laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოზბორნ რეინოლდსი

ოზბორნ რეინოლდსი (ინგლ. Osborne Reynolds; დ. 23 აგვისტო, 1842, ბელფასტი – გ. 21 თებერვალი, 1912, უოჩეტი) — ინგლისელი ფიზიკოსი და ინჟინერი, რომელიც ძირითადად მოღვაწეობდა ჰიდროდინამიკის დარგში. მისმა გამოკვლევებმა სითბოგამტარობაში მყარ სხეულებსა და სითხეებს შორის გამოიწვია სახარში და გამაციებელი დანადგარების ტექნოლოგიის დახვეწა. იყო ლონდონი სამეფო საზოგადოების წევრი 1877 წლიდან. 1867 წელს დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. 1888 წელს სათავეში ჩაუდგა უიტუორთის საინჟინრო ლაბორატორიას. მისი მთავარი შრომები ეხება ბლანტი სითხის დინებათა დინამიური მსგავსების, ტურბულენტურობისა და შეზეთვის თეორიებს. 1876-83 წლებში ექსპერიმენტულად დაადგინა ცილინდრულ მილებში ლამინარული დინების ტურბულენტურ დინებად გადასვლის კრიტერიუმი. ამ ექსპერიმენტების შედეგად რეინოლდსმა იპოვა დინების მახასიათებელი უგანზომილებო რიცხვი (რეინოლდსის რიცხვი), რომელიც წარმოადგენს სითხეში ინერციული და ბლანტი ძალების ფარდობას. გარდა ამისა, რეინოლდსი იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც გამოიყენა ტურბულენტური სიდიდეების ე.წ. რეინოლდსის გასაშუალოება, რაც დინების მახასიათებელი სიდიდეების (მაგ. სიჩქარის და წნევის) საშუალო და შეშფოთებულ ნაწილად დაშლას გულისხმობს. დიდი წვლილი შეიტანა შეზეთვის ჰიდროდინამიკური თეორიის განვითარებაში. გამოიკვლია აგრეთვე მბრუნავი ხრახნის ფრთაზე კავიტაციის მოვლენა, ბგერის ატმოსფერული რეფრაქცია და სხვ. სულ რეინოლდსმა დაახლოებით 70 სამეცნიერო ნაშრომი გამოაქვეყნა. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ბოლოს, გამოიცა რეინოლდსის შრომების სრული კრებული სამ ტომად . ჰიდროდინამიკის გარდა მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავდა ისეთ არეებს, როგორიცაა თერმოდინამიკა, გაზების კინეტიკური თეორია და სხვა. რეინოლდსის რიცხვი ტურბულენტურობა ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Dictionary of Irish Biography — RIA. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5273969"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110587"></a> ↑ Рейнольдс Осборн // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1742-6596/530/1/012001/pdf ↑ 9.0 9.1 https://personalpages.manchester.ac.uk/staff/jdjackson/Osborne%20Reynolds/oreynb.htm ↑ https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1742-6596/530/1/012001/pdf — გვ. 5. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 341. ↑ ოსბორნ რეინოლდსის შრომების კრებულის კატალოგი და რეზიუმე. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-25. ციტირების თარიღი: 2010-03-11.
ინგული

ინგული (უკრ. Великий Інгул) — მდინარე სამხრეთ უკრაინაში. სამხრეთი ბუგის მარცხენა და ყველაზე დიდი შენაკადი. მიედინება კიროვოჰრადისა და მიკოლაივის ოლქებში. სიგრძე — 354 კმ, აუზის ფართობი — 9890 კმ². მცირე გემები დაცურავენ 55 კმ. ყელიდან სოფელ პერესადოვკამდე. სიტყვა ინგული (Інгул), რუსული ენის ეტიმოლოგიური ლექსიკონის (მაკს ფასმერი) მიხედვით, შესაძლებელია თურქული წარმომავლობისა იყოს, უკავშირენენ თურქულ äŋgül „წყნარი, ледачий“. ინგული სათავეს იღებს პატარა ტყის ტბიდან სოფელ ბროვკოვეში ნოვომირგოროდსკის რაიონი კიროვოჰრადის ჩრდილოეთით. მიედინება სამხრეთისაკენ და იყოფა 2 ტოტად. მიკოლაივთან უერთდება მდ. სამხრეთ ბუგს. სათავეებისკენ მდინარეს გაცილებით ნაკლები კალაპოტი აქვს, ის ნაკლებად დაკლაკნილია. შუა წელში კალაპოტი ფართოვდება 30 მ, ქვედა წელში — 80 მ-მდე და მაქსიმალური სიღრმე უმეტესწილად 0,7-1,2 მ, დინების სიჩქარე — 0,5 მ /წ (1,8 კმ / სთ). ინგულის შენაკადებია: სუგოკლია, აჯამკა, კამიანკა, გრომოკლია, ბერეზივკა და სხვა. მდინარე იკვებება უმეტესწილად თოვლით და წვიმით. იყინება დაახლოებით დეკემბრის პირველ ნახევარში, ყინული არამდგრადია; დნობას იწყებს თებერვლის ბოლოს და მარტის დასაწყისში. ინგულის წყალი გამოიყენება წყალმომარაგებისათვის და მორწყვისათვის — მდინარის აუზში მოწყობილია სარწყავი სისტემები 33 ათ. ჰა. ასევე ზედა წელში მოწყობილია ხელოვნური ტბები სადაც თევზებს ამრავლებენ. ზემო ინგულზე, სტეპებს შორის სოფელ პელეგიივკაში (ნოვობუჰის რაიონი), სოფიევკის წყალსაცავის ნაპირზე მდებარეობს „პერლინა სტეპუ“ — წმინდა მიხაილის სახელობის ქალთა მონასტერი, ცნობილი როგორც Пелагіїва церква. მიკოლაივის ოლქში 2002 წელს შეიქმნა რეგიონული ლანდშაფტური პარკი Приінгульський, რომლის ფართობია 3,15 ათ.ჰა. კროპივნიცკი მიკოლაივი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 132. Експедиція річкою Інгул Інгул, що причаївся Река Ингул (Великий Ингул) (рос.) დაარქივებული 2016-04-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ [1] რუსული ენის ეტიმოლოგიური ლექსიკონი მაკს ფასმერი
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2000)

2000 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში ტეხასის გუბერნატორმა ჯორჯ უოლკერ ბუშმა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ელ გორი დაამარცხა.
ცხოველები

ცხოველები, ცხოველური ორგანიზმები (ლათ. Animalia) — ცოცხალ არსებათა ერთ-ერთი ძირითადი სამეფო (მეორე სამეფო მცენარეებია). ცხოველები ჰეტეროტროფული ორგანიზმებია. უმარტივესების ზოგი სახეობა (ევგლენა) იკვებება როგორც ჰეტეროტროფულად, ისე ავტოტროფულად. თანამედროვე ეპოქაში ცხოვრობს 1,5-იდან 2 მლნ-მდე სახეობის ცხოველი (მეცნიერთა ვარაუდით ეს რიცხვი შეიძლება 10 მილიონს აღწევდეს), მ. შ. 1 მლნ-ზე მეტი ფეხსახსხრიანებია. სხვადასხვა სისტემატიკოსი ცხოველებს განსხვავებული რაოდენობის ტიპებად ყოფს. უფრო მეტად მიღებულია შემდეგი ტიპები: უმარტივესები (ზოგი ამ ტიპს 5 ტიპად ყოფს), ღრუბელები, ნაწლავღრუიანები, ბრტყელი ჭიები, ნემერტინები, მრგვალი ჭიები, თავეკლიანი ჭიები, რგოლოვანი ჭიები, ფეხსახსრიანები, ხავსელები, მხარფეხიანები, რბილტანიანები, კანეკლიანები, პოგონოფორები, ჯაგარყბიანები, ნელამავალნი, ნახევრადქორდიანები და ქორდიანები. ცხოველებს შეისწავლის ზოოლოგია და მრავალი სპეციალური ზოოლოგიური დისციპლინა: პროტისტოლოგია, ენტომოლოგია, იქთიოლოგია, ჰერპეტოლოგია, ორნითოლოგია, თერიოლოგია, მალაკოლოგია და სხვა. ცხოველებს დიდი მნიშვნელობა აქვს ადამიანის ცხოვრებაში. მათ იყენებენ საკვებად, გამწევ ძალად, სამრეწველო ნედლეულად და სხვა. ზოგ ცხოველს ზიანი მოაქვს სახალხო მეურნეობის ამა თუ იმ დარგისათვის. განსაკუთრებით აღნიშვნის ღირსია მათი როლი გარემოს იმ სახით შენარჩუნებაში როგორითაც იგი დღეისათვის მოგვეპოვება. ამ მნიშვნელობას მოსახლეობის დიდი ნაწილი ვერ აცნობიერებს და სწორედ ესაა მთავარი მიზეზი იმ პრობლემებისა რომელთა წინაშეც დგას ცხოველთა სამყარო. მრავალი სახეობა დაუზოგავი განადგურების და ბუნებრივ პროცესებში არასწორი ჩარევის გამო მოისპო ან მოსპობის საფრთხის წინაშე დგას. ამჟამად ქმედითი ღონისძიებები ტარდება ცხოველთა სახეობრივი რაოდენობის რეგულირებისათვის, დაცვისათვის, აღწარმოებისათვის (გამოცემულია კანონები, დაარსებულია ნაკრძალები, აღკვეთილები, შემოღებულია „წითელი წიგნი“ და სხვა.). თუმცა შედეგების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, აღმოჩნდება რომ ცხოველური სამყაროს დეგრადაციის პროგრესირება გეომეტრიულ პროგრესირებას უახლოვდება. არსებობს მოსაზრება, რომ ბუნების გადაგვარების პროცესი რომელიც ასეთი აშკარაა, წარმოადგენს ევოლუციური განვითარების ერთ-ერთ ეტაპს და შესაბამისად სახეობათა თუ მთლიანად ეკოსისტემათა გაქრობა არაა ნიშანი იმისა რომ საფრთხე მთლიანად ცოცხალ ბუნებას ემუქრება. თუმცა სანამ ასეთი ვარაუდები თეორიის სახეს არ მიიღებს (თუმცა შეიძლება არც არასოდეს მოხდეს), მანამდე კაცობრიობა დიდ რისკზე მიდის. ამდენად თითოეული ადამიანი ვალდებულია გაუფრთხილდეს და დაიცვას ცოცხალი ბუნება. ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 255. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ცხოველები ხეები ცხოველთა მრავალფეროვნება ARKive დაარქივებული 2016-04-26 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links - გადაშენების პირას მყოფი ცხოველები, მსოფლიო მასშტაბით სამეცნიერო ამერიკული ჟურნალი.
Ralf und Florian

