laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ატმისებური

ატმისებური, წითელი ნეკტარინა, კაროლევის ქლიავი — ქლიავის ძველი ევროპული ჯიში. საშუალოზე ძლიერი ზრდის ხეა, ინვითარებს გაშლილ მრგვალ ვარჯს, საკმაოდ გამძლეა ყინვისადმი. ხასიათდება არარეგულარული მოსავლიანობით. იკრიფება ივლისის II–III დეკადაში (დასავლეთ საქართველოში — თვის შუა რიცხვებში, აღმოსავლეთში — ბოლო), კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. ფოთოლი მსხვილი, ოვალური ფორმისაა, შემრგვალებული წვეროთი, მუქი მწვანე ფერისა, შებუსვილი, კიდე ორმაგადაა დაკბილული. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. თვითსტერილია. საინტერესოა თავისი მსხვილი, ლამაზი ადრეულა სიმწიფის ნაყოფით, რომელიც გემოთი არ არის მაღალი ხარისხის, მაგრამ საუკეთესო პროდუქციას წარმოადგენს კომპოტისთვის. მსხვილია (4,5🞩4,7🞩4,6 სმ), მასა საშუალოდ 41 გრამს შეადგენს, მომრგვალო ფორმისაა, ბრტყელი და განიერი ფუძით და ბოლოთი. ნაყოფზე ღარი არ არის ღრმა. ნაყოფის კანი სქელია, მკვრივი, მოყვითალო მწვანე ფერის, ვარჯის დაჩრდილულ ადგილებზე შეფერვა მოწითალო ან მუქი წითელი აქვს, აყრია წვრილი თეთრი წერტილები. დაფარულია ლამაზი ცვილისებრი მკრთალი ფერის სქელი ნაფიფქით. რბილობი ყვითელი, მკვრივი, ძარღვიანი, წვნიანი, მოტკბო-მომჟავო გემოსი; შემოუსვლელი ნაყოფი მწკლარტე გემოსია. გემოს მხრივ მაღალი თვისებისა არ არის. მორგვალო ოვალური ფორმის კურკა რბილობს კარგად სცილდება, აქვს მობრტყო გვერდები, საშუალო ზომისაა, წონით ნაყოფის წონის 4%–ს შეადგენს. ფართოდ არის გავრცელებული მეხილეობის სამრეწველო რაიონებში, გვხვდება ცალკე მდგომ ხეებად, ხშირადაა თბილისის საგარეუბნო ბაღებში. ქლიავის რეკომენდებული ჯიშია. აღმოსავლეთ საქართველოში, გორისა და კასპის მუნიციპალიტეტებში გავრცელებულია ატმისებურის ადგილობრივი ფორმა ალიბუხარი. ალიბუხარი ↑ 1.0 1.1 1.2 მაღლაკელიძე, ელენე; ბობოქაშვილი, ზვიად (2015) ქლიავის ბაღის გაშენება. თბილისი: სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. ციტირების თარიღი: 15 აპრილი, 2020.  დაარქივებული 2021-08-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 ხომეზურიშვილი ნ., ერისთავი ელ., საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941. ↑ ქლიავის პერსპექტიული ჯიშები საქართველოსთვის. agronews.ge (5 ივნისი, 2017). ციტირების თარიღი: 14 აპრილი, 2020.
აკლიმატიზაცია

აკლიმატიზაცია (ლათ. ad — „თან“, ბერძ. klima — „ჰავა“, „კლიმატი“) — ცოცხალი ორგანიზმის ფიზიოლოგიური და/ან ქცევითი შეუგება გარემოს სხვადასხვა ფაქტორების ცვლილებებთან. აკლიმატიზაცია წარმოადგენს ინდივიდის თანდათანობით განვითარებულ სხვადასხვა გრძელვადიან საპასუხო რეაქციას, რომელიც მეტნაკლებად ჰაბიტუალური და შექცევადია. ეს განასხვავებს აკლიმატიზაციას ჰომეოსტაზისგან, ორგანიზმის ზრდისა და განვითარების შეუქცევადი პროცესისგან და ევოლუციური ადაპტაციისგან (რაც გულისხმობს შეგუებითი რეაქციის განვითარებას პოპულაციაში თაობების მანძილზე). აკლიმატიზაციის განვითარება შესაძლებელია წინასწარ, ცვლილებების მოლოდინის პირობებში და უზრუნველყოფს ორგანიზმის გადარჩენას მისთვის უჩეულო გარემოში (მაგ., ადაპტაცია კლიმატის სეზონური ცვლილებების მიმართ). აკლიმატიზაცია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ანჯელენო

ანჯელენო — ქლიავის ამერიკული ჯიში, მიეკუთვნება ჩინურ-იაპონური ქლიავების რიგს, რომელიც საქართველოში ახალი ინტროდუცირებულია. მსხმოიარობაში შედის დარგვიდან მე-3–4 წელს. ხასიათდება საადრეო-საშუალო პერიოდის ყვავილობით, საშუალო-მაღალი მოსავლიანობით. მსხმოიარობს რეგულარულად და უხვად. ნაყოფის ზომა სტაბილურად მსხვილია, 80–100 გრამი, ზოგიერთი ეგზემპლარი 120–130 გრამსაც აღწევს, მწიფდება აგვისტოს ბოლოს – სექტემბრის პირველ ნახევარში (შიდა ქართლი). მოითხოვს რამდენიმე ვადაში კრეფას და კარგად ინახება ჩვეულებრივი სარდაფის პირობებში 3–4 კვირის განმავლობაში. ძირითადად გამოიყენება სასუფრედ. ნაყოფი მრგვალი, სფეროს ფორმისაა, კანი მუქი წითელია, რომელიც შავში გადადის, დაფარულია ნაფიფქით, რბილობი წითელი ფერის, მკვრივი, ხასიათდება მომჟავო, მეტად ორიგინალური გემოთი, კურკა წვრილი — როგორც ტყემალს, რბილობს არ სცილდება. ქლიავის ახლად ინტროდუცირებული პერსპექტიული ჯიშია. ↑ ქლიავის პერსპექტიული ჯიშები საქართველოსთვის. agronews.ge (5 ივნისი, 2017). ციტირების თარიღი: 14 აპრილი, 2020. ↑ 2.0 2.1 მაღლაკელიძე, ელენე; ბობოქაშვილი, ზვიად (2015) ქლიავის ბაღის გაშენება. თბილისი: სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. ციტირების თარიღი: 15 აპრილი, 2020.  დაარქივებული 2021-08-03 საიტზე Wayback Machine.
აკორდეონი

აკორდეონი, აკორდიონი (გერმ. Akkordeon) — პორტატიული პნევმატურენიანი მუსიკალური ინსტრუმენტების საერთო სახელწოდება, რომელთაც მარცხენა კლავიატურაზე აქვთ მზა აკორდული აკომპანემენტის სისტემა. პირველი პროტოტიპული აკორდეონი შექმნა გერმანელმა ოსტატმა კ. ფ. ლ. ბუშმანმა 1822 წელს, სახელწოდება კი 1829 წელს უწოდა ავსტრიელმა ორგანის ოსტატმა კ. დამიანმა მის მიერ გაუმჯობესებულ გარმონიკას. XIX საუკუნის 30-იანი წლებიდან აკორდეონი ფართოდ გავრცელდა დასავლეთ ევროპასა და ამერიკის შეერთებული შტატებში, შემდეგ რუსეთში და XX საუკუნიდან — საქართველოშიც. ფართოდ გავრცელდა აღმოსავლეთ საქართველოში, ხშირად გამოიყენებოდა ლხინში დოლთან ერთად. კორდეონზე მარჯვენა ხელის კლავიატურის დიაპაზონის სხვადასხვა ზომის მიხედვით — სამი ოქტავა ან მეტია. მარცხენა კლავიატურა ღილაკებიანია (24-დან 140-მდე), რომელიც სხვადასხვა ტონალობაში იძლევა მზა აკორდს. აკორდეონს აქვს „ენების“ კომპლექტი, 2-5 მარჯვენა კლავიატურისათვის და 4-5 მარცხენისათვის. ეს იძლევა ტემბრის გამრავალფეროვნების საშუალებას და ოქტავით ან უნისონურად ბგერების გაორმაგების გზით ჟღერადობის ძალა და ტემბრის შეფერილობა იცვლება. „აკორდეონი“. ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი = Ethnoraphic dictionary of the georgian material culture = Das ethnographisce Lexikon der georgischen materiellen Kultur = Le dictionnaire ethnologique de culture materielle = Этнографический словарь грузинской матриальной културы / საქ. ეროვნ. მუზეუმი ; [პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. ელდარ ნადირაძე ; რედ. როინ მეტრეველი ; ავტ.-შემდგ.: გვანცა არჩვაძე, მარინა ბოკუჩავა, თამარ გელაძე და სხვ.]. - თბ. : მერიდიანი, 2011. - 610 გვ. : ფოტოილ. ; 30 სმ.. - თავფურ., შესავალი ქართ., ინგლ., გერმ., ფრანგ. და რუს. ენ.. - ეძღვნება აკად. გიორგი ჩიტაიას ხსოვნას. - ISBN 978-9941-10-489-3; აკორდეონი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ფრიარი

ფრიარი — ქლიავის ამერიკული ჯიში. მიეკუთვნება ჩინურ-იაპონური ქლიავების რიგს. მსხმოიარობაში შედის დარგვიდან მე-2–3 წელს, ხასიათდება საშუალო პერიოდის ყვავილობით. მსხმოიარობს რეგულარულად და უხვად. ნაყოფი მსხვილია (70–80 გრამი), ზოგიერთი ეგზემპლარი 120–130 გრამსაც აღწევს, მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში, მოითხოვს რამდენიმე ვადაში კრეფას. სასუფრე დანიშნულების ჯიშია. ნაყოფი მრგვალი, სფერული ფორმისაა. კანი მუქი წითელია, რომელიც სიმწიფეში შავი ხდება. დაფარულია ინტენსიური ნაფიფქით. რბილობი მკვრივია, ხასიათდება მომჟავო-მოტკბო, სასიამოვნო გამორჩეული გემოთი. კურკა საკმაოდ წვრილია, რბილობს არ სცილდება. ქლიავის ახლად ინტროდუცირებული პერსპექტიული ჯიშია. ↑ ქლიავის პერსპექტიული ჯიშები საქართველოსთვის. agronews.ge (5 ივნისი, 2017). ციტირების თარიღი: 14 აპრილი, 2020. ↑ მაღლაკელიძე, ელენე; ბობოქაშვილი, ზვიად (2015) ქლიავის ბაღის გაშენება. თბილისი: სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. ციტირების თარიღი: 15 აპრილი, 2020.  დაარქივებული 2021-08-03 საიტზე Wayback Machine.
მუქსუნი

მუქსუნი (ლათ. Coregonus muksun) — ნახევრადგამსვლელი თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე ჩვეულებრივ 33–35 (94-მდე) სმ აღწევს, წონა 1–2 (13,8-მდე) კგ-ს. მტკნარი წყლის თევზია. მოვერცხლისფროა, იშვიათად ოქროსფერ-ყვითელი (ნორილსკის ტბებში). ზედა ყბა ქვედაზე გამოწეულია. გავრცელებულია ჩრდილოეთი ყინულოვანი ოკეანის სანაპირო წყლებში. იზრდება გამტკნარებულ ზღვის წყლებში, გამოსაზამთრებლად მიდის ციმბირის დიდ მდინარეებში ზაფხულის ბოლოს (კარიდან კოლიმამდე). ცოცხალ ფორმებს ქმნის მდინარე პიასინისა და ტაიმირის ტბის აუზებში. იკვებება ზოოპლანქტონითა და ბენთოსით. ზამთრის პერიოდში კვება ინტენსიურია. იზრდება ნელა, სქესობრივ სიმწიფეს 6–11 წლისა აღწევს. ტოფობა ემთხვევა გაძგიფვის დაწყებას. ნაყოფიერება 9–167 ათ. ქვირითი. ცოცხლობს 25 წლამდე. ძვირფასი სარეწაო თევზია, ითვლება დელიკატესად. მისი ხორცი ძალიან რბილია და ცხიმიანი, თითქმის კუნთშორისი ძვლების გარეშე. განსაკუთრებით კარგია მარილნაკლები სახით. ხორცი მდიდარია ვიტამინებითა და მინერალური ნივთიერებებით. ზოგიერთ რეგიონში მუქსუნის რაოდენობა ჭარბი მოპოვების გამო შემცირებულია. ↑ Муксун // Большая советская энциклопедия ↑ 2.0 2.1 Муксун // Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-07-07. ციტირების თარიღი: 2020-04-15. ↑ Кулинарная энциклопедия. Том 22. М-Н. «Комсомольская правда» М. 2016
ადრეულა (ქლიავის ჯიში)

ადრეულა — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის დამლევს ინგლისში თომას რივერსის მიერ „ენგელბერტის“ და „საადრეო მოსავლიანის“ შეჯვარებით. საქართველოში ჯერჯერობით მხოლოდ საკოლექციო ნარგავებში გვხვდება. პერსპექტიული საადრეო ჯიშია საქართველოს მთელ რიგ რაიონებისათვის. ადრეულა საუკეთესო სუფრის ჯიშია, ნაყოფი მწიფდება ივლისის ბოლო რიცხვებში, მოსავლიანია და გარემო პირობებისთვისადმი მცირედ მომთხოვნი. მსხმოიარობას ადრე იწყებს, ყინვაგამძლეა, ნაყოფი მწიფდება თანდათანობით. ხეს ახასიათებს მაღალი პირამიდული ვარჯი. ფოთოლი ოვალური ფორმისაა, წაწვეტებული წვერით. ფოთლის ფირფიტის კიდე წვრილადაა დაკბილული. ახასიათებს საგვიანო ყვავილობა. თვითსტერილია. ნაყოფი საშუალო ზომისაა (3,7🞩3,2 სმ). ერთი ნაყოფის საშუალო მასა 24,3 გრამს უდრის. ნაყოფი მრგვალია, არაღრმა ღარი აშკარად შესამჩნევია. კანი თხელია, მუქი ლურჯი ფერის. ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, მკვრივი, წიწვიანი, მომჟავო გემოსი. კურკა კარგად სცილდება ნაყოფის რბილობს (ხორცს). ხომეზურიშვილი ნ., ერისთავი ელ., საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.
ანა შპეტი

ანა შპეტი — ქლიავის ჯიში. მიეკუთვნება უნგრულების ჯგუფს. გამოყვანილია დაახლოებით 1870-იან წლებში ბერლინის ახლომდებარე დაბაში (კეცინში), ლ. შპეტის სანერგეში. საქართველოში მისი შემოტანის დრო არ არის ცნობილი. გვხვდება თითქმის ყველა რაიონში ცალკე ხეების სახით. თავისი მაღალხარისხიანი და გარემოსადმი კარგი შეგუების უნარიანობის გამო უნდა ჩაითვალოს ერთ–ერთ საუკეთესო სამრეწველო ჯიშად საქართველოს მეხილეობის მთელ რიგ რეგიონებში. ჯიში საინტერესოა უხვი მოსავლიანობით; ადრე იწყებს მოსავლის მოცემას. საგვიანო სიმწიფის პერიოდისაა; მწიფდება სექტემბრის ბოლო რიცხვებში. კარგი ხარისხის, საგვიანო სუფრის ჯიშად ითვლება. კარგად შეეგუა საქართველოს ბუნებრივ პირობებს. ხე ძლიერმზრდია, პირამიდული ვარჯით, რომელიც მოსავლის სიმძიმის გამო გადაშლილ და დახრილ ხასიათს ღებულობს. ფოთოლი ოვალური ფორმისაა, წაწვეტებული ბოლოთი. ფოთლის ფირფიტის ზედაპირი მუქი მწვანე და ბრჭყვიალა. ახასიათებს ადრეული ყვავილობა. თვითფერტილია. ნაყოფი მსხვილია (4,4🞩2,8 სმ). საშუალო მასა 41,5 გრამს უდრის. კასრისებრი ფორმა აქვს, განიერი ფუძით. კანი მოწითალო ფერისაა, ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქით. კანქვეშა თეთრი წერტილები მსხვილია და კარგად ემჩნევა ცვილისებრი ნაფიფქისაგან გასუფთავებულ ნაყოფს. რბილობი მომწვანო–ყვითელია, ძლიერ წვნიანი, ტკბილი, მომჟავო გემოსი. ნაყოფის სრულ სიმწიფეში კურკა ადვილად სცილდება რბილობს. კარგია საჩირედ, საკონსერვო ქარხნებში გადასამუშავებლად და საკმაოდ კარგია აგრეთვე სუფრის ხილადაც. ხომეზურიშვილი ნ., ერისთავი ელ., საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941. ↑ მაღლაკელიძე, ელენე; ბობოქაშვილი, ზვიად (2015) ქლიავის ბაღის გაშენება. თბილისი: სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. ციტირების თარიღი: 15 აპრილი, 2020.  დაარქივებული 2021-08-03 საიტზე Wayback Machine.
ამირან მუზაევი

ამირან მუზაევი (დ. 28 ოქტომბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო), ძიუდოში ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1973, მადრიდი, ესპანეთი, 93 კგ), საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი (1974, თბილისი, 93 კგ ), სსრკ ვიცე-ჩემპიონი (1973, კიევი, 93 კგ), სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1976, მოსკოვი, სსრკ, 93 კგ ), ორგზის ევროპის ჩემპიონი ( 1974, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო; 1975, ლიონი, საფრანგეთი). სამბოში ორგზის სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1970, 1972), სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. ამირან მუზაევი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
რიჩარდ მანუელი

რიჩარდ ჯორჯ მანუელი (ინგლ. Richard George Manuel; დ. 3 აპრილი, 1943, სტრატფორდი, ონტარიო, კანადა — გ. 4 მარტი, 1986, ვინტერ პარკი, ფლორიდა, აშშ) — კანადელი მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ჯგუფ The Band-ის პიანისტი, დრამერი და ვოკალისტი. რიჩარდ მანუელი კანადაში, ონტარიოს პროვინციის ქალაქ სტრატფორდში, 1943 წლის 3 აპრილს დაიბადა. მამამისი ავტომექანიკოსად, ხოლო დედა სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა. იზრდებოდა სამ ძმასთან ერთად. ცხრა წლის ასაკიდან კლავიშებზე დაკვრა დაიწყო. ადრეულ ასაკში მის მუსიკალურ გემოვნებაზე უმთავრესი გავლენა რეი ჩარლზის, ბობი ბლანდის, ჯიმი რიდისა და ოტის რაშის შემოქმედებამ მოახდინა. Whispering Pines: Live at the Getaway (2002) Live at O'Tooles Tavern (2009; recorded live in Scranton, Pennsylvania, on December 12, 1985) Live at the Lone Star (2011; recorded live in New York City in 1984) Live At The Horseman Saloon (2019; recorded live in 22nd March 1985) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიჩარდ მანუელი Artist Biography by Erik Hage ↑ Whispering Pines. Discogs. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020. ↑ Rick Danko And Richard Manuel ‎– Live At O'Tooles Tavern. Discogs. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020. ↑ Rick Danko, Richard Manuel & Garth Hudson ‎– Live At The Lonestar, NYC.. Discogs. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020. ↑ Rick Danko & Richard Manuel ‎– Live At The Horseman Saloon (22nd March 1985). Discogs. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
გიორგი გუნია (მხატვარი)

გიორგი კონსტანტინეს ძე გუნია (დ. 19 ოქტომბერი, 1938, თბილისი, — გ. 30 მარტი, 2001, იქვე) — ქართველი სცენოგრაფი, საქართველოს სახალხო მხატვარი (1989). დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1966 წელს, იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას (1970–1982). 1980–1992 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მთავარ მხატვრად, ხოლო 1987–1996 წლებში — საქართველოს მხატვართა კავშირის გამგეობის პირველ მდივნად. 1990 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს კულტურის მინისტრის მოადგილე. ამავდროულად, 1991 წლიდან მოღვაწეობდა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში, სადაც დააარსა თეატრალურ-დეკორაციული ფაკულტეტი. გუნიას გაფორმებული აქვს 70-ზე მეტი სპექტაკლი საქართველოსა და საზღვარგარეთის თეატრებში: ჟან ანუი „ანტიგონე“ (1968), ჟან-პოლ სარტრი „ეშმაკი და უფალი ღმერთი“ (1995, შოთა რუსთაველის სახ. აკადემიური თეატრი); ჟ. ანუის „ტოროლა“ (1965), მიხეილ მრევლიშვილის „წმ. შუშანიკის წამება“ (1968), ვ. რასპუტინის „იცოცხლე და გახსოვდეს“ (1983, კ. მარჯანიშვილის სახ. აკადემიური თეატრი); ვადიმ კოროსტილიოვის „კომანდორის ნაბიჯები“ (1971), ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ (1983, ა. გრიბოედოვის სახ. რუსული დრამატული თეატრი); უილიამ შექსპირის „მეფე ლირი“ (1972, რუსთავის დრამატული თეატრი); რევაზ ლაღიძის „ლელა“ (1975), პეტრე ჩაიკოვსკის „პიკის ქალი“ (1977, ზ. ფალიაშვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის თეატრი); კოტე მახარაძის „ბაგრატიონები“ (1994) და „სტალინი“ (1998, ერთი მსახიობის თეატრი — „ვერიკო“); ბერტოლტ ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“ (1964, პერმის პ. ჩაიკოვსკის სახ. ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი); გრიგოლ რობაქიძის „ლამარა“ (1996, ბათუმის ი. ჭავჭავაძის სახელობის დრამატული თეატრი) და სხვ. გუნიას შემოქმედებამ დიდი როლი ითამაშა 60-იანი წლების ქართული სცენოგრაფიის განახლებაში. გამოქვეყნებული აქვს ქართული სცენოგრაფიის სკოლისადმი მიძღვნილ სტატიები, აფორმებდა გამოფენებს, სადღესასწაულო კონცერტებს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 205. გიორგი გუნია (მხატვარი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიორგი გუნია (კინორეჟისორი)

გიორგი ლევანის ძე გუნია (დ. 22 ნოემბერი, 1908, თბილისი, — გ. 23 ივლისი, 1983, იქვე) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებელი მოღვაწე (1961). დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი 1934 წელს. 1920-იან წლებში მუშაობდა თბილისში, გ. პლეხანოვის სახელობის თეატრში, 1928 წლიდან — კინოში მსახიობად, დამდგმელ რეჟისორად. გადაღებულია ფილმებში: „უგუბზიარა“ (1930), „ნამდვილი კავკასიელი“ (1931), „მზაღო და გელა“ (1933) და სხვ. მეორე რეჟისორად იმუშავა ქართულ მხატვრულ ფილმებზე: „ჭრიჭინა“ (1954), „ორი ოკეანის საიდუმლოება“ (1955), „მე ვიტყვი სიმართლეს“ (1957), „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე...“ (1958), „სად არის შენი ბედნიერება, მზია?“ (1959), „პალიასტომი“ (1963), „შეწყვეტილი სიმღერა“ (1960), „განგაში“ (1968) და სხვ. 1965 წელს მისი რეჟისორობით გახმოვანდა და აღდგა ფილმი „ახალგაზრდობა იმარჯვებს“. 1947–1954 წლებში თბილისის კინოსტუდიის ქრონიკის სექტორში, როგორც დამდგმელმა რეჟისორმა, გადაიღო ფილმები: „ბალნეოლოგიური კურორტი“ (1947), „კულტურის კერა“ (1948), „კურზუ, ლებარდე“ (1948), „სიჭაბუკისა და სილამაზის დღესასწაული“ (1950), „იალბუზზე ასვლა“ (1950), „ჭიათურა“ (1951), „სახალხო დღესასწაული რუსთავში“ (1952), „მეხილეობა“ (1953), „ქართლის ბაღებში“ (1953), აგრეთვე კინოჟურნალები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 205. გიორგი გუნია (კინორეჟისორი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნონა გუნია

ნონა ვალერიანის ასული გუნია (დ. 20 დეკემბერი, 1919, თბილისი, — გ. 18 ივლისი, 1998, იქვე) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1956). ვალერიან გუნიას ქალიშვილი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1941 წელს. 1940–1959 წლებში (ხანგამოშვებით) მუშაობდა საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში, საქართველოს ფილარმონიის ჯაზორკესტრების კოლექტივებში სოლისტ მოცეკვავედ. თანაბარი ოსტატობით განასახიერებდა ნარნარსა და დინამიკური ხასიათის ცეკვებს, მათ შორის, ქართულ ხალხურ ცეკვებს. განსაკუთრებით პოპულარული იყო მის მიერ შესრულებული ცეკვა „ქართული“ (გიორგი (ბუხუტი) დარახველიძესთან ერთად). 1937 რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე ამ ცეკვის საუკეთესო შესრულებისთვის I ადგილი და ოქროს მედალი მიიღო. 1939 წელს გახდა ესტრადის მსახიობთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი. 1962 წლიდან მუშაობდა საქართველოს თეატრალური საზოგადოების (1988 წლიდან — თეატრის მოღვაწეთა კავშირი) მუსიკალური თეატრებისა და ქორეოგრაფიის შემოქმედებითი კაბინეტის გამგედ. 1991–1998 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის ხელოვნების რედაქციის კონსულტანტი ბალეტის დარგში, ქორეოგრაფიული სექციის თავმჯდომარე და არაერთი სტატიის ავტორი. 1937: ოქროს მედალი, ცეკვა „ქართულის“ საუკეთესო შესრულებისათვის 1939: ესტრადის მსახიობთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი 1956: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 206. ნონა გუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სერგო გუნია

სერგო უშანგის ძე გუნია (დ. 13 აპრილი, 1907, სოფ. ზანათი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 4 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი გეოფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1963), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა–მათემატიკის ფაკულტეტი 1932 წელს. 1932-1962 წლებში მუშაობდა თბილისის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში, ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ინსტიტუტში. 1962-1977 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის ფიზიკის კათედრის გამგე. იკვლევდა ატმოსფერული ფიზიკის საკითხებს. მის მიერ დამუშავებულ ელჭექის პროგნოზის მეთოდს იყენებენ სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებში ჰიდრომეტეროლოგიური სამსახურების ოპერატიულ ქსელში. ფიზიკის სალექციო კურსი, ნაწ. 3, თბ., 1972 (თანაავტ. ბ. გურგენიძე); Грозовые процессы в условиях Закавказья, Л., 1960; Учет гор и трения в двухуровенной модели для прогноза метеорологических элементов в условиях Кавказа, «Труды Закавказского н.-и. гидрометеорологического ин-та», 1965, в.19 (25) (თანაავტ. В.П. Садоков). ცქვიტინიძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 206.
ზანათი

ზანათი — აბაშის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული (2006 წლამდე — თემი), რომელშიც შედის სოფლები გაღმა ზანათი და გამოღმა ზანათი; ასევე ამ სოფლების გავრცელებული საერთო სახელწოდება. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.
გუნცაძე

საკუთარი სახელი გუნცაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით გუნცაძე — რუსეთის არმიის გენერალი იოსებ გუნცაძე — აგრონომი კონსტანტინე გუნცაძე — პოლიტიკოსი
დავით გუნცაძე

დავით კონსტანტინეს ძე გუნცაძე (დ. 8 სექტემბერი, 1861, სოფ. შუა კვალითი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1922, იუგოსლავია) — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1917), ქართველ აზნაურთა გვარიდან. დაამთავრა ელიზავეტგრადის (უკრაინა) სამხედრო პროგიმნაზია, კიევის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი (1880). მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიისა (1904–1905) და I მსოფლიო (1914–1918) ომებში, გენერალ-მაიორი (1914). მეთაურობდა ტამანის (1890 წლიდან), ლაპლანდიის 97-ე ქვეით პოლკს (1912 წლიდან), 53-ე ქვეით დივიზიას (1915 წლიდან). 1917 წლის ნოემბერ-დეკემბერში იყო მე-12 არმიის სარდლის მოვალეობის შემსრულებელი. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იყო თეთრი მოძრაობის მონაწილე სამხრეთ რუსეთში. 1920 წლიდან ემიგრაციაში იყო. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის, წმ. ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებითა და მედლებით. დოლიძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 206. დავით გუნცაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იოსებ გუნცაძე

იოსებ ალექსანდრეს ძე გუნცაძე (დ. 1863, სოფ. კვალითი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1934, იქვე) — ქართველი აგრონომი. დაამთავრა მონპელიეს (საფრანგეთი) აგრონომიული ინსტიტუტი (1887). სამშობლოში, კვალითში დაბრუნების შემდეგ შეუდგა სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას. აღმოაჩინა ვაზის დაავადება ჭრაქი, შეიმუშავა ბორდოს ხსნარის დასამზადებელი რეცეპტი და დაიწყო ვაზის შეწამვლა. ფილოქსერის წინააღმდეგ პირველმა დაამყნო ამერიკულ საძირეზე ვაზი, რაც ფართოდ დაინერგა მევენახეობაში. საზღვარგარეთიდან შემოიტანა ახალი გაუმჯობესებული სასოფლო-სამეურნეო მანქანა-იარაღები, ხელსაწყოები და აპარატები. სასოფლო-სამეურნეო ცოდნის პროპაგანდის მიზნით ატარებდა საცდელ-საჩვენებელ სამუშაოებს, ექსპერიმენტებს, აჩვენებდა ახალ აგროტექნიკურ წესებს. შეიმუშავა ქართული ვაზის ჯიშებისაგან ღვინის დაყენების რამდენიმე ხერხი. 1908 წელს ზესტაფონში დააარსა სამომხმარებლო-საკრედიტო ამხანაგობა „იმერეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1923 წლმდე. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი, სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესასთან. ჩხეიძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 207.
ნატო ნასარიძე

ნატო ნასარიძე (დ. 2 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი ქალი (მშვილდოსნობა), ევროპის ექვსგზის ჩემპიონი (1990, 1996, 2000) პირად და გუნდურ შეჯიბრებებში. 1992 წლიდან გამოდის თურქეთის სახელით. მსოფლიოს ჩემპიონატების სამგზის მეორე პრიზიორი გუნდურ ჩათვლაში (1995, 1999, 2003) და ორგზის მესამე პრიზიორი პირად ასპარეზობაში (1995, 1997). ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების თამაშების ჩემპიონი (1997) და მეორე პრიზიორი (1993). XXV, XXVI, XXVII და XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1992, ბარსელონა – IX ადგილი; 1996, ატლანტა – XVII ადგილი; 2000, სიდნეი – XXI ადგილი და 2004, ათენი – XXXI ადგილი), დამყარებული აქვს ოლიმპიური რეკორდი (1996). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. 1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ნატო ნასარიძე საქართველოს მეხუთე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს. ნატო ნასარიძე — ქართული სპორტი ↑ დავით გობეჯიშვილი — საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი // „ლელო“, 1 იანვარი, 1991, № 1 (10414), გვ. 1.
ნოდარ გურაბანიძე

ნოდარ სარდიონის ძე გურაბანიძე (დ. 16 სექტემბერი, 1930, თბილისი — გ. 26 თებერვალი, 2024, თბილისი) — ქართველი თეატრმცოდნე, თეატრის კრიტიკოსი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1997), პროფესორი (1994). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1978), კ. მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის (1987), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის (1998), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის (2011) ლაურეატი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი 1954 წელს. 1969–1972 წლებში იყო გამომცემლობა „ხელოვნების“ დირექტორი, 1973–1981 — საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრის პირველი მოადგილე. 1981 წლიდან ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების“ (1990 წლის №4-იდან „ხელოვნება“) მთავარი რედაქტორია. 1969 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტში, შემდეგ საქართველოს შოთა რუსთაველის სახ. სახელმწიფო თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში; 1996-2004 წლებში ამავე დაწესებულების პრორექტორი სამეცნიერო დარგში, 2006 წლიდან — სრული პროფესორი. რეგულარულად აქვეყნებს პერიოდულ პრესაში კრიტიკულ წერილებს, რეცენზიებს, ნარკვევებს. ავტორია წიგნებისა: „ილია ჭავჭავაძე და ქართული თეატრი“ (შემდგენელი, შესავალი წერილი, 1955), „სტანისლავსკი“ (1963), „გიორგი შავგულიძე“ (1963, 1968), „სცენა, რეჟისორი, მსახიობი“ (1966), „აკაკი ხორავა“ (1971), „დიდ გზებზე“ (1971), „მრავალსახეობა თეატრისა“ (1972), „კოტე მარჯანიშვილი“ (1972), „გიგა ლორთქიფანიძე“ (1972), „გამარჯვების გზით“ (1984), „რევოლუციური თანამედროვეობა და თეატრი“ (1981), „სამყარო თეატრალის თვალით“ (1998), „ავსტრალიიდან — ამერიკამდე“ (1998), „კოტე მახარაძე“ (2001), „ჩემი ცხოვრების თეატრი“ (2006). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998). რეჟისორი რობერტ სტურუა, თბ., 1997; ფანტასტიკური რამაზ ჩხიკვაძე, თბ., 2004; მიხეილ თუმანიშვილის თეატრი, თბ., 2010. ცუცქირიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ნოდარ გურაბანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი