laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მურადოული

მურადოული — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა. თირკმლისებური, ზოგჯერ მომრგვალო, თითქმის მთლიანი ან სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სქელი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ფართოდ კონუსური, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის, თხელი და მეტად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა. მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ელფერიიი. კანი უხეში აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული, რბილობი მდნარია. მურადოული საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 162-164 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 150 გრამია. თელავში საჰექტარო მოსავლიანობა 6.0 ტონაა, ხოლო იმერეთში — 13.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-11 გ/ლ-ს. ღვინოს ცალკე იშვიათად ამზადებენ, ძირითადად ადგილობრივ ჯიშებთან, კუნძასთან და იმერულ მწვანესთან ერთად გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 253
მუხა მწვანე

მუხა მწვანე, ვარიანული მწვანე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. გორული მწვანეს ერთ-ერთი ვარიაციაა. გამოვლენილია სელექციონერ ნადეჟდა ჩახნაშვილის მიერ. გავრცელებულია ლიახვის ხეობის ვენახებში. არის აგრეიივე ატენში და ქართლის სოფლებში. ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდია, ძირითადად განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრად. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან უფორმო, საშუალო სიკუმსის ან საკმაოდ კუმსი. ხშირად უვითარდება ზედა კუმფხალები და ხასიათდება მსხვილმარცვლიანობით. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი. მომწვანო-მოყვითალო ელფერის. რბილობი საკმაოდ მკვრივი აქვს. მტევნის ზემოიი მარცვალი უფრო მსხვილია, ვიდრე მტევნის ბოლოს. საერთოდ მარცვლების ზომა ცვალებადია. მტევანზე აგრეთვე შეიმჩნევა განუვითარებელი (პართენოკარპული) მარცვლები. მუხა მწვანე ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 185 გრამია. წვენის გამოსავლიანობა შედარებით ნაკლები აქვს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-9 გ/ლ-ს. მიიღება ვარბი ღირსების სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 253
Z for Zulu

Z for Zulu — ქართული ინდი-როკ ჯგუფი. 2011 წელს ნიკა კოჩაროვი და გია იაშვილი ლონდონიდან თბილისში დაბრუნდნენ და ნიკა დავითაშვილთან და დიმა ოგესიანთან ერთად შექმნეს ჯგუფი. ჯგუფმა Leno Records-თან ითანამშრომლა და გამოუშვეს მათი პირველი ალბომი "Better Than Dog". ნიკა კოჩაროვი — ვოკალისტი და გიტარისტი გია იაშვილი — ვოკალისტი და ბასისტი ნიკა დავითაშვილი — გიტარისტი და კლავიშებიანი საკრავი დიმა ოგანესიანი — დრამერი Better Than Dog ნიკა კოჩაროვის ახალი მუსიკალური ვიდეო, “Trivial Truths” Nika Kocharov & Zagareli Strings ↑ Leno Records - პროექტები ↑ Nika Kocharov & Zagareli Strings ↑ ნიკა კაჩაროვი vs Young Georgian Lolitaz
მუხიშხა

მუხიშხა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა ხშირქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანი, წვენი — შეუფერავი. გემო — სასიამოვნო ტკბილი. მუხიშხა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 145 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 256
ნაადრევი

ნაადრევი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე და საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად სუსტადაა დაფარული. ძარღვების გასწვრივ გასდევს ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ კონუსური ფორმის, კუმსი, იშვიათად მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი ფერის, მოყავისფრო ლაქებითა და წვრილი ყავისფერი წერტილებით. თხელი და მკვრივკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი და ხილის არომატით. ნაადრევის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 140 დღეა. სრულ სიმწიფეში აგვისტოს ბოლოს ან სექტემბრის დასაწყისში შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისაა, მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 4.2 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-8 გ/ლ-ს. აქვს ლამაზი მტევნები, ჰარმონიული გემო და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. მისი ღვინო კი ხასიათდება მუქი ჩალისფერი ელფერით, ხილის არომატითა და სასიამოვნო გემოთი. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და საკმაოდ ხარისხიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 277
ნაცარა (ვაზის ჯიში)

ნაცარა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს უხვი ცვილისებრი ფიფქის გამო, რომელიც სრულ სიმწიფეში მესულ მტევამს ნაცრისფერ ელფერს აძლევს. ზრდასრული ფოთოლი კვერცხისებური ფორმის და საშუალო ან პატარა ზომისაა. ყვავილი ორსქესიანია. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია ან სუსტი ჯაგრისებრი შებუსვითაა. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, მკვრივი ან საშუალო სიმკვრივის, ზოგჯერ ფრთიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ან მუქი წითელი. თხელკანიანია. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი — შეუფერავი. ნაცარას სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 159 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველი ნახევრიდან შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. მტევნის წონა საშუალოდ 77 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-28%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-9 გ/ლ-ს. ნაცარას ყურძენი გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 278
მხარგრძელი ყვითელი

მხარგრძელი ყვითელი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. მხარგრძელი ყვითელი ძალიან ახლოს დგას სხვა კახურ ჯიშებთან ფოთლის დანაკვთვით, შებუსვით და მტევნის სიდიდით. მარცვლის ფორმით იგი ძალიან წააგავს ჩვეულებრივ მხარგრძელს, რომლისგანაც ძირითადად მარცვლის მოქარვისფრო-მოყვითალო შეფერვითა და ყვავილის ტიპით განსხვავდება. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი გრძელია (12-დან 26 სანტიმეტრამდე), კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის და მხრიანი, მეჩხერი, ზოგჯერ ძალიან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ შეზნექილი, ყვითელი, სიმწიფეში მოქარვისფრო და ღია ვარდისფერი იერი დაhკრავს. სქელკანიანია, კარგად შესამჩნევი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო ნაზი და სასიამოვნო აქვს, ოდნავ შესამჩნევი ჯიშური არომატით. ყვითელი მხარგრძელის სავეგეტაციო პერიოდი 131-დან 152 დღემდე მერყეობს. მტევნის წონა 100-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 5.0-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-8 გ/ლ-ს. ყვითელი მხარგრძელი გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ჩალისფერია, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით, საშუალო სხეულითა და ჰარმონიული გემოთი. ასევე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 274-275
კატისთვალა გველი

კატისთვალა გველი (ლათ. Telescopus) — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. თვალის გუგა სინათლეზე ვერტიკალურადაა შევიწროებული და კატისას მოგვაგონებს. აქვთ ღარიანი შხამიანი კბილები. გავრცელებულია ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიასა და აფრიკაში. გვარი შეიცავს 12 სახეობას. ამიერკავკასიაში 1 სახეობაა — ჩვეულებრივი კატისთვალა გველი — Telescopus fallax, რომელიც ცნობილია აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. ბინდისა და ღამის ცხოველია. იკვებება პატარ-პატარა ცხოველებით. ადამიანისათვის უვნებელია, კბილების მდებარეობა დაშხამვის საშუალებას არ იძლევა. T. dhara–obtusus მუსხელიშვილი თ., ქსე, ტ. 5, გვ. 437, თბ., 1980
ვაზისუბნის თეთრი

ვაზისუბნის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში კახეთიდან. ვაზისუბნის თეთრი წარმოადგენს ადრე არსებულ, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელ ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 568
კახის ყურძენი

კახის ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში კახეთიდან. კახის ყურძენი წარმოადგენს ადრე არსებულ, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელ ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 569
ძუვანი

ძუვანი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. ძუვანი წარმოადგენს ადრე არსებულ, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელ ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 573
სვანტე პააბო

სვანტე პააბო (დ. 20 აპრილი, 1955, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი გენეტიკოსი, ევოლუციური გენეტიკის სპეციალისტი, პალეოგენეტიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ინტენსიურად მუშაობდა ნეანდერტალელი ადამიანის გენებზე. ლაიფციგის, მაქს პლანკის ევოლუციური ანთროპოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ოკინავას მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ინსტიტუტის პროფესორი. 2022 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში „გადაშენებული ჰომინინების გენომისა და ადამიანის ევოლუციის შესახებ აღმოჩენებისთვის“. პააბოს დედაა ქიმიკოსი კარინ პააბო, რომელიც შვედეთში იყო ლტოლვილი მეორე მსოფლიო ომის დროს, პააბო დაიბადა ქორწინების გარეშე და იზრდებოდა დედასთან. მისი მამა იყო შვედი ბიოქიმიკოსი სუნე ბერგსტრომი რომელიც, მისი შვილის მსგავსად, გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში 1982 წელს. პააბოს ჰყავს ნახევარძმა რურიკ რეენსტიერნა, რომელიც 1955 წელს დაიბადა. 2012 წელს ესტონურ გაზეთთან მიცემულ ინტერვიუში მან თქვა, რომ იგი თავს ასახელებს როგორც შვედს, მაგრამ აქვს განსაკუთრებული ურთიერთობა ესტონეთთან. 1975 წელს პააბომ სწავლა დაიწყო უფსალის უნივერსიტეტში, ერთი წელი მსახურობდა შვედეთის თავდაცვის ძალებში. პააბომ მიიღო დოქტორის წოდება უფსალის უნივერსიტეტიდან 1986 წელს გამოკვლევისთვის, რომელიც იკვლევდა როგორ ახდენს ადენოვირუსების E19 ცილა მოდულირებას იმუნურ სისტემაზე. პააბო ცნობილია, როგორც პალეოგენეტიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1986 წლიდან 1987 წლამდე ატარებდა პოსტდოქტორანტულ კვლევებს ციურიხის უნივერსიტეტის II მოლეკულური ბიოლოგიის ინსტიტუტში, შვეიცარიაში. როგორც ევროპის მოლეკულური ბიოლოგიის ორგანიზაციის პოსტდოქტორანტი, პააბო 1987 წელს გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და მიიღო პოსტდოქტორანტის თანამდებობა ბიოქიმიაში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში, სადაც შეუერთდა ალან ვილსონის ლაბორატორიას და მუშაობდა გადაშენებული ძუძუმწოვრების გენომზე. 1990 წელს ის დაბრუნდა ევროპაში და გახდა მიუნხენის უნივერსიტეტის ზოგადი ბიოლოგიის პროფესორი, ხოლო 1997 წელს გახდა მაქს პლანკის ევოლუციური ანთროპოლოგიის ინსტიტუტის დამფუძნებელი დირექტორი ლაიფციგში. პააბომ 2014 წლის წიგნში "ნეანდერტალელი კაცი" დაკარგული გენომის ძიებაში დაწერა, რომ ის ბისექსუალია. ის თვლიდა, რომ გეი იყო, სანამ არ შეხვდა ლინდა ვიჯილანტს, ამერიკელ პრიმატოლოგს და გენეტიკოსს, რომლის „ბიჭური ხიბლი“ იზიდავდა მას. ისინი დაქორწინებულები არიან და ერთად ზრდიან ვაჟს და ქალიშვილს ლაიფციგში. სვანტე პააბო პლანკის საზოგადოებაში ადამიანის ევოლუციური გენომიკის განყოფილება (სვანტე პააბო). ოკინავას მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ინსტიტუტის სამაგისტრო უნივერსიტეტი
მწვანურა

მწვანურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა ხშირ ქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი. თხელია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი, ცვილისებრი ფიფქით მცირედ დაფარული. კანი სქელი აქვს, რბილობი ხორციანი და წვნიანი, გემო — ტკბილი. მწვანურა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. მისი სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება ჰარმონიული, ნაზი არომატით და ალკოპოლის ნორმალური შემცველობით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 271
ორჯოხული

ორჯოხული — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქელ აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი ფერის. კანი სქელი და ნაკლებად მვვრივი აქვს ცვილისებრი ფიფქიიი ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — ტკბილი. ორჯოხული საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 186 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 137 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.5-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.7 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 285
პანეში

პანეში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ფილოქსერას გამოჩენამდე პანეში სამეგრელოს მთისპირა სოფლებში მაღლარად ყოფილა გავრცელებული. მოსახლეობა მისგან ღვინოსაც ამზადებდა და სასუფრე ყურძნადაც იყენებდა. ყურძენს ვაზზე ტოვებდნენ და საჭიროების მიხედვით კრეფდნენ ან აკიდოების სახით მთელი ზამთრის განმავლობაში ინახავდნენ. ამჟამად პანეშის ძალიან მცირე ნარგავებია შემორჩენილი. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი ზომისაა, მცირედ ოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, განივკონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი. მხრის სიგრძე ხანდახან მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს. საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური, სრულ სიმწიფეში თითქმის შავია. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანია, ჩვეულებრივად ტკბილი გემოთი. პანეში საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 190 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 17-19.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. პანეშისგან მზადდება მაღალხარისხიანი, ჰარმონიული, სხეულიანი და ხალისიანი სიმჟავის აუფრის წიიიელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 297
ითხვისის ნაქალაქარი

ითხვისის ნაქალაქარი — არქეოლოგიური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ითხვისში. დიდი ნაწილი უკვე განადგურებულია მეწყრული პროცესების გამო. ძეგლის გათხრა მიმდინარეობდა 2019-2021 წლებში. ნაქალაქარი მთლიანად დანგრეულია და მიწითაა დაფარული.გათხრილი ნაწილი წარმოდგენილია მარნით, რომელიც შედგება სხვადასხვა ზომის ჩაკირული ქვევრებით,სამეურნეო დანიშნულების სენაკებით და ღია ფილაქნიანი ეზოთი. სამეურნეო სენაკები ძლიერ მცირე ზომისაა. კედლები დანგრეულია ძლიერი ხანძრით. ნაქალაქარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში დადასტურდა სამაროვანის არსებობა, რომელიც ამჟამად უკვე განადგურებულია მეწყერული პროცესების წყალობით. ბრაგვაძე ზ., დიღმელაშვილი ქ., დარეჯანაშვილი დ., ითხვისის ნაქალაქარი, თბ., 2021  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38158
ბაბოთის თამარის ნეკლესიარი

ბაბოთის თამარის ნაეკლესიარი — შუა საუკუნეების არქიტექტურლი ძეგლი, ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფერეთაში (ჭვანეთის ხეობა).  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39248
კოლოტაურის წყარო

კოლოტაურის წყარო — შუა საუკუნეების წყარო ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოლოტაურში. წყარო მდებარეობს ჯინისის უბანში. ერთ-ერთი ადგილობრივი მოსახლის საკარმიდამო ნაკვეთის შესასვლელთან. წყარო ნაგებია კარგად დამუშავებული კვადრებით. შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია კირის ხსნარი. ზედა ნაწილში რამდენიმე ქვას დატანილი აქვს ოსმალურ-არაბული წარწერა, რაც იმის მიმანიშნებელია, რომ განვითარებულ შუა საუკუნეებში (XI-XIII სს.) აგებულ წყაროს, გადაკეთება განუცდია გვიან შუა საუკუნეებშიც (XVIII-XIX სს.). დღეისათვის შემორჩენილი სიმაღლე 1,80 მეტრია, სიგანე — 2,10 მეტრი. ცენტრში წყაროს გადმოსაღვრელად დატანილი ოვალური ნახვრეტის დიამეტრი 0,22 სანტიმეტრია. ნახვრეტის მარჯვნივ და მარცხნივ დატანილია ქვის თაროები. წყარო თავის დროზე გაფორმებული ყოფილა სხვადასხვა სახის ორნამენტებით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39405
იგა აბაკელია

გრიგოლ (იგა) აბაკელია (დ. 20 დეკემბერი, 1939, თბილისი — გ. 2 იანვარი, 2016) — ქართველი მუსიკოსი და მხატვარი. პირველადი მუსიკალური განათლება მიიღო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის მუსიკალურ ათწლედში, რომელიც 1958 წელს დაამთავრა, შემდეგ სწავლა გააგრძელა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში 1958–1961 წლებში, 1971 წელს კი თბილისის სახელმწიფო აკადემია დაამთავრა, ის გახლავთ თოჯინების თეატრის ერთ–ერთი დაამაარსებელთაგანი ქალაქ ახალციხესა და გურჯაანში, დადგმული აქვს მუსიკალური სპექტაკლი: გლუკი – "ორფეოსი და ევრიდიკე"(1980, პირველი დადგმა ქალაქ გორში). თოჯინების თეატრში სცენოგრაფიული მოღვაწეობის 34 წლის განმავლობაში იგა აბაკელიას ავტორობით შეიქმნა ორმოცამდე სპექტაკლის სცენოგრაფია. 1975 წელს და 1981 წლიდან 2007 წლამდე იყო თოჯინების სახელმწიფო პროფესიულ თეატრის მთავარი მხატვარი. აბაკელია სხვადასხვა დროს დაჯილდოებული იყო საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი​ს კულტურის სამინისტროსა და თეატრის მოღვაწეთა კავშირის დიპლომებით. ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 6 იგა აბაკელია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კატისწვერი

კატისწვერი — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კედელას ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადების — ჭანჭახისა და გომულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3200 მ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ფლიშური წყებით. კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 437.
ლარჩვალის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია

ლარჩვალის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლარჩვალში. სამონასტრო კომპლექსი დარბაზულ ტაძარს, საცხოვრებელ რეზიდენციას, კოშკსა და სამეურნეო დანიშნულების სადგომებს აერთიანებს. კომპლექსიდან ავთენტური სახით მხოლოდ გვიანი შუა საუკუნეების კოშკმა მოაღწია, დანარჩენი შენობა-ნაგებობები ან გადაკეთებულია, ან თავიდანაა აგებული თანამედროვე მასალით. კომპლექსის ცენტრში მდგარი ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, გადმოცემით ის შუა საუკუნების ეკლესიის საძირკველზეა აგებული. ეკლესია აგებულია კარგად დამუშვებული ქვით და გადახურვისთვის გამოყენებული თუნუქის საბურავები. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე კარია გაჭრილი, რომლის ზემოთ რელიეფური ტიმპანია ჩასმული. ინტერიერის გასანათლებლად აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე თაღოვანი ფორმის სარკმლებია გაჭრილი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38200
კაულერპა

კაულერპა (ლათ. Caulerpa) — მწვანე წყალმცენარეების გვარი სიფონოვანთა რიგისა. მოიცავს 60-მდე სახეობას, გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში. მათი თალუსი ერთი მრავალბირთვიანი დიპლოიდური უჯრედია, რომლის მოპირდაპირე კედლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ცელულოზოვანი ხიდაკებით (სიფონოვანი აგებულება). შედგება 1 მ-მდე გაწოლილი დატოტვილი ნაწილისაგან, რიზოიდებისა და 30 სმ-მდე სიგრძის ფოთლის მსგავსი ვერტიკალური ყლორტებისაგან. მრავლდება სქესობრივად (იზოგამია) და ვეგეტატიურად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 439.
დემერარა-მაჰაიკა

დემერარა-მაჰაიკა (ინგლ. Demerara-Mahaica) ― რეგიონი გაიანაში. დემერარა-მაჰაიკა მოიცავს ქვეყნის დედაქალაქ ჯორჯტაუნს და მის შემოგარენს. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ტრიუმფი. რეგიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, სამხრეთით – ზემო დემერარა-ბერბისი, დასავლეთით – ესეკიბოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა, ხოლო აღმოსავლეთით – მაჰაიკა-ბერბისი. მიუხედავად იმისა, რომ დემერარა-მაჰაიკა სიდიდით გაიანის ყველაზე პატარა რეგიონია, ის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ადმინისტრაციული ერთეულია. ↑ Beaie, Sonkarley Tiatun. (19 September 2007) National Population Trends: Size, Growth and Distribution (PDF Download). 2002 Population and Housing Census - Guyana National Report. Bureau of Statistics. ციტირების თარიღი: 29 August 2012
კაუჩუკოვანი მცენარეები

კაუჩუკოვანი მცენარეები — მცენარეები, რომლებიც თავის ამა თუ იმ ორგანოში წარმოქმნიან და შეიცავენ ნატურალურ კაუჩუკს. იმის მიხედვით, თუ რომელ ქსოვილში გროვდება კაუჩუკი, გამოყოფენ ლატექსურ (კაუჩუკი რძეწვენში — ლატექსშია), პარენქიმულ (ღერძული ორგანოების — ღეროსა და ფესვის პარენქიმიაში) და ქლორენქიმულ (ახალგაზრდა ყლორტებისა და და ფოთლების მწვანე ქსოვილებში) კაუჩუკოვან მცენარეებს. მათ შორის საწარმოო მნიშვნელობა აქვს ლატექსიან ხეებს, რომლებიც დიდი რაოდენობით შეიცავენ რძეწვენს, საიდანაც ადვილად შეიძლება კაუჩუკის გამოყოფა. ამ მხრივ ყველაზე მნიშვნელოვანია ბრაზილიური ჰევეა, რომელიც ბუნებრივი კაუჩუკის მსოფლიო წარმოების 95%-ს იძლევა, დანარჩენი 5% მიიღება სხვა ტროპიკული ლიტექსიანი მცენარეებისაგან - საპიუმის, მანიოკის (რძიანასებრთა ოჯახი), ფიკუსის, კასტილას (თუთისებრთა ოჯახი), ლანდოლფიას (ქენდირისებრთა ოჯახი) გვარებიდან. ლატექსიანი კაუჩუკოვანი მცენარეებია აგრეთვე კოგსაგიზი, ტაუსაგიზი, კრიომსაგიზი და სხვა, მაგრამ მათ ფესვებში კაუჩუკი მცირე რაოდენობითაა. პარენქიმულ კაუჩუკოვან მცენარეებს განეკუთვნება მექსიკური გვაიულა (რთულყვავილოვნებიდან). ქლორენქიმულ კაუჩუკოვან მცენარეებს საწარმოო მნიშვნელობა არა აქვთ. Жуковский П. М., Культурные растения и их сородичи, 2 изд., Л., 1964; Franke G., Nutzpflanzen der Tropen und Subtropen, Bd. 1, Lpz., 1967; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 440.
რენლი ბარათეონი

რენლი ბარათეონი (ინგლ. Renly Baratheon) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. იგი წარდგენილია 1996 წელს გამოცემულ წიგნ „სატახტოთა თამაშში“ და „მეფეთა ჯახი“ (1998). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა გეთინ ენტონიმ. რენლი ბარათეონი არის ბარათეონთა ძმებიდან ყველაზე უმცროსი და გრიგალის კიდის ლორდი. ტარგარიენთა სახლის დამხობისა და რობერტის გამეფების შემდეგ ის გახდა გრიგალის კიდის ლორდი, მიუხედავად მისი ასაკისა. რობერტის მცირე საბჭოში ის იკავებდა სამართლის ოსტატის ადგილს, მაგრამ ეს თანამდებობა მიატოვა რობერტის სიკვდილის შემდეგ, რადგან მან გამოთქვა პრეტენზია ტახტზე. ლორდი რენლი ბარათეონი არის ლორდ სტეფონ ბარათეონის და ლედი კასანა ესტერმონტის უმცროსი ვაჟი. სტეფონი იყო ბარათეონთა სახლის ხელმძღვანელი და გრიგალის კიდის ლორდი. გრიგალის კიდე არის 7 სამეფოდან ერთ-ერთი კონსტიტუციური რეგიონი. რენლის ჰყავს ორი უფროსი ძმა რობერტი და სტანისი. როდესაც პატარები იყვნენ სტეფონი და კასანა დაიღუპნენ ამიტომაც რობერტმა მემკვიდრეობით მამის ტიტული მიიღო. როებრტი ლიდერობდა აჯანყებას მეფე ეირის II ტარგარიენის წინააღმდეგ, აჯანყებულებს მიზნად ჰქონდათ დასახული შლეგი მეფის ტახტიდან ჩამოგდება და ანდალთა და პირვეყოფილთა მეფე რობერტი გახმდარიყო. რობერტმა რენლი გრიგალის კიდის ლორდად აქცია გამარჯვების შემდეგ, მიუხედავად იმისა რომ ის ძალიან პატარა იყო და ომში არ უბრძოლია. რენლი ემსახურებოდა რობერტს მცირე საბჭოში როგორც სამართლის ოსტატი მეფის საბიჯელში. ის იყო მეოთხე ტახტის მემკვიდრეებში მის წინ მოდიოდნენ მისი ძმისშვილები ჯოფრი და ტომენი ასევე მისი ძმა სტანისი. რენლი პოპულარულია ხალხში მისი მეგობრული თვისებებით და კარგი მანერებით. რენლი წლების განმავლობაში ჰომოსექსუალურ ურთიერთობაში იყო სერ ლორას ტაირელთან. მაგრამ ისინი ამ ყველაფერს საიდუმლოდ ინახავდნენ თავიანთი რელიგიის გამო. რენლი ბარათეონი ↑ Gethin Anthony on Going from Game of Thrones to the Mind of Charles Manson. Vanityfair (28 May 2015).