მარია ანა ავსტრიელი (1683-1754)

მარია ანა ავსტრიელი (გერმ. Maria Anna von Österreich, პორტ. Maria Ana de Áustria; დ. 7 სექტემბერი, 1683 — გ. 14 აგვისტო, 1754) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და მისი მესამე ცოლის, იმპერატრიცა ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის ქალიშვილი. პორტუგალიის დედოფალი 1708-1750 წლებში როგორც ჟუზე V-ის მეუღლე. პორტუგალიის რეგენტი 1742-1750 წლებში ჟუან V-ის ავადმყოფობის პერიოდში. ესპანეთის დედოფალ ბარბარა ბრაგანსისა და პორტუგალიის ორი მეფის — ჟუზე I-ისა და პედრუ III-ის დედა. მარია ანა დაიბადა 1683 წლის 7 სექტემბერს, ავსტრიის ქალაქ ლინცში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და მისი მესამე ცოლის, ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის ქალიშვილი. იგი იყო ორი საღვთო რომის იმპერატორის — იოზეფ I-ისა და კარლ VI-ის და. ასევე კარლის ხაზით, ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზიას მამიდა. 1708 წლის 27 ოქტომბერს მარია ანა დაქორწინდა პორტუგალიის მეფე ჟუან V-ზე, რომელიც მისი ღვიძლი დეიდაშვილი იყო. ეს ქორწინება მიმართული იყო ბურბონთა მმართველობის ქვეშ მყოფი საფრანგეთისა და ესპანეთის წინააღმდეგ ომისთვის გასაერთიანებლად. აქედან მოყოლებული მარია ანა პორტუგალიის დედოფალი გახდა ქმრის გარდაცვალებამდე. როგორც სრულიად პორტუგალიის დიასახლისმა, მარია ანამ გადაწყვიტა ტრადიციებისა და ნაციონალური სამოსისთვის უფრო მეტი მნიშვნელობა მიეცა. მან დიდი გავლენა მოახდინა სამეფო კარის მამაკაცებისა და ქალბატონების პორტუგალიური სულისკვეთების გაზრდასა და გარკვეული კუთხით სეგრეგაციაშიც. თავისი ქმრის, ჟუანის მსგავსად მასაც არაჩვეულებრივი პირის გემო ჰქონდა და ძალიან უყვარდა ჭამა. ამ მიზეზით იგი ხშირად მთელი პორტუგალიიდან იწვევდა დიდგვაროვნებს და მართავდა დიდ ნადიმს, რაც ზოგჯერ რამდენიმე დღე გადაბმულად გრძელდებოდა. მის ცხოვრებაში რელიგია ძალიან მცირე როლს თამაშობდა, რაც არ იყო დამახასიათებელი ჰაბსბურგებისთვის. 1742 წელს მეფე ჟუანს ინსულტმა დაარტყა და იგი პარალიზებული დატოვა. ამის გამო რეგენტად მარია ანა დაინიშნა და მთელი ძალაუფლება მის ხელში აღმოჩნდა. 1750 წელს ჟუანი გარდაიცვალა და ტახტზე მათი ვაჟი ჟუზე I ავიდა. მარია ანა 1754 წლის 14 აგვისტოს გარდაიცვალა, 70 წლის ასაკში. მისი სხეული ლისაბონში, ხოლო გული ვენაში განისვენებს. ბარბარა (დ. 4 დეკემბერი 1711 - გ. 27 აგვისტო 1758), ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VI-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; პედრუ (დ. 19 ოქტომბერი 1712 - გ. 24 ოქტომბერი 1714), ბრაზილიის პრინცი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ჟუზე I (დ. 6 ივნისი 1714 - გ. 24 თებერვალი 1777), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო მარიანა ვიქტორია ესპანელი, რომელთანაც ოთხი გოგონა შეეძინა, მათ შორის მომავალი დედოფალი მარია I, რომელიც ცოლად ბიძამისს, პედრუ III-ს გაჰყვა. კარლოსი (დ. 2 მაისი 1716 - გ. 30 მარტი 1720), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; პედრუ III (დ. 5 ივლისი 1717 - გ. 25 მაისი 1786), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო თავისი ძმის შვილი, პორტუგალიის დედოფალი მარია I; ალექსანდრე (დ. 24 სექტემბერი 1723 - გ. 2 აგვისტო 1728), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; მარია ანა ავსტრიელის წინაპრები Vale, Teresa; Gomes, Carlos (1994). SIPA, ed. "Palácio Nacional de Belém" (in Portuguese). Lisbon, Portugal: SIPA – Sistema de Informação para o Património Arquitectónico. Archived from the original on 28 September 2011. Retrieved 18 July 2011. Nizza da Silva, p. 33, 34. Nizza da Silva, Maria Beatriz (2009). Reis de Portugal: D. João V (in Portuguese). Lisbon: Temas & Debates.