laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ახალდაბა (გორის მუნიციპალიტეტი)

ახალდაბა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე, შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 690 მეტრი, გორიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1560 ადამიანი. ახალდაბის ღვთისმშობლის ეკლესია ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია ახალდაბის ნასოფლარი ახალდაბის სამარხი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 280. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ Akhaldaba climate. climate-data.org. ციტირების თარიღი: 15 ოქტომბერი, 2020.
ახალშენი (გორის მუნიციპალიტეტი)

ახალშენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ზეღდულეთის თემი). ტირიფონის ვაკეზე, აღმოსავლეთ კვერნაქების სერის ჩრდილოეთ კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, გორიდან 9 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 184 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 289. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ Akhalsheni climate. climate-data.org. ციტირების თარიღი: 15 ოქტომბერი, 2020.
ბეთლემი (გორის მუნიციპალიტეტი)

ბეთლემი (ყოფილი ახალხიზა) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (სკრის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 630 მეტრი, გორიდან 7 კილომეტრი. სოფელი ხიზაბავრადან (სამცხე-ჯავახეთის მხარე) ჩამოსულმა კათოლიკეებმა დააარსეს 1907 წელს. მიწა პადრე დომინიკე პაწაძე-მუღაშაშვილმა, ეკლესიისთვის შეწირული თანხით, შეისყიდა. თავიდან სოფელს ბეთლემი უწოდეს, თუმცა სახელი კომუნისტურ პერიოდში ახალხიზად გადააკეთეს. ჩამოსახლებულ ოჯახებს შორის არიან ჭონიშვილები, მამუკაშვილები, მურადაშვილები და სხვ. 1920 წლის მიწისძვრის დროს ძველი სახლები დაინგრა. შემდეგ მოსახლეობა ოდნავ ქვემოთ, ამჟამინდელ სოფლის ადგილას ჩავიდა. თანამედროვე სოფელი ძირითადად მენშევიკური მთავრობის პერიოდში გაშენდა, აშენდა სკოლა, საბავშვო ბაღი და ეკლესია, რომელიც საბჭოთა პერიოდში დაანგრიეს. 2019 წელს, გორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილებით, სოფელს დაუბრუნდა თავდაპირველი სახელი — ბეთლემი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 385 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 103. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 გორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულება №54 | გეოგრაფიული ობიექტის სახელდების შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე. matsne.gov.ge (11 მარტი, 2019). ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020. ↑ ბეთლემი გორის რაიონში — დომინიკე მუღაშაშვილის დაარსებული სოფელი. საინფორმაციო ცენტრი „შიდა ქართლი“. qartli.ge (2017-12-25). ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ Akhalkhiza climate. climate-data.org. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2020.
ბერშუეთი

ბერშუეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ზეღდულეთის თემი). მდინარე ბერშუეთის ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, გორიდან 20 კილომეტრი. სოფელში სხვადასხვა დროს რამდენიმე საინტერესო ისტორიული რევოლუცია მოხდა. 1863 წელს მებატონე ამილახვრებმა გლეხებს ნატურალური გადასახადის გარდა 2423 მანეთი ფულადი გადასახადი შეაწერეს. ამან გლეხების მღელვარება გამოიწვია. გლეხები შეიკრიბნენ სოფლის ცენტრში, სადაც ამჟამად საჯარო სკოლის შენობაა. ბერშუეთელთა გამოსვლას ფართო ხასიათი რომ არ მიეღო, მეფის მოხელეები შეეცადნენ მშვიდობიანი გზით დაეშოშმინებინათ გლეხები, მაგრამ ვერაფერს გახდნენ. სოფელში ეგზეკუცია ჩააყენეს. გლეხები ტყეში გაიხიზნენ. ხელისუფლების ორგანოების მხარდაჭერით მებატონეებმა რამდენიმე გლეხის ოჯახი მკაცრად დასაჯეს, დაარბიეს და ააწიოკეს. გლეხების წინააღმდეგობა საბოლოოდ დაძლიეს. 1903 წელს 18 ნოემბერს ბოქაულმა ჩაფრებთან ერთად ჩამოუარა სოფელს და ექიმის ფული მოითხოვა. სოფლის ყრილობამ გადაწყვიტა უარი ეთქვა ამ გადასახადზე, რადგან ექიმი მხოლოდ შეძლებულებს ემსახურებოდა, გლეხებს იშვიათად მკურნალობდა და მათგან დიდ გასამრჯელოსაც იღებდა. ბოქაულმა ჩაფრებს უბრძანა გლეხებისათვის იძულებით გადაეხდევინებათ ფული. გლეხებმა ბოქაული და მისი ჩაფრები გააძევეს სოფლიდან. საღამოს ბოქაული 50 კაზაკის თანხებით გორიდან კვლავ ბერშუეთში ჩავიდა გლეხების დასარბევად. გლეხებმა ხელჩართული ბრძოლა გაუმართებს კაზაკებს და უკუაქციეს. მეორე დღეს სოფელში ჩავიდა გორის მაზრის უფროსი ჯარისკაცთა სამი ასეულით, დაარბია სოფელი, რამდენიმე გლეხი დააპატიმრა და გადასახადი იძულებით აკრიფა. 1906 წლის თებერვალს დამდეგს გლეხებს მთავრობამ წითელრაზმელების გაცემა მოსთხოვა, რაზედაც გლეხებისაგან მტკიცე უარი მიიღო. მამასახლისმა ჩაფრების დახმარებით ყინვიან დღეს გლეხები მდინარეში ჩარეკა, შემდეგ სველტანსაცმელებიანები საბძელში დაამწყვდია და სიკვდილით დაემუქრა. გლეხებმა მაინც არ გასცეს რაზმელები. მოგვიანებით წითელრაზმელებმა შური იძიეს და მოკლეს ბერშუეთის მამასახლისი. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს 1951 წლის 3 ოქტომბრის დადგენილებით, სოფელ ბერშუეთის სახელწოდებით გაერთიანდნენ ბერშუეთის სასოფლო საბჭოს სოფლები — დიდი ბერშუეთი და პატარა ბერშუეთი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 837 ადამიანი. ბერშუეთის კოშკი ბერშუეთის სამების ეკლესია ბერშუეთის მთავარანგელოზის ეკლესია ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 335. ↑ 3.0 3.1 3.2 ვანიშვილი შ. ჩიმაკაძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 48. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №6 (39), გვ. 5, თბ., 1951 წ. ISSN 0203-2023 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბორცვანა

ბორცვანა — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი) წუფის მთის (თრიალეთის ქედი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთის ძირში, მდინარე თეძმის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი გორიდან 28 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 477. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები (ანიმაციური ფილმი)

კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები (რუს. Приключения капитана Врунгеля) — „კიევნაუჩფილმის“ ანიმაციური ფილმი. შედგება 13 სერიისგან. დავიდ ჩერკასკის ეს ფილმი დაფუძნებულია ამავე სახელის რომანზე, დაწერილ ანდრეი ნეკრასოვის მიერ. 1976 წელს შეიქმნა პირველი სამი სერია, 1977 წელს - 4-6 სერია, 1978 წელს - 7-9 და 1979 წელს - ბოლო სამი სერია (10-13). ფილმმა მიიღო ჯილდო: ფილმების საერთაშორისო ფესტივალში - ერევანი საერთაშორისო სატელევიზიო ფილმების ფესტივალი - ჩეხოსლოვაკია ინფორმაცია საიტზე Animator.ru (რუსული) ნეკრასოვი და ინფორმაცია წიგნზე დაარქივებული 2010-12-16 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები საიტზე Lib.ru (ინგლისური) კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები ინგლისურად „კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ბროწლეთი

ბროწლეთი — სოფელი საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში (ტირძნისის თემი). მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირას, გორი-ცხინვალის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 805 მეტრი, გორიდან 28 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 527 ადამიანი. აგვისტოს კონფლიქტის დროს გადამწვარი სახლი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 537. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 136. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფოტონი

ფოტონი — ელემენტარული ნაწილაკი ფიზიკაში, ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედების კვანტი (ულუფა) და სინათლისა და ყველა სხვა სახის ელექტრომაგნიტური გამოსხივების საბაზისო ერთეული. ფოტონი არის აგრეთვე „ძალის გადამტანი“ ელექტრომაგნიტური ძალისთვის. ამ ძალის მოქმედება ადვილად დამზერადია, როგორც მიკროსკოპულ, ასევე მაკროსკოპულ დონეზე. რადგანაც ფოტონს არ აქვს უძრაობის მასა ეს საშუალებას აძლევს მას ურთიერთქმედებდეს შორ მანძილებზე. მსგავსად ყველა ელემენტარული ნაწილაკისა ფოტონი საუკეთესოდ აღიწერება კვანტური მექანიკით ამჟღავნებს რა ტალღურ-ნაწილაკურ დუალიზმს — ანუ ამჟღავნებს როგორც ტალღის, ასევე ნაწილაკის ბუნებას. მაგალითად ფოტონი შეიძლება გარდატყდეს ლინზის საშუალებით ან ამჟღავნებდეს ტალღურ ინტერფერენციას საკუთარ თავთან და აგრეთვე მოქმედებდეს, როგორც ნაწილაკი, რომელიც იძლევა განსაძღვრულ შედეგს რაოდენობრივი მომენტის გაზომვისას. დღეისათვის არსებული შეხედულება ფოტონზე თანდათანობით განვითარდა ალბერტ აინშტაინის მიერ, როდესაც ის ცდილობდა აეხსნა ექსპერიმენტული დაკვირვება, რომელიც ვერ ჯდებოდა კლასიკური სინათლის ტალღური მოდელის ფარგლებში. კერძოდ, ფოტონური მოდელი ითვალისწინებდა რა სინათლის ენერგიის სიხშირეზე დამოკიდებულებას, შესაძლებელს ხდიდა ნივთიერებისა და გამოსხივების თერმულ წონასწორონაში არსებობას. ფოტონური მოდელი აგრეთვე ხსნიდა მანამდე ანომალურ დაკვირვებებს, მათ შორის შავი სხეულის გამოსხივების მახასიათებლებს. რომელსაც სხვა ფიზიკოსები და მათ შორის მაქს პლანკი აღწერდა ნახევრადკლასიკური მოდელის საშუალებით, სადაც სინათლე კვლავ მაქსველის განტოლებებით აღიწერებოდა, ხოლო მატერიალური სხეული, რომელიც შთანთქავდა ან გამოასხივებდა სინათლეს იყო დაკვანტული. თუმცა ამ ნახევრადკლასიკურმა მოდელებმა საკუთარი წვლილი შეიტანეს კვანტური მექანიკის განვითარებაში. შემდგომმა ექსპერიმენტებმა დაადასტურეს აინშტაინის ჰიპოთეზა, რომ თვით სინათლე იყო დაკვანტული და სინათლის კვანტია ფოტონი. ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის თანამედროვე სტანდარტულ მოდელში ფოტონი აღიწერება, როგორც აუცილებელი შედეგი იმისა, რომ ფიზიკურ კანონებს აქვთ გარკვეული სიმეტრია დრო-სივრცის ყოველ წერტილში. ფოტონის შინაგანი მახასიათებლები, როგორებიცაა: მუხტი, მასა და სპინი ბუნებრივად განისაზღვრებიან ამ კალიბრული სიმეტრიის მახასიათებლებიდან. სინათლის ნეიტრინოს თეორია, რომელიც ცდილობს აღწეროს ფოტონი, როგორც შედგენილი სტრუქტურა ჯერჯერობით წარუმატებელია. ფოტონის კონცეფციამ მნიშვნელოვანი წინსვლა მოახდინა თეორიულ და ექსპერიმენტულ ფიზიკაში, როგორებიცა ლაზერები, ბოზე-აინშტაინის კონდენსაცია, ველის კვანტური თეორია და კვანტური მექანიკის შესაძლებელი ინტერპრეტაციები. ფოტონის კონცეფცია გამოიყებული იქნა ფოტოქიმიაში, მაღალი გარჩევისუნარიანობის მიკროსკოპებში და მოლეკულური მანძილების გაზომვაში. ახლახან, ფოტონები შეისწავლეს, როგორც ელემენტები კვანტური კომპიუტერების და ოპტიკური კომუნიკაციის ისეთი დახვეწილი საშუალებისა, როგორიცაა კვანტური კრიპტოგრაფები. დოპლერის ეფექტი ელექტრომაგნიტური გამოსხივება ლაზერი სინათლე დირაკის განტოლება ↑ 1.0 1.1 1.2 Amsler, C. et al. (Particle Data Group) (2008 +2009 ნაწილობრივ განახლებული). „Review of Particle Physics: Gauge and Higgs bosons“ (PDF). Physics Letters B. 667: 1. doi:10.1016/j.physletb.2008.07.018. ISSN 0370-2693. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |year=-ში (დახმარება)
ბერიჯვარი

ბერიჯვარი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში. მდებარეობს მდინარეების ჭარებულისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ–დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ცხინვალიდან 18 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. ...). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 323. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 406. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 24. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 34. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ბრილი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)

ბრილი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ძარის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარეების დიდი ლიახვისა და აღმოსავლეთის ფრონის წყალგამყოფის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ყორნისისწყლის (აღმოსავლეთის ფრონის შენაკადი). ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 14 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 522.
გარდანთა

გარდანთა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ძარის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1030 მეტრი, ცხინვალიდან 3 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 698.
ახსარგინა (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

ახსარგინა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში. მდებარეობს მდინარე ცალბუდის (ლეხურის შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 1520 მეტრი, ცხინვალიდან 28 კილომეტრი, გორიდან — 30 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Æхсæрджын). 1989 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 109. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 305. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 21. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 28. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ბიეთი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

ბიეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში. მდებარეობს მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 30 კილომეტრი, გორიდან — 27 კილომეტრი. ბიეთის მიდამოებში ადამიანს ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. ადრინდელი ფეოდალური ხანის მიწურულში ტერიტორია, სადაც დღევანდელი ბიეთი და მისი მიდამოებია, ქსნის ხევის შემადგენლობაში შედიოდა, შემდეგ კი – ქსნის საერისთავოში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს ფიზიკურად აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 19 მცხოვრები. ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ბიეთის მონასტერი და ბიეთის ღვთისმშობლის ეკლესია. გვასალია ჯ., მეფისაშვილი რ., ცინცაძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 429-430. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 25. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 35. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 362. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ბაგატა

ბაგატა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 7 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 125.
ახალი ხურვალეთი

ახალი ხურვალეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (შავშვების თემი), ტირიფონის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, გორიდან 18 კილომეტრი. სოფელი მდებარეობს თბილისიდან 67 კილომეტრში და ესაზღვრება რუსეთის მიერ ოკუპირებულ სოფლებს წინაგარსა და ორჭოსანს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 34 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 94. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გალუანთა

გალუანთა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 1050 მეტრი, ცხინვალიდან 13 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 645.
მარია ანა თეკლა მოცარტი

მარია ანა თეკლა მოცარტი (გერმ. Maria Anna Thekla Mozart), მიმართვის სახელი მარიანა (გერმ. Rufname Marianne) (დ. 25 სექტემბერი, 1758 — გ. 25 იანვარი, 1841) — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ბიძაშვილი. დაიბადა აუგსბურგში, გერმანიაში. იყო მესამე შვილი (და ერთადერთი გადარჩენილი) ფრანც ალოის მოცარტის (ლეოპოლდ მოცარტის უმცროსი ძმა) 5 შვილიდან. 1777 წლის 11 ოქტომბერსა და 26 ოქტომბერს შორის 19 წლის მარიანამ გაიცნო 21 წლის მოცარტი აუგსბურგში. მათ ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ. გარდაიცვალა გერმანიაში, ბაიროითში — 82 წლის ასაკში. Dempf, Peter (2004) Mir ist so federleicht ums Herz, Eichborn Verlag, Frankfurt/Main. ISBN 3-8218-0951-5 (In German) Schad, Martha Hrsg. (2015) Mozarts erste Liebe, Anton H. Konrad Verlag, Weißenhorn. ISBN 978-3-87437-570-2 (In German) Maynard Solomon (1995) Mozart: A Life. Harper Collins. Wegele, Ludwig (1985) Der Lebenslauf der Marianne Thekla Mozart, Brigg Verlag, Augsburg. (In German) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარია ანა თეკლა მოცარტი“ ვიკისაწყობში. "A Visit to Maria Anna Thekla Mozart"
დეციუსი

გაიუს მესიუს ქუინტუს დეციუს (ლათ. Gaius Messius Quintus Traianus Decius) (დ. დაახლ. 201 — გ. 251) — რომის იმპერატორი 249-251 წლებში. მისი მართველობის ბოლო წელს მას ეხმარებოდა საკუთარი ვაჟი ჰერენიუს ეტრუსკუსი. ორივენი მოკლეს აბრიტუსის ბრძოლაში.
იულიუს ნეპოტი

ფლავიუს იულიუს ნეპოტი (დ. დაახლ. 430— გ. 480) — დასავლეთ რომის იმპერატორი 474–475 წლებში. ზოგიერთ ისტორიკოსს მიაჩნია, რომ იგი იყო რომის ბოლო იმპერატორი. თუმცა უმეტესობა რომულუს ავგუსტუსს თვლის ბოლო ადამიანად, რომელიც მართავდა რომის იმპერიას. [https://web.archive.org/web/20171104083935/http://www.roman-emperors.org/nepos.htm დაარქივებული 2017-11-04 საიტზე Wayback Machine. Ralph W. Mathisen, "Julius Nepos (19/24 June 474 – [28 August 475 – 25 April/9 May/22 June 480)"]
გლიცერიუსი

ფლავიუს გლიცერიუსი (დ. დაახლ. 420 — გ. 480) — დასავლეთ რომის იმპერატორი 473–474 წლებში. იმპერატორად გამოაცხადა ბურგუნდების მეფე გუნდობადმა 473 წლის მარტში. იმპერატორის ტახტიდან გადადგომის შემდეგ გახდა სალონის (დღევანდელი სპლიტი, ხორვატია) ეპისკოპოსი. გლიცერიუსი იყო დასავლეთ რომის იმპერიის ერთ-ერთი ბოლო იმპერატორი.
ოსმანი (თევზი)

ოსმანი (ლათ. Diptychus) — თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. გვარში 3 სახეობაა. გავრცელებულია შუა და ცენტრალური აზიის მთის წყალსატევებში. დსთ-ს ქვეყნებში 2 სახეობაა: ქერცლიანი ოსმანი (Diptychus maculatus), რომლის სიგრძე 50 სმ, მასა — 1 კგ აღწევს. იკვებება მცენარეებით და უხერხემლო ცხოველებით. მისი ჯუჯა ფორმაა სევერცოვის მეჩხერქერცლიანი ოსმანი, რომლის სიგრძე 25 სმ, მასა 200 გ აღწევს. შიშველი ოსმანის (Diptychus dybowskii) სიგრძეა დაახლოებით 60 სმ, მასა 3 კგ-მდე. მისი ქვირითი შხამიანია. ისიქ-ქოლის ტბაში რეწვის ობიექტია. იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, შებოლილს და გამხმარს. სააკლიმატიზაციო ობიექტია. დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 595.
აჰმადუ აჰიჯო

აჰმადუ აჰიჯო (დ.24 აგვისტო, 1924, გარუა, კამერუნი — გ. 30 ნოემბერი, 1989 დაკარი, სენეგალი) — კამერუნის სახელმწიფო მოღვაწე, კამერუნის პირველი პრეზიდენტი 1960–1982 წლებში. 1941 წელი – დაამთავრა იაუნდეს ადმინისტრაციული სკოლა. 1947 წლიდან არაერთხელ იყო არჩეული თვითმმართველობის ორგანოებში. 1957 წლიდან კამერუნისათვის საშინაო ავტონომიის მინიჭების შემდეგ პრემიერ–მინისტრის მოადგილე. 1958 წლიდან პრემიერ–მინისტრი. 1960 წლიდან კამერუნის ფედერაციული რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1966 წლიდან მმართველი პარტიის კამერუნის ეროვნული კავშირის თავმჯდომარე. 1982 წელს გადადგა თანამდებობიდან, მისი პოსტი კი დაიკავა პოლ ბიიამ, კამერუნის პრემიერ–მინისტრმა. 1983 წელს ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ა. აჰიჯო და პ. ბიია. აჰმადუ აჰიჯო გაიქცა საფრანგეთში. სიცოცხლის ბოლო წლებში ცხოვრობდა სენეგალში. გარდაიცვალა 1989 წელს სენეგალის დედაქალაქ დაკარში. Mamadou Diouf, Les figures du politique en Afrique (1999), page 84 (ფრანგული).
ვაიმარი

ვაიმარი — ქალაქი გერმანიაში, მდებარეობს მდინარე ილმზე. ერფურტის, გერასა და იენის შემდეგ იგი თიურინგიის სიდიდით მეოთხე ქალაქია. პირველად ისტორიულ დოკუმენტებში მოიხსენიება X საუკუნის შუა წლებში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Weimar, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Weimar's official website დაარქივებული 2015-09-13 საიტზე Wayback Machine. Historic tour in 49 pictures Deutsches Nationaltheater (German National Theater) The Weimar Story Ginkgo Museum, Weimar
ოსპი

ოსპი (ლათ. Lens) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. მისი სწორმდგომი ან ნახევრად გართხმული ღეროს სიგრძეა 20-55 სმ. ფოთოლი წყვილფრთაართულია, 1-3 ყვავილი ერთადაა მოთავსებული ყვავილის ყუნწზე, ფოთლის იღლიაში, იგი თეთრი, ვარდისფერი ან მოიისფრო ლურჯია. ნაყოფი 1-3 თესლიანი პარკია, თესლი ბრტყელი ან ამობურცულია სხვადასხვა ფერის, ერთფერი ან მოხატული. გვარში 5 სახეობაა, კულტივირებულია ერთი — ჩვეულებრივი ოსპი (Lens culinaris), რომელიც ორ ჯგუფად იყოფა: მსხვილმარცვლად და წვრილმარცვლად. ოსპი უძველესი კულტურაა, ფართოდაა გავრცელებული. საქართველოში მოჰყავთ გორის, ახალქალაქის, დუშეთისა და თიანეთის მუნიციპალიტეტების მთიან ზონაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 597.
ათენის მეტროპოლიტენი

ათენის მეტროპოლიტენი — საბერძნეთის დედაქალაქის ათენის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი წამყვანი სახეობა. ექსპლუატაციაში პირველად 1869 წელს შევიდა, ლონდონის მეტროპოლიტენზე ექვსი წლით ადრე, და მსოფლიოში რიგით მეორე მეტროპოლიტენი გახდა. თავდაპირველად წარმოადგენდა ცალლიანდაგიან მიწისზედა ტრასას, რომელზეც ორქთლმავალი დადიოდა. 1904 წელს ელექტროფიკაციისა და მეორე ლიანდაგის დამატების წყალობით, ათენის მეტრომ სრულფასოვანი მეტროპოლიტენის სახე შეიძინა. 2000 წლამდე მხოლოდ ერთი ხაზი იყო, მაგრამ, 2004 წლის ოლიმპიური თამაშებისთვის კიდევ ორი ხაზი - წითელი და ლურჯი დაამატეს, პირველ ხაზს კი კაპიტალური რემონტი ჩაუტარეს. აქედან გამომდინარე, ათენის მეტრო დღესდღეობით მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მოდერნიზებულ და კეთილმოწყობილ მეტროპოლიტენად არის მიჩნეული. 1869 წელს 1 მიწისზედა ხაზმა დაიწყო მუშაობა ტისოდან პირეიმდე; იმხანად მოძრაობა ცალლიანდაგიან ტრასაზე ხდებოდა ორთქლმავლის საშუალებით, შუალედებში გაჩერებების გარეშე. 1889 (სხვა მონაცემებით 1895) წელს ექსპლუატაციაში შევიდა ტისო - ომონიას მიწისქვეშა ხაზი. 1904 წელს ათენის მეტროპოლიტენის ელექტრიფიკაცია მოხდა და სტანდარტული სქემით მესამე საკონტაქტო ლიანდაგის გამოყენებით ორლიანდაგიან სისტემაზე გადავიდა. 1957 წელს ხაზი 1 აშენდა თანამედროვე სიგრძემდე - 26 კმ - 23 სადგურით. ათენის მეტროს საერთო სიგრძე 52 კილომეტრია, სადგურების საერთო რაოდენობა — 48. ათენის მეტროს ლიანდაგები ლიფტი ერთ-ერთ სადგურზე მეტროპოლიტენების სია ოფიციალური საიტი. ათენის მეტრო საიტზე urbanrail.net დაარქივებული 2010-06-03 საიტზე Wayback Machine. . ათენის მეტროს ისტორია და ინფორმაცია რუსულ ენაზე.
ოსტეო...

ოსტეო... (ბერძნ. osteon — ძვალი) — რთული სიტყვის ნაწილი, მიგვანიშნებს ძვალთან, ძვლოვან ქსოვილთან კავშირზე. მაგ., ოსტეოლოგია, ოსტეომიელიტი, ოსტეოპლაზია და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 597.
ოსტრაკოდერმები

ოსტრაკოდერმები (ლათ. Ostracodermi), პრიმიტიული ხერხემლიანების — უყბოების გადაშენებული ჯგუფი. მათი სხეულის სიგრძე 2 მ აღწევდა. არსებობდა პალეოზოურ ჯგუფში ადრინდელი სილურულიდან გვიანდელ დევონურამდე. ჰქონდათ შინაგანი ხრტილოვანი ჩონჩხი და გარეგანი ჯავშანი, რომლებიც ცალკეული ფირფიტებისაგან ან წვრილი ქერცლისაგან შედგებოდა. მნიშვნელობა აქვთ დევონის სტრატიგრაფიისათვის. მჭედლიძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 599, თბ., 1984