laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გორაფი (მთა)

გორაფი — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის ქედის თხემზე, მდინარე ჯამპალის მარცხენა შენაკადის — არვაშის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2742 მ. აგებულია იურული პორფირიტებით და ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. აქვს ციცაბო კალთები, შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით. უკლება დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 99.
გორანა (მდინარე)

გორანა — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ივრის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 8,6 კმ, აუზის ფართობი 24,8 კმ². სათავეს იღებს ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირეა ზამთარში. ერთვის რამდენიმე შენაკადი. საშუალო წლიური ხარჯი 0,4 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 99.
შარტრის სკოლა

შარტრის სკოლა — მაღალ შუა საუკუნეებში შარტრის საკათედრო ტაძართან არსებული სასწავლებელი. წარმოადგენდა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან სკოლას. თავისი განვითარების მწვერვალს მიაღწია XI-XII საუკუნეებში. XI საუკუნის დასაწყისში (1020 წ.) ეპისკოპოსმა ფულბერმა დააარსა შარტრის ფილოსოფიური სკოლა, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე საუკეთესო სასწავლო ცენტრს წარმოადგენდა იმდროინდელ დასავლეთ ევროპაში. ეპისკოპოსი ფულბერი თავის სქოლასტიკურ-პედაგოგიურ მოღვაწეობას ნაკლებ ღირებულებას ანიჭებდა, თუმცა ადმინისტრაციულ საკითხებში წარმატებული აღმოჩნდა. სკოლა მრავალ სწავლულს იზიდავდა. მათ შორის იყვნენ ბერნარდ შარტრელი, ტიერი შარტრელი და გიიომ კონზეხუსი. სწავლება მიმდინერეობდა შვიდი თავისუფალი ხელოვნების პრინციპზე დაყრდნობით. მოიცავდა ტრივიუმს (ლოგიკა, გრამტიკა და რიტორიკა) და კვადრივიუმს (არითმეტიკა, გეომეტრია, მუსიკა და ასტრონომია). შარტრის სკოლაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა კვადრივიუმს (მათემატიკურ მიმართულებებს) და ნატურფილოსოფიას. დიალექტიკა ბერნარდ შარტრელი გიიომ კონხეზუსი პიერ აბელარი ↑  Natural Philosophy at School and University, (Lecture 18), in Lawrence M. Principe (2002) History of Science: Antiquity to 1700. Teaching Company, Course No. 1200 ↑  Loren C. MacKinney, Bishop Fulbert and Education at the School of Chartres, Univ. of Notre Dame Indiana, 1956
შავ-თეთრი სიყვარული

„შავ-თეთრი სიყვარული“ (თურქ. Siyah Beyaz Aşk) — D Productions-ის წარმოების თურქულენოვანი სერიალი, რომელიც 2017 წლის 16 ოქტომბრიდან 2018 წლის 14 მაისამდე, ყოველ ორშაბათს Kanal D-ის ეთერში გადიოდა. ასლი (ბირჯე აქალაი) წარმატებული ექიმია, რომლის ძმაც წარმატებული პოლიციელია. ერთ დღეს, მისი და შავი წარსულის მქონე ფერჰატის (იბრაჰიმ ჩელიქქოლი) გზა გადაიკვეთება. ასლი, ძალით წაყვანილ ფერმაში დაჭრილი ადამიანის გადარჩენას ცდილობს, რა დროსაც დაინახავს იმას, რაც არ უნდა ენახა. ასლი მიერ სიკეთის ანგელოზად წოდებული და ფერჰატის ბიძა — ნამიკი (მუჰამმეთ უზუნერი), სინამდვილეში მკვლელი აღმოჩნდება. მკვლელობის წამსწრე ასლის ცოცხალი დატოვება შეუძლებელია. ნამიკი ასლის სიკვდილის ბრძანებას გასცემს. ფერჰატი ასლის მკვლელობის ბოლო მომენტს მის მკვლელობას გადაიფიქრებს და სიცოცხლის შანს მისცემს. მაგრამ მხოლოდ ერთი პირობით, რომელიც საბოლოოდ, როგორც ასლის, ისე ფერჰატის ცხოვრებას ძირეულად შეცვლის. შავ-თეთრი სიყვარული Facebook-ზე სერიალის მსახიობები და შინაარსი სერიალი netd.com-ზე დაარქივებული 2017-11-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ Siyah Beyaz Aşk'ta Aslı ve Ferhan nikah masasına oturuyor! ↑ Hikaye ve Künye
Motorola 6809

Motorola 6809 — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, (აგრეთვე ცნობილი როგორც 8/16 ბიტიანი) შექმნილი კომპანია Motorola-ს მიერ 1978 წელს. ის შესამჩნევად აღემატებოდა მის წინამორბედ პროცესორებს, Motorola 6800-ს და MOS Technology 6502-ს. 6809 გამოიყენებოდა როგორც სახლის კომპიუტერებსა და არკადულ სისტემებში, აგრეთვე სათამაშო კონსოლებშიც, მაგალითისთვის, როგორიც არის Vectrex. მოგვიანებით გამოვიდა პროცესორის რამდენიმე მოდერნიზებული ვერსია, მათ შორის 68A09(E) და 68B09(E). MC6809 Datasheet; Motorola (Freescale); გვერდი 36; 1983. MC6809E Datasheet; Motorola (Freescale); გვერდი 34. MC6809-MC6809E 8-Bit Microprocessor Programming Manual; Motorola (Freescale); გვერდი 220; 1981. 6809 Emulation Page  (ინგლისური) An JavaScript emulation of Motorola 6809 CPU (ინგლისური)
მირიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი მირიანი შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს: მირიან I — ქართლის (იბერიის) მეფე მირიან II — ქართლის (იბერიის) მეფე მირიან III — ქართლის მეფე მირიანი — სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში
MOS Technology 6502

MOS Technology 6502, ან უბრალოდ 6502 — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, შემუშავებული კომპანია MOS Technology-ის მიერ 1975 წელს. გამოშვებისთანავე ის გაცილებით იაფი ღირდა მისი კონკურენტი კომპანიების (Motorola და Intel) მიერ შემუშავებულ პროცესორებთან შედარებით. თუმცა დაბალი ფასისა და ნაკლები ტაქტური სიხშირის მიუხედავად, წარმადობით არ ჩამორჩებოდა მათ. 6502-ის და Zilog Z80-ის გამოსვლამ განსასღვრა სათამაშო კონსოლების გამოჩენა 1970-იან წლებში. მოგვიანებით მასზე ლიცენზია მოიპოვა რამდენიმე კომპანიამ, მათ შორის Rockwell-მა და Synertek-მა. 6502 და მისი მოდიფიკაციები დღემდე გამოიყენება ჩაშენებულ სისტემებში. Leventhal, Lance A. (1986). 6502 Assembly Language Programming 2nd Edition. Osborne/McGraw-Hill. ISBN 0-07-881216-X.  Leventhal, Lance A. (1982). 6502 Assembly Language Subroutines. Osborne/McGraw-Hill. ISBN 0-931988-59-4.  Mansfield, Richard (1983). Machine Language For Beginners - Personal Computer Machine Language Programming For The Atari, VIC, Apple, Commodore 64, and PET/CBM Computers. Greensboro, North Carolina: Compute! Publications. ISBN 0-942386-11-6.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „MOS Technology 6502“ ვიკისაწყობში. 6502.org
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244 გაეროს უშიშროების საბჭომ მიიღო 1999 წლის 10 ივნისს 4011-ე სხდომაზე. რე­ზო­ლუ­ცი­ამ და­ა­კა­ნო­ნა კო­სო­ვო­ში KFOR-ის არ­სე­ბო­ბა და და­ა­ფუძ­ნა გა­ე­როს დრო­ე­ბი­თი ად­მი­ნის­ტ­რა­ცია UNMIK, რომლის მიზანი იყო რეგიონში შეიარაღებული კონფლიქტის განახლების შესაძლებლობის აღკვეთა. რეზოლუციამ მოუწოდა კოსოვოს გამათავისუფლებელ არმიას და სხვა ალბანელთა შეიარაღებულ ჯგუფებს დემილიტარიზაციისკენ. მან მხარი დაუჭირა ლტოლვილების დაბრუნებას თავიანთ საცხოვრებელში. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოსოვოს შესახებ კოსოვოს ომი NATO-ს მიერ იუგოსლავიის დაბომბვა (1999) რეზოლუციის ტექსტი
Signetics 2650

Signetics 2650 — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, შექმნილი კომპანია Signetics-ის მიერ 1975 წელს. პროცესორის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 20 ავსტრალიურ დოლარს. ის ძირითადად გამოიყენებოდა სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებში, მაგალითისთვის, როგორებიცაა 1292 Advanced Programmable Video System, Interton VC 4000, Arcadia 2001 და მისი რამდენიმე ვარიანტი. 2650-ს, აგრეთვე მოიხმარდა სახლის კომპიუტერი Signetics Instructor 50. მოგვიანებით მოდერნიზებულ ვარიანტებს გამოსცემდნენ სხვადასხვა კომპანიები, მათ შორის Philips Semiconductors, Synertek, Harris Corporation, Intersil და სხვები. Signetics 2650 Datasheet Signetics 2650 family ↑ Microcomputer Digest Vol. 2 No. 1 ივლისი, 1975. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-01. ციტირების თარიღი: 2017-12-11.
Kiss (Kiss-ის ალბომი)

Kiss — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1974 წლის 18 თებერვალს. მასში შეტანილი მასალის დიდი ნაწილი დაწერილია ჯიმ სიმონსის და პოლ სტენლის მიერ, ჯგუფ Wicked Lester-ის წევრობის პერიოდში. სიმონსი ამბობდა, რომ ჩაწერა გაგრძელდა სამ კვირას, თუმცა თანაპროდიუსერი რიჩი უაიზი ამტკიცებდა, რომ სესიები მხოლოდ 13 დღეს გაგრძელდა. ↑ KISSOnline – Kiss (1974). kissonline.com (მაისი 11, 2017). ↑ Prato, გრეგ. "Kiss > Review" AllMusic-ზე. ციტირების თარიღი: სექტემბერი 4, 2011. ↑ Rupp, Erik. (აგვისტო 13, 2009) KISS – Kiss (1974). vistarecords.proboards.com. ↑ Kiss: Album Guide. rollingstone.com. ციტირების თარიღი: სექტემბერი 4, 2011. ↑ Josephes, Jason. Kiss: Kiss. Pitchfork. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 26, 2003. ↑ powersylv. (დეკემბერი 13, 2006) KISS – Kiss (1974) French. metal.nightfall.fr. ↑ Leaf, David and Ken Sharp. KISS: Behind the Mask: The Official Authorized Biography, Warner Books, 2003. ISBN 0-446-53073-5 ↑ Canadian album certifications – Kiss – Kiss. Music Canada. ↑ American album certifications – Kiss – Kiss. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH
Hotter than Hell (ალბომი)

Hotter Than Hell — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1974 წლის 22 ოქტომბერს. 500 000 გაყიდული ასლისთვის მას 1977 წლის 23 ივნისს ოქროს სტატუსი მიენიჭა. 1997 წელს გამოვიდა მისი რემასტერი. ალბომმა „ბილბორდის“ 200-ეულში #100 პოზიციამდე მიაღწია, ჰიტური სინგლის გარეშე. ↑ Prato, გრეგ. "Kiss: 'Hotter Than Hell > Review" AllMusic-ზე. ციტირების თარიღი: მარტი 6, 2011. ↑ Rupp, Erik. (აგვისტო 16, 2009) KISS - Hotter Than Hell (1974). vistarecords.proboards.com. ↑ Kiss: Album Guide. rollingstone.com. ციტირების თარიღი: სექტემბერი 4, 2011. ↑ powersylv. (დეკემბერი 17, 2006) KISS - Hotter Than Hell (1974) French. metal.nightfall.fr. ↑ Josephes, Jason. Kiss: 'Hotter Than Hell. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-02-19. ↑ 6.0 6.1 American album certifications – Kiss – Hotter Than Hell. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH ↑ "Hotter Than Hell: Charts & Awards > Billboard Albums" AllMusic-ზე. ციტირების თარიღი: იანვარი 24, 2009.
Dressed to Kill (ალბომი)

Dressed to Kill — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1975 წლის 19 მარტს. ჩაწერილია Casablanca Records-ის პრეზიდენტ ნილ ბოგარტის პროდიუსერობით, ვინაიდან ლეიბლის ფინანსური მდგომარეობის გამო პროფესიონალი პროდიუსერის დაქირავება ვერ მოხერხდა. ↑ Prato, გრეგ. "Kiss: Dressed to Kill" AllMusic-ზე. ციტირების თარიღი: 2011-09-04. ↑ კრისტგოუ, რობერტ (ივნისი 16, 1975). „Christgau's Consumer Guide“. The Village Voice. ნიუ-იორკი. ციტირების თარიღი: მაისი 27, 2013. ↑ Josephes, Jason. Kiss: Dressed to Kill. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 26, 2003. ↑ Fletcher, Gordon (ივლისი 17, 1975). „Kiss: Dressed to Kill“. Rolling Stone. ↑ „Bill Aucoin Q&A session at the 1997 Atlanta KISS Expo“. KISSaholics Magazine (#20). ივლისი–სექტემბერი 1997. ციტირების თარიღი: 2010-05-23. ↑ "RPM-ის საუკეთესო ალბომები: გამოცემა 3982a." RPM. კანადის ბიბლიოთეკა და არქივები. ↑ „Kiss ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard. წაკითხვის თარიღი 2 აპრილი, 2019. ↑ American album certifications – Dressed To Kill. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH
ფრონტისპისი

ფრონტისპისი (ფრანგ. frontispice; ლათ. frons, ნათესაობით ბრუნვაში frontis - შუბლი, spicio – ვუყურებ) — წიგნის ილუსტრაცია, რომელსაც ათავსებენ სატიტულო ფურცლის განაშალის მარცხენა მხარეზე. ფრონტისპისი შეიძლება იყოს წიგნის ავტორის პორტრეტი, ნაწარმოების იდეის ამსახველი ნახატი, საკვანძო ეპიზოდის ილუსტრაცია და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 407.
Destroyer (Kiss-ის ალბომი)

Destroyer — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1976 წლის 15 მარტს, ლეიბლზე Casablanca Records. იგი იყო ჯგუფის რიგით მესამე ყველაზე წარმატებული ალბომი, რომელიც აშშ-ში #40 ადგილზე მოხვდა, ისევე, როგორც პირველი, რომელიც გერმანიაში და ახალ ზელანდიაში ჩარტებში მოხვდა. 1976 წლის 22 აპრილს მას მიენიჭა ოქროს, ხოლო 11 ნოემბერს – პლატინის სტატუსი. წინა სამი ალბომისგან განსხვავებით, ამ დისკზე უფრო რბილი ჟღერადობაა წარმოდგენილი. „Rock and Roll Party“ შეტანილია როგორც დამალული სიმღერა ორიგინალურ გრამფირფიტაზე. იგი იწყება „Do You Love Me?“-ს შემდეგი, რამდენიმე წამიანი პაუზის ინტერვალით. ↑ Destroyer AllMusic-ზე ↑ ლარკინი, კოლინ (2006). Encyclopedia of Popular Music, 4, Muze, გვ. 875. ISBN 0195313739.  ↑ Kiss: Destroyer: Pitchfork Review. pitchforkmedia.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-02-19. ციტირების თარიღი: 8 აგვისტო 2011. ↑ შეფილდი, რობ (2004). The New Rolling Stone Album Guide, 4th, Simon & Schuster, გვ. 460–1. ISBN 0-7432-0169-8.  ↑ კრისტგოუ, რობერტ (ივნისი 14, 1976). „Christgau's Consumer Guide“. The Village Voice. ნიუ-იორკი. ციტირების თარიღი: მაისი 27, 2013. ↑ American album certifications – Kiss – Destroyer. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH ↑ Recording Industry Association of America - ივნისი 12, 2014. RIAA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 14, 2014. ციტირების თარიღი: 2014-06-13.
ფორზაცი

ფორზაცი (გერმ. Vorsats) — მკვრივი ქაღალდის ორმაგი ფურცლები წიგნის ბლოკსა და ყდას შორის. ფორზაცი ბლოკს აერთებს ყდასთან და წიგნის განაპირა გვერდებს იცავს გაჭუჭყიანებისაგან. ამასთან ერთად იგი წიგნის გაფორმების ელემენტია. ფორზაცი არის მიწებებული, მიკერებული, გაკერილი (დამზადების ტექნოლოგიისა და მიმაგრების მიხედვით), უბრალო, თემტური და დეკორაციული (გაფორმების სახეობის მიხედვით). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 366.
მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი

მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი (პორტ. Mesorregião do Sul e Sudoeste de Minas) — ადმინისტრაციულ -სტატისტიკური მეზორეგიონი ბრაზილიაში, შედის მინას-ჟერაისის შტატში. მოსახლეობა შეადგენს 2 438 611 ადამიანს (2010 წელი). ფართობი — 49 576,148 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 49,19 ად./კმ². გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის (IBGE) მიერ შეგროვებული 2010 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად მეზორეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს: მთლიანი შიდა პროდუქტი 2003 წლისთვის შეადგენს 16 288 607 550,00 რეალს (მონაცემები: ბრაზილიის გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი). მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 2003 წლისთვის შეადგენს 6907,68 რეალს (მონაცემები: ბრაზილიის გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი). ადამიანის განვითარების ინდექსი 2000 წლისთვის შეადგენს 0,785 (მონაცემები: გაეროს განვითარების პროგრამა). მეზორეგიონში შედიან შემდეგი მიკრორეგიონები: ალფენასი ანდრელანდია იტაჟუბა პასუსი პოზუ-ალეგრი პოსუს-დი-კალდასი სანტა-რიტა-დუ-საპუკაი სან-ლორენსუ სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუ ვარჟინია
Milton Bradley Company

Milton Bradley Company — სამაგიდო თამაშების მწარმოებელი ამერიკული კომპანია, დაარსებული მილტონ ბრედლის მიერ 1860 წელს სპრინგფილდში, მასაჩუსეტსი. 1920 წელს მან შთანთქა კომპანია McLoughlin Brothers, რომელიც აშშ-ში ითვლებოდა თამაშების უმსხვილეს მწარმოებლად. 1978 წელს კომპანიამ გამოსცა რალფ ბაერის და ჰოვარდ მორისონის მიერ შექმნილი ელექტრონული თამაში „Simon“. 1984 წელს Milton Bradley შეიძინა Hasbro, Inc.-მა 1998 წელს Milton Bradley-მ როგორც კომპანიამ არსებობა შეწყვიტა. ის 2009 წლამდე რჩებოდა Hasbro-ს სავაჭრო ნიშნად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Milton Bradley Company“ ვიკისაწყობში. Milton Bradley Games ↑ Simon Electronic Game, 1978 (ინგლისური) საიტზე americanhistory.si.edu
ტოლვაიარვის ბრძოლა

ტოლვაიარვის ბრძოლა — 1939 წლის 12 დეკემბერს გამართული ბრძოლა ფინეთისა და სსრკ-ის სამხედრო ძალებს შორის. ეს იყო ფინური ძალების პირველი დიდი გამარჯვება ზამთრის ომის განმავლობაში. ომის გამოცხადების შემდეგ 30 ნოემბერს ფინეთის არმიამ ლადოგის ტბის ჩრდილოეთიდან დაიწყო უკანდახევა. შეუძლებლად ითვლებოდა, რომ სსრკ დიდი რაოდენობის ჯარს განათავსებდა ამ თითქმის უგზო ოლქში, თუმცა ამ რეგიონში სუოიარვისა და ტოლვაიარვის შორის განთავსდა მთელი დივიზია. წითელი არმია IV ფინური კავშირგაბმულობის ბატალიონისათვის საფრთხის შემცველი აღმოჩნდა. საფრთხის წინააღმდეგ ფინელებმა შექმნეს „ტალველას ჯგუფი“ პოლკოვნიკ პაავლო ტალველას მეთაურობით. ჩრდილოეთის ჯგუფი, რომელიც შედგებოდა ორი ბატალიონისაგან, მალევე წააწყდა საბჭოთა არმიის წინააღმდეგობას. ისინი შეხვდნენ სსრკ-ის 718-ე პოლკს, რომელიც მზად იყო დარტყმა განეხორციელებინა ფინური არმიის ფლანგზე. შუადღისაკენ ფინეთის ჯარები თავიანთ ხაზებს დაუბრუნდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს თავდასხმა წარუმატებელი აღმოჩნდა, მან ხელი შეუშალა 718-ე არმიას, რომ შეტევა განეხორციელებინა ფინეთის ფლანგზე. ფინელებს არ დაუკარგავთ კონტროლი სიტუაციაზე, მიიღეს საარტილერიო დახმარება და გადავიდნენ შეტევაზე. საბჭოთა ძალების ალყაში მოსაქცევად ფინელებმა გამოიყენეს რეზერვი. 139-ე საბჭოთა დივიზია დაამარცხეს და მოგვიანებით (20-22 დეკემბერს) დაამარცხეს იაგლიაიარვისთან. ფინეთის არმიამ დაკარგა 100 ადამიანი, 250 კი დაიჭრა. წიტელმა არმიამ დაკარგა 1 000-ზე მეტი ადამიანი, დაახლოებით 20 ტანკი და 60 ქვემეხი. მორალური თვალსაზრისით ომი მეტად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ფინელებისათვის. გენერალი ნიკოლაი ბელიაევი მეორე დღეს გადააყენეს თანამდებობიდან. Обнаружены малоизвестные факты о «Зимней войне»[მკვდარი ბმული], ГТРК Карелия, 4.08.2009 ↑ Документы о потерях личного состава советских частей в советско-финскую войну 1939—1940 года. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-15. ციტირების თარიღი: 2017-12-12.
ილია გოპაძე

ილია ზურაბის ძე გოპაძე (დ. 20 იანვარი [ძვ. სტ. 8 იანვარი], 1853, ქუთაისი — გ. 29 მარტი, 1932, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, ფთიზიატრი, სამხედრო ექიმი. მედიცინის დოქტორი (1886). სამედიცინო სამსახურის გენერალ-მაიორი (1917). დაიბადა რუსეთის არმიის მაიორის ზურაბ ივანეს ძე გოპაძის (გ. 1889) ოჯახში. 1878 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია. 1888 წელს ბერლინში იმაღლებდა კვალიფიკაციას მასაჟისა და სამკურნალო ტანვარჯიშის დარგში. 1888–1894 წლებში მუშაობდა პეტერბურგის ჰოსპიტალურ თერაპიულ კლინიკაში. 1894–1909 წლებში იყო აბასთუმნის სამხედრო ჰოსპიტლის მთავარი ექიმი, 1898 წლიდან — აბასთუმნის მინერალური წყლების დირექტორი. აბასთუმნის, როგორც ტუბერკულოზის სამკურნალო დაწესებულების, დამაარსებელი, რუსეთის საიმპერატორო ტახტის მემკვიდრის, ნიკოლოზ II-ის უმცროსი ძმის, ტუბერკულოზით დაავადებული დიდი მთავრის — გიორგი ალექსანდრეს ძის პირადი ექიმი (ლაიბ მედიკოსი 1904 წლამდე). ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი (1913), საიდუმლო მრჩეველი (1917); მე-2 საარმიო კავკასიური კორპუსის ექიმი (1913), შემდეგ — კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო-სანიტარული ინსპექტორი. 1917 წელს თადარიგში გავიდა. 1921 წლიდან იყო კურორტ აბასთუმნის კონსულტანტი. აქტიურად მონაწილეობდა კურორტის კეთილმოწყობასა და მშენებლობაში. შეისწავლა მისი კლიმატური და ბალნეოლოგიური ფაქტორების როლი ტუბერკულოზისა და სხვა დაავადებათა მკურნალობაში. იყო კავკასიაში ტუბერკულოზის წინააღმდეგ მებრძოლი საზოგადოების გამგეობისა და ქართველ ექიმთა და ბუნებისმეტყველთა საზოგადოების წევრი, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების სამეცნიერო ტერმინოლოგიის საექიმო წრის პირველი თავმჯდომარე. მიღებული ჰქონდა წმ. ანდრიას, წმ. ანას და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენები. ცოლად ჰყავდა მარია სიმონის ასული მარიშევა-გოპაძისა, ჰყავდა რამდენიმე შვილი, მ. შ. ილარიონი (დ. 1899 — გ. 1962) და ლევანი (დ. 1902 — გ. 1972) 1922 წლიდან ემიგრაციაში იყვნენ აშშ-ში. ილარიონ გოპაძე მუშაობდა სამხედრო მისიაში ანკარაში, ემიგრაციაში დაამთავრა ვისკონსინის უნივერსიტეტი და მოღვაწეობდა ექიმად ფილადელფიაში. ლევან გოპაძე იყო აშშ საიდუმლო სამსახურის ოფიცერი, ხელმძღვანელობდა ნიკიტა ხრუშჩოვის უსაფრთხოებას მისი ამერიკაში ვიზიტის დროს (1959). ილია გოპაძის ქალიშვილი ქეთევანი ცოლად ჰყავდა ბიოქიმიკოსს ვლადიმერ ასათიანს. Влияние массажа на азотистый обмен и усвоение азотистых веществ, СПб., 1886 (дисс.); Абастуман как климатическая станция и бальнеологический курорт, Тфл., 1930. წულუკიძე ა., მეცხრამეტე საუკუნის ქართველი ექიმები, თბ., 1961 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 98.
ევგენი ჩაზოვი

ევგენი ივანეს ძე ჩაზოვი (რუს. Евге́ний Ива́нович Ча́зов; დ. 10 ივნისი, 1929, ნიჟნი-ნოვგოროდი, რსფსრ, სსრკ — გ. 12 ნოემბერი, 2021) — საბჭოთა თერაპევტი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი 1979, სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1971) და პრეზიდიუმის წევრი (1972). სოციალისტური შრომის გმირი (1978). 1953 წელს დაამთავრა კიევის სამედიცინო ისნტიტუტი. 1965 წლიდან სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის თერაპიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1968 წლიდან სსრკჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე. 1987-1990 წლებში სსრკ ჯანდაცვის მინისტრი. ამავდროულად ა. მიასნიკოვის სახელობის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის გადაუდებელი კარდიოლოგიის განყოფილების გამგე. სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის კარდიოლოგიური ცენტრის ორგანიზატორი (1976) და გენერალური დირექტორი. ევგენი ჩაზოვის ძირითადი შრომები ეძღვნება თრომბოზს, მიოკარდიუმის ინფარქტს, მიოკარდიუმის მეტაბოლიზმს და სხვ. კარდიოლოგთა საკავშირო საზოგადოების თავმჯდომარე (1975). უცხოეთის მრავალი სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრი, საერთაშორისო მოძრაობის „მსოფლიოს ექიმები ატომური ომის წინააღმდეგ“ თანათავმჯდომარე. მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1969, 1976), ლენინური პრემია (1982). სსრკ ცკ წევრი 1982-1990 წლებში (1981 წლიდან კანდიდატი. სსკპ IX-XI მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, სხვა ორდენებითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 70. ↑ Постановление Верховного Совета СССР от 23 мая 1990 г. № 1507-I «Об освобождении тов. Чазова Е. И. от обязанностей Министра здравоохранения СССР»
გონიოს ტბა

გონიოს ტბა — ტბა საქართველოში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გონიოსთან. ტბის ქვაბული მოქცეულია ზღვის სანაპირო დიუნებს შორის, ზღვის დონიდან 0,5 მ სიმაღლეზე. წაგრძელებულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ზედაპირის ფართობი 0,06 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 1,3 მ, წყლის მოცულობა 5,4 ათ. მ³. გონიოს ტბა უმთავრესად საზრდოობს წვიმის წყლით. მინიმალური დონე ზაფხულში აქვს, მაქსიმალური — შემოდგომაზე. ↑ აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 97.
ჩათახი

ჩათახი — მთა საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე კეჩუთისხევის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2630 მ. აგებულია ზედაპლიოცენურ-შუამეოთხეული დიაბაზული, ბაზალტური და ანდეზიტური ლავებით. ჩათახის ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, დანარჩენი — დამრეცი. შემოსილია მაღალმთის მდელოს მცენარეულობით. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 70.
გონიოს განძი

გონიოს განძი — II-III საუკუნეების ოქროს ნივთები. აღმოაჩინეს 1974 წელს აჭარაში, გონიოს ციხის აღმოსავლეთით, მთაზე. ლითონის ჭურჭელში მოთავსებული იყო 60-მდე ოქროს ნივთი და ნივთების ფრაგმენტები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია: ფიალა, ბოლოგახსნილი სამაჯურები (2 ცალი), ჭედური, თვალედი გარსაკრავი, მედალიონი (მამაკაცის ჭედური, რელიეფური ბიუსტი), თვალედი ბალთები (4 ცალი), რომლებიც დამაგრებული ყოფილა ტყავის სარტყელზე; ცვარათი შემკული მძივები (2 ცალი), წნული სარტყელი (ან ძეწკვი, 2 ცალი), შტანდარტის თავი, ჭაბუკის ქანდაკებასაკიდი, რომელიც თავსამკაულისა და ქლამიდის მიხედვით, ანტიკური მითოლოგიის ერთ-ერთი პერსონაჟი [დიოსკური (კაბირი) კორიბანტი] უნდა იყოს. სარმატული ცხოველსახოვანი ძეგლების წრეს მიეკუთვნება გარსაკრავი, რომელზეც ცხოველთა ბრძოლის სცენაა გამოსახული. გონიოს განძი საქართველოს სხვა ადგილებში (არმაზისხევი, თაგილონი, ურეკი, ბანძა, კლდეთა და სხვ.) აღმოჩენილი ოქრომჭედლური ნაწარმის ანალოგიურია. იგი უნდა ეკუთვნოდეს საქართველოს მმართველი საზოგადოების ერთ უცნობ წრეს, რომელიც განაგებდა კონკრეტულ ადმინისტრაციულ ერთეულს, ცენტრით ციხე-ქალაქ აფსარუნტში (გონიო). გონიოს განძში სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო მდიდრული სამარხის ინვენტარი, რომელიც მძარცველებს ადრევე უპოვიათ და გადაუმალავთ. ლორთქიფანიძე ო., მიქელაძე თ., ხახუტაიშვილი დ., „გონიოს განძი“, თბ., 1980 ხახუტაიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 97.
მიხეილ გონიკიშვილი

მიხეილ გიორგის ძე გონიკიშვილი (დ. 28 დეკემბერი, 1924, სოფ. ზეკოტა, ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი — გ. 16 იანვარი, 2020) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1999). 1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1954 წლიდან მუშაობდა საქართველოს კპ ცკ-თან არსებულ რესპუბლიკურ პარტიულ სკოლაში. 1959 წლიდან მუშაობდა ივ. ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში სხვადასხვა სამეცნნიერო 99 თანამდებობებზე. გონიკაშვილის კვლევის ძირითადი მიმართულებაა საქართველოს ბაგრატიონთა სამეფო გვარის საქმიანობა. მისი კვლევები ეძღვნება როგორც რუსეთის მიერ საქართველოს დაპყრობამდე პერიოდს, ისე შემდგომ ხანას. რამდენიმე ნაშრომი მიუძღვნა ჩრდილოეთ კავკასიის ხალხთა ისტორიას. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სტატია და 5 მონოგრაფია. გონიკიშვილი არის II მსოფლიო ომის ვეტერანი, მინიჭებული აქვს საქართველოს დამსახურებული ბიბლიოგრაფის წოდება (1971), იაკობ გოგებაშვილის სახელმწიფო პრემია (2006). დაჯილდოებულია საბრძოლო ორდენებით. იმერეთის სამეფო XVIII–XIX სს. მიჯნაზე, თბ., 1964; საგლეხო-საადგილმამულო რეფორმა თერგის ოლქში, თბ., 1984; ბაგრატიონთა გადასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, ნაწ. I, თბ., 1986, ნაწ. II, თბ., 2002 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 96. მიხეილ გონიკიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი