laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
31 აგვისტო

31 აგვისტო — გრიგორიანული კალენდრის 243-ე დღე (ნაკიან წლებში – 244-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 122 დღე. 1876 : ოსმალეთის სულთანი მურად V ჩამოაგდეს ტახტიდან. იგი შეცვალა მისმა ძმამ აბდულ-ჰამიდ II-მ. 1897 : თომას ედისონმა დააპატენტა კინეტოსკოპი, პირველი კინოპროექტორი. 1907 : თავადი ალექსანდრე იზვოლსკი და სერ არტურ ნიკოლსონი ხელს აწერენ სანქტ-პეტერბურგის კონვენციას, რომლითაც სამმაგი ანტანტის ალიანსი შეიქმნა. 1920 : პოლონეთ-ბოლშევიკთა ომი: პოლონელები დამაჯერებლად იმარჯვებენ კომაროვის ბრძოლაში. 1920 : პირველი რადიო პროგრამა გადაიცა დეტროიტში, მიჩიგანი. 1939 : ნაცისტები გლენოვიცის რადიოსადგურზე თავდასხმის ინსცინირებას ახდენენ, რაც მათ პოლონეთზე თავდასხმის საბაბს აძლევს მომდევნო დღეს, იწყებს რა მეორე მსოფლიო ომს ევროპაში. 1957 : მალაიის ფედერაცია დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი გახდა. 1962 : ტრინიდადი და ტობაგო დამოუკიდებელი გახდა. 1991 : ყირგიზეთმა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 1997 : უიელსის პრინცესა დაიანა ავტოავარიაში გარდაიცვალა პარიზში. 1999 : პირველი ქართული სამშვიდობო ოცეული კოსოვოში სამშვიდობო მისიის შესასრულებლად გაემგზავრა. 2016 წლიდან — ქართველი მშვიდობისმყოფელის დღე. 2005 : ალ-ააიმას ხიდზე ჭყლეტაში 1199 ადამიანი დაიღუპა ბაღდადში. 2006 : 2004 წლის 22 აგვისტოს მოპარული ედვარდ მუნკის განთქმული ტილო „კივილი“ აღმოაჩინა ჩხრეკისას ნორვეგიის პოლიციამ. 2010 არგენტინელი ფეხბურთელი ფრანსისკო ვარალო, ფეხბურთის პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის უკანასკნელი მონაწილე, 100 წლის ასაკში გარდაიცვალა. გამოცხადდა დინოზავრების ახალი გვარის ბალაურის აღმოჩენა, რომელიც ახლოს დგასველოცირაპტორთან. ერაყის ომში, ოპერაცია „ერაყის თავისუფლება“ დასრულდა და დაიწყო ოპერაცია „ახალი განთიადი“, რითაც დასრულდა გარე ძალების საბრძოლო ოპერაციები ერაყში. 2011 : იაპონიის დემოკრატიული პარტიის წევრი იოშიჰიკო ნოდა აირჩიეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად. 2016 : ბრაზილიის სენატმა პრეზიდენტი დილმა რუსეფი თანამდებობიდან გადააყენა. 2021 : ალარ კარისი ესტონეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 12 : გაიუს იულიუს ცეზარ კალიგულა — რომის იმპერატორი 161 : კომოდუსი — რომის იმპერატორი 1569 : ჯაჰანგირი — ინდოეთის იმპერატორი 1821 : ფონ ჰელმჰოლცი, ჰერმან — გერმანელი ფიზიკოსი 1880 : ვილჰელმინა I — ჰოლანდიის დედოფალი 1899 : გრიგოლ ფერაძე — ქართველი თეოლოგი, ისტორიკოსი, არქიმანდრიტი, საქართველოს ეროვნული გმირი 1945 : პერლმანი, იცხაკ — ებრაელი მევიოლინე 1948 : რუდოლფ შენკერი — გერმანელი გიტარისტი, (Scorpions) 1949 : პოლიტცერი, ჰ. დევიდ — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1056 : თეოდორა — ბიზანტიის იმპერატორი 1234 : ჰორიკავა — იაპონიის იმპერატორი 1422 : ჰენრი V — ინგლისის მეფე 1867 : ბოდლერი, შარლ—ფრანგი მწერალი 1919 : ცახელი — ქართველი პოეტი 1941 : ცვეტაევა, მარინა — რუსი პოეტი 1997 : დაიანა — უელსის პრინცესა 1997 : ნანა მესხიძე — ქართველი ფერმწერი 2002 : პორტერი, ჯორჯ — ინგლისელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 2005 : როტბლატი, ჯოზეფ — ინგლისელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ქრისტოდულე ფილოსოფოსი თადეოზ სტეფანწმინდელი ფლოროსი და ლავროსი ერმი, სერაპიონი და პოლიენი მღვდელმოწამენი: ემელიანე ეპისკოპოსი და მის თანა ილარიონი, დიონისე და ერმიპე იოანე და გიორგი - კონსტანტინოპოლელი პატრიარქები მაკარი პელიკიტელი იოანე რილელი სხვა თვეები:
ადამ სენდლერი

ადამ სენდლერი (ინგლ. Adam Sandler; 9 სექტემბერი, 1966) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია კომედიური როლების შესრულებით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ადამ სენდლერი“ ვიკისაწყობში. ადამ სენდლერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ტაჯიკეთის ეროვნული პარკი

ტაჯიკეთის ეროვნული პარკი (ტაჯ. Боғи миллии Тоҷикистон) — ეროვნული პარკი ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. დაარსდა 1992 წელს. ფართობი - 2,6 მლნ ჰა. 2013 წელს ეროვნული პარკი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Памиро-Алай წიგნში: Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов. Физическая география СССР. М., 1978. Pamir alpine desert and tundra ↑ Mount Etna and the Mountains of Pamir inscribed on World Heritage List alongside El Pinacate and Gran Desierto de Altar
ალფრედ მოლინა

ალფრედ მოლინა (ინგლ. Alfred Molina; 24 მაისი, 1953) — ინგლისელი მსახიობი. მსახიობობა გადაწყვიტა 9 წლის ასაკში ფილმ „სპარტაკის“ ნახვის შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალფრედ მოლინა ალფრედ მოლინა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ალფრედ მოლინა — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
რონ ჰოვარდი

რონ ჰოვარდი (დ. 1 მარტი, 1954) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი. 8 წლის ასაკიდან თამაშობდა სატელევიზიო სერიალებში. პირველი ფილმი გადაიღო 1977 წელს. არის ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორი. 1989 - მშობლობა (Parenthood) 1995 - აპოლო 13 (Apollo 13) 2000 - როგორ მოიპარა გრინჩმა შობა (Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas) 2001 - ბრწყინვალე გონება (A Beautiful Mind) 2003 - დაკარგული (The Missing) 2005 - ნოკდაუნი (Cinderella Man) 2006 - და ვინჩის კოდი (The Da Vinci Code) 2008 - ფროსტი ნიქსონის წინააღმდეგ (Frost/Nixon) 2009 - ანგელოზები და დემონები (Angels & Demons) 2013 - რბოლა (Rush) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რონ ჰოვარდი“ ვიკისაწყობში. რონ ჰოვარდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში „რონ ჰოვარდი“ — Allmovie-ზე Ron Howard: Imagining the Wonders of Willow – Article at StarWars.com Encyclopedia of Oklahoma History and Culture – Howard, Ron დაარქივებული 2010-10-18 საიტზე Wayback Machine.
ბჰუტანის მეფის გვირგვინი

ყორნის გვირგვინი (ძონგკხა: དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་ཅན་; ვაილი: dbu-zhva bya-rog-can) — ბჰუტანის მეფის ოფიციალური გვირგვინი. გვირგვინი სრულდება ყორანის თავის ფორმით. ვანგჩუკების დინასტიამ დამოუკიდებელი ბჰუტანის სამეფო დააარსა 1907 წელს. დინასტიის პირველი მეფე - უგენ ვანგჩუკი (1862–1926) იყო ქარიზმატული პიროვნება, რომელმაც შეძლო ბჰუტანის გაერთიანება და შიდა დაპირისპირებების მოგვარება. მან თავის სიმბოლოდ აირჩია გვირგვინი ყორნის გამოსახულებით. ფრინველის რომელიც წარმოადგენდა მახაკალას (ბუდიზმის დამცველი ღმერთი), ერთ-ერთ ფორმას. ბჰუტანის მეფის გვირგვინის პირველი პროტოტიპი იყო მამამისის ჯიგმე ნამგიალის (1825–81) საბრძოლო მუზარადი, რომელსაც ის ხმარობდა როგორც შიდა ბრძოლების ასევე ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლების დროს. მთავარი სტატია: ვანგჩუკების დინასტია. ბჰუტანის მემკვიდრეობითი მეფეები: მისი უდიდებულესობა უგენ ვანგჩუკი (I დრუკ გიალპო) მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ვანგჩუკი (II დრუკ გიალპო) მისი უდიდებულესობა ჯიგმე დორჯი ვანგჩუკი (III დრუკ გიალპო) მისი უდიდებულესობა ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი (VI დრუკ გიალპო) მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი (V დრუკ გიალპო) Aris, Michael (2005). Raven Crown: The Origins of Buddhist Monarchy in Bhutan. ჩიკაგო: Serindia Publications. ISBN 978-1-932476-21-7.  ↑ Olschak, Blanche Christine. (1979)Ancient Bhutan: a study on early Buddhism in the Himâlayas. Swiss Foundation for Alpine Research. ციტირების თარიღი: 2011-02-12. ↑ Hundred years of Monarchy: A walk down the memory lane. Bhutan 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-03-01. ციტირების თარიღი: 2013-06-26.
პიტერ სელერსი

პიტერ სელერსი (ინგლ. Peter Sellers; დ. 8 სექტემბერი, 1925 — გ. 24 ივლისი, 1980) — ბრიტანელი მსახიობი, კომიკოსი და მომღერალი. მიჰყავდა კომედიური შოუ BBC-ის რადიოში, ცნობილია ფილმების სერიაში „ვარდისფერი პანთერა“ მონაწილეობით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიტერ სელერსი პიტერ სელერსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში პიტერ სელერსი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში პიტერ სელერსი Pathé News-ზე
პიტერ ო’ტული

პიტერ ო’ტული (ინგლ. Peter O'Toole; 2 აგვისტო, 1932, კონემარა, ირლანდია — გ. 14 დეკემბერი, 2013, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — ირლანდიელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. მას აქვს მიღებული ყველაზე მეტი ოსკარის ნომინაცია გამარჯვების გარეშე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიტერ ო’ტული პიტერ ო’ტული კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში პიტერ ო’ტული TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში "Peter O'Toole as Casanova" დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. University of Bristol Theatre Collection, University of Bristol
გლომა

გლომა (ნორვ. Glomma, Glåma) — მდინარე ნორვეგიის სამხრეთ ნაწილში. წარმოადგენს სკანდინავიის ნახევარკუნძულის უგრძეს მდინარეს. სიგრძე 611 კილომეტრი. აუზის ფართობი 40,5 ათასი კმ². სათავე აქვს ტბებში. სიორ-ტრიონელაგის აღმოსავლეთით. მიედინება ესტერდალის ხეობაში, ერთვის სკაგერაკის სრუტეს. აჩენს რამდენიმე ჩანჩქერს. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში. წყლის საშუალო ხარჯი ქვემო დინებაში 400-440 მ³/წმ. მდინარეზე გაშენებულია 5 ჰესი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 189.
გლაუხაუ

გლაუხაუ (გერმ. Glauchau) — ქალაქი გერმანიაში, საქსონიაში. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 23,355 კაცს შეადგინა. ქალაქის ფართობია 51,49 კმ². ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 175. ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
Tatra T3R.P

Tatra T3R.P (ხშირად იხსენიება როგორც Tatra T3P) — ტრამვაის ტიპი, რომელიც შეიქმნა ჩეხოსლოვაკიური ტრამვაი Tatra T3-ის მოდერნიზაციით. 1999 წლისთვის კომპანია ČKD Tatra, რომელიც ტრამვაის ვაგონებისთვის საჭირო ელექტრო აღჭურვილობას აწარმოებდა, გაკოტრდა. ამიტომ საჭირო გახდა მისი ჩანაცვლება ახალი მომწოდებლით. ამ პერიოდისთვის ფრანგულმა კომპანია Alstom-მა (უწინდელი Cegelec) შეიმუშავა ტრამვაის ვაგონების მართვის მოწყობილობის ახალი ტიპი, TV Progress, რომელიც IGBT ტრანზისტორებს ეფუძნებოდა. შესაბამისად დაინერგა Tatra T3-ის ახალი მოდერნიზაციის ტიპი, Tatra T3R.P. ამ მოდიფიკაციით პირველად მოდერნიზაცია ქალაქ ოსტრავის ერთ-ერთ Tatra T3-ს ჩაუტარდა. 2000 წლიდან ამ მოდიფიკაციით ვაგონების მოდერნიზაცია დაიწყეს პრაღაში. მოდერნიზაციის პროცესი ელექტროაღჭურვილობის გამოცვლასთან ერთად გულისხმობდა ვაგონის ძარას ძველი „ნიღბის“ დემონტაჟს და ახლის მონტაჟს. თავდაპირველად ამ მოდერნიზაციისათვის ე.წ. „ნიღბებს“ ფირმა Pars Nova აწარმოებდა ქალაქ შუმპერკში, ხოლო მოგვიანებით მათი დამზადება დაიწყეს პრაღაში, პლზენსა და ოსტრავაში. 2002 წლიდან დაიწყო ახალი მოდიფიკაციის TV Europulse ელექტროაღჭურვილობის გამოყენება და შეიქმნა Tatra T3R.E და ასევე TV Progress-ზე დაყრდნობით, Tatra T3R.PV, რის გამოც Tatra T3R.P-ს გამოშვება შეწყდა. გარეგნულად ვაგონს დიდი ცვლილებები არ განუცდია, რადგან ფაქტობრივად შეიცვალა მხოლოდ სვლა-გეზის შუბლა-მაჩვენებელი, ხოლო ინტერიერმა დიდი ცვლილებები განიცადა: მთლიანად გამოიცვალა სკამები და 1970-იანი წლების პლასტმასის სკამები 1995 წელს გამოშვებული Tatra T6A5-ის ანალოგიურმა გობელენიანმა სკამებმა ჩაანაცვლა. ასევე გამოიცვალა იატაკის საფარი და მძღოლის კაბინაში დამონტაჟდა თანამედროვე მართვის პულტი. მართვის მოწყობილობები (მათ შორის Tatra T3-ის ამაჩქარებელი) IGBT ტრანზისტორებმა ჩაანაცვლა. Tatra T3R.P-ს სავარაუდო საექსპლუატაციო ვადა 15 წლით განისაზღვრა. 30 წელს გადაცილებული ვაგონების უმეტესობას ძარა მეტად ცუდ მდგომარეობაში ჰქონდა. ამიტომ 2002 წლიდან შემოღებულ იქნა ახალი მოდერნიზაციის ტიპი, Tatra T3R.PV. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tatra T3R.P დეტალური აღწერილობა ფოტოებთან ერთად პრაღის ტრამვაის საიტზე მოკლე აღწერილობა ფოტოებთან ერთად ფირმა Pars nova-ს საიტზე
ტერი გილიამი

ტერი გილიამი (ინგლ. Terry Gilliam დ. 22 ნოემბერი, 1940) — ამერიკული წარმოშობის ბრიტანელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი და მსახიობი. არის კომედიური ჯგუფის მონტი პაითონის წევრი. ის ამ ჯგუფის ერთადერთი წევრია, რომელიც ბრიტანეთში არ დაბადებულა. გილიამმა გაერთიანებული სამეფოს მოქალაქეობა 1968 წელს მიიღო. 1975 - მონტი პაითონი და წმინდა გრაალი (Monty Python and the Holy Grail) 1977 - ჯაბერვოკი (Jabberwocky) 1981 - დროის ბანდიტები (Time Bandits) 1985 - ბრაზილია (Brazil) 1988 - ბარონ მიუნჰაუზენის თავგადასავალი (The Adventures of Baron Munchausen) 1991 - მეფე მეთევზე (The Fisher King) 1995 - 12 მაიმუნი (12 Monkeys) 1998 - ზაფრა და გულისრევა ლას-ვეგასში (Fear and Loathing in Las Vegas) 2005 - ძმები გრიმები (The Brothers Grimm) 2005 - მოქცევათა ქვეყანა (Tideland) 2009 - დოქტორ პარნასის წარმოსახვა (The Imaginarium of Doctor Parnassus) 2013 - თეორემა ზერო (The Zero Theorem) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტერი გილიამი ოფიციალური საიტი ტერი გილიამი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Dreams: The Terry Gilliam Fanzine
ჯეფ ბრიჯესი

ჯეფ ბრიჯესი (ინგლ. Jeff Bridges; 4 დეკემბერი, 1949) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. დაიბადა მსახიობთა ოჯახში და კარიერა დაიწყო 1958 წელს, ბავშვობიდანვე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეფ ბრიჯესი ჯეფ ბრიჯესი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოფიციალური საიტი Jeff Bridges at Emmys.com
ამანდა პლამერი

ამანდა პლამერი (ინგლ. Amanda Plummer; 23 მარტი, 1957) — ამერიკელი მსახიობი. მსახიობ კრისტოფერ პლამერის ქალიშვილი. ამანდა პლამერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Amanda Plummer დაარქივებული 2007-09-26 საიტზე Wayback Machine. at the Lortel Archives Internet Off-Broadway Database
ვერცხლის ლომი

ვენეციის კინოფესტივალის ჟიურის სპეციალური პრიზი — ვენეციის კინოფესტივალის ბიენალეს ერთ-ერთი პრემია. ვერცხლის ლომი არარეგულარული ჯილდოა, რამდენიმეჯერ შეიცვალა დანიშნულება და ზოგიერთ დაჯილდოებაზე საერთოდ არ გაცემულა. 1995 წლამდე ითვლებოდა რიგით მეორე ჯილდოდ ოქროს ლომის შემდგომ. 1953 – ფედერიკო ფელინი „დედიკოს ბიჭები“ 1954 ელია კაზანი „ნავსადგურში“ აკირა კუროსავა „შვიდი სამურაი“ ფედერიკო ფელინი „გზა“ 1955 – მიქელანჯელო ანტონიონი „მეგობრები“ 1957 – ლუკინო ვისკონტი „თეთრი ღამეები“ 1964 – პიერ პაოლო პაზოლინი „მათეს სახარება“ 1991 - ტერი გილიამი „მეფე მეთევზე“ 1994 - ჯეიმზ გრეი „პატარა ოდესა“ 2013 - ანდრეი კონჩალოვსკი, „ფოსტალიონის თეთრი ღამეები“ The Venice Film Festival at the IMDb დაარქივებული 2010-04-11 საიტზე Wayback Machine. La Biennale di Venezia official website
გლიკოგენი

გლიკოგენი — (C6H10O5) ცხოველური სახამებელი , ძირითადი სამარაგო ნახშირწყალი ადამიანსა და ცხოველებში. გვხვდება აგრეთვე ზოგიერთ ბაქტერიაში, საფუვრებსა და სოკოებში. განსაკუთრებით მაღალია მისი შემცველობა ღვიძლში (3-5%) და კუნთებში (0,4-2%). აღმოაჩინა ფრანგმა ფიზიოლოგმა კლოდ ბერნარმა (1857). გლიკოგენი ჰომოპოლისაქარიდია და შედგება 6-20 ათასი და მეტი α-D გლუკოზის ნაშთისაგან. მისი მოლეკულა განშტოებულია; დაუტოტავი ჯაჭვის სიგრძე საშუალოდ გლუკოზის 10-14 ათასი ნაშთისაგან შედგება. გლიკოგენი თეთრი ამორფული ფხვნილია. მისი ხსნარი პოლიდისპერსიულია, ხასიათდება ოპალესცენციით, ოპტიკურად აქტიურია, იოდით იისფერ-მოყავისფროდან იისფერ-მოწითალოდ იღებება. ორგანიზმში ორი გზით იშლება. მისი ჰიდროლიზური დაშლა იწყება პირის ღრუში საჭმლის მონელების პროცესში ამილაზის ზემოქმედებით და მთავრდება წვრილ ნაწლავებში. წარმოიქმნება დექსტრინები, შემდეგ მალტოზა და გლუკოზა. გლუკოზა სისხლში შეიწოვება, ნარჩენი რაოდენობა კი ჩაერთობა გლიკოგენის სინთეზში და ამ სახით გროვდება ქსოვილებში. გლიკოგენის ჰიდროლიზური დაშლა შეიძლება უჯრედებშიც მოხდეს, მაგრამ მას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. გლიკოგენის უჯრედშიგა გარდაქმნის ძირითადი გზა ფოსფოროლიზური დაშლაა, რის შედეგად წარმოიქმნება გლუკოზა-1-ფოსფატი. გლიკოგენის სინთეზის აუცილებელი ეტაპია გლუკოზის ფოსფორილირება. სინთეზი მიმდინარეობს გლიკოგენ-სინთეტაზის მონაწილეობით. გლიკოგენის დაგროვებასა და მობილიზაციას ღვიძლში აწესრიგებენ ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებანი ჰიპოთალამუსისა და სიმპათიკური ნერვული სისტემის მონაწილეობით. მ.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანია ჰორმონები — ადრენალინი და გლუკაგონი (იწვევენ გლიკოგენის მობილიზაციას) და ინსულინი (სტიმულს აძლევს გლიკოგენის სინთეზს). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 185.
გრინვილი

გრინვილი (ინგლ. Greenville) — ქალაქი აშშ-ში, სამხრეთ კაროლინის შტატში, აპალაჩის აღმოსავლეთ მთიანეთში. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 60,709 კაცს შეადგინა. ფართობი ქალაქისა კი 67.7 კმ²-ია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 273. ოფიციალური საიტი ↑ https://www.greenvillesc.gov/547/Mayor-Knox-White
არსენ ვენგერი

არსენ ვენგერი (ფრანგ. Arsène Wenger; დ. 22 ოქტომბერი, 1949) — ფრანგი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 1996 წლიდან 2018 წლამდე ხელმძღვანელობდა ლონდონის „არსენალს“, რაც სარეკორდო ხანგრძლივობის პერიოდია კლუბის ისტორიაში. არსენ ვენგერს უკავშირდება ინგლისურ ფეხბურთში რევოლუციური ცვლილებების შემოტანა გვიან 1990-იან წლებში, როდესაც იგი ლონდონის „არსენალის“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა 1996 წელს. მან ფეხბურთის თამაშის თავისი სტილი იაპონიაში მუშობისას ჩამოაყალიბა. 2006 წელს ვენგერის ხელმძღვანელობით „არსენალმა“ ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გააღწია, თუმცა პარიზში გამართულ ფინალში მეთოფეებმა ესპანურ „ბარსელონასთან“ ანგარიშით 1-2 დათმეს . 2003-04 წლების სეზონში ლონდონის „არსენალმა“ ინგლისის პრემიერ-ლიგა მოიგო დაუმარცხებლად, რაც აქამდე არავის გაუკეთებია. წაუგებელი სერია შემდგომაც გაგრძელდა, რომელიც საბოლოოდ „ოლდ ტრაფორდზე“ „მაჩესტერ იუნაიტედმა“ შეწყვიტა, მან 49 თამაში შეადგინა. 2017 წელს ვენგერმა კარიერაში მეშვიდედ მოიგო ინგლისის ასოციაციის თასი, რის შედეგადაც გახდა ტურნირის ისტორიაში ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელი. ვენგერის დროს „არსენალში“ ისეთი ფეხბურთელები თამაშობდნენ, როგორებიც არიან დენის ბერგკამპი, ტიერი ანრი, ტონი ადამსი, პატრიკ ვიეირა, მარკ ოვერმარსი, ფრანსესკ ფაბრეგასი, რობინ ვან პერსი, ალექსის სანჩესი და სხვები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „არსენ ვენგერი“ ვიკისაწყობში. სტატისტიკური მონაცემები Soccerbase-ზე არსენ ვენგერის პროფილი „არსენალის“ ოფიციალურ საიტზე
აბუ საიდ ბაჰადურ-ხანი

აბუ საიდ ბაჰადურ-ხანი (სპარს. ابوسعید بهادرخان; დ. 2 ივნისი, 1305, უჯანი — გ. 1 დეკემბერი, 1335, ყარაბახი) — ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს მეცხრე ილხანი (1317-1335 წწ.). ოლჯაითუ-ყაენის შვილი და მემკვიდრე. მისი მმართველობის პირველ ათწლეულში (1327 წლამდე) ქვეყანას მართავდა მედროვე ემირი ჩობანი, რომელიც მონღოლური ტომის, სულდუზის წარმომადგენელი იყო. აბუ საიდ ბაჰადურ-ხანი გაირდაიცვალა 1335 წელს ყარაბახში ოქროს ურდოს მმართველის უზბეკ-ხანის წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ცალკეულ ფეოდალურ დაჯგუფებებს ტახტზე აჰყავდათ მარიონეტი მმართველები ჰულაგუიანების საგვარეულოდან. ჯექსონი პ.. Abū Sa'īd. ენციკლოპედია ირანიკა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-25. ციტირების თარიღი: 09-09-2012. Mehmet Eti.. Abu Sa'id en. Anatolian Coins. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-25. ციტირების თარიღი: 09-09-2012.
კრისტოფერ პლამერი

კრისტოფერ პლამერი (ინგლ. Christopher Plummer; 13 დეკემბერი, 1929 — გ. 5 თებერვალი, 2021) — კანადელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. არის ოსკარის, ემმის, ტონის, ოქროს გლობუსისა და BAFTAს ჯილდოების მფლობელი. ის ყველაზე უხუცესია ოსკარის გამარჯვებულთა შორის. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კრისტოფერ პლამერი“ ვიკისაწყობში. კრისტოფერ პლამერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კრისტოფერ პლამერი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში ↑ „მსახიობი კრისტოფერ პლამერი 91 წლისა გარდაიცვალა“. imedinews.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-05. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
იოჰან გოტფრიდ გალე

იოჰან გოტფრიდ გალე (გერმ. Johann Gottfried Galle; დ. 9 ივნისი, 1812, რადისი — გ. 10 ივლისი, 1910, პოტსდამი) — გერმანელი ასტრონომი. ბერლინისა და ბრესლაუს (ვროცლავი) უნივერსიტეტების პროფესორი და ობსერვატორიის დირექტორი (1851-1895). აღმოაჩინა სატურნის შიდა რგოლი (1838), 3 კომეტა (1839-40); იპოვა ლევერიეს მიერ მითითებული პლანეტა ნეპტუნი (1847). დააზუსტა მზის პარალაქსი, შეადგინა კომეტების ვრცელი ცხრილი (1847). დაადგინა (1872), რომ ანდრომედიდების მეტეორული ნაკადის ბიელას დაშლილი კომეტაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 635. ↑ 1.0 1.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 2.0 2.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 3.0 3.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>
სუბტროპიკული სარტყლების ნახევარუდაბნოს ზონები

სუბტროპიკული სარტყლების ნახევარუდაბნოს ზონები — ხმელეთის ბუნებრივი ზონები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროში. გავრცელებულია წყვეტილად უმთავრესად მთიანეთში, სადაც მთისწინა უდაბნოებიდან მთის სტეპისაკენ გარდამავალ სიმაღლებრივ სარტყელს ქმნის. გვხვდება ირანის მთიანეთში, დასავლეთ აზიის, ჩრდილოეთ აფრიკის, კლდოვან (ჩრდილოეთი ამერიკა), ფლინდერზის (ავსტრალია) მთებში, კარუს პლატოზე (სამხრეთ აფრიკა), ანდების მთისწინეთსა და აღმოსავლეთ კალთებზე (სამხრეთი ამერიკა). ჰავა კონტინენტურია, იცის ცხელი ზაფხული (ჰაერის ტემპერატურა 20—25°C) და გრილი ზამთარი. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 210-310კჯ/სმ² (50-75 კკალ/სმ³) სითბოს. ნალექი 200 მმ წელიწადში. მცენარეულობიდან ხარობს მარცვლოვანი ბალახეული და ბუჩქოვანი ფორმაციები, სუკულენტები. იყენებენ საძოვრებად. გავრცელებულია სარწყავი მიწათმოქმედება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 592.
ვერცხლის დათვი საუკეთესო რეჟისორისთვის

ვერცხლის დათვი საუკეთესო რეჟისორისთვის — ბერლინალეს ერთ-ერთი პრემია. ყველაზე მეტჯერ (3-ჯერ) პრიზი მიღებული აქვს იტალიელ რეჟისორს მარიო მონიჩელის. 1959 – აკირა კუროსავა ფილმისთვის „სამი გაიძვერა მიმალულ ციხესიმაგრეში“ 1984 - რობერტ ბენტონი ფილმისთვის „ადგილები გულში“ 1986 - გიორგი შენგელაია ფილმისთვის „ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა“ 1987 – ოლივერ სტოუნი ფილმისთვის „ოცეული“ 1988 – ნორმან ჯუისონი ფილმისთვის „შეშლილი“ 1991 – ჯონათან დემი ფილმისთვის „კრავთა დუმილი“ 1995 – რიჩარდ ლინკლეიტერი ფილმისთვის „მზის ამოსვლამდე“ 1996 – რიჩარდ ლონკრეინი ფილმისთვის „რიჩარდ III“ 1999 – სტივენ ფრირზი ფილმისთვის „ბორცვებისა და ხეობების ქვეყანა“ 2002 – ოთარ იოსელიანი ფილმისთვის „ორშაბათის დილა“ 2007 – პოლ ტომას ანდერსონი ფილმისთვის „და იქნება სისხლი“ 2013 – დევიდ გორდონ გრინი ფილმისთვის „პრინცი ავალანში“ 2014 – რიჩარდ ლინკლეიტერი ფილმისთვის „სიყრმე“ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვერცხლის დათვი საუკეთესო რეჟისორისთვის Berlinale website
ვიოლა ფონ კრამონ-ტაუბადელი

ვიოლა ფონ კრამონ-ტაუბადელი (გერმ. Viola von Cramon-Taubadel დ. 23 მარტი 1970, ჰალეში, ვესტფალია) — გერმანელი პოლიტიკოსი და გაერთიანება 90/მწვანეების წარმომადგენელი. 2009 წლის მოწვევის ბუნდესტაგის წევრი ქვემო საქსონიიდან. 2019 წლიდან არის ევროპის პარლამენტის წევრი. „ვითხოვ უკეთეს ნაწერს“ - ევროპარლამენტარ ვიოლა ფონ კრამონის საპასუხო წერილი „კავკასიურ სახლს“ ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #128911735 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Stammdaten aller Abgeordneten des Deutschen Bundestages <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q51850225"></a> ↑ http://www.europarl.europa.eu/meps/en/197451/VIOLA_VON+CRAMON-TAUBADEL/home ↑ Biography at German parliament site დაარქივებული 2013-06-26 საიტზე Wayback Machine. , accessed 26 June 2019 ↑ Viola VON CRAMON-TAUBADEL accessed 20 November 2019
ბილიარდი

ბილიარდი (ფრანგ. billard, სიტყვიდან bille - ბურთულა) — ბურთულებით თამაში სპეციალურ მაგიდაზე (მაგიდასაც „ბილიარდი“ ჰქვია). ბილიარდის სამშობლოდ ინდოეთი და ჩინეთი ითვლება, ევროპაში შემოვიდა XVI საუკუნეში, რუსეთში – პეტრე I-ის დროს. მაუდგადაკრულ მაგიდას ბორტებზე დატანებული აქვს 6 ხვრელი (ლუზა, ფრანგულ ბილიარდს ლუზები არ აქვს), რომლებსაც ბადის პარკები ჰკიდია. თამაშობენ 3, 5 ან 16 პლასტმასის ან სპილოს ძვლის ბურთულებით. ბურთულები დანომრილია 1-დან 15-მდე, მე-16 უნომროა. ბურთულებს მაგიდაზე აგორებენ საგანგებოდ დამზადებული ხის ჯოხით (კიი). კიის სიგრძეა 1,5 მ. ყოფილ საბჭოთა კავშირში გავრცელებული იყო ბილიარდის თამაში – „ამერიკული“ (იგებს ის, ვინც პირველი ჩააგდებს ლუზებში 8 ბურთულას) და „პირამიდა“ (იგებს ის, ვინც პირველი დააგროვებს 71 ქულას). ბილიარდის ისტორია და ოჯახი.
გოგლანდი

გოგლანდი ან სურ-სარი (რუს. Гогланд; ფინ. Suursaari) — კუნძული ფინეთის ყურეში, ბალტიის ზღვაში. ფართობი 21 კმ². სიმაღლე 158 მეტრამდე. აგებულია კრისტალური ქანებით. გოგლანდზე 1900 წლის 6 თებერვალს ა. პოპოვის ხელმძღვანელობით დამყარდა პირველი რადიოკავშირი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 199.
ძვ. წ. 801

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 801 ძვ. წ. 801 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გომეს-პალასიო

გომეს-პალასიო (ესპ. Gómez Palacio) — ქალაქი მექსიკაში, დურანგოს შტატში. მექსიკის მთიანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 328,159 კაცს შეადგინა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 214. ოფიციალური საიტი
გორკის წყალსაცავი

გორკის წყალსაცავი (რუს. Го́рьковское водохрани́лище) — წყალსაცავი მდინარე ვოლგაზე, რუსეთში, ნიჟნი-ნოვგოროდის, ივანოვოს, კოსტრომისა და იაროსლავლის ოლქებში. შეიქმნა 1955-57 წლებში. ფართობი 1590 კმ². მოცულობა 8,71 კმ³, სიგრძე 440 კილომეტრი, მაქსიმალური სიგანე 14 კილომეტრამდე. საშუალო სიღრმე 3,65 მ, მაქსიმალური სიღრმე 22 მ. შექმნით წყლის გზის სიგრძე გოროდეც-რიბინსკის მონაკვეთზე 434-იდან 416 კილომეტრამდე შემცირდა. წყალსაცავის ნაპირებზეა გაშენებული შემდეგი ქალაქები: გოროდეცი, პუჩეჟი, იურიევეცი, კინეშმა, ნავოლოკი, პლიოსი, კოსტრომა, იაროსლავლი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 232.