laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დანალექი ქანები

დანალექი ქანები — ოკეანურ, ზღვიურ, ტბიურ აუზებში, ჭაობებსა და მდინარეებში დედამიწის ქერქის გამოფიტვისა და ვულკანიზმის პროდუქტების, აგრეთვე ორგანული ნაშთების დალექვისა და მათი დიაგენეტურ-კატაგენეტური გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილი ქანები. დანალექი ქანების წარმოშობა ანუ ლითოგენეზისი რთული და ხანგრძლივი პროცესია, რომელიც ეგზოგენური და ენდოგენური ფაქტორების ერთობლივი მოქმედებით ხორციელდება. გეოტექტონიკური ნიშნების მიხედვით განარჩევენ გეოსინკლინურ, ბაქნურ ან გარდამავალი ზონის დანალექ ქანებს, ხოლო სედიმენტაციის გარემოს მიხედვით — ზღვიურ, ტბიურ, მდინარეულ, ჭაობის, მყინვარულ, ეოლურსა და სხვ. ნივთიერი შედგენილობისა და წარმოშობის პირობების მიხედვით გამოიყოფა დანალექი ქანების სხვადასხვა ჯგუფი: მექანიკური ნალექები — კონგლომერატები, ბრექჩიები, ქვიშაქვები, (არკოზული, გრაუვაკული, ტუფიტური), ალევროლითები, პელიტოლითები; ქიმიური და ბიოგენური ნალექები — კირქვები, დოლომიტები, თაბაშირ-ანჰიდრიტები, ევაპორიტები, ლატერიტ-ბოქსიტები, სილიციტები, ფოსფორიტები, ნახშირები, საწვავი ფიქლები და სხვ. დანალექი ქანების დამახასიათებელი ნიშანია შრეებრიობა (ასახავს დალექვის პირობებს). აგრეთვე განამარხებული ფლორისა და ფაუნის შემცველობა (განსაზრვრავს დანალექი ქანების გეოლოგიურ ასაკს, აუზის ფიზიკურ-ქიმიურ და ეკოლოგიურ პირობებს). მაგმური ქანები მეტამორფული ქანები დანალექი ქანები ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ქოიავა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 364. Основы литологии, 3 изд., Л., 1969; Логвиненко Н. В., Петрография осадочных пород, 2 изд., М., 1974.
საგარმატხის ეროვნული პარკი

საგარმატხის ეროვნული პარკი — დაცული ტერიტორია ჰიმალაის მთებში, აღმოსავლეთ ნეპალის ტერიტორიაზე. მის შემადგენოლბაში შედის ევერესტის სამხრეთი ნახევარიც. პარკი შეიქმნა 1976 წელს და უკვე 1979 წელს იგი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. Sagarmāthā სანსკრიტის ენაზე ცას ნიშნავს, ხოლო māthā შუბლს. სწორედ ეს სახელი ეწოდება ნეპალურ ენაზე ევერესტის მთას. პარკი მოიცავს 1 148 კმ² ტერიტორიას და მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 845 - 8 848 მეტრზე. 5 000 მეტრზე მაღლა მდებარე მიწა აქ უნაყოფოა და იგი პარკის ტერიტორიის 69%-ს შეადგენს, 29% ოდნავ ნაყოფიერია, ხოლო 3% ტყიანი. პარკის უდიდესი ნაწილი უსწორმასწორო და უფსკრულებიანია, რომლებიც ძირითადად მყინვარების მოქმედების შედეგადაა წარმოქმნილი. პარკის ტერიტორიაზე ოთხი კლიმატური ზონა გამოიყოფა, რაც მისი სიმაღლის სხვადასხვა დონეებითაა განპირობებული. სწორედ სიამღლე განაპირობებს მცენარეთა და ცხოველთა გავრცელებასაც. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Information of Department of National Parks and Wildlife Conservation, Nepal დაარქივებული 2011-04-15 საიტზე Wayback Machine. Official UNESCO website entry The World at Night: Everest and Mysterious Star დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine.
აბულის ტბა

აბულის ტბა — ტბა საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პატარა აბულის დასავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 2176 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,9 კმ², აუზის ფართობი 8,3 კმ², საშუალო სიღრმე 0,9 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,4 მ. ტბის ქვაბული წაგრძელებულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულის ბოლოსაა, წყალმცირობა — ზაფხულის ბოლოს ან შემოდგომის დასაწყისში. მუდმივი შენაკადები არ აქვს, გაუმდინარეა, უმეტესი ნაწილი დაფარულია წყალმცენარეებით. ტბაში ტორფის საკმაოდ სქელი ფენაა. ზამთარში იყინება. ტბაში არ არის თევზი. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14. ↑ Апхазава И. С. Озера Грузии. Тбилиси: Мецниереба, 1975. 181 с. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 38.
ჯანტარ-მანტარი

ჯანტარ-მანტარი — ობსერვატორია ინდოეთში. აგებულია 1727–1734 წლებში, რაჯასტანის რაჯას ჯაი სინგჰ II-ის მიერ ახლადდაარსებულ ქალაქ ჯაიპურში. ობსერვატორია ყველაზე დიდია მის მიერ აგებულ და დღემდე შემონახულ ობსერვატორიებს შორის. 1948 წელს ჯანტარ-მანტარი გამოცხადდა ეროვნულ ძეგლად, ხოლო 2010 წელს შეტანილი იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიოს გარშემო ოთხმოცი საოცრებისთვის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯანტარ-მანტარი Jantar Mantar (Jaipur) დაარქივებული 2015-12-10 საიტზე Wayback Machine. Website for Jantar Mantar in Jaipur დაარქივებული 2008-10-25 საიტზე Wayback Machine. - Biggest Stone Observatory in the World (Info) Architecture in the Service of Science დაარქივებული 2009-02-05 საიტზე Wayback Machine. Eye See: Astronomical Architecture Of The Jantar Mantar Jantar Mantar instruments with description
ჩიტვანის ეროვნული პარკი

ჩიტვანის ეროვნული პარკი — პირველი ეროვნული პარკი ნეპალში, ყოფილი ჩიტვანის სამეფო პარკი. შეიქმნა 1973 წელს და უკვე 1984 წელს, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. პარკის ფართობი 932 კმ²-ია და მდებარეობს ნეპალის სამხრეთ ნაწილში, ტერაის ველზე, ჩიტვანის მუნიცილაპიტეტში. სიმაღლე ზღვის დონიდან მერყეობს 100 - 815 მეტრს შორის. დაცული ტერიტორიის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილებში გაედინება მდინარე განდაკის სისტემა, რომელიც პარკსა და ადამიანთა დასახლებებს შორის ბუნებრივ საზღვარს წარმოადგენს. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ჯუნგლებითაა დაფარული. პარკი ტურისტებისათვის ღიაა. შესაძლებელია სპილოებით და ჯიპებით გასეირნება. ჩიტვანის ეროვნული პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩიტვანის ეროვნული პარკი Information of Department of National Parks and Wildlife Conservation, Nepal[მკვდარი ბმული] More details about establishment of Chitwan National Park დაარქივებული 2010-05-03 საიტზე Wayback Machine. BirdLife IBA factsheet about Chitwan National Park დაარქივებული 2009-01-03 საიტზე Wayback Machine. Vulture Breeding Centre in Chitwan National Park Tiger Tops Jungle Lodge Hotel Wildlife Camp Nepal Tourism directory დაარქივებული 2011-01-20 საიტზე Wayback Machine.
ფურბა

ფურბა (სანს: დევანაგარი कील kīla; ტიბ: ཕུར་བ, ვაილი phur-ba ფურბა, ფურპა) — სამმხრიანი პალოს, სარის, დანის ან ლურსმნის ფორმიანი სარიტუალო იარაღი ტიბეტურ ბუდიზმში, ბონსა და ინდურ ვედურ ტრადიციებში. დაკავშირებულია მედიტაციის ღვთაებასთან, იშთადევასთან. Cleland, Elizabeth (2001) The Vajrakilaya Sadhana: an Euro-American Experience of a Nyingma Ritual. Ottawa: Carleton University. Source: http://www.collectionscanada.ca/obj/s4/f2/dsk3/ftp04/MQ57700.pdf (accessed: Monday, 26 February 2007) Shamanistic Studies and Research Centre. Source: http://www.himalayanshamans.com/ (accessed: Monday, February 26, 2007) Source: http://www.siddharthasintent.org/Programs/1204-vajrakilaya-taiwan2.html დაარქივებული 2008-03-04 საიტზე Wayback Machine. (accessed: Tuesday, 30 January 2007) http://www.paldensakya.org.in/newsdisplay.asp?newsid=4 დაარქივებული 2008-03-05 საიტზე Wayback Machine. (accessed: Tuesday, 30 January 2007) http://www.vajrakilaya.org/ (accessed: Tuesday, 30 January 2007)
იოა (საბადო)

იოა (ნორვ.Gjøa) — ნავთობისა და გაზის კონდენსატური საბადო ნორვეგიაში. იაოს საბადო ნორვეგიის დასავლეთი სანაპიროდან 45 კმ-ში, ჩრდილოეთის ზღვაში მდებარეობს. იგი გაიხსნა 1989 წელს. იოას საბადოს მარაგი შეადგენს 83 მლნ. ბარელ ნავთობსა და კონდენსატსა და 40 მლრდ. მ³ გაზს. საბადოს ათვისებაში პარტნიორები არიან GDF Suez (30 %), Petoro (30 %), Statoil (20 %), Royal Dutch Shell (12 %) და RWE (8 %). Statoil om utbyggingen av Gjøa
ლუმბინი

ლუმბინი (სანსკ. लुम्बिनी - მომხიბლავი) — სატაძრო კომპლექსი და ბუდისტი პილიგრიმების წმინდა ადგილი ნეპალში, ინდოეთის საზღვრის სიახლოვეს. ამ ადგილას, დედოფალმა მაიადევიმ შვა სიდჰართა გაუტამა, იგივე ბუდა გაუტამა, რომელმაც ბუდიზმის მოძღვრება ჩამოაყალიბა. იგი დაახლოებით ძვ.წ. 563 - 483 წლებში ცხოვრობდა. ლუმბინი ბუდისტი პილიგრიმების ოთხი უმნიშვნელოვანესი ადგილიდან ერთ-ერთია, ხოლო დანარჩენი სამი მათგანია - კუშინაგარი, ბოდჰგაია და სარნათჰი. ლუმბინი ჰიმალაის მთისწინეთში მდებარეობს, კაპილავასტუს მუნიციპალიტეტიდან 25 კმ-ით აღმოსავლეთით, სადაც ბუდა თავისი ცხოვრების 29 წლამდე ცხოვრობდა. ლუმბინში მრავალი ტაძარი მდებარეობს, მათ შორისაა მაიადევის ტაძარი, ასევე ქვა, რომელზეც გამოსახულია ბუდას დაბადების სცენა. კომპლექსი მოიცავს ბუდისტურ მონასტრებს, ტაძრებს, სტუპებს და სხვა მონუმენტებს. აღსანიშნავია, რომ ყოველ ქვეყანას, სადაც გავრცელებულია ბუდიზმი, ლუმბინში საკუთარი ტაძრის აგება შეუძლია. ამის გამო, აქ მდებარეობს ტაილანდური, ჩინური, გერმანული, კამბოჯური და ა.შ. ტაძრები. 1997 წელს, იუნესკომ ლუმბინი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში მეფე აშოკას წარწერა მსოფლიო მშვიდობის პაგოდა მაიადევის ტაძარი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუმბინი Video guide to Lumbini Nepal Entry on Lumbini in the Dictionary of Pali Proper Names WelcomeNepal.com: Lumbini დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine. Buddhist studies: Pilgrimage: Lumbini - Birthplace of the Buddha Lumbini Photo Gallery დაარქივებული 2013-07-13 საიტზე Wayback Machine. Lumbini.info დაარქივებული 2011-05-11 საიტზე Wayback Machine. WorldHeritageSite.org/Lumbini დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
საკმევლის მიწა

საკმევლის მიწა — ტერიტორია ომანში, საკმევლის გზაზე, დჰოფარის პროვინციაში. მოიცავს საკმევლის ხეებს და ქარავნის ოაზისის ნარჩენებს, რომელიც შუა საუკუნეებში საკმევლის ვაჭრობის გადამწყვეტი მნიშვნელობის მქონე ცენტრი იყო, დღეს კი მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ადგილია. 2000 წელს, იუნესკომ საკმევლის მიწა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში UNESCO Frankincense Trail Site Frankincense Trail in Oman article დაარქივებული 2012-05-18 საიტზე Wayback Machine.
ტახტი-ი-ბაჰი

ტახტი-ი-ბაჰი (აგრეთვე ტახტბაი) — ბუდისტური სამონასტრო კომპლექსი პაკისტანში, ჰუბერ-პაჰტუნჰავის პროვინციაში, ქალაქ მარდანიდან 15 კმ-ით მოშორებით. კომპლექსი ძვ.წ. I საუკუნით თარიღდება. ურდუს ენაზე Takht ნიშნავს ტახტს, bahi - წყაროს, ნაკადულს. მონასტერს ეს სახელი იმის გამო ეწოდა, რომ ის მდებარეობს ბორცვზე, რომელიც წყლით ნაკადულიდან მარაგდებოდა. კომპლექსის სიახლოვეს მდებარეობს პატარა თავდაცვითი ქალაქი, რომელიც ამავე ეპოქით თარიღდება. მიუხედევად არაერთი გამანადგურებელი შემოსევისა ამ ტერიტორიებზე, ტახტ-ი-ბაჰი არაერთხელ გადაარჩინა დანგრევას მისმა ხელსაყრელმა, ბორცვზე მდებარეობამ, განსხვავებით ბევრი სხვა ადრეული ბუდისტური სამონასტრი კომპლექსისგან. კომპლექსის მიმდებარე ტერიტორია ცნობილია შაქრის ლერწმის დიდი პლანტაციებით. 1980 წელს, იუნესკომ ტახტი-ი-ბაჰი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Buddhist Ruins of Takht-i-Bahi and Neighbouring City Remains at Sahr-i-Bahlol UNESCO Periodic Report Summary Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file) დაარქივებული 2005-12-31 საიტზე Wayback Machine.
ტაქსილა

ტაქსილა (ურდ. ٹیکسلا) — ძველი ქალაქი პაკისტანში, პენჯაბის პროვინციაში. დღეს ის მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლია. მდებარეობს დედაქალაქ ისლამაბადიდან 32 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით, ზღვის დონიდან 549 მეტრზე. ქალაქი აშენებულია განდჰარის სამეფოს პერიოდში. დღეს კომპლექსი ამ სამეფოს ქალაქ ტაქსასილის ნანგრევებსა მოიცავს, რომელიც ინდუიზმისა და ბუდიზმის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ტაქსასილას კვეთდა უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო გზები. ალექსანდრე მაკედონელის ინდოეთის კამპანიის დროს, განდჰარის მეფე ხანგრძლივ ომს აწარმოებდა მეზობელი ინდოეთის მეფე პორომთან. სწორედ ამიტომ, ის მაკედონელთან ალიანსში შევიდა და ქალაქ ტაქსასილაში მიიპატიჟა. ეს უკანასკნელი პირადად იღებდა ინდოელებთან ბრძოლებში მონაწილეობას, სადაც დაეცა კიდეც. ამის შემდეგ, ძვ.წ. 175 წლიდან, ქალაქი ინდურ-ბერძნული სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. 1980 წელს, ტაქსილა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Explore Taxila with Google Earth on Global Heritage Network დაარქივებული 2011-08-17 საიტზე Wayback Machine. Guide to Historic Taxila by Professor Dr. Ahmad Hasan Dani in 10 chapters დაარქივებული 2017-06-05 საიტზე Wayback Machine. "Taxila", by Jona Lendering დაარქივებული 2004-10-13 საიტზე Wayback Machine. Some photos by Umayr Sahlan Masud დაარქივებული 2005-04-13 საიტზე Wayback Machine. Taxila page დაარქივებული 2003-08-02 საიტზე Wayback Machine. from punjab-info დაარქივებული 2004-10-23 საიტზე Wayback Machine. Travel With Young – Taxila 한글 დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file) დაარქივებული 2005-12-31 საიტზე Wayback Machine. "Taxila Museum and Jaulian Monastery", by Saadullah Bashir დაარქივებული 2008-02-21 საიტზე Wayback Machine. [2] დაარქივებული 2012-01-17 საიტზე Wayback Machine.
გულის სუტრა

გულის სუტრა (სანსკ: प्रज्ञापारमिताहृदय Prajñāpāramitā Hṛdaya; ჩინ: 般若波羅蜜多心經 banre Boluomiduo xinjing, პანჟე პუოლუომიტუო ჰსინ ჯინგ; ტიბ: རིན་ཆེན་སྡེ,་ ვაილი: rin chen sde რინჩენდე) არის ცნობილი მაჰაჲანა ბუდისტური სუტრა; ძალიან პოპულარულია მაჰაიანურ ბუდისტებში მისი სიბრძნისა და მნიშვნელობის სიღრმის გამო. სანსკრიტული სახელი პრაჯნჲაპარამიტა ჰრდაჲა (rajñāpāramitā Hṛdaya) ითარგმნება: „ტრანსცენდენტული სრულყოფის სიბრძნის გული“. ბუდისტი მწერლისა და მთარგმნელის ბილ პორტერის თქმით, გულის სუტრა ყველაზე ცნობილი და პოპულარულია ბუდისტურ წერილთა შორის. გულის სუტრა აღწერს ბოდჰისატტვა ავალოკიტეშვარას სწავლებებს. ავალოკიტეშვარა მიმართავს შარიპუტრას, მის ერთ-ერთ მოწაფეს, რომელიც წარმოადგენს „სრულყოფილი სიბრძნის“ ადრეულ ბუდისტურ სკოლას. ბოდჰისატტვა განსაკუთრებით უსვამს ხაზს — „ფორმა სიცარიელეა, ხოლო სიცარიელე ფორმაა“ და სკანდჰებს სიცარიელის თანასწორად აცხადებს. ამის შემდეგ ავალოკიტეშვარა საუბრობს რამდენიმე მთავარ ბუდისტურ დოგმაზე და ხსნის, რომ ისინი რეალობის მარტივი განმარტებებია, მაგრამ თავად არაა რეალობა და ამიტომ არ წარმოადგენენ სრულ ჭეშმარიტებას. სხვა სიტყვებით, ბუდისტი სწავლებათა სიტყვებსა და ტრადიციულ დოგმებს არ უნდა ეყრდნობოდეს. ბოდჰისატტვა, როგორც არქეტიპული ბუდისტი, ემხრობა სიბრძნის სრულყოფას, იღებს ყველაფერს ისეთად, როგორიც არის, ანუ რეალობას პირდაპირ აღიქვამს. ეს სრულყოფილი სიბრძნე თავმოყრილია გულის სუტრას მანტრაში ან „მაჰამანტრაში“: गते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा — გატე გატე პარაგატე პარასამგატე ბოდჰი სვაჰა რომელიც ნიშნავს სრულ გათავისუფლებას ილუზიისგან და ეგებება გასხივოსნებას. ქართული ტრანსკრიფცია: გატე გატე პა:რაგატე პა:რასამ.გატე ბოდჰი სვა:ჰა: ლათინური დამწერლობა: gate gate pāragate pārasaṃgate bodhi svāhā დევანაგარი: गते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा ჰანგილი: 아제아제 바라아제 바라승아제 모지사바하 (aːdʒæ aːdʒæ baːraː aːdʒæ baːraː suŋ aːdʒæ moːdʒɪ saːbaːɦaː) ჩინური: 揭諦揭諦 波羅揭諦 波羅僧揭諦 菩提娑婆訶, ფინინი: Jiē dì jiē dì bō luó jiē dì bō luó sēng jiē dì pútí suōpó hē ტიბეტური დამწერლობა: ག༌ཏེ༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌སཾ༌ག༌ཏེ༌བོ༌དྷི༌སྭཱ༌ཧཱ། (გა ტე გა ტე პა: რა გა ტე პა: რა სამ. გა ტე ბოდჰი სოჰა) IPA წარმოთქმა: ɡəteː ɡəteː paːɾəɡəteː paːɾəsəŋɡəte boːdʱɪ sʋaːɦaː ↑ Pine 2004, pg. 16 ↑ Pine 2004, pg. 18 ↑ Nattier 1992, pg. 153 佛經讀誦MP3 დაარქივებული 2011-04-26 საიტზე Wayback Machine. ავალოკიტეშვარა
მეტამორფული ქანები

მეტამორფული ქანები — დედამიწის წიაღში ტემპერატურის, წნევისა და ფლუიდების გავლენით გარდაქმნილი დანალექი ან მაგმური ქანები. მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილ მეტამორფულ ქანებს უწოდებენ ორთოქანებს, ხოლო დანალექი ქანების შეცვლის შედეგად წარმოქმნილს — პარაქანებს. მეტამორფულ ქანებს ახასიათებს ფიქლებრივი ტექსტურა. მეტამორფული ქანების შედგენილობა განისაზღვრება საწყისი ქანის შედგენილობით, მეტამორფიზმის ტემპერატურითა და წნევით, ხოლო მეტასომატიზმის დროს — ნივთიერების მიგრაციის ინტენსიურობით. თიხით მდიდარი ქანების მეტამორიზმის შედეგად წარმოიქმნება ფილიტები, ქარსიანი ფიქლები და გნაისები. მერგელებისა და ფუძე მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად — ქლორიტიანი ფიქლები და ამფიბოლიტები; კირქვების ხარჯზე — მარმარილო. ძალზე დიდი წნევის პირობებში წარმოიქმნება ეკლოგიტები. მეტამორფული ქანების შემადგენელი სპეციფიკური (ტიპომორფული) მინერალებია — ანდალუზიტი, სილიმანიტი, დისთენი, სტავროლითი, გრანატები და სხვა. დანალექი ქანები მაგმური ქანები მეტამორფიზმი შენგელია დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 609. მეტამორფიზმი დაარქივებული 2008-06-22 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) მეტამორფიზმი (ინგლისური) მეტამორფიზმი დაარქივებული 2012-02-16 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
მაგმური ქანები

მაგმური ქანები — მაგმის გაცივებისა და დაკრისტალების შედეგად წარმოქმნილი ქანები. მაგმის გაცივების პირობების მიხედვით არჩევენ მაგმური ქანების ორ ძირითად ტიპს: ეფუზიურს (ვულკანურს, ამონთხეულს), როდესაც ლავის სახით ამონთხეული მაგმა დედამიწის ზედაპირზე ცივდება; ინტრუზიულს (სიღრმულს), როდესაც მაგმა დედამიწის ქერქის სიღრმეში ცივდება. ვულკანური ქანები ლავის სწრაფი გაცივების გამო წვრილკრისტალურია, ხშირ შემთხვევაში ჭარბად შეიცავს მინას. ინტრუზიული ქანები დედამიწის ქერქის სიღრმეში მაგმის ნელი გაცივების გამო სრულკრისტალური და მსხვილმარცვლოვანია. მაგმური ქანები, ჩვეულებრივ, სილიკატური შედგენილობისაა, მათი მთავარი კომპონენტის — SiO2-ის შემცველობის მიხედვით განარჩევენ ულტრაფუძე ქანებს, ფუძე ქანებს, საშუალო მჟავიანობის ქანებს, მჟავა ქანებს; ზოგი მკვლევარი გამოჰყობს აგრეთვე ულტრამჟავა ქანებს, რომლებიც შეიცავენ 75 % მეტ SiO2-ს. ტუტე ელემენტების (Na,K) შემცველობის მიხედვით, ქანების ჩამოთვლილ ჯგუფებში, განასხვავებენ ნორმალური და ტუტე რიგის მაგმურ ქანებს. მაგმურ ქანებთან დაკავშირებულია სხვადასხვაგვარი სასარგებლო წიაღისეული. მაგალითად: მჟავა ქანებთან გვხვდება კალა, ვოლფრამი, ოქრო; ფუძესთან — სპილენძი, ტიტანი; ულტრაფუძესთან — პლატინა, ნიკელი, ქრომი; ტუტესთან — აპატიტი, იშვიათად მიწათა ელემენტები და სხვა. დანალექი ქანები მეტამორფული ქანები ტუტე ქანები USGS Igneous Rocks დაარქივებული 2013-02-21 საიტზე Wayback Machine. Igneous rock classification flowchart დაარქივებული 2008-05-10 საიტზე Wayback Machine. EarthChem, a portal to rock chemistries დაარქივებული 2007-06-08 საიტზე Wayback Machine. შენგელია დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 325. Заварицкий А. Н., Изверженные горные породы, М., 1955.
Hitmixes

Hitmixes — ამერიკელ პოპ მომღერალ და სიმღერების ავტორ ლედი გაგას მეორე EP, რომელიც გამოიცა 2009 წლის 25 აგვისტოს მხოლოდ კანადაში, ლეიბლზე Universal Music Canada. მასში შესულია 1980-იანი წლების ჰაუს მუსიკით შთაგონებული რემიქსები გაგას სადებიუტო ალბომიდან The Fame (2008). ალბომზე გაგამ ითანამშრომლა სხვადასხვა პროდიუსერებთან, მათ შორის RedOne-თან და Space Cowboy-სთან. ალბომმა კრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასება დაიმსახურა და დაიკავა მერვე პოზიცია ბილბორდის კანადის ალბომების ჩარტში. 2008 წლის აგვისტოში გამოვიდა გაგას სადებიუტო ალბომი The Fame. რომლიდანაც გამოიცა ხუთი სინგლი — Just Dance, Poker Face, Eh, Eh (Nothing Else I Can Say), LoveGame და Paparazzi. იქიდან გამომდინარე, რომ Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) არ გამოიცა როგორც სინგლი ჩრდილოეთ ამერიკაში, ამიტომ მისი რემიქსი არ არის ალბომში Hitmixes. დანარჩენი ოთხი სინგლი ყველა მოხდვა კანადის ცხელი ასეულის ტოპ სამში. ალბომისათვის გაგამს მთავარმა პროდიუსერმა RedOne გაარემიქსა სიმღერა Just Dance. ასევე ალბომში წარმოდგენილია Robots to Mars-ის, Chew Fu-ს, Space Cowboy-ის, Moto Blanco-ს და Guéna LG-ს რემიქსები. Hitmixes გამოცა მხოლოდ კანადაში კომპაქტ დისკის და ციფრული ჩამონატვირთის ფორმატით ლეიბლზე Universal Music Canada. ალბომში შესულია 1980-იანი წლების ჰაუს მუსიკით შთაგონებული რემიქსები. ამერიკელმა როკ მომღერალმა მერილინ მენსონმა მიიღო მონაწილეობა სიმღერა LoveGame-ის რემიქსში. ინფორმაცია პერსონალის შესახებ აღებულია საიტიდან Allmusic. Hitmixes საიტზე Discogs ↑ Fame: Lady Gaga. Amazon.ca. ციტირების თარიღი: 28 იანვარი, 2011. ↑ Lady Gaga Album & Song Chart History: Canadian Hot 100. Billboard. ციტირების თარიღი: 20 ივლისი, 2010. ↑ „Giveaway“. Times-Colonist. Postmedia Network. 27 აგვისტო, 2009. p. C3. ციტატა: „Lady Gaga's new release, Hitmixes, is only available in Canada, and includes Just Dance, Poker Face, LoveGame, and Paparazzi“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Hitmixes: Lady Gaga. Amazon.ca Inc. ციტირების თარიღი: 28 იანვარი, 2011. ↑ 5.0 5.1 Hitmixes (CD liner). Lady Gaga. Canada: Universal Music. 2009.CS1-ის მხარდაჭერა: others (link) ↑ Hit Mixes – Lady Gaga > Credits. 'Allmusic'. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 28 იანვარი, 2011. ↑ „Lady Gaga ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Canadian Albums)“. Billboard. წაკითხვის თარიღი 27 ივლისი, 2016.
19 აპრილი

19 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 109-ე დღე (ნაკიან წლებში — 110-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 256 დღე. 1713 : უძეობის გამო საღვთო რომის იმპერატორმა კარლ VI-მ გამოსცა პრაგმატული სანქცია, რომლითაც მისი ქალიშვილები ჰაბსბურგის მიწების მემკვიდრეები გახადა. 1770: კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა აღმოაჩინა „ახალი სამხრეთი უელსი“ (ავსტრალია). 1772 : დაიბადა ინგლისელი ეკონომისტი დეივიდ რიკარდო. 1782 : ნიდერლანდებმა აღიარა აშშ-ს დამოუკიდებლობა. 1803 : გიორგი XII-ის ქვრივმა, დედოფალმა მარიამმა მოკლა გენერალი ლაზარევი. 1839 : ლონდონის ხელშეკრულებით ბელგიის სამეფოს დამოუკიდებლობა გამოცხადდა. 1943 : ნაცისტების ჯარები ვარშავის გეტოში შევიდნენ დარჩენილი ებრაელების დასაჭერად (სურათზე), რამაც პირველი მასიური აჯანყება გამოიწვია პოლონეთში ნაცისტების ოკუპაციის წინააღმდეგ ჰოლოკოსტის პერიოდში. 1969 : ჩრდილოეთ ირლანდიაში ახალი ძალით იფეთქა შეტაკებამ კათოლიკეებსა და პროტესტანტებს შორის. 1971 : ბაიკონურის კოსმოდრომიდან ტიურატამთან, ყაზახეთის სსრ (სსრკ), ორბიტაზე გაუშვეს პირველი კოსმოსური სადგური „სალუტ-1“. 1975 : ორბიტაზე გაიყვანეს ინდოეთის პირველი კოსმოსური ხომალდი „არიაბჰატა“. 1999 : გერმანიის პარლამენტი დაბრუნდა ბერლინში. 2007 : რუმინეთის პარლამენტმა უფლებამოსილება შეუწყვიტა პრეზიდენტ ტრაიან ბესესკუს ძალაუფლების გადაჭარბებით გამოყენების ბრალდების გამო. 2011 : ფიდელ კასტრო კუბის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნობიდან გადადგა. გუდლაკ ჯონათანი ნიგერიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2018 : კუბის ახალი პრეზიდენტი მიგელ დიას-კანელი გახდა. 2022 : ჟოზე რამუშ-ორტა აღმოსავლეთ ტიმორის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1320: პედრუ I (პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1882: ჟეტულიუ ვარგასი — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი 1949 : პიკასო, პალომა — ესპანელი-ფრანგი დიზაინერი 1968 : ეშლი ჯადი — ამერიკელი კინომსახიობი 1965 : ნატალი დესე — ფრანგი ოპერის მომღერალი 1987 : მარია შარაპოვა — რუსი ჩოგბურთელი 1054: : ლეო IX — რომის პაპი 1049-1054 წლებში. 1820 : სიმონ სოლოღაშვილი — წარმოშობით ქართველი, რუსეთის იმპერიის გენერალი 1824 : ჯორჯ გორდონ ბაირონი — ინგლისელი პოეტი, რომანტიკოსი. 1881 : ბენჯამინ დიზრაელი — ბრიტანელი პოლიტიკოსი 1906 : პიერ კიური — ფრანგი ფიზიკოსი 1919 : ემილიანო ზაპატა — მექსიკელი რევოლუციონერი 1967 : კონრად ადენაუერი — გერმანელი პოლიტიკოსი 1980 : ალფრედ ჰიჩკოკი — ამერიკელი კინორეჟისორი 2022 : მვაი კიბაკი — კენიის ყოფილი პრეზიდენტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ევტიქი კონსტანტინეპოლელი მთავარეპისკოპოსი წმინდა მეთოდე პლატონიდა ასური 120 მოწამე სპარსთაგან წამებული (+344-347); მოწამე იერემია და არქილე ხუცესი აგრეთვე: ვენესუელა : დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღე სიერა-ლეონე : რესპუბლიკის დღე სხვა თვეები
აბუსალათინი

აბუსალათინი (ლათ. Ricinus communis) — ზეთოვანი მცენარე რძიანასებრთა ოჯახისა. აქვს სწორმდგომი, დატოტვილი ღრუ ღერო; ფოთოლი — თათისებრ დაყოფილი, დაკბილულკიდეებიანი. მტევნისებრ ყვავილედში ცალსქესიანი ყვავილები ზის (მამრობითი სქესისა — ქვევით, მდედრობითი სქესისა — ზევით). ნაყოფი სამბუდიანი კოლოფია, ზოფჯერ ქაცვით დაფარული. აბუსალათინის თესლის გული შეიცავს 73% ცხიმოვან ზეთს. თესლსა და კოპტონში არის შხამიანი ნივთიერება რიცინი. აბუსალათინის ზეთს იყენებენ ტექნიკაში, მედიცინაში, ლაქ-საღებრებისა და ქიმიურ მრეწველობაში. აბუსალათინის კოპტონი შეიცავს 4-5% აზოტს, 1,5-1,7% ფოსფორმჟავას, იყენებენ სასუქად. აბუსალათინის ზეთოვანი თესლის მისაღებად ზომიერი ჰავის ქვეყნებში ერთწლოვანი აბუსალათინი მოჰყავთ, სუბტროპიკულ და ტროპიკულ ქვეყნებში კი — მრავალწლოვანი. აბუსალათინის სამშობლოა აფრიკა. საქართველოში გავრცელებული იყო ყარაიაში, ამჟანად არ მოჰყავთ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 47.
პარმენიდე (პლატონი)

პარმენიდე (ბერძ. Παρμενίδης) — პლატონის ერთ-ერთი დიალოგი. პარმენიდე აღწერს ელეტიკური სკოლის ორი დიდი ფილოსოფოსის, პარმენიდესა და ძენონის და ახალგაზრდა სოკრატეს დიალოგს. შეხვედრის მიზეზი ძენონის მიერ პარმენიდესეული მონიზმის დაცვაა პლურალისტებისგან. Plato: Parmenides @ MIT Internet Classics Archive დაარქივებული 2004-08-03 საიტზე Wayback Machine. Plato: Parmenides @ Project Gutenberg Plato's Parmenides and the Dilemma of Participation with an annotated bibliography Plato's Parmenides by Domenic Barbaniang