laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლაჩინის რაიონი

ლაჩინის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთით, რომელიც შედის მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კაშატაგის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი ლაჩინი. ტერიტორია მდებარეობს მთიანეთში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება კელბაჯარი, აღმოსავლეთით - ხოჯალიასთან, შუშასთან და ხოჯავენდთან აქვს საზღვარი, სამხრეთით - აზერბაიჯანის კუბატინსკის რაიონი, დასავლეთით კი რაიონს სომხეთის რესპუბლიკა ესაზღვრება. ლაჩინის რაიონის ფართობია 1883 კვადრატული მეტრი. მის ტერიტორიაზე 121 სოფელია განთავსებული. რაიონის ყველაზე მაღალი წერტილი არის ქიზილბოგას მთა (3594 მეტრი). ლაჩინის რაიონში მოიპოვება მინერალური რესურსები, როგორიცაა: ვერცხლისწყალი, პოლიმეტალები, სამშენებლო მასალები, ნარზანის ტიპის მინერალური წყლის წყაროები. რეგიონი გამოირჩევა უმეტესად თბილი და ცივი კლიმატით - მშრალი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სტატისტიკის თანახმად, 1992 წლის შუა პერიოდისათვის რაიონში 8950 შენობა იყო. მათ შორის შვიდი სამრეწველო და სამშენებლო დაწესებულება, 471 მომსახურების ობიექტი, 154 სკოლა და ასობით კულტურული და ისტორიული ძეგლი. აღნიშნული რაიონი, ჩამოყალიბდა 1930 წელს ადმინისტრაციულ ცენტრთან ერთად ქალაქ ლაჩინში. 1992 წლის მაისის შუა რიცხვებში, ლაჩინის ოლქის კონტროლი დაექვემდებარა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას. აზერბაიჯანის ხელისუფლების განცხადებით, სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა გაძარცვეს რეგიონის ასობით კულტურული და ყოველდღიური ობიექტი, გაანადგურეს ათობით სოფელი და ისტორიული ძეგლი; 63 ათასზე მეტი ადამიანი იძულებული გახდა დაეტოვებინა საკუთარი სახლი. 1992 წელს მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კაშატაგის რეგიონში, რომლის ცენტრში იყო ქალაქი ბერძორში (ლაჩინის ახალი სახელი) ჩამოყალიბდა ჯებრაილის, ზანგელანის, კუბატინსკის და აზერბაიჯანის ლაჩინის რეგიონების გარკვეული ნაწილი. ლაჩინის ოლქის ნაწილი მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის შუშინის ოლქის ნაწილი გახდა. 2010 წლის შემოდგომაზე რაიონში აღმოაჩინეს საგანძური, რომელშიც იყო 112 ცალი - ოქროს, ვერცხლის და ბრინჯაოსგან დამზადებული ნივთები. საგანძური ექსპორტზე გავიდა სომხეთში და იქ გამოაცხადეს ეროვნულ საგანძურად. ამჟამად, ობიექტები ინახება სომხეთის ისტორიის მუზეუმში, თუმცა ხელისუფლება, რომელიც რეალურად აკონტროლებს რეგიონის ტერიტორიას, ირწმუნება, რომ ისინი დღემდე ცდილობენ ფასეულობების უკან დაბრუნებას. 2015 წელს დაიწყო ახალი წყალსაცავის მშენებლობა, მდინარეების აღავნოსა და აკერის შესართავთან. ლაჩინის რაიონი დაარქივებული 2013-07-01 საიტზე Wayback Machine. 20 il Laçınsız დაარქივებული 2011-05-21 საიტზე Wayback Machine. Doğrudanmı, Qarabağ döyüşsüz təslim olunub? Mənim Laçınım Gülxar. (3 İyul 2014 - 15:05) Dadı Fransa şərabından gələn rayon: 7 milyardlıq zərərimiz - ARAŞDIRMA - FOTOLAR az. publika.az. ციტირების თარიღი: 2014-07-04.
მურთაზ სანებლიძე

მურთაზ სანებლიძე (დ. 5 სექტემბერი, 2002) — ქართველი ფეხბურთელი. ქუთაისის „ტორპედოს“ ნახევარმცველი. ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი
ზარდაბის რაიონი

ზარდაბის რაიონი — არის ადმინისტრაციული ერთეული ცენტრალურ აზერბაიჯანში. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი ზერდაბი. აღნიშნული რეგიონი მდებარეობს ცენტრალურ აზერბაიჯანში, ბაქოდან დაახლოებით 231 კილომეტრში და მთავარი კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთიდან სამხრეთ ნაწილში. ზარდაბის რაიონის ტერიტორია ზღვის დონიდან 11 მეტრია და მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე. ასევე, რაიონში მიედინება მდინარე ტურიანჩაიც. ზარდაბში ზამთარი ზომიერად ცივია, ხოლო ზაფხული ცხელი, გამოირჩევა მშრალი სუბტროპიკული პირობებით. ტემპერატურა ზაფხულში აღწევს 41-44 გრადუსს, ხოლო ზამთარში 3 გრადუსს. წლიური ნალექი არის 335 მმ. ზარდაბის რაიონი შეიქმნა 1935 წელს. 1962-1964 წლებში იყო უჯარის რეგიონის ნაწილი, 1965 წლიდან იგი კვლავ იღებს დამოუკიდებელი რეგიონის სტატუსს. ახლო წარსულში, რაიონი იყო გეოკაჩის პროვინციის ნაწილი. ცნობილი აზერბაიჯანელი პუბლიცისტი ჰასან-ბეი ზარდაბი 1842 წლის 28 ივნისს, სწორედ ზარდაბში დაიბადა. დღეს იგი ითვლება თანამედროვე აზერბაიჯანული ჟურნალისტიკისა და თეატრის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. განჯას სახელმწიფო უნივერსიტეტს დაერქვა ჰასან ბეი ზარდაბის სახელი. 1939 წლის აღწერის მონაცემებით, აზერბაიჯანის სსრ-ის ზარდაბის რაიონში აზერბაიჯანელები შეადგენდნენ 91.6% -ს, ლეზგებს - 4,5%, რუსებს კი 3.2% უჭირავთ. ზარდაბის რაიონის გამგებელია აღმასრულებელი განყოფილების ხელმძღვანელი. აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელები: მეჰრე ალიევი (1993 წლის 16 დეკემბრამდე); იმანოვ ტოფიგ სუფან ოღოღლუ (2005 წლის 29 მარტამდე); მამედოვი მანსურ გამზათ ოღლუ (2005 წლის 29 მარტიდან - 2007 წლის 14 დეკემბრამდე) და ამჟამად ბაბაევი ლუთვალი ბაბალი ოღოღლუ (2007 წლის 14 დეკემბრიდან დღემდე). სტატისტიკის სახელმწიფო კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის მდგომარეობით, ზარდაბის რაიონის მოსახლეობამ შეადგინა 58.200. მთლიანი მოსახლეობის 29,500 კაცია და 29,300 კი ქალი. ზარდაბ სპარსული სიტყვაა (زردآب Zardab), რომელიც ყვითელ წყალს ნიშნავს. თარგმანის რამდენიმე ინტერპრეტაცია არსებობს. ზოგი ყვითელ წყალს „ბინძურ წყალს“ უწოდებს. მეორე ვერსიით ნათქვამია, რომ ტერმინი „ყვითელი“ ამ შემთხვევაში იგულისხმება ოქროსფერი ფერი. მესამე ვერსიით კი ნათქვამია, რომ სიტყვა „ზარდი“ მეორეხარისხოვანია, რაც ასევე ნიშნავს „საჭმელ ფრინველს“. Zərdab დაარქივებული 2013-08-20 საიტზე Wayback Machine. Zərdab rayonu დაარქივებული 2010-09-22 საიტზე Wayback Machine. Zərdab rayon İcra Hakimiyyəti დაარქივებული 2012-03-01 საიტზე Wayback Machine. Kosmosdan Zərdab rayonunun və qonşu rayonların görünüşü Kosmosdan Zərdab rayonunun və qonşu rayonların görünüşü
ხოჯავენდის რაიონი

ხოჯავენდის რაიონი (აზერ. Xocavənd rayonu) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთით, შეიქმნა 1991 წლის 26 ნოემბერს. 1992-2023 წლებში კონტროლდებოდა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის თანახმად, ხოჯავანდის რაიონის ტერიტორია შედიოდა მარტუნისა და ჰადრუთის რაიონებში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხოჯავენდი. 1991 წლის 26 ნოემბერს მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რეგიონი გაუქმდა, ქალაქი მარტუნი დაარქვეს ხოჯავენდს, ხოლო ამის შემდგომ მარტუნისა და ჰადრუთის ოლქები გაერთიანდა ხოჯავანდის რეგიონში. ხოჯავენდის რაიონი მდებარეობს აღდა-ფიზულის გზაზე, მთისწინეთის დაბლობზე. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება აღმის, ხოჯალისა და შუშას რაიონები; დასავლეთით - ლაჩინის და კუბატინის რაიონი; სამხრეთით ხოჯავენდის რაიონს აქვს საზღვარი ჯებრაილისა და ფიზულის რაიონებთან; აღმოსავლეთით ემეზობლება აჯაბადის რაიონი. ხოჯავენდის ოლქის რელიეფი ძირითადად მთიანია. სიმაღლე დაახლოებით 500-დან 2724 მეტრამდეა (უმაღლესი წერტილი- დიდი კირის მთაა). რაიონში მიედინება რამდენიმე მდინარე, მათ შორის: კურიჩაი, ჩაილუ და აოგლანჩაი. რაიონში ვხვდებით წაბლისფერ და ყავისფერ მთიან მიწებს. მწვანე საფარში დომინირებს ბუჩქები და ფართომასშტაბიანი ტყეები. რეგიონში მოიპოვება მარმარილო და მოსაპირკეთებელი და სამშენებლო ქვა. ადმინისტრაციულ რაიონში ყალიბდება ზომიერად თბილი კლიმატი - მშრალი ზამთრით, ხოლო ზაფხული ზომიერა თბილი კლიმატური პირობებით. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 400-800 მმ. ვრცელდება იურული, ცარცის და ნეოგენური ნალექები. ხოჯავენდის რაიონში მდებარეობს რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეროვნული მემკვიდრეობის ძეგლი, მათ შორის გამორჩეულია აჯიხის გამოქვაბული. კომპლექსი შედგება 6 მღვიმესგან. რაიონში არის ასევე თაგლარის გამოქვაბულიც. ხოჯავენდის რაიონში არქეოლოგიური გათხრების შედეგან მოპოვებული იქნა არაერთი მნიშვნელოვანი არტექფაქტი, მათ შორის ადრეული და შუა ბრინჯაოს ხანის დასახლების ნაშთები. ხოჯავენდის რაიონის მოსახლეობის ძირითად საქმიანობას სოფლის მეურნეობა წარმოადგენს. რაიონი ცნობილია ყურძნითა და მწვანე მარმარილოთი. მაღალ დონეზე დგას სოფლის მეურნეობის არაერთი დარგი, მათ შორის: მეცხოველეობა, მევენახეობა, მეფრინველეობა, მებაღეობა. მოჰყავთ ქერი, ხორბალი და სიმინდი. აზერბაიჯანი დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine. Embassy of the Republic of Azerbaijan to the Hellenic Republic დაარქივებული 2015-02-20 საიტზე Wayback Machine. : Armenian aggression against Azerbaijan დაარქივებული 2016-07-23 საიტზე Wayback Machine.
სომხური ღვინო

სომხური ღვინო — სომხეთში დამზადებული ღვინო. სომხეთი მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ღვინის მწარმოებელი რეგიონია. უძველესი დროიდან სომხეთი განთქმული იყო ღვინის წარმოებით, რეგიონში უძველესი ტრადიციები დღემდე შემონახულია. ამის შესახებ ვიგებთ ისეთი ფილოსოფოსების ნაწარმოებებიდან, როგორიც იყვნენ, ჰეროდოტე და სტრაბონი. მე -19 და მე -20 საუკუნეებში აკადემიკოს პიატროვსკის მიერ ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა დაადასტურა, რომ ძვ.წ. 9 საუკუნეში თანამედროვე ერევნის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა ღვინის წარმოება. არქეოლოგებმა, თეიშებაინის ღვინის საცავში აღმოაჩინეს 480 ქვევრი, რომლებშიც ეტეოდა 37 000 დეკალიტრი ღვინო. ამავე ტერიტორიაზე (თეიშებაინი სომხეთის ერთ-ერთი უძველესი დასახლება, სადაც უძველესი ნამოსახლარებია ნაპოვნი) და ერებუნში (ქალაქი-ციხე დღევანდელი ერევნის ტერიტორიაზე, აშენდა 2800 წლის წინ და 2700 წლის წინ გახდა სომხეთის დედაქალაქი) გათხრების დროს ნაპოვნი იქნა 10 ღვინის საწყობი, სადაც იყო 200 ქვევრი. ჯერ კიდევ სომეხთა წინაპრები, მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფოს ურარტუს მკვიდრნი მეღვინეობას ეწეოდნენ. საბჭოთა კავშირის პერიოდში სომხური ღვინის წარმოება კვლავ განახლდა. 1940 წლიდან 1985 წლამდე ღვინის წარმოება სომხეთში გაიზარდა ცხრაჯერ, ხოლო კონიაკის კი ჩვიდმეტჯერ. 1960 წლიდან 1986 წლამდე ცქრიალა ღვინის წარმოება გაიზარდა ათჯერ. 80-იან წლებში სომხეთი ყოველწლიურად ამუშავებდა დაახლოებით 210 ათას ტონა ყურძენს, საიდანაც მიიღებოდა 14–15 მილიონი დეკალიტრი ღვინო. აქედან ორი მილიონი გამოიყენებოდა კონიაკის წარმოებაში, ხოლო დანარჩენი კი ღვინის. 1980-იან წლებში სომხეთი უზრუნველყოფდა მთელი საბჭოთა კავშირში კონიაკის მოთხოვნას. გამოშვებული პროდუქციის სამი მეოთხედი ძირითადად ექსპორტზე რუსეთში გადიოდა. ამ პერიოდში სომხური ღვინის დამზადება მიმდინარეობდა „არარატ-თრეშში“. აქ სტუმრობისას მაქსიმ გორკმა განაცხადა, რომ უფრო ადვილია არარატზე ასვლა, ვიდრე ღვინის საწყობ „არარატ-თრეშის“ დატოვება. ხეობაში, არის „ღვინის დამზადების“ მუზეუმი, რომელის კოლექციაშიც რეგისტრირებულია ღვინის სამი ათასზე მეტი ვერსია, რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში. მთელს მსოფლიოში ღვინოების ასეთი მხოლოდ სამი საწყობი იყო: საფრანგეთში, იტალიასა და სომხეთში. დღეს ბევრ გლეხს, ისევე როგორც სამი ათასწლეულის წინ, მოჰყავთ ყურძენი და იღებენ ღვინოს სპეციალურ შენობებში. ღვინის ქარხნებში ღვინო ინახება მუხის კასრებში, მაგრამ ბევრ სოფელში ამჟამად მიმართავენ ძველ ტრადიციებს. მისი ვარდისფერი სტრუქტურის გამო, სომხური მუხა საშუალებას იძლევა რო ღვინოების მიღებული იქნსა ბუნებრივი ვანილით, რის შედეგადაც ღვინოს აქვს შოკოლადის და ხმელი ხილის ბუნებრივი გემოები. სომხური მუხისგან დამზადებული კასრების გამო ღვინოს აქვს განსხვავებული გემო, ამ უნიკალური კომბინაციის რეპროდუქცია შეუძლებელია მსოფლიოს ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სომხური ღვინო History in a Glass: (Re)discovering Armenian Wine Armenian Wine Makes Bloomberg’s Top 10 List Armenia’s Best Wineries Kataro Wine Breaks Into Armenian and Russian Markets Helias Wines Matevosyan Wine დაარქივებული 2019-02-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ History of Armenian Wines. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-23. ციტირების თარიღი: 2016-03-23.
ტერტერის რაიონი

ტერტერის რაიონი (აზერ. Tərtər rayonu) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტერტერი. რეგიონში კლიმატი ზომიერად ცხელი, ნახევრად უდაბნო და მშრალი უდაბნოს ტიპისაა, ზომიერი ზაფხულითა და ზომიერი ზამთრით. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2 °C-დან 7 °C-მდე მერყეობს, ხოლო ივლისში 22-27 ° C-ს შორის. წლიური ნალექი 300-500 მმ-ს შეადგენს. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ტერტერი. ტერიტორია ძირითადად მოიცავს წაბლისფერ და ნაცრისფერ ნიადაგებს. გავრცელებულია მარილიანი ნახევრად უდაბნოები, ტყეები და სუბალპური მდელოები. ტარტარის მხარე მდებარეობს მდინარე ტარტარის ქვედა ნაწილში და ჩრდილოეთით ესაზღვრება მდინარე ინსი. რაიონი მდებარეობს მტკვარ-არაქსის დაბლობის დასავლეთ ნაწილში, ყარაბაღის დაბლობზე. აქ მოიპოვება ნავთობი და სამშენებლო მასალები. რეგიონში 58 დასახლებული პუნქტია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტერტერი, მდებარეობს უძველესი ქარავნის გზაზე მდინარე ტერტერის მარჯვენა და მარცხენა სანაპიროზე. ტერტერის მხარე მდებარეობს მცირე კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და მთიან ყარაბაღის დაბლობზე, სადაც ზაფხულში კლიმატი ცხელი და მშრალია, ხოლო ტემპერატურა კი 41 °C- ს აღწევს. რაიონის წლიური ტემპერატურა 11.5 °C-ია, ხოლო ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რომელიც ოდესმე დაფიქსირდა ტერტერში, შეადგენდა 43 გრადუს ცელსიუსს. ტერტერი არის ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში. 1920 წლის აპრილში შეიქმნა ჯავანშირი. ტერტერის რაიონიც დაარსდა ამავე წელს, თუმცა იმყოფებოდა ჯავანშირის დაქვემდებარებაში 1920-1922 წლებში. 1922 წელს ამ რეგიონს დაერქვა ჯავანშირის მხარე. 1929 წლის 8 აპრილიდან 1930 წლის 8 აგვისტომდე, იმყოფებოდა ყარაბაღის ოლქის დაქვემდებარებაში. 1930 წლის 8 აგვისტოს დაარსდა ტერტერის მხარე. 1931 წლის 24 თებერვალს ტერტერის რაიონი გაუქმდა და ბარდას რაიონის ადმინისტრაციულ დაქვემდებარებაში გადავიდა. 1934 წლის 27 იანვარს რაიონი ხელახლა დაარსდა. 1949 წლის 5 აგვისტოს ტერიტორიას დაარქვეს მირბაშირის ოლქი. 1963 წლის 4 იანვარს მირბაშირის ოლქი გაუქმდა და გადაეცა ბარდადის ადმინისტრაციას .1965 წლის 6 იანვარს მირბაშირის რაიონში რეორგანიზაცია განხორციელდა. 1991 წლის 7 თებერვალს მირბაშირს დაარქვეს ტერტერის მხარე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის 1992 წლის 13 ოქტომბრის 32327 გადაწყვეტილებით, გაუქმდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის აღდარის რაიონი და ამავე რაიონის სოფელი აღდარა და სხვა 28 სოფელი მიაკუთვნეს ტარტარის რაიონის ადმინისტრაციულ სტრუქტურას. რეგიონში ამჟამად არის 2 ქალაქი, 1 ურბანული დასახლება და 74 სოფელი. Azərbaycan Respublikasının inzibati–ərazi vahidləri. — Kənd rayonları, səhifə 873. // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. 25 cilddə. Məsul katib akademik T. M. Nağıyev. "Azərbaycan" cildi. Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2007, 884 səhifə. ISBN 9789952441017 http://azerbaijan.az/_Districts/_districts_a.html დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine.
ირაკლი მელქაძე

ირაკლი მელქაძე (დ. 26 იანვარი, 2004) — ქართველი ფეხბურთელი. ქუთაისის „ტორპედოს“ თავდამსხმელი. ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი
დავით ასათიანი

დავით ასათიანი (დ. 5 სექტემბერი, 2003) — ქართველი ფეხბურთელი. ქუთაისის „ტორპედოს“ მეკარე. მისი დებიუტი გუნდში 2019 წელს შედგა. ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი
სერგი ჯიქიას ქუჩა

სერგი ჯიქიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღის I დასახლება). კახეთის გზატკეცილიდან დიმიტრი უზნაძის ქუჩამდე. ნავთლუღის I დასახლების ყოფილი II ქუჩა. 70-იან წლებში — მიხეილ ზანდუკელის, 1994 წელს სერგი ჯიქიას სახელი ეწოდა. აქვს 3 გასასვლელი. სერგი ჯიქიას I გასასვლელი — სერგი ჯიქიას ქუჩიდან ნავთლუღის I დასახლების I შესახვევამდე სერგი ჯიქიას II გასასვლელი — სერგი ჯიქიას ქუჩიდან ნავთლუღის I დასახლების II შესახვევამდე სერგი ჯიქიას III გასასვლელი — სერგი ჯიქიას ქუჩიდან ნავთლუღის I დასახლების II შესახვევამდე ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 212, ISBN 978-99928-20-35-3.
ანა პოლიტკოვსკაიას ქუჩა

ანა პოლიტკოვსკაიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (საბურთალო). პეტრე ქავთარაძის ქუჩიდან ნახშირგორის მთის ფერდობამდე. პეტრე ქავთარაძის ქუჩის გაგრძელება. ქუჩას XX საუკუნის 70-იან წლებში ვლადიმერ ჯიქიას სახელი ეწოდა. 2009 წელს ქუჩას რუსი ჟურნალისტის ანა პოლიტკოვსკაიას სახელი მიენიჭა. ქუჩაზეა პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტი, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ფიჭური კავშირგაბმულობის კომპანია „მაგთიკომი“ (შპს). ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 212, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ თბილისის სამ ქუჩას სახელი შეეცვალა
ვიქტორ ჯორბენაძის ქუჩა

ვიქტორ ჯორბენაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (მეტეხი). დასაწყისი მეტეხის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წლის შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ძორაბაშის ქუჩა, სახელწოდება უკავშირდება ძველად აქ მდგარ ძორაბაშის სურბ-გევორქის ეკლესიას (ძორაბაშ — სომხურად ზევისთავი). თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ზორაბაშის ქუჩა. ქუჩების 1960 წლის ცნობარში შეტანილია რუისის ქუჩის სახელწოდებით. 2000 წელს ვიქტორ ჯორბენაძის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია. №9-ში განთავსებულია ქალაქური ინტერიერის მუზეუმი. შემონახულია XIX საუკუნის II მეორე ნახევრისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 212, ISBN 978-99928-20-35-3.
ლაშა ტიტვინიძე

ლაშა ტიტვინიძე (დ. 12 იანვარი, 2002) — ქართველი ფეხბურთელი. გორის „დილას“ მეკარე. ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი
არჩილ ჯორჯაძის ქუჩა

არჩილ ჯორჯაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი); რუსთაველის გამზირიდან რევაზ თაბუკაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. დააპროექტა პოლკოვნიკმა ბანოვმა 1809 წელს. ადრე გიორგის (წმინდა გიორგის) ქუჩა ერქვა. სახელწოდება დაკავშირებულია ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიასთან, რომელიც აქ ქუჩაზე მდებარეობს. ქუჩა განაშენიანდა XIX საუკუნის 30-იან წლებში. აღნიშნულია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე. 1923 წელს არჩილს ჯორჯაძის სახელი დაერქვა. 1867 წლის გეგმის მიხედვით ქუჩა გადიოდა მესანგრეთა და ბაზრის ქუჩებს (ახლანდელი რევაზ თაბუკაშვილის ქუჩა) შორის და ჩადიოდა ვალერიან მადათოვის ქუჩამდე (ახლანდელი გიორგი ათონელის ქუჩა). XIX საუკუნის ბოლოს მას გამოეყო ხაზინის, ახლანდელი ანატოლი სობჩაკის ქუჩა. აქ განთავსებული იყო თბილისის სახაზინო პალატა და საგუბერნიო ხაზინა. 90-იანი წლების კავკასიის კალენდრების მიხედვით გიორგის (ქვაშვეთის) ქუჩაზე განლაგებული იყო ბუკინისტური მაღაზიები, მათ შორის „კავკასიის ბუკინისტი“. აქვე იყო საზოგადო მოღვაწის, ფოლკლორისტ იოსებ (სოსიკო) მერკვილაძის წიგნის მაღაზია „ცოდნა“. კვირა დღეებში იმართებოდა საკვირაო ბაზრობა. 1910 წელს ბაზარი გადაიტანეს, ბუკინისტური მაღაზიები კი 1925-მდე შემორჩა. ქუჩას მარცხენა მხარეს მიუყვება ცხრა აპრილის სახელობის ბაღი (ყოფილი ალექსანდრეს ბაღის ზედა ნაწილი), სადაც დგას ლადო გუდიაშვილის ძეგლი (მოქანდაკე დიმიტრი მიქატაძე, არქიტექტორი რ. ბერიძე). აქვს 1 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 212, ISBN 978-99928-20-35-3.
ლუკა კუტალაძე

ლუკა კუტალაძე (დ. 27 აპრილი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „დინამოს“ მეკარე. ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი
გიორგი აბაშვილის ქუჩა

გიორგი აბაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (ვარკეთილი). კახეთის გზატკეცილიდან რომანოზ ხომლელის ქუჩამდე. კახეთის გზატკეცილის მიმდებარე უსახელო ქუჩას 1985 წელს გიორგი აბაშვილის სახელი ეწოდა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 11, ISBN 978-99928-20-35-3.
პრინცესა ნანასიპაუ’უ

პრინცესა ნანასიპაუ’უ (დ. 20 მარტი, 2018) — ტონგელი პრინცესა. ტონგის პრინცისა და ტახტის მემკვიდრის ტუპუოტო'ა 'ულუკალალას მეორე ქალიშვილი. ტონგის მეფის ტუპოუ VI-ის შვილიშვილი. პრინცესა ნანასიპაუ’უ არის პრინცესა სინაიტაკალა ფაკაფანუას შვილი. ↑ https://matangitonga.to/2018/03/21/new-princess-born-hrh-princess-nanasipau-u
ხირდალანი

ხირდალანი (აზერ. Xırdalan) — ქალაქი აზერბაიჯანში და აფშერონის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს აფშერონის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში, ბაქოდან ჩრდილო–დასავლეთით 5 კილომეტრში. ხირდალანი მე –20 საუკუნის დასაწყისში ატარებდა სოფლის სტატუსს. 1936 წელს მან მიიღო ქალაქის ტიპის დასახლების სტატუსი, შემდეგ კი აზერბაიჯანის სსრ-ს გადაწყვეტილებით გახდა რაიონის საოლქო ცენტრი. 2006 წლის 2 ოქტომბერს აზერბაიჯანის პარლამენტმა გადაწყვიტა მხარი დაეჭირა ხირდალანისთვის ქალაქის სტატუსის მინიჭებას, ხოლო 30 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას, რაც ქალაქის სტატუსის მინიჭებას ეხებოდა.. ქალაქი ხირდალანი მდებარეობს აბშერონის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში, ქალაქ ბაქოსა და ქალაქ სუმგაითს შორის, ზღვის დონიდან 71 მეტრის სიმაღლეზე. ქალაქის სეისმური აქტივობა 8 ქულას შეადგენს. რეგიონში ძირითადად გვხვდება თბილი ზომიერი ნახევრად უდაბნო და მშრალი სტეპური კლიმატი. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 13,1 გრადუსია, თვიური მაქსიმალური საშუალო ტემპერატურა 24,6, ხოლო საშუალო მინიმალური ტემპერატურა კი 2,4 გრადუსია. ტენიანობა 76%-ია, წლიური ნალექი 163 მმ-ს შეადგენს. ქარის ძირითადი მიმართულებებია: ჩრდილოეთი, ჩრდილო–დასავლეთი, სამხრეთი და სამხრეთ–დასავლეთი. ქარის საშუალო სიჩქარე წამში 6,8 მეტრის ტოლია. ქალაქი ხირდალანის მთავარი გეგმა, რომელიც 2011 წელს მომზადდა და განხორციელება 2030 წლამდე იყო გათვლილი, დამტკიცდა 2013 წლის 8 აპრილს. ქალაქის საერთო ფართობი, ამ გეგმის თანახმად, უნდა შეადგენდეს 1702 ჰექტარს. ქალაქში არის 20 სამრეწველო საწარმო, სადაც მუშათა მთლიანი რაოდენობა 1698 ადამიანია. საგანმანათლებლო დაწესებულებებს შორის აღსანიშნავია საბავშვო ბაღები და სკოლები, რომლებშიც, შესაბამისად, სწავლობს 920 და 7 304 ბავშვი. ჯანდაცვის სისტემაში შედის საავადმყოფოები, რომლებიც გათვლილია დღეში 575 ვიზიტორზე. ქალაქის წყალმომარაგება უზრუნველყოფილია ჯეირანბანის წყალსაცავის, რომელიც მდებარეობს სოფელ მასაზირთან ახლოს. კანალიზაციის სისტემის ძირითადი ობიექტებია: საკანალიზაციო სატუმბი სადგური, კანალიზაციის შემგროვებელი და სიმძიმის კანალიზაციის ხაზები. ელექტრო ენერგიის ძირითადი წყარო ხირდალანის და ალიგას სადგურებია. ქალაქში დღესდღეობით არ არის ცენტრალური გათბობის სისტემა. გაზმომარაგებით სარგებლობს სოფელი მასაზირი და 71 ბენზინგასამართ სადგურზე. ხირდალანის სხვადასხვა ხედები: ↑ http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-cities.htm ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Xırdalan şəhərinin baş planının əsas texniki - iqtisadi göstəriciləri (Pasportu) დაარქივებული 2014-08-27 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ Азербайджанская ССР. Административно-территориальное деление на 1 января 1977 года. Четвертое издание. Б., Азернешр, 1979.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-27. ციტირების თარიღი: 2019-10-24. ↑ „Хырдалан стал городом“ (რუსული). Day.Az. 01 Декабря 2006. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
დოდო აბაშიძის ქუჩა

დოდო აბაშიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ძველი კუკია). დავით აღმაშენებლის გამზირიდან ნიკოლოზ ბარათაშვილის სანაპირომდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. მას თავდაპირველად ფონის შესახვევს (დატანილია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე). შემდეგ კი ელექტრონის ქუჩა (აერთებდა ყოფილ პლეხანოვის პროსპექტზე გამავალ ტრამვაის ხაზს ქალაქის ტრამვაის ელექტროსადგურთან) ერქვა. თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც ილია მეჩნიკოვის ქუჩა. 1990 წელს დავით (დოდო) აბაშიძის სახელი ეწოდა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 11, ISBN 978-99928-20-35-3.
ედუარდ გრიგორიანი

ედუარდ გრიგორიანი (რუს. Эдуард Григорьевич Григорян, სომხ. Էդուարդ Գրիգորյան; დ. 25 მაისი, 1925, კრასნოდარი, რუსეთის სფსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 11 ივნისი, 1988, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — პროფესიონალი ფეხბურთის მოთამაშე. ერევნის არარატი მწვრთნელი და მენეჯერი, სომხეთის დამსახურებული მწვრთნელი, „ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის“ დამსახურებული მოღვაწე, ფეხბურთის რესპუბლიკური სკოლის დირექტორი და სომხეთის ოლიმპიური „რეზერვის“ სკოლის დირექტორი. ედუარდ გრიგორიანი დაიბადა 1929 წლის 25 მაისს, კრასნოდარში, რუსეთის სფსრ-ში. მისი დაბადებიდან მალევე ოჯახი საცხოვრებლად სომხეთში გადავიდა; სწორედ აქ აღიზარდა იგი. გრიგორიანი ფეხბურთში 8 წლის ასაკში ჩაერთო. 15 წლის ასაკში იგი მიიწვიეს სომხეთის ერთ-ერთ წამყვან კლუბ დინამო ერევანში (მოგვიანებით არარატი ერევანი). იგი დინამოსთვის 8 წლის განმავლობაში, 1944-1952 წლებში, თამაშობდა. მის საუკეთესო სეზონად 1949 წლის სეზონი ითვლება, სადაც გუნდის მიერ გატანილი 42 გოლიდან 28 თვითონ გაიტანა. აქედან მან მიიღო მეტსახელი „სომეხი ბობროვი“, ცნობილი საბჭოთა თავდამსხმელის, ვსევოლოდ ბობროვის მიხედვით. ერევნის ფიზიკური აღზრდის უნივერსიტეტში სწავლის დასრულების შემდეგ, გრიგორიანმა ფეხბურთი დატოვა და ვოროშილოვის სახელობის ერევნის საფეხბურთო სკოლაში მწვრთნელს მიჰყო ხელი. რამდენიმე წლის შემდეგ, იგი გახდა ამავე სკოლის დირექტორი. ის ასევე გახდა სომხეთის ახალგაზრდული ფეხბურთის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. 1968 წელს გრიგორიანი დაინიშნა მთავარ მწვრთნელად და მენეჯერად არარატ ერევანში. ერთი წლის შემდეგ, მან დატოვა მწვრთნელის პოსტი და გუნდის მენეჯმენტზე ფოკუსირდა. მისი ხელმძღვანელობით არარატმა შეიძინა: ლევონ იშტოიანი, ნაზარ პეტროსიანი, ედუარდ მარკაროვი, არკადი ანდრესიანი და მეკარე ალიოშა აბრაჰამიანი. 1971 წელს, მისმა გუნდმა უსსრ პრიმერა ლიგის თასზე მეორე ადგილი დაიკავა. ორი წლის შემდეგ, კლუბმა მოიგო უსსრ-ს თასი. 1976 წელს გრიგორიანი დაინიშნა სომხეთის ოლიმპიური „რეზერვის“ სკოლის დირექტორად, სადაც იგი გარდაცვალებამდე (1988 წლამდე) მუშაობდა. 1985 წელს გრიგორიანმა მონაწილეობა მიიღო ფიფას 20-წლამდელთა მსოფლიო თასის ორგანიზებაში. სომხეთში სპორტში შეტანილი წვლილისთვის, რესპუბლიკურ ფეხბურთის სკოლას ედუარდ გრიგორიანის სახელი ეწოდა. დღესდღეობით ეს სკოლა გამოიყენება, როგორც კლუბ ბანანცის სამწვრთნელო ცენტრი. FC Banants official website დაარქივებული 2015-04-18 საიტზე Wayback Machine. ↑ Yerevan state sports college of olympic reserve. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-10-23. ციტირების თარიღი: 2019-10-23. ↑ Specialized children and youth football school after Eduard Grigoryan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-10-23. ციტირების თარიღი: 2019-10-23.
ვასილ აბაშიძის ქუჩა

ვასილ (ვასო) აბაშიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი). შოთა რუსთაველის გამზირიდან რევაზ თაბუკაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. დააპროექტა მიწისმზომელმა ტოვარნიცკიმ 1833–1835 წლებში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ბანკის შესახვევი. 1896 წელს, ოპერისა და ბალეტის თეატრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, თეატრალური შესახვევი დაერქვა. აქ ცხოვრობდა ვასილ აბაშიძე. ქუჩას 1959 წელს მისი სახელი ეწოდა. აქვს 2 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 11, ISBN 978-99928-20-35-3.