laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გუბადლის რაიონი

გუბადლის რაიონი (აზერ. Qubadlı rayonu) — რაიონი აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც 2020 წლის ომამდე ფაქტობრივად კონტროლდებდა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ და ამ უკანასკნელის ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად ეს ტერიტორია შედიოდა სეპარატისტული რესპუბლიკის კაშატაგის რაიონში. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების თანახმად, 2020 წლამდე გუბადლის რაიონის ტერიტორია განიხილებოდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ ოკუპირებულად. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გუბადლი. რაიონი მდებარეობს აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთში. რელიეფი მთიანი და მთაგორიანია. ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი მდებარეობს ტორაგაჩის მწვერვალზე, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 2003 მეტრს. კლიმატი ზომიერად კონტინენტალურია. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინებიან მდინარეები აკერა და ვოროტანი. გუბადლის რაიონი დასავლეთით 120 კმ-ის სიგრძეზე ესაზღვრება სომხეთს, ჩრდილოეთით — ლაჩინის და ხოჯავენდის რაიონებს, აღმოსავლეთით ჯაბრაილის რაიონს, სამხრეთით — ზანგილანის რაიონს. გუბადლის რაიონი შეიქმნა 1933 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ს შემადგენლობაში. 1993 წლის მეორე ნახევარში ყარაბახის ომის დროს გუბადლის რაიონის ტერიტორია გადავიდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების კონტროლ ქვეშ. არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ რაიონის ტერიტორია ითვლება კაშატაგის რაიონის ნაწილად. 2020 წლის ომის შედეგად, აზერბაიჯანმა მთლიანად აღადგინა კონტროლი რაიონის ტერიტორიაზე. State Statistical Committee of Azerbaijan Republic. Population of Azerbaijan ↑ Резолюция СБ ООН № 874 от 14 октября 1993 года ↑ Резолюция СБ ООН № 884 от 12 ноября 1993 года ↑ Кубатлинский район на сайте консульства Азербайджана в Санкт-Петербурге. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-12. ციტირების თარიღი: 2017-11-22.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 853

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 853 მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 29 ივლისს. უშიშროების საბჭოს 822 რეზოლუციის (1993) დადასტურების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობების გაუარესების გამო და დაგმო აღდამისა და აზერბაიჯანის სხვა რაიონების ოკუპაციას, და მოითხოვა სომხების მიერ აღნიშნული ტერიტორიებიდან ჯარების სრულ გაყვანას. რეზოლუციის ტექსტი იწყება დაუყოვნებლივ ცეცხლის და საომარი მოქმედებების შეწყვეტის მოთხოვნით, რომელშიც აღინიშნა მშვიდობიანი მოსახლეობა და სახლების დაბომბვა, აგრეთვე საბჭომ მოითხოვა რეგიონში საერთაშორისო ჰუმანიტარული დახმარების შეუფერხებლად შესვლა. საბჭომ, ასევე მოუწოდა ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და ეკონომიკური კავშირების აღდგენას ამ პროცესის ფარგლებში, მოუწოდა გენერალურ მდივანს, ბუტროს ბუტროს-გალისა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, უზრუნველყონ დევნილთა დახმარება. კონფლიქტის აღმოფხვრის მცდელობებთან დაკავშირებით, საბჭომ დადებითად შეაფასა ეუთოს მინსკის ჯგუფის მუშაობა, რომელსაც იან ელიასონი ხელმძღვანელობდა, მაგრამ შეშფოთება გამოთქვა კონფლიქტის უარყოფით გავლენაზე კომისიის მუშაობაზე. ამასთან დაკავშირებით, საბჭომ მხარეებს მოუწოდა, თავი შეიკავონ იმ ქმედებებისგან, რომლებიც ხელს შეუშლიან საკითხის მშვიდობიანად მოგვარებას. საბჭომ, მიესალმა ამ უკანასკნელის მიერ, რეგიონში მონიტორინგის მისიის შექმნას. საბჭომ, სთხოვა სომხეთის მთავრობას გამოიყენოს თავისი გავლენა აზერბაიჯანის მთიანი ყარაბაღის რეგიონის სომხებზე, რათა მათ დაიცვან 822-ე და მიმდინარე რეზოლუცია, ასევე მინსკის ჯგუფის ამჟამინდელი დადგენილები და წინადადებები. საბჭომ, ასევე მოუწოდა ქვეყნებს, თავი შეიკავონ იარაღისა და საბრძოლო ტექნიკის მიწოდებას დაპირისპირებულ მხარეებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს კონფლიქტის გააქტიურება. საბოლოოდ, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტის განხილვისას, მეორე რეზოლუციაში საბჭომ გენერალურ მდივანს, სსკ-ის თავმჯდომარესთან, ასევე მინსკის ჯგუფის თავმჯდომარესთან კონსულტაციების შემდეგ, მოითხოვა მიაწოდოს ინფორმაცია საბჭოს რეგიონში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით. ვიკიწყაროში არის სტატია: გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 853 რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები ყარაბაღის ომი 1993 წლის ზაფხულის შეტევები მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მთიანი ყარაბაღის შესახებ ↑ Ambrosio, Thomas (2001). Irredentism: ethnic conflict and international politics. Greenwood Publishing Group, გვ. 159. ISBN 978-0-275-97260-8.  ↑ Chayes, Abram (1996). Preventing conflict in the post-communist world: mobilizing international and regional organizations. Brookings Institution Press, გვ. 520. ISBN 978-0-8157-1385-2.
ლილ პიპი

გუსტავ არი (ინგლ. Gustav Åhr; დ. 1 ნოემბერი, 1996 — გ. 15 ნოემბერი, 2017) — ამერიკელი რეპერი და მომღერალი, უფრო მეტად ცნობილი ზედმეტსახელით ლილ პიპი (ინგლ. Lil Peep). იგი პოსტ-ემოს აღორძინების ერთ-ერთ პირველ მუსიკოსად ითვლება. მისი მუსიკა ემოსა და ჰიპ-ჰოპის ნარევია, რომელსაც ხანდახან ჰქვია ემო-ჰიპ ჰოპი, ემო-ტრეპი ან ემო-რეპი. დაიბადა პენსილვანიაში, თუმცა ლონგ-აილენდზე გაიზარდა. მისი მშობლები მასწავლებლები არიან, რომლებმაც ჰარვარდის უნივერსიტეტი დაამთავრეს. დედა დაწყებითების პედაგოგია, ხოლო მამა - პროფესორი. 2015 წელს ლოს-ანჯელესში გადავიდა და იქ მუსიკალური კარიერა დაიწყო. 2017 წელს არი საცხოვრებლად ლონდონში გადავიდა. 2017 წლის 15 ნოემბერს მუსიკოსი ოცდაერთი წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუსონში, არიზონაში. ვარაუდობდნენ, რომ ქსანაქსის გადაჭარბებული დოზით მიღების შედეგად გარდაიცვალა. საბოლოოდ დადგინდა, რომ მიზეზი იყო ყალბი წარმოების ქსანაქსისს გამოყენება და ოპიოდური ანალგეზიური საშუალება ფენტანილი. Lil Peep Part One (2015) Live Forever (2015) Crybaby (2016) Hellboy (2016) Come Over When You're Sober, Pt. 1 (2017) Come Over When You’re Sober, Pt. 2(2018) Feelz (2015) Vertigo (2016) California Girls (ნედარბ ნაგრომთან ერთად) (2016) Teen Romance (2016) Castles (ლილ ტრეისისთან ერთად) (2016) Castles II (ლილ ტრეისისთან ერთად) (2017) Goth Angel Sinner (2018) ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. ↑ „Lil Peep Is Leading The Post-emo Revival“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-17. ციტირების თარიღი: 2017-11-23. ↑ „Maybe Lil Peep Really Is The Future of Emo“. ↑ „Tears of a Dirtbag: Rapper Lil Peep Is the Future of Emo“. ↑ „Who was Lil Peep? Inside the life of the late 21-year-old rapper“. NME (ინგლისური). 2017-11-16. ციტირების თარიღი: 2017-11-16. ↑ Brown, August (November 16, 2017). „Lil Peep, hero to the emo and hip-hop scenes, dies of suspected overdose at 21“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: November 16, 2017. ↑ https://www.newsday.com/entertainment/music/who-is-rapper-lil-peep-1.15003020 დაარქივებული 2017-12-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლ.) ↑ http://metro.co.uk/2017/11/16/who-is-lil-peep-songs-tours-and-videos-gustav-ahr-is-known-for-as-rapper-dies-at-21-7083438/ (ინგლ.) ↑ სერჯენტი, ჯორდან (20 ნოემბერი, 2017). „TMZ: Police Report Says Lil Peep Did Not Wake Up From Pre-Show Nap“. Spin. ციტირების თარიღი: 21 ნოემბერი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ამანდა, უიკსი (8 დეკემბერი, 2017). „Lil Peep Cause of Death Determined: Fentanyl, Xanax Overdose“. Pitcfork. ციტირების თარიღი: 9 დეკემბერი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ 11.0 11.1 11.2 უმაღლესი პოზიციები ალბომისთვის Come Over When You're Sober, Pt. 1: აშშ Billboard 200: Lil Peep – Chart History. Billboard. ციტირების თარიღი: December 1, 2017. აშშ - Alternative Albums: Lil Peep – Chart History. Billboard. ციტირების თარიღი: December 1, 2017. აშშ - Top R&B/Hip-Hop Albums: Lil Peep – Chart History. Billboard. ციტირების თარიღი: December 1, 2017. აშშ - Top Rap Albums: Lil Peep – Chart History. Billboard. ციტირების თარიღი: December 1, 2017. ↑ Lil Peep – Awful Things – Chart History. Billboard. ციტირების თარიღი: December 1, 2017.
ალექსანდრე მეფის სიგელი კათოლიკოს შიოსადმი

