laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ომურტაგი

ომურტაგი, ცნობილი, როგორც აღმაშენებელი, მართავდა ბულგარეთს 814 - 831 წლებში, როგორც დიდი ხანი (ბულგ. Кана субиги). თავისი მმართველობის დასაწყისში მან ხელი მოაწერა 30-წლიან ზავს აღმოსავლეთ რომის იმპერიასთან, რომელიც ძალაში დარჩა მთელი მისი სიცოცხლის განმავლობაში. ომურტაგმა წარმატებით შეძლო სამეფოს ჩრდილო-დასავლეთ მიწების დაცვა, რომლის წართმევასაც ფრანკთა იმპერია ლამობდა. ის აგრეთვე გაუმკლავდა არეულობას რამდენიმე სლავურ ტომს შორის. მან გაატარა ადმინისტრაციული რეფორმები, რამაც გააძლიერა ცენტრალური ხელისუფლების ძალაუფლება და ავტორიტეტი. მისი მმართველობის პერიოდი აგრეთვე აღსანიშნავია ბულგარული არქიტექტურის განვითარებით და მნიშვნელოვანი სამშენებლო პროექტებით. Д. Овчаров, Омортаг кана сюбиги от Бога владетел на българите, С., 116 с. (Българска вечност, 32). Джордан Андреев, Иван Лазаров, Пламен Павлов, Koj koj e v srednovekovna Bălgarija, С., 1999. John V.A. Fine Jr., The Early Medieval Balkans, Ann Arbor, 1983. ომურტაგ ხანთან დაკავშირებული წარწერები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ომურტაგი
ლუი I ღვთისმოსავი

ლუი I ღვთისმოსავი, აგრეთვე ცნობილი როგორც სამართლიანი და თავაზიანი (დ. 778 — გ. 20 ივნისი, 840) — ფრანკთა მეფე 813–840 წლებში, კაროლინგების დინასტიის წარმომადგენელი, კარლოს დიდისა და მისი მეუღლის, ჰილდეგარდის ერთადერთი ვაჟი, რომელმაც მიაღწია სრულწლოვნებას. მამამისის ზეობის დროს აქტიურად იყო ჩართული სახელმწიფო საქმეებში, 781 წლიდან იყო აკვიტანიის მმართველე, 813 წელს მამამისისგან მიიღო საღვთო რომის იმპერატორის ტიტული, 814 წელს კარლოს დიდის გარდაცვალების შემდეგ, ლუი გახდა ფრანკთა ერთპიროვნული მმართველი . აკვიტანიის მმართველობის დროს მას დავალებული ჰქონდა იმპერიის სამხრეთ-დასავლეთ საზღვრის დაცვა. 801 წელს ლუი I-მა ბარსელონა მუსლიმებისგან გაათავისუფლა. 812 წელს პირენეის მთების გადაღმა განამტკიცა ფრანკთა მმართველობა პამპლონასა და ბასკებზე. იმპერატორობისას მან თავისი შვილები ლოთარი, შარლი და ლუი ჩართო მმართველობით პროცესებში და სურდა შესაბამისად გაეყო სამფლობელო მათ შორის. ლუი ღვთისმოსავის მმართველობის პირველი ათწლეული გამოირჩეოდა რამდენიმე ტრაგიკული და სამარცხვინო მოვლენით, რომელთა შორის ყველაზე მეტად აღსანიშნავია მის მიერ ძმისშვილის ბერნარდ იტალიელის სასტიკი დასჯა, როდესაც იმპერატორმა ამ უკანასკნელის შეთქმულების შესახებ შეიტყო. 830-იან წლებში იმპერია სამოქალაქო ომმა ძლიერ შეასუსტა, რომელიც გამოიწვია ლუი I-ის მცდელობებმა შვილი შარლიც ჩაერთო მემკვიდრეობით გეგმებში. მიუხედავად იმისა, რომ ლუი ღვთისმოსავის მმართველობა კარგად დასრულდა და იმპერიაში მეტწილად აღდგენილ იქნა წესრიგი, მის გარდაცვალებას სამწლიანი სამოქალაქო ომი და ფრანკთა იმპერიის დაშლა მოჰყვა. Vita Hludovici|Vita Hludovici Imperatoris, the main source for his reign, written c. 840 by an unknown author usually called "the Astronomer" Vita Hludowici Imperatoris by Thegan of Trier on-line Latin text ↑ აღნიშნული პოზიცია სიკვდილამდე შეინარჩუნა, 833-834 წლების გამოკლებით, რომელ პერიოდშიც იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს.
77

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 77 77 (სამოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის I საუკუნის მე-8 დეკადის მე-7 წელი. პლინიუს უფროსის ბუნების ისტორია გამოვიდა, ავტორმა ნაშრომი ტიტუსს მიუძღვნა მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 77. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 77.
საქართველოს სამხრეთი მთიანეთი

საქართველოს სამხრეთი მთიანეთი — მთიანი ოლქი საქართველოს სამხრეთ ნაწილში. მოიცავს ვულკანურ ზეგანსა და მის ჩრდილოეთ პერიფერიის გასწვრივ მდებარე მცირე კავკასიონის დასავლეთ ნაწილს — მესხეთისა და თრიალეთის ქედებს, რომლებიც აგებულია პალეოგენის ძლიერ დანაოჭებული ვულკანური დანალექი ქანებით. უმაღლესი მწვერვალების მეფისწყარო (2850 მ) და შავიკლდე (2850 მ). ქედებისათვის დამახასიათებელია ძირითადად სტრუქტურული, ეროზული და დენუდაციური ფორმები (სხვადასხვა სიმაღლის მოსწორებული ზედაპირები). მცირე კავკასიონის სამხრეთით ვრცელდება ვულკანური ზეგანი, რომლის გაგრძელება სომხეთისა და თურქეთის ტერიტორიაზეა. ზეგნის მთავარი ოროგრაფიული ნაწილებია ჯავახეთისა (მწვერვალი ემლიქლი 3053 მ) და სამსრის ქედები (მწვერვალი დიდი აბული 3304 მ), ახალქალაქის, წალკის, გომარეთის, დმანისისა და სხვა პლატოები (დაახლოებით 1200—2000 მ). ისინი დანაწევრებულია მტკვრისა და ქცია-ხრამის სისტემის მდინარეთა ვიწრო ხეობებით, ზეგანი აგებულია ნეოგენურ-მეოთხეული ვულკანით (ეფუზიური) ლავებითა (ბაზალტები, ანდეზიტები, დაციტები, დიაბაზები და სხვა) და ტბიურ-მდინარეული ნალექებით. ახასიათებს დანაოჭება და წყვეტები. ყველაზე ძველია (ზედამიოცენური) ე. წ. გოდერძის წყება, რომელშიც ჩართულია განამარხებული მცენარეები. ჰავა ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული (მესხეთის ქედი) და ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულია (თრიალეთის ქედი). ვულკანურ ზეგანზე ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულიდან წინა აზიის მთიანეთის მშრალ სუბტროპიკულზე გარდამავალი ჰავაა. მესხეთის ქედის მდინარეთა ნაწილი (სუფსა, ნატანები, ჩაქვისწყალი) ერთვის უშუალოს შავ ზღვას, ნაწილი (ხანისწყალი) მდინარე რიონსა და ჭოროხს (აჭარისწყალი). თრიალეთის ქედისა ვულკანური ზეგნის მდინარეები (ფარავანი, ძამა, ტანა, თეძამი, ალგეთი, ქცია-ხრამი და სხვა) მტკვრის შენაკადებია. მესხეთისა და თრიალეთის ქედებზე წითელმიწა, ტყის ყომრალი, მთის მდელოს ნიადაგებია; ზეგანზე — მთის შავმიწა, კორდიანი მთის მდელოს ნიადაგები, მესხეთისა და თრიქლეთის ქედებზე გავრცელებულია კოლხური ტყე, შერეული ფოთლოვანი ტყე, ნაძვნარ-სოჭნარი, ფიჭვნარი, სუბალპური და ალპური მდელოები. ზეგანზე მთის სტეპები, სუბალპური და ალპური მდელოებია. დევდარიანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 184.
საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო მანქანების ქარხანა

საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო მანქანების ქარხანა — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მანქანათსაშენი მრეწველობის ერთ-ერთი მსხვილი საწარმო ქ. თბილისის გარეუბანში. შეიქმნა „საქნავთობის“ სისტემის თბილისის ყოფილი მექანიკური ქარხნის „ნეფტებურმაშის“ ბაზაზე (1959). პირველი პროდუქციის ჩაის პლანტაციებისათვის განკუთვნილი სამთვლიანი თვითმავალი შასების (სშ-ზგ) წარმოება აითვისა 1959 წელს. შემდეგ ამზადებდა მთისა და ბარის მიწათმოქმედების, მევენახეობის, მეჩაიეობის, მეცხოველეობის, მებაღეობისა და სხვა დარგებისათვის საჭირო სხვადასხვა მოდელის მანქანებს, აპარატებს, ტრანსპორტიორებს, ჩაის საკრეფ მანქანა „საქართველოს“, ხელის ჩაის საკრეფ, დასაწვიმებელ აპარატებს (უდვ-08), საირიგაციო მოწყობილობებს. 1958-1979 წლებში ქარხანამ აითვისა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის სამოცი სახეობა. საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო მანქანების ქარხნის პროდუქცია ექსპონირებული იყო საერთაშორისო გამოფენებზე — ქ. იზმირში (თურქეთი, 1968; 1969), ქ. ჰანოიში (ვიეტნამი, 1977), ქ. ლაიფციგში (გერმანია, 1977), ქ. თეირანში (ირანი, 1978), ქ. პოზნანში (პოლონეთი, 1978). 1975 წლიდან ქარხნის პროდუქციის ნაწილი იგზავნებოდა საზღვარგარეთ:მონღოლეთში, ბულგარეთში, კუბაში, ვიეტნამში, ანგოლაში, ეთიოპიასა და ირანში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 184-185.
ნდოლა

ნდოლა (ინგლ. Ndola) — ზამბიის სიდიდით მესამე ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, დაახლოებით 10 კმ-ში კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვრიდან. სპილენძმომპოვებელი კოპერბელტის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. აბსოლუტური სიმაღლე მდებარეობს ზღვის დონიდან — 1304 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქი დაარსდა 1904 წელს მონათა ვაჭრობის ბაზრის ადგილზე. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 528 330 ადამიანს შეადგენს.. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით: ნდოლაში მდებარეობს ქვეყნის სამიდან ერთი საერთაშორისო აეროპორტი (დანარჩენი 2 მდებარეობს ლუსაკაში და ლივინგსტონში), რომელიც იღებს რეისებს ლუსაკიდან, იოჰანესბურგიდან და ნაირობიდან. ზამბიის რკინიგზით ნდოლა დაკავშირებულია ქალაქებთან: კაბვე, ლუსაკა, ლივინგსტონი, კაპირი, მპოში, მპიკა, ნაკოდე და კიტვე. პორტუ, პორტუგალია რეჯაინა, კანადა მაჰაჩყალა, რუსეთი უოლფიშ-ბეი, ნამიბია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 359. ↑ Ndola, Zambia Page. Fallingrain Global Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-26. ციტირების თარიღი: 2013-02-20. ↑ Ndola. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-26. ციტირების თარიღი: 2013-02-20. ↑ Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 10. Железное дерево — Излучение. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2008. — 767 с.: ил.: карт.
საქართველოს სასულიერო მახარობელი

საქართველოს სასულიერო მახარობელი — პირველი ქართული სპეციალური საღვთისმეტყველო და საეკლესიო ყოველთვიური ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1864–1868 წლებში. რედაქტორი-გამომცემელი — გიორგი ხელიძე. ჟურნალში დაბეჭდილია როგორც საეკლესიო მასალა, ისე ორიგინალური და თარგმნილი ლიტერატურა, აგრეთვე ისტორიული ნაწარმოებები. ყოველ ნომერს დართული აქვს დამატება რუსულ ენაზე საკუთარი პაგინაციით. დ. კარიჭაშვილის ცნობით, სულ გამოვიდა შემდეგი ნომრები: 1864 წელს — 6 ერთეული (ივლისიდან დეკემბრამდე), 1865 წელს — 12 წიგნი, 1866 წელს — 10 წიგნი, 1866–67 წლებში — სამი წიგნი, რომელთაგან ერთი შეიცავდა ორ ნომერს (1866 წლის ნოემბრის და დეკემბრის), დანარჩენი ორი წიგნი — სამ-სამ ნომერს; 1868 წელს — 7 ერთეული. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 185. ↑ ქართული პერიოდიკის ბიბლიოგრაფია : 1819–1845 / შემდგ. გ. ი. ბაქრაძე, რედ. ვ. ი. ეგნატაშვილი, თბ., 1947. — გვ. 3.
საქართველოს სახელმწიფო სურათების გალერეა

საქართველოს სახელმწიფო სურათების გალერეა — დაარსდა თბილისში 1920 წელს. თავდაპირველად საქართველოს ეროვნული სამხატვრო გალერეა ერქვა. მოთავსდა ე. წ. დიდების ტაძარში (აშენდა XIX საუკუნის დასასრულს, რუსეთ-ოსმალეთის ომში რუსეთის არმიის გარმარჯვების აღსანიშნავად). გალერეის შექმნის ინიციატორი და პირველი დირექტორი იყო მხატვარი დიმიტრი შევარდნაძე.
საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონია

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონია საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონია — საკონცერტო ორგანიზაცია, რომელიც აყალიბებს და ხელმძღვანელობს კამერულ-სიმფონიურ და საესტრადო ანსამბლებს. ჯგუფებს, აწყობს მათ კონცერტებს საზღვარგარეთ, იწვევს საგასტროლოდ საკონცერტო ჯგუფებს საზღვარგარეთიდან. ფილარმონიას საფუძველი ჩაეყარა ჯერ კიდევ 1905 წელს, როდესაც თბილისში ოფიციალურად ჩამოყალიბდა საქართველოს ფილარმონიული საზოგადოება. მის შექმნას სათავეში ედგა მოწინავე ქართველ მუსიკოსთა და საზოგადო მოღვაწეთა ჯგუფი (ზაქარია ფალიაშვილი, ია კარგარეთელი, ანდრია ყარაშვილი, ფილიმონ ქორიძე, იოსებ სულხანიშვილი, ზაქარია ჩხიკვაძე, ვასილ კარბელაშვილი, პეტრე მირიანაშვილი და სხვები). საზოგადოების პირველი თავმჯდომარე იყო იოსებ სულხანიშვილი. ფილარმონიული საზოგადოება აგროვებდა და გამოსცემდა ქართულ ხალხურ სიმღერებს, საეკლესიო საგალობლებს, აყალიბებდა ხალხურ მომღერალთა გუნდებს, მომღერალ ქალთა ანსამბლებს, სამუსიკო სკოლებს. მისი ინიციატივით და დახმარებით 1913 წლის 27 აპრილს ქართველთა სათავადაზნაური საზოგადოების შენობაში შესრულდა პირველი ქართული ოპერა — ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერის“ ახლადშექმნილი ნაწყვეტები. წლების განმავლობაში ფილარმონიას ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი მუსიკოსები და მუსიკის მოღვაწეები: ზ. ფალიაშვილი, გრიგოლ კოკელაძე, აპოლონ ყიფიანი, ნოშრევან კიტია და სხვები. გოგოლაშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 185-186. საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის გვერდი facebook-ზე
იგნასიო აგრამონტეს საერთაშორისო აეროპორტი

იგნასიო აგრამონტეს საერთაშორისო აეროპორტი (ესპ. Aeropuerto Internacional Ignacio Agramonte) — საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი კუბაში, კამაგუეის პროვინციაში. აეროპორტი ემსახურება ქალაქებს კამაგუეისა და სანტა-ლუჩიას. American Airlines (მაიამი) American Eagle (მაიამი) Air Transat (მონრეალი, კვებეკი) Cubana de Aviación (ჰავანა, მონრეალი, ტორონტო-პირსონი) Skyservice (ტორონტო-პირსონი) Sunwing Airlines (ბაგოტვილი, მონრეალი, კვებეკი, ტორონტო-პირსონი) WestJet (ოტავა, ტორონტო-პირსონი) camaguey.airportcuba.net Complete information about Camagüey airport (ინგლისური)
ჰონორიუსი

ჰონორიუსი (ლათ. Flavius Honorius Augustus; დ. 9 სექტემბერი, 384 — გ. 15 აგვისტო, 423) — დასავლეთ რომის იმპერიის მმართველი 395–423 წლებში. ჰონორიუსი იყო იმპერატორ თეოდოსიუსის უმცროსი ვაჟი და აღმოსავლეთ რომის იმპერატორ არკადიუსის ძმა. მისი მმართველობის პერიოდი დასავლეთ რომის იმპერიის სწრაფი დაკნინების სტანდარტების მიხედვითაც კი ქაოტური და არასაიმედო იყო. მისი დე-ფაქტო მმართველობის მთავარ საყრდენს მთავარი გენერალი, ფლავიუს სტილიქონი, რომელიც ჯერ მის მეურვეს (ბავშვობისას), ხოლო შემდეგ კი სიმამრს (როდესაც ის სრულწლოვანი გახდა) წარმოადგენდა. სტილიქონის ეს თანამდებობა იმპერიას გარკვეულწილად მაინც უნარჩუნებდა სტაბილურობას, მაგრამ მისი სიკვდილით დასჯის შემდეგ, იმპერია ნგრევის ზღვარზე აღმოჩნდა. მას შემდეგ რაც კონსული გახდა 2 წლის ასაკში, ჰონორიუსი გამოცხადებული იქნა იმპერატორად (ავგუსტუსად) 393 წლის 23 იანვარს, მამამისის თეოდოსიუს I-ის მიერ. მისი ავგუსტუსად გამოცხადება ნიშნავდა იმას, რომ ის იყო თანამმართველი მამასთან ერთად. როდესაც 395 წლის იანვარში თეოდოსიუსი გარდაიცვალა, ჰონორიუსმა და არკადიუსმა დაიყვეს იმპერია, ასე რომ ჰონორიუსი დასავლეთ რომის იმპერატორი გახდა 10 წლისა. მისი მმართველობის პირველი ეტაპის განმავლობაში ჰონორიუსი დამოკიდებული იყო გენერალ სტილიქონის სამხედრო ხელმძღვანელობაზე, რომელიც თავის დროზე თეოდოსიუსმა დანიშნა ამ პოსტზე. სტილიქონი იყო შერეული სისხლისა, მამით ვანდალი და დედით რომაელი. იმ მიზნით, რომ განემტკიცებინა კავშირი მცირეწლოვან იმპერატორთან, სტილიქონმა ქალიშვილი მარია ცოლად მიათხოვა მას. ჰონორიუსზე დიდი გავლენა ჰქონდათ რომის პაპებს, რომელთაც სურდათ მისი სისუსტე და სიყრმე თავიანთ სასარგებლოდ გამოეყენებინათ. მათ შორის გამოირჩეოდა პაპი ინოკენტ I რომელმაც მოახერხა ის რომ 407 წელს ჰონორიუსს გააგზავნინა წერილი თავის ძმასთან, რომელშიც ის იოანე ოქროპირის გადაყენებას გმობდა. თავდაპირველად ჰონორიუსმა გადაწყვიტა დედაქალაქად მედიოლანუმი (მილანი) გაეხადა, მაგრამ როდესაც ვესტგოთები 401 წელს მეფე ალარიხ I-ის მეთაურობით იტალიაში შემოიჭრნენ, მან დედაქალაქი გადაიტანა ზღვისპირა ქალაქ რავენაში, რომელიც ჭაობების რკალით და ძლიერი ციხესიმაგრეებით იყო დაცული. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი დედაქალაქი იოლად დასაცავი იყო, მისი ადგილმდებარეობა არასახარბიელო იყო იმისთვის, რომ რომაელ ჯარისკაცებს ზრდადი რეგულარულობის ბარბაროსული თავდასხმებისგან ცენტრალური იტალიის დაცვა შეძლებოდათ. ისტორიულად მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ იმპერატორის რეზიდენცია იყო აქ 476 წელს ბოლო იმპერატორის ტახტიდან ჩამოგდებამდე, რამაც განაპირობა ის რომ რავენა აირჩიეს არა მხოლოდ ოსტგოთების სამეფოს, არამედ ბიზანტიელი ეგზარქების(იუსტინიანე I-ის დაპყრობების შემდეგ) დედაქალაქადაც.
Total War

Total War — სტრატეგიული ვიდეო თამაშების სერია შექმნილი ბრიტანული კომპანია The Creative Assembly-ის მიერ, ხოლო გამომცემლები იყვნენ სხვადასხვა დროს სხვადასხვა კომპანიები: Electronic Arts (2000-2001), Activision (2002-2004), Sega (2005-დან დღემდე). სერია მოიცავს ბიჯური სტრატეგიისა და რეალური დროის ტაქტიკის ელემენტებს. სერიის პირველი თამაშია „Shogun: Total War“, ხოლო უახლესი თამაში ფრენჩაიზიდან არის 2018 წლის 3 მაისს გამოსული „Total War Saga: Thrones of Britannia“. დღემდე, საერთო ჯამში სერია მოიცავს 12 დამოუკიდებელ თამაშს, ხოლო გაყიდვების რაოდენობა 20 მილიონამდე ასლს აღწევს. Sega ოფიციალური საიტი Total War Games საიტზე Curlie ↑ Yin-Poole, Wesley. Sega has quietly become one of the world's best PC strategy game companies. Gamer Network (4 აგვისიტო, 2016). ციტირების თარიღი: 4 აგვისიტო, 2016. ↑ Total War Grand Master Collection. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 ოქტომბერი 2017. ციტირების თარიღი: 30 September 2014. ↑ Total War: Rome 2 release date is Tuesday, 3rd September worldwide. Eurogamer (9 May 2013). ციტირების თარიღი: 9 May 2013. ↑ Crossley, Rob. (25 September 2014) Total War: Attila Coming to PC in February 2015. GameSpot. ციტირების თარიღი: 25 September 2014. ↑ Yin-Poole, Wesley. (July 30, 2015) A Total War: Warhammer battle - up close and personal. Eurogamer. ციტირების თარიღი: July 30, 2015. ↑ https://forums.totalwar.com/discussion/169342/total-war-warhammer-specs-and-release-date
საქართველოს სიძველენი

საქართველოს სიძველენი — დოკუმენტთა კრებული, რომელიც გამოსცა საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოებამ ექვთიმე თაყაიშვილის რედაქტორობით. გამოვიდა 3 ტომი (1 ტ. გამოვიდა 1899, შესულია 1362 — 1848 წლების 431 დოკუმენტი; II ტ. — 1909, გამოქვეყნებულია XI—XIX საუკუნეების 509 დოკუმენტი; III ტ. —1910, შეიცავს 1408—1836 წლების 587 დოკუმენტს). 1911 წელს დაიბეჭდა IV ტომის პირველი თაბახი, მაგრამ სხვადასხვა მიზეზის გამო ბეჭდვა შეწყდა, 1926 წელს საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების საბჭოს დადგენილებით ეს თაბახი გამოქვეყნდა სიმონ ჯანაშიას რედაქციით, როგორც „საქართველოს სიძველენის“ III ტომის დამატება (8 საბუთი, 1170—1477 წლები). „საქართველოს სიძველეთა“ I ტომის თითქმის მთელი ტირაჟი გამოსვლისთანავე დაიწვა (გადარჩა რამდენიმე ცალი) და ე. თაყაიშვილმა მოახერხა ამ ტომის მხოლოდ პირველი 201 დოკუმენტის ხელახლად დაბეჭდვა. „საქართველოს სიძველენის“ სამივე ტომში შესულია „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებისა“ და საქართველოს საისტორიო და საეთნოგარფიო საზოგადოების წიგნთსაცავებში დაცული მასლა და აგრეთვე დოკუმენტები კერძო კოლექციებიდან, რომლებიც ამ გამოცემებისათვის გადმოსცეს კერძო პირებმა ე. თაყაიშვილს. გამოცემა მოამზადეს მ. ჯანაშვილმა, ა. სარაჯიშვილმა, დ. კარიჭაშვილმა, ა. ქუთათელაძემ. სამივე ტომი შეიცავს ყველა სახის დოკუმენტს — სამეფო სიგელებს, ნასყიდობის, გაცვლის, წყალობის, შეწირულების, გაყრის და სხვა წიგნებს, სასისხლო სიგელებს, სასამართლო დადგენილებებს, არზებს, ოქმებს, თამასუქებს, ვალის ხელწერილებს, ხარჯის ნუსხებს, მიმოწერას და სხვა. გამოცემაში დასტამბულია ორბელიანების, ბარათაშვილების, ერისთავების, ჯავახიშვილების, წინამძღვრიშვილების, ფირცხელაურების, ყორღანაშვილების, ბებუთაშვილების და სხვა საგვარეულოთა საბუთები და მიწერ-მოწერა. იგი ძვირფასი წყაროა საქართველოს პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური, ისტორიული, კულტურული ვითარების, სამართლის წარმოების, ყოფა-ცხოვრების, გარეშე ქვეყნებთან ურთიერთობის ისტორიული და სხვა საკითხების შესასწავლად. ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტმა 1970 წელს გამოსცა „საქართველოს სიძველენის“ სამივე ტომის პირთა და გეოგრაფიულ სახელთა საძიებლები (შემდგენელი ლ. დავლიანიძე). მეტრეველი რ., საქართველოს საისტორიო და საეთნოგაფიო საზოგადოება, თბ., 1982; ბერძნიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 186. საქართველოს სიძველენი, ტ. 1-3. საქართველოს საბიბლიოთეკო ასოციაცია.
Roundabout (Yes-ის სიმღერა)

„Roundabout“ — პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის პირველი სიმღერა 1971 წლის ალბომიდან Fragile და სინგლი ამავე ალბომიდან. სიმღერის ავტორები არიან ვოკალისტი ჯონ ანდერსონი და გიტარისტი სტივ ჰაუ. სინგლი გამოიცა 1972 წლის იანვარში, სიმღერის შემოკლებული ვერსიით და b-გვერდით Long Distance Runaround. Roundabout იქცა ჯგუფის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ კომპოზიციად. მისი საკონცერტო ვერსიები შეტანილია ალბომებში Yessongs (1973), Classic Yes (1981), Keys to Ascension (1996), House of Yes: Live from House of Blues (2000), და Live at Montreux 2003 (2007). Yessongs-ში შეტანილი ვერსია 1974 წელს სინგლის სახით გამოვიდა. აკუსტიკური ვერსია გამოვიდა 2003 წელს, DVD-ზე The Ultimate Yes: 35th Anniversary Collection. ბილბორდის ჩარტში სიმღერა #13 ადგილზე მოხვდა. იგი არის Yes-ის ისტორიაში რიგით მეორე ჩარტში ყველაზე წარმატებულ სიმღერებს შორის, 1983 წლის #1 ჰიტის Owner of a Lonely Heart შემდეგ. სინგლის ვერსია ამერიკულ რადიოეთერში გადასაცემად 3:27 წუთის ხანგრძლივობამდე იქნა დაყვანილი, თუმცა სადგურების ნაწილი მის სრულ ვერსიასაც გადასცემდა. ჰოლანდიურ ჩარტში Roundabout #23 ადგილზე მოხვდა. ანდერსონის თქმით, ტექსტი შეიქმნა მაშინ, როდესაც ჯგუფი შოტლანდიიდან ჩრდილოეთ ინგლისში მიემგზავრებოდა და გზებზე უამრავი მოსახვევი შეხვდა, მთებისა და ტბების ხედებით. ფილმის „როკის სკოლა“ DVD გამოცემაში (2003) შეტანილ ინტერვიუში მსახიობი ჯეკ ბლეკი აცხადებს, რომ ამ კომპოზიციაში გაჟღერებული სოლო კლავიშებიან საკრავებზე მისი საყვარელია. ↑ Yes Discography. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2009 (2009-12-20).
გოგონა პარკში

გოგონა პარკში (ინგლ. The Girl in the Park) — რეჟისორ დევიდ ობერნის კინოდრამა. მთავარ როლებში მონაწილეობენ: სიგურნი უივერი, კეიტ ბოსუორთი, კერი რასელი და ელიას კოტეასი. ფილმის მთავარი გმირია ჯულია სანდბურგი, რომელიც ერთ-ერთ პარკში 3 წლის გოგონას დაკარგავს; უცნაურ ვითარებაში გოგონა გაუჩინარდება. მრავალი წლის მანძილზე ჯულიას ქმარი და შვილი წარუმატებლად ცდილობენ მის გამხნევებას. გაივლის 16 წელი, როდესაც ერთ-ერთ კაფეში ჯულია ახალგაზრდა გოგოს შენიშნავს სახელად ლუიზას, რომლის გაცნობამ საკუთარი დაკარგული ქალიშვილის პოვნის იმედს დაუბრუნებს. ფილმის გადაღებები დაიწყო ნიუ-იორკში 2006 წლის 13 ნოემბერს. ფილმის გადაღების დასრულება დაგეგმილი იყო 2006 წლის 21 დეკემბრისათვის. 2007 წლის 9 სექტემბერს შედგა ფილმის პრემიერა ტორონტოს კინოფესტივალზე. „გოგონა პარკში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „გოგონა პარკში“ — Allmovie-ზე
პორტია სიმპსონ-მილერი

ლუკრეცია პორტია სიმპსონ-მილერი (დ. 12 დეკემბერი 1945) — იამაიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, სახალხო ნაციონალური პარტიის ლიდერი (ოპოზიციაში იყო 2007–2011 წწ.) და ქვეყნის მეშვიდე პრემიერ-მინისტრი 2006 წლის 30 მარტიდან 2007 წლის 11 სექტემბრამდე. იგი იყო იამაიკის პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი. კვლავ დაიკავა ქვეყნის პრემიერის თანამდებობა 2011 წლის 29 დეკემბერს გამართული საპარლამენტო არჩევნების შედეგად, რომელშიც სახალხო ნაციონალურმა პარტიამ გაიმარჯვა და მიიღო 41 მანდატი 63-ადგილიან საკანონმდებლო ორგანოში About Jamaica – Official Jamaican Guide დაარქივებული 2012-03-24 საიტზე Wayback Machine. Official profile დაარქივებული 2012-01-08 საიტზე Wayback Machine. Extended profile[მკვდარი ბმული] Profile from the Jamaica Gleaner დაარქივებული 2011-11-23 საიტზე Wayback Machine. "It's Portia" ↑ Profiles of Cabinet Ministers. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-08. ციტირების თარიღი: 2011-12-31. ↑ Jamaica People's National Party secures big poll win.
იამაიკის სახალხო ნაციონალური პარტია

იამაიკის სახალხო ნაციონალური პარტია (PNP) — სოციალ-დემოკრატიული ორიენტაციის პოლიტიკური პარტია იამაიკაში. ლეიბორისტულ პარტიასთან ერთად არის ქვეყნის ორ უმსხვილესი პარტიიდან ერთ-ერთი. პარტიის ლიდერია პორტია სიმპსონ-მილერი. პარტია დააარსა ნორმან მენლიმ 1938 წელს. 1972-1980 და 1989-2007 წლებში მმართველი პარტიაა. პარტიის წარმომადგენელთაგან ქვეყნის დამოუკიდებლობის პერიოდში პრემიერ მინისტრის თანამდებობა ეკავათ: მაიკლ მენლის, პერსივალ ჯეიმზ პეტერსონსა და პორტია სიმსონ-მილერს. პარტია სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრია. ნორმან მენლი (1938–1969) მაიკლ მენლი (1969–1992) პერსივალ ჯეიმზ პეტერსონი (1992–2006) პორტია სიმპსონ-მილერი (2006 – დღემდე) Official PNP website დაარქივებული 2008-07-14 საიტზე Wayback Machine. Party manifesto დაარქივებული 2009-03-18 საიტზე Wayback Machine. (PDF file; free download of reader available here) History of the PNP and the JLP
ნიუნორსკი

ნიუნორსკი (ნორვ. nynorsk — „ახალნორვეგიული“) — თანამედროვე სალიტერატურო ნორვეგიული ენის ერთ-ერთი ოფიციალური ფორმა ბუკმოლის პარალელურად. ამ ორი ფორმის გვერდით ზოგიერთ თემში ოფიციალურ ენად რომელიმე საამური ენა გამოიყენება. ნიუნორსკის როგორც „ქვეყნის ენის“ (ლანსმოლი, ნორვ. landsmål) ჩამოყალიბება XIX საუკუნის შუა ხანებში ივარ ოსენმა წამოიწყო. ოსენი თავის პროექტში „ჭეშმარიტად ნორვეგიულ“ საპირწონეს ხედავდა იმხანად გავრცელებული „საიმპერიო ენისა“ (რიქსმოლი, ნორვ. riksmål), რომელიც დანიურის ანალოგი იყო. „საიმპერიო ენა“ საბოლოოდ წიგნის ენად, ბუკმოლად, გარდაიქმნა და ნორვეგიის მეორე სახელმწიფო ენად იწყო გადაქცევა. საერთო ჯამში ახალნორვეგიული დასავლეთ ნორვეგიულ დიალექტებს ემყარება და მოსახლეობის ათი პროცენტი თუ იყენებს სალაპარაკოდ და საქმის საწარმოებლად. ახალნორვეგიული წერის ნორმები თანდათანობით ბუკმოლის ორთოგრაფიას ემსგავსება, თუმცა ქვეყანაში არსებობს ჰეგნორსკიც (ნორვ. Høgnorsk — „ზენორვეგიული“) — ხელოვნური ნორმა, რომელიც ბუკმოლური სიტყვებისგან სრულიად გაწმენდილია. ახალნორვეგიულ ვიკიპედიაში ჰეგნორსკით დაწერილი სტატიები განცალკევებულ კატეგორიაშია მოთავსებული. სკოლებში ორივე ენაზე მიმდინარეობს სწავლება. Noregs Mållag — ორგანიზაცია, რომელიც უმთავრესი ლობისტია ნიუნორსკისა. Norsk Målungdom დაარქივებული 2005-04-01 საიტზე Wayback Machine. -ის ახალგაზრდული ორგანიზაცია. Ivar Aasen-tunet ივარ ოსენის ცენტრი.
ჰეგნორსკი

ჰეგნორსკი (ნორვ. Høgnorsk „ზენორვეგიული“) — ნორვეგიული სალიტერატურო ენის ერთ-ერთი ვარიანტის ნიუნორსკის სახესხვაობა, რომელიც ლანდსმოლის ნორმებს უარყოფს და არც ერთ გატარებულ რეფორმას არ ექვემდებარება. მართალია, ლანდსმოლის გრამატიკულ წესებს გარკვეულწილად ერგება, მაგრამ ძირეული წარმოშობის გარკვეული ყრუ ბგერები ამოღებული აქვს. პროფესორი ტარლაივ ჰანაასი ტერმინ „ჰეგნორსკის“ დამამკვიდრებლად მიიჩნევა, მან 1922 წელს პირველად გამოიყენა ეს სიტყვა „მაღალი დონის“ ნორვეგიულის შესატყვისად. მან ეს სიტყვა Hochdeutsch-ის (ზეგერმანულის) ანალოგიით შექმნა და დაამკვიდრა. ნიუნორსკის ორთოგრაფიის ფუძემდებელ ივარ ოსენს უკვე საფუძველი ჰქონდა მომზადებული წმინდა ნორვეგიული ენისათვის, რომელიც დასავლეთ და ცენტრალური ნორვეგიის მთიანი რეგიონების მოსახლეობის დიალექტით ცდილობდა ბარის მოსახლეობის ენის ჩანაცვლებას. ბარის ნორვეგიულს ჰანაასი flatnorsk-ს (ფლატნორსკი, დაბლობის ნორვეგიული, გერმანული „დაბლობის გერმანულის“ (Plattdeutsch) ანალოგიით) უწოდებდა. დღეისათვის საერთო მოსაზრებით ზენორვეგიული ყოველგვარ დიალექტზე ზევით დგას და ლინგვისტიკაში ეროვნული კულტურის გამოხატულებად მიიჩნევა. Mållekken დაარქივებული 2020-05-30 საიტზე Wayback Machine. , ჰიოგნორსკული ვიკი. Høgnorskportalen sambandet.no, რესურსგვერდი ჰიოგნორსკულად დაწერილი ასეულობით სტატიით. Tidskriftet Målmannen, ჟურნალი, რომელიც ჰიოგნორსკულ ფორმას ამკვიდრებს.