laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლას-სუარესის პროვინცია

ნიკოლას-სუარესი — პროვინცია ბოლივიაში, პანდოს დეპარტამენტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნიკოლას სუარესის (1861-1940) პატივსაცემად, რომელიც XIX საუკუნეში, კაუჩუკის ბუმისას, პროვინციის თანამედროვე ტერიტორიების უდიდეს ნაწილს ფლობდა. მდებარეობს ბოლივიის ამაზონის დაბლობში და ესაზღვრება ჩრდილოეთით ბრაზილიას, დასავლეთით - პერუს. ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ გადაჭიმულია 370 კმ-ზე, ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 9 819 კმ²-ია. ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა200 %-ით გაიზარდა თუკი 2001 წლის მონაცემებით 29 536 ადამიანს შეადგენდა, 2010 წლისთვის, სავარაუდოდ 51 377 უნდა გამხდარიყო. მოსახლეობის 42.4 % 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. (1992) მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი 84.7 % ესპანურად ლაპარაკობს; 4.9 % კეჩუაზე, 3.1 % აიმარაზე (1992) მოსახლეობის 94.7 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია, 71.8 %-ს სასმელი წყალი. (1992) წერა-კითხვის მცოდნეა 78.1 % (1992) მორწმუნეთა 83.9 % კათოლიკეა, 13.8 % პროტესტანტი. (1992) პროვინცია შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია კობიხა. ბოლივიის პროვინციები პროვინციის რუკა დაარქივებული 2012-04-27 საიტზე Wayback Machine. ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ისნტიტუტი პანდოს დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები
რეგრესია (გეოლოგია)

რეგრესია (ლათ. regressio – უკუსვლა, უკან დახევა) — გეოლოგიური პროცესი, რომელსაც მოყვება ზღვის უკან დახევა, რომლის მიზეზია: ხმელეთის აზევება; ოკეანის ფსკერის დაწევა ან ოკეანურ აუზში წყლის მოცულობის შემცირება (მაგ.: გამყინვარების ეპოქებში). რეგრესია დედამიწის ქერქის ტექტონიკური მოძრაობის შედეგია. გეოლოგიური ისტორიის მანძილზე იგი მრავალგზის მოხდა დედამიწის სხვადასხვა რაიონში. რეგრესია შავ ზღვაზეც არის დაფიქსირებული. ტრანსგრესია რეგრესია – ინფორმაცია (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 326.
ტრანსგრესია (გეოლოგია)

ტრანსგრესია (ლათ. transgressio – გადასვლა, გადანაცვლება) — გეოლოგიური პროცესი, ხმელეთზე ზღვის თანდათანობითი შეჭრა, რაც მეტწილად ხმელეთის დაწევის, იშვიათად კი ოკეანის დონის აწევის გამო ხდება. ტრანსგრესია ხმელეთზე ზღვის შეჭრისა და უკან დახევის მეტნაკლებად მცირე ხანგრძლივობის პერიოდების ერთობლიობას წარმოადგენს, პირველის უპირატესი განვითარებით. ტრანსგრესიის დროს წარმოქმნილი ნალექების ჭრილს ზოგადად ახასიათებს ქვევიდან ზევით წყალმარჩხი ნალექების შენაცვლება ღრმა წყლის ნალექებით. ტრანსგრესიის საპირისპირო მოვლენაა რეგრესია. ისტორიულ დროში ტრანსგრესიას ექვემდებარებოდა ნიდერლანდების, ბელგიისა და აღმოსავლეთ ინგლისის სანაპიროები, ასევე ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთი სანაპირო და კასპიის, ბარენცის, თეთრი და კარის ზღვების ნაპირები. რეგრესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 33.
ტალღები

ტალღები — ზღვისა და ოკეანის ზედაპირზე წარმოქმნილი წყლის დიდი მასები. ტალღების გამომწვევი მიზეზებია მთვარისა და მზის მიზიდულობის ძალები, ქარი, ატმოსფერული წნევის ცვალებადობა, წყალქვეშა მიწისძვრები და ზღვის ფსკერის დეფორმაცია. ამ მიზეზების შესაბამისად განარჩევენ მოქცევის, ქარისმიერ, ბარიულ და სეისმურ ტალღებს. ტალღები, რომლებიც განუწყვეტლივ განიცდის ენერგიის ზემოქმედებას, იძულებითია, ხოლო ტალღები, რომლებიც გამომწვევი ძალების ზემოქმედების შეწყვეტის შემდეგაც განაგრძობს მოქმედებას, თავისუფალია. ერთმანეთისაგან განასხვავებენ ტალღებში ნაწილაკების მოძრაობას და ტალღების ფორმის ხილულ მოძრაობას, რაც გამოიხატება მათი პროფილის გადაადგილებით სივრცეში. ნაწილაკები ტალღებში გადაადგილდება დახშული ან თითქმის დახშული ტრაექტორიებით. ზღვის ტალღების ძირითადი მახასიათებელია: სიმაღლე – ვერტიკალური მანძილი ტალღების თხემსა და ძირს შორის, სიგრძე – ჰორიზონტალური მანძილი ტალღების ორ მეზობელ თხემსა თუ ძირს შორის. ტალღების გადაადგილების სიჩქარე ანუ ფაზური სიჩქარე არის ტალღების პერიოდი. ქარისმიერი ზღვის ტალღების პერიოდი 30 წმ არ აღემატება, ბარიული და სეისმური ზღვის ტალღების პერიოდია წუთები, ათეული წუთები და საათები. მოქცევის ტალღების პერიოდი განისაზღვრება საათებით. ქარისმიერი ტალღები იძულებითი ტალღებია. ღია ზღვაში მათი სიგრძე ზოგჯერ 400 მ აღწევს, სიმაღლე 12-13 მ, ხოლო სიჩქარე 14-15 მ/წმ. ღრმა ზღვაში ტალღების ხასიათს განაპირობებს ქარის სიჩქარე და ხანგრძლივობა. მარჩხ ზღვაში ტალღების წარმომქმნელი დამატებითი ფაქტორებია ზღვის სიღრმე და ფსკერის რელიეფი; მცირე სიღრმე ზღუდავს ტალღების ზრდას. თუ ღელვის გამომწვევი ქარი ჩადგა, ქარისმიერი ტალღები თანდათან თავისუფალ ტალღებად გარდაიქმნება და წარმოიქმნება ლივლივი. ზღვის ტალღების შესწავლას დიდი პრაქტიკული მნიშნვნელობა აქვს ნაოსნობისათვის, საზღვაო ჰიდროტექნიკური მშენებლობისათვის, გემთმშენებლობისათვის და ა.შ. ქარისმიერ ტალღებზე დაკვირვება წარმოებს ტალღასაზომი ლარტყმებით, ტალღასაზომებით და ტალღაჩასაწერებით. გრძელპერიოდიან მოქცევის ტალღებზე დაკვირვებას აწარმოებენ მარიოგრაფებით. მიქცევა და მოქცევა მკვლელი ტალღები სეიშები ცუნამი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 648. Снежинский В. А., Практическая океанография, Л., 1951.
აბუდელაურის მყინვარი

აბუდელაურის მყინვარი — მცირე მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხევსურეთში, ჭიუხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1900 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ზემოქმედების გეომორფოლოგიის ნიშნები კარგად არის გამოხატული ცირკებისა და მორენების სახით. აბუდელაურის მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი აბუდელაური. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 35.
ქვემო ნიჩბისი

ქვემო ნიჩბისი — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში (ნიჩბისის თემის ცენტრი (სოფლები: ქვემო ნიჩბისი, ახალი ნიჩბისი, ზემო ნიჩბისი, სასხორი). მდებარეობს მდინარე ნიჩბისისწყლის ნაპირებზე, ნიჩბისის სერის ძირას, ზღვის დონიდან 710 მ, მცხეთიდან 18 კმ, ძეგვის რკინიგზის სადგურიდან 8 კმ. სოფელში გადის სასხორი — დიდგორის საავტომობილო გზა. მთავარი სტატია: ნიჩბისი. სოფელი ქვემო ნიჩბისი ისტორიული ძეგლია, იგი სოფელ ნიჩბისის ნაწილი იყო. ნიჩბისი ახალი ნიჩბისის, ზემო ნიჩბისისა და ქვემო ნიჩბისის ძველი სახელწოდებაა. ისტორიული სოფელი ნიჩბისი ახლანდელი ქვემო ნიჩბისი უნდა იყოს. ქვემო ნიჩბისი ქართლის ერთ-ერთი უძველესი სოფელია. აქ არის მინის და ჭიქურის დასამზადებელი კვარცის ქვიშის საბადოები, ამიტომ მცხეთასთან, გორთან და მეჯვრისხევთან ერთად ნიჩბისი მეჭურჭლეობის განთქმული ცენტრი იყო. ნიჩბისი მოხსენიებულია გიორგი II-ის 1072 წლის სიგელში. მეფე გიორგი II-ს სოფელი შიომღვიმის მონასტრისათვის შეუწირავს. სოფელზე შეუვალობის სიგელი მონასტერს 1170 წელს განუახლეს. XVII საუკუნიდან, 1615 წელს მეფე ლუარსაბმა ნიჩბისი ქაიხოსრო და მერაბ ციციშვილების საგვარეულოს უბოძა. XVIII საუკუნეში სოფელი ლეკთა გამუდმებულმა შემოსევებმა გააჩანაგა. ამავე საუკუნის მიწურულისათვის სოფელში 7 კომლიღა ცხოვრობდა. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა მეთესლეობის ექსპერიმენტული მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 432 ადამიანი. სოფლის ტერიტორიაზე რამდენიმე ისტორიული ძეგლი დგას. მათ შორის აღსანიშნავია 1871 წელს აშენებული ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია და იოანე მახარობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია, რომელიც სამშენებლო წარწერის თანახმად აგებულია ელიოზის ძეების მიერ. სოფლის განაპირას დგას IV საუკუნის დარბაზული ეკლესია „ღვთაება“, რომელსაც, ასევე, კიკოლიანთ საყდარად მოიხსენიებენ. სოფლის სასაფლაოებზე მრავლადაა XX საუკუნის დასაწყისის საფლავის ქვები. სოფლის ცენტრში მოქმედებს 1933 წელს გაყვანილი წყარო, რომელიც წარწერის თანახმად გაყვანილია სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარიატის მიერ. მთავარი სტატია: ციციშვილების ციხე-დარბაზი. სოფლის ცენტრში დგას ციციშვილების ციხე-დარბაზი, რომელიც აშენებულია XVII საუკუნეში, 1615 წელზე გვიან. ციხის ტერიტორიაზე დგას კოშკი, აბანო. შემორჩენილია (სავარაუდოდ) ლაზარეთის, აფთიაქის, ეკლესიისა და სკოლის ნანგრევები. მთავარი სტატია: ქვემო ნიჩბისის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია. სოფლის განაპირას დგას წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია. ეკლესიას ჯვარ-გუმბათოვანი ფორმა აქვს, თუმცა გუმბათი არ ადგას. ლეგენდის თანახმად, ეკლესიის მშენებელი მცხეთის ეპისკოპოსმა მოაკვლევინა, რის გამოც ეკლესია დაუმთავრებელი დარჩა. ეკლესია აშენებულია XVI-XVII საუკუნეებში. ეკლესიის პერანგი XVIII საუკუნეს მიეკუთვნება. პერანგი მხოლოდ დასავლეთ ფასადზეა შემორჩენილი. ამავე ფასადზე გამოსახულია ჩუქურთმები. სოფლიდან 10 კმ. დაშორებით მდებარეობს არქეოლოგიური ძეგლი ნატბეური. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 515. ჭყონია თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 310-311. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
მკვლელი ტალღები

მკვლელი ტალღები — რამდენიმე ათეული მეტრის სიმაღლის გიგანტური მარტოხელა ტალღები. წარმოიქმნება ოკეანეში და ახასიათებს ზღვის ტალღების მსგავსი ხასიათი. მკვლელი ტალღების ფენომენი მდგომარეობს იმაში, რომ მათ ანომალიურად დიდი აბსოლუტური სიმაღლეები ახასიაათებთ და მათი გაჩენა მიმდინარეობს მოულოდნელად. მკვლელი ტალღების წარმოქმნა გეოლოგიურ-გეოფიზიკურ მოვლენებთან კი არ არის დაკავშირებული, არამედ სუსტ ქარებსა და ოკეანის სუსტ ღელვებთან, რასაც საბოლოოდ უდიდესი ბუნებრივი პროცესები მოჰყვება. გარკვეული დროის განმავლობაში ბუნების აღნიშნული ფენომენი გამოგონილ მოვლენად მიიჩნეოდა. თუმცა ერთ-ერთი პროექტის ფარგლებში ჩატარებული კვლევების შედეგად, წარმოებდა მსოფლიო ოკეანის ზედაპირის მონიტორინგი, რომელიც განხორციელდა რადარული თანამგზავრების ERS-1 და ERS-2-ის მეშვეობით (ევროპული კოსმოსური სააგენტო, ЕSА), რამაც გამოავლინა მკვლელი ტალღების ფენომენი და ასე თუ ისე ახსნა მისი ბუნება. მკვლელი ტალღები დიდი ხნის მოვლენაა. არაერთხელ დააზიანა დიდი ლაინერები, გემები და სხვა. ნამდვილი მკვლელი ტალღები აყენებენ დიდ ზიანს საზღვაო კონსტრუქციებსაც. მკვლელი ტალღების სიმაღლე დაახლოებით 20-30 მ-ით განისაზღვრება. Freak waves spotted from space, BBC News Online Ship-sinking monster waves revealed by ESA satellites
ლიპყინული

ლიპყინული — მკვრივი ყინულის ფენა, რომელიც წარმოიქმნება დედამიწასა და საგნებზე, მათ ზედაპირზე გადაცივებული წვიმის წვეთებისა და ნისლის დაყინვისას. ლიპყინული უმეტესად სუსტი ყინვების (0°-იდან –3°-მდე), ზოგჯერ უფრო დაბალი ტემპერატურის (–16°) დროს ჩნდება. წარმოიქმნება ძირითადად საგნის ქარპირა მხარეს. დაყინული ყინულის ქერქის სისქე რამდენიმე სანტიმეტრია. თავისი სიმძიმით ამტვრევს ხეებს, ბოძებს, იწვევს გზებზე მიმოსვლის შეწყვეტას, წყვეტს ელექტროგადაცემის ხაზებს. ლიპყინული საქართველოში ჩნდება აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ცივი ჰაერის მასების შემოჭრის დროს; მის გაჩენაში დიდ როლს ასრულებს რელიეფის ფორმა, განსაკუთრებით ქედების მიმართულება. ლიპყინული უფრო ხშირია ქარისკენ მიქცეულ ფერდობებზე. ლიპყინული ჯავახეთის ქედზე, ლიხის ქედის დასაველთ კალთაზე, გაგრის ქედსა და მამისონის უღელტეხილზე წელიწადში 3–6 დღეა. იშვიათად ჩნდება საქართველოს მთიანეთშორის ბარში. ↑ Гололёд | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-30. ციტირების თარიღი: 2021-02-09. ↑ გობეჯიშვილი რ., კოტლიაკოვი ვ., გლაციოლოგია, თბ., 2006.
კარლოს კინტანილია

კარლოს კინტანილია (ესპ. Carlos Quintanilla, დ. 22 იანვარი, 1888, კოჩაბამბა, ბოლივია — გ. 8 ივნისი, 1964, კოჩაბამბა, ბოლივია) — ბოლივიელი გენერალი და პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1939–1940 წლებში ბოლივიის პრეზიდენტი 1939 წლის 23 აგვისტოდან — 1940 წლის 15 აპრილამდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia De Bolivia", 5th edition. ბოლივიის პრეზიდენტი
ენრიკე პენიარანდა

ენრიკე პენიარანდა (ესპ. Enrique Peñaranda del Castillo, დ. 15 ნოემბერი, 1892, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 22 დეკემბერი, 1969, მადრიდი, ესპანეთი) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1940-1943 წწ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1940 წლის 15 აპრილიდან — 1943 წლის 20 დეკემბრამდე. Querejazu Calvo, Roberto. "Masamaclay." Farcau, Bruce W. "The Chaco War: Bolivia and Paraguay, 1932-1935." Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia De Bolivia," 5th edition., pp. 551-573. ბოლივიის პრეზიდენტი
გალბერტო ვილიაროელი

გალბერტო ვილიაროელი (ესპ. Gualberto Villarroel López, დ. 15 დეკემბერი, 1908, კოჩაბამბა, ბოლივია — გ. 21 ივლისი, 1946, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1943-1946 წწ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1943 წლის 20 დეკემბრიდან — მის გარდაცვალებამდე, 1946 წლის 21 ივლისამდე. Céspedes, Augusto. "El Presidente Colgado." Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, 3rd edition. pp. 572-577. ბოლივიის პრეზიდენტი
ნესტორ გილენი

ნესტორ გილენი (ესპ. Néstor Guillén Olmos, დ. 28 იანვარი, 1890, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 12 მარტი, 1966) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1946 წ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1946 წლის 21 ივლისიდან — 1946 წლის 15 აგვისტომდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia De Bolivia", 3rd edition., pp. 577-578. ბოლივიის პრეზიდენტი
აბუნა

აბუნა (ესპ. Río Abuná, პორტ. Rio Abunã) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. წარმოადგენს ამაზონის აუზის ნაწილს და გაედინება ჩრდილოეთ ბოლივიისა და ჩრდილო-დასავლეთ ბრაზილიის ტერიტორიაზე. მდინარე სათავეს იღებს პერუს ანდებში და მისი სიგრძე 375 კმ-ია. დაახლოებით 320 კმ-ის სიგრძეზე, ქვემო დინებაზე, სანაოსნოა. ქალაქ მანოასთან, ის ერთვის ამაზონის შენაკადს - მდინარე მადეირას. შესართავთან, ბრაზილიის მხარეს მდებარეობს ქალაქი აბუნა. ბოლივიის მდინარეების სია მდინარე აბუნა, მონაცემები
9 აპრილი

9 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 99-ე დღე (ნაკიან წლებში — მე-100 დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 266 დღე. 1682 : ლა სალმა აღმოაჩინა მდინარე მისისიპის შესართავი 1770 : ჯეიმზ კუკმა აღმოაჩინა ბოტანის ყურე ავსტრალიასთან 1927 : ამუშავდა ზაჰესი, რომელმაც პირველი დენი მისცა თბილისს 1940 : გერმანული ჯარები შეიჭრნენ დანიასა და ნორვეგიაში 1989 : „9 აპრილის სისხლიანი კვირა“ — საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მიერ ორგანიზებული მრავალდღიანი ანტისამთავრობო მშვიდობიანი აქცია თბილისში სასტიკად იქნა დარბეული მოსკოვის კრემლის (უშუალოდ კომპარტიის ცკ-ს პოლიტბიუროს) მითითებით, საბჭოთა არმიის სპეციალურად გაგზავნილი სადესანტო შენაერთის მიერ (ორლესული სასანგრე ნიჩბების, მომწამლავი გაზისა და ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით). ამ ბარბაროსული სადამსჯელო ოპერაციის შედეგად დაიღუპა 21 ადამიანი, დასახიჩრდა და მოიწამლა აქციის რამდენიმე ასეული მონაწილე. დაპატიმრებულ იქნენ აქციის ორგანიზატორები (მათ შორის, ზვიად გამსახურდია და მერაბ კოსტავა), თბილისში გამოცხადდა საკომენდანტო საათი. 1991 : 31 მარტის საყოველთაო-სახალხო რეფერენდუმის შედეგების საფუძველზე საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ მიიღო „საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი“ 2009 : ოპოზიციის მიერ პარლამენტის წინ გამართულ მიტინგზე დაახლოებით 50 000 ადამიანი შეიკრიბა. 2010 : რიგით მე-18 შესწორება შევიდა პაკისტანის კონსტიტუციაში, რომლითაც პრეზიდენტს პარლამენტის დათხოვნის უფლება ჩამოერთვა. გამოხცადდა უნუნსეპტიუმის პირველი წარმატებული სინთეზი, ქიმიური ელემენტი ატომური რიცხვით 117. 2017 : ბზობის დღესასწაულზე ეგვიპტეში კოპტურ ეკლესიებზე განხორციელებული ტერაქტები დროს 41 დაიღუპა და 136 ადამიანი დაშავდა. 2024 : საიმონ ჰარისი ირლანდიის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1821 : შარლ ბოდლერი — ფრანგი მწერალი. 1859 : იულიუს ჰარტი — გერმანელი მწერალი. 1830 : ედვარდ მეიბრიჯი — ინგლისელი ფოტოგრაფი. 1902 : ალექსანდრე ბარამიძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე. 1933 : ჟან-პოლ ბელმონდო — ფრანგი კინომსახიობი. 1978 : ლევან ჭოლაძე — ქართველი დიპლომატი, საქართველოს კონტროლის პალატის თავმჯდომარე 2007-2008 წლებში. 1990 : კრისტენ სტიუარტი — ამერიკელი მსახიობი. 491: ზენონი — ბიზანტიის იმპერატორი; 1553 : რაბლე, ფრანსუა — ფრანგი მწერალი 1626 : ბეკონი, ფრენსის — ინგლისელი ფილოსოფოსი 1928 : აწყურელი, დავით — ქართველი მსახიობი 1945 : კანარისი, ვილჰელმ — გერმანელი ადმირალი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ირინეოს სირმელი მალქოზ ასური ვასილი ახალი იოანე წინასწარმხედველი ბაჰაიზმი : ჯალალის დღესასწაული, ბაჰაისტური კალენდრის პირველი დღე საქართველო : სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის დღე სხვა თვეები
თომას მონხე

თომას მონხე (ესპ. Tomás Monje Gutierréz, დ. 21 დეკემბერი, 1884, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 15 ივლისი, 1954, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1946-1947 წწ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1946 წლის 15 აგვისტოდან — 1947 წლის 10 მარტამდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia de Bolivia", 3rd edition. pp. 577-578. ბოლივიის პრეზიდენტი
ენრიკე ჰერცოგი

ენრიკე ჰერცოგი (ესპ. Enrique Hertzog Garaizabal, დ. 10 დეკემბერი, 1896, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 18 დეკემბერი, 1981, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1947-1949 წწ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1947 წლის 10 მარტიდან — 1949 წლის 22 ოქტომბრამდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia de Bolivia", 3rd edition., pp. 579-582. ბოლივიის პრეზიდენტი
მამერტო ურიოლაგოიტია

მამერტო ურიოლაგოიტია (ესპ. Mamerto Urriolagoitía Harriague, დ. 5 დეკემბერი, 1895, სუკრე, ბოლივია — გ. 4 ივნისი, 1974, სუკრე, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1949–1951 წლებში. ბოლივიის პრეზიდენტი 1949 წლის 22 ოქტომბრიდან — 1951 წლის 16 მაისამდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia de Bolivia", 3rd edition., pp. 579-587. ბოლივიის პრეზიდენტი
უგო ბალივიანი

უგო ბალივიანი (ესპ. Hugo Ballivián Rojas, დ. 7 ივნისი, 1901, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 15 ივლისი, 1993, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1951–1952 წლებში. ბოლივიის პრეზიდენტი 1951 წლის 16 მაისიდან — 1952 წლის 11 აპრილამდე. Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia de Bolivia", 3rd edition., pp. 584-587. ბოლივიის პრეზიდენტი
ვიქტორ პას ესტენსორო

ვიქტორ პას ესტენსორო (ესპ. Ángel Víctor Paz Estenssoro, დ. 2 ოქტომბერი, 1907, ტარიხა, ბოლივია — გ. 7 ივნისი, 2001, ტარიხა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი ოთხჯერ, 1952-1956, 1960-1964 და 1985-1989 წწ. პირველად თანამდებობა დაიკავა 1952 წლის 16 აპრილს, ეკავა 1956 წლის 6 აგვისტომდე. მეორედ — 1960 წლის 6 აგვისტოდან, 1964 წლის 6 აგვისტომდე. მესამედ — 1964 წლის 6 აგვისტოდან, 1964 წლის 4 ნოემბრამდე. მეოთხედ — 1985 წლის 6 აგვისტოდან, 1989 წლის 6 აგვისტომდე. დაიბადა მდიდარი არისტოკრატის ოჯახში. დაამთავრა ლა-პასის სან-ანდრესის უნივერსიტეტის სამართლისა და ეკონომიკის ფაკულტეტი. მონაწილეობდა 1932–1935 წელს პარაგვაი–ბოლივიას შორის წარმოებულ ჩაკოს ომში. 1938–1939 და 1940–1941 წლებში ეროვნული კონგრესის დეპუტატია ტარიხას დეპარტამენტიდან. Book Rags Bolivian government profile of Paz Estenssoro დაარქივებული 2007-06-26 საიტზე Wayback Machine. (ესპანურად) ბოლივიის პრეზიდენტი
ხეერტ ვილდერსი

ხეერტ ვილდერსი (დ. 6 სექტემბერი, 1963, ვენლო, ლიმბურგის პროვინცია) — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი, თავისუფლების პარტიის თავმჯდომარე და 1998 წლიდან მოყოლებული ნიდერლანდების მეორე სენატის წევრი. ვილდერსი საზოგადოებაში განსაკუთრებით ცნობილია ისლამის კრიტიკით. ხეერტ ვილდერსი დაიბადა ნიდერლანდელი მამისა და ნიდერლანდელ–ინდიელი დედის სახლში ვენლოში. ვილდერსი სწავლობდა რომაულ–კათოლიკურ წმინდა თომასის კოლეჯში. ის მონათლეს კათოლიკურად, მაგრამ სრულწლოვანი როცა გახდა, უარი თქვა მან კათოლიკური ეკლესიის წევრობაზე. 18 წლის იყო ვილდერსი, როცა პირველად ესტუმრა ერთ–ერთ ისლამურ სახელმწიფოს, სადაც მისი თქმით, მეგობრული დახვედრის გარდა ისლამი მმართველების შიში დაამახსოვრდა. სკოლის დამთავრებისა და 1983/1984 წლებში სამხედრო მოვალეობის მოხდის შემდეგ, ვილდერსი მუშაობდა სადაზღვევო კომპანიებში. ამავდროულად ის სწავლობდა სამართალთმცოდნეობას ნიდერლანდების ოპენის უნივერსიტეტში. შემდეგ ვილდერსი მუშაობდა რამდენიმე თვე ისრაელში. ვილდერსისა და მისი პარტიისათის ისრაელი ერთ–ერთი მთავარი მოკავშირეა. 1992 წლის 31 ივლისს ვილდერსი დაქორწინდა თავის უნგრელ მეუღლეზე, კრიშტინაზე, ბუდაპეშტში. 1998 წელს ვილდერსი გახდა სახალხო პარტია თავისუფლებისა და დემოკრატიისათის წევრი. იმავე წელს არჩეული იქნა ვილდერსი უტრეხტში ნიდერლანდების მეორე სენატის წევრად. 2002 წელს დატოვა მან თავისი ყოფილი პარტია, 2006 წელს კი დააარსა საკუთარი პარტია თავისუფლებისათის. 2006 წლის ნიდერლანდების საპარლამენტო არჩევნებში პარტია თავისუფლებამ ხმების 5,9 % მიიღო. ბიოგრაფია ↑ Ray M. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ 4.0 4.1 Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ https://www.kiesraad.nl/binaries/kiesraad/documenten/proces-verbalen/2023/10/23/definitief-vastgestelde-kandidatenlijsten-tk-2023/Kandidatenlijsten_TK2023.zip ↑ 6.0 6.1 geni.com — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2621214"></a>
ლეონიდ სტადნიკი

ლეონიდ სტადნიკი (უკრ. Леонід Іванович Стадник; დ. 5 აგვისტო, 1970, პოდოლიანცი — გ. 24 აგვისტო, 2014, პოდოლიანცი) — უკრაინელი გიგანტი. მისი სიმაღლე აღწევდა 257 სმ-ს, ხოლო წონა 200 კგ-ს. 2003 წლამდე მუშაობდა ვეტ-ექიმად უკრაინის ერთ-ერთ სოფელში. ცხოვრობდა დედამისთან ერთად სოფელ პოდოლიანცში. სტადნიკი პირველი ჯგუფის ინვალიდი იყო, მან არაერთი ოპერაცია გადაიტანა თავის ტვინზე. 12 წლის ასაკში სტადნიკმა თავის ტვინზე ოპერაცია გაიკეთა, რის შემდეგ განუვითარდა ჰიპოფიზი, რამაც საბოლოოდ გამოიწვია აკრომეგალია. სტადნიკი დიდი ხნის განმავლობაში გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნს უარს ეუბნებოდა სიმაღლეში გაზომვაზე, თუმცა 2007 წელს იგი დათანხმდა გამომცემლობას და სიმაღლეში გაიზომა. აღმოჩნდა, რომ ლეონიდ სტადნიკი 2007 წლისათვის პლანეტის ყველაზე მაღალი ადამიანია. მანამდე ეს ტიტული მონღოლ გიგანტს ბაო სიშუნს ეკუთვნოდა. 2008 წელს გინესის რეკორდების წიგნმა ყველაზე მაღალი ადამიანის ტიტული დაუბრუნა ბაო სიშუნს, რამეთუ სტადნიკმა უარი განაცხადა სიმაღლეში ხელახლა გაზომვაზე. სტადნიკი აგრძელებდა სიმაღლეში მომატებას. უკანასკნელ წლებში გაიზარდა 2 სანტიმეტრით. მეტად უჭირდა გადაადგილება. უკრაინელმა ბიზნესმენებმა ლეონიდ სტადნიკს აჩუქეს სატელიტური ანტენა და კომპიუტერი. აღსანიშნავია, რომ სტადნიკი რამდენიმე წლის წინ უკრაინის იმდროინდელ პრეზიდენტს ვიქტორ იუშჩენკოს შეხვდა. 2008 წლის აპრილში იუშჩენკომ მას გადასცა ავტომობილი Chevrolet. სტადნიკი გარდაიცვალა 44 წლის ასაკში. გარდაცვალების მიზეზი ტვინში სისხლის ჩაქცევა გახდა. ბოლო წლებში კარჩაკეტილ ცხოვრებას ეწეოდა, უარს ამბობდა ჟურნალისტებთან შეხვედრაზე და როგორც ამბობდა ყველაზე მეტად სურდა ეცხოვრა „როგორც ყველა ნორმალურ ადამიანს“. ლეონიდ სტადნიკი მშობლიურ სოფელში დაკრძალეს. ლეონიდ სტადნიკი, ინფორმაცია, ფოტოსურათები დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ლეონიდ სტადნიკი (ინგლისური) ლეონიდ სტადნიკი (რუსული)
ისლა-სუარესი

ისლა-სუარესი (ესპ. Isla Suárez) — მდინარის კუნძული ამაზონის აუზში, მდინარე მამორეში. მდებარეობს ბოლივია-ბრაზილიის საზღვარზე. კუნძული 1867 წლის აიაკუჩოს ხელშეკრულებიდან დღემდე სადავოა ამ ორ ქვეყანას შორის. ასევე სადავოა მდინარე მამორესა და გუაპორეში მდებარე სხვა 80-მდე კუნძული. ისლა-სუარესის 70%-ს დღეს ბრაზილია აკონტროლებს. ფართობი შეადგენს 2.58 კმ²-ს, მაქსიმალური სიგრძე 3.3 კმ-ს, სიგანე 1.1 კმ-ს. FRONTERAS Y LÍMITES DE BRASIL დაარქივებული 2014-04-24 საიტზე Wayback Machine. აიაკუჩოს ხელშეკრულება დაარქივებული 2014-04-07 საიტზე Wayback Machine.
შუბარა

შუბარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალშენის თემი), მდინარე დასავლეთის გუმისთის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მ, სოხუმიდან 25 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 54. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ვიაჩა

ვიაჩა (ესპ. Viacha) — ქალაქი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ლა-პასიდან 22 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. 2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 36 824 ადამიანს შეადგენს. ვიაჩაში მდებარეობს ბოლივიის უდიდესი ცემენტის ქარხნები. ეკონომიკაში ასევე დიდი ადგილი უკავია სოფლის მეურნეობას, კერძოდ კარტოფილის მოყვანას. ქალაქი ტიტიკაკას ტბის სიახლოვეს მდებარეობს იქ, სადაც ასობით წლის წინ ინკები სახლობდნენ, ამიტომ ის მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრია. ბოლივიის ქალაქების სია ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი http://viacha.blogspot.com/ ტურები ვიაჩაში
შიცკვარა

შიცკვარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ეშერის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე შიცკვარის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მ, სოხუმიდან 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 10. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .