laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გიორგი ხახუბია

გიორგი ხახუბია (დ. 18 ივლისი, 1992) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან. დაიბადა 1992 წლის 18 ივლისს. 2014 წელს დაამთავრა კავკასიის უნივერსიტეტი (საბუღალტრო აღრიცხვის სპეციალობით). 2017-2019 წლებში სსიპ საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის უფროსი. 2019-2020 წლებში შპს საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის ფინანსური დეპარტამენტის უფროსი. 2020-2022 წლებში შპს საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის გენერალური დირექტორის მოადგილე. 2023 წლის 17 მაისიდან საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. გიორგი ხახუბია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
სპარსეთის შვიდი დიდი სახლი

სპარსეთის შვიდი დიდი ოჯახი (სახლი) ასევე ირანის შვიდი დიდი სახლი (ასევე ხშირად გამოიყენება - სპარსეთის შვიდი გვარი ) - შვიდი სპარსული ფეოდალური არისტოკრატული ოჯახი, რომლებიც აღზევდნენ არშაკიდების დროს. არშაკიდური პერიოდის წყაროებში შვიდი სახლიდან მხოლოდ ორი - სურენისა და კარენის (კარენის) სახლია მოხსენიებული. დანარჩენი ხუთი ოჯახის ბედი ცუდად არის მიკვლეული, თუმცა ცნობილია, რომ ზოგიერთი მათგანი, განსაკუთრებით მიჰრანის ოჯახი, ხშირად ეწინააღმდეგებოდა სასანიდებს და ცდილობდა ტახტზე არშაკიდების დინასტიის აღდგენას, (მაგალითად, ბაჰრამ ჩუბინის დროს). ასევე ცნობილია, რომ სოხაის სახლი არშაკიდების (სავარაუდოდ, ფრაატ II-ის დროს) დროსაც კი შეწყდა და შაჰინშებმა თავიანთი ტიტული და ქონება გადასცეს თურანელ ნათესავებს - სპენდიადებს. არშაკიდების დაცემის შემდეგ, რაც შედეგი იყო არა მხოლოდ სასანი არდაშირის აჯანყების, არამედ სპარსეთის ოჯახების უარის თქმაზე თავად არშაკიდების მხარდაჭერაზე, ამ დინასტიის მეფეების უუნარობის გამო, რომ აღედგინათ წესრიგი მაინც. სპარსეთის სამეფოში მხოლოდ სამმა ოჯახმა შეინარჩუნა თავისი პოზიცია სასანურ ირანში და მეზობელ ქვეყნებში, თუმცა მრავალი თვალსაზრისით გახდა თავად სასანიდების მხარდაჭერებიც. სურენის ოჯახი, რომელიც გახდა სასანიდების ხერხემალი ირანში, მიჰრანების ოჯახი კავკასიის ალბანეთში, კარენის ოჯახი სომხეთში. შვიდი სახლი, ისევე როგორც მათი შესაბამისი ძირითადი სამფლობელოები, შემდეგია: ასპაჰაპეტის სახლი, აპარტვატიცენადან ( იაზდი ) დაჰაის სახლი, ასტაბენადან ( კუჩანი ) კარენის სახლი, ჰირკანიიდან ( გორგანი ) მიჰრანის სახლი, კომიზენადან ( სემნანი ) პარნის სახლი, პართენიდან ( Partauunis ) სოხაის სახლი, მარგიანადან ( მერვი ) სურენის სახლი, საკასტანიდან ( სისტანი ) ↑ Pourshariati 2008. sfn error: no target: CITEREFPourshariati2008 (help)
ნოდარ ყალიჩავა

ნოდარ ყალიჩავა (დ. 24 ნოემბერი, 2000) — ქართველი ფეხბურთელი. „სამგურალის“ და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების მეკარე. 2023 წელს საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში ითამაშა ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნოდარ ყალიჩავა — Transfermarkt ნოდარ ყალიჩავა ეროვნული ლიგის საიტზე ↑ Transfermarkt
ოპოზიცია (პოლიტიკა)

ოპოზიცია — პოლიტიკური ჯგუფი ან მოქალაქეთა გაერთიანება, რომელიც უპირისპირდება პოლიტიკური უმრავლესობის პოლიტიკას.. კონტროლირებადი ოპოზიცია არის შავი პროპაგანდისა და საბოტაჟის მომწყობთა გამოყენება, რა დროსაც ეს უკანასკნელნი აცხადებენ, რომ ეწინააღმდეგებიან კონკრეტულ ფრაქციას თუ პოლიტიკურ ჯგუფს, მაგრამ რეალურად მუშაობენ მათთვის. ↑ უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, 1989
მიხეილ დონაური

მიხეილ ივანეს ძე დონაური (რუს. Михаил Иванович Донауров; დ. 1757, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 21 ოქტომბერი, 1817, სანქტ-პეტერბურგი) — წარმოშობით ქართველი რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, სენატორი, გენერალ-მაიორი. მიხეილ დონაური დაიბადა 1757 წელს, სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო მეფე ვახტანგ VI-თან ერთად რუსეთში გადასახლებული კახელი აზნაურის, ივანე გერასიმეს ძე დონაურის, ვაჟი. 1765 წელს მიიღეს სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებარა აკადემიასთან ახალად დაარსებულ მცირეწლოვან ბავშვთა აკადემიურ გიმნაზიაში. მისი დამთავრების შემდეგ, 1975 წელს განაწილებით მოხვდა რუსეთის იმპერიის საგარეო საქმეთა კოლეგიაში. მუშაობდა სტოკჰოლმში, რუსეთის საელჩოში კანცელარიის რიგით თანამშრომლად. 1782 წელს, შვედეთიდან დაბრუნების შემდეგ, მსახურობდა თარჯიმნად კაპიტან-პორუჩიკის ჩინით. მიხეილ დონაური 1783 წელს დანიშნეს ვიბორგის გენერალ-გუბერნატორის, პრინც ფტიდრიხ ვიურტემბერგის, მდივნად. 1787 წლიდან იმპერატორ ეკატერინე II-ის კარზე ასრულებდა ტახტის მემკვიდრის პავლე პეტრეს ძის მდივნისა და ბიბლიოთეკარის მოვალეობას. პავლე I-ის სურვილის თანახმად გადაიყვანეს სამხედრო სამსახურში, გატჩინის არმიაში, სადაც მიანიჭეს პოლკოვნიკის წოდება. 1796 წლის ნოემბერში, პავლე I-ის გამეფებასთან დაკავშირებით, მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი. 1797 წლის 28 იანვრიდან ხელმძღვანელობდა მისი უმაღლესობის კაბინეტს. 1798 წლის 18 მარტს მიენიჭა საიდუმლო მრჩევლის, 1799 წელს კი ნამდვილი საიდუმლო მრჩევლის წოდება. ამავე წლის 14 იანვარს გახდა სენატორი. 1799 წლის 30 მარტს პავლე I-მა მიხეილ დონაურს დაუმტკიცა გერბი წარწერით "მხოლოდ შენ" (Tibi soli) და მიანიჭა რუსეთის აზნაურობა. მიხაილ დონაური გახდა ინტრიგების მსხვერპლი და 1799 წლის 16 დეკემბერს ყველა დაკავებული თანამდებობიდან დაითხოვეს. სამსახურში აღადგინა ალექსანდრე I-მა 1801 წლის 20 აპრილს და დანიშნა სენატორად სენატის III დეპარტამენტში. 1802 წლიდან ის იყო კეთილშობილ ქალთა აღმზრდელობითი საზოგადოებისა და სანქტ-პეტერბურგის წმ. ეკატერინეს ორდენის სასწავლებლის საბჭოების წევრი. მიხაილ დონაური გარდაიცვალა სანქტ-პეტერბურგში, 1817 წლის 21 ოქტომბერს. დაკრძალეს ვოლკოვოს მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე. 1795 წლის 8 აპრილს მიხეილ დონაურმა ცოლად შეირთო მარია ვერიგინა, გენერლის ქალიშვილი. მათ რვა შვილი შეეძინათ - ერთი ასული და შვიდი ვაჟი. ვაჟებიდან პეტრე იყო სახელმწიფო კონტროლიორის მოადგილე, სენატორი, სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო გუბერნატორი, ხოლო, ივანე - იაროსლავის ვიცე გუბერნატორი. წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (22 იანვარი, 1786) წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის ორდენი (12 ნოემბერი, 1796) წმინდა ლაექსანდრე ნეველის ორდენი (5 აპრილი, 1797) წმინდა იოანე იერუსალიმელის დიდი ჯვრის ორდენი (16 თებერვალი, 1803) ქართველები მსოფლიო ისტორიაში: ტომი 13. – თბ., 2021. – გვ.78. საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.2. – თბ., 2012. – გვ.480. Кульбака Н., История дворянского рода Донауровых. – М., 2013. сс. 17-33. მიხეილ დონაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მიხეილ დონაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ Донауров, Михаил Иванович
აშაღი-მარალიანი

აშაღი მარალიანი (აზერ. Aşağı Maralyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში, სოფელ ქარხულუს ადმინისტრაციულ თემში. მდებარეობს მდინარე არაქსის მარცხენა ნაპირზე, დაბლობზე. 1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 3 ოქტომბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, დასახლება შეიქმნა სამხრეთ აზერბაიჯანის სოფელ მარალუის მკვიდრების მიერ, რომლებიც XIX საუკუნის დასაწყისში გადმოსახლდნენ და აქ დასახლდნენ; ამის მიხედვით გამოთქმულია მოსაზრება, რომ სახელწოდება „მარალუიელებს“ უნდა ნიშნავდეს. სხვა ვერსიით, „მარა“ ნიშნავს „მდელოს“, „ლი“ — კუთვნილებას და „ან“ — ადგილს, რაც ნიშნავს „მდელოიან ადგილს“. ↑ twitter.com. (3 ოქტომბერი 2020) Bu gün #Azərbaycan #Ordusu Tərtər rayon Talış kəndini, Cəbrayıl rayon Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndlərini, Füzuli rayonu Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndini azad etmişdir.. ილჰამ ალიევი. (აზერბაიჯანული) ↑ Aşağı Maralyan // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti, ტ. I cild, Bakı: Şərq-Qərb, 2007, ISBN 978-9952-34-155-3. (აზერბაიჯანული) ↑ Aşağı Maralyan // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti, ტ. II cild, Bakı: Şərq-Qərb, 2007, ISBN 978-9952-34-156-0. (აზერბაიჯანული)
ჰიამეენკიურიო

ჰიამეენკიურიო (ფინ. Hämeenkyrö; შვედ. Tavastkyro) — მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ტამპერედან 36 კმ-ის დაშორებით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 259 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 505.1 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.12 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. Municipality of Hämeenkyrö – Official website Arteles International Artist in Residency Program ↑ http://www.stat.fi/meta/luokitukset/kunta/001-2012/luokitusavain_ks.html ↑ Kuntien ja kielisuhdeluokituksen 2024 välinen luokitusavain, Klassificeringsnyckeln mellan kommuner och språklig indelning år 2024, The correspondence table between municipalities and language distribution in 2024 — Statistics Finland, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q798557"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q125824619"></a> ↑ Population growth biggest in nearly 70 years — Statistics Finland. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q798557"></a>
ნევადო-დელ-ტოლიმა

ნევადო-დელ-ტოლიმა, ტოლიმა (ესპ. Nevado del Tolima) — მოქმედი ვულკანი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 5276 მ. მდებარეობს ცენტრალურ კორდილიერებში, ვულკან ნევადო-დელ-რუისის სამხრეთით. წარმოადგენს ზედა პლეისტოცენურ სტრატოვულკანს. აგებულია ანდეზიტებითა და დაციტებით. გაწოლილია ეოცენური ასაკის ელ-ბოსკეს ბათოლითზე, რომელიც დათარიღებულია 49.1 ± 1.7 Ma-ით. ჩამოყალიბდა უკანასკნელი 40 000 წლის განმავლობაში. წარმოდგენილია 3 კმ სიგანის ზედა პლეისტოცენური კალდერითა და ზედა პლეისტოცენურ-ჰოლოცენური ლავური გუმბათებით. მწვერვალზეა 200–300 მ სიღრმის ძაბრისებრი ვულკანური კრატერი. უკანასკნელი ძლიერი ამოფრქვევა მოხდა 3600 წლის წინ. აქტიური იყო 1943 წელს. ვულკანის უმაღლესი ნაწილი თოვლითაა შემოსილი. განვითარებულია ჰიდროგრაფიული ქსელი. მოქცეულია ლოს-ნევადოსის ეროვნული ბუნებრივი პარკის ტერიტორიაზე. კოლუმბიის ვულკანების სია ნევადო-დელ-ტოლიმა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ნევადო-დელ-ტოლიმა — სტატია გლობალური ვულკანიზმის პროგრამიდან
ლეკიაშვილი

საკუთარი სახელი ლეკიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსი ლეკიაშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი, არაბისტი ბესიკ ლეკიაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
ლოლაშვილი

საკუთარი სახელი ლოლაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ენრი ლოლაშვილი — კომპოზიტორი ივანე ლოლაშვილი — ლიტერატურათმცოდნე ოთარ ლოლაშვილი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე ჟანრი ლოლაშვილი — მსახიობი
ვერა ვასილიევა

ვერა ვასილიევა (რუს. Вера Кузьминична Васильева; დ. 30 სექტემბერი, 1925, მოსკოვი, (რსფსრ, სსრკ) — გ. 8 აგვისტო, 2023, მოსკოვის ოლქი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1986). I და III ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1948, 1951). ვერა ვასილიევა დაიბადა მოსკოვში 1925 წლის 30 სექტემბერს. მამამისი სოფლიდან იყო, დედა კი — ქალაქელი. ბავშვობაში ვერა დიდ დროს ატარებდა მამის სამშობლოში, კალინინის რაიონის სოფელში. დიდი სამამულო ომის დროს ვერა მოსკოვში მამასთან ერთად დარჩა. უფროსი დები სხვადასხვა ქალაქებში გააგზავნეს პროფესიების მიხედვით სამუშაოდ, დედა და უმცროსი ძმა ევაკუაციით ბაშკირეთის სოფელში მოხვდნენ. მამა სამხედრო ქარხსნაში მუშაობდა, სადაც ვერაც დადიოდა სამუშაოდ. 1943 წელს ვერა ვასილიევა შევიდა მოსკოვის თეატრალურ სასწავლებელში. 1948 წელს დაამთავრა რევოლუციის თეატრთან (ახლანდელი მოსკოვის მაიაკოვსკის სახელობის აკადემიური თეატრი) არსებული თეატრალური სასწავლებელი. კინოში მისი დებიუტი ჯერ კიდევ სწავლის პერიოდში, 1945 წელს შედგა, ეპიზოდური როლით, ფილმში „ტყუპები“. პირველი დიდი როლი კი 1947 წელს შეასრულა ივან პირიევის ფილმში „თქმულება ციმბირის მიწაზე“, რომლისთვისაც 1948 წელს I ხარისხის სტალინური პრემია მიიღო. 1948 წლიდან მოსკოვის სატირის თეატრის მსახიობია. თეატრში მან 60-ზე მეტი როლი შეასრულა. პარალელურად იღებდნენ კინოშიც. მისი ფილმოგრაფია 40-ზე მეტ სურათს ითვლის. 20 წლის განმავლობაში იყო რუსეთის ფედერაციის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის მდივანი და სოციალურ-საყოფაცხოვრებო კომისიის თავმჯდომარე. ეხმარებოდა კოლეგებს რთულ ცხოვრებისეულ სიტუაციებში. იყო ასევე რუსეთის კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი. 1979 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. გარდაიცვალა 2023 წლის 8 აგვისტოს თავის აგარაკზე, მოსკოვის მახლობლად. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე. 1948 I ხარისხის სტალინური პრემია 1951 III ხარისხის სტალინური პრემი 1954 რსფსრ დამსახურებული არტისტი 1970 რსფსრ სახალხო არტისტი 1986 სსრკ სახალხო არტისტი 1995 ღირსების ორდენი 2015 მეგობრობის ორდენი შრომის წითელი დროშის ორდენი ვერა ვასილიევა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ვერა ვასილიევა მოსკოვის სატირის თეატრის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2023-08-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ Вера Васильева: хочу играть. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-08-19. ციტირების თარიღი: 2023-08-19. ↑ Список членов Национальной Академии кинематографических искусств и наук России ↑ ВАСИЛЬЕВА Вера Кузьминична
კანის ბორასებრნი

კანის ბორასებრნი (ლათ. Hypodermatinae) — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ძირითადად გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ცნობილია დაახლ. 32 სახეობა. კვერცხებს ამაგრებენ წყვილჩლიქოსნებისა და მღრღნელების ბეწვზე. მატლების განვითარება 1–8 თვის შემდეგ სრულდება მასპინძლის კანის ქვეში; წყვილჩლიქოსნებში ამას წინ უძღვის მატლის ხანგრძლივი მიგრაცია სხეულის შიგნით. დასაჭუპრებლად მატლები ნიადაგზე ხვდებიან მათი ლოკალიზაციის ადგილას წარმოქმნილი ხვრელებიდან. ცნობილია 9 გვარი: Hypoderma Ochotonia Oestroderma Oestromyia Pallasiomyia Pavlovskiata Portschinskia Przhevalskiana Strobiloestrus ↑ ბორები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 469. ↑ Фарафонова Г. В. Оводы // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М., 2013. — стр. 630. ↑ Pape, Thomas (აპრილი, 2001). „Phylogeny of Oestridae (Insecta: Diptera): Phylogeny of Oestridae“. Systematic Entomology (ინგლისური). 26 (2): 133–171. doi:10.1046/j.1365-3113.2001.00143.x. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
სუფრის კიროვაბადული

კიროვაბადული სუფრისა, განჯური, თეთრი თავრიზი — თეთრყურძნიანი ვაზის სასუფრე ჯიში. ფართოდაა გავრცელებული აზერბაიჯანში, უფრო ცოტაა დაღესტნის, სტავროპოლის, როსტოვის, ყირიმისა და სხვა რაიონებში. საქართველოში გაშენებულია უმთავრესად თბილისის საგარეუბნო ზონაში, იყენებენ საკარმიდამო ნაკვეთებში ხეივნების გასაშენებლად. ვაზი ძლიერმოზარდია, მოსავლიანობა საშუალო აქვს. აზიანებს ფილოქსერა, რის გამოც საჭიროა ფილოქსერაგამძლე საძირეზე დამყნობა. ყურძენი მწიფს შუა სექტემბერში. ნაყოფს სასიამოვნო ტკბილი გემო აქვს, კარგად ინახება, ტრანსპორტაბელურია. რამიშვილი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 531.
ძურძნის ეკლესია

ძურძნის ეკლესია — ნაეკლესიარი ისტორიულ პალაკაციოს სოფელ ძურძნაში, თანამედროვე ქალაქი ჩილდირი, ჩილდირის რაიონი, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. 1902 წელს ექვთიმე თაყაიშვილმა არქეოლოგიური ექსპედიციის ფარგლებში მოინახულა ძეგლი. მის დროს შემორჩენილი იყო მხოლოდ საძირკველი და აქა-იქ მიმოფანტული დიდი საფლავის ქვები. 2019 წელს ძეგლის აღსაღწერად გასულმა ტაო-კლარჯეთის ძეგლების საკვლევმა ჯგუფმა მოინახულა ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ადგილი, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით იდგა ლიტერატურაში ცნობილი ტაძარი და მიუთითეს მისი მდებარეობის ადგილი (41°07′30″ ჩ. გ. 43°08′02″ ა. გ.﻿ / ﻿41.1250889° ჩ. გ. 43.1340833° ა. გ.﻿ / 41.1250889; 43.1340833). ექსპედიციამ ადგილზე ვერანაირი არტეფაქტი ვერ აღმოაჩინა. ძეგლის ადგილას ამჟამად საცხოვრებელი სახლია განთავსებული. ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები. კავკასიის უნივერსიტეტი, გვ. 114. ISBN 978-9941-9746-3-2.  Материалы по археологии Кавказа, собранные экспедициями Московского археологического общества, Вып. 12. - 1909
საფორტიფიკაციო ნაგებობა

საფორტიფიკაციო ნაგებობა — ნაგებობა, რომელიც გათვალისწინებულია იარაღის, სამხედრო ტექნიკის, ჯარის, სამართავი პუნქტებისა და სხვათა შესანიღბად და ბრძოლაში უკეთ გამოსაყენებლად. აგრეთვე ჯარის, მოსახლეობისა და ქვეყნის ზურგში განლაგებული ობიექტების დასაცავად მოწინააღმდეგის გამანადგურებელ საშუალებათაგან. საფორტიფიკაციო ნაგებობათა კონსტრუქციებსა და მათი აგებისა და გამოყენების ხერხებს ამუშავებს ფორტიფიკაცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 153. საფორტიფიკაციო ნაგებობები — nplg.gov.ge
ვაჰან გალუსტიანი

ვაჰან გალუსტიანი (დ. 4 დეკემბერი, 1884, თბილისი — გ. 1963) — საბჭოთა, სომეხი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1946). თბილისის სომხური დრამატული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1904 წელს დაამთავრა სომხური სასულიერო სემინარია. 1903-1909 წლებში მოღვაწეობდა ავჭალის აუდიტორიის სცენაზე. 1909-1924 წლებში იყო ზუბალაშვილების სახალხო სახლის მსახიობი. 1921-1922 წლებში მუშაობდა ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის დრამატულ თეატრში. 1922 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის სომხურ დრამატულ თეატრში მოღვაწეობდა. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: სერობი (აბელიანის „მიმქრალი ჩირაღდნები“), ვანო, გალაქტიონი, პოლკოვნიკი (ნ. აზიანის „გაცრუებული იმედები“, „დეზერტირკა“, „შურისძიება“), დავით ბეგი (ხარაზიანის „დავით ბეგი“), გიორგი (პ. არაქსიანის „მსხვერპლი“), პეტია, ალექსეი (ნაიდენოვის „ვანიუშინის შვილები“), იასონი (ევრიპიდეს „მედეა“), პავლე (ერდმანის „მანდატი“), პარუჩიკი ზარეცკი (ს. ლევიტანის „განაჩენი“), როლფი (შილერის „ყაჩაღები“), დინ ალონზო (მოლიერის „დონ ჟუანი“), ერეკლე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“) და სხვა. 1946 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი ვაჰან გალუსტიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბელა ბელეცკაია

ბელა ბელეცკაია (რუს. Белла Георгиевна Белецкая; დ. 1903 — გ. 1960) — თეატრისა და მუნჯი კინოს საბჭოთა მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1943). უკრაინაში თამაშობდა თეატრის სცენებზე და კინოფილმებში. 1926 წელს, უკვე პოპულარული მსახიობი, სპეციალურად, გადასაღებად მოიწვიეს საქართველოში — ვლადიმერ ბარსკის ფილმ-ტრილოგიაში მ. ლერმონტოვის ნაწარმოებების მიხედვით: „თავადის ასული მერი“ (1926), „ბელა“ (1927) და „მაქსიმ მაქსიმიჩი“ (1927). ბელეცკაია იყო თბილისის რუსული თეატრების („წითელი არმიის“ და „გრიბოედოვის თეატრის“) ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი. 1926 — თავადის ასული მერი (ვერა) 1927 — ბელა (ციხის ხაზინადარის ცოლი) 1927 — მაქსიმ მაქსიმიჩი (ჩერქეზის ქალი) 1928 — ქალი ბაზრობიდან (ელენ ვეი, ფერმერის მესამე ცოლი) 1926 — ხანუმა 1929 — სევილი (ადილა) 1930 — ვისი ბრალია? 1943 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი ბელა ბელეცკაია — ეროვნული ფილმოგრაფია ბელა ბელეცკაია — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
აშაღი-მარჯანლი

აშაღი-მარჯანლი (აზერ. Aşağı Mərcanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში. 1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. Azərbaycan Respublikası Cəbrayıl Rayon İcra Hakimiyyəti(აზერბაიჯანული)
აშაღი-სირიქი

აშაღი სირიქი (აზერ. Aşağı Sirik) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში. 1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 3 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.
ბალიანდი

ბალიანდი (აზერ. Balyand) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში. 1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 21 ოქტომბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს. ამ სოფლის ისტორია XVII საუკუნიდან იწყება. ტყეში, მცირე კავკასიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მთისწინეთში მდებარე ამ სოფელში ცხოვრობდნენ ადგილობრივი მკვიდრები და სამხრეთ აზერბაიჯანიდან გადმოსახლებულები. აქიფ აქბაროვი — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი ↑ Cəbrayılın daha 5 kəndi işğaldan azad edildi (21 ოქტომბერი 2020). ციტირების თარიღი: 21 ოქტომბერი 2020. (აზერბაიჯანული)
ბოიუქ-მარჯანლი

ბოიუქ-მარჯანლი (აზერ. Böyük Mərcanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში. 1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 27 სექტემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს. სოფელი მდებარეობს მდინარე არაქსის მარცხენა ნაპირიდან 2 კმ-ში, დაბლობზე. სოფლის უწინდელი სახელი იყო მარჯანლი. ქაზიმ მამედოვი — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი. ჩერქეზ მაჯიდი — პოეტი, მწერალი, კრიტიკოსი. მაჰმუდ ყულიევი — ჯაბრაილის რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების ყოფილი ხელმძღვანელი ↑ Qafqazinfo.az. (27.09.2020) Bu ərazilər azad edildi. Qafqazinfo.az. ციტირების თარიღი: 2020-09-27. (აზერბაიჯანული) ↑ Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti, Bakı: Şərq-Qərb, 2007. (აზერბაიჯანული)
ჰასან-ფაშა

ჰასან-ფაშა ჯაყელი, ახალციხის (ჩილდირის) ფაშა 1758-1759 და 1761-1767 წლებში. ახლად დანიშნულ ფაშას დაევალა განდგომილი იმერეთის სამეფოს კვლავ დამორჩილება. ამ მიზნით ჰასან-ფაშამ 1758 ორჯერ ილაშქრა იმერეთში, მაგრამ ორჯერვე დამარცხდა. 1759 წელს გადააყენეს. მის ნაცვლად დანიშნეს იბრაჰიმ-ფაშა (ჯაყელი), რომელსაც ხალხი აუჯანყდა. 1761 კვლავ ჰასან-ფაშა დანიშნეს ორი თუღით. მალე იგი სამთუღიანი ფაშა და სერასკერი გახდა. 1763-1767 ჰასან-ფაშამ მრავალგზის ილაშქრა იმერეთში, მაგრამ უშედეგოდ. 1767 წლის თებერვალს იგი ახალციხიდან გაიწვიეს და სელენიქის ფაშად გაამწესეს. ახალციხის ფაშების სია ლომსაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 606.
მაზიაშვილი

საკუთარი სახელი მაზიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბიძინა მაზიაშვილი — სპორტსმენი, მწვრთნელი (ძიუდო) ჯემალ მაზიაშვილი — მსახიობი
მაზმიშვილი

საკუთარი სახელი მაზმიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: მაზმიშვილი, აბრამ — გეოდეზისტი; მაზმიშვილი, გიორგი — გენერალ-მაიორი; მაზმიშვილი, გივი — ინჟინერი; მაზმიშვილი, ვალერიან — მსახიობი; მაზმიშვილი, ზაზა — გენერალ-მაიორი.
კუჭის ბორასებრნი

კუჭის ბორასებრნი (ლათ. Gasterophilinae) — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ძველი კლასიფიკაციით ცალკე ოჯახად ითვლებოდა. გავრცელებული არიან აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში, ცხენის ზოგიერთი პარაზიტი სახეობა გვხვდება მთელ მსოფლიოში. ცნობილია დაახლ. 30 სახეობა. პარაზიტობენ კენტჩლიქოსან ცხოველებზე (ცხენი, ვირი, ზებრა, მარტორქა და სხვ.), სპილოებზე. დედალი კვერცხებს დებს ცხოველის ტანზე, იშვიათად ბალახზე. გამოჩეკილი მატლები პირის ღრუს გავლით ხვდებიან საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში, სადაც კუჭში ან ნაწლავის სხვადასხვა ნაწილში ასრულებენ განვითარებას. იზამთრებენ მასპინძლის სხეულში. გაზაფხულზე ექსკრემენტებთან ერთად ხვდებიან ნიადაგზე და ჭუპრდებიან. ↑ ბორები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 469. ↑ Pape, Thomas (აპრილი, 2001). „Phylogeny of Oestridae (Insecta: Diptera): Phylogeny of Oestridae“. Systematic Entomology (ინგლისური). 26 (2): 133–171. doi:10.1046/j.1365-3113.2001.00143.x. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Фарафонова Г. В. Оводы // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М., 2013. — стр. 630.
ცხვირხახის ბორასებრნი

ცხვირხახის ბორასებრნი (ლათ. Oestrinae) — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ფართოდ არიან გავრცელებული. ცნობილია 34 სახეობა. დედალი ბორა მატლებს „აფრქვევს“ ბალახისმჭამელი ცხოველების ნესტოებში; ასეთი ცხოველები შეიძლება იყოს: ცხვარი, თხა, ცხენი, აქლემი, ირემი, აფრიკული სპილო, ბეჰემოთი, მეჭეჭებიანი ღორი. მატლები ცხოვრობენ შუბლის წიაღში, ღრუებში (ცხვირის, რქების ძირთან არსებული), ასევე ცხვირხახაში. ნიადაგში დასაჭუპრებლად გარეთ გამოდიან მასპინძლის ნესტოებიდან. ↑ ბორები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 469. ↑ Фарафонова Г. В. Оводы // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М., 2013. — стр. 630.
არსენ ელერდაშვილი

არსენ ელერდაშვილი (დ. 5 ივნისი, 1943, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 იანვარი, 2010, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1999). 1965 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი. 1965-1996 წლებში მუშაობდა სპორტის აკადემიაში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე. 1997-2006 წლებში იყო ანატომიის კათედრის გამგე, 2007-2009 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ადამიანის ანატომიის დეპარტამენტის კონტრაქტით მოწვეული პროფესორი, მან შეიწავლა ადამიანის ტერფის აქტიური აპარატის ევოლუციის ზოგიერთი საკითხი და მისი მორფოფუნქციური ცვლილებების დინამიკა სპორტის სპეციალური სახეების გავლენით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 626. არსენ ელერდაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კანგასალა

კანგასალა (ფინ. Kangasala) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. დაარსდა 1865 წელს. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 982 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 870.86 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50.12 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კანგასალა City of Kangasala დაარქივებული 2018-06-05 საიტზე Wayback Machine. – Official website კანგასალა, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ http://www.stat.fi/meta/luokitukset/kunta/001-2012/luokitusavain_ks.html ↑ Kuntien ja kielisuhdeluokituksen 2024 välinen luokitusavain, Klassificeringsnyckeln mellan kommuner och språklig indelning år 2024, The correspondence table between municipalities and language distribution in 2024 — Statistics Finland, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q798557"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q125824619"></a> ↑ Finland's preliminary population figure was 5,608,218 at the end of February 2024 — Statistics Finland. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q798557"></a>