laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტონგის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

ტონგის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (ქვეყანაში უფრო ცნობილი, როგორც ’Ikale Tahi — «ფსოვები») — ტონგის ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. როგორც პოლინეზიის ქვეყნების სხვა ნაკრებები, ტონგელებიც ყოველი მატჩის დასაწყისში ასრულებენ საბრძოლო ცეკვას. ტონგის ნაკრების შემთხვევაში ესაა კაილაო, აგრეთვე ცნობილი როგორც სიპი-ტაუ. ნაკრები სამოის და ფიჯის ეროვნული ნაკრებებთან ერთად შედის წყნარი ოკეანის ქვეყნების სარაგბო ალიანსში. 2011 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ნაკრებმა მიაღწია უნიკალურ მიღწევას, მოუგო საფრანგეთის ნაკრებს ანგარიშით 19–14. მიუხედავად ამისა, ახალი ზელანდიის და კანადის ეროვნულ ნაკრებებთან წაგებამ არ მისცა პოლინეზიელებს საშუალება თავის ისტორიაში პირველად გასულიყვნენ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალში. კუნძულებზე რეგბი გამოჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში — თამაში შემოიტანეს მეზღვაურებმა და მისიონერებმა. ტონგის რაგბის კავშირი შეიქმნა 1923 წლის ბოლოს. ეროვნული ნაკრების პირველი თამაში შედგა მომდევნო წელს: ტონგამ მოუგო ფიჯის ანგარიშით 9–6. მიუხედავად ამისა, მეორე სატესტო თამაშში ტონგის ნაკრებმა წააგო (3–14), ხოლო გადამწყვეტი თამაში დამთავრდა ფრედ 0-0.
ფიჯის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

ფიჯის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (ინგლ. Fiji national rugby union team) – ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. საშინაო შეხვედრებს მართავს «ანზ ეროვნულ სტადიონზე» (ინგლ. ANZ National Stadium), რომელზეც ეტევა დაახლოებით 15 ათასი მაყურებელი. ფიჯის ეროვნული ნაკრები რეგულარულად მონაწილეობს ყველაზე უფრო პრესტიჟულ საერთაშორისო სარაგბო ტურნირზე — რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ეროვნულმა ნაკრებმა ვერ გადალახა მხოლოდ 1995 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ტურნირი. პირველ თავის წარმატებებს ფიჯის სარაგბო ნაკრებმა მიაღწია 1987 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე, როდესაც შეძლო მეოთხედფინალში გასვლა. 20 წლის შემდეგ 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ნაკრებმა გაიმეორა თავისი მიღწევა — მან მოუგო უელსის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებს ანგარიშით 38:34 და კვლავ მოიპოვა ადგილი პლეი-ოფში. ასე რომ, ფიჯის ნაკრებმა გააღწია მსოფლიოს რვა უძლიერეს ნაკრებებს შორის. მაშინ ფიჯელებმა წააგეს მხოლოდ მომავალ ჩემპიონებთან, სამხრეთ აფრიკის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან, ანგარიშით 37:20. ყოველ წელს ეროვნული ნაკრები სამოის და ტონგის ეროვნულ ნაკრებებთან ერთად იბრძვის წყნარი ოკეანის ერთა თასისთვის; ფიჯის ნაკრებმა ამ ტურნირზე სამჯერ გაიმარჯვა 2013, 2015 და 2016 წლებში. ფიჯი ერთ-ერთი იმ ცოტა სახელმწიფოთაგანია, სადაც რაგბი ითვლება სპორტის ეროვნულ სახეობად. ქვეყანაში არსებობს 120 ათასზე მეტი დარეგისტრირებული მოთამაშე, როდესაც მისი მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობა შეადგენს 950 ადამიანს. ნაკრები ტრადიციულად თამაშობს შავ-თეთრ ფორმაში, ხოლო მისი ოფიციალური მეტსახელია — «მფრინავი ფიჯელები». 1939 წლიდან ყოველი თამაშის წინ მოთამაშეები ასრულებენ საბრძოლო ცეკვას – ზიმბი (ინგლ. Cibi). ↑ FRU Appoints New Flying Fijians Head Coach. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-05-02. ციტირების თარიღი: 2015-10-19. ↑ Fiji / Match results. ESPN. ციტირების თარიღი: 4 September 2015. ↑ Fiji's Results – 1983. ციტირების თარიღი: 1 July 2015. ↑ Fiji's Results – 2005. ციტირების თარიღი: 1 July 2015. ↑ World Rugby in Review. World Rugby გვ. P. 45. ციტირების თარიღი: 2017-06-25.
ესპანური არმადა

ესპანური არმადა, ასევე უძლეველი არმადა (ესპ. Grande y Felicísima Armada — „დიდი და უბედნიერესი არმადა“, უკეთ ცნობილი როგორც „უძლეველი“ — Armada invencible) — სამხედრო-საზღვაო ფლოტი (130 მძიმე ხომალდი), შექმნილი და თავმოყრილი ესპანეთის მიერ 1586-88 წლებში ინგლისური ფლოტის გასანადგურებლად და ინგლისის დასაპრყობად ინგლის-ესპანეთის ომის (1587-1604) პერიოდში ალონსო პერეს დე უასმანის, მედინა-სიდონიის ჰერცოგის მეთაურობით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ესპანური არმადა The Defeat of the Spanish Armada. Insight into the context, personalities, planning and consequences. Wes Ulm დაარქივებული 2012-01-18 საიტზე Wayback Machine. English translation of Francisco de Cuellar's account of his service in the Armada and on the run in Ireland Elizabeth I and the Spanish Armada დაარქივებული 2020-02-19 საიტზე Wayback Machine. – a learning resource and teachers notes from the British Library The story of the Armada battles with pictures from the House of Lords tapestries
СУ-100

СУ-100 — საბჭოტთი ანტი ტანკი (ტანკსაწინააღმდეგო თვითმავალი დანადგარი) რომელიც ინტენსიურად გამოდიოდა მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგაც ბევრი ქვეყნის შეიარაღებაში შედიოდა.დღემდე ინახება რუსეთის სამხედრო საწყობებში ციმბირის რეგიონში/ 1944 წლის სექტემბერში გამოვიდა ახალი ანტი ტანკი, საბჭოური ტერმინოლოგიით – ტამკსაწინააღმდეგო დანადგარი, რომელსაც უნდა ჩაენაცვლებინა მოძველებული სუ-85. შასად გამოიყენეს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ტანკი T-34-85,მისი შემუშავება დაიწყო UZTM-ში (რუს. Уральский Завод Тяжелого Машиностроения) ეკატერინებურგში. სუ–100 გახდა წითელი არმიის საუკეთესო ანტიტანკი მეორე მსოფლიო ომში. მას შეეძლო 500 მეტრიდან 135მმ ჯავშნის გახვრეტა, ნაცისტური Pz.V Panther (პანტერის) განადგურება კი 800–1,000 მეტრიდან. ეს კი მომაკვდინებელი იყო გერმანული სატანკო (პანცერდივიზიონ) დივიზიებისთვის,საბჭოთა სამხედროებმა მას მეტსახელიც დაარქვეს: სუშკა ან სუჩკას. 1944 წლის თებერვალში გამოვიდა პირველი პროტოტიპი სახელად ობიექტი 138,ინტენსიური შემოწმების შემდეგ დაიწყეს 100მმ დე–10–ეს-ის მასობრივი წარმოება კი მიმდინარეობდა ბერუეს საარტილერიო ქარხანაში ნომერ 9-ში ფ.პეტროვის ხელმძღვანელობით.მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეს ქვემეხი დაუყენეს Т-54-ს,სუ-85ისგან განსხვავებით სუ–10–ეს მოდერნიზებული ჰქონდა კორპუსი,ჯავშნის სისქე გაზრდილი იყო 45მმ დან 75მმ–დე,მეთაურის ადგილის გვერდებზე კი იყო პატარა კარები, ასევე ჰქონდა დამატებული მე–2 სავენტილიაცო სისტემა, ხოლო სუ-85ს კი ჰქონდა მხოლოდ ერთი სანიავებელი. ეს–უ 100–ის წარმოება კი დაიწყეს 1944 წლის სექტემბრიდან, წლის ბოლომდე დამზადებული იყო 500, ხოლო სულ – 1800 ცალი . სუ-100 ინტენსიურად გამოიყენებოდა უნგრეთში 1945 წელს სადაც საბჭოთა არმიამ ჩაშალა ნაცისტური გერმანიის ოპერაცია Frühlingserwachen ტბა ბალატონთან მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გამოიყენეს უნგეთში 1956 წელს, ასევე ეს ანტიტანკი გადაეცა ვარშავის ბლოკის ქვეყნებს,ასევე გადასცეს კუბას,ეგვიპტეს და ანგოლას.სუ–100 იბრძოდა 1956 წლის სუეცის კრიზისის დროსაც ისრაელის M4 Sherman-ების წინააღმდეგ,ასევე მონაწილეობდა (მისი მოდიფიცირებული ვარიანტი სუ–100–ემ) ექვსდღიან ომში 1967 წელს და 1973 წელს იომ კიფურის ომში, სუ–100 შედიოდა ვიეტნამის სახალხო არმიაში და ჩრდილო კორეის შეიარაღებაში მონაცემები შესწებულია სერია პანცერ ჰისტირი–ს მე–15 წიგნის მე–2 ნაწილის მიხედვით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: СУ-100 www.battlefield.ru დაარქივებული 2008-12-11 საიტზე Wayback Machine. www.wwiivehicles.com დაარქივებული 2012-07-28 საიტზე Wayback Machine. www.onwar.com დაარქივებული 2014-03-13 საიტზე Wayback Machine.
საშემოსავლო გადასახადი

საშემოსავლო გადასახადი — კერძო და იურიდიულ პირთა ფინანსური შემოსავლის დაბეგვრა. არსებობს სხვადასხვა სახის საშემოსავლო გადასახადის სისტემები, რომელიც ვარირებს ფიქსირებული გადასახადიდან პროგრესულ საგადასახადო სისტემამდე. გადასახადი, რომლითაც კომპანიების შემოსავალი იბეგრება ხშირად კორპორაციულ გადასახადად ან კორპორაციულ საშემოსავლო გადასახადად მოიხსენიება. კერძო პირის საშემოსავლო გადასახადი როგორც წესი ამ პირის მთლიანი შემოსავლიდან იბეგრება (გარკვეული კანონით დადგენილი დედუქციების შემდეგ), მაშინ როდესაც კორპორაციული საშემოსავლო გადასახადი იურიდიული პირის საბოლოო (ხარჯების გამოკლებით) შემოსავლიდან იქვითება. საქართველოში საშემოსავლო გადასახადი შეადგენს დასაბეგრი თანხის 20%-ს.
ნაბერეჟნიე-ჩელნი

ნაბერეჟნიე-ჩელნი (თათრ. Яр Чаллы, 1982 წლის 19 ნოემბრიდან 1988 წლის 6 იანვრამდე — ბრეჟნევი) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციის თათრეთის რესპუბლიკაში, ნავმისადგომი მდ. კამის მარცხენა ნაპირზე. რკინიგზის სადგური კრუგლოე პოლედან 17 კმ. 506 400 მცხოვრები (2007). არის კამის საავტომობილო ქარხანა, მსხვილპანელური სახლთსაშენებელი, რკინა-ბეტონის ნაწარმთა, კერამზიტის და სხვა ქარხნები. ყაზანის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის ზოგადტექნიკური ფაკულტეტი, ავტომექანიკური ტექნიკუმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 280. ინფორმაცია ნაბერეჟნიე-ჩელნის შესახებ დაარქივებული 2013-05-28 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ Республика Татарстан в цифрах[მკვდარი ბმული] ↑ Постановление Центральный Комитет КПСС, Президиума ВС СССР, Совмина СССР от 18 ноября 1982 года № 1010 «Об увековечении памяти Леонида Ильича Брежнева» // Собрание постановлений правительства СССР. — 1982. — № 31. — Ст. 156. ↑ Набережные Челны на TatCenter.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-12-13. ციტირების თარიღი: 2013-03-09.
გარეთავლაბარი

გარეთავლაბარი — ძველი თბილისის ისტორიული უბანი, ავლაბრის ის ნაწილი, რომელიც ძირითადი გამაგრებული უბნის გარეთ მდებარეობდა. XVIII ს. გარეთავლაბარი ვრცელდებოდა გალავნით შემოზღუდული უბნის, ისნის მიმდებარე ტერიტორიის მიმყოლი თხრილის გადაღმა მდებარე პლატოზე, რომელიც დაახლ. ახლანდელი ბარათაშვილის აღმართით, მესხიშვილის ქუჩითა და ელენე ახვლედიანის აღმართით იფარგლებოდა. ეს თხრილი ჯერ კიდევ არაბობის დროიდან არსებობდა და მოსაზღვრავდა ტერიტორიას ახლანდ. ქეთევან წამებულის გამზირს, მუკუზანის შესახვევსა და მტკვრისგან მოქცეულ კლდეს შორის. ამ საზღვრებშია ნაჩვენები ეს უბანი ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ შედგენილ თბილისის გეგმაზე (1735 წ.). აღა მაჰმად ხანის 1795 წ. თავდასხმამ გარეთავლაბარი მთლიანად დაანგრია. თბილისის 1800 წ. გეგმაზეც ეს უბანი ერთიანად განადგურებული ჩანს. აქვე დატანილია 2 ეკლესია: ქართული და სომხური. ქართულ ეკლესიასთან სასაფლაოც არის აღნიშნული. XIX ს. ეს უბანი ქაოტურად განაშენიანდა, თუმცა იყო ცდა გარეთავლაბრის დაგეგმარებისა. რეგულარული ხასიათი მხოლოდ მცირე ნაწილმა მიიღო, დღევანდელი ნ. ლომოურის ქუჩის სამხრეთ-დასავლეთით. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 23-24. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985
გარეთუბანი

გარეთუბანი — შუა საუკუნეების თბილისის უბანი მტკვრის მარჯვენა მხარეს, კალის გალავნის გარეთ, ახლანდელი შალვა დადიანის, ალექსანდრე პუშკინისა და ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქუჩების ხაზის ჩრდილოეთითა და დასავლეთით - სოლოლაკის ქედსა და მტკვრის კალაპოტს შორის (მთაწმინდის რ-ნი). XIII-XV სს. მძიმე საგარეო პოლიტიკური ვითარების გამო შეჩერდა გარეთუბანის შემდგომი განაშენიანება და მისი ქალაქის უბნად გადაქცევა. XVI საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის დასაწყისში დაიწყო მისი ხელახალი დასახლება, განსაკუთრებით ქაშვეთის ეკლესიამდე არსებული ტერიტორიის მონაკვეთზე. XVIII საუკუნიდან აქ გაჩნდა ფეოდალური არისტოკრატიის სასახლეები. გარეთუბანის მთავარი ქუჩა იყო ე. წ. „დიღმის გზა“ (ახლანდელი რუსთაველის პროსპექტი), რომლის ორივე მხარეს თბილისელებს ბაღ-ვენახები ჰქონდათ გაშენებული. გარეთუბანი იყოფოდა რამდენიმე მიკროუბნად: 1. მუხრანბატონების უბანი - ავანაანთხევის ორივე მხარეს, მტკვრის სანაპიროდან (ახლანდ. ჩახრუხაძისა და ნ. ბარათაშვილის ქუჩების კუთხემდე და ვანქის უბნამდე. 2. ვანქის უბანი - ვანქის მონასტრის მიდამოები (ახლანდელი გიორგი ათონელის ქუჩის დასაწყისი, მტკვრის ქუჩამდე); 3. ორბელიანების უბანი - ვანქის უბნიდან „გარეთუბნის მოედნამდე“ ანუ ყაბახამდე (ასპარეზი) ჩრდილოეთით და მტკვრამდე აღმოსავლეთით; 4. შუა კარის უბანი - „დიღმის გზისა“ და „შუა კარის გზის“ მიდამოები - ახლანდ. ა. პუშკინისა და ნ. ვაჩნაძის ქუჩებს, რუსთაველის პროსპექტისა და თავისუფლების მოედანს შორის. XVIII საუკუნის 20-იან წლებში ოსმალებმა გააპარტახეს და აქაური მოსახლეობა ქალაქში გადასახლდა; 60-70-იან წლებში კვლავ იწყო მისი დასახლება. ქართლ-კახეთის რუსეთთან შეერთების (1801) შემდეგ ქალაქის ტერიტორია 3 ნაწილად გაიყო, ერთი მათგანი იყო გარეთუბანი ანუ ე.წ. „პირველი ნაწილი“, თავად „პირველი ნაწილი“ სამ კვარტალად დაიყო. ამ პერიოდიდან გარეთუბანში გაჰყავდათ ახალი ქუჩები, აგებდნენ ევროპული ტიპის შენობებს. გარეთუბნის ცენტრი ქმნიდა მოედანს, რასაც 1828 „ერევანსკის მოედანი“ (ახლანდელი თავისუფლების მოედანი) ეწოდა. 50-იან წლებში ასპარეზის ტერიტორიაზე გაშენდა ალექსანდრეს ბაღი; ამ დროისათვის გარეთუბანი ახლანდელი ძმები კაკაბეძეების ქუჩამდე აღწევდა. XIX საუკუნის 60-იანი წლებიდან ქალაქის ოფიციალურ ტოპონიმიკაში გარეთუბანი აღარ იხსენიება. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 367, ISBN 99928-20-32-2. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985.
კარმენ მაურა

კარმენ გარსია მაურა (ესპ. Carmen García Maura; დ. 15 სექტემბერი, 1945, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი. მაურა ცნობილია პედრო ალმოდოვართან თანამშრომლობით. მაურა დაიბადა იურისტების ოჯახში, რომელიც წარმომავლობით გავლენიან არისტოკრატულ მაურას დინასტიას ეკუთვნიან. მაურას დიდი ბიძა იყო ანტონიო მაურა ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი და ჩინებული ორატორი. ასევე, მისი ნათესავები იყვნენ ესპანეთის მინისტრები სხვადასხვა დროს. მისი ნათესავები არიან მაურას ჰერცოგი, მედინასიდონიის ჰერცოგი და მწერალი ხორხე სამპრუნი. მაურა პარიზის ეკოლე-დე ბო არტის სასწავლებელში სწავლობდა ფილოსოფიასა და ლიტერატურას. 1964-1970 წლებში იგი დაქორწინებული იყო ადვოკატ ფრანცისკო ფორტესაზე, ვისგანაც ჰყავს ორი შვილი: კარმენი და პაბლო. კარმენ მაურა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ლოლა დუენიასი

ლოლა დუენიასი (ესპ. Lola Dueñas დ. 6 ოქტომბერი, 1971) — ესპანელი მსახიობი. იგი არის ნიკოლას დუენიასის შვილი და სწავლობდა ბარსელონას თეატრის ინსტიტუტში. ლოლა დუენიასი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ლა-მანჩა

ლა-მანჩა — ისტორიული მხარე ესპანეთში. დღესდღეობით შედის კასტილია-ლა-მანჩას ავტონომიურ რეგიონში. ლა-მანჩა მდებარეობს მშრალ, ხელოვნურად განაყოფიერებულ პლატოზე (610 მ) ცენტრალურ ესპანეთში, მადრიდის სამხრეთით. იგი მდებარეობს ტოლედოს მთებიდან კუენკას მთიანეთის დასავლეთ ფერდობებამდე. სამხრეთიდან საზღვრავს სიერა მორენა, სამხრეთიდან კი ლა ალკარისა რეგიონი. ლა-მანჩას პლატო გადანაწილებულია ტოლედოს, კუენკას, ალბასეტესა და ყველაზე მეტად, კი სიუდად რეალის პროვინციებში. ლა-მანჩას განსაკუთრებული პოპულარობა შესძინა სერვანტესის რომანმა „დონ კიხოტი“, რომლის მოქმედება ლა-მანჩას მხარეში მიმდინარეობს. ხალხური სიმღერა ლა-მანჩაში დაარქივებული 2009-02-10 საიტზე Wayback Machine.
დაბლა კარი

დაბლა კარი, წყლისკარი, ქვემო კარი — ფეოდალური ხანის თბილისის ერთ-ერთი კარიბჭე ქალაქის გალავნის ჩრდილოეთ კედელში, რომელიც მტკვრის უშუალო სიახლოვეს იყო განლაგებული; აქედან მომდინარეობს კარიბჭის სხვა სახელწოდებები: „წყლისკარი“, „ქვემო კარი ხიდით“ (ვახუშტი). დაბლა კარი განლაგებული იყო დაახლოებით დღევანდელი ბარათაშვილის და შავთელის ქუჩების შერთვის ადგილას. მისი გავლით ქალაქში შესასვლელი ერთ-ერთი გზა პირდაპირ ანჩისხატის უბანში შედიოდა. XVIII საუკუნის II ნახევარში, ერეკლე II-ის ზეობის ხანაში, თბილისის საფორტიფიკაციო სისტემის განახლებასთან დაკავშირებით, კარიბჭე გაუქმდა. სახელწოდება აიხსნება იმ გარემოებით, რომ კარიბჭე ამ მხარეს გამოსული სხვა (მოედნის, დიღმის, კოჯრის) კარებთან შედარებით დაბლა მდებარეობდა. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. — გვ. 29-30.
დიღმის კარი

დიღმის კარი, შუა კარი — კარიბჭე ფეოდალური ხანის თბილისის (კალის) გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ კედელში, დღევანდელი ვერცხლის და პუშკინის ქუჩების გადაკვეთის ადგილზე. აქედან იწყებოდა დიღმის გზის ერთ-ერთი განშტოება. დიღმის კარი აკავშირებდა კალას გარეთუბანთან. აქ იწყებოდა ძველი თბილისის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საგზაო არტერია, რომელიც მიუყვებოდა ახლანდელი ვერცხლის და კოტე აფხაზის ქუჩების ხაზს. დიღმის კარი უკავშირდებოდა კოჯრის კარს კვირაცხოვლის (ახლანდ. ალ. დიუმას) ქუჩით და მეიდნის, ანუ მუხრანის კარს — დღევანდელი შ. ნიშნიანიძის ქუჩით. დიღმის კარი ცნობილიიყო ასევე „შუა კარის“ სახელით „ქვემო კარსა“ და „მაღლა კარს“ შორის მდებარეობის გამო. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 32, 91. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985. ბერიძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
კოჯრის კარი

კოჯრის კარი, კოჟრის კარი, მაღლაკარი — ფეოდალური ხანის თბილისის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კარიბჭე. დატანებული იყო ქალაქის გალავნის დასავლეთ კედელში იქ, სადაც კოტე აფხაზის ქუჩა თავისუფლების მოედანს უერთდება. აქ იწყებოდა კოჯრის გზა, რომელიც თბილისის გარეთუბნის ბაღებს შუა მიემართებოდა. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 51, 57. „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1985 კოჯრის კარი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
მუხრანის კარი

მუხრანის კარი, მეიდნის კარი — ფეოდალური ხანის თბილისის გალავნის ჩრდილოეთ კედელში მოქცეული კარიბჭე, დღევანდელი ბარათაშვილისა და ჩახრუხაძის ქუჩების გადაკვეთაზე. დღეს ეს ადგილი მინიშნებულია ნახევრად ამოყვანილი თაღებით. ვახუშტი „მეიდნის კარის“ სახელწოდებით იხსენიებს. აქედან ხიდზე გავლით გზა მიდიოდა მოედანზე, სადაც ასპარეზი მდებარეობდა (დღევანდელი გ. ლეონიძის ბაღის ტერიტორია). შემდგომში, როდესაც კარიბჭის სიახლოვეს მუხრანბატონის სასახლე აშენდა, ქალაქის კარს მუხრანის სახელი შეარქვეს. მუხრანის კარის ღერძზე ავანანთხევზე მცირე ხიდი იყო გადებული (აქედან ვახუშტის „მუხრანის კარი ხიდით“). აქედან დაწყებული გაზა გადიოდა ვანქის უბანში სომხურ სასაფლაოზე (ახლანდ. ორბელიანის მოედნის ტერიტორია) და „მეიდანზე“, სადაც ასპარეზი (ყაბახი) იყო, უერთდებოდა დიღმის კართან დაწყებულ გზას, რომელიც საბოლოოდ ჩრდილოეთისკენ (დიღომსა და მცხეთისკენ) მიმავალ გზას ერწყმოდა. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 59, 67. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985
Т-10

Т-10 (ასევე იცნობენ ობიექტ 730 სახელით) — ცივი ომის დროინდელი საბჭოთა მძიმე ტანკი, ეს კი იყო ბოლო ტანკი რომელიც შეიქმნა ის-ზე და კვ ტიპის ტანკებზე. მისი წარმოება დაიწყეს 1952 წელს ИС-10-ის სახელით თუმცა იოსებ სტალინის გარდაცვალების შემდეგ მას გადაარქვეს სახელი და დაარქვეს Т-10. წინაპრისგან განსხვავებით Т-10-ს გაძლიერებული ჰქონდა ჯავშანი, ასევე კორპუსი, 5 ბორბალის მაგივრად ჰქონდა 6, რაც აძლევდა რთულ ადგილებში გადაადგილების საშუალებას, ასევე ჰქონდა გაუმჯობესებული ქვემეხი და დიზელის ძრავა, გარდა ამისა, გაეზარდა ამუნიცია. მეორე მსოფლიო ომში სატანკო ბრძოლოებში ყოველთვის დაბრკოლება ხდებოდა მძიმე ტანკები. როცა ბერლინში საბჭოთა ტანკები შევიდნენ განხეთქილების მიზეზი მძიმე ტანკები გახდნენ, რადგან ისინი ძალიან მოუქნელები იყვნენ ქალაქის ბრძოლებში, ამიტომ ბერლინში შეიყვანეს საშუალო წონის T-34 ტიპის ტანკები. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგაც აგრძელებდნენ მათ გამოშვებას თუმცა არც თუ ისე დიდი ხნით (ამავე დროს ამერიკაც უშვებდა თავის მძიმე ტანკს M103 და ინგლისი კი Conqueror ს), მაგრამ დაიწყეს საშუალო სიმძიმის ტანკების გამოშვება Т-54 და Т-62 რომელებიც არაფლით ჩამოუვარდებოდნენ ჯავშანში მძიმე ტანკებს. 1960 წელს კი საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულმა ძალებმა ძალიან მოიწონეს საშუალო ტანკები და მძიმე ტანკების მთლიანად ამოღება დაიწყეს,მოტორიზირებულ ბატალიონებში შეიარაღებაში მიიღეს Т-54/55 - ები რომლებიც შემდგომ ჩაანაცვლეს ულტათანამედროვე ტანკებით T-64 - ებით ბოლოს კი დაიწყეს ძალიან სწრაფი ტანკების Т-80 ების გამოშვება. Т-10 სერიული გამოშვება შეწყდა 1966 წელს და გააჩერეს ყველა მძიმე ტანკი პროექტი, ტანკ საწინააღმდეგო რაკეტების ტანკებზე დაყენების შემდეგ მძიმე ტანკებს აღარანაირი მნიშვნელობა აღარ ექნებოდა რადგან, ტანკს საწინააღმდეგო რაკეტების სროლა შეეძლო იგივე მანძილზე რამდენზეც მძიმე ტანკი ისროდა,მალე საბჭოთა კავშირმა გამოუშვა პირველი ქვეთთა საბრძოლო მანქანა БМП-1 რომელიც შეიარაღებული რაკეტითაც იყო. T-10-ს საბჭოთა კავშირის გარდა იყენებდნენ ვარშავის ხელშეკურლების მყოფი ქვეყნები ასევე ექსპორტზე გადიოდა ეგვიპტეში და სირია - ში, ასევე შესაძლოა ჰყოლოდა ჩრდილოეთ ვიეტნამს ომში კი მხოლოდ ერთხელ იბრძოლა იომ ქიფურის ომში,მისი ბოლო მოდიფიკაცია გამოვიდა 1967 წელს ხოლო შეიარაღებიდან ამოიღეს 1996 წელს, უმეტეს ტანკებს კოშკურები მოაძვრეს და დაუყენეს ტანკ საწინააღმდეგო შეიარაღება T-10A - დამატებული ჰქონდა ქვემეხის სტაბილიზატორი. T-10B - სიბრტყეში ჰქონდა 2 ქვემეხის სტაბილიზატორი. T-10M - შეცვლილი ჰქონდა ქვემეხი და დაყენებული M-62-T2 რომელიც მთლიანად ბრტყელი იყო ასევე შეცვლილი ჰქონდა ტყვიამფრქვევი და დაყენებული ჰქონდა კპვ,ღამის ხედვის ხელსაწყოები და შეეძლო რადიაციულ ადგილებზე მოქმედება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Т-10 www.battlefield.ru დაარქივებული 2010-09-12 საიტზე Wayback Machine.
ღუნიბის მოედანი

ღუნიბის მოედანი — ყოფილი მოედანი ძველ თბილისში იმ ადგილზე, სადაც ახლა საქართველოს პარლამენტის შენობა დგას რუსთაველის გამზირზე. სახელწოდება მოედანმა მიიღო რუსეთის ჯარის მიერ 1859 წ. 25 მარტს დაღესტანში შამილის ციხესიმაგრის, ღუნიბის აღების აღსანიშნავად. 1897 წ. ალექსანდრე ნეველის სამხედრო ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით მოედანს ტაძრის მოედანი („სობორნი“) ეწოდა, თუმცა მან ფაქტობრივად არსებობა შეწყვიტა. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 89. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985 ძიძიგური მ., იოსებიძე დ. XIX საუკუნეში ნიკოლოზისა და ღუნიბის მოედნების დაარსებისა და მათი შემდგომი სახეცვლილების შესახებ // კავკასიის მაცნე: (სპეციალური გამოცემა [3]). – 2004 . – გვ. 33-38. რეზ. რუს. და ინგლ. ენებზე
ზიმბაბვეს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

ზიმბაბვეს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (ინგლ. Zimbabwe national rugby union team) – ეროვნული ნაკრები, რომელიც ზიმბაბვეს წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. IRB-ის კლასიფიკაციით ზიმბაბვეს ნაკრები განეკუთვნება მესამე იარუსის გუნდებს, რომელთაც რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაშის გამოცდილება აქვთ. ზიმბაბვეს ტერიტორიაზე რაგბიმ განვითარება დაიწყო XIX საუკუნის ბოლოს, ეროვნული ნაკრების (სამხრეთ როდეზია) პირველი საერთაშორისო მატჩი გაიმართა 1910 წელს, როდესაც მათი მეტოქე იყო ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები. ნაკრებს შემდგომ წლებშიც მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა «ბრიტანელ და ირლანდიელ ლომებთან». ევროპელი სტუმრები რეგულარულად თამაშობენ ზიმბაბვეს ნაკრებთან მათი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ტურნეს ფარგლებში. ზიმბაბველებმა ასევე ჩაატარეს რამდენიმე მატჩი ახალი ზელანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ, პირველი თამაში შედგა 1920-იანი წლების ბოლოს. ზიმბაბვეს ნაკრები, რომლის მეტსახელია Sables, ორჯერ იღებდა მონაწილეობას რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის გათამაშებაზე (1987 და1991 წლებში). რადგანაც სამხრეთ აფრიკის მორაგბეთა ეროვნულმა ნაკრებმა გამოტოვა პირველი ორი მსოფლიო ჩემპიონატი, ზიმბაბვე გახდა პირველი ნაკრები, რომელიც წარმოადგენდა აფრიკას მსოფლიო ფორუმზე. მიუხედავად ამისა, ეროვნულმა ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატების ფინალურ ეტაპზე ვერც ერთი გამარჯვება ვერ მოიპოვა.
სირაჩხანა

სირაჩხანა, სირაჯხანა (სპარს. „სირაჩ“/„სირაჯ“, „მეღვინე“, + „ხანა“/„ხანე“, „სახლი“) — ღვინითა და არყით მოვაჭრეთა რიგები ძველ თბილისში. განარჩევდნენ პატარა და დიდ სირაჩხანას, რომლებიც მტკვრის მოპირდაპირე ნაპირენზე იყო განლაგებული. პატარა სირაჩხანა მარჯვენა ნაპირზე, კალაში, თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედნის სიახლოვეს მდებარეობდა. შემდგომში ეს ქუჩა გაქრა შუაბაზრის (დღევანდელი კოტე აფხაზის ქუჩა) რეკონსტრუქციისას. ამ ადგილზე ახლა სკვერია („სემინარიის სკვერი“), კოტე აფხაზისა და სიონის ქუჩების შესაყართან. დიდი სირაჩხანა მტკვრის მარცხენა ნაპირზე გრძელ მოხვეულ აღმართს გასდევდა, რომელიც ძველი მეტეხის ხიდთან იწყებოდა და ავლაბრის გალავნის ქვემოთ კლდის ძირს მიჰყვებოდა. შემდგომში ამ აღმართს ღვინის აღმართი ეწოდა. აქ განლაგებული დუქნები და სარდაფები კახეთიდან ურმებით ჩამოტანილი ღვინით მარაგდებოდა. აქვე იყო ძველი თბილისის უმთავრესი ღვინის ბაზარი და ქალაქის ბოჰემური ცხოვრების ერთ-ერთი ცენტრი. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. — გვ. 82.
ოსიეკი

ოსიეკი (Osijek) — ქალაქი ხორვატიაში, მდინარე დრავის ნაპირზე. 108,048 ათასი მცხოვრები (2011). სატრანსპორტო კვანძი, სამდინარო ნავსადგური. ისტორიულ ოლქ სლავონიის აღმოსავლეთ ნაწილის ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. კვების, ტყავის, საფეიქრო, მანქანათსაშენი, ქიმიური, ხის დასამუშავებელი მრეწველობა. ოსიეკში დაიბადა ცნობილი ხორვატი ფეხბურთელი დავორ შუკერი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 594. Cresswell, Peterjon; Atkins, Ismay; Dunn, Lily (10 July 2006) Time Out Croatia, First, London, Berkeley & Toronto: Time Out Group Ltd & Ebury Publishing, Random House Ltd. 20 Vauxhall Bridge Road, London SV1V 2SA. ISBN 978-1-904978-70-1.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოსიეკი Osijek, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Official web site დაარქივებული 2007-09-26 საიტზე Wayback Machine. (ხორვატული) (ინგლისური) Osijek 031 city portal (ხორვატული) Osijek Online დაარქივებული 2007-09-11 საიტზე Wayback Machine. (ხორვატული) Osijek tourist information დაარქივებული 2007-06-26 საიტზე Wayback Machine. (ხორვატული) (ინგლისური)
ოსტრავა

ოსტრავა, მორავსკა ოსტრავა, (ჩეხ. Ostrava) — ქალაქი ჩეხეთში, მდინარე ოდერის ნაპირზე. ჩრდილოეთ მორავიის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 299 609 მცხოვრები (2012). დიდი სატრანსპორტო კვანძი. ოსტრავა-კარვინის ქვანახშირის აუზის ბაზაზე განვითარებული ქვანახშირ-მეტალურგიული რაიონის ცენტრი. ოსტრავაში და მის მახლობლად განლაგებულია კ. გოტვალდის სახელობის ვიტკოვიცესა და კუნჩიცეს მეტალურგიული კომბინატები. ოსტრავაში თავმოყრილია ქვანახშირის მრეწველობა, კოქსის წარმოება, კოქსიქიმიური და ქიმიური მრეწველობა, მძიმე მანქანათმშენებლობა, მანქანათმშენებლობა და სამთო სამრეწველო უმაღლესი სასწავლებლები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი VII, გვ. 598, სტატია „ოსტრავა“, 1984. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოსტრავა
ოლომოუცი

ოლომოუცი (ჩეხ. Olomouc) — ქალაქი ჩეხეთში, ჩრდილოეთ მორავიის ოლქში, მდინარე მორავის ნაპირზე. 102,4 ათასი მცხოვრები (1981). სატრანსპორტო კვანძი. ხელოსნობის ძველი ცენტრი, ამჟამად მნიშვნელოვანი სამრეწველო ქალაქი. სამსხმელო, მანქანათსაშენი, ქიმიური, კვების მრეწველობის საწარმოები, საშენ მასალათა მრეწველობა. უნივერსიტეტი. ოლომოუცი ჩეხეთის ქალაქ-ნაკრძალია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 522. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოლომოუცი