laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მეიოს საგრაფო

მეიოს საგრაფო (ინგლ. County Mayo, ირლ. Contae Mhaigh Eo) — საგრაფო ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში. საგრაფომ სახელი მიიღო სოფელ მეიოსაგან, რომელიც დღეს უმეტესად ცნობილია, როგორც — მეიოს სააბატო. მეიოს საგრაფოს ფართობი არის 5 586 კმ². იგი ამ მაჩვენებლით მეორე ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო 3-ზე (32-დან) ირლანდიაში. მეიოს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სლაიგოს საგრაფო, აღმოსავლეთიდან როსკომონი, სამხრეთიდან კი — გოლუეი. მისი დასავლეთ და ჩრდილოეთი ნაწილები ატლანტის ოკეანის სანაპიროზეა. საგრაფო იყოფა ცხრა ისტორიულ საბარონოდ. ბალინა უესტპორტი ბალა ბალინრობი ბალიჰონისი ბანგორ ერისი ბელმალეტი კლერმორისი ჩარლზტაუნი კროსმოლინა კასლბარი ფოქსფორდი კილტიმა ლუისბორო ნიუპორტი სვინფორდი მეიოს საგრაფოს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებს შორის რამდენიმე მკაფიო გეოლოგიური განსხვავებაა. ჩრდილოეთი ნაწილი ძირითადად შედგება ღარიბი ქვენიადაგებისაგან და დაფარულია ფართო ჭაობის ფენით. ხოლო, სამხრეთში უმეტესად კირქვის ლანდშაფტია. სასოფლო-სამეურნეო მიწები უფრო ნაყოფიერი სამხრეთშია, ვიდრე ჩრდილოეთში. მეიოს და კონაქტის უმაღლესი წერტილია მთა მვილრეი, 814 მ. ზღვის დონიდან. მდინარე მოი, რომელიც საგრაფოს ჩრდილო–აღმოსავლეთში მიედინება, ცნობილია ორაგულის თევზჭერით. ირლანდიის უდიდესი კუნძული — აკილი ეკუთვნის მეიოს საგრაფოს. მეიოშია ირლანდიის უდიდესი კლიფები (ევროპაში სიდიდით მეორე). საგრაფოს ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილშია განახლებადი ენერგიის უდიდესი რასურსები ევროპაში, თუ არა მსოფლიოში: ქარის, ოკეანის ტალღების, მიქცევა–მოქცევისა და ჰიდროელექტრო რესურსები. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ცხოვრობს ორ ქალაქში: კასლბარსა და ბალინაში. ისტორიის მანძილზე მეიო ირლანდიის საგრაფოებს შორის ყველაზე მეტმა მცხოვრებმა დატოვა. ამის თავდაპირველი მიზეზი იყო ირლანდიის დიდი შიმშილობა, ხოლო შემდეგ სამუშაოს ძებნა გაერთიანებულ სამეფოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1841 წლიდან 1901 წლამდე მოსახლეობის რაოდენობა დაეცა 388 887–დან 199 166–მდე. ემიგრაციის გაგრძელების შედეგად მოსახლეობა კვლავ იკლებდა და 1971 წელს დავიდა 109 525 მცხოვრებამდე. ემიგრაციამ იკლო ირლანდიის ეკონომიკის ზრდის შემდეგ 1990–იან და ადრე 2000–იანებში, შედეგად მეიოს მოსახლეობა 1991–2011 წლებში 110 713–დან 130 638–მდე გაიზარდა. 2006 წელს ჩატარებული ეროვნული აღწერით მეიოს საგრაფოში ცხოვრობს: 114 215 კათოლიკე, 2 476 ირლანდიელი ქრისტიანი, 733 მუსლიმანი, 409 სხვა ქრისტიანი, 280 პრესვიტერიანელი, 250 მართლმადიდებელი ქრისტიანი, 204 მეთოდისტი, 853 სხვა რელიგიის, 3 267 ურწმუნოა, ხოლო 1 152-მა მცხოვრებმა უარი განაცხადა საკუთარი რელიგიის გამხელაზე. საგრაფოს მოსახლეობის 9 % გელტახტში ცხოვრობს. მეიო 10 886 მცხოვრებით ირლანდიის საგრაფოებს შორის მესამეა ირლანდიურად მოსაუბრეთა რაოდენობით. ტურმაკედი არის ირლანდიურად მოსაუბრეთა უდიდესი დასახლება მეიოს საგრაფოში. ამ მიდამოს ყველა სკოლაში სწავლება მიდის ირლანდიურ ენაზე. მეიოს საგრაფოს ისტორია დაარქივებული 2013-06-01 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი Mayo News მეიოს ტელევიზიის საიტი დაარქივებული 2016-10-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Ordnance Survey Ireland, 2012 ↑ http://www.gaelscoileanna.ie/category/schools/primary/mayo/?lang=en
სერანგი

სერანგი (ინდონ. Kota Serang) — ქალაქი ინდონეზიაში, ბანტენის პროვინციის დედაქალაქი და სერანგის სარეგენტოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქზე გაივლის ჯაკარტა–მერაკის დამაკავშირებელი გზატკეცილი. სერანგის კლიმატი ეკვატორულია, რომელსაც მშრალი სეზონი არ გააჩნია. გასასვლელი აქვს იავის ზღვაზე. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სერანგის მოსახლეობა 576 961 ადამიანია და წარმოადგენს ბანტენის პროვინციის მესამე ყველაზე ხალხმრავალ ქალაქს. მდებარეობს დიდი ჯაკარტის აგლომერაციიდან 15 კმ–ში და ზოგჯერ მის შემადგენელ ნაწილადაც მოიაზრებენ. ინდონეზიის ქალაქების სია ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112136164"></a> ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2012-12-15. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-13. ციტირების თარიღი: 2012-12-15.
პურვოკერტო

პურვოკერტო (ინდონ. Purwokerto) — ქალაქი ინდონეზიაში, კუნძულ იავაზე, ცენტრალური იავის პროვინციის ბანიუმასის სარეგენტოს დედაქალაქი. 2005 წელს მისი მოსახლეობა 249 705 ადამიანს შეადგენდა. პურვოკერტო მდებარეობს სლამეტის მთის სიახლოვეს, ინდონეზიის ქალაქების სია ბანიუმასის სარეგენტოს ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-06-24 საიტზე Wayback Machine. IndonesiaLogue Travel Guide Universitas Jenderal Soedirman Universitas Muhammadiyah Purwokerto დაარქივებული 2016-02-03 საიტზე Wayback Machine.
ბალიკპაპანი

ბალიკპაპანი (ინდონ. Balikpapan) — საპორტო ქალაქი ინდონეზიაში, კუნძულ კალიმანტანის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, აღმოსავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში, რომელიც საკმაოდ მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით — ხე–ტყითა და ნავთობით. ქალაქს გააჩნია ორი ნავსადგური და სეპინგანის საერთაშორისო აეროპორტი. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 639 031 ადამიანია და შედეგად, ბალიკპაპანი აღმოსავლეთ კალიმანტანის მეორე უდიდესი ქალაქია სამარინდას შემდეგ. 1900–იან წლების დასაწყისში აგორებულ ნავთობის ბუმამდე ბალიკპაპანი იზოლირებული, მეთევზეთა პატარა სოფელი იყო. ინდონეზიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-09-10 საიტზე Wayback Machine. JoTravelGuide.com დაარქივებული 2012-12-17 საიტზე Wayback Machine. – A comprehensive up to date travel guide to Balikpapan Klemen, L. (1999–2000) Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-26. ციტირების თარიღი: 2012-12-15. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112136164"></a> ↑ Dinas Kependudukan Daan Katatan Cipil. Pemerintah Kota Balikpapan.
ბანჯარბარუ

