laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თალიშის მთები

თალიშის მთები, თალიში (აზერ. Talış dağları) — საშუალო სიმაღლის მთები აზერბაიჯანისა და ირანის საზღვარზე. შედგება ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული სამი ქედისაგან, რომლებიც მთათაშუა ქვაბულებითაა გაყოფილი. თალიშის მთები ციცაბოდ ეშვება ლენქორანის დაბლობისაკენ. სიმაღლე 2493 მ აღწევს (მთა გომურგოი). თალიშის მთები უმთავრესად აგებულია კაინოზოური ასაკის ფლიშური, ვულკანოგენური და ინტრუზიული ქანებით, სეისმურია, აღმოსავლეთ კალთებზე 600 მ სიმაღლემდე სუბტროპიკული ტყეებია, ზევით წიფლის ტყეა, მთავარ თხემზე — ბუჩქები, მთის ქსეროფიტული და მთის მდელო-სტეპური მცენარეულობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 577.
რობერტ მაკნამარა

რობერტ სტრეინჯ მაკნამარა (ინგლ. Robert McNamara) (დ. 9 ივნისი, 1916 — გ. 6 ივლისი, 2009) — ამერიკელი მეწარმე და პოლიტიკოსი, აშშ-ის თავდაცვის მდივანი 1961-68 წლებში ჯონ კენედის და ლინდონ ჯონსონის ადმინისტრაციებში. ჰარვარდის ბიზნეს სკოლის პროფესორი. იყო ფორდის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო შემდგომში გახდა კომპანიის პირველი ხელმძღვანელი, რომელიც ფორდების კლანიდან არ იყო. კომპანიას ხელმძღვანელობდა 5 კვირა, რის შემდეგაც ჯონ კენედის ინიციატივით გადავიდა მთავრობაში თავდცვის მდივნის პოსტზე. იგი იყო ვიეტნამის ომის იდეოლოგო. თავდცვის მდივნობიდან წასვლის შემდეგ იყო მსოფლიო ბანკის პრეზიდენტი 1968-81 წლებში. ↑ SIX FOR THE KENNEDY CABINET, Time, December 26, 1960. ↑ http://100days.blogs.nytimes.com/2009/02/10/missile-gaps-and-other-broken-promises/ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტ მაკნამარა
თალიშის სახანო

თალიშის სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო აზერბაიჯანში. ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის შუა წლებში სამხრეთ-დასავლეთით კასპიისპირეთსი ნადირ-შაჰის სახელმწიფოს დაშლის შედეგად. ხელსაყრელმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ განაპირობა ლენქორანის დაწინაურება; იგი სახანოს დედაქალაქად და ხელოსნობის ცენტრად გადაიქცა. მირ-მუსტაფა-ხანის დროს (1786-1814) თალიშის სახანოში ფეხი მოიკიდა რუსულმა ორიენტაციამ. 1795 წელს ხანმა რუსეთს სთხოვა მფარველობა. 1802 წელს თალიშის სახანო მიიღეს რუსეთის მფარველობაში. გულისტანისა (1813) და თურქმანჩაის (1828) ხელშეკრულებებით თალიშის სახანო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 577. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „თალიშის სახანო“ ვიკისაწყობში.
ალბრეხტ ბრანდი

ალბრეხტ „ჩერი“ ბრანდი (გერმ.: Albrecht „Cherry“ Brandi) (დ. 20 ივნისი, 1914, დორტმუნდი — გ. 6 იანვარი, 1966, დორტმუნდი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, კრიეგსმარინეს ფრეგატის კაპიტანი მეორე მსოფლიო ომის დროს. 1935 წლის 25 სექტემბერი : საზღვაო კადეტი 1936 წლის 1 ივლისი : საზღვაო სერჟანტი 1938 წლის 1 იანვარი : საზღვაო ლეიტენანტი 1939 წლის 1 ოქტომბერი : საზღვაო ობერლეიტენანტი 1942 წლის 1 ოქტომბერი : კაპიტან-ლეიტენანტი 1944 წლის 8 ივლისი : კორვეტის კაპიტანი 1944 წლის 18 დეკემბერი : ფრეგატის კაპიტანი 1943 წლის 21 იანვარი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი 1943 წლის 11 აპრილი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით 1944 წლის 19 მაისი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით და ხმლებით 1944 წლის 24 ნოემბერი : რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით, ხმლებით და ბრილიანტებით U-617 : აპრილი 1942 — სექტემბერი 1943 : 7 პატრული (178 დღე) U-380 : დეკემბერი 1943 — მარტი 1944 : 1 პატრული (32 დღე) U-967 : აპრილი 1944 — ივლისი 1944 : 1 პატრული (36 დღე) Bertke, Donald A.; Smith, Gordon; Kindell, Don (2009) World War II Sea War, Vol 7: The Allies Strike Back. Dayton, Ohio: Bertke Publications. ISBN 978-1-937470-11-1.  Blair, Clay [1998] (2000). Hitler's U-Boat War: The Hunted 1942–1945. ISBN 0-304-35261-6.
დორიელები

დორიელები (ძვ. ბერძნ. Δωριεῖς, დორიელი - Δωριεύς) — ერთ-ერთი სამ მთავარ ტომთაგან, რომლებადაც ძველი ბერძნები საკუთარ თავს ყოფდნენ. ჰეროდოტეს მოყვანილი აქვს ყველაზე ადრეული ისტორიული განსაზღვრება ამ სამმაგი გაყოფისა: დორიელები მეტყველებდნენ ძველბერძნული ენის დორიულ დიალექტზე. ყველაზე ადრე ლიტერატურულ წყაროებში მოხსენიებული არიან „ოდისეა“-ში, სადაც ისინი კუნძული კრეტას მობინადრეები იყვნენ. Hinge, George (2003), „Scythian and Spartan Analogies in Herodotos’ Representation: Rites of Initiation and Kinship Groups“, Bilde, P.G.; Højte, J.M.; Stolba, V.F., The Cauldron of Ariantas, Aarhus, pp. 55–74, http://www.pontos.dk/research/ra_1/publications/books/bss-1-files/BSS1_07_Hinge.pdf. წაკითხვის თარიღი: 2011-10-30 დაარქივებული 2013-10-19 საიტზე Wayback Machine. . Killen, John T. (2000). „Religion at Pylos: The evidence of the Fn Tablets“ (PDF). Aegeum. Liège: Université de Liège (21): 435–443. Rutter, Jeremy B.. (2000)Lesson 25: The Linear B Tablets and Mycenaean Social, Political, and Economic Organization. Prehistoric Archaeology of the Aegean. Trustees of Dartmouth College.
აბდულა თალიბზადე

აბდულა შაიგი თალიბზადე (აზერ. Abdulla Şaiq; დ. 24 თებერვალი 1881, თბილისი — გ. 24 ივლისი 1959, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მწერალი. დაწყებითი განათლება თბილისში მიიღო. 1901 წლიდან ცხოვრობდა ბაქოში, სადაც ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. შემოქმედების ადრინდელი პერიოდი აღმოსავლური ლიტერატურის ტრადიციებითაა შემოსაზღვრული, მოგვიანებით პროგრესული რომანრიზმის მიმდევარი იყო. მნიშვნელოვანია აბდულა თალიბზადეს მოთხრობები „უბედური ოჯახი“, „წერილმა ვერ მოაღწია“, „ლამაზი გაზაფხული“ (1912–1913); რომანი „არაზი“ (1940), დრამატული ნაწარმოებები: „ელვა“ (1927), „ხასაი“ (1937), „ხალხის შვილი“ (1939), „სამშობლო“ (1942) და სხვა. პიესების დიდი ნაწილი დაწერილია მოზარდთა თეატრისათვის. აბდულა თალიბზადემ თარგმნა ნიზამის „ისქანდერნამეს“ ნაწილი („წიგნი დიდებისა“), შექსპირის „მაკბეთი“, პუშკინის, კრილოვის, ნეკრასოვისა და სხვათა ნაწარმოებები. აბდულა შაიგი 1881 წლის 24 თებერვალს ტფილისში, სულიერი პირის ოჯახში დაიბადა. დაწყებითი განათლება მიიღო ტფილისის საქალაქო სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ აბდულა შაიგი ოჯახთან ერთად გადავიდა ხორასანში (ირანში). ხორასანში მან გააგრძელა თავისი სწავლა-განათლება. ამ ხნის განმავლობაში შაიგმა შეისწავლა სპარსული და არაბული ენები, აღმოსავლური ლიტერატურა. ირანში დაახლოებით რვა წლის გატარების შემდეგ აბდულა შაიგი დაბრუნდა ტფილისში და რაღაც პერიოდის შემდეგ ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ბაქოში გადავიდა. ბაქოში გადასვლის შემდეგ თვითგანათლების გზით შეისწავლა რუსული ენა და აზერბაიჯანულ-რუსული სკოლის მასწავლებლის თანამდებობაზე ჩააბარა გამოცდა. საკუთარ პედაგოგიურ მოღვაწეობას ა. შაიგი ლიტერატურულ შემოქმედებასთან ათავსებდა. აბდულა შაიგი საკუთარი შემოქმედების ადრეულ პერიოდში ქმნიდა მუშებისა და გლეხების რეალური ცხოვრების გამომხატველ მოთხრობებსა და ლექსებს. მისი მოთხრობა „წერილმა ვერ მიაღწია“ ხაზს უსმევს ბაქოელი მუშის ცხოვრების უპერსპექტივობას, რომელიც შემოსავლისათვის ირანიდან ბაქოში წავიდა სამუშაოს საძებრად და ნავთობის ჭაში დაიღუპა. შაიგი ცნობილია, როგორც პირველი საბავშვო მწერალი აზერბაიჯანში. მისი ლექსების ფორმით შექმნილი ზღაპრები („ტიკ-ტიკ-ხანუმა“, „კარგი მეგობარი“, „კალაბოკი“ და ა. შ.), დრამატურგიული სცენები („კარგი გაზაფხული“, „ჩაბანი“ და სხვ.), იყო და არის საყვარელი ნაწარმოებები აზერბაიჯანელი მოსწავლეებისათვის.. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 576-577. ↑ IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ Abdulla Şaiq Biblioqrafiya 2016, p. 7. sfn error: no target: CITEREFAbdulla_Şaiq_Biblioqrafiya2016 (help) ↑ Nadir Ismayilov. Sima Ismayilova Abdulla Şaiq biblioqrafik göstəricisi haqqında qeydlər 525-ci qəzet. ↑ შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის clb არ არის მითითებული ტექსტი; $2 ↑ Дадашзаде М. А. История Азербайджанской литературы. — Маариф, 1987.
აზერბაიჯანის ავიახაზები

აზერბაიჯანის ავიახაზები (აზერ. Azərbaycan Hava Yolları) — აზერბაიჯანის უმსხვილესი ავიაკომპანია და ეროვნული ფლაგმანი. საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციის (იატა) წევრი. დაარსდა 1992 წლის 7 აპრილს, შტაბ–ბინა მდებარეობს ბაქოში. ავიაკომპანიის ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 L, J (6 August 2014). „Azerbaijan Airlines Adds 2 Destinations in W14“. Airline Route. ციტირების თარიღი: 6 August 2014. ↑ Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-20. ციტირების თარიღი: 2013-07-17. ↑ Nazarli, Amina (22 January 2015). „AZAL to launch direct flights to Berlin“. AzerNews. ციტირების თარიღი: 22 January 2015. ↑ 4.0 4.1 AZAL reduced number of flights ↑ „AZAL starts direct flights on Baku-Geneva-Baku route“. Azeri-Press Agency (APA) LLC. APA-Economics. 12 June 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 ივლისი 2014. ციტირების თარიღი: 13 June 2014. ↑ 6.0 6.1 L, J (26 March 2014). „Azerbaijan Airlines Expands Russia / Belarus Operation from mid-May 2014“. Airline Route. ციტირების თარიღი: 26 March 2014. ↑ Mammadov, Anvar (21 January 2017). „Charter flights launched between Azerbaijan, Kuwait“. Trend News Agency. ციტირების თარიღი: 23 January 2017. ↑ AZAL Gatwick information. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-08. ციტირების თარიღი: 2017-02-26. ↑ „AZAL keeps on flights to Ukrainian cities“. Today.Az. 7 October 2013. ციტირების თარიღი: 8 October 2013. ↑ Ismayilov, Emil (15 July 2014). „Date of opening direct flight between Baku, New York announced“. trend.az. Trend News Agency. ციტირების თარიღი: 15 July 2014. ↑ „"Азербайджанские авиалинии" в мае планируют открыть рейсы Нижний Новгород – Баку“. Interfax. 19 February 2014. ციტირების თარიღი: 19 February 2014. ↑ Суханов, Вячеслав (14 March 2014). „Из Перми вновь появится прямой авиарейс до Баку“. ЗАО "Коммерсантъ. Издательский дом". ციტირების თარიღი: 14 March 2014. ↑ „Авиасообщение между Крымом и Азербайджаном станет круглогодичным“. Azeri-Press Agency (APA) LLC. 10 April 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 11 April 2013. ↑ L, J (23 April 2014). „Azerbaijan Airlines Adds New Seasonal Routes to Tivat / Antalya in S14“. Airlie Route. ციტირების თარიღი: 23 April 2014. ↑ AZAL to open a new direct flight from Baku to Yekaterinburg. General news. Azərbaycan Hava Yolları. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 ივლისი 2013. ციტირების თარიღი: 16 May 2013. ↑ Лысцеваwrote, Марина; 10:03:00, 2016-06-08 10:03:00 Марина Лысцева fotografersha 2016-06-08. МС-21 впервые показали широкой публике!. ციტირების თარიღი: 2016-06-08
Imair Airlines

Imair Airlines — ყოფილი აზერბაიჯანული ავიაკომპანია, საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციის (იატა) წევრი. შტაბ-ბინა მდებარეობს ბაქოში. Imair Airlines ფრენებს ასრულებდა ევროპისა და დსთ-ის ქვეყნებში. ავიაკომპანიის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-12-07 საიტზე Wayback Machine. Improtex ჯგუფის ოფიციალური საიტი
ოლთისი

ოლთისი ოლთისი, ოლთისნი — ციხე-ქალაქი ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ტაოს მხარეში, იმიერტაოს ცენტრი (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). ოლთისი (თურქ. ოლთუ) მდებარეობს მდინარე ოლთისისწყლის (თურქ. ოლთუჩაი) შუა წელზე. X საუკუნეში ოლთისი დავით III დიდი კურაპალატის რეზიდენცია იყო; მისი სიკვდილის შემდეგ (1001) მეფეთა მეფე გურგენი ეცადა მის ხელში ჩაგდებას, მაგრამ ბიზანტიის წინააღმდეგობას წააწყდა. საბოლოოდ ოლთისი იმიერტაოსთან ერთად ბიზანტიის კეისარმა ბასილი II-მ დაიკავა. XI საუკუნეში, საქართველო-ბიზანტიის ომის დროს, 1021 წელს უკან დახევისას, ოლთისი გიორგი I-მა გადაწვა. შემდგომში (XI საუკუნის 70-იან წლებში) ოლთისს, კარნუ-ქალაქსა (ახლანდელი ერზურუმი) და კართან (ახლანდელი ყარსი) ერთად მიმდებარე ტეროტორიებით განაგებდა ბიზანტიის დიდმოხელე ქართველი გრიგოლ ბაკურიანის ძე. საქართველოში „დიდი თურქობის“ დროს (XI-XII სს.) თურქ-სელჩუკები ფლობდნენ; ამ პერიოდში, თურქ-სელჩუქებთან ბრძოლის დროს, ოლთისი გადაწვა დავით IV აღმაშენებელმა. შემდგომ ოლთისი საქართველოს შემადგენლობაში იყო, XIII საუკუნის 40-იანი წლებიდან, მონღოლების ბატონობის ხანაში (უმეფობის პერიოდში), მცირეაზიელმა თურქმანებმა დაიკავეს, მაგრამ მალე გაათავისუფლა სამცხის ლაშქარმა. XV-XVI საუკუნეებში, თურქ-ოსმალთა ექსპანსიის დროს, ოლთისი არაერთხელ იყო ბრძოლის ობიექტი; XV საუკუნეში, სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ, თურქეთის ფარგლებში მოექცა. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 519.
ოლიგო...

ოლიგო... (ბერძ. Oligos — „მცირე“, „უმნიშვნელო“) — რთული სიტყვის ნაწილი, მიგვანიშნებს რაიმეს ნაკლებობაზე, ნორმიდან ნაკლებობისაკენ გადახრაზე. მაგ., ილოგოფრენია, ოლიგურია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 519.
ოლიგოტროფული მცენარეები

ოლიგოტროფული მცენარეები (ოლიგო... და ბერძ. trophe — საკვები, კვება) — მცენარეები, რომლებიც იზრდებიან საკვები ნივთიერებებით ღარიბ, მწირ სუბსტრატზე (ნიადაგზე და სხვა) ასეთებია მანანა, ძიგვა, ტორფის ხავსი და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 520.
ოლიგოცენი

ოლიგოცენი (ოლიგო... და ბერძნ. kainos — ახალი) — პალეოგენური სისტემის (პერიოდის) ზედა სექცია (ეპოქა). 1855 წელს გამოყო გერმანელმა გეოლოგმა ჰენრიხ ბაირიხმა. ზოგიერთ რეგიონში ოლიგოცენი 2 ნაწილად იყოფა, ზოგან — 3 ნაწილად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 520. ↑ ICS Timescale Chart.
ოლიხნარი

ოლიხნარი — ვაზის მაღალშტამბიანი ფორმა დასავლეთ საქართველოში. წააგავს მაღლარს, ოღონდ მასზე დაბალია. ოლიხნარის საყრდენად იყენებენ დაბალი ტანის ხეს ან სარს (2,5—3,5 მ). იმერეთსა და რაჭაში მას ხარდნის ვენახსაც უწოდებენ, მაგრამ ოლიხნარის მსგავსად მწკრივები დაცული არ არის. ფილოქსერასა და სოკოვან დაავადებათა გაჩენამდე ოლიხნარი ფართოდ იყო გავრცელებული იმერეთში, გურიაში, სამეგრელოსა და ქვემო რაჭაში. ოლიხნარისთვის განკუთვნილი საუკეთესო ჯიშებია ჩხავერი, ალადასტური, ოჯალეში, კრახუნა და სხვა. ამჟამად ოლიხნარს მხოლოდ საკარმიდამო ნაკვეთებზე ვხვდებით. რამიშვილი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 522.
ოლორი

ოლორი — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ოხაჩქუის კარსტული მასივის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 945 მ-ზე, სიგრძე 14,8 კმ, აუზის ფართობი 72,7 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წლის დანარჩენ დროს — წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,71 მ³/წმ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 522.
...ომა

...ომა (ბერძ. oma) — რთული სიტყვის ნაწილი, მიუთითებს სიმსივნესთან კავშირზე, მაგ., ადენომა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 523.
ვოლფგანგ ლიუთი

ვოლფგანგ ლიუთი (გერმ. Wolfgang Lüth; დ. 15 ოქტომბერი, 1913, რიგა, ლატვია — გ. 13 მაისი 1945, ფლენსბურგი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, კრიგსმარინეს ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული წყალქვეშა ნავების ოფიცერი. ვოლფგანგ ლიუთის ბიოგრაფია
ნიზამის მავზოლეუმი

ნიზამის მავზოლეუმი (აზერ. Nizami Məqbərəsi), ნიზამი განჯელის პატივსაცემად მის სავარაუდო დაკრძალვის ადგილას 1947 წელს აგებული აკლდამა ქალაქ განჯასთან, აზერბაიჯანი. ნაგებობას მაღალი ცილინდრისებური ფორმა აქვს და ბაღებით არის შემორტყმული. ისტორიული ცნობების მიხედვით ამ ადგილას ძველი მავზოლეუმი ჯერ კიდევ 1606 წელს აუგიათ, თუმცა როგორ გამოიყურებოდა იგი უცნობია. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის ეს მავზოლეუმი დაინგრა. ის ხელახლა აუგია მირზა ადიგიზალ-ბექ ყარაბაღელს.
მომინე ხათუნის მავზოლეუმი

მომინე-ხათუნის მავზოლეუმი (აგრეთვე ცნობილი როგორც ათაბაგის გუმბათი) — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ქალაქ ნახიჩევანში. აგებულია 1186 წელს ხუროთმოძღვარ აჯემი აბუბექრის ძის მიერ ადგილობრივი ათაბაგის ჯახან ფეხლევანის შეკვეთით მისი ცოლის პატივსაცემად. მავზოლეუმი სიმაღლით 34 მეტრის ყოფილა. ამჟამად ის მხოლოდ 25 მეტრია. მორთულია ქვაში ნაკვეთი ორნამეტებითა და ციტატებით ყურანიდან. მავზოლეუმი აშენებულია ილდეღიზთა დინასტიის ერთ-ერთი მმართველის აზერბაიჯანის ათაბაგის ჯაჰან ფეჰლევანის დედის პატივსაცემად. მავზოლეუმი ოსტატურად არის მოპირკეთებული რთული გეომეტრიული ფიგურებით და მორთული წარწერებით ყურანიდან. მომინე ხათუნის სამარხზე აშენებული მავზოლეუმი აღმართული იყო მისი დამარხვისთანავე. თავდაპირველად მავზოლეუმი წარმოადგენდა მოკრძალებულ ნაგებობას, და ათაბაგმა ჯაჰან ფაჰლევანმა მხოლოდ გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე გადაწყვიტა თავისი დედის ხსოვნა უკვდავეყო უფრო სოლიდური ნაგებობით. ამასთან დაკავშირებით ბრძანა გრანდიოზული ნაგებობების კომპლექსის აშენება, რისთვისაც იმ დროისათვის უკვე ცნობილ მავზოლეუმების მშენებელ იუსეფა იბნ ჰუსეირას შეუკვეთა ახალი მავზოლეუმის მშენებლობა. ჯაჰან ფაჰლავანის სიცოცხლეში აშენდა მომინე ხათუნის მავზოლეუმი, რომელიც ცნობილია როგორც „გუმბეზ ათაბაგი“. კომპლექსის სხვა დამატებითი ნაგებობები მოგვიანებით იქნა მიშენებული, როდესაც ათაბაგი მომენ ხანუმის უმცროსი შვილი ყიზილ-არსლანი გახდა. კომპლექსის პროექტი შედგებოდა რამდენიმე ნაგებობისაგან. თვით მავზოლეუმისა და მინარეთიანი პორტალის გარდა, ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში აქ აღმართული იყო თვით მომინე ხათუნის მავზოლეუმზე უფრო მაღალი, 35-36 მეტრი სიმაღლის ჯუმა მეჩეთი. დღევანდლამდე მხოლოდ მომინე ხათუნის მავზოლეუმია შემორჩენილი. ის შედგება მიწისზედა და მიწისქვეშა ნაწილებისაგან. მომინე ხათუნის სამარხი მიწისქვეშა ნაწილში მდებარეობს, სადაც წვდომა არ არის. მიწისზედა ნაწილი კი აგებულია გამომწვარი აგურით, აქვს ათი წახნაგი, ეკუთვნის კოშკების ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობების ტიპს და აგებულია მძლავრ საძირკველზე, რომელიც მოპირკეთებულია წითელი ტუფის სამი რიგით. ყოველი წახნაგის ზედაპირი სრულად არის დაფარული ხელნაკეთი ორნამენტებით, რომლებიც სინამდვილეში წარმოადგენენ ყუფური სტილის არაბულ დამწერლობას. თითოეულ წახნაგზე ეს ორნამენტი განსხვავებულია. მავზოლეუმის ზედა ნაწილი მორთულია სტალაქტიდური კომპოზიციებით. მავზოლეუმის შიდა ნაწილი მრგვალი ფორმისაა. მის შიდა მოსართავს წარმოადგენს 4 მრგვალი წარწერებითა და ორნამენტებით მორთული მედალიონები. გუმბათებზე მოხსენსბულია მუჰამედი, აბუ ბაქრი, ომარი, ოსმანი, ალი, ჰასანი, ჰუსეინი. Бретаницкий Л. С., Зодчество Азербайджана 12—15 вв. и его место в архитектуре Переднего Востока, М., 1966, с. 105–110. ↑ Момине-хатун — статья из Большой советской энциклопедии. ↑ Момине-хатун мавзолей // Популярная художественная энциклопедия / Под ред. В. М. Полевого. — М.: Советская энциклопедия, 1986. ↑ С. А. Дадашев, М. А. Усейнов. Очерки по истории архитектуры народов СССР. Архитектура Азербайджана. — М:1948 — стр. 10 ↑ 4.0 4.1 Велиев С. Момине хатун // Каспий. — 2011. — 19 февраля. — С. 10.
ინტერნეტ-ბრაუზერი

ინტერნეტ-ბრაუზერი (ასევე ვებ ბრაუზერი ან უბრალოდ ბრაუზერი) წარმოადგენს პროგრამას, ტექნიკურად „HTTP კლიენტს“, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს „HTML დოკუმენტების“ ინფორმაციის ჩვენებას, ვებ-სერვერიდან ან ფაილური სისტემიდან. დღეისთვის მრავალი ინტერნეტ-ბრაუზერი არსებობს, მათ შორის პერსონალური კომპიუტერებისთვის ყველაზე პოპულარულია: Internet Explorer, Mozilla Firefox, Safari, Google Chrome, Opera. Architecture of the World Wide Web, Volume One Existing browsers დაარქივებული 2013-11-11 საიტზე Library of CongressCategory:Webarchive template other archives WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project
იაჰია ჯამე

იაჰია ჯამე (ინგლ. Yahya (Abdul-Aziz Jemus Junkung) Jammeh დ. 25 მაისი, 1965, კანილაი, გამბია) — გამბიის პოლიტიკური მოღვაწე, გამბიის პრეზიდენტი 1994-2017 წწ. ხელისუფლების სათავეში მოხვდა სამხედრო გადატრიალების შემდეგ. 1994 წლის ივლისში დაამხო ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი დაუდა კაირიბა ჯავარა. 1996 წელს შექმნა საკუთარი პარტია და გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2001 წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ხოლო 2006 წლის 15 დეკემბერს მესამე 5-წლიანი საპრეზიდენტო ვადით. სამივე არჩევნებში წინააღმდეგობას უწევდა ერთი და იგივე პიროვნება - უსეინუ დარბოუ. 2006 წლის 21 მარტს პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს წინააღმდეგ განხორციელდა სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა, ამ დროს თვითონ პრეზიდენტი იმყოფებოდა მავრიტანიაში, სასწრაფოდ დაბრუნდა ქვეყანაში და ჩაახშო ანტისამთავრობო ამბოხება, ხოლო გადატრიალების ხელმძღვანელი აიძულა გაქცეულიყო სენეგალში. 2008 წლის 15 მაისს, განაცხადა რომ მისი მთავრობა მზადაა მიიღოს კანონი ჰომოსექსუალიზმის შესახებ. მისივე თქმით ეს კანონები იქნება "უფრო მკაცრი, ვიდრე ირანში". ამავე წელს ჯამემ გამოაქვეყნა "საბოლოო ულტიმატუმი", რომლის მიხედვითაც ყველა ლესბოსელმა და ჰომოსექსუალისტმა უნდა დატოვოს ქვეყანა. 2007 წელს პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ მინდვრის ბალახების მეშვეობით შეუძლია მოარჩინოს შიდსი და ასთმა. მთავარი სტატია: კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში (2016-2017). 2016 წლის 1 დეკემბრის არჩევნების შედეგების მიხედვით იაჰია ჯამე დამარცხდა, მაგრამ შედეგების გამოცხადებიდან რვა დღის შემდეგ მან განაცხადა, რომ არჩევნების შედეგს არ აღიარებდა და თანამდებობიდან გადადგომას არ აპირებდა. 2017 წლის 17 იანვარს, პრეზიდენტის უფლებამოსილების გასვლამდე ერთი დღით ადრე, იაჰია ჯამემ ქვეყანაში გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა და ტელევიზიით განაცხადა, რომ დეკემბრის არჩევნების პერიოდში დაფიქსირდა უცხო ქვეყნების აქტიური ჩარევა. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციის მიღების შემდეგ ქვეყანაში შევიდა ECOWAS-ის ჯარები კონსტიტუციური რეჟიმის აღდგენის მიზნით. 21 იანვრის ღამით გამბიის პრეზიდენტმა იაჰია ჯამემ სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერით განაცხადა, რომ გადადგა პრეზიდენტის თანამდებობიდან, შემდეგ კი დატოვა ქვეყანა და გადავიდა გვინეაში, ხოლო გვინეიდან ეკვატორულ გვინეაში. იაჰიას და მის მეუღლეს ზეინაბ ჯამეს ჰყავთ 2 შვილი: გოგონა მირიამ ჯამე და ვაჟი - მუჰამედ იაჰია ჯამე, რომელიც დაიბადა 2007 წელს. Jammeh to Hizbullah TV: We Support Iran's Nuclear Program; All Countries Are Entitled to Obtain Nuclear Weapons Until These Are Abolished Official website დაარქივებული 2002-01-06 საიტზე Wayback Machine. Gambia News დაარქივებული 2007-03-25 საიტზე Wayback Machine. ↑ „State of emergency declared in The Gambia“. BBC News. 17 January 2017. ციტირების თარიღი: 17 January 2017. ↑ „Gambia's Yahya Jammeh declares state of emergency“. Al Jazeera. ციტირების თარიღი: 17 January 2017. ↑ „Gambia's Yahya Jammeh confirms he will step down“. Al Jazeera. ციტირების თარიღი: 20 January 2017. ↑ „Gambia's Jammeh, facing military pressure, says steps down“. Reuters. 21 January 2017. ციტირების თარიღი: 21 January 2017. ↑ „Ex-President Yahya Jammeh leaves The Gambia after losing election“. BBC News. ციტირების თარიღი: 21 January 2017. ↑ „Gambia's former leader Jammeh flies into exile in Equatorial Guinea“. Reuters. ციტირების თარიღი: 22 January 2017.
XIII საზონათაშორისო ტურნირი

XIII საზონათაშორისო ტურნირი 19 ივლისი - 8 აგვისტო 1990 აზოვი ქართველმა მოჭადრაკეებმა პირველად იასპარეზეს დამოუკიდებელი საქართველოს სახელით. ქეთევან კახიანმა შესანიშნავად განვლო ტურნირი და დამსახურებულად მოიპოვა პრეტენდემტის საგზური. არ გაუმართლა ქეთევან არახამიას. მას მხოლოდ ქულა დაააკლდა მიზნამდე.
ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონი 2008-2010

ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონის 2008-2010 წწ. გათამაშება არის რიგით მე-7, 2000 წელს ამ ჩემპიონატის რეფორმირების შემდეგ. აღნიშნული ჩემპიონატით ირკვევა არა მარტო ერთა თასის მფლობელი, არამედ ის წარმოადგენს აგრეთვე ახალი ზელანდიის 2011 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ტურნირს ევროპულ ზონაში. ცხრილში ქულები ნაწილდება შემდეგი სისტემით: 3 ქულა მოგებისათვის 2 ქულა ფრეს შემთხვევაში 1 ქულა წაგებისათვის 0 ქულა ართამაშისათვის ევროპის ერთა თასი ევროპის ერთა თასის მეორე დივიზიონი 2008-2010 ევროპის ერთა თასის მესამე დივიზიონი 2008-2010
XIV საზონათაშორისო ტურნირი

XIV საზონათაშორისო ტურნირი 30 ივნისი - 26 ივლისი 1990 კუალა-ლუმპური ქართველმა მოჭადრაკეებმა შორეულ მალაიზიაშიც კარგად იასპარეზეს. ნონა გაფრინდაშვილმა დამაჯერებლად მოიპოვა პირველი ადგილი და პრეტენდემტის საგზური. არ გაუმართლა ნინო გურიელს. მან დაუმარცხებლად განვლო ტურნირი და მხოლოდ ნახევარი ქულა დაააკლდა მიზნამდე, შემდეგ კი წააგო მატჩი, რომელსაც ორჯერ იგებდა ალისა მარიჩთან. სუსტად ითმაშეს მარტა ლიტინსკაიამ, ნანა ალექსანდრიამ და ტატიანა ლემაჩკომ. დამატებითი მატჩი. 1990 ალისა მარიჩი - ნინო გურიელი 3 - 2 მეექვსე პარტია აღარ გაიმართა, რადგან გამარჯვების შემთხვევაშიც გურიელს უარესი კოეფიციენტები ჰქონდა და პრეტენდენტის საგზურს მარიჩი მიიღებდა.
XV საზონათაშორისო ტურნირი

XV საზონათაშორისო ტურნირი 1991 სექტემბერი სუბოტიცა საზონათშორისო ტურნირი პირველად ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით. 35 მოჭდრაკე 13 ტურში არკვევდა პრეტენდენტთა ტურნირის შვიდი საგზურის ბედს. კარგად ითამაშეს ქართველმა მოჭადრაკეებმა. ნონა გაფრინდაშვილმა და ნანა იოსელიანმა პრეტენდენტის საგზური მიიღეს. ქეთევან არახამია მხოლოდ უარესი კოეფიციენტების გამო დარჩა პრეტენდენტთა ტურნირის მიღმა. 7,5 ქულა 11.მარტა ლიტინსკაია 12.აინურ სოფიევა 13.ილდიკო მადლი 7 ქულა 14.კრისტინა ფოიშორი 15.დანიელა ნუცუ 6,5 ქულა 16.იულია დიომინა 17.მარგარიტა ვოისკა 18.ჟუჟა ვერეცი 19.ტუნდე ჩონკიჩი 20.ვესნა ბასაგიჩი 21.სანია ვუკსანოვიჩი 6 ქულა 22.მარინა მარკოვიჩი 23.მარიანა მარიჩი 24.ირინა ჩელუშკინა 25.ანა მარია ბოტსარი 26.ბ. მაკარტური 27.ნატაშა ბოიკოვიჩი 28.კოსტანცა იანი 29.სუზანა მაქსიმოვიჩი 30.იოანა პაასკიგანისი 5,5 ქულა 31.ს. ჯეკსონი 5 ქულა 32.კლაუდია ამურა 33.კ. ნაინგი 3,5 ქულა 34.ნინა კოსკელა 2,5 ქულა 35.სილვია შაიდი შენიშვნა: მოთამაშის გასწვრივ მოცემულია პარტიის შედეგი მოცემულ ტურში. ფრჩხილებში ნაჩვენებია იმ მეტოქის ნომერი რომელსაც ეთამაშა ამ ტურში.
ბაქო-ნოვოროსიისკის ნავთობსადენი

ნავთობსადენი ბაქო — ნოვოროსიისკი — მილსადენი რომელიც ტრანსპორტირებას უკეთებს კასპიურ ნავთს რუსულ პორტ ნოვოროსიისკამდე, რომელიც შავი ზღვის ნაპირზე მდებარეობს. დღეს კონტროლირდება რუსული კომპოანია „ტრანსნეფტის“ მიერ. ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენის მთავარი კონკურენტია.
გვინეის პრეზიდენტი

გვინეის პრეზიდენტი — გვინეის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. 2001 წლის საკონსტიტუციო ცვლილების მიხედვით პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადა გაიზარდა 7 წლამდე, ხოლო ერთი და იმავე პიროვნების არჩევა შეიძლება განუსაზღვრელი რაოდენობით. პრეზიდენტი არის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, აყალიბებს მთავრობას, ნიშნავს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრს. პრეზიდენტის პოსტი დაარსდა 1958 წლის 10 ნოემბრის კონსტიტუციის მიერ. გვინეის პრეზიდენტების სია