laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბეგლარ-მეჩეთი

ბეგლარ-მეჩეთი (აზერბ. Bəylər məscidi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, იჩერი-შეჰერის ისტორიულ ნაწილში, შირვანშაჰების სასახლის მურადის კარიბჭის მოპირდაპირედ მდებარეობს. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ბრძანების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლები, ბეგლარ-მეჩეთი არის ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლი. აღნიშნული მეჩეთი აშენდა 1895 წელს ძველი მეჩეთის ადგილას. მშენებლობას ესწრებოდნენ მუჰამედ აშუმ ალ-ბაკუის ვაჟები - ჰაჯი ბაბა და ჰაჯი ჯავადი, ასევე მურთუზა მუხთაროვი, კალიგრაფი იბრაჰიმ შირვანი, მირ ალი ალ-ნაგი, მირ თაგი და ასევე არქიტექტორი სეიდ ჰუსეინი. მეჩეთის მშენებლობის დროს, ადგილობრივი არქიტექტურული მახასიათებლების შენარჩუნების დროს, დამკვიდრდა ახალი არქიტექტურული ტრადიციები. პირველად აქ მოხდა შირვანშაჰების მეფობის დროს არქიტექტურული სკოლისთვის დამახასიათებელი ტექნიკის გამოყენების მცდელობა. ამასთან, თავად მეჩეთის სტრუქტურას, თუ არ გაითვალისწინებთ მინარეთსა და გუმბათს, საერთო არაფერი აქვს ბაქოში მდებარე შირვანშაჰების სასახლის კლასიკურ მახასიათებლებთან. მეჩეთის არქიტექტურა აერთიანებს დასავლურ, აღმოსავლურ და ადგილობრივ ტრადიციებს. მეჩეთს აქვს სადარბაზო, სალოცავი დარბაზი და მორთული მიჰრაბი. მეჩეთის სალოცავ დარბაზს აქვს სამი ნავი. ეს დაყოფა დამახასიათებელია აზერბაიჯანის მეჩეთებისთვის, რომლებიც აშენებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან და გვხვდება არა მხოლოდ ბაქოს და აფშერონის მეჩეთებში, არამედ შირვანში, ყარაბაღში, ყუბაში, შეკში და ზაქათალაში. ფეოდალიზმის ხანაში თურქ ხალხებს მსგავსი სტრუქტურები აქვთ. შესამჩნევია ეკლექტიზმის ელემენტები, რომლებიც გამოიყენება ფასადის მოცულობითი შემადგენლობისა და ინტერპრეტაციის დროს. პორტალი შექმნილია ადგილობრივი არქიტექტურული ტრადიციების სულისკვეთებით, ფანჯრები დამზადებულია განსხვაქვებული ფორმის სახით. წვეტიანი გუმბათის კედლები გაფორმებულია ქვის ჩუქურთმებით. მიუხედავად იმისა, რომ გუმბათის საყრდენი სარდაფები გამოხატულია თხელი კონტურით, რომელიც ნახევარწრიულ ფორმასთან ახლოს არის, შინაგან სტრუქტურის ხასიათი, მზიდი სარდაფები, სვეტები და არქიტექტურული დეტალები შეიქმნა შირვანშაჰების სასახლის მსგავსი. მეჩეთის მინარეთი წარმოადგენს იმ ადრე არსებული მინარეთის მაგალითს, რომელიც აღდგა და შემდგომ განვითარდა შირვანში XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან [5]. მოგვიანებით, ბაქოსა და აფშერონში მშენებარე მეჩეთების უმეტესობამ, მცირე სტილისტური გადახრების გამოკლებით, შეინარჩუნა ბეგლარის მეჩეთისთვის დამახასიათებელი ზოგადი არქიტექტურული იდეა. ასეთია მაგალითად, კასუმ-ბეკის მეჩეთს, რომელიც 90-იან წლებშია აშენებული. Fətullayev-Fiqarov Ş. XIX-XX əsrin əvəllərində Azərbaycanda şəhərsalma və memarlıq. — Б.: Şərq-Qərb, 2013. — 480 с. ბეგლარ-მეჩეთი[მკვდარი ბმული]
Horizon Zero Dawn

Horizon Zero Dawn (ქართ. ჰორიზონტი ნულოვანი განთიადი) - ღია მსოფლიოს (ინგლ. Open World) მოქმედებითი, სათავგადასავლო, როლური ვიდეო თამაში "ინტერაქტიური კინოს" ელემენტებით შემუშავებული ნიდერლანდური, დეველოპერული სტუდიის Guerrilla Games-ის და გამოცემული Sony Interactive Entertainment-ის მიერ PlayStation 4 კონსოლისთვის 2017 წელს. სიუჟეტი მოგვითხრობს ნორას ტომის ახალგაზრდა, მონადირე გოგონას ელოის (Aloy) შთამბეჭდავ ისტორიას რომელიც მიმდინარეობს 31-ე საუკუნეში. ელოის მიზანია მის წარსულში გარკვევა და გაგება თუ ვინ იყვნენ მისი მშობლები. მოქმედებები ვითარდება პოსტ აპოკალიფსურ მსოფლიოში რომელიც მოიცავს შეერთებული შტატების (US) ტერიტორიას "ყოფილ" კოლორადოს და იუტას შტატებს. მოთამაშეს საშუალება ეძლევა გამოიყენოს შორს მსროლი იარაღები, შუბი და ფარულობა მექანიკურ არსებებთან და მტრის სხვა ძალებთან საბრძოლველად. უნარების ხე მოთამაშეს აძლევს ახალ შესაძლებლობებს და პრემიებს. მოთამაშეს შეუძლია გამოიკვლიოს ღია მსოფლიო: სხვადასხვა ტომის სოფლების, ქალაქების; "ძველების" ნასახლარების; რობოტების ქარხნების აღმოსაჩენად და გვერდითი ქვესტების შესასრულებლად. Horizon Forbidden West Horizon Zero Dawn-ის ოფიციალური ვებგვერდი ოფიციალური გვერდი Guerrilla-Games.com-ზე "Horizon" სერიის ოფიციალური გვერდი Fandom-ზე Horizon Zero Dawn-ის კრიტიკოსების შეფასებები metacritic-ზე Horizon Zero Dawn-ის ოფიციალური გვერდი IMDB.com-ზე Horizon-ის პერსონაჟების ოფიციალური გალერეა Sony BRAVIA-ს "Perfect for PlayStation®" ტვ. მოდელების ოფიციალური რგოლი Horizon'ის კადრებით "Horizon" სერიის ოფიციალური გვერდი Guerrilla Games-ზე
კვერნაულის მეორე სამლოცველო

კვერნაულის მეორე სამლცველო — არქიტექტურული ძეგლ თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში, ჩრდილო აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამლოცველო გეგმით ოთხკუთხა, უაფსიდო ნაგებობაა, ნაშენია დიდი ზომის ნატხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის სამხრეთ გვერდის დასავლეთ ნაწილი, შესასვლელის გადახურვა და სამხრეთ კედლის გარეთა მოპირკეთება. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ვიწრო, სწორკუთხა სარკმლებია გაჭრილი. ჩრდილო და სამხრეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშებია. ჩრდილო და აღმოსავლეთ კედლების უმეტესი ნაწილი გარედან მიწითაა დაფარული. ბაქრაზე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 388.
კრისტიან სეტიპანი

კრისტიან სეტიპანი – (ფრანგ. Christian Settipani) — ფრანგი ისტორიკოსი და გენეალოგი. დაიბადა 1961 წლის 31 იანვარს პარიზში. ისტორიკოსი-თვითნასწავლი. მიიღო სორბონის დიპლომი (1997). 2013 წელს ლოთარინგიის უნივერსიტეტში დაიცვა დოქტორის დისერტაცია. ლექციებს კითხულობს სორბონში, ქ. მარნ-ლა-ვალეს უნივერსიტეტში, ლიონის უნივერსიტეტში, პოლ ვერლენის უნივერსიტეტში. ევროპის და ახლო აღმოსავლეთის თავადურ საგვარეულოთა გენეალოგიის, ადრეული შუა საუკუნეების სათავადოთა ისტორიის სპეციალისტი. დაადგინა გენეალოგიური კავშირები გვიანდელი რომის იმპერიისა და ადრეული შუა საუკუნეების ელიტის წარმომადგენლებს შორის. Les ancêtres de Charlemagne. Paris, éd. Christian, 1989, 172 p. Nos ancêtres de l’Antiquité. Etude des possibilités de liens généalogiques entre les familles de l’Antiquité et celles du haut Moyen Age, Paris, Francis Christian, 1991, 264 p. La préhistoire des Capétiens (482—987) : Mérovingiens, Arnulfiens, Carolingiens, Robertiens, tome I, avec la collaboration de P. Van Kerrebrouck, Villeneuve d’Ascq, P. Van Kerrebrouck, 1993, 546 p. Continuité gentilice et continuité familiale dans les familles sénatoriales romaines : mythe et réalité, Oxford, 2000 (Occasionnal Publications, II), 598 p. La noblesse du Midi carolingien. Études sur quelques grandes familles d’Aquitaine et de Languedoc du IXe au XIe s. (Toulousain, Perigord, Limousin, Poitou, Auvergne), Oxford, 2003 (Occasionnal Publications, V), 389 p. Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. Les princes caucasiens à Byzance du VIe au IXe siècles, Paris, De Boccard, 2006, 638 p. «Ruricius Ier, évêque de Limoges et ses alliances familiales», Francia, 18, 1, 1991, p. 195—222. «La transition entre Mythe et Réalité», Archivum, 37, 1992, p. 27-67. «Les origines maternelles du comte de Bourgogne Otte-Guillaume», Annales de Bourgogne, 66, 1994, p. 5-63. «Les Conradiens : un débat toujours ouvert», en collaboration avec Jean-Pierre Poly, Francia, 23, 1, 1996 (Prosopographica), p. 135—166. «Les comtes d’Anjou et leurs alliances aux Xe et XIe siècles», dans Family trees and the Roots of Politics. Britain and France from the Tenth to the Twelfth Century, K. S. B. Keats-Rohan éd., Oxford, 1997, p. 211—268. «L’origine des comtes de Nevers : nouveaux documents», Onomastique et parenté, 1, 2000, p. 85-112. «L’apport de l’onomastique à l’étude des ‘fausses’ généalogies carolingiennes», Onomastique et parenté, 1, 2000, p. 185—229. L’Année épigraphique დაარქივებული 2016-08-05 საიტზე Wayback Machine. . Accueil du site.
ნეაპოლის კონსორტების სია

ნეაპოლის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალებისა და მამაკაცების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ ნეაპოლის მმართველებზე და ჰქონდათ ჰერცოგინიის, დედოფლის, ან მეფე-კონსორტის წოდება. დროზუ, სერგიუს I-ის ცოლი; თეოდორა, ჯოვანი III-ის ცოლი; ლიმპიასა კაპუელი, სერგიუს VI-ის ცოლი; ანა გაეტელი, ჯოვანი VI-ის ცოლი; ნეაპოლის მეფეთა სია სიცილიის კონსორტების სია ორი სიცილიის დედოფლების სია ესპანეთის დედოფლების სია სამხრეთ იტალია
ღვთისმშობლის ეკლესია (ბაქო)

ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի) — სომხური სამოციქულო ეკლესია იჩერი-შეჰერის კვარტალში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. იგი მდებარეობდა ქალწულის კოშკიდან არც ისე შორს, ხაგიგატ რზაევას ქუჩის გადასახვევთან ნეფთიანიკოვის გამზირამდე. იგი 90–იან წლებში დაანგრიეს. დღეისათვისა ტერიტორიაზე დაცულია ეკლესიის სამრეკლოს ქვედა ნაწილი. უნდა აღინიშნოს, რომ სურბ ასტვაცაცინის სომხური ეკლესიის შესახებ, რომელიც ღვთისმშობლის სახელობის იყო დღეისათვის თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ შემორჩენილა ან თუ არის შემორჩენილი ეს ინფორმაცია საკმაოდ მწირია. ზოგიერთი ცნობით, იგი აშენდა 1797-1799 წლებში ბაქოს ძველ ნაწილში, იჩერი-შეჰერის კვარტალში, სომხეთის ქარვასლის მახლობლად, ქალწულის კოშკის მარცხენა მხარეს. გარდა ამისა, არსებობს მოსაზრება, რომ ბაქოს ციხის ტერიტორიაზე კიდევ ერთი და იგივე სახელწოდების ეკლესია დანგრეულია ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 30-იან წლებში, ხოლო სომხური ეკლესია, რომელიც ქალწულის კოშკის ძირში იყო, უფრო ძველი იყო და შესაძლოა ეს იყოს ის ეკლესია, რომელსაც ჰამადალა კაზვინი ახსენებს. XIX საუკუნის ბოლოს სომეხმა მღვდელმა მარკარ ბარხუდარიანტმა, რომელიც ბაქოში ვიზიტით იმყოფებოდა, აღნიშნა, რომ ბაქოს სომხებს ორი ქვის ეკლესია აქვთ: დიდი წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სახელობისა და პატარა სურბ ასტვაცაცინის (წმიდა ღვთისმშობლის სახელობის). ეს უკანასკნელი მისთვის დამახასიათებელი იყო როგორც ძალიან ძველი, რასაც მოწმობს არქიტექტურული სტრუქტურის შიდა და გარე ფორმები . ვინაიდან იჩერი-შეჰერის რეგიონში არც ისე ბევრი სომეხი ცხოვრობდა ბაქოს დანარჩენ ნაწილთან შედარებით, ეკლესიას დიდი სამრევლო არ ჰქონია. ამავე მიზეზით, მის შესახებ მცირე ინფორმაციაა დაცული. ტერიტორია, რომელზეც ეკლესია აშენდა, თაყვანისმცემლობის ადგილი იყო, ამიტომ თითოეული აღმსარებლობის წარმომადგენელი ცდილობდა აქ საკუთარი სიწმინდეების არსებობას. გარდა ამისა, ბაქოს მკვიდრთა შორის არსებობდა ლეგენდა, რომლის თანახმადაც ტაძარი აღმართეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა უძველესი წარმართული ტაძრის ადგილზე. გამოჩენილი ბრიტანელი ჟურნალისტი, ექსპერტი კავკასიის საკითხებში, თანამედროვე ამიერკავკასიის შესახებ გამოკვლევის ავტორი თომას დე ვაალი აღნიშნავს, რომ ერთ-ერთი ცნობილი დიპლომატის თქმით, რომელიც ბაქოში 1992 წელს მუშაობდა, 1992 წელს ყარაბაღის კონფლიქტის გაღვივების შემდგომ, ეკლესია დაანგრიეს . სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში დაარქივებული 2021-03-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ М. Бархударянц, Աղվա¬ նից երկիր և դրացիք, Թ.. 1893 стр. 153 ↑ Thomas de Waal: Black Garden – Armenia and Azerbaijan Through Peace and War. New York University Press, 2003. ISBN 0-8147-1944-9, p. 103.
ჩაგა

ჩაგა (ლათ. Inonotus obliquus) — ბაზიდიუმიანი სოკო ინონოტუსის გვარისა. ხალხურ მედიცინაში ჩაგას ექსტრაქტი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის დაავადებათა და სიმსივნის წინააღმდეგ სამკურნალოდ (თუმცა დამადასტურებელი ფაქტი მისი სამკურნალო თვისებების შესახებ არ არსებობს). ჩაგა წარმოიშობა პარაზიტი სოკო Inonotus obliquus-ის მიერ ხის დაინფიცირების შემდეგ. სპორები აღმოცენდება მხოლოდ მაშინ, თუ კი მოხვდება დაზიანებული ხის ქერქში. ნაყოფსხეული ძირითადად წარმოიშობა ხნიერ ცოცხალ არყის ხეზე (იშვიათად მურყანზე, ცირცელზე, თელაზე, ასევე ნეკერჩხალზე) ამობურცული ამონაზარდის სახით. მისი გახევებული სხეულის ზედაპირი უსწორმასწოროდაა დახეთქილი, შავი ფერისაა, ადგილ-ადგილ მუქ-მურა ფერი დასდევს. გაჭრისას შიგნიდან მურაა, მოთეთრო ჩანთებით. სოკოს ნაყოფსხეული ვითარდება ხის გახმობის შემდეგ ამობურცული სხეულის მოპირდაპირე მხარეს; ბრტყელია, ჯერ ღია მურაა, შემდეგ კი მუქ ფერს იღებს. მრავალწლოვანია. ჩაგა ძირითადად გავრცელებულია რუსეთის არყის ტყეებში, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში, ასევე კორეასა და აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში და აპალაჩების მთებში. Boletus obliquus Ach. ex Pers. (1801) Polyporus obliquus (Ach. ex Pers.) Fr. (1821) Physisporus obliquus (Ach. ex Pers.) Chevall. (1826) Poria obliqua (Ach. ex Pers.) P.Karst. (1881) Fomes obliquus (Ach. ex Pers.) Cooke (1885) Phaeoporus obliquus (Ach. ex Pers.) J.Schröt. (1888) Mucronoporus obliqua (Ach. ex Pers.) Ellis & Everh. (1889) Scindalma obliquum (Ach. ex Pers.) Kuntze (1898) Phellinus obliquus (Ach. ex Pers.) Pat. (1900) Xanthochrous obliquus (Ach. ex Pers.) Bourdot & Galzin (1928) Fuscoporia obliqua (Ach. ex Pers.) Aoshima (1951) ნახუცრიშვილი ივ., საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. არჩ. ღიბრაძე, თბ.: „ბუნება პრინტი“ და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 43, ISBN 99940-856-1-1. Пастушенков, Л. В. Лекарственные растения. — СПб. : Лениздат, 1990. — С. 378. — 384 с. — 800 000 экз. — ББК 633.8. — ISBN 5-289-01148-X. Баландайкин М. Э., Змитрович И. В. Чага (Inonotus obliquus f. sterilis) как фармакологически ценное сырье и её ресурсный потенциал — 2015». Том 2. Лекарство. Биологии. География и геология. София, 2015. С. 58-59. Cui Y., Kim D. S., Park K. C. Antioxidant effects of Inonotus obliquus // J Ethnopharmacol. — 2005. — 96 (1-2). — P. 79—85. — ISSN: 0378-8741 ↑ Inonotus obliquus (Ach. ex Pers.) Pilát 1942. MycoBank. International Mycological Association. ციტირების თარიღი: 2011-10-11.
მის აშშ 2020

მის აშშ (2020) — აშშ-ს ყოველწლიური ეროვნული სილამაზის კონკურსი, რომელიც რიგით 69-ედ გაიმართება 2020 წლის ნოემბერში. კონკურსში მონაწილეობას მიიღებს 51 გოგონა. კონკურსი გაიმართება გრეისლენდში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მის აშშ 2020 ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-09-18 საიტზე Wayback Machine.
ნინო ჯანგირაშვილი

ნინო ჯანგირაშვილი (დ. 15 ოქტომბერი, 1971) — ქართველი ჟურნალისტი. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995 წლიდან მუშაობს ტელეკომპანია „კავკასიაში“. არის ტელეკომპანიის დირექტორი. მისი მეუღლე არის ქართველი ჟურნალისტი დავით აქუბარდია. რადიო თავისუფლება ნინო ჯანგირაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჩხიკვაძე

საკუთარი სახელი ჩხიკვაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ჩხიკვაძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა) გრიგოლ ჩხიკვაძე — მუსიკათმცოდნე, პედაგოგი დიეგო ჩხიკვაძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა) ვანო ჩხიკვაძე — მწერალი ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე — ჰერპეტოლოგი, პალეონტოლოგი ვიქტორ ჩხიკვაძე — იურისტი ზაქარია ჩხიკვაძე — ლოტბარი, ფოლკლორისტი ირაკლი ჩხიკვაძე — კინორეჟისორი მიხეილ ჩხიკვაძე — არქიტექტორი ნესტან ჩხიკვაძე — ფილოლოგი ნოე ჩხიკვაძე — პოეტი პანტელეიმონ ჩხიკვაძე — მწერალი რამაზ ჩხიკვაძე — მსახიობი შალვა ჩხიკვაძე — მსახიობი ჩხიკვაძეები — გვარი საქართველოში
ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი

ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი (აზერბ.Vaqif Mustafazadənin ev-muzeyi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ძველ უბანში იჩერი-შეჰერის რაიონში განთავსებული აზერბაიჯანელი საბჭოთა ჯაზის კომპოზიტორის და პიანისტის, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის და აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის სახლ-მუზეუმია, რომელიც მისივე სახელობის ქუჩაზე (ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს ქუჩა) მდებარეობს. მან პირველმა გამოიყენა აზერბაიჯანული კოლორიტი, მუღამი და სწორედ მას შემდგომ გახდა აზერბაიჯანული ჯაზის ფუძემდებელი. გამორჩეული იყო თავისი ვირტუოზული შესრულებით, რომლითაც ხიბლავდა მსმენელს. ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს მუზეუმი ეძღვნება გამოჩენილი აზერბაიჯანელი საბჭოთა ჯაზ კომპოზიტორის და ერთ-ერთი გამორჩეული შემსრულებლის ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს (1940-1979 წლები) ცხოვრებასა და შემოქმედებას. მუზეუმის სამ ოთახში დაახლოებით 1214 ნივთია განთავსებული. მათ შორის: მუსიკოსის ფოტოსურათები, პლაკატები, ჩანაწერები და პირადი ნივთები. ყველაზე ცნობილი ექსპონატი კი არის ჯაზ კომპოზიტორისა და პიანისტის პორტრეტი, რომელიც დახატა ცნობილმა რუსმა მხატვარმა, რუსეთის სამხატვრო აკადემიის წევრმა (2012 წელი), რუსეთის ფედერაციის დამსახურებულმა არტისტმა (2013 წელს), დაღესტნის რესპუბლიკის სახალხო არტისტმა (2017 წელს), ულიანოვსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორმა ნიკას საფრონოვმა. . მუზეუმს საკმაოდ ბევრი ვიზიტორი ჰყავს. აღნიშნული მუზეუმი დაარსდა 1989 წლის 28 ივლისს პოლად ბულ-ბულ ოღლუს ინიციატივით, სახლში სადაც ვაგიფ მუსტაფა-ზადე დედასთან და კიდევ ოჯახის სამ წევრთან ერთად ცხოვრობდა. დაცარიელებული ბინის ნახევარი მუზეუმს გადაეცა, ხოლო მეორე ნახევარში მუსიკოსის დედა სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. 1994 წელს მუზეუმმა მიიღო აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალის სტატუსი. ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმის ძირითადი ამოცანები და მიზნებია აზერბაიჯანელი ჯაზის კომპოზიტორთან დაკავშირებული მასალების შეგროვება, შენახვა, შესწავლა და პოპულარიზება. 1989 წლიდან 1997 წლამდე მუზეუმის ხელმძღვანელი იყო მუსიკოსის დედა, ზივარ აგასაფი კიზი ალიევა. 1997 წლიდან მუზეუმის დირექტორი მუსიკოსის აფაგ ალიევის ბიძაშვილი გახდა. 2004 წელს კი ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი განახლდა აფაღ ალიევას პირადი სახსრების გამოყენებით. 2005 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მონაწილეობა მიიღო მუზეუმის გახსნის ცერემონიალში განახლების შემდეგ . Страница музея на сайте Азербайджанского музея музыкальной культуры დაარქივებული 2021-05-03 საიტზე Wayback Machine. К гонке в Баку: Шесть музеев, которые стоит посетить. Дом-музей Вагифа Мустафазаде ↑ Никас Сафронов преподнес ценный подарок Азербайджану ↑ Афаг Алиева: «В своем завещании Зивер ханым поручила мне управлять музеем». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-09. ციტირების თარიღი: 2017-06-03.
ჩუხჩარხი

ჩუხჩარხი, ჩუხჩერახი — მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. მას ჰქონდა სამხედრო ფუნქცია და ევალებოდა მეფის დაცვა, იყო მეფის მცველების უფროსი. მეფეს თან ახლდა მგზავრობის დროს და სხვა მოხელეებთან ერთად მის წინ მიდიოდა. ევალებოდა, პირველს ენახა ის ადგილები, სადაც მეფე უნდა მისულიყო, შემდეგ მობრუნებულიყო და მეფეს გასძღოლოდა. ჩუხჩარხი დიდი და საპატიო მოხელე იყო. წერილობით ძეგლებში ის ვაზირებთან ერთად იხსენიება. ცნობილია თამარ მეფის ჩუხჩარხი ბოცო ბოცოსძე. საქართველოს ფეოდალური მონარქიის სამოხელეო წყობა სურგულაძე, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 172. სურგულაძე, ი., ქართული სამართლის ძეგლები, თბილისი, 1970
ჩუხჩუხელასებრნი

ჩუხჩუხელასებრნი — ორფრთიანი მწერების ოჯახი მოკლეულვაშიანთა ქვერიგისა. უფრო ხშირად საშუალო ზომის (5-15 სმ) არიან, იშვიათად დიდებიც (25 სმ-მდე). ოჯახში ათასამდე სახეობაა. ძირითადად ტროპიკებშია გავრცელებული. კარგად ფრენენ, ხშირად ლივლივებენ ჰაერში. დიდი მნიშვნელობა აქვთ, როგორც მცენარეთა დამმტვერავებს. ზოგი მატლი მცენარეებზე ცხოვრობს და მწერებით იკვებება, ზოგი წყალში ბინადრობს და ხრწნადი ნივთიერებებეით და შლამით საზრდოობს. მრავალი მატლი მცენარეჭამიაა. ზოგი კრაზანებისა და ჭიანჭველების ბუდეში ბინადრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 172.
ჩხალთაძიხი

ჩხალთაძიხი — მწვერვალი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ჩხალთაძიხის სათვეში, საქართველოსა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3676 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
ჩხალთაძიხის უღელტეხილი

ჩხალთაძიხის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3235 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ალპური და სუბნივალური ლანდშაფტები. აკავშირებს მდინარეების ჩხალთისა და ამანაუზის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) ხეობებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
ჩხარა

ჩხარა — მდინარე საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩოლაბურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ოკრიბა-არგვეთის სერის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 865 მ. სიმაღლეზე. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 73 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის და მიწისქვეშა წყლით. ახასიათებს წყალმოვარდნები, განსაკუთრებით გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,6 მ³/წმ. აფხაზავა, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
სანდრო ჩხარტიშვილი

სანდრო ჩხარტიშვილი (დ. 18 ნოემბერი, 1917, ჯუმათი — გ. 26 მარტი, 1985, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1985). მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. 1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1952-1961 წლებში მუშაობდა მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში. 1961-1965 წლებში მუშაობდა ისტორიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1977 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის შრომითი კოლექტივების ისტორიის განყოფილების ხელმძღვანელი. ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. საბჭოთა საქართველოს შრომითი კოლექტივების ისტორიოგრაფია, თბილისი, 1983 სტეფანე შაუმიანი, თბილისი, 1978 კომუნისტური შრომა და საზოგადოებრივი საკუთრება, თბილისი, 1977 საბჭოები საქართველოში ოქტომბრის რევოლუციის მომზადებისა და გატარების პერიოდში, თბილისი, 1977 სოციალისტური შეჯიბრების ისტორია საქართველოს მრეწველობაში, თბილისი, 1974 შრომის სოციალისტური ფორმების განვითარება საქართველოს მრეწველობაში (1946-1958), თბილისი, 1968 რევოლუციური მოძრაობის ისტორიიდან საქართველოში, თბილისი, 1957 გრიგოლ (სერგო) კონსტანტინეს ძე ორჯონიკიძე, თბილისი, 1956 კაჭარავა, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
შალვა ჩხარტიშვილი (ჰისტოლოგი)

შალვა ჩხარტიშვილი (დ. 7 ნოემბერი, 1914, ჯუმათი — გ. 13 ივნისი, 1980, თბილისი) — ქართველი ჰისტოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1958), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 1937 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტი. 1954-1980 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის ჰისტოლოგიის და ზოოლოგიის კათედრის გამგე და 1956-1975 წლებში პრორექტორი სასწავლო დარგში. ჩხარტიშვილის შრომები ეხება ცხოველთა სხვადასხვა ორგანოს განვითარებას ონტოგენეზში, სასქსო ორგანოების მორფოლოგიასა და ჰისტოქიმიას. ავტორია რამდენიმე სახელმძღვანელოსი. პაპიძე, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
შალვა ჩხარტიშვილი (ფსიქოლოგი)

შალვა ჩხარტიშვილი (დ. 1 ნოემბერი, 1910, ჯუმათი — გ. 29 მარტი, 1978, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1961), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1969). ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში დააფუძნა პედაგოგიური ფსიქოლოგიის კათედრა და იყო მისი გამგე 1959-1978 წლებში. ავტორია ნაშრომებისა „ნებისმიერი ქცევის მოტივის პრობლემა“ (1958), „აღზრდის სოციალური ფსიქოლოგია“ (1974), „ექვსწლიანთა სასკოლო სწაავლების საკითხები“ (1980). მჭედლიშვილი, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173.
ბორის ჩხეიძე

ბორის ჩხეიძე (დ. 1 იანვარი, 1902, წაღვლი — გ. 22 აპრილი, 1979, თბილისი) — ქართველი მწერალი. ლიტერატურული საქმიანობა დაიწყო 1927 წლიდან. მისი თხზულებებია მოთხრობების კრებული „დღეები“ (1931), რომანი „ფერო“ (1932), „ომგადახდილი“ (1945), 1905 წლის რევოლუციის ამსახველი რომანი „ლიხავის პირას“ (1947), „ხოხბის წყაროსთან“ (1960), „მწვანე ხოდაბუნი“ (1960). მოთხრობების კრებული გამოსცა 1934, 1940, 1950, 1954, 1964, 1967 წლებში. მისი მოთხრობები და რომანები თარგმნილია რუსულ ენაზე. კვერენჩხილაძე, რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173-174.
წიგნის მეგობარი

წიგნის მეგობარი — ქართული საბიბლიოთეკო და ბიბლიოგრაფიული ჟურნალი. გამოვიდა თბილისში 1925 წელს ერთი წიგნი N1-2. ახლდა დამატება „ტფილისის ბიბლიოთეკების ქართული წიგნების შეერთებული კატალოგი“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316. „წიგნის მეგობარი" ციფრული ბიბლიოთეკა „ივერიელში“
წიგნის პალატა

წიგნის პალატა — სახელმწიფო უწყება საქართველოში 1924-2005 წლებში. საქართველოს სსრ პერიოდში წიგნის პალატა ახორციელებდა გამოცემული ბეჭდვითი პროდუქციის ბიბლიოგრაფიულ რეგისტრაციას და სტატისტიკურ აღრიცხვას. 1974 წელს მიენიჭა სულხან-საბა ორბელიანის სახელი. 2006 წელს წიგნის პალატა შეუერთდა საქართველოს ეროვნულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკას. წიგნის პალატა გამოსცემდა „წიგნის მატიანეს“ 1926 წლიდან, „ჟურნალის სტატიების მატიანეს“ 1939 წლიდან, „გაზეთის სტატიების მატიანეს“ 1943 წლიდან და „კარტოგრაფიულ მატიანეს“. წიგნის პალატამ გამოსცა რეტროსპექტიული ბიბლიოგრაფიული მაჩვენებლები „ქართული წიგნი“ (სამი ტომი, 5 ნაკვეთი, 1941-1969), გ. ბაქრაძის „ქართული პერიოდიკა, ბიბლიოგრაფია“ (1947), „ქართველი მეომრები საბჭოთა ხალხის დიდ სამამულო ომში“ (3 ნაკვეთი, 1945-1946), „ქართული მუსიკალური ლიტერატურის ბიბლიოგრაფია 1872-1946“ (1947). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316. საბიბლიოთეკო ტერმინების ლექსიკონი; გვ 157, თბილისი,მეცნიერება, 1974 გორგიშელი, ი. გვჭირდება თუ არა ეროვნული ბიბლიოგრაფია?!, თბილისი, 2006, ISBN 99940-67-50-8 გოგოლაძე, ვ. საქართველოს სსრ სახელმწიფო წიგნის პალატა, თბილისი, 1960.
თამაზ წივწივაძე

სანდრო ჩხარტიშვილი (დ. 1 ნოემბერი, 1941, კვახჭირი, ქუთაისის რაიონი — გ. 12 ივლისი, 2018) — ქართველი კრიტიკოსი. 1969 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1975 წლიდან იყო ჟურნალ „ცისკრის" დამატების — „ნობათის" რედაქტორი; 1978 წლიდან ამავე ჟურნალის პროზის განყოფილების გამგე; 1982 წლიდან ალმანახ „საუნჯის" კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის განყოფილების გამგე; 1982 წლიდან გაზეთ „ლიტერატურული საქართველოს“ მთავარი რედაქტორია; 1997 წლიდან - საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე მისი კრიტიკული წერილების კრებულებია: „მართალს ვიტყვი..." (1980), „ფრთხილად, წინ მკითხველია" (1985), „ლოზუნგების ქვეყანა" (1990), „ერთ საშუალებას კიდევ ვცდი" (1991) „ახლა თქვენი დროა; აფერისტი კლეტკებში“ (2001) ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 964, ISBN 99928-20-32-2. კვერენჩხილაძე, რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316. თამაზ წივწივაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი