laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამურის სიგი

ამურის სიგი, უსურიული სიგი (ლათ. Coregonus ussuriensis) — თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 51,5 სმ-მდეა, აღწევს 60-მდეც; მასაში — 2 კგ-ს. თავსა და ტანზე მუქი ლაქები ჩვეულებრივ არ აქვს; თუმცა, ზოგჯერ, წინასარქველზე და კუდის ფარფლზე შეინიშნება. მოთეთროა, ზურგის ფარფლში 3–4 დაუტოტავი და 9–11 დატოტვილი სხივია, ანალურში — შესაბამისად 3 და 13–15. გვერდით ხაზზე 86–92 ცალი ქერცლის ფირფიტაა, მის ზევით ზურგის ფარფლამდე გასდევს ფირფიტების 10–11 წყება, ქვევით — 9–10. აქვს 26–30 ლაყუჩის ფოთოლაკი. ყბები თითქმის ერთნაირი სიგრძისაა, ზედა ყბა ოდნავ წინაა გამოწეული და ფუძეშიც შესამჩნევად სცდება თვალი წინა მხარეს. გავრცელებულია ამურის ქვემო და შუა წელზე, ზეაში, უსურიში, ტბა ხანკაში, ამურის ლიმანში, ოხოტის ზღვის სამხრეთ ნაწილში; ახლო ფორმები ნაპოვნია ჩრდილოეთ სახალინის ტბებში; არის სამხრეთ სახალინის დასავლეთ სანაპიროზეც ჩ. გ. 48°30′ ქვემოთ. იკვებება სხვადასხვა მცენარეული ნარჩენებით, ჭიებით, მოლუსკებით, მწერების მატლებით, მცირე ზომის თევზით. მიგრაცია ამურთან დაკავშირებულ ტბებში წყლის დონის მატებაზეა დამოკიდებული. ტბების გახსნასთან ერთად სიგი მათში შედის; აგვისტოში, როდესაც ტბის წყლის ნაკადი ამურისაკენ გაძლიერდება, თევზი უკან, ამურში, ბრუნდება და გაზაფხულამდე იქ რჩება. შემოდგომაზე ქვირითის დასაყრელად შედის მთის მდინარეებში. ტოფობა იწყება სექტემბრის ბოლოს – ოქტომბრის დასაწყისში, გრძელდება დეკემბერ-იანვრამდე და მთავრდება ყინულძვრის შემდეგ. ქვირითს ყრის ორმოებში ან გრუნტის ზედაპირზე. ↑ 1.0 1.1 1.2 Берг Л. С. Рыбы пресных вод СССР и сопредельных стран [4-е издание], часть 1, М.-Л.: Издательство Академии наук СССР, 1948, стр. 352–353. ↑ 2.0 2.1 2.2 СИГ АМУРСКИЙ, ИЛИ УССУРИЙСКИЙ. Аквакультура России. aquacultura.org. ციტირების თარიღი: 28 ივნისი, 2020.
გიორგი ლომთაძე

გიორგი ლომთაძე (დ. თარიღი უცნობია, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა). 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი 2015 წელს ჩატარდა კლაიპედაში (ლიტვა). გიორგი ლომთაძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ირაკლი გამთენაძე

ირაკლი გამთენაძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ბუქარესტი, რუმინეთი, 90 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2015, სოფია, ბულგარეთი, 90 კგ). ირაკლი გამთენაძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი
რაჩო გახარია

რაჩო გახარია (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, ვილნიუსი, ლიეტუვა, 100 კგ), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, ბუქარესტი, რუმინეთი, 110 კგ). რაჩო გახარია დაარქივებული 2020-06-28 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი
ბაქარ გელენიძე

ბაქარ გელენიძე (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (კიკბოქსინგი), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, ბათუმი, საქართველო), მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული (2017, შვედეთი, 63 კგ). ბაქარ გელენიძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი
გურამ გიორბელიძე

გურამ გიორბელიძე (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2017, 62 კგ), ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, ლას-ვეგასი, აშშ, 67 კგ). გურამ გიორბელიძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი
დესკაბესადო-გრანდე

დესკაბესადო-გრანდე (ესპ. Descabezado Grande) — სტრატოვულკანი ცენტრალურ ჩილეში, მაულეს რეგიონში. სიმაღლე 3953 მ. დაფარულია ყინულით ამოვსებული 1,4 კმ სიგანის კალდერით და სახელი ეწოდა ბრტყელი ზედაპირის მქონე ფორმის გამო, სადაც „descabezado“ ესპანურიდან „თავმოკვეთილს“ აღნიშნავს. უფრო პატარა 500 მ სიგანის კრატერი განლაგებულია კალდერის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც მოქმედი ფუმაროლები შეინიშნება. ვულკანი აგებულია ანდეზიტებითა და რიოდაციტებით, არის პიროკლასტური ნაკადების ნალექებიც. საერთო მოცულობა დაახლოებით 30 კუბური კილომეტრია. სამხრეთით, 7 კმ-ში მდებარე ვულკან სერო-ასულთან ერთად შეადგენს ფართო ვულკანური მინდვრის ნაწილს. დესკაბესადო-გრანდეს უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1932 წლის ივნისს. ჩილეს ვულკანების სია ↑ Descabezado Grande. Global Volcanism Program ↑ Descabezado Grande volcano
ალაჭნის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი

ალაჭნის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალაჭანში, სოფლიდან 1 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კომპლექსში შედის ეკლესია, სამრეკლო და გალავანი. ეკლესია დარბაზულია (6,3 x 3,5 მეტრი) დგას გალავნით შემოვლებული ეზოს შუა ნაწილში. ეკლესიას ორი გვიანდელი მინაშიენი აქვს: ერთი სამხრეთიდან, მეორე ჩრდილოეთიდან, რომელიც ეკლესიაზე რამდენამდე მოკლეა. მისი აღმოსავლეთ კედელი ეკლესიის აღმოსავლეთ კედლის ხაზზე მდებარეობს, ჩრდილოეთისა კი გალავანზეა მიშენებული. ეკლესია და მინაშენები სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაგები. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია ეკლესიისა და სამხრეთ მინაშენის კამაროვანი გადახურვა, თითქმის მთლიანადაა დანგრეული ეკლესიის სამხრეთ კედელი, ეკლესიის განივ კედლებს საფასადო წყობის დიდი ნაწილი ჩამოშლილი აქვს. მისგან ამჟამად წირთხლების ქვედა ნაწილებიღაა დარჩენილი. მეორე კარი, რომლითაც ეკლესია ჩრდილოეთ მინაშენს უკავშირდება, ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილშია. იგი ორივე მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული. ეკლესიის აფსიდი ნახევარწრიული ფორმისაა. აფსიდის ნახევარწრიული თაღი მთლიანად შირიმითაა ნაწყობი და შირიმის პროფილირებულ იმპოსტებს ეყრდნობა. შირიმით იყო ნაგები კამარაც, რომლისგანაც მცირე ნაწილიღაა დარჩენილი. კამარის საყრდენად დასავლეთ კედელში შირიმით ნაწყობი საბჯენი თაღია გამოყვანილი, იგი შირიმისავე კონსოლებზეა დაყრდნობილი. გალავანი გეგმით კვადრატულია, რომელსაც ერთი კუთხე მომრგვალებული აქვს. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. ამჟამად გალავნის კედლები 1,8-2,5 მეტრი სიმაღლეზეა შემორჩენილი. გალავნის სამხრეთ დასავლეთით კუთხეში გეგმით კვადრატული ორსართულიანი სამრეკვლოა. მისი ქვედა ნაწილი კარიბჭეა. სართულის ჩრდილო აღმოსავლეთით კუთხეში, კედლის სისქეში, პატარა, გეგმით კვადრატული სამალავია. გალავანი ისე დანგრეული ამჟამად რომ მისი დანიშნულების გარკვევა ვერ ხერხდება. კომპლესის აღმოსავლეთით დგას დაახლოებით 25 მეტრის მანძილზე, ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმისთ სწორკუთხა კოშკი. იგი ორი სართულის სიმაღლეზეა შემორჩენილი და ზემოთკენ შესამჩნევად ვიწროვდება. შენორჩენილი კედლები შიგნით და გარედან ყრუა. შემორჩენილია მხოლოდ სართულშუა გადახურვის კოჭების საყრდენი ბუდეები. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 17.
ქსი (ასო)

ქსი (ბერძ. ξι; მთავრული: Ξ, ნუსხური: ξ) — ბერძნული ანბანის მეთოთხმეტე ასო. რიცხვთა ანბანური ჩაწერის ბერძნულ სისტემაში შეესაბამება რიცხვითი მნიშვნელობა — 60. მომდინარეობს ფინიკიური ასოდან — სამექ. ასოდან „ქსი“ მოგვიანებით წარმოიშვა იგივე სახელწოდების მქონე კირილური ასო Ѯ, რომელიც ახლა მხოლოდ ძველ საეკლესიო სლავურ ენაში გამოიყენება. ბერძნული ასო „ქსი“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით; <math>\Xi</math> — Ξ {\displaystyle \Xi } ; <math>\xi</math> — ξ {\displaystyle \xi } . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 339. graphemica.com // Ξ — greek capital letter xi graphemica.com // ξ — greek small letter xi
რუბენ ორბელი

რუბენ ორბელი (რუს. Рубе́н Абга́рович Орбе́ли, სომხ. Ռուբեն Աբգարի Օրբելի); დ. 26 იანვარი (7 თებერვალი) 1880, ნახიჩევანი — გ. 9 მაისი 1943, მოსკოვი) — პროფესორი, ჰუმანიტარულ დისციპლინათა მასწავლებელი, არქეოლოგი, მიიჩნევა წყალქვეშა არქეოლოგიის ფუძემდებლად საბჭოთა კავშირში. ლეონ ორბელი (სომხ. Լևոն Աբգարի Օրբելի რუს. Орбели, Леон Абгарович) — რუბენ ორბელის უმცროსი ძმა. სომეხი ფიზიოლოგი, სამედიცინო სამსახურის გენერალ-პოლკოვნიკი, მეცნიერი. ის იყო სსრკ-სა და სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის პროფესორი. ლეონ ორბელი ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი გახდა 1950 წელს. იოსებ ორბელი (სომხ. Հովսեփ Աբգարի Օրբելի, რუს. Иосиф Абгарович Орбели) — რუბენ ორბელის უმცროსი ძმა. ეთნიკურად სომეხი საბჭოთა აღმოსავლეთმცოდნე და აკადემიკოსი. იოსებ ორბელი ხელმძღვანელობდა ერმიტაჟის მუზეუმს ლენინგრადში 1934– 1951 წლებში. იოსები ორბელი არის სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის დამაარსებელი და პირველი პრეზიდენტი 1943–1947 წლებში. რუსუდან ორბელი (რუს. Русудана Орбели, სომხ. Ռուբեն Աբգարի Օրբելի) — რუბენ ორბელის ქალიშვილი. საბჭოთა აღმოსავლეთმცოდნე, ქართველოლოგი და არმენოლოგი, რუსულენოვანი საბჭოთა საბავშვო მწერალი ქალი. ორბელები Григорьян Н.: Научная династия Орбели. М., Наука, 2002, 522-ე გვერდი.
რომან ლომინაძე

რომან ლომინაძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (ფედერაციის ნაძე თასი) ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2014, ბაქო, აზერბაიჯანი). 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2015, ვალბჟიხი, პოლონეთი). რომან ლომინაძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი.
ოთარ მაილაშვილი

ოთარ მაილაშვილი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2017 წელს კატოვიცეში (პოლონეთი). ოთარ მაილაშვილი დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ლუკა მაჭუტაძე

ლუკა მაჭუტაძე (დ. ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს სოფიაში (ბულგარეთი). ლუკა მაჭუტაძე დაარქივებული 2020-06-28 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
სოლომონ მანაშვილი

სოლომონ მანაშვილი (დ. თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს სკოპიეში (ჩრდ. მაკედონია). სოლომონ მანაშვილი დაარქივებული 2020-06-28 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ივანე ბალიაშვილი

ივანე ბალიაშვილი (დ. 23 სექტემბერი, 1947, ახალციხე) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. 1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1979-1989 წლებში იყო ნინოწმინდის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1989-1991 წლებში იყო ნინოწმინდის რაიკომის პირველი მდივანი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი). მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში (1992-1993). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2002-2006 წლებში იყო ახალციხის საკრებულოს თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით (1986) და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1998). ივანე ბალიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ივანე ბალიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევა) ივანე ბალიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მეოთხე მოწვევა)
ტოსკანის კონსორტების სია

ტოსკანის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ ტოსკანის მარკგრაფებზე, ფლორენციის სენიორებსა და ჰერცოგებზე და ტოსკანის დიდ ჰერცოგებზე. ტოსკანის მმართველთა სია ტოსკანის დიდი საჰერცოგო ფლორენციის რესპუბლიკა ფლორენციის საჰერცოგო მედიჩები
ომიკრონი (ასო)

ომიკრონი (ბერძ. όμικρον; მთავრული: Ο, ნუსხური: ο) — ბერძნული ანბანის მეთხუთმეტე ასო. რიცხვთა ანბანური ჩაწერის ბერძნულ სისტემაში შეესაბამება რიცხვითი მნიშვნელობა — 70. მომდინარეობს ფინიკიური ასოდან — აინ. ასოდან „ომიკრონი“ მოგვიანებით წარმოიშვა ლათინური ასო O და კირილური ასო О (შუალობით ასევე Ю). ბერძნული ასო „ომიკრონი“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით; <math>\Omicron</math> — O {\displaystyle \mathrm {O} } ; <math>\omicron</math> — o {\displaystyle \mathrm {o} } . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 339. graphemica.com // Ο — greek capital letter omicron graphemica.com // ο — greek small letter omicron
მარიამ ორახელაშვილი

მარიამ ორახელაშვილი ნამდვილი სახელი მარიამ მიქელაძე (დ. 3 ნოემბერი, 1887, კულაში — გ. 1937) — ქართველი ბოლშევიკი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. საბჭოთა პარტიული მოღვაწის მამია ორახელაშვილის მეუღლე. 1937 წელს „დიდი წმენდის“ დროს დახვრიტეს. რსდმპ-ის წევრი 1906 წლიდან. დაამთავრა პეტერბურგის უცხო ენათა ორწლიანი ქალთა პედაგოგიური ინსტიტუტი; შემდეგ სწავლობდა პეტერბურგის პედაგოგიურ ინსტიტუტში და პეტერბურგის ბესტუჟევის ქალთა უმაღლეს კუსებზე, პარიზის უნივერსიტეტში. 1913 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს ვლადიკავკაზში პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად პარტიულ მუშაობას ეწეოდა. 1918 წლიდან პედაგოგიური და რევოლუციური მოღვაწეობა განაგრძო ქუთაისში; 1920 წელს მუშობდა საქართველოს კომპარტიის ცკ-ის მდივნად; მონაწილეობდა აღმოსავლეთის ხალხთა ყრილობის მუშობაში ბაქოში; 1920 წლის მიწურულს დაბრუნდა ქუთაისში; 1921 წლის იანვარში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლებამ დააპატიმრა. სასჯელს იხდიდა ბათუმის ციხეში. გათავისუფლდა საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შედეგად. განთავისუფლების შემდეგ თბილისში მუშაობდა სხვადასხვა საპასუხიმგებლო თანამდებობაზე, უმთავრესად სახალხო განათლების დარგში; იყო საქართველოს კპ(ბ) ცკ-ის ქალთა განყოფილების გამგე; საქართველოს განათლების სახალხო კომისარი 1931-1933 წლებში. 1932 წლიდან რსფსრ განათლების სახლხო კომისარიატის უმაღლესი სკოლების სამმართველოს უფროსი და კოლეგიის წევრი; სხვადასხვა დროს მისი რედაქტორობით გამოდიოდა ჟურნალები: „მშრომელი ქალი“, „წითელი სხივი“ და სხვ. აქვს შრომები სახალხო განათლებისა და ბავშვთა კომუნისტური აღზრდის საკითხებზე; 1924 წელს მონაწილეობდა კომუნისტ ქალთა III საერთაშორისო კონფერენციის მუშაობაში. დააპატიმრეს 1937 წელს; ბრალად ედებოდა მემარჯვენეთა კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრობა; იმავე წელს დახვრიტეს. კვაჭაძე, ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 553. მარიამ ორახელაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სტალინური სიები საქართველოდან საქართველოს პროსოპოგრაფიული ბაზა
ტოსკანის მმართველთა სია

ტოსკანის მმართველთა სიაში წარმოდგენილია იმ პიროვნებების სია, რომლებიც სხვადასხვა პერიოდში სხვადასხვა ტიტულით მართავდნენ ტოსკანას. თავდაპირველად იყვნენ ტოსკანის მარკგრაფები, შემდეგ ფლორენციის სენიორები, შემდეგ ფლორენციის ჰერცოგები და საბოლოოდ ტოსკანის დიდი ჰერცოგები. უკანასკნელი დიდი ჰერცოგი იყო ფერდინანდო IV, რომელმაც დაკარგა ტახტი იტალიის გაერთიანების გამო. აღსანიშნავია ისიც, რომ ისტორიაში ტოსკანის თითქმის ყველა მმართველი მამაკაცი იყო, გარდა გამონაკლისისა მატილდა კანოსელისა და ელიზა ბონაპარტის სახით. ბონიფაციუს I, 812-813 ბონიფაციუს II, 828-834 აგანუსი, 835-845 ადალბერტო I, 847-886 ადალბერტო II, 886-915 გვიდო, 915-929 ლამბერტო, 929-931 ბოსო, 931-936 უმბერტო, 936-961 უგო, 961-1001 ბონიფაციუს III, 1004-1011 რაინერო, 1014-1027 ბონიფაციუს IV, 1027-1052 ფედერიკო, 1052-1055 მატილდა, 1052-1115 რაბოდო, 1116-1119 კონრადი, 1119-1131 რამპრეტო, 1131 ენგელბერტო, 1131-1137 ენრიკე, 1137-1139 ულრიკი, 1139-1152 ველფ VI, 1152-1160 ველფ VII, 1160-1167 ველფ VI, 1167-1173 ფილიპე, 1195-1197 ფედერიკო, 1246-1250 ტოსკანის კონსორტების სია მედიჩები ფლორენციის საჰერცოგო ფლორენციის რესპუბლიკა ტოსკანის დიდი საჰერცოგო იტალიის გაერთიანება
პი (ასო)

პი (ბერძ. πι; მთავრული: Π, ნუსხური: π, ϖ) — ბერძნული ანბანის მეთექვსმეტე ასო. რიცხვთა ანბანური ჩაწერის ბერძნულ სისტემაში შეესაბამება რიცხვითი მნიშვნელობა — 80. მომდინარეობს ფინიკიური ასოდან — პე. ასოდან „პი“ მოგვიანებით წარმოიშვა ლათინური ასო P და კირილური ასო П. ბერძნული ასო „პი“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით; <math>\Pi</math> — Π {\displaystyle \Pi } ; <math>\pi</math> — π {\displaystyle \pi } . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 339. graphemica.com // Π — greek capital letter tau graphemica.com // π — greek small letter pi graphemica.com // ϖ — greek pi symbol graphemica.com // ᴨ — greek letter small capital pi
აფხაზთმცოდნეობა

აფხაზთმცოდნეობა იგივე აფხაზოლოგია (აფხ. Аҧсуаҭҵаара) — ერთ-ერთი მიმართულება კავკასიოლოგიაში, აფხაზეთის, აფხაზური ენის, აფხაზური ეთნოსის, და აფხაზთა კულტურის კვლევის კომპლექსური მეცნიერება. აფხაზური ენის არსებობის დამადასტურებელ უძველეს ფაქტობრივ დოკუმენტს წარმოადგენს 40 აფხაზური სიტყვა და წინადადება, რომელიც ცნობილ ოსმალ მოგზაურს ევლია ჩელების გაუკეთებია 1641 წელს. არსებული ჩანაწერი ასევე მიიჩნევა პირველ წვლილად აფხაზოლოგიაში. დღესდღეობით აფხაზოლოგიის ცენტრად მიიჩნევა დიმიტრი გულიას სახელობის ჰუმანიტარული კვლევების აფხაზური ინსტიტუტი. მთავარი სტატია: აფხაზური ენა. აფხაზოლოგიის ბეჭდვით ორგანოს წარმოადგენს — ჟურნალი „აფხაზოვედენიე“ (რუს. «Абхазоведение»). აფხაზური ენის კვლევაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს საქართველოს სსრ ფილოლოგებმა. აფხაზური ენის პირველი ლექტორი თსუ-ში იყო ცნობილი ქართველი მეცნიერი სიმონ ჯანაშია. დიმიტრი გულია (რუს. Гулиа, Дмитрий Иосифович) პეტრე უსლარი (რუს. Услар, Пётр Карлович) ნიკო მარი (რუს. Марр, Николай Яковлевич) ნიკოლაი იაკოვლევი (რუს. Яковлев, Николай Феофанович) ვლადისლავ არძინბა (რუს. Ардзинба, Владислав Григорьевич) ბაგრატ შინკუბა (რუს. Шинкуба, Баграт Васильевич) გიორგი ტურჩანინოვი (რუს. Турчанинов, Георгий Фёдорович) ალექსანდრ ორლოვ-კრეჩმერი (რუს. Орлов-Кретчмер, Александр Сергеевич) გიორგი როგავა (რუს. Георгий Виссарионович Рогава) ქეთევან ლომთათიძე თეიმურაზ გვანცელაძე ჯორჯ ჰიუიტი (ინგლ. Brian George Hewitt) ასევე ვ. ლუკასენი (ნიდერლანდები), ა. სპრაიტი (ნიდერლანდები), გ. დეეტერსი (გერმანია), კ. ბოუდა (გერმანია), ჯ. დიუმეზილი (საფრანგეთი), ჟ. შარაშიძე (საფრანგეთი), ლ. ტრიგო (აშშ), დ. კეტმანი (აშშ), ბ ბოქსი (აშშ). აფხაზოლოგია. ენა. ფოლკლორი, ლიტერატურა. ჟურნალი „აფხაზოვედენიე“ აფხაზოლოგიის (კავკასიოლოგიის) საბაკალავრო პროგრამა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში Ардзинба; В. Г.: «Некоторые сходные структурные признаки хаттского и абхазо-адыгских языков» (ქართ. „ხათური და აფხაზურ-ადიღეური ენების ზოგიერთი მსგავსი სტრუქტურული საკითხები“); Сокаева; Д. В.: «К вопросу о соотношении обряда и фольклорного текста» (ქართ. „რიტუალისა და ფოლკლორული ტექსტის ურთიერთმიმართების საკითხისათვის“); Чирикба; В. А.: «К этимологии гидронимов Бзып и Мдзымта» (ქართ. „ბზიფისა და მზიმთას ჰიდრონიმთა ეტიმოლოგიისათვის“); Чирикба; В. А.: «Абхазские заимствования в мегрельском языке» (ქართ. „აფხაზური ნასესხობანი მეგრულ ენაში“); Хеция; А. Дж.: «Этнологическое описание лексики охоты на куницу у абхазов» (ქართ. „აფხაზთა კვერნაზე ნადირობის ლექსიკის ეთნოლოგიური აღწერა“). ნინა სუბათოვა: კავკასიური ენები პიოტრ არკადიევი: ადიღეური ენა
საბერძნეთის დედოფლების სია

საბერძნეთის დედოფლების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ საბერძნეთის მეფეებზე. ტიტული შეიქმნა 1836 წელს და იგი პირველად დაიკავა ამალია ოლდენბურგელმა, ხოლო მონარქია გაუქმდა 1973 წელს, რა დროსაც ტახტი დედოფალ ანა მარია დანიელს ეკავა. საბერძნეთის მეფეთა სია გლუქსბურგები
საბერძნეთის მეფეთა სია

საბერძნეთის მეფეთა სიაში წარმოდგენელია იმ მამაკაცების სიაში, რომლებიც ფლობდნენ საბერძნეთის სამეფო ტახტს 1832 წლიდან 1973 წლამდე. ძირითად შემთხვევაში ბერძენი მონარქები გლუქსბურგთა დინასტიიდან იყვნენ, რომელიც თავის მხრივ სათავეს დანიის სამეფო ოჯახიდან იღებს, თუმცა საბერძნეთის პირველი მეფე ვიტელსბახთა დინსატიიდან იყო. ასევე აღსანიშნავია საბერძნეთის მეორე რესპუბლიკა (1924-1935), რომლის დროსაც ცოტა ხნით დაემხო, მაგრამ შემდეგ ისევ აღდგა მონარქია, რომელიც საბოლოოდ 1973 წელს დაემხო და დამყარდა საბერძნეთის მესამე რესპუბლიკა. საბერძნეთის დედოფლების სია გლუქსბურგები
ბელგიის დედოფლების სია

ბელგიის დედოფლების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ ბელგიის მეფეებზე. ტიტული შეიქმნა 1832 წელს და იგი პირველად ლუიზა მარია ორლეანელმა მიიღო. წოდება დღემდე არ გაუქმებულა და 2013 წლიდან ბელგიის მოქმედი დედოფალია მატილდა დ’უდეკემ დ’აკო. ბელგიის მონარქი საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია
რო (ასო)

რო (ბერძ. ρω; მთავრული: Ρ, ნუსხური: ρ, ϱ, ϼ) — ბერძნული ანბანის მეჩვიდმეტე ასო. რიცხვთა ანბანური ჩაწერის ბერძნულ სისტემაში შეესაბამება რიცხვითი მნიშვნელობა — 100. მომდინარეობს ფინიკიური ასოდან — რეშ. ასოდან „რო“ მოგვიანებით წარმოიშვა ლათინური ასო R და კირილური ასო Р. ბერძნული ასო „რო“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით; <math>\Rho</math> — P {\displaystyle \mathrm {P} } ; <math>\rho</math> — ρ {\displaystyle \rho } . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 339. graphemica.com // Ρ — greek capital letter tau graphemica.com // ρ — greek small letter tau graphemica.com // ϱ — greek rho symbol graphemica.com // ϼ — greek rho with stroke symbol
სავოიის კონსორტების სია

სავოიის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ სავოიის გრაფებზე, ჰერცოგებზე, შემდეგ სარდინიის, საბოლოოდ კი იტალიის მეფეებზე. სავოიელების დინასტია სავოიის საჰერცოგო იტალიის დედოფლების სია http://fmg.ac/Projects/MedLands/SAVOY.htm
თამილა ასათიანი

თამილა ასათიანი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). საერთაშორისო ტურნირის (შოთა ქველიაშვილის მემორიალი) ვერცხლის მედლის მფლობელი (2016, თბილისი, საქართველო). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2005, ტალინი, ესტონეთი). თამილა ასათიანი დაარქივებული 2020-06-29 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
მერაბ აფციაური

მერაბ აფციაური (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2017 წელს, კატოვიცეში, პოლონეთში. მერაბ აფციაური დაარქივებული 2020-07-01 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ნიკოლოზ ბარაბაძე

ნიკოლოზ ბარაბაძე (დაბადების თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2019, 110 კგ). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2017, ბელგრადი, სერბეთი). ნიკოლოზ ბარაბაძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ლონგინოზ ბრეგვაძე

ლონგინოზ ბრეგვაძე (დაბადების თარიღი უცნობია, საჩხერე) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა). 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოდანი (2017, +105 კგ). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, -20 წ., 94 კგ). ლონგინოზ ბრეგვაძე დაარქივებული 2020-06-30 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ლიგატურა

ლიგატურა შეიძლება აღნიშნავდეს: ლიგატურა (საიუველირო საქმე) ლიგატურა (პოლიგრაფია) ლიგატურა (მედიცინა) ლიგატურა (მეტალურგია) ლიგატურა (მუსიკა) ლიგატურა (ფონეტიკა)
ყაბარდო-ბალყარეთის ხატუტა ბერბეკოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ყაბარდო-ბალყარეთის ხატუტა მუტას ძე ბერბეკოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — (რუს. Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х. М. Бербекова (КБГУ)) — კლასიკური უნივერსიტეტი, ყაბარდო ბალყარეთისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი უნივერსიტეტი. მდებარეობს ყაბარდო-ბალყარეთის დედაქალაქ ნალჩიკში. დაარსებულ იქნა 1957 წლის 5 აპრილს. 1996 წლიდან ატარებს უნივერსიტეტის პირველი რექტორის ხატუტა მუტას ძე ბერბეკოვის (ჩერქეზულად Бэрбэч Мутӏэ и къуэ Хьэтӏутӏэ) სახელს. უმაღლესი სასწავლებელის სრული სახელწოდება — „უმაღლესი განათლების ფედერალური სახელმწიფო საბიუჯეტო საგანმანათლებლო დაწესებულება“ — (რუს. «Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Кабардино-Балкарский государственный университет имени Х.М. Бербекова»). უმაღლესი სასწავლებლის სრული სახელწოდების ნაცვლად ფართო გამოყენებაშია აბრევიატურა „კა-ბე-გე-უ“ (რუს. «КБГУ»). სამედიცინო კოლეჯი საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ეკონომიკის კოლეჯი პედაგოგიური კოლეჯი დიზაინის კოლეჯი სამედიცინო ფაკულტეტი საერთაშორისო განათლების უმაღლესი სკოლა არქიტექტურის, მშენებლობის და დიზაინის ინსტიტუტი სოციალური-ჰუმანიტარული ინსტიტუტი პედაგოგიკის, ფსიქოლოგიისა და ფიზკულტურულ-სპორტული განათლების ინსტიტუტი ინფორმატიკის, ელექტრონიკისა და რობოტული ტექნიკის ინსტიტუტი სამართლის, ეკონომიკისა და ფინანსების ინსტიტუტი ფიზიკისა და მათემატიკის ინსტიტუტი ქიმიისა და ბიოლოგიის ინსტიტუტი კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პროფესიული გადამზადების ინსტიტუტი სტომატოლოგიისა და ყბა-სახის ქირურგიის ინსტიტუტი ლენინის სასწავლო ქალაქი — (რუს. Ленинский учебный городок) (1924—1931) პედაგოგიური შრომითი ფაკულტეტი — (რუს. Педагогический рабочий факультет) (1931—1932) ყაბარდო-ბალყარეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი — (რუს. Кабардино-Балкарский Государственный Педагогический институт (КБГПИ)) (1932—1957) ყაბარდო-ბალყარეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — (რუს. Кабардино-Балкарский государственный университет) (1957—1982) ყაბარდო-ბალყარეთის ხალხთა მეგობრობის ორდენოსანი სახელმწიფო უნივერსიტეტი — (რუს. Кабардино-Балкарский ордена Дружбы народов государственный университет) (1982—1996) ყაბარდო-ბალყარეთის ხატუტა მუტას ძე ბერბეკოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — (რუს. Кабардино-Балкарский ордена Дружбы народов государственный университет им. Х. М. Бербекова) (1996-ან დღემდე.) ჟურნალი „ავსე“ — რუს. Журнал «АBСЕ» ჟურნალი „იზვესტიჲა კა-ბე-გე-უ“ (უნივერსიტეტის ახალი ამბები) — რუს. Журнал «Известия КБГУ» ჟურნალი „კავკაზოლოგიჲა“ (კავკასიოლოგია) — რუს. Журнал «Кавказология» ჟურნალი „ჲაზიკ: ისტორიჲა ი სოვრემენნოსტ' “ (ენა: ისტორია და თანამედროვეობა) — რუს. Журнал «Язык: история и современность» ყაბარდო-ბალყარეთის ხატუტა მუტას ძე ბერბეკოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ოფიციალური საინტერნეტო ვებგვერდი ↑ https://www.kbsu.ru