laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ელ-ტეპოცტეკო

ელ-ტეპოცტეკო (ესპ. El Tepozteco) — არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკაში, მორელოსის შტატში. მოიცავს ალკოჰოლური სასმელის, პულკეს აცტეკური ღმერთის — ტეპოცეკატლის პატარა ტაძარს. შუა პოსტკლასიკურ პერიოდში, სიერა-დე-ტეპოცტლანის ქედის ერთ-ერთ მწვერვალზე მრავალი ტერასა და პატარა პირამიდა აშენდა, რომლებიც კოლუმბამდელ ქალაქ ტეპოცტლანს გადაჰყურებდა. ტაძარი იმდენად მნიშვნელოვანი გახდა, რომ პილიგრიმები მოიზიდა გვატემალიდანაც კი, მიუხედავად იმისა, რომ ტეპოცეკატლი ადგილობრივი კულტი იყო. ტაძარი ძეგლის დასავლეთ მხარედ მდებარეობს. შედგება 6,4 მ სიმაღლის პლატფორმისაგან, რომელიც 3,3 მ სიმაღლის საძირკველზეა დაშენებული. თუმცა, ტაძრის ამჟამინდელი ნაშთების სიმაღლე მხოლოდ 2,7 მეტრია. ტაძარი ორი ოთახისგან შედგებოდა. პირველ ოთახამდე კიბეები მიდიოდა. ამ ოთახში აღოჩენილია სარდაფი, სადაც ნახშირისა და კოპალის კვალს მიაგნეს. შიდა პატარა ოთახს ორი სვეტი იჭერდა. სავარაუდოდ, ამ ოთახში ინახებოდა ტეპოცეკატლის პატარა სკულპტურა. ისტორიის მანძილზე, დაძარი რამდენიმეჯერ გადააკეთეს. ბოლო და ყველაზე მნიშვნელოვანი მოდიფიკაციის დროს, დაუმატებიათ ქვის სკამები და ლავანგარდები. ერთ-ერთ ლავანგარდზე ამოკვეთილია ტონალპოუალის 20-დღიანი წმინდა კალენდარი. ძეგლის აღმოსავლეთ მხარეს აშენებულია ადგილობრივი ქურუმებისა და მათი დამხმარეთათვის განკუთვნილი საცხოვრებელი ოთახები. ტაძრის ნანგრევებში აღმოჩენილია წარწერებიანი ორი ქვა. ერთ-ერთი ქვა აცეტეკების მერვე იმპერატორის, აჰუიცოტლის სახელს ატარებს და კალენდარულ თარიღად დატანილია „10 კურდღელი“. ეს თარიღი ახ. წ. 1502 წელს წარმოადგენს, წელს, როდესაც იმპერატორი გარდაიცვალა. ეს საკითხი არქეოლოგებში დღემდე კამათს იწვევს; მათი ერთი ნაწილის აზრით, ეს ტაძრის აშენების თარიღია, სხვებს კი მიაჩნიათ, რომ ქვები მოგვიანებით დაამატეს აცტეკთა იმპერატორის გარდაცვალების თარიღის უკვდავსაყოფად. ზოგიერთი გლიფი მოიცავს ზურმუხტის გვირგვინებსა და ისრის ფარებს, რის საფუძველზეც დგინდება, რომ ტაძრის ქვის სკამები აცტეკთა სამმაგი ალიანსის პერიოდში, ახ. წ. 1452 წელს აუშენებიათ, როდესაც ალიანსმა ტეპოცტლანი დაიპყრო. მესოამერიკული პირამიდები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელ-ტეპოცტეკო ელ-ტეპოცტეკო INAH-ზე დაარქივებული 2009-08-15 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 Canto Aguilar 1998 ↑ Adams 1996, p.360. ↑ 3.0 3.1 El Tepozteco at INAH დაარქივებული 2009-08-15 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ Matos Moctezuma & Solis Olguín 2002, p.450.
ნიკოლოზ გილაური

ნიკოლოზ (ნიკა) გილაური (დ.14 თებერვალი, 1975, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის იანვრიდან 2012 წლის 30 ივნისამდე. გილაური სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტზე. 1998 წელს დაამთავრა ინგლისის ბიურნემოუტნის კოლეჯის ინგლისური ენის შემსწავლელი კურსები. 1999–2000 წლებში სწავლობდა ფილადელფიის ტემპლის უნივერსიტეტის მაგისტრატურაში საერთაშორისო ბიზნეს მენეჯმენტს. გილაურის სამუშაო გამოცდილება იწყება 1999 წლიდან, როცა ის მუშაობდა დუბლინის საერთაშორისო საფინანსო ცენტრში. 2000 წელს იყო ფილადელფიის მცირე ბიზნესის განვითარების ცენტრის ფინანსური კონსულტანტი. 2001 წლიდან გილაური საქართველოში დაბრუნდა და დაინიშნა საქართველოს ტელეკომში ფინანსურ კონსულტანტად. 2002 წელს დაინიშნა ესპანური კონსორციუმის - იბერდროლას ფინანსურ კონსულტანტად. 2003 – 2004 წლებში მუშაობდა ირლანდიური კომპანია ი-ეს-ბი-იში საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის მენეჯმენტ-კონტრაქტორად, ფინანსურ მაკონტროლებლად. 2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრად. 2007-2009 წლებში იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 2009 წლის 6 თებერვლიდან 2012 წლამდე იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრი. 2012 წელს ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ გილაურმა დატოვა საჯარო სექტორი და დააფუძნა საკონსულტაციო კომპანია Reformatics. 2010 წლის იანვარში გილაური დაქორწინდა ყოფილ მოდელსა და „მის საქართველო 2004“-ის მონაწილე მარინე შამუგიაზე. ნიკა გილაური დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნიკოლოზ გილაური ↑ საქართველოს პრემიერი დაქორწინდა[მკვდარი ბმული]
ვიერის დოლმენი

ვიერის დოლმენი (ესპ. Dolmen de Viera) — დოლმენი ესპანეთში, მდებარეობს ქალაქ ანტეკერის მახლობლად, მისგან ჩრდილო-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრში. მენგისა და ელ-რომერალის დოლმენებთან ერთად ქმნის ანტეკერის დოლმენების ანსამბლს. დოლმენი ენეოლითის ხანას განეკუთვნება. აღმოაჩინეს 1903 წელს. სახელი ეწოდა მისი აღმომჩენის გვარის მიხედვით. კონსტრუქციის მიხედვით დოლმენი კორიდორით იწყება, რომლის სიგრძეა 20 მ., სიმაღლე — 185 სმ., ხოლო სიგანე — 120 სმ. დასაკრძალი ოთახის სიმაღლეა 210 სმ., ხოლო სიგანე — 180 სმ. ისევე როგორც ანტეკერის სხვა დოლმენები, ვიერის დოლმენიც ყორღანული ტიპისაა, დაფარულია მიწით. 2016 წლის 15 ივლისს ვიერის დოლმენი მენგისა და ელ-რომერალის დოლმენებთან ერთად ანტეკერის დოლმენების სახელით შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ანტეკერის დოლმენები მენგის დოლმენი დაარქივებული 2008-01-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ Five sites inscribed on World Heritage List
ელ-რომერალის სარკოფაგი

ელ-რომერალის სარკოფაგი (ესპ. Tholos de El Romeral) — მეგალითური სარკოფაგი ესპანეთში. აგებულია დაახლ. ძვ. წ. 1800 წელს. შედის ანტეკერის დოლმენების ანსამბლში. სარკოფაგში აღმოჩენილია ადამიანის ჩონჩხი, ნიჟარები და სხვადასხვა ტიპის კერამიკული ნიმუშები. სარკოფაგი შედგება კორიდორისა და ორი მრგვალი დასაკრძალი ოთახისაგან. ოთახის ფორმით განსხვავდება მენგისა (ძვ. წ. 2500 წ.) და ვიერის (ძვ. წ. 2400 წ.) დოლმენებისაგან, რომელთა ოთახებიც ოთკუთხედის ფორმისაა. სარკოფაგი დაცულია 8 მეტრის სიმაღლისა და 80 მეტრი დიამეტრის ყორღანით. 2016 წლის 15 ივლისს ელ-რომერალის სარკოფაგი ვიერისა და მენგის დოლმენებთან ერთად ანტეკერის დოლმენების სახელით შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Dolmen del Romeral.[მკვდარი ბმული] Dolmen de El Romeral. დაარქივებული 2021-08-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ Five sites inscribed on World Heritage List
სანგანების ზღვის ეროვნული პარკი

სანგანების ზღვის ეროვნული პარკი — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სუდანში. მდებარეობს წითელი ზღვის ცენტრში. სანგანები (არაბ. سنقنيب) მარჯნის ერთადერთი ატოლია და მდებარეობს სუდანის სანაპიროდან 25 კილომეტრის დაშორებით. 2016 წლის 17 ივლისს დუნგონაბის ყურესა და კუნძულ მეკოვართან ერთად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List
დუნგონაბის ყურე

დუნგონაბის ყურე — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სუდანში. მდებარეობს წითელი ზღვაში. მდებარეობს პორტ-სუდანიდან 125 კილომეტრზე ჩრდილოეთით. დუნგონაბის ყურეში ცხოვრობს დიუგონების ერთ-ერთი უდიდესი პოპულაცია. 2016 წლის 17 ივლისს სანგანების ზღვის ეროვნული პარკსა და კუნძულ მეკოვართან ერთად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List
მეკოვარი

მეკოვარი (ინგლ. Mukawwar, არაბ. مكوار) — კუნძული და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სუდანში. მდებარეობს წითელ ზღვაში, პორტ-სუდანიდან 125 კილომეტრზე ჩრდილოეთით. კუნძულზე და მასთან ახლოს ცხოვრობს ზღვის ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების უდიდესი პოპულაცია. 2016 წლის 17 ივლისს სანგანების ზღვის ეროვნული პარკსა და დუნგონაბის ყურესთან ერთად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List
სამხრეთ ერაყის ჭაობები და არქეოლოგიური ლანდშაფტი

სამხრეთ ერაყის ჭაობები და არქეოლოგიური ლანდშაფტი — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ერაყში. ძეგლი შედგება შვიდი ობიექტისაგან. მათგან სამი არქეოლოგიური ობიექტია (ძველი შუმერული ქალაქები), ხოლო ოთხი ჭაობი: ჰავიზეჰის ჭაობები ცენტრალური ჭაობები აღმოსავლეთ ჰამარის ჭაობები დასავლეთ ჰამარის ჭაობები ურუქი ური ერიდუ Ahwar of Southern Iraq on the World Heritage List
ლე კორბუზიეს შენობების სია

აქ წარმოდგენილია არქიტექტორ ლე კორბუზიეს აგებული შენობების სია. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 French Ministry of Culture: "Patrimoine architectural", retrieved 20 October 2013 ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement en. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. ციტირების თარიღი: 18 July 2016. ↑ Monumentum: Villa La Roche ↑ Heritage Register Berlin, retrieved 20 October 2013
თურქეთის მშვიდობის საბჭო

თურქეთის მშვიდობის საბჭო (თურქ. Yurtta Sulh Konseyi) — სავარაუდო აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც მოაწყო თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა 2016 წლის 15 ივლისს. განცხადება გადატრიალების თაობაზე იყო გაკეთებული თურქეთის სახელმწიფო ტელეარხის TRT-ს ეთერში, როდესაც ჯარისკაცები ძალით დაიკავეს თურქეთის სახელმწიფო მაუწყებლის შტაბ-ბინა ანკარაში, 15 ივლისის ღამეს. ჯგუფი, სავარაუდოდ, ჩამოყალიბდა თურქეთის შეიარაღებული ძალების შიგნით. საბჭომ თავისი თავი გამოაცხადა მმართველ ორგანოდ თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის დროს. საბჭოს შექმნა გამოცხადებული იყო ტიჟენ ქარასის მიერ, რომელიც TRT-ს ახალი ამბების წამყვანია. საბჭოს სახელწოდება გამომდინარეობს ქემალ ათათურქის ცნობილი გამოთქმიდან: "მშვიდობა სამშობლოში, მშვიდობა მთელ მსოფლიოში". არ არსებობს ოფიციალური განცხადება საბჭოს შემადგენლობასთან დაკავშირებით. მაგრამ მუჰარემ ქიოსეს დაკავების შემდეგ, ქემალისტურმა გაზეთმა "Sözcü" გამოაქვეყნა თითქოსდა იმ პირების სია, რომელიც შედიან საბჭოს შემადგენლობაში. 37 სახელი მოიცავს: ოღუზ აქუში ერქან აღინი დერია იამანი ერჰან ერმიშოღლუ სეიფი ბულდუქი ჰასან შაბანი სერდარ ჩამიჩი აქიფ უსი ალი მუჟდათ ესქი უღურ აიდინი ქურთულუშ ქაია ილიას დამარსეჩქინი ისმაილ მინგირი მეჰმეთ სადიქ იოზგიუვენი სეფა მუმჯუ ჰარუნ ბიროლ მერთი უღურ ირიჯი თურან იოზენი აბდიურაჰიმ იოზქანი სულეიმან იულქერი სულეიმან ჩელები ნაჯი აქდემირი ალი ქოჩიღითი ჰალილ იბრაჰიმ დიშჩი საადეთ უსი აბდულაჰ ავლიქი ფერჰან ქუშჯანი ბიულენთ ჩოლაქი ჰალუქ ქამილ იავუზი ზაფერ იოღრეთიჯი ჰამით ჯან იუქსელი აიჰან დოღანი არიფ ბაქირი ↑ Basaran, Ezgi. (16 July 2016) Turkey coup: Who was behind Turkey coup attempt?. BBC News. ციტირების თარიღი: 2016-07-18. ↑ „Darbeyi planlayanlardan Albay Muharrem Köse’nin cebindeki atama listesi ortaya çıktı“. Sözcü (თურქული). 17 July 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ივლისი 2016. ციტირების თარიღი: 18 July 2016. ↑ TRT spikeri: Silahla tehdit ederek, bir bildiri okumamı istediler tr (16 July 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-17. ციტირების თარიღი: 2016-07-18. ↑ İşte Albay Muharrem Köse’nin planladığı atama listesi tr (16 July 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 ივლისი 2016. ციტირების თარიღი: 18 July 2016.
ევარიშტუ კარვალიო

ევარიშტუ კარვალიო (პორტ. Evaristo Carvalho; დ. 1942) — სან-ტომელი პოლიტიკოსი. კარვალიოს ორჯერ ეკავა სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა: პირველად, 1994 წლის 7 ივლისიდან 25 ოქტომბრამდე და მეორედ — 2001 წლის 26 სექტემბრიდან 2002 წლის 28 მარტამდე. იგი დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოძრაობის პარტიის წევრია. 2016 წლის 17 ივლისს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, ევარიშტუ კარვალიომ ხმათა 50.14% მოიპოვა და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი გახდა. თანამდებობას დაიკავებს 2016 წლის 3 სექტემბერს. ↑ Nigerian politician charged with treason, Washington Times (July 7, 1994) ("President Miguel Trovoada had appointed Evaristo Carvalho prime minister earlier Monday giving him 48 hours to form a government") ↑ East, Roger; Thomas, Richard (2003-01-01). Profiles of People in Power: The World's Government Leaders (en). Psychology Press. ISBN 9781857431261.  ↑ Global elections calendar NDI ↑ São Tomé/Eleições: Evaristo Carvalho eleito Presidente à primeira volta Correio de manhã, 18 July 2016
თუფის რაიონი

თუფის რაიონი (ყირგ. Түп району) — ყირგიზეთის ისიქ - ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი თუფი. 2009 წლის აღწერის მიხედვით თუფის რაიონში ცხოვრობს 58 786 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 51 578 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 87,7%, რუსები — 2571 ადამიანი (4,4%) ყალმუხები — 171 (0,3%), ყაზახები — 3624 (6,2%), ბალყარელები — 209 (0,4%), უკრაინელები — 174 ადამიანი (0,3%) უზბეკები — 139 ადამიანი ანუ (0,2%) Перепись населения Киргизии 2009. Иссык-Кульская область
ჯეთი-ოღუზის რაიონი

ჯეთი-ოღუზის რაიონი (ყირგ. Жети-өгүз району) — ყირგიზეთის ისიქ-ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ყიზილ-სუ. 2009 წლის აღწერის მიხედვით თუფის რაიონში ცხოვრობს 82 085 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 74 852 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 91,2%, რუსები — 3660 ადამიანი (4,5%) დუნგანები — 1953 (2,4%), უიღურები — 744 (0,9%), თათრები — 259 (0,3%), ყაზახები — 253 ადამიანი ანუ (0,3%) Перепись населения Киргизии 2009. Иссык-Кульская область
ტრინიტრამიდი

ტრინიტრამიდი წარმოადგენს ჟანგბადისა და აზოტის ნაერთს ფორმულით N(NO2)3. ნივთიერება პირველად აღმოჩენილი და აღწერილი იქნა 2010 წელში შვედეთის სამეფო ტექნიკური უნივერსიტეტის თანამშრომლების მიერ.. ის შედგება აზოტის ატომისაგან, რომელიც შეერთებულია სამ ნიტროჯგუფთან (-NO2). ადრე ის, არსებობდა თუ არა ტრინიტრამიდი, საკამათო თემას წარმოადგენდა. მაგრამ მონტგომერისა და მაიკლსის მიერ 1993 წელს ჩატარებულმა გამოთვლებმა აჩვენა, რომ ნაერთი სტაბილური უნდა ყოფილიყო. ტრინიტრამიდის გამოყენების პოტენციურ არენალს მისი, როგორც ძლიერი მჟანგავის გამოყენებაა სარაკეტო საწვავებში, როგორც ქლორისაგან თავისუფალი ნივთიერება. ეს კი ძალიან მნიშვნელოვანი განვითარებაა, რადგან ციოლკოვსკის სარაკეტო ტოლობიდან გამომდინარე რაკეტის დელტა-v-ს ოდნავი გაუმჯობესებაც კი უზარმაზარ გავნელას მოახდენს რაკეტის სასარგებლო ტვირთის წონაზე. ტრინიტრამიდზე ბაზირებული სარაკეტო საწვავის სიმკვრივული იმპულსი 20დან 30%-მდე უკეთესია ვიდრე ნებისმიერი ახლა არსებული ნივთიერებები, თუმცა ნაკლებია, ვიდრე თხევადი ჟანგბადის. „Discovery of New Molecule Could Lead to More Efficient Rocket Fuel“. ↑ Angewandte Chemie International Edition, Early View, Dec. 23, 2010 ↑ J. A. Montgomery Jr. & H. H. Michels (July 1993). „Structure and stability of trinitramide“. Journal of Physical Chemistry. 97 (26): 6774–6775. doi:10.1021/j100128a005. დამოწმება იყენებს მოძველებულ პარამეტრს |last-author-amp= (დახმარება) ↑ Discovery of New Molecule Could Lead to More Efficient Rocket Fuel, Science Daily, 2010-12-22, accessed 2011-01-03. ↑ http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2011/January/07011103.asp ↑ http://onlinelibrary.wiley.com/store/10.1002/anie.201007047/asset/supinfo/anie_201007047_sm_miscellaneous_information.pdf?v=1&s=2b7789919ea7a0858400749fd4a8859942236a1e
ვაჟა ხუციშვილი

ვაჟა ხუციშვილი (დ. 27 ივნისი, 1993, რუსთავი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების ჰავბექი. ვაჟა ამჟამად რუსთავის „ხარების“ შემადგენლობაში თამაშობს. 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ხუციშვილი საქართველოს ღირსებას იცავდა. ნაკრებში მას 22 კეპი აქვს მოპოვებული. ხარები (რუსთავი) დაარქივებული 2016-04-01 საიტზე Wayback Machine. site.rugby.ge ↑ ESPN Profile. ESPN (1 სექტემბერი 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 1 სექტემბერი 2015.
ენედის პლატო

ენედის პლატო — მთიანი მასივი ჩადში. მდებარეობს ჩადის აღმოსავლეთ ენედის რეგიონში, სუდანის სახელმწიფო საზღვართან ახლოს. ენედის მასივი ქვიშიანი მთიანი მასივია, რომლის სიმაღლეც ზღვის დონიდან 1450 მეტრამდეა. მას გარს საჰარის უდაბნო აკრავს. ენედის კლდეებზე აღმოჩენილია უამრავი პეტროგლიფი, რომლებიც ნეოლითის ხანაში მცხოვრებმა ტომებმა დატოვეს. ენედი ასევე წარმოადგენს ბუნებრივ ნაკრძალს, სადაც დაცულია გარეული ცხოველების უნიკალური ჯიშები: ნილოსის ჯუჯა ნიანგი არშეის გელტაში, ანტილოპა, საჰარის ლომი. 2016 წლის 17 ივლისს ენედის მასივი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Natural Arches of the Ennedi ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List
ვლადიმერ ბეროშვილი

ვლადიმერ ლევანის ძე ბეროშვილი (დ. 1907, სოფ. კარდანახი, ახლანდელი გურჯაანის რაიონი ― გ. 1944), საბჭოთა კავშირის გმირი (16 ოქტომბერი, 1943), უმცროსი ლეიტენანტი. დაამთავრა უმცროს მეთაურთა სკოლა. II მსოფლიო ომში მეთაურობდა მეტყვიამფრქვევეთა ოცეულს, შემდეგ ასეულს. დნეპრის გადალახვისა და მარჯვენა ნაპირზე პლაცდარმის დაკავებისას გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. 1943 - საბჭოთა კავშირის გმირი, მდინარე დნეპრის გადალახვისა და მარჯვენა ნაპირზე პლაცდარმის დაკავებისას გამოჩენილი მამაცობისათვის ლენინის ორდენი დაჯილდოებულია 2 სხვა ორდენით და მედლებით. ქსე, ტ. 2, გვ. 333, თბ., 1977 ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით. მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი - 1964 Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г. Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ვლადიმერ ბეროშვილი ვლადიმერ ბეროშვილი ვლადიმერ ბეროშვილი
რევილიახიხედოს არქიპელაგი

რევილიახიხედოს არქიპელაგი (ესპ. Islas Revillagigedo) — კუნძულების ჯგუფი წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება მექსიკის კოლიმის შტატს. ყველაზე დიდი კუნძულები არიან სოკორო, სან-ბენედიქტო, როკა-პარტიდა და კლარიონი. ყველა კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. კუნძულები და მისი აკვატორია 2016 წლის 17 ივლისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. რადგან აღნიშნული აკვატორია ზღვის ფრინველების უმთავრესი საცხოვრებელი ადგილია. ↑ Eight new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List ↑ Archipiélago de Revillagigedo
გიორგი ნემსაძე (მორაგბე)

გიორგი ნემსაძე (დ. 26 სექტემბერი, 1984, ქუთაისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების მოთამაშე. სარგბო კარიერა დაიწყო 2000 წელს ქუთაისის „აიაში“, მისი პირველი მწვრთნელი იყო დიმიტრი ფულარია. ნაკრების მაისურით ჩატარებული აქვს 80 თამაში, ამ ხნის განმავლობაში გუნდისთვის 60 ქულა მოიპოვა. რაგბის 2011 და 2015 წლების ჩემპიონატებში, ნემსაძე საქართველოს ღირსებას იცავდა. ↑ Giorgi Nemsadze player profile ESPN Scrum.com
თედორე ბეგიაშვილი

თედორე (თედო) მალაქიას ძე ბეგიაშვილი (დ. 4 დეკემბერი, 1892, სოფ. ფანიანი, ახლანდელი სიღნაღის რაიონი ― გ. 21 ოქტომბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი და პედაგოგი, ფოლკლორისტი. დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია, ხოლო 1916 წელს იურევის (ახლანდელი ტარტუს) უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მასწავლებლობდა სკოლებში, ინსტიტუტებში. 1956 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში რუსული და ქართული ლიტერატურის კათედრაზე. ავტორია ფილოლოგიური, ფოლკლორისტული და პედაგოგიური-მეთოდოლოგიური გამოკვლევებისა. მათგან აღსანიშნავია: "ქართული სიტყვიერების ისტორია" (I ნაწილი - 1925, II - 1927, III - 1931). "ქართული ფოლკლორი" (1941) და სხვა. არჯევანიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 264.
ავთანდილ მარგიანი

ავთანდილ მარგიანი (დ. 24 დეკემბერი, 1945, მესტია, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი და საბჭოთა პოლიტიკოსი, სპორტსმენი, დამოუკიდებელი საქართველოს კომპარტიის პირველი მდივანი 1990-1991 წლებში. 1992-1995 წლებში საქართველოს ვიცე-პრემიერი და პარლამენტის დეპუტატი. ამჟამად არის „ერთიანი საქართველოს“ ლიდერი. დამთავრებული აქვს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1968-1971 წლებში — ლუდის ქარხნის ბრიგადირი. 1971-1977 წლებში — კომბინატ „ელბრუსის“ ინჟინერი, შემდეგ მთავარი ინჟინერი. 1978-1980 წლებში ტრანსნავთობის ბაზის უფროსი. 1980-1989 წლებში კომპარტიის გარდაბნის რაიონის განყოფილების გამგე, რაიკომის მდივანი. 1989-1990 წლებში კომუნისტური პარტიის რაიონული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი კომუნისტური პარტიიდან. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1991-1992 წლებში იყო „საქართველოს დემოკრატიული კავშირის“ თანათავმჯდომარე, 1992 წლიდან — თავმჯდომარე. 1992 წელს იყო საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრი. 1992 წელს არჩევნებში კენჭს იყრიდა პარტიული სიით, გახდა პარლამენტის წევრი, იყო ფრაქცია „დემოკრატიული კავშირის“ წევრი, 1992-1995 წლებში — საქართველოს მთავრობის ვიცე-პრემიერი. იყო 1993 წელს შექმნილი თურქეთ-საქართველოს მეგობრობის საზოგადოება „კარადენის“ დამფუძნებელი. 1995 წელს არჩევნებში კენჭს იყრიდა პარტიული სიით, ვერ გახდა პარლამენტის წევრი. იყო 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მონაწილე. ჰყავს მეუღლე, მარინა დათუკიშვილი და 2 შვილი. ავთანდილ მარგიანი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა ავთანდილ მარგიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი ↑ საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა — ავთანდილ მარგიანი ↑ presidenti.ge - ავთანდილ მარგიანი[მკვდარი ბმული] ↑ 3.0 3.1 3.2 ავთანდილ მარგიანი — საქართველოს პოლიტიკური პარტიები ↑ ჯონსი ს., „საქართველო: პოლიტიკური ისტორია დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ“ = Georgia: A Political History of Independence, თბილისი: სოციალური მეცნიერებების ცენტრი, 2013 [2012]. — გვ. 117, ISBN 978-9941-0-5972-8.
ლაჰანიის შუადღე

ლაჰანიის შუადღე (ინგლ. Lahaina Noon) — ტროპიკული მოვლენა, როდესაც მზე ზენიტშია და სხივები პლანეტის ზედაპირს ზუსტად პერპენდიკულარულად ეცემა. ტერმინი „ლაჰანიის შუადღე“ ჰავაის ბიშოპის მუზეუმმა დაამკვიდრა და მას მხოლოდ ადგილობრივები იყენებენ. იმის გამო, რომ სუბსოლარული წერტილი (ზენიტი) მხოლოდ ტროპიკებისათვისაა დამახასიათებელი, მოვლენა აშშ-ის მასშტაბით მხოლოდ ჰავაიზე ხდება. ჰავაი და დედამიწის კიდევ სხვა ადგილები, რომლებიც ჩრდილოეთ და სამხრეთ ტროპიკებს შორის მდებარეობს, მზის პირდაპირ სხივებს ზაფხულის ბუნიობის დადგომამდე იღებენ, რის შემდეგაც, აღნიშნული მოვლენა ეკვატორისკენ გადადის. ლაჰანიის შუადღე ჰავაიზე სულ ოთხ ადგილას ხდება; ამ დროს, სწორად მდგომ საგნებს ჩრდილი არ აქვთ. არ არსებობს მოვლენის ზუსტი, კონკრეტული თარიღი, თუმცა ის ყოველთვის 18 მაისიდან 24 ივლისამდე შუალედში ხდება, ამ თარიღებს შორის კი მზე სულ ოდნავაა გადახრილი ჩრდილოეთით. მოვლენის ძველი ჰავაური სახელია კაუ კა ლა კა ლოლო (kau ka lā i ka lolo), რაც ზუსტად იტარგმნება, როგორც „მზის გაჩერება თავის ტვინზე“. ყოველწლიური მოვლენა აქტიურად შუქდება ჰავაურ მედიაში. Pruitt, B. (2002). Explore Kauai. Mutual Publishing, გვ. 17. ISBN 1-56647-560-0.  Williams, Jack (May 17, 2005). „Sun beams directly down on Hawaii in May, July“. USA Today. Current "Lahaina Noon" dates updated by the Bernice P. Bishop Museum დაარქივებული 2010-03-28 საიტზე Wayback Machine. Picture of "Lahaina Noon" by the Honolulu Star-Bulletin, note the street sign Picture of "Lahaina Noon" by the Honolulu Star-Bulletin ↑ Clock, sun rarely match at noon[მკვდარი ბმული] Explanation of Lahaina Noon ↑ 2.0 2.1 2.2 Nancy Alima Ali (May 11, 2010). „Noon sun not directly overhead everywhere“. Honolulu Star-Bulletin. ციტირების თარიღი: November 12, 2010. ↑ „‘Lahaina Noon’ coming here soon“. Honolulu Star-Bulletin. May 23, 2001. ციტირების თარიღი: November 12, 2010. ↑ http://archives.starbulletin.com/2006/05/27/news/briefs.html 2006 notice ↑ http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Apr/29/ln/FP704290342.html დაარქივებული 2018-07-03 საიტზე Wayback Machine. 2007 notice ↑ http://the.honoluluadvertiser.com/article/2008/Jul/11/ln/hawaii807110348.html დაარქივებული 2018-07-03 საიტზე Wayback Machine. 2008 notice
ნიკოლოზ ბელაქნელი

ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე ბელაქნელი (დ. 6 დეკემბერი, 1897, ქუთაისი ― გ. 17 ივლისი, 1978, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ტენორი). საქართველოს სახალხო არტისტი. თბილისის საოპერო თეატრის სოლისტი და პედაგოგი. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პედაგოგ ე. ვრონსკის კლასი). ბელაქნელის დებიუტი შედგა 1930 წელს თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე (ნიკო - მ. ბალანჩივაძის "დარეჯან ცბიერი"). მოღვაწეობდა ბაქოში (1934–1936), ხაბაროვსკის (1936–1938), სოროშილოვგრადისა და დნეპროპეტროვსკის საოპერო თეატრებში (1938–1939). 1939–1959 წლებში გამოდიოდა თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე. ბელაქნელი ასრულებდა დრამატული ტენორის მთავარ პარტიებს — აბესალომი, რატი (ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და და ეთერი“, „ლატავრა“). ლექსო (კილაძის „ლადო კეცხოველი“), გელა (ტუსკიას „სამშობლო“), გურამი (გოკიელის „პატარა კახი“), ტარიელი (მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“)., ბაში-აჩუკი (კერესელიძის „ბაში-აჩუკი“), ონისე (აზმაიფარაშვილის „ხევისბერი გოჩა“), ოტელო, მანრიკო, რადამესი (ვერდის „ოტელო“, „ტრუბადური“, „აიდა“), რაული (მაიერბეერის „ჰუგენოტები“), გერმანი (ჩაიკოვსკის „პიკის ქალი“), ხოზე (ბიზეს „კარმენი“), კავარადოსი (პუჩინის „ტოსკა“), გრიგორი მელეხოვი (ძერჟინსკის „წყნარი დონი“). გედევანიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 274. გედევანიშვილი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 393.