laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მარი ორლეანელი (1813-1839)

მარი ორლეანელი (ფრანგ. Marie d'Orléans; დ. 12 აპრილი, 1813, პალერმო, ორი სიცილიის სამეფო — გ. 6 იანვარი, 1839, პიზა, ტოსკანის დიდი საჰერცოგო) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ისა და დედოფალ მარია ამალიას ასული. გათხოვებამდე ცნობილი, როგორც მადმუაზელ დე ვალუა, ჰერცოგ ალექსანდრეზე ქორწინების შემდეგ კი მიიღო ვიურტემბერგის ჰერცოგინიის ტიტულიც. მარი ორლეანელი დაიბადა 1813 წლის 12 აპრილს პალერმოში. იგი იყო ემიგრაციაში მყოფი ორლეანის ჰერცოგის, ლუი ფილიპისა და მისი ცოლის, პრინცესა მარია ამალია ნეაპოლელის მესამე შვილი და მეორე ქალიშვილი. ვინაიდან მისი დაბადებისას ტახტზე ჯერ კიდევ ნაპოლეონი იჯდა, მისი ოჯახი დედამისის მამის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ I-ის მფარველობის ქვეშ ცხოვრობდა იტალიაში. უკვე 1815 წელს ნაპოლეონი საბოლოოდ დაემხო, ტახტი ლუი XVIII-ს დაუბრუნდა და ორლეანელებიც საფრანგეთს დაუბრუნდნენ. ცნობილია, რომ პრინცესა მარი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა ფერწერისადმი განსაკუთრებული სიყვარულით, რის გამოც მშობლებმა მას ტიუილრის სასახლეში სახატავად სპეციალური ოთახიც კი გამოუყვეს. იგი აღწერილია, როგორც ენერგიული პრინცესა, რომელსაც უყვარდა ხატვა და აქტიურად ინტერესდებოდა პოლიტიკითაც. 1830 წელს, ივლისის რევოლუციით მამამისმა დაამხო მეფე შარლ X და თავად გახდა საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ის სახელით, რითაც მარი საფრანგეთის ნამდვილი პრინცესა გახდა. სულ მალე ლუი ფილიპმა ტახტის გასამყარებლად სხვა მონარქებთან დამოყვრებაზე დაიწყო ფიქრი, რის გამოც 1832 წელს თავისი უფროსი ასული, პრინცესა ლუიზა ცოლად ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ს შერთო, შემდეგ კი პრინცესა მარის ჯერიც დადგა. 1834 წელს იგი აპირებდა, რომ ის ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ის ძმაზე, მეფე ფრანჩესკო I-ისა და დედოფალ მარია ისაბელ ესპანელის ვაჟზე, სირაკუზის გრაფ ლეოპოლდოზე დაექორწინებინა, რომელიც მარის დედის ძმისწული იყო, თუმცა მოლაპარაკებები ჩაიშალა. საბოლოოდ, 1837 წლის 17 ოქტომბერს ვერსალის სასახლეში პრინცესა მარი დააქორწინეს ვიურტემბერგის ჰერცოგ ალექსანდრეზე, ჰერცოგ ალექსანდრესა და მისი ცოლის, პრინცესა ანტუანეტა საქსენ-კობურგ-ზაალფელდელზე. ჰერცოგი ალექსანდრე იყო ვიურტემბერგის მეფე ფრიდრიხ I-ის ძმისწული, ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ის დისწული, დედოფალ ვიქტორიას დეიდაშვილი, პრინცი ალბერტის, პორტუგალიის მეფე ფერნანდუ II-ისა და ასევე რუსეთის იმპერატორების: ალექსანდრე I-ისა და ნიკოლოზ I-ის ბიძაშვილი. მათი ქორწინება არც ისე ბედნიერი იყო, თუმცა 1838 წლის 10 ივლისს მარიმ თავისი ერთადერთი შვილი, პრინცი ფილიპე გააჩინა, რომელმაც 1881 წელს, მამის შემდეგ დაიკავა ჰერცოგის თანამდებობაც. 1838 წლის დამლევს მარის პულმონალური ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს. ექიმები ვარაუდობდნენ, რომ მას იტალიის ცხელი კლიმატი გამოაკეთებდა, რის გამოც იგი დაუყოვნებლივ გაემგზავრა პიზაში, თუმცა ამან ვერ უშველა და იგი იქ 1839 წლის 6 იანვარს, 25 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი გადაასვენეს და იმავე წლის 27 იანვარს დაკრძალეს დრეს სამეფო სამლოცველოში, საფრანგეთში. Catalogue, Marie d'Orléans, 1813-1839, Princesse et artiste romantique, Somogy, Paris, 2008 ISBN 2-7572-0165-4. Easterday, Anastasia (1997). ""Labeur, Honneur, Douleur": Sculptors Julie Charpentier, Félicie de Fauveau, and Marie d'Orléans". Woman's Art Journal. 18 (2): 11–16.
ვიქტორია ლოპიროვა

ვიქტორია ლოპიროვა (რუს. Виктория Петровна Лопырёва; დ. 26 ივლისი, 1983) — რუსი მსახიობი, ტელეწამყვანი, ბლოგერი და მოდელი. 2003 წელს გახდა „მის რუსეთი“. იყო 2018 წლის ფიფა-ს მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ოფიციალური ელჩი. ვიქტორია ლოპიროვას ოფიციალური საიტი
ნურსულთან ბიმურზა

ნურსულთან ბიმურზა (დ. 10 მარტი, 1994) — ყაზახი ფრენბურთელი. არის ყაზახეთის ნაკრების წევრი. საკლუბო დონეზე გამოდის „ატირაუში“. fivb.org ↑ http://www.worldofvolley.com/wov-community/players/82609.html
თენგიზ სხირტლაძე

თენგიზ სხირტლაძე (დ. 21 სექტემბერი, 1949, სოფ. ბოლაჯური, ადიგენის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი. დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ადიგენის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. თენგიზ სხირტლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თენგიზ სხირტლაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
გიორგი ტალახაძე

გიორგი ტალახაძე (დ. 23 დეკემბერი, 1958, ბორჯომი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. დაამთავრა ბაუმანის სახელობის მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბორჯომის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. გიორგი ტალახაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ტალახაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ინდიქტიონი

ინდიქტიონი (ბერძ. indiktion, ლათ. indictio — „გამოცხადება“, „განცხადება“) — ქრისტიანულ ქვეყნებში (შუა საუკუნეებისა და ნაწილობრივ ახალი დროის ისტორიის ქრონოლოგიაში) წელთაღრიცხვის 15-წლიან ციკლში წლის რიგითი ნომრის სახელწოდება. პაპიროლოგიის მონაცემებით, ინდიქტიონით წელთაღრიცხვა რომის პერიოდის ეგვიპტეში ჩამოყალიბებულა. რომის იმპერიაში იმპერატორ კონსტანტინე დიდს შემოუღია (312/313 — I ინდიქტიონი). ბიზანტიაში ინდიქტიონის დაწყება სამოქალაქო ახალი წლის დღეს ემთხვეოდა. ინდიქტიონის დასადგენად საჭიროა ახალი წელთაღრიცხვის წელს მივუმატოთ 3 და მიღებული ჯამი გავყოთ 15-ზე, ნაშთი იქნება ინდიქტიონი, რომელიც მნიშვნელოვანი საშუალებაა თარიღების სისწორის დასადგენად. ინდიქტიონით წელთაღრიცხვის დროს გასათვალისწინებელია ინდიქტიონის საწყისი თარიღი: ბიზანტიაში — 23 სექტემბერი, ხოლო V საუკუნის შუა წლებიდან 1 სექტემბერი; რომში 1087 წლამდე — 1 სექტემბერი, შემდეგ კი — 1 იანვარი (ან 25 დეკემბერი); ინგლისსა და გერმანიაში XIV საუკუნის ბოლომდე — 24 სექტემბერი, რუსეთში XVIII საუკუნამდე — 1 სექტემბერი. XVIII საუკუნეში შეწყდა ინდიქტიონით წელთაღრიცხვა, შემორჩა მხოლოდ საეკლესიო აქტებში. ქართულ წყაროებში ინდიქტიონით აღინიშნებოდა აგრეთვე მეფეთა ტახტზე ასვლიდან I, II, III და ა. შ. წლები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 137.
გიორგი ტატიშვილი

გიორგი ტატიშვილი (დ. 9 აგვისტო, 1976, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი. დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემია. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. გიორგი ტატიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ტატიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ გიორგი ტატიშვილი — ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია[მკვდარი ბმული]
ინდოელის თანავარსკვლავედი

ინდოელის თანავარსკვლავედი (ლათ. Indus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი, უბრწყინვალესი ვარსკვლავი 3,1 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 148. Star Tales -Indus
ისვახან შამილოვი

ისვახან შამილოვი (დ. 26 ოქტომბერი, 1952, ბოლნისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. დაამთავრა ბაქოს სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. ისვახან შამილოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ისვახან შამილოვი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
გოჩა შანიძე

გოჩა შანიძე (დ. 18 თებერვალი, 1966, ოზურგეთი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. დაამთავრა ჩეხეთის ტექნიკური უმაღლესი სასწავლებელი. 2010-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. გოჩა შანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გოჩა შანიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ინდრი

ინდრი (ლათ. Indri indri) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნახევრად მაიმუნების ქვერიგისა. სხეულის სიგრძე 60-70 სმ აღწევს, კუდისა — 3-6 სმ-მდე. გავრცელებულია მაგადასკარზე. ბინადრობს ხეებზე. იკვებება მცენარეულობით. მაკეობა გრძელდება ორ თვემდე. შობს ერთ ნაშიერს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 156. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ინდრი
ბენარის ნამოსახლარი

ბენარის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი სამცხე-ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენარაში. ბუნებრივი წარმოშობის გორაზე მოპოვებულია შავი და რუხპრიალა დიდი ზომის ქოთნის ფრაგმენტები, ოდნავგამოყვანილი ცილინდრული ყელითა და ბიკონუსური ტანით. ჯამების უმეტესობა პირმოყრილია. თიხის მრგავლი სარქველებიდან ერთი კიდეშესქელებულია, მეორე სწორკიდიანი ცენტრში ყურის ნაშთით. აქვეა ერთი ნალისებური ზესადგრის ფრაგმენტიც.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 20067
ტატიანა კოტოვა

ტატიანა კოტოვა (რუს. Татьяна Котова; დ. 3 სექტემბერი, 1985, დაბა შოლოხოვსკი, როსტოვის ოლქი, რსფსრ) — რუსი მსახიობი, მოდელი და მომღერალი. 2006 წელს გახდა „მის რუსეთი“. 2008-2010 წლებში იყო ჯგუფ „ვია გრას“ (Nu Virgos) წევრი. 2007 წელს წარადგინა რუსეთი „მის მსოფლიოსა“ და „მის სამყაროზე“. ტატიანა კოტოვას ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-05-24 საიტზე Wayback Machine.
ვიქტორია საქსენ-კობურგ-გოთელი

ვიქტორია საქსენ-კობურგ-გოთელი (გერმ. Viktoria von Sachsen-Coburg und Gotha, ფრანგ. Victoire de Saxe-Cobourg-Gotha; დ. 14 თებერვალი, 1822, ვენა, ავსტრიის იმპერია — გ. 10 ნოემბერი, 1857, სარი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო) — საქსენ-კობურგისა და გოთას დინასტიის წარმომადგენელი. დედოფალ ვიქტორიას ბიძაშვილი. საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ის ძის, ნემურის ჰერცოგ ლუი ორლეანელის ერთადერთი მეუღლე. ვიქტორია დაიბადა 1822 წლის 14 თებერვალს ვენაში. იგი იყო პრინც ფერდინანდ საქსენ-კობურგ-გოთელისა და მისი ცოლის, პრინცესა მარია ანტონია კოჰარის ასული. მამის მხრიდან იგი იყო ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ის ძმისწული და დედოფალ ვიქტორიას, პორტუგალიის მეფე ფერნანდუ II-ის, პრინცი ალბერტის, ლეოპოლდ II-ისა და მექსიკის იმპერატრიცა შარლოტას ღვიძლი ბიძაშვილი. დედამისის მამა 1826 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც, მზითვის სახით კოჰარების უზარმაზარი ქონება ვიქტორიას მამას დარჩა. ეს ქონება მოიცავდა საკმაოდ დიდ მამულებს, სასახლეებსა და ციხესიმაგრეებს უნგრეთსა და სლოვაკეთში. 1840 წლის 27 აპრილს შატო დე სენ-კლოდში პრინცესა ვიქტორია დააქორწინეს საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ისა და დედოფალ მარია ამალია ნეაპოლელის შუათანა ვაჟზე, ნემურის ჰერცოგ ლუი ორლეანელზე. ვიქტორიას საფრანგეთში ცხოვრება მაინცდამაინც დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რამეთუ 1848 წელს მისი მამამთილის მმართველობა დაამხეს, ამიტომაც ორლეანელების ოჯახმა თავი ვიქტორიას ბიძაშვილს, დედოფალ ვიქტორიას შეაფარა დიდ ბრიტანეთში. ლუი და ვიქტორია აქ სარის საგრაფოში, კლერმონის სახლში დააბინავეს, სადაც გაატარა მან თავისი დარჩენილი ცხოვრება. ცნობილია, რომ პრინცესა ვიქტორია საკმაოდ ახლოს იყო დედოფალთან, რომელიც მას ხშირად იწვევდა თავისთან, ბაკინგემის სამეფო სასახლეში. პრინცესა ვიქტორია 1857 წლის 10 ნოემბერს კლერმონის სახლში, სარის საგრაფოში 35 წლის ასაკში გადაჰყვა მეოთხე მშობიარობას. მან ჯანმრთელი გოგონა გააჩინა, რომელსაც ბლანში დაარქვეს. ამის შემდეგ მისი ქმარი აღარ დაქორწინებულა. მოგვიანებით, 1979 წელს ვიქტორიას ნეშტი გადაასვენეს საფრანგეთში და იქ ორლეანელთა საგვარეულო აკლდამაში დაკრძალეს. გასტონი (1842-1922), ოს გრაფი, ცოლად შეირთო ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ II-ის უფროსი ქალიშვილი, პრინცესა იზაბელა ბრაზილიელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები და რომელთან ერთადაც დააარსა ორლეან-ბრაგანსის დინასტია; ფერდინანდი (1844-1910), ალანსონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა ელისაბედ ბავარიელის და, პრინცესა სოფია შარლოტა ბავარიელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები; მარგარიტა (1846-1893), ცოლად გაჰყვა პრინც ვლადისლავ ჩარტორისკას, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა. ბლანში (1857-1932), გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო; ვიქტორიასა და ლუის ჯვრისწერა პრინცესა ვიქტორია დედოფალ ვიქტორიასთან ერთად, 1852 წელი. ვიქტორია თავის ვაჟებთან ერთად, 1852 წელი. René Bazin: Le Duc de Nemours. Paul Thureau-Dangin, Histoire de la monarchie de France, 1907. Ralph Braun: In Zwanzig Jahre internationale Coburger Johann Strauss Begegnungen. Coburg 2007, S. 28 Thomas Raikes: A portion of the journal kept by Thomas Raikes, esq., from 1831 to 1847. Longman, Brown, Green, Longmans and Roberts, 1858, S. 202 Wolfgang Menzel: Die letzten 120 Jahre der Weltgeschichte. (1740–1860). Adolph Krabbe, 1860, S. 158.
შოლოხოვსკი

შოლოხოვსკი (რუს. Шолоховский) — დაბა რუსეთში, როსტოვის ოლქში, ბელაია-კალიტვის რაიონში. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1955 წელს. 2020 წლის მონაცემებით, შოლოხოვსკში ცხოვრობს 7306 ადამიანი. ტატიანა კოტოვა – „მის რუსეთი 2006“, რუსი მსახიობი, მოდელი და მომღერალი ↑ 2020 წლის მოსახლეობის აღწერა ოფიციალური საიტი
ხელხვავი

ხელხვავი — ქართული ხალხური სიმღერების ჯგუფი. ხელხვავი პოლიფონური ნადური სიმღერაა, რომელიც დასავლეთ საქართველოში, განსაკუთრებით იმერეთში, გურიასა და აჭარაში, იყო გავრცელებული. ხელხვავი სრულდებოდა სასოფლო სამეურნეო შრომის პროცესში: კალოზე სიმინდის რჩევის, ღომის აღება-დამუშავების, ოჯახში მოსავლის დაბინავების შემდეგ. შესაბამისად არსებობს „კალოს ხელხვავი“ და „სუფრის ხელხვავი“. სიმღერის ტექსტები ნაწილობრივ რელიგიური შინაარსისაა, ნახსენებია წმინდანები გიორგი და გრიგოლი, მთავარანგელოზი, რომლებზეც იყო თითქოს დამოკიდებული მოსავლის ბედი. ვარაუდობენ, რომ ხელხვავები წარმართული წარმოშობისაა. ჩხიკვაძე, გ., ჭელიძე, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 469. რუხაძე, ჯ. „ხალხური აგროკულტურა დასავლეთ საქართველოში“, თბილისი, 1976 ქართული ხალხური სიტყვიერება, ტ. 1, თბილისი, 1975 ოქროშიძე, თ. „ქართული ხალხური შრომის პოეზია“, თბილისი, 1963
გიორგი გაბუნია

გიორგი გაბუნია (დ. 28 ივლისი, 1975) — ქართველი ჟურნალისტი. მიჰყავს გადაცემა „Post Factum“ მთავარ არხზე. არის ქართველი მსახიობისა და ტელეწამყვანის, ჯულიეტა ვაშაყმაძის შვილი. თავდაპირველად მუშაობა დაიწყო „პირველ არხზე“, რომლისთვისაც სიუჟეტებს ამზადება. პირველად ეთერში ტელეკომპანია „მაესტროზე“ მუშაობის პერიოდში გამოჩნდა. წლების მანძილზე მუშაობდა „რუსთავი 2“-ზე, სადაც მიჰყავდა გადაცემა P.S. 2019 წლიდან მუშაობს „მთავარ არხზე“ სადაც მიჰყავს გადაცემა „Post Factum“. 2020 წლის 6 ნოემბერს დაუდასტურდა COVID-19. იყო პროექტების, „X Factor“-ისა და „მხოლოდ ქართული“-ს ჟიურის წევრი. ↑ Post Factum. mtavari.tv. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2021 ↑ „სად სწავლობდა გიორგი გაბუნია ნიკა გილაურსა და გიგი უგულავასთან ერთად“. www.ambebi.ge. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „გიორგი გაბუნიას კორონავირუსი დაუდგინდა“. www.ambebi.ge. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ხემყრალი

ხემყრალი — მცენარეთა გვარი სიმარუბასებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი მაღალი ხეებია. აქვთ მორიგეობით განლაგებული უსიამოვნო სუნიანი კენტფრთართული ფოთლები. გავრცელებულია სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ავსტრალიაში. საქართველოში მისი სამი სახეობაა შემოტანილი, შედარებით ფართოდ კი ჩინური ხემყრალი. ის ადვილად სახლობს ხრიოკ და ქვა-ღორღიან ადგილებზე, მრავლდება ადვილად და იქცევა სარეველად. მისი მერქანი მაღალი ღირსების სამშენებლო და მოსაპირკეთებელი მასალაა, ასევე ყიენებენ ქაღალდის წარმოებაში. დეკორატიულია, განსაკუთრებით კი მისი წითელნაყოფა სახესხვაობა. ბაშინ-ჯაყელი, ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 469.
ხენიანი

ხენიანი — ქალაქი ჩინეთში, ხუნანის პროვინციაში, ნავსადგური მდინარე სიანძიანზე. არის სამთამადნო მრეწველობის ცენტრი. მოსახლეობა 1 453 000 ადამიანი (2017). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 469. ↑ https://www.citypopulation.de/en/china/hunan/admin/ ↑ 国务院第七次全国人口普查领导小组办公室 中国人口普查分县资料—2020 — 北京市: 中国统计出版社, 2022. — 983 გვრ. — ISBN 978-7-5037-9772-9 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130368174"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q956"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q48913532"></a>
ხენტეის მთიანეთი

ხენტეის მთიანეთი — მთიანეთი მონღოლეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მთიანეთის ჩრდილოეთ შტოქედები რუსეთის ტერიტორიაზეა. გადაჭიმულია 250 კმ-ზე. სიმაღლე 1500-2000 მ, უმაღლესი წერტილი 2800 მ. უმთავრესად აგებულია გრანიტული კირქვებით, რომლებსაც გამყინვარების კვალი ემჩნევა. სამხრეთ კალთები შემოსილია მთის სტეპით, ჩრდილოეთ კალთებზეა ტყესტეპები, ლარიქსსა და კედრის ტაიგის უბნები. სამხრეთ შტოქედზე არის მურა ნახშირის საბადო, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ოქროს ქვიშრობები. სამხრეთ-დასავლეთ მთისძირზე გაშენებულია ქალაქი ულან-ბატორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 469.
ვედები

ვედები (სანსკრ. वेद „ცოდნა“) — უძველესი ინდური სიბრძნისმეტყველების წიგნები, რელიგიურ-ლიტერატურული ძეგლები, მორალისა და სამართლის კოდექსები, ფილოსოფიური, მხატვრული, მითოლოგიური შინაარსების შემცველნი, რომელთა შექმნის საიდუმლო ძვ. წ. მეორე ათასწლეულის მიღმა იკარგება. სულ ოთხი მთავარი წიგნია (ჩაწერა უფრო მოგვიანებით მოხდა, ძვ. წ. 1500-1000 წლებში): 3 წოდების ცოდნა: რიგვედა (ანუ ჰიმნების ვედა), იაჯურვედა (ეს არის მსხვერპლის შეწირვასთან დაკავშირებული ვედა), სამავედა, ათარვავედა (მოგვთა ვედას) მათ მიეკუთვნება და მათგან გამომდინარეობს ბრაჰმანა (ე. ი. ვედების კომენტარები), სუტრა, ეროვნული ეპოსების — მაჰაბჰარატას და რამაიანას ძირები და სხვა, შემდეგ მოდის გვიანი ვედის ლიტერატურა (დაახ. ძვ. წ. 500 წელი). ათარვავედა შეიცავდა ცეცხლის ქურუმთა მაგიურ ფორმულებს, ავსულთა განმარიდებელ შელოცვებს, სამავედა — სამსხვერპლო გალობას და მისთ. ვედები დაედო საფუძვლად ვედური რელიგიის შექმნას. ვედური ღმერთებიდან ცნობილია: ცის ღმერთი დიაუსი, ცეცხლის ღმერთი აგნი, წვიმის და მეხისა — ინდრა, მზის ღმერთი — სურია (ინდრას ორეულია რუდრა). ვედები ცნობენ ბოროტ დემონებს. მთავარი დემონი იყო წყლის გამტაცებელი ვრიტრა, გვალვის განსახიერება. დედამიწას აქაც ქალღმერთი ჰყავს — პრითხივი, განთიადს — უშასი (ინდოელთა ეოსი), ღმერთების დედა იყო ადითი. ვედური რელიგიის კულტი ითხოვდა მსხვერპლთშეწირვას, მაგიური ადათ-წესების დაცვას. მისი შემდგომი განვითარების შედეგად შეიქმნა ბრაჰმანიზმი, რაც უკვე ცნობს უზენაეს ღმერთს — ბრაჰმას და წმინდა სამებას, ტრიმურტს: ბრაჰმა-ვიშნუ-შივა. ხელოვნების ძეგლებში სამთავიანი ელდის მომგვრელი ღვთაებაა. ვედების კრებული ხალხთა ერთ-ერთი მთავარი რელიგიის თავისებური „კოდექსია“, „ინდუიზმის ბიბლია“. ქრისტიანობა თავიდანვე მტრულად შეხვდა, სხვა ინდურ რელიგიებთან ერთად, წარმართულ მწვალებლობად გამოაცხადა., „უაზრო სიგიჟე“ და „ღვთის გარეგანი“ უწოდა. ვედიზმი — ხალხური რელიგია (მთავარი ღმერთი — ინდრა). სამსხვერპლო კულტი, მითური სიმბოლიკა, მისნობა — მთავარი მოტივებია. აკაკი გელოვანი „მითოლოგიური ლექსიკონი“ Apte, Vaman Shivram (1965), The Practical Sanskrit Dictionary (4th revised & enlarged რედ.), Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-0567-4. Avari, Burjor (2007), India: The Ancient Past, London: Routledge, ISBN 978-0-415-35616-9 Flood, Gavin (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge University Press, ISBN 0-521-43878-0 Flood, Gavin, რედ. (2003), The Blackwell Companion to Hinduism, Malden, MA: Blackwell, ISBN 1-4051-3251-5 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვედები Veda In Hindi & Sanskrit GRETIL etexts The Vedas at sacred-texts.com Vedas: Rig, Sama, Yajur, and Atharva დაარქივებული 2008-05-04 საიტზე Wayback Machine. Vedas and Upanishads Complete set დაარქივებული 2009-08-28 საიტზე Wayback Machine.
ანგელიკა იაკუბოვსკა

ანგელიკა იაკუბოვსკა (დ. 30 აპრილი, 1989) — პოლონელი მოდელი. წარადგინა პოლონეთი მის სამყარო 2009-სა და „Miss International 2009“-ზე. 2008 წელს გახდა „მის პოლონეთი“. 2010 წლის სექტემბერში გამოჩნდა ფლეიბოიში. ↑ მის პოლონეთი 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-14. ციტირების თარიღი: 2020-11-14. ↑ მის პოლონეთი „ფლეიბოიში“ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანგელიკა იაკუბოვსკა „მის პოლონეთის“ ოფიციალური საიტი
ჭავჭავაძე

საკუთარი სახელი ჭავჭავაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჭავჭავაძე ალექსანდრე ჭავჭავაძე — პოეტი ალექსანდრე ჭავჭავაძე — გენერალ-მაიორი არჩილ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი გარსევან ჭავჭავაძე — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე გულბაათ ჭავჭავაძე — კახელი თავადი, ცნობილი თამადა დავით ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი დავით ჭავჭავაძე — სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი დავით ჭავჭავაძე — აშშ ცენტრალური სადაზვერვო ბიუროს ოფიცერი, მწერალი, პუბლიცისტი ეკატერინე ჭავჭავაძე — სამეგრელოს დედოფალი ვლადიმერ ჭავჭავაძე — კიბერნეტიკოსი ზაქარია ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ზაქარია ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი ზურაბ ჭავჭავაძე — ფილოლოგი, პოლიტიკური დისიდენტი ზურაბ ჭავჭავაძე — საზოგადო მოღვაწე, მონარქისტი თამარ ჭავჭავაძე — მსახიობი თამარ ჭავჭავაძე (საზოგადო მოღვაწე) — საზოგადო მოღვაწე იასონ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ივანე ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ილია ჭავჭავაძე — მწერალი, პოეტი, პუბლიცისტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე მიხეილ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალი ნიკოლოზ (ნიკო) ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ნიკოლოზ (ნიკო) ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ნიკოლოზ ჭავჭავაძე — მოსამართლე, საზოგადო მოღვაწე ნიკოლოზ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი ნიკოლოზ ჭავჭავაძე — ფილოსოფოსი ნინო ჭავჭავაძე — თავადიშვილი პაატა ჭავჭავაძე — სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე პავლე ჭავჭავაძე — მწერალი, პუბლიცისტი სპირიდონ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალი სპირიდონ ჭავჭავაძე — გენერალი სულხან ჭავჭავაძე — საზოგადო მოღვაწე შადიმან ჭავჭავაძე — მხატვარი-ანიმატორი, რეჟისორი ჭავჭავაძეები — თავადური საგვარეულო საქართველოში
თოჯინების თეატრი

თოჯინების თეატრი — თეატრის სახეობა, რომელშიც თოჯინები მოქმედებენ. თოჯინას ამოძრავებს მაყურებლისთვის უხილავი მსახიობი. თოჯინების თეატრს საფუძველი ჩაეყარა წარმართულ წეს-ჩვეულებებსა და თამაშობებში რელიგიურ-მისტერიული სანახაობებიდან. ძველ ეგვიპტეში ძვ. წ. XVI სუაკუნეში თოჯინების თეატრში წარმოადგენდნენ მისტერიას ოსირისსა და ისიდაზე. თეატრალური თოჯინები მოხსენიებულია ჰეროდოტეს, ქსენოფონტის, არისტოტელეს, ჰორაციუსის, მარკუს ავრელიუსის და სხვათა თხზულებებში. თოჯინების თეატრის უძველესი ტრადიცია აქვთ აზიის და ახლო აღმოსავლეთის ხალხებს. ძვ. წ. I საუკუნეში თოჯინების თეატრი აღმოცენდა ჩინეთში. იაპონიაში ის XI საუკუნიდანაა ცნობილი. XI საუკუნეში ევროპაში თოჯინების თეატრის წარმოდგენები იმართებოდა ეკლესიებსა და მონასტრებში ბიბლიურ სიუჟეტებზე. მათი მთავარი პერსონაჟი იყო წმინდა მარიამი. აქედან მოდის რომანულ-გერმანულ ენებში თოჯინის აღმნიშვნელი სიტყვა „მარიონეტი“. თანდათან თოჯინების თეატრის რეპერტუარში შეიჭრა მიწიერი თემატიკა, ამიტომ თეატრი ეკლესიიდან გააძევეს. მას შემდეგ იგი დამკვიდრდა მოედნებსა და ბაზრობებზე. XIV საუკუნის იტალიაში ის ჩამოყალიბდა როგორც ხალხური სატირული ხელოვნება, რომლის მთავარი გმირი იყო პულჩინელა. XVII საუკუნეში ანალოგიური თეატრი დამკვიდრდა საფრანგეთში (პოლიშინელი), ინგლისში (პანჩი), გერმანიაში (ჰანსვურსტი, შემდეგ კაშპერლე), ჩეხეთში (კაშპარეკი), რუსეთში (პეტრუშკა) და სხვა ქვეყნებში. XIX საუკუნის ევროპაში თოჯინების თეატრში ასრულებდნენ ტრადიციულ პიესა-მიმოხილვებს, მოხეტიალე სიუჟეტებს დონ-ჟუანზე, ფაუსტზე და სხვა. გოეთემ ფაუსტის სიუჟეტი ისესხა თოჯინების თეატრიდან. თოჯინების თეატრისთვის პიესებს წერდნენ ე. ჰოფმანი, ანატოლ ფრანსი, მორის მეტერლინკი, ბერნარდ შოუ. XX საუკუნის I ნახევარში შეიქმნა პროფესიული თოჯინების თეატრები ბავშვებისა და მოზარდებსთვის. საქართველოში თოჯინების თეატრის ელემენტებს შეიცავდა ქართული წარმართული სანახაობები. VII საუკუნის დასაწყისში იმართებოდა რელიგიურ-მისტერიული თოჯინების თეატრის წარმოდგენები, რომლებიც თანბდათან კარგავდნენ რელიგიურს და იძენდნენ საერო შინაარსს. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ცნობილი იყო თოჯინების თეატრი „დედოფალების კარავი“. ერთ-ერთი პირველი ქართველი მეთოჯინეები იყვნენ ლ. და ნ. ტორაძეებიდა დ. ჭითავა. 1934 წელს დაარსდა თბილისის, 1935 წელს რუსთავის, 1936 წელს ბათუმის ხოლო 1946 წელს ქუთაისის თოჯინების თეატრები. თვითმოქმედების თოჯინების თეატრები მოქმედებდა გორსა და თელავში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 698. ცაგარეიშვილი, ს. „ქართული თოჯინების თეატრის ისტორიისთვის“, თბილისი, 1972 ღოღობერიძე, ნ. „ქართული ხალხური დედოფალების კატალოგი“, თბილისი, 1968 ცაგარეიშვილი, ს. „თოჯინების თეატრის ელემენტარული საკითხები“, თბილისი, 1955 ჯანელიძე, დ. „ქართული თეატრის ხალხური საწყისები“, თბილისი, 1948