laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
17 აპრილი

17 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის მე-107 დღე (ნაკიან წლებში — 108-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 258 დღე. 1855 : პრინს-ედუარდის კუნძული შეუერთდა კანადის კონფედერაციას 1961 : კუბელი ემიგრანტები აშშ-ს სამხედროების მხარდაჭერით გადმოსხდნენ კოჩინოსის ყურეში, მაგრამ განადგურებულ იქნენ პლაია-ხირონთან 1970 : დაიშალა ჯგუფი The Beatles 1970 : გამოვიდა პოლ მაკ-კარტნის პირველი ალბომი 1975 : წითელმა კხმერებმა დაიკავეს პნომპენი და მთელი კამბოჯა. დაიწყო საკუთარი ხალხის გენოციდი 1989 : შვიდწლიანი იატაკქვეშა მოღვაწეობის შემდეგ ლეგალიზებულ იქნა თავისუფალ პოლონურ პროფკავშირთა გაერთიანება სოლიდარობა. 2012 : ჯიმ იონგ კიმი მსოფლიო ბანკის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2014 : აბდელაზიზ ბუტეფლიკა მეოთხე ვადით ალჟირის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2016 : ბრაზილიის კონგრესის ქვედა პალატამ რესპუბლიკის პრეზიდენტ დილმა რუსეფის იმპიჩმენტს მხარი დაუჭირა. 2019 : პერუს ყოფილმა პრეზიდენტმა ალან გარსია პერესმა დაკავების მომენტში თავი მოიკლა. შრი-ლანკაზე მომხდარ აფეთქებებს 200-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. 1894 : ხრუშჩოვი, ნიკიტა — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე 1909: ბერძენიშვილი, გრიგოლ — ქართველი დრამატურგი 1929: ჯეიმზ ლასტი — გერმანელი კომპოზიტორი 1948: ჯონ გრეი — ინგლისელი ფილოსოფოსი 818 : ბერნარდო — იტალიის მეფე. 1790 : ფრანკლინი, ბენჯამინ — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე 1891 : მაკკენზი ალექსანდრი — კანადელი პოლიტიკური მოღვაწე 1933 : მარჯანიშვილი, კონსტანტინე — ქართველი რეჟისორი. 1989 : ბადრიშვილი, გიორგი — ქართველი აგრონომ-მემცენარე. 2014 : გაბრიელ გარსია მარკესი — კოლუმბიელი მწერალი (დ. 1927) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იოსებ მგალობელი ღირსი გიორგი მცირე ღირსი ზოსიმე ფერბუთა ქალწული აგრეთვე: სირია : ევაკუაციის დღე (1946) სხვა თვეები
წმინდა სტეფანეს მონასტერი

წმინდა სტეფანეს მონასტერი (სომხ. Maghartavank) — სომხური მონასტერი ირანში, დასავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში, ქალაქ ჯოლფიდან 15 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. მდებარეობს მდინარე არაქსის ღრმა ხეობაში, ირან-აზერბაიჯანის საზღვართან. მონასტერი IX საუკუნეშია აშენებული, მაგრამ მიწისძვრების შედეგად რამდენიმეჯერ დაზიანების შემდეგ, სეფიანთა იმპერიის პერიოდში შეკეთდა. 2008 წელს, მონასტერი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში მსოფლიო მემკვიდრეობის სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა სტეფანეს მონასტერი Many photos from ancient buildings დაარქივებული 2017-09-22 საიტზე Wayback Machine. UNESCO World Heritage: Armenian Monastic Ensembles of Iran Historical Churches in Iran, at Iran Chamber Society www.iranchamber.com დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine. http://www.netiran.com/?fn=artd(1818)
წმინდა თადეოზის მონასტერი

წმინდა თადეოზის მონასტერი (სომხ. Սուրբ Թադևոսի վանք, სპარს. قره‌کلیسا) — უძველესი სომხური მონასტერი ირანის ტერიტორიაზე, დასავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში. ერთ-ერთი ვერსიით, წმინდა თადეოზი ქრისტეს ერთ-ერთი მოწაფე, იგივე წმინდა იუდა (არ უნდა აგვერიოს იუდა ისკარიოტელში), რომელსაც სომხური ეკლესია თავის მოციქულად მიიჩნევს, სახარებას ამ ადგილებში ქადაგებდა. 1319 წლის მიწისძვრისას, ძველი ტაძარი დაზიანდა და 1329 წელს, იგი თითქმის მთლიანად თავიდან ააგეს. დღევანდელი სტრუქტურის უდიდესი ნაწილი XIX საუკუნის ადრეული წლებით თარიღდება, როდესაც ყაჯარების დინასტიის პრინცის, აბას მირზას დახმარებით მონასტერს აღდგენითი სამუშაოები ჩაუტარდა. მონასტრეს გარს არტყავს თავდაცვითი გალავანი და დღეისათვის მიტოვებული სამონასტრი შენობები. 2008 წელს იუნესკომ მონასტერი ამავე პროვინციაში მდებარე ორ სხვა სომხურ მონასტერთან (წმინდა სტეფანეს მონასტერი და ძორძორი) ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში მსოფლიო მემკვიდრეობის სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა თადეოზის მონასტერი UNESCO World Heritage: Armenian Monastic Ensembles of Iran Thaddeus Monastery at Armeniapedia Armenian Architecture studies დაარქივებული 2010-06-10 საიტზე Wayback Machine.
ბანდ-ე-კეისარი

ბანდ-ე-კეისარი (სპარს. قیصربند - კეისრის ხიდი) — უძველესი რომაული ხიდი ირანის ქალაქ შუშტარში, რომელიც ამავე დროს დამბის ფუნქციასაც ასრულებდა. ხიდი ახ. წ. III საუკუნეში რომაელმა ხელოსნებმა ააგეს სასანიდების ბრძანებით. იგი ყველაზე აღმოსავლეთით, სპარსეთის იმპერიის სიშრმეში მდებარე რომაულ დამბა-ხიდს წარმოადგენდა. მდინარე ქარუნზე მდებარე ეს 500 მეტრი სიგრძის დამბა, წარმოადგენდა შუშტარის ირიგაციის ისტორიული სისტემის (سازه‌های آبی شوشتر) მთავარ ნაგებობას, რომელთა მეშვეობითაც ქალაქი სოფლის მეურნეობის პროდუქტიულობას ზრდიდა. ისლამური სპარსეთის პერიოდში, ხიდი მრავალჯერ შეაკეთეს და აქტიურად გამოიყენებოდა XIX საუკუნის ბოლომდე. 2009 წელს, ის გახდა მეათე ძეგლი ირანიდან, რომელიც იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში მსოფლიო მემკვიდრეობის სია აზიასა და ოკეანეთში UNESCO: World heritage site
მასადა

მასადა (ებრ. מצדה) — უძველესი სასახლე და თავდაცვითი ნაგებობა ისრაელის სამხრეთში. მდებარეობს იუდეის უდაბნოს აღმოსავლეთ კიდეზე, ქალაქ არადიდან 20 კმ-ით აღმოსავლეთით, იზოლირებულ კლდოვან პლატოზე (ჰორსტი) და გადაჰყურებს მკვდარ ზღვას. პირველი რომაულ-ებრაული ომის შემდეგ (იუდესი პირველი ომი), რომის არმიამ ციხესიმაგრე ალყაში მოაქცია, რის შედეგადაც, მასში გამაგრებულმა აჯანყებულებმა მასიური თვითმკვლელობა მოაწყვეს. ნაგებობა მკვდარი ზღვის დონიდან 450 მეტრზე მდებარეობს და აშენებულია ძვ.წ. 37-31 წლებში, მეფე ჰეროდეს მიერ, როგორც აჯანყების დროს თავშესაფარი. აქ ინახებოდა საკვები და იარაღი, მეფის ოქროულობა, არსებობდა წყალმომარაგების ინჟინერული სისტემა, რომელიც რომაული აბანოების პრინციპს ეყრდნობოდა. 2001 წელს, იუნესკომ ძეგლი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მასადა Photographs & footage of the Yadin excavations დაარქივებული 2008-01-17 საიტზე Wayback Machine. MASADA - FACT AND FICTION Nachman Ben-Yehooda on the construction of The Myth of Masada დაარქივებული 2012-10-28 საიტზე Wayback Machine. Sacrificing Truth: Archaeology and The Myth of Masada დაარქივებული 2013-05-22 საიტზე Wayback Machine. World Heritage Sites page Israel National Parks Authority page დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. 3D Masada დაარქივებული 2010-01-25 საიტზე Wayback Machine.
თეთრი ქალაქი (თელ-ავივი)

თეთრი ქალაქი (ებრ. הלבנה ‎העיר) — ასე უწოდებენ ბაუჰაუზის სტილში ნაშენ დაახლოებით 4 000 შენობას თელ-ავივში, რომლებიც 1930-იან წლებში გერმანელმა ებრაელმა არქიტექტორებმა ააშენეს, რომლებიც ევროპიდან ნაციზმს გამოექცნენ და თავი მაშინ ჯერ კიდევ პალესტინაში ბრიტანეთის სამანდატო ტერიტორიას შეაფარეს. მთელი მსოფლიოს მასშტაბით, ამ სტილის ყველაზე მეტი ნაგებობა სწორედ თელ-ავივში მდებარეობს. 2003 წელს, იუნესკომ თეთრი ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა როგორც „ნათელი მაგალითი ადრეული XX საუკუნის არქიტექტურისა და ახალი ქალაქის დაგეგმარებისა". მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თეთრი ქალაქი (თელ-ავივი) white city - Tel Aviv დაარქივებული 2010-09-04 საიტზე Wayback Machine. the whit city in the Bauhaus Center, tel aviv დაარქივებული 2011-07-07 საიტზე Wayback Machine. UNESCO, Nomination file Artlog: Bauhaus in Tel Aviv დაარქივებული 2010-11-27 საიტზე Wayback Machine. Site by Tel Aviv Municipality დაარქივებული 2010-09-04 საიტზე Wayback Machine. Photo gallery of Bauhaus style houses in Tel Aviv დაარქივებული 2010-01-26 საიტზე Wayback Machine.
მეგიდო

მეგიდო (ებრ. מגידו‎) — ბორცვი ისრაელის ტერიტორიაზე, მეგიდოს კიბუცის სიახლოვეს, იერუსალიმიდან 90 კმ-ით ჩრდილოეთით. ცნობილია თავისი ისტორიული, გეოგრაფიული და თეოლოგიური მნიშვნელობით, მაგრამ ძირითადად ბერძნული სახელით არმაგედონი. უძველეს დროში, მეგიდო მნიშვნელოვანი ქალაქი-სახელმწიფო იყო. იგი ნანგრევების 26 ფენისაგან შედგება და მდებარეობს სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ადგილას, კარმელის მთისკენ მიმავალ გზაზე, გადაჰყურებს ისრაელის ველს. ამ ადგილს განსაკუთრებული სტრატეგიული დატვირთვა ძველ დროში ჰქონდა, რადგან აქ გადიოდა სავაჭრო და სამხედრო გზები. 2005 წელს, იუნესკომ მეგოდო მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეგიდო Shelby White - Leon Levy grant for the publication of Yadin excavations The Megiddo Expedition Megiddo At Bibleplaces.com დაარქივებული 2015-12-08 საიტზე Wayback Machine. Tel Megiddo National Park დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. Megiddo: Tell el-Mutesellim დაარქივებული 2010-12-06 საიტზე Wayback Machine.
კალენიკე აბულაძე

კალენიკე სარდიონის ძე აბულაძე (დ. 1895, სოფ. სიმონეთი, ახლანდელი თერჯოლის რაიონი ― გ. 21 სექტემბერი, 1972, ლენინგრადი) — ქართველი ფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. 1925 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია. 1932 წლამდე მუშაობდა სამხედრო ექიმად ამიერკავკასიაში, 1932-იდან - ლენინგრადში ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტში მეცნიერ თანამშრომლად, შემდეგ კი განაგებდა ამავე ინსტიტუტის უმაღლესი ნერვული მოქმედების პათოლოგიის ლაბორატორიას. აკადემიკოს ივანე პავლოვის ხელმძღვანელობით შეისწავლა უმაღლესი ნერვული მოქმედების ფიზიოლოგიის კანონზომიერებანი, კერძოდ, ყნოსვის, სმენისა და მხედველობის რეცეპტორების მოშლით გამოწვეული ნერვული პროცესების დარღვევა ტვინის ქერქში. შეიმუშავა პირობითი და უპირობო ცრემლდენისა და ნერწყვის გამოყოფის გამოკვლევის ორიგინალური მეთოდები. მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირ-ფინეთისა და დიდ სამამულო ომებში. დაჯილდოებულია ორდენებითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 45. კალენიკე აბულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საკმლის გზა

საკმლის გზა - უდაბნოს ქალაქები ნეგევში — მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ ისრაელში. იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობად 2005 წელს აღიარა თავის უნივერსალური ღირებულების გამო. ნეგევის უდაბნოში მდებარე ოთხ ქალაქს, საკმლისა და სანელებლების გზები აკავშირებს ერთმანეთთან, რომლებიც ხმელთაშუა ზღვისკენ მიემართება. ეს ქალაქებია: ავდათი, ჰალუზა, მამშიტი და შივტა. აშენებულ იქნა უძველესი არაბული ტომების მიერ, გარდა ამისა, მათ ციხე-სიმაგრეც აუგიათ და უდაბნოს სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას მისდევდნენ. შემორჩენილია საირიგაციო სისტემაც. ამ გზის ნაკვალევები დღესაცაა შემორჩენილი და ამტკიცებს, რომ ნეგევის უდაბნო კომერციული და სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის გამოიყენებოდა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში UNESCO: Incense Route – Desert Cities in the Negev
კონარაკეს მზის ტაძარი

კონარაკეს მზის ტაძარი (ინგლ. Konark Sun Temple, ჰინ. कोणार्क सूर्य मंदिर) – XIII საუკუნის ძეგლი ქალაქ კონარაკეში, ბენგალის ყურესთან ახლოს ორისას შტატის ტერიტორიაზე. ტაძარი აგებულია XIII საუკუნეში მეფე ნარასიმხ I-ს მმართველობის დროს ბენგალის ყურის სანაპიროზე (7 საუკუნის განმავლობაში ზღვამ უკან დაიხია და ტაძარი აღმოჩნდა სანაპიროსგან 3 კილომეტრით დაშორებული). 1984 წელს კონარაკეს მზის ტაძარი შეტანილი იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში სურიას ქანდაკება «სამყაროს ირგვლივ» კონარაკეს მზის ტაძარი
კაზირანგის ეროვნული პარკი

კაზირანგის ეროვნული პარკი (ჰინდიকাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান) – ეროვნული პარკი ინდოეთში, ასამის შტატში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი 1985 წლიდან. პარკი დაარსებულია 1905 წელს, მის დაარსებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბარონესა მერი კერზონმა, ინდოეთის ვიცე-მეფის ჯორჯ კერზონის ცოლმა. პარკის ფართობი შეადგენს 42,996 ჰექტარს. პარკში არის ულამაზესი ტროპიკული ტყეები. მსოფლიო ცნობადობა პარკს მოუტანა იმან, რომ აქ არის ყველაზე დიდი მუდმივი დასახლება ერთრქიანი მარტორქების, პარკის ტერიტორიაზე ასევე ბინადრობს ვეფხვი, სპილო, ტუჩა დათვი, ბენგალური კატა, გაური და მრავალი სხვა ველური ცხოველები. მთლიანად პარკში არის 30 სახეობაზე მეტი ძუძუმწოვარი, რომელთაგან 15 შეტანილია წითელი წიგნში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ეროვნული პარკის ვებ გვერდი
ძველი გოა

ძველი გოა — ქალაქი ინდოეთში გოას შტატში, ადრე იყო პორტუგალიური ინდოეთის დედაქალაქი. 1985 წელს შეტანილი იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ძველი გოა აშენებულია პორტუგალიელების მიერ XVI საუკუნეში. XVII—XVIII საუკუნეებში მალარიის ეპიდემიის გამო მოსახლეობის დიდი ნაწილი გადასახლდა პანაჯის გარეუბანში, რომელიც მოგვიანებით გახდა კოლონიის დედაქალაქი და ეწოდა ახალი გოა. ძველ გოაში შემონახულია პორტუგალიური კოლონიალური არქიტექტურის ძეგლები. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ძველი გოას ისტორია ძველი გოას ფოტოები
ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია

ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია – დაცული ტერიტორია კირიბატის შემადგენლობაში შემავალ ფენიქსის არქიპელაგზე. მისი ფართობია 408,250 კმ². 2010 წელს იუნესკომ იგი აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Phoenix Islands Protected Area website დაარქივებული 2019-12-03 საიტზე Wayback Machine. Phoenix Islands - Smithsonian Ocean Portal Kiribati Tourism PIPA page New England Aquarium PIPA page დაარქივებული 2016-06-23 საიტზე Wayback Machine. Conservation International PIPA page PIPA World Heritage nomination info დაარქივებული 2010-04-30 საიტზე Wayback Machine. National Geographic magazine article January 2004 დაარქივებული 2008-02-20 საიტზე Wayback Machine.
კანადის ეროვნული გალერეა

კანადის ეროვნული გალერეა (ფრანგ. Musée des beaux arts du Canada) დაარსდა 1880 წელს, დღევანდელი შენობა კი გაიხსნა 1988 წელს. მდებარეობს დედაქალაქ ოტავაში და წარმოადგენს კანადის პირველ ხელოვნების გალერეას. გალერეა ქვეყანაში ხელოვნების ნიმუშთა ერთ-ერთი უდიდესი თავმოყრის ადგილია. 25 000 ხელოვნების ნიმუშთა შორის, აქ ინახება პოლ სეზანის სახელგანთქმული „ტყე“. ' ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კანადის ეროვნული გალერეა The Canadian Encyclopedia დაარქივებული 2009-02-13 საიტზე Wayback Machine. National Gallery of Canada - 1980 დაარქივებული 2010-09-19 საიტზე Wayback Machine. National Gallery of Canada დაარქივებული 2015-02-25 საიტზე Wayback Machine.
ლუანგპრაბანგი

ლუანგპრაბანგი (ლაოს. ຫລວງພະບາງ) – ქალაქი ლაოსში. იყო ამავე სახელწოდების სახელმწიფოს დედაქალაქი, ამჟამად ლუანგპრაბანგის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ცენტრალურ ნაწილში, ვიენტიანიდან 425 კილომეტრზე ჩრდილოეთით. 2005 წლის მონაცემებიტ ქალაქში ცხოვრობს 50 000 კაცი. ლაოსის სახალხო-დემოკრატიული რესპუბლიკის დაარსებამდე (1975 წ.) ქალაქს უწოდებდნენ „სამეფო დედაქალაქს“, რადგან აქ მდებარეობდა ლაოსის მეფის რეზიდენცია. ქალაქის ძველი სახელწოდებაა მიანგ-სუა. ქალაქს 1995 წლიდან იცავს იუნესკო, როგორც მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=479 http://www.molon.de/galleries/Laos/LuangPrabang/ http://www.terragalleria.com/theravada/laos/luang-prabang/luang-prabang.html Luang Prabang in Laos დაარქივებული 2018-05-07 საიტზე Wayback Machine.
ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრი

ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრის შენობა,რომელიც მდებარეობს ისრაელის ქალაქ ჰაიფაში, ერთდროულად წარმოადგენს როგორც წმინდა ადგილს პილიგრიმთათვის, ისე ბაჰაიზმის საერთაშორიოსო ადმინისტრაციულ ცენტრს. მოიცავს 20-ზე მეტ ადმინისტრაციულ ოფისს, პილიგრიმთა შენობებს, ბიბლიოთეკებს, არქივებს, ისტორიულ რეზიდენციებს და სალოცავებს. ყველა ეს სტრუქტურა 30-მდე ინდივიდუალური ბაღის შუაგულშია მოქცეული. 2008 წელს იუნესკომ შენობა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შიეტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-07-29 საიტზე Wayback Machine. Bahá'í pilgrimage" დაარქივებული 2023-06-22 საიტზე Wayback Machine. Holy place restored and open to pilgrims, about the prison cell of Bahá'u'lláh" Haifa's Majestic Bahai Gardens - A UNESCO World Heritage Site"
მირაჟი

მირაჟი (ფრანგ. mirage) — ოპტიკური მოვლენა ატმოსფეროში, რომლის დროსაც შორს მყოფ საგანთან ერთად განცალკევებით ჩანს მისი მოჩვენებითი გამოსახულება; თუ საგანი ჰორიზონტის მიღმაა, მაშინ ჩანს მხოლოდ მისი მოჩვენებითი გამოსახულება. მირაჟი შეიძლება იყოს საგნის ქვევით (ქვემო მირაჟი), ზევით (ზემო მირაჟი) და მის გვერდით (გვერდითი მირაჟი). მირაჟი აიხსნება საგნიდან წამოსული სინათლის სხივების გამრუდებით, რასაც იწვევს სინათლის გარდატეხის მაჩვენებლების ანომალური განაწილება ატმოსფეროში ჰაერის ტემპერატურის (ე.ი. სიმკვრივის) სხვადასხვაობის გამო. ჩრდილოეთის ციალი All kind of mirages explained China daily, rare mirage in Penglai The superior mirage The inferior mirage The highway mirage დაარქივებული 2006-02-18 საიტზე Wayback Machine. All Atmospheric effects on light rays დაარქივებული 2011-04-24 საიტზე Wayback Machine. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 10.
სახელმწიფო (პლატონი)

სახელმწიფო (ბერძ. Πολιτεία — „პოლიტია“) — პლატონის მიერ დაახლ. ძვ. წ. 375 წელს დაწერილი ცნობილი დიალოგი. დიალოგის მთავარი მოქმედი ფიგურა სოკრატეა. წიგნი ეხება ისეთ თემებს, როგორებიცაა სიმართლე, კანონი, სამართლიანი ქალაქი და სამართლიანი ადამიანი. ისტორიულად და ინტელექტუალურად იგი ფილოსოფიისა და პოლიტიკური თეორიის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ნაშრომად ითვლება. მასში სოკრატე სხვადასხვა ათენელსა და უცხოელთან ერთად მსჯელობს სიმართლის არსზე და განიხილავს, არის თუ არა სამართლიანი კაცი უსამართლოზე უფრო ბედნიერი ქალაქში, რომელიც ფილოსოფოსი-მეფის მიერ იმართება. ნაწარმოების გმირები ასევე მსჯელობენ იდეათა თეორიაზე, სულის უკვდავებაზე და ფილოსოფოსისა და პოეტის როლზე საზოგადოებაში. Texts of The Republic: At filepedia.org: Plato's Republic დაარქივებული 2008-08-20 საიტზე Wayback Machine. : Translated by Benjamin Jowett in pdf and word format At Libertyfund.org: Plato's Republic: Translated by Benjamin Jowett (1892) with running comments & Stephanus numbers At MIT.edu: Plato's Republic დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. : Translated by Benjamin Jowett At Perseus Project: Plato's Republic: Translated by Paul Shorey (1935) annotated and hyperlinked text (English and Greek) At Project Gutenberg: e-text Plato's Republic: Translated by Benjamin Jowett with introduction. Ongoing discussions of Plato's text (and Popper's analysis): On Bookshelved Wiki დაარქივებული 2007-10-14 საიტზე Wayback Machine. On Meatball Wiki Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Ethics and Politics in The Republic Approaching Plato: A Guide to the Early and Middle Dialogues
აბულეთი

აბულეთი — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი XII საუკუნის I ნახევარში, აბულეთისძეთა საგვარეულოს ფუძემდებელი, დავით აღმაშენებლისა და დემეტრე I-ის სარდალი. 1110 გიორგი ჭყონდიდელის დისწულ თევდორესა და ივანე ორბელთან ერთად სარდლობდა ქართველთა ლაშქარს, რომელმაც თურქთაგან გაათავისუფლა სამშვილდე. 1124 დავით აღმაშენებელმა აბულეთი და მისი ძე ივანე ანისის გამგებლად დანიშნა. უკანასკნელად იხსენიება 1130 წელს. შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 45.
ნადიმი (პლატონი)

ნადიმი (ბერძ. Συμπόσιον) — პლატონის ფილოსოფიური ტექსტი, თარიღდება ძვ. წ. 385–380. იგი მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა სიყვარულის გენეზისი, მიზანი და ბუნება. სიყვარული განიხილება ხალხის მიერ, რომელიც ნადიმზე, იგივე სიმპოზიუმზე, სიტყვით გამოდის. თითოეული ადამიანი ვალდებულია შეასხას სიყვარულს (ეროსს) ხოტბა. ნადიმი ტრაგიკოს აგატონის სახლში, ათენში მიმდინარეობს. სოკრატე თავის გამოსვლაში ამტკიცებს, რომ სიყვარულის უმაღლესი მიზანია გახდე ფილოსოფოსი, უფრო ზუსტად სიბრძნის მოყვარული. სოციალურმა ისტორიკოსება დიალოგი გამოიყენეს წყაროდ, რათა ნათელი მოეფინათ ძველი ათენის ცხოვრებისათვის, განსაკუთრებით სექსუალური ჩვევებისთვის და ნადიმისთვის, როგორც ინსტიტუტისთვის. English translation of Plato's Symposium by Benjamin Jowett: copy at Internet Classics Archive დაარქივებული 2011-04-10 საიტზე Wayback Machine. and another at University of Adelaide დაარქივებული 2009-02-03 საიტზე Wayback Machine. with Jowett's introduction Longer summary of the Symposium by Glyn Hughes თარგი:Perseus English translation by Harold N. Fowler linked to commentary by R. G. Bury and others Angela Hobbs' podcast interview on Erotic Love in the Symposium [1] დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. Approaching Plato: A Guide to the Early and Middle Dialogues Audiobook version of Plato's Symposium (Public domain. Translated by Benjamin Jowett)
ფედონი (პლატონი)

ფედონი (წარმოითქმის /ˈfiːdoʊ/ ან /'faɪdoʊ/, ბერძ. Φαίδων — „ფაიდონი“) — „სახელმწიფოსა“ და „ნადიმთან“ ერთად პლატონის ერთ–ერთ მთავარი ნამუშევარი. ფედონი სოკრატეს უკანასკნელ დღეებს ასახავს. იგი პლატონის მეშვიდე და უკანასკნელი დიალოგია (პირველი ექვსი: თითეტუსი, ეუთიპრო, სოფისტი, სახელმწიფო მოღვაწე, ბოდიში და კრიტო). დიალოგში სოკრატე თავის უკანასკნელ დღეს მსჯელობს სიკვდილის შემდგომი ცხოვრების ბუნებაზე, სანამ შხამის დალევით არ დასჯიდნენ. სოკრატე ციხეში ჩასვეს და სიკვდილი მიუსაჯეს სახელმწიფოს ღმერთების ურწმუნოებისთვის და ქალაქის ახალგაზრდობის გარყვნისათვის. დიალოგში ამბავი მოყოლილია სოკრატეს მოწაფის, ფედონი ელისელის მიერ. ფედონი იმ საწოლთან მიდის, სადაც სოკრატემ დალია სული და იხსენებს ეთეკრატესს, თანამოაზრე ფილოსოფოსს, რომელსაც დიალოგი წარსულში გადაჰყავს, როდესაც სოკრატე თავის მეგობრებს ესაუბრება, რომელთა შორისაა თებანს კებესი და სიმიასი. სოკრატე ხსნის სულის უკვდავებას, რათა დაამტკიცოს, რომ სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლე არსებობს. ფედონი ამ დისკუსიის შემდეგ ყვება თუ როგორ გახდნენ ის და მისი მეგობრები სოკრატეს სიკვდილის მოწმეები. Approaching Plato: A Guide to the Early and Middle Dialogues Guides to the Socratic Dialogues დაარქივებული 2011-05-03 საიტზე Wayback Machine. , a beginner's guide
სოფისტი (პლატონი)

სოფისტი (ბერძ. Σοφιστής) — პლატონის ერთ–ერთი გვიანი დიალოგი, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. 360 წლით თარიღდება. პარმენიდეში საკუთარი ფორმების თეორიის გაკრიტიკების შემდეგ, პლატონი სოფისტში ფორმების ახალი იდეით შემოდის, უფრო აქმვეყნიურით და მიწიერით – ნათელს ჰფენს ეპისტემოლოგიურ და მეტაფიზიკურ თავსატეხებს; ამგვარად, იგი მიმართავს პარმენიდესისა და ახალგაზრდა სოკრატეს დიალოგს, რომელიც ალბათ უფრო ადრე დაიწერა ვიდრე სოფისტი. გარდა ამისა, ის ხსნის მცდარი და სწორი აზრის თავსატეხს და ასევე გამართლებულ ჭეშმარიტ რწმენას, რომელიც თეტიტუსში განიხილა. მიუხედავად იმისა, რომ სოფისტი თეტიტუსის გაგრძელებად მიიჩნევა, იგი უახლოდება სახელმწიფო მოღვაწის სტილსა და მეთოდოლოგიას. Sophist, Translated by Benjamin Jowett დაარქივებული 2011-01-06 საიტზე Wayback Machine. Plato's Sophist and the Being of Non-Being Plato's Sophist Annotated Bibliography Platon:Sophistes The Dialogue in Greek language
ძველი ქალაქი (იერუსალიმი)

ძველი ქალაქი (ებრ. העיר העתיקה, Ha'Ir Ha'Atiqah, არაბ. البلدة القديمة, al-Balda al-Qadimah) — 0,9 კმ² ფართობის კედელშემოვლებული ტერიტორია იერუსალიმში. ქალაქის ამ ნაწილში რამდენიმე რელიგიის უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ძეგლი მდებარეობს: იუდეველთათვის – მორიას მთა და გოდების კედელი, ქრისტიანთათვის – მაცხოვრის საფლავი, მუსლიმთათვის – კლდის გუმბათი და ალ-აქსას მეჩეთი. ტრადიციულად, ძველი ქალაქი ოთხ არათანაბარ ნაწილად იყოფოდა, ამჟამინდელი დაყოფა კი XIX საუკუნეში განისაზღვრა. დღეისათვის, ის იყოფა მუსლიმანურ, ქრისტიანულ, ებრაულ და სომხურ ნაწილებად. 1948 წლის არაბ-ისრაელის ომის დროს, ძველი ქალაქი მთლიანად იორდანიის მხარეს მოექცა. 1967 წლის ექვსდღიანი ომის დროს, როდესაც მაცხოვრის საფლავი ხელიდან ხელში გადადიოდა, ისრაელმა იერუსალიმის მთლიანი ძველი ნაწილის ოკუპაცია მოახდინა. 1980 წელს, იორდანიამ იუნესკოს შესთავაზა, რომ ძველი ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეეტანა. ორგანიზაციამ ეს თხოვნა 1981 წელს დააკმაყოფილა. უკვე 1982 წელს, იორდანიამ ძველი ქალაქის ამჯერად საფრთხის ქვეშ მყოდ ძეგლთა სიაში გადაყვანა მოითხოვა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ძველი ქალაქი იუნესკოს საიტზე Virtual tour of the Muslim Quarter დაარქივებული 2017-12-04 საიტზე Wayback Machine. Virtual tour of the Church of the Holy Sepulchre დაარქივებული 2007-12-27 საიტზე Wayback Machine. Virtual tour of the Cardo დაარქივებული 2008-01-16 საიტზე Wayback Machine. Virtual tour of the Damascus gate დაარქივებული 2017-11-27 საიტზე Wayback Machine. Virtual tour of the Kotel დაარქივებული 2008-01-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://whc.unesco.org/en/list ↑ Kollek, Teddy (1977). „Afterword“, რედ. John Phillips: A Will to Survive - Israel: the Faces of the Terror 1948-the Faces of Hope Today. Dial Press/James Wade. „about 225 acres“  ↑ Ben-Arieh, Yehoshua (1984). Jerusalem in the 19th Century, The Old City. Yad Izhak Ben Zvi & St. Martin's Press, გვ. 14. ISBN 0312441878.  ↑ Advisory Body Evaluation (PDF file) ↑ Report of the 1st Extraordinary Session of the World Heritage Committee ↑ Justification for inscription on the List of World Heritage in Danger, 1982: Report of the 6th Session of the World Heritage Committee