laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
1010-იანები

1010-იანი (ათას ათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1010-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1010 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1019 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 დაიწყო სვეტიცხოვლის “მესამე აღმშენებლობა”. ხუროთმოძღვარი არსუკისძე ბაგრატ III საქართველოს უერთებს კახეთ-ჰერეთს სალერნოში დაარსდა სამკურნალო სასწავლებელი ფუჯივარა მურასაკიმ შექმნა "გენჯი მონოგატარი" სპარსელმა პოეტმა ფირდოუსიმ დაასრულს "შაჰნამეს" წერა ბაგრატ III ლაშქრობს და მოხარკედ იხდის განძის საამიროს გრიგოლ VI გახდა ანტიპაპი ინდოეთის იმპერატორმა რაჯენდრამ დაიპყრო შრი-ლანკა გრანადელმა ზაირიდებმა დაიპყრეს კორდოვა ერეტიკოსების პირველი ხსენება მაინცში ბენედიქტე XVIII 18 მაისს აირჩიეს რომის პაპად დანიელთა მეფემ სვენ 1-მა დაიპყრო ინგლისი და გახდა ნორთუმბრიის მეფე კიევის მთავრების პირველი ლაშქრობა კავკასიაზე ერთიან საქართველოს გამოეყო ჰერეთ-კახეთი ირლანდიის მეფე ბრიანმა გაანადგურა აქ შემოჭრილი ნორმანები (დანიელები) ბიზანტიელებმა ბელასიცასთან სძლიეს დასავლეთ ბულგარელებს 14 თებერვალი : რომის პაპმა ბენედიქტე VIII-მ გერმანიის მეფედ აკურთხა ჰაინრიხ II ბავარიელი (1002-1024) საქართველოს ბრძოლები ბიზანტიასთან (1014-1016). გიორგი I-მა დაიბრუნა ტაო-ბასიანი ჰამადიდების სახელმწიფო (1014-1152) ჩრდილოეთ აფრიკაში ინგლისში დაიწყო დანიური დინასტიის მმართველობა მიწისძვრამ ნაწილობრივ დაანგრია ”კლდის გუმბათი” იერუსალიმში დაიწყო სოფიის ტაძრის მშენებლობა კიევში (დასრულდა 1037 წელს) ქალაქ ბრესტის (ბელარუსი) პირველი ხსენება წყაროებში ინგლისი დაიყო საგრაფოებად: უესექსი, მერსია, აღმოსავლეთ ინგლისი და ნორთუმბრია ბულგარეთის პირველი სამეფოს განადგურება, შეერთება ბიზანტიასთან პოლონეთის მეფე ბოლესლავმა აიღო კიევი კნუდ I დიდი გახდა დანიის მეფე პოლონეთსა და გერმანიას შორის დაიდო ბაუცენის ზავი იაროსლავ ბრძენი კიევის მთავრად გამოცხადდა
1000-იანები

1000-იანი (ათასიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1000-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1000 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1009 წლის 31 დეკემბერს. დანიის მეფე სვეინ I ინგლისში შეიჭრა. 1001 — სტეფენ I უნგრეთის პირველი მეფე ხდება. 1008 — შვედეთის მეფე ოლოფი მოინათლა. 1009 — ვიეტნამის პირველი დამოუკიდებელი დინასტია "ლი" გამოცხადდა.
ოტელო (პერსონაჟი)

ოტელო (ინგლ. Othello, იტალ. Otello) — უილიამ შექსპირის 1603 წელს შექმნილი ტრაგედიის „ოტელო, ვენეციელი მავრის“ და ამავე დროს მრავალი თანამდეველი ნაწარმოებების, მათ შორის: ოპერების, ფილმების და კომპიუტერული თამაშების მთავარი გმირია. შექსპირის ოტელო ვენეციის რესპუბლიკის სამსახურში ჩამდგარი აფრიკული წარმოშობის მხედართმთავარია.
პეტროს ადამიანი

პეტროს ჰერონომოსის ძე ადამიანი (სომხ. Պետրոս Ադամյան; დ. 21 დეკემბერი, 1849, კონსტანტინოპოლი — გ. 3 ივნისი, 1891, იქვე) — სომეხი მსახიობი, პოეტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. მისი თანამედროვე რუსი კრიტიკოსების თანახმად, ჰამლეტისა და ოტელოს მისეული განსახიერებები მას მსოფლიოს უდიდეს ტრაგიკოსთა რიგში აყენებს. ადამიანს დედა ჯერ კიდევ ჩვილ ასაკში გარდაეცვალა (წლინახევრის იყო). მისი სამსახიობო კარიერა 1866 წელს დაიწყო კონსტანტინოპოლის სომხურ თეატრში. 1879 წლიდან ის ბაქოში, შუშაში, ალექსანდრაპოლსა და ტფილისში გამოდიოდა. 1880-იან წლებში, როცა ოსმალებმა ეროვნული უმცირესობების დევნა დაიწყეს, ადამიანი რუსეთისა და უკრაინის ქალაქებში გასტროლებს მართავდა სომხურ და ფრანგულ ენებზე შესრულებით. 1888 წელს რუსი თეატრალური კრიტიკოსი „ოდესკი ვეტნიკში“ წერდა: „არა პოსარტი, არა როსი, არა ბარნაი, არც ერთ ევროპელ მსახიობს, რომელიც რუსეთს წვევია, მოუცია ჩვენთვის ასეთი აბსოლუტური, არტისტულად სრული ჰამლეტი, როგორც ბატონმა ადამიანმა გააკეთა“. 1888 წელსვე ის კონსტანტინოპოლში ბრუნდება. ამ პერიოდის მის საუკეთესო როლებს შორისაა: მეფე ლირი, არბენინი (ლერმონტოვის „მასკარადი“), ხლესტაკოვი (გოგოლის „რევიზორი“), მიქაელი (სუნდუკიანის „კიდევ ერთი მსხვერპლი“) და სხვ. ადამიანი ყელის კიბოთი გარდაიცვალა რუსულ საავადმყოფოში. ადამიანის სახელს ატარებს თბილისის სომხური დრამატული თეატრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 80. პეტროს ადამიანის ბიოგრაფია
ლეილი

ლეილი — მწვერვალი საქართველოსა და სომხეთის საზღვარზე. საქართველოს ტერიტორიაზე იმყოფება სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტისა და ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე, ხოლო სომხეთის ტერიტორიაზე შირაკის პროვინციისა და ლორეს პროვინციის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ჯავახეთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3157 მ. აგებულია პლიოცენ-მეორეული ვულკანური, ანდეზიტური და ბაზალტური ლავებით. ახასიათებს ალპური მდელოს ლანდშაფტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 162.
ლეირაყი

ლეირაყი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ განშტოების ცალგმილის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3755 მ. კალთებზე არის მოზრდილი მყინვარები. პირველი საბჭოთა ასვლა მოეწყო 1936 წელს ვედენიჩევის, აიზერმანისა და სხვების მონაწილეობით. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 162.
ლეიშმანია

ლეიშმანია (ლათ. Leishmania) — უმარტივესთა გვარი შოლტოსნების კლასისა. მათი მსხლისებური სხეულის სიგრძე 2-4 მკმ აღწევს. იბუდებენ რეტიკულურ-ენდოთელიუმური სისტემის უჯრედებში, ლიმფურ კვანძებში. გადამტანი ცხოველის (მოსკიტის) სხეულში ისინი შოლტიან (ლეპტომონადურ) ფორმად გარდაიქმნებიან და აქვე მრავლდებიან. ლეიშმანია იწვევს ლეიშმანიოზის. ცნობილია ლეიშმანიის რამდენიმე სახეობა, რომელთაგან 3 (ლათ. Leishmania donovani, Leishmania tropica და ლათ. Leishmania brasiliensis) ადამიანისა და ზოგი ცხოველის (მაგ., ძაღლის) პარაზიტია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 163.
ლეკები

ლეკები — დაღესტნელების ტრადიციული ქართული სახელწოდება. ძირითადად იგულისხმებოდნენ დაღესტნის სამხრეთში (საქართველოს მოსაზღვრე ტერიტორიაზე) მცხოვრები დაღესტნელი ტომები: დარგუელები, ლეზგები, ლაკები, ხუნძები და სხვები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 163.
Take It Back

„Take It Back“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა, რომელიც შეტანილია ჯგუფის 1994 წლის ალბომში The Division Bell აგრეთვე გამოცემულია სინგლის სახით. მიუხედავად იმისა, რომ ტექსტით სიმღერა ახლოს არის ლირიულთან, აქ საუბარია დედა ბუნებაზე და იმაზე, თუ როგორ ანადგურებს მას ადამიანი. დაკვირვებული მსმენელი შეამჩნევს, რომ გილმორის სოლო ჰგავს U2-ს გიტარისტის, The Edge-ის გიტარის სოლოებს. დაახლოებით სიმღერის შუაგულში, (3:07), ინსტრუმენტული შუალედის დროს ჟღერს ბავშვების სიმღერა Ring-O'-Roses: „...A pocket full of posies, atishoo, atishoo, we all fall down“. სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში უფრო მეტად ესმევა ხაზი ტექსტის აზრს - ადამიანი ანადგურებს ბუნებას, რომელიც ერთ დღეს იგივე პასუხს გასცემს მას და პასუხად მრავალ სტიქიას უგზავნის. ბრიტანული სინგლი - EMS 309 Take It Back (ალბომის ვერსია) - 6:15 Astronomy Domine (საკონცერტო) - 4:48 Take It Back (შემოკლებული) - 4:56 ამერიკული სინგლი - Columbia – 38-77493 Take It Back - 6:12 Astronomy Domine - 4:42 დეივიდ გილმორი - ვოკალი, Ebow, გიტარები რიჩარდ რაიტი - კლავიშებიანი საკრავები, Farfisa, Hammond-ის ორგანი ნიკ მეისონი - დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია სხვა მუსიკოსები ტიმ რენუიკი - დამატებითი გიტარა ჯონ კერინი - პროგრამირება გაი პრეტი - ბას-გიტარა ბობ ეზრინი - კლავიშებიანი საკრავები, პერკუსია სემ ბრაუნი, დურგა მაკბრუმი და კეროლ კენიონი - დამატებითი ვოკალი ↑ სტრონგი, მარტინ ჩ. (2004). The Great Rock Discography, მეშვიდე, ედინბურგი: Canongate Books, გვ. 1177. ISBN 1-84195-551-5.  ↑ მებეტი, ენდი (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. ლონდონი: Omnibus Press. ISBN 0-7119-4301-X.  ↑ http://www.discogs.com/Pink-Floyd-Take-It-Back/release/633334 ↑ http://www.discogs.com/Pink-Floyd-Take-It-Back/release/1473153
ლეკა

ლეკა, ლეკის ხე (ლათ. Acer platanoides) — ნეკერჩხლის ერთ-ერთი სახეობა. ზაფხულმწვანე ხეა. მისი სიმაღლე 30 მეტრს, დიამეტრი კი 1 მეტრს აღწევს. აქვს მურა-რუხი ან თითქმის შავი ქერქი, 5-7 ნაკვთიანი მწვანე ფოთოლი. ნაყოფი კაკლისებრია (ორცალი), ზედ თითქმის ჰორიზონტალურად გაფარჩხული ფრთისებრი დანამატებით („ორფრთიანა“). გავრცელებულია ევრაზიის დასავლეთ ნაწილში, სკანდინავიასა და ბალკანეთში. საქართველოში, ისევე როგორც მთელ კავკასიაში, შერეულია ყველა ფოთლოვან (განსაკუთრებით მუხნარებში) და წიწვოვან ტყეში, ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე (ე. ი. მეტწილად სუბალპურ სარტყლამდე). ხარობს ნოყიერ და ტენიან ნიადაგზე, ვერ იტანს მის დამლაშებას და ჩაგუბებულ ტენიანობას. ჩრდილის ამტანია. ყვავილობს მაისში ფოთლის გაშლასთან ერთად. მსხმოიარობს სექტემბერში. სწრაფმზარდია, 50-60 წლისა სრულ სიმაღლეს აღწევს. მოჭრის შემდეგ უხვად ივითარებს ამონაყარს და ამ თვისებას 80 წლამდე ინარჩუნებს. ლამაზი, შემოდგომით ფოთლები ოქროსფერია ან წითელი. ბაღ-პარკებში მოშენებულია ხეივნებად, ჯგუფებად და ეულად. თაფლოვანია. ფოთლებიდან იღებენ შავ და ყვითელ საღებავს. მკვრივ, მაგარ, მოყვითალო და მბზინვარე მერქანს სადურგლო და სახარატო საქმეში იყენებენ. არსებობს ლეკას მრავალი ბაღის ფორმა. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 163.
ლეკთარეში

ლეკთარეში, დევაში — მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ეგრისის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2420 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 16 კმ, აუზის ფართობი 69,6 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზამთარში, წყალმოვარდნები - ზაფხულსა და შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 2,79 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქსე, ტ. 6, გვ. 163, თბ., 1983
ლუკას პოდოლსკი

ლუკას პოდოლსკი (პოლ. Łukasz Podolski, გერმ. Lukas Podolski [ˈlukas poˈdolski]: დ. 4 ივნისი, 1985, გლივიცე, პოლონეთი) — პოლონური წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი, „ანთალიასპორის“ თავდამსხმელი. პოდოლსკიმ ფეხბურთის თამაში 1991 წლიდან დაიწყო. 18 წლისამ გააფორმა კონტრაქტი „კელნთან“. 2006 წლიდან კი გადავიდა „მიუნხენის ბაიერნში“ და კონტრაქტი გააფორმა 2010 წლამდე. 2009 წლის 19 იანვარს დაბრუნდა „კიოლნში“ და კონტრაქტი გააფორმა 2013 წლამდე. 2012 წლიდან 2015 წლამდე თამაშობდა „არსენალში“. 2015 წელს იჯარით გადავიდა „ინტერი მილანში“. 2015-2017 წლებში თამაშობდა თურქულ კლუბ „გალათასარაიში“. ამჟამად, პოდოლსკი ასპარეზობს იაპონურ საფეხბურთო კლუბ ვისელ კობეში. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2004 წლის 6 ივნისს უნგრეთთან თამაშში, 19 წლის ასაკში. 2004 წელს მონაწილეობა მიიღო ევროპის ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ტურნირში და 3 გოლი გაიტანა. 2005 წელს კონფედერაციის თასზე გაიტანა 3 გოლი. 21 წლის ასაკში ეროვნულ ნაკრებში 16 გოლი ჰქონდა გატანილი,ასეთი შედეგისთვის ამ ასაკში არავის მიუღწევია მანამდე. 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ყველა თამაშში მიიღო მონაწილეობა, 3 გოლი გაიტანა და საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელის ტიტული მიიღო. 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის დროს 3 გოლი გაიტანა და თავი გამოიჩინა 4 საგოლე პასით, რომელთაგან 2 შვაინშტაიგერმა, 1 კლოზემ და ერთიც ჰიტცლშპერგერმა გაიტანა. პოდოლსკიმ მიიღო საუკეთესო ნახევარმცველის ტიტული და ფიფამ ევროპის ჩემპიონატის ALL Star Team-ის შემადგენლობაში დაასახელა. 2014 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. 2017 წელს ლუკას პოდოლსკიმ სანაკრებო კარიერა დაასრულა. 9 ჯერ თვის საუკეთესო გოლის ავტორად დასახელდა II ბუნდესლიგის (გერმანიის ჩემპიონატის) 2004/2005 სეზონის ბომბარდირი 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი 4 ჯერ თვის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა (დეკემბერი 2003, აპრილი 2004, იანვარი 2005 და აპრილი 2006) მე-3 ადგილი „Golden Boy“ დაჯილდოებაზე (საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი) ევროპის 2008 წლის ჩემპიონატის საუკეთესო ნახევარმცველი; ბომბარდირთა სიაში მეორე ადგილი და "ვერცხლის ბუცის" მფლობელი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუკას პოდოლსკი ოფიციალური საიტი ლუკას პოდოლსკი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ოფიციალური საიტი (გერმანული) (ინგლისური) (პოლონური) Arsenal profile დაარქივებული 2012-08-29 საიტზე Wayback Machine. Lukas Podolski კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ლეკიანობა

„ლეკიანობა“ — დაღესტნელ ფეოდალთა მიერ მოწყობილი წვრილ-წვრილი თავდასხმები საქართველოს ბარის (ძირითადად კახეთი, ქართლი) მოსახლეობაზე. მიზნად ისახავდა ქონების, საქონლის, ჭირნახულისა და ტყვეების გატაცებას, მოგვიანებით — დასახლებული ტერიტორიების დაპყრობას და დამორჩილებული მოსახლეობის დახარკვას. დაღესტნელთა შემოსევები XVI საუკუნიდან დაიწყო და თავდაპირველად ეპიზოდურ ხასიათს ატარებდა. აბას I-ის ლაშქრობათა შემდეგ დაღესტნელებმა აღმოსავლეთ კახეთის დაცარიელებულ მიწებზე იწყეს ჩასახლება. აქ, ჭარის, ბელაქნისა და თალის რაიონებში, მათ შექმნეს ე. წ. უბატონო თემები, რომლებიც თავისებურ პლაცდარმად იქცნენ შემდგომი თავდასხმებისათვის. ქართლში მთელ ფეოდალთა შემოსევები XVIII საუკუნის 20-იან წლებში დაიწყო. უფრო გაძლიერდა „ოსმალობისა“ და „ყიზილბაშობის“ დროიდან. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან წვრილ-წვრილი თავდასხმები ტერიტორიების დასაპყრობად გამიზნულმა ლაშქრობებმა შეცვალა. ამ მიზნით 1754 წელს მოწყობილი ხუნძახის მფლობელის ნურსალ-ბეგის ლაშქრობა მარცხით დამთავრდა (მჭადიჯვრის ბრძოლა), ასევე დამარცხნენ ლეკები 1755 წელს ყვარლის ბრძოლაში. 1785 წელს ომარ-ხანის ლაშქრობის დროს ქართველები დამარცხდნენ. საქართველოს რუსეთთან შეერთებისა და „საკორდონო ლინიის“ დაარსების შედეგად ლეკიანობა შესუსტდა, ხოლო რუსეთის მიერ დაღესტნის შეერთების შემდეგ საბოლოოდ შეწყდა. „ლეკიანობას“ ხელს უწყობდა ფეოდალური დაქსაქსულობა საქართველოში. საქართველოში ლეკთა რაზმები ხშირად მოჰყავდათ მეფეებს ფეოდალებთან ან ტახტის პრეტენდენტებთან საბრძოლველად, ფეოდალებს — ერთმანეთის წინააღმდეგ, მათ იყენებდნენ ოსმალები, ყიზილბაშები. ოსმალეთი ხშირად აძლევდა ლეკებს თავშესაფარს თავის ტერიტორიაზე, ამიტომ ისინი ახალციხის მხრიდანაც ესხმოდნენ თავს საქართველოს. ოსმალეთის ტყვეთა ბაზარი გზას უხსნიდა ტყვეებით ვაჭრობას. ფეოდალური ექსპლოატაციით შევიწროებული გლეხი გაურბოდა მებატონეს და თავს აფარებდა „უბატონო“ ლეკებს, იყენებდა მათ საკუთარ მებატონეთა წინააღმდეგაც. ქართველი გლეხი ლეკდებოდა, რადგან „გალეკება“ მისთვის უბატონობას ნიშნავდა. ქართლისა და კახეთის მეფეები ენერგიულად იბრძოდნენ „ლეკიანობის“ ასალაგმავად, მაგრამ ეს ბრძოლა უშედეგო იყო. „ლეკიანობასთან“ საუკუნოვან ბრძოლებში თავდაცვის გარკვეული წესები და ხერხები გამომუშავდა. აგებდნენ ციხე-სიმაგრეებს, ლეკების გადმოსასვლელ გზებზე აკეთებდნენ თხრილებს, აღრმავებდნენ მდინარის ფონებს, კაფავდნენ ლეკების სამალავ ტყეებს და ა. შ. გადამწყვეტი მნიშვნელობა მაინც სამხედრო ძალას ენიჭებოდა, ასეთი საშუალება იყო „ნაპირის ალაგას“ დგომა, „ნაპირის ალაგის“ გამაგრება, ყარაულის დაყენება გზებზე, ხიდებზე, ხეობებში, დაქირავებული ჯარი, „ნოქარი“, ე. წ. „მდევარი“ და რეგულარული ლაშქარი — მორიგე ჯარი. „ლეკიანობამ“ აუნაზღაურებელი ზარალი მოუტანა საქართველოს. მოსახლეობა კატასტროფიულად შემცირდა, ზოგიერთი მხარე მოსახლეობისაგან სრულიად დაიცალა. კულტურული მეურნეობა დაეცა. ბერძენიშვილი ნ., ლეკიანობა, XVII საუკუნის მეორე ნახევარში, მის წგნ.: საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2, თბ., 1968 ბოცვაძე თ., საქართველოს დაღესტნის ურთიერთობის ისტორიიდან (XV-XIX სს.), თბ., 1968 მეგრელიძე დ., დაღესტან-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან, «მაცნე», 1967, № 6 მეგრელიძე დ., ქსე, ტ. 6, გვ. 164, თბ., 1983
ლეკური

ლეკური, „უვადო ხმალი“ (საბა), რომელსაც ტარზე „ხრმლის ჯვარედი“ არ ჰქონდა (ამ ჯვარედს არ წარმომავლობით და არც დანიშნულებით ჯვრის გამოსახულებასთან საერთო არ აქვს). ლეკურს ამზადებდნენ უმთავრესად ლეკი მეიარაღე-ხელოსნები, ხმლის სხვა ცნობილ სახეობებთან ერთად ლეკური გავრცელებული იყო მეტწილად ჩრდილოეთ კავკასიაში, ნაწილობრივ საქართველოში (იმერეთი). უვადო ხმალი, როგორც მკვეთლი იარაღი, თავისი საბრძოლო თვისებებით ვადიან ხმალზე ნაკლებად ფასობდა. ჯავახიშვილი ივ., მასალები ქართველი ერის მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის, ტ. 3-4 , თბ., 1962 ჩოლოყაშვილი კ., ქსე, ტ. 6, გვ. 165, თბ., 1983
ლეკუხონა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლეკუხონა შეიძლება აღნიშნავდეს: ლეკუხონა — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში; ლეკუხონა — სოფელი სოხუმის მუნიციპალიტეტში.
ლელააშხა

ლელააშხა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ცაგერისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ლეჩხუმის ქედზე, მდინარეების ლაჯანურისა (რიონის მარჯვენა შენაკადი) და ღობიშურის (ცხენისწყლის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3152 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. შემოსილია ალპური მდელოებით. მარუაშვილი ლ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 165.
ხელფეხა

ხელფეხა მადაგასკარული, აიე-იე (ლათ. Daubentonia madagascariensis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნახევრად მაიმუნების ქვერიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 40 სმ, კუდისა — 60 სმ, მასა 2 კგ-მდე. აქვს დიდი თავი, მოკლე დინგი, დიდი ყურები, რბილი კუდი, ყველა თითზე ბრჭყალები, მხოლოდ ტერფის ცერზეა ბრტყელი ფრჩხილი. უკანა კიდურები წინაზე გრძელია. შეფერილია მუქი ყავისფერიდან შავამდე. გავრცელებულია მადაგასკარზე წვიმის ტყეებში. აქტიურია ღამით. იკვებება მანგოს ხისა და ქოქოსის პალმის ნაყოფით, ხოჭოებით, მატლებით და სხვა. მცირერიცხოვანია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 468. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მადაგასკარული ხელფეხა
სან-კარლო

სან-კარლო (იტალ. Teatro di San Carlo) — ოპერის თეატრი ნეაპოლში. აშენდა კარლ III-ის ბრძანებით მოძველებული სან-ბართოლომეოს თეატრის შესაცვლელად. გაიხსნა 1737 წლის 4 ნოემბერს ოპერის „მეტასტაზიო“ განახლებული დადგმით. გახსნისას თეატრალურ დარბაზში ეტეოდა 3300 მაყურებელი, რაც მას მსოფლიოში უდიდესი თეატრის რეპუტაციას ანიჭებდა. 1815-22 წლებში თეატრს განაგებდა როსინი, 1822-38 წლებში — დონიცეტი, ხოლო 1850-იან წლებში — ნიკოლა ბოქსა. 1816 წლის ხანძრის შემდეგ შენობა ხელახლა აშენდა, განახლდა 1845, 1854 და 1943 წლის ბომბარდირების შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სან-კარლო ოფიციალური საიტი (ინგლისური) (იტალიური)
ლორი (ცხოველი)

ლორი (ლათ. Lorinae) — ნახევრად მაიმუნების 2 გვარი ლორისებრთა ოჯახისა. Loris-ის გვარში ორი სახეობაა — წვრილი ლორი (L.tardigradus) და (Loris lydekkerianus). Nycticebus-ის გვარი წარმოდგენილია 2 სახეობით: ზანტი სქელი ლორი ან კუკანგი (N.coucang) და მცირე სქელი ლორი (N.pygmaeus). აქვთ ჩამალული მოკლე კუდი, დიდი თვალები. ლემურები გავრცელებული არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ცხოვრობენ ტყეში, აქტიურები არიან ღამით, დღისით ხეზე ძინავთ. იკვებებიან მწერებით, პატარ-პატარა ქვეწარმავლებითა და ფრინველებით, მცენარეთა ნაყოფითა და სხვ. ამ მაიმუნის მსგავსი ცხოველის 40- მდე სახეობაა აღწერილი. იგი მსოფლიო ზოოპარკების სასურველი ბინადარია თუმცა, ბუნებაში მხოლოდ კუნძულ მადაგასკარზე შეიძლება მისი ნახვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 295.
ლორი (გვარი)

ლორი (loris) — ძუძუმწოვარი ხცოველი ნახევრად მაიმუნების ქვერიგისა. გვარში 2 სახეობაა. ↑ Loris and potto subspecies - data reviews
ლორისებრნი

ლორისებრნი (Lorisidae), ძუძუმწოვარი ცხოველი ნახევრად მაიმუნების ოჯახისა.
წვრილი ლორი

წვრილი ლორი (Loris tardigradus), ძუძუმწოვარი ცხოველი ლორისებრთა ოჯახისა. სიგრძე 17-26 სმ, მასა 85-360 გ. აღწევს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წვრილი ლორი
ლელიანის განძი

ლელიანის განძი — ქუფური და სასანური მონეტების დიდი განძი (171 ცალი), ნაპოვნია 1924 წელს ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლელიანში, მონეტებიდან ყველაზე ძველი მოჭრილია ხოსრო II (590-628) სასანიანის დროს, ხოლო ახალი — 829 წელში. განძი ჩაფლული უნდა იყოს IX საუკუნის II ნახევარში. აღმოჩენილი მასალა მიუთითებს ამ რაიონში სავაჭრო-სატრანზიტო გზის არსებობაზე. ლელიანის განძი დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. Пахомов Е. А., Клады Азербайджана и других республик и краев Кавказа, в. 2, № 395, Баку, 1938; ჯალაღანია ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 166.
ლელიანის კატა

ლელიანის კატა (ლათ. Felis chaus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 80 სმ, მასა 16 კგ აღწევს. აქვს გრძელი ფეხები, ყურის ბოლოზე მოკლე ფუნჯები. ბინადრობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აფრიკის წინა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მდინარეთა ხეობების ხშირ ბარდებში. ყოფილ სსრკ-ში — ვოლგის დელტაში, კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე, შუა აზიის მდინარეთა ხეობებში. საქართველოში — მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილში. მთებში 800 მ-ზე მაღლა არ ადის. იკვებება ფრინველებით, ძუძუმწოვრებით. ზოგიერთ ადგილებში სარეწაო ნადირ-ფრინველის განადგურებით ერთგვარი ზიანი მოაქვს სანადირო მეურნეობისათვის. ლელიანის კატის ბეწვი მდარე ხარისხისაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 166.
ლელობურთი

ლელობურთი — ქართული ეროვნული სპორტის სახეობა, რომელიც აღმოცენებულია უძველესი თამაშის საფუძველზე. ტრადიციის სახით შემორჩენილია გურიაში, შუხუთში. თამაში იმართება მატყლით დატენილი ბურთით (3 კგ-მდე) ფეხბურთის მინდორზე (დაახლოებით 70×105 მ), რომელსაც არ აქვს კარი. გუნდს ეთვლება ქულა, თუ იგი რაიმე საშუალებით ხელით ან ფეხით გადააცილებს ან გადაიტანს ბურთს მოწინააღმდეგის ჩათვლის ხაზს იქით როგორც ჰაერში, ისე მიწაზე. გამარჯვებულია ის, ვინც ამას მეტჯერ გააკეთებს. ნებადართულია ჩავლება, ჩაბღუჯვა, წაქცევა, მხოლოდ უხეში ილეთების გარეშე. თამაში შედგება ორი 30-წუთიანი ნახევრისა და 10-წუთიანი შესვენებისაგან. ლელობურთს ყოველ აღდგომას თამაშობენ. XIX საუკუნე ლელობურთი დასავლეთ საქართველოში განსაკუთრებული პრივილეგიით სარგებლობდა. ქუთაისში ლელობურთის თამაშის ადგილი იყო საფიჩხიაზე ე. წ. ხარაზოვის ბაღის მიდამოები. გურიას რაც შეეხება, არსებობს ვარაუდი, როცა ხასანბეგ თავდგირიძეს აზნაურმა ერასტი ჭყონიამ ხმლის ერთი მოქნევით თავი მოჰკვეთა შუხუთთან ბრძოლაში, მის სახელზე დაიწერა განუმეორებელი სიმღერა „ხასანბეგურა“ და ლელოს თამაშიც შუხუთში (გურიაში) სწორედ ამასთან დაკავშირებით იმართება. არსებობს გამოთქმა: „გურულებმა ხელჩართულ ბრძოლაში სულ ხელისკვრითა და მიწოლით გადაყარეს თათრები ჩოლოქს გადაღმაო“. საქართველოს სსრ-ში იმართებოდა ლელობურთის ყოველწლიური რესპუბლიკური ჩემპიონატი, დაწესებული იყო საქართველოს სსრ-ის სპორტის ოსტატის წოდება. ქორქია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 166. მერკვილაძე გ., ქართული მოძრავი თამაშობანი, ტფ., 1922 შერაზადაშვილი ზ., ლახტი. ქართული ხალხური თამაშობანი, თბ., 1968 მინდაძე, ს., ტრადიცია გაგრძელდება // გაზ. „ლელო“, 18 იანვარი, 1979, № 13 (6324), გვ. 2. ლელობურთი ლანჩხუთის სავიზიტო ბარათი ლელობურთი გურიაში ლელობურთი, პრეზიდენტი და ტურისტები დაარქივებული 2022-02-11 საიტზე Wayback Machine. · Lelo 2010 ↑ ლელობურთი – ლანჩხუთის სავიზიტო ბარათი. ambioni.ge (8 მაისი, 2013). ციტირების თარიღი: 19 მაისი, 2020.
ლელოვანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლელოვანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლელოვანი — სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში; ლელოვანი — სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში.
სორბული ენა

სორბული ენა — სორბების ენა. განეკუთვნება სლავური ენების დასავლეთსლავურ შტოს. ლაპარაკობენ გემრანიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ახლოს დგას პოლონურთან, კაშუბურთან, ჩეხურთან და სლოვაკურთან. სორბული ენის ორი ნაირსახეობაა ზემოსორბული (hornjoserbsce) და ქვემოსორბული (dolnoserbski). ზემოსორბულ ენაზე ლაპარაკობს დაახ. 40 000 კაცი საქსონიაში, ხოლო ქვემოსორბულზე დაახ. 10 000 კაცი ბრანდენბურგის მხარეში.
კაშუბური ენა

კაშუბური (კაშუბურად: kaszëbsczi jãzëk, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa; პოლ. język kaszubski) — ლეხიტური ენა, რომელიც სლავურ ენებში შედის. მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად მიჩნეულია როგორც ენა, ზოგჯერ მიიჩნევა პოლონური ენის დიალექტად. პოლონეთში ოფიციალურად აღიარებულია როგორც ეთნიკური უმცირესობის ენა. დაახლოებით 106 000 ადამიანი ლაპარაკობს სახლში კაშუბურად. ის არის პომერანული ენის ერთადერთი გადმონაშთი. ახლოს დგას სტანდარტულ პოლონურთან ქვემოგერმანულის და გამქრალი პოლაბური და ძველი პრუსიულის გავლენით. ↑ Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników – Central Statistical Office of Poland ↑ Stephen Barbour, Cathie Carmichael, Language and Nationalism in Europe, Oxford University Press, 2000, p.199, ISBN 0198236719 ↑ About Languages დაარქივებული 2014-10-06 საიტზე Wayback Machine. - University of Leipzig ↑ [1] დაარქივებული 2015-09-04 საიტზე Wayback Machine. Ministry of Interior of Poland ↑ Ł.G.. (2012-07-26) GUS podaje: ponad 100 tys. osób mówi po kaszubsku. Kaszubi.pl. ციტირების თარიღი: 2012-08-01. ↑ Gerald Stone (1998). „Cassubian“, რედ. Glanville Price: Encyclopedia of the languages of Europe. Oxford: Blackwell, გვ. 49–50. ISBN 0-631-19286-7.
სლოვინცური ენა

სლოვინცური — მკვდარი ენა. მასზე საუბობდნენ სლოვინიელები (გერმ. Slowinzen, Lebakaschuben), გარდნოსა და ლებსკოს ტბებს შორის (პომერანია) მცხოვრები სლავები.
პოლაბური ენა

პოლაბური ენა — დასავლეთსლავური მკვდარი ენა რომელზეც პოლაბიელი სლავები საუბრობდნენ (გერმ. Wenden), ოდერის, ელბისა და ბალტიის ზღვის არეალში. ახლოს იდგა პოლონურთან, ახასიათებდა ცხვირისმიერი ბგერები, მრჩობლობითი რიცხვი, აორისტისა და იმპერფექტის ფორმები. სლავურად Labe ნიშნავს მდინარეს (აქედან მომდინარეობს სახელი). ეს ენა დაახლოებით XVIII საუკუნის შუა პერიოდამდე გამოიყენებოდა, შემდგომ მას მეკლენბურგ-წინა პომერანიას ტერიტორიაზე ისევე როგორც, ცენტრში (ბრანდერბურგიდ ტერიტორიაზე), აღმოსავლეთით საქსონია-ანჰალტის ტერიტორიაზე, ქვემო საქსონიაში, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ტერიტორიაზე ჩაენაცვლა გერმანული ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 122.
ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი

ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელიც ასევე ცნობილი იყო როგორც მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი, არის საფეხბურთო ტურნირი 20 წლამდე ასაკის ახალგაზრდებს შორის. ტურნირი იმართება FIFA-ს ეგიდით. 1977 წლიდან მოყოლებული ტურნირი ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ იმართება. დღემდე გამართულ თხუთმეტ ტურნირში, შვიდმა ერევნული ქვეყნის ნაკრებმა შეძლო თასის მოპოვება. მათ შორის არგენტინა ყველაზე წარმატებულად შეიძლება ჩაითვალოს; ამ ქვეყნის ეროვნულმანაკრებმა ექვსჯერ შეძლო ტურნირის მოგება. მეორე ადგილზეა ბრაზილია ოთხი გამარჯვებით. პორტუგალიას ორი გამარჯვება აქვს, გერმანიას, ესპანეთს, იუგოსლავიას და საბჭოთა კავშირს თითო-თითო.