laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალან ტიურინგი

ალან მეთისონ ტიურინგი (დ. 23 ივნისი, 1912 — გ. 7 ივნისი, 1954) — ინგლისელი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, კრიპტოანალიტიკოსი და კომპიუტერული მეცნიერების დარგის მოღვაწე. კომპიუტერული მეცნიერების შექმნა და ჩამოყალიბება, ალგორითმების ძირითადი კონცეფციების ფორმალიზაცია, გამოთვლები ტიურინგის მანქანით და თანამედროვე კომპიუტერის შექმნაში უმნიშვნელოვანესი წვლილი - ეს არის ალან ტიურინგის ნაშრომთა არასრული ჩამონათვალი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ტიურინგი მუშაობდა დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო კრიპტოანალიკურ ცენტრში (Government Code and Cypher School at Bletchley Park). ამ დროისათვის იგი ხელმძღვანელობდა განყოფილება Hut 8-ს, რომელიც პასუხისმგებელი იყო გერმანული წყალქვეშა ნავების შიფროგრამების ანალიზზე. შეიმუშავა ამ შიფროგრამების კრიპტოანალიზის რიგი აპარატული საშუალებები, მათ შორის ე.წ. Bombe, ელექტრომექანიკური მანქანა, რომელსაც შეეძლო გერმანული შიფრაციის აპარატის ენიგმას შიფრაციის პარამეტრების გამოთვლა. ომის შემდგომ წლებში მუშაობდა ფიზიკის ეროვნულ ლაბორატორიაში, სადაც შექმნა თანამედროვე კომპიუტერის პირველი პროტოტიპის (ACE) არქიტექტურული დიზაინი. სიცოცხლის ბოლო წლებში ტიურინგი დაინტერესდა მათემატიკური ბიოლოგიით. დაწერა ნაშრომი მორფოგენეზისის ქიმიურ საწყისებზე, და იწინასწარმეტყველა ცვალებადი ქიმიური რეაქციების არსებობა (მაგ. ბელოუსოვ-ჟაბოტინსკის რეაქცია, რომელიც პირველად აღწერილ იქნა 1960-იან წლებში). Levin, Janna (2006). A Madman Dreams of Turing Machines. New York, New York: Knopf. ISBN 978-1-4000-3240-2 Agar, Jon (2002). The Government Machine. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press. ISBN 0-262-01202-2 Beniger, James (1986). The Control Revolution: Technological and Economic Origins of the Information Society. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-16986-7 Bodanis, David (2005). Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-307-33598-4. OCLC 61684223.  Campbell-Kelly, Martin (ed.) (1994). Passages in the Life of a Philosopher. London: William Pickering. ISBN 0-8135-2066-5 Campbell-Kelly, Martin, and Aspray, William (1996). Computer: A History of the Information Machine. New York: Basic Books. ISBN 0-465-02989-2 Ceruzzi, Paul (1998). A History of Modern Computing. Cambridge, Massachusetts, and London: MIT Press. ISBN 0-262-53169-0 Chandler, Alfred (1977). The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business. Cambridge, Massachusetts: Belknap Press. ISBN 0-674-94052-0
დინიშ I (პორტუგალია)

დინიშ I (პორტ. Dinis I de Portugal "o Lavrador"; დ. 9 ოქტომბერი, 1261, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 7 იანვარი, 1325, სანტარენი, პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1279–1325 წლებში. აფონსუ III და ბეატრისა კასტილიელის შვილი. მეფე დიდ ყურადღებას უთმობდა კულტურას, ლიტერატურას. წერდა წიგნებს. მისი მმართველობის პერიოდში ლისაბონი ევროპის კულტურული ცენტრი იყო. მისი დეკრეტით დაარსდა ევროპაში ერთ-ერთი უძველესი კოიმბრის უნივერსიტეტი. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
კოიმბრის უნივერსიტეტი

კოიმბრის უნივერსიტეტი (პორტ. Universidade de Coimbra) – ევროპაში ერთ-ერთ უძველესი უნივერსიტეტი, მდებარეობს პორტუგალიის ქალაქ კოიმბრაში. დაარსებულია 1290 წელს. უნივერსიტეტში სწავლობს 23 ათასამდე სტუდენტი, გააჩნია 8 ფაკულტეტი და 4 საუნივერსიტეტო ქალაქი – კამპუსი. აქვს ევროპაში ყველაზე ძველი და მდიდარი ბიბლიოთეკა. კოიმბრის უნივერსიტეტი წარმოადგენს ქვეყნის უმსხვილეს კულტურულ ცენტრს. ჯორჯ ბიუკენენი – XVI საუკუნის ჰუმანისტი პედრუ ნუნეში – XVI საუკუნის მათემატიკოსი ჟოზე დი ანშიეტა – პირველი ბრაზილილელი მწერალი. სიდონიუ პაიში – პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი და პრეზიდენტი 1917-1918 წწ. ანტონიუ დი სალაზარი – პორტუგალიელი პოლიტიკური მოღვაწე, პორტუგალიის პრემიერ მინისტრი და დიქტატორი (1932—1968). ანტონიუ ეგაშ მუნიში – ექიმი, ნობელიანტი (1949) კარლუშ მოტა პინტუ – პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი 1978-1979 წწ. Coimbra University Universidade de Coimbra Interactive 3D picture: Old section of the University დაარქივებული 2008-10-06 საიტზე Wayback Machine. Hospitais da Universidade de Coimbra დაარქივებული 2004-07-27 საიტზე Wayback Machine. Associação Académica de Coimbra დაარქივებული 2004-07-29 საიტზე Wayback Machine. Rádio Universidade de Coimbra (რადიოსადგური) ↑ 1.0 1.1 Directory of Open Access Journals — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538"></a> ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://ec2u.eu/members/ ↑ https://web.archive.org/web/20221123144401/https://www.auf.org/les_membres/nos-membres/ ↑ https://web.archive.org/web/20231109092552/https://coara.eu/coalition/membership/ ↑ https://eosc.eu/members/
პორტუს უნივერსიტეტი

პორტუს უნივერსიტეტი (პორტ. Universidade do Porto) — უმსხვილესი უნივერსიტეტი პორტუგალიაში (დაახლ. 29 ათ. სტუდენტი). დაარსდა პორტუგალიის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობის დეკრეტით 1911 წლის 22 მარტს. უნივერსიტეტის პირველი რექტორი იყო ცნობილი მათემატიკოსი ფრანსიშკუ გომეშ ტეიშეირა. ამჟამად რექტორია (2006 წლიდან) – ჟოზე კარლუშ დიოგუ მარკეშ დუშ სანტუში. დევიზი — ლათ. Virtus Unita Fortius Agit. უნივერსიტეტი მდებარეობს ქალაქ პორტუში. მისი 14 ფაკულტეტი განფენილია უნივერსიტეტის 3 კამპუსში. უნივერსიტეტს კავშირი აქვს მსოფლიოს 500-მდე უნივერსიტეტთან. ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 Directory of Open Access Journals — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 https://www.archivesportaleurope.net/directory/-/dir/ai/code/PT-00000028655 ↑ https://web.archive.org/web/20190714135243/https://www.coar-repositories.org/community/members-and-partners-by-country/ ↑ https://web.archive.org/web/20240131234035/https://www.coar-repositories.org/members/ ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://web.archive.org/web/20221123144401/https://www.auf.org/les_membres/nos-membres/ ↑ https://web.archive.org/web/20231109092552/https://coara.eu/coalition/membership/ ↑ https://web.archive.org/web/20240430185709/https://asea-uninet.org/about-us/history/
ლისაბონის უნივერსიტეტი

ლისაბონის უნივერსიტეტი (პორტ. Universidade de Lisboa [univɨɾsi'dad(ɨ) dɨ liʒ'boɐ], ასევე Universidade Clássica de Lisboa) — ერთ-ერთი უმსხვილესი უნივერსიტეტი პორტუგალიაში. უნივერსიტეტის 8 ფაკულტეტზე სწავლობს 20 000 სტუდენტი. უნივერსიტეტის საერთო ფართობია 145 997,93 მ². უნივერსიტეტი დაარსდა 1288 წელს პორტუგალიის მეფის დინიშ I მიერ. University of Lisbon University of Lisbon - Faculty of Law დაარქივებული 2013-07-29 საიტზე Wayback Machine. University of Lisbon - Faculty of Sciences University of Lisbon - Faculty of Medicine University of Lisbon - Faculty of Letters დაარქივებული 2013-04-26 საიტზე Wayback Machine. University of Lisbon - Faculty of Pharmacy University of Lisbon - Faculty of Fine-Arts დაარქივებული 2010-06-10 საიტზე Wayback Machine. University of Lisbon - Faculty of Dental Medicine University of Lisbon - Faculty of Psychology and Education Science დაარქივებული 2013-01-16 საიტზე Wayback Machine. University of Lisbon - Institute of Social Sciences University of Lisbon - The Confucius Institute University of Lisbon - Cli დაარქივებული 2013-07-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Directory of Open Access Journals — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538"></a> ↑ 2.0 2.1 https://euro-math-soc.eu/corporate-members-list?field_corporate_address_country=All&field_corp_type_value=All&items_per_page=All ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html
ოუკვუდი (მეტროსადგური)

ოუკვუდი (ინგლ. Oakwood) — ლონდონის მეტროს მიწისზედა სადგური, ენფილდის რაიონში (ლონდონი), პიკადილის ხაზში. 2017 წელს ოუკვუდის სადგური 2.89 ადამიანს მოემსახურა სადგური Enfield West-ის სახელით 1933 წლის 13 მარტს გაიხსნა. სადგურის მომავალი სახელი შესაძლო სამი ალტერნატივა არსებობდა: Oakwood, Merryhills და East Barnet. დაახლოებით ოთხი თვის განმავლობაში იგი ჩრდილოეთის ბოლო სადგური იყო, სანამ 1933 წლის 31 ივლისს პიკადილის ხაზმა უკანასკნელ გაჩერებას — Cockfosters-ს მიაღწია. 1934 წლის 3 მაისს სადგურს სახელი გადაერქვა — Enfield (Oakwood), ხოლო 1946 წლის 1 სექტემბარს მას დღევანდელი სახელი ეწოდა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ოუკვუდი“ ვიკისაწყობში. London Transport Museum Photographic Archive ↑ Rose, Douglas (1999). The London Underground, A Diagrammatic History. Douglas Rose/Capital Transport. ISBN 1-85414-219-4.
აეროგელი

აეროგელი (ლათ. aer — ჰაერი და gelatus — გაყინული) — ნაწარმი მასალების კლასი, შემადგენლობით გელი, რომელშიც თხევადი ნაწილი მთლიანად ჩანაცვლებულია აირით. მაგარ ფოროვან მასალებს შორის ყველაზე დაბალი სიმკვრივის მქონე მასალაა, მთელი რიგი უნიკალური თვისებებით: სიმაგრე, გამჭვირვალობა, თბომედეგობა, რეკორდულად დაბალი თბოგამტარობა და ა. შ. გავრცელებულია ამორფული სილიციუმის დიოქსიდის, ალუმინის ოქსიდის, ასევე ქრომისა და კალის ოქსიდებზე დამზადებული აეროგელები. 1990-იანების დასაწყისში აეროგელი შექმნეს ნახშირბადის საფუძველზეც. Detailed guide for making aerogels and building a supercritical dryer Animated presentation explaining what aerogels are and how supercritical fluid is used in creating aerogels დაარქივებული 2012-11-12 საიტზე Wayback Machine. NASA photos of aerogel Another LBL article covering the development of aerogels Aerogel FAQ at NASA JPL "A Solid That's Light As Air დაარქივებული 2008-12-02 საიტზე Wayback Machine. ", by Dylan Tweney. Wired, 23 February 2006 Aer( )sculpture, Using a Space Material as a Sculptural Medium დაარქივებული 2008-08-27 საიტზე Wayback Machine. Aerogel insulates The House of the Future? დაარქივებული 2009-11-07 საიტზე Wayback Machine. Scientists hail ‘frozen smoke’ as material that will change world დაარქივებული 2008-05-13 საიტზე Wayback Machine. Video of aerogel scientist Dr. Alex Gash from Lawrence Livermore National Laboratory showcasing aerogel and its properties დაარქივებული 2009-10-05 საიტზე Wayback Machine. , direct link Glass from aerogels დაარქივებული 2010-12-23 საიტზე Wayback Machine. A PDF file about how aerogels are made დაარქივებული 2010-05-27 საიტზე Wayback Machine. A site that explains how silica aerogel is made დაარქივებული 2009-05-14 საიტზე Wayback Machine. Science project on making aerogels დაარქივებული 2010-09-25 საიტზე Wayback Machine. Nanogel aerogel information Spacetherm material Open source aerogel on Aerogel.org ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აეროგელი
ზენჯანი

ზენჯანი (სპარს. زنجان) — ქალაქი ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დასახლება წარმოადგენს ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2006 წელს ჩატარებული აღწერის მონაცემებით ზენჯანში ცხოვრობდა 377.387 კაცი. ქალაქიდან 298 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი — თეირანი. ქალაქში მდებარეობს ზენჯანის უნივერსიტეტი. ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-09-19 საიტზე Wayback Machine.
Pavarotti and Friends

Pavarotti and Friends (ქართ. პავაროტი და მეგობრები) — ლუჩანო პავაროტისა და ცნობილ შემსრულებელთა ერთობლივი კონცერტებისა და მუსიკალური ალბომების სერია. კონცერტები თითქმის ყოველ წელს ტარდებოდა პავაროტის მშობლიურ ქალაქ მოდენაში. მათ უამრავი მაყურებელი ესწრებოდა, ხოლო მონაწილეობდა არაერთი ჯგუფი თუ სოლო-შემსრულებელი - თითქმის ყველა მუსიკალური ჟანრიდან. ყველა კონცერტიდან შემოსული თანხა ირიცხებოდა ფონდში War Child, ბოსნიაში, გვატემალაში, კოსოვოსა და ერაყში ხალხის დასახმარებლად. ამ წვლილისათვის სარაევომ პავაროტი თავის საპატიო მოქალაქედ გამოაცხადა. წარმოდგენილი ალბომები საკონცერტო ჩანაწერებია. Pavarotti & Friends (1993) Pavarotti & Friends 2 (1995) Pavarotti & Friends Together for the Children of Bosnia (1996) Pavarotti & Friends for War Child (1996) Pavarotti & Friends For The Children of Liberia (1998) Pavarotti & Friends for Guatemala and Kosovo (1999) Pavarotti & Friends for Cambodia And Tibet (2000) Pavarotti & Friends - for Afghanistan (2001) ლუჩანო პავაროტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 1999-10-02 საიტზე Wayback Machine.
Pavarotti & Friends Together for the Children of Bosnia

Pavarotti & Friends Together for the Children of Bosnia — პროექტის Pavarotti and Friends 1995 წელს მოდენაში გამართული კონცერტის ჩანაწერი. იგი გამოვიდა 1996 წელს, ლეიბლზე Decca Records. ჩანაწერზე წარმოდგენილია ლუჩანო პავაროტის დუეტები სხვადასხვა ცნობილ შემსრულებელთან. აგრეთვე გამოვიდა ვიდეოს სახით. CD Per colpa di chi? (ცუკერო) - 3:54 Serenata rap / Mattinata (ჯოვანოტი, პავაროტი) - 4:13 Can We Go Higher? (ნენად ბახი) - 4:18 Ordinary World (საიმონ ლე ბონი, პავაროტი)- 5:44 Clap Clap (The Clapping Song) (Gam Gam) - 4:46 Miss Sarajevo (ბონო, ბრაიან ინო, ეჯი, პავაროტი) - 6:07 Cosí Celeste (ცუკერო) - 4:44 Linger (დოლორეს ო’რიორდანი)- 4:36 Come Back to Sorrento (მიტ ლოუფი, პავაროტი) - 3:25 Penso positivo (ჯოვანოტი) - 6:00 Vesti la giubba (მაიკლ ბოლტონი, პავაროტი) - 3:17 Heaven Can Wait (მიტ ლოუფი) - 5:21 Ave Maria (დოლორეს ო’რიორდანი, პავაროტი) - 3:53 One (ბონო, ბრაიან ინო, ეჯი) - 4:55 Long Black Veil [Medley] (The Chieftains) - 5:33 Funiculì, funiculà (The Chieftains, პავაროტი) - 2:11 Nessun dorma (ყველა შემსრულებელი) - 2:54 ვიდეო Per colpa di chi? (ცუკერო) Serenata rap / Mattinata (ჯოვანოტი, პავაროტი) Can We Go higher? (ნენად ბახი) Ordinary World (საიმონ ლე ბონი, პავაროტი) Clap Clap (The Clapping Song) (Gam Gam) Can I Touch You ... There? (მაიკლ ბოლტონი) Miss Sarajevo (ბონო, ბრაიან ინო, ეჯი, პავაროტი) Così celeste (ცუკერო) Linger (დოლორეს ო’რიორდანი) Come Back To Sorrento (მიტ ლოუფი) Penso positivo (ჯოვანოტი) Vesti la giubba (მაიკლ ბოლტონი, პავაროტი) Heaven Can Wait (მიტ ლოუფი) Ave Maria (დოლორეს ო’რიორდანი, პავაროტი) One (ბონო, ბრაიან ინო, ეჯი) The Long Black Veil (medley) (The Chieftains) Funiculì, funiculà (The Chieftains, პავაროტი) Nessun dorma (ყველა შემსრულებელი) ↑ http://www.allmusic.com/album/luciano-pavarotti-friends-together-for-the-children-of-bosnia-mw0000387823
არსენ ცუხიშვილი

არსენ ცუხიშვილი (დ. 7 ივლისი, 1966, ჩიხა, საჩხერის მუნიციპალიტეტი) – საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი; 2009 წლის ოქტომბრიდან საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის უფროსის მოადგილე. სწავლობდა თბილისის უმაღლესი სამეთაურო საარტილერიო სასწავლებელში (1983-87). მსახურობდა საბჭოთა კავშირის არმიაში (1987-92). 1993 წლის თებერვლიდან საქართველოს შეიარაღებულ ძალებშია სხვადასხვა თანამდებობებზე. 2005 წლიდან საარტილერიო ბრიგადის ოფიცერი, 2008-09 წწ. მეორე საარტილერიო ბრიგადის მეთაური, 2009 წ. პირველი ქვეითი ბრიგადის მეთაური. 2009 წლის ოქტომბრიდან საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის უფროსის მოადგილე. არსენ ცუხიშვილი. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო (WebCite არქივი)
ვახტანგ ბარათაშვილი

ვახტანგ ბესარიონის ძე ბარათაშვილი (დ. 18 აპრილი, 1917, ქუთაისი, — გ. 12 ივლისი, 2006) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, მწერალი და ჟურნალისტი. დაამთავრა ლენინგრადის საზღვაო-საინჟინრო ინსტიტუტი (1941). წლების მანძილზე იყო კაპიტანი, ექსპედიციების უფროსი, ფლაგმან-კაპიტანი. ბარათაშვილმა მრავალგზის გადაიყვანა გემების ქარავანი ურთულეს პირობებში ბალტიის ზღვიდან ვლადივოსტოკსა და კუბაში. პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე. ავტორია საბავშვო მოთხრობების, ნოველების, რომანისა „ჰავაის ბულბული“, აგრეთვე ტექნიკური წიგნებისა და საზღვაო ტერმინოლოგიისა. გარდაიცვალა მწერალი და ჟურნალისტი ვახტანგ ბარათაშვილი[მკვდარი ბმული]. www.media.ge, 12 ივლისი, 2006
პედრუ I (პორტუგალია)

პედრუ I სამართლიანი (პორტ. Pedro I "o Justiceiro"; დ. 19 აპრილი, 1320, კოიმბრა, პორტუგალია — გ. 18 იანვარი, 1367, ეშტრემოში, პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1357–1367 წლებში. აფონსუ III და ბეატრისა კასტილიელის შვილი. პედრუ I მკაცრი, მაგრამ სამართლიანი მმართველი იყო. სწორედ ამიტომ შეარქვეს მას მეტსახელად "სამართლიანი". ჯერ კიდევ 5 წლის ასაკში დააქორწინეს 10 წლის ბლანკა კასტილიელზე. 8 წლის შემდეგ ეს ქორწინება გააუქმეს. 1339 წელს კი ცოლად შერთეს კონსტანცა კასტილიელი, რომელთანაც შეეძინა 3 შვილი. დედოფლის გარდაცვალების შემდეგ მეფე მრავალი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა თავის საყვარელთან – ინეს დე კასტრო, რომლისგანაც მას კიდევ 4 შვილი შეეძინა. 1355 წელს საყვარელიც გარდაეცვალა და ორი წლის შემდეგ უკანონო შვილი გააჩინა ტერეზია ლორენცოსაგან. სწორედ ეს უკანონო შვილი ჟუან I გახდა პორტუგალიის მეფე და ავისის დინასტიის დამაარსებელი.
ტარას ვაშაკიძე

ტარას დავითის ძე ვაშაკიძე (დ. 8 ივნისი, 1876, სოფ. გუბი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 26 თებერვალი, 1937, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1918). დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი (1895) და ჩაირიცხა დერბენდის 154-ე ქვეით პოლკში, იყო სადაზვერვო ასეულის მეთაური. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში; განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი სარიყამიშის ბრძოლაში (1914-1915), სადაც კაპიტანმა ვაშაკიძემ (მეტსახელად „შაითან-კაპიტანს“ უწოდებდნენ) თავისი ასეულით დაატყვევა ოსმალეთის არმიის კორპუსის სარდალი იშაქ-ფაშა და მისი მთელი შტაბი. 1916 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. 1917 წლის მაისში დაინიშნა ქართული მსროლელი პოლკის მეთაურად. 1918 წლის აპრილში, ოსმალეთის ჯარის მიერ ბათუმის ოკუპაციის შემდეგ, ერთხანს თურქთა ტყვეობაში იყო. 1918 წელს ვაშაკიძე ჩადგა დამოუკიდებელი საქართველოს სამხედრო სამსახურში და მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. სოჭის კონფლიქტის დროს იყო გაგრის ფრონტის სარდალი, ტუაფსეს გენერალ-გუბერნატორი. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ (1921) ვაშაკიძე გადადგა სამხედრო სამსახურიდან, თუმცა ქვეყანა არ დაუტოვებია და მუშაობდა ფინანსთა სახალხო კომისარიატში (1922–1937). 1923 წელს დაკავებული იყო ე.წ. სამხედრო ცენტრის საქმესთან დაკავშირებით, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. დაკრძალულია თბილისში, ვაკის სასაფლაოზე. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1906) და II (მახვილებით, 1915), წმ. ანას III (მახვილებითა და ბაბთით, 1915) და II (მახვილებით, 1916), წმ. გიორგის IV (1915) და წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებითა და ბაბთით, 1916) ხარისხის ორდენებით. კონსტანტინე გამსახურდიას რომანის „მთვარის მოტაცების“ ერთ-ერთი პერსონაჟის „შეითან კაპიტნის“ პროტოტიპად ტარას ვაშაკიძეს მიიჩნევენ. ჯავშრიშვილი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 198. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 62-64, ISBN 978-9941-0-7386-1. დათუაშვილი დ., სარიყამიშის გმირი ტარასი დავითის ძე ვაშაკიძე, «საისტორიო მოამბე», 1974, [ტ.] 29–30. ↑ სოლომონ ლეკიშვილი, სარიყამიშის გმირი ტარასი ვაშაკიძე „შაითან კაპიტნად“ წოდებული, ექო, 1970, № 4. — გვ. 17–19.
ფუნდამენტური თეორემა

მათემატიკაში რამდენიმე ფუნდამენტური თეორემა არსებობს. მათი სახელწოდებები ტრადიციულია, მაგ. არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა ამჟამად რიცხვთა თეორიით მოიხსენიება. თეორემებს ფუნდამენტური შეიძლება დაერქვას თუ მათ შედეგზე უფრო რთული თეორემების აგება შეიძლება, წინა აქსიომების გამოუყენებლად. ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა fundamental theorem of arbitrage-free pricing არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა ანალიზის ფუნდამენტური თეორემა fundamental lemma of calculus of variations მრუდთა ფუნდამენტური თეორემა ზედაპირთა ფუნდამენტური თეორემა fundamental theorem of finitely generated abelian groups fundamental theorem of Galois theory ჰომომორფიზმების ფუნდამენტური თეორემა წრფივი ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა fundamental theorem of projective geometry fundamental theorem of Riemannian geometry ვექტორული ანალიზის ფუნდამენტური თეორემა fundamental theorem of Linear Programming არსებობს რამდენიმე ფუნდამენტური თეორემა, რომელიც მათემატიკასთან პირდაპირ კავშირში არ არის: Fisher's fundamental theorem of natural selection fundamental theorems in welfare economics
დუარტე I (პორტუგალია)

დუარტე I მჭევრმეტყველი (პორტ. Duarte I o Eloquente; დ. 31 ოქტომბერი, 1391, ვიზეუ, პორტუგალია – გ. 9 სექტემბერი, 1438, ტომარი, პორტუგალია) – პორტუგალიის მეფე ავისის დინასტიიდან 1433 - 1438 წლებში. ჟუან I–სა და ფილიპა ლანკასტერის შვილი. დუარტე მამის ღირსეული მემკვიდრე იყო, მაგრამ წარმატებები მას თან არ დაჰყვებოდა. იგი ძალზედ განათლებული და კეთილი ადამიანი იყო. 1428 წელს იქორწინა ელეონორა არაგონელზე არაგონის მეფის ფერდინანდ I შვილზე, რომელთანაც შეეძინა 9 შვილი ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ Aniversário do nascimento de D. Duarte, rei de Portugal «Chronica de El-Rei D. Duarte, Rui de Pina (1440-1522), Porto: Renascença Portuguesa, 1914, na Biblioteca Nacional Digital»
ივანე გუდოვიჩი

ივანე ვასილის ძე გუდოვიჩი (დ. 1741 — გ. 22 იანვარი, 1820, ოლგოპოლი) — გრაფი (1797), რუსეთის იმპერიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალ-ფელდმარშალი (1807), საქართველოს მთავარმართებელი 1806–1809 წლებში, მოსკოვის მთავარსარდალი 1809-1812 წლებში. 1759 წლიდან სამხ. სამსახურში იყო. იყო რუსეთ-ოსმალეთის სამი ომის მონაწილე. რუსეთ-ოსმალეთის 1787–91 წლების ომის დროს ხელმძღვანელობდა ჰაჯიბეის (ახლანდ. ოდესა) აღებას, 1791 წელს იერიშით აიღო ანაპა, რის შემდეგ კავკასიის ხაზის სარდლად დანიშნეს. ამ პოსტზე მას ურთიერთობა ჰქონდა ერეკლე II-თან. აღა-მაჰმად-ხანის ლაშქრობის წინა პერიოდში, მას ერეკლე II-თვის ჯარის უნებართვოდ გამოგზავნის უფლება არ ჰქონდა, მაგრამ უტაქტობით, ერეკლეს შვილიშვილების ცნობით კი — ანგარებით, დასაზვერად გამოგზავნილ ირანის ელჩებს გააგებინა, რომ რუსეთი საქართველოსათვის ჯარის მიშველებას არ აპირებდა. 1800 წელს პავლე I-მა გუდოვიჩი გადააყენა. 1806 წლის 8 თებერვალს ალექსანდრე I-მა გუდოვიჩი ჯარების მთავარსარდლად დანიშნა კავკასიაში. ირანთან ომის დროს დაიპყრო ბაქოს, შაქისა და დარუბანდის სახანოები. 1807 წელს ოსმალები დაამარცხა არფაჩაისთან, მაგრამ ვერ აიღო ახალქალაქი (1807) და ერევანი (1808). 1809 წელის 5 მარტს კავკასიაში გუდოვიჩი ჩაანაცვლეს კავალერიის გენერალ ალექსანდრ ტორმასოვით. 1809–12 წლებში იყო მოსკოვის მთავარსარდალი, სახელმწიფო საბჭოს წევრი, სენატორი. 1812 წლის თებერვალში თანამდებობიდან გადადგა. საქართველოს ისტორია – XIX საუკუნე, „არტანუჯი“, გვ. 11, თბ., 2004 ნაკაშიძე ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ივანე გუდოვიჩი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მანუელ I (პორტუგალია)

მანუელ I ბედნიერი (პორტ. Manuel I "o Venturoso"; დ. 31 მაისი, 1469, აკოშეტე, პორტუგალია — გ.13 დეკემბერი, 1521, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ავისის დინასტიიდან 1495–1521 წლებში. ვიზეუს ჰერცოგის, ფერნანდუსა და ბეატრისა პორტუგალიელის შვილი. მეფის მამა იყო პორტუგალიის მეფის, დუარტე I–ს შვილი, ხოლო დედა ჟუან I–ს შვილიშვილი. მანუელი პორტუგალიის ტახტის მემკვიდრე გახდა მას შემდეგ, რაც მეფე ჟუან II–ის ერთადერთი მემკვიდრე აფონსუ დაიღუპა. მანუელი სამჯერ დაქორწინდა და შეეძინა 13 შვილი. Damião de Góis, "Chronica do serenissimo senhor rei d. Manoel", Na officina de M. Manescal da Costa, 1749 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მანუელ I (პორტუგალია)
ფლორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ფლორი შეიძლება აღნიშნავდეს: ფლორი, ჰაუარდ უოლტერ - ინგლისელი პათოლოგი ფლორი (ძელი) - ძროს განივი ძელი
ალექსანდრე ტორმასოვი

ალექსანდრე პეტრეს ძე ტორმასოვი (დ. 11 აგვისტო, 1752 — გ. 25 ნოემბერი, 1819, მოსკოვი) — რუსეთის იმპერიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1809–1811 წლებში. მან პოლკოვნიკ თეოდორ სიმონოვიჩთან ერთად მოტყუებით შეიპყრო სოლომონ II და შემდგომ იმერეთში დაწყებულ აჯანყებას სასტიკად გაუსწორდა. 1809 წლის 5 მარტს დაინიშნა საქართველოს მთავარმართებლად (რუს. главноуправляющий Грузии). 1810 წელს, იმერეთის სამეფოს გაუქმებასთან ერთად, მისი მთავარმართებლობის დროს რუსეთის ქვეშევრდომობაში შევიდა მამია გურიელი და აფხაზეთის მთავარი გიორგი (საფარ-ბეგ) შერვაშიძე. 1811 წელს ტორმასოვმა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ანტონ II ნიჟნი-ნოვგოროდში გადაასახლა და მცხეთის საკათალიკოსო ტახტი გააუქმა. 1810 წელს ახალციხეზე განხორციელებული წარუმატებელი იერიშის და შავი ჭირის გამო საქართველოში მდგომარეობა დაიძაბა. ტორმასოვმა გადადგომა ამჯობინა. საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა 1809 წლის 5 მარტს, ხოლო 1811 წლის 6 ივლისს ჩაანაცვლეს მარკიზ ფილიპ პაულუჩით. საქართველოს ისტორია – XIX საუკუნე, „არტანუჯი“, თბ., 2004, გვ. 11
ფილიპ პაულუჩი

ფილიპ ოსიპეს ძე პაულუჩი (დ. 1779, მოდენა — გ. 25 იანვარი, 1849, ნიცა) — საფრანგეთის და რუსეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1811–1812 წლებში. იგი წარმოშობით იტალიელი იყო, საფრანგეთიდან ნაპოლეონის მმართველობას გამოექცა და თავი რუსეთს შეაფარა. წარმატებულმა სამხედრო კარიერამ მისი კავკასიაში გაგზავნა განაპირობა. ის დისციპლინის მოყვარული პიროვნება იყო და ძნელად ეგუებოდა რუსულ ბიუროკრატიულ სისტემას. 1811 წლის სექტემბერში დაინიშნა საქართველოს მთავარმართებლად. დანიშვნისთანავე მექრთამეობასა და ჯარში ფეხმოკიდებულ ლოთობას ბრძოლა გამოუცხადა. თუმცა, რუსული ენის არცოდნის გამო საკუთარ მოხელეებთანაც თარჯიმნის დახმარებით უწევდა ურთიერთობა და შეცდომებსაც უშვებდა. მან 30000-იანი არმიის გამოკვება მთლიანად ადგილობრივ მოსახლეობას დააკისრა, რასაც 1812 წლის კახეთის აჯანყება მოჰყვა. აჯანყების გაძლიერების გამო პაულუჩი რუსეთ-ირანის ფრონტიდან დაბრუნდა და რუსეთის ჯარს ჩაუდგა სათავეში. 1812 წლის მარტში, ჩუმლაყთან, დაამარცხა კახელი აჯანყებულები და ტყვედ ჩაიგდო გრიგოლ ბაგრატიონი. მიუხედავად გამარჯვებისა, პაულუჩი იძულებული გახდა დათმობებზე წასულიყო. კახეთში გაუქმდა კაპიტან-ისპრავნიკების თანამდებობა და მოურავობა აღდგა. სამხედრო წარუმატებლობის შემდეგ პაულუჩიმ აჯანყებულებთან მოლაპარაკების გამართვა სცადა. დაპირდა მათ ამნისტიას, რეფორმების გატარებას. ეს დაპირებანი მთავარმართებლის მხრიდან უფლებამოსილების გადაჭარბებად მიიჩნიეს და პეტერბურგმა იგი უკან გაიწვია. 1812 წლის აპრილში ის გენერალმა რტიშჩევმა შეცვალა. აღსანიშნავია, რომ კახეთის თავადაზნაურობამ იმპერატორს მისი დატოვებაც კი თხოვა, მაგრამ უშედეგოდ. საქართველოს ისტორია – XIX საუკუნე, „არტანუჯი“, თბ., 2004, გვ. 12