laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვოლოშური ცხვარი

ვოლოშური ცხვარი — უხეშმატყლიანი ცხვრის ჯიში სახორცე-სამატყლე მიმართულებისა. გრძელტანიანი და გრძელცხიმკუდიანია. ერკემლის მასაა 60–80 კგ, ნერბისა — 50–60 კგ. წელიწადში მატყლის ნაპარსი ერკემლისა 3–5 კგ. ნერბისა 2–4 კგ. მატყლი უხეშია, არაერთგვაროვანი, კულულის სიგრძე 12–20 სმ. საკლავის გამოსავალი 55%-ს აღწევს. ვოლოშური ცხვარი ფართოდ გამოიყენეს წმინდამატყლიან ცხვართან შესაჯვარებლად, რის შედეგადაც მიიღეს წმინდამატყლიანი ცხვრის ძვირფასი ჯგუფი, რომელსაც საუკეთესო ხარისხის მატყლი აქვს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 449.
ვომბატისებრნი

ვომბატისებრნი (ლათ. Vombatidae) — ძუძუმწოვართა ოჯახი ჩანთოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 1 მ, წონა — 40 კგ. გავრცელებული არიან ავსტრალიასა და კუნძულ ტასმანიაზე. ცნობილია 2 გვარი: Vombatus და Lasiorhinus. ბინადრობენ უმთავრესად ტყეებში, პატარ-პატარა ჯგუფებად. იკვებებიან ბალახით, ზოგჯერ ჭამენ ხის ქერქსა და ფესვებს, სოკოებს. შობენ 2-3 ნაშიერს. ადგილობრივი მოსახლეობა ბეწვისათვის ანადგურებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 454.
საზამთრო

საზამთრო (ლათ. Citrullus) — ერთ ან მრავალწლოვანი მცენარის გვარი გოგროვანთა ოჯახისა. ნაყოფი გოგრულაა, სფეროსებრი, ოვალური ან ცილინდრული; შეფერილობა — თეთრიდან მუქ მწვანამდე. კანი შეიძლება მოხატული იყოს ბადისებრი ვარაყით ან ზოლებით, ლაქებით და სხვა. რბილობი ვარდისფერი, წითელი, ჟოლოსფერი, იშვიათად თეთრი ან ყვითელია. ცნობილია საზამთროს 3 სახეობა: ველური (ლათ. Citrullus colocynthis), სასუფრე (ლათ. Citrullus vulgarus) და საკვები (ლათ. Citrullus colocynthoides). საზამთრო სითბოს მოყვარულია, ნიადაგის მიმართ ნაკლებმომთხოვნი. სამშობლოა სამხრეთ აფრიკა. ფართოდაა გავრცელებული სასუფრე საზამთრო, რომელიც იწონის 0,6-16 კგ-მდე, შეიცავს 11%-მდე შაქარს, ვიტამინებს და სხვა. იყენებენ ნედლად დამწნილებულს (პატარებს). ამზადებენ თაფლს, ცუკატს და სხვა. საშუალო მოსავლიანობა 150-200 ც/ჰა, საკვები საზამთროსი — 250-300ც/ჰა. ცხოველი ჭამს ნედლად და დასილოსებულს. სასუფრე საზამთროს გავრცელებული ჯიშებია „პობედიტელ-395“, „სტოქსა-647-/649“ და სხვა. საკვები საზამთროსი — „დისხიმი“, „ბროდსკი 37-42“ და სხვა. საქართველოში გავრცელებული ადგილობრივი ჯიშები: „მუხრანის“, „კახური“, „შავი“, „სოხუმის“ და სხვა. საზამთროს ნაყოფის რბილანა გამოირჩევა სასიამოვნო გემოთი და კარგად კლავს წყურვილს. კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 643—644.
პეტრე I-ის სახლი (ნიჟნი-ნოვგოროდი)

პეტრე I-ის სახლი (რუს. Домик Петра I) — ღირსშესანიშნაობა ნიჟნი-ნოვოგორდში. მდებარეობს თანამედროვე პოჩაინის ქუჩაზე (სახლი 27). შენობა ააშენეს XVII საუკუნეში. ადგილობრივი გადმოცემის მიხედვით, ამ სახლში იმპერატორი პეტრე I ორჯერ შეჩერებულა: პირველად 1695 წელს აზოვის ლაშქრობის წინ, ხოლო მეორედ - 1722 წელს, როდესაც მიემგზავრებოდა ნიჟნი-ნოვგოროდში კუზმა მინინის საფლავის მოსანახულებლად. თავდაპირველად სახლი ეკუთვნოდა ვაჭარ ჩატიგინს, რის გამოც სახლის მეორე სახელწოდებაა ჩატიგინის სახლი. XVIII საუკუნეში ვაჭარ დოკუკინების კუთვნილებაა, 1765 წელს მიხაილ დოკუკინის ქვრივის ირინა პეტრეს ასულს ეკუთვნის. შემდეგ პერიოდში სახლის მფლობელები არაერთხელ შეიცვალა. XIX საუკუნეში შენობა ძლიერ მოძველდა და გამოიყენებოდა როგორც ღამის გასათენებელი სახლი. 1888 წელს სახლი შეიძინა ნიჟნი-ნოვგოროდის სამეცნიერო არქივმა, რათა მასში განეთავსებინა ისტორიული მასალები. 2008 წლის 6 მარტს ნიჟნი-ნოვგოროდის მთავრობამ ჩატიგინის სახლის საზღვრები აღიარა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად. 1996-2005 წლებში პეტრე I-ის სახლის სარდაფში განთავსებული იყო ამავე სახელწოდების პაბი, საკონცერტო მოედნით, რომელიც გათვლილი იყო ნიჟნი-ნოვგოროდელი მუსიკოსებისათვის. „მცირე სცენა“ ადგილს უთმობდა როკ-ჯგუფებს, რომელთა უმეტესობაც შემდეგ ცნობილი გახდნენ. აქ გამოდიოდნენ: „ДНК“, „Не Нашего мира“ (შემდეგ „Uma2rmaH“), ალექსი ხრინოვი, „40 градусов“, Shannon, The Racoons, The Dartz (სანქტ-პეტერბურგი), Puck & Piper (მოსკოვი), „Мата Хари“ (ძერჟინსკი). 2005 წლის ივნისში ქალაქის ადმინისტრაციამ იჯარა აღარ გაუხანგრძლივა მფლობელებს და აუკრძალა მსგავსი აქტივობები ისტორიულ ნაგებობაში. ამჟამად ნაგებობა ნახევრადდანგრეულ მდგომარეობაში იმყოფება. Дом Петра Первого в Нижнем Новгороде на сайте «Чудеса России» დაარქივებული 2012-06-03 საიტზე Wayback Machine. Статья Светланы Высоцкой «Глянуть на Почайну» დაარქივებული 2014-05-27 საიტზე Wayback Machine. Библиографический очерк «Царственные особы в Нижнем Новгороде»
ბერგამის ალპები

ბერგამის ალპები (იტალ. Alpi Orobie) — ქედი ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის ალპების ძირითადი ნაწილი. სიგრძე დაახლოებით 80 კმ, სიმაღლე 3052 მ (მთა პიცო-კოკა). მაღალი მწვერვალებია: პუნტა-სკაისი (3040 მ), პიცო-რედორტა (3038 მ) და სხვა. ჩრდილოეთით შემოზღუდულია მდინარე ადის ხეობით (ვალტელინა), აღმოსავლეთით ეშვება მდინარე ოლოს ხეობისკენ, დასავლეთით — კომოს ტბისკენ, სამხრეთით გადადის ლომბარდიის წინაალპებში. ბერგამის ალპები აგებულია უძველესი კრისტალური და დანალექი ქანებით. გაბატონებულია ფართოფოთლოვანი ტყე (მუხა, წაბლი, წიფელი), რომელიც სიმაღლის მატებასთან ერთად გადადის ჯერ წიწვოვან ტყეში, ხოლო შემდეგ სუბალპურ და ალპურ მდელოებში. ბერგამის ალპები — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ნაციონალ-ვანდალიზმი

ნაციონალ-ვანდალიზმი — ულტრანაციონლისტური კონცეფცია, რომლის დროსაც დევიაციის დესტრუქტიული ფორმა, რომელიც ვლინდება ხელოვნების ნიმუშების განადგურებასა ან შეურაცხყოფაში, გამართლებულია ნაციონალური იდეისადმი კუთვნილებით.
4GB

4GB — ელექტრონული მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი საქართველოში. ტარდება ყოველწლიურად 2011 წლიდან. ეძღვნება ერთ-ერთი პირველი ქართველი დიჯეის, გიორგი ბაქანიძის, ხსოვნას. ტრადიციულად, ფესტივალის მთავარი შემსრულებელია გერმანელი მიშელ მაიერი. 2013-2017 წლებში 4GB-ს ზედიზედ ხუთჯერ მიენიჭა წლის საუკეთესო ფესტივალის ტიტული ქართული ელექტრონული მუსიკის დაჯილდოების ცერემონიალის, ელექტრონავტის, მიერ. 4GB Festival 2018 - Hammock. At.ge. ციტირების თარიღი: 15 ივლისი 2018. 4GB - ფესტივალის შესახებ. 4gb.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 აგვისტო 2018. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018. ↑ Electronauts დაჯილდოება. Electronauts. ციტირების თარიღი: 17 ივლისი 2018.[მკვდარი ბმული] ↑ RA: 4GB Festival. Resident Advisor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-04. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018. ↑ RA: 4GB Festival 2015. Resident Advisor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-04. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018. ↑ RA: 4GB. Resident Advisor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-04. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018. ↑ RA: 4GB Festival 2017. Resident Advisor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-04. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018. ↑ RA: 4GB 2018. Resident Advisor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-04. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი 2018.
ნოდარ მალაზონია

ნოდარ მალაზონია (დ. 27 აპრილი, 1929, ოზურგეთი, საქართველოს სსრ) — ქართველი გრაფიკოსი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1966), საქართველოს ეროვნული ვალუტის, ქართული ლარის დიზაინის ერთ-ერთი ავტორი. მისი მამა ლადო მალაზონია აგრეთვე მხატვარი იყო. ნოდარ მალაზონია დაიბადა 1929 წლის 27 აპრილს ქალაქ ოზურგეთში. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტი. 1956 წლიდან მონაწილეობს სხვადასხვა გამოფენებში, ხოლო 1958 წლიდან იყო ჟურნალ „ნიანგის“ მთავარი მხატვარი. საქართველოს საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ქვეყანა ეკონომიკურ კოლაფსში აღმოჩნდა, როდესაც რუსეთმა დაბლოკა ქართული ფულის რეზერვი და არ აწვდიდა რუბლს თბილისს. შედეგად, ქვეყანაში ამოიწურა სავალუტო რეზერვი და სიტუაციიდან ერთადერთი გამოსავალი ქვეყნის თავისი ფულის გამოშვება გახდა. ეროვნულ ვალუტაზე მუშაობა 1990 წლიდან დაიწყო, სადაც აქტიურად ჩაერთო მალაზონიაც, რომელიც 1990–1998 წლებში, მ. მალაზონიასთან ერთად შექმნა ქართული ლარის, პასპორტის, საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობის, ვაუჩერის, ქართული კუპონის, მართვის მოწმობის, ქართული თეთრის დიზაინი. სარეკლამო-საგამომცემლო კომპანია „ბენეფისის“ გენერალური დირექტორია. 1978 — კატანიის ტურისტული პლაკატების საერთაშორისო გამოფენის უმაღლესი ჯილდო, "ოქროს სპილო" და პრეზიდენტის ვერცხლის მედალი 1974 — ჟურნალ „კროკოდილი“, ბრინჯაოს მედალი 1966 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი 1966 — საქართველოს მხატვართა კავშირი, ბრინჯაოს მედალი 1964 — საქართველოს მხატვართა კავშირი, ბრინჯაოს მედალი 1961 — სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა (ВДНХ), ვერცხლის მედალი 1960 — ბერლინის გამოფენის პრემია 1957 — საქართველოს ახალგაზრდობის და სტუდენტთა ფესტივალის ლაურეატი საქართველოს სახალხო მხატვარი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 379. ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბილისი, 1998-1999. გვ. 208 ნოდარ მალაზონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ქართული დოკუმენტალისტიკა — „ლარის გზა“. პირველი არხი
უზგენის რაიონი

უზგენის რაიონი (ყირგ. Өзгөн району) — ყირგიზეთის ოშის ოლქის რვა რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი უზგენი. 2009 წლის აღწერის მიხედვით უზგენის რაიონში ცხოვრობს 228 114 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 168 277 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 73,8%, უზბეკები — 50 666 ადამიანი 22,2%, თურქები — 7210 ადამიანი 3,1%, რუსები — 707 ადამიანი 0,3%, უიღურები — 595 ანუ 0,3% Озгонский район: от глубины веков до наших дней[მკვდარი ბმული] // Эхо Оша [1][მკვდარი ბმული]
ევერარ დე ბარი

ევერარ დე ბარი (ფრანგ. Everard des Barres ან Évrard des Barrès, ევრარ დე ბარი; დ. დაახლოებით 1113, სენა და მარნა — გ. 15 ნოემბერი, 1176, პალესტინა) — ტამპლიერთა ორდენის დიდი მაგისტრი 1149-1152 წლებში. ევერარი „დე ბარების“ საფრანგეთში ცნობილი არისტოკრატული საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო. 1147 წლის 27 აპრილს იგი 130 ტაძრელ რაინდთან ერთად პარიზში შემდგარ ორდენის შეკრებაზე იყო, რომელსაც პაპი ევგენი III-ეც ესწრებოდა. ევერარი ქრონიკაში „საფრანგეთის მაგისტრადაა“ (ლათ. Magister Galliae) მოხსენებული. იგი ტაძრელთა პირველი დიდი მაგისტრი იყო, რომელსაც მიმართავდნენ როგორც „მაგისტრს, ღმრთის წყალობით“ (ლათ. Magister Dei Gratia). 1152 წლის შემოდგომაზე ევერარ დე ბარი მაგისტრობიდან გადადგა და ბერად აღიკვეცა კლერვოს ცისტერციანელთა მონასტერში. თუ რამ გამოიწვია მისი ეს ნაბიჯი, უცნობია. ტამპლიერთა ორდენის დიდი მაგისტრების სია Alain Demurger: Die Templer. Aufstieg und Untergang 1120–1314. C.H. Beck, München 1991, ISBN 3-406-52367-6 Dieter H. Wolf: Internationales Templerlexikon Studienverlag, Innsbruck 2003, ISBN 3-7065-1826-0 ↑ Les Templiers, une chevalerie chrétienne au Moyen Âge, Alain Demurger, Paris, Seuil, coll. « Points Histoire », 2008 (1re éd. 2005), 664 p., poche (ISBN 978-2-7578-1122-1), p. 611.
საქართველოს 20 წლამდე მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

საქართველოს 20 წლამდე მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — საქართველოს რაგბის ასაკობრივი ნაკრები. წარმოადგენს საქართველოს მსოფლიოს 20 წლამდელთა სარაგბო დაპირისპირებებში. აღნიშნული ნაკრების პირველი საერთაშორისო დაპირისპირება გაიმართა 2005 წლის 23 მაისს პოლონეთის 20 წლამდე მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ, სადაც საქართველომ 49-0 იმარჯვა. ნაკრების მორაგბეებმა 2016 წლიდან ზედიზედ სამჯერ მიიღეს მონაწილოება რაგბის 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე და 2018 წელს ისტორიაში საუკეთესო შედეგი, მე-9 ადგილი დაიკავეს. ილია მაისურაძე — მთავარი მწვრთნელი ლადო კილასონია, ზურაბ ამონაშვილი და გაგა გურეშიძე — მწვრთნელის ასისტენტები ირაკლი ჭყონია, გიორგი ნადარეიშვილი და ანტონ ბრეტი — ფიზიკური მომზადების მწვრთნელები ლიამ რობინსონი და ირაკლი შაორშიძე — ფიზიოთერაპია ვახტანგ წიკლაური — ნაკრების ექიმი დავით რამიშვილი — ვიდეო ანალიტიკოსი 2018 წლის 20 წლამდე მორაგბეთა მსოფლიო ჩემპიონატის შემადგენლობა საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები საქართველოს რაგბის კავშირი
თორნიკე ჯალაღონია

თორნიკე ჯალაღონია (დ. 12 დეკემბერი 1998) — ქართველი მორაგბე. 2018 წლიდან თამაშობს ფრანგულ „ბიარიცში“ რვა ნომრის (მღლეტელის) პოზიციაზე. მანამდე 2016-2018 წლებში იყო „გორის ჯიქის“ მოთამაშე. 2015-2016 წლებში ითამაშა 18 წლამდელთა, ხოლო 2017-2018 წლებში 20 წლამდელთა ეროვნულ ნაკრებში. 20 წლამდე მორაგბეთა მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, სარაგბო პორტალმა RugbyPass-მა ტურნირის სიმბოლური ნაკრები დაასახელა. ტურნირის 15 საუკეთესო მოთამაშეს შორის თორნიკე ჯალაღონიაც მოხვდა. მორაგბე თორნიკე ჯალაღონია საუკეთესო დამცველად დასახელდა[მკვდარი ბმული] imedinews.ge თორნიკე ჯალაღონია მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლურ ნაკრებში მოხვდა 1tv.ge ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ თორნიკე ჯალაღონია მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლურ ნაკრებში მოხვდა
სოფლის ეროვნული მუზეუმი ბუქარესტში

სოფლის ეროვნული მუზეუმი „დიმიტრიე გუსტი“ — ეთნოგრაფიული მუზეუმი ღია ცის ქვეშ, მდებარეობს რუმინეთის დედაქალაქ ბუქარესტში, ჰერასტრაუს პარკში. მუზეუმის ტერიტორიას უკავია 100,000 მ2, სადაც განთავსებულია ავთენტური სახლები რუმინეთის მთელი ტერიტორიიდან. პირვანდელი სახითაა წარმოდგენილი სახლების ინტერიერი, ყოფითი და სოფლის მეურნეობისათვის საჭირო იარაღები და ნივთები. მუზეუმში წარმოდგენილია ხის მართლმადიდებლური ეკლესიები. ნაგებობები ძირითადად XVIII, XIX და XX საუკუნის დასაწყისით თარიღდება. მუზეუმი 1936 წელს დაარსეს რუმინელმა მოღვაწეებმა: დიმიტრიე გუსტიმ, ვიქტორ იონ პოპამ და ჰენრი ჰ. შტალმა. სოფლის ეროვნული მუზეუმი „დიმიტრიე გუსტი“ დაარქივებული 2018-06-15 საიტზე Wayback Machine.
ნაუმბურგის საკათედრო ტაძარი

ნაუმბურგის საკათედრო ტაძარი (გერმ. Naumburger Dom) — სამნავიანი, ორტრანსეპტიანი და ოთხკოშკიანი საკათედრო ტაძარი საქსონია-ანჰალტის მიწაზე, ქალაქ ნაუმბურგის ისტორიულ ცენტრში, გერმანია. ნაუმბურგის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1028 წელს და იგი წარმოადგენს შუა საუკუნეების ხელოვნებისა და არქიტექტურის უნიკალურ მტკიცებულებას. ტაძარის შენობა აგებულია რომანულ და გოთიკურ სტილში. იგი არის გვიანი რომანული პერიოდიდან ადრე გოთიკურ პერიოდში გარდამავალი პერიოდის ნათელი მაგალითი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დასავლეთის ქორო, რომელიც განეკუთვნება XIII საუკუნის პირველ ნახევარს, იგი არქიტექტურისა და ქანდაკების შერწყმის შესანიშნავი ნიმუშია. დასავლეთი ქორო და ტაძრის დამაარსებლის, გრაფინია უტა ბალენშტედტელის (იგივე უტა ნაუმბურგელის), ქანდაკება წარმოადგენს სამხატვრო სკოლის შედევრს, რომელიც ცნობილია როგორც „ნაუმბურგელი ხელოსნების“ სახელით. ტაძრის ქვის რელიეფებზე გამოსახულია ბიბლიის სცენები. 2018 წელს ნაუმბურგის საკათედრი ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიყვანეს. М. В. Губарева, А. Ю. Низовский. 100 великих храмов мира. — М.: Вече, 2000. — 512 с. — (100 великих). — ISBN 5-7838-0506-8. Wassermann К., Нege F., Naumburg. Stadt und Dom, Dresd., 1952 «Популярная художественная энциклопедия.» Под ред. Полевого В. М.; М.: Советская энциклопедия, 1986 ოფიციალური ვებგვერდი იუნესკოს ოფიციალური გვერდი ↑ Four sites added to UNESCO’s World Heritage List
თედო აბჟანდაძე

თედო აბჟანდაძე (დ. 13 ივნისი 1999) — ქართველი მორაგბე. 2019 წლიდან თამაშობს ფრანგულ „ბრივში“ პირველი მგეზავის პოზიციაზე. 2017-2018 წლებში იყო ტერენის კოლეჯის მოთამაშე, 2017-2018 წლის სეზონში კი ქუთაისის აიას ღირსებას იცავდა. 2018 წლიდან თამაშობს საქართველოს მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებში. აბჟანდაძემ რაგბის თამაში მშობლიურ ქუთაისში, ქართული რაგბის კლუბ „აიაში“ 8-9 წლის ასაკში დაიწყო, მისი პირველი მწვრთნელები რამაზ სვანაძე და ალეკო ნიქაბაძე იყვნენ. კარიერის დასაწყისს თედო ასე იხსენებს: მოგვიანებით, თედო საქართველოს რაგბის აკადემიის დასავლეთ საქართველოს ახლად გახსნილ ფილიალში მიიწვიეს, სადაც მომზადებას გადიოდა და მომავალი კარიერისთვის უნარებს ხვეწდა. 17 წლის ასაკში უკვე ქუთაისის „აიას“ ძირითად შემადგენლობაში თამაშობდა. შემდეგ კი საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრიც გახდა. ↑ თედო აბჟანდაძე ირლანდიაში, ტერენის კოლეჯის გუნდში ითამაშებს 1tv.ge ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ 3.0 3.1 თედო აბჟანდაძე - უმცროსი უმცროსებს შორის
ლავანგი

ლავანგი (აზერ. Ləvəngi) — აზერბაიჯანში გავრცელებული კერძი. მზადდება თევზის ან ქათმის შიგთავსისგან. ხშირად ასე უწოდებენ ყველა იმ კერძს, რომელშიც გამოიყენება ეს შიგთავსი. თევზის ლავანგი ლენქორანელების (ქალაქი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სამხრეთში) საყვარელი კერძია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლავანგი ↑ Fazil Rahmanzade https://books.google.ru/books?id=m5TiAAAAMAAJ&q=лявянги&dq=лявянги&hl=ru&sa=X&redir_esc=y 1990
ჩიზ-ბიზი

ჩიზ-ბიზი (აზერ. Cız-bız) — ყირგიზული, უზბეკური და აზერბაიჯანული სამზარეულოს ტრადიციული კერძი. მოხრაკული ტიპისაა. ყოველთვის გამოიყენება სუბპროდუქტები (ცხვრის ღვიძლი, ფილტვები, გული, თირკმელები) რომლებსაც ემატება ბოსტნეული (კარტოფილი, ხახვი და სხვა). ყირგიზული სიტყვა „ჩიზ-ბიზი“ მიეკუთვნება ონომატოპეას. ↑ Джиз-быз – блюдо пастухов ↑ Джиз-быз от Сталика Ханкишиева. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-28. ციტირების თარიღი: 2019-05-28.
შაქის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი

შაქის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი (აზერ. Şəki Tarix Diyarşünaslıq Muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში. მუზეუმი ატარებს აზერბაიჯანელი პედაგოგის, მწერლის და ეთნოგრაფის რაშიდ ბეგ ეფენდიევის სახელს. შაქის ეთნოგრაფიული მუზეუმი დაფუძნებულია განათლების კომიტეტის გადაწყვეტილებით 1925 წლის სექტემბერში. 1980 წელს მუზეუმი გადავიდა შენობაში, რომელიც აშენებული იყო 1895 წელს ყაზარმის სახით. მუზეუმის საერთო ფართობი შეადგენს 924 მ², მათგან 724 მ² დათმობილია ექსპოზიციების დრბაზებისთვის. მუზეუმში გამოფენილია 5000 ექსპონატზე მეტი, რომელებიც გამოხატავს ისტორიას, კულტურას, ხელოვნების უძველეს სახეობას, შაქის რეგიონის ეთნოგრაფიას და სამზარეულოს. ასევე მუზეუმში განლაგებულია სტენდები, რომლებიც მიძღვნილია დიდი სამამულო ომისადმი, ასევე ავღანეთისა და ყარაბაღის ომებისადმი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შაქის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი“ ვიკისაწყობში. ↑ Шекинский историко-краеведческий музей имени Р.Эфендиева. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-02-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-16.
ყალის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნაკრძალი

ყალის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნაკრძალი (აზერ. Qala Arxeoloji-Etnoqrafik Muzey Kompleksi) — ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნაკრძალი აზერბაიჯანის აღმოსავლეთში, აფშერონის ნახევარკუნძულის ცენტრში, სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ბორცვზე. სოფელ ყალის ძველი ნაწილი 1988 წელს გამოცხადებული იქნა ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ ნაკრძალად და მოიცავდა 216 ისტორიულ, ეთნოგრაფიულ, არქეოლოგიურ არქიტექტურულ ძეგლს. სოფელში განლაგებულია ხუთი მეჩეთი, გალავანის ნანგრევები, სამი აბანო, 170-ზე მეტი სახლი, ასევე მავზოლეუმები, სამარხები და ა.შ. სოფელი ყალის ეს უბრალოდ ძეგლთა კოლექცია არ არის, რომელიც თვალნათლად გვაჩვენებს შუა საუკუნეების არქიტექტურას, არამედ იგი არის კომპლექსი, რომელიც შუა საუკუნეების აფშერონის ნახევარკუნძულისთვის დამახასიათებელი ქალაქის იმიტაციას ახდენს. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-12. ციტირების თარიღი: 2018-07-16. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-12. ციტირების თარიღი: 2018-07-16.
ჯონ უმიწაწყლო

ჯონ უმიწაწყლო (ინგლ. John Lackland; ფრანგ. Jean sans Terre; დ. 24 დეკემბერი, 1166 ბომონის ციხესიმაგრე, ოქსფორდი — გ. 19 ოქტომბერი, 1216, ნიუარკის ციხე-სიმაგრე, ნოტინგემშირი) — ინგლისის პლანტაგენეტთა დინასტიის მეფე 1199–1216 წლებში. იგი ჰენრი II-ის უმცროსი ვაჟი იყო და ძმის რიჩარდ ლომგულის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა ტახტზე. მის დაბადებამდე მამამისმა უფროს ვაჟებს საფრანგეთში არსებული ინგლისის სამფლობელოები დომენებად გაუნაწილა, ჯონს კი მიწა არ მისცა, ამის გამო მას „უმიწაწყლო“ უწოდეს. 1202–1204 წლებში საფრანგეთთან წარუმატებელ ომებში დაკარგა საფრანგეთში ინგლისის სამფლობელოების მნიშვნელოვანი ნაწილი. როდესაც პაპმა ინოკენტი III-მ კენტერბერის არქიეპისკოპოსად სტივენ ლენგტონი დანიშნა, ჯონ უმიწაწყლომ არ ცნო იგი, რამაც აშკარა კონფლიქტი გამოიწვია პაპსა და ინგლისის მეფეს შორის (1207 წელი). 1208 წელს პაპმა ინტერდიქტი დაადო ინგლისს, ხოლო 1209 წელს ჯონ უმიწაწყლო გადაყენებულად გამოაცხადა და მისი უფლებები საფრანგეთის მეფე ფილიპ II ოგიუსტს გადასცა. 1213 წელს ჯონ უმიწაწყლო დაემორჩილა პაპს. ჯონ უმიწაწყლო ავიწროებდა ფეოდალებს, სასამართლოს გარეშე სიკვდილით სჯიდა ბარონებს, არღვევდა ფეოდალურ წეს-ჩვეულებებს, ზრდიდა სახელმწიფო გადასახადებს. ამან და საგარეო პოლიტიკურმა მარცხმა გამოიწვია ბარონთა აჯანყება (1215 წელი) ჯონ უმიწაწყლო იძულებული გახდა ხელი მოეწერა „თავისუფლების დიდი ქარტიისათვის“. შემდეგ კი უარი თქვა მის შესრულებაზე, რის გამოც 1216 წელს ბარონებმა დაიწყეს მის წინააღმდეგ ომი, რომლის დროსაც ჯონ უმიწაწყლო გარდაიცვალა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 572.
ოხვრის ხიდი

ოხვრის ხიდი (იტალ. Ponte dei Sospiri) — ერთ-ერთი ხიდის სახელი ვენეციაში სასახლის არხზე – რიო-დი-პალაციო. ხიდი ააგო ანტონიო კონტიმ XVII საუკუნეში და მორთულია ბაროკოს სტილში. იგი აერთებს დოჟის სასახლეს, რომელშიც განთავსებული იყო დაკითხვის ოთახები და სასამართლო, არხის მოპირდაპირე მხარეს მდებარე სატუსაღოებთან. სიტყვას „ოხვრა“ ხიდის სახელწოდებაში რომანტიკული მნიშვნელობა არ აქვს, მასში მსჯავრდებულთა ხიდზე გადასვლისას ვენეციის ბოლო თვალმოკვრით გამოწვეული მწუხარე ოხვრა იგულისხმება. ოხვრის ხიდი, Structurae.
ჰენრი III

ჰენრი III პლანტაგენეტი (ინგლ. Henry III Plantagenêt; დ. 1 ოქტომბერი, 1207, უინჩესტერი — გ. 16 ნოემბერი, 1272, უესტმინსტერი) — ინგლისის მეფე 1216-1272 წლებში. მამამისის მსგავსად გადასახადების გაზრდითა და იძულებითი სესხებით მოსახლეობის გაძარცვა სცადა, რასაც 1263 წელს სამოქალაქო ომი მოჰყვა. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა გრაფი სიმონ დე მონფორი. წვრილი მიწათმფლობელების, მოქალაქეებისა და ბარონთა მხარდაჭერით მონფორიმ მეფე შეიპყრო და ,,დიდი პარლამენტი" მოიწვია, სადაც მსხვილი ბარონები უმცირესობას შეადგენდნენ. მიუხედავად ხანგრძლივი მეფობისა, ჰენრი III ინგლისის მონარქთაგან ერთ-ერთი ყველაზე ნაკლებად ცნობილი და უფერული ფიგურაა. ↑ ,,ისტორია - სრული კურსი აბიტურიენტთათვის", ნუგზარ მოლაშვილი, თბილისი, 2010, ,,ცის ნამი", გვ.98, ISBN 978-9941-419-01-0
თენგიზ ზამთარაძე

თენგიზ ზამთარაძე (დ. 2 იანვარი, 1998) — ქართველი მორაგბე. 2016 წლიდან თამაშობს „ლელო სარასენსში“, დიდი 10-ში კვაჭის პოზიციაზე. 2017 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-17.
ვენეციური არსენალი

ვენეციური არსენალი (იტალ. Arsenale di Venezia) — ნავსადგური და სანაოსნო დეპო ვენეციაში, რომელსაც წამყავნი როლი ეჭირა ვენეციის იმპერიის მშენებლობაში. ბიზანტიური სტილის კომპლექსი VIII საუკუნით თარიღდება, თუმცა ამჟამინდელი ნაგებობა 1104 წელს უნდა ყოფილიყო დაწყებული, თუმცა ზუსტი თარიღი უცნობია. კომპლექსი არსებობდა XIII საუკუნეში და ნახსენებია დანტეს „ღვთაებრივ კომედიაში“. სახელწოდება სავარაუდოდ არაბულიდან „დარ ალ სინა'ა“ (ნავსადგური) მომდინარეობს და მისი კონცეფციაც ისლამურ-ბიზანტიურ ხასიათს ატარებს. The Venetian Arsenal: The World's First Assembly Line დაარქივებული 2013-03-27 საიტზე Wayback Machine. . Venetian Arsenal - ahead of their time. The Arsenal.
გიორგი მენაბდე (მორაგბე)

გიორგი მენაბდე (დ. 24 აგვისტო, 1999) — ქართველი მორაგბე. 2016 წლიდან თამაშობს რაგბის კლუბ „ბათუმში“, დიდი 10-ში კვაჭის პოზიციაზე. 2017 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-17. ↑ site.rugby.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-30. ციტირების თარიღი: 2018-07-17.
ლუკა აზარიაშვილი

ლუკა აზარიაშვილი (დ. 30 ნოემბერი, 1999) — ქართველი მორაგბე. 2018 წლიდან თამაშობს ფრანგულ „მონპელიეში“ ბურჯის პოზიციაზე. 2016-2017 წლებში ითამაშა 18 წლამდელთა, ხოლო 2018 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნულ ნაკრების წევრი. ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-17.
გურამ გოგიჩაიშვილი

გურამ გოგიჩაიშვილი (დ. 4 სექტემბერი 1998) — ქართველი მორაგბე. 2018 წლიდან თამაშობს ფრანგულ „რასინგ 92-ში“ ბურჯის პოზიციაზე. მანამდე 2016-2018 წლებში იცავდა თბილისის ლოკომოტივის ღირსებას. 2017 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. ↑ www.worldrugby.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-17.
კა’ ფოსკარი

კა’ ფოსკარი ან პალაცო ფოსკარი (იტალ. Ca' Foscari, Palazzo Foscari, ფოსკარის სასახლე) — სასახლე ვენეციაში, დიდ არხზე, დორსუდოროს რაიონში. აშენდა 1437-52 წლებში დოჟი ფრანჩესკო ფოსკარისთვის. დოჟისთვის ამ სასახლეს საგვარეულო მნიშვნელობა ჰქონდა მრავალი თაობისთვის და ის სიმდიდრისა და დოჟის ძალაუფლების განსახირება უნდა ყოფილიყო. ამავე ადგილას დიდი არხის მისართავთან მდებარეობს კიდევ ორი სასახლე: პალაცო ბალბი, აგებული 1590 წელს, და პალაცო ჯუსტინიანი, აგებული დაახლ. 1452 წელს. გოტიკურ სტილში ნაგები შენობა განუმეორებელი სიმეტრიულობით გამოირჩევა. XIX საუკუნეში ავსტრიული ოკუპაციის პერიოდში შენობა ყაზარმად გამოიყენებოდა. ამ დროიდან მოყოლებული სასახლის მრავალი მორთულობა და ძვირფასი ნივთი განადგურდა ან დაიკარგა. 1997-2005 წლებში შენობას რესტავრაცია ჩაუტარდა. ამჟამად პალაცოში განთავსებულია ვენეციის უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და უცხო ენების ფაკულტეტები.