laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩორჩანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

ჩორჩანი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ჩორჩანი, დიდი სმადა, პატარა სმადა). მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1360 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლესი რკინიგზის სადგური) დაშორებულია 27 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. ჩორჩანი იყო სამშობლო ჩორჩანელებისა, სამხრეთ საქართველოს წარჩინებული ფეოდალური საგვარეულოსი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 264 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 149. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დიდი სმადა

დიდი სმადა — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ჩორჩანი). მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდ. ქვაბლიანის (ფოცხოვისწყლის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით, ახალციხიდან — 25 კმ. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს სოფელი დიდი სმადა შედიოდა ახალციხის ლივის ალთუნყალის ნაჰიეში (რაიონი). აქ მაშინ 14 კომლი ცხოვრობდა. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, მუხუდო, ოსპი. იხდიდნენ გადასახადს 16 000 ახჩის ოდენობით. 1704–1705 სოფ. სმადა ისევ ალთუნყალას ნაჰიეში შედიოდა და წარმოადგენდა ზეამეთს ვინმე ალის სახელზე. მაშინ ამ სოფლის გადასახადი უკვე 21 000 ახჩა ყოფილა. 1944 წლამდე სმადაში გამაჰმადიანებულ ქართველებს უცხოვრიათ. შემორჩენილია XIX საუკუნის მეჩეთი. მაჰმადიანი მოსახლეობის შუა აზიაში გადასახლების შემდეგ აქ დაასახლეს საჩხერის რაიონიდან გადმოსახლებული 100 კომლი. საბჭოთა პერიოდში დიდი სმადა იყო სმადას სასოფლო საბჭოს ცენტრი, მოქმედებდა მესაქონლეობისა და მემინდვრეობის მეურნეობა სოფლის ჩრდილოეთით, მუხნარის მთაზე დგას დარბაზული ეკლესია (ფართობი 4 მ × 8 მ), შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ნაგებია თლილი ქვების რეგულარული წყობით. სწორკუთხა საკურთხეველში ორი ნიშაა, რომელთა სიმაღლე სარკმლის თავამდე აღწევს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 420-421. „ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარი“, მ. სვანიძის გამოც., თბ., 1979; ჯიქია ს., „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“, წგ. 2, თბ., 1941 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 539.
ზემო ენთელი

ზემო ენთელი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ფხეროს თემში. მდებარეობს ფერსათის მთის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1380 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 26 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი. ზემო ენთელი იხსენიება XVI საუკუნის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში.საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ბოლაჯურის სასოფლო საბჭოში, მოქმედებდა მემცენარეობისა და მეცხოველეობის მეურნეობები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 173 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 507. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
შოყა

შოყა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ფხეროს თემში. მდებარეობს ფერსათის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 30 კილომეტრით. სოფელში არის განვითარებული შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 98 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 24. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ფხერო

ფხერო — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ფხერო, ზემო ენთელი, შოყა). მდებარეობს ფერსათის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 25 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 114 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 438. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
გორგული

გორგული — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: გორგული, ადიგენი, იმერთუბანი, იჯარეთი). მდებარეობს ახალციხის ქვაბულის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს გორგული შედიოდა ახალციხის ლივის უდის ნაჰიეში (რაიონი). ცხოვრობდა სამი კომლი ქრისტიანი ქართველი: ვარძელ მარცვალასძე, გოგოჩა ძე მისი, პაპუნა ძმა მისი. გორგულში გაბრიელ აზნაურის მიწა მფლობელობაში ჰქონია მხედარს, სახელად ჰამზას. სოფელში მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, ჰქონდათ ბოსტნები; ჰყოლიათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი. იხდიდნენ გადასახადს — წლიურად 4500 ახჩას. 1870 წელს გორგულში ხუთი კომლი ირიცხებოდა. ამჟამად იქ იმერეთიდან და აჭარიდან გადმოსული მოსახლეობა ცხოვრობს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 155 ადამიანი. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 104. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 224. ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 2–3, თბ., 1941-58 ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ადიგენი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

ადიგენი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, გორგულის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის ნაპირას, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით. სოფელში არის ნაეკლესიარი. ადიგენში ძირითადად ცხოვრობენ ხონის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ დიდღვაბუნიდან ჩამოსახლებული მოსახლეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 288 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 52. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-07. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
იჯარეთი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

იჯარეთი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, გორგულის თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის აღმოსავლეთით, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1260 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. სოფელში არის XIII საუკუნის იჯარეთის მონასტერი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 262 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 415. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ერსტედი

ერსტედი (აღნიშვნა: ე, Oe) — მაგნიტური ველის დაძაბულობის საზომი ერთეული გაუსის ერთეულთა სისტემაში (CGSM). განისაზღვრება, როგორც ველის დაძაბულობა 2 სმ დაშორებულ მანძილზე იმ უსასრულოდ გრძელი წრფივი გამტარიდან, რომელშიც გაივლის CGSM სისტემის 1 ერთეულის ტოლი დენი. 1 ე = ( 1 / π ) ⋅ 10 3 ა/მ {\displaystyle 1{\text{ე}}=(1/\pi )\cdot {10^{3}}{\text{ა/მ}}} — ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის მაგნიტური ველისდაძაბულობის ერთეულს. დედამიწის ზედაპირთან მაგნიტური ველის დაძაბულობა რამდენიმე ე-ია (სხვადასხვაა დედამიწის სფეროს სხვადასხვა წერტილში). ერსტედი შემოღებული იქნა საერთაშორისო ელექტროტექნიკური კომისსიის მიერ 1930 წელს. ერთეულს სახელი ეწოდა დანიელი ფიზიკოსის ჰანს ქრისტიან ერსტედის პატივსაცემად. SI სისტემის ერთეულებში ერსტედი განიმარტება შემდეგნაირად: 1000/4π (≈79.5774715) ამპერი/მეტრი ერსტედი ახლო კავშირშია გაუსთან, რომელიც გაუსის ერთეულთა სისტემაში არის მაგნიტური ინდუქციის განზომილება. ვაკუუმში 1 გს = 1 ერს ხოლო გარემოში რომლის გამტარებლობა არის μ {\displaystyle \mu } , ამ კავშირს აქვს სახე 1 გს = 1 μ {\displaystyle \mu } ერს 1 ერსტედი ასევე ტოლია H ( Oe ) = 1000 4 π I ( A ) l ( m ) {\displaystyle H({\mbox{Oe}})={\frac {1000}{4\pi }}{\frac {I({\mbox{A}})}{l({\mbox{m}})}}} სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემა გაუსის ერთეულთა სისტემა გაუსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 208. ↑ http://www.iec.ch/about/history/ დაარქივებული 2019-05-21 საიტზე Wayback Machine. IEC history ↑ Magnetic Conversion Factors ↑ EMF Fundamentals. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-04-07. ციტირების თარიღი: 2010-03-27. ↑ oersted@Everything2.com ↑ Derived CGS Units with Special Names
ლელოვანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

ლელოვანი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლელოვანი, ამხერი, კახარეთი, სამყურე, ღორძე). მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1220 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. სოფელში შემორჩენილია ადრეული შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 334 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 166. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ამხერი

ამხერი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ლელოვანის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. ამხერი მდებარეობს ისტორიულ სამცხეში. წერილობით წყაროებსა და ძველ რუკებზე შემორჩენილია სოფლის თავდაპირველი სახელი ავხერი. დასახლების სიძველეზე მიუთითებს მთის ფერდობზე ნაპოვნი კერამიკული სადგარი (ძვ. წ. III ათასწლეული). თხემზე შემორჩენილია ნაციხარის კედლები, რომელიც ნაგებია მშრალი წყობითა და კირხსნარით. აქ აკრეფილი კერამიკა ადასტურებს, რომ ეს წინაფეოდალური სიმაგრე მოქმედებდა ადრინდელ ფეოდალურ ხანაშიც. ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთით განვითარებული ფეოდალიზმის ხანის ეკლესიის ნანგრევებია. ეკლესიის ირგვლივ ჩანს სასაფლაოსა და გალავნის ნაშთები. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით XVI საუკუნის ბოლოს ამხერი შედიოდა ახალციხის ლივის უდის რაიონში და იყო ათკომლიანი სოფელი, სადაც განვითარებული იყო მეფუტკრეობა, მეცხვარეობა, მემინდვრეობა. ამხერის მკვიდრი მაჰმადიანი ქართველები (მესხები) 1944 წელს შუა აზიაში გაასახლეს. სოფელი აღდგა 1987 წლიდან, ამჟამად ამხერში ცხოვრობს ხულოს მუნიციპალიტეტიდან ჩამოსახლებული მოსახლეობა. შემორჩენილია შედარებით გვიანდელი პერიოდის მაჰმადიანური მეჩეთი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 97 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 140. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ 3.0 3.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
კახარეთი

კახარეთი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ლელოვანის თემში. მდებარეობს ერუშეთის ქედის ჩრდილოეთით, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. სოფელში დგას XIX საუკუნის მეჩეთი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 285 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 446. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები
კიკიბო

კიკიბო — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, დერცელის თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის აღმოსავლეთით, მდინარე ქვაბლიანის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიისა და ციხის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა მოხის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 513. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ციხისუბანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

ციხისუბანი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მოხეს თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 42 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 197 ადამიანი. სოფელში არის შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 172 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 237-238. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 2.2 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზაზალო

ზაზალო — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, უდის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1480 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ციხე და ნაეკლესიარი. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით 1595 წელს ახალციხის ლივის უდის ნაჰიეში შემავალ სოფელ ზაზალოში 4 კომლი ქართველი ცხოვრობდა. მათ მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, მუხუდო, ოსპი, სელი, ბოსტნეული კულტურები. ჰყავდათ ღორი, ფუტკარი, ცხვარი და წლიურად იხდიდნენ 7500 ახჩას. 1944 წლამდე ზაზალოში გამაჰმადიანებული მესხები ცხოვრობდნენ. მათი ქართული გვარები იყო ამილახვარი და ბოჭორიძე. ისინი შუა აზიაში გადაასახლეს. 1982 წელს კი სოფელი ხელმეორედ დასახლდა. ამჟამად სოფელში უკვე უდელები ცხოვრობენ (15 კომლი). 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 299. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ზაზალო – სოფელი, სადაც მხოლოდ დაპირებები ახსოვთ
T-60

T-60 იყო მსუბუქი სადაზვერო ტანკი რომელიც იწარმოებოდა 1941–1942 წლებში საბჭოთა კავშირში, სულ გამოშვებული იქნა 6,292 ასეთი ტანკი, მას კი მთლიანად უნდა ჩაენაცვლებინა ასევე მსუბუქი T-38 ნიკოლა ასტოვმა თავის გუნდთან ერთად მოსკოვის No. 37 ქარხანაში დაიწყო მუშაობა ახალ მსუბუქ მზვერავ ტანკზე. ახალი ტანკი კი უნდა შემქნილიყო T-40-ის ბაზაზე, რომლის წარმოება 1940 წელს მათ კი შექმნეს T-30A და T-30B ასევე მხოლოდ ხმელეთზე მოსიარულე და შექმნეს T-40S, რომელიც მხოლოდ პროტოტიპად დარჩა, T-30B კი ასევე მძიმედ დაჯავშნული, ხოლო შასი კი იყო T-40-ის თუმცა ეს ტანკები შეიარაღებაში არ მიიღეს და თუმცა T-60 სერიულ წარმოებაში ჩაუშვეს პირველად მისი შეიარაღება კი მსუბუქი 12,7მმ ტყვიამფრქვევი ისევე როგორც T-40-ის თუმცა შემდგომშ მას სატანკო ვერსია TNSh დაუყენეს რომელიც მოიერიშე Il-2-ზე ასევე გამანადგურებლებზე Yak-1, I-153 და I-16, La-5 და La-7, LaGG-3 ეყენა რომელიც არცთუ ისე ეფექტიანი იყო ჯავშანტექნიკის საწინააღმდეგოდ თუმცა ქვეითების საწინააღმდეგოდ კი შეუცვლელი ამიტომაც მას ახალი 37მმ დაუყენეს ZIS-19 თუმცა მცირე ამუნიცია ჰქონდა.ამ ტყვიამფრქვევს შეეძლო 15მმ ჯავშნის გახვრეტა 500მმ რადიუსში. მალევე კი გამოვიდა მისი ექსპერიმენტული საზენიტო ვერსია T-90, თუმცა არ გაამართლა და ეს ვერსია T-70-ის შასზე გადაიტანეს 1942 წელს როცა გერმანული არმია შეტევაზე იყო გადასული საჭირო იყო შეექმნათ პარტიზანული ტანკი რომელიც იქნებოდა მფრინავი და ბრძოლის დაწყებამდე მოწინააღმდეგის ზურგში უნდა დამჯდარიყვნენ ამის შექმნის ბრძანება კი გასცა იოსებ სტალინმა, შედეგად მიიღეს ბომდამშენ TB-3-ის ფრთებიანი ტანკი, ბომდამშენს მთლიანად მოხსნილი ჰქონდა შეიარაღება ასევე ძალიან შეამცრიეს საწვავის ოდენობა, მან გაფრენაც განახორციელა რომელიც თავიდან წარმატებულად ჩანდა თუმცა შემდგომში ბომდამშენი ძრავა გადახურდა და მშვიდობიანათ დასვა მფრინავი ტანკი პილოტმა ხმელეთზე, სწორედ ძრავის გადახურების გამო არ მიიღეს შეიარაღებაში, მხოლოდ 1 ეგზემპლარი გამოვიდა. [1] Battlefield.ru
განჯის ბრძოლა

განჯის ბრძოლა 1752, ქართლისა და კახეთის მეფეების თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის ბრძოლა ნუხის ხან აჯი-ჩალაბის წინააღმდეგ 28 მარტს. აჯი-ჩალაბის დამპყრობლური პოლიტიკით შევიწროებულმა განჯის, ყარაბაღისა და ყარადალის ხანებმა დახმარებისათვის მიმართეს ქართველ მეფეებს. ნუხაზე სალაშქროდ მიმავალ ქართველებს გზაში შეუერთდა ბორჩალოს, დაღესტნელთა, ყაზახელთა, ერევნელთა, განჯელთა და ყარადაღელთა ლაშქარი. გაერთიანებული ლაშქარი წყალდიდობის გამო ალაზანზე ვერ გადავიდა და ლაშქრობა ჩაიშალა. ამასობაში ხანებმა ქართველ მეფეებს უღალატეს. თეიმურაზ II-მ ისინი დააპატიმრა და განჯისკენ დაიძრა, რომ იქ თავისი კაცი დაესვა. განჯელებმა ციხის კარი დაკეტეს და დასახმარებლად აჯი-ჩალაბს მიმართეს. ბრძოლა, რომელიც განჯის ახლოს გაიმართა, დილიდან საღამომდე გაგრძელდა და ქართველთა ლაშქრის დამარცხებით დამთავრდა. საქართველოს ბრძოლების სია მეგრელიძე დ., ქსე, ტ. 2, გვ. 691-692, თბ., 1977
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში

ცხრილში წარმოდგენილია კანადაში არსებული იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია: Официальный сайт ЮНЕСКО. Список объектов Всемирного наследия Каталог ссылок по Всемирному наследию в Канаде
ვარხანი

ვარხანი — სოფელი საქართველოში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ვარხანის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: აბასთუმანი, ვარხანი, საღრძე, ფარეხა). მდებარეობს მდინარე ოცხის მარცხენა მხარეს, ახალციხე-ბაღდათის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1130 მეტრზე, ადიგენიდან 16 კმ-ში, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ-ში. 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით ახალციხის ლივის ალთუნკალეს ნაჰიეს (რაიონი) ეკუთვნოდა, სადაც ცხოვრობდა 25 კომლი ქართველი (როსება ანანიასძე, ივანე აბასძე, გიორგი გულიასძე, იორდანე ონანისძე, ვარმელ ნურალისძე, ბადურა აბრმასძე, იასონ სოლომანისძე, ბასილ პაპასძე, ენუქა გულასძე და სხვ.). იხდიდნენ 14 000 ახჩას. 1870 წელს ვარხანში 52 კომლი ცხოვრობდა. 1944 წელს აქ მცხოვრები მაჰმადიანი ქართველები შუა აზიაში გადაასახლეს, აქ კი მოსახლეობა იმერეთიდან გადმოიყვანეს. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მებოსტნეობა-მერძევეობის მეურნეობა. ვარხანში შემორჩენილია XIX საუკუნეში აგებული ჯამე. სოფლის მიდამოებში აღმოჩენილია ადრებრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 671 ადამიანი. ბერძენიშვილი დ., ვარხანი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 188. ჯიქია ს., „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“, წგ. 2-3, თბ., 1941-1958. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, გვ. 317, თბ., 1979 წელი. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ქიქინეთი

ქიქინეთი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, წახანის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1460 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 23 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 177 ადამიანი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი. სოფელში დგას განვითარებული შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევები, XVI საუკუნის „თამარის ციხე“, შუა საუკუნეების თუთაჯვარის და ჭიხელის ეკლესიების ნანგრევები, XIX საუკუნის მეჩეთი. მეჩეთი აშენებულია ჯაყელების მიერ. 1944 წელს მუსლიმების დეპორტაციის შემდეგ, მეჩეთი გამოიყენებოდა სოფლის კლუბად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 537-538. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
წახანი

წახანი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, წახანის თემის ცენტრი (წახანი, ქიქინეთი, წახნისწყარო, ხარჯამი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1270 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კილომეტრით. სოფელში დგას შუა საუკუნეების ორი ეკლესიის ნანგრევები და XIX საუკუნის მეჩეთი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 228 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 301. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ხარჯამი

ხარჯამი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, წახანის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 18 კილომეტრით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები და XIX საუკუნის მეჩეთი, რომელიც ამჟამად უფუნქციოა. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 137 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 440. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დენის ძალა

დენის ძალა (აღნიშვნა: I {\displaystyle I} ) — ელექტრული დენის სკალარული მახასიათებელი. დენის ძალა არის სიდიდე, რომელიც ტოლია დროის ერთეულში ( Δ t {\displaystyle \Delta t} ) გამტარის განიკვეთში გასული მუხტისა ( Δ q {\displaystyle \Delta q} ). I = Δ q Δ t {\displaystyle I={\frac {\Delta q}{\Delta t}}} დენის ძალა სკალარული სიდიდეა, იგი შეიძლება იყოს როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი. ნიშანი დამოკიდებულია იმაზე, ემთხვევა თუ არა დადებიტი ნაწილაკების მოძრაობის მიმართულება ერთხელ არჩეულ მიმართულებას. დენის ძალას, როგორც სკალარულ სიდიდეს, მიმართულება არ გააჩნია. დენის მიმართულება განისაზღვრება დენის სიმკვრივის ვექტორით. SI სისტემაში დენის ძალის ერთეულია ამპერი, რომელიც ამ სისტემის ძირითადი ერთეულია. წარმოებულ ერთეულებში 1 ამპერი (ა) = 1 კ/წმ. დენის ძალის გასაზომ ხელსაწყოს ამპერმეტრი ჰქვია. ცვლადი დენის შემთხვევაში განასხვავებენ მყისიერ დენის ძალას, პიკურ დენის ძალას და ეფექტურ დენის ძალას (ეს უკანასკნელი ტოლია ისეთი მუდმივი დენის ძალისა, რომელიც იგივე სიმძლავრეს გამოყოფს). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 471.