laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საადეთ II გირეი

საადეთ II გირეი (ყირიმ. II Saadet Geray, ۲سعادت كراى; დ. 1560, ბახჩისარაი, — გ. 1587, დაღესტანი) — ყირიმის ხანი 1584 წელს, მეჰმედ II გირეის უფროსი ვაჟი. საადეთი მამამისის სიკვდილით დასჯის შემდეგ, გაებრძოლა ბიძას, ყაფლან გირეის და სასტიკად დაამარცხა, რის შემდეგაც გახდა ყირიმის ხანი. თუმცა ოსმალეთის სულთნის, მურად III-ის განკარგულებით ყირიმის ტახტი ეკუთვნოდა საადეთის ბიძას, ისლამ II გირეის. საადეთმა ძალაუფლება არ დათმო და ნოღაის ურდოსა და კავკასიელების დახმარებით გააჩაღა ბრძოლა ოსმალეთის წინააღმდეგ, რომელშიც დამარცხდა და 4 თვიანი მმართველობის შემდეგ, 7 ივლისს გაიქცა ყირიმიდან. ხანი გახდა ისლამ II გირეი. მან თავი შეაფარა ასტრახანს, საიდანაც მარბიელი ლაშქრობა განახორციელა ყირიმზე, თუმცა უშედეგოდ. ამის შემდეგ, ოჯახთან ერთად გადაიხვეწა დაღესტანში, სადაც გარდაიცვალა 1587 წელს, 27 წლის ასაკში. მოგვიანებით, 1623 წელს, მისმა ვაჟმა, მეჰმედ III გირეიმ ტახტისათვის ბრძოლა გააჩაღა და მოიპოვა ყირიმის ხანის ტიტული. ყირიმის სახანო გირეის დინასტია ყირიმის ხანების სია Osmanlı Tarihi, III. Cilt, 2. Kısım, 7. baskı, sf: 1-2-3-4, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı
შტეფან ბანიჩი

შტეფან ბანიჩი (სლოვაკ. Štefan Banič; დ. 23 ნოემბერი, 1870 — გ. 2 იანვარი, 1941) — სლოვაკი კონსტრუქტორი და გამომგონებელი, რომელმაც დააპატენტა პარაშუტის ადრეული დიზაინი და შექმნა პირველი სამხედრო პარაშუტი. დაიბადა 1870 წლის 23 ნოემბერს, გლეხის ოჯახში, სოფელ ნეშტიხში (სლომენიცეს ნაწილი), ავსტრია-უნგრეთის იმპერია (ამჟამინდელი სლოვაკეთის ტერიტორია). გარკვეული დროის განმავლობაში, იგი კალატოზად მუშაობდა, შემდეგ კი — ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა, სადაც, ქვანახშირის მაღაროში, პენსილვანიაში დაიწყო მუშაობა. 1912 წელს, ბანიჩი, ავიაკატასტროფის მომსწრე გახდა, რის შემდეგაც, 1913 წელს, მან პარაშუტის პროტოტიპი შექმნა და მიენიჭა აშშ-ს პატენტი No. 1,108,484. დიზაინი რადიკალურად განსხვავდებოდა სხვებისგან — იგი, სხეულზე მიმაგრებული ქოლგის მსგავსი პარაშუტი იყო. 1913 წლის 3 ივნისს, პარაშუტის გამოსაცდელად და საკუთარი გამოგონების დემონსტრირების მიზნით, ბანიჩი ვაშინგტონში მდებარე ერთ-ერთი 15 სართულიანი შენობიდან გადმოხტა, ხოლო 1914 წელს — თვითმფრინავიდან. 1914 წლის 25 აგვისტოს, მან პატენტი მიიღო და აშშ-ს არმიას გადასცა, თუმცა, არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ აღნიშნული პარაშუტი, ოდესმე გამოყენებულ იქნა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, შტეფან ბანიჩი, ჩეხოსლოვაკიაში დაბრუნდა, სადაც, მარტო ცხოვრობდა და ქვის სამუშაოებს ატარებდა. მშობლიურ ქალაქ სლოვენიცესთან ახლოს, მცირე კარპატების მთისწინეთში, დრინის მღვიმე აღმოაჩინა. გარდაიცვალა 1941 წლის 2 იანვარს. მის საფლავის ქვაზე, პარაშუტია გამოსახული. 1997 წელს, პარაშუტისტმა სლავო მულიქმა, რომელიც აგრეთვე სლოვაკი იყო, ჩამოაყალიბა შტეფან ბანიჩის პარაშუტის ფონდი, რომელიც, ბანიჩის საპატივცემოდ, პარაშუტიზმის ღონისძიებებში და მის ხელშეწყობაში მონაწილე პირებს, ბრინჯაოს, ვერცხლის და ოქროს მედლებით აჯილდოებს. 2006 წელს, სლოვაკეთის სამხედრო პარაშუტისტებმა, ბანიჩის დაბადების ადგილას, სმოლენიცეში, მისი მემორიალური დაფა განათავსეს. სმოლენიცესთან მდებარე ერთ-ერთი აეროპორტი — ტრნავა, მის სახელს ატარებს. US1108484 Parachute patent ↑ Famous Slovaks - Stefan Banic. Heartofeurope.co.uk (2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-20. ციტირების თარიღი: 2014-02-09. ↑ Patent US1108484 - Parachute. Google Patents. Google.com.au (1914-06-03). ციტირების თარიღი: 2014-02-09. ↑ "100 years ago Banic received a patent for his parachute" ("Pred 100 rokmi získal Štefan Banič patent na svoj padák"), 24.08.2014, cas.sk (Slovak) ↑ 4.0 4.1 Štefan Banič, Konštruktér, vynálezca-(Stefan Banic, Designer, Inventor) Slovak. Slovenská akadémia vied, obituary. ციტირების თარიღი: 2010-10-21. ↑ "Radoslav "Slavo" Mulik, obituary ↑ "11th annual Banic Memorial Boogie set" დაარქივებული 2020-10-03 საიტზე Wayback Machine. , June 27, 2002 ↑ "Banic: The inventor of the parachute", osobnosti.sk (Slovak)
ყარათაფა (ბარდა)

ყარათაფა (აზერ. Qaratəpə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 551 კაცი.
ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია

ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია (რუს. Церковь Марии Магдалины) — მართლმადიდებლური ეკლესია ნეკლინოვის რაიონის სოფელ ანდრეევო-მელენტევოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. მისამართი: 346841, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ანდრეევო-მელენტევო, გამარჯვების ქუჩა № 9. XIX საუკუნის 20-იან წლებში სოფელ ანდრეევო-მელენტევოში ააგეს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია. ეკლესიის მშენებლობა წარიმართა ინფანტერიის გადამდგარი გენერლის ანდრია მელენტევის სახსრებით, რომელიც მონაწილეობდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლაში და დააჯილდოეს წმინდა გიორგის მეოთხე ხარისხის ორდენით. აგურის შენობა შენდებოდა ათი წლის განმავლობაში. დასრულების შემდეგ აკურთხეს მარიამ მაგდალინელის სახელზე - ანდრეი მელენტევის ქალიშვილი ატარებდა ამ წმინდანის სახელს. ღვთისმსახურება ეკლესიაში მიმდინარეობდა 1930 -იან წლამდე. შემდეგ ეკლესია დახურეს, მის სარდაფში ცხოვრობდნენ ტაგანროგის ერთ-ერთი მონასტრის ბერები. ეკლესია კვლავ გაიხსნა 1948 წელს და მოქმედებდა 1960 წლამდე. ეკლესიების დევნის პერიოდში ეკლესია დახურეს და მასში განათავსეს სამშენებლო მასალების საწყობი. 1980-იან წლებში ეკლესიაში შემთხვევით გაჩნდა ხანძარი, რის შემდეგაც ეკლესიისაგან მხოლოდ შიშველი კედლებიღა დარჩა. განადგურდა ფრესკებიც. გადარჩენილი ნარჩენები მრევლმა შეინახა თეოდორა და ანდრეი მელენტევების აკლდამაში. 1992 წელს სოფელში ოფიციალურად დარეგისტრირდა საეკლესიო საზოგადოება. დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. ეკლესიის აღორძინებაში მრავალი ადამიანი იღებდა მონაწილეობას. მატერიალური დახმარება გაუწია კოლმეურნეობა „სარმატმა“, რაიონის ადმინისტრაციამ ა. გერაშჩენკოს სახით. ღვთისმსახურება აღდგენილ ეკლესიაში დაიწყო ოთხი თვის შემდეგ - 1993 წლის 7 იანვარს. 1994 წელს ეკლესიაში აღადგინეს სამრეკლო. ზარები ეკლესიისათვის ჩამოასხეს ვორონეჟში. 2000 წელს ტაგანროგელმა მეწარმეებმა ეკლესიას გადასცეს მარმარილოს ფილები იატაკისათვის და მარმარილოს კანკელი. ამჟამად ეკლესია აღდგენილია, მასთან მუშაობს საკვირაო სკოლა. 1992 წლიდან ელესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ნიკოლოზი (ბანდურინი). Андреево-Мелентьево. Церковь Марии Магдалины Храм Святой равноапостольной Марии-Магдалины в селе Андреево-Мелентьево Церковь Марии Магдалины დაარქივებული 2017-04-21 საიტზე Wayback Machine. Приходская жизнь сельского священника. О настоятеле храма св. Марии Магдалины в селе Андреево-Мелентьево[მკვდარი ბმული] Приход храма равноапостольной Марии Магдалины ↑ Марие-Магдалининский храм с. Андреево-Мелентьево. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-01. ციტირების თარიღი: 2017-03-26.
მოგოლ-სპარსელთა ომები

ისტორიაში ირანსა და დიდ მოგოლებს შორის რამდენიმე საბრძოლო დაპირისპირება მოხდა: ყანდაარის ალყა (1595) ყანდაარის ალყა (1605-1606) მოგოლ-სეფიანთა ომი (1622-1623) ყანდაარის ალყა (1638) მოგოლ-სეფიანთა ომი (1649-1653) ნადირ-შაჰის ლაშქრობები დიდ მოგოლთა იმპერიაში
ისლამ II გირეი

ისლამ II გირეი (ყირიმ. ‎‎II İslâm Geray, اسلام كراى‎; დ. 1539, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1588, ჯანკოი) — ყირიმის ხანი 1584–1588 წლებში, დევლეთ I გირეის ვაჟი. დაიბადა სტამბოლში, ოსმალეთის იმპერიაში. ყირიმში პირველად მოხვდა 1551 წელს, როდესაც მამამისი, დევლეთ I გირეი გახდა ხანი. ისლამი 1572-1584 წლებში იყო მძევალი სულთნების, სელიმ II-ისა და მურად III-ის კარზე. 1584 წელს სათავეში ჩაუდგა 30 000-მდე იანიჩარს და დაიძრა ყირიმისკენ, მისი ძმის, მეჰმედ II გირეის ტახტიდან ჩამოსაგდებად. მეჰმედ გირეი მისმა მეორე ძმამ, ყაფლანმა შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა. მალევე ყაფლანზე შური იძია მეჰმედის ვაჟმა, ყირიმის ახალმა ხანმა, საადეთ II გირეიმ. დამარცხებული ისლამ გირეი სულთნისგან მეომრების დამატებას ითხოვდა. ოსმალთა ჯარის ახალი ფრთა კავკასიიდან მიეშველა მას, 7 ივლისს შევიდა ბახჩისარაიში და ყირიმის სახანოს უპრობლემოდ ტახტზე ავიდა. მისი ძმისშვილი, საადეთ II გირეი კი ასტრახანში გაიქცა. 1585 წელს საადეთ გირეიმ ნოღაის ურდოს 15 000 კაციანი არმიით გაილაშქრა ყირიმზე, თუმცა ისლამ გირეიმ 28 000 ყირიმელი თათრითა და 13 000 ოსმალო ჯარისკაცით მარტივად დაამარცხა მდინარე დნეპრთან. ამის შემდეგ ისლამ გირეიმ დაიწყო ცენტრალური ხელისუფლების გამტკიცება. გარკვეული რეფორმები გაატარა, გაიყვანა საირიგაციო სისტემა და მოაწესრიგა გადასახადის აკრეფვა მთელს სახანოში. 1588 წლის დასაწყისში ყირიმს თავს დაესხნენ პოლონელები და ლიტველები. ისლამ გირეიმ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, სულთანს დახმარების სათხოვნელი წერილი გაუგზავნა. 1588 წლის 15 მარტს პოლონეთ-ლიტვის წინააღმდეგ სალაშქროდ წასული 49 წლის ისლამ გირეი გარდაიცვალა ქალაქ ჯანკოიში. მის შემდეგ ყირიმის ტახტი მიითვისა მისმა უმცროსმა ძმამ, სისასტიკით ცნობილმა, გაზი II გირეიმ. ყირიმის სახანო გირეის დინასტია ყირიმის ხანების სია Osmanlı Tarihi, III. Cilt, 2. Kısım, 7. baskı, sf: 1-2-3-4, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı Олекса Гайворонский «Повелители двух материков», том 1, Киев-Бахчисарай, 2007 г. ISBN 978-966-96917-1-2, ст. 295—306
გუფთა

გუფთა — ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი გუფთისა და პატარა გუფთის ძველი სახელწოდება. ვახუშტი ბატონიშვილი თავის ნაშრომში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ გუფთას იხსენიებს დიდი ლიახვის სოფელთა სიაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 320. გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 235.
ყარაიუსიფლი

ყარაიუსიფლი (აზერ. Qarayusifli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 138 კაცი. ყარაიუსიფლი GEOnet სახელების სერვერზე
ყაალი (ბარდის რაიონი)

ყაალი (აზერ. Qayalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 333 კაცი.
ყაზახლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ყაზახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: ყაზახლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში ბირინჯი-ყაზახლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში ყაზახლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში ყაზახლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ფუზულის რაიონში
ყაზახლარი (ბარდა)

ყაზახლარი (აზერ. Qazaxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. Qazaxlar GEOnet სახელების სერვერზე
ყაზიგურდალი

ყაზიგურდალი (აზერ. Qazıqurdalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 858 კაცი. ყაზიგურდალი GEOnet სახელების სერვერზე
ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (რუს. Церковь Донской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ხარკოვის ქუჩა № 177. ტაძრის მშენებლობაში პირველი ქვის ჩადება საძირკველში გაიმართა 1992 წლის მარტში. ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია შენდებოოდა დაახლოებით 12 წელი. ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები გრძელდებოდა 2002 წლის გაზაფხულამდე. ეკლესია აშენდა მოქალაქეებისა და საქალაქო ორგანიზაციების სახსრებით. შედეგად ქალაქში აშენდა აგურის, ორიარუსიანი ეკლესია, რომელსაც აქვს ცხრა გუმბათი და ორი საკურთხეველი ჰქონდა. ცენტრალური საკურთხეველი აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო ქვედა საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 2003 წელს გაიმართა გუმბათების კურთხევა, რომელიც მოახდინა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 2004 წლის 31 აგვისტოს აკუთხეს ქვედა ეკლესიის საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 2014 წლის 29 მაისს ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიას მიანიჭეს სამთავარეპისკოპოსო მონასტრის სტატუსი. 2014 წელს შახტინისა და მილეროვსკის ეპისკოპოსმა სიმონმა აკურთხა ცენტრალური საკურთხეველი და სრულიად ტაძარი. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისათვის, ბიბლიის წრე მოზარდებისათვის და ახალგაზრდა მართლმადიდებლების კლუბი. დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი რომანი (ამპლეევი). Новошахтинск. Церковь Донской иконы Божией Матери. Церковь Донской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-12-21 საიტზე Wayback Machine. Архиерейское подворье Донской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-11-29 საიტზე Wayback Machine. Новошахтинск: прошлое и настоящее. Храм Донской иконы Божией матери დაარქივებული 2016-12-05 საიტზე Wayback Machine.
გუშაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გუშაგი შეიძლება აღნიშნავდეს: გუშაგი — პოსტის დამცველი გუშაგი — ქართული გაზეთი გუშაგი — ქართული ჟურნალი
ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია (რუს. Церковь Михаила Архангела) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ბაჟენოვის ქუჩა № 1. 1858 წელს სოფელ სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში ააგეს ერთსაკურთხევლიანი ხის ეკლესია. ეკლესია ააშენეს მრევლის შემოწირულობით. იგი აკურთხეს 1859 წლის 25 იანვარს ათონის ლავრის დამაარსებლის, ათანასე ათნელის მასწავლებლის, კიმინის მთის მონასტრის დამაარსებლის მიქაელ მალეინის სახელზე. 1890 წელს ეკლესია გააფორმეს აგურებით. 1893 წელს ეკლესია გადახურეს თუნუქის ფირფიტებით. ეკლესია საბჭოთა მმართველობის პერიოდში დაანგრიეს. 1998 წელს იწყება ეკლესიის აღორძინება. ამ საქმეში მრევლს დახმარება გაუწია „სოკოლოვსკის სასოფლო-სამეურნეო საწარმომ“ მისი ხელმძღვანელის ვლადიმირ ვიქტორის ძე ზდოროვცის სახით. როსტოვის ოლქის ყოფილ დაბა სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში (ამჟამად ქალაქი ნოვოშახტინსკი) ააგეს ახალი აგურის, ერთსაკურთხევლიანი ეკლესია. 2001 წლის 4 ივნისს ეკლესია აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპიკოპოსმა პანტელეიმონმა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე. მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია ემსახურება ახლომდებარე სოფლების და ხუტორების (ნოვაია-სოკოლოვკა, ზარეჩნი, ვლასოვკა, გრეს-ნესვეტაი, კისელოვა, ვლაიმიროვკა, ტოპოლევი, პავლოვკა, ბოშკოვკა, ბოლშაია-ფიოდოროვკა, მალაია-ფიოდოროვკა, ობუხოვი-4, ობუხოვი-7, პროლეტარკა, პროხოროვკა, ქალაქი კრასნი-სულინი) მრევლსაც. Новошахтинск. Церковь Михаила Архангела. Приход храма Архистратига Михаила დაარქივებული 2017-11-09 საიტზე Wayback Machine.
იენაშის ოთხთავი

იენაშის ოთხთავი, იანეშის ოთხთავი — XIII საუკუნეში გადაწერილი და მოხატული ეპიფანე კათოლიკოსის დაკვეთით. გადამწერი: იონა. მომხატველები იონა და თევდორე. ოთხთავის სახელწოდება მომდინარეობს იენაშის ეკლესიის სახელწოდებიდან სადაც იქ მუზეუმში გადმოტანამდე ინახებოდა. ამჟამად ხელნაწერი დაცულია სვანეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. იენაშის ოთხთავი შეიცავს 252 ფ., ზომით 27X21 სმ., დაწერილია ეტრატზე ნუსხურით, ორ სვეტად. ხელნაწერი აკინძულია ტყავგადაკრულ ხის ტვიფრულ ყდაში, რომელიც თავის მხრივ ჩასმულია ორნამენტებითა და გამოსახულებებით შემკულ ვერცხლის ჭედურ ბუდეში. ხელნაწერი მდიდრულადაა მოხატული კამარებით, მახარებელთა მინიატურებით, თავსარტებითა და საზედაო ასოებით. იენაშის ოთხთავის შესახებ ცნობებს გვაწვდის დიმიტრი ბაქრაძე, პრასკოვია უვაროვა, ალექსანდრე ხახანაშვილი, ექვთიმე თაყაიშვილი. მათ ძირითადად აინტერესებდათ ხელნაწერის ანდერძ-მინაწერები. ხელნაწერის მხატვრობას კი გაკვრით ეხებიან. მოხატული საზედაო ასოებისა და მონოგრამების ფერადი ასლები დაბეჭდილია „ქართულ ხელნაწერებში“ ვერცხლის ჭედური ყდის წინა პირზე წარმოდგენილია ჯვარცმის კომპოზიცია, ხოლო ზურგის მხარეს —ხელნაწერის მომგებელი ეპიფანე ქართლის კათალიკოსი. ფონი დაფარულია სტილიზებული სახის მცენარეული ორნამენტით. ე. თაყაიშვილის ცნობების მიხედვით ჯვარცმის კომპოზიციას აკლდა ქრისტესა და მარიამის ფიგურები, ყდის კუთხეებში მახარებელტა წელზევიტა გამოსახულებანი (მათეს გარდა) და მათ შორის წარმოდგენილი ანგელოზის ფიგურები მედალიონებში. ზურგის მხარეს შემორჩენილია ეპიფანე კათალიკოსის ტანისამოსის ნაწილები და ასომთავრულით შესრულებული წარწერა, სადაც ეპიფანე კათალიკოსი მოხსენიებულია როგორც დამკვეთი. ე. თაყაიშვილის აღწერით ეპიფანე კათალიკოსი ვედრების პოზაში ყოფილა გამოხატული: ფეხზე მდგომი, კათალიკოსის სამოსში და მიმართული კვარცხლბეკზე შედგმული სვეტისადმი. ასომთავრულით შესრულებული თერთმეტსტრიქონიანი წარწერა იკითხება შემდეგნაირად: მინაწერიდან ჩანს რომ სახარება ეპიფანე კათალიკოსს მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძრისთვის შეუწირავს. ეპიფანე ქართლის კათალიკოსი მოხსენიებულია 1218 წლით დათარიღებულ ანისის ქართული ტაძრის წარწერებში, რომელიც წარმოადგენს იურიდიული დოკუმენტის ტიპს. ხელნაწერიც თავისი გაფორმების ტექნიკით ძალიან მიესადაგება აღნიშნული ეპოქის ქართულ ხელოვნებას რაც იძლევა იმის მტკიცებულებას რომ იენაშის ოთხთავი ანისის 1218 წლის წარწერის თანადროულია. ეპიფანე კათალიკოსის გარდა გადამწერის ერთ-ერთ ანდერძში მოხსენიებულია გადამწერი და მხატვარი — იონა. ასევე იქვე გვხვდება მეორე ოსტატის — თეოდორეს სახელიც: „ე. მაჭავარიანი, „იონა გადამწერი — იენაშის ოთხთავის ორნამენტული მხატვრობის შემსრულებელი““, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 36 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1974 წელი. — გვ. 10-16 შენგელია კ. საქართველოს ისტორია.-თბ.,2010.-ჩ.,ფ. კირთაძე ნ. ნატელი ქრისტესი.-თბ.,2003.-გვ.332. სვანეთის მუზეუმი.-თბ.,2014.-გვ.190-99. იენაშის ოთხთავი ↑ Д. Бакрадзе, «Сванетия», ЗОРГО, кн. 6, 1861 г., стр. 84-86 ↑ Пр. Уварова, МАК, вып., Х, М., 1904 г., стр. 153-154 ↑ А. Хаханашвили, Сванетския рукописныя евангелия, МАК, вып., Х, М., 1904 г., стр. 19-20 ↑ E. Takaishvili, Fynbquities of Georgia, Georgica 4-5, 1937, 96-100 ↑ ე. თაყაიშვილი, არქეოლოგიური მოგზაურობა ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, პარიზი, 1937., გვ. 345-349 ↑ ე. მაჭავარიანი, „ხელოვნება“, თბ., 1970, ტაბ. 37, 38
ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია

ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Հարությւոն եկեղեցի, რუს. Церковь Сурб Амбарцум) — სომხური ეკლესია სოფელ ჩალტირში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ჩალტირი, მე-6 ხაზის ქუჩა. სურბ-ამბარცუმის ეკლესია სოფელ ჩალტირში დააარსეს 1790 წელს დედოფალ ეკატერინე II-ის 1779 წლის 14 ნოემბრის ბრძანებით ყირიმიდან გადასახლებულმა სომხებმა. მათ მიერ აგებულ ქვის ტაძარს, ჰქონდა ხის სამრეკლო. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაინგრა, ხოლო მისი სამრეკლო გადაიხარა. სოფელ ჩალტირის მრევლმა შუამდგომლობა გაუგზავნა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიიის ნოვო-ნახიჩევანისა და ბესარაბიის ეპარქიას, რათა აეშენებინათ ახალი ეკლესია. გადაწყვეტილება მიიღეს და 1860 წელს დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააშენეს ტაგანროგელი არქიტექტორის ნ. მურატოვის ტიპური პროექტის მიხედვით და მრევლის სახსრებით. ეკლესია აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ძველი ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს საეკლესიო-სამრევლო სკოლის შენობა. 1883 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის შედეგად დაამატეს სამი ახალი კარი სხვადასხვაფერი ვიტრაჟებით. ეკლესიის ეზო შემოღობეს რკინის მესრით. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია დახურეს. მისი შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნით. 1944 წელს ეკლესია კვლავ გახსნეს. 1990 წელს მის ეზოში დადგეს სომხებისათვის წმინდა სიმბოლო ხაჩქარი, რომელიც არის ეჩმიაძინის მონასტერში მდგარი 1279 წლის ხაჩქარის ასლი. ხაჩქარის კვარცხლბეკზე არსებული წარწერა გვამცნობს, რომ იგი დადგეს 1915 წლის სომხების გენოციდის აღსანიშნავად. ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი ტერ-თადეოსი (ლუსეგენ ჰაიბარიანი). სურბ-ამბარცუმის ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ეკლესიას ადგას რვაკუთხა გუმბათი, რომლის თითოეულ გვერდზე 2-2 მაღალი ფანჯარაა. ეკლესიის სამრეკლო ოთხიარუსიანია. Вартанян В. Г., Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001. Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер. 1988. Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы / Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999. Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М., 2013. Путеводитель по Мясниковскому району Церковь Сурб Амбарцум (с. Чалтырь, Ростовская область) Амбарцум. Воскресение господне Церковь Святого Амбарцума
ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (რუს. Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ლაკედემონოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ლაკედემონოვკა, ოქტომბრის ქუჩა № 39. XVIII საუკუნის დასასრულს, როდესაც დაარსდა სოფელი ლაკედემონოვკა, აუცილებელი გახდა სოფელში ეკლესიის აშენება. ამ საკიტხში აქტიურად მონაწილეობდა დიმიტრი ალფერაკი. გადაწყვიტეს ეკლესია აეშენებინათ დიმიტრი თესალონიკელის სახელზე. აღნიშნული წმინდანი იყო დიმიტრი ალფერაკის მფარველი ანგელოზი. სოფლის მოსახლეობამ მოითხოვა ეკლესიის მშენებლობა. 1794 წლის 19 ოქტომბერს ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილისაგან მიიღეს თანხმობა მშენებლობაზე. ამავე წლის 13 ნოემბერს მღვდელმონაზონმა იოანე ანდრეევმა აკურთხა მშენებლობის ადგილი. მშენებლობის ადგილზე გათხარეს საძირკველი, ჩადეს ფუნდამენტის ქვა და აღმართეს ჯვარი. 1795 წელს დიმიტრი ალფერაკმა მისწერა ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილს, რომ ეკურთხებინა ეკლესია. წერილში ასევე მოითხოვდა გამოეგზავნათ მღვდელი. გავრილისაგან მიღებული წეილით ნება დართეს იოანე ანდრეევს ეკურთხებინა ეკლესია. აგურის ეკლესია მოქმედი იყო დიდი ხნის განმავლობაში, 1937 წელს კი დახურეს. ეკლესია ტაგანროგის სტალინის სახელობის კოლმეურნეობამ შეისყიდა და მასში ხორბლის საწყობი გახსნა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, გერმანელების ოკუპაციის დროს ეკლესიაში მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება. 1961 წლის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით ეკლესია კვლავ დახურეს. 1990-იან წლებამდე ეკლესია გამოიყენებოდა სამეურნეო დანიშნულებით. 1980-იან წლებში აქ განთავსებული იყო სამეურნეო საწყობი. 1991 წელს ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა, იგი კვლავ გაიხსნა მრევლისათვის და აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ეკლესიაში აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობდა, ასევე მოხატეს კედლები. ამჟამად ეკლესია მოქმედია, ადგას ლურჯად შეღებილი გუმბათი, მიშენებული აქვს სამრეკლო და შეღებილია ვარდისფრად. ეკლესიის წინამძღვარია ნიკოლოზ (კრავჩენკო). Церковь Николая Чудотворца. Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца ↑ Свято-Никольский приход села Лакедемоновка. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-02. ციტირების თარიღი: 2017-03-26.
ქორწინება (ალმანახი)

„ქორწინება“ — ქართული ყოველკვირეული ალმანახი, გამოდიოდა 1909 წელს თბილისში, გამოიცა 2 ნომერი, გამომცემელი — ა. წულუკიძე. „ქორწინების“ შემდეგ გამოვიდა გაზეთი „გუშაგი“. ქსე, ტ. 10, გვ. 551, თბ., 1986
დილავერ-ფაშა

დილავერ-ფაშა (თურქ. Dilaver Paşa; გ. 19 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1621–1622 წლებში. დილავერ-ფაშა წარმოშობით იყო სერბი. 1621 წელს, სულთან ოსმან II-მ დილავერი ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას ნაცვლად დანიშნა დიდ ვეზირად. იქამდე დილავერი განაგებდა დიარბაქირს და საბჭოს სხდომაშიც კი არ ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული. 1622 წლის მაისში, დაიწყო იანიჩარების აჯანყება. ისინი მოითხოვდნენ დიდი ვეზირის, ჰარამხანის მთავარი საჭურისის სულეიმან აღასა და სულთნის აღმზრდელის, ლალა ომერ ეფენდის გადმოცემას. სულთან ოსმანმა მათი მოთხოვნილებები დააკმაყოფილა და დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა იანიჩრებს გადასცა. 19 მაისს, იანიჩრებმა დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა მოკლეს. დაკრძალულია უსქუდარში. 2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში — დიდებული საუკუნე: ქიოსემში, დილავერ-ფაშას როლს ასრულებს თურქი მსახიობი ოღუზ ოქული. ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.373 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak ISBN 975-329-6 say.227 ↑ İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971 (Turkish)
რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი

რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი (ინგლ. Tangled: The Series) — სათავგადასავლო, ანიმაციური, ზღაპრული, საოჯახო და კომედიური ჟანრის ამერიკული ანიმაციური სერიალი. გამოშვებულია 2017 წელს. მენდი მური ზაჰარი ლევი ედენ ესპიანო კლენსი ბრაუნი ჯული ბაუენი რაპუნცელს არ სურს იქორწინოს და კოშკის კედლებში გაატაროს ცხოვრება. იგი სასახლიდან წავა და ახალ თავგადასავალში გაეხვევა. „რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Trailer - Tangled: Before Ever After. YouTube. ციტირების თარიღი: January 14, 2017. ↑ Mooney, Melody. (February 1, 2017) Disney's ‘Tangled’ Premiere Date Sneak Peek. geekmom. ციტირების თარიღი: February 2, 2017. ↑ Disney Gives Early 2nd Season Order for ‘Tangled: The Series’. Animation Magazine (February 15, 2017). ციტირების თარიღი: February 17, 2017.
ყაჰრამანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ყაჰრამანლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ყაჰრამანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში ყაჰრამანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში
ყაჰრამანლი (ბარდა)

ყაჰრამანლი (აზერ. Qəhrəmanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 472 კაცი. ყაჰრამანლი GEOnet სახელების სერვერზე