laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იუანის დინასტია

იუანის დინასტია — მონღოლთა დინასტია, რომელიც მართავდა დღევანდელი ჩინეთის ტერიტორიის დიდ ნაწილს. დინასტიას სათავე დაედო XIII საუკუნეში, ჩინეთის საბოლოო დაპყრობის შემდეგ. მონღოლები ჩინეთს პირველად 1211 წელს დაესხნენ ჩინგიზ-ყაენის (1206-1227 წწ.) მეთაურობით. მათ დაანგრიეს ჩინეთის დიდი კედელი და დაიწყეს ქვეყნის დაპყრობა. მათი მეორე ლაშქრობა 1215 წელს განხორციელდა. ამჯერად მათ აიღეს ქვეყნის დედაქალაქი ხანიბალიქი (პეკინი) და ბოლო მოუღეს ძინის დინასტიას. 1227 წელს მონღოლები მთელს ჩრდილოეთ ჩინეთს განაგებდნენ მაგრამ ქვეყნის სამხრეთი ნაწილი კვლავაც დამოუკიდებელი რჩებოდა. 1260 წელს ჩინგიზი-ყაენის შვილიშვილმა, ყუბილაი-ხანმა ქვეყნის დედაქალაქი ყარაყორუმიდან პეკინში გადაიტანა. მან ქალაქში მონღოლი მმართველები დასვა რათა აბრეშუმის დიდი გზა გაეკონტროლებინათ. 1279 წლისთვის მან დაიპყრო სამხრეთ ჩინეთი და ბოლო მოუღო სუნის დინასტიას. ყუბილაი-ხანი ჩინეთის დიდი ყაენი გახდა და სათავე დაუდო იუანის დინასტიას. 1295 წელს ყუბილაი-ყაენი გარდაიცვალა და მისმა შთამომავლებმა ტახტი 1368 წლამდე შეინარჩუნეს. 1280-1368 წლები, ჩინეთის ისტორიაში, იუანის დინასტიის მმართველობის პერიოდია. ერთ–ერთი პირველი, რაც გააკეთეს მონღოლებმა, გადახედეს თუ რომელი დინასტიის ქრონიკები უნდა ჩაწერილიყო. ამაზე იქნებოდა დამოკიდებული მათი ლეგიტიმაციის საკითხი. ჩრდილოეთში არსებული ყველა დინასტიის ისტორიის ჩაწერა იყო არის მიზანშეწონილი ამიტომ ამოირჩა ორი: ძინის ისტორიული ქრონიკები, იაოს ისტორიული ქრონიკები და სუნის ისტორიული ქრონიკები. მონღოლებს არ ჰქონდათ არანაირი სურვილი ასიმილირებისა ჩინურ მოსახლეობასთან, მათ უნდოდათ შეენარჩუნებინათ თავიანთი პრივილეგირებული მდგომარეობა ეროვნული განსხვავებულობის, ნიშნის მიხედვით. შესაბამისად მთელი მოსახელობა დაიყო 4 სოციალურ ფენად: მონღოლი არისტოკრატია; სემუ–ჟენ - უცხოელები /ჩამოსულები; ჩრდილოეთ ჩინეთის ჩინელი და მასთან ასიმილირებული მომთაბარე მოსახლეობა; სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობა. 1315 წლიდან ჩინელებს, როგორც ჩრდილოეთიდან, ისე სამხრეთიდან მიეცათ უფლება დაეკავებინათ ნებისმიერი თანამდებობა პროვინციის მმართველის ქვემოთ. არანორმირებულმა გადასახადებმა, ჩინელების დადაბლებულმა მდგომარეობამ მონღოლების წინაშე გამოიწვია აჯანყებები 30-იან წლებში იწყება ბრძოლა, რომელსაც სათავეში უდგას „თეთრი ლოტუსის საზოგადოება“ ეს არის ერთ–ერთი პირველი ბუდისტური საზოგადოება. ამ „თეთრი ლოტუსის საზოგადოებას“ ჰქონდა მაიტრეიას კულტი (ბუდა მაიტრეია). ეს საზოგადოება იბრძოდა იმ უსამართლო რეჟიმის წინააღმდეგ რომელიც მისი აზრით არსებობდა სახელმწიფოში და მისი მოძღვრება იყო სუნის დინასტიის აღდგენა. მათ შეუერთდათ ასევე ე.წ. „წითელი რაზმები“ და ამ შემთხვევაში წითელი ფერის დატვირთვა ისევ უკავშირდება მაიტერიას, რომელიც მაიტრეიას ფერი იყო. პირველი ყველაზე მასშტაბური აჯანყება მოხდა 1351 წელს. 1355 წელს ამ აჯანყების სათავეში მოექცა ლიდერი–ჭუ იუანჭანი., რომელიც შემდგომში მინის დინასტიის დამაარსებელი ხდება. Yuan Dynasty Earthen City Wall Park, Beijing დაარქივებული 2013-04-30 საიტზე Wayback Machine. "A HISTORY OF CHINA", WOLFRAM EBERHARD (2004). ISO-8859-1
კოპტური დამწერლობა

კოპტური დამწერლობა — დამწერლობა, რომელიც გამოიყენება კოპტურ ენაში. ეფუძნება ბერძნულ ანბანს და შეიცავს ეგვიპტური დამწერლობის ელემენტებს. კოპტური ანბანი რამდენიმეა, ამიტომ კოპტური დამწერლობის სტილიც კოპტურ ენის დიალექტებსა და ქვედიალექტებში განსხვავდება. Wolfgang Kosack: Koptisches Handlexikon des Bohairischen. Koptisch - Deutsch - Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, ISBN 978-3-9524018-9-7.
გაჩა (მუსიკოსი)

გაჩა ბაქრაძე (დ. 27 დეკემბერი, 1989, ბათუმი) — სცენაზე ცნობილია სახელით Snapdance, ქართველი ელექტრონული მუსიკოსი, ასევე იყო წევრი დუეტისა Me And My Monkey. სტუდიური ალბომები Remember (2012) Untitled (2012) TBA (2013) Me And My Monkey ალბომი Remember პროფილი residentadvisor.net-ზე დაარქივებული 2016-03-12 საიტზე Wayback Machine. პროფილი SoundCloud-ზე Facebook-ის გვერდი სტატია პრაიმთაიმის საიტზე დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine. ორი ალბომი დაარქივებული 2014-01-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://randsrecords.greedbag.com/buy/remember-50
ფინიკიური დამწერლობა

ფინიკიური დამწერლობა — ყველაზე ძველი ანბანური ტიპის დამწერლობა, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია. ფინიკიურ დამწერლობაში 22 ასოა და მათგან არცერთია ხმოვანი. მას თანდათან მისგან ნაწარმოები ანბანები ენაცვლებოდა: ახლო აღმოსავლეთში — სემიტური დამწერლობები (არაბული, ებრაული, არამეული). ევროპაში კი ბერძნული და მისგან ნაწარმოები დამწერლობები. ალეფ სიმბოლურად გამოხატავს ხარის თავს. სიტყვა ალეფ ნიშნავს საქონელს. ქართული შესატყვისი: - ა ბეთ სიმბოლურად გამოხატავს სახლს. სიტყვა ბეთ ნიშნავს სახლს. ქართული შესატყვისი: ბ გიმელ სიმბოლურად გამოხატავს აქლემის კუზს. სიტყვა გამელ ნიშნავს აქლემს. ქართული შესატყვისი: გ დალეთ სიმბოლურად გამოხატავს კარვის ან ქოხის კარს. ქართული შესატყვისი: დ ჰე სიმბოლურად გამოხატავს ტკივილს. ქართული შესატყვისი: ე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფინიკიური დამწერლობა
ბრესტი (ბელარუსი)

ბრესტი (ბელარ. Брэ́ст) — ქალაქი ბელარუსის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ბრესტის ოლქისა და ბრესტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ფართობი — 146,12 კმ². 2013 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 322 105 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი მდებარეობს ოლქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, პოლონეთის სახელმწიფო საზღვართან. არის მსხვილი სატრანსპორტო კვანძი, მდინარე მუხავეცის სამდინარო პორტი და მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო ცენტრი. ქალაქს მდიდარი და უძველესი ისტორია აქვს, პირველად ისტორიულ წყაროებში 1019 წელსაა ნახსენები. ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-02-13 საიტზე Wayback Machine. ბრესტი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] ბრესტის ქრონოლოგია ↑ https://blr.belta.by/president/view/upraulentsy-mjastsovaj-vertykali-dyrektary-pradpryemstvau-i-namesniki-ministrau-kadravy-dzen-u-126324-2023/ ↑ Большая Советская Энциклопедия, том 4: Атоллы — Барщина — 1926. — Т. 4. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q43200225"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20078554"></a> ↑ https://bigenc.ru/geography/text/5618282 ↑ 4.0 4.1 Государственный земельный кадастр Республики Беларусь დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. (по состоянию на 1 января 2012 г.) ↑ 5.0 5.1 РЕШЕНИЕ БРЕСТСКОГО ОБЛАСТНОГО СОВЕТА ДЕПУТАТОВ 11 сентября 2012 г. № 219 Об изменении границ некоторых административно-территориальных единиц Брестской области. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-11. ციტირების თარიღი: 2013-09-14. ↑ Оперативные данные статистики БелСтат. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-27. ციტირების თარიღი: 2012-10-27. ↑ 1921 წლამდე გამოიყენებოდა მისი რუსული სახელი — ბრესტ-ლიტოვსკი. ↑ Людмила Селех.. (22 мая 2012) За год количество жителей Бреста выросло почти на 5,5 тысяч человек. Новости TUT.BY. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-20. ციტირების თარიღი: 2012-08-20.
კონსონანტური დამწერლობა

კონსონანტიური დამწერლობა — ფონეტიკური დამწერლობის ტიპი, რომელიც მხოლოდ თანხმოვანი ბგერების აღმნიშვნელ სიმბოლოებს (ასოებს) შეიცავს. ამგვარი დამწერლობები ძირითადად გამოიყენება ისეთი ენების ჩასაწერად, რომელთა სტრუქტურა იძლევა იმის საშუალებას, რომ ხმოვნების გარეშე ჩაწერილმა სიტყვამ ორაზროვნება ან აზრის გაუგებრობა არ გამოიწვიოს. ამის საშუალებას ძირითადად სემიტური ენები იძლევიან, რომელთა მორფოლოგია და ლექსიკაც კონსონანტურ საწყისებზეა დაფუძნებული. კონსონანტური დამწერლობების შესახებ პეტერ ტ. დანიელსის მიერ 1990 წელს გამოქვეყნებული ნარკვევის შემდეგ კონსონანტური დამწერლობის აღსანიშნავად პარალელურად გამოიყენება ტერმინი აბჯადიც. კონსონანტური დამწერლობების მაგალითებია არაბული, ებრაული, სირიული დამწერლობები, ასევე ძველი სემიტური სისტემები, როგორიცაა პროტო-სემიტური, ფინიკიური, არამეული და სხვა. კონსონანტური დამწერლობიდან, კერძოდ ფინიკიურიდან განვითარდა პირველი ხმოვნების შემცველი ბერძნული ანბანი, რამაც დასაბამი მისცა ანბანური (ხმოვნიანი) დამწერლობების შექმნას ევროპაში. Harald Haarmann: Universalgeschichte der Schrift, 1991, Frankfurt, New York: Campus, ISBN 3-88059-955-6 Peter T. Daniels: „Fundamentals of Grammatology“: Journal of the American Oriental Society 110 (1990) 727-731.
დიდი ოფიცერი

დიდი ოფიცერი — ორდენის კლასი, (ხარისხი, დონე), გამოიყენება მრავალ ქვეყანაში. სარაინდო ორდენთა და ღირსების ორდენთა იერარქიაში დგას კომანდორზე მაღლა და თეთრი ჯვრის ორდენზე დაბლა. მასონობაში დიდი ოფიცერი — თანამდებობაა, რომელიც არჩევითია და მასზე ინიშნება მასონთა ორდენის დიდი ოსტატი. გერმანია: Großoffizier или Großkomtur — გამოიყენება გერმანიის იმპერიის, გფრ, ავსტრიის მეორე ხარისხის ორდენთა აღსანიშნავად. იტალია: Grande ufficiale — გამოიყენება როგორც მეორე ხარიხსხის ორდენი როგორც იტალიის რესპუბლიკაში, ისე იტალიის სამეფოში. ორდენში "იტალიური სოლიდარობის ვარსკვლავი" ის აღინიშნება, როგორც უმაღლესი ხარიხსი. საფრანგეთი: Grand officier — გამოიყენებენ ნაპოლეონ ბონაპარტის მიერ შექმნილ ორდენთა დასახელებაში და გამოიყენება დღემდე საფრანგეთსა და სხვა ფრანგულენოვანი ჯგუფის ქვყნებში.. რუსეთიː Великий офицер — გამოიყენებოდა რუსეთის იმპერიაში სახელით, "დიდი ოფიცერი" აგრეთვე, "დიდი საოფიცრო ჯვრის კავალერი". თანამედროვე რუსულ ფალერისტიკაში განსხვავებული მოსაზრებებია მის სახელთან დაკავშირებული. კერძოდ, თარგმანში გვხვდება შემდეგი სახელებითː „დიდი ოფიცერი“, „უმაღლესი ოფიცერი“, „უფროსი ოფიცერი“. დიდი ოფიცრები ჩვეულებრივ ატარებენ ჯილდოს შემდეგი სახით და თანმიმდევრობითː 1. ნიშანი აბრეშუმის ლენტით 2. ვარსკვლავი მკერდზე მასონთა ორდენის სათავეში — დიდ ლოჟაში დიდი ოფიცერი წარმოადგენს ყველაზე უფროსს — დიდ ოსტატს. დიდი ოსტატი ხელმძღვანელობს დიდი ლოჟის და მისი იურისდიქციის ქვეშ შემავალი ყველა სხვა მასონური ლოჟის შეკრებებს. მას უწოდებენ „ყველაზე უხუცეს ძმას“. დიდი ლოჟის დიდი ოფიცრის ფუნქციური მოვალეობები ძირითადად შეესაბამება მასზე დაქვემდებარებულ ლოჟათა ანალოგიური თანამდებობის პირთა ფუნქციებს. არსებობს რამდენიმე თანამდებობა, რომელიც არ გააჩნიათ პირებს ჩვეულებრივ ლოჟებში. დიდი ოფიცრის ქვემდგომ თანამდებობათა რაოდენობა აღწევს 18–ს. ზოგიერთი თანამდებობა მოტანილია ქვემოთː დიდი ოსტატის მოადგილე — ზოგიერთ იურისდიქციაში დიდი ოსტატის მოადგილე წარმოადგენს მის დამხმარეს და უფლებამოსილია იმოქმედოს ოსტატის სახელით მისი არყოფნის შემთხვევაში. ასეთი შემთხვევა გვხვდება ინგლისის გაერთიანებული დიდი ლოჟის იურისდიქციაში. დიდი კანცლერი — პასუხისმგებელია საგარეო კავშირებსა და სხვა იურისდიქციის დიდ ლოჟებთან ფორმალურ ურთიერთობებზე. დიდი არქივარიუსი — ზოგიერთ იურისდიქციაში დიდი არქივარიუსი ინიშნება დიდი ლოჟის სამართლებრივი საკითხების მთავარ სპეციალისტად. თანამდებობაზე ჩვეულებრივ ინიშნება გამოცდილი ადვოკატი ან მოსამართლე. სხვა იურისდიქციებში ასეთ მოვალეობებს ასრულებს ოფიცერი, რაიმე ოფიციალური სახელწოდებით პოსტი არ არსებობს. დიდი ცერემონმაისტერი (ან დიდი საქმისმწარმოებელი) — ეს დიდი ოფიცერი პასუხისმგებელია დიდი ლოჟის შენობებზე. ჩვეულებრივ, ამ თანამდებობით აჯილდოებენ გამოცდილ არქიტექტორს ან მშენებელს. როგორც წესი, პასუხისმგებლობა ინდივილუალურ შენობებზე ეკისრება ცალკეულ კომიტეტს. დიდი საჭურველმტვირთველი — მრავალ დიდ ცერემონიაზე დიდი ოსტატის გავლის წინ შემოაქვთ სარიტუალო ხმალი. ასეთ შემთხვევებში ის მოაქვს დიდ საჭურველმტვირთველს. დიდი მეშტანდარტე (ან დიდი მედროშე) — მრავალ დიდ ოსტატს აქვს ან მრავალ დიდ ლოჟაში არსებობს საკუთარი ოფიციალური შტანდარტი, რომელსაც ატარებენ დიდი ოსტატის უკან სხვადასხვა ოფიციალურ ცერემონიებზე. ასეთ შემთხვევაში ნიშნავენ ოფიციალურად დიდ მეშტანდარტეს ან დიდ მედროშეს.
არამეული დამწერლობა

არამეული დამწერლობა — ჩრდილოეთსემიტური დამწერლობის ერთ-ერთი ძირითადი სახეობა. შედგება 22 ნიშნისაგან, რომლებიც გამოყენებულია მხოლოდ თანხმოვნებისათვის. ტექსტი იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ. არამეული დამწერლობის უძველესი ნიმუშები ახლოს დგას ძველ ფინიკიურ და ძველ ქანაანურ დამწერლობებთან, თუმცა განსხვავებაც საკმაოდ ადრე იჩენს თავს; სახელდობრ, ზოგიერთი ასოს (b, d, r) თავშეკრული ნაწილები, რაც ადრინდელი სემიტურისათვის იყო დამახასიათებელი, აქ უკვე თავგახსნილად იწერება. ძველი წელთაღრიცხვით პირველი ათასწლეულის მეორე ნახევარში არამეული ანბანი გავრცელდა მთელ ახლო აღმოსავლეთში. მრავალი არამეული წარწერა ნაპოვნია პალესტინაში, ასურეთში, ირანში, ამიერკავკასიაში, კაპადოკიაში, ლიკიაში, ლიდიაში, კილიკიაში, ჩრდილოეთ არაბეთში, ეგვიპტეში, ავღანეთში, ინდოეთში და ა.შ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 537.
ხაიში

საკუთარი სახელი ხაიში შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ სოფელთაგანს: ხაიში — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში ხაიში — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში
ლა-ჩორერა (პანამა)

ლა-ჩორერა (ესპ. La Chorrera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ცენტრალურ პანამაში, დედაქალაქ პანამიდან 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს ქვეყნის ერთ-ერთ უდიდეს ქალაქს. ლა-ჩორერა ცნობილია თავისი საერთაშორისო ბაზრობით. აქვე იწარმოება ქვეყნის ხე-მასალის დაახლოებით 2 %. ქალაქის კლიმატი ცხელი ტროპიკულია. მაისიდან ნოემბრამდე იცის თავსხმა ტროპიკული წვიმები, რაც ხელს უწყობს ვრცელი საძოვრების არსებობას და შესაბამისად, მეცხოველეობის განვითარებას. ნაყოფიერ მიწაზე მოდის მრავალი კულტურა. ლა-ჩორერა მდებარეობს პანამერიკულ გზატკეცილზე, კაპირისა და არაიხანის რაიონებს შორის, წყნარი ოკეანის სანაპიროდან დაახლოებით 7 კილომეტრში. დაზუსტებით არაა ცნობილი თუ საიდან მომდინარეობს სახელწოდება „ლა-ჩორერა“, მაგრამ სავარაუდოდ ის უკავშირდება რაიონში არსებულ მრავალ ჩანჩქერს, რომელთა შორისაცაა: ელ-ჩორო-დე-ლა-ჩორერა, ელ-ჩორო-ტრინიდადი, ელ-ჩორო-დე-კანოა-კებრადა და ა. შ. პანამის ქალაქების სია (ესპანური) presidencia.gob.pa «La Chorrera celebra 152 aniversario de fundación» დაარქივებული 2009-08-30 საიტზე Wayback Machine.
პაკორა

პაკორა (ესპ. Pacora) — ქალაქი პანამაში, პანამის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 61 895 ადამიანს შეადგენდა. ამ მაჩვენებლით, ქვეყნის მასშტაბით სიდიდით მეცხრე ქალაქია. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
ებრაული დამწერლობა

ებრაული დამწერლობა (ებრ. אָלֶף־בֵּית עִבְרִי [Alefbet ‘Ivri‎]) — ანბანური კონსონანტური დამწერლობა. ამჟამად გავრცელებული ებრაული დამწერლობის ე. წ. კვადრატული დამწერლობის — გამოყენება ებრაელებმა დაიწყეს ძვ. წ. III საუკუნიდან და გამოიყენება როგორც თვით ებრაული ენისათვის, ისე ევროპული (იდიში, ლადინო) და თურქულ (ყარაიმული) ენებზე აღმოცენებული ებრაული მეტყველების გადმოსაცემად. არამეულიდან მომდინარე კვადრატულ დამწერლობამდე ებრაული ენისათვის გამოიყენებოდა ქანაანური დამწერლობა (ძვ. წ. X-II საუკუნეები). ებრაულ დამწერლობაში 22 ასოა, რომელთა რიგი და სახელწოდებანი საერთო-სემიტური წარმომავლობისაა. იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ, გადაუბმელად. XX საუკუნემდე სიტყვის გადატანა არ ხდებოდა, რის გამოც სტრიქონის ბოლოს ზოგიერთი ასო გაჭიმულად იწერებოდა. უხმოვნო ტექსტებში ხმოვნები (განსაკუთრებით — გრძელი) ზოგჯერ გადმოიცემოდა უ̂, ჲ, ჰ თანხმოვნების ამღნიშვნელი ასოებით (ე. წ. matres lectionis). ახ. წ. VII-VIII საუკუნეებში შეიქმნა ხმოვანთა აღმნიშვნელი ნიშნების რამდენიმე სისტემა. მათგან განსაკუთრებით გავრცელდა ე. წ. ტიბერიული, რომელიც სეფარდული წარმოთქმის მიხედვით გადმოსცემს სამგვარი სიგრძის ხმოვნებს. იგივე სისტემა მოიცავს თანხმოვნის გაორკეცების, ხშულის სპირანტიზაციისა და თანხმოვნის უხმოვნობის, სიტყვის მთავარი და თანამახვილის აღმნიშვნელ ნიშნებს. კვადრატული დამწერლობის გარდა, გამოიყენება ნახევარკურსივი, ე. წ. რაში, რომელიც შუა საუკუნეებში გავრცელდა, და კურსივი, რომელსაც ამჟამად ფართოდ იყენებენ. ძველი და თანამედროვე ებრაული, მათ შორის ბიბლიისა და თალმუდის არამეულის სადამწერლობო სისტემა. ებრაული დამწერლობა განვითარდა ფინიკიურისა და ქანაანური კონსონანტური დამწერლობებისაგან. ასოთა მოხაზულობა წინამორბედ დამწერლობებში ერთ საგანს აღნიშნავდა, ებრაულში კი ამ ნიშნებმა ბგერების მნიშვნელობები შეიძინეს (მაგალითად ב-ს 90o-ით შემობრუნებით მიიღება ფინიკიური ნიშანი, რომელიც აღნიშნავდა სახლს - ებრაულად - בית (ბაჲთ) „სახლი“). უძველესი ხელნაწერები მოიპოვება ძვ. წ. XII საუკუნეში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ებრაული დამწერლობა კ. წერეთელი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 668.
სანტიაგო-დე-ვერაგუასი

სანტიაგო-დე-ვერაგუასი (ესპ. Santiago de Veraguas) — ქალაქი პანამაში, ვერაგუასის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს პანამერიკულ გზატკეცილზე. სანტიაგო-დე-ვერაგუასი XVII საუკუნეში დააარსეს ქალაქ მონხიტოსა და სანტა-ფეს მაცხოვრებლებმა, რომლებსაც ამ ადგილას წინასწარ ჰქონდათ გადაწყვეტილი გასამგზავრებელი ცენტრის აშენება. დასახლება გაშენდა მდინარე მარტინ-გრანდეს სამხრეთით. ჟამთა აღმწერელი ხუან დიას დე-ლა-კალე თავის ნაშრომში იუწყება, რომ „ქალაქი სანტიაგო-დე-ვერაგუასი დაარსდა 1621 წლის 23 ოქტომბერს“. ქალაქის ეკონომიკა ეფუძნება ვაჭრობას, საბანკო სექტორს, სოფლის მეურნეობას. მცირე მასშტაბით განვითარებულია მეთუნეობა. პანამის ქალაქების სია ერთ-ერთი სკოლა საკათედრო ტაძარი ქალაქის პარკი Photo Gallery of Santiago დაარქივებული 2014-12-21 საიტზე Wayback Machine. Portal and Directory დაარქივებული 2020-10-29 საიტზე Wayback Machine.
ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო

ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო (რუს. Владимир Иванович Немирович-Данченко დ. 11 დეკემბერი, 1858, შემოქმედი — გ. 25 აპრილი, 1943) — რუსი რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე, დრამატურგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1936). დაიბადა 1858 წელს ოზურგეთის მაზრის სოფელ შემოქმედში სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. დედა იყო უკრაინულ-სომხური წარმოშობის. სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1876-1879 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 70-იანი წლებიდან მოღვაწეობდა თეატრალურ კრიტიკაში. ავტორია მრავალი რომანისა, მოთხრობისა და პიესისა. მისი პიესები იდგმებოდა რუსეთის სხვადასხვა თეატრების სცენებზე. ნემიროვიჩ-დანჩენკო საფუძვლიანად იცნობა მის თანამედროვე რუსულ თეატრალურ ხელოვნებას და აუცილებლად მიაჩნდა მისი გარდაქმნა. მან შესთავაზე კონსტანტინე სტანისლავსკის, რომ ერთად განესაზღვრათ ახალი თეატრის იდეული, ეთიკური და მხატვრული პრინციპები. მათ შეიმუშავეს პროგრამა და 1898 წელს დააფუძნეს „ყველასთვის ხელმისაწვდომი სამხატვრო თეატრი“, რომელსაც მოგვიანებით მოსკოვის სამხატვრო აკადემიური თეატრი ეწოდა. თეატრის რეპერტუარს განსაზღვრავდა ნემიროვიჩ-დანჩენკო. მან თეატრში ანტონ ჩეხოვი და მაქსიმ გორკი მიიყვანა. 1919 წელს თეატრთან მან დააარსა მუსიკალური სტუდია, რომელიც 1926 წლიდან მისი სახელობის მუსიკალურ თეატრად გადაკეთდა. 1983-1990 წლებში ნემიროვიჩ-დანჩენკოს მშობლიურ სოფელში მოქმედებდა მისი სახლ-მუზეუმი. ამჟამად ტერიტორია მონასტერ ეკუთვნის. 1898-1916 წლები 1898 - „თოლია“ (ჩეხოვი) 1899 - „ძია ვანია“ (ჩეხოვი) 1899 - „მარტოსულნი“ (ჰაუპტმანი) 1900 - „როცა ჩვენ, მკვდრები, ვიღვიძებთ“ (იბსენი) 1901 - „სამი და“ (ჩეხოვი) 1902 - „ფსკერზე“ (გორკი) 1903 - „საზოგადოების ბურჯნი“ (იბსენი) 1903 - „იულიუს კეისარი“ (შექსპირი) 1904 - „ალუბლის ბაღი“ (ჩეხოვი) 1906 - „ბრანდი“ (იბსენი) 1908 - „როსმერსჰოლმი“ (იბსენი) 1910 - „ძმები კარამაზოვები“ (დოსტოევსკი) 1925-43 წლები 1929 - „ბლოკადა“ (ივანოვი) 1930 - „აღდგომა“ (ტოლსტოი) 1936 - „ლიუბოვ იაროვაია“ (ტრენიოვი) 1937 - „ანა კარენინა“ (ტოლსტოი) 1942 - „კრემლის კურანტები“ (პოგოდინი) ნემიროვიჩ-დანჩნეკოს მიღებული აქვს საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტის წოდება (1936 წ.), ლენინის ორდენი, შრომის წითელი ორდენი. არის სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1942, 1943). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 376-377. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო Сайт: Музей В.И.Немировича-Данченко и Н.А.Корфа с.Нескучное В. И. Немирович-Данченко Немирович-Данченко, Владимир Иванович. Фото. 1920-е гг. დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
აბრანტეში

აბრანტეში (პორტ. Abrantes) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს აბრანტეშის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის აღწერით შეადგენდა 39 325 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მონიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-09-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 [1] Resultados Definitivos, Operação Estatística Censos 2011, სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2011.
აგუალვა-კასენი

აგუალვა-კასემი (პორტ. Agualva-Cacém) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს სინტრის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 121 000 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია Junta de Freguesia do Cacém დაარქივებული 2006-02-11 საიტზე Wayback Machine. Junta de Freguesia da Agualva Junta de Freguesia de Mira-Sintra დაარქივებული 2008-04-01 საიტზე Wayback Machine. Junta de Freguesia de S. Marcos დაარქივებული 2006-02-06 საიტზე Wayback Machine.
აგედა

აგედა (პორტ. Águeda) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს აგედის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 11357 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი
ალბუფეირა

ალბუფეირა (პორტ. Albufeira) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ალბუფეირის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 16237 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ალბუფეირის ამინდი დაარქივებული 2012-01-17 საიტზე Wayback Machine. ქალაქის რუკა დაარქივებული 2012-08-26 საიტზე Wayback Machine.
ალკასერ-დუ-სალი

ალკასერ-დუ-სალი (პორტ. Alcácer do Sal) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ალკასერ-დუ-სალის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 9118 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-10-20 საიტზე Wayback Machine.
ალკობასა

ალკობასა (პორტ. Alcobaça) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ალკობასის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 9775 კაცს. ქალაქში მდებარეობს ალკობასის მონასტერი რომელიც შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ალმეირინი

ალმეირინი (პორტ. Almeirim) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ალმეირინის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 11607 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ალვერკა-დუ-რიბატეჟუ

ალვერკა-დუ-რიბატეჟუ (პორტ. Alverca do Ribatejo) — ქალაქი პორტუგალიაში. შედის ლისაბონის ოლქში. მდებარეობს ვილა-ფრანკა-დე-შირის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 29086 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-09-16 საიტზე Wayback Machine.
ამარანტე (პორტუგალია)

ამარანტე (პორტ. Amarante) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ამარანტეს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 11000 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია სასტუმრო „Navarras“ დაარქივებული 2010-05-28 საიტზე Wayback Machine. Rota do Românico დაარქივებული 2013-11-05 საიტზე Wayback Machine.
ამორა (პორტუგალია)

ამორა (პორტ. Amora) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს სეიშალის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 53638 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (პორტუგალიური)
ანადია

ანადია (პორტ. Anadia) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ანადიის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 3533 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი ანადიის ფოტოები
ბარსელუში

ბარსელუში (პორტ. Barcelos) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ბარსელუშის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 20000 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი
ბარეირუ (ქალაქი)

ბარეირუ (პორტ. Barreiro) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ბარეირუს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 50232 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ქალაქის მერიის ოფიციალური საიტი
ბეჟა (პორტუგალია)

ბეჟა (პორტ. Beja) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ბეჟის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 23475 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ბრაგანსა

ბრაგანსა (პორტ. Bragança) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ბრაგანსის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 19998 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ავთანდილ ებრალიძე

ავთანდილ ებრალიძე (დ. 3 ოქტომბერი, 1991; თბილისი, საქართველო) საყოველთაოდ ცნობილია როგორც ავთო — ქართველი ფეხბურთელი, პორტუგალიური „ჟილ ვისენტეს“ თავდამსხმელი. ავთომ კარიერა დაიწყო 2010 წელს, პორტუგალიის მეოთხე დონის ჩემპიონატის კლუბ „ესპერანსა დელ ლაგოსში“, სადაც ერთი სეზონი დაჰყო. შემდეგ გადავიდა „ჟუვენტუდე ევორაში“, რომელიც პორტუგალიის მესამე დონის ჩემპიონატში ასპარეზობს და 27 თამაშში 2 გოლი მითვალა. 2012 წლის ზაფხულში ავთო გადავიდა სეგუნდა ლიგის კლუბ „ოლივეირენსეში“. „ოლივეირენსეში“ ავთოს დებიუტი შედგა 2012 წლის 29 ივლისს „ბელენენსეს“ წინააღმდეგ სადაც მან 76 წუთი ითამაშა. ავთომ მისი პირველი გოლი გაიტანა 2012 წლის 16 სექტემბერს „საინტრენსეს“ წინააღმდეგ, მისმა გუნდმა 5-1 ანგარიშით გაიმარჯვა. 2013 წლის 2 სექმტემბერს, პორტუგალიის სატრანსფერო ფანჯრის ბოლო დღეს ავთო გადავიდა პრიმერა ლიგის გუნდს „ჟილ ვისენტეში“, თავისუფალი ტრანსფერით. 2013 წლის 6 ოქტომბერს ავთო პირველად გამოიძახეს საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. მისი სანაკრებო დებიუტი შედგა 15 ოქტომბერს ესპანეთის წინააღმდეგ, მან 70-ე წუთზე შეცვალა შოთა გრიგალაშვილი. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი ჟილ ვისენტეს ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2014-11-05 საიტზე Wayback Machine. (პორტუგალიური) სტატსიტიკა და პროფილი Zerozero-ზე[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) სტატისტიკა ForaDeJogo-ზე დაარქივებული 2014-09-09 საიტზე Wayback Machine. (პორტუგალიური) ↑ ავთო ებრალიძე - ნაკრების ახალგაზრდა დებიუტანტის იმედები და მოლოდინები[მკვდარი ბმული] (ქართული)
კალდაშ-და-რაინია

კალდაშ-და-რაინია (პორტ. Caldas da Rainha) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს კალდაშ-და-რაინიის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 30006 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
კამარა-დი-ლობუში

კამარა-დი-ლობუში (პორტ. Câmara de Lobos) — ქალაქი პორტუგალიაში, მადეირის ავტონომიური რეგიონში. მდებარეობს კამარა-დი-ლობუშის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 16842 კაცს. პორტუგალიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი