laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქეთევან ლოსაბერიძე

ქეთევან ლოსაბერიძე (დ. 1 აგვისტო, 1949, ლეყერეთი, იმერეთი — გ. 23 იანვარი, 2022) — პირველი და ერთადერთი ევროპელი ოლიმპიური ჩემპიონი მშვილდოსანი ქალი. დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი 1970 წელს. 2002-2005 წლებში ქეთევან ლოსაბერიძე საქართველოს მშვილდოსნობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი იყო. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით, ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით (2018) და ხალხთა მეგობრობის ორდენით. ოლიმპიური ჩემპიონი: 1980 (მოსკოვი) მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების IV ადგილოსანი: 1972 მსოფლიოს ჩემპიონი: 1973 (გუნდური), 1981 (გუნდური) ევროპის ჩემპიონი: 1972 (პირადი, გუნდური), 1978 (გუნდური), 1980 (გუნდური) სსრ კავშირის ჩემპიონი: 1973, 1979 სსრ კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი: 1971, 1972, 1974, 1975, 1981 სსრ კავშირის თასის მფლობელი: 1972, 1978 სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი: 1979 მილანის (1975, 1980), ლოძის (1976), კიოლნისა (1978) და ლვოვის (1981) საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენი (სპორტულ ჟურნალისტთა კავშირი): 1980 სსრ კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი: 1971 საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1980 ქეთევან ლოსაბერიძის შვიდი რეკორდი // „ლელო“, 30 მარტი, 1978, № 63 (6128), გვ. 1. ქეთევან ლოსაბერიძე — სსრ კავშირის თასის მფლობელი // „ლელო“, 26 ოქტომბერი, 1978, № 211 (6266), გვ. 1. ახალი მწვერვალებისაკენ! // „ლელო“, 31 დეკემბერი, 1978, № 256 (6311), გვ. 1. რესპუბლიკაში საუკეთესონი // „ლელო“, 31 დეკემბერი, 1981, № 250 (7061), გვ. 1. ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 632, ISBN 99928-20-32-2. ქეთევან ლოსაბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქეთევან ლოსაბერიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქეთევან ლოსაბერიძე — ქართული სპორტი ↑ სეოკ-ის სამძიმარი ↑ გარდაიცვალა ოლიმპიური ჩემპიონი, მშვილდოსანი ქეთევან ლოსაბერიძე ↑ კარიერა ფრაზებში: ქეთევან ლოსაბერიძე. msy.gov.ge (6 მარტი, 2015). ↑ დანელია, ვაჟა (1 აგვისტო, 2020). „ქეთევან ლოსაბერიძე - ინდაურის ფრთიდან ოლიმპიურ ჩემპიონობამდე“. lelo.ge. „ლელო“. ციტირების თარიღი: 27 იანვარი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ თავაძე, ირაკლი (31 დეკემბერი, 2017). „ქეთევან ლოსაბერიძე... ისრები მიქრიან ქარდაქარ“. lelo.ge. „ლელო“. ციტირების თარიღი: 27 იანვარი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
სამოცი გუმბათის მეჩეთი

სამოცი გუმბათის მეჩეთი (ბენგ. ষাট গম্বুজ মসজিদ; შატ გომბუჯ მოშიდ) — მსოფლიო მემკვიდრეობის მეჩეთი ბანგლადეშში. სულთანატის პერიოდის ბანგლადეშის უდიდესი მეჩეთი. მას ინდოეთის სუბკონტინენტის ყველაზე შთამბეჭდავ ისლამურ მონუმენტს უწოდებენ. XV საუკუნის შუა რიცხვებში ამ მიდამოებში გენერალმა იაჰან ალი ხანმა დაარსდა მუსლიმური კოლონია. შაჰ მაჰმუდის პერიოდში ის გავლენიან ქალაქად იქცა, რომელიც ცნობილია როგორც - ხალიფალაბადი. იაჰან ხანმა ქალაქში თორმეტი მეჩეთი ააგო. მეჩეთის მშენებლობა 1442 წელს დაიწყო და 1459 წელს დასრულდა. მეჩეთი ლოცვის გარდა ასევე გამოიყენებოდა როგორც მედრესი და საბჭო დარბაზი. წინხედი გვერდხედი შესასვლელი ინტერიერი თაღები თაღები თაღები ბაგერჰათის მეჩეთი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამოცი გუმბათის მეჩეთი Saith Gunbad Masjid on Archnet ↑ 1.0 1.1 The Shat Gambuj Masjid (The Sixty Domes Mosque). Rafiul alam. ციტირების თარიღი: 2012-04-14. ↑ 2.0 2.1 Shat Gombuj Mosque – Bangladesh. Banglaview24.com (2012-04-24). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-21. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.
შკოდრან მუსტაფი

შკოდრან მუსტაფი (გერმ. Shkodran Mustafi; დ. 17 აპრილი, 1992, ბად-ხერსფელდი, გერმანია) — ალბანური წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი. არის ლონდონის „არსენალის“ და გერმანიის ნაკრების წევრი. მუსტაფი დაიბადა ბად-ხერსფელდში, გერმანიაში, ალბანურ ოჯახში. 2006 წელს იგი შეუერთდა „ჰამბურგის“ ახალგაზრდულ გუნდს. 2009 წლის მაისში მუსტაფიმ უარყო „მანჩესტერ სიტის“ და „ნიუკასლის“ შეთავაზებები და „ევერტონთან“ გააფორმა სამწლიანი კონტრაქტი . ახალი კლუბის შემადგენლობაში შკორდანმა პირველი და ერთადერთი მატჩი ითამაშა იმავე წლის 16 დეკემბერს ევროპის ლიგის მატჩში ბორისოვის „ბატეს“ წინააღმდეგ . 2012 წლის 4 იანვარს მუსტაფი იტალიურ „სამპდორიას" შეუერთდა თავისუფალი აგენტის სტატუსით. შემდგომში მოთამაშემ განაცხადა, რომ თვითონ სთხოვა გუნდის მაშინდელ მწვრთნელს დეივიდ მოიესს უფლება დაეტოვებინა „ევერტონი“, რადგანაც უნდოდა რომ მეტი სათამაშო დრო მიეღო . ახალ კლუბში გერმანელმა იდებიუტა იმავე წლის 26 მაისს გასვლით მატჩში „ვარეზეს“ წინააღმდეგ სერია B-ში. შემდეგი სეზონი „სამპდორიამ“ სერია A-ში დაიწყო. მუსტაფიმ თავისი კარგით გერმანიის ნაკრების მწვრთნელის, იოჰიმ ლოვის ყურადღება მიიპყრო, რის გამოც მოხვდა გერმანიის ნაკრების განაცხადში 2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე. მანამდე შკორდანმა იდებიუტა გერმანიის ნაკრების შემადგენლობაში 13 მაისს პოლონეთის ნაკრების წინააღმდეგ. მსოფლიო ჩემპიონატზე გერმანელმა ტურნირის საწყის ორ მატჩში პორტუგალიის და განას ნაკრებების წინააღმდეგ ცვლილებაზე შემოვიდა მოედანზე, ხოლო მერვედფინალურ მატჩში ალჟირთან თამაში ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო, თუმცა 70-ე წუთზე ტრავმა მიიღო, რის შემდეგაც ტურნირის დარჩენილი მატჩები გამოტოვა.2014 წლის 13 ივლისს ფინალში გერმანიამ არგენტინა დაამარცხა 1-0, შესაბამისად შკორდანი 22 წლის ასაკში კარიერაში პირველად მსოფლიოს ჩემპიონი გახდა. 2014 წლის აგვისტოში მუსტაფიმ ხუთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ესპანურ „ვალენსიასთან“ . 2016 წლის 12 ივნისს მუსტაფიმ გაიტანა თავისი პირველი გოლი გერმანიის ნაკრების შემადგენლობაში 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფარგლებში უკრაინის ნაკრების წინააღმდეგ . 2016 წლის 30 აგვისტოს ოფიციალურად დადასტურდა მუსტაფის ტრანსფერი ლონდონის „არსენალში" . პრესის ცნობით, ტრანსფერის ღირებულება გახდა 35 მილიონი ფუნტი.პირველი მატჩი „მეთოფეების“ შემადგენლობაში შკორდანმა ჩაატარა იმავე წლის 10 სექტემბერს „საუთჰემპტონის“ წინააღმდეგ, ხოლო პირველი გოლი გაიტანა 2017 წლის 22 იანვარს „ბარნლისთან“ მატჩში. . არსენალი ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2016/17 ინგლისის სუპერთასი (1): 2017 გერმანია მსოფლიო ჩემპიონატი (1): 2014 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შკოდრან მუსტაფი“ ვიკისაწყობში. შკოდრან მუსტაფი – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) შკოდრან მუსტაფი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ↑ 1.0 1.1 1.2 „2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players“. FIFA. 11 ივნისი, 2014. p. 16. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2015-06-11. ციტირების თარიღი: 3 იანვარი, 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Hamburg midfielder Shkodran Mustafi signs for Everton FC. ↑ Everton fight back to beat BATE. ↑ Why impending Arsenal signing Shkodran Mustafi never made it at Everton. ↑ Mustafi Leaves Sampdoria to join Valecia. ↑ Germany’s Schweinsteiger and Mustafi sink Ukraine in Euro 2016 opener. ↑ Shkordan Mustafi signs for Arsenal.
მუღამის საერთაშორისო ცენტრი

მუღამის საერთაშორისო ცენტრი (აზერ. Beynəlxalq Muğam Mərkəzi) — მუღამის ცენტრი, რომელიც მდებარეობს ბაქოში, ზღვის ბულვარზე, შეიქმნა 2005 წლის 6 აპრილის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებულების შესაბამისად. იმავე წლის აგვისტოში არქიტექტორებმა — ვაჰიდ გასიმოღლუ ტანსუს და ხანიდინ უიაკ ეთერნე აჰმედმა, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლემ, იუნესკოს კეთილი ნების ელჩმა მეჰრიბან ალიევმა და იუნესკოს გენერალურმა დირექტორმა კოიტირო მაცურამ, ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ჩადეს პირველი ქვა კომპლექსის საძირკველში. მუღამი აზერბაიჯანული მუსიკის ერთ-ერთ უმთავრეს ჟანრს წარმოადგენს. 2005 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდის პრეზიდენტის, მეჰრიბან ალიევას ინიციატივით, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება «მრგვალი მაგიდის» შეკრების შესახებ მუღამის თვალსაჩინო მოღვაწეების მონაწილეობით. განხილვის პროცესში მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ბაქოში მუღამების საერთაშორისო ცენტრის შექმნის აუცილებლობის თაობაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2005 წლის განკარგულებით დამტკიცებულ იქნა მუღამის საერთაშორისო ცენტრის შექმნა. კომპლექსის გახსნა მოხდა 2008 წლის 27 დეკემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ხელმძღვანელობით. ცენტრის საერთო ფართობი შეადგენს 7500 კვ.მ. კომპლექსში შედის საკონცერტო სალონი 350 კაცზე, ხმისჩამწერი სტუდია, სარეპეტიციო დარბაზი. ფოიეში განლაგებულია მუღამის ცნობილი შემსრულებლების ბიუსტები, ასევე აქვე განლაგებულია მუსიკალური ინსტრუმენტების მდიდარი კოლექცია. მუღამის საერთაშორისო ცენტრი - აზერბაიჯანის კულტურა დაარქივებული 2019-12-13 საიტზე Wayback Machine. Мугам, как национальное достояние Азербайджана დაარქივებული 2010-01-14 საიტზე Wayback Machine. http://www.anl.az/down/meqale/bakrabochiy/bakrabochiy_mart2009/72995.htm დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. მუღამ დაარქივებული 2009-04-10 საიტზე Wayback Machine. მუგამ იუნესკოს ვებგვერდზე ↑ Наиля Баннаева. В этом городе ярких огней… 28.02.2011 ↑ Е. Малахова. Баку не сразу строился… // «Зеркало». — 6.03.2010. — № 42. — გ. 20-21. ↑ Международный центр мугама. ↑ Вхождение мугама в список шедевров устного и нематериального культурного наследия человечества ЮНЕСКО в 2008 году. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-22. ციტირების თარიღი: 2018-03-01
დაკარის მოედანი

დაკარას მოედანი (აზერ. Dakar meydanı) — აზერბაიჯანის დედაქალაქის ბაქოს ერთ-ერთი მოედანია. განლაგებულია რუსტამ რუსტამოვისა და ყარა ყარაევის ქუჩების კვეთაზე, მეტროსადგურ „ნეფთჩილიარის“ მახლობლად. მოედანს უწოდეს სენეგალის დედაქალაქის დაკარის სახელი ქალაქ ბაქოს დაძმობილებული ქალაქის პატივსაცემად. ჯერ კიდევ 1967 წელს ბაქო და დაკარი დაძმობილდნენ. 1987 წლის სექტემბერში, სენეგალის დედაქალაქის დაარსების 100 წლის აღსანიშნავად, ბაქოში ვიზიტით იმყოფებოდა დაკარის მუნიცეპალიტეტის დელეგაცია, რომელიც ასევე ეწვია დაკარის მოედანს. მოედნის ცენტრში აღმართულია მონუმენტი „ტიურბეს“ (მავზოლეუმის) სახით, რომელიც მორთულია მოზაიკებით, მტრედების სკულფტურებით და ხელის ჩამორთმევის გამოსახულებით. მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილში განლაგებულია მოზაიკური პანო, რომელზეც გამოსახულია ორი ქალაქის ჰერბი, ასევე წარწერა ფრანგულ ენაზე „დაძმობილებული ქალაქები“ (ფრანგ. Cités Unies). ↑ გაზომვა მ.ჯ., აზერბაიჯანი საერთაშორისო კულტურულ ურთიერთობებში (1946-1990), თბილისი, არტანუჯი, 2005, გვე 300
ლენქორანის შუქურა

ლენქორანის შუქურა (აზერ. Lənkəran mayakı) — მოქმედი შუქურა ქალაქ ლენქორანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანი. შუქურა წარმოადგენს 2,9 მეტრის სიმაღლის ფარანს, რომელიც განლაგებულია 30,5 მეტრის სიმაღლის კოშკზე. თავდაპირველად შუქურა განლაგებული იყო კასპიის ზღვის სანაპიროზე, ხოლო ზღვის დონის ვარდნის შედეგად შუქურა აღმოჩნდა ზღვიდან შორს. Александр Чебан, "Маяки Каспия"
ბოიუქ-ზირის შუქურა

ბოიუქ-ზირის შუქურა (აზერ. Böyük Zirə mayakı) — მოქმედი შუქურა ბოიუქ-ზირას კუნძულის ჩრდილოეთით, კასპიის ზღვაში აზერბაიჯანში. შუქურა ამოქმედდა 1884 წლიდან. იგი გზას უნათებდა გემებს, რომლებიც ღამით ბაქოს სრუტეში შედიოდნენ. 1907 წლამდე ამ ფუნქციას ასრულებდა ქალწულის კოშკი. მაგრამ, როდეასც ბაქოს შუქებმა გადაფარეს მისი ნათება, ნარგინი (ადრე მას უწოდებდნენ კუნძულს) გახდა მეზღვაურების გზისმკვლევი. გემებს გზას უნათებდა ნავთის ფითილიანი ლამპიონი, მე-4 ხარისხის შუქოფტიკური აპარატით. ნარგინის შუქურა, რომელიც ნათთებოდა აცეტილენით, რუსეთის იმპერიაში იყო პირველი შუქურა, რომელიც განათებული იყო ასეთი საშუალებით. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შუქურა ნარგინზე ააფეთქეს, იმის გამო, რომ არ მიექციათ ფაშისტების ავიაციის ყურადღება და დაყენებული იყო საზენიტო ქვემეხები. 1958 წელს შუქურა აღდგენილი იქნა და მუშაობს დღემდე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბოიუქ-ზირის შუქურა“ ვიკისაწყობში. Звёзды над Апшероном ↑ ОСВЕЩЕНИЕ МАЯКОВ. БРОКГАУЗ Ф.А., ЕФРОН И.А. ЭНЦИКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ
დურგასაგარი

დურგასაგარი (ადგილზე ცნობილია, როგორც მადაბპაშა დიგი) — სამხრეთ ბანგლადეშის უდიდესი ტბა, წყალშემკრები აუზი. საერთო ფართობი შეადგენს 2500 ჰექტარს. მდებარეობს ქალაქ ბარისალიდან დაახლოებით 11 კმ-ის მოშორებით. იგი დაკავშირებულია რანი დურგაბათის, რაჯა ჯოი ნარაიანას დედის სახელთან, რომელმაც იგი 1780 წელს გაათხრევინა. ტბის შუაგულში პატარა კუნძულია. ტბა მდებარეობს ბარისალიდან 11 კმ. ბაბუგანჯის უპაზილაში, სოფელ მადაბპაშაში. ტურისტებს შეუძლიათ იქ გამგზავრება საავტომობილო გზით. მათ შორის ავტობუსით ქალაქ ბარისალიდან. დურგასაგარის ხედები დურგასაგარი
რაჯა

რაჯა (სანსკ.राज, — „მმართველი“) — მემამულის, ბატონის, თავადის ან მეფის ინდური ტიტული. თანამედროვე ინდურ ენებზე და პირველ რიგში, ჰინდიზე, უმეტესად წარმოითქმება ბოლოკიდური „ა“ ასოს გარეშე. ჩანს, ეს მომდინარეობს სანსკრიტული ფესვიდან „rāj“. მნიშვნელობით იგივეა, რაც რაიმეს სათავეში მყოფი. აგრეთვე, ნიშნავს „ნათებას“, „ბრწყინვალებას“. სიტყვა გავრცელებულია აზიის ქვეყნების რიგ ხალხებში, რომლებიც განიცდიდნენ ინდული კულტურის ზეგავლენას. მაგ: ინდონეზიაში, მალაიზიაში, ტაილანდში და სხ. კოლონიურ პერიოდში ტიტულ რაჯას ან მაჰარაჯას (ესე იგი „დიდი თავადი“) ატარებდნენ სამთავროების უმრავლესობის მემკვიდრეობითი მმართველები, რომლებიც შედიოდნენ ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში ან უშუალოდ ემორჩილებოდნენ ბრიტანეთის გვირგვინის მმრთველობას. დამოუკიდებლობის მიღებისას ინდოეთის ტერიტორიაზე 600-ზე მეტი სამთავრო იყო. მათ შორის არსებობდა მრავალი დიდი სამთავრო, როგორც ტერიტორიით, ასევე მოსახელობის რიცხოვნობით (მაგ: ჰაიდარაბადის, გვალიორის, უდაიპურის და სხ.), ასევე, ძალიან პატარები. მდედრობითი სქესის ტიტული ჟღერდა, როგორც რანი, ან მაჰარანი. ბრიტანეთის ინდოეთის ტერიტორიაზე წარმოქმნილ სახელმწიფოებში — ინდოეთი, პაკისტანი, ბანგლადეში — რაჯების შთამომავლები მოკლებული არიან ყველა პრივილეგიას, მხოლოდ უმრავლეს შემთხვევაში ინარჩუნებენ საკუთარ ტრადიციულ ტიტულს. 1950-1970 წლებში რაჯების მნიშვნელოვანი ქონება იქნა ნაციონალიზებული. მალაიზიაში დღეისათვის რაჯას ტიტულს ატარებს 10 მონარქიული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნიდან ზოგიერთის მმართველი. ეს მონარქიები მალაიზიის ფედერაციის სუბიექტებია. თანამედროვე ინდონეზიის ტერიტორიაზე არსებული სხვადასხვა სახელმწიფოების მმართველების მიერ ტიტული უძველესი დროიდან ფართოდ გამოიყენებოდა, თუმცა XIII-XVI სს. ამ მიწებზე ისლამისა და არაბული ლექსიკის გავრცელების შემდეგ რაჯას ტიტული შეიცვალა სულთნის ტიტულით. მიუხედავად ამისა, დღემდე მრავალი გავლენიანი ტომისა თუ ტომთა გაერთიანების ბელადს კვლავ უწოდებენ რაჯას. (განსაკუთრებით, მცირე ზონდის კუნძულებზე). ამასთან, თანამედროვე ინდონეზიურ ენაში ტერმინი „რაჯა“ სრულად ინარჩუნებს თავის პირვანდელ მნიშვნელობას. საიაჯირაო III, ბაროდას სამთავროს მაჰარაჯა, 1919 წ. ბაგვანგ სინგჰი, გონდალის სამთავროს მაჰარაჯა ინგლისში მოგზაურობის დროს ჯორჯ V-ის კორონაციის ცერემონიაზე. 1911 წ. Derrett, J.D.M. "Rajadharma." In The Journal of Asian Studies, Vol. 35, No. 4 (Aug., 1976), pp. 597–609 Drekmeier, Charles. Kingship and Community in Early India. Stanford: Stanford UP, 1962. Kane, Pandurang Vaman. 1968. History of Dharmaśāstra: (ancient and Mediæval Religious and Civil Law In India). [2d ed.] rev. and enl. Poona: Bhandarkar Oriental Research Institute. Lariviere, Richard W. 1989. "The Naradasmrti." University of Pennsylvania Studies on South Asia. ინდოეთის სახელმწიფო მმართველთა სპეციალიზებული საიტი ინდური სამეფო დინასტიების შესახებ ინდოეთის სამტავროები
რაჯშაჰი

რაჯშაჰი (ბენგ. রাজশাহী) — ბანგლადეშის ერთ-ერთი უმსხვილესი ქალაქი. ფართობი — 96,68კმ² რაჯშაჰი იყო ძველ ბენგალიაში პუნდრას რეგიონის ნაწილი. დედაქალაქი ვიჯაია სენა განლაგებული იყო რაჯშაჰიდან მე-14 კმ. დედაქალაქის მმართველი ხშირად იბრძოდა შრი-ლანკასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ძველ დროში რეგიონი ცნობილი იყო სახელწოდებით, რამპურ ბოალა (Rampur Boalia). თანამედროვე სახელწოდება „რაჯშაჰი“ მეცნიერთა შორის კამათის საგანია. უმრავლესობა ემხრობა იმ აზრს, რომ სახელწოდება მომდინარეობს ინდოელ მეფეთა და ზამინდართა (მიწისმფლობელთა) სახელიდან — „რაჯა“ და სპარსული — „შაჰისაგან“. ორივე სიტყვა აღნიშნავს „სამეფოს“ XVIII ს. დასაწყისში რაჯშაჰის ადგილას განლაგდა ჰოლანდიის ოსტ-ინდური კომპანია, რომელიც აბრეშუმის ვაჭრობით იყო დაკავებული. 1798 წელს კოლონია გადავიდა ინგლისის ისტ-ინდია კომპანის ხელში, რომელმაც 1825 წელს აქ დააარსა აღმოსავლეთ ბენგალიის და ასამას ადმინისტრაციული ცენტრი. იგი ძლიერ დაზიანდა 1897 წლის 12 ივნისის ძლიერი მიწისძვრის დროს. 1858 -1947 წწ. შედიოდა ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში, შემდეგ დამოუკიდებელი ინდოეთის, და ბოლოს 1971 წლიდან ბანგლადეშის შემადგენლობაში. 1876 წელს შეიძინა ქალაქის სტატუსი და გამოცხადდა მუნიციპალიტეტის ცენტრად. XX ს. მანძილზე რამდენიმეჯერ შეიცვალა სტატუსი. 1987 წლის 13 აგვისტოს მიიღო ფართო ავტონომია მუნიციპალიტეტის ფარგლებში. 1988 წლის 11 სექტემბერს ქალაქის საბჭოს გადაწყვეტილებით მიიღო თავისუფალი ქალაქის სტატუსი. მაგრამ მხოლოდ 1991 წელს ცნო ეს გადაწყვეტილება მუნიციპალიტეტის ხელისუფლებამ. ქალაქი მდებარეობს ბანგლადეშის ჩრდილო-დასავლეთში, იმავე სახელწოდების ოლქში, ინდოეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. წარმოადგენს ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. აგებულია მდინარე განგის სანაპიროზე. 10 ათასი მცხოვრები (1876) 76 ათასი მცხოვრები (1969) 700,2 ათასი მცხოვრები (2005) 775 495 მცხოვრები (2008 აღწერით), მოსახლეობის სიმჭირდოვე — 4,890 მცხ./კმ². 1991 აღწერით, მოსახლეობის უდიდესი უმრავლესობა 93,46 % მუსლიმია ,51 % — ინდუსია 0,62 % — ქრისტიანია 0,02 — ბუდისტია 0,39 % — სხვა რელიგიების წარმომადგენელია. ქალაქის უნივერსიტეტი დაარსებულია 1953 წელს. საერთოდ, ქალაქში მრავალი კოლეჯია, რომელთა უმრავლესობა 1880-ანი წლებიდან ფუნქციონირებს. განათლების სფეროს ემსახურება შემდეგი სასწავლებლები: რაჯშაჰის უნივერსიტეტრი რაჯშაჰის საინჟინრო-ტექნოლოგიური უნივერისტეტი რაჯშაჰის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. რაჯშაჰის კოლეჯი რაჯშაჰის სამედიცინო კოლეჯი რაჯშაჰის სამთავრობო ხარისხის ახალი კოლეჯი რაჯშაჰის სამთავრობო საქალაქო კოლეჯი რაჯშაჰის სამთავრობო ქალთა კოლეჯი რაჯშაჰის პედაგოგიური კოლეჯი და სხ. რაჯშაჰში, ძირითადად, განვითარებულია შაქრის წარმოების მრეწველობა. ასევე, აქ მდებარეობს „Rajshahi Krishi Unnayan Bank“-ის სათაო ოფისი, რომელიც მუშაობს რაჯშაჰსა და რანგპურში სოფლის მეურნეობის დარგში ფინანსური მომსახურების სფეროში. რაჯშაჰის რუკა დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. მოსახლეობა რაჯშაჰი, ბრიტანიკა ტურისტული გზამკვლევი დაარქივებული 2014-11-06 საიტზე Wayback Machine. რაჯშაჰი
ნახიჩევანის არქიტექტურული სკოლა

ნახიჩევანის არქიტექტურული სკოლა (აზერ. Naxçıvan memarlıq məktəbi) — ერთ-ერთი არქიტექტურული სკოლაა, რომელიც განვითარებული იყო თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე შუასაუკუნეთში. ნახიჩევანის არქიტექტურული სკოლა დაფუძნებულია ხუროთმოძღვარის აჯემი ნახჩივანელის მიერ XII საუკუნეში. იუსუფ იბნ ქუსეირის (პირველი 1162 წ.) და მომინე-ხათუნის (მეორე 1186 წ.) აღმართული მისაძინებლები წარმოადგენენ ნახიჩევანის არქიტექტურული სკოლის კლასიკურ და ღირსშესანიშნავ ნიმუშებს. ↑ К. М. Мамед-заде. Строительное искусство Азербайджана
შირვან-აფშერონის არქიტექტურული სკოლა

შირვან-აფშერონის არქიტექტურული სკოლა (აზერ. Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi) — ერთ-ერთი არქიტექტურული სკოლაა, რომელიც განვითარებული იყო თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე შუასაუკუნეთში, ძირითადად ისტორიულ შირბანში. დაარსდა დაახლოებით VIII—IX სს. აღმავლობის ხანას განიცდიდა XI—XV სს. სკოლა აერთიანებდა შირვანშაჰების კუთვნილ ტერიტორიებზე არსებულ არქიტექტურულ სტილებს. შირვან-აბშერონის სკოლისათვის ტრადიციულია ქვის კედლების დაწყობის კონტრასტი მცირედ გამოყენებადი არქიტექტურული ელემენტებით. შირვან-აბშერონის სკოლისათვის დამახასიათებელ თავისებურებას წარმოადგენს თავდაცვითი კედლების დამუშავების თავისებური სტილი. ბაქოს (1078წ.) მუჰამედის მეჩეთის მინარეთი ამ პროცესის მნიშვნელოვან ნიმუშს წარმოადგენს. ამ ძეგლში გამოიხატა, როგორც თავდაცვისთვის მძიმე ქვების გამოყენება, ასევე მათი დეტალების დამუშავება, კიტაბეს სახით. შირვან-აფშერონის სკოლის ფასეული ნაგებობები, ვერ შემორჩა ჩვენამდე შემახაში. სამაგიეროთ ბაქოში და მის მიმდებარე ოლქებში, დერბენტში, გაბალის რაიონის სოფელ ხაზრაში, ქალაქ გობუსტანში დღემდე დგანან XII—XV სს. და ამშვენებენ თავისი არქიტექტურით გარემოს. შირვან-აბშერონის სკოლის ძეგლებს შორის შეიძლება ჩამოვთვალოთ შირვანშაჰთა სასახლის კომპლექსი ბაქოში, საბაილის ციხე-სიმაგრე, ქალწულის კოშკი ან ყიზყალასი, დირი ბაბას მავზოლეუმი ქალაქ გობუსტანში.შირვან-აბშერონის სკოლის ზოგიერთ ნიმუშებზე ასახულია ფსევდონიმები („შამახი“, „შამაკი“, „შირვანი“). ↑ Ширван-Абшерон ме'марлыг мәктәби // აზერბაიჯანული საბჭოთა ენციკლოპედია, 1987, ტ. 10, გვ. 541. Усейнов М, Бретаницкий Л., Саламзаде А. История архитектуры Азербайджана. М., 1963.
ყალაჩა

ყალაჩა (აზერ. Qalaça) ან შამილ-ყალა (აზერ. Şamilqala) — მრგვალი კოშკი, რომელიც განლაგებულია აზერბაიჯანის კახის რაიონის სოფელ ილისუსთან. აშენებულია XIX საუკუნის დასაწყისში რუსული ჯარის მთებისკენ მსვლელობის დროს. ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებით იგი აღიარებულია ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლად. ↑ Мурадов В. Г. Неисследованные памятники архитектуры сел. Илису Кахского района Азербайджанского ССР // Известия Академии наук Азербайджанской ССР. — 1980. — № 3.
გიამიგაიის კლდის მხატვრობა

გიამიგაიის კლდის მხატვრობა — კლდის მხატვრობა, რომელიც მიეკუთვნება ჩვ. წ. IV—I ათასწლეულს და მოიცავს როგორც ბრინჯაოს, ასევე ადრეულ რკინის ხანას. იგი განლაგებულია ორდუბადის რაიონის ტერიტორიაზე, სოფელ ნასირვაზის აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანისა და სომხეთის საზღვარზე. თანამედროვე დასახელება გიამიგაია (აზერ. Gəmiqaya — ქვის გემი) — არის მცირე კავკასიონის ერთ-ერთი მწვერვალის — გაფიჯიღის (3905 მ) დასახელება, რომელსაც წარღვნის ლეგენდის მიხედვით ნოეს კიდობანი მიადგა და დროთა განმავლობაში იქცა ქვათ. ბაზალტის კლდეებზე აღმოჩენილ იქნა 1500 მეტი საკედლო ნახატი ირმების, თხების, ხარების, ძაღლების, გველების, ჩიტების, ფანტასტიური არსებების, ასევე ადამიანების, ურმებისა და სხვადასხვა სიმბოლოები. ნახატებს შორის გვხდება ასევე ქაოტურად დახატული ადამიანების გამოსახულებები, რომლებიც ცეკვავენ. უამრავი დაფიქსირებულია წყაროებთან, მთიანი პლატო გარანგუშის ტერიტორიაზე. ხალხის გამოსახულება გამოსახულია სქემატურად. გვხდება, როგორც წყვილები, ასევე ჯგუფური ნახატები. ერთ-ერთ უნიკალურ გამოსახულებას წარმოადგენს ადამიანის ფიგურა ცხენთან ერთად. ნახატებს შორის განასხვავებენ თხებს, რაც იმის დამადასტურებელია, რომ თხებს მნიშვნელოვანი როლი ეკავა მათ ცხოვრებაში. ერთ-ერთ ნახატზე მხატვარმა გამოსახა შეტევისთვის მზადყოფნაში მდგარი ლეოპარდი. საინტერესოა, ასევე ირმების რეალისტური გამოსახულებები. გიამიგაიის  ფართობი მცირეა მუდმივი საცხოვრებელი ადგილისთვის, მაგრამ ტერიტორიას ძველად იყენებდნენ საზაფხულოდ. ადამიანები აქ სეზონურად ჩამოდიოდნენ. ითვლება, რომ ზუსტად ამ დროს იქმნებოდა კლდის მხატვრობა. მსგავსი სტილისა და თემატიკის ნახატები ნაპოვნია მდინარე არქსის ხეობაში კერამიკულ ნაკეთობებზე. გიამიგაიის ყველაზე ძველი პეტროგლიფები თარიღდება ძვ.წ IV—I ათასწლეულით. გობუსტანის კლდის მხატვრობა პეტროგლიფები კლდის მხატვრობა Наскальная живопись Гямигая ↑ The Archaeology of the Caucasus: From Earliest Settlements to the Iron Age
აღმოსავლეთი ბენგალი

აღმოსავლეთი ბენგალი(ბენგ. পূর্ববঙ্গ) — ბრიტანეთის ინდოეთისა და პაკისტანის ისტორიული პროვინცია 1947 – 1955 წწ. ბენგალი 1947 წელს გაიყო ორ ნაწილად. დასავლეთი ბენგალი გახდა ინდოეთის ნაწილი, აღმოსავლეთ ბენგალი კი — პაკისტანის. მოგვიანებით, მას აღმოსავლეთ პაკისტანი ეწოდა. აღმოსავლეთი ბენგალი
ლილია

ლილია, იგივე, წყლის ლილია, იგივე ნიმფეა (ლათ. Nymphaeáceae) — ყვავილოვან მცენარეთა ოჯახი. მოითვლიან მის 70-მდე სახეობას. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი წყალმცენარე, წყალქვეშ ძლიერ განვითარებული ფესვურებით. ფესვები პირდაპირ მდინარის კალაპოტში ან ნებისმიერ მდგარ წყალში უვითარდება. ფოთლები დიდი, მთლიანი, განვითარებულია გრძელ მსხვილ ღეროებზე. წყალქვეშა ფოთლები უფრო თხელი და ნაზია, წყალზედა ფოთლები უფრო მსხვილი და შედარებით უხეში. ზედაპირზე ფოთლები უფრო ნათელი და პრიალაა, წყალქვეშ - უფრო მუქი და დაბინდული. ხშირად ფოთლები მბხვილია, იზრდება 2 მ. დიამეტრამდე. ყვავილები სწორი, ერთ ღეროზე მდგომარე, ხშირად მსხვილი თავებით. ფოთლები ჩვეულებრივ ბევრი აქვს. მათ შორის, თავისუფალი და რაოდენობრივად მუდმივცვალებადი. ნაყოფი ხშირად მრავალთესლიანი, წყალქვეშა ან მცურავი. ამ ოჯახის მცენარეები გავრცელებულია თითქმის ყველგან, უდაბნოებისა და მაღალმთიანი რეგიონების გარდა.
ჯუტი

ჯუტი (ლათ. Córchorus) — ბუჩქოვანი, ნახევრად ბუჩქოვანი და ბალბისებრთა ოჯახის კულტურების გვარი, რომლისაგაც შესაძლებელია ბოჭკოს წარმოება. ეს გვარი 77 სახეობას მოიცავს. არსებობს დაახლოებით 80 სახეობა. იზრდება აზიის, აფრიკის, ამერიკისა და ავსტრალიის ტროპიკებში. აშენებენ ერთწლიან მცირენაყოფიან ჯუთს და გრძელნაყოფიან ჯუთს. მშრალი ღეროს ბოჭკოების 20-25% გამოიყენება ტექნიკურ წარმოებაში, შეფუთვაში, ავეჯის ქსოვილების წარმოებაში, ხალიჩებში. ბოჭკოვანი მცენარეები ფართოდ გამოიყენება ტექსტილის ინდუსტრიაში. ჯუთის გვერდები: შინაარსი და მიმოხილვა ყველაფერი ჯუთის შესახებ დაარქივებული 2010-03-09 საიტზე Wayback Machine.