ბანჯარბარუ (ინდონ. Banjarbaru) — ქალაქი ინდონეზიაში, კუნძულ კალიმანტანზე, სამხრეთ კალიმანტანის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ ბანჯარმასინიდან 35 კმ–ით სამხრეთ–აღმოსავლეთით. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 199 359 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი გაშენებულია სამხრეთ კალიმანტანის მთავარი გზების კვეთის ადგილას, მერატუსის მთის ძირში. ტერიტორიის 80%–ის სიმაღლე ზღვის დონიდან 0–25 მეტრს შორის მერყეობს, თუმცა ზოგიერთი ადგილი 500 მეტრს აღწევს. ეკონომიკური საქმიანობის მთავარი ელემენტებია კერამიკა, სარესტორნო და სასტუმროების საქმე (21.7%), მომსახურება (16.3%), მშენებლობა (16.3%), მრეწველობა (15.7%) და სამთო–მოპოვებითი საქმე (8.7%), სოფლის მეურნეობის წილი 4.9%–ია. ინდონეზიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-05-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112136164"></a> ↑ Banjarbaru economic sectors 2005. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-12. ციტირების თარიღი: 2012-12-15.
სისე მარიამ კაიდამა სიდიბე

სისე მარიამ კაიდამა სიდიბე (დ. 4 იანვარი, 1948, ტომბუქტუ, საფრანგეთის სუდანი - 6 ნოემბერი, 2021, ტუნისი, ტუნისი) — მალის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 2011–2012 წლებში, პირველი ქალი-პრემიერი ქვეყნის ისტორიაში. თანამდებობა დაიკავა 2011 წლის 3 აპრილს. თანამდებობაზე შეცვალა მოდიბო სიდიბე. 2012 წლის 22 მარტს, სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად კონსტიტუციის მოქმედების შეჩერების შემდეგ იძულებული იყო თანამდებობიდან გადამდგარიყო. ↑ Decree. Presidential Palace (3 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 15 დეკემბერი 2012. ↑ Biography. Presidential Palace (3 April 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 15 დეკემბერი 2012.
დიეგო ალვესი

დიეგო ალვეს კარეირა (პორტ. Diego Alves Carreira; დ. 24 ივნისი, 1984; რიო-დე-ჟანეირო), აგრეთვე ცნობილი როგორც ალვესი — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მეკარე. „ფლამენგოსა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი. პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „ატლეტიკო მინეიროში“. 2007 წლის 24 ივლისს გადავიდა „ალმერიაში“. „ვალენსიაში“ მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 13 სექტემბერს, ბელგიურ „გენკთან“ ფრედ, 0–0 დასრულებულ მატჩში, უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე. ატლეტიკო მინეირო ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია B): 2006 მინეიროს ჩემპიონატი: 2013 ფლამენგო ლიბერტადორესის თასი: 2019 სამხრეთ ამერიკის რეკოპა: 2020 ბრაზილიის სერია A: 2019, 2020 ბრაზილიის სუპერთასი: 2020, 2021 კარიოკის ჩემპიონატი: 2019, 2020, 2021 ბრაზილია ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები: ბრინჯაო 2008 Bola de Prata: 2019 Bellos, Alex (2014). Futebol: The Brazilian Way of Life. New York: A&C Black.  ISBN 1408-85416-3 Squires, David (2016). The Illustrated History of Football. Sydney: Random House.  ISBN 1780895585 „ვალენსიას“ ოფიციალური პროფილი[მკვდარი ბმული] BDFutbol-ის პროფილი სტატისტიკა და პროფილი Zerozero-ზე დაარქივებული 2013-12-20 საიტზე Wayback Machine. Transfermarkt-ის პროფილი CiberChe-ს სტატისტიკა და ბიოგრაფია ოფიციალური საიტი ↑ Mais um: "ao vivo", Diego Alves se apresenta como novo goleiro do Flamengo Portuguese. Globo Esporte (17 ივლისი, 2017). ციტირების თარიღი: 29 ივლისი, 2018. ↑ Diego Alves é do Flamengo Portuguese. CR Flamengo (17 ივლისი, 2017). ციტირების თარიღი: 29 ივლისი, 2018. ↑ Flamengo goalkeeper Alves suffers season-ending injury. Xinhua News Agency (25 ნოემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 29 ივლისი, 2018. ↑ Diego Alves não leva gol há 510 minutos e Flamengo atravessa grande fase na defesa Portuguese (11 მაისი, 2018). ციტირების თარიღი: 29 ივლისი, 2018.
ხახვისთავა

ხახვისთავა (ლათ. Centaurea macrocephala; syn. Grossheimia macrocephala) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა 1 მ-მდე სიმაღლისა. ქვედა ფოთლები — მოგრძო-ლანცეტაა, ღეროსეული ფოთლები ლანცეტაა, მჯდომარე, ზომით თანდათან მცირდება. კალათები მსხვილია, სფეროსებრი, 30-50 მმ დიამეტრის, მათ საბურვლის ფოთალაკები მრავალრიგადაა განლაგებული, დანამატები სიფრიფანაა, ყვავილები კაშკაშა ყვითელია. იზრდება მთის ზედა სარტყელებში, ტყეებში ტყის პირებსა და მაღალბალახეულებში. დ. მცხვეთაძე, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული ტყეპარკის თაიგული, თბ. 2001
სამკურნალო ძაღლის ენა

სამკურნალო ძაღლის ენა (სინ. ოსერო) (ლათ. Cynoglossum officinale) — ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე მერყეობს 30-80 სმ-მდე. ფოთლები ღეროზე მორიგეობით განლაგებული, ნაცრისფრად შებუსვილი, გრძელი, ლანცეტური; ქვედა ტოტები ფუძესთან ვიწრო და წაგრძელებული. ყვავილის გვირგვინი ძაბრისებრი. ყვავილობას იწყებს მაისში და გრძელდება ივლისის ჩათვლით. ყვავილი ჯერ მუქი იისფერია, შემდეგ მოყავისფრო-წითელ შეფერილობას იღებს. სამკურნალო ძაღლის ენა ცნობილია საქართველოს თითქმის ყველა რეგიონში. გავრცელებულია კავკასიაში, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე, შუა და აღმოსავლეთ აზიაში, ირანში. იზრდება ზომიერ სარტყელში და ტროპიკულ მთიანეთში, იზრდება მზიან ადგილებში, სარეველა ბალახებში, გზისპირებსა და ნაგავსაყრელებთან. მცენარის თესლი შეიცავს პიროლიციდინის რიგის ალკოლოიდებს. ხალხურ მედიცინაში იყენებდნენ როგორც ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებას ძლიერი ხველების დასაწყნარებლად და ა.შ. ცივსისხლიან ცხოველებში მცენარის შხამის მცირე დოზაც კი იწვევს დამბლას, რის გამოც მას იყენებდნენ მღრღნელების წინააღმდეგ საბრძოლველად. Herbert Weymar, Lehrnt Planzen kennen, Leipzig-Radebeul, 1972, გვ. 441 ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 98.
წედისის ღვთისმშობლის ეკლესია

წედისის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წედისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (7,4 X 5,2 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით (წყობა ირეგულარულია). არქიტრავიანი შესასვლელი სამხრეთ კედელშია. ნახევარწრიული აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია მცირე მხრით. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა, ბრტყელი ქვით გადახურული ღრმა ნიშებია. ეკლესიის კამარა გრძივ კედლებს ეყრდნობა. დასავლეთ კედელში ერთო სწორკუთხა სარკმელია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 121.
წედისის ხვედელას ეკლესია

წედისის ხვედელას ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წედისში. მდებარეობს სოფელში, საავტომობილო გზის პირას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (6,4 X 4,5 მ), ნაგებია ქვიშაქვის მოზრდილი კვადრებით, გამოყენებულია შირიმიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდის ღერძზე შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმელია. აფსიდში, სხვადასხვა სიმაღლეზე, სწორკუთხა ნიშებია. ორი — ჩრდილოეთ მხარეს, ერთი — სამხრეთით. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედლის შუაშიცაა. დარბაზის კამარა წყვილ კრონშტეინზე დაყრდნობილ საბჯენ თაღს. ჩრდილოეთით, სარკმლის გასწვრივ დიდი ნიშია (სამსხვერპლო?). საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 121.
სობისი

სობისი — გორის რაიონის სოფლების ზემო სობისისა და ქვემო სობისის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 447.
მებრძოლთა კლუბი

მებრძოლთა კლუბი — ჩაკ პალანიკის პირველი და ყველაზე განთქმული რომანი. გამოიცა 1996 წელს. მისი მიხედვით 1999 წელს რეჟისორმა დევიდ ფინჩერმა გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი. 1997 - ჩრდილოდასავლეთის წიგნის საზოგადოების ჯილდო 1997 - ორეგონის წიგნის საზოგადოების ჯილდო წიგნის ქართული გამოცემა დაარქივებული 2014-07-08 საიტზე Wayback Machine. მებრძოლთა კლუბი Google Books-ზე
სოვეთონ ირისთონ

„სოვეთონ ირისთონ“ („საბჭოთა ოსეთი“) — სამხრეთ ოსეთის გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის სამხრეთ ოსეთის საოლქო კომიტეტისა და საოლქო სახალხო დეპუტატთა საბჭოთა ორგანო. გამოდიოდა ცხინვალში 1924 წლიდან კვირაში 5-ჯერ ოსურ ენაზე. 1932 წლამდე ერქვა „ხურზარინი“ („განთიადი“), შემდეგ — „კომუნისტი“, 1957 წლიდან — „სოვეთონ ირისთონ“. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. ტირაჟი 13 ათასი (1984). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 448.
სოვეტაკან ვრასტან

„სოვეტაკან ვრასტან“ („საბჭოთა საქართველო“) — სომხური რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა თბილისში1920 დეკემბრიდან კვირაში 3-ჯერ. თავდაპირველად გამოვიდა „კამირ ასტლის“ („წითელი ვარსკვლავი“) სახელწოდებით. 1923 წლის თებერვლიდან ერქვა „მარტაკოჩი“ („საბრძოლო ძახილი“), 1927 წლიდან — „პროლეტარი“, 1940 წლიდან კი —„სოვეტაკან ვრასტან“. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ:ა. ვართანიანი, ვ. ატრიანი, პ. პოღოსიანი, ა. გასპარიანი, ს. ვართანიანი, ზ. პოღოსიანი, ა. ბლრციანი. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1970). ტირაჟი 40 ათასი (1984). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 448.
სოვეტ გურჯისტანი

„სოვეტ გურჯისტანი“ („საბჭოთა საქართველო“) — აზერბაიჯანული გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1920 წლის მარტიდან კვირაში 3-ჯერ. 1920 წლიდან ერქვა „კომუნისტი“, 1922 — „იენი ფიქირი“ („ახალი აზრი“), 1927-1938 წლებში — „იენი ქენთი“ („ახალი სოფელი“). შემდეგ — „სოვეტ გურჯისტანი“. სხვადასხვა დროს გაზეთს რედაქტორობდნენ ბ. თალიბი, მ. ნასირი, მ. ჰუსეინოვი, მ. რასულზადე და სხვები. 1971 წლიდან — ს. სულეიმანოვი. გაზეთში თანამშრომლობდნენ ნ. ნარიმანოვი, ს. ორჟონიკიძე, ფ. მახარაძე, მ. ორახელაშვილი, სამედ ვურღუნი, ა. შარიფი, სულეიმან რუსტამი, მ. იბრაჰიმოვი, ი. აბაშიძე და სხვები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1972). ტირაჟი 40 ათასი (1984). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 449.
ლურჯი პერიოდი

ლურჯი პერიოდი გარდამავალი დროითი მონაკვეთი პოლარულ დღეს და პოლარულ ღამეს შორის მაღალ განედებში, არქტიკის და ანტრაქტიკის რეგიონებში თებერვლის ბოლოდან მარტის ბოლომდე და აგვისტოს ბოლოდან სექტემბრის ბოლომდე. როდესაც მზე ბოლომდე არ არის ჩასული ჰორიზონტზე ან ბოლომდე არ არის ამოსული. ამ დროს ბუნებრივი განათება მკვეთრ სახასიათო ცისფერ-ლურჯ შეფერილობას იძენს. დამახასიათებელია პოლარული რეგიონებისთვის.
NASA

ნასა (ინგლ. NASA - National Aeronautics and Space Administration) — აერონავტიკის და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველო აშშ-ში. დაარსდა 1958 წლის 29 ივლისს. არსებობის მანძილზე, NASA–ს ბევრი დამარცხება და ბევრად უფრო მეტი გამარჯვება ხვდა წილად. ის იყო ამერიკის შეერთებული შტატების მთავარი იარაღი და ფლაგმანი კოსმოსურ რბოლაში (Space Race) საბჭოთა კავშირთან. კოსმოსის კვლევისა და ათვისების საკითხებში საბჭოეთის პიონერობა და წარმატებები აღმოჩნდა ის კატალიზატორი ამერიკისთვის, რომელმაც სათავე დაუდო დღეისათვის ისეთ ძლიერ სამეცნიერო–კვლევით ცენტრს როგორიცაა NASA, რომელსაც თავისი მაშტაბურობითა და პროექტების გრანდიოზულობით ვერ შეედრება ვერც ერთი ევრაზიული კოსმოსური ცენტრი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: NASA ნასას მთავარი საიტი ნასას ინჟინერიისა და უსაფრთხოების ცენტრი ნასა -ფოტოები დაარქივებული 2010-11-12 საიტზე Wayback Machine. და [1] ნასას ტელევიზია ↑ US Centennial of Flight Commission, NACA დაარქივებული February 20, 2014, საიტზე Wayback Machine. . centennialofflight.net. Retrieved on November 3, 2011. ↑ Workforce Profile. NASA. ციტირების თარიღი: April 23, 2020 ↑ Lale Tayla; Figen Bingul. (2007) NASA stands 'for the benefit of all.'—Interview with NASA's Dr. Süleyman Gokoglu. ციტირების თარიღი: September 17, 2018 ↑ Casey Dreier. (December 30, 2019) NASA's FY 2020 Budget. ციტირების თარიღი: December 31, 2019
სოვეტსკაია აბხაზია

„სოვეტსკაია აბხაზია“ (რუს. Советская Абхазия — „საბჭოთა აფხაზეთი“; 1926 — 24 აგვისტო, 1991) — რუსულენოვანი რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის, აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა სოხუმში 1921 წლიდან კვირაში 3-ჯერ. „გოლოს ტრუდოვოი აბხაზიი“ (რუს. Голос Трудовой Абхазии — „მშრომელი აფხაზეთის ხმა“; 22 თებერვალი, 1921 — 8 ოქტომბერი, 1924) — აფხაზეთის რევკომისა და რკპ (ბ) ორგ-ბიუროს ორგანო: ყოველდღიური გამოცემა. სოხუმი. ის იყო სამთავრობო გაზეთი და ატარებდა საბჭოთა ხელისუფლების პოლიტიკას აფხაზეთში. გამოცემის დასაწყისში იგი იყო აფხაზეთის რევკომისა და რკპ (ბ) ორგ-ბიუროს ორგანო. 1922 წლიდან გახდა აფხაზეთში რევკომისა და სკპ საოლქო კომიტეტის ორგანო. თავდაპირველად პასუხისმგებელი რედაქტორი იყო ა. კაიდალოვი, 50-ე ნომრიდან რედაქტორი გახდა ტ. ვოლკოვი. მომდევნო წლებში კი, სხვადასხვა დროს, გაზეთს რედაქტორობდა იოსებ გენკინი, ა. პენიაკოვი, ნ. აკირთავა. შუალედებში გაზეთის გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. 1921 წლის თებერვალში აფხაზეთის რევკომმა გადაწყვიტა გამოეცა თავისი ორგანოს გაზეთი, რაც კიდევაც დაავალა სოჭის განყოფილების ცენტრალურ გამომცემლობას. 22 თებერვალს, როდესაც მიდიოდა გააფთრებული ბრძოლები გაგრის მისადგომებთან 25 თებერვალს გამოიცა „გოლოს ტრუდავოი აბხაზიის“ პირველი ნომერი. სოჭაში გამოვიდა გაზეთის მოხლოდ რამდენიმე ნომერი, ხოლო აფხაზეთის გასაბჭოების შემდეგ (4 მარტი), გამომცემლობამ სოხუმში გადაინაცვლა. პირველ წელს გაზეთი გამოდიოდა კვირაში სამჯერ და შედგებოდა ხუთ სვეტიანი მცირე ფორმატის ორი ფურცლისაგან. გაზეთი უფასოდ ვრცელდებოდა სახელმწიფო დაწესებულებებსა რეგიონებში. წლის ბოლოს გაზეთი გახდა ყოველდღიური. 1922 წლიდან გაზეთის სვეტების რაოდენობამაც იმატა და ფორმატიც გაიზარდა. 1923 წლიდან გაზეთის ზომამ მიიღო თავისი სრული სახე, რომელიც თითო გვერდზე შვიდი სვეტით იყო წარმოდგენილი. წლის ბოლოს გაზეთის რაოდენობამ ოთხს მიაღწია, ხოლო სვეტების რაოდენობა ხუთამდე დავიდა. მას შემდეგ, რაც გაზეთი ფასიანი გახდა, მასზე მოთხოვნილება დაეცა და შესაბამისად მცირე რაოდენობით გამოდიოდა. მალე გაზეთმა პოპულარობა მოიპოვა და შესაბამისად, თუ 1922 წელს გაზეთის ტირაჟის ოდენობა 42-ს შეადგენდა, 1924 წელს უკვე 2250-მდე გაიზარდა. გაზეთი აღნიშნული სახელწოდებით გამოდიოდა 1924 წლის 9 ოქტომბრის ჩათვლით. „ტრუდოვაია აბხაზია“ (რუს. Трудовая Абхазия — „მშრომელი აფხაზეთი“; 10 ოქტომბერი, 1924 — 26 სექტემბერი, 1926) — აფხაზეთის საოლქო რკპ (ბ) და ცნკ-ის ორგანო: ყოველდღიური გამოცემა. სოხუმი. კპგ-ის საოლქო კომიტეტის და აფხაზეთის ცაკის გამოცემა. ვ. ლენინის სახელობის სმუს ტიპოგრაფია. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით (1924) „სოვეტსკაია აბხაზია“ 1926 წლიდან — 1991წლის 24 აგვისტომდე. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1971). ტირაჟი 45 ათასი (1984). საბჭოთა აფხაზეთი აფსნი ყაფში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 449. Трудовая Абхазия (Сухум) ↑ Голос Трудовой Абхазии ↑ газ. «Трудовая Абхазия», №264(1000), 25 ნოემბერი, 1924 ↑ Трудовая Абхазия ↑ газ. «Трудовая Абхазия», №264(1000), 25 ნოემბერი, 1924
სოვეტსკაია ადჟარია

„სოვეტსკაია ადჟარია“ — რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის, აჭარის ასსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო, გამოდიოდა ბათუმში 1918 წლიდან რუსულ ენაზე კვირაში 5-ჯერ. თავდაპირველად ერქვა „იზვესტია“, შემდეგ — „ტრუდოვოი ბატუმი“, „ტრუდოვოი ადჟარისტან“ და „ბატუმსკი რაბოჩიი“, 1963 წლიდან —„სოვეტსკაია ადჟარია“. დაჯილდოებულიია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. ტირაჟი 13 ათასი (1984). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 449.
ჟელტოქსანი

ჟელტოქსანი (ყაზახ. Желтоқсан көтерілісі) — ყაზახეთის ახალგაზრდობის საპროტესტო აქცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1986 წლის 16-17 დეკემბერს ყაზახეთის სსრ-ის მაშინდელ დედაქალაქ ალმა-ათაში. ოფიციალური ვერსიით მღელვარება გამოიწვია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის გადაწყვეტილებამ, რომლის ძალითაც თანამდებობიდან გადააყენა ეროვნული ლიდერი - ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი დინმუჰამედ კუნაევი და მის ადგილზე დანიშნა გენადი კოლბინი, რომელსაც არანაირი შეხება მანამდე არ ქონია ყაზახეთთან. მღელვარების მონაწილეები მოითხოვდნენ ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნად დაენიშნათ ადგილობრივი წარმოშობის ადამიანი. მოგვიანებით ყაზახი ახალგაზრდების მღელვარება გავრცელდა ყაზახეთის სხვა ქალაქებშიც. ყაზახეთში მიმდინარე დეკემბრის ამბები იყო პირველი სახალხო მიტინგი სსრკში, რომელიც მიმართული იყო ცენტრის დიქტატის წინააღმდეგ. მსგავსი ამბები განმეორდა იაკუტიაში 1986 წელს. უფრო მოგვიანებით სხვა მოძმე რესპუბლიკებშიც: 1988 წელს მინსკში (ბელორუსიის სსრ), 1989 წელს თბილისში (საქართველოს სსრ), 1990 წელს ბაქოსა (აზერბაიჯანის სსრ) და დუშანბეში, 1991 წელს ვილნიუსსა (ლიტვის სსრ) და რიგაში (ლატვიის სსრ). Let my people print დაარქივებული 2006-09-27 საიტზე Wayback Machine. The price of stability. Kazakhstani control mechanisms in a bipolar cultural and demographic situation ↑ Так все начиналось (к 15-летию декабрьских событий в г.Алма-Ата)
მარკუს მანლიუსი

მარკუს მანლიუს კაპიტოლიუმელი (ლათ. Marcus Manlius Capitolinus, ხანდახან იწერება როგორც Manilius.; გ. ძვ. წ. 384) — რომაელი პატრიციუსი, კონსული. მარკუს მანლიუსის დაბადების და წარმომავლობის შესახებ ცნობები არ მოგვეპოვება. ტიტუს ლივიუსის მიხედვით იგი ძვ. წ. 392 წელს კონსულად იყო არჩეული. გალების მიერ რომის აღებისას იგი კაპიტოლიუმის მცველთა რიცხვში იყო და როდესაც გალებმა სცადეს ღამით ციხესიმაგრეში შეპარვა და ქალღმერთ იუნონასთვის მიძღვნილი ბატები გააღვიძეს, მათმა ყიყინმა სწორედ მანლიუსი გააღვიძა და იგი არნახული გულადობით შეებრძოლა მათ. მეორე დღეს კი კაპიტოლიუმში გამაგრებულმა ჯარისკაცებმა თავისი დღიური საგზალი აჩუქეს მას დიდი პატივისცემის ნიშნად. კამილუსის მიერ რომის განთავისუფლების შემდეგ მანლიუსი მიიჩნევდა რომ მისი გმირობა დაივიწყეს და სათანადოდ არ შეაფასეს. მან დაიწყო პლებსის თავის გარშემო შემოკრება, ზოგი ვალებისგან იხსნა, ზოგს სხვა რამითაც დაეხმარა. მალე მან უკვე ღიად დაუწყო პლებეებს აჯანყებისკენ მოწოდება. ძვ. წ. 385 წელს სენატმა დიქტატორ ავლუს კორნელიუს კოსუსს მოