laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კურბატ ივანოვი

კურბატ ივანოვი (რუს. Иванов, Курбат Афанасьевич; ? — 1666) — რუსი მიწათმომლახველი, ციმბირის მკვლევარი. ტობოლელი კაზაკი. 1643 წელს ვერხოლენსკის კუნძულიდან კაზაკებთან ერთად მოგზაურობაში წავიდა, სადაც პირველი მივიდა ბაიკალის ტბის სანაპირომდე. შეაფასა იგი ეკონომიკური და სტრატეგიული თვალსაზრისით. გადაკვეთა ოლხონის კუნძული. კურბატ ივანოვი იყო პირველი რუსი ადამიანი, რომელმაც აღმოაჩინა ბაიკალის ტბა და შეადგინა რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის პირველი რუკა. 1659-1665 წლებში მსახურობდა ანადირის ციხე-ქალაქში. 1660 წლის გაზაფხულზე გადაცურა ანადირის უბესა და ჩუკოტსკის კონცხს შორის არსებული ტერიტორია. საარქივო დოკუმენტები იუწყებიან, რომ კურბატ ივანოვის გუნდმა მიაღწია მდინარე ლენის ზემო მონაკვეთსა და მის შენაკადს. Открытия русских землепроходцев и полярных мореходов ХVII века на северо-востоке Азии. Сборник документов, М., 1951. ↑ 1.0 1.1 დიდი ბიოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
აპენდიკულარიები

აპენდიკულარიები (Appendicularia) — ზღვის პლანქტონური ცხოველების კლასი გარსიანების ქვეტიპისა. მათი მცირე ზომის (1 სმ-მდე სიგრძის) სხეული შედგება ტანისა და კუდისაგან, რომელშიც მოთავსებულია ქორდა, ზურგის ნერვული სიმი და კუნთოვანი უჯრედები. სხეულს გარს აკრავს გამჭვირვალე ლაბოვანი „ქოხი“, რომლის წინა, ცხრილისებრი ფილტრით დაფარულ ხვრელში შედის წყალი და მასთან ერთად მცირე ზომის ორგანიზმები, რომლებითაც აპენდიკულარიები იკვებებიან. უკანა ხვრელით აპენდიკულარიები დროდადრო ტოვებენ ძველ „ქოხს“ და რამდენიმე საათის განმავლობაში წარმოქმნიან ახალს. მრავლდებიან სქესობრივად. გავრცელებული არიან ყველა ზღვასა და ოკეანეში. ვითარდებიან მეტამორფოზის გარეშე. აპენდიკულარიების აგებულების მთელი რიგი პრიმიტიული ნიშანი აახლოებს მათ ყველა გარსიანის წინაპრებთან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 509. Bone, Q. 1998. The Biology of Pelagic Tunicates. Oxford University Press. General article on pelagic tunicates, including larvaceans დაარქივებული 2011-09-27 საიტზე Wayback Machine. Appendicularia Fact Sheet დაარქივებული 2009-09-30 საიტზე Wayback Machine.
კამპორა

კამპორა (იტალ. Campora) — პატარა ქალაქი და კომუნა სამხრეთ იტალიაში, კამპანიის რეგიონის სალერნოს პროვინციაში. მდებარეობს ჩილენტოს გეოგრაფიულ რეგიონში, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული. 2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 810 ადამიანს შეადგენს. დასახლება გაშენებულია გორაკ-ბორცვიან რელიეფზე, ჩილენტოს შუაგულში, სტიოს კომუნის სიახლოვეს, ქალაქ ვალო-დელა-ლუკანიისგან არც ისე შორს. ესაზღვრება კანალონიის, ჯოის, ლაურინოს, მოიო-დელა-ჩივიტელის, ნოვი-ველიისა და სტიოს კომუნებს. მოსახლეობის დინამიკა: იტალიის ქალაქების სია ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2010-02-13 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი (იტალიური) სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 2009-12-07 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ (იტალიური) Source დაარქივებული 2010-01-20 საიტზე Wayback Machine.  : Istat 2009
კატონა

კატონა (იტალ. Catona) — იტალიის ქალაქ რეჯო-დი-კალაბრიის კვარტალი, რომელიც სალიჩეს, ვილა-სან-ჯუზეპესა და როზალის კვარტლებთან ერთად მე-8 რაიონს მიეკუთვნება. 15 000 მოსახლით, იგი ქალაქის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ზონაა. თავის ღვთაებრივ კომედიაში კატონა მოხსენიებული აქვს დანტე ალიგიერს. შუა საუკუნეებში, კატონა ციხესიმაგრე იყო, სადაც გაიმართა ბრძოლა ანჟუელებსა და არაგონელებს შორის. კატონის თეატრი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს რეჯო-დი-კალაბრიის კულტურულ ცხოვრებაში. აქვე მდებარეობს წმინდა ფრანჩესკო დი პაოლას ეკლესია. საიტი (იტალიური) კატონის ფრენბურთის გუნდის საიტი დაარქივებული 2017-10-08 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური)
ახალი ზელანდიის ფილა

ახალი ზელანდიის ფილა — ვრცელი, წყალქვეშა ფილა წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, ახალი ზელანდიის სამხრეთით. წარმოქმნილია გონდვანის გახლეჩვის შედეგად და მიეკუთვნება ზელანდიის დიდ, ჩაძირულ კონტინენტს. მასზე განლაგებულია ბაუნტის, ანტიპოდისა და ოკლენდის კუნძულები, ასევე კუნძული კემპბელი. Encyclopaedia of New Zealand entry on the Campbell Plateau
თედორე დრიჟენკო

თედორე დრიჟენკო (რუს. Дриженко, Фёдор Кириллович; დ. 4 მაისი, [ ძვ. სტ. 22 აპრილი], 1858, ეკატერინოსლავი — გ. 16 აპრილი, 1922, კრასნოიარსკი) — რუსი ჰიდროგრაფ-გეოდეზისტი. 1886 წელს დაამთავრა საზღვაო აკადემია. ხელმძღვანელობდა აგეგმვით სამუშაოს ონეგის ტბაზე (1891–1894) და ბაიკალის ტბაზე ჩატარებულ ჰიდროგრაფიულ ექსპედიციას (1897–1903). განახორციელა მაგნიტური გაზომვების სერია და ასტრონომიული დაკვირვებანი. 1903 წლიდან უმეტესწილად დაკავებული იყო რუსეთის ჩრდილოეთის ზღვების კვლევით. იყო ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის ჰიდროგრაფიული ექსპედიციისა (1903–1905) და თეთრი ზღვის ცალკეული აგეგმვითი სამუშაოების ხელმძღვანელი (1905–1908). 1908–1912 წლებში მთავარი ჰიდროგრაფიული სამმართველოს დამხმარე, 1912 წელს — მურმანსკის სანაპიროს ცალკეული აგეგმვის ხელმძღვანელი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ დრიჟენკო მსახურობდა ჩრდილოეთის საზღვაო გზის კომიტეტში, ამასთანავე ხელმძღვანელობდა ციმბირის მდინარეებისა და ზღვების ჰიდროგრაფიულ კვლევას. ავტორია 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა. ნაშრომების დიდი ნაწილი გამოუქვეყნებელი დარჩა. მისი სახელობისაა კონცხი ახალი მიწაზე. 1891 წლის 16 იანვარი – აირჩიეს რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ნამდვილ წევრად; 1894 წლის 17 თებერვალი – აირჩიეს რუსეთის ასტრონომიული საზოგადოების ნამდვილ წევრად; 1909 წელს – დაინიშნა რუსეთის მუდმივ წარმომადგენლად ბრიუსელის სანაოსნო საერთაშორისო კომისიაში; 1912 წელს – წარადგინა რუსეთი საერთაშორისო საზღვაო კონფერენციაზე ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. Краткий отчет о работах гидрографической экспедиции Байкальского озера за 1898 год, "Морской сборник", 1899, № 1. Краткий отчет о работах гидрографической экспедиции Байкальского озера за 1899 год, СПб, 1900; Гидрографическое исследование Байкала, "Невестин Русского географ. об-ва", 1902, т. 38, вып. 2; Лоция и физико-географический очерк озера Байкал, СПб, 1908. თედორე დრიჟენკო – დიდი ბიოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
ზელანდია (კონტინენტი)

ზელანდია, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტასმანტისი ან ახალი ზელანდიის კონტინენტი — თითქმის ჩაძირული კონტინენტის ფრაგმენტი, რომელიც დაიძირა ავსტრალიისგან გამოყოფის შემდეგ, 60–85 მილიონი წლის წინ. ეს უკანასკნელი თავის მხრივ ანტარქტიდას 85–130 მლნ წლის წინ გამოეყო. 23 მილიონი წლის წინ კი კონტინენტის 93% წყნარ ოკეანეში ჩაიძირა. კონტინენტის ფართობი 3 500 000 კმ²-ია, უფრო მეტი, ვიდრე გრენლანდია ან ინდოეთი, ავსტრალიის ფართობის თითქმის ნახევარი. გადაჭიმულია ახალი კალედონიიდან სამხრეთით, ახალი ზელანდიის სუბანტარქტიკული კუნძულებამდე. კონტინენტის ზღვის დონის ზემოთ დარჩენილი უდიდესი ნაწილია ახალი ზელანდია, რომელსაც მოსდევს ახალი კალედონია. The coast and beyond დაარქივებული 2010-06-02 საიტზე Wayback Machine. , including map of the New Zealand continent, from GNS Science Zealandia the New Zealand (drowned) Continent, from Te Ara ↑ 1.0 1.1 Keith Lewis. ; Scott D. Nodder and Lionel Carter (2007-01-11) Zealandia: the New Zealand continent. Te Ara Encyclopedia of New Zealand. ციტირების თარიღი: 2007-02-22. ↑ „Searching for the lost continent of Zealandia“. The Dominion Post. 29 September 2007. ციტირების თარიღი: 2007-10-09. ციტატა: „We cannot categorically say that there has always been land here. The geological evidence at present is too weak, so we are logically forced to consider the possibility that the whole of Zealandia may have sunk.“ ↑ Campbell, Hamish; Gerard Hutching (2007). In Search of Ancient New Zealand. North Shore, New Zealand: Penguin Books, გვ. 166–167. ISBN 978-0-14-302088-2.
ბაუნტის კუნძულები

ბაუნტის კუნძულები (ინგლ. Bounty Islands) — 13 დაუსახლებელი, გრანიტით აგებული მომცრო კუნძულებისა და მრავალრიცხოვანი კლდეებისაგან შემდგარი არქიპელაგი წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, ახალი ზელანდიის შემადგენლობაში. განლაგებულია სამხრეთ კუნძულისგან 670 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩატემის კუნძულებისგან კი 530 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ეს კუნძულთა ჯგუფი ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ახალი ზელანდიის გარე კუნძულებს. ისინი არ არიან რომელიმე რეგიონის ან ოლქის ნაწილი, მაგრამ იმყოფებიან სპეციალური ორგანოს — ინგლ. Area Outside Territorial Authority უშუალო მმართველობის ქვეშ. კუნძულები მდებარეობენ 179° 02' — 179° 07' ს. გ. და 47° 40' — 47° 45' ა. გ. შორის. კუნძულების მთლიანი ფართობი შეადგენს 1,35 კმ²-ს. არქიპელაგის ყველაზე მაღალი წერტილია — 90 მეტრი ზღვის დონედან. 13 კუნძულის შემადგენლობა: ძირითადი ჯგუფი (47°45′ ს. გ. 179°02′ ა. გ.﻿ / ﻿47.750° ს. გ. 179.033° ა. გ.﻿ / -47.750; 179.033): კუნძული დეპოტი (Depot) (ყველაზე დიდი კუნძული) კუნძული ლიონი (Lion) კუნძული პინგვინი (Penguin) კუნძული პროკლემეიშენი (Proclamation) კუნძული რანფერლი (Ranfurly) კუნძული რუატარა (Ruatara) კუნძული სპაიდერი (Spider) კუნძული ტუნელი (Tunnel) კლდე დოგი (Dog Rock) კლდე სილი (Seal Rock) კლდე სკუა (Skua Rock) ცენტრალური ჯგუფი (47°45′45″ ს. გ. 179°02′40″ ა. გ.﻿ / ﻿47.76250° ს. გ. 179.04444° ა. გ.﻿ / -47.76250; 179.04444): კუნძული კეისტლი (Castle) კუნძული ფანელი (Funnel) (ძირითადი კუნძული) კუნძული პრაიონი (Prion) აღმოსავლეთის ჯგუფი (47°46′ ს. გ. 179°04′ ა. გ.﻿ / ﻿47.767° ს. გ. 179.067° ა. გ.﻿ / -47.767; 179.067): კუნძული მოლი კეპი (Molly Cap) (ძირითადი კუნძული) კუნძული კონი (Con Island) კლდე ჩრდილოეთის (North Rock) კუნძულებზე ბინადრობენ პინგვინების, ალბატროსების და სელაპების დიდი პოპულაცია. ამ მიზეზით არქიპელაგი XIX — XX საუკუნის დასაწყისში პოპულარული იყო მონადირეებს შორის. კუნძულების კლიმატი მკაცრი და თანაბარ ქარიანია. ყველაზე ცივი თვის ტემპერატურა (აგვისტო) — +5,5 °C, ყველაზე თბილი — იანვარი-თებერვალი — +11 °C. ბაუნტის კუნძულები ხშირად წარმოუდგენიათ ტროპიკულ კუნძულებად, პიტკერნის კუნძულების (5,5 ათასი კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით) გამო, სადაც გადავიდა იმავე დასახელების გემის აჯანყებულთა ეკიპაჟი, ასევე ქოქოსიანი შოკოლადის — «ბაუნტის» სარეკლამო რგოლების გამო. ბაუნტის კუნძულები 1788 წლის სექტემბერში კაპიტანმა უილიამ ბლაიმ აღმოაჩინა და სახელი გემ HMS Bounty-ის პატივსაცემად უწოდა, ბაუნტის ცნობილ აჯანყებამდე რამდენიმე თვით ადრე. კუნძულები დაუსახლებელია, მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, დროებით მცხოვრები სამეცნიერო ექსპედიციის თანამშრომლების გარდა. ↑ მსოფლიო მემკვიდრეობა. ობიექტი 877
ანტიპოდის კუნძულები

ანტიპოდის კუნძულები (ინგლ. Antipodes Islands) — მომცრო ვულკანური კუნძულები ახალი ზელანდიის სამხრეთით. კუნძულების ეს ჯგუფი ახალი ზელანდიის გარე კუნძულებია, ისინი არ ითვლებიან რაიმე რეგიონის ან ოლქის ნაწილად, მაგრამ არიან სპეციალური ორგანოს — ინგლ. Area Outside Territorial Authority უშუალო მმართველობაში. მდებარეობს სტიუარტის კუნძულისგან 860 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ეკოლოგიურად, კუნძულები ანტიპოდის სუბანტარქტიკულ კუნძულთა ტუნდრის ეკორეგიონს მიეკუთვნება. ახალი ზელანდიის სხვა სუბანტარქტიკულ კუნძულებთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. კუნძულებზე შექმნილია ნაკრძალი და შესაბამისად, ისინი ფართო საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი არაა. თავისი სახელი კუნძულებმა მიიღო დიდი ბრიტანეთის საწინააღმდეგო გეოგრაფიული კოორდინატების გამო. ამავე დროს, ფრანგულ რუკებზე კუნძულები აღინიშნება როგორც პარიზის ანტიპოდები. არქიპელაგის ფართობია — 20,97 კმ². კუნძულებიდან ყველაზე დიდებია: კუნძული ანტიპოდი — დაახლოებით 20 კმ² (49°41′S 178°47′E﻿ / ﻿49.69° ს. გ. 178.78° ა. გ.﻿ / -49.69; 178.78), ბოლანსის კუნძული — დაახლოებით 2 კმ² (49°38′42″S 178°49′08″E﻿ / ﻿49.645° ს. გ. 178.819° ა. გ.﻿ / -49.645; 178.819) და დიდი რაოდენობით პატარა კუნძულები და კლდეები. უმაღლესი წერტილია გალოვეის მთა და რომლის სიმაღლეა 366 მეტრი, რომელიც ამავე დროს აქტიური ვულკანია. კუნძულების კლიმატი მკაცრი და არასტუმართმოყვარეა, მაგრამ, ეს ფრინველთა ბაზრის საყვარელი ადგილია. კუნძულზე ასევე ცხოვრობენ ანტიპოდის მხტუნავი თუთიყუშები (ლათ. Cyanoramphus unicolor). კუნძულები აღმოაჩინეს 1800 წელს. კუნძულებზე მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, მხოლოდ ხანდახან არქიპელაგს ეწვევიან სამეცნიერო ექსპედიციები და იშვიათი ტურისტები. კუნძულების ხედი ჩრდილოეთიდან პინგვინების კოლონია ახალი ზელანდიის კუნძულების სია Antipodes Islands დაარქივებული 2013-12-06 საიტზე Wayback Machine. at the Department of Conservation Million Dollar Mouse დაარქივებული 2012-10-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ მსოფლიო მემკვიდრეობა. ობიექტი 877 ↑ Garnier, F. A., 1803-1863., Oceanie spheroidale, Veuve Jules Renouard, Libraire Paris, 1862. (ფრანგული)
ანატორი

ანატორი — პატარა მდინარე ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, ტასმანის რეგიონში. წარმოიქმენება ორი პატარა ნაკადულის შერწყმის შედეგად, სიგრძე 12 კმ. მდინარის შესართავთან, ტასმანის ზღვასთან, გაშენებულია პატარა დასახლება — ანატორი. Land Information New Zealand დაარქივებული 2008-10-14 საიტზე Wayback Machine.
აონგატეტე

აონგატეტე — მდინარე ახალ ზელანდიაში. სათავეს იღებს კაიმაის ქედზე და მიემართევა ჩრდილო-დასავლეთით. ჩაედინება ტაურანგის უბეში, ქალაქ კატიკატის სამხრეთით. "Place Name Detail: Aongatete River" დაარქივებული 2012-05-03 საიტზე Wayback Machine.
აორერე

აორერე — მდინარე ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. სათავეს იღებს კაჰურანგის ეროვნულ პარკში და მიემართება ჩრდილოეთით, 40 კმ-ის მანძილზე. ერწყმის გოლდენ-ბეის უბეს ქალაქ კოლინვუდთან. http://www.linz.govt.nz/placenames/find-names/topographic-names-db/database/index.aspx?p=49273[მკვდარი ბმული]
ანდერსონ ლუის დე კარვალიო

ანდერსონ ლუის დე კარვალიო (პორტ. Anderson Luiz de Carvalho; დ. 19 ივლისი 1981, ჟუნდიაი, ბრაზილია), უმეტესად ცნობილია სახელით ნენე (პორტ. Nenê) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ბრაზილიურ კლუბ „სან-პაულუს“ ნახევარმცველი. პროფესიონალური კარიერის უმეტესი ნაწილი გაატარა ესპანეთში. 2013 წელს ნენემ „პარი სენ-ჟერმენთან“ ერთად მოიგო საფრანგეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი. პაულისტა ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატი (სერია C): 2001 ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატი (სერია A2): 2001 პარი სენ-ჟერმენი ლიგა 1: 2012–13 ვასკო და გამა კარიოკის ჩემპიონატი: 2016 ფლუმინენსე რიოს თასი: 2020 ლიგა 1-ის საუკეთესო ლეგიონერი: 2009–10 ლიგა 1-ის საუკეთესო ბომბარდირი: 2011–12 კარიოკის ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2016 კარიოკის ჩემპიონატის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2020 BDFutbol profile L'Équipe stats (ფრანგული) French League profile (ფრანგული) Espanyol profile დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ PSG: Nene, élu meilleur joueur étranger de Ligue 1 par France Football French. Info PSG (13 December 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ივლისი 2015. ციტირების თარიღი: 14 February 2015. ↑ Olivier Giroud couronné French. Ligue de Football Professionnel (20 მაისი, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-27. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2015.
ახალი ზელანდიის ჰიმნი

„God Defend New Zealand“ — ახალი ზელანდიის ჰიმნი. მიღებული იქნა 1977 წლის 21 ნოემბერს. ასევე თარგმნილია მაორულ ენაზე. The story of God Defend New Zealand by Tui Kowhai c1939 National Anthem: Official website by New Zealand Ministry for Culture and Heritage God Defend New Zealand - Audio of the national anthem of New Zealand, with information and lyrics Page about the national anthem დაარქივებული 2012-10-25 საიტზე Wayback Machine. includes a recording by the New Zealand Symphony Orchestra Video of the arrangement of "God Defend New Zealand" formerly played on New Zealand television at the beginning and close of each day's programming National Anthem performed in sign language დაარქივებული 2012-10-01 საიტზე Wayback Machine. , 3 News, 5 May 2011
ტოპოგრაფიული აგეგმვა

ტოპოგრაფიული აგეგმვა — სამუშაოების კომპლექსი, რომელიც მიზნათ ისახავს ტოპოგრაფიული რუკის შედგენას, ადგილის დაგეგმარებასა და ტოპოგრაფიული ინფორმაციის მიღებას სხვა ფორმაში. აერთიანებს მიწისზედა და მიწისქვეშა კონსტრუქციებს. აგეგმვის საბოლოო პროდუქტი არის ადგილის ტოპოგრაფიული გეგმა, რომელიც წარმოადგენს რელიეფის ადგილისა და სიტუაციის ელემენტების კარტოგრაფიულ გამოსახულებას. მიწისზედა აგეგმვა არის გეგმური, სიმაღლებრივი და კომბინირებული. GPS-ისა და GLONASS-ის გამოჩენამ შესამჩნევად შეამსუბუქა ტოპოგრაფიული აგეგმვითი სამუშაოების ჩატარება. ტოპოგრაფიული გეგმის ძირითადი მახასიათებლებია: მასშტაბი (1:100 - 1:1000) რელიეფის კვეთის სიმაღლე (0,10 მ; 0,25 მ; 0,50 მ; 1,00 მ; და ა.შ.) კოორდინატების სისტემა (ადგილობრივი, პირობითი და ა.შ.) სიმაღლეების სისტემა (ბალტიის, პირობითი) ნ. თევზაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52-53. ↑ ტოპოგრაფია - ტოპოგრაფიული აგეგმვა ↑ ტოპოგრაფია - ტოპოგრაფიული აგეგმვა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-01. ციტირების თარიღი: 2012-10-14.
ოლხონი

ოლხონი (რუს. Ольхон) — კუნძული ბაიკალის ტბის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 730 კმ². სიგრძე 71 კმ, სიგანე 12 კმ. სიმაღლე 1276 მ-დე. ნაპირისგან გამოყოფილია მცირე ზღვითა და ოლხონის ჭიშკრით. აგებულია არქეული გნაისებით, მარმარილოთი, კვარციტებითა და გრანიტებით. ლანდშაფტურად მრავალფეროვანია: გამოიყოფა სტეპისა და ტაიგის ურთიერთშეხამება, გვხვდება აგრეთვე პატარა უდაბნო მხარე. ჩრდილოეთ ნაწილში არის ფოთლოვანი ტაიგა, სამხრეთით — სტეპი. დამახასიათებელია ჩრდილო-დასავლეთის ძლიერი ქარი, რომელიც სარმას სახელწოდებითაა ცნობილი. კუნძულზე წლის განმავლობაში მოღრუბლულ დღეთა რაოდენობა 48-ის ტოლია. სანაპირო რაიონზე გავლენას ახდენს ბაიკალის ტბის წყლის მასა. ზამთარი რბილია, ზაფხული გრილი. სულ ოლხონზე არის დაახლოებით 8 დასახლებული პუნქტი, რომელთა დიდ ნაწილი მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ ნაწილში. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია ხუჟირი (დაახლოებით 1200 მცხ.). დასახლებულია რუსებითა და ბურიატებით, ძირითადად მეთევზეებით. მდიდარია არქეოლოგიური ღირსშესანიშნაობებით. განვითარებულია ტურიზმი. ოლხონი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ოლხონი – აღწერა (რუსული)
ანგარა

ანგარა (რუს. Ангара; უწინ ქვემო დინებაში ზემო ტუნგუსკა ეწოდებოდა) — მდინარე რუსეთში. მიედინება აღმოსავლეთ ციმბირის ტერიტორიაზე, ირკუტსკის ოლქსა და კრასნოიარსკის მხარეში. სიგრძე 1779 კმ, აუზის ფართობი 1 040 000 კმ². გამოედინება ბაიკალის ტბიდან, ერთვის მდინარე ენისეის მარჯვნიდან. მიედინება ჩრდილოეთისაკენ, შემდეგ დასავლეთის მიმართულებას იღებს. ზემო დინებაში ირკუტსკისა და ბრატსკის ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ ძირითადად წყალსაცავად არის გადაქცეული. 56 კმ სიგრძეზე ქმნის ირკუტსკის წყალსაცავის ზედა ბიეფს, ხოლო დაახლოებით 524 კმ-ზე ბრატსკის წყალსაცავის მთავარ ნაწილს. წყალსაცავებს შორის არსებულ მონაკვეთზე ხეობა ასიმეტრიული აღნაგობისაა, სადაც მარცხენა ფერდობი მაღალი და ციცაბოა, ხოლო მარჯვენა — დამრეცი. 1,5-2 კმ სიგანის კალაპოტი დაყოფილია კუნძულებად. შუა და ქვემო დინებაში ანგარა კვეთს შუა ციმბირის ზეგნის ინტრუზიულ ტრაპებსა და ენისეის ჭიუხს, რის გამოც ხეობა ზოგან ჭორომიანია. ანგარის წყლის რეჟიმს ძირითადად ბაიკალის ტბა და წყალსაცავები არეგულირებენ. ბაიკალის ტბის გარდა ანგარას ასაზრდოებს ატმოსფერული ნალექები (წვიმის წყალი, თოვლი). საშუალო წლიური ხარჯი ირკუტსკის ჰესთან 1700 მ³/წმ, ბრატსკის ჰესთან 2900 მ³/წმ, ხოლო შესართავთან 4500 მ³/წმ. ანგარის ზემო დინებაში ყინულის საფარი იანვრის შუა რიცხვებში ჩნდება, ხოლო ყინულსვლა მაისის პირველ რიცხვებში იწყება. წყალშიგა ყინულები და თოში თოშხერგილებს აჩენს, რის გამოც წყლის დონე მდინარეში მერყეობს. მთავარი შენაკადებია: მარჯვენა — ილიმი, ჩადობეცი, ირკინეევა; მარცხენა — ირკუტი, კიტოი, ოკა, ია, ტასეევა და დიდი ბელაია. ქალაქ ირკუტსკიდან ბაიკალის ტბამდე და ბრატსკის ჰესამდე ნაოსნობა რეგულარულია. ანგარა მდიდარია თევზით. მოიპოვება თართი, ცქვრინი, კაპოეტი და სხვ. მთავარი ნავსადგურებია: ირკუტსკი, ანგარსკი, ბალაგანსკი, ბრატსკი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ანგარა“ ვიკისაწყობში. ანგარა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ანგარა – ცნობები (რუსული) ანგარა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ჩელენჯერის ფილა

ჩელენჯერის ფილა — ვრცელი წყალქვეშა ფილა ახალი ზელანდიის დასავლეთითა და ლორდ-ჰაუს ამაღლების სამხრეთით. მისი დიამეტრი დაახლოებით 500 კმ-ია. წარმოიქმნა გონდვანის გახლეჩვის შედეგად და წარმოადგენს თითქმის მთლიანად ჩაძირული კონტინენტის — ზელანდიის ხუთიდან ერთ-ერთ ჩაძირულ ნაწილს. ჩელენჯერის ფილა, სიახლეები
ჰენდერსონ-ბეი

ჰენდერსონ-ბეი (ინგლ. Henderson Bay) — უბე აუპოურის ნახევარკუნძულზე, ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთ კუნძულის უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილზე. მდებარეობს ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ მხარეს, სახელმწიფო გზატკეცილ 1-ის გვერდით, დასახლება ჰოუჰორას სიახლოვეს. ↑ Info About Bay. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 11, 2011. ციტირების თარიღი: October 8, 2011.
გოლდენ-ბეი

გოლდენ-ბეი (ინგლ. Golden Bay) — თავთხელი, პარაბოლოიდის ფორმის უბე ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ კიდეზე. წარმოადგენს ტასმანის ზღვის მკლავს და შეჭრილია კუკის სრუტის სამხრეთ-დასავლეთით და ტასმანის უბის დასავლეთით. ზღვისგან გამოყოფილია ფერიველის ცელით. სამხრეთიდან უბეში ჩაედინება მდინარე აორერე და ტაკაკა. გოლდენ-ბეი გამოირჩევა კარგი ამინდებით და საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში. უბის დასავლეთი და ჩრდილოეთი რეგიონები თითქმის მთლიანად დაუსახლებელია. სამხრეთ სანაპიროსთან მდებარეობს აბელ ტასმანის ეროვნული პარკი. McLintock, A. H. (1966). "Golden Bay"
კუკის სრუტე

კუკის სრუტე — სრუტე ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კუნძულებს შორის. ერთმანეთთან აერთებს ტასმანის ზღვასა და წყნარ ოკეანეს, გაივლის ქვეყნის დედაქალაქ ველინგტონის გვერდით. ყველაზე ვიწრო ადგილას, სიგანე 22 კმ-ს აღწევს და მიჩნეულია მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე სახიფათო და არაპროგნიზირებად სრუტედ. სრუტეს სახელი ეწოდა ჯეიმზ კუკის პატივსაცემად, რომელიც პირველი ევროპელი მეთაური იყო, ვინც მასში გაიარა 1770 წელს. მაორის ენაზე მას რაუკავა ჰქვია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კუკის სრუტე Cook Strait: Ship Wrecks, Swells and Gales New Zealand's Cook Strait Rail Ferries დაარქივებული 2009-07-27 საიტზე Wayback Machine. Cook Strait Swim დაარქივებული 2022-04-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ McLintock, A H, Ed. (1966) Cook Strait from An Encyclopaedia of New Zealand, updated 18-Sep-2007 ↑ McLauchlan, Gordon (Ed.) (1987) New Zealand encyclopedia, Bateman, P. 121. ISBN 978-0-908610-21-1.
ტასმანის უბე

ტასმანის უბე (ინგლ. Tasman Bay) — V-ს ფორმის უბე ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულის ჩრდილოეთით. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროს ცენტრში. სანაპირო ხაზის სიგრძე 120 კმ-ს შეადგენს, ყველაზე ფართო წერტილის კი 70 კმ-ს. წარმოადგენს ტასმანის ზღვის მკლავს, რომელიც შეჭრილია კუკის სრუტის დასავლეთ მისადგომთან. უბის დასავლეთ კიდესთან რელიეფი უსწორმასწოროა და გაუვალი ტყეებით დაფარული. აქვე მდებარეობს აბელ ტასმანის ეროვნული პარკი, რომელიც მას პატარა მეზობლის, გოლდენ-ბეისგან გამოჰყოფს. აღმოსავლეთით რელიეფი ციცაბოა, გამოირჩევა მარლბოროს ვიწრო სრუტეების ხეობებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტასმანის უბე Webcam Tasman Bay from Port Hills
მათემატიკური ანალიზი

მათემატიკური ანალიზი — ერთობლიობა მათემატიკის დარგებისა, რომელთა მიზანია ფუნქციების კვლევა უსასრულოდ მცირეთა მეთოდებით. მათემატიკურ ანალიზს საფუძველი ჩაეყარა ი. ნიუტონის, გ. ლაიბნიცის, ლ. ეილერის და XVII-XVIII საუკუნეებში მოღვაწე სხვა მათემატიკოსთა ნაშრომებში. მათემატიკური ანალიზი ზღვრის ცნების მეშვეობით დამკვიდრდა XIX საუკუნიდან. XX საუკუნეში მათემატიკური ანალიზის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ქართველმა მათემატიკოსებმა: ა. რაზმაძემ, ნ. მუსხელიშვილმა, ი. ვეკუამ, ა. ბიწაძემ და სხვ. მათემატიკური ანალიზის დარგებია: ნამდვილი ცვლადის ანალიზი კომპლეკსური ანალიზი ზომის თეორია ფუნქციონალური ანალიზი ჰარმონიული ანალიზი სტაქოსტური ანალიზი სიმრავლეთა ანალიზი ანალიტიკური რიცხვთა თეორია ანალიტიკური კომბინატორიკა უწყვეტი ალბათობა დიფერენციალური გეომეტრია დიფერენციალური ტოპოლოგია ენციკლოპედია „საქართველო“ მათემატიკური ანალიზი, მარტივად ამოხსნის ხელოვნება[მკვდარი ბმული]
ფარენუი

ვარენუი (თარგმანში: „დიდი სახლი“) — ახალ ზელანდიელი მაორების კომუნალური სახლი, ძირითადად იგებოდა მარაეს (რელიგიურ საკულტო ნაგებობა) მიმდებარე ტერიტორიაზე. ვარენუის ახალ ზელანდიურ ინგლისურში შეხვედრების სახლს უწოდებენ. ასევე უწოდებენ whare rūnanga (შეხვედრების სახლი) ან whare whakairo (ჩუქურთმებიანი სახლი), ვარენუის დღევანდელი სახე წარმოიქმნა მეცხრამეტე საუკუნის პირველ ნახევარში. სახლის გასაფორმებლად გამოიყენება ხეზე ამოკვეთილი ივის (ტომი) წინაპრების გამოსახულეები. თანამედროვე სახლები შენდება სტანდარტების დაცვით და გაფორმებაში სურათებიც გამოიყენება. ვარენუიებს აქვთ სახელები ეს შეიძლება იყოს ცნობილი წინაპრის ან მაორის მითოლოგიური გმირის. ვარენუებს აშენებენ არა მარტო ტომის წევრები არამედ სკოლები და უნივერსიტეტებიც. ეს სახლები ითვლება წმინდად და ხანდახან იქ რელიგიური რიტუალებიც ტარდება. ტრადიციულად ვარენუიში საკვების შეტანა იკრძალება. მაორის კულტურა მაორული ენა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Māori meeting houses სურათები - 1901 წლის 30 დეკემბერი. სურათEბი დაარქივებული 2009-03-17 საიტზე Wayback Machine. ჩიკაგოს ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმი. მაორის ხელოვნების კოლექცია დაარქივებული 2005-02-16 საიტზე Wayback Machine. .
სახალხო მეურნეობა

სახალხო მეურნეობა — ამა თუ იმ ქვეყნის მატერიალური და არამატერიალური წარმოების ისტორიულად ჩამოყალიბებულ დარგთა კომპლექსი. მისი ეკონომიკური ბუნება, სტრუქტურა და განვითარების ტემპი განისაზღვრება მოცემულ საზოგადოებაში გაბატონებული წარმოებითი ურთიერთობის ხასიათით. სახალხო მეურნეობის დარგები თვისებრივად ერთგვაროვანი პროდუქციის (ან მომსახურების) მწარმოებელი სამეურნეო ერთეულების (საწარმოები, ორგანიზაციები, დაწესებულებები) ერთობლიობაა. მატერიალური წარმოების სფეროს განეკუთვნება: წარმოება, მშენებლობა. სოფლის მეურნეობა. სატყეო მეურნეობა, სატვირთო ტრანპოსპორტი, კავშირგაბმულობა, ვაჭრობა, საზოგადოებრივი კვება და სხვ. არამატერიალური წარმოების სფეროს განეკუთვნება: სამგზავრო ტრანსპორტი, კავშირგაბმულობა, საბინაო მეურნეობა, კომუნალური მეურნეობა, მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურება, ჯანმრთელობის დაცვა, სოციალური უზრუნველყოფა და სხვ. ეკონომიკა სახალხო მეურნეობა – გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 234.