სიგელი ალექსანდრე მეფისა კათოლიკოს შიოსადმი მცხეთისა და გარეჯის უდაბნოს სადავო მამულების შესახებ — 1438 წელს (რკვ ქორონიკონს) შედგენილი ქართული ხელნაწერი საბუთი. აღნიშნული საბუთით ალექსანდრე მეფე, სვეტიცხოვლის და გარეჯის სადავო მამულებზე ბრძანებას სცემს. დედანი დაკარგულია. პირი: სეა, 1449-1635; გადაწერილი XX საუკუნის დასაწყისში სარგის კაკაბაძის ხელით. 1 ფრ. დედნის აღწერილობა ს. კაკაბაძის მიხედვით: ზომა — 41 X 15 სმ; განკვეთილობის ნიშანი: ორწერტილი. საბუთის ძველი საარქივო-სააღრიცხვო ნომერი: სინოდალური კანტორის სიგელი №64 და ნუსხა №507 — სკკ. საბუთს თარიღი არ უზის. თედო ჟორდანია, ტექსტის ბოლოში მიწერილი ქორონიკონის — რკვ (126) გათვალისწინებით, საბუთს ათარიღებს 1438 წლით, თუმცა ამ თარიღს, ისევე როგორც ხელრთვას, სადაც იკითხება სახელი „ლეონი“, საეჭვოდ მიიჩნევს და დასძენს, „რადგან 1439 წელს კ~ზად სჩანს დავით II, ამის გამო ეს ქ~კნი, შემდეგ მიწერილი, საეჭვოდ მიგვაჩნია. კ~ზი შიო ჩვენს საბუთებში პირველად სჩანს 1440 წელს — რად მოუწერია ალექსანდრე მეფეს ლეონად ჩვენ არ ვიცით: ანუ ალექსანდრე მფის გუჯარი მერე კახთა მეფე ლეონს მოუწერია და ანუ ალექსანდრე არის კახთა მეფე უცნობი, ლეონ I-ად წოდებული, ბერად შემდგარი, რომელიც პლატონ იოსელიანის მოწმობით, დამარხულია დავითგარესჯაში. კახთა მეფე გიორგი, მეფე მონაზონის ალექსანდრეს ძე, გამეფებული 1433 წელს.“. დათარიღების საფუძველია კათოლიკოს შიო II-ის ზეობის წლები, შემდგომში საბუთი დაუმტკიცებია ლეონ კახთა მეფეს, რასაც ადასტურებს მისი ხელრთვა. ლომიძე დ., ჭუმბურიძე მ., სხირტლაძე ზ., გარეჯის ისტორიული დოკუმენტები, თბ., 2008, გვ. 16 ↑ თ. ჟორდანია, „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა“, ტ. II, ტფ., 1897, გვ. 244
არწივი (შუახმელეთი)

არწივები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ფრინველები, რომლებიც მანუეს მაცნეები იყვნენ. დიდ არწივებს შორის იყვნენ არწივები, რომლებიც ადამიანებს, ელფებსა და ჯადოსნებს ეხმარებოდნენ ბოროტებასთან ბრძოლისას. სწორედ მათ უწოდებდნენ მანუეს არწივებს. ეს არსებები შუახმელეთში ვალინორიდან გამოაგზავნეს, რათა თავდაპირველად გადასახლებული ნოლდორებისთვის ეყარაულათ, ისევე, როგორც მორგოთისთვის. ყველა მნიშვნელოვანი ამბავი მანუესთან მიდიოდა. მანუეს ბრძანებით თორონდორი, არწივთა მბრძანებელი, თვალს ადევნებდა თანგოროდრიმს, ვულკანურ მთას ანგბანდის თავზე. თორონდორი დაეხმარა ფინგონს მაედროსის გადარჩენაში. მოგვიანებით არწივები კრისაეგრიმს ადევნებდნენ თვალს, რომელიც ექორიადის ნაწილი იყო, გონდოლინში. ისინი მეფე ტურგონის მეგობრები იყვნენ და ახლომდებარე მთებიდან მორგოთის მზვერავებს აძევებდნენ. მათი ძალისხმევით ორკები ვერც კი უახლოვდებოდნენ ახლო მთებსა  თუ ბრითიაქის ფონს, რომელიც სამხრეთით მდებარეობდა. ტუორის მოსვლის შემდგომ დაზვერვა გაორმაგდა და მტერი კვლავ ვერ პოულობდა გონდოლინს. ამგვარად გონდოლინმა ელფთა დამალულ სამეფოთა შორის ყველა დიდ ხანს იარსება. როდესაც გონდოლინი საბოლოოდ დამარცხდა, არწივები იცავდნენ გამოძევებულებს და აძევებდნენ ორკებს, რომლებიც ხალხს თავს დაესხნენ კირით თორონათზე. თორონდორი იყო სწორედ ის არწივი, რომელმაც მორგოთის სახეს ფინგოლფინთან ბრძოლის შემდეგ ეცა და სამუდამო ნაიარევები დაუტოვა. მანუემ ფინგოლფინის გვამი ექორიათში ჩააბრძანა, სადაც გმირი ფინგონმა დაკრძალა. პირველი ეპოქის ბოლოს მომხდარი რისხვის ომისას არწივები იბრძოდნენ ვალარებთან, ელფებთან და ედანებთან ერთად. დრაკონების გამოჩენის შემდეგ ყველა დიდი ფრინველი თორონდორის მეთაურობით ეარენდილს შეუერთდა და ასე განადგურდა დრაკონთა დიდი ნაწილი. გვაიჰირი ლანდროვალი მენელდორი თორონდორი არწივი (შუახმელეთი) — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1954), ბეჭდის საძმო, ბეჭდების მბრძანებელი, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), "ელრონდის საბჭო", გვ. 275, ISBN 0-395-08254-4 ↑ სილმარილიონი, "ამბავი დორიათის დაქცევისა", გვ. 228
ნარგოთრონდი

ნარგოთრონდი — ციხესიმაგრე ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, აშენებული ფინროდ ფელაგუნდის მიერ. მდებარეობდა ნაროგის ნაპირებზე, ბელერიანდის ტერიტორიაზე. იგი იყო ფელაგუნდის სამეფოს ძირითადი წერტილი და მოიცავდა მიწებს ჩრდილოეთით (ტალათ დირნენს და სხვებს). ნაროგის გამოქვაბულები ტაურ-ენ-ფაროთის ქვედა ნაწილში, დასავლეთ სანაპიროზე, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც ნულუკკჰიზდინი. აქ გაძევებამდე სახლობდნენ ქონდრისკაცები. დორიათის მენეგროთით შთაგონებულმა ფინროდმა, რომელიც ამავე დროს მორგოთისგან დამალვას ცდილობდა, ნარგოთრონდი გამოქვაბულებში ააგო პირველ ეპოქაში. მას ლურჯი მთების ჯუჯები ეხმარებოდნენ, რომლებმაც მისთვის ასევე ნაუგლამირი, ჯუჯების ყელსაკიდი შექმნეს. ფინროდი ნარგოთრონდს მართავდა, სანამ არ შეუერთდა ბერენის სილმარილებზე ლაშქრობას და მმართველოდა ოროდრეთს გადასცა. თუმცა, დაგორ ბრაგოლახის მოვლენების შედეგად, კელეგორმი და კურუფინი, ფეანორის შვილები, დამარცხდნენ და ნარგოთრონდში დაიმალნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი მათი მოსვლით გაძლიერდა, ფეანორის შვილების გავლენამ იმატა. კელეგორმი და კურუფინი იქ ცხოვრობდნენ, როდესაც ფინროდმა ქალაქი ბერენთან ერთად დატოვა და ისინი უფრო მეტი ძალაუფლებით სარგებლობდნენ, ვიდრე ოროდრეთი. შემდეგ ცნობილი გახდა ფინროდის აღსასრულის შესახებ. ამ დროისთვის ორივე ნარგოთრონდიდან წასული იყო. ტურინ ტურამბარი მოგვიანებით მოვიდა ქალაქში და მისი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მებრძოლი გახდა. მაგრამ მან ასევე ხალხი გამოიყვანა მორგოთის წინააღმდეგ ღია ბრძოლაში (ამ დროისთვის ქალაქს უერთდებოდა ხიდი). ეს საბოლოოდ დასრულდა ქალაქის დრაკონ გლაურუნგის მიერ განადგურებით. გლაურუნგი ნარგოთრონდში ხუთი წლის მანძილზე იმალებოდა, იცავდა რა მოპარულ ნადავლს. შემდეგ იგი ბრეთილში, ტურინის საძებნელად გადავიდა და მოკლული იქნა უკანასკნელის მიერ კაბედ-ენ-არასზე. მიმი, ჯუჯა, დასახლდა ნარგოთრონდში და „დაიბრუნა“ სხვა ჯუჯების უძველესი სამეფო, მაგრამ მოკლული იქნა ჰურინის მიერ. სამეფო უდაბური იყო პირველი ეპოქის მანძილზე, რისხვის ომის მოვლენებამდე, საბოლოოდ კი, ბელერიანდთან ერთად ჩაიძირა. სამეფოსა და ქალაქის სახელწოდება აღნიშნავს „წყალქვეშა ციხე-სიმაგრეს მდინარე ნაროგზე“. ჯუჯები მას „ნულუკკჰიზდინს“ (Nulukkhizdîn) უწოდებდნენ (შეცდომით ცნობილი იყო, როგორც „ნულუკკიზდინი“). თუმცა, ჯ.რ.რ. ტოლკინის მიერ შემუშავებული იქნა სახელწოდება ნარ(უ)კათანი (Nar(u)kathan), რომელსაც ელფებმა დაუმატეს ბოლოსართი rond - კამაროვანი გუმბათი. ძველ ინგლისურ ენაზე ერიოლის ტექსტების თარგმანებში ნარგოთრონდი ცნობილია, როგორც Hlydingaburg - ჰლიდინგების ქალაქი ან Stangaldor(burg). ნარგოთრონდი — საიტზე Tolkien Gateway
მახარაძე

საკუთარი სახელი მახარაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: ავთანდილ მახარაძე — მსახიობი ალექსანდრე მახარაძე — მომღერალი, ხალხური სიმღერების შემსრულებელი ალექსანდრე მახარაძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი არჩილ მახარაძე — ინჟინერ-პოლკოვნიკი ბორის მახარაძე — ფეხბურთელი გერასიმე მახარაძე — პოლიტიკოსი გიორგი მახარაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე დავით მახარაძე — ფეხბურთის მწვრთნელი დავითი (მახარაძე) — სასულიერო პირი ვალერი მახარაძე — სახელმწიფო მოხელე (რუსეთი) ვარლაამი (მახარაძე) — სასულიერო პირი თინა მახარაძე — მსახიობი, კინორეჟისორი და მწერალი ილია მახარაძე — სამხედრო პირი კახი მახარაძე — ფეხბურთელი კონსტანტინე მახარაძე — მხატვარი კოტე მახარაძე — მსახიობი, სპორტული კომენტატორი ლეონ მახარაძე — ინჟინერი-ელექტრომექანიკოსი მალხაზ მახარაძე — ფეხბურთელი მალხაზ მახარაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი მელქისედეკ მახარაძე — რევოლუციონერი მიხეილ მახარაძე — ფილოსოფოსი, პოლიტიკოსი ნიკოლოზ მახარაძე — ისტორიკოსი ნიკოლოზი (მახარაძე) — სასულიერო პირი ნინო მახარაძე — რევოლუციონერი რომან მახარაძე — მხატვარი ფილიპე მახარაძე — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი, საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე მახარაძის რაიონი — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ძველი სახელწოდება მახარაძე — ქალაქ ოზურგეთის ძველი სახელწოდება მახარაძე — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოზურგეთის ძველი სახელწოდება მახარაძე — სოფელ ზემო კაჭრეთის ძველი სახელწოდება ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მახარაძე
ავარები (შუახმელეთი)

ავარები (Avari) ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ელფების ეთნიკური ჯგუფი. მათი ენა, ავარული (Avarin) არსებობდა სამი ჯგუფის სახით, რომლებიც ერთმანეთს არანაირად არ უკავშირდებოდნენ: დასავლეთ ავარული ენა (ახლოს იყო სინდარულთან, ტელერულთან, ქუენიასთან) ჩრდილოეთ ავარული ენა (მეტად ინდივიდუალური, რომელშიც თანხმოვნები არ იყო) აღმოსავლეთ ავარული ენა ავარები — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ. რ. რ. (1977). „ამბავი ელფთა მოსვლისა და მელკორის დატყვევებისა“, სილმარილიონი, პირველი გამოცემა.  ↑ ჯ.რ.რ. ტოლკინი, "შედარებითი ცხრილები", Parma Eldalamberon 19, გვ. 18-28.
კჰუზდული

კჰუზდული (Khuzdul) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ჯუჯების მთავარი და იდუმალი ენა. ახასიათებდა უხეში ჟღერადობა, თავის მხრივ ნაწარმოები სამი თანხმოვნისგან შემდგარი ჟღერადობით - ხშირი შეტანხმებები იყო kh-z-d, b-n-d, z-g-l. ამბობენ, რომ ეს ენა გამოიგონა და ჯუჯებს ასწავლა თავად აულემ, მათმა შემქმნელმა. ვინაიდან ჯუჯები მას დიდ პატივს სცემდნენ, ენაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ შეუტანიათ. სიტყვები კჰუზდულზე იწერებოდა კირთული (Cirth) დამწერლობით. სასაუბრო ფორმის, აგლაბის (aglâb) გარდა ჯუჯები იყენებდნენ ჟესტების ფორმასაც, იგლიშმეკს (iglishmêk). კჰუზდული — საიტზე Tolkien Gateway ↑ კარპენტერი, ჰამფრი, რედ. (1981), ჯ. რ. რ. ტოლკინის წერილები, ბოსტონი: Houghton Mifflin, #176, ISBN 0-395-31555-7 ↑ ტოლკინი, ჯ. რ. რ. (ივლისი 1998). ჰოსტეტერი, კარლ ფ. (ed.). „From Quendi and Eldar, Appendix D“. Vinyar Tengwar (39): 5, 10.
ენტური

ენტური (Entish) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ენტების ძველი ენა, რომელზეც ისინი ძალიან ნელი ტემპით საუბრობდნენ. მასში იყო განმეორებადი ჰანგები, რომლებიც განათლებულმა ელდარებმაც კი ვერ გადმოსცეს ფურცელზე ასახვისას. შემდგომში ენტებმა ენტური ენის ახალი ფორმა ჩამოაყალიბეს. ამ ენაზე ენტმა ხისწვერამ მერისა და პიპინს წაუკითხა ერთ-ერთი ლექსი. ენტური — საიტზე Tolkien Gateway
მარტივი ქუენდური

მარტივი ქუენდური (ინგლ. Primitive Quendian) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში პროტოენის ფორმა. გამოგონილი იქნა ელფთა მიერ მათი გამოღვიძების შემდგომ. შემდგომში ენები გაიყო საერთო ელდარინად და ავარების ენებად, მათთვის, ვინც გადაწყვიტა, არ გაჰყოლოდა ორომეს დიდი მოგზაურობისას. მარტივი ქუენდური — საიტზე Tolkien Gateway
ვანიარები

ვანიარები (ქ. [ˈvaɲar], ვ. [ˈβaɲar], მხ. ვანია) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ერთ-ერთი დიდი ელფების სამი ჯგუფიდან. ამ ჯგუფში შედიოდა ყველა ელფი, რომელმაც არ დატოვა ამანი. ვანიარული ან ვანიარული ქუენია, ხოლმე ქუენდია ([ˈkʷeɲɟa]) იყო ვანიარების დიალექტი. ვანიარები — საიტზე Tolkien Gateway
.укр

.укр — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) უკრაინისთვის. უკრაინის ქსელურმა საინფორმაციო ცენტრმა (UANIC), რომელსაც უფლებამოსილება ჰქონდა უკრაინის მთავრობისგან, 2009 წლის 16 ნოემბერს ICANN-ში განაცხადი შეიტანა დომენზე „.укр“.. განაცხადზე მასალების გადაცემის დროს კირილიცური დომენური სახელების რეგისტრაციისას დასაშვები სიმბოლოების ცხრილში პირველად ჩაირთო აპოსტროფის სიმბოლო (U+02BC) არა გამაცალკევებელი ნიშნის სახით, არამედ თვითონ ასოს სახით, ასევე ჩაირთო ასოები „Ґ-ґ“, „Ї-ї“, „І-і“, „Є-є“, უკრაინული ენის ყველა სიტყვათა უმრავლესობის გამოხატვის მიზნით. აპოსტროფის (U+02BC) გამოყენების მიზანშეწონილობა განიხილა ICANN Cyrillic Case Study group-ის მუშა ჯგუფმა, რომლის შემადგენლობაში შევიდნენ უკრაინელი წარმომადგენლებიც. აპოსტროფის გამოყენება რეკომენდებულია მაშინ, როდესაც ისინი არ წარმოადგენენ ასოების გამყოფ სასვენ ნიშნებს და არიან სიტყვის ნაწილები. აპოსტროფის გამოყენების მხარდასაჭერად ICANN Cyrillic Case Study group-ის მუშა ჯგუფის მისამართზე გაიგზავნა წერილი. UANIC-მა UANIC-ის რეგლამენტური კომიტეტის სხდომების ადრინდელი შედეგებისა და ეროვნული დომენის განვითარების კონცეფსიის პუნქტების გათვალისწინებით შეიმუშავა „დომენური სახელების რეგისტრაციის წესების“ პროექტი. 2011 წლის 1 მარტს უკრაინელთა განაცხადისათვის დომენზე .укр ICANN-მა განაცხადა String Evaluation-ის ეტაპის წარმატებით დამთავრების შესახებ. 2013 წლის 28 თებერვალს ICANN-ის დირექტორთა საბჭოს სხდომამ მიიღო გადაწყვეტილება უკრაინისთვის დელეგირებულიყო დომენი .укр. 2013 წლის 21 აგვისტოს ხელმისაწვდომი გახდა პირველი საიტი .укр-ის დომენურ ზონასთან — უკრაინის პრეზიდენტის საიტი: президент.укр დაარქივებული 2015-04-19 საიტზე Wayback Machine. . 2013 წლის 17 ოქტომბერს უკრაინის ქსელური საინფორმაციო ცენტრის საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე განისაზღვრა დომენ .укр-ის რეესტრის ოპერატორი - შპს „ინტერნეტის ტექნიკური ცენტრი“. 2013 წლის 4 ნოემბერს გაიხსნა რეგისტრაცია დომენში .укр სავაჭრო მარკების მფლობელებისათვის. 2014 წლის 4 აპრილს ნებისმიერი მსურველისთვის გაიხსნა რეგისტრაცია .укр-ის ზონაში.. წელიწადში დომენში .укр დარეგისტრირდა 8 ათასი საიტი. აკრედიტებული რეგისტრატორების სია .укр-ის ზონაში წარმოდგენილია საიტზე UANIC. უკრაინამ მიიღო კირილიცური დომენი .укр whois-ს ცნობები დომენისთვის .укр საიტზე IANA (ინგლისური) ↑ კირილიცური დომენი .укр გამოჩნდება ინტერნეტში თებერვალ-მარტში. ↑ Прес-конференція в ІМК ↑ უკრაინული აპოსტროფის მხარდასაჭერად დომენური სახელების რეგისტრაციის ინტერნეტ-ბაზრის მონაწილეებმა წერილი გაუგზავნეს ICANN-ის მუშა ჯგუფს. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-16. ციტირების თარიღი: 2017-11-23. ↑ ინტერნეტი და მასმედია: ინტერნეტი: ICANN-მა უკრაინას მისცა დელეგირება დომენზე .укр. Lenta.ru. ციტირების თარიღი: 2013-10-3. ↑ ICANN-მა უკრაინას მისცა დელეგირება დომენზე .укр. ინტერფაქსი. ციტირების თარიღი: 2013-10-3. ↑ 2014 წლის 4 აპრილს ნებისმიერი მსურველისთვის გაიხსნა რეგისტრაცია .укр-ის ზონაში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-15. ციტირების თარიღი: 2017-11-23. ↑ წელიწადში დომენში .укр დარეგისტრირდა 8 ათასი საიტი ↑ .აკრედიტებული რეგისტრატორების სია .укр-ის ზონაში წარმოდგენილია საიტზე UANIC დაარქივებული 2014-03-13 საიტზე Wayback Machine.
ანდროგი

ანდროგი — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ანდვირის მამა, ადანი. იგი მომდინარეობდა ჰადორის ხალხისგან და ცხოვრობდა დორ-ლომინში. მას შემდეგ, რაც ქალი მოკლა, მას ყველა ეძებდა. იგი გახდა მშვილდოსანი და შეუერთდა ყაჩაღთა რაზმს, რომელიც ტეიგლინის ტყეში მოძრაობდა. მას შემდეგ, რაც ტურინ ტურამბარი მათ შორის გამოჩნდა, ანდროგი მის ერთ-ერთ მიმდევრად იქცა. ტურინმა იგი შეიწყალა, მიუხედავად იმისა, რომ ანდროგი იძებნებოდა მკვლელობის გამო და ანდროგმაც მხარი დაუჭირა მისი ყაჩაღთა მეთაურად დანიშვნისას. როდესაც ყაჩაღებმა დაიჭირეს და მოკლეს ჯუჯა მიმის ერთ-ერთი ძე, მიმმა დასწყევლა ანდროგი და უწინასწარმეტყველა, რომ თუ კვლავ აღმართავდა მშვილდს, იგი მასვე მოუტანდა სიკვდილს. წყევლა აღსრულდა ამონ რუდზე ორკთა იერიშის დროს. ანდვირი, ანდროგის ძე, ამ ბრძოლაში გადარჩა. ანდროგი — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (2007), კრისტოფერ ტოლკინი, რედ., ჰურინის შვილები, ლონდონი: HarperCollins, მუზარადის და მშვილდის მიწა, ISBN 0-007-24622-6
სომონი

სომონი (ტაჯ. Сомонӣ) — ტაჯიკეთის რესპუბლიკის ეროვნული ვალუტა, კოდი ISO 4217 - TJS. პირველი ტაჯიკეთის სახელმწიფოს დამაარსებელ ისმაილ სამანის სახელწოდებით. 1 სომონი 100 დირამისგან შედგება. ამ გამოცემის მონეტები სანქტ-პეტერბურგის ზარაფხანაში იჭრებოდა. 2006 წლის მონეტებზე 2001-თან შედარებით, ნომინალის დასახელება გაზრდილია. ფულის მიმოქცევის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, 2011 წლის 15 ივნისს, 5, 10, 20 და 50 დრამისა და 1 სომონის ნომინალებში მონეტების ახალი სერია გაიცა. 2013 წლის 2 თებერვალს გაიცა 1 და 2 დირამის მონეტები. ყველა მონეტა მოჭრილია ყაზახეთის ზარაფხანაში. 2006 და 2001 წლის გამოშვების მონეტები დარჩენილია საგადასახადო სისტემაში. 2015 წელს, 5, 10, 20 და 50 დირამის ნომინალები ოდნავ განსხვავებული დიზაინით გამოიცა. მას შემდეგ, რაც ტაჯიკეთის კონსტიტუციის მეათე და დუშანბეს 80 წლის იუბილესთვის გამოიცა 4 ვერცხლის მონეტა - ტაჯიკეთის ნაციონალური ბანკი აწარმოებს სახელობით და საიუბილეო მონეტებს. 2015 წლის დასაწყისში მოჭრილი იყო 30 სახეობის მონეტა: 5 ბიმეტალური, 19 ვერცხლის, 3 ოქროს, 3 ნიკელის. ტაჯიკეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის № 415 ბრძანების შესაბამისად 2000 წლის 30 ოქტომბერს გაიცა 1, 5, 20, 50 დირამისა და 1, 5, 10, 20, 50 და 100 სომონის ბანკნოტები. 2010 წელს გამოიცა 1, 5, 10 და 20 სომონის მოდიფიკაციური, ფერით განსხვავებული ბანკნოტები. ამავე წლის 10 სექტემბერს კი მოხდა 3, 200 და 500 სომონის შეცვლაც. 2012 წლის 25 დეკემბერს გამოცემული 5 და 10 სომონის ბაკნოტები ახალი ჰოლოგრაფიული უსაფრთხოების ელემენტს შეიცავს. 2013 წლის 5 მარტიდან მიმოქცევაში შემოიტანეს 20, 50, 100 სომონის ბანკნოტები, რომელიც უსაფრთხოების განსხვავებულ მეთოდს შეიცავს: სერიული ნომრის ბოლო სამი ციფრი იბეჭდება ლაზერის გამოყენებით და ახასიათებს გაზრდილი რელიეფი, რომელიც შეიძლება აღვიქვათ შეუიარაღებელი თვალითა და შეხებით>. დირამი: ქაღალდი, რომელიც შეიცავს უფერულ, დამცავ ბოჭკოებს; მაგნიტური თვისების მქონე სერიული ნომერი; ჭვირნიშანი ტაჯიკეთის ეროვნული ბანკის ემბლემის სახით; მიკროტექსტი ნომინალის გამოსახულებით ტაჯიკურ და ინგლისურ ენებზე. სომონი: ჰორიზონტალურად მდებარე სერიულ ნომერს აქვს მაგნიტური თვისებები; აქვს სპეციალური ნიშანი მხედველობადაქვეითებულთათვის; სერიული ნომრის ბოლო სამი ციფრი რელიეფური გამოსახულებისაა. 1 სომონის ბანკნოტის წინა მხარეს წარმოდგენილ ტაჯიკეთის რუკაზე არ არსებობს ხათონის რაიონის საზღვრები და სილუეტი, რომელიც გლობუსზე ტაჯიკეთს აღნიშნავს სამხრეთ ავღანეთის ტერიტორიაზეა აღნიშნული. 2015 წლის სექტემბერში ტაჯიკეთის ნაციონალურმა ბანკმა გამოაცხადა ტენდერი სომონის სიმბოლოს შექმნასთან დაკავშირებით, რომელიც ოქტომბრის დასაწყისში უნდა დასრულებულიყო. თუმცა, ეს მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა და დღემდე ტაჯიკეთის ეროვნული ვალუტის სიმბოლოა ასო - «с». ტაჯიკეთის ნაციონალური ბანკი - ბანკნოტები ტაჯიკეთის მონეტები დაარქივებული 2017-12-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Посольство Республики Таджикистан в Республике Беларусь: Национальная валюта. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-18. ციტირების თარიღი: 2017-11-23. ↑ Монеты стран СНГ и Балтии — Монеты Таджикистана. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-22. ციტირების თარიღი: 2017-11-25. ↑ ТаджикТА: Нацбанк Таджикистана ввёл в обращение новые банкноты с дополнительным элементом защиты ↑ Национальный банк Таджикистана: Пресс-релиз от 16.09.2015 ↑ В Таджикистане объявлен конкурс на символ национальной валюты / Ведомости