laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დუალისტური მონარქია

დუალისტური მონარქია — მმართველობის ფორმა, მონარქია, სადაც ძალაუფლება ფორმალურად გადანაწილებულია მონარქსა და პარლამენტს შორის მონარქის სასარგებლოდ. მონარქის ძალაუფლება მხოლოდ საკანონმდებლო სფეროშია შეზღუდული, თუმცა მას აქვს პარლამენტის ინიციატივების ბლოკირების შესაძლებლობები. აღმასრულებელი ხელისუფლება მონარქისა და მის მიერ დანიშნული მთავრობის ხელშია თავმოყრილი. მონარქიის დუალისტური ხასიათი ისაა, რომ აქ ერთდროულად ორი ძლიერი ხელისუფლებაა: მონარქის მემკვიდრეობითი ხელისუფლება და ხალხის მიერ არჩეული პარლამენტი. მონარქი და პარლამენტი აკონტროლებენ ერთმანეთს. სასამართლო ხელისუფლება ეკუთვნის მონარქს, მაგრამ იგი შეიძლება მეტ-ნაკლებად დამოუკიდებელიც იყოს. დუალისტური მონარქიის დროს მონარქს აქვს კანონებზე ხელის მოწერის უფლება, იგი სარგებლობს აბსოლუტური ვეტოს უფლებით. მონარქს უფლება აქვს მიიღოს ბრძანების სახის აქტები, ზოგიერთ შემთხვევაში, კანონებშიც შეიტანოს ცვლილებები მის მიერ მიღებული ბრძანებებით. მონარქს აგრეთვე უფლება აქვს დაითხოვოს პარლამენტი. მონარქი ნიშნავს მინისტრებს, აყალიბებს მთავრობას და ამაში იგი არ უწევს ანგარიშს პარლამენტს, მთავრობა კი, თავის მხრივ, პასუხისმგებელია მხოლოდ მონარქის წინაშე. საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა ა. დემეტრაშვილი, ი. კობახიძე, კონსტიტუციური სამართალი, თბ., 2010, გვ. 105-106 ↑ ა. დემეტრაშვილი, ი. კობახიძე, კონსტიტუციური სამართალი, თბ., 2010, გვ. 105-106 ↑ http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=5&t=3975
ჩინკი

ჩინკი, ჩინგი (უზბეკ. chink) — საფეხურიანი, ძნელმისადგომი ფლატე, რომელსაც შემოზღუდავს პლატო ან მაგიდა შემაღლება. გავრცელებულია ძირითადად ყაზახეთსა და შუა აზიის დასავლეთ ნაწილში. აქვს სხვადასხვა წარმოშობა. არსებობს ეროზიული, დენუდაციური და ტექტონიკური გენეზისის ჩინკი. მისი სიმაღლე ზოგჯერ 300-350 მ-ია. ამ მხრივ, აღსანიშნავია უსტიურტის პლატოს ჩინკი. უსტიურტის ჩინკებზე ყველაზე ინტენსიურია გრავიტაციული მოძრაობები იქ, სადაც იგი წარეცხილია ზღვის მიერ, რომელსაც მიაქვს ჩამომცურები მასალა, რაც ხელს უწყობს ექსპოზიციის განახლებას. იმ მონაკვეთბზე, სადაც ზღვამ დაიხია, გრავიტაციული შლეიფები ამაგრებენ კალთას, რითაც კონტრფორსის როლს ასრულებენ და ჩინკიც შეკრულია. დამახასიათებელია ფენების სუსტი ვარდნა პლატოს სიღრმეში, რაც ანელებს მის ნგრევას. გავრცელებულია ყაზახეთის, თურქმენეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიებზე. შუა აზიის მთიან რაიონებში ჩინკებს უწოდებენ მაღალ თოვლიან მთებს. ჩინკი შუა აზიის რეგიონული ტერმინია. მის ნაპრალებში ბინადრობს მანული. ↑ Чинк // Геологическая энциклопедия ↑ Чинк // Большая советская энциклопедия ↑ Ахромеев Л.М. Геоморфологический словарь-справочник. БГУ, Брянск, 2002 г., 320 стр.
საქართველოს კანონი

საქართველოს კანონი მიიღება საქართველოს გამგებლობაში არსებულ ნებისმიერ საკითხზე, თუ საქართველოს კონსტიტუციით სხვა რამ არ არის დადგენილი. საქართველოს კანონს საქართველოს ნორმატიულ აქტთა იერარქიაში ადგილი უკავია საქართველოს ორგანული კანონის შემდეგ: საქართველოს კანონი მიღებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა. მიღებული კანონპროეტი შვიდი დღის ვადაში გადაეგზავნება საქართველოს პრეზიდენტს პრომულგირებისთვის, რომელსაც იგი ხელს აწერს და აქვეყნებს ათი დღის ვადაში ან მოტივირებული შენიშვნებით უბრუნებს პარლამენტს. თუ პრეზიდენტი კანონპროექტს დააბრუნებს, პარლამენტი კენჭს უყრის პრეზიდენტის შენიშვნებს. შენიშვნათა მისაღებად საკმარისია ხმათა ის რაოდენობა, რაც გათვალისწინებულია ამ კანონის მისაღებად. თუ შენიშვნები მიღებულია, კანონპროექტის საბოლოო რედაქცია გადაეცემა პრეზიდენტს, რომელიც შვიდი დღის ვადაში ხელს აწერს და აქვეყნებს მას. თუ პარლამენტმა არ მიიღო პრეზიდენტის შენიშვნები, მაშინ კენჭი ეყრება კანონპროექტის პირვანდელ რედაქციას. კანონი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სიითი შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედი. თუ პრეზიდენტი დადგენილ ვადაში არ გამოაქვეყნებს კანონს, მას ხელს აწერს და აქვეყნებს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე. კანონი ძალაში შედის მისი ოფიციალურ ორგანოში გამოქვეყნებიდან მეთხუთმედე დღეს, თუ ამავე კანონით სხვა ვადა არ არის დადგენილი. საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა საქართველოს კანონმდებლობა საქართველოს კონსტიტუცია გ. ხუბუა, სამართლის თეორია, თბ., 2004 ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტტების შესახებ, მე-10 მუხლის მე-6 პუნატი ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტი ↑ საქართველოს კონსტიტუციის 66-ე მუხლის პირველი პუნქტი ↑ საქართველოს კონსტიტუციის 68-ე მუხლი ↑ საქართველოს კონსტიტუციის 68-ე მუხლის მე-6 პუნქტი
საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი

საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი არის კანონის ძალის მქონე ნორმატიული აქტი, რომელიც გამოიცემა საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ კანონს, კონსტიტუციურ შეთანხმებას, საერთაშორისო ხელშეკრულებასა და შეთანხმებას, ორგანულ კანონს. საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტს აქვს კანონის ძალა და ნორმატიული აქტების იერარქიაში ადგილს იკავებს კანონის გვერდზე: საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი ძალაში შედის ოფიციალურად გამოქვეყნების შემდეგ, დეკრეტში მითითებული მომენტიდან, და მოქმედებს მასში აღნიშნულ დრომდე, მაგრამ არა უგვიანეს საგანგებო მდგომარეობის დამთავრებისა, თუ იგი არ იქნა გაუქმებული საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტით. საქართველოს პრეზიდენტი დეკრეტს გამოცემიდან 48 საათის განმავლობაში წარუდგენს საქართველოს პარლამენტს. საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი საგადასახადო და საბიუჯეტო საკითხებზე ძალაში შედის ოფიციალურად გამოქვეყნების შემდეგ, დეკრეტში მითითებული მომენტიდან. საქართველოს პრეზიდენტი სახელმწიფო ბიუჯეტის დამტკიცების თაობაზე დეკრეტს დასამტკიცებლად წარუდგენს ახალარჩეულ პარლამენტს მისი უფლებამოსილების ცნობიდან ერთი თვის ვადაში. საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი საგადასახადო და საბიუჯეტო საკითხებზე ძალას კარგავს, თუ ახალარჩეული პარლამენტი პირველი შეკრებიდან ერთი თვის განმავლობაში არ დაამტკიცებს მას. საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი ა. დემეტრაშვილი, ი. კობახიძე, კონსტიტუციური სამართალი, თბ., 2010 პ. ცნობილაძე, კონსტიტუციური სამართალი, წიგნი პირველი, თბ., 2004 გ. ხუბუა, სამართლის თეორია, თბ., 2004 ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, მე-11 მუხლის მე-5 პუქნტი ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, მე-11 მუხლის მე-6 პუნქტი ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტი ↑ საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, 23-ე მუხლის მე-4 პუნქტი ↑ 5.0 5.1 საქართველოს კანონი ნორმატიული აქტების შესახებ, 23-ე მუხლის მე-5 პუნქტი
საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი

საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი — კანონის ძალის მქონე საკანონმდებლო აქტი, რომელიც განსაზღვრავს პარლამენტის უფლებამოსილების განხორციელების წესს, პროცედურასა და პარლამენტის შინაგან სტრუქტურას. იგი სავალდებულოა პარლამენტის ყველა წევრისათვის, კომიტეტისათვის, საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიისათვის, საპარლამენტო ფრაქციისათვის, უმრავლესობისა და უმცირესობისათვის, ინტერფრაქციული ჯგუფისათვის, აგრეთვე საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ ფარგლებში — საქართველოს პრეზიდენტისათვის, მთავრობისათვის, პარლამენტის კონტროლისადმი დაქვემდებარებული ყველა ორგანოსათვის, დაწესებულების, ორგანიზაციისა და თანამდებობის პირისათვის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლების ორგანოებისა და თანამდებობის პირებისათვის, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებისა და თანამდებობის პირებისათვის. საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი არის კანონის ძალის მქონე — მას საქართველოს ნორმატიულ აქტთა იერარქიაში ადგილი უკავია საქართველოს კანონისა და საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტის გვერდით, შესაბამისად, იგი მზადდება და მიიღება საქართველოს კანონის მომზადებისა და მიღებისათვის დადგენილი წესის მიხედვით და მიღებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სხდომაზე დამსწრეთა უმრავლესობა, მაგრამ არანაკლებ პარლამენტის წევრთა სრული შემადგენლობის ერთი მესამედისა, თუმცა კანონისგან განსხვავებით, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტს ხელს აწერს და აქვეყნებს პარლამენტის თავმჯდომარე. საქართველოს პარლამენტი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი საქართველოს კონსტიტუცია.  საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი.  ↑ საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის პირველი მუხლის მე-9 პუნქტი ↑ „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტი ↑ „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის მე-10 პუნქტი
ნეკი

ნეკი (ინგლ. neck, სიტყვასიტყვით – კისერი) — მაგმური ქანის სვეტისებრი სხეული, რომლითაც ამოვსებულია ვულკანის ყელი (ლავა, ტუფები, შერეული გენეზისის ბრექჩიები და სხვ.). გვხვდება აგრეთვე დედამიწის ზედაპირზე ექსტრუზივის სახით. განივ კვეთში ნეკი მომრგვალოა, ოვალური ან დარღვეული გარშემოხაზულობა ზომებით რამდენიმე მეტრიდან 1,5 კმ-მდეა. ფხვიერი ვულკანური მასალის დამტვრევის შემდეგ ნეკი, ჩვეულებრივ ძლიერ არის სახეშეცვლილი პოსტმაგმატური აირჰიდროთერმებით. რბილ ქანებთან შეღწევის შემდეგ ნეკი ეროზიის გავლენით იღებს სვეტისებურ ამონაწევს. დაიკი ლაკოლითი Genesi dei magmi, eruzioni e formazione di rocce vulcaniche დაარქივებული 2009-04-13 საიტზე Wayback Machine. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 373.
კანონი (ნორმატიული აქტი)

კანონი — სახელმწიფოს უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ განსაკუთრებული წესით მიღებული აქტი, რომელიც არეგულირებს უმნიშვნელოვანეს საზოგადოებრივ ურთიერთობებს. კანონები ყველაზე გავრცელებული ფორმაა, რომლის მეშვეობითაც უნდა დადგინდეს კონსტიტუციურ-სამართლებრივი ნორმების უმეტესი რაოდენობა, რომლებიც მიიღება კონსტიტუციის დებულებებისა და პრინციპების საფუძველზე და მათ განსავითარებლად. კანონები, მათში არსებული ნორმების მნიშვნელობის მიხედვით, იყოფა კონსტიტუციურ, ორგანულ და ჩვეულებრივ კანონებად. ჩვეულებრივი კანონები, თავის მხრივ, იყოფა საკოდიფიკაციო და მიმდინარე კანონებად. კონსტიტუციური კანონი არეგულირებს საზოგადოების ან სახელმწიფოებრივი ცხოვრების მხოლოდ ცალკეულ დარგებს, თუმცა თავისი იურიდიული ძალისა და მიღების წესით არაფრით არ განსხვავდება კონსტიტუციისგან. კონსტიტუციური კანონით მოქმედ კონსტიტუციის ტექსტში შედის ცვლილებები ან დამატებები, რის შემდეგ ის წყვეტს დამოუკიდებელი ნორმატიული აქტის სახით არსებობას. ორგანული კანონი საქართველოს კონსტიტუციური სამართლის სპეციფიკური წყაროა. ორგანული კანონის მიღება პირდაპირ არის გათვალისწინებული კონსტიტუციაში. ორგანული კანონის არსი ისაა, რომ იგი ასე ავსებს კონსტიტუციას, არ ცვლის მის ძირითად პრინციპებს და არ ეხება მის სიღრმისეულ აზრს. ჩვეულებრივი კანონები არეგულირებენ სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ცხოვრების ცალკეულ სფეროებს. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე საქართველოს კანონმდებლობა codex.ge საქართველოს კანონები პ. ცნობილაძე, კონსტიტუციური სამართალი, ტომი პირველი, თბ., 2004 ↑ პ. ცნობილაძე, კონსტიტუციური სამართალი, ტომი პირველი, თბ., 2004, გვ. 39 ↑ 2.0 2.1 2.2 პ. ცნობილაძე, კონსტიტუციური სამართალი, ტომი პირველი, თბ., 2004, გვ. 40
მორფოსტრუქტურა

მორფოსრუქტურა (ბერძ. morphē — ფორმა და ლათ. atructura — აღნაგობა) — საბჭოთა გეოგრაფიული ტერმინი დედამიწის ზედაპირის რელიეფის აღსანიშნავად, რომლის ჩამოყალიბებაში ენდოგენური და ეგზოგენური ძალების ხანგრძლივი ზემოქმედების დროს წამყვან როლს თამაშობდა ენდოგენური პროცესები. მორფოსტრუქტურების მორფოლოგიური განსხვავებები განპირობებულია ცალკეულ მონაკვეთებზე დედამიწის ქერქის აგებულებისა და გეოლოგიური ისტორიის თავისებურებებით. ყველაზე დიდი (პლანეტური) მორფოსტრუქტურები შეესატყვისება დედამიწის ქერქის უდიდეს ერთეულებს — კონტინეენტებს, ოკეანური ღრმულებს და სხვა. პლანეტური (ე.ი. გეოტექტურული) მასშტაბის მორფოსტრუქტურები განიყოფება უფრო დაბალი რანგის ტექტონიკური სტრუქტურების შესატყვის მორფოსტრუქტურებად, როგორებიცაა ცალკეული მაღლობები, ქედები, მთის მასივები, ღრმულები და სხვა. ტერმინი მორფოსტრუქტურა შემოგვთავაზა საბჭოთა გეოგრაფმა ინოკენტი გერასიმოვმა 1946 წელს. მორფოსკულპტურა გეოტექტურა გეომორფოლოგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 130.
Owner of a Lonely Heart

„Owner of a Lonely Heart“ — პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის სიმღერა ალბომიდან 90125. მისი ავტორია ტრევორ რებინი. ეს სიმღერა, რომელიც გამოცემულია სინგლის სახით, მოხვდა აშშ ჩარტის #1 პოზიციაზე. დღეისათვის იგი არის ჯგუფის ყველაზე დიდი წარმატება ჰიტ-აღლუმებში. 7" - ATCO Records ‎– B 9817 Owner Of A Lonely Heart Our Song 12" - ATCO Records ‎– B 9817 Owner Of A Lonely Heart Our Song Owner Of A Lonely Heart (Red And Blue Mix) ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ Deep Dive: Yes, Owner of a Lonely Heart. Rhino (15 July 2021). ციტირების თარიღი: 25 July 2023
მორფოსკულპტურა

მორფოსკულპტურა (ბერძ. morphē — ფორმა და ლათ. sculptura — გამოქანდაკება) — საბჭოთა გეოგრაფიული ტერმინი რელიეფის მცირე ფორმების აღსანიშნავად, რომელთა ჩამოყალიბება ძირითადად დაკავშირებულია ეგზოგენურ პროცესებთან. მორფოსკულპტურებს მიეკუთვნება მდინარეული ხეობები, მყინვარული, კარსტული, ეოლური და რელიეფის სხვა ფორმები. მჭიდროდ არის დაკავშირებული გეოლოგიურ სტრუქტურებთან და დედამიწის ზედაპირის პროცესებთან. ეგზოგენური პროცესები გამოიმუშავებენ მსხვილი რელიეფის ფორმების სკულპტურულ დეტალებს. რელიეფის სპეციფიკური ფორმები — მორფოსკულპტურები ქმნინ გეომორფოლოგიური ლანდშაფტის განსაკუთრებულ იერსახეს. ტერმინი გეოტექტურა შემოგვთავაზა საბჭოთა გეოგრაფმა ინოკენტი გერასიმოვმა 1946 წელს. გეოტექტურა მორფოსტრუქტურა გეომორფოლოგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 130.
ზედსართავი სახელი

ზედსართავი სახელი — მეტყველების ნაწილი, რომელიც დაერთვის არსებით სახელს და გამოხატავს არსებითი სახელით გამოხატული საგნის თვისებას. დაესმის კითხვა „როგორი?“. ქართულ ენაში ზედსართავი სახელი მსაზღვრელად გამოიყენება და ამით განსხვავდება წინადადებაში ის არსებითი სახელისაგან. ზედსართავი სახელი მაგალითებია: მაღალი, დაბალი, გრძელი, მოკლე, „თბილი“, „ცივი“ და ასე შემდეგ. ზედსართავი სახელი ენათმეცნიერებაში როგორც მეტყველების ნაწილი სამი კრიტერიუმის მიხედვით ხასიათდება: 1. ზოგადი ლექსიკურ-გრამატიკული მნიშვნელობა არის საგნის ნიშანი. 2. ზედსართავი სახელის მორფოლოგიური ნიშან-თვისებები განისაზღვრება რიცხვისა და ბრუნვის (ბევრ ენაში აგრეთვე გრამატიკული სქესის, სულიერისა და უსულოს) მორფოლოგიური კატეგორიების მიხედვით, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მათ დამოუკიდებელი მნიშვნელობები არსებითი სახელთან დგომის გარეშე არ გააჩნიათ და მხოლოდ შეთანხმების ფუნქციას კისრულობენ. 3. ზედსართავის სახელის საბაზისო სინტაქსური ფუნქცია სუბსტანტივური წინადადების წევრთან განსაზღვრების გამოხატვაა. გარდა ამისა, ის შეიძლება შედგენილი შემასმენლის სახელად ნაწილად იდგეს წინადადებაში. ზედსართავ სახელებში ორი ჯგუფი გამოიყოფა: ვითარებითი და მიმართებითი. ვითარებითი არსებითი სახელი აერთიანებს პირველად ზედსართავებს (მაღალი, შავი, მჭლე...), ხოლო მიმართებით ჯგუფში კი მეორადი (დერივაციული აფიქსებით ნაწარმოები) სახელები ერთიანდება. მიმართებითი, ანუ დერივაციული აფიქსებით ნაწარმოები ზედსართავი სახელების წარმომქმნელი, ანუ (დერივაციული) ელემენტებია -იან (მაგ., ხავსიანი), უ-ო (უთმო) და უ-ესი. ვითარებით ზედსართავებს ხარისხი ეწარმოებათ (მაღალი – უმაღლესი, უმჭლევესი...), მიმართებითებს, გარდა იშვიათი გამონაკლისისა, ხარისხი არ ეწარმოებათ, მაგ.; არ შეიძლება უთმოესი ან უუთმოესი, უხავსიანესი და სხვა; თუმცა არსებობს გამონაკლისებიც: გონი – გონ-იერ-ი – უ-გონიერ-ეს-ი, ჭკუა – ჭკვ-იან-ი – უ-ჭკვიან-ეს-ი და სხვა. ქართულ ენაში არსებით და ზედსართავ სახელებს შორის ხშირია ტრანზიცია (არსებითი სახელიდან ზედსართავ სახელში გარდასვლა ფორმის შეუცვლელად და პირიქით). ზოგადად, რომელიმე მეტყველების ნაწილის ქცევას ზედსართავ სახელად ენათმეცნიერებაში ეწოდება ადიექტივაცია (ანუ (ქართ.) გაზედსართავება), უფრო ზუსტად, უკვე გაზედსართავებულ არსებით სახელს კი დესუბსტანტივირებულ (განარსებითებულ, ნაარსებითალ) ზედსართავს უწოდებენ. ზოგადად, რომელიმე მეტყველების ნაწილის ქცევას არსებით სახელად ენათმეცნიერებაში ეწოდება სუბსტანტივაცია (ანუ (ქართ.) გაარსებითსახელება), უფრო ზუსტად, უკვე გაარსებითებულ ზედსართავ სახელს კი დეადიექტივირებული (განზედსართავებული) არსებითი სახელი ჰქვია. შანიძე, აკაკი: ქართული ენის გრამატიკის საფუძვლები. თბილისი, თბილისის უნივერსიტეტი გამომცემლობა,1980. შანიძე, აკაკი: ქართული ენის გრამატიკა. თბილისი, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1955. Helmut Glück (გამომცემელი), Metzler-Lexikon Sprache, 2000.
ბულგარული ლევი

ლევი — ფულის ერთეული ბულგარეთში. შედგება 100 სტოტინკისგან. ძველ ბულგარულ ენაზე სიტყვა „ლევი“, ისევე, როგორც სლავურ ენებზე ნიშნავს ”ლომს”. 2013 - 2014 წლებში ბულგარეთი, როგორც ევროკავშირის წევრი ქვეყანა გეგმავს ლევის მიმოქცევიდან ამოღებას, რასაც ევროთი ჩაანაცვლებს. Gallery of Bulgarian paper money დაარქივებული 2009-09-06 საიტზე Wayback Machine. Bulgarian Banknotes Bulgarian Banknotes Pictures Gallery
ლაპონია

ლაპონია — ვრცელი, მთიანი, ველური ბუნების არეალი ჩრდილოეთ შვედეთის პროვინცია ლაპლანდიაში. 1996 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. არეალს დაცული ტერიტორიის სტატუსი ჯერ კიდევ XX საუკუნის ადრეული წლებიდან აქვს. ტერიტორიის მთლიანი ფართობი 9400 კმ²-ია და წარმოადგენს მდოფლიოს უდიდეს სახეუცვლელ ბუნებრივ რეგიონს, რომელიც დღესაც ადგილობრივებით, ჩრდილოეთის ირმების მეჯოგეობის მიმყოლი სამის ხალხით, იგივე ლაპებითაა დასახლებული. მათ მიერ საძოვრებად არეალის მხოლოდ რამდენიმე ნაწილი გამოიყენება. ტერიტორიის სიდიდის გამო, არეალის გეოგრაფია ძალზედ ცვალებადია, ჭარბობს მთები, მდინარეები და ტბები. ბუნების ყოველ ნაკრძალსა თუ ეროვნულ პარკს აქ თავის განმასხვავებელი მახასიათებლები გააჩნია. ტერიტორიის 95% დაცულია როგორც ეროვნული პარკი ან ბუნების ნაკრძალი. მოიცავს მუდუსის, სარეკის, პადელანტის და სტორა-სიოფალეტის ეროვნულ პარკებს, ასევე სიაუნიას და სტუბას ბუნების ნაკრძალებს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Unesco site Swedish National Heritage Board site დაარქივებული 2004-06-15 საიტზე Wayback Machine.
სტორა-ალვარეტი

სტორა-ალვარეტი — კირქვიანი ვაკე შვედეთის კუნძულ ელანდზე. ნიადაგში წვრილი ნაწილაკებისა და PH-ის მარღალი შემცველობის გამო, აქ გავრცელებულია ვეგეტაციათა დიდი ასორტიმენტი, მათ შორის მრავალი იშვიათი სახეობა. 2000 წელს, სტორა-ალვარეტი მისი ექსტრაორდინალური ბიომრავალფეროვნებისა და პრეისტორიის გამო, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. აღნიშნული ფორმაციის ფართობი 260 კმ²-ია და წარმოადგენს ამგვარ არეალებს შორის უდიდესს ევროპაში, ამავე დროს, მოიცავს კუნძულის 1/4-ს. ზოგადად გავრცელებული შეხედულების საწინააღმდეგოდ, სტორა-ალვარეტი ხეებს ნამდვილად არაა მოკლებული; პირიქით გავრცელებულია იშვიათი ჯიშის დაბალი ტანის ხეები, რომლებიც პიგმეის (ქონდრისკაცი) ტყის მონათესავეა. კირქვული ვაკე ადრეული გამყინვარების პერიოდში მყინვარების შედეგად წარმოიქმნა, ხოლო თავად კირქვები 500 მლნ წლის წინ წარმოიქმნა ზღვაში, იმაზე უფრო სამხრეთით, ვიდრე ახლა მდებარეობს კუნძული. ოლანდის ნაწილი ბალტიის ზღვიდან მხოლოდ 11 000 წლის წინ ამოიზიდა, როდესაც უკანასკნელმა მყინვარებმა დნობა დაიწყო. მომდევნო რამდენიმე ათასწლეულის მანძილზე, ყინულის უმეტესი ნაწილი დადნა და კუნძულზე პირველი ძუძუმწოვრები და ადამიანები გამოჩნდნენ, რომლებიც მატერიკიდან ელანდთან დაკავშირებულ ყინულის ხიდს გამოუყვნენ. სულ ბოლოს, შიშველ კირქვაზე მცენარეთა გავრცელებისა და ქარის მიერ მოტანილი დეპოზიტების წყალობით, ნიადაგი წვრილი ნაწილაკებით დაფარა (ორი სმ სიღრმის), რამაც დღეს არსებული ალვარის ფორმაცია წარმოქმნა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში http://www.olanningen.com/oland/stora_alvaret2.htm დაარქივებული 2012-08-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ Hakan Sandbring and Martin Borg, Oland: Island of Stone and Green, May, 1997
რეიკიანესი

რეიკიანესი (ისლ. Reykjanesskagi — ნახევარკუნძული რეიკიანესი) — ნახევარკუნძული ისლანდიაში. რეიკიანესის ნახევარკუნძული განთავსებულია ისლანდიის სამხრეთ დასავლეთ ნაწილში, დაფარულია გაქვავებული ლავით და აქ-იქ მოკრძალებული მცენარეებით. რეიკიანესისათვის დამახასიათებელია ვულკანური აქტივობა. გეოთერმული ელექტროსადგური გრინდავიკი კრისუვიკი სალთის ტბა კებლავიკის აეროპორტი ისლანდიის ვულკანების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-08-25 საიტზე Wayback Machine.
ექსპოზიცია (ლანდშაფტი)

ექსპოზიცია (ლათ. expositio — ჩვენება) — ქედის, მთისა და სხვა კალთების ორიენტაცია ქვეყნის მხარეებისა და ჰორიზონტის სიბრტყის მიმართ. იგი განაპირობებს მოცემულ ადგილსა და სეზონში კალთებზე მზის დასხივების სხვადასხვაგვარობას, ამა თუ იმ მიმართულების ქარის ზემოქმედებას და ა.შ. მთაში ექსპოზიცია ჰავის მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული ფაქტორია: ქმნის კალთის მიკროკლიმატსა და განსხვავებულ ლანდშაფტებს. ექსპოზიციის ჩრდილოეთი და სამხრეთი კალთა განსხვავდებიან რადიაციულ-თერმული მახასიათებლებით, რაც იწვევს ეგზოგენური პროცესების რეჟიმისა და ხასიათის სხვადასხვაგვარობას. ასე მაგალითად, ქედების ჩრდილოეთ კალთებზე თოვლი უფრო გვიან დნება, აქტიურია ნივაცია, სამხრეთ კალთებზე მზრალი გრუნტი მალევე დნება, რის შედეგად სოლიფლუქცია ვითარდერბა. ქარპირა კალთები განსაკუთრებულად ექვემდებარებიან ნოტიო ქარების გავლენას და გარზურგა კალთებისაგან განსხვავდებიან უფრო ნოტიო პირობებითა და მცენარეული საფრის სიჭარბით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 254.
მგოსანი ბიდლის ზღაპრები

მგოსანი ბიდლის ზღაპრები (ინგლ. The Tales of Beedle the Bard) — ზღაპრების წიგნი, რომელიც ჯოან როულინგის მიერ არის დაწერილი. იგი არის ჰარი პოტერის წიგნების სერიის დამატება. „მგოსანი ბიდლის ზღაპრები“ ფიგურირებს ამ სერიის უკანასკნელ რომანში, „ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები“. თავდაპირველად წიგნი გამოიცა შვიდი ასლის სახით. ყოველი მათგანი იყო ხელნაწერი და ილუსტრირებული ჯოან როულინგის მიერ. ერთ-ერთი გაიყიდა აუქციონზე 50.000 £-ად. Amazon.com-მა ის შეიძინა 1.95 მილიონ £-ად. აუქციონიდან შემოსული თანხა გადაირიცხა საქველმოქმედო ფონდში The Children's Voice. 2008 წლის 4 დეკემბერს გამოიცა წიგნის საჯარო ვერსია. გაყიდვიდან შემოსული თანხები გადაირიცხა ფონდში Children's High Level Group. მასში აღწერილია ჯადოსნური ამბები, რომლებსაც ალბუს დამბლდორის კომენტარები ახლავს. აქ არის შემდეგი ზღაპრები: „ჯადოქარი და ხტუნია ქოთანი“, „იღბლის შადრევანი“, „გრძნეულის ბანჯგვლიანი გული“, „ბაჭო-პრანჭო და მისი ხითხითა კუნძი“ და „სამი ძმის ამბავი“ (უკანასკნელი აგრეთვე მოთხრობილია ჰარი პოტერის სერიის მეშვიდე რომანში, „ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები“ ↑ „J. K. Rowling's The Tales of Beedle the Bard“. Amazon.com. ↑ http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7142656.stm ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-12-17. ციტირების თარიღი: 2007-12-17. ↑ http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601088&sid=axYVlJO7LaAo&refer=muse
დამბლდორის არმია

დამბლდორის არმია (ინგლ. Dumbledore's Army, შემოკლებით დ.ა.) — სტუდენტური ორგანიზაცია ჯოან როულინგის მიერ შექმნილი ჰარი პოტერის რომანების სერიიდან. მისი დამაარსებლები იყვნენ ჰარი პოტერი, რონ უისლი და ჰერმიონ გრეინჯერი. ორგანიზაციის მიზანი იყო ჰოგვორტსის ზედამხედველ დოლორეს ამბრიჯისგან ფარულად ბნელი ხელოვნების წინააღმდეგ დაცვის შესწავლა და ამბრიჯის რეჟიმისათვის წინააღმდეგობის გაწევა. ნევილ ლონგბოტომი (ინგლ. Neville Longbottom) იყო ჰოგვორტსის მაგიისა და ჯადოსნობის სკოლის ერთ-ერთი მოსწავლე, გრიფინდორელი. მართალია, ნევილი ჰარის, ჰერმიონისა და რონის საუკეთესო მეგობარი არ ყოფილა, მაგრამ მაინც მეგობრობდნენ. ნევილის საყვარელი საგანი იყო ჰერბოლოგია. ის ამ საგანს გაჰყვა და გახდა ჰოგვორტსში ჰერბოლოგიის პროფესორი. მისი საძულველი მასწავლებელი იყო სევერუს სნეიპი, ხოლო საძულველი საგანი - მისივე საგანი. სევერუსი მას ყოველთვის უადგილო შენიშვნებს აძლევდა. მართალია, ნევილს ამ საგანში ნიჭი არ ჰქონდა, მაგრამ სნეიპი მას კიდევ უფრო უფუჭებდა საქმეს. გაკვეთილების დროს ჰერმიონი მისი საუკეთესო დამხმარე იყო. ნევილს ჰყავდა გომბეშო, რომელიც მუდმივად ეკარგებოდა. ლონგბოტომს ძალიან ცუდი მეხსიერება ახასიათებდა. დამბლდორის არმიის შესახებ
ინვერსია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ინვერსია შეიძლება აღნიშნავდეს: ინვერსია — ამა თუ იმ ენისთვის დამახასიათებელი სიტყვათრიგის შეცვლა ინვერსია — О ცენტრის მქონე და R რადიუსიანი წრეწირის მიმართ გარდაქმნა ინვერსია — ქრომოსომის სტრუქტურის ცვლილება ინვერსია — რელიეფის შეცვლა ინვერსია — ტემპერატურის ანომალიური ცვლილება ინვერსია — გეოსინკლინის განვითარების სტადია