუწოდეს ეპისკოპოსს, რომელმაც ალექსანდრე დამოძღვრა და კათაკმევლად დაადგინა. სიცოცხლის დარჩენილი ნაწილი მმართველმა კეთილმსახურებაში გაატარა. წმიდა ბასილისამ მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს 309 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
თებე დიაკონისა

თებე დიაკონისა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით — 16 სექტემბერი. წმინდა თებე კენქრეის ეკლესიის (კორინთოს ნავსადგურში) დიაკონისა იყო. პავლე მოციქული მას იხსენიებს რომაელთა მიმართ ეპისტოლეში (16.1-2). წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ღირსი თეოქტისტე

ღირსი თეოქტისტე (გ. 467) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით — 16 სექტემბერი. თანამმარხველი ექვთიმე დიდისა თავდაპირველად ღირს ექვთიმესთან (ხს. 2 თებერვალს) ერთად მოსაგრეობდა, შემდეგ კი ექვთიმეს მიერ იერუსალიმის მახლობლად დაარსებული სავანის წინამძღვრად აირჩიეს. გარდაიცვალა 467 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი ღირსი თეოქტისტე, თანამმარხველი ექვთიმე დიდის
ანთიმოზ ნიკომიდიელი და მასთან სხვა მოწამეები

ანთიმოზ ნიკომიდიელი ეპისკოპოსი და მასთან სხვა მოწამეები — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. მოწამეები მაშინ აღესრულნენ ქრისტესთვის, როდესაც დიოკლეტიანე და მაქსიმინუსი (284-305) გააფთრებით იბრძოდნენ ქვეყანაში ჭეშმარიტი სარწმუნოების აღმოსაფხვრელად. ქრისტიანთა დევნის გამძაფრების საბაბად მტარვალებმა ნიკომიდიის საიმპერატორო სასახლის დაწვა გამოიყენეს. უღმრთოებმა ხანძრის გაჩენაში ქრისტიანებს დასდეს ბრალი და ენით აუწერელი სისასტიკით დაიწყეს მათთან ანგარიშსწორება. ამან ვერ შეაკრთო მართლმორწმუნეები: ისინი მტკიცედ აღიარებდნენ ქრისტეს და სიხარულით ეწირებოდნენ მსხვერპლად მაცხოვარს. ამ დროს ეწამნენ: წმიდა დოროთე, მარდონიოსი, მიგდონიოსი, პეტრე, ინდისი და გორგონიოსი. მხედარი ზენონი იმპერატორის გაბედული მხილებისათვის ქვებით ჩაქოლეს, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს. იმავე ხანებში აღესრულნენ წარმართთა ხელით ყოფილი ქურუმი, წმიდა ქალწული დომნა და წმიდა ექვთიმე, რომლებიც მოწამეთა ცხედრებს კრძალავდნენ. ეპისკოპოსი ანთიმოზი სამწყსოს მოთხოვნით ნიკომიდიის მახლობელ სოფელში იყო გახიზნული, საიდანაც ეპისტოლეებით მიმართავდა მორწმუნეებს და სიმტკიცისკენ მოუწოდებდა. დიაკონ თეოფილესთვის გამოტანებული ერთ-ერთი ეპისტოლე უსჯულოებს ჩაუვარდათ ხელში და იმპერატორ მაქსიმინუსს გადასცეს. თეოფილე დაკითხვაზე წარადგინეს და წამებით ამოხადეს სული, მაგრამ წმიდა მღვდელმთავრის ადგილსამყოფელი მაინც ვერ ათქმევინეს. რამდენიმე ხნის შემდეგ მაქსიმინუსმა მაინც შეიტყო, სად იმყოფებოდა ნეტარი ანთიმოზი და მის შესაპყრობად მხედართა რაზმი გაგზავნა. ეპისკოპოსი მეომრებს გზაში შეხვდა, მაგრამ მათ ვერ იცნეს იგი, წმიდანმა მთელი რაზმი ისტუმრა, კეთილად უმასპინძლა და მხოლოდ შემდეგ გაუმხილა თავისი ვინაობა. მხედრები შეწუხდნენ, სურდათ, დაეტოვებინათ მღვდელმთავარი და იმპერატორისთვის განეცხადებინათ, იგი ვერ ვიპოვეთო; მაგრამ წმიდა ანთიმოზი ამაზე არ დათანხმდა. მეომრებმა ირწმუნეს ქრისტე და მოინათლნენ. ეპისკოპოსმა აიძულა ისინი, უღმრთო ხელისუფლის განკარგულება შეესრულებინათ. როდესაც ანთიმოზი იმპერატორთან წარადგინეს, მან ბრძანა, საწამებელი იარაღები მოეტანათ და მარტვილის წინ დაეწყოთ, რაზეც წმიდანმა განაცხადა: მაშინ თვითმპყრობელის ბრძანებით ნეტარი მღვდელმთავარი სასტიკად აწამეს და თავი მოჰკვეთეს 302 წელს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
მართალი ისუ

მართალი ისუ, ძე ნავესი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით — 14 სექტემბერი. ისუ ებრაელთა ტომის წინამძღოლი იყო მოსეს სიკვდილის შემდეგ. სწორედ მას ხვდა წილად უფლის რჩეული ერის შეყვანა აღთქმულ ქვეყანაში. ღმერთი ისუს მიერ მრავალ სასწაულს აღასრულებდა: ნეტარის წინამძღვრობით ებრაელებმა ისე გაიარეს მდინარე იორდანეში, როგორც ხმელეთზე; იერიქონის კედლები ქალაქის ირგვლივ შვიდი დღის მანძილზე შჯულის კიდობანის შემოტარებით თავისით ჩამოიქცა, ბოლოს, გაბაონში ქანაანელებთან ბრძოლისას ისუს ბრძანებით „დადგა მზე საშუალსა ცისასა“ და მხოლოდ მაშინ ჩაესვენა, როდესაც მტერი საბოლოოდ დამარცხდა. ომის დამთავრების შემდეგ ისუ ნავემ აღთქმული ქვეყანა ისრაელის თორმეტ ტომს დაუნაწილა და ასათი წლის ასაკში მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს (XVI ს. ქრისტეს შობამდე). სიკვდილის წინ მან ებრაელებს მოსეს სჯულის ერთგულება დაუბარა. ამ მოვლენათა შესახებ მოთხრობილია ბიბლიაში, ისუ ნავეს წიგნში (თავები: 3, 5, 7, 10). მართალი ისუ თან ახლდა მოსეს ჯერ კიდევ ეგვიპტიდან ებრაელი ერის გამოსვლისას. წითელი ზღვის გადალახვის შემდეგ ებრაელები გაემართნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთით სინაის მთისკენ გაემგზავრნენ. გზაზე რეფიდიმში დაბანაკებულ ებრაელებს შეუტიეს ყამალეკელებმა. მოსემ მტრის წინააღმდეგ საბრძოლველად გაგზავნა ხალხი ისუს მეთაურობით, თვითონ კი მთაზე ავიდა აარონთან და ხურთან ერთად. ბრძოლა მეორე დღს გაიმართა. ბიბლიის მიხედვით, როდესაც მოსეს ხელები მაღლა ჰქონდა აღმართული ისუ ძლევდა მტერს, როდესაც ხელს ჩამოუშვებდა კი მტერი ებრაელებს სჯობნიდა. როდესაც მოსეს ხელები დაეღალა აარონმა და ხურმა დასვეს იგი ქვაზე, შემდეგ კი მისი ხელები აღმართული დაიჭირეს მზის ჩასვლამდე. ამ პერიოდში ისუმ ყამალეკელნი სასტიკად დაამარცხა. ერთხელ, როდესაც მოსე სინაის მთაზე იყო ასული ღმერთთან სასაუბროდ და მისგან მოწმობის ორი დაფის მისაღებად, რომელზეც ღვთის თითით იყო ნაწერი 10 მცნება, მან იქ დაჰყო 40 დღე. ამ დროს ებრაელებს ეგონათ, რომ მოსე მათთან აღარ დაბრუნდებოდა და აარონს, მოსეს ძმას მოსთხოვეს კერპის გაკეთება. აარონმაც მათ შეაგროვებინა ოქროს სამკაულები და გააკეთებინა "ოქროს ხბო", რითიც აღადგინა ოქროს ხბოს კულტი. ჯერ კიდევ მთაზე ყოფნისას უფალმა მოსეს შეატყობინა, რაც ხდებოდა ბანაკში. ამის გამო ის ებრაელების ამოწყვეტას აპირებდა, თუმცა მოსემ გადააფიქრებინა, შემდეგ კი ბანაკისკენ გამოემართა. როდესაც მას მიუახლოვდა, ისუს, რომელიც მას ახლდა იქიდან ხმა შემოესმა და უთხრა მოსეს: თუმცა ეს ხმა არა ბრძოლის, არამედ ზეიმის აღმოჩნდა. როდესაც მოსე ებრაელებთან მივიდა, იმის შემხედვარე, რომ მათ აეგოთ ოქროს ხბო, მან იქვე დაამტვრია ფილები და დაწვა ხბოს ქანდაკება. ამის შემდეგ მის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის გაიმართა ბრძოლა. ბრძოლაში დაახ. 23,000 კაცი დაიღუპა. ამის შემდეგ მოსემ ბანაკის გარეთ დადგა კარავი, სადაც იღებდა ხალხს, რომელთაც სათხოვარი ჰქონდა უფალთან. როდესაც მოსე კარავში შევიდოდა უფალთან დასალაპარაკებლად, ჩამოეშვებოდა ღრუბლის სვეტი და დადგებოდა მასთან. მოსეს მსახური, ახალგაზრდა ისუ არასდროს სცილდებოდა კარავს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. ↑ იაკობ გოგებაშვილი - ბიბლიური ისტორია, მგზავრობა ისრაელთა სინას მთამდის ↑ გამ. 17, 8-16 ↑ გამ. 31, 18 ↑ გამ. 32, 1-28 ↑ გამ. 33, 11
კალისტა, ევოდი და ერმოგენი

წმინდა მოწამენი კალისტა და ძმანი მისნი ევოდი და ერმოგენი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმინდანები ნიკომიდიელი ქრისტიანები არიან, ჭეშმარიტი ღვთის აღსარებისთვის წარდგნენ წარმართი მსაჯულის სამსჯავროს წინაშე. მათ უარი განაცხადეს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე, რისთვისაც იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს მახვილებით განგმირეს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
40 ქალწული და ამონა დიაკონი

წმინდა მოწამენი 40 ქალწულნი და ამონა დიაკონი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმინდანები იმპერატორ ლიცინიუსის (307-324) დროს, IV საუკუნის დასაწყისში აღესრულნენ მოწამეობრივად მაკედონიის ქალაქ ადრიანოპოლში. მმართველმა ბაბდუსმა სასტიკი სატანჯველები დაატეხა მათ თავს, შემდეგ კი სხვა მტარვალთან გაგზავნა ჰერაკლიაში. ქრისტეს ტარიგებმა აქაც ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი ღმერთი და ცრუღვთაებებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე მტკიცე უარი განაცხადეს. ამისთვის უღმრთო ხელისუფლის ბრძანებით წმინდა ამონასა და მასთან ერთად რვა ქალწულს თავები მოჰკვეთეს, ათი დაწვეს, დანარჩენები კი მახვილებით განგმირეს. „წმინდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ღირსი ლუკა

ღირსი ლუკა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. იგი კონსტანტინოპოლის მახლობლად, კითის ყურეში მდებარე ერთ-ერთი ცნობილი მონასტრის იღუმენი იყო. ეს მონასტერი მოსაგრეთა განსაკუთრებულად მკაცრი ცხოვრების წესით გამოირჩეოდა. წმიდა ლუკა X საუკუნის დასასრულს გარდაიცვალა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
წმინდა ევფსიქი

წმინდა მოწამე ევფსიქი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. იგი კაბადოკიის კესარიაში დაიბადა. ერთ-ერთ სვინაქსარში იგი სენატორ დიონისეს ძედ იხსენიება. იმპერატორ ადრიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას იგი შეიპყრეს, აწამეს და საპყრობილეში ჩააგდეს. აქ წმიდანს ანგელოზმა დაუამა წყლულები. როდესაც მარტვილი გაათავისუფლეს, მან მთელი ქონების უმეტესი ნაწილი გლახაკებს დაურიგა; დარჩენილი ნაწილი კი გაუნაწილა მტრებს - მათ, ვინც დაასმინა იგი და საწამებლად გადასცა. როდესაც მმართველი შეიცვალა, ევფსიქი ისევ დაატუსაღეს და სასტიკი წამების შემდეგ თავი მოჰკვეთეს. უფლის რჩეულს ჭრილობებიდან რძე და სისხლი ერთად სდიოდა. მარტვილი იმპერატორ ადრიანეს (117-138) დროს აღესრულა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
წმინდა სოზონტი

წმინდა მოწამე სოზონტი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. იგი ლიკაონიელი მწყემსი იყო. იგი გულმოდგინედ კითხულობდა წმიდა წერილს, შემდეგ კი შეძენილ ცოდნას შემოკრებილ მეცხვარეებს უზიარებდა. ერთხელ, ღამით, მუხის ძირას მჯდომ სოზონტს უფალმა სასწაულებრივი გამოცხადებით მოწამეობრივი ღვაწლისკენ მოუწოდა. ქრისტეს ტარიგი კილიკიის ქალაქ პომპეოპოლში გაემგზავრა, სადაც იმჟამად წარმართული კერპის დღესასწაულისთვის ემზადებოდნენ, საკერპოში შეიპარა, ცრუღვთაების ოქროს ქანდაკს ხელი მოჰკვეთა, დაანაწევრა და გლახაკებს დაურიგა. კერპის ხელის გაქრობამ ქალაქში შფოთი და განგაში გამოიწვია, ეჭვმიტანილებს აკავებდნენ, დასაკითხად მიჰყავდათ და აწამებდნენ. სოზონტმა არ ისურვა, უდანაშაულოთა ტანჯვის მიზეზი გამხდარიყო, ნებით წარდგა იმპერატორ მაქსიმიანუსის (284-305; 307-310) წინაშე და განაცხადა, კერპს ხელი მე მოვკვეთეო: განრისხებულმა იმპერატორმა ბრძანა, სასტიკად ეწამებინათ მხნე აღმსარებელი. წმიდა სოზონტმა საშინელ ტანჯვაში შეჰვედრა სული უფალს (დაახლ. 304). იმპერატორის ბრძანებით მსახურებმა მოწამის ცხედრის დასაწვავად დიდი კოცონი დაანთეს, მაგრამ უეცარმა წვიმამ ცეცხლი ჩააქრო. ღამით ქრისტიანებმა ფარულად წაასვენეს მოწამის ცხედარი და პატივით მიაბარეს მიწას. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ევოდი (სამოცდაათთაგანი)