Ralf und Florian (გერმ. რალფი და ფლორიანი) — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა გერმანიაში, 1973 წელს და ჩაიწერა პროდიუსერ კონი პლანკის დახმარებით. დისკი ჩაწერილია დამატებითი მუსიკოსების დახმარების გარეშე და გამოცემულია მხოლოდ გრამფირფიტებსა და არალეგალურ კომპაქტ-დისკებზე. ალბომი თითქმის მთლიანად ინსტრუმენტულია. ვოკალი ჟღერს მხოლოდ ორ კომპოზიციაში - Tanzmusik და Ananas Symphonie. ორივე კომპოზიციაში პროექტმა პირველად გამოიყენა ვოკოდერი, რომელიც შემდგომში მისი სხვა კომპოზიციების სავიზიტო ბარათად იქცა. ყველა სიმღერის მუსიკის ავტორი — რალფ ჰიუტერი და ფლორიან შნაიდერი. შენიშვნა: კომპოზიციების სათაურების ინგლისურენოვანი თარგმანები აღებულია ლეიბლის Vertigo მიერ 1975 წელს გამოცემული ფირფიტიდან. ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ Raggett, Ned. (2011 [უკანასკნელი განახლება])Ralf and Florian - Kraftwerk | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 9 ივლისი 2011. ↑ „Kraftwerk ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard.
ზმეინი

ზმეინი (უკრ. Острів Зміїний, რუმ. Insula şerpilor, ძვ. ბერძნ. Φίδονισι) — კუნძული შავ ზღვაში. ეკუთვნის უკრაინას. კუნძული შედის ოდესის ოლქის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 20,5 ჰა. სანაპირო ძირითადად კლდოვანია, მაგრამ არის რამდენიმე პლაჟიც. კუნძულ ზმეინისთვის ბრძოლა რუსული სამხედრო ხომალდი, იდი ნახუი Korrespondent.net: December 2003 report on Snake Island dispute, including aerial picture of the isle (რუსული) Korrespondent.net: Maritime Delimitation as of August 2005 (რუსული) BBC Romanian report on the bank opening (რუმინული) Aurelian Teodorescu, "Snake Island: Between rule of law and rule of force" დაარქივებული 2004-08-22 საიტზე Wayback Machine. : The Ostriv Zmiinyi dispute from the Romanian perspective (რუმინული) Constantine D. Kyriazis, Eternal Greece
დნეპრო-ბუგის ლიმანი

დნეპრო-ბუგის ლიმანი (უკრ. Дніпровсько-Бузький лиман);— ღია მტკნარი ლიმანი შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, უკრაინის ხერსონის და მიკოლაევის ოლქების ტერიტორიაზე. მთავარი პორტი ლიმანზე არის ოჩაკოვი. შედგება სუბგანედის მიმართულებით გაჭიმული დნეპრის ლიმანისა (სიგრძე — 55 კმ., სიგანე — 17 კმ.) და სუბმერიდიანული მიმართულებით გაჭიმული შედარებით ვიწრო 5-11 კმ. სიგანის, 47კმ — სიგრძის და 6-7 მ-ის — სიღრმის max-12 მ. სამხრეთ ბუგის ლიმანი. დნეპრო-ბუგის ლიმანი წარმოიქმნა დნეპრისა და სამხრეთი ბუგის ქვედა წელზე შავი ზღვის წყლების ტრანსგრესიის (ტრანსგრესია- ზღვის შეტევა მიწაზე დედამიწის ქერქის დაწევის დროს) ლიმანი შავ ზღვასთან ერთდება სრუტის (3,6 კმ. სიფართის) მეშვეობით. რომელიც მდებარეობს ოჩაკოვის კონცხსა და კინბურნის ნახევარკუნძულს შორის. მისი სამხრეთი სანაპირო დაბალი და ქვიშიანია ხოლო, ჩრდილოეთ სანაპირო უმეტესწილად მაღალი (20-35 მ.) ჩამოშლილია და შედგება თიხამიწა ნიადაგისაგან. მიახლოებით 25-30% დნეპრისა და ს. ბუგის წყლებისა გამოიყენება სარწყავად და წყალმომარაგებაში, რაც იწვევს წყალში მარილის შემცველობის მომატებას რაც ცუდად მოქმედებს ფლორასა და ფაუნაზე. დნეპრო-ბუგის ლიმანს აქვს ძალიან დიდი სატრანსპორტო მნიშვნელობა, ამ ლიმანზე აქვთ გამოსასვლელი მიკოლაევისა და ხერსონის საზღვაო პორტებს და ასევე დნეპრის სამდინარო პორტებსაც. ლიმანზე განვითარებულია თევზის მრეწველობა და რეკრეაციული რაიონები.
ყარსის ოლქი

ყარსის ოლქი (რუს. Карсская область; 1878—1921) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ყარსი. ყარსის ოლქს ესაზღვრებოდა თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიები, ხოლო აღმოსავლეთიდან ერევნის გუბერნია. ყარსის სამხრეთელი მეზობელი იყო ოსმალეთის იმპერია. ოლქის ფართობი შეადგენდა 16 473 კმ²-ს. 1877 წლის 1(13) ნოემბერს რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მსვლელობისას, დაკავებულ ტერიტორიაზე, კავკასიის არმიის მეთაურის ბრძანებით შეიქმნა ყარსის ოლქი. ყარსის ოლქის პირველი გუბერნატორი იყო ვიქტორ ფრანკინი. 1877-1881 წლებში იყოფოდა 6 ოკრუგად (არტაანის, ზარუშადის, ტახტის, შურაღელის, ყაღიზმანისა და ოლთისის) და სამ საბოქაულოდ (ფოცხოვის, ჩილდირისა და ხორასანის), 1881-1917 წლებში — 4 ოკრუგად (ყარსის, ატყაანის, ყაღიზმანისა და ოლთისის). 1921 წელს არტაანის და ყარსის ოლქები, შევიდა კვლავ თურქეთის შემადგენლობაში. მოსკოვის შეთანხმებით. XX საუკუნისთვის ყარსის ოლქი იყოფოდა 4 ოკრუგად: КА́РССКАЯ О́БЛАСТЬ Библиотека Царское Село, книги по истории Карсской области, PDF დაარქივებული 2011-09-14 საიტზე Wayback Machine. სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი ყარსის ოლქი (რუსული) ↑ «Кавказский календарь» на 1902 год: 57-й год - Тифлис, 1901
იონიზაციის ხარისხი

იონიზაციის ხარისხი — ატომებისა და მოეკულებისგან შემდგარი სუბსტანციის, მაგალითად აირის იმ ნაწწილაკების ფარდობით წილს, რომლებიც იონიზირებული არიან დამუხტულ ნაწილაკებად. პლაზმაში იონიზაციის ხარისხი α {\displaystyle \alpha } განიმარტება როგორც: α = n i n i + n n {\displaystyle \alpha ={\frac {n_{i}}{n_{i}+n_{n}}}} სადაც n i {\displaystyle n_{i}} არის იონების კონცენტრაცია, ხოლო n n {\displaystyle n_{n}} არის ნეიტრალური ნაწილაკების კონცენტრაცია. იონიზაციის დაბალი ხარისხის მქონე სუბსტანციას ხშირად სუსტად ან ნაწილობრივ იონიზირებუს უწოდებენ. იონიზაცია არის ფიზიკური პროცესი, რომლის დროსაც ნეიტრალური ატომებისა ან მოლეკულებისაგან წარმოიქმნება იონები პროტონებისა და ელექტრონების რაოდენობის ცვლილებით. იონიზაციის პროცესი ძირითადად ასოცირდება ნივთიერებიდან ელექტრონების ამოგლეჯით, რომლის დროსაც ბმულ მდგომარეობაში მყოფმა ელექტრონმა უნდა მიიღოს საკმარისი ენერგია რათა გადალახოს იონიზაციის პოტენციალი.
მარონიტები

მარონიტები (არაბ. الموارنة, ლათ. Ecclesia Maronitarum) — ქრისტიანული რელიგიური თემების წარმომადგენლები, რომლებიც ძირითადად ლიბანში ცხოვრობენ; ემორჩილებიან ვატიკანს; თემები წარმოიშვა სირიაში V-VI საუკუნეებში აღმოსავლური ეკლესიის განხეთქილების შედეგად (ლეგენდარული დამაარსებლის მარ მარონის სახელის მიხედვით). რელიგიურად ლიბანელი ქრისტიანები სხვადასხვა მიმდინარეობას მიეკუთვნებიან, თუმცა უმრავლესობა მარონიტები არიან – კათოლიციზმის ლიბანური ვერსიის მიმდევრები. ქრისტიანების გარდა, ლიბანის მთავარი ეთნო-რელიგიური ჯგუფები არიან სუნიტები, შიიტები და დრუზები. მარონისტური კათოლიკური ეკლესიის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-12-29 საიტზე Wayback Machine.
მოლი

მოლი (ინგლ. mol; აღნიშვნა: მოლ, mol) — ნივთიერების რაოდენობის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სახელწოდება მოლი წარმოიშვა 1897 წელს როგორც გერმანული სიტყვა Mol-ის თარგმანი, რომელიც გამოიყენა ვილჰელმ ოსვალდმა 1893 წელს თუმცა მსგავსი ეკვივალენტური მასის კონცეფცია მანამდე ერთი საუკუნის განმავლობაში გამოიყენებოდა. მოლი განიმარტება როგორც რაიმე ნივთიერების რაოდენობა, რომელიც შეიცავს იმდენივე სტრუქტურულ ელემენტს (მაგ. ატომს, მოლეკულას, იონს, ელექტრონს) რამდენ ატომსაც შეიცავს 12 გრამი ნახშირბადი (12C). მოლის თანამედროვე განმარტება მიღებული იქნა 1960-იან წლებში: მანამდე გამოიყენებოდა განმარტება, რომელიც ეყრდნობოდა წყალბადის ატომურ მასას (წყალბადის 1 გრამში არსებული ატომების ოდენობას, მისი უფრო მძიმე იზოტოპების ჩაუთვლელად), თუმცა ყველა ალტერნატიული განმარტება ერთმანეთს ემთხვევა 1%-ის სიზუსტით. ნივთიერების რაოდენობის განსაზღვრის ტიპური მეთოდი გულისხმობს მისი მასის განსაზღვრას, და შემდეგ მის გაყოფას მოლურ მასაზე ავოგადროს რიცხვი მოლური მასა მოლური მოცულობა ↑ Some sources place the date of first usage in English as 1902. Merriam–Webster proposes დაარქივებული 2011-11-02 საიტზე Wayback Machine. an etymology from Molekulärgewicht. ↑ Ostwald, Wilhelm (1893). Hand- und Hilfsbuch zur ausführung physiko-chemischer Messungen. Leipzig, გვ.  119.  ↑ International Bureau of Weights and Measures. "Realising the mole." Retrieved 25 September 2008.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1996)

1996 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში მოქმედმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა რესპუბლიკელი ბობ დოული დაამარცხა. ↑ Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections. ციტირების თარიღი: October 21, 2012
თბილისის ოლქი

თბილისის ოლქი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოს სსრ-ში, 1929–1930 და 1951-1953 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — თბილისი. პირველი თბილისის ოლქი შეიქმნა 1929 წლის 11 ივლისს. მის შემადგენლობაში შედიოდა აღბულაღის (ახლანდ. თეთრიწყაროს), ბაშქიჩეთის (ახლანდ. დმანისის), ბორჩალოს (ახლანდ. მარნეულის), გარეკახეთის (ახლანდ. საგარეჯოს), ერწო-თიანეთის (ახლანდ. თიანეთის), ლუქსემბურგის (ახლანდ. ბოლნისის), მანგლისის, მცხეთის, თბილისის, წალკისა და ხევის (ახლანდ. ყაზბეგის) რაიონები. რესპუბლიკის ოლქებად დაყოფამ ვერ გაამართლა, ამიტომ 1930 წლის ოქტომბრის დასაწყისში თბილისის ოლქი გაუქმდა. თბილისის ოლქი შეიქმნა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1951 წლის 5 ნოემბერის ბრძანებების საფუძველზე. მის დაქვემდებარებაში შედიოდა ქალაქები: გორი, რუსთავი, ასევე ადიგენის, ახალქალაქის, ახალციხის, ახმეტის, ასპინძის, ბოგდანოვკის (ახლანდ. ნინოწმინდის), ბოლნისის, ბორჯომის, გარდაბნის, გორის, გურჯაანის, დმანისის, დუშეთის, თეთრი წყაროს, თელავის, თიანეთის, კასპის, ლაგოდეხის, მარნეულის, მცხეთის, საგარეჯოს, სიღნაღის, ქარელის, ყაზბეგის, ყვარლის, წალკისა და წითელწყაროს (ახლანდ. დედოფლისწყაროს) რაიონები. ეს იყო ცდა ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობისა, თუმცა ვერ გაამართლა, რადგან ძველ, რუსეთის იმპერიის დროინდელ ადმინისტრაციულ მოდელს წააგავდა. აღმოსავლეთ საქართველოს გარდა (სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის გამოკლებით), თბილისის ოლქის შემადგენლობაში ასევე შედიოდა ახალხევის რაიონი. თბილისის ოლქი გაუქმდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 23 აპრილის ბრძანებების საფუძველზე. მეთეურები: ირაკლი ნიბლაძე — გენერალ-მაიორი. ქუთაისის ოლქი თბილისის ოლქი // ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 517, ISBN 99928-20-32-2. УМВД по Тбилисской области
ქუთაისის ოლქი

ქუთაისის ოლქი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოს სსრ-ში, 1951-1953 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქუთაისი. ქუთაისის ოლქი შეიქმნა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1951 წლის 5 ნოემბერის ბრძანებების საფუძველზე. ეს იყო ცდა ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ მოწყობისა, თუმცა ოლქი მალევე გაუქმდა, რადგანაც ძველ, რუსეთის იმპერიის დროინდელ ადმინისტრაციულ მოდელს წააგავდა. ქუთაისის ოლქის შემადგენლობაში შედიოდა სრულიად დასავლეთი საქართველო, აფხაზეთისა და აჭარის ასსრ-ების გამოკლებით. მოიცავდა ქლუხორის რაიონსაც. ქუთაისის ოლქი გაუქმდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 23 აპრილის ბრძანებების საფუძველზე. მეთეურები: აკაკი ბერია — მაიორი. УМВД по Кутаисской области
თვლის სისტემა

თვლის სისტემა, ნუმერაცია — რიცხვების სახელწოდებისა და აღნიშვნის ხერხების ერთობლიობა. კონკრეტულ თვლის სისტემაში რიცხვის ჩასაწერად გამოიყენება სასრული ანბანი, რომელიც ციფრებისგან ან რაიმე სიმბოლოებისგან შედგება, ამასთან ყოველ ციფრს ან სიმბოლოს გარკვეული რაოდენობრივი ეკვივალენტი შეესაბამება. არსებობს თვლის პოზიციური და არაპოზიციური სისტემები. პოზიციურ სისტემაში ყოველი ციფრის წონა დამოკიდებულია მის პოზიციაზე იმ ციფრთა მიმდევრობაში, რომლებითაც კონკრეტული რიცხვი ჩაიწერება. ყოველ პოზიციურ სისტემას ახასიათებს მისი ბაზისი ანუ ფუძე. ესაა სიმბოლოების ის რაოდენობა რომელიც გამოიყენება რიცხვების ჩასაწერად. ფუძე შეიძლება იყოს ნებისმიერი ნატურალური რიცხვი ერთის ზემოთ. პირველი პოზიციური სისტემა შეიქმნა ბაბილონში დაახლოებით 2500-2000 წლებში ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ამ სისტემის ფუძე იყო 60, ანუ მასში 60 ციფრი იყო, სამოცობითი სისტემა ასევე გამოიყენება საათის მექანიზმში. ჩვენში გავრცელებული ათობითი სისტემა ევროპაში ინდოეთიდან შემოვიდა, სადაც ის VI საუკუნემდე შეიქმნა. მასში 10 ციფრი გამოიყენება 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ამასთან რიცხვი იწერებოდა მარჯვნიდან მარცხნივ. ამ სისტემაში ინფორმაციას შეიცავს არა მხოლოდ ციფრი არამედ მისი პოზიციაც რიცხვის ჩანაწერში. უკიდურესი მარჯვენა ციფრი აღნიშნავს ერთეულების რაოდენობას, შემდეგი - ათეულების და ა.შ. ციფრის პოზიციას მისი თანრიგი ეწოდება და ყოველ მომდევნო თანრიგის წონა წინაზე 10-ჯერ მეტია. არაპოზიციურ სისტემაში ციფრის წონა (რაოდენობრივი ეკვივალენტი) არაა დამოკიდებული მის პოზიციაზე (ადგილზე) რიცხვის ჩანაწერში. არაპოზიციური სისტემის მაგალითია რომაული სისტემა, რომელშიც სხვადასხვა მთელი რიცხვების ჩასაწერად გამოიყენება სიმბოლოები: I-1, V-5, X-10, L-50, C-100, D-500, M-1000 და ა.შ. ამ სისტემაში რიცხვი XXXIII (33) X ციფრის წონა ყოველ პოზიციაზე ერთნაირია და 10-ის ტოლია. არაპოზიციური სისტემები გამოიყენებოდა სხვა ქვეყნებშიც, მათ შორის საქართველოშიც, სადაც ციფრების შესატყვისი იყო ანბანის ასოები. ნებისმიერი მთელი x რიცხვი პოზიციურ სისტემაში ფუძით p>1 წარმოიდგინება როგორც p რიცხვის ხარისხების წრფივი კომბინაცია. მაგალითად, რიცხვი 357 ათობით სისტემაში წარმოიდგინება ასე: 357 ათობითში = 3*10 კვადრატზე + 5*10 პირველ ხარისხზე + 7*10 ნულოვან ხარისხზე ხოლო იგივე რიცხვი ცხრაობითში წარმოიდგინება ასე: 357 ათობითში= 4*9 კვადრატზე +3*9 პირველ ხარისხში + 6*9 ნულოვან ხარისხზე=436 ცხრაობითში თვლის სისტემები ხანის აკადემიის საიტზე
თევზები

თევზები — წყლის ხერხემლიანი ცხოველები, რომლებსაც არ აქვთ სხეულის მუდმივი ტემპერატურა. თევზების ზომა-წონა განსხვავებულია: პანდაკის სიგრძე 7,5 მმ-ს აღწევს, ხოლო ვეშაპისებრი ზვიგენისა 15-20 მ-ს. თევზების უმრავლესობას თითისტარისებრი სხეული აქვს, ზოგს — გვერდებიდან (კამბალა) ან ზურგ-მუცლისაკენ (სკაროსი) გაბრტყელებული, გველივით (გველთევზა) წაგრძელებული ან ნემსივით (ზღვის ნემსთევზა) წაწვრილებული, ზოგი ბურთისებრი (ზღარბთევზა) ან თასმისებრია (ქაშაყთმეფე). თევზების სხეული სიმეტრიულია, გარდა კამბალასი, რომელსაც ორივე თვალი ცალ მხარეს აქვს. სხეული დაფარულია ქერცლით. ზღარბთევზას სხეული შემოსილია გრძელი ქიცვებით, ზუთხისნაირთა სხეულზე 5 მწკრივადაა განლაგებული ძვლოვანი ბალთები. ლოქოსა და სხვათა სხეული ტიტველია. თევზების კანი დიდი რაოდენობით შეიცავს ლორწოს გამომყოფ ერთუჯრედიან ჯირკვლებს. ღრმა ზღვის თევზების უმრავლესობას მანათობელი ორგანოები აქვს. თევზების შეფერილობა კანის ნაირგვარ პიგმენტებზეა დამოკიდებული. ჩვეულებრივ, მათი ზურგის მხარე უფრო მუქია, ვიდრე მუცლისა. თევზების კუნთოვანი სისტემა საკმაოდ დიფერენცირებულია და მასთან დაკავშირებულია ზოგი თევზის ელექტრული ორგანოები, ხოლო უმრავლესობის — ძვლოვანი. ზვიგენების უმეტესებას და ზუთხისებრ თევზებს დაუნაწევრებელი ქორდა აქვთ. თევზების ჯგუფი დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მსოფლიოში თევზების დაახლოებით 34 300 სახეობაა აღწერილი, თუმცა ყოველწლიურად კვლავ ხდება 250-მდე ახალი სახეობის აღმოჩენა. მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიო ოკეანეებში წყლის მოცულობა 10 000-ჯერ აღემატება მსოფლიოს მტკნარ წყლებს, მასში თევზების სახეობათა 58% ბინადრობს, მტკნარ წყლებში თევზთა სახეობების 41%-ია, ხოლო 1% ანადრომულ ცხოვრების წესს ეწევა, რაც ოკეანის მარილიანი წლებიდან მტკნარი წყლებისკენ, ან პირიქით მუდმივ მიგრაციას გულისხმობს. საქართველოს მტკნარ წყლებში გავრცელებულია თევზების 80-ზე მეტი სახეობა, რომელთა შორის ბევრი ენდემურია. მაგალითად, მტკვრის აუზში გავრცელებული 12 სახეობის თევზიდან, 9 მტკვრისა და მისი შენაკადების ენდემს წარმოადგენს. მათ შორის აღსანიშნავია მტკვრის წვერა (Barbus lacerta), მურწა (Barbus mursa), ჭანარი (Barbus capito) და სხვ. შავი ზღვის აუზის თევზებიდან 6 სახეობა ენდემურია; გარდა ამისა, აქ გავრცელებულია ზუთხისებრთა ოჯახის 5 სახეობა, რომელთა შორისაა გაქრობის პირას მყოფი ატლანტური ზუთხი (Acipenser sturio). გარდა ადგილობრივი სახეობებისა, საქართველოში გვხვდება 9 ინტროდუცირებული სახეობა, მათ შორის ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია კარჩხანა (Carasius carasius). იქთიოლოგია ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 633-634. Helfman G, Collette BB, Facey DH and Bowen BW (2009) The Diversity of Fishes: Biology, Evolution, and Ecology Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-2494-2 Moyle, PB and Cech, JJ (2003) Fishes, An Introduction to Ichthyology. 5th Ed, Benjamin Cummings. ISBN 978-0-13-100847-2 Cohen, DM (1970). "How many recent fishes are there?". Proceedings of the California Academy of Sciences. 38 (17): 341–346. ANGFA (ინგლისური) Fischinfos.de დაარქივებული 2011-11-30 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) FishBase online (ინგლისური) საქართველოს ფაუნის მოკლე მიმოხილვა[მკვდარი ბმული]
სენტ-ალბერტი

სენტ-ალბერტი (ინგლ. St. Albert) — ქალაქი კანადაში. ქალაქი მდებარეობს ალბერტას შტატში. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს ქალაქ ედმონტონის ჩრდილოდასავლეთით, მდინარე სტურგეონის ნაპირებზე. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 57,719 ადამიანს, აქ მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 1,647 ადამიანს. სენტ-ალბერტის ფართობი შეადგენს 35.04 კმ²-ს. სენტ-ალბერტი დაარსდა 1861 წელს, 1907 წლისათვის ამ ტერიტორიაზე გაყვანილი იქნა ჩრდილოეთისაკენ მიმავალი რკინიგზა. City of St. Albert St. Albert Public Library დაარქივებული 2010-02-28 საიტზე Wayback Machine.
ბრუქსი (ალბერტა)

ბრუქსი (ინგლ. Brooks) — ქალაქი კანადაში. ქალაქი მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალბერტაში. დასახლებული პუნქტიდან 186 კილომეტრში მდებარეობს, შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კალგარი, ხოლო 110 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი მედისინ ჰეტი. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 12,498 ადამიანს, აქ მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 706 ადამიანს. ბრუქსის ფართობი შეადგენს 17.70 კმ²-ს. ბრუქსი დაარსდა 1910 წელს, თავდაპირველად ის სოფლის სტატუს ატარებდა 2005 წლიდან კი უკვე ქალაქია. ქალაქი ბრუქსი Brooks Tourist site დაარქივებული 2013-01-30 საიტზე Wayback Machine. Newell Regional Tourism Association დაარქივებული 2010-03-01 საიტზე Wayback Machine. Brooks Bulletin: Local News