laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქურთისტანი

ქურთისტანი (ქურთ. Kurdistan, თარგმანში: ქურთების მიწა) — ეთნოგეოგრაფიული რეგიონი ევრაზიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომლის ფარგლებში ქურთები მოსახლეობის აბსოლუტურ ან შედარებით უმრავლესობას წარმოადგენენ. ისტორიულად მდებარეობს ყოფილი ჰურიტების სამეფოების ტერიტორიაზე (ქურთები წარმოშობით ჰურიტებისგან არიან), თუმცა ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ქურთები გორდიენის მოსახლეობის პირდაპირი შთამომავლები არიან. ტერმინი პირველად აღნიშნულია XII საუკუნეში ამჟამინდელი ირანის ქურთისტანის ნაწილში (არდალანი). მისი საერთო ფართობი დაახლოებით შეადგენს 450 ათას კვ. კმ-ს. და ტერიტორიულად დაყოფილია თურქეთს, ირანს, ერაყსა და სირიას შორის. როჟავა ერაყის ქურთისტანი ირანის ქურთისტანი თურქეთის ქურთისტანი მეჰაბადის რესპუბლიკა ეზიდები ↑ The Kurdistan Region in Brief დაარქივებული 2015-11-22 საიტზე Wayback Machine. , Offizielle Webseite der Kurdistan-Regierung ↑ William Eagleton, 1988, An Introduction to Kurdish Rugs and Other Weavings, University of California, Scorpion, 144 pages. ISBN 0-905906-50-0, ISBN 978-0-905906-50-8. "Iranian Kurdistan is relatively narrow where it touches the Soviet border in the north and is hemmed in on the east by the Azerbaijani Turks. Extending south along the border west of Lake Urmia is the tribal territory." ↑ Delegation from the Democratic administration of Self-participate of self-participate in the first and second conference of the Shaba region (4 February 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 აგვისტო 2016. ციტირების თარიღი: 12 June 2016. ↑ Khanam, R. (2005). Encyclopaedic Ethnography of Middle-East and Central Asia. Global Vision Publishing House, გვ. 470. ISBN 9788182200623.  ↑ Kurdistan. Encyclopaedia Britannica Online. ციტირების თარიღი: 2010-07-29. ↑ N. Maxoudian, "Early Armenia as an Empire: The Career of Tigranes III, 95–55 BC", Journal of The Royal Central Asian Society, Vol. 39, Issue 2, April 1952 , pp. 156–163. ↑ A.D. Lee, The Role of Hostages in Roman Diplomacy with Sasanian Persia, Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Vol. 40, No. 3 (1991), pp. 366–374 (see p.371) ↑ N. Maxoudian, Early Armenia as an Empire: The Career of Tigranes III, 95–55 BC, Journal of The Royal Central Asian Society, Vol. 39, Issue 2, April 1952 , pp. 156–163. ↑ A.D. Lee, The Role of Hostages in Roman Diplomacy with Sasanian Persia, Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Vol. 40, No. 3 (1991), pp. 366–374 (see p.371) ↑ M. Sicker, The pre-Islamic Middle East, 231 pp., Greenwood Publishing Group, 2000, (see p.181) ↑ J. den Boeft, Philological and historical commentary on Ammianus Marcellinus XXIII, 299 pp., Bouma Publishers, 1998. (see p.44) ↑ J. F. Matthews, Political life and culture in late Roman society, 304 pp., 1985 ↑ George Henry Townsend, A manual of dates: a dictionary of reference to the most important events in the history of mankind to be found in authentic records, 1116 pp., Warne, 1867. (see p.556) ↑ F. Stark, Rome on the Euphrates: the story of a frontier, 481 pp., 1966. (see p.342) ↑ Kurdistan - Definitions from Dictionary.com. ციტირების თარიღი: 2007-10-21.
ლექეთი

ლექეთი, ლექართი (აზერ. Ləkit, რუს. Лекит) — უძველესი პუნქტი ისტორიულ ჰერეთში, ახლანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონში (საინგილო). მდებარეობს ქ. კახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 12 კილომეტრის დაშორებით. მოსახლეობის რაოდენობა — 1510 კაცი. ტერმინი „ლექართი“ სამეცნიერო ლიტერატურაში სხვადასხვანაირადაა მოხსენებული. ქართულ წყაროებში მოხსენებულია - ლექართი ანუ ლექეთი (ზ.ედილი, ა.ჩხენკელი, მ. დუმბაძე და სხვ.) რუსულ წყაროებში - лекит ლექით (И. Д. Барановский, М.А Казиев და სხვ.) Лякит ლიაქით - (А.С. Хаханов, К. В. Тревер) და სხვ. სახელწოდება „ლექართი“ ქართული წარმოშობისაა. ამ სიტყვის სუფიქსი — „ლე“ მეგრულ-სვანური წარმოშობისაა და ქართულ „სა“-ს უდრის, ხოლო ფუძე — „ქართი“, ქართველური სატომო სახელია, რომელიც მეგრულში თბილისის აღმნიშვნელად გამოიყენება. საიდანაც მომდინარეობს „სა-ქართ-ველო“ „ადგილი, სადაც ქართველები ცხოვრობენ, ქართველებით დასახლებული ქვეყანა“ ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1310 წელს ლექართის სახელწოდებით. სოფლის ტერიტორიაზე გათხარეს და შეისწავლეს ქრისტიანული წმინდა ნინოს ტაძარი, ტეტრაკონქი (VII-IX სს.). ვარაუდობენ, რომ აქ იყო ჰერეთის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი. 1607 წელს ოსმალეთის სულთანმა აჰმედ I-მა სოფელი ლექეთი დაუმტკიცა ელისუს სულთანს ალი-სულთან ბეგს. ლექეთის წმინდა ნინოს ტაძარი მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 203. მარჯანიშვილი გ. ჰერეთი, თბ., 2005, გვ. 26-31 პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970; ედილი ზ. საინგილო. თბ., 1947. გვ. 156-158 ადამია ი.,„ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-59 მარჯანიშვილი გ.,„ ორი ნაკლებად ცნობილი ძეგლი ისტორიული ჰერეთიდან“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 67 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1984 წელი. — გვ. 16-21 Чубинашвили Г. Н., Архитектура Кахетии, Тб., 1959; ↑ ჩიქობავა ა., ენათმეცნიერების შესავალი, თბ. 1952 წ., გვ. 203 ↑ ჯანაშვილი მ., „საინგილო“ // ძველი საქართველო / თაყაიშვილი ე., ტ. II, ტფილისი: ელექტრო მბეჭდავი სტამბა სპირიდონ ლოსაბერიძის, 1913. — გვ. 84.
1905

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1905 1905 (ათას ცხრაას ხუთი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 13 დღე. ეს წელი არის XX საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-5 წელი. 9 იანვარს რუსეთის იმპერიაში მოხდა სისხლიანი კვირის სახელით ცნობილი მოვლენები — მოკლეს ზამთრის სასახლის წინ შეკრებილი ათასობით მუშა. 31 მარტს ალბერტ აინშტაინმა გამოაქვეყნა სტატია, სადაც დეტალურად ისაუბრა ფარდობითობის სპეციალური თეორიის საფუძვლების შესახებ. 31 მარტს გერმანიის იმპერატორი ვილჰელმ II ტანჟერში ჩავიდა და მაროკოს სულთან მულაი აბდ ალ-აზიზს შეხვდა. 7 ივნისს ერნსტ ლუდვიგ კირხნერმა, ერიხ ჰეკელმა, ფრიც ბლეილმა და კარლ შმიდტ-ტოლუფმა ჩამოაყალიბეს არტ ჯგუფი ხიდი. 7 ივნისს დაიშალა შვედეთისა და ნორვეგიის გაერთიანებული სამეფო. 5 სექტემბერს პორტსმუთის ხელშეკრულებით დასრულდა რუსეთ-იაპონიის ომი. 18 ნოემბერს პარიზში გაიხსნა ანრი მატისის და ანდრე დერენის გამოფენა შემოდგომის სალონი. 28 ნოემბერს დაარსდა ირლანდიის რესპუბლიკური პარტია. 5 დეკემბერს სანქტ-პეტერბურგში გამართული გაფიცვა შეიარაღებულ ამბოხში გადაიზარდა, თუმცა, საბოლოოდ ჩაიშალა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1905. 2 იანვარი : ვასილ ჩხაიძე — ქართველი მსახიობი (გ. 1986) 4 იანვარი  : ივანე კახაძე — ქართველი გეოლოგი. (გ. 1955) 7 იანვარი  : კონსტანტინე ლორთქიფანიძე — ქართველი მწერალი. (გ. 1986) 7 იანვარი  : იაჰია ჰაკი — ეგვიპტელი მწერალი. (გ. 1992) 9 იანვარი  : სინკენ ჰოპი — ნორვეგიელი მწერალი (გ. 1987) 13 იანვარი : ვასილ კაციტაძე — ქართველი ჰიგიენისტი. (გ. 1989) 14 იანვარი : კონსტანტინე გოგიშვილი — ქართველი გეოგრაფი (გ. 1984) 17 იანვარი  : საიბ სალამი — ლიბანელი პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 2000) 19 იანვარი  : არჩილ ჩხარტიშვილი — ქართველი საბჭოთა თეატრის რეჟისორი (გ. 1980) 21 იანვარი  : კრისტიან დიორი — ერთ-ერთი წამყვანი მოდის სახლის — დიორის დამაარსებელი. (გ. 1957) 18 თებერვალი: სოკრატ არშბა — აფხაზი ქირურგ-უროლოგი (გ. 1985) 21 თებერვალი : ლევ ატამანოვი — საბჭოთა კინორეჟისორი (გ. 1981) 5 მარტი  : ხადია დავლეთშინა — ბაშკირი მწერალი ქალი. (გ. 1954) 10 მარტი : ლევან გოთუა — ქართველი მწერალი (გ. 1973) 18 მარტი  : დავით ლორთქიფანიძე — ქართველი მეცნიერი (გ. 1992) 19 მარტი  : ალბერტ შპეერი — გერმანელი არქიტექტორი და სახელმწიფო მოღვაწე (გ. 1981) 1 მაისი: დავით წერეთელი — ქართველი გეოგრაფი და მთამსვლელი (გ. 1976) 21 ივნისი: ჟან-პოლ სარტრი — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ. 1980) 1 სექტემბერი: თამარ აბაკელია — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი (გ. 1953) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1905. ფიზიკა: ფილიპ ედუარდ ანტონ ფონ ლენარდი ქიმია: ადოლფ ბაიერი ფიზიოლოგია და მედიცინა: რობერტ კოხი ლიტერატურა: ჰენრიკ სენკევიჩი მშვიდობა: ბერტა ფონ ზუტნერი ნინო მესტვირიშვილი (თარჯიმანი) –, Time: XX საუკუნის ისტორია – ქრონიკა: 1901–2000, თბილისი, საქართველო: პალიტრა L, 2014. — გვ. 9, ISBN 978-9941-21-408-0.
ლექსი ვეფხისა და მოყმისა

„ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ — ქართული ზეპირსიტყვიერების ძეგლი. სამონადირეო ეპოსის უძველესი პლატებიდან შექმნილი ბალადა, რომლის პირველი მოკლე ვარიანტი გამოაქვეყნა დავით ხიზანიშვილმა 1887 წელს, ვრცელი — ვახტანგ კოტეტიშვილმა 1927 წელს. დღესდღეობით ბალადის 24 ჩანაწერია ცნობილი. არქაულ, მოკლე ვერსიას რიტუალური ხასიათი უნდა ჰქონოდა: დაღუპვა მონადირისა, რომელმაც სამონადირეო ტაბუ დაარღვია, ნადირთ ბატონის რისხვის შედეგი იყო. ვრცელ ვარიანტში ცენტრალური ადგილი ვეფხისა და მოყმის ორთაბრძოლის გმირულმა თემამ დაიჭირა. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ როგორც სტილისტური, ისე შინაარსობრივი თვალსაზრისით ქართული ხალხური ტრადიციის ნაყოფია. ბალადის ამაღლებული, ჰუმანური იდეები, დაღუპული გმირის დედის სახე ქართული ფოლკლორის იდეებსა და მხატვრულ სახეებს ემყარება. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში არის გავრცელებული. ბარდაველიძე ჯ., ბალადა „მოყმის და ვეფხვის“ ავტორობის საკითხი, «ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში», 1975, № 3; Вирсаладзе Е. Б., Грузинский охотничий миф и поэзия, М., 1976; ვირსალაძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 205. ვიკიწყაროში არის სტატია: ლექსი ვეფხისა და მოყმისა
ლეღვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ლეღვა შეიძლება აღნიშნავდეს: ლეღვა — სოფელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში; ლეღვა — სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში.
ლეყუდელი

ლეყუდელი — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუსა და მარტვილის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ეგრისის ქედის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარეების ხობისწყლისა და ტეხურის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2244 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებით. კალთები შემოსილია შერეული ტყით, თხემი — სუბალპური ლიხით. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 207.
ლეშვნილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლეშვნილი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლეშვნილი — მწვერვალი სვანეთის ქედზე; ლეშვნილი — უღელტეხილი სვანეთის ქედზე.
ლეშვნილი

ლეშვნილი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის ქედის დასავლეთ ნაწილში, მდინარეების ლაჰილისა და ლეშნურის (ენგურის სისტემა) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3271 მ. აგებულია პალეოზოურ-ტრიასული ნალექებით. დაფარულია თოვლ-ყინულით. გზა ადის მდინარეების ლაჰილისა და ჯუდარის (ცხენისწყლის სისტემა) ხეობებიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208.
ფრანკლინ პირსი

ფრანკლინ პირსი (ინგლ. Franklin Pierce; დ. 23 ნოემბერი, 1804 ― გ. 8 ოქტომბერი, 1869) ― ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის მე-14 პრეზიდენტი (1853-1857). დღემდე იგი ერთადერთი პრეზიდენტია ნიუ-ჰემფშირიდან. ის ასევე იყო პირველი მე-19 საუკუნეში დაბადებული პრეზიდენტი. პირსი მშობლიურ შტატ ნიუ-ჰემფშირში ადვოკატად მუშაობდა. იგი მოღვაწეობდა ნიუ-ჰემფშირის საკანონმდებლო ორგანოში (1829-1833), აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატასა (1833-1837) და სენატში (1837-1842). ამის შემდეგ ის მონაწილეობას იღებდა ამერიკა-მექსიკის ომში და გახდა ბრიგადის გენერალი. იგი 1852 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობდა დემოკრატთა ნომინაციით და დაამარცხა ვიგების კანდიდატი უინფილდ სკოტი. პირსი იმ დროისთვის იყო აშშ-ის ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტი. პრეზიდენტის რანგში მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების გამო იგი მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე ცუდ პრეზიდენტად აშშ-ის ისტორიაში. ის იცავდა სამხრეთელ მონათმფლობელთა ინტერესებს, მისი პრეზიდენტობის დროს მიიღეს კანზას-ნებრასკის კანონი, გაუქმდა მისურის კომპრომისი, რამაც მონათმფლობელობის ექსპანსიის საკითხი დასავლეთით ისევ წინ წამოწია. ამ გადაწყვეტილებით მისი პოპულარობა ჩრდილოეთის შტატებში ძალიან დაეცა. საგარეო პოლიტიკაში იგი მონროს დოქტრინის მიმდევარი იყო. ის მტრულად იყო განწყობილი ესპანეთის და ცენტრალური ამერიკის მიმართ. 1856 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატებმა პირსის კანდიდატურა აღარ წამოაყენეს და მის ნაცვლად ჯეიმზ ბიუკენენს დაუჭირეს მხარი. დემოკრატთა ნომინაციის დაკარგვის შემდეგ პირსს ალკოჰოლიზმის პრობლემები ჰქონდა. მისი რეპუტაცია განადგურდა მას შემდეგ, რაც მან სამოქალაქო ომში მხარდაჭერა გამოუცხადა კონფედერაციას. ის 1869 წელს ციროზით გარდაიცვალა. ბიოგრაფია თეთრი სახლის საიტზე ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრანკლინ პირსი
ლეშვნილის უღელტეხილი

ლეშვნილი — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის ქედის დასავლეთ ნაწილში, მწვერვალ უსქურსა და ლეშვნილს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3061 მ. უღელტეხილის მიდამო აგებულია ქვედაიურული ფიქლებით. დაფარულია სუბალპური და ალპური მდელოებით. ლეშვნილი საცალფეხო გზით აკავშირებს მდინარე ცხენისწყლის ხეობას (ლენტეხის მუნიციპალიტეტი) მდინარე ენგურის ხეობასთან (მესტიის მუნიციპალიტეტი). მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208.
რეზერფორდ ჰეისი

რეზერფორდ ბირჩარდ ჰეისი (ინგლ. Rutherford Birchard Hayes; დ. 4 ოქტომბერი, 1822 — გ. 17 იანვარი, 1893) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, ადვოკატი და სამხედრო. აშშ-ის მე-19 პრეზიდენტი 1877-1881 წლებში, რესპუბლიკელი. ჰეისმა იურიდიული განათლება მიიღო, მან კენიონ კოლეჯი და ჰარვარდის სამართლის სკოლა დაამთავრა. ლოუერ სენდასკიში სამართლის ხუთწლიანი პრაქტიკის შემდეგ ცინცინატში ადვოკატად მუშაობდა, სადაც სახელი გაითქვა როგორც ახალგაზრდა ვიგების ადვოკატმა. როგორც აბოლიციონისტი იგი სამოქალაქო ომის დროს ჩრდილოეთის ჯარებს მოხალისედ შეუერთდა და მალე ბრიგადის გენერალი გახდა. ომის შემდეგ იგი წარმომადგენელთა პალატის წევრი იყო ოჰაიოდან, ასევე ოჰაიოს გუბერნატორი 1868-1872 და 1876-1877 წლებში. იგი 1876 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელიც აშშ-ის ყველაზე საკამათო არჩევნები იყო, რესპუბლიკელთა ნომინაციით მონაწილეობდა. არჩევნებში მოსახლეობის ხმების უმრავლესობა დემოკრატთა კანდიდატმა სემუელ ტინდენმა მიიღო, თუმცა კონგრესის კომისიის გადაწყვეტილებით ამომრჩეველთა კოლეგიის 20 სადავო ხმა ჰეისს მიენიჭა, რამაც მას არჩევნებში ერთი ხმით გაამარჯვებინა. პრეზიდენტობის დროს მან ომის შემდგომი რეკონსტრუქცია დაასრულა. ჰეისი სამხრეთში ფერადკანიანთა უფლებების დაცვისთვის იბრძოდა, მაგრამ ამასთანავე „ბრძნული, გულწრფელი და მშვიდობიანი ადგილობრივი თვითმმართველობის“ აღდგენასაც მოუწოდებდა. მისი ბრძანებით იუნიონის ჯარებმა სამხრეთის შტატები დატოვეს. ჰეისმა წინასწარ განაცხადა, რომ მხოლოდ ერთი ვადით იმსახურებდა. 1880 წლის არჩევნებში მას მეორე ვადით პრეზიდენტობა არ უცდია. 1881 წელს სპიგელ გროუვის საკუთარ სახლში, ოჰაიოში გადავიდა საცხოვრებლად. 1893 წელს ჰეისი გარდაიცვალა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რეზერფორდ ჰეისი
ლეშიჭამიასებრნი

ლეშიჭამიასებრნი (ლათ. Silphidae) — მწერების ოჯახი ხოჭოების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 6-იდან 40 მმ აღწევს. მატლი ბრტყელია, მოძრავი. ოჯახში 500-ზე მეტი სახეობაა, რომელთაგან საქართველოში 50-ზე მეტი გვხვდება. გავრცელებული არიან ყველა მატერიკაზე, ძირითადად ზომიერი ჰავის პირობებში. ლეშიჭამიასებრთა ფორმები იკვებებიან ლეშით, მაგ., შავი ლეშიჭამია (Silpha oscura) და მესაფლავე ხოჭო. უმცირესობა, მაგ., ლეშიჭამია (Dendroxena quadrimaculata [= Xylodrepa quadripunctata]), მტაცებელია, სპობს ბაღისა და ტყის მავნე მატლებს, რითაც სარგებლობა მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის. ზოგი ლეშიჭამიასებრნი მცენარიჭამიაა, მაგ., ლეგა ლეშიჭამია (Aclypca opaca) კულტურულ მცენარეებს აზიანებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეშიჭამიასებრნი
ჯეიმზ ნოქს პოლკი

ჯეიმზ ნოქს პოლკი (ინგლ. James Knox Polk; დ. 2 ნოემბერი, 1795 — გ. 15 ივნისი, 1849) — აშშ-ის მე-11 პრეზიდენტი 1845-1849 წლებში, დემოკრატი. პოლკის მშობლები წარმოშობით შოტლანდიელები იყვნენ. დედის მხრიდან იგი შოტლანდიელი რელიგიური რეფორმატორის, პრესბიტერიანული ეკლესიის დამაარსებლის ჯონ ნოქსის შთამომავალი იყო. პოლკმა მიიღო იურიდიული განათლება და მუშაობდა ადვოკატად. იგი იყო წარმომადგენელთა პალატის წევრი ტენესისდან 1825-1839 წლებში, ხოლო პალატის სპიკერი 1835-1839 წლებში, ტენესის მე-11 გუბერნატორი 1839-1841 წლებში. მან გეოგრაფიული ექსპანსიის ლოზუნგით 1844 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ვიგების კანდიდატი ჰენრი კლეი დაამარცხა. პოლკი იყო ბოლო ძლიერი პრეზიდენტი სამოქალაქო ომამდელ შეერთებულ შტატებში. მისი პრეზიდენტობა აღნიშნული იყო აშშ-ის ტერიტორიის უდიდესი გაფართოებით ლუიზიანის შესყიდვის შემდეგ. მან შემოიერთა ორეგონის ტერიტორია (მოიცავდა ვაშინგტონს, ორეგონს და აიდაჰოს). ასევე ამერიკა-მექსიკის ომის ბოლოს გვადალუპე-იდალგოს ხელშეკრულებით შეძენილ იქნა 1,360,000 კმ² ტერიტორია. თუმცა, ექსპანსიამ განაახლა მძვინვარე დებატები მონათმფლობელობის ნებართვის შესახებ ახალ ტერიტორიებში. პოლკის პრეზიდენტობის დროს გაიხსნა სმიტსონის ინსტიტუტი და სამხედრო-საზღვაო აკადემია, აღიმართა ვაშინგტონის მონუმენტი, მიიღეს სახელმწიფო ხაზინის სისტემა, რომელიც 1913 წლამდე მოქმედებდა და ასევე გამოსცეს აშშ-ის პირველი საფოსტო მარკა. იგი იყო პირველი პრეზიდენტი, ვინც მეორე ვადით არჩევნებში მონაწილეობაზე უარი თავისი ნებით თქვა. ის საპრეზიდენტო ვადის ამოწურვიდან სამ თვეში ქოლერით გარდაიცვალა. ისტორიკოსების მიერ პოლკი ითვლება აშშ-ის ერთ-ერთ წარმატებულ პრეზიდენტად. James K. Polk: A Resource Guide, from the Library of Congress Extensive essay on James K. Polk and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady დაარქივებული 2007-07-21 საიტზე Wayback Machine. from the Miller Center of Public Affairs Inaugural Address of James K. Polk from The Avalon Project at the Yale Law School Biography of James K. Polk დაარქივებული 2008-04-03 საიტზე Wayback Machine. from the official White House website Polk's Messages to the U.S. Congress from usa-presidents.info: First (1845) დაარქივებული 2021-02-03 საიტზე Wayback Machine. Second (1846) დაარქივებული 2021-02-03 საიტზე Wayback Machine. Third (1847) დაარქივებული 2021-03-05 საიტზე Wayback Machine. Fourth (1848) დაარქივებული 2021-01-28 საიტზე Wayback Machine. James K. Polk — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ Obituary of President Polk in The Liberator (June 22, 1849) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეიმზ ნოქს პოლკი
ლეშკიკილე

ლეშკიკილე — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ განშტოების ზესხოს ქედზე, მდინარეების ცხენისწყლისა და ზესხოს წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2600 მ. ლეშკიკილეს მიდამო აგებულია იურული ფიქლებით და ქვიშაქვებით, შემოსილია ალპური მდელოებით. სოფელ ცანას აკავშირებს შარივცეკის და ვაციწვერის უღელტეხილების მისადგომებთან. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208.
ჯონ მეიჰიუ

ჯონ მეიჰიუ იყო ჯგუფ ჯენესისის რიგით მესამე დრამერი, რომელიც მოვიდა კოლექტივში ჯონ სილვერის წასვლის შემდეგ. იგი უკრავს ალბომზე Trespass. 1970 წელს მაც ჩაენაცვლა ფილ კოლინზი. წლების განმავლობაში მისი ბედი, ჯგუფიდან წასვლის შემდეგ უცნობი იყო. ცნობილი იყო, რომ მის ანგარიშზე ირიცხება ჰონორარი ალბომის Trespass გაყიდვიდან, მაგრამ იგი არავის უნახავს. 1979 წელს ცნობილი გახდა, რომ მეიჰიუ საცხოვრებლად გადავიდა ავსტრალიაში, სადაც იგი ხუროდ მუშაობდა. 1989 წელს იგი დაბრუნდა ინგლისში, რათა ავადმყოფი დედა ენახა. 2006 წელს იგი დაესწრო ჯენესისის მოყვარულების კრებას, სადაც ენტონი ფილიპსი და სტივ ჰეკეტიც იმყოფებოდნენ. ამ კრებაზე მან დაუკრა დასარტყმელ საკრავებზე, სიმღერაში The Knife. 2009 წლის 26 მარტს მეიჰიუ, 61 წლის ასაკში, გარდაიცვალა ახალ ზელანდიაში. 2006 წლის ინტერვიუ მეიჰიუსთან დაარქივებული 2011-10-12 საიტზე Wayback Machine.
ჯონ სილვერი

ჯონატან (ჯონ) სილვერი — ინგლისელი მუსიკოსი, რომელიც იყო ჯგუფ ჯენესისის მეორე დრამერი. იგი მოვიდა ჯგუფში კრის სტიუარტის შემდეგ, 1968 წლის ზაფხულში. ჯენესისთან ერთად მან ჩაწერა პირველი ალბომი From Genesis to Revelation, შემდეგ კი, 1969 წლის აგვისტოში დატოვა ჯგუფი. დღეს სილვერი ცხოვრობს ლონდონში, მეუღლე ლუსისთან და შვილებთან, ლეოსთან, მაქსთან და ლიბისთან ერთად.
ზაქარი ტეილორი

ზაქარი ტეილორი (ინგლ. Zachary Taylor; დ. 24 ნოემბერი, 1784 — გ. 9 ივლისი, 1850) — ამერიკელი სამხედრო ლიდერი და აშშ-ის მე-12 პრეზიდენტი 1849-1850 წლებში. ტეილორს ჰქონდა 40 წლიანი სამხედრო კარიერა აშშ-ის არმიაში. მან თავი გამოიჩინა ინგლისთან 1812 წლის ომში და ინდიელთა წინააღმდეგ ომებში. იგი მეთაურობდა აშშ-ის არმიას ამერიკა-მექსიკის ომში. ტეილორი იყო სამხრეთელი მონათმფლობელი, თუმცა იგი ეწინააღმდეგებოდა მონათმფლობელობის ახალ ტერიტორიებზე გავრცელებას. ამერიკა-მექსიკის ომში წარმატებებით ტეილორმა ქვეყანაში დიდი პოპულარობა მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ ის პოლიტიკით დაინტერესებული არ იყო, იგი 1848 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ვიგების პარტიამ წარადგინა. არჩევნებში გამარჯვებით ტეილორი გახდა მეორე პრეზიდენტი ვაშინგტონის შემდეგ, ვისაც მანამდე არცერთ სახელმწიფო თანამდებობაზე არ ჰქონდა ნამუშევარი. იგი ვუდრო უილსონამდე პრეზიდენტად არჩეული ბოლო სამხრეთელი იყო. ტეილორი მწვავე გასტროენტერიტით პრეზიდენტობის მეორე წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ვიცე-პრეზიდენტი მილარდ ფილმორი გახდა პრეზიდენტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზაქარი ტეილორი 1849 Inaugural Address 1849 State of the Union Message Executive Order forbidding unlawful invasion of Cuba Zachary Taylor: A Resource Guide from the Library of Congress White House Biography Biography by Appleton's and Stanley L. Klos დაარქივებული 2005-02-04 საიტზე Wayback Machine. Zachary Taylor State of the Union Address დაარქივებული 2004-11-14 საიტზე Wayback Machine. Zachary Taylor letters from 1846–1848 დაარქივებული 2013-04-30 საიტზე Wayback Machine. Gen Taylor's letters: to Gen Gaines; Marcy's reprimand, Taylor's reply with fable alluded to
ლეჩაქი

ლეჩაქი — ქართველი ქალის თავხურვის ერთ-ერთი ძირითადი კომპონენტი (ჩიხტი-კოპთან და ბაღდადთან ერთად). ამზადებდნენ სხვადასხვა ფერისა და ხარისხის თხელი ქსოვილისაგან (ტული, ბლონდი, ატლასი, „ჯალშაია“, „თალათინი“, „ფლორი“, „შილა“, „მარმაში“, „ბურსუ“ და სხვა). ლეჩაქს ტოლფერდა სამკუთხედის ფორმა ჰქონდა და გარშემო არშიას ავლებდნენ. ადგილობრივი სალეჩაქე არშიებიდან განთქმული იყო „თელავური“ და „კახური“ არშიები. XIX საუკუნეში საქართველოში გავრცელებული იყო სამნაირი ლეჩაქი — სადა, ნაკერი (აბრეშუმით ან სირმით ნაქარგი) და დასმული (ბასმით — თეთრი წებოთი მოხატული). სადა ლეჩაქს მოხუცი და მგლოვიარე ქალები (ესენი უარშიოდ) ატარებდნენ; ნაკერსა და დაბასმულს კი — უპირატესად ახალგაზრდები. სახელწოდება ლეჩაქი კავკასიის და შუა აზიის ხალხებშიც იყო გავრცელებული. მის ნაცვლად ძველ ქართულ წყაროებში გვხვდება „კუბასტი“, „მაკნანი“, „მაკინაკი“, „ჩიქოლა“. ლეჩაქი ქართულ წერილობით ძეგლებში XVII საუკუნიდან გვხვდება, მაგრამ უფრო ადრეული პერიოდის კედლის მხატვრობისა და მინიატურების მიხედვით ჩანს, რომ ბადურად ნაქსოვი თავსაბურავები XII საუკუნის საქართველოშიც ფართოდ ყოფილა გავრცელებული. ბოჭორიშვილი ლ., კახური ჩაცმა-დახურვა (ქალის ჩაცმულობა), «ანალები», 1947, ტ. 1; ყარაულაშვილი ც., ხალხური ქსოვის ისტორიიდან. ბადური ქსოვა, კტ.: საქართველოს ეთნოგრაფიის საკითხები, თბ., 1964; ჯავახიშვილი ივ., მასალები ქართველი ერის მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის, ტ. 3-4, თბ., 1962; ყარაულაშვილი ც., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 208.
ჯეიმზ ბიუკენენი

ჯეიმზ ბიუკენენი (ინგლ. James Buchanan; დ. 23 აპრილი, 1791 ― გ. 1 ივნისი, 1868) — აშშ-ის მე-15 პრეზიდენტი (1857-1861). იგი იყო უკანასკნელი XVIII საუკუნეში დაბადებული პრეზიდენტი, ერთადერთი პენსილვანიიდან და ერთადერთი, ვინც მთელი ცხოვრება უცოლო იყო. ბიუკენენი პრეზიდენტობამდე უკვე პოპულარული და გამოცდილი პოლიტიკოსი იყო. მოღვაწეობდა აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში პენსილვანიიდან, ჯეიმზ ნოქს პოლკის ადმინისტრაციაში იყო სახელმწიფო მდივანი, ფრანკლინ პირსის პრეზიდენტობის დროს იყო აშშ-ის წარმომადგენელი გაერთიანებულ სამეფოში. მან რამდენიმეჯერ წარუმატებლად სცადა დემოკრატთა ნომინაციით საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობა. ბიუკენენის ნომინირება 1856 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იყო კომპრომისი ორ მხარეს შორის მონათმფლობელობის საკითხზე. მისი გამარჯვება არჩევნებში დიდ წილად განაპირობა ოპოზიციის ხმების ორ კანდიდატს შორის გაყოფამ. ბიუკენენი იყო ჩრდილოეთის შტატიდან, თუმცა სიმპატია სამხრეთელების მიმართ ჰქონდა. პრეზიდენტის რანგში მისმა მცდელობამ შეენარჩუნებინა მშვიდობა ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის, უფრო დააშორა მხარეები. სამოქალაქო ომის წინა პერიოდში სამხრეთის შტატებმა უნიონიდან გამოყოფის შესახებ განაცხადეს. ბიუკენენის აზრით, გამოყოფა უკანონო იყო, თუმცა მას ომის დაწყება ამის შესაჩერებლად ასევე უკანონოდ მიაჩნდა. სწორედ ამიტომ მას მათთვის დიდი წინააღმდეგობა არ გაუწევია. იმ დროს როდესაც იგი პრეზიდენტის პოსტს ტოვებდა, საზოგადოებრივი აზრი მის მიმართ უარყოფითი იყო, ხოლო დემოკრატიული პარტია ორად იყო გაყოფილი. მისი საქმიანობის გამო, რაც წინ უძღვოდა სამოქალაქო ომს, იგი მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე ცუდ პრეზიდენტად აშშ-ის ისტორიაში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯეიმზ ბიუკენენი“ ვიკისაწყობში. BUCHANAN, James, (1791 - 1868). აშშ-ის კონგრესის ბიოგრაფული ცნობარი (ინგლისური) James Buchanan. თეთრი სახლის საიტი (ინგლისური)