წმინდა მოციქული ევოდი — სამოცდაათ მოციქულთაგანი, ხსენების დღე (ონისიფორესთან ერთად) არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. პეტრე მოციქულის შემდეგ სირიის ანტიოქიის პირველი ეპისკოპოსი იყო. წმიდა მამას მისი მემკვიდრე, მღვდელმოწამე ეგნატე ღმერთშემოსილი (ხს. 2 იანვარს) ანტიოქიელთა მიმართ ეპისტოლეში ახსენებს: წმიდა მოციქულმა ოცდაშვიდი წელი იღვაწა მღვდელმთავრის ხარისხში და იმპერატორ ნერონის (54-68) დროს, სამოცდაექვსი წლის ასაკში, მოწამეობრივად შეჰვედრა სული უფალს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ონისიფორე (სამოცდაათთაგანი)

წმინდა მოციქული ონისიფორე (ძვ. ბერძნ. Ὀνησιφόρος, ლათ. Onesiphorus) — სამოცდაათ მოციქულთაგანი, ხსენების დღე (ევოდისთან ერთად) არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. წმიდა მოციქულ ონისიფორეს მოციქული პავლე ახსენებს ტიმოთეს მიმართ ეპისტოლეში: წმიდა ონისიფორე ჯერ კოლოფონში (მცირე აზია) იქნა დადგენილი ეპისკოპოსად, შემდეგ კი - კორინთოს სამწყსოს განაგებდა. იგი მოწამეობრივად აღესრულა ჰელესპონტის ნაპირას, ქალაქ პარიაში (ეფესოს მახლობლად), სადაც წარმართთა შორის ქრისტეს სარწმუნოების საქადაგებლად ჩავიდა. უსჯულოებმა შეიპყრეს უფლის რჩეული, საკერპოსთან მიიყვანეს და წარმართული ღვთაებებისთვის საკმევლის კმევა მოსთხოვეს; როდესაც პასუხად მტკიცე უარი მიიღეს, მონასთან, ჰორფორისთან ერთად გაუხედნავ ცხენებს გამოაბეს და მიწაზე თრევით ამოხადეს სული: რომაული მარტიროლოგის მიხედვით, წმიდა ონისიფორე 16 სექტემბერს გარდაიცვალა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი ↑ (2 ტიმ. 1.16-18)
ტორდერა

ტორდერა — მდინარე ესპანეთში, კატალონიის მხარეში. ბლანესთან ერთვის ხმელთაშუა ზღვას. მდინარის შესართავი ხასიათდება დელტით, რომლის ფართობიც 8კმ2-ს შეადგენს.
ნავარის სამეფო

ნავარის სამეფო (ესპ. Reino de Navarra, ბასკ. Nafarroako Erresuma, ფრანგ. Royaume de Navarre) — შუა საუკუნეების სამეფო პირენეებში 905-1512 წლებში. დედაქალაქი — პამპლონა. ადრინდელი ისტორია ნაკლებადაა ცნობილი. IX საუკუნის შუა წლებში საგრაფო იყო. არაბებთან და ფრანკებთან ბრძოლაში დამოუკიდებლობას მიაღწია. ნავარის პირველი ისტორიულად ცნობილი მეფე იყო სანჩო I გარსია (905-925 წწ.). ნავარის მეფე სანჩო III დიდმა შეიერთა პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი, მაგრამ მისმა მემკვიდრებმა ეს მიწები დაკარგეს. 1076-1134 წწ. ემორჩილებოდა არაგონს. 1234-1284 და 1328-1512 წლებში ნავარის სამეფო ტახტი საფრანგეთის გრაფებს, ხოლო 1285-1328 წლებში საფრანგეთის მეფეებს ეპყრათ. ნავარა ეკონომიკურად ჩამორჩენილი სახელმწიფო იყო. 1512 წელს ნავარის დიდი ნაწილი (ზემო ნავარა) დაიპყრო ფერდინანდ არაგონელმა და ესპანეთს შეუერთა. ნავარის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი (ქვემო ნავარა) 1589 წლამდე ფორმალურად დამოუკიდებელი სამეფო იყო. როდესაც ნავარის მეფე ანრი ნავარელი საფრანგეთის ტახტზე ავიდა, ნავარა საფრანგეთს შეუერთდა. Encyclopaedia Britannica, 1911: ნავარა
ძვ. წ. 716

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 716 რომის მეფედ ნუმა პომპილიუსი აირჩიეს
მიხარესი

მიხარესი — მდინარე ესპანეთში, არაგონის და ვალენსიის მხარეებში. გაედინება კასტელარის მუნიციპალიტეტის და ანალოგიური სახელის მქონე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. ერთვის ხმელთაშუა ზღვას.
პარო

პარო — ქალაქი ბჰუტანის დასავლეთით 15000 მცხოვრებით, მდებარეობს ზღვის დონიდან 2400 მეტრზე. ასევე პაროს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს პაროს ხეობაში. XVII საუკუნიდან მოყოლოებული პაროს მნიშვნელოვანი სტრატეგიული დანიშნულება ჰქონდა. ამ პრეიოდში ბჰუტანი მოელოდა აგრესიას ტიბეტის მხრიდან, პაროს ხეობა კი ყველაზე მოსახერხებელი და პირდაპირი გზა იყო ტიბეტიდან ბჰუტანისაკენ. პაროს გამგებლები აქტიურად ცდილობდნენ ქვეყნის სათავეში მოსვლას, თუმცა ბრიტანეთის დახმარებით ხელისუფლებაში უგენ ვანგჩუკი მოდის, რომელიც ახერხებს ქვეყნის გაერთიანებას და 1907 წელს პუნაქაში აცხადებს საკუთარ თავს ბჰუტანის პირველ მეფედ. იმის გამო, რომ ქვეყანა არიც ისე გახსნილია დანარჩენი მსოფლიოსათვის, პაროს ხეობაში ტურისტების მაქსიმალური რაოდენობა თავს იყრის ტსეჩუს სამონასტრო დღესასწაულებისას. ამ დროს მათი რაოდენობა ასეულობით ადამიანს აღწევს. მთავარი ქუჩა ტრადიციული ცეკვა მაღაზიები პაროში სახლი პაროში ახალგაზრდა საეკლესიო პირები ტაკსტანი კიჩუ ლახანგი რინპუნგ ზონგი
ტაძარი

ტაძარი — საკულტო ნაგებობა ღვთისმსახურებისა და რელიგიურ წეს-ჩვეულებათა შესასრულებლად. ტაძრის სახე და მისი განვითარების ისტორია განპირობებულია არა მარტო საკულტო მოთხოვნილებებით, არამედ სხვადასხვა ხალხისა და ქვეყნის არქიტექტურისა და სამშენებლო ტექნიკის განვითარების დონით და შესაბამისად ატარებს მკვეთრად გამოხატულ ეროვნულ ხასიათს. ძველ ქართულ ძეგლებში ტაძარი გვხვდება როგორც უფლის (ღმერთის) სახლის, სამლოცველო სახლის (ეკლესია), ისე უფლის (მეფე, მთავარი) რეზიდენციის, სასახლის, მნიშვნელობით. ამავე მნიშვნელობით იხმარებოდა — ეზო, პალატი, დარბაზი, სასახლე, სადგომი. მეფის ან მთავრის სასახლესთან იყო მუდმივად მყოფი სამხედრო-სამეურნეო მსახურეულ პირთა შტატი — ტაძრეული. ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 671.
ძვ. წ. 715

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 715 ნუმა პომპილიუსი რომის მეფე გახდა ახაზი - იუდეის მეფე.
მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა

წმინდა მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა - მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით - 23 სექტემბერი. წმინდანები ღვიძლი დები იყვნენ, წარმოშობით ბითვინიიდან (მცირე აზია). ღვთისმოშიშებით გამორჩეულებმა გადაწყვიტეს, გარიდებოდნენ ამ სოფელს, ერთი განკრძალული ბერი ჰპოვეს უდაბნოში და აქ ატარებდნენ დღეებს ლოცვითა და მარხვით. მალე წმიდანებმა შორს გაითქვეს სახელი, რადგან უფლისაგან სასაწაულებრივი კურნების ნიჭი მიემადლათ. ოლქის მმართველმა, ფრონტონმა ბრძანა, შეეპყროთ ისინი და მისთვის მოეგვარათ. უღმრთო ხელისუფალი პატივისა და ჯილდოების აღთქმით შეეცადა ქალწულების გადადრეკას ქრისტეს სარწმუნოებისაგან, მაგრამ მათ ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი ღმერთი და ყველა მაცდური წინადადება უარყვეს. გააფრთებულმა მმართველმა თავისი რისხვა უფროს დას - მინოდორას დაატეხა თავს. წმიდანი მოთმინებით იტანდა სატანჯველებს, ბოლოს კი აღმოხდა: და გავიდა ამ სოფლიდან. ოთხი დღის შემდეგ უმცროსი დები - მიტროდორა და ნიმფოდორა წარადგინეს სამსჯავროზე. მათ მინოდორას ჭრილობებით დასერილი და გასისხლიანებული გვამი დაუგდეს წინ დასაშინებლად. ასულები ცხარე ცრემლით დასტიროდნენ ძვირფას ცხედარს, მაგრამ მაცხოვრის უარყოფაზე არც უფიქრიათ; მმართველს განუცხადეს: მაშინ წმიდა მიტროდორა გაიყვანეს საწამებლად: ხეზე დაკიდეს, „ლამპართა მიერ ცეცხლისათა“ დაუწვეს სხეული; შემდეგ გარდამოხსნეს და რკინის ჯოხების ცემით დაუმტვრიეს სხეული; ასეთ ტანჯვაში შეჰვედრა ნეტარმა სული უფალს. ბოლოს მესამე, ნიმფოდორა მოიყვანეს. მის წინ უფროსი დების ნაწამები ცხედრები ესვენა. ფრონტონი იმედოვნებდა, რომ ეს სახილველი დააფრთხობდა ყმაწვილ ქალს. თავი ისე მოაჩვენა, თითქოს ენანებოდა მისი სინორჩე და მშვენიერება, და ალერსით, უხვი ჯილდოებისა და პატივის აღთქმით შეეცადა მის გადმობირებას. წმიდა ნიმფოდორამ ყური არ ათხოვა მის მაცდურ სიტყვებს და დების ხვედრი გაიზიარა. უსჯულოებს სურდათ, დაეწვათ მარტვილთა ცხედრები, მაგრამ „ქუხილნი და ელვანი საშინელნი მეყსა შინა იხილვნეს საჴუმილსა მას ზედა ცეცხლისასა“ და მთავარი და მისი მსახურები „დაწუნა და განანქრინნა“; შემდეგ მძაფრი წვიმა გარდამოხდა ზეცით და ცეცხლი დაშრიტა. წმიდანთა უვნებლად დარჩენილი ნეშტი ქრისტიანებმა პატივით მიაბარეს მიწას. მათი ზოგი უხრწნელი ნაწილი ათონზე, პანტელეიმონის რუსული მონასტრის ღვთისმშობლის საფარველის ტაძარში ინახება, წმიდა მიტროდორას მკლავი კი წმიდა მთაზევე, პანტოკრატორის სავანეშია დაბრძენებული. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტ. III, თბილისი, 2001 წელი
წმინდა ვარიფსავე

წმინდა ვარიფსავე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით — 23 სექტემბერი. წმინდანი მოღვაწეობდა II საუკუნეში. იგი განდეგილად ცხოვრობდა და მრავალს მოაქცევდა ქრისტიანობაზე თავისი მადლმოსილი ქადაგებებითა და სნეულთა კურნებებით. წმინდანი წარმართებმა მოკლეს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
ძვ. წ. 674

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 674 ასურელები ეგვიპტეში შეიჭრნენ, თუმცა ეგვიპტელებმა უკან დაახევინეს. რომის მეფე ნუმა პომპილიუსი