laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ირმის რქა (მთა)

ირმის რქა — მთა, არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფელ არალისა და წარბასთუმნის მიმდებარედ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე. 2020 წლის აგვისტოში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ამ მთაზე აღმოჩნდა მრავალფენიანი ნამოსახლარი, სადაც ცხოვრების უადრესი ეტაპი წარმოდგენილია ძვ. წ. III ათასწლეულით, ადრე ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურით. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, რომელსაც საქართველოს ეროვნული მუზეუმი ახორციელებს (ხელმძღვანელი გიორგი ჩილინგარაშვილი) აღმოჩენილია სადგრის ფრაგმენტები, თიხის ჭურჭელი, ხელსაფქვავები, თიხის მცირე ზომის ფიგურები, ობსიდიანის, კაჟისა და ქალცედონისაგან დამზადებული ნამგლის ჩასართები და ისრის პირები. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნამოსახლარზე ძვ. წ. III ათასწლეულის დასასრულით დათარიღებული ე. წ. ბედენური კულტურის ნამოსახლარის აღმოჩენა, რაც ამ კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა სამცხის ამ ნაწილში. 2021 წელს არქეოლოგიურ ძეგლს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. ↑ 1.0 1.1 1.2 ადიგენში ძვ.წ. III ათასწლეულით დათარიღებული მრავალფენიანი ნამოსახლარი აღმოაჩინეს ↑ 2.0 2.1 ადიგენში ნამოსახლარი აღმოაჩინეს, რომელიც სამცხეში ე.წ. ბედენური კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა ↑ ადიგენში ნამოსახლარი აღმოაჩინეს, რომელიც სამცხეში ე.წ. ბედენური კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა ↑ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის ბრძანება № 02/20, 2021 წლის 6 აპრილი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტებისთვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-06-02. ციტირების თარიღი: 2021-06-01.
ირმის რქა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი ირმის რქა შეიძლება აღნიშნავდეს: ირმის რქა — დეკორატიული მცენარე ცოცხმაგარასებრთა ოჯახისა. ირმის რქა — მთა, არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ასიმი გოიტა

ასიმი გოიტა (ფრანგ. Assimi Goita; დ. 1983) — მალელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელი ქვეყანაში მომხდარი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ. გოიტა მსახურობდა მალის შეიარაღებული ძალების სპეცდანიშნულების ქვედანაყოფში პოლკოვნიკად. 2020 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დანიშნეს ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელად. კომიტეტს ევალება ახალი არჩევნების მომზადება. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 https://www.jeuneafrique.com/1298487/politique/mali-qui-est-vraiment-assimi-goita-monsieur-non/ ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 https://koulouba.ml/institutions/le-president/assimi-goita-2/ ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 http://www.abamako.com/qui/profil.asp?id=1207 ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 https://afriquemagazine.com/assimi-goitaun-leader-discret-mais-ambitieux ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 https://primature.ml/ova_dep/le-president-de-la-republique/ ↑ https://www.afrik.com/epouse-du-colonel-assimi-goita-lala-diallo-enflamme-la-toile ↑ El coronel Assimi Goita, designado nuevo hombre fuerte de Mali tras el golpe. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-08-21. ↑ Mali Coup Leaders Pledge Democracy After Deposing President ↑ Mali Rebels Choose Col. Assimi Goita As Leader - Reports
კომბოსტოს ბლეკროტი

კომბოსტოს ბლეკროტი (ინგლ. black rot — „შავი სიდამპლე“) — კომბოსტოს ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია Xanthomonas campestris. დაავადების პირველი ნიშნები ჩნდება კომბოსტოს ჩითილის გადარგვიდან 3–4 კვირის შემდეგ. კომბოსტოს როზეტის განვითარების პირველ ეტაპზე ქვედა ფოთლების კიდეებზე ჩნდება ადგილობრივი შავი ფერის ლაქები, რომლებზეც კარგად ჩანს გაშავებული ჭურჭლების ბადეები. ღეროს გადანაჭერზე შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს გაშავებული ჭურჭლები. ფოთლის ძარღვები შავდება, მათ შორის მოთავსებული ქსოვილი კი ყვითლდება. დაზიანებული ქსოვილები ხმება და თხელდება. დაავადების სიმპტომები ასევე ვლინდება ფოთლის კიდეების გაყვითლების სახით. ღეროს დაავადების დროს გამომწვევის მიერ გამოყოფილი წებო აზიანებს ჭურჭლოვან სისტემას. ჭურჭლები შავდება, ხმება და ვეღარ ასრულებს საჭირო ფუნქციას. დაავადებული მცენარე ხშირად ვერ ახდენს თავის ფორმირებას; თუ მაინც მოხერხდა, თავი განუვითარებელი რჩები. ბრძოლის ღონისძიებები: საღი სათესლე მასალის გამოყენება, დაზიანებული მცენარეების მოცილება ნაკვეთებიდან, კულტურათა მონაცვლეობა, დაინფიცირებული ნიადაგების გამოცვლა ან დეზინფექცია. ↑ 1.0 1.1 მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. gfa.org.ge (2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2020.
შავი სიდამპლე

შავი სიდამპლე, ბლეკროტი, შავი ლაქიანობა — კულტურულ მცენარეთა დაავადება. იწვევენ სოკოები და ბაქტერიები. კომბოსტოს ბლეკროტი — კომბოსტოსა და მისი ნათესავი კულტურების დაავადება. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში და ძირითადად მცენარის ზედა ნაწილებს აზიანებს. ვლინდება თავიან, ჩინურ, ყვავილოვან კომბოსტოში, ბროკოლში, მდოგვში, ბოლოკში და სხვ. თამბაქოს ფესვების შავი სიდამპლე. კარტოფილის ბლეკროტი — კარტოფილის ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია Erwinia atroseptica. ბადრიჯნის ნაყოფების შავი სიდამპლე — გამომწვევია Alternaria solani. ვაშლის, მსხლისა და კომშის სოკოვანი დაავადება, რომელსაც იწვევს Botryosphaeria obtusa. ვაზის შავი ლაქიანობა, ვაზის ბლეკროტი — ვაზის სოკოვანი დაავადება, გამომწვევია Guignardia baccae. სიდამპლე ნაცრისფერი სიდამპლე თეთრი სიდამპლე ↑ F. Sahin; Randall C. Rowe. Black Rot of Crucifers, HYG-3125-96 (web). Plant Pathology. Ohioline, The Ohio State University. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2001-12-24. ციტირების თარიღი: 2008-01-12. ↑ Black Rot of Cabbage | Horticulture and Home Pest News. Integrated Pest Management at Iowa State University. ↑ 3.0 3.1 მინდვრისა და ბოსტნეული კულტურების დაცვა გვ. 4. agriedu.ge. ციტირების თარიღი: 21 აგვისტო, 2020. ↑ Blackleg and soft rot disease of potato. დაარქივებული 08.04.2008, საიტზე Wayback Machine. College of Agriculture, University of Kentucky. ↑ ვაზის შავი ლაქიანობა — ბლეკროტი. ქართული აგრო-ენციკლოპედია. agropedia.ge (25 თებერვალი, 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-10. ციტირების თარიღი: 21 აგვისტო, 2020.
კომბოსტოს ალტერნარიოზი

კომბოსტოს ალტერნარიოზი, შავი ლაქიანობა — კომბოსტოს სოკოვანი დაავადება. გამომწვევია Alternaria brassicae. აავადებს თავიან, ყვავილოვან და ბრიუსელის კომბოსტოს, თალგამურას, ბროკოლს, ტურნეფსს, მდოგვს, ხუჭუჭა კომბოსტოს (კალეს). თეთრთავიანი კომბოსტოს შემთხვევაში პირველ წელს ალტერნარიოზის სიმპტომები ვლინდება მცირე ზომის შავი ფერის ლაქების სახით ქვედა ფოთლებსა და კომბოსტოს ნაყოფის კედლებზე. ლაქები დაფარულია წვრილი ხავერდოვანი ნაფიფქით, რომელიც შედგება მოყავისფრო მიცელიუმისა და კონიდიამტარისაგან. მეორე წლის მცენარეებზე დაავადება ხშირად კომბოსტოს ნაყოფებზე, უფრო სწორად კი, პარკის (ჭოტის) კედლების მთელ სიგრძეზე ვითარდება. ასეთი ნაყოფები შავი ლაქებით იფარება. წვერთან განვითარებული ლაქა ტოტს ხსნის ისე, რომ ის ჰგავს გახსნილ მაკრატელს. ბრძოლის ღონისძიებები: ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, სათესლე მასალის დეზინფექცია, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება. ↑ Alternaria brassicae. University of Hawaii Manao. ციტირების თარიღი: 2 დეკემბერი, 2019. ↑ 2.0 2.1 მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. gfa.org.ge (2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2020.
Panasonic Q

Panasonic Q (იაპონ. パナソニック) — მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი, GameCube-ის ჰიბრიდული ვერსია, რომელიც აღჭურვილი იყო DVD-დამკვრელი მოწყობილობით. სისტემას Nintendo-სთან თანამშრომლობით აწარმოებდა კომპანია Panasonic. კონსოლი ოფიციალურად გამოვიდა 2001 წლის 13 დეკემბერს და ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ იაპონიის ბაზრისთვის. GameCube-ს, PlayStation 2-სა და Xbox-ისაგან განსხვავებით არ გააჩნდა DVD-დამკვრელი მოწყობილობა, რაც ნაკლებ კონკურენტუნარიანს ხდიდა მის თანამედროვე კონსოლებთან შედარები. სწორედ ეს გახდა Panasonic Q-ის გამოშვების მთავარი მიზეზი. კონსოლი მოიხმარდა Gekko-ს 486 მჰც ტაქტური სიხშირის ცენტრალურ პროცესორს, 24 მბ ოპერატიულ მეხსიერებასა და Dolphin OS-ის ოპერაციული სისტემას. კომპლექტში მოყვებოდა GameCube-ის სათამაშო კონტროლერი, დისტანციური მართვის პულტი და AV-კაბელი. კორპუსზე დატანებული ჰქონდა მცირე ზომის LCD ეკრანი. ის თავსებადი იყო GameCube-ის თითქმის ყველა მოწყობილობასთან. მისი თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 439 აშშ დოლარს. კონსოლმა ვერ დატოვა შესამჩნევი კვალი ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაზე, ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი მისი მაღალი ფასი გახდა. საერთო ჯამში გაიყიდა კონსოლის 100,000-მდე ეგზემპლარი, შედეგად, 2003 წლის 18 დეკემბერს Panasonic-მა შეწყვიტა კონსოლის წარმოება. Panasonic Q — Video Game Console Library Panasonic GameCube Q review საიტზე Wayback Machine (archived May 8, 2005) IGN Panasonic GameCube Q-ის მიმოხილვა — IGN Panasonic Q — Panasonic-ს ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 Panasonic Q Discontinued - News. ციტირების თარიღი: 2015-07-28 ↑ Mirabella III, Fran. (2002-04-09) Panasonic Q Review. ციტირების თარიღი: 2015-07-28 ↑ Panasonic Q. Video Game Console Library. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 იანვარი, 2020. ციტირების თარიღი: 21 აგვისტო, 2020.
თხაწართხალა

თხაწართხალა (ლათ. Chamaenerium augustifelium) — ბალახოვანი მცენარე ონაგრასებრთა ოჯახისა. აქვს 1,5 მ-მდე სიმაღლის ღერო, რომელიც ბოლოვდება მეწამულ-ვარდისფერი მრავალყვავილოანი გრძელი მტევნისებრი ყვავილედით, ნაყოფი მრავალთესლიანი კოლოფია. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, ჰიმალაისა და ჩრდილოეთ გრენლანდიაში. იზრდება მთის ზედა და სუბალპური სარტყლის ტყეებში, მდელოებზე, ტყის პირებსა და ნაკაფ ადგილებში, დაჩრდილულ და ტენიან ხევებში. საქართველოში გვხვდება ყველა მაღალმთიან რაიონებში. ფესვს ტკბილი გემო აქვს და იჭმევა; შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. გამხმარი ღერო, ფოთოლი და ყვავილი ჩაის სუროგატად იხმარება. ფოთოლი შეიცავს C ვიტამინს. თესლში 40-45% ზეთია. ყვავილობს ივნისიდან აგვისტომდე. კარგი თაფლოვანი მცენარეა. ხინთიბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 31.
ხორას მონასტერი

ხორას მონასტერი — ბიზანტიური ეპოქის მონასტერი სტამბოლში. 1948 წლიდან გახსნილია ტურისტებისათვის. შედის სტამბოლის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ამჟამად არსებული ეკლესია აგებულია 1077-1081 წლებში მარია დუკას მიერ, რომელიც იყო იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის სიდედრი. ნახევარი საუკუნის შემდეგ, სავარაუდოდ მიწისძვრის გამო, ეკლესიის კამარა ჩამოიშალა და იმპერატორ ალექსის უმცროსმა შვილმა მისი სარესტავრაციო სამუშაოები დააფინანასა. 1315-1321 წლებში ხორას მონასტერი კიდევ ერთხელ გადააკეთეს პალეოლოგოსების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ. ტაძრის ქტიტორი იყო თეოდორე მეტოხიტი, რომელმაც თავისი ცხოვრების უკანასკნელი წლები გაატარა მონასტერში, როგორც უბრალო ბერმა. მონასტრის მოზაიკა და ფრესკები არის პალეოლოგოსების რენესანსის მხატვრული მიღწევა. 1453 წელს, კონსტანტინოპოლის ალყის დროს ტაძარში დააბრძანეს ღვთისმშობლის ხატი ოდიგიტრია. ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ოსმალებმა თეთრად გადაღებეს ბიზანტიური პერიოდის მხატვრობა და ტაძარი 1511 წელს მეჩეთად გადააკეთეს. მონასტერს 1945 წლიდან მუზეუმის სტატუსი ჰქონდა მინიჭებული. თურქეთის სახელმწიფო საბჭომ ბიზანტიური ეპოქის მონასტრისათვის მინიჭებული მუზეუმის სტატუსი ჯერ კიდევ 2019 წლის ბოლოს გააუქმა. 2020 წელს პრეზიდენტის განკარგულებით, ტაძარი რელიგიის საკითხთა დირექტორატს გადაეცემა და ის მეჩეთად გადაკეთდება. ↑ 1.0 1.1 სტამბოლში მდებარე ხორას მონასტერი მეჩეთად გადაკეთდება ↑ Turkey converts Kariye Museum into mosque. Hürriyet Daily News website (August 21 2020). ციტირების თარიღი: 21 August 2020
დართლოს სამაროვანი

დართლოს სამაროვანი — ადრინდელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, სოფელ დართლოში (ახმეტის მუნიციპალიტეტი, ისტორიული თუშეთი), იახსრის მთაზე. სამარხების ჯგუფი გათხარეს 1932 წელს (ხელმძღვ. გიორგი ჩიტაია); ქვის ერთ სამარხში მიცვალებულის ჩონჩხთან ერთად აღმოჩნდა ორნამენტირებული ბალთა. აღნიშნული სამარხის ქვეშ, მიწაში, ნაპოვნია სასანური ხანის სარდიონის ინტალიო საბეჭდავი, ბრინჯაოს საყურე, ბეჭედი, სამაჯურის ფრაგმენტები, ბალთები, აბზინდა, ჯაჭვის ფრაგმენტები, ქვისა და მინის მძივები და სხვ. სოფელში გათხრილია აგრეთვე გვიანდელი შუა საუკუნეების ქვის სამარხი, რომელშიც აღმოჩნდა მიცვალებულისათვის ჩატანებული საყურეები, ბრინჯაოსა და რკინის სამაჯურები, ბალთები, სარკეები, სარდიონისა და მინის მრავალგვარი მძივები. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში. დოლაბერიძე რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. დართლოს აკლდამები
დარიჯელი

დარიჯელი — ისტორიული ციხე თბილისში, იხსენიება XI საუკუნის „მატიანე ქართლისას“ ცნობაში, როდესაც საქართველოს მეფე ბაგრატ IV 1046 წელს დაეუფლა თბილისის ბასტიონებს — დარიჯელის, წყალყინისისა და თაბორის ციხეებს. ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 178, თბ., 2013 წელი. ცინცაძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
თხეიში

თხეიში, თხეიშურა — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ენგურის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს თხეიშიშდუდის მყინვარებზე, ზღვის დონიდან 2646 მ სიმაღლეზე. მდინარე ენგურს ერთვის სოფელ ხაიშთან. სიგრძე 18,6 კმ, აუზის ფართობი 222 კმ². წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 10,5 მ³/წმ. იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად. უკლება ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 148.
თხეიშიშდუდი

თხეიშიშდუდი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და წალენჯიხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ეგრისის ქედზე, მდინარე ენგურის მარცხენა შენაკადის — თხეიშის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3045 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულობით. მწვერვალის ჩრდილოეთ კალთაზე არის პატარა მყინვარი თხეიშიშდუდი. უთმელიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 148.
კომბოსტოს ჭრაქი

კომბოსტოს ჭრაქი, კომბოსტოს პერენოსპოროზი — კომბოსტოს დაავადება. გამომწვევია ოომიცეტი Hyaloperonospora brassicae (იგივე Peronospora brassicae). განსაკუთრებით ძლიერ აზიანებს ბროკოლს, ყვავილოვან კომბოსტოს, ტურნეფსს, თალგამურას, შედარებით ნაკლებად — თავიან და ბრიუსელის კომბოსტოს, რაფსს. ჩითილის გამოყვანის პერიოდში დაავადებულ მცენარეებს ლებანფოთლების და ფოთლების ზედაპირზე უჩნდებათ ღია ყვითელი ან ყვითელი არასწორი ფორმის ლაქები. ჰაერის მაღალი შეფარდებითი ტენიანობის პირობებში, დაზიანებულ ფოთლებზე არსებული ლაქების ქვედა მხარეს წარმოიქმნება ფხვიერი ნაღები, რომელიც შედგება კონიდიათმტარებისა და კონიდიოსპორებისაგან. თავდაპირველად ლაქები მცირე ზომისაა, შემდეგ კი დაავადების განვითარების პარალელურად იზრდება, იღებს მუქ შეფერილობას და შესაძლებელია დაფაროს ფოთლის მთელი ზედაპირი. ძლიერად დაზიანებული მცენარე ლპება და რამდენიმე დღეში იღუპება. შენახვის პერიოდში დაავადება ასევე ვრცელდება კომბოსტოს თავებზე. ამ დროს გარეთა ფოთლებზე ვითარდება მონაცრისფრო ლაქები, რომლებიც შემდეგ მუქდება და იწვევს კომბოსტოს ლპობას. ბრძოლის ღონისძიებები: კულტურათა მონაცვლეობა, ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება. ↑ OEPP/EPPO (1998). Vegetable brassicas. EPPO Standards PP2 Good Plant Protection Practice, no. 7. European and Mediterranean Plant Protection Organization.  ↑ 2.0 2.1 მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. gfa.org.ge (2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2020.
თხელკედლიანი კონსტრუქციები

თხელკედლიანი კონსტრუქციები — სამშენებლო კონსტრუქციები, რომლებსაც ერთი ზომა (სისქე) სხვა 2 ზომასთან შედარებით გაცილებით მცირე აქვთ (თხელი გარსები, გუმბათები, ნაკეცები, აგრეთვე, როგორც ელემენტებისაგან, შედგენილი რთული კონსტრუქციები). თხელკედლიანი კონსტრუქციების შესაქმნელად იყენებენ ნულოვანი, გაუსის ორმაგი სიმრუდის ან ნებისმიერი მოხაზულობის ზედაპირებს. თხელკედლიანი კონსტრუქციები სეისმომედეგი, მსუბუქი და მაღალი სიმტკიცისაა, ხელსაყრელია დიდმალიანი სათავსების გადასახურად. ამის გამო ისინი ფართოდ გავრცელდა მთელ მსოფლიოში (საქართველოშიც) სხვადასხვა სივრცული კონსტრუქციის, შეაფრებული ფილების, ასაწყობი გარსების, ე. წ. „დარბაზის“ ტიპის გადახურვისა და სხვათა სახით. თხელკედლიანი კონსტრუქციებს ამზადებენ ლითონის, რკინაბეტონის, აგურის, ხის, პლასტმასისა და სხვა მასალისაგან, რომლებიც სხვა ფაქტორებთან ერთად ანიჭებენ მათ იზოტროპულ ან ანიზოტროპულ და დრეკად, დრეკად-პლასტიკურ ან პლასტიკურ თვისებებს. თხელკედლიან კონსტრუქციებს იყენებენ აგრეთვე სპეციალურ ნაგებობებში (მაგ., თხევადი და ფხვიერი მასალის შესანახი სათავსების ასაგებად), საავიაციო და რაკეტულ ტექნიკაში, გემთმშენებლობაში, კოსმონავტიკაში (კოსმოსური ხომალდის კორპუსის ასაგებად) და ა. შ. თხელკედლიანი კონსტრუქციების მუშაობის პრინციპი სივრცითია. მაგ., გარსზე მოქმედ დატვირთვას ძირითადად აწონასწორებს ზედაპირის სიბრტყეში მოქმედი მემბრანული ანუ ტანგენციალური ძალვები, ხოლო ბრტყელი სისტემებისათვის დამახასიათებელი მღუნავი ძალვების გავლენა მცირეა. თხელკედლიანი კონსტრუქციებს გაიანგარიშებენ გარსთა მომენტური ან უმომენტო თეორიის თანახმად. მიქელაძე მ., გარსთა თეორიის საფუძვლები, თბ. 1974; Векуа Н. Н., Теория тонких и пологих оболочек переменной толщины, Новосиб., 1964; Власов В. З., Избр. труды, т. 1, М., 1962; Ониашвили О. Д., Некоторые динамические задачи теории оболочек, М., 1957 მუხაძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 32.
კვინიტაძე

საკუთარი სახელი კვინიტაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი კვინიტაძე — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი ივანე კვინიტაძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
ოდიშელიძე

საკუთარი სახელი ოდიშელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ოდიშელიძე — პოლკოვნიკი გიორგი ოდიშელიძე — სამხედრო მოღვაწე, ემიგრანტი ილია ოდიშელიძე — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი ნიკოლოზ ოდიშელიძე — პოლკოვნიკი
სვეტის ციხე

სვეტის ციხე — ისტორიული ციხე თურქეთში, ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, შავშეთში სვეტის ციხე ისტორიული წყაროებში მხოლოდ ერთხელ იხსენიება XI საუკუნის მოვლენების აღწერისას. „მატიანე ქართლისას“ მიხედვით ეს ციხე ააგო საბა მტბევარმა დაახლოებით 1027-1028 წლებში. ციხე საქართველო-ბიზანტიის ომი დროს შავშეთის დასაცავად იქნა აგგებული, რადგან შავშეთის სხვა სიმაგრები, წეფთისა და გარყლობის სიმაგრეები ბიზანტიელებს ჰქონდათ დაკავებული. სვეტის ციხე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ამ ომის დროს. ბიზანტიელებმა სცადეს მისი აღება, თუმცა უშედეგოდ. ციხესიმაგრე ტბეთის ეკლესიის მახლობლად იყო აგებული, ამ ეკლესიიდან 5-6 კილომეტრის დაშორებით მდებარე სოფელ ციხისძირში. ციხე სამი მხრიდან მიუვალია. მ,ისადგომი ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობიდან აქვს. ციხე მომცრო ზომისაა, გალავანი რელიეფს მიუყვება. ნაგებია საშუალო ზომის ქვებით. სამუშია, ჯ. „სვეტის ციხის ლოკალიზაციისთვის“, საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები IX ტ. გვ. 115-121 — თბილისი, „უნივერსალი“, 2008 მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ტაო-კლარჯეთში კვირის პალიტრა
Nintendo DS-ის ოჯახი

Nintendo DS-ის ოჯახი — პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლების ოჯახი, Game Boy-ის ოჯახის მემკვიდრე, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2004 წელს. როგორც ნაწილი მეშვიდე თაობის კონსოლებისა, კონკურენციას უწევდა კომპანია Sony-ს პორტატიულ კონსოლ PlayStation Portable-ს. DS-ს, მისი წინამორბედისაგან განასხვავდებდა ნიჟარისებური დასაკეცი კორპუსი და ორი ზედა-ქვედა ეკრანი, სადაც ქვედა ეკრანი ასრულებდა სენსორის ფუნქციას. DS არის Nintendo-ს პირველი პორტატიული კონსოლი, რომელსაც გააჩნდა ჩაშენებული უსადენო კავშირის მხარდაჭერა, როგორც შიდა კავშირისთვის სხვა DS კონსოლებთან, ასევე ინტერნეტთან დაკავშირებისთვის Nintendo Wi-Fi Connection-ის მეშვეობით. საერთო ჯამში ხაზი მოიცავს სამ მოდელს: ორიგინალი Nintendo DS, Nintendo DS Lite — ორიგინალი მოდელის შემცირებული ვერსია უფრო კაშკაშა ეკრანით და Nintendo DSi — DS Lite-ს გაუმჯობესებული ვერსია, რომელსაც გააჩნდა განახლებული აპარატული და პროგრამული უზრუნველყოფა, შიდა და მოხსნადი საცავისა და კამერის მხარდაჭერა, აგრეთვე დამატებითი პროგრამების გადმოწერის შესაძლებლობა DSiWare-ის ციფრული მაღააზიიდან. 2009 წელს გამოვიდა DSi-ს მოზრდილი ვერსია DSi XL. Nintendo DS-ის ხაზი მეტად წარმატებული აღმოჩნდა ბაზარზე, რომლის გაყიდვება შეადგინა 154 მილიონი ასლი მსოფლიოს მასშტაბით, რითაც იქცა ყველაზე გაყიდვად პორტატიულ კონსოლად და მეორე ყველაზე გაყიდვად ვიდეო თამაშების კონსოლად PlayStation 2-ის შემდეგ. 2001 წელს DS-ის ხაზი ოფიციალურად ჩაანაცვლა Nintendo 3DS-ის ოჯახმა, რომელიც ფუნქციურად მსგავსია მისი წინამორბედი Nintendo DSi-სა, თუმცა გააჩნია გაუმჯობესებული შიდა პროგრამული და აპარატული უზრუნველყოფა, ასევე რამდენიმე მოდელს აქვს ავტოსტერეოსოკოპული 3D ეკრანის მხარდაჭერა. Nintendo DS-ის ოჯახი — Nintendo UK-ის საიტი Nintendo DS-ის ოჯახი — NDS-Gear Nintendo DS-ის ოჯახი — PCmag ↑ 1.0 1.1 1.2 Consolidated Sales Transition by Region (PDF). Nintendo (27 აპრილი, 2016). ციტირების თარიღი: 27 აპრილი, 2016. ↑ A Pillar Too Many. ციტირების თარიღი: 25 იანვარი, 2019. ↑ ニンテンドーDSi LL：スペック Japanese. Nintendo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-22. ციტირების თარიღი: 2009-11-09. ↑ Anoop Gantayat. (2006-02-10) DS Lite Colors Revealed. IGN. Fox Interactive Media. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-03. ციტირების თარიღი: 2009-12-03. ↑ „Nintendo DS Line Outsells PlayStation 2, Nintendo Says“. WIRED (ინგლისური). ციტირების თარიღი: October 13, 2018.
1460-იანები

1460-იანი (ათას ოთხას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1460-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1460 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1469 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469 ტრაპიზონის იმპერიას იპყრობს ოსმალეთი. ჰენრი მეექვსე შოტლანდიაში გაიქცა. 5 იანვარი : პოეტი ფრანსუა ვიიონი პარიზიდან განდევნეს. გაიმართა ჩიხორის ბრძოლა. ინგლისის მეფემ ედუარდ IV-მ საიდუმლოდ მოიყვანა ცოლი. მეფის ქორწინება ცნობილი გახდა ხუთი თვის შემდეგ. ბრძოლა ფარავნის ტბასთან, საქართველოს გამოეყო სამცხე-საათაბაგო. ერთიანი ქართული სამეფო დაიშალა ქართლის, კახეთის და იმერეთის სამეფოებად. იაპონიაში ონინის ომი დაიწყო. იზაბელ კასტილიელისა და ფერდინანდ არაგონელის ქორწინებით ესპანეთში ერთი მეფის ძალაუფლება დამყარდა.
რომან მკურნალი

რომან კონსტანტინეს ძე მკურნალი (დ. 1887 — გ. 1947) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი. ცნობილი ქუთაისელი პედაგოგის, ბერძნული წარმოშობის კონსტანტინე (კოწია) მკურნალის (დ. 1856 — გ. 1918) შვილი. 1908 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი და მიიღო რუსეთის არმიის პოდპორუჩიკის წოდება. მსახურობდა მე-20 მსროლელთა პოლკში (სუვალკი, პოლონეთი), შემდეგ ხარკოვის გუბერნიის ჟანდარმერიის სამმართველოს ადიუტანტად. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III ხარისხის ორდენით (1915). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის გენერალური შტაბის სადაზვერვო განყოფილებაში, პოდპოლკოვნიკი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ პოლიტიკური ემიგრანტი. ცხოვრობდა ბერლინში. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1933 წელს მონაწილეობა მიიღო „ქართველ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის“ დაარსებაში. თანამშრომლობდა ქართველი ნაციონალისტების გაზეთ „კლდესთან“ (რედაქტორი — შალვა ქარუმიძე, 1934-1936). აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს (მ. შ. ფსევდონიმებით: ბს., ხ., კ., რ. მ., რ. მ-ლი და სხვ.). მათ შორის აღსანიშნავია 1934 წელს „კლდეში“ (№4-5) დაბეჭდილი „მიზეზნი ჩვენი დამარცხებისა“, რომელშიც 1918-1921 წლების საქართველოს სინამდვილის ფართო სურათია ასახული. გარდაიცვალა იტალიაში. კონსტანტინე მკურნალი (1856-1918) // წერილები / ვ. ქაჯაია. - თბ., 1974. - გვ.230-234; ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია. ტ. 6 / გ. შარაძე. - თბ., 2005. New Materials Concerning Secret Operations of the “Caucasian Group” in 1938-1939 / Lali Tsomaia // Pro Georgia. Journal of Kartvelological Studies, №27, - 2017. - 279-290.
მკურნალი

საკუთარი სახელი მკურნალი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე მკურნალი — სამხედრო პირი კონსტანტინე მკურნალი — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე რომან მკურნალი — სამხედრო პირი, ემიგრანტი
კომბოსტოს ხვატარი

კომბოსტოს ხვატარი (ლათ. Marnestra brassicae) — მწერი ხვატრისებრთა ოჯახისა. მავნებლის ზრდასრული მატლის სიგრძე დაახლოებით 50 მმ-ია, პეპლის ფრთების შლილიც 50 მმ-მდეა. შეფერილობა ძალზე ცვალებადია, დაწყებული ღია-მწვანიდან, დამთავრებული შავით. ფრთები მუქი შეფერილობისაა, გარეთა კიდეზე გასდევს ტალღისებრი მოყვითალო-თეთრი ხაზი. მავნებელი მწერია. მისი მატლები ღრღნიან კომბოსტოს ფოთოლს და აკეთებენ დიდი ზომის ხვრელებს. როდესაც კომბოსტო თავს გაიკეთებს, მავნებლის უფროსი ხნოვანების მატლები იჭრებიან კომბოსტოს თავში და ღრღნიან მასაც. წარმოშობილი ხვრელებიდან მცენარეში ჩადის წვიმის წყალი და იწვევს კომბოსტოს ლპობას. მავნეა გაზაფხულზე და ზაფხულში. ბრძოლის ღონისძიებები: მზრალად ხვნა კულტივაციით, მცენარეული ნარჩენების განადგურება, ქიმიური წამლობები (დელტამეტრინის, ლამბდაციგალოტრინის, მალათიონის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდები). ჭუპრი და ზრდასრული მუხლუხი დაზიანებული კომბოსტო ↑ გოგინაშვილი ნ., დიდმანიძე ე., კერესელიძე მ. და სხვ., მოკლე ენტომოლოგიური ორენოვანი ნომენკლატურული ლექსიკონი : ლათინურ-ქართული, ქართულ-ლათინური, თბ.: „უნივერსალი“, 2012. — გვ. 25. ↑ 2.0 2.1 მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. gfa.org.ge (2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 22 აგვისტო, 2020.