laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამფისბენები

ამფისბენები (ლათ. Amphisbaenia) ესაა ქვერიგი უკიდურო ქერცლიანებისა. ენათესავებიან ხვლიკებსა და გველებს. გარეგნობით ემსგავსებიან ჭიაყელებს. გააჩნიათ წვრილი, ძირითადად ვარდისფერი სხეული. ქერცლები განლაგებულია რგოლისებურად. ქვეოჯახი ნაკლებადაა შესწავლილი მათი მცირერიცხოვნობისა და მალული, მთხრელი ცხოვრების წესის გამო. სახეობათა უმრავლესობა ბინადრობს აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. მცირე რაოდენობით გვხვდებიან მსოფლიოს დანარჩენ ნაწილებში. მათი ანატომიის გარდა, ძალზედ ცოტა რამაა ცნობილი ამფისბენების შესახებ. იმის გამო, რომ პატარა ზომის არსებების გაკვეთა ძნელია, არც ამფისბენების ანატომიაა კარგად შესწავლილი. უმეტესობა სახეობებისა 150 მილიმეტრზე პატარა იზრდება. წარმოიშვნენ ცარცულ პერიოდში. რიგი: ქერცლიანები ქვერიგი: ამფისბენები ოჯახი: ამფისბენისებრნი - გრეი, 1865—ამფისბენისებრნი, ტროპიკული ჭია-ხვლიკები ოჯახი: Bipedidae - ტეილორი, 1951—აჯოლოტები ოჯახი: Rhineuridae - ვანზოლინი, 1951—ჩრდილო ამერიკის ჭია-ხვლიკები ოჯახი: Trogonophidae - გრეი, 1865 -- პალეარქტიკული ჭია-ხვლიკები ↑ Amphisbaenidae (TSN 209627). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. Retrieved on 19 აგვისტო 2007. ↑ Bipedidae (TSN 564539). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. Retrieved on 19 აგვისტო 2007. ↑ Rhineuridae (TSN 564535). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. Retrieved on 19 აგვისტო 2007. ↑ Trogonophidae (TSN 209638). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. Retrieved on 19 აგვისტო 2007.
მიგ-29М

მიგ-29М (რუს. Микоян МиГ-35) (ნატოს კლასიფიკაციით Fulcrum-E) მანამდე ცნობილი როგორც მიგ-33, არის 80-იანი წლების რეაქტიული გამანაგურებელი. თვითმფრინავი შექმნილია მიგ-29-ს ბაზაზე. მიგ-29М-ს ხანდახან Super Fulcrum-ს ეძახიან.
ამფი...

ამფი... (ბერძნ. amphi... — ორმხრივ, ირგვლივ) — ბერძნული წარმომავლობის თავსართი; შეესაბამება ქართულ „ორმხრივ“, „აქეთ და იქით“ (ამფორა, ამფიბია, ამფიბიები, ამფიმიქსისი) ან „ირგვლივ“ (ამფითეატრი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 412.
ნოსირის ნამოსახლარი

ნოსირის ნამოსახლარი — ბრინჯაოსა და ანტიკური ხანის არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ნოსირში, მდინარე ტეხურის მარცხენა ნაპირას (სენაკის მუნიციპალიტეტი). გათხარეს 1967-1970 წლებში (ხელმძღვანელი დ. ქორიძე) და 1971-1977 წლებში (ხელმძღვანელი ე. გოგაძე). ნოსირის ნამოსახლარის ნაწილი მდინარეს გაუნადგურებია, შესწავლილია სამოსახლო ბორცვი (დაახლოებით 2000 მ2), რომელიც კოლხეთის დაბლობის გორანამოსახლარების (დიხა გუძუბა, ნაოხვამუ და სხვა) ტიპს განეკუთვნება. მასზე დადგენილია 4 კულტურული ფენა: I და II (ძვ. წ. II ათასწლეულის II მეოთხედი), III და IV (ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარი — I ათასწლეულის დასაწყისი). სამოსახლოს ცენტრში თავდაპირველად აგებული ყოფილა ხელოვნური შემაღლება - ხის ძელებით ნაგებ დიდი ჯარგვალის ტიპის ნაგებობაზე დაყრდნობილი თიხაზვინული. I ფენაში გამოვლინდა ხის შენობები. აქვ მოპოვებულია ძვლისა და კაჟის იარაღები, საოჯახო-სამეურნეო დანიშნულების ქვის ნივთები (ხელსაფქვავები, სანაყები და სხვა), მცენარეულის (ვაზის, წაბლის, თხილის) ნაშთები, მარცვლეულის ნარჩენები, საქონლის ძვლები და სხვა. II ფენა ძლიერი ნახანძრალის ნაშთებს შეიცავდა. შეიმჩნევა კერამიკის ევოლუცია. I და II ფენები გამოირჩევა ორნამენტის მრავალფეროვნებით (ღარული, გრავირებული და რელიეფური სახეები). III კულტურულ ფენაში ნაპოვნია დიდი რაოდენობით კერამიკა, ცხოველის ძვლები, საოჯახო დანიშნულების ქვის ნივთები, აგრეთვე ბრინჯაოს ბრტყელი ცული, საჭრეთლი, დანისპირი და სხვა. ბორცვის განაპირა ადგილებში დადგენილია IV კულტურული ფენა. სათავსები ნაგები ყოფილა ძვლებით (ჯარგვალური წყობის კედლები) ან წნულებით (ფაცხის ტიპისა). შნობები განლაგებული იყო ტერასულად, თიხაზვინულის საფუძველზე. ნოსირის ნამოსახლარზე ნაპოვნია სქლად გამოთლილი და თხელი (ყავრის მსგავსი) ფიცრები. ნოსირის ნამოსახლარის მოსახლეობა ეკუთვნოდა მიწათმოქმედ საზოგადოებას, სადაც განვითარებული იყო მესაქონლეობა და ხელოსნობის დარგები. გოგაძე ე., კოლხეთის ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის ნამოსახლართა კულტურა, თბ., 1982; საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიური ექსპედიციები, ტ., 1-5, თბ., 1969-1977; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 481.
Anyone Can Play Guitar

„Anyone Can Play Guitar“ — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის სიმღერა, რომელიც სინგლის სახით გამოვიდა 1993 წელს. ეს არის ჯგუფის მეორე სინგლი და რიგით პირველი, რომელიც უფრო ცნობილი გახდა, ვიდრე Creep - ამის მიზეზი იყო წინა სინგლის შეზღუდული რაოდენობით გამოსვლაში. Anyone Can Play Guitar ჩარტებში ნაკლებად წარმატებული იყო, მაგრამ 90-იან წლებში რეგულარულად შედიოდა ჯგუფის საკონცერტო გამოსვლებში. Anyone Can Play Guitar (სინგლის ვერსია) - 3:21 Faithless the Wonder Boy - 4:14 Coke Babies - 2:58 Anyone Can Play Guitar (სინგლის ვერსია) - 3:21 Faithless the Wonder Boy - 4:14 Anyone Can Play Guitar - 3:24 Creep - 3:57 Pop Is Dead - 2:12 Thinking About You (EP-ის ვერსია) -2:17 Killer Cars (აკუსტიკური) - 2:15 Anyone Can Play Guitar - 3:25 Faithless the Wonder Boy - 4:14 Coke Babies - 2:58 Anyone Can Play Guitar - კლიპი სერვისზე YouTube
ნოსტოკი

ნოსტოკი (ლათ. Nostoc) — ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეების გვარი ჰორმოგონიუმიანების კლასისა. აერთიანებს 50-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან მტკნარ წყალში, ტენიან კლდეებსა და ნიადაგზე. ნოსტოკის ლორწოვანი კოლონია სფეროსებრი ან ძაფისებრია, თავისუფლად ცხოვრობს ან სუბტრატზეა მიმაგრებული; მრავლდება ძაფებია დაწყვეტით ან სპორებით. ზოგიერთი სახეობა ითვისებს ატმოსფეროს აზოტს. აზიის ქვეყნებში ზოგ სახეობას საჭმელად იყენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 481.
ნოტო

ნოტო, ცხვრის ჯგუფი. ბატკნების ნოტოში გაერთიანებულია ერთი ასაკისა და განვითარების მოზარდული. დოლის დროს მაწოვარ ნერბებს და მათ ბატნებს ნოტოებად ყოფენ. რაც უფრო მცირე ასაკოვანია ბატკანი, მით უფრო ნაკლები რაოდენობით აერთიანებენ ნოტოში. 8-10 დღიანი ბატკნების ნოტოში 10-15 ბატკანია თავიანთი დედებიანად. 10-20 დღიანი ბატკნების ნოტოში — 50-80 ბატკანი; 20-30-დღიანი ბატკნების ნოტოში — 120-150 ბატკანი, ხოლო 30 დღეზე უხნესი ბატკნების ნოტოში — 200-250 ბატკანი. დოლის დამთავრებისას სადოლებელი ნერბების ფარაში 34 ნოტოა. ქართველი მეცხვარეები უფროსი ასაკის ნოტოს უწოდებენ „პირველი ხელის ბატკანს“, საშუალო ასაკისას — „მეორე ხელის ბატკანს“, უმცროსი ასაკისას — „მესამე ხელის ბატკანს“, ბოლოს არის სუსტი ბატკნების ნოტო როდესაც ბარკნების უმეტესი ნაწილი 1 — 1½ თვის გახდება, ყველა ნოტოს ერთ ფარად აერთიანებენ. ნოტოებში გაერთიანებულ ბატკნებს ასაკისა და განვითარების შესაბამისად უვლიან. ბატკნების ნოტოდ დაყოფა პროგრესული მეთოდია და ხელს უწყობს მეტი და უკეთ განვითარებული ბატკნების გამოზრდას. ბუჩუკური ა., ქსე, ტ. 7, გვ. 4825, თბ., 1984
ცხვრის დოლი

ცხვრის დოლი — ბატკნის მოგების დრო. იწყება ნერბვიდან 140-155 დღის შემდეგ. ძველად მეცხვარეები ზამთრისათვის საკვებს ვერ იმარაგებდნენ და ამიტომ დოლის დაწყების დრო ზამთრის ბინის მახლობელი საძოვრის ბალახის ვეგეტაციის დაწყებაზე იყო დამოკიდებული. ცხვრის დოლი ტარდებოდა უმეტესად ზამთრის მიწურულსა და გაზაფხულზე. განსაკუთრებით ხელსაყრელია გაზაფხულის (თებერვლის მეორე ნახევარი, მარტის დასაწყისი) დოლი; ადრე გაზაფხულის დოლის ბატკანი გაზაფხულის ბოლოს, მთაში გამგზავრებამდე, უკვე მოზრდილია და კარგადაა შეგუებული საძოვარზე ძოვებას, ამასთანავე კარგად იტანს მგზავრობას და ალპურ საძოვარზე ნაიალაღარი ზამთარსაც კარგად ხვდება. ზამთრის დოლისთვის საჭიროა ფართო ფარები (ერთი ნერბისათვის 1,5 მ² ფართობი) და უხეში წვნიანი და კონცენტრირებული საკვების წინასწარი მომარაგება. საქართველოს მთიან რაიონებში (მესხეთ-ჯავახეთი-თრიალეთი, ნაწილობრივ ქართლი) ფარაში ერკმლებს შემოდგომის გიორგობის დღეს 10 ნოემბერი/23 ნოემბერში შეურევდნენ. ამიტომ დოლი ძველი სტილით აპრილის დასაწყისში „ოცობაში“ იწყებოდა. „ოცობა“ — ოცი კვირა — გიორგობიდან ოცი კვირის გასვლის შემდეგ დგება. ეთნოგრაფიული მონაცემებით, „ოცობა“ გაზაფხულის ბუნიობა („ოცობასა ორობასა, დღე და ღამე სწორობასა“). პირველ ბატკანს, რომელიც დოლის დაწყების დროს ჩნდებოდა, დოლის თავს უწოდებდნენ. იგი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთსა და ქსნის ხეობაში სამსხვერპლო პირუტყვად მიაჩნდათ და ანთროპომორფულ, მამაკაცური ბუნების მქონე ღვთაებებს სწირავდნენ. მაკალათია, მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 472.
ხალხთა ბრძოლის ძეგლი

ხალხთა ბრძოლის ძეგლი (გერმ. Völkerschlachtdenkmal) - ლაიფციგის მთავარი ღირსშესანიშნაობა და ევროპის უდიდესი ძეგლი. 1813 წლის 16 ოქტომბრიდან 19 ოქტომბრამდე იმართებოდა ე.წ. ხალხთა ბრძოლა, როდესაც რუსების, შვედების, პრუსიელების და ავსტრიელების კოალიციამ გაანადგურა ნაპოლეონის ჯარი. პირველ მსოფლიო ომამდე ეს ბრძოლა მსოფლიოს ისტორიაში ყველაზე მსხვილ ბრძოლად მიიჩნეოდა. Stadtgeschichtliches Museum Leipzig (City-Historical Museum Leipzig) დაარქივებული 2009-11-03 საიტზე Wayback Machine. Homepage of the monument's supporters დაარქივებული 2009-04-23 საიტზე Wayback Machine.
Eupodophis

Eupodophis ესაა გვარი გადაშენებული გველისა, რომელიც გვიან ცარცულ პერიოდში ბინადრობდა. ერთადერთ სახეობას (რომელიც ასევე ტიპური სახეობაცაა) E. descouensi გააჩნდა 2 ფეხი და წარმოადგენდა გარდამავალ ფორმას ცარცული ერის ხვლიკებსა და უკიდურო გველებს შორის. ნაშთი სიგრძეში 85 სმ. აღწევდა. გველი ბინადრობდა მიახლოებით 92 მლნ. წლის წინ (სენომანური ერა). ნაშთი აღმოაჩინეს კირქვაში, ლიბანის სოფელ ალ-ნამოურაში. აღწერილი იქნა 2000 წელს, რეიგისა და ესქუილის მიერ. ნაშთს ანალიზი ჩაუტარეს სინქროტრონის რენტგენის მეშვეობით გრენობლში, საფრანგეთი. გამოკვლევამ ცხადყო, რომ ჩორჩხს უკანა კიდურები მიახლოებით 2 სანტიმეტრისა გააჩნდა მცირე წვივის ძვლით, დიდი წვივის ძვლითა და ბარძაყის ძვლით. თუმცაღა გამოკვლევებმა დაადასტურა, რომ მსგავსი რუდიმენტები, გველის ცხოვრების წესიდან გამომდინარე, გამოუყენებელი იყო. სხვა ნამარხი გველები უკანა კიდურებით: Pachyrhachis Haasiophis სენომანური ერა: უკანაკიდურებიანი გველის არსებობის პერიოდი დაარქივებული 2010-06-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 უძველესი ფეხებიანი გველი. BBC (10 აპრილი, 2008). ციტირების თარიღი: 10 აპრილი, 2008. ↑ Rage, J. C. & Escuillié, F. Un nouveau serpent bipède du Cénomanien (Crétacé). Implications phylétiques. C. R. Acad. Sci. Paris Earth Sci. 330, 513–520 (2000) ↑ სინქროტრონის რენტგენი ხედავს ნაშთის შიგნით - Telegraph. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-07. ციტირების თარიღი: 2008-04-16. ↑ 4.0 4.1 4.2 აღმოაჩინეს ორფეხიანი გველის ნაშთი - Science - redOrbit. ციტირების თარიღი: 2008-04-16.
Haasiophis

Haasiophis — უკანაკიდურებიანი ნამარხი გველების გვარი. მოიცავდა ერთადერთ სახეობას — Haasiophis terrasanctus-ს. იგი ერთ-ერთია იმ 3 გვარიდან, რომელთა წარმომადგენლები ცხოვრობდნენ სენომანურ ერაში (გვიანი ცარცული პერიოდი დაახლ. 99,6–93,5 მლნ წლის წინ) და გააჩნდათ რუდიმენტირებული უკანა კიდურები. გვარმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო პალეონტოლოგ ჯორჯ ჰაასის პატივსაცემად. ჰაასმა პირველმა წამოიწყო ეინ-იაბრუადში აღმოჩენილი ნაშთის შესწავლა და გარდაცვალებამდე ცდილობდა აღეწერა ნაპოვნი გველი. რაც შეეხება სიტყვის ბოლო ნაწილს „ophis“, იგი ბერძნულად „გველს“ ნიშნავს. სახეობის ლათინური სახელწოდება „terrasanctus“ კი ნიშნავს „წმინდა მიწას“. H. terrasanctus-ის ერთადერთი ნაშთი აღმოჩენილია ეინ-იაბრუადში, იუდეის მთები, რამალას მახლობლად, იერუსალიმის ჩრდილოეთით 20 კილომეტრში, მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროს ცენტრალურ ნაწილში. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იქნა ასევე მონათესავე გვარი Pachyrhachis. ნაშთი ნაპოვნია ზღვის დანალექი ქანების თავზე მდებარე კირქვის კარბონატში. ერთადერთი ცნობილი ეგზემპლარი H. terrasanctus დაცულია იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში, როგორც ნიმუში HUJ-Pal. EJ 695. ნაშთი სიგრძით 88 სანტიმეტრს აღწევდა, არ გააჩნდა მხოლოდ კუდის ბოლო. სხვა ცნობილი ნამარხი გველები უკანა კიდურებით: Eupodophis   Haasiophis ▲ ▲ ▲ ▲ ▲ ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 ავტორი ეიტან ტჩერნოვი, 2000. "ნამარხი გველი კიდურებით". Science 287:2010-2012 ↑ პალეობიოლოგიის მონაცემთა ბაზა Haasiophis. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-12. ციტირების თარიღი: 2009-02-08. ↑ სენომანური ერა: უკანაკიდურებიანი გველების არსებობის პერიოდი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-06-29. ციტირების თარიღი: 2009-02-08. ↑ 4.0 4.1 4.2 ავტორი ოლივიერ რიეპელი, 2003 „გვიან ცარცული პერიოდის ნამარხი, უკანაკიდურებიანი გველის Haasiophis terrasanctus ანატომია და აღწერილობა“ Journal of Paleontology 77(3):536-558
ჰიგეა

ჰიგიეა, ან ჰიგეა, ჰიგია (ძვ. ბერძნ. Ὑγιεία, Ὑγεία) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ჯანმრთელობის ქალღმერთი, ასკლეპიოსისა და ეპიონეს ქალიშვილი (მითის მეორე ვარიანტში ასკლეპიოსისა და ათენას). ორფიზმების თანახმად ჰიგეა არის ასკლეპიოსის ცოლი. მისი კულტი არსებობდა ოროპში, ქანდაკება მეგარაში. მას ეძღვნება LXVIII ორფიული ჰიმნი. ქალღმერთის სახელთან ასევე აკავშირებენ სიტყვა „ჰიგიენის“ წარმოშობას. ჰიგეას პატივსაცემად დარქმეულია ასტეროიდიც. ↑ 1.0 1.1 Любкер Ф. Άσκλήπιός, Ἀσκλήπιος // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга и др. — СПб: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 166–167. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4249594"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101490"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q694826"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4135787"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24933120"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30059240"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1459210"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30092634"></a> ↑ Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.302 ↑ Критий, фр.4 Джентили-Прато; Ликимний, фр.2 Пейдж ↑ Плиний Старший. Естественная история XXXV 137 ↑ Эрифрейский гимн Асклепию, ст.13 ↑ Павсаний. Описание Эллады I 23, 5 ↑ Орфические гимны LXVII 7 ↑ Павсаний. Описание Эллады I 34, 3 ↑ Павсаний. Описание Эллады I 40, 6 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰიგეა
Pachyrhachis

Pachyrhachis — ნამარხი გველების გვარი. კარგად ჰქონდათ განვითარებული უკანა კიდურები. ნაშთები აღმოაჩინეს ეინ-იაბრუადში, იუდეის მთებში, რამალის მახლობლად, იერუსალიმის ჩრდილოეთით 20 კილომეტრში, მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროს ცენტრალურ ნაწილში. იგი ერთ-ერთია იმ 3 გვარიდან, რომელთა წარმომადგენლები ცხოვრობდნენ სენომანურ ერაში (გვიანი ცარცული პერიოდი). უამრავ თანამედროვე პითონსა თუ ბოას შემორჩენილი აქვს პატარა ძვლოვანი შვერილები, რაც მილიონობით წლის წინ განვითარებულ უკანა კიდურებს წარმოადგენდა. გველი სიგრძეში 1 მეტრამდე აღწევდა. სხვა ცნობილი ნამარხი გველები უკანა კიდურებით: Eupodophis Haasiophis ↑ ავტორი ოლივიერ რიეპელი, 2003 "გვიან ცარცული პერიოდის ნამარხი, უკანაკიდურებიანი გველის Haasiophis terrasanctus ანატომია და აღწერილობა” Journal of Paleontology 77(3):536-558 სურათი დაარქივებული 2007-10-19 საიტზე Wayback Machine. სენომანური ერა: უკანაკიდურებიანი გველების არსებობის პერიოდი დაარქივებული 2010-06-29 საიტზე Wayback Machine.
სუნა

სუნა (არაბ. سنة) არაბულიდან ნიშნავს გზას. ისლამურ კანონმდებლობაში სუნის ქვეშ იგულსხმება წინასწარმეტყველი მაჰმადის გამოთქმები და ქმედებები, ანუ წინასწარმეტყველის ცხოვრების გზა იმ მომენტიდან როგორც ის გახდა წინასწარმეტყველი. ყურანის შემდეგ სუნა შარიის მეორე წყაროდ ითვლება. სუნიტები და შიიტები თვლიან სუნას ისევე მნიშვნელოვანს როგორც ყურანს. სუნის მეორე მნიშვნელობა — ეს არის საქმეები, რომლის გაკეთება სასურველია მაგრამ აუცილებელი არ არის. გადმოცემით ამ ვალდებულებებს ასრულებდა მაჰმადი (მეიბი). სუნა ორი ნაწილისგან შედგება: წესები, რომლის დაცვა ყოველთვის აუცილებელი და გატარება მხოლოდ ძალზედ იშვიათად შეიძლება. მაგალითად ნამაზის დილის «სუნა», ნამაზის პირველი და მეორე შუადღის «სუნა», ნამაზის მეორე «სუნა» და ნამაზის ღამის «სუნა». წესები, რომლის დაცვა ყველთვის არ არის საჭირო. მაგალითად, საღამოს ლოცვის «სუნა» და ღამის ლოცვის პირველი «სუნა». ყურანისა და სუნის პრობლემატურ ურთიერთობას დიდი ადგილი უჭირავს რელიგიის ფილოსოფიაში(ულუს ად-დინ). IX – X საუკუნეებში შარია განხილავდა ყველა წერილობითი სიწმინდის გაუქმება გარდა სუნასა და ყურანის. ალჰ უს–სუნა (რუსული)
ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი კომისია

ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა კომისია წარმართავს თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის უნიფიკაციის საქმეს. შეიქმნა 1954 წელს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმთან 1953 წელს არსებული თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი კომისიის რეორგანიზაციის შედეგად. უფრო ადრე — 1946-1948 წლებში კომისია მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან (ჯერ აკად. ს. ჯანაშიას, შემდეგ კი აკად. ა. შანიძის თავმჯდომარეობით). 1934 წლიდან განსახკომთან დაარსდა ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი რესპუბლიკური კომისია 30 კაცის შემადგენლობით (თავმჯდომარე მ. ტოროშელიძე, მდივანი ვ. თოფურია), ხოლო 1935 წლიდან თსუ-ის შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტთან შეიქმნა ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი სამუშაო კომისია 18 კაცის შემადგენლობით (თავმჯდომარე ა. შანიძე, მოადგილე ვ. თოფურია). ამ კომისიის და აგრეთვე სატერმინოლოგიო კომიტეტის (დაარსდა 1925 წელს, თავმჯდომარე ვ. ბერიძე) მიერ ადრე გაწეული მუშაობის შედეგად 1936 წელს გამოიცა „სალიტერატურო ქართულის ნორმები“ (წგნ. 1). ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა კომისიის სამეცნიერო აპარატია საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მეტყველების კულტურის განყოფილება (შეიქმნა 1953 წელს; 1966 წლამდე ეწოდებოდა ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების განყოფილება). გამოქვეყნებულია „თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების“ I კრებული (1970), აგრეთვე სპეციალური კრებულის „ქართული სიტყვის კულტურის საკითხების“ 7 წიგნი (1985). ლეჟავა ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 484.
აკერსჰუსის ციხესიმაგრე

აკერსჰუსის ციხესიმაგრე ან აკერსჰუსის სიმაგრე (Akershus Festning, Akershus slott) — ციხესიმაგრე ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში. აკერსჰუსის დამაარსებლად მეფე ჰოკონ V მაგნუსონი (Håkon V) მიიჩნევა. ნორვეგიის ტიონსბერგში მდებარე სიმაგრესთან ერთად აკერსჰუსი უძლიერეს ციტადელად ითვლებოდა სკანდინავიაში. ლეგენდის თანახმად, მეფემ სიმაგრეს საფუძველი მას მერე ჩაუყარა, რას მას ალვ ერლინგსტონი დაესხა თავს სარპსბორგიდან. ნორვეგიის არქიტექტურის ისტორიაში ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ფორტიფიკაცია აგურისა და ქვისგან იქნა აშენებული. აკერსჰუსის სიმაგრემ 1308 წლის შვედურ ალყას გაუძლო (ერიკ კნუტსონის სარდლობით), ხოლო 1527 წელს დაიფერფლა; ამიტომ, მეზობელი კუნძულიდან მოტანილი ცისტერიანული სააბატოს ქვით იგი ხელახლა ააგეს. 1624 წელს მეფე კრისტიან IV სიმაგრის გარშემო ახალ ქალაქს აგებს, რომელსაც საკუთარ სახელს აძლევს და ქრისტიანიას არქმევს. აკერსჰუსი იმხანად რენესანსულ იერს იძენს. 1811 წლიდან სიმაგრეს სამეფო ციხედ იყენებენ. XX საუკუნის დამდეგს მუზეუმად გადაკეთდა. 1976 წლამდე სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობდა, როდესაც ოლავის დარბაზი დაასრულეს, სადაც ახლა ოფიციალური ღონისძიებები იმართება. 1940 წელს სიმაგრე გერმანელების ხელთ იყო ხუთი წლის განმავლობაში. აქ გესტაპოს ჰქონდა ბინა დადებული. 1989 წელს რომის პაპმა იოანე პავლე II აკერსჰუსის მოედანზე მესა აღავლინა — ეს პირველი შემთხვევა იყო, როდესაც რომის კათოლიკური ეკლესიის მეთაური ნორვეგიას ეწვია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აკერსჰუსი“ ვიკისაწყობში. Stephan Tschudi-Madsen: სტატია Akershus slott og festning, Store norske leksikon
Gigantophis

Gigantophis garstini („გარსტინის გიგანტური გველი“) — ნამარხი გველი, რომელსაც სიგრძეში შესაძლოა 10 მეტრამდე მიეღწია, ამგვარად, თანამედროვე გველებთან შედარებით უდიდესია. კოლუმბიაში აღმოჩენილ ტიტანობოამდე იგი მიიჩნეოდა ყველა დროის ყველაზე გრძელ გველად. Gigantophis ცხოვრობდა მიახლოებით 40 მილიონი წლის წინ (გვიანი ეოცენი) სამხრეთ საჰარას ტერიტორიაზე, სადაც ახლა ეგვიპტისა და ალჟირის სახელმწიფოებია. დიდი ზომების გამო, სავარაუდოდ, Gigantophis საკვებად იყენებდა ხორთუმიანებს, თანამედროვე სპილოს წინაპარ ღორის ზომის არსებებს. ჯეისონ ჰედმა, სმითსონის ინსტიტუტიდან (ვაშინგტონი) Gigantophis garstini-ს ნაშთი შეადარა თანამედროვე, უდიდესი გველების ჩონჩხებს და დაასკვნა, რომ ნამარხი გველი იზრდებოდა 9.3-10.7 მეტრამდე. ეს კი ნიშნავს, რომ 10.7 მეტრი სიგრძის გველი მთელი 10 პროცენტით გრძელი იყო მის მონათესავე თანამედროვე, ყველაზე გრძელ გველებზე. Gigantophis garstini მიაკუთვნებენ ოჯახს Madtsoiid. ↑ New Scientist magazine, ნომერი 2473, გვერდი 17. 13 ნოემბერი, 2004.
ოსლოს ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი

ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი (ნორვ. Vikingskipshuset) — შენობა ნახევარკუნძულ ბიუგდეზე, ოსლოს შემადგენლობაში, რომელიც 1926 წლიდან ვიკინგთა ცნობილ ხომალდებს სთავაზობს დამთავლიერებელს. აქ ნახავთ ტუნის ხომალდს, გოკსტადის ხომალდსა და ოსებერგის ხომალდს. მუზეუმი ოსლოს უნივერსიტეტის კულტურის მუზეუმის ნაწილია. 1989 წელს ანალოგიური მუზეუმი დანიაში, როსკილეში გაიხსნა. 1913 წელს შვედმა პროფესორმა გაბრიელ გუსტაფსონმა წინადადება წამოაყენა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე გაკეთებული ვიკინგთა ეპოქის აღმოჩენების დასაბინავებლად ერთი შენობა აგებულიყო. გოკსტადისა და ოსენბერგის ხომალდები უკვე ნაპოვნი იყო და ოსლოს უნივერსიტეტის დროებით თავშესაფარში იყო მოთავსებული. სახომალდე დარბაზის შემნაზე კონკურსი გამოცხადდა, რომელიც არნშტეინ არნებერგმა მოიგო. ოსებერგის ხომალდის განსათავსებელი სამუზეუმო დარბაზის დაფინანსება სტორთინგმა ითავა. ხომალდი უნივერსიტეტის სადგომიდან ახალ ბინაში 1926 წელს გადაიტანეს. გოკსტადისა და ტუნეს ხომალდებისთვის საჭირო ფართი 1932 წლისთვის შეიქმნა, თუმცა, სარემონტო სამუშაოების დასრულებას ხელი II მსოფლიო ომმა შეუშალა. ამგვარად, მუზეუმის ბოლო შტრიხების გავლება 1957 წელსღა მოხერხდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოსლოს ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი Viking Ship Museum website Viking Ship Museum picture gallery
ოსლოს საკათედრო ტაძარი

ოსლოს საკათედრო ტაძარი ან ოსლოს კათედრალი (თავდაპირველად მაცხოვრის ეკლესია) დასრულდა 1697 წელს. მდებარეობს სტორტორვეტის მოედანზე კარლ იოჰანის ჭიშკრიდან ჩრდილო-დასავლეთით. კათედრალის ქვემო მხარე გარშემორტყმულია ბაზარით, რომელიც მოხრილი, გრძელი შენობაა და კირკერისტენი ეწოდება (დასრულებულია 1860 წელს. კარლ იოჰანის მხარეს სახანძრო საგუშაგოა განლაგებული, რომელიც ოსლოს უმთავრესი სახანძრო სადგური იყო 1860-დან 1939 წლამდე. კათედრალი, ბაზარი და კოშკი წითელი ფერის აგურით არის ნაგები. სახანძრო საგუშაგოს მწვანე სპილენძით გადახურული კოშკი აქვს. საკათედრო ტაძარი ნაგებია ლათინური ჯვრის ფორმით. ოსლოს კათედრალი ქალაქის საეპისკოპოსოს უმთავრესი ეკლესია და ქვემოს ოსლოს სამრევლო ეკლესიაა. ნორვეგიის სამეფო ოჯახი და მთავრობა ოსლოს საკათედრო ტაძარს საზოგადო მოვლენების დროს იყენებს, მაგალითად, ქორწილების ან პანაშვიდების დროს. ნიდაროსის საკათედრო ტაძარი ნორვეგიის არქიეპისკოპოსისთვის კათოლიკურ ხანაში მთავარი სამყოფელი იყო, ამიტომაც, ნიდაროსის კათედრალი ნორვეგიის ერთ-ერთ უმთავრეს ღირსშესანიშნაობად მიიჩნევა.
სტორთინგი

სტორთინგი (ნორვ. Stortinget - „დიდი ასამბლეა“, „თინგი“) — ნორვეგიის პარლამენტი, მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ ოსლოში. პარლამენტი სტორთინგის შენობაშია განთავსებული, რომელიც 1866 წელს შვედმა არქიტექტორმა ემილ ვიქტორ ლანგლეტმა დააპროექტა. ნორვეგიის პარლამენტში დეპუტატთა რაოდენობა 169 ადამიანს შეადგენს, 150 მათგანი პარტიული სიებით აირჩევა პროვინციებიდან (ფიულკებიდან), დარჩენილი 19 დეპუტატი კი ე.წ. „გამთანაბრებელ“ მანდატებს იღებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტორთინგი ოფიციალური საიტი.
Madtsoia

Madtsoia ესაა გველების ნამარხი გვარი Madtsoiidae ოჯახისა. ცხოვრობდნენ გვიან ცარცული პერიოდსა და ეოცენში. ცნობილია არგენტინის ეოცენური ნალექებიდან (M. bai); ბრაზილიის პალეოცენური ნალექებიდან (M. camposi); ესპანეთის გვიან ცარცული პერიოდის ნალექებიდან (M. laurasiae, კამპანური ერა); მადაგასკარისა და, სავარაუდოდ, ნიგერის გვიან ცარცული პერიოდის ნალექებიდან (M. madagascariensis, კამპანური-მაასტრიჩტიანული). M. bai სიმფსონი, 1933 (ტიპური სახეობა) M. camposi რეიჯი, 1998 M. laurasiae სიმფსონი, 1933 M. madagascariensis ჰოფსტეტერი, 1961 გველები: ევოლუციის საიდუმლოებები ბუნებაში. ავტ. ჰარი გრინი. დინოზავრების ჩრდილში: ადრეული მეზოზოური ოთხფეხიანები. ავტ. ნიკოლაზ ფრაზერი და ჰანს-დიეტერ სიუზი. Madtsoia დაარქივებული 2012-02-17 საიტზე Wayback Machine. პალეობიოლოგიის მონაცემთა ბაზიდან.