laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბოლივუდი

ბოლივუდი (ინგლ. Bollywood) — აშშ-ის კინემატოგრაფიის, ჰოლივუდის (Hollywood) ანალოგიაზე შექმნილი სახელწოდება, რომელიც ინდოეთის ქალაქ ბომბეის (დღესდღეობით მუმბაი) კომერციულ კინემატოგრაფიას მიეცა. პირველად ჰოლივუდისა და ბომბეის ამ შეჯვარებული სახელწოდებით ბომბეის კინომატოგრაფია ერთ-ერთმა ინდოელმა კინოკრიტიკოსმა 1970-იან წლებში მონათლა, რითაც მან ბოლივუდის კომერციულ-გასართობი პოლიტიკა კალიფორნიულ ჰოლივუდს ცინიკურად შეადარა, მაგრამ ეს სახოლწოდება დამკვიდრდა და ინდური კინოს სინონიმად იქცა. ინდოელი პატრიოტები სახელწოდება „ბოლივუდის“ წინააღმდეგნი არიან, ვინაიდან მათი მოსაზრებით ინდურ ფილმებს ჰოლივუდთან საერთო არაფერი აქვთ. ბოლივუდის ფილმებს აქვთ რამდენიმე დამახასიათებელი თავისებურება: მათი უმეტესობა მიუზიკლია — ფილმის სიუჟეტში ჩართულია მუსიკალური კლიპები (ზოგჯერ ათამდე), ორ სერიად გაყოფილი ფილმი დაახ. ოთხი საათი გრძელდება. თუმცა ფილმების სიუჟეტები სხვადასხვაგვარია, მათში გამოიყენება ინდური კლასიკური თეატრისთვის დამახასიათებელი თემები - სიკეთის ბოროტებასთან ბრძოლა, ავი დედამთილი და დაჩაგრული რძალი, ღარიბ და მდიდარ, მუსლიმ და ინდუისტ გმირთა შორის სიყვარულის გამარჯვება, ადამიანის ღირსების შეურაცხმყოფელი ტრადიცების გადალახვა და კასტური სისტემის ბორკილთა დამსხვრევა და სხვა. ბოლივუდის პროდიუსერები მუშაობენ როგორც ინდოეთის, ასევე მთელი აზიისა და აფრიკის ფართო მასებისთვის და ქმნიან ე.წ. „კინოს მთელი ოჯახისთვის დიდიდან პატარამდე“, ამიტომ ეროტიკული მომენტები, განსაკუთრებით ქალის და მამაკაცის პირზე კოცნა ფილმში ტაბუა. ამ მხრივ ოდნავ გაბედული ფილმები აზია-აფრიკის მუსლიმი, ინდუისტი და ა.შ. მაყურებლის მკაცრ კრიტიკას აწყდება. ბოლივუდი განვითარებად ინდოეთში, რომლის მოსახლეობის უმრავლესობა სიღატაკის ზღვარზე არსებობს, ლამაზი, თეთრკაინიანი, წარმატებული ადამიანის კულტს ემსახურება, აგრეთვე თეთრ და შავკანიან მოსახლეობაში, შესაძლოა — უნებლიე, ერთმანეთისადმი შეუწყნარებლობას თესავს, რითაც იგი გამუდმებით დასავლეთის კინოკრიტიკის ნოტას იმსახურებს. აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად ბევრი ნაკლისა, ბომბეის კინომატოგრაფიის წარმატებული ნიმუშები (მაგ. „დევდასი“) დუბლირებულია ევროპის ბევრ ენაზე და რეგულარულად გადაიცემა დასავლეთის ეთერში. National Geographic Magazine: Welcome to Bollywood ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბოლივუდი
ვალერი ალექსანიანი

ვალერი ალექსანიანი (სომხ. Վալերի Ալեքսանյան; დ. 4 სექტემბერი, 1984, ერევანი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ცენტრალური/მარჯვენა მცველი. ალექსანიანი დაიბადა ერევანში, სომხეთის სსრ-ში. იგი ფეხბურთში, ოდნავ დაგვიანებით, 12 წლის ასაკში ჩაერთო. თავდაპირველად, მშობლები მისი ფეხბურთისადმი ინტერესის წინააღმდეგები იყვნენ. ისინი პრიორიტეტს სკოლაში სწავლას ანიჭებდნენ. ამიტომ მან ფეხბურთის ვარჯიში საიდუმლოდ დაიწყო. 12 წლის ასაკში იგი შევიდა საფეხბურთო სკოლა პიუნიკ ერევანში. 2000 წელს მან პიუნიკთან მისი პირველი კონტრაქტი გააფორმა, ხოლო 2001 წელს დაიწყო მისი საკლუბო კარიერა კლუბთან: მან პიუნიკთან ერთად სომხეთს საფეხბურთო პრემიერლიგა მოიგო: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 და 2006 წლებში, ხოლო 2002 და 2004 წლებში – სომხეთის თასი. მას ასევე 3-ჯერ აქვს მოგებული სომხეთის სუპერთასი (2001, 2003, 2004). 2002-2004 წლებში იგი პიუნიკის მეორე გუნდშიც თამაშობდა. 2007 წლის ივნისში, პიუნიკსა და განძასარი კაპანს შორის შეთანხმებით, ალექსანიანი განძასარიში გაანათხოვრეს. გაცვლა განძასარის მთავარი მწვრთნელის, სამუელ პეტროსიანის მოთხოვნით მოხდა. 2008 წელს, ალექსანიანთან ერთად, კლუბმა სომხეთის პრემიერლიგაში მე-3 ადგილი დაიკავა. 2009 წლის ნოემბერში ალექსანიანმა კლუბთან კონტრაქტი დაასრულა. არც მოთამაშეს და არც კლუბს არ სურდა კონტრაქტის გახანგრძლივება. ამის შემდეგ მას კონტრაქტი ულისმა შესთავაზა; თავდაპირველად მისმა მენეჯერმა შემოთავაზება უარყო, თუმცა შემდგომ დასთანხმდა. 2010 წლის სომხეთის პრემიერლიგის სეზონის დასრულების შემდეგ, მან კლუბთან კიდევ ერთი კონტრაქტი გააფორმა. 2011 წლის სეზონის ნახევარი მან მაღალ დონეზე ჩაატარა, ამიტომ, მას სომხეთის ნაკრებისგან მოწვევა მოუვიდა. ზაფხულის სატრანსფერო ზონის დროს, ულისმა ალექსანიანის გაყიდვის შემოთავაზება მიიღო. კლუბები შეთანხმდნენ და ალექსანიანი ერთწლიანი კონტრაქტით გაემგზავრა აბადანში და შეუერთდა ადგილობრივ კლუბ სანატ ნაფტის. ვალერი ალექსანიანის სანატ ნაფტისთან კონტრი 2013 წელს დასრულდა და ამის შემდგომ იგი თავისუფალი აგენტი გახდა. ვალერი ალექსანიანი დაოჯახებულია; მეუღლეს სირანუში ჰქვია. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, არტემი (დაბადებული 2009 წელს). ალექსანიანს თავისუფალ დროს უყვარს თევზაობა. ვალერი ალექსანიანი — National-Football-Teams.com Profile at ffa.am/en armfootball.tripod.com ვალერი ალექსანიანი — FootballDatabase.eu ვალერი ალექსანიანი — Soccerway ↑ "ГАНДЗАСАР" УСИЛИВАЕТСЯ ЗА СЧЕТ КОМАНДЫ "ПЮНИК" (in Russian). a1plus.am. Retrieved 22 March 2013. ↑ Archived copy ru. armsport.am. ციტირების თარიღი: 22 March 2013. ↑ Севада Арзуманян: Валерий Алексанян перешёл в Иран (in Russian). armsport.am. Archived from the original on 27 April 2012. Retrieved 22 March 2013.
ჰამლეტ მხითარიანი

ჰამლეტ მხითარიანი (სომხ. Համլետ Հաբեթնակի Մխիթարյան; დ. 14 სექტემბერი, 1962, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 2 მაისი, 1996, იქვე) — საბჭოთა და სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით თავდამსხმელი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. საკლუბო კარიერის უმეტესი ნაწილი გატარებული აქვს სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არარატი ერევანსა და „CFA 2“-ის კლუბ „ASOA ვალენსე“-ში. ჰამლეტ მხითარიანმა პროფესიონალური ფეხბურთის თამაში 1980 წელს, კლუბ არარატი ერევანში დაიწყო. 1988 წელს იგი გადავიდა კოტაიკში, სადაც მან ნახევარი სეზონი გაატარა. 1989 წლის ივლისში სათამაშოდ გადავიდა საფრანგეთის კლუბ „ASOA ვალენსე“-ში, ფრანგი სომხების მიერ დაარსებულ კლუბში. მახარიანი ითვლება სომხეთის ერთ-ერთ პირველ ოფიციალურ უცხოელ მოთამაშედ, რომელიც წავიდა სათამაშოდ დასავლეთ, არა საბჭოთა კავშირის სამყაროში (და არა ემიგრაციაში). სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში ჰამლეტ მხითარიანის დებიუტი შედგა 1994 წლის 7 სექტემბერს, უეფას ეურო 1996 წლის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გამართულ შეხვედრაში, რომლის დროსაც ლოტო პარკზე (სტადიონი) ერთმანეთს სომხეთისა და ბელგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები დაუპირისპირდნენ; ხსენებულ თამაშში სომხეთის ანგარიშით 0:2 დამარცხდა. მისი უკანასკნელი თამაში ნაკრების მაისურით შედგა ამავე უეფას ეურო 1996-ის ეგიდით გამართულ შეხვედრაში, რომლის დროსაც რაზდანის სტადიონზე ერთმანეთს სომხეთისა და კვიპროსის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები დაუპირისპირდნენ; შეხვედრა ფრედ, ანგარიშით 0:0 დასრულდა. ჰამლეტ მხითარიანი დაქორწინებულია მარინა ტასჩიანზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი: ქალიშვილი სახელად მონიკა და ვაჟი სახელად ჰენრი, რომელიც ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბის, რომას პროფესიონალი მოთამაშე და სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. მხითარიანები ცხოვრობენ კენტრონში, ერევნის რაიონში, რაზდანის სტადიონთან ახლოს. მისი მეუღლე არის ეროვნული გუნდების განყოფილების უფროსი სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციაში, ხოლო მათი ქალიშვილი მუშაობს უეფას შტაბბინაში. მისი ვაჟი მამის ნაკვალევს მიჰყა და გახდა პროფესიონალი ფეხბურთელი; ამჟამად იგი არის სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების კაპიტანი. ვინც ორივეს, მამა და შვილის, თამაში ნახა ამბობენ რომ მათი სათამაშო სტილი ძალიან გავნან ერთმანეთს. Career summary by KLISF ჰამლეტ მხითარიანი — FootballDatabase.eu Armfootball.tripod.com ჰამლეტ მხითარიანი — Soccerway Playerhistory.com საიტზე Wayback Machine (archived 2017-12-01) ↑ BELGIUM-ARMENIA 2:0. Armfootball.tripod.com. ციტირების თარიღი: 1 May 2013. ↑ ARMENIA-CYPRUS 0:0. Armfootball.tripod.com. ციტირების თარიღი: 1 May 2013. ↑ ՀԵՆՐԻԽ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ. ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ ԵՄ ՆՈՒՅՆԻՍԿ ԻՄ ԹՇՆԱՄԻՆԵՐԻՆ, ՈՐՈՆՔ ԻՆՁ ԱՎԵԼԻ ՈՒԺԵՂ ԵՆ ԴԱՐՁՆՈՒՄ (in Armenian). armtown.com. Archived from the original on 17 January 2013. Retrieved 1 May 2013. ↑ Sabre Dance by Henrikh Mkhitaryan. Ukrainian Football 1894. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ოქტომბერი 2017. ციტირების თარიღი: 1 May 2013. ↑ Հենրիխ Մխիթարյանը իր ֆուտբոլային հաջողությունները կապում է հայրական գեների հետ (in Armenian). Armenpress.am. Retrieved 1 May 2013.
ტონგის ფეხბურთის ასოციაცია

ტონგის ფეხბურთის ფედერაცია — ფეხბურთის მმართველი ორგანო ტონგაში. დაარსდა 1965 წელს. ოკეანეთის საფეხბურთო კონფედერაციასა და ფიფაში გაწევრიანდა 1994 წელს. არის ტონგის უმაღლესი ლიგისა და ტონგის თასის ორგანიზატორი. მისი ორგანიზებით იმართება ტონგის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები. ოფიციალური საიტი
ამარასის მონასტერი

ამარასის მონასტერი (სომხ. Ամարաս վանք) — სომხური მონასტერი მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, სოფელ სოსის მახლობლად, მართუნის პროვინციაში (აზერბაიჯანის მიერ დე იურედ აღიარებული ხოჯავენდის რაიონი). ამარასის მონასტერი შუა საუკუნეებში სომხეთის მოწინავე რელიგიური და საგანმანათლებლო ცენტრი იყო. შუა საუკუნეების ჟამთააღმწერლების, ფავსტოს ბუზანდისა და მოვსეს კალანკატვაცის აზრით, ამარასის მონასტერი IV საუკუნის დასაწყისში წმინდა გრიგოლ განმანათლებელმა ააგო. ამარასის მონასტერში დაკრძალეს წმ. გრიგოლ განმანათლებლის შვილიშვილი წმ. გრიგორისი (გ. 338 წელს). სამარხი დღემდე შემორჩენილია წმ. გრიგორისის XIX საუკუნის აფისიდის ქვეშ. V საუკუნეის დასაწყისში სომხური ანბანის შემქმნელმა, მესროპ მაშტოცმა ამარასის მონასტერში დამწერლობის შემსწავლელი პირველი სკოლა დააარსა. XIII საუკუნეში ამარასის მონასტერი მონღოლებმა გაძარცვეს, 1387 წელს კი თემურ-ლენგის შემოჭრის დროს გაანადგურეს. ტაძარი კიდევ ერთხელ XVI საუკუნეში გაანადგურეს. XVII საუკუნის მეორე მეოთხედში განაახლეს და ტაძრის დამცავი კედლები ააშენეს. მოგვიანებით ამარასის მონასტერი გააუქმეს და XIX საუკუნის პირველ ნახევარში ტაძარი რუსეთის იმპერიის ჯარის სასაზღვრო ციხესიმაგრედ აქციეს. 1848 წელს სომხეთის სამოციქულო ეკლესიამ ტაძარი დაიბრუნა. სამხედრო ოკუპაციის დროს ტაძრის ნაწილი დაზიანდა, რის გამოც ძველი ტაძრის ადგილას ახლის აგება გახდა საჭირო. ახალი ტაძარი წმ. გრიგორისის სახელზე 1858 წელს ააშენეს. მშენებლობის ხარჯები ქალაქ შუშაში მცხოვრებმა სომხებმა გაიღეს. სამნავიანი ბაზილიკა თეთრი ქვისგანაა აშენებული და დღემდე ფუნქციონირებს. საბჭოთა კავშირის ხანაში მონასტერი გაუქმებული იყო. წმინდა გრიგორისი თავდაპირველად წმინდა გრიგორისის ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილის ბოლოში იყო დაკრძალული. 489 წელს ვაჩაგან III პიუსმა, კავკასიის ალბანეთის მეფემ, ამარასის ტაძარი აღადგინა და წმ. გრიგორისის ნაშთებისთვის ახალი სამლოცველო ააგო. წმ. გრიგორისის ტაძრის ქვეშ არის სამარხი, რომელთან მისვლას დასავლეთი ნაწილის ბოლოდან საფეხუროვანი კიბით არის შესაძლებელი. აღმოსავლეთ ნაწილის ბოლოში დალუქული გასასვლელი მიუთითებს, რომ თავდაპირველად სამარხამდე შესასვლელი აღმოსავლეთითაც არსებობდა. სამარხი ოთახის სიგრძე 3,75 მეტრი, სიგანე — 1,9 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 3,5 მეტრია. სტრუქტურის ზედა ნახევარი თავდაპირველად მდებარეობდა მიწის ზემოთ 1,5 მ მეტრის სიმაღლეზე, თუმცა ამჟამად მთლიანად მიწისქვეშაა. სამარხი X საუკუნით თარიღდება. მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კულტურა Amaras Monastery, official site 3D Model დაარქივებული 2012-08-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ Khatcherian, Hrair. Artsakh: A Photographic Journey. Eastern Prelacy of the Armenian Apostolic Church of America, 1997, p. 6. OCLC 37785365 ↑ Hasratyan, M. M. (1975). „Ամարասի ճարտարապետական համալիրը [Architectural complex of Amaras]“. Lraber Hasarakakan Gitutyunneri (სომხური) (5): 35–52. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-30. ციტირების თარიღი: 2019-11-07. ↑ Pavstos Byuzand. Armenian History. Yerevan. 1987. page 17 ↑ Movses Kaghankatvatsi. History of Aluank. Book I. Chapter XIV. ↑ Viviano, Frank. "The Rebirth of Armenia", National Geographic Magazine, March 2004 ↑ John Noble, Michael Kohn, Danielle Systermans. Georgia, Armenia and Azerbaijan. Lonely Planet; 3 edition (May 1, 2008), p. 307 ↑ M. Hasratyan, "Amaras", Yerevan 1990.
ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი

ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი ასევე ცნობილი, როგორც ეღიშე ჩარენცის სახლ-მუზეუმი (სომხ. Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան; Yehishe Charents'i tun-t'angaran) — სომეხი პოეტის, მწერლისა და საზოგადოებრივი მოღვაწის, ეღიშე ჩარენცის (1897-1937) სახლ-მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. სახლი, რომელშიც ეღიშე ჩარენცი 1935 წლიდან 1937 წლამდე ცხოვრობდა 1964 წლის 8 თებერვალს, სომხეთის მინისტრთა საბჭოს ბრძანებით ჩერენცის მემორიალურ მუზეუმად გადაკეთდა. მუზეუმის დირექტორად ნვარდ ბაღდასარიანი დაინიშნა. მუზეუმის დაარსებას მხარს უჭერდნენ და აქტიურად იყვნენ ჩართულნი პოეტის ქალიშვილები: არპენიკი და ანაჰეტი. 1975 წლის 10 იანვარს ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა. 1987 წელს, ეღიშე ჩარენცის დაბადებიდან 90 წლისთავზე კარენ დემირჭიანის მხარდაჭერით მუზეუმის სივრცე გაფართოვდა და ბინაში ბევრი რამ შეიცვალა. ამჟამად მუზეუმი 623.3 მ² ფართობს იკავებს. მუზეუმი სამ დარბაზს მოიცავს: დარბაზი A, რომელშიც ავტორის ადრეული პერიოდის (1897-1918) ნიმუშებია გამოფენილი, დარბაზი B, რომელშიც ავტორის მოღვაწეობის შუა პერიოდის (1918-1927) ნიმუშებია წარმოდგენილი და დარბაზი C, სადაც ავტორის მოღვაწეობის გვიანი პერიოდის (1928-1937) ნიმუშებია დაცული. ეღიშე ჩარენცის მემორიალური მუზეუმი პოეტის ცხოვრების, მისი ლიტერატურული, კულტურული და სოციალურ-პოლიტიკური მოღვაწეობის საკვლევი ცენტრია. მუზეუმში პოეტის რელიქვიები: მისი პირადი ნივთები, ხელნაწერები, დოკუმენტები, წიგნები, ფოტოები და სხვა ნიმუშებია გამოფენილი. მუზეუმის ყველაზე ძვირფასი ნაწილი მემორიალური სახლია, სადაც ყველაფერი ისეა შემონახული,რ ოგორც ავტორის სიცოცხლეში იყო. მემორიალური სახლი ელეგანტურადაა მოწყობილი. მისი სტილი დასავლურ და აღმოსავლურ ელემენტებს აერთიანებს: Becker-ის ფირმის პიანინო, საბეჭდი მანქანა, წითელი ხის ავეჯი, მამისგან მემკვიდრეობით მიღებული ხალიჩები, ოსმალური, ჩინური პანელები, სპილოს ძვლისგან და ბრიჯნაოსგან დამზადებული ბუდას ქანდაკებების კოლექციები, ლეონარდო და ვინჩისა და ფრა ანჯელიკოს რეპროდუქციები და ა.შ. მემორიალური სახლის ნაწილია ჩარენცის პირადი ბიბლიოთეკა. არპენიკ ჩარენცის თქმით, 1930-იანი წლების ბოლოსთვის ბიბლიოთეკა 6000-მდე წიგნისგან შედგებოდა, თუმცა პოეტის დაპატიმრების შემდეგ წიგნების დიდი ნაწილი განადგურდა. დღეისთვის ბიბლიოთეკაში 1452 წიგნია, რომლებიც სხვადასხვა ენაზეა შესრულებული და ხელოვნების, რელიგიისა და სხვა სფეროებს ეხება. ეღიშე ჩარენცს სომეხი მწერლების: მოვსეს ხორენაცის, ფავსტოს ბუზანდის, გრიგორ ნარეკაცის, ნაჰაპეტ ქუჩაკის, ნერსეს IV შნორალის, საიათნოვას, არაქელ ბაბახანიანის, ჰოვანეს თუმანიანის, ვაჰან ტერიანის, ავეტიქ ისააკიანისა და მისაქ მეწარენცის უნიკალური კოლექციები ჰქონდა. ძველი ბერძნულის, ევროპული და რუსული ლიტერატურის, ასევე ძველი აღმოსავლური ხელოვნებისა და ლიტერატურის ღრმად შესწავლის გამო, ჩარენცის მარკუს ავრელიუსის, მარსელ პრუსტის, ლუიჯი პირანდელოს, ოსვალდ შპენგლერის, რაბინდრანათ თაგორისა და სხვათა კოლექციებიც ჰქონდა. კოლექციებს შორის განსაკუთრებული ღირებულება აქვს 1907-1916 წლებში რუსეთის იმპერიის პერიოდული გამოცემის „ოქროს წლები“ 25 ტომს. ↑ 1.0 1.1 Yeghishe Charents Memorial Museum, Yerevan, "Pera Print", 2008, p. 104, ISBN 978-99941-874-0-9 ↑ (2012) Charents 115. Yerevan: "Astghik Publishing House", გვ. 120. ISBN 978-9939-840-07-9.
ლინგამი

ლინგამი, ლინგა, შივლინგა (სანსკ. लिङ्गम liṅgam „ნიშანი“) — ინდუისტური ფალოსის კულტის სიმბოლო, ღვთაება შივას სასქესო ორგანო. როგორც რიტუალური ღვთისმსახურების აუცილებელ ატრიბუტს, ძირითადად ქვაში გამოსახულ ლინგამს მეტწილად შივას და მის ოჯახის წევრებს მიძღვნილ ტაძრებში სცემენ თაყვანს — სწირავენ მას რძეს და ყვავილებს. Basham, A. L. The Wonder That Was India: A survey of the culture of the Indian Sub-Continent before the coming of the Muslims, Grove Press, Inc., New York (1954; Evergreen Edition 1959). Schumacher, Stephan and Woerner, Gert. The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion, Buddhism, Taoism, Zen, Hinduism, Shambhala, Boston, (1994) ISBN 0-87773-980-3. Chakravarti, Mahadev. The Concept of Rudra-Śiva Through the Ages, Delhi: Motilal Banarasidass (1986), ISBN 8120800532.
ართავაზდ კარამიანი

ართავაზდ კარამიანი (სომხ. Արտավազդ Քարամյան, აგრეთვე ცნობილი როგორც არტიომ კარამიანი; დ. 14 ნოემბერი, 1979, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — კარიერადასრულებული სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით იყო მარცხენა ნახევარმცველი/მარცხენა მცველი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. ართავაზდი არის აგრეთვე ფეხბურთელი, არმან კარამიანის ტყუპი ძმა. ართავაზდ კარამიანმა პროფესიონალური ფეხბურთის თამაში 1996 წელს დაიწყო. ამ წელს, ის და მისი ძმა არმან კარამიანი საფეხბურთო კლუბ არაბკირს შეუერთდნენ. 1997 წელს ძმები სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ პიუნიკს შეუერთდნენ. ართავაზის პიუნიკში ყოფნის დროს კლუბმა მოიგო: სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა (2001, 2002), სომხეთის თასი (2002) და სომხეთის სუპერთასი (1997, 2002). 1999 წელს ორივე ძმა კილიკიაში გადავიდა, ხოლო 2002 წელს კვლავ პიუნიკში დაბრუნდნენ. 2003 წელს ორივე მათგანმა კონტრაქტი გააფორმა საბერძნეთის ფეხბურთის ლიგის კლუბ პანაჩაიკის. 2003 წლიდან 2004 წლამდე, ტყუპები თამაშბდნენ უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არსენალ-კიევში. 2004 წელს ორივე მათგანი შეუერთდა ლიგა პირველი კლუბ რაპიდს. ართავაზდი კლუბში მთელი სეზონი დარჩა, ხოლო არმანმა ეს სეზონი გამოტოვა. ართავაზდის კლუბში თამაშის პერიოდში, რაპიდი გახდა 2005-2006 წლების დივიზია-A-ს ჩემპიონატის ფინალისტი და მოიგო 2005-2006 და 2006-2007 წლების „კუბიკ რუმინი“. კლუბი აგრეთვე გავიდა 2005-2006 წლების ეურო თასის მეოთხედფინალში. 2007 წელს ორივე ძმა კლუბ რიმაშოარას შეუერთდა. მომდევნო სეზონში, კლუბი იყო 2008-2009 წლების ლიგა პირველის ჩემპიონატის ფინალისტი. ართავაზდ კარამიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 2000 წლის 9 იანვარს, გვატემალას წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, რომელიც ფრედ, ანგარიშით 1:1 დასრულდა. ამის შემდგომ მან 10 წლის განმავლობაში 50 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და გაიტანა 2 გოლი. 2010 წელს, მან ეროვნული ნაკრები დატოვა. მის მთავარ უპრატესობებს წარმოადგენს მისი სისწრაფე და თავისუფალი დარტყმები. ართავაზდი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი. ართავაზდს ჰყავს ტყუპი ძმა, არმან კარამიანი, რომელიც აგრეთვე პროფესიონალი ფეხბურთელია; ძმებს თითმის მთელი კარიერა ერთად აქვთ გატარებული. 2014 წელს, მან ძმასთან ერთად რუმინეთის მოქალაქეობა მიიღო. ისინი ცოლებთან და შვილებთანერთად რუმინეთში ცხოვრობენ. ართავაზდ კარამიანი — National-Football-Teams.com armfootball.tripod.com ართავაზდ კარამიანი — FootballDatabase.eu ართავაზდ კარამიანი — Soccerway ↑ У Артаваздa Карамяна тоже счастье ru. armsport.am. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 February 2011. ციტირების თარიღი: 31 March 2013. ↑ Karamienii sunt români! Romanian. SportNews (4 November 2014).
ლიულაქარანი

ლიულაქარანი (აზერ. Lüləkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 578 კაცი. ლიულაქარანი GEOnet სახელების სერვერზე
მასთაილი

მასთაილი (აზერ. Mastail) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 916 კაცი. მასთაილი GEOnet სახელების სერვერზე
მაჰლეაბადი

მაჰლეაბადი (აზერ. Məhləabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 69 კაცი. მაჰლეაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
მისთანი

მისთანი (აზერ. Mistan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 430 კაცი. მისთანი GEOnet სახელების სერვერზე
მოლალანი (ლერიქი)

მოლალანი (აზერ. Molalan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1035 კაცი. მოლალანი GEOnet სახელების სერვერზე
მონიდიგაჰი

მონიდიგაჰი (აზერ. Monidigah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1183 კაცი. მონიდიგაჰი GEOnet სახელების სერვერზე
მურია

მურია (აზერ. Murya) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1065 კაცი. მურია GEOnet სახელების სერვერზე
მწყერის ციხე

მწყერის ციხე — VIII საუკუნის ციხესიმაგრის ნანგრევები სოფელ ალავერდის ტერიტორიაზე, მდინარე თრუნასა და ბორიმელას შესართავთან, იმერეთში. ნაციხარი სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მთის წაგრძელებული ფერდზე მდებარეობს, შემორჩენილია კლდის ფლეთილი ქვითა და ქვიშაქვით ნაგები გალევანი, აგრეთვე კლდეში გაჭრილი ოთხკუთხა ფორმის ხარო. უმეტესი ნაწილი მცენარეებითაა დაფარული. იგი აგებული უნდა ყოფილიყო ციხე-ქალაქ შორაპნის სადარაჯო პუნქტად. ციხიდან 100-200 მეტრის მოშორებით მოსახლეობამ უახლოეს წარსულშიც პოულობდა ანტიკური ხანის თიხის ჭურჭლის ნამტვრევებს, კაჟიანი თოფიდან გასროლილ ტყვიებს. ციხიდან რამდენიმე მეტრის მოშორებით მდინარე ბორიმელას ხეობაში მინდორია, რომელიც ამჟამად «ნაომარის» სახელს ატარებს. ციხეს დიდი ბრძოლები აქვს გადატანილი. ამის შესახებ ვახუშტი ბაგრატიონიც სწერდა. გადმოცემის მიხედვით მე-18 საუკუნის II ნახევარში იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა ჯერ გამოამწყვდია ციხეებში თურქთა ლაშქარი და შემდეგ გაანადგურა ისინი. ხალხში დღემდე არსებობს გადმოცემა, თითქოს ციხეში თურქები მწყერებივით იყვნენ გამომწყვდეული და ციხესაც მწყერის ციხე შეარქვესო.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 21505
რაფაელ ვაგანიანი

რაფაელ ვაგანიანი (სომხ. Ռաֆայել Արտյոմի Վահանյան, რუს. Рафаэль Артёмович Ваганян; დ. 15 ოქტომბერი, 1951, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი მოჭადრაკე. წოდებით გრანდმასტერი. ცნობილია მკაცრად ტაქტიკური თამაშის სტილით. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1989). რაფაელ ვაგანიანმა საერთაშორისო გრანდმასტერბის სტატუსს, 19 წლის ასაკში, 1971 წელს მიაღწია. ამავე წელს, მან ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატი მეოთხე ადგილით დაასრულა; ტურნირის გამარჯვებული შვეიცარიელი მოჭადრაკე ვერნერ ჰუგი გახდა. მისი ტურნირის ჩანაწერები გამორჩეულია; მან ტურნირები მოიგო: კრაგუჯევასში 1974 წელს, სან-პაულუში 1977 წელს, ვანაძორში 1978 წელს, ლას-პალმასში 1978 წელს, მანილაში 1981 წელს, ჰასტინგში 1982/83 წელს, ბიელში 1985 წელს, ლენინგრადში 1987 წელს, ტორონტოში 1990 წელს და ტერ-აპელში 1992 წელს. მოსკოვში 1982 წელსა და ტალინში 1983 წელს, მან პირველი ადგილი მიხაელ ტალთან გაიზიარა; აგრეთვე პირველობა გაიზიარა 1985 წელს ნაესტვედში ვოლტერ ბრაუნთან და ბენტ ლარსენთან ერთად. მან ორჯერ მოიგო რეგი ემილიას საჭადრაკო ტურნირი: 1992-93 წლებში (35-ე) და 1994-95 წლებში (37-ე). 1989 წელს ოდესაში, მან 38-ე დაბადების დღეზე მოიგო საბჭოთა კავშირის 56-ე ჩემპიონატი. წინა მცდელობებში მან მესამე ადგილი გაიზიარა ლენინგრადში 1974 და მოსკოვში 1983 წელს, ხოლო მეორე ადგილი გაიზიარა 1995 წელს მშობლიურ ქალაქში ჩატარებულ ტურნირში. იგი ორჯერ იყო მსოფლიო ჩემპიონობის კანდიდატი, 1986 წელს წააგო ანდრეი სოკოლოვთან და 1988 წელს ლაჯოს პორტისთან. წლების განმავლობაში მან გუნდურ შეჯიბრებაშიც მოიპოვა მრავალი მედალი, თავიდან წარმოადგენდა საბჭოთა კავშირს, შემდეგ კი მონაწილეობდა სომხეთს ოლიმპიადებში და ევროპის გუნდურ ჭადრაკის ტურნირებში. 2004 წლის კალვიას ოლიმპიადაზე, მესამე დაფაზე, მან გუნდური ვერცხლი და ინდივიდუალური ოქრო მოიპოვა. 1985 წელს, რაფაელ ვაგანიანი ალექსეი სუეტინმა აღწერა, როგორც მოთამაშე, რომელსაც გააჩნდა შესანიშნავი ბუნებრივი საჩუქარი. ალექსეის მასთან ბევრჯერ აქვს ნათამაშები ჭადრაკი. ერთხელ მან ვაგანიანზე თქვა: - " შიშის ან გაურკვევლობის გრძნობა მისთვის უცნობია. ის არის მარადიული ოპტიმისტი, სავსეა ამბიციური ზრახვებით ყოველ ეტაპზე, ყველა ეტაპზე, ასაფეთქებელ ტემპერამენტთა ერთად ..." 'New In Chess' article დაარქივებული 2016-03-31 საიტზე Wayback Machine. რაფაელ ვაგანიანი — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე (ინგლისური) Grandmaster Games Database – Rafael Vaganian ↑ Bartelski, Wojciech. Men's Chess Olympiads: Rafael Vaganian. OlimpBase. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 ივნისი 2014. ციტირების თარიღი: 16 December 2011. ↑ Bartelski, Wojciech. European Men's Team Chess Championship: Rafael Vaganian. OlimpBase. ციტირების თარიღი: 16 December 2011. ↑ Bartelski, Wojciech. 36th Chess Olympiad, Calvia 2004, Armenia. OlimpBase. ციტირების თარიღი: 16 December 2011.
რაჭველიშვილი

საკუთარი სახელი რაჭველიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანიტა რაჭველიშვილი — ქართველი საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) ბაადურ რაჭველიშვილი — ქართველი ექიმი, გასტროენტეროლოგი ბიძინა რაჭველიშვილი — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი, მსახიობი გივი რაჭველიშვილი — ქართველი კინოოპერატორი ქრისტეფორე რაჭველიშვილი — ქართველი ფილოლოგი, ისტორიკოსი, პოლიტიკური მოღვაწე