laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გრძელფეხასებრნი

გრძელფეხასებრნი (ლათ. Tipulidae) — მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. სხეულის სიგრძე 12–30 მმ-ია, ზოგი დიდი ზომისაა (40 მმ-მდე). შეფერილი არიან მუქად ან მოყვითალო-რუხად. აქვთ გრძელი ფეხები, რომლებიც საჭიროებისას შეუძლიათ შეატოვონ თავდამსხმელს და გაფრინდნენ. ფრთები გამჭვირვალეა, ზოგჯერ მქრქალი ლაქებით, არის უფრთო ფორმებიც. მამლების მუცლის ბოლო გაბრტყელებულია; დედლებს, როგორც წესი, მასიური, ძლიერ სკლეროტიზებული კვერცხსადები აქვთ. ფართოდ არიან გავრცელებული. ცნობილია 15 000-ზე მეტი სახეობა. საქართველოში გვხვდება 150-მდე სახეობა. ბინადრობენ ტენიან მდელოებსა და ტყეებში, უპირატესობას ანიჭებენ ჩრდილიან ადგილებს. ზრდასრული ფორმები ჩვეულებრივ არ იკვებებიან, ზოგი მხოლოდ ნექტარს, ხეების წვენს და ბუგრებისა და ფრთათეთრების ტკბილ გამონაყოფს შეიწოვს. კვერცხს დებენ ნიადაგში, დამპალ მერქნში, ხავსში, იშვიათად — წყალში. მატლები ცხოვრობენ ტენიან ნიადაგში, მ.შ. წყლის კიდეებთან, წყალში ან ხავსის ბალიშებში. იკვებებიან მცენარის ლპობადი ნარჩენებით ან მტაცებლობენ. ზოგიერთი მატლი ღრღნის მცენარეთა ფესვებს ან ფესვის ყელს, რითაც მნიშვნელოვან ზიანს აყენებენ მინდვრისა და ბოსტნის კულტურებს. გრძელფეხათა მატლები ჭაობისა და წყლის პირას ბინადარი ფრინველების კვების მნიშვნელოვანი კომპონენტია. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Фарафонова Г. В. Долгоножки // Большая российская энциклопедия. т. 9. — М., 2007. — стр. 205. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 გრძელფეხასებრნი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 284. ↑ de Jong, Herman; Oosterbroek, Pjotr; Gelhaus, Jon; Reusch, Herbert; Young, Chen (2008). „Global diversity of crane flies (Insecta, Diptera: Tipulidea or Tipulidae sensu lato) in freshwater“ (PDF). Hydrobiologia. 595 (1): 457–467. doi:10.1007/s10750-007-9131-0. S2CID 34927837. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2014-10-11. ციტირების თარიღი: 2013-10-08.
დონის როსტოვის ამაღლების ტაძარი

ამაღლების ტაძარი (რუს. Храм Вознесения Господня) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1910-1913 წლებში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭრების გერასიმოვის, მიასნიკოვისა და საფონოვის დაფინანსებით და არქიტექტორ გრიგორ ვასილევის პროექტის მიხედვით. ძეგლს აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 1892 წელს, ქოლერის ეპიდემიის შემდეგ ქალაქგარეთ დააარსეს სასაფლაო რომელსაც უწოდეს „საძმო სასაფლაო“. იგი გახდა ყველაზე დიდი სასაფლაო დონის როსტოვში. თავდაპირველად იქ პატარა სამლოცველოც კი არ იდგა. 1891-1908 წლებში ახალი ბაზრის მოედანზე მიმდინარეობდა ალექსანდრე ნეველის ეკლესიის მშენებლობა. ამავე პერიოდში აშენდა დროებითი ქვის ეკლესია სერგეი ზაგოსკინის პროექტის მიხედვით. ტაძრის კურთხევის შემდეგ გადაწყდა, რომ არ დაენგრიათ ეს ეკლესია, დაეშალათ და გადაეტანათ საძმო სასაფლაოზე და იქ აეშენებინათ ახალი ეკლესია. ტაძრის გადატანა მოხდა გერასიმოვის, მიასნიკოვისა და საფონოვის სახსრებით. ტაძრის მშენებლობა მიდიოდა ქალაქის არქიტექტორის გრიგორ ვასილევის ხელმძღვანელობით. ტაძარი აგებულია ნეობიზანტიურ და ნეო-რუსულ სტილში. თავდაპირველად ტაძარს ჰქონდა ერთი დიდი და ოთხი პატარა გუმბათი. ფასადის გასაფორმებლად გამოიყენებოდა აგურის პირნაკეთობა. დასავლეთის შესასვლელს თავზე ხის სამრეკლო ედგა. ტაძრის ზომებია 38X20 მ. 1929 წელს ეკლესია დახურეს და გადააკეთეს „დინამოს“ სტადიონის საწყობად. 1933 წელს მრევლის მიმართვის შემდეგ ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღსდგა. 1937 წელს ეკლესია ხელმეორედ დახურეს. 1930-40-იან წლებში სამრეკლო და გუმბთი ჩამოინგრა. 1942 წელს გერმანელთა ოკუპაციის დროს ეკლესია კვლავ აღადგინეს. ტაძრის ოფიციალური გახსნა მოხდა 1946 წელს და ამ დღიდან მოყოლებული ეკლესია მოქმედია. 1990-იანი წლების ბოლოს ეკლესიას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის დროსაც აღადგინეს სამრეკლო და გუმბათი. 2000-იანი წლების ბოლოს მოხდა ეკლესიის შიდა სივრცის რესტავრაცია. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Малаховский Е. И. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство «NB», 2006. — С. 73—75. — ISBN 5-98155-014-7. ↑ Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-08-28. ↑ 3.0 3.1 История прихода. hram-voznesenie.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-19. ციტირების თარიღი: 2013-09-01.
სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონი (კამერუნი)

სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონი (ინგლ. Southwest Region; ფრანგ. Région du Sud-Ouest) — რეგიონი კამერუნის დასავლეთ ნაწილში, 1961 წლამდე იყო სამხრეთი კამერუნის ნაწილი (ბრიტანეთის კამერუნის ნაწილი). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბუეა. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კამერუნის ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დასავლეთის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან სანაპირო რეგიონს და დასავლეთიდან ნიგერიას, სამხრეთიდან გარს ერტყმის ბიაფრის ყურის წყლები. ქვეყნის ორიდან ერთ-ერთი ინგლისურენოვანი რეგიონი (მეორე: ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი). არსებობს სეპარატისტული განწყობა ქვეყანაში ფრანგულენოვანთა ბატონობის წინააღმდეგ. როგორც ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონში, სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონშიც მნიშვნელოვნად უკეთესი ინფრასტრუქტურაა, ვიდრე ქვეყნის ფრანგულენოვან ნაწილში. ქალაქ ბუეაში არსებობს უნივერსიტეტი. რეგიონი იყოფა 6 დეპარტამენტად: ფაკო (Fako) — 2093 კმ² კუპე-მანენგუბა (Koupé-Manengouba) — 3404 კმ² ლებიალემი (Lebialem) — 617 კმ² მანიუ (Manyu) — 9565 კმ² მემე (Meme) — 3105 კმ² ნდიანი (Ndian) — 6626 კმ² სულ — 25 410 კმ². ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (geohive) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (statoids) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (Statistique)
ენდრიუ გარფილდი

ენდრიუ რასელ გარფილდი (ინგლ. Andrew Russell Garfield; დ. 20 აგვისტო 1983) — ამერიკელ-ბრიტანელი მსახიობი. დაიბადა ლოს-ანჯელესში, გაიზარდა დიდი ბრიტანეთის ქალაქ ეპსომში. კარიერა დაიწყო ბრიტანეთის სატელევიზიო პროგრამებში გამოსვლით. პირველი ცნობილი როლი მიიღო ფილმში „ლომები ბატკნებისთვის“, რომელიც გადაიღო რობერტ რედფორდმა 2007 წელს. საერთაშორისო ყურადღება 2010 წელს მიიპყრო, როდესაც ითამაშა დევიდ ფინჩერის ფილმში „სოციალური ქსელი“. ამ ფილმში გარფილდმა განასახიერა Facebook-ის ერთ-ერთი დამაარსებლის ედუარდო სავერინის სახე. შესრულებული როლისთვის გარფილდი ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსსა და ბაფტაზე. შესრულებული როლისთვის ფილმში „არ გამიშვა“ მოიპოვა სატურნის ჯილდო. 2012 წელს გადაიღეს სუპერგმირულ ფილმში „საოცარი ადამიანი ობობა“, სადაც ითამაშა ადამიანი ობობას როლი. 2016 წელს ერთბაშად ორ ფილმში მიიღო მონაწილეობა: მარტინ სკორსეზეს ფილმში „დუმილი“ და მელ გიბსონის ფილმში „ჰაქსოს გმირი“. დეზმონდ დოსის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ჰაქსოს გმირი“ ნომინირებული იყო ოსკარსა და ოქროს გლობუსზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ენდრიუ გარფილდი ენდრიუ გარფილდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
გრძელფრთიანა

გრძელფრთიანა (Miniopterus), ძუძუმწოვართა გვარი ჩვეულებრივი ღამურისებრთა ოჯახისა. აქვს 40-63 მმ სხეული, 40-67 მმ კუდი, 8-20 გ წონა; ვიწრო და გრძელი ფრთები. ცნობილია 10 სახეობა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყელში. გრძელფრთიანები ცხოვრობენ გამოქვაბულებში, ხის ფუღუროებსა და შენობებში კოლონიებად, რომლებიც 20-იდან ათეულ ათასამდე ეგზემპლარისაგან შედგება. იკვებებიან ღამის მწერებით. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ, შობენ ერთ ნაშიერს. საქართველოში გვხვდება ერთადერთი სახეობა ჩვეულებრივი გრძელფრთიანა (Miniopterus schreibersi). ქსე, ტ. 3, გვ. 284, თბ., 1978
აფოგადუს-და-ინგაზეირა

აფოგადუს-და-ინგაზეირა (პორტ. Afogados da Ingazeira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 525 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 088 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 92.9 კმ²-ზე. ფართობი 377 696 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ბრეჟინიუ (პერნამბუკუ)

ბრეჟინიუ (პორტ. Brejinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 737 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 307 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 68.75 კმ²-ზე. ფართობი 106 276 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კალუმბი

კალუმბი (პორტ. Calumbi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 446 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 648 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.5 კმ²-ზე. ფართობი 179 314 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კარნაიბა

კარნაიბა (პორტ. Carnaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 485 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 574 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.42 კმ²-ზე. ფართობი 427 802 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ფლორისი (პერნამბუკუ)

ფლორისი (პორტ. Flores) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 466 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 169 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.27 კმ²-ზე. ფართობი 995 558 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
იგუარასი

იგუარასი (პორტ. Iguaraci) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 571 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 779 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.05 კმ²-ზე. ფართობი 838 132 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ინგაზეირა

ინგაზეირა (პორტ. Ingazeira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 534 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 496 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.45 კმ²-ზე. ფართობი 243 669 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
იტაპეტინი

იტაპეტინი (პორტ. Itapetim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 637 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 881 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.29 კმ²-ზე. ფართობი 404 851 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
კიშაბა

კიშაბა (პორტ. Quixaba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 542 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 739 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.98 კმ²-ზე. ფართობი 210 705 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სანტა-კრუს-და-ბაიშა-ვერდი

სანტა-კრუს-და-ბაიშა-ვერდი (პორტ. Santa Cruz da Baixa Verde) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 852 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 768 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 102.39 კმ²-ზე. ფართობი 114 932 კმ²-ია. პერნამბუკუ ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (დონის როსტოვი)

ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (რუს. Храм Казанской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1996-2007 წლებში. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი აღმართულია დონის როსტოვში ჩრდილოეთის წყალსაცავის ნაპირზე. აღნიშნული ტერიტორია ადრე ეკუთვნოდა სომხურ ეკლესია სურბ-ხაჩს. ტაძარი დაარსდა 1996 წელს, იმასთან დაკავშირებით, რომ ქალაქის ამ გარეუბნის მოსახლეობის უდიდესი უმრაველსობა მართლმადიდებელი იყო და არ ჰქონდათ მართლმადიდებლური სალოცავი. ადრე ამ რაიონში მოქმედებდა წმინდა ყაზანის ეკლესია, რომელიც 1931 წელს დაანგრიეს. თავდაპირველად, მშენებლობის დაწყებამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე დადგეს სამლოცველო ოთახი, ხოლო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 2004 წელს. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი ააშენეს და შიგნიდან მოხატეს 3,5 წელიწადში. 2008 წლის 9 ნოემბერს გაიმართა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. ამჟამად ტაძარი, როგორც თანამედროვე ნაგებობა, გაზიფიცირებულია. ეკლესიის სამრეკლო აგურისგანაა აგებული და მასზე ჰკიდია 9 ზარი. ტაძარში ღვთისმსახურება ყოველდღე აღევლინება. ეკლესიის წინამძღვარია დიმიტრი სობოლევსკი. ეკლესიის მთავარი დღესასწაულებია: 21 ივლისი : გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა 4 ნოემბერი : მოსკოვისა და რუსეთის ხსნა პოლონელთა თავდასხმისაგან 1612 წელს. ეკლესიასთან მუშაობს სასულიერო-საგანმანათლებლო კურსები და საკვირაო სკოლა. Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону Храмы Ростова-на-Дону Храм Казанской Иконы Божией Матери в Ростове-на-Дону დაარქივებული 2017-08-27 საიტზე Wayback Machine. Ростов-на-Дону. Церковь Казанской иконы Божией Матери Храм Казанской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-09-14 საიტზე Wayback Machine. Виртуальный тур по храму ↑ Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону
რაიხის შინაგან საქმეთა სამინისტრო

"რაიხის შინაგან საქმეთა სამინისტრო" (გერმ. Reichsministerium des Innern - RMdI) იყო გერმანიის იმპერიის შინაგან საქმეთა სამინსტროს ოფიციალური სახელწოდება ვაიმარის რესპუბლიკის და მესამე რაიხის დროს. მისი წინამორბედი ორგანო იყო იმპერიის შინაგან საქმეთა სამმართველო. მინისტრები 1919 წლიდან
დასავლეთის რეგიონი (კამერუნი)

დასავლეთის რეგიონი (ინგლ. West Region, ფრანგ. Région de l’Ouest) — რეგიონი კამერუნის დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება კამერუნის ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ადამავის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან ცენტრალურ რეგიონს, სამხრეთ დასავლეთიდან სანაპირო რეგიონს და დასავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბაფუსამი. დასავლეთის რეგიონი ფართობის მიხედვით ქვეყნის ყველაზე პატარა რეგიონია (13 892 კმ²), მაგრამ მოსახლეობის სიმჭიდროვის მიხედვით მას მეორე ადგილი უკავია (137,26 ად./კმ²). რეგიონი იყოფა 8 დეპარტამენტად: ბამბუტოსი (Bamboutos) — 1123 კმ² ზედა ნკამი (Haut-Nkam) — 958 კმ² ზედა პლატო (Hauts-Plateaux) — 415 კმ² კუნგ-კჰი (Koung-Khi) — 353 კმ² მენუა (Menoua) — 1380 კმ² მიფი (Mifi) — 402 კმ² ნდე (Ndé) — 1524 კმ² ნუნი (Noun) — 7687 კმ² დასავლეთის რეგიონი შედის კამერუნის ეკონომიკურად ყველაზე უფრო კარგად განვითარებული რეგიონების რიცხვში. რეგიონის ეკონომიკურ განვითარებას ძირითადად ხელს უწყობს ბამუმის და ბამილეკეს ტომის ხალხი. რეგიონის მოსახლეობის დიდმა რაოდენობამ და შედარებით პატარა ტერიტორიამ ხელი შეუწყო ამ ხალხს გამხდარიყვნენ გამოცდილი ფერმერები და ხელოსნები. ეთნიკური ჯგუფების გეოგრაფიული გადანაწილება დასავლეთის რეგიონში. დასავლეთის რეგიონის დეპარტამენტები. ბამუმის ხალხს შორის პოპულარულ საქმიანობას წარმოადგენს ხეზე ჭრა. ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (geohive) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (statoids) ↑ მოსახლეობის 2005 წლის აღწერა (Statistique)
კონიის ტრამვაი

კონიის ტრამვაი — ტრამვაის ქსელი, რომელიც კონიაში ექსპლუატაციაშია 1992 წლიდან. ლიანდაგის სიგანეა 1435 მმ, ძაბვა 750 ვ, ერთადერთი ორლიანდაგიანი ხაზის სიგრძე შეადგენს 18 მეტრს. ტრამვაის სისტემის მშენებლობაზე კონტრაქტი, რომელიც ნაწილობრივ გერმანული მხარის მხრიდან ფინანსდებოდა ფირმა Siemens AG-სთან გაფორმდა 1986 წელს და მშენებლობა დაიწყო 1987 წელს. 1988 წელს გერმანიის ქალაქ კიოლნისგან შესყიდულ იქნა პირველი მეორადი ვაგონები, რომლებიც ჩამოიტანეს 1989 წელს. ქალაქის ახალი მერის არჩევის შემდეგ ტრამვაის მშენებლობის სამუშაოები შეჩერდა, რადგან ახალი მერი მოითხოვდა ტრამვაის განცალკევებული ზოლის მქონე ხაზის აშენებას. სამშენებლო სამუშაოები განახლდა 1991 წლის ზაფხულში, 1992 წლის 23 აპრილიდან დაიწყო სატესტო სვლები. ხაზი მგზავრებისთვის გაიხსნა 1992 წლის 28 სექტემბერს და მისი სიგრძე შეადგენდა 10,4 კმ-ს (Alââddin-დან Cumhuriyet-მდე). 1996 წლის 19 აპრილს ხაზი დაგრძელდა 7,6 კმ-ით Cumhuriyet-დან Üniversitesi-მდე. მთლიანად 1989-2004 წლებში კონიამ კიოლნისგან იყიდა 61 სამსექციური ტრამვაის ვაგონი, რომლებიც გამოშვებული იყო 1963-1965 წლებში. 2013 წელს Škoda Transportation-მა გაიმარჯვა ტენდერში 60 დაბალიატაკიანი ვაგონის მიწოდებაზე, რომლის მთლიანი ღირებულება 2,6 მილიარდ ჩეხურ კრონას შეადგენდა. Škoda Transportation-მა კონიისთვის 2013-2014 წწ დაამზადა Škoda 28T მოდელის ვაგონები, რომლებიც გამომდინარეობს მიშკოლცისთვის დამზადებული Škoda 26T-ს კონცეფციიდან. ანტალია (მოქმედი) ბურსა (მოქმედი) გაზიანთეფი (მოქმედი) ესქიშეჰირი (მოქმედი) იზმითი (მშენებარე) იზმირი (გაუქმებული) კაისერი (მოქმედი) კონია (მოქმედი) სამსუნი (მოქმედი) სტამბოლი (მოქმედი) B.A. Schenk, M.R. Van den Toorn, Trams 2000. Uitgeverij Alk bv (ჰოლანდია). ISBN 90-6013-596-2 B.A. Schenk, M.R. Van den Toorn, Trams 2006. Uitgeverij Alk bv (ჰოლანდია). ISBN 90-6013-456-7 ფოტოები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კონიის ტრამვაი
დონის როსტოვის სერაფიმე საროველის ტაძარი

სერაფიმე საროველის ტაძარი (რუს. Храм Преподобного Серафима Саровского) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1904-1911 წლებში ბ. რაიჩენკოვის პროექტის მიხედვით. სერაფიმე საროველის ტაძრის მშენებლობის ისტორია იწყება XIX საუკუნის ბოლოდან, როდესაც 1899 წელს, გნილევის სამების ტაძრის წინამძღვარმა მიმართა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს ათანასეს ახალი ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით. თანხების მოსაზიდად შეიქმნა სამეურვეო საბჭო კაზაკ გრიგორ პეტროვის მეთაურობით. 1903 წელს კაზაკთა კრებამ გამოყო ადგილი ტაძრის მშენებლობისათვის. 1904 წელს კი დაიწყო ტაძრის მშენებლობა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელსაც დიდი გავლენა აქვს რუსეთის მოსახლეობაზე. 1911 წელს მშენებლობა დასრუულდა მრევლის შემოწირულობების ხარჯზე. 1911 წლის 4 დეკემბერს მოხდა ტაძრის კურთხევა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელიც შეასრულა აქსაის ოლქის წინამძღვარმა ალექსანდრე გრიგორიევმა. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, 1937 წელს ეკლესია დაიხურა. ღვთისმსახურება კვლავ აღსდგა 1942 წელს გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში და მოქმედებდა 1956 წლამდე. 1959-1960 წლებში ეკლესია გადააკეთეს მიხეილ გლინკას სახელობის მუსიკალურ სკოლად. 1992 წლის შემოდგომაზე ჩამოყალიბდა მართლმადიდებელ როსტოველთა წმინდა სერაფიმეს მრევლის გაერთიანება, რომლის წინამძღვარიც იყო სერგეი რაზუმცევი და „სოფელ გნილოვსკის კაზაკთა კავშირი“. მათ დაიწყეს აქტიური მოღვაწეობა სერაფიმეს სახელობის ტაძრის შენობის დაბრუნებისათვის. 1995 წლიდან ეკლესიის აღორძინებაზე ზრუნავს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის ახალბედა ეპისკოპოსი პანტელეიომონი. დონის როსტოვის სერაფიმე საროველის ტაძრის ისტორია დაარქივებული 2017-11-26 საიტზე Wayback Machine.
ფრანც ბრახტი

კლემენს ემილ ფრანც ბრახტი (გერმ. Clemens Emil Franz Bracht; დ. 23 ნოემბერი, 1877, ბერლინი — გ. 26 ნოემბერი, 1933, იქვე) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკოსი, გერმანიის შინაგან საქმეთა მინისტრი ცენტრისტული პარტიის ხაზით (მოგვიანებით უპარტიო). ფრანც ბრახტი დაარქივებული 2019-10-18 საიტზე Wayback Machine.
დონის როსტოვის იოანე კრონშტადტელის ეკლესია

იოანე კრონშტადტელის ეკლესია (რუს. Церковь Иоанна Кронштадтского) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2001-2010 წლებში ჰენრიხ ივანოვის პროექტის მიხედვით. ტაძარი, რომელიც აგებულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანად შერაცხული მღვდლის, იოანე კრონშტადტელის სახელობაზე, ერთადერთი სტუდენტური ეკლესიაა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიაში. აღნიშნული ტაძრის ისტორია იწყება 1992 წლიდან, როდესაც 1992 წლის 29 სექტემბერს გაიხსნა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მცირე სამლოცველო. პირველი წირვა აღნიშნულ ეკლესიაში გაიმართა 1993 წლის 1 სექტემბერს. მომდევნო წლის 12 ივლისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა აკურთხა ადგილი ახალი ეკლესიის მშენებლობისათვის, ხოლო 26 ივლისს დაიწყო სამშენებლო სამუშაოები. პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა 1994 წლის 3 ივნისს. ძალიან მალევე გადაწყდა აეშენებინათ ახალი ეკლესია იოანე კრონშტადტელის (1829-1909 წწ.) სახელობაზე. 1999 წელს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი II სტუმრობდა დონის როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტს და აკურთხა ახალი ეკლესიის ასაშენებლად გამოყოფილი ადგილი და საფუძველი ჩაუყარა ტაძრის მშენებლობას. 2004 წელს გაიხსნა ეკლესიის გუმბათი ჯვრით. ტაძართან მუშაობს სამრევლო სკოლა. 2005 წლის 14 მარტიდან ღვთისმსახურება აღესრულება მშენებარე ეკლესიის წმინდა მოციქულების პეტრესა და პავლეს ფლიგელში. ↑ Ростов-на-Дону|Церковь Иоанна Кронштадтского при РГУПС. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-11. ↑ Храмы Ростова-на-Дону Церкви Ростова-на-Дону - храмостроение возрождение церкви Ростов-на-Дону. www.donvrem.dermartology.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-10. ციტირების თარიღი: 2017-01-11.
უბიხური ფოლკლორი

უბიხური ფოლკლორი — უბიხების არამატერიალური კულტურა. უბიხური ფოლკლორი კავკასიური სულიერი კულტურის განუყოფელი ნაწილია. ტრაგიკულმა ბედმა უბიხ ხალხს მოუსპო შესაძლებლობა, განევითარებინა და უფრო სრულად მოეტანა საუკუნეების მანძილზე შექმნილი ხალხური შემოქმედება. მათ მუსიკაზე, ცეკვებსა და სახვით ხელოვნებაზე ჩვენ ძალიან ზოგადი და მწირი წარმოდგენა გვაქვს, რაც ძირითადად ამა თუ იმ წყაროში გაბნეულ ცნობებზეა დამყარებული. საბედნიეროდ, ი. მესაროშის, ჟ. დიუმეზილის, ჰ. ფოგტის და სხვათა პუბლიკაციები საშუალებას გვაძლევს, გავიცნოთ უბიხთა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს. მართალია, ჩვენამდე არ მოუღწევია ზეპირსიტყვიერების მთელ მრავალფეროვნებას, მაგრამ, არსებული მასალაც ძალზედ მნიშვნელოვანია. უბიხების ჩერქეზებთან სიახლოვის გამო მათ ფოლკლორში ასახულია ჩერქეზული (ადიღური) მოტივები, სიუჟეტები, ძალიან ბევრია პირდაპირი სესხების ფაქტებიც. სესხება ხდებოდა ასევე თურქულენოვანი ფოლკლორიდანაც. უბიხთა ფოკლორში აშკარად გამოიყოფა სხვადასხვა ქრონოლოგიური ფენა: უფრო არქაული, რომელშიც ასახულია საერთო კავკასიური ეპიკური თქმულებები ნართულ ეპოსსა და მათ მთავარ გმირ სასრიყვაზე, ჯადოსნური ზღაპრები ხალხის წიაღიდან გამოსულ მოხერხებულ გმირებზე, თქმულებები და ლეგენდები, ცხოვრებისეული ფილოსოფიის გამომხატველნი. უბიხურ ფოლკლორში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და საყვარელი გმირია ჩერქეზი აიდემირ-ხანი, ცნობილი თავისი სიმამაცითა და კეთილშობილებით. ჟ. დიუმეზილმა 1955-1959 წლებში თევფიქ ესენჩისაგან ჩაიწერა „მოხუცთა ამოწყვეტის დასასრული“, „ქალის ჭკუა“, „ბერიკაცი და დევი“, „დიღუ დიდარიყუს თავგადასავალი“, „მთავარი ქუშიკუ“, „აიდემირ-ხანი“; ილიას ჰოსქანისაგან „სამი რჩევა“, „გლეხის შვილი“; ალი ბილაშისაგან „კაცი, რომელმაც ირჩია, ახალგაზრდობაში ყოფილიყო უბედური“. ჰ. ფოგტმა 1959 წელს თ. ესენჩისაგან ჩაიწერა „ყელწითელა“. უბიხური ფოლკლორის ნიმუშები რუსულად პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „კავკასიონის“ 1983 წლის №1-ში (გ. ორაგველიძის თარგმანი). რ. ჯანაშია, „უბიხური ფოლკლორი“, (კავკასიური სახლი), თბ., 2001