laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გოდობნის ეკლესია

გოდბნის ეკლესია — შუა საუკუნეების ეკლესია. გოდობნის ეკლესია მდებარეობს მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სოფ. კურზუს მოქმედ სასაფლაოზე, სოფლის ცენტრიდან ერთ კილომეტრში.ნაგებობა წარმოადგენს დარბაზულ, შვერილ აფსიდიან ეკლესიას ორფერდა გადახურვით, რომლის მშენებლობაში გამოენებულია ქვიშა-ქვა, კლდის კირ-ქვა კირის დუღაბზე. მშენებლობაში არ ჩანს რიყის ქვა. ვერტიკალური წყობისათვის გამოუყენებიათ პირონი (მისი ნაშთები შემორჩენილი არ არის) რამდენადაც ეტყობა, ქვიშა-ქვა კარგი დამუშავებული ყოფილა ხოლო კირ-ქვას დამუშავება არ ეტყობა. შესასვლელი დასვლეთიდან, ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან არის მოწყობილი. ეკლესია საძირკვლამდეა დანგრეული. მისი სიგრძე 12,6–მ. ხოლო სიგანე 7,6–მ.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8199
ნიკოლოზ გერსევანოვი

ნიკოლოზ გერსევანოვი (გარსევანიშვილი) (დ. 16 თებერვალი, 1879, თბილისი — გ. 20 იანვარი, 1950, მოსკოვი) — ქართველი ინჟინერი. მონიკოლოზ გარსევანიშვილი დაიბადა 1879 წელს თბილისში, პეტერბურგიდან დროებით გადმოყვანილი კავკასიის სამოქალაქო ნაგებობებისა და გზატკეცილების მშენებლობათა მთავარი ინჟინრის, შემდგომში პეტერბურგის გზათა მიმოსვლის ინსტიტუტის დირექტორის მიხეილ გარსევანიშვილის ოჯახში. პეტერბურგში დაბრუნებულმა უმაღლესი განათლება მამის ინსტიტუტში მიიღო. 1901 წელს ინსტიტუტი წარჩინებით დაამთავრა. ნიკოლოზ გერსევანოვი გარსევანიშვილთა უძველესი გვარის ერთ–ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელია. გარსევანიშვილების ფეოდალური საგვარეულო განსაკუთრებით დაწინაურდა ქართლის სამეფო კარზე XVIII საუკუნეში. ნიკოლოზ გერსევანოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი

სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მუზეუმი განთავსებულია ყაზბეგის ოჯახის საცხოვრებელ კომპლექსში (XIX საუკუნე). მუზეუმში ნახავთ ქართველი მწერლის ალექსანდრე ყაზბეგის საგვარეულო-მემორიალურ კომპლექსს, რომელიც მოიცავს მამისეულ საცხოვრებელ სახლს, ღმრთისმშობლის ეკლესიას (1809-1814 წელი), სამრეკლოს, ყაზბეგთა საგვარეულო სასაფლაოს, სადაც ალექსანდრე ყაზბეგიცაა დაკრძალული. მწერლის მემორიალურ ნივთებთან ერთად, ასევე მუზეუმშ დაცულია მოხევეთა ყოფისათვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული და გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშები სამოსი, ქამარ-ხანჯალი, ფარდაგები, ჭურჭელი. მუზეუმის სიძველეთაგან საგულისხმოა არქეოლოგიური მასალა და ზღვის დონიდან 4100 მეტრზე მდებარე ბეთლემის გამოქვაბული მონასტრის კარი, საეკლესიო ნივთები, წიგნები, სიგელ-გუჯრები და სხვა. სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი დაარქივებული 2021-07-24 საიტზე Wayback Machine. სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი ↑ სტეფანწმინდის ისტორიული მუზეუმი
აწყურის დარბაზული ეკლესია

აწყურის დარბაზული ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურში. ნაგებია ტუფის ნატეხი, თანაბარი ზომის ტუფის ქვით დუღაბზე. წყობა მკაცრად ჰორიზონტალურია. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან თაღოვანი. დასავლეთის აღმოსავლეთის და სამხრეთის კედლებში თითო მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელი აქვს, რომლებიც შიგნითკენ ოდნავ წირთხლებ გაფართოვებული და ძირისკენ ოდნავ გაშლილია. ნახევარწრიული აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი. კონქი მხარზე გადასულ ტრიუმფალურ თაღს ეყრდნობოდა, რომელიც თლილი ქვითაა გადაყვანილი. ეკლესიის კამარა გრძივი კედლებიდან იყო გადაყვანილი საბჯენი თაღების გარეშე. სხვა დეტალები არ ირკვევა, რადგან ეკლესია ნახევრად ნაშალსა და ნამეწყრალ ფენაშია ჩაფლული, ხოლო ჩრდილოეთის კედელი თითქმის არ შემორჩა, ისევე როგორც კონქი და კამარა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38203
კევინ ტრაპი

კევინ ტრაპი (დ. 8 ივლისი, 1990) — გერმანელი ფეხბურთელი. ფრანკფურტის „აინტრახტისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. იყო ნაკრების წევრი 2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციათა თასზე, 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. კევინ ტრაპი — Soccerway
კევინ ფოლანდი

კევინ ფოლანდი (დ. 30 ივლისი, 1992) — გერმანელი ფეხბურთელი. ფრანგული „მონაკოსა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. კევინ ფოლანდი — Soccerway
რუისპირის კოშკი

რუისპირის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისპირში. კოშკი დგას სოფლის ჩრდილოეთ კიდეში. მრგვალია. ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით დუღაბზე. შემორჩენილია პირველი სართულის დონეზე. ჩრდილოეთ მხარეს ქონია თაღოვანი შესასვლელი. კედლებში ვიწრო სარკმელ-სათფურებია. კოშკი ძლიერ გადაკეთებულია და შიგნიდან სრულად დაცემენტებულ-დაბეტონებული, რის გამოც მისი ძირითადი მახასიათებლების გარკვევა არ ხერხდება, თუმცა, ირკვევა, რომ პირველ სართულს კამაროვანი გადახურვა ჰქონია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38205
ბაკურ ჩიხრაძის საცხოვრებელი სახლი

ბაკურ ჩიხრაძის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში, სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით განაპირას ჩიხრაძეების უბანში. სახლის სიახლოვეს სოფლის ვიწრო ქუჩებისგან მცირე მოედანი იკვრება. იგი 1 მეტრის სიმაღლის ქვის ბელეტაჟზეა აგებული. ნაგებობა მცირედით დამრეც რელიეფზეა მორგებული და უკანა ჩრდილოეთის ფასადით სანახევროდ მიწაშია ჩადგმული. მისი გრძივი და მთავარი ფასადი სამხრეთისკენ იყურება, იერსახეს მას მიმყოლი ვრცელი აივანი განსაზღვრავს, აივნის სურათი მოგვიანებით სახეშეცვლილი მოაჯირით ხის სადა სვეტებითა და მათ შორის მოქცეული მასიური აჟურული ფარდებით არის წარმოდგენილი. ფარდების კომპოზიცია სიმეტრიულია, თითქმის შეისრული თაღის იერს მოგვაგონებს, თაღს მცირე ზომის მცენრეული მოტივის ამონახერხების თანმიმდევრული რიგი მიუყვება, კიდეებში მზის სიმბოლოებია მოქცეული, ცენტრში კი ორი ერთმანეთის თავზე მდებარე ჯვრის მცირე გამოსახულებებია, რომლების გვერდებზეც ასევე მზის სტილიზებური გამოსახულებაა. საინტერესოა ჭვირული აივნის სურათი. ინტერიერი აივანს რეგულარულად განაწილებული ღიობებით, ხოლო თავის მხრივ, აივანი, ეზოს მოაჯირში ჩართული მცირე ხის კარითა და რამდენიმესაფეხურიანი კიბით უკავშირდება. ოდა სახლი სისადავით გამოირჩევა. ნაგებობა ლანდშაფტს მოხდენილად ერგება. მისი გეგმარებითი მხარე კარგად არის გააზრებული, აღწერილი ნაგებობა სოფელში შემორჩენილ ოდა-სახლებს შორის ერთ-ერთია, რაც საშუალებას გვაძლევს, გომის ხის ხუროთმოძღვრების გარკვეული ტენდენციები აღვიქვათ, ეს კი მის მნიშვნელობას კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38212
ლუკას კლოსტერმანი

ლუკას მანუელ კლოსტერმანი (დ. 3 ივნისი, 1996) — გერმანელი ფეხბურთელი. ფრანკფურტის „აინტრახტისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 17, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ლუკას კლოსტერმანი — Soccerway
ფლორიან ნეუჰაუსი

ფლორიან ქრისტიან ნეუჰაუსი (დ. 16 მარტი, 1997) — გერმანელი ფეხბურთელი. მენხენგლადბახის „ბორუსიასა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ფლორიან ნეუჰაუსი — Soccerway
იონას ჰოფმანი

იონას ჰოფმანი (დ. 14 ივლისი, 1997) — გერმანელი ფეხბურთელი. მენხენგლადბახის „ბორუსიასა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 18 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. იონას ჰოფმანი — Soccerway
ქრისტიან გიუნტერი

ქრისტიან გიუნტერი (დ. 28 თებერვალი, 1993) — გერმანელი ფეხბურთელი. გერმანული „ფრაიბურგისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ქრისტიან გიუნტერი — Soccerway
პრესნელ კიმპემბე

პრესნელ კიმპემბე (ფრანგ. Presnel Kimpembe; დ. 13 აგვისტო, 1995, ბომონ-სიურ-უაზი, ილ-დე-ფრანსი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. ფრანგული „პარი სენ-ჟერმენისა“ და საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 20 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში, ხოლო მოგვიანებით საფრანგეთის 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. პრესნელ კიმპემბე — Soccerway
დომინიკელთა რესპუბლიკა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

დომინიკელთა რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2017-10-26 საიტზე Wayback Machine.
რამილა იუსუბოვა

რამილა იუსუბოვა (დ. 28 ივლისი, 1989, თბილისი) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი. 2012 წელს 63კგ წონით კატეგორიაში მიიღო მონაწილეობა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. იუსუბოვა მეორე რაუნდში კორეელ ჩო და უნთან დამარცხდა. ↑ Ramila Yusubova ↑ Ramila Yusubova. London 2012. The London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games Limited. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 January 2013. ციტირების თარიღი: 13 September 2012.
დისტრია კრასნიქი

დისტრია კრასნიქი (დ. 12 ოქტომბერი, 1995) — კოსოვოელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 48კგ წონით კატეგორიაში. არის ევროპის ერთგზის ბრინჯაოს (2020), ერთგზის ვერცხლის (2018) და ერთგზის ოქროს მედლის პრიზიორი (2021). 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2021 წელს მოგიო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაცია ↑ https://www.olympedia.org/athletes/145054
ელდოს სმეტოვი

იელდოს სმეტოვი (დ. 9 სექტემბერი, 1992) — ყაზახი ძიუდოისტი. 2016 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. შემდეგ ოლიმპიურ თამაშებზე, 2021 წელს მოიპოვა ბრინაჯოს მედალი. 2015 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაცია
ადრიანა სერესო

ადრიანა სერესო (დ. 24 ნოემბერი, 2003) — ესპანელი ტაეკვანდოისტი. ასპარეზობს 49 კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. hankuk.es დაარქივებული 2019-11-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 https://web.archive.org/web/20210725164559/https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/es/resultados/taekwondo/perfil-de-deportista-n1351813-cerezo-iglesias-adriana.htm
ლორენსო სოტომაიორი

ლორენცო სოტომაიორი (დ. 16 თებერვალი, 1985) — აზერბაიჯანელი-კუბელი მოკრივე. 2015 წელს მოიგო ევროპული თამაშები. 2016 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპულ თამაშებზე. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი Sports-Reference.com
მიმიკა

მიმიკა (ბერძ. μιμιχοζ [mimikos] — „მიმბაძველობითი“) — სახის ნაქუთების გამოკვეთილი მოძრაობა, საშუალებას გვაძლევს გამოვხატოთ ესა, თუ ის განცდა – სიხარული, სევდიანობა და სხვ. მიმიკური მოძრაობები უნებლიეა, რეფლექსიური, თუმცა ადამიანს შეუძლია მათი ნებაყოფლობით გამოხატვაც (მაგ. მსახიობებს). მიმიკა ერთ-ერთი დამხმარე საშუალებაა ადამიანთან ურთიერთობისას. საუბრისას ის აზრის გამოხატვაში გვეხმარება. მიმიკა სამსახიობო ხელოვნების მთავარი ნაწილია, მის საშუალებით მსახიობები ქმნიან სხვადასხვა პერსონაჟის სახეს, გამოსცემენ მის იერს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 701. არავერბალური კომინიკაცია ჟესტიკულაცია სხეულის ენა
არსენ კასაბიევი

არსენ კასაბიევი (დ. 15 ნოემბერი, 1987, ცხინვალი) — ოსური წარმომავლობის ქართველი-პოლონელი ძალოსანი. ასპარეზობდა 94 კგ წონით კატეგორიაში. 2008 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. მოგვიანებით გამოდიოდა პოლონეთის სახელით. 2010 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი. ძალოსნობის საერთაშორისო ფედერაცია დაარქივებული 2021-05-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Olympedia
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 29)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს. საცხოვრებელი სახლი მდინარე ოძრხის ნაპირას, სამანქანო გზის სიახლოვეს მდებარეობს. გრძივად განვითარებულ შენობას ქვის მაღალი ცოკოლი გამოარჩევს. მთავარი, მდინარისკენ მიმართული ფასადის არქიტექტურულ სახეს მისი დამანაწევრებელი, სამკუთხა ფრონტონებით დასრულებული სამი - შუა და ორი განაპირა რიზალიტი ქმნის. განაპირა რიზალიტები შუაზე ფართეა და მათ რუსტირებული პილასტრები ფარგლავს. შუა რიზალიტი ვიწრო და აზიდულია. იგი, ისევე როგორც განაპირა რიზალიტები გიგანტური, რუსტირებული პილასტრებით არის მონიშნული. აქ არის მოწყობილი შენობის მთავარი შესასვლელი - საჭექი ქვითა და პროფილირებული საპირით მონიშნული ღიობით. აღსანიშნავია, რომ შესასვლელი კარის ალათები ფერადი მუშარაბის გამარტივებულ ნახატს შეიცავს. აღსანიშნავია ასევე სადარბაზოს ქვის კიბე და მოჭიქულფილებიანი იატაკიც. შენობის მკლავებს მშვილდა თაღით დაბოლოებული ღიობები ანაწევრებს. თითო ღიობს პერსპექტიული საჭექი ქვა და სპეციფიკური საპირე ამკობს. ნაგებობის არამთავარი ფასადი უფრო სადაა. მას პომპეზურ იერს შუა წელზე მიდგმული ორმხრივი კიბე ანიჭებს. დღეს საცხოვრებლად გამოყენებულ ნაგებობის შიდა გეგმარება სახეცვლილია. უდაოა აღწერილი შენობის მაღალი არქიტექტურული ღირებულება. მოკრძალებული მასშტაბის მიუხედავად, იგი საუკეთესოა ყოფილი „ზაკვოს“ კომპლექსის შენობებს შორის. შენობა, ჩვენი ვარაუდით XIX საუკუნის 80-იანი წლების მიწურულში უნდა აშენებულიყო. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6209
პატარა ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია

პატარა ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია — იმერეთის მხარის ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ჩხირაულში. ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში. პატარა ჩხირაულის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვით და ქვიშაქვის კვადრებით. პილასტრები, არკატურები, ნიშები, კარის ღიობები და არქიტრავის ქვა ქვიშაქვის გათლილი კვადრებითაა წარმოდგენილი. ეკლესიაში შესასვლელი კარი დასავლეთ და სამხრეთ კედელშია დატანებული. ეკლესია ნათდება ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე დატანილი ორ-ორი და აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე დატანილი თითო-თითო სარკმლით. დასავლეთის კარის არქიტრავის ქვაზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებებია. ინტერიერში ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე მიუყვება არკატურები. აგრეთვე 4 წყვილი პილასტრები. საკურთხეველში 3 მომცრო ზომის ნიშია დატანილი. ორი ნიში ჩრდილოეთის კედლისკმენ ხოლო ერთი ნიში სამხრეთის კედელთან. ეკლესიას ორქანობა გადახურვა აქვს, გადახურვა დაზიანებულია, უმეტეს ადგილას ჩამოქცეულია ადგილას ჩამოქცეულია. ეკლესიას რკინის სალტე აქვს შემოვლებული კედლების კონსტრუქციის გასამყარებლად.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16845
შინდისის ბრძოლის მემორიალური შენობები

შინდისის ბრძოლის მემორიალური შენობები — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის, სოფელ შინდისში. მემორიალი შეიქმნა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შინდისთან მომხდარი ბრძოლის ადგილზე. ამ ადგილზე ქართველ მებრძოლთა მცირე რაზმმა დიდი წინააღმდეგობა გაუწია რუსეთის სამხედრო შენაერთებს. ბრძოლის დროს დაიღუპა 17 ჯარისკაცი. მემორიალური შენობები თარიღდება 1949-2019 წლებით. მემორიალი მოიცავს რკინიგზის სადგურს, პლატფორმას, სადგურის სამართავ პუნქტს, სადაც ქართველი ჯარისკაცები იყვნენ ჩასაფრებულები. ცხინვალი-გორის რკინიგზის სადგური აშენდა გასული საუკუნის 50-იან წლებში. ორსართულიან შენობაში განთავსებული იყო სალარო, მოსაცდელი დარბაზი, სამეურნეო დანიშნულების სათავსები. მეორე შენობა, სადგურის სამართავი პუნქტი, აშენდა XX საუკუნის 70-იან წლებში, რომელიც მოიცავდა რადიოსადგურს, სადგურის ოპერატორების და სხვა სპეციალისტების სათავსებს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს 90-იან წლებში რკინიგზამ ფუნქციონირება შეწყვიტა. ამ პერიოდში შენობები გაიძარცვა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38160
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 100)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს. რუსთაველის ცალმხრივი განაშენიანების შემადგენელ შესანიშნავ ნაგებობათა მწკრივში ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილი უკავია საცხოვრებელ ნაგებობას, როგორც არქიტექტურულ-სივრცითი კომპოზიციის და ნატიფი მორთულობის მკაფიო ინდივიდუალურობის მიზეზით, ასევე სამშენებლო ოსტატობისა და მაღალი ხარისხის გამო. საცხოვრებელ სახლს წინა მხრიდან მიდგმული აქვს შენობის წინა კედელთან შედარებით ვიწრო და დაბალი, ჭვირული ელემენტებით უხვად მოკაზმული ფართო აივანი, რომლის შუა, მაღალი თაღით გახსნილ ბოლოებაწეულ ორფერდა სახურავიან ნაწილში სიღრმეში განთავსებულ კართან მისასვლელი ქვის კიბეებია შეჭრილი. აივანი ამჟამად შემინულია. წინა ფასადი თლილი ქვის სწორხაზოვანი პარაპეტით სრულდება, რომელსაც შუა ნაწილში რთული კონფიგურაციის ტეხილხაზოვანი ამოწეული ნაწილი აქვს. შენობის ფლეთილი ქვით ნაშენ გვერდით ფასადებს ჭვირული ჭრით დამუშავებული შეფიცვრა ფარავს. მარჯვენა გვერდით ფასადებზე გამომავალ სწორკუთხა ფანჯრებს თლილი ქვის საპირე შემოსდევს და ფრონტონი აფორმებს. აივნის ფარგლებს გარეთ გამოსული შენობის კუთხეები კარგად თლილი ქვით ისეა შემოსილი წინა და გვერდითი მხრიდან, რომ ოთხკუთხა კოლონებივით აღიქმება მით უმეტეს, რომ ისინი კაპიტელის მსგავსი ქვის მაღალი ფილით და ქვისავე მასიური ვაზით სრულდება. შესანიშნავია აივნის შუა ნაწილში ჩასმული არშიაშემოვლებული ნაწიბურით შემოწერილი დეკორატიული, აჟურული თაღის ფიფქისებური ორნამენტის გამჭვირვალობა და მკაფიოება, მაღალი ხის კარნიზზე გამოკვეთილი შუბისპირის მოტივი, მოაჯირების მთიან სქელ დაფებში ამოჭრილი ბადე ჯვრის მოტივებით. ამასთან ერთად ხაზის სიზუსტით და ფორმათა დაუნაწევრებლობითაა გამორჩეული შენობის ქვაში ნაკვეთი კარნიზები, თუ სხვა კონსტრუქციულ-დეკორატიული ელემენტების დამუშავება, რაც მთლიანობაში კარგად გააზრებულ სივრცით-გეგმარებით კომპოზიციასთან შეთანხმებულ და მორგებულ მდიდრულად შემკულ საცხოვრებელ სახლს აყალიბებს. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6208
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 51)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ლადო ასათიანის ქუჩის ერთი განშტოება მაღლა, მთის კალთისკენ ადის, ამ განშტოების ბოლოში ციცაბო მთის კალთის რთულ რელიეფზე გვხვდება მომცრო ზომის საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი, სტილისტურად სრულიად განსხვავებული ორი შენობა. ერთ-ერთი მათგანი ქვის, ერთსართულიანი მრავალი გადაკეთებებით სახეცვლილი სახლია. სწორკუთხა ერთსართულიანი შენობის მთავარი, მომცრო ზომის ეზოში გამომავალი ფასადის ერთი ნაწილი თლილი ქვითაა ნაგები და დეკორატიული ფრონტონით დასრულებული, ცენტრში სხვადასხვა ზომის ქვის დეკორატიული წყობით მოჩარჩოებული ფართე სარკმელია გაჭრილი. ფრონტონში შემორჩენილია წარწერა, რომელიც სახლის აგების თარიღს გვამცნობს — 1891, მეორე ნაწილი ოდესღაც ხის ღია აივნით იყო გახსნილი, თუმცა აივანი ამოშენებულია ბლოკით. ამ ორი ზონის გასაყარზე, ფასადის თითქმის ცენტრში მოწყობილი შესასვლელი, ხის დამოუკიდებელი ორქანობა გადახურვით აქცენტრირებული პარმაღით არის მონიშნული, რომელთანაც ქვის კიბით ავდივართ. მიუხედავად მრავალი გადაკეთებვისა, სხვადასხვა სამშენებლო მასალის აღრევისა, ამ ყოველივეთი საკმაოდ შელახული ავთენტურობისა და მხატვრული სახისა, ეს ასწლოვან ხეებში დაბურულ, მომცრო ზომის ეზოში ჩამალული სახლი მაინც იქცევს ყურადღებას და ამას უპირველეს ყოვლისა ქვის დეკორატიული ფრონტონი განაპირობებს, რომელიც თვალში შენობასთან მოახლოებამდე, აღმართზე ასვილას გვხვდება. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6251
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 49)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს. კურორტ აბასთუმნის მთავარი, რუსთაველის ქუჩის პარალელურად, მდინარე ოცხეს მარჯვენა ნაპირზე არსებული ასწლოვანი ხეებით დაბურული ქუჩა ლადო ასათიანის სახელობისაა და ყურადღებას XIX საუკუნის მესამე ნახევარში აგებული, მაღალი მხატვრული ღირებულების მქონე შენობების კონცენტრაციით იქცევს. ასათიანის ქუჩაზე, მარჯვენა მხარეს ძეგლებით საკმაოდ მჭიდროდ განაშენიანებულ რიგში ყურადღებას იქცევს ორსართულიანი, სწორკუთხა, გეგმაში თითქმის ოთხკუთხა, საკმაო მასშტაბური შენობა ქუჩის პირზეა განთავსებული სახლი. ქვით ნაგები შენობის კედლის სიბრტყე შელესილია, სახლი ოთხივე მხრიდან ორ იარუსიანი, ზოგან ჭვირულ მოაჯირ-თაღებიანი და ზოგან კი პირამიდისებრი დეკორატიული ჩანართებით დეკორირებული, გალერეა-შუშაბანდების სისტემით არის გარშემორტყმული. მიუხედავად გალერეის სავალალო მდგომარეობისა და გარკვეული სახეცვლისა, ის მაინც შთამბეჭდავია და ხელოსნის მაღალ ოსტატობასა და ფანტაზიას ავლენს. ორი ერთმანეთის გვერდზე განლაგებული სახლით ორი მხრიდან შემოზღუდულ ეზოში გამავალი ფასადიც გალერეა-შუშაბანდების სისტემით არის მოცული, რომელიც ნაწილობრივ სახეცვლილია. ეზოს მხრიდან გალერეის ტანშია ჩართული ხის ერთმარშიანი კიბე. ასათიანის ქუჩის ამ მონაკვეთისთვის საკმაოდ მასშტაბური, უდაოდ შესანიშნავი ოსტატობით შესრულებული ხის დეკორით გაფორმებული შენობა მნიშვნელოვანია არა მარტო ქუჩის არამედ მთლიანად აბასთუმნის მასშტაბით. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6203
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 21)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. რუსთაველის ქუჩის სიღრმეში, მრავალსართულიანი კორპუსების უკან, მთის განაპირას არსებული მომცრო ზომის საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი შენობა პროპორციით, სიძველითა და შენარჩუნებული ავთენტურობით იქცევს ყურადღებას. ორსართულიანი შენობის, მოკლე ერთი სიგრძის მკლავების დაბოლოებები დაუმუშავებელი ქვით აქვს ამოყვანილი. სახლი შეულესავი კედლის სიბრტყის სახით არის წარმოდგენილი. პირველ სართულზე გალერეა ამოშენებული და შელესილია, მეორეზე კი შემინულია, თუმცა შემორჩენილია ჭვირული მოაჯირი. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6467
ნიაბის საცხოვრებელი სახლი

ნიაბის საცხოვრებელი სახლი — ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი ნასოფლარის განაპირას, წმინდა გიორგის ეკლესიისაკენ მიმავალი გზის პირას არის აღმართული. ნაგებობა ნაშენია ქვით, გადახურულია კრამიტის ოთხფერდა სახურავით. პირველ სართულზე სამეურნეო სადგომები იყო განთავსებული, მეორეზე - საცხოვრებელი. მთავარი ფასადის მთლიან მეორე სართულს ხის აივანი იკავებს, რომელიც დღეისათვის ძლიერ არის დაზიანებული. აივანი სახლის ერთიან გადახურვაშია მოქცეული, რომელიც ხის სვეტებს ეყრდნობა. ხის მოაჯირი ჭვირული ელემენტებით იყო გაფორმებული, შემორჩენილია სულ მცირე ფრაგმენტები. აივნის ცალი კიდე ქვის კედლით არის შემოსაზღვრული, ანალოგიური დეტალი უნდა ყოფილიყო მის მეორე მხარესაც. მეორე სართულზე მოხვედრა ფასადის მარჯვენა ნაწილში, აივნის მიმყოლი კიბით არის შესაძლებელი. თავდაპირველი მარში ახალი კიბითა და მოაჯირით არის შეცვლილი. აივანს ორი დამოუკიდებელი ოთახი უკავშირდება, რომელთა მართკუთხა მოყვანილობის ღიობებიც სიმეტრიულად არის გაჭრილი, ცენტრში მოქცეულია კარი, მის ორსავ მხარეს კი თითო ფანჯარა. ცალ-ცალი დამატებითი სარკმელია გვერდით კედლებში. პირველი სართულის ფასადი შესასვლელებითა და ერთი ფანჯრით არის დანაწევრებული. აღწერილი საცხოვრებელი სახლი, მასალისა და აგებულების მიხედვით, ქართლის ტრადიციული სახლის ტიპურ ნიმუშს წარმოადგენს. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ის ერთადერთი შემორჩენილი საცხოვრებელი სახლია, სწორედ ამიტომ, მისი შენარჩუნება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38214
სოსო ფანგანის საცხოვრებელი სახლი

სოსო ფანგანის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში. სოსო ფანგანის საკუთრებაში არსებული კოშკი და მისი მიმდებარე საცხოვრებელი კომპლექსი სოფელი იელის მჭიდროდ განაშენიანებულ და ფართო ტერასებად დაყოფილ უბანში მდებარეობს. ფერდობის შედარებით მოსწორებულ ტერიტორიაზე შეფენილი ნაგებობები აღმოსავლეთ-დასავლეთ ღერძზე წაგრძელებულ არქიტექტურულ კომპლექსს ქმნის, რომლის დასავლეთ კიდურა მხარეს შუა საუკუნოვანი კოშკია ჩადგმული, ხოლო კოშკს აღმოსავლეთ ფასადის მხრიდან ერთმანეთის მიყოლებით, სხვადასხვა დროს აგებული, სამი საცხოვრებელი სახლია აღმართული. კომპლექსის ნაგებობათა ზურგის მხარე (ჩრდილოეთი) სოფლის შარაგზაზე გამოდის, წინა მხარე (სამხრეთი) ხეობისაკენ პირმიქცეულ ვრცელ ეზოს ეთმობა. კოშკის აღმოსავლეთ ფასადზე უშუალოდ მიდგმული საცხოვრებელი სახლი, დარბაზ-მაჩუბის სტრუქტურით არის აგებული. ის ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, ფასადები შელესილი იყო კირით, რომლის უმეტესი ნაწილი ჩამორეცხილია. გადახურვისთვის გამოყენებულია ყავარი, რომელიც დაზიანებული და ზოგ ადგილას თუნუქის საბურავებით არის გამაგრებული. საცხოვრებელი სახლის სამხრეთ ფასადის პირველი სართული გომურის მომცრო, კვადრატული სარკმლებით არის დატიხრული, ხოლო მეორე სართულის მაღალი და ფართო, სწორკუთხა კარ-სარკმლის ხის კარითა და დარაბებით გამოხურული ღიობები ხის აივანზე გამოდიოდა; აივანი ამჟამად აღარ არსებობს. აღმოსავლეთ ფასადის ორივე სართულზე კარია გაჭრილი, პირველი სართულის ამ მომენტში მორღვეულია. სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე შეინიშნება მცირე ზომის ბზარები, მაგრამ ყველაზე მძიმე მდგომარეობაში ჩრდილოეთი კედელია, რომლის დასავლეთი კუთხე კედლის წყობიდან მოწყვეტილია და ჩამოშლის პირასაა. სამწუხაროდ ინტერიერის ნახვა ვერ მოხერხდა. სოსო ფანგანის საცხოვრებელი კომპლექსი მაღალი ურბანული და კოშკის შემთხვევაში მაღალი მხატვრული ღირებულების ნაგებობისაგან შედგება. შედარებით გვიან აგებული საცხოვრებელი სახლი საკმაოდ მნიშვნელოვან ობიექტს წარმოადგენს მთლიანი შუასაუკუნოვანი არქიტექტურული ქსოვილის აღქმაში. სოსო ფანგანის სახლის კომპლექსისი თითოეული ნაგებობის დაცვა-შენარჩუნება მეტად მნიშვნელოვანია იელის ისტორიული უბნისთვის.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38185