9 ნოემბერი

9 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 313-ე დღე (ნაკიან წლებში – 314-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 52 დღე.  აზერბაიჯანი, დროშის დღე  კამბოჯა, დამოუკიდებლობის დღე (1953)  უკრაინა, ლიტერატურისა და ენის დღე 1494 : მედიჩის გვარი ფლორენციის მმართველი ხდება. 1729 : ესპანეთი, საფრანგეთი და ინგლისი ხელს აწერენ სევილიის ზავს. 1799 : ნაპოლეონ ბონაპარტი სამხედრო გადატრიალებას ახდენს და კონსულთა მთავრობას აწესებს საფრანგეთში. 1872 : ბოსტონის დიდი ხანძარი. 1887 : აშშ-ის საკუთრებაში გადმოდის პერლ ჰარბორი, ჰავაი. 1906 : სტოლიპინის აგრარული რეფომა დაიწყო რუსეთში. 1906 : თეოდორ რუზველტი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტია, რომელიც საზღვარგარეთ ვიზიტით მიემგზავრება (პანამის არხის მშენებლობის შესამოწმებლად). 1907 : მეფე ედუარდ VII-ს დღეობაზე საჩუქრად კულინანის ალმასი მიართვეს. 1918 : გერმანიის კაიზერი ვილჰელმ II გადადგა გერმანიის რევოლუციის შედეგად და ქვეყანა რესპუბლიკად გამოცხადდა. 1921 : ალბერტ აინშტაინს ნობელის პრემია მიენიჭა ფიზიკის დარგში ფოტოელექტრონული ეფექტის კვლევისთვის. 1923 : სამთავრობო ძალებმა ჩაახშეს მიუნხენში ნაცისტების მიერ მოწყობილი ლუდის პუტჩი. 1937 : იაპონიის ჯარები იღებენ შანხაის, ჩინეთი. 1938 : კრისტალნახტი, ნაცისტური გერმანიის პირველი ფართომასშტაბიანი ანტი-ებრაული ძალადობის აქცია, იწყება. 1953 : კამბოჯა საფრანგეთისგან დამოუკიდებელი ხდება. 1961 : ნილ არმსტრონგი ამყარებს მსოფლიო სიჩქარის რეკორდს რეაქტიული თვითმფრინავით X-15 (6.587 კმ/სთ). 1967 : აპოლოს პროგრამა: ნასა ორბიტაზე უშვებს ადამიანის გარეშე მართვად ხომალდს აპოლო 4-ს (Appolo 4) კენედის კონცხიდან. 1985 : ანატოლი კარპოვზე ანგარიშით 13:11 გამარჯვებით 22 წლის გარი კასპაროვი მსოფლიოს მე-13 ჩემპიონი ხდება ჭადრაკში. 1989 : ცივი ომი - კომუნისტური აღმოსავლეთ გერმანია ხსნის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებს ბერლინის კედელში უფლებას აძლევს რა თავის მოქალაქეებს თავისუფლად იმგზავრონ დასავლეთ გერმანიაში. ხალხი კედლის ნგრევას იწყებს. 1990 : მერი რობინსონი ირლანდიის პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა და ასევე პირველი მუშათა პარტიიდან. 1994 : აღმოჩენილ იქნა ახალი ქიმიური ელემენტი დარმშტადტიუმი. 2004 : Mozilla Firefox 1.0 ვერსია გამოდის და ხდება Microsoft-ის ინტერნეტ ექსპლორერის უდიდესი კონკურენტი. 2005 : ევროპის კოსმოსური სააგენტოს მისია ვენერა ექსპრესის გაშვება მოხდა ბაიკონურის კოსმოდრომიდან ყაზახეთში. 2007 : ოპოზიციის ზეწოლით საქართველოს პრეზიდენტმა საპრეზიდენტო არჩევნები ვადამდე, 5 იანვარს, დაინიშნა პლებისციტთან ერთად, რომელიც საპარლამენტო არჩევნების თარიღს დაადგენს. 2009 : ჩინეთ-აფრიკის თანამშრომლობის ფორუმის IV კონფერენციაზე შარმ-ელ-შეიხში ჩინეთის პრემიერი ვენ ძიაბაო აფრიკის 49 ლიდერს $10 მილიარდ დოლარს შეჰპირდა რბილი სესხის სახით. 2011 : ამერიკელი მოკრივე ჯო ფრეიზიერი გარდაიცვალა 67 წლის ასაკში. ლუკას პაპადიმოსი საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1656 : ალერი, პაულ — იეზუიტი მწერალი და პედაგოგი. 1683 : ჯორჯ II — დიდი ბრიტანეთის მეფე 1812 : აბადი, პოლ — ფრანგი არქიტექტორი. 1818 : ტურგენევი, ივან — რუსი მწერალი (გ. 1883) 1832 : გაბორიო, ემილ — ფრანგი მწერალი, დეტექტივური ჟანრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი 1841 : ედუარდ VII — დიდი ბრიტანეთის მეფე. 1864 : განდეგილი — ქართველი პოეტი და პროზაიკოსი 1877 : დე ნიკოლა, ენრიკო — იტალიის 1-ლი პრეზიდენტი 1885 : ხლებნიკოვი, ველიმირ — რუსი მწერალი (გ. 1922) 1885 : ვეილი, ჰერმან — გერმანელი მათემატიკოსი (გ. 1955) 1905 : მანი, ერიკა — გერმანელი მწერალი (გ. 1969) 1914 : ლამარი, ჰედი — ავსტრიელ-ამერიკელი მსახიობი (გ. 2000) 1929 : კერტესი, იმრე — უნგრელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1934 : სეიგანი, კარლ — ამერიკელი ასტრონომი 1936 : ტალი, მიხეილ — ლატვიელი მოჭადრაკე (გ. 1992) 1970 : ტედესკი, სიუზან — ამერიკელი მუსიკოსი 1974 : დელ პიერო, ალესანდრო — იტალიელი ფეხბურთელი 1979 : ტეილორი, მარტინ — ინგლისელი ფეხბურთელი 959 : კონსტანტინე VII — ბიზანტიის იმპერატორი 1187 : გაოზონგი — ჩინეთის იმპერატორი 1492 : ჯამი — სპარსი—ტაჯიკი პოეტი 1907 : ალექსანდრე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე. 1918 : აპოლინერი, გიიომ — ფრანგი პოეტი 1940 : ჩემბერლენი, ნევილ — ინგლისის პრემიერ-მინისტრი 1952 : ვაიცმანი, ხაიმ — ისრაელის პირველი პრეზიდენტი (დ. 1874) 1970 : დე გოლი, შარლ — საფრანგეთის ეროვნული გმირი 1977 : დავით V (დევდარიანი) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1991 : მონტანი, ივ — ფრანგი მომღერალი და მსახიობი 2001 : ლეონე, ჯოვანი — იტალიის მე-6 პრეზიდენტი 2004 : თოლორაია, თამაზ — ქართველი მსახიობი (დ. 1950) 2010 : ჩხენკელი, თამაზ — ქართველი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი (დ. 1927) 2017 : სტაილზი, შაილა — კანადელი პორნომსახიობი 2021 : ჩარკვიანი, გელა — ქართველი დიპლომატი და მწერალი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ნესტორ თესალონიკელი კაპიტოლინა და ეროტიიდა წმინდა მარკოზი და მისთანანი ათანასე მიდიკიელი ნესტორ მემატიანე სხვა თვეები: