laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩრდილოეთი კუნძული

ჩრდილოეთი კუნძული (ინგლ. North Island, მაორი. Te Ika-a-Māui) — ახალი ზელანდიის ორი დიდი კუნძულიდან ერთი. სამხრეთი კუნძულიდან გამოყოფილია კუკის სრუტის მეშვეობით. კუნძულის ფართობი შეადგენს 113 729 კმ², მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მხრივ მე-14 ადგილი უკავია და სიდიდით მეორეა (სამხრეთი კუნძულის შემდეგ) ახალ ზელანდიაში. ჩრდილოეთ კუნძულზე, მნიშვნელოვნად ნაკლებადაა მთები, ვიდრე სამხრეთ კუნძულზე. მისი ყველაზე მაღალი წერტილია — აქტიური ვულკანი რუაპეჰუ (2797 მ.). მაგრამ ჩრდილოეთის კუნძულზე არსებობს მაღალი ვულკანური აქტივობა, რის შედეგადაც ქვეყნის ექვსი ვულკანური ზონიდან ხუთი მდებარეობს ზუსტად აქ. ჩრდილოეთ კუნძულის ზუსტად ცენტრში მდებარეობს ახალი ზელანდიის ყველაზე დიდი ტბა ტაუპო. აქედან მოედინება ახალ ზელანდიაში ყველაზე გრძელი მდინარე უაიკატო, რომლის სიგრძე შეადგენს 425 კმ-ს. კუნძულის საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს +16 °C-ს. კუნძულის დასავლეთით მდებარეობს ეგმონტის ეროვნული პარკი. 2013 წლის ივნისის მოსახლეობის შეფასების მიხედვით აქ ცხოვრობს 3 422 200 ადამიანი. ჩრდილოეთის კუნძულზე მდებარეობს თორმეტი ქალაქი: ოკლენდი, ნიუ-პლიმუთი, ტაურანგა, გიზბორნი, ნეიპირი, ჰამილტონი, ჰეისტინგსი, პალმერსტონ-ნორთი, როტორუა, უონგანუი, უანგარეი და ქვეყნის დედაქალაქი ველინგტონი. ქალაქების მნიშვნელოვანი ნაწილი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 76 % სწორედ ჩრდილოეთ კუნძულზე ცხოვრობს. ადმინისტრაციულად კუნძული იყოფა ცხრა რეგიონად. ახალი ზელანდიის კუნძულების სია ↑ ახალი ზელანდიის სტასტისტიკა ფიზიკურ-გეოგრაფიული თავისებურებანი დაარქივებული 2006-11-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ ახალი ზელანდიის მოსახლეობის შეფასება (2013 წელი)[მკვდარი ბმული] ↑ Living Density: Table 1 დაარქივებული 2007-11-28 საიტზე Wayback Machine. , Housing Statistics, Statistics New Zealand. Accessed 25 January 2009. Areas are based on 2001 boundaries. Water bodies greater than 15 hectares are excluded. ↑ მოსახლეობის აღწერა (2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-23. ციტირების თარიღი: 2014-09-07.
საკარგავი

„საკარგავი“, ძველი ქართული ტერმინი, რომელიც სხვადასხვა მნიშვნელობით იხმარებოდა. პირობითი, დროებითი მიწათმფლობელობა, რომელიც უპირისპირდებოდა მამულს — მემკვიდრეობით მიწის საკუთრებას და შეესაბამებოდა ბენეფიციუმს ადრინდელი შუა საუკუნეებს დასავლეთ ევროპაში. წვრილ მსახურეულ აზნაურს, რომელიც მეფის ერთგული სამსახურისათვის სახელმწიფო ფონდიდან იღებდა მიწის ნაჭერს საკარგავის სახით, მოსაკარგავე ეწოდებოდა. ცნობები „საკარგავის“ შესახებ XI საუკუნიდან გვხვდება, თუმცა სავარაუდოა, რომ „საკარგავი“ როგორც ფეოდალური მფლობელობის ერთ-ერთი სახე, საქართველოში VIII-X საუკუნეებშიც არსებობდა. „საკარგავი“ განსაკუთრებით გავრცელდა დავით აღმაშენებლის დროს, როდესაც მეფის ხელისუფლება გაძლიერდა და ცდილობდა ერისთავიც კი მოხელე-მოსაკარგავედ გადაექცია. XII საუკუნის ბოლოდან „საკარგავმა“ თანდათან დაკარგა მნიშვნელობა და მამულს შეერწყა. XVII-XVIII საუკუნეებში ტერმინი „საკარგავი“ უფრო იშვიათად გვხვდება; მიწათმფლობელობის მნიშვნელობით იგი უკვე აღარ იხმარებოდა. ნაბოძები ქვეყნის გამგებლობა, რაც დიდ-მოხელეობასთან იყო შეერთებული, ვეფხისტყაოსნის მიხედვით, ინდოეთის მეფეს ფარსადანს ტარიელისათვის (მამამისის - სარიდანის გარდაცვალების შემდეგ) „ასი ებოძა საჭურჭლე, ებრძანა ახდა შავისა, ბოძება მისეულისა სრულისა საკარგავისა“. გასამრჯელო, საბოძვარი, სარგო. მესხია შ., საისტორიო ძიებანი, ტ. 1, თბ., 1982, გვ. 324; სურგულაძე ი., სახელმწიფოსა და სამართლის საკითხები „ვეფხისტყაოსნის“ მიხედვით, თბ., 1977, გვ. 167-210; სურგულაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 669.
იავა

იავა (ინდონ. Jawa) — კუნძული ინდონეზიაში, დიდი ზონდის კუნძულების ჯგუფში. ამ კუნძულზე მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი ჯაკარტა. აქ მდებარეობდა ძლევამოსილი ინდუისტურ-ბუდისტური სამეფოები, ისლამური სასულთნოები და ჰოლანდიელების სამეფო. იავას ამჟამად წამყვანი ადგილი უკავია ინდონეზიის ეკონომუკრ, პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. 2006 წელს ჩატარებული აღწერის შედეგად, აქ ცხოვრობს 130 მილიონი ადამიანი, მოსახლეობის მხრივ ეს კუნძული პირველია მსოფლიოში, იავა მოსახლეობის რაოდენობით უსწრებს იაპონიის ყველაზე დასახლებულ კუნძულ ჰონსიუსაც. იავა აგრეთვე პირველი კუნძულია მოსახლეობის სიმჭიდროვის მხრივაც. აქ მრავალი კულტურული ძეგლი მდებარეობს, ერთ-ერთი მათგანია ბორობუდური, რომელიც იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. კუნძულზე მრავლადაა ვულკანები, იავას ფართობის მხრივ მსოფლიოს კუნძულებს შორის მეცამეტე ადგილი უკავია, ხოლო ინდონეზიაში მესამე ადგილს იკავებს. კუნძულზე ვულკანები სანაპირო ზოლის სიახლოვეს მიუყვება, აქ მრავლადაა მოქმედი ვულკანები. იავის უმაღლესი წერტილია ვულკანი სემერუ (3,676 მ), მეორე უმაღლესი ვულკანია მერაპი (2,968 მ). იავა სრუტეების მეშვეობითაა გამოყოფილი, ჩრდილოეთით მდებარე კუნძულ სუმატრას, დასავლეთით მდებარე კუნძულ ბალს, აღმოსავლეთით მდებარე კუნძულ ბორნეოს და სამხრეთით მდებარე შობის კუნძულს. კუნძულის დიდი ნაწილი უკავია ბრინჯის ველებს. იავაზე მოყავთ ყველაზე ბევრი ინდონეზიური ყავა, მისი მოყვანა აქ დაიწყეს 1699 წლიდან, აქ აგრეთვე მოყავთ ყავა არაბიკა. კუნძულზე საკმაოდ ბევრი გრძელი მდინარე მიედინება, მათგან ყველაზე დიდია 600 კილომეტრიანი მდინარე სოლო. კუნძულს ჩრდილოეთი სანაპიროები გაშენებულია იავის ზღვის ზოლში. იავა იყოფა ხუთ პროვინციად, აქ არის ერთი სპეციალური რეგიონი და განსაკუთრებული ქალაქი ჯაკარტა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იავა ↑ გვერდი 6. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-05-28. ციტირების თარიღი: 2010-04-25.
ამერიკა-მექსიკის ომი

ამერიკა-მექსიკის ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი შეერთებულ შტატებსა და მექსიკას შორის 1846-1848 წლებში, რაც 1848 წელს აშშ-ის მიერ ტეხასის ანექსიით დამთავრდა, რომელსაც 1836 წლის ტეხასის რევოლუციის შემდეგ მექსიკა თავის ტერიტორიის შემადგენელ ნაწილად თვლიდა. ამ კონფლიქტს შტატებში მოიხსენიებენ როგორც „მექსიკურ ომს“ (Mexican War), ხოლო მექსიკაში — „ამერიკის ინტერვენციას მექსიკაში“ (invasión estadounidense de México). აშშ-ის ამ ექსპანსიას ძირითადად წარმართავდა პრეზიდენტი პოლკი. ამ ომის შედეგად მექსიკის მნიშვნელოვანი ტეროტორიები: ზემო კალიფორნია, სანტა-ფე-დე-ნიუ-მექსიკო იდალგოს ხელშეკრულებით აშშ-ს გადაეცა. ამასთან, მექსიკა დათანხმდა ტეხასის დაკარგვასაც და სახელმწიფო საზღვრის მდინარე რიო-გრანდეზე გატარებას. Library of Congress Guide to the Mexican War. The Handbook of Texas Online: Mexican War. Reading List დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. compiled by the United States Army Center of Military History. Mexican War Resources. The Mexican-American War, Illinois Historical Digitization Projects at Northern Illinois University Libraries დაარქივებული 2008-05-13 საიტზე Wayback Machine. .
სულავესი

სულავესი (ინდონ. Sulawesi) — ფართობის მხრივ მესამე კუნძული ინდონეზიაში. სულავესი შედის ზონდის კუნძულების შემადგენლობაში, მოქცეულია ბორნეოსა და მოლუკის კუნძულებს შორის. 2005 წლის მონაცემებით, სულავესიზე ცხოვრობს 16 მილიონი ადამიანი, მთელი ქვეყნის მოსახლეობის 7,25 %. კუნძულის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაკასარი. ყველაზე მეტად გავრცელებული რელიგიაა ისლამი. სულავესის ფართობი შეადგენს 174 600 კმ²-ს, მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის მეთერთმეტე ადგილი უკავია. კუნძული იყოფა ექვს პროვინციად. დასავლეთი სულავესი ყველაზე ახალი პროვინციაა, რომელიც შეიქმნა 2004 წელს. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია სამხრეთით მდებარე ქალაქი მაკასარი და უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარე მანადო. კუნძული მდიდარია ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნებით, აქ მრავალი ენდემური ჯიშის ცხოველი სახლობს. კუნძულზე არის 8 ეროვნული პარკი. პარკებს საკმაოდ ვრცელი ტერიტორიები უკავია, მათგან ყველაზე დიდი ფართობი აქვს: Bogani Nani Wartabone 2871 კმ² და ლორე-ლინდუს ეროვნული პარკი 2290 კმ². ბუნაკენის ეროვნული პარკი მდიდარია თავისი მარჯნის ეკოსისტემით, ეს ტერიტორია ეროვნულ პარკად გამოცხადდა 1991 წელს, იუნესკომ ბუნაკენის ეროვნული პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა. სულავესზე ცხოვრობს ძუძუმწოვართა 127 სახეობა. აქედან 62 % (79 სახეობა) არის ენდემები. კუნძული მდიდარია ფრინველების და წყალქვეშა სამყაროს მრავალფეროვნებითაც. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, კუნძულის სამხრეთ ნაწილში ნაპოვნია პირველი დასახლებები, რომელიც 30 000 წლით თარიღდება ჩვენს ერამდე. ევროპელებიდან პირველად ეს ადგილები მოინახულებს პორტუგალიელებმა 1512 წელს, მათ კუნძულის დასავლეთი სანპიროები აღმოაჩინეს. 1605 წელს სულავესი შევიდა ნიდერლანდების შემადგენლობაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სულავესი დაპყრობილი იქნა იაპონიის იმპერიის მიერ. ომის დასრულების შემდეგ სულავესს და საერთოდ ინდონეზიის კუნძულებს ამერიკელები აკონტროლებდნენ. 1950 წლიდან ეს კუნძული შედის ინდონეზიის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2019 წელს კუნძულ სულავესიზე გამოქვაბულში აღმოაჩინეს ღორებზე ნადირობის ნახატი, რომელიც ადამიანის მიერ აღწრილი უძველესი ამბავია. კუნძულ სულავესიზე გამოქვაბულში აღმოჩენილი ღორებზე ნადირობის ნახატი უძველესი ამბავია, რომელიც ადამიანმა აღწერა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სულავესი
Windows 95

Windows 95 — მომხმარებლებზე ორიენტირებული გრაფიკულ ინტერფეისზე დაფუძნებული საოპერაციო გარემო. გამოვიდა 1995 წლის 24 აგვისტოს კომპანია Microsoft-ის მიერ, და იყო მნიშვნელოვანი პროგრესი Windows-ის წინა ვერსიებთან შედარებით. პროდუქტის მუშა სახელი იყო Windows 4.0, ასევე Chicago. Windows 95 შეიქმნა Microsoft-ის ადრე განცალკევებული პროდუქტების MS-DOS-ისა და Windows-ის ინტეგრაციისთვის, თუმცა ის კვლავ ითვლება საოპერაციო გარემოდ, რომელიც DOS საოპერაციო სისტემაზე ზის. ↑ Segal, David. (August 24, 1995) With Windows 95's Debut, Microsoft's Scales Heights of Hype. WashingtonPost.com. The Washington Post Company. ↑ 15 აგვისტო, 1995; 28 წლის წინ (1995-08-15) ↑ Thurrott, Paul. (October 19, 1997) Microsoft to release Windows 95 OSR 2.5. Windows IT Pro. Penton. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 3, 2017. ციტირების თარიღი: აგვისტო 24, 2017. ↑ 4.0 4.1 Microsoft Support Lifecycle. Microsoft. ციტირების თარიღი: February 7, 2015. ↑ David Segal (24 August 1995). „With Windows 95's Debut, Microsoft Scales Heights of Hype“. Washington Post. ციტირების თარიღი: 6 September 2009.
ბერკნერი

ბერკნერი — მაღალი, სრულიად ყინულით გარშემორტყმული და დაფარული კუნძული ანტარქტიდაში, ამ კუნძულის სიგრძე შეადგენს 320 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 135 კილომეტრს, რომელიც დევს მყარ საფუძველზე — უედელის ზღვის წყალქვეშა ამაღლებაზე. კუნძულის მაქსიმალური სიმაღლე შეადგენს 869 მეტრს (სხვა მონაცემებით 975 მეტრს). მისი ფართობი შეადგენს 43 873,1 კმ²-ს. ეს კუნძული ფართობით მეორეა მთელს ანტარქტიდაზე, მას მხოლოდ ალექსანდრე პირველის კუნძული უსწრებს. ამ ტერიტორიის დიდ ნაწილზე პრეტენზიას აცხადებს არგენტინა და შედის არგენტინის ანტარქტიკაში, ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილზე პრეტენზიას აცხადებენ დიდი ბრიტანეთი და ჩილე, რის გამოც ეს ტერიტორიები შესაბამისად მიეკუთვნებიან ბრიტანეთის ანტარქტიდულ ტერიტორიას და ჩილეს ანტარქტიდულ ტერიტორიას. ბეკნერი არის ყველაზე სამხრეთული კუნძული მთელ დედამიწაზე, თუმცა ზოგჯერ ამას ზოგჯერ მიაწერენ როსის კუნძულს. მიუხედავად ამისა, როსის კუნძულისაგან განსხვავებით, ბერკნერამდე ზღვით მისვლა შეუძლებელია, რადგანაც ის მთლიანად შემოფარგლულია შელფური მყინვარებით. კუნძულის ყველაზე ჩრდილოეთი წერტილი მდებარეობს სულ 17 კმ-ში ღია ზღვიდან. ბერკნერის კუნძულზე გადის საზღვარი აღმოსავლეთით მდებარე ფილხნერის შელფურ მყინვარსა და დასავლეთით მდებარე რონეს შელფურ მყინვარს შორის. კუნძულზე ორი გუმბათისმსგავსი ამონაწევია, რეინვარტჰოჰი ჩრდილოეთით (698 მეტრი), 78°19′ ს. გ. 46°20′ დ. გ.﻿ / ﻿78.317° ს. გ. 46.333° დ. გ.﻿ / -78.317; -46.333, და ტისენჰოჰი სამხრეთით (869 მეტრი), 79°34′ ს. გ. 45°42′ დ. გ.﻿ / ﻿79.567° ს. გ. 45.700° დ. გ.﻿ / -79.567; -45.700. აღმოსავლეთის მხარეს ასევე არსებობს სამი უბე: ჩრდილოეთით მაკარტნის უბე, შუაში რობერტსის უბე და სამხრეთით სპილჰაუსი. კიდევ ერთი გულდის უბე მდებარეობს ჩრდილოეთ მხარეს. ბერკნერის კუნძული მატერიკიდან დაშორებულია დაახლოებით 150 კმ-ით. ბერკნერის კუნძული აღმოაჩინა ამერიკული ექსპედიციის მონაწილეებმა საერთაშორისო გეოფიზიკური წლის პროგრამის ფარგლებში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კაპიტანი ფინ რონე, რომელმაც 1957 წლის ოქტომბერში შეასრულა რეკოგნოსცირების ფრენა ელსუორტის ბაზიდან სამხრეთ-დასავლეთით და აღმოაჩინა ყინულით მთლიანად დაფარული მნიშვნელოვანი გუმბათისმსგავსი ამონაწევი. 1990 წლიდან ბერკნერის კუნძული გახდა გამგზავრების წერტილი მთელი რიგი ხანგრძლივი პოლარული ექსპედიციებისათვის. Antarctica Detail დაარქივებული 2020-04-30 საიტზე Wayback Machine.
მადაგასკარის გეოგრაფია

მადაგასკარი — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კუნძულის დასავლეთი სანაპირო გაშენებულია მოზამბიკის სრუტის სანაპირო ზოლში. მადაგასკარი მსოფლიოს მეოთხე კუნძულია ფართობის მხრივ. უმაღლესი წერტილია მთა მარუმუკუტრუ (2876 მ), რომელიც მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ცარატანანის მთის მასივში. დედაქალაქი ანტანანარივუ განლაგებულია ჰაუტსის პლატოებში, კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. მადაგასკარის ფართობი შეადგენს 587 040 კვადრატულ კილომეტრს, საიდანაც 581 540 კვადრატული კილომეტრი არის ხმელეთი და 5500 კვადრატული კილომეტრი უკავია წყალს. მადაგასკარი აღმოცენებულია უძველესი გონდვანის კონტინენტისგან. მისი დასავლეთი სანაპირო ზოლი ჩამოყალიბდა მაშინ, როდესაც აფრიკა გამოეყო გონდვანის კონტინენტს 135 მილიონი წლის წინ. მადაგასკარი საბოლოოდ მოწყდა ინდოეთს 88 მილიონი წლის წინ. მადაგასკარის ტერიტორია იყოფა ხუთ გეოგრაფიულ რეგიონად: აღმოსავლეთი სანაპირო, ცარატანის მასივი, ცენტრალური ზეგანი, დასავლეთი სანაპირო და სამხრეთ-დასავლეთი. კუნძულზე საკმაოდ ბევრი მდინარე მიედინება, რომლებიც მეტწილად ინდოეთის ოკეანის აუზს განეკუთვნებიან. მადაგასკარი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bureau of African Affairs. (3 May 2011) Background Note: Madagascar. U.S. Department of State. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 24 August 2011. ↑ University of Berkeley: Understanding Evolution. (October 2009) Where did all of Madagascar's species come from?. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 მარტი 2011. ციტირების თარიღი: 19 March 2011.
მექსიკის პირველი იმპერია

მექსიკის პირველი იმპერია (ესპ.Imperio Mexicano) — 1822-1823 წლებში არსებული დამოუკიდებელი, მონარქიული მმართველობის მექსიკის ოფიციალური სახელწოდება. იმპერია მოიცავდა ახალი ესპანეთის მთლიან ტერიტორიას და გვატემალის ერთ-ერთ პროვინციას. იმპერიას დიდი ხნის არსებობა არ ეწერა, მან მხოლოდ 8 თვე გასძლო (1822 წლის 21 ივლისიდან 1823 წლის 19 მარტამდე). მისი ერთადერთი იმპერატორი იყო ავგუსტინ I. იმპერიის გაუქმების შემდეგ, მექსიკამ რესპუბლიკური მმართველობა გამოაცხადა, მაგრამ სულ მალე, 1866 წელს, საფრანგეთის სამხედრო ჩარევის შემდეგ, ქვეყანა კვლავ მონარქიულ წყობას დაუბრუნდა და გარდაიქმნა მექსიკის მეორე იმპერიად. მექსიკის მეორე იმპერია მექსიკის საიმპერატორო სახლი დაარქივებული 2005-03-05 საიტზე Wayback Machine. მექსიკის იმპერია დაარქივებული 2007-02-07 საიტზე Wayback Machine.
რკინის კაცი 2

რკინის კაცი 2 (ინგლ. Iron Man 2) — კომპანიის Marvel Comics ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიის ეკრანიზაცია, რომელშიც მონაწილეობენ რობერტ დაუნი უმცროსი (ტონი სტარკი), გვინეტ პელტროუ (პეპერ პოტსი), მიკი რურკი (ივან ვანკო), სკარლეტ იოჰანსონი (ნატაშა რომანოვა/შავი ქვრივი) და სემიუელ ლეროი ჯექსონი (ნიკ ფიური). იგი არის პირველ ფილმში განვითარებული მოვლენების გაგრძელება, რომელშიც მოთხრობილია მულტიმილიონერ ტონი სტარკის თავგადასავლის შესახებ. ფილმი ეკრანებზე გამოვიდა 2010 წლის აპრილში (ინგლისი, ავსტრალია) და მაისში (აშშ). ოფიციალური საიტი „რკინის კაცი 2“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „რკინის კაცი 2“ — Rotten Tomatoes „რკინის კაცი 2“ — Metacritic-ზე „რკინის კაცი 2“ — Box Office Mojo-ზე
ტეხასის რევოლუცია

ტეხასის რევოლუცია ან იგივე ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის იყო შეიარაღებული კონფლიქტი მექსიკასა და მისი ერთ-ერთი შტატის – კოაუილა-ი-ტეხასის შემადგენელი ნაწილის – ტეხასის ახალმოსახლეთა შორის. ომი გრძელდებოდა 1835 წლის 2 ოქტომბრიდან 1836 წლის 21 აპრილამდე, მაგრამ ზღვაზე ბრძოლები 1840 წლამდე გაგრძელდა. დაპირისპირებები ტეხასის ამერიკელ მაცხოვრებლებსა (რომლებიც იქ მცხოვრებ მექსიკელებზე მეტნი იყვნენ) და მექსიკის მთავრობას შორის მას შემდეგ დაიწყო, რაც 1835 წელს, მექსიკის პრეზიდენტმა, გენერალმა ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანამ გააუქმა 1824 წლის კონსტიტუცია და მიიღო ახალი, ანტი-ფედერალისტური კონსტიტუცია. ახალი კონსტიტუცია მთელს მექსიკაში საკმაოდ არაპოპულარული აღმოჩნდა და მთელ რიგ შტატებში ძალადობისა და დაპირისპირების საფუძველი გახდა. ომმა კი ტეხასში იფეთქა, 1835 წლის 2 ოქტომბერს, გონსალესის ბრძოლით. ტეხასელებმა მალევე დიდ წარმატებებს მიაღწიეს ლა-ბაიასა და სან-ანტონიოს ბრძოლებში, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ, ამავე ადგილას სასტიკად დამარცხდნენ. ომი დამთავრდა სან-ხასინტოს ბრძოლით, სადაც ტეხასელთა არმისა მეთაურობდა გენერალი სემ ჰიუსტონი, რომელმაც მექსიკელთა ჯარები სასტიკად დაამარცხა. მიუხედავდა ამისა, ამ ბრძოლიდან სულ ცოტა ხნის შემდეგ, სემ ჰიუსტონი დატყვევებულ იქნა. მაგრამ ყველაფერი მაინც იმით დამთავრდა, რომ 1836 წელს შეიქმნა ტეხასის რესპუბლიკა. ახლადშექმნილ რესპუბლიკას მექსიკის მთავრობა არ სცნობდა და მასზე მუდმივ მუქარას ახორციელებდა. საბოლოოდ, 1845 წელს, ამერიკა-მექსიკის 1846-1848 წლის ომამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, შეერთებულმა შტატებმა ტეხასის რესპუბლიკის ანექსია მოახდინა. (ინგლისური) ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის დაარქივებული 2007-10-23 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ტეხასის ისტორიის პორტალი
Blunted on Reality

Blunted on Reality — ჯგუფის The Fugees სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1994 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ ის დასრულებული იქნა 1992 წლის ბოლომდე, მისი გამოსვლა რამდენიმეჯერ გადაიდო. საბოლოოდ, იგი გამოსცა ლეიბლმა Ruffhouse Records. „Nappy Heads“ „I Think about Loving You“, Earth, Wind & Fire „Heaven at Once“, Kool & The Gang „The Hump“, ბასტერ უილიამსი „Vocab“ „Stop the Violence“, Boogie Down Productions „Boof Baf“ „Mojo Hanna“, ტემი ლინი „Some Seek Stardom“ „Bridge over Troubled Water“, არეტა ფრანკლინი „Refugees on the Mic“ „Good Times“, Chic „Brazilian Rhyme“, Earth, Wind & Fire ↑ Amazon.com: Boof Baf [Vinyl: Music]. Amazon.com. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი, 2014 ↑ https://www.allmusic.com/album/r203134 ↑ 3.0 3.1 3.2 Music: Blunted on Reality (1st Album) (CD) by Fugees (Tranzlator Crew). Tower.com (1996-07-01). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2012-01-16. ↑ The Pop Life - New York Times. Nytimes.com (1995-01-05). ციტირების თარიღი: 2012-01-16. ↑ The History of Rock Music. Fugees: biography, discography, reviews, links. Scaruffi.com. ციტირების თარიღი: 2012-01-16. ↑ Bwinning. (1994-02-01) Blunted on Reality : Fugees. Rhapsody. ციტირების თარიღი: 2012-01-16. ↑ link ↑ The new Rolling Stone album guide - Nathan Brackett, Christian David Hoard - Google Boeken. Books.google.com. ციტირების თარიღი: 2012-01-16. ↑ 9.0 9.1 Zywietz, Tobias. Chart Log UK: Adam F. – FYA. Zobbel.de. Tobias Zywietz. ციტირების თარიღი: 31 მაისი, 2013 ↑ "Fugees ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის საუკეთესო რიტმ-ენდ-ბლუზური/ჰიპ-ჰოპ ალბომები - Fugees. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი 31 მაისი 2013. ↑ „Fugees – Chart History: Hot 100“. Billboard. Prometheus Global Media. ციტირების თარიღი: 31 მაისი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „Fugees – Chart History: R&B/Hip-Hop Songs“. Billboard. Prometheus Global Media. ციტირების თარიღი: 31 მაისი, 2013. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ Boof Baf [Vinyl Single] – Fugees > Overview. AllMusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 8 სექტემბერი, 2012
კეიპ-ბრეტონი

კეიპ-ბრეტონი (ფრანგ. île du Cap-Breton) — კუნძული ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლში ჩრდილოეთ ამერიკაში. ეს სახელი შეესაბამება ფრანგულ სიტყვა „ბრეტანს“. კეიპ-ბრეტონის კუნძული შედის კანადის პროვინციის ახალი შოტლანდიის შემადგენლობაში. თუმცა ის ფიზიკურად გამოყოფილია ახალი შოტლანდიის ნახევარკუნძულს, მცირე სიგრძის კანსოს სრუტის მეშვეობით. ნახევარკუნძულის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქი კანსო, სწორედ ამ ქალაქიდან ხორციელდევა უმოკლესი დაკავშირება კუნძულზე. კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი ყველაზე მეტადაა დაცილებული კონტინენტს, ხოლო კუნძულის დასავლეთი და სამხრეთი სნაპიროები მდებარეობს წმინდა ლავრენტის ყურის ზოლში. ჩრდილოეთში მდებარე კუნძულებისგან კეიპ-ბრეტონი გამოყოფილია კაბორტის სრუტის მეშვეობით. კუნძულზე მდებარეობს, ახალი შოტლანდიის რვა რაიონიდა ოთხი: კეიპ-ბრეტონი, ინვერნესი, რიჩმონდი და ვიქტორია. 2001 წელს ჩატარებული აღწერის შედეგად აქ ცხოვრობს 147,454 "კეიპ-ბრეტონელი"; დაახლოებით 16% არის ადგილობრივი მოსახლე. მოსახლეობის 95 % არის თეთრკანიანი. აღმსარებლობის მიხედვით აქ მცხოვრებთა 47,3 % ანგლიკანელია, კათოლიციზმის აღმსარებელთა რაოდენობა შეადგენს 22,1 %, ხოლო პროტესტანტობის 2,65 %. კუნძულის ფართობი შეადგენს 10,311 კვადრატულ კილომეტრს (3,981 კვ.კმ), მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მხრივ 77-ე ადგილი უკავია, ხოლო კანადაში მას მეთვრამეტე ადგილი აქვს. კუნძულის სანაპირო ზოლი კლდოვანია, ხოლო კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ტყის ვრცელი საფარი. 1936 წელს აქ დაარსდა კეიპ-ბრეტონის ზეგნის ეროვნული პარკი, მას 949 კმ² ფართობი ტერიტორია უკავია. კეიპ-ბრეტონის ჰიდროგრაფიული ქსელით საკმაოდ მდიდარია. კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ტბა ბრა-დ'ორი, ეს ტბა მცირე ზომის მდინარეების მეშვეობით უკავშირდება ოკეანეს. მტკნარი წყლის დიდი მარაგითაა ცნობილი ტბა აინსლი, სწორედ ამ ტბაში ჩაედინება მდინარე მარგარესი. კუნძულზე მრავლადაა სხვა მცირე ზომის მდინარეებიც. ბრა-დ'ორის ტბის სანაპირო, ხედი მთა მარბლიდან. კანსოს სრუტის სანაპირო ზოლი. კეიპ-ბრეტონის ზეგნის ეროვნული პარკი სმლერის სანაპირო, კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Cape Breton Island Cape Breton Wireless Heritage Society Province of Cape Breton Island დაარქივებული 2008-02-18 საიტზე Wayback Machine. Flags of Cape Breton Island, on Flags of the World.net website
East 17

East 17 — ინგლისური პოპ-ბოიბენდი, შექმნილი 1992 წელს. ჯგუფის შემადგენლობაში შედიან ტერი კოლდუელი, ჯონ ჰენდი და რობი კრეიგი. ორიგინალურ შემადგენლობაში შედიოდნენ ჰენდი, კოლდუელი, ტონი მორტიმერი და ბრაიან ჰარვი. ჯგუფს გამოცემული აქვს 18 სინგლი, რომელიც მოხვედრილი იყო საუკეთესო 20-ეულებში და ოთხი ალბომი, რომელიც სხვადასხვა დროს გამოჩნდა ალბომების საუკეთესო 10-ეულებში. East 17 1990-იან წლებში იყო ინგლისის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ბოიბენდი, ცნობილი სიმღერებით „House of Love“, „Steam“ და „Let It Rain“. ბრიტანეთში მათი ალბომების 1.8 მილიონი ასლი გაიყიდა და ამდენივე - სინგლი. 2012 წლისთვის მსოფლიო მასშტაბით მათი 18 მილიონი დისკია გაყიდული. მიმდინარე ტერი კოლდუელი (1991–1997, 1998-1999, 2006–დღემდე) რობი კრეიგი (2014–დღემდე) ჯო ლივერმორი (2019–დღემდე) ყოფილი ტონი მორტიმერი (1991–1997, 2006, 2010–2013) ბრაიან ჰარვი (1991–1997, 1998-1999, 2006–2010) ჯონ ჰენდი (1991–1997, 1998-1999, 2006–დღემდე) ბლერ დრილენი (2011) ტერი ჯონი (2018–2019) ქრონოლოგია მთავარი სტატია: East 17-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Walthamstow (1993) Steam (1994) Up All Night (1995) Resurrection (1998) Dark Light (2012) 24/7 (2017) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: East 17 ოფიციალური საიტი East 17 Facebook-ზე East 17 Twitter-ზე ჯგუფის დისკოგრაფია ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-06. ციტირების თარიღი: 2014-04-23.
ჰავაი

ჰავაი (ინგლ. Island of Hawai'i) — ვულკანური კუნძული, ჰავაის კუნძულების უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 4028 კვადრატულ მილს (10 432 კმ²) და ფართობის მხრივ აშშ-ში პირველი ადგილი უკავია, ხოლო მსოფლიოში 76-ე ადგილს იკავებს. ეს კუნძული შედის ჰავაის ოლქის შემადგენლობაში, რომელიც ჰავაის შტატის ერთ-ერთი ოლქია. ჰავაის ხშირად „დიდ კუნძულს" უწოდებენ. ეს ტერიტორიები პირველად კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა აღმოაჩინა. კუნძულის მთელი ტერიტორია დაფარულია მნიშვნელოვანი და მოქმედი ვულკანებით, სწორედ ამიტომ ჰავაის ყოფენ ხუთ გეოლოგიურ ზონად. კუნძულის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ჰავაის ვულკანების ეროვნული პარკი. აქ ყველაზე მაღალი წერტილია ვულკანი მაუნა-კეა 4205 მეტრი ზღვის დონიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 587. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰავაი (კუნძული) კუნძული ჰავაი დაარქივებული 2011-04-28 საიტზე Wayback Machine. ჰავაიდაარქივებული 2011-06-15 საიტზე Wayback Machine.
ტეუანტეპეკის ყელი

ტეუანტეპეკის ყელი (ესპ. Istmo de Tehuantepec) – ხმელეთის ვიწრო ზოლი, ყელი ჩრდილოეთ ამერიკაში ატლანტის ოკეანის მექსიკის ყურესა და წყნარ ოკეანეს შორის. სახელწოდება მოდის ოახაკას შტატის ქალაქ სანტო-დომინგო-ტეუანტეპეკიდან, რომლის სახელიც თავის მხრივ წარმოდგება ნაუატ. tecuani-tepec, რაც სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც "იაგუარების მთა". ყელი მდებარეობს ძირითადად ვერაკრუსისა და ოახაკის შტატების ტერიტორიაზე. მისი სიგანე ჩრდილოეთით კამპეჩეს ყურედან, სამხრეთით ტეუანტეპეკის ყურემდე არის 215 კმ. ყელს დასავლეთიდან ესაზღვრება სამხრეთი სიერა-მადრე. ტეუანტეპეკის ყელზე გამავალი რკინიგზის უმაღლესი ადგილია ჩიველას უღელტეხილი (224 მ.). ჩრდილოეთი ნაწილი დაჭაობებულია. აღმოსავლეთით ყელს ესაზღვრება სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ქედი. კამპეჩეს ყურეში მდებარეობს პორტი კოაცაკოალკოსი, ხოლო ტეუანტეპეკის ყურეში – სალინა-კრუსი. The Tehuantepec Ship-Railway The Mexican Railways, with information on the current owners (concessions) of Mexican railways.
სამხრეთი სიერა-მადრე

სამხრეთი სიერა-მადრე (ესპ. Sierra Madre del Sur) — ძველი მთათა სისტემა სამხრეთ მექსიკაში. გადაჭიმულია ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე 1000 კმ. სიგრძეზე. სიგანე 300 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 3703 მ. (ტეოტეპეკი). ოახაკა-დე-ხუარესის ჩრდილოეთით მთები უერთდება განივ ვულკანურ სიერას. სამხრეთი სიერა-მადრე — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)