laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ღართის ნაეკლესიარი

ღართის ნაეკლესიარი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღართის სამხრეთით, მთაზე, სოფელ ალექსანდრესწყაროსაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, სასაფლაოზე. შემორჩენილია კედლების მცირე ნაწილი. ეკლესია დარბაზულია, ნაგები ყოფილა დიდი ზომის ქვიშაქვითა და ნატეხი ქვით, ზოგან შირიმის ქვაც იყო გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთით ჰქონია. აფსიდი სწორკუთხა იყო. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 453.
უფლისციხის ქარაფისპირა სახლი

უფლისციხის ქარაფისპირა სახლი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის ქვემო უბნის ჩრდილო-დასავლეთით, ქარაფის პირას. თარიღდება ელინისტური ხანის დასაწყისით. ნაგებობა კლდეშია ნაკვეთი. შედგება სამხრეთისკენ დამხრობილი ღია დარბაზისა და მის უკან მოთავსებული უფრო დაბალი, ბრტყელჭერიანი ოთახისგან (8,5x4 მეტრი). ქარაფისპირა სახლს აქვს მხოლოდ ერთი, კამარით გახსნილი ფასადი, რომლის წინ კლდის კედლებით შემოსაზღვრული მოზრდილი ეზოა (8,75x9,5 მეტრი). სახლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია ღია დარბაზის კამაროვანი გადახურვა; ორივე სათავსის ჭერს, კედლებს, იატაკსა და ეზოს ატყვია მრავალგზის გადაკეთების კვალი; მოგლეჯილი და ნაპრალში ჩავარდნილია ეზოს დასავლეთით მდებარე ოთახი, რომლის შესასვლელი ეზოს პირასაა, ჩანს სხვადასხვა დროს ჩაშენებული ქვით ნაგები კედლებიც. სათავსების იატაკში გათხრილია სხვადასხვა დანიშნულებისა და დროის ორმოები, მცირე ბაქნები. ნაგებობას შესასვლელი აღმოსავლეთით, ქვემო უბნის განივი ქუჩის ბოლოდან აქვს. ღია დარბაზი საკულტო და სარიტუალო დანიშნულების უნდა იყოს, ხოლო დახურული ოთახები საცხოვრებელი. შემორჩენილი ნაწილების საფუძველზე, საცხოვრებელი სახლის ცენტრალური ბირთვი ეზო უნდა ყოფილიყო. იგი რამდენიმე ნაგებობას აერთიანებდა. ეზოს იატაკი, კედლები და ცოკოლი ფაქიზად არის დამუშავებული. ქარუმიძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 106-107.
უფლისციხის კლდის წყაროს ნამოსახლარი

უფლისციხის კლდის წყაროს ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხის ჩრდილო-დასავლეთით, 3 კმ-ზე, კვერნაქის ქედის სამხრეთ ფერდობზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნამოსახლარი შეისწავლა უფლისციხის 1957-1963 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). ნამოსახლარისაგან შემორჩენილია შენობების მიწისქვეშა ნაწილის კვალი და წყარო, რომელიც „კლდის წყაროს“ სახელით არის ცნობილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 89.
საქაშეთის სამაროვანი

საქაშეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საქაშეთში, ადგილ გორანაში (იგივე ჩაკირულები). სამაროვანი თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. არქეოლოგიური ძეგლი აღმოაჩინეს შემთხვევით, მიწის დამუშავების დროს. სამარხში მიცვალებული დაკრძალული იყო ხელფეხმოკეცილი, თავით ჩრდილო-დასავლეთისკენ. სამარხის ტერიტორიაზე იპოვება შავად გამომწვარი, უხეშკეციანი სხვადასხვა ზომის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 82.
ღვრიაწყლის პირველი ნამოსახლარი

ღვრიაწყლის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყლის ჩრდილოეთით, ერთ კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. ხელოვნურად მოსწორებული ბორცვი დაფარულია ტყით. ეს ადგილი ითვლებოდა წმინდა ადგილად, მოსახლეობა უფრთხილდება და არ კაფავს. ჰუმუსოვანი ფენით დაცული ნამოსახლარის ზედაპირზემიკვლეულია შავად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. მოპოვებული მასალა დაცულია კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 453.
გომის კოშკი

გომის კოშკი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომის აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე, სარწყავი არხის პირას. სწორკუთხა კოშკი ნაგებია ქვიშაქვით და რიყის ქვით. დანგრეულია — შემორჩენილია მხოლოდ ერთი კუთხის ნაწილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 428.
ღვრიაწყლის მეორე ნამოსახლარი

ღვრიაწყლის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყლის ჩრდილოეთით, ერთ კილომეტრზე, პატარა მდინარის მარჯვენა ნაპირზე, ხელოვნურად მოსწორებულ ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. ნამოსახლარზე აიკრიფა შავად გამომწვარი უხეშკეციანი ჭურჭლის ნამტვრევები და დოქის მრგვალგანივკვეთიანი სახელურები. მასალა დაცულია კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 453.
ოთარშენის ნასოფლარი და კოშკი

ოთარშენის ნასოფლარი და კოშკი — არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოთარშენის ცენტრში. ძეგლი თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარი აღმოაჩინეს შემთხვევით, სკოლის მშენებლობის დროს. ნასოფლარზე გამოვლინდა დიდი ქვევრები, წითლად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, რამდენიმე ნასახლარის ნაშთი და სხვა. შემორჩენილი შენობების საძირკვლები ნაგებია რიყის ქვით. ნასოფლარი ზიანდება ტერიტორიის და სახლების გამო. იქვე დგას გვიანდელი ფეოდალური ხანის ნახევრად დანგრეული ცილინდრული კოშკი, რომელიც ნაგებია რიყის ქვით. კოშკს შემორჩენილი აქვს შესასვლელი კარი, სათოფურები. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 80.
ყიფიანთუბნის ნაეკლესიარები

ყიფიანთუბნის ნაეკლესიარები, ამაღლების ეკლესიები — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყიფიანთუბნის ძველ სასაფლაოზე. შემორჩენილია ორი ერთმანეთის გვერდით აგებული ეკლესიის ნაშთი. ჩრდილოეთით მდგომი ეკლესია უფრო ადრინდელია, ნაგები იყო რიყის ქვით. შემორჩენილია მისი ჩრდილოეთის კედელი და ნალისებრი აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდი. მეორე ეკლესია სტილისტური ნიშნებით გვიანდელ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება. ნაგები იყო რიყის ქვითა და აგურით. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთის კედელი, რომლის ღერძზე გაჭრილია ფართო სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის ქვეშ ორი შეისრული ნიშია. ამ ეკლესიაში ოთხი საფლავის ქვა დევს. 1983 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესიების ნანგრევებზე დაიწყო ახალი შენობის აგება. ძველი ეკლესიების შემორჩენილი კედლები მოქცეულია ახალი ნაგებობის შიგნით. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 453.
უფლისციხის ქუჩისპირა ბაქანი

უფლისციხის ქუჩისპირა ბაქანი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის შუა უბნის ცენტრში, მთავარი ქუჩის პირას, მის დასავლეთ მხარეს, საგანგებო დანიშნულების ნაგებობებს შორის. თარიღდება ელინისტური ხანით. ქუჩისპირა ბაქანი ოთხკუთხაა (12,3x10,75 მეტრი), აღმოსავლეთის მხრიდან საფეხურებით უკავშირდება ქუჩას. სამხრეთით მას ესაზღვრება დიდეზოიანი სახლი, ჩრდილოეთით და დასავლეთით — კლდეში ნაკვეთი კედლები (სიმაღლე 4,5 მეტრი), რომლებიც მიეკუთვნება ანსამბლის ძირითად შენობებს. ჩრდილო კედელი პირვანდელი სიგრძით არის შემორჩენილი. დასავლეთ კედელს აკლია სამხრეთ კუთხე. კედლები ელინისტური ხანისაა და მოწმობს, რომ აქ ერთი დიდი (მინიმალური ფართობი — 100 კვადრატული მეტრი) ორსვეტიანი დარბაზი უნდა მდგარიყო. ასეთი დიდი და განცალკევებით მდგარი დარბაზი გამონაკლისს არ წარმოადგენს უფლისციხის ანსამბლისთვის. დარბაზის განსხვავებული მდებარეობა და სიდიდე გვაფიქრებინებს, რომ ნაგებობას საერთო კომპოზიციაში თვალსაჩინო ადგილი ეკავა. მით უმეტეს, რომ ქუჩის მეორე მხარეს ტერასები გაცილებით დაბლაა განლაგებული და ბაქანზე აღმართული ნაგებობის ფასადს წინ არაფერი ეფარებოდა. ქუჩისპირა ბაქანის გარშემო არსებული ნაგებობები და კლდის აღდგენილი ბუნებრივი ფორმა გვაფიქრებინებს, რომ დარბაზის სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლები, აგრეთვე გადახურვა, კლდეში კი არ იყო ამოკვეთილი, არამედ სხვა მასალით იყო აშენებული. ამას მოწმობს უფლისციხეში არქეოლოგიური გათხრების დროს მოპოვებული მაგარი ქვის არქიტექტურული დეტალებიც — კაპიტელები, სვეტის ნაწილები და სხვა, რომლებიც კლდეში ნაკვეთი ანსამბლის ძირითადი სამშენებლო პერიოდისაა. დარბაზის ნანგრევის შემდეგ, ფეოდალურ ხანაში მისი კედლები და იატაკი გამოუყენებიათ საცხოვრებელი სახლკარებისათვის. შემორჩენილია სახლის აღმოსავლეთ კედელი (ნაგებია ქვით), კედლებში დატანებულია შესასვლელის წირთხლი და ხის კარის ნარჩენები. იატაკში, მესერის ჩასადგმელად, ამოჭრილია მცირე დიამეტრის ბუდეები. ეს გვაფიქრებინებს, რომ ბაქანზე ყოფილა თიხით შელესილი, წნულით გადახურული ხუთი ოთახი. სახლის გეგმა ნათლად არ იკითხება. იატაკში სხვადასხვა დროს ამოკვეთილია სამეურნეო დანიშნულების ორმოები (ძირითადად თონეების, ქვევრების, საწარმოო ჩარხების ჩასადგმელად), რომელთაგან ელინისტური ხანისაა ჩრდილო-დასავლეთ კედელთან ამოჭრილი ღრმა ორმო. შენობის გადახურვა დაბალი ყოფილა. კედლებში შემორჩენილია გადახურვის კოჭების ბუდეები. ქარუმიძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 107-108.
წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი

წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის აღმოსავლეთით, ადგილ ბარბაციკარში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნაგებობის გეგმა არ იკითხება. რამიშვილი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 454.
დიდი ბეკმის სარკოფაგი

დიდი ბეკმის სარკოფაგი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ბეკმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე. ეკლესია კართას აღმოსავლეთით 100 მეტრზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. სარკოფაგს ქვიშაქვის ნავისებური ხუფი აქვს. ხუფის ერთ ბოლოზე ჯვარია ამოკვეთილი. სარკოფაგი ერთი ქრისტიანი მიცვალებულისთვისაა განკუთვნილი. სარკოფაგის ძირითადი ნაწილი დატოვებუკლია ადგილზე; ხუფი ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 428.
ლალაანთხევის ნამოსახლარი

უფლისციხის ლალაანთხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხიდან 3კმ-ზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, კლდეში ნაკვეთი ქალაქის გარეუბანში. თარიღდება ანტიკური ხანით. ლალაანთხევის ნამოსახლარი შეისწავლა უფლისციხის 1963-1969 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 89.
უსასრულო მაიმუნების თეორემა

უსასრულო მაიმუნების თეორემა — თეორია, რომელიც აცხადებს რომ თუ მაიმუნი უსასრულოდ განაგრძობს საბეჭდი მანქანის ღილაკებზე დაჭერას, ის აუცილებლად დაწერს ნებისმიერ ტექსტს, მათ შორის ისეთებსაც, როგორიცაა უილიამ შექსპირის სრული ნაწარმოებები. რეალურად, მაიმუნი აუცილებლად აკრებს ყველა შესაძლო სასრულ ტექსტს უსასრულო რაოდენობით. თუმცა , ალბათობა იმისა, რომ მაიმუნები დაწერენ ერთ სრულ ნამუშევარს, მაგალითად შექსპირის „ჰამლეტს“, ძალიან დაბალია (მაგრამ ტექნიკურად არ არის ნულოვანი). ამ კონტექსტში „აუცილებლად“ არის მათემატიკური ტერმინი ზუსტი მნიშვნელობით და „მაიმუნი“ არ არის ნამდვილი მაიმუნი, მაგრამ მეტაფორაა აბსტრაქტული მოწყობილობისა, რომელიც წარმოქმნის ასოებისა და სიმბოლოების დაუსრულებელ შემთხვევით მიმდევრობას. „მაიმუნის მეტაფორის“ გამოყენების ერთ-ერთი ადრეული შემთხვევაა ფრანგი მათემატიკოსი ემილ ბორელი 1913 წელს, მაგრამ პირველი მაგალითი შეიძლება უფრო ადრეულიც ყოფილიყო. თეორემის ვარიანტებში შედისუსასრულოდ მრავალი საბეჭდი მანქანა, ხოლო სამიზნე ტექსტი იცვლება მთელ ბიბლიოთეკასა და ერთ წინადადებას შორის. ამ იდეის ისტორია ხორხე ლუის ბორხესმა მოიძია არისტოტელეს მიერ „თაობის და კორუფცის შესაახებ“ და ციცერონის „De Natura Deorum“ (ღმერთების ბუნების შესახებ), ბლეზ პასკალისა და ჯონათან სვიფტის საშუალებით, თანამედროვე განცხადებებით მათი სიმურიანი და საბეჭდი მანქანებით. მე −20 საუკუნის დასაწყისში ბორელმა და არტურ ედინგტონმა გამოიყენეს ეს თეორემა სტატისტიკური მექანიკის საფუძვლებში ნაჩვენები დროის ნიშნების საილუსტრაციოდ. ჰილბერტის გრანდ სასტუმროს პარადოქსი ბოლცმანის ტვინი Bridge, Adam. (August 1998) Ask Dr. Math. The Parable of the Monkeys. – a bibliography with quotations Planck Monkeys. – on populating the cosmos with monkey particles Kane, Matt. PixelMonkeys.org. – Artist Matt Kane’s application of the Infinite Monkey Theorem on pixels to create images. RFC 2795. – April Fools' Day RFC on the implementation of the Infinite Monkey Theorem. ↑ Émile Borel (1913). „Mécanique Statistique et Irréversibilité“. J. Phys. (Paris). Series 5. 3: 189–196. ციტირების თარიღი: 2019-03-23. (The journal appears to not be archived back to 1913)
უფლისციხის შეწყვილებულკოჭებიანი დარბაზი

უფლისციხის შეწყვილებულკოჭებიანი დარბაზი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის შუა უბნის დასავლეთ ნაწილში, განივი (ქვემოდან პირველი) ქუჩის პირას, კესონებიანი დარბაზის კომპლექსის აღმოსავლეთით. თარიღდება ელინისტური ხანის დასაწყისით. როგორც არქიტექტურული თემით, ისე ყველა დეტალით, მიეკუთვნება უფლისციხის კლდეში ნაკვეთი ანსამბლის ძირითად სამშენებლო პერიოდს. დაუდგენელია ნაგებობის თავდაპირველი დანიშნულება (შესაძლებელია, კესონებიანი დარბაზის კომპლექსის შემადგენელი ნაწილი იყო). ნაგებობა შედგება ორი სწორკუთხა ოთახისგან. წინა ოთახი უფრო დიდია და მაღალი (7,95x4,75 მეტრი), გაგრძელებულია ფასადისკენ, უკანა ოთახი (4,75x4,75 მეტრი) კი სიღრმისკენაა მიმართული. შენობა მთლიანად კლდეშია ამოკვეთილი. გარედან გამოვლენილია სამხრეთ ფასადით. დაზიანებულია: დარღვეულია შესასვლელების პირვანდელი ფორმა (რითაც შესუსტებულია გადახურვის საყრდენი), დანგრეულია სამხრეთ ფასადის კედელი, რომლის არსებობას ადასტურებს ინტერიერის მხრიდან დაცული ჭერისა და იატაკის კუთხეები. ფასადის თაღისებრი ღიადის კონტურით იგი უფლისციხისათვის დამახასიათებელი ღია დარბაზის შთაბეჭდილებას ქმნის. შენობა დაბზარულია. ბზარებით გახლეჩილია წინა ოთახის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხე, ფასადის აღმოსავლეთ კუთხე და გადახურვის ნაწილი. დაბზარულია მეორე ოთახის უკანა კედელი, ჭერი, იატაკი. ნაგებობა ფეოდალურ ხანაში საცხოვრებლად გამოუყენებიათ. კედლებში დაუდევრად ამოუკვეთიათ თახჩები და ბუდეები; უხეშად ჩამოუთლიათ კედლების ქვედა ნაწილები; წინა ოთახის ჭერში, ფასადის კედელთან, ამოუკვეთიათ ბუხრის საკვამლე. ოთახები ერთმანეთს უკავშირდება კედლებში გაჭრილი კარით. წინა ოთახის განივ კედლებში მომიჯნავე კომპლექსებში გასასვლელი კიდევ თითო კარია. დასავლეთ კარი კესონებიანი დარბაზის კომპლექსს უკავშირდება. ორივე ოთახის ჭერი ბრტყელია. უკანა ოთახის სადაა, გლუვი, წინა ოთახისა კი მორთულია კლდეში გამოკვეთილი ხის კონსტრუქციის იმიტაციით — ექვსი მომრგვალებული შეწყვილებული კოჭითა და ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. ნაგებობის ინტერიერი ხასიათდება კლდის ზედაპირის ფაქიზი, გლუვი დამუშავებით. დარბაზის ბანი ქუჩისპირა, ორ დანარჩენ კომპლექსის ბანთან ერთად, ქმნის ზედა ბაქანს — ტერასას, რომელზეც არავითარი ნაგებობის კვალი არ ჩანს. ნაგებობას არა აქვს ეზო. ქარუმიძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 108.
კირბალის სამაროვანი

კირბალის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტში, ადგილ ქედებში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. სამაროვანზე გამოყვანილია რამდენიმე უინვენტარო ქვაყუთი. კვიტაიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 76.
თაგვეთის არალეგალური სტამბა

თაგვეთის არალეგალური სტამბა — ისტორიული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ თავგვეთში, თრიალეთის ქედზე, ხელოვნური ე.წ. ღამურა კლდის გამოქვაბულში (8X3 მეტრზე). აქ 1906-1907 წლებში ხაშურის (მიხაილოვო) სოციალურ-დემოკრატიული ჯგუფის თაოსნობით მოქმედებდა არალეგალური ბოლშევიკური სტამბა. მის მოწყობაში მონაწილეობა მიიღეს რევოლუციონერებმა: ძმებმა ს. და მ. ჯაფარიძეებმა, ვ. და ლ. ხოზბერიძეებმა, ლ. გაჩეჩილაძემ, ო. ჩუბინიშვილმა. მათ ჯერ ხაშურში, ვ. და ლ. ხოზბერიძეების ბინაზე, სცადეს სტამბის გამართვა, შემდეგ სოფელ ცხრამუხაში, ა. ბირკაძის ოჯახში, მაგრამ საქმის მოგვარებას ხელი შეუშალა სახანავ-ავარსაკის დამსჯელი რაზმის თარეშმა. ამიტომ ძნელად მისადგომ ადგილზე, კლდეში გამოკვეთეს ხელოვნური გამოქვაბული, ნაწილ-ნაწილ გადაიტანეს შრიფტი, სხვა მოწყობილობა და მოაწყვეს სტამბა. არალეგალურ სტამბაში დაბეჭდილი ლიტერატურა და პროკლამაციები ვრცელდებოდა ხაშურში, ბორჯომში, ქარელსა და ფოთში. სტამბამ 1907 წლამდე იარსება. სტამბაში დაბეჭდილი მასალა ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. კუპატაძე ე., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 434.
კლდისწყაროს ნაეკლესიარი

კლდისწყაროს ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კლდისწყაროს სამხრეთით 500-600 მეტრზე, მუხრანში. ეკლესია ნაგები იყო ქვიშაქვით. ნაგებობის კონტურები არ იკითხება. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 436.
ღვრიაწყლის ნამოსახლარი

ტერმინი ღვრიაწყლის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: ღვრიაწყლის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყალში. ღვრიაწყლის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყალში.
ლაშეთხევის ნამოსახლარი

ლაშეთხევის ნამოსახლარი— არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხეში, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, ლაშეთხევის (მლაშე ხევის) მდინარე მტკვართან შეერთების ადგილას, ხევის მარჯვენა მხარეს, ბორცვზე. შეისწავლა უფლისციხის 1963-1969 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). ნამოსახლარი რამდენიმე კულტურული ფენისაგან შედგება. უძველესი ფენა ძვ. წ. III ათასწლეულის პირველი ნახევრით თარიღდება, ყველაზე გვიანდელი-ანტიკური ხანით. ლაშეთხეველთა მეურნეობაში წამყვანი ყოფილა მიწათმოქმედება, მისდევდნენ მეთუნეობასა და ხელოსნობის სხვა დარგებსაც. სარწყავად იყენებდნენ „ავაზნების წყაროს“, რომელიც ნამოსახლარიდან ჩრდილოეთით, 1,5 კმ-ზე იღებს სათავეს. ლაშეთხევის ნამოსახლარი თავისი უძველესი ფენით მტკვარ-არაქსის ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის კულტურას მიეკუთვნება. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 89.
კრისხევის ნასოფლარი

კრისხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კრისხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, ადგილ კოშკის ძირებზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარი მთის ფერდობზრა გაშლილი. შენობათა საძირკვლები ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით ნასოფლარზე მიკვალულია წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. არქეოლოგიური მასალა დაცულია ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 436-437.
ორგანული არქიტექტურა

ორგანული არქიტექტურა — ფილოსოფია, რომელიც პოპულარიზაციას უწევს ადამიანთა საცხოვრებელ გარემოსა და ბუნებას შორის ჰარმონიას დიზაინის კონცეფციებით, რომლებიც იმდენად ინტეგრირებულია ადგილმდებარეობასთან, რომ შენობები, ნაგებობები და გარემო ერთი მთლიანი ურთიერთდაკავშირებული კომპოზიცია ხდება. ამ მიმდინარეობის განთქმული წარმომადგენლები არიან არქიტექტორები გუსტავ სტიკლი, ანტონიო გაუდი, ფრენკ ლოიდ რაიტი, ლუის სალივენი, ბრუს გოფი, რუდოლფ შტაინერი, ბრუნო ზევი, ჰუნდერტვასერი, იმრე მაკოვეჩი და სხვ. Aldersey-Williams, Hugh (2003). Zoomorphic: New Animal Architecture (London: Laurence King) Ferre, Albert, et al., eds (2007). Verb Natures: Architectural Boogazine (Barcelona; New York: Actar) Feuerstein, Günther (2002). Biomorphic Architecture: Human and Animal Forms in Architecture (Stuttgart; London: Axel Menges) რუდოლფ შტაინერი, translated by Harry Collison. (1914, published 1927) Ways to a New Style in Architecture. Rudolf Steiner Archive. ციტირების თარიღი: February 14, 2011. Gans, Deborah, and Zehra Kuz (2003). The Organic Approach to Architecture (New York; Chichester: Wiley)
წაღვლის ნაეკლესიარი

ტერმინი წაღვლის ნაეკლესიარი შეიძლება აღნიშნავდეს: წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში. წაღვლის მეორე ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში. წაღვლის მესამე ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში.
მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი

მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მცხეთისჯვარში, გომი-საჩხერის საავტომობილო გზის პირას, სოფელ კლდისწყაროს გადსახვევთან. აგებულია XIX საუკუნის ბოლო წლებში. ამ ადგილზე გადმოტანიალია XX საუკუნის 70-იან წლებში (შენობის ქვედა, ქვით ნაგები სართული ადგილზე დატოვეს). სახლი ერთოთახიანია (3,5X3,5 მეტრზე), ნაგებია მუხის ხის ძელებით, რომლებიც კუთხეებში დაკავშირევულია ჭდობით. დასავლეთით მთავარი ფასადის მხარეს ყრუმოაჯირიანი (გვაინდელია) ღია აივანია, რომლის სვეტებს შორის ზემოთ ჭვიული გეომეტრიული ორნამრნტის მორთილი დეკორატიული თაღებია. ერთი შესასვლელი აივნიდანაა, მეორე ბუხრის ადგილზეა გაჭრილი. ოთახს ორი სარკმელი აქვს, ორივე აივანზე გადის. სახლს ხის ნივნივებზე გამართული კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 438.
ანტონ ფურცელაძის საფლავი

ანტონ ფურცელაძის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთში სასაფლაოზე. გამოჩენილი ქართველი მწერლის საფლავი შემოღობილია ლითონის მესრით. საფლავზე დადგმულია მარმარილოს დაფა, რომელსაც აწერია მწერლის გვარი, სახელი, დაბადებისა და გარდაცვალების წლები (1 ნოემბერი 1839 წელი - 4 ნოემბერი 1913 წელი) და ეპიტაფია. ყაზახიშვილი ლ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 79.
ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია

ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ხალების სამხრეთით 3-4 კილომეტრზე, ნასოფლარ ღანძილების ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია დანგრეულია, შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის მცირე ნაწილი, გრძივი კედლების კონტურები და დასავლეთ კედლის პატარა მონაკვეთი. ნაეკლესიარზე ხეებია ამოსული. დარბაზული (5X3,8 მეტრზე) ეკლესია ნაგები იყო ნატეხი ქვიშაქვით. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 440.
შემსრულებელი № 977

ჩვენი კეთილმოწყობილი საზოგადოება (აგრეთვე ცნობილი როგორც „შემსრულებელი № 977“) — ოთარ ლითანიშვილი ს 1989 წლის ფილმი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფანტასტიკური ჟანრის ფილმში, რომლის სახეობაც ცნობილია სენთეზის სახელით, უტოპიურფანტასტიკურ საზოგადოებას, რომელიც მკაცრად ჩამოყალიბებული წესებით და იდეოლოგიით არსებობს, უპირისპირდება პიროვნება, ახალგაზრდა კაცი; იგი ცდილობს შეაგნებინოს, რომ მათს არსებობას დიდი დრო არ უწერია, დიდხანს ვერ იცხოვრებენ ჩაკეტილ წრეში. მას დარჩენია ერთადერთი გზა გაექცეს ყოფის ამ ფორმას. გივი თოდრია ხათუნა იოსელიანი ლევან ერისთავი რუსლან მიქაბერიძე მაია ლოლაძე ნუგზარ ყურაშვილი ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
ფრენკი გრანდე

ფრენკი ჯეიმზ მაიკლ გრანდე მარშიანი (ინგლ. Frank James Michael Grande Marchione; დ. 24 იანვარი, 1983) — ამერიკელი გეი მოცეკვავე, მსახიობი, მომღერალი, პროდიუსერი, იუთუბერი და ტელე-წამყვანი. არის ამერიკელი მომღერლის, მსახიობისა და მოცეკვავის, არიანა გრანდეს ნახევარძმა. 2015 წელს გადაიღეს პირველ ფილმში. ფრენკი გრანდე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
რბონის ნაეკლესიარი

რბონის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ რბონის ჩრდილოეთით, 200 მეტრზე, სასაფლაოზე. ეკლესია მთლიანად დანგრეულია. ნაეკლესიარზე ამჟამად დგას პემზაბეტონის ბლოკებით ნაგები ეკლესია. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 441.
ისაია ფურცელაძის საფლავი

ისაია ფურცელაძის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთში, ადგილ ხაშილაურებში. ერთ-ერთი პირველი ქართველი საბჭოთა აგრონომისა და საზოგადო მოღვაწის ისაია ფურცელაძის საფლავი შემოღობილია ლითონის მესრით. საფლავის ბაზალტის ქვაში ჩასმულია თეთრი მარმარილოს ფილა წარწერით: „აგრონომი ფურცელაძე ისაია იოველის ძე 1851-1924“. ჩიმაკაძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 79.
სალიზვარის ნამოსახლარი

სალიზვარის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხეში, კლდეში ნაკვეთი ქალაქის აღმოსავლეთით, 0,5 კმ-ზე, მტკვრის მარცხენა ნაპირას. თარიღდება ფეოდალური ხანით. შეისწავლა უფლისციხის 1957-1963 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). სალიზვარი, ე.ი „კლდის ვენახი“, უფლისციხის გარეუბანი და ერთ-ერთი სას.-სამ. უბანია. აქ აღმოჩენილია კლდეში ნაკვეთი საწნახლები, რომლებიც თარიღდება XII-XIII საუკუნეებით. ვენახები, როგორც ჩანს, მდინარე მტკვრის ჭალაში იყო გაშენებული და კლდეში გამოყვანილი რუს წყლით ირწყვებოდა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 89.
რბონის საცხოვრებელი სახლი

რბონის საცხოვრებლის სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ რბონის ზემო უბანში. ეკუთვნის ვ. ხაჩიძეს. აგებულია XIX საუკუნის მიწურულში; ამ ადგილზე გადმოტანილია XX საუკუნის 20-იან წლებში. საცხოვრებელი სახლი (11,1X8,8 მეტრზე) ორსართულიანია. I სართული ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვიშაქვით, გარედან შელესილია; აქ თანაბარი ფართობის გომური და მარანია. მარანში შესასვლელი მთავარი ფასადიდანაა, გომურში - გვერდის ფასადიდან. მარანში ბუხარი და მოზრდილი თახჩაა. I სართული მეორეს უკავშირდება ხის ერთ მარშიანი კიბით, რომელიც მოქცეულია I სართულის აივნის ფარგლებში და ადის II სართულის აივანზე. II სართული ხისაა, კედლის ფიცრები კუთხეებში ჭდობითაა დაკავშირებული. აქ ორი ოთახია; მათი კარ-ფანჯრები გამოდის ხის ღია აივანზე, რომელიც მთელ სიგრძეზე გასდევს ფასადს. აივანი I სართულის ხის სვეტებს ეყრდნობა. აივნის მოაჯირი და სვეტებშორისი თაღოვანი მალები მორთულია ჭვირული ორნამენტით. შენობას ყავრის ოთხფეხა სახურავი აქვს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 441.