laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბანოს მესამე ნასოფლარი

აბანოს მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგოური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოს ჩრდილო-დასავლეთით, მრავაწლიანი მუხის ხეებით დაფარულ შემაღლებულ ბორცვზე, ფართობი 0,1 ჰექტარი. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე შემორჩენილია სხვადასხვა ნაგებობის საძირკვლის ნაშთები. ზოგან კედლის წყობა მიწის ზედაპირს სცილდება. ბორცვის სამხრრთით შეინიშნება გეგმით ოთხკუთხა საძირკვლის კონტური, რომლის დასავლეთ ნაწილში ჩასობილია ნატეხი ქვის ლოდი (სიმაღლე 0,53 მეტრი). კულტურული ფენა დაფარულია მიწით. კუპრეიშვილი ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 352.
აბუხალოს ნასოფლარი

აბუხალოს ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბუხალოდან 2,5 კილომეტრზე, მთის ზეგანზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. შეინიშნება დანგრეული ეკლესია და წრიული ზღუდე. ნასოფლარი აღმოჩნდა გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ლომსაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 354.
სპილენძის(II) სულფატი

სპილენძის(II) სულფატი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით CuSO4(H2O)x, სადაც x 0-სა და 5-ს შორის მერყეობს. პენტანჰიდრატი ყველაზე გავრცელებულია. მისი ძველი სახელებია: ლურჯი ვიტრიოლი, სპილენძის ვიტრიოლი, რომაული ვიტრიოლი და სხვა. პენტაჰიდრატი(CuSO4·5H2O) ლურჯი ფერისაა. წყალში გახსნისას წარმოქმნის კლმპლექსს [Cu(H2O)6]2+, რომელსაც ოქტაედრული გეომეტრიული ფორმა აქვს. უწყლო თეთრი, მონაცრისფრო ფერისაა. ↑ Antoine-François de Fourcroy, tr. by Robert Heron (1796) "Elements of Chemistry, and Natural History: To which is Prefixed the Philosophy of Chemistry". J. Murray and others, Edinburgh. Page 348. ↑ Oxford University Press, "Roman vitriol დაარქივებული 2016-11-13 საიტზე Wayback Machine. ", Oxford Living Dictionaries. Accessed on 2016-11-13
ავლევის ნამოსახლარი

ტერმინი ავლევის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: ავლევის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევში. ავლევის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევში.
აბანოს ნასოფლარი

ტერმინი აბანოს ნასოფლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: აბანოს პირველი ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოში. აბანოს მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოში. აბანოს მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოში.
კნოლევის საცხოვრებელი სახლი

კნოლევის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ კნოლევის ცენტრში. აგებულია XIX საუკუნის II ნახევარში. მოგვიანებით მასში რვაწლიანი სკოლა გახსნეს, ამიტომ სახლის გეგმა მთლიანად გადაკეთებულია. აივნების რიკულები შეცვლილია. სახლი ნაგებია აგურითა და ქვით, ქვედა ცოკოლის სართული ნახევარსარდაფია სამეურნეო სათავსებით. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით სახლს ხის ღია აივნები აქვს. ჩრდილოეთ აივნის აღმოსავლეთ კუთხეში, სვეტებს შორის აივნის პორტალია. პორტალის შიგნით იატაკი აივნის იატაკზე დაბალია და აქაც ექვსსაფეხურიანი კიბეა, აივნის ამ ნაწილს ხის მოაჯირი აქვს. ქვის კაპიტალური კედლით სახლი შუა ნაწილში მთელ სიგრძეზე ორ მონაკვეთადაა გაყოფილი. ოთახები და დერეფნები 0,15 მეტრ სიგანის ტიხრებით იყო გაყოფილი. სახლს ხის ნივნივებზე გაწყობილი კრამიტის სახურავი ჰქონდა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 378.
მოხისის კოშკი

მოხისის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, წმ. გიორგის ეკლესიასთან. თარიღდება XVII საუკუნით. კოშკის პირველი სართული მოგვიანებით ეკლესიად გამოუყენებიათ, რის გამოც ადგილობრივი მოსახლეობა მას ღვთისმშობლის კოშკს უწოდებს. კოშკი ნაგებია რიყის ქვით; დაზიანებულია, შემორჩენილია 2 სართული. მოგვიანებით დამატებულ და შეკეთებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური, კოშკს გარედან მთელ სიმაღლეზე წაკვეთილი აქვს. ინტერიერი სწორკუთხოვანია. ორივე სართული ნახევარწრიული კამარებითაა გადახურული. კოშკის პირველი სართული შელესილი და შეთეთრებულია. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედლის ღერძზეა, ჩრდილოეთის კედელში ორი, ხოლო სამხრეთ კედელში ერთი შეწყვილებული სათოფურია. ორი სწორკუთხა სარკმელი აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლების ღერძებზეა გაჭრილი. აღმოსავლეთ სარკმელი მოგვიანებით მოურთავთ. დასავლეთ სარკმლის ძირი საფეხუროვანია და შიგნიდან გარეთ მაღლდება. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვეშ და ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში თითო სწორკუთხა ნიშია. ამავე სართულის აღმოსავლეთ ნაწილში აგურის კანკელი დგას. კამარის შუაგულში ამოჭრილი სწორკუთხა ღიობი. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კიდეში თაღოვანი კარია, კიბის ზედა ნაწილში სწორკუთხა სარკმელი და სათოფურია. მეორე სართული მთლიანად გადაკეთებულია: გაჭრილია ორი კარი და სამი ფართო სწორკუთხა სარკმელი. თავდაპირველი სამხრეთის ორი სარკმელი ამოქოლილია. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთში ფართო თაღოვანი ნიშია შუაში სათოფურით, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეში კიბის უჯრედის თაღოვანი შესასვლელი. ამ კიბით ადიოდნენ კოშკის ზედა სართულზე. ზედა სართულის კედლები მთლიანად დანგრეულია. კოშკს ხის ნივნივებზე გამართული კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს. დვალი, თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 379.
მოხისის სამაროვანი

მოხისის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისიდან 1,5 კილომეტრზე, ადგილ ნაომრების ფერდაზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. აღმოჩენილი ქვაყუთი შეკრულია ოთხი უხეშად დამუშავებული ქვის ფილისგან. ფილები მიწის ზედაპირიდან 0,2 მეტრზეა ამოწეული. ქვაყუთის სახურავი დაკარგულია. ლომსაძე, მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 379.
რუისის ნასოფლარი

რუისის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისის ჩრდილოეთით 1 კილომეტრზე, ადგილ სერებზე. მიეკუთვნება გვიანდელ ფეოდალურ ხანას. ნასოფლარზე იპოვება წითლად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, დიდი ზომის ქვევრის ფრაგმენტები. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები რამდენიმე შენობის საძირკვლის ნაშთი. მგალობლიშვილი, მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 385.
სანებელის ნაეკლესიარი

სანებელის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სანებლის ჩრდილო-დასავლეთით სამ კილომეტრზე, შემაღლებულ ბორცვზე, სარკის გორაზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ფართობი 300 კვადრატული მეტრი. ბორცვის წვერზე დევს დანგრეული ეკლესიის მოწითალო ფერის ქვა, რომლის ზედა ნაწილი დამუშავებულია და ექვსწახნაგაა, ხოლო ქვედა ნაწილს შენარჩუნებული აქვს ძველი ფორმა. კუპრეიშვილი, ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 392.
საღოლაშენის ნაეკლესიარი

საღოლაშენის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ საღოლაშენის ბოლოს. მდინარის აღმოსავლეთის ფრონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილზე, შემაღლებულ ადგილზე. საავტომობილო გზიდან 50 მეტრზე, სოფლის სასაფლაოზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ფართობი 500 კვადრატული მეტრი. ჩანს გალავნის და ეკლესიის საძირკვლის ნაშთები. ლომსაძე, მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 393.
საციხურის ნამოსახლარი

საციხურის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ საციხურის სამხრეთ-დასავლეთით ერთ კილომეტრზე, საციხურის, ანუ ზაქას ტყეში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს და ადრინდელი რკინის ხანით. სამხრეთის მხრიდან კარგად ჩანს განმხოლოებული მოზრდილი გორის ხელოვნურად გადაჭრილი ყელი. ზედაპირზე იპოვება თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ირემაშვილი, შ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 392.
ტყემალის საცხოვრებელი სახლი

ტყემალის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყემალას სასაფლაოს მახლობლად. აგებული XX საუკუნის დასაწყისში. ეკუთვნის საჩინო ზახოსაშვილს. საცხოვრებელი სახლი ორსართულიანია, ქვედა სართულის სამი კედელი ქვისაა, საფასადო კედელი კი ხის ნაგვერდულებითაა ნაშენი და გარედან თიხითაა შელესილი. მეორე სართული ხისაა. საკედლე ფიცრები ერთმანეთთან ჭდობითაა დაკავშირებული. ორივე სართულზე ორ-ორი თანაბარი ფართობის ოთახია. ერთმანეთისაგან იზოლირებულ პირველი სართულის სამეურნეო ოთახებს მთავარი ფასადის მხარეს შესასვლელი და თითო პატარა სარკმელი აქვს. მეორე სართულზე ხის კიბე ადის. სართულს ფასადის მხარეს მთელ სიგრძეზე, ღია აივანი აქვს. აივანზე გამოდის ორივე ოთახის კარი და ორ-ორი სარკმელი. აივნის მოაჯირი და სვეტებს შორის დეკორატიული თაღები ჭვრული ორნამენტებითაა მოხარატებული. სახლს ხის ნივნივებვზე გამართული ყავრის ოთხფერდა სახურავი აქვს. დვალი, თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 393.
ტყემლოვანის ნაეკლესიარი და ნასოფლარი

ტყემლოვანის ნაეკლესიარი და ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყემლოვანიდან 4 კილომეტრზე, მთის ზეგანზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ფართობი არის 3 ჰექტარი. შეინიშნება ნაგებობის ნაშთები და ნაეკლესიარი, რომელსაც შემოვლებული ჰქონია ქვის ციკლოპური წყობის გალავანი. კულტურული ფენები დაფარულია მიწის სქელი ფენით. ლომსაძე, მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 396.
ავლევის პირველი ნამოსახლარი

ავლევის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევის ჩრდილოეთით 400 მეტრზე, გორაზე. ნამოსახლარზე იპოვება შავზედაპირიანი და წითელსარჩულიანი, შავად გამომწვარი, შავპრიალა და ლეგაპრიალა ზედაპირიანი და წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი, ძირითადად პირგაშლილი ქოთნები და პროფილირებულპირიანი ჯამები. ანტიკური ხანის ჭურჭელზე გადასმულია მოყვითალო ანგობი და ზედ შავი საღებავით დატანილია წვეთისებრი ორნამენტი. ჯინჯიხაშვილი, გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 354.
ავლევის ნაეკლესიარი

ავლევის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევის აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე. შუა ფრონის მარცხენა ნაპირზე, ძველ სასაფლაოზე ნაეკლესიარია და სასაფლაო დაფარულია ხეებითა და ბუჩქნარით. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია ყოფილა დარბაზული, ქვიშაქვის უსწორო კვადრებით ნაგები. შემორჩენილია სამხრეთის შესასვლელის წირთხლის, ნახევარწრიული აფსიდის, გლუვი უპილასტრო გრძივი კედლების ნაშთები. დვალი, თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 354.
ფცის კოშკი

ფცის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფცის ცენტრში, მდინარე დასავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირზე. ერთი ხელნაწერი საბუთის ცნობით, კოშკი აგებულია 1799-1800 წლებში. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 0,2 მეტრი) ნაგებია რიყის ქვით, ზოგან გამოყენებულია აგური. შემორჩენილია სამი სართული. ერთადერთი შესასვლელი მეორე სართულზეა. პირველი სართული (დამხმარე სათავსი) შიგნით წრიულია (დიამეტრი 5,6 მეტრი) და გადახურულია კონუსური მაკარით. კედლებში დატანებულია კიბე, ნახევარწრიული ბუხარი, სამი სწორკუთხა ნიში და სამი სარკმელი. მეორე სართული საცხოვრებელი და სათავდაცვოა. იგი რვაგვერდაა და გადახურულია რომბებით მორთული შეკრული კამარით, რომლის ძირში ორი სარკმელია. კედლებში, კარისა და ბუხრის გარდა, დატანებულია სათოფურები, ოთხ წახნაგში და ნიშებია ორმაგი სათოფურებით. მესამე სართულიც წრიულია, გადახურვა ხის ჰქონდა. კედლებში ბუხარი და პატარა სწორკუთხა ნიშნებია ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებით. ჩრდილოეთ ფასადზე, კარის თავზე გამოსახულია ჯვარი. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 403.
ფცის ნასახლარი

ფცის ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფცის საჯარო სკოლის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. მიწის სამუშაოების დროს აღმოჩნდა წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლისა და ქვევრის ნამტვრევები, წყალსადენის თიხის მილები, რიყის ქვით ნაგები შენობათა საძირკვლის ნაშთები. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 403.
ქვემო ხვედურეთის საცხოვრებელი სახლი

ქვემო ხვედურეთის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურულ-ისტორიული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხვედურეთში, საჯარო სკოლის მახლობლად. ამ სახლში 1888 წელს დაიბადა ქართული კონიაკის ცნობილი სპეციალისტი ვახტანგ ციციშვილი (გარდაიცვალა 1965 წელს). სახლი გადაკეთებულია: ფლიგელის მეორე სართული განახლებულია; მეორე სართულზე ასასვლელი ძველი ორმარშიანი კიბის ნაცვლად ფლიგელზე მიშენებულია ერთმარშიანი კიბე; მოშლილია ჩრდილოეთ ფასადის ხის აივანი; აღმოსავლეთ ფასადზე მიშენებულია კლუბისათვის საჭირო სათავსები. ამჟამად სახლში მოთავსებულია კლუბი, ბიბლიოთეკა და სატელეფონი სადგური. საცხოვრებელი სახლი (23,2x18,5 მეტრი) ორსართულიანია, ნაგებია კვადრატული აგურით. სამხრეთით ხის განიერი რიკულებიანი აივანია, რომელიც ფლიგელთან მთავრდება. მეორე საცხოვრებელ სართულზე ოთახები აივნის პარალელურად ორ რიგადაა განლაგებული. ჩრდილოეთ მხარეს, შენობის მთელ სიგრძეზე ერთი გრძელი და დიდი (109 კვ.მ) ოთახია. დანარჩენი სამი ოთახი და ორი დერეფანი აივანზე გამოდის. განაპირა დასავლეთ დერეფნის დასავლეთ კედელში გასასვლელის კვალია, რომლითაც, ადგილობრივ მცხოვრებთა ცნობით, სახლი საბრძოლო კოშკს (დანგრეულია) უკავშირდებოდა. დიდი ოთახის ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილში იყო კარი, რომელიც ხის აივანზე (მოშლილია) გადიოდა. ამავე კედელში, კარის ორივე მხარეს, ოთხ-ოთხი ფანჯარაა. ფლიგელში ერთი ოთახია, რომელშიც აივნიდან შეიძლება შესვლა. ქვედა, პირველი სართული სამეურნეო დანიშნულებისა იყო. აქ მეორდება ზედა სართულის გეგმარება. დიდ სათავსში მარანი იყო. მის გრძივ კედელში შეისრულთაღიანი ნიშებია. სახლი გადახურულია ხის ნივნებიზე გაწყობილი კრამიტის სახურავით. მარსაგიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 403-404.
ვახტანგ ციციშვილი

საკუთარი სახელი ვახტანგ ციციშვილი შეიძლება აღნიშავდეს: ვახტანგ ციციშვილი — ქართველი მეწარმე, კონიაკის სპეციალისტი ვახტანგ ციციშვილი — ქართველი ჟურნალისტი
ცერონისის სამარხი

ცერონისის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისში. სამარხი აღმოაჩინეს 1973 წელს სოფლის საშუალო სკოლის ეზოში, მიწის სამუშაოების დროს. თარიღდება ანტიკური ხანით. მიცვალებული ესვენა ხელფეხმოკეცილი, მარცხენა გვერდზე, თავით ჩრდილო-დასავლეთისკენ. სამარხში აღმოჩნდა წითლად გამომწვარი წმიდაკეციანი თიხის მაღალყელიანი სფერულტანიანი პატარა სასმისი და მინის მაღალტელიანი ბრტყელგვერდებიანი სანელსაცხებლე. მასალა დაცულია ცერონისის საჯარო სკოლის მხარეთმცოდნეობის კუთხეში. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 410.
ცერონისის ქვაყუთი

ცერონისის ქვაყუთი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისის დასავლეთით 500 მეტრზე, ადგილ ხოდაბუნებში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. შედგენილია ფილაქვებისაგან. ქვაყუთში თავით დასავლეთისკენ, ზურგზე გაშოტილი სამი მიცვალებული ესვენა. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 410.
ცერონისის ქვევრსამარხები

ცერონისის ქვევრსამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისის დასავლეთით 500 მეტრზე, ადგილ ხოდაბუნებში. თარიღდება ანტიკური ხანით. მიწაში ჰორიზონტულად ჩაფლულ ორ ქვევრსამარხში მიცვალებულები ესვენა ხელფეხმოკეცილი. თავის ჩრდილო-დასავლეთისკენ. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 410.
ვახტანგ ციციშვილი (მეწარმე)

ვახტანგ ციციშვილი (დ. 12 დეკემბერი, 1888, ქვემო ხვედურეთი — გ. 1965) — ქართველი მეწარმე, კონიაკის წარმოების დარგის სპეციალისტი. 1907-1910 წლებში სწავლობდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტზე, მაგრამ ავადმყოფობის გამო მესამე კურსზე თავს ანებებს სწავლას, 1915 წელს დაამთავრა ქალაქ დიჟონის (საფრანგეთი) სამეურნეო ინსტიტუტის სამეურნეო ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1915-1920 წლებში მუშაობდა „დ. ზ. სარაჯიშვილის ფირმის“ კონიაკის ქარხანაში, ჯერ ოსტატის თანაშემწედ, შემდეგ ოსტატად. 1920 წელს მუშაობას იწყებს კოოპერატიული ამხანაგობის „ქართლის გამგეობის“ წევრად. 1924-1949 წლებში იყო თბილისის კონიაკის ქარხნის ტექნოლოგი. 1949-1953 წლებში თბილისის კონიაკის კომბინატის დირექტორის მოადგილე და მთავარი ტექნოლოგი. 1953 წლიდან მუშაობდა „სამტრესტის“ კონიაკის წარმოების მთავარ ტექნოლოგად. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა ქართული კონიაკის მრავალი მარკა. მის მიერ შექმნილი ქართული სამარკო კონიაკებს („ენისელი“, „ვარციხე“, „გრემი“, „საიუბილეო 40 წელი“) საერთაშორისო კონკურსებზე არაერთხელ მიენიჭა ოქროსა და ვერცხლის მედლები. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. დაკრძალულია თბილისის კონიაკის ქარხნის ეზოში, იქვე დგას მისი მარმარილოს ბიუსტი. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 949, ISBN 99928-20-32-2. ვახტანგ ციციშვილი (მეწარმე) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
წვერის ნასახლარები და ნაეკლესიარი

წვერის ნასახლარები და ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვერში, აღმოსავლეთის ფრონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შემაღლებულ ადგილზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ფართობი 1,5 ჰექტარი. ნასახლარებზე (გადახნული და დათესილია) იპოვება თიხისა და კრამიტის ნატეხები. თხემის თავზე შემორჩენილია ეკლესიის ნანგრევები (წვერის სამება). გალავნით შემოზღუდულ ეკლესიის ეზოში სასაფლაო იყო. ლომსაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 411.
წვერის ყორღანი

წვერის ყორღანი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვერიდან სამ კილომეტრზე, დედოფლის მინდვრის განაპირას, ჩრდილოეთით, კვერნაქის სერზე. ამ ადგილს სისხლის ჯვარს უწოდებენ. თარიღდება ბრინჯაოს ხანით. ბორცვს შემოვლებული აქვს უხეშად ნატეხი რიყის მოზრდილი ქვებით ნაგები წრიული ზღუდე. ლომსაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 411.
ჭანდრების კოშკი

ჭანდრების კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრების განაპირას, ჩრდილო-დასავლეთით, სოფელ ორხევისაკენ მიმავალი გზის პირას, შემაღლებულ ადგილზე. კოშკი სწორკუთხაა (9x8 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ქვიშაქვის ნატეხი ქვებით. ძლიერ დაზიანებულია, შემორჩენილია სამხრეთ-დასავლეთის კუთხის წყობა (დაახლოებით 2-3 მეტრის სიმაღლეზე), ჩრდილო-დასავლეთის კუთხის ნაწილი და კედლის კვალი (სისქე 1,3 მეტრი) მთელ პერიმეტრზე. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 411.
გულო, არ გასტყდე! (ლექსი)

გულო, არ გასტყდე! — ქართველი პოეტის, ვაჟა-ფშაველას ლექსი, რომელიც დაიწერა 1904 წელს. მკვლევართა აზრით, 1905 წლის რევოლუციის წინა წლებში ვაჟა-ფშაველას შემოქმედებისთვის დამახასიათებელი იყო შემოვლითი გზით შეუდრეკელი ბრძოლის სურვილისა და დაუშრეტელი ენერგიის გამომჟღვნება. სწორედ ამ ხანებში დაიწერა მისი ეს ლექსი, რომელიც დასაწყისშივე შეიცავს სიმტკიცისკენ მოწოდებას: გულო, არ გასტყდე, გამაგრდი, კლდეო, კლდედ იქეც სალადა! რა ვქნათ, რომ ჯანღი გვეხვევა, მეცა გყევივარ ავადა. ცდა გავუქარწყლოთ საწუთროს, ნუ დავბერდებით შავადა. ხოლო, ბოლოს, ეს იმედით ავსებული ლექსი შემდეგი სტრიქონებით მთავრდება: გულო, გაკლდევდი, გამაგრდი, ნისლი ნუ გადაგეფარა: თუ აქამომდე გავძელით, დღეს მტერი გაგვტეხს ვეღარა. გრიგოლ კიკნაძე, ვაჟა-ფშაველას შემოქმედება, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1989. — გვ. 9. ვიკიწყაროში არის სტატია: გულო, არ გასტყდე! (ლექსი)
გრიგოლ წინამძღვრიშვილი

გრიგოლ წინამძღვრიშვილი (დ. 1823 — გ. 1901) — ქართველი მთარგმნელი. მსახურობდა მეფისნაცვლის კანცელარიაში, იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს წევრი. მოღვაწეობდა „ცისკარში“. უმეტესად თარგმნიდა სომხურ თხზულებებს. ითვლება ალექსანდრე გრიბოედოვის „ვაი ჭკუისაგან“ (1853) და მიხეილ ლერმონტოვის „მასკარადის“ (1864) ერთ-ერთ პირველ მთარგმნელად. ქართული მწერლობა : ლექსიკონი-ცნობარი, წგნ. I, თბ.: „განათლება“, 1984. — გვ. 424.
ცდა (ალმანახი)

„ცდა“ — ყოველწლიური ლიტერატურული ალმანახი. გამოდიოდა 1889–1891 წლებში ქუთაისში. გამომცემლები – ალექსანდრე გარსევანიშვილი (წიგნი I) და საზოგადოება „ქართული მწერლობის მოყვარენი“ (წიგნი II და III). ალმანახთან თანამშრომლობდნენ: გიორგი წერეთელი, დუტუ მეგრელი, სილოვან ხუნდაძე, გრიგოლ ვოლსკი, დავით კარიჭაშვილი, პ. კვიცარიძე. მხატვრული ნაწარმოების გვერდით მასში ქვეყნდებოდა ისტორიული წერილი, სოციოლოგიური გამოკვლევა, ბიბლიოგრაფიული მიმოხილვა. „ცდაში“ დაიბეჭდა ქართული ხალხური სიტყვიერების ნუმუშები, ჰომეროსისა და უილიამ შექსპირის ნაწარმოებთა თარგმანები. ქართული მწერლობა : ლექსიკონი-ცნობარი, წგნ. I, თბ.: „განათლება“, 1984. — გვ. 412.
წიგნის გამომცემელ ქართველთა ამხანაგობა

წიგნის გამომცემელ ქართველთა ამხანაგობა — ქართული წიგნების გამომცემელი და გამავრცელებელი ორგანიზაცია XIX საუკუნის მიწურულსა და XX საუკუნის დამდეგს. XIX საუკუნის საქართველოში საგამომცემლო საქმემ აღმავლობა განიცადა. ქართული სტამბები დაარსდა როგორც საქართველოში, ისე რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებში. ამ საუკუნეში პირველი — ქუთაისის სტამბა — 1803 წელს შეიქმნა სოლომონ II-ის თაოსნობით. ეს სტამბა შემდეგ გადაიტანეს სოფელ წესში, მერე – საჩხერეში. 1811 წელს სტამბამ არსებობა შეწყვიტა და 1821 წელს კვლავ განახლდა. 30-იანი წლებიდან სტამბები (როგორც სახელმწიფო, ისე კერძო) თბილისშიც იქმნება: მთავარმართებლის სტამბა, დუბლერის (1846), არზამანოვების, გულოიანცის, გ. ერისთავის (1850), მუნთოევის (1855), ი. კერესელიძის (1856), ნ. ავალიშვილის (1861), ს. მელიქიშვილისა და ამხანაგობის (1864), კრამჩენკოს ანუ ავლაბრის (1870), ექ. ხელაძის (1874), მარტიროსიანცის, მ. ვართანიანცის (1877), ჩარკვიანის (1881), ვ. გუნიას (1896) სტამბები. წიგნის გამოცემა დაიწყო აგრეთვე საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში — ქუთაისში (გამრეკელისა და წულუკიძის სტამბა, 1880; ი. ხელაძის, 1890), ბათუმში (ა. მახარაძის, 1880), ფოთსა და ზუგდიდში (ლ. ტუღუშის, 1892-93), სენაკსა და ოზურგეთში (კ. თავართქილაძის, 1891), თელავში (1890), სიღნაღში (1892), ხონში (1890). XIX საუკუნის დასაწყისიდან ქართული სტამბები არსებობდა მოსკოვსა და პეტერბურგში. ამავე საუკუნის მეორე ნახევრიდან ქართული წიგნები გამოიცა აგრეთვე ვენეციაში, კონსტანტინოპოლში, პარიზსა და ტრიესტში. ქართული წიგნების გამოცემა-გავრცელების საქმეს ემსახურებოდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მიერ დაარსებული „წიგნის გამომცემელ ქართველთა ამხანაგობა“, რომელიც ამ საზოგადოების შექმნის პირველივე წლებიდან მოქმედებდა. ამხანაგობა ყოველწლიურად გამოსცემდა ათეული სახელწოდების წიგნს (მხატვრულ თუ სამეცნიეროს), შექმნილი ჰქონდა ფართო და მობილური ქსელი, რომლის მეშვეობითაც საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ავრცელებდა, როგორც საკუთრივ ამხანაგობის, ისე სხვა გამომცემლობათა პროდუქციას. 1892 წელს მსგავსი ორგანიზაცია ქუთაისშიც შეიქმნა საკუთარი სტამბითურთ. ქართული მწერლობა : ლექსიკონი-ცნობარი, წგნ. I, თბ.: „განათლება“, 1984. — გვ. 423-424.
მიწის შავი ხვატარი

მიწის შავი ხვატარი (ლათ. Euxoa nigricans) — მწერი პეპლების რაზმისა. მათი ფრთების შლილი აღწევს 36-38 მმ-ს. წინა ფრთები შავი ან მუქი ყავისფერია, უკანა — მუქი ნაცრისფერი. კვერცხები თეთრია, მატლი — ნაცრისფერი, ჭუპრი — მუქი ყავისფერი. ზამთრობს ნიადაგში მატლის ფაზაში, აზიანებს ბოსტნეულ და მინდვრის კულტურებს. პეპლები ივლისის ბოლოდან სექტემბრამდე ფრენენ. კვერცხებს დებენ ნიადაგში. საქართველოში წელიწადში ერთ თაობას იძლევა. რაჭველიშვილი ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 674.
შავლეგო

შავლეგო — ქართული ხალხური სიმღერა, გმირულ-პატრიოტული ხასიათისა. ეძღვნება სახალხო გმირ შალვა ახალციხელს. სიმღერა სამხმიანია, სრულდება ორი გუნდის მონაცვლეობით, ფინალს ასრულებს ორივე გუნდი ერთად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 674.
ართურ ლეონარდ შავლოვი

ართურ ლეონარდ შავლოვი (ინგლ. Arthur Leonard Schawlow; დ. 5 მაისი, 1921 — გ. 28 აპრილი, 1999)— ამერიკელი ფიზიკოსი. დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი. 1958 წელს ჩ. ტაუნზთან ერთად დაასაბუთა ლაზერის შექმნის შესაძლებლობა. 1961 წლიდან იყო სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1981 წელს ნიკოლას ბლუემბერგენთან (ინგლ. Nicolaas Bloembergen) ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია. Nobel Winner: Arthur Leonard Schawlow ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #111411750 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 6.0 6.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 7.0 7.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ The Nobel Prize in Physics 1981 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.optica.org/get_involved/awards_and_honors/awards/award_descriptions/ivesquinn/ ↑ https://www.fi.edu/en/awards/laureates/arthur-l-schawlow ↑ ეროვნულ გამომგონებელთა დიდების დარბაზი — 1973. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1366018"></a> ↑ https://corporate-awards.ieee.org/wp-content/uploads/liebmann_rl.pdf ↑ https://www.iop.org/about/awards/silver-subject-medals/thomas-young-medal-and-prize-recipients ↑ https://aapt.org/Programs/awards/richtmyer.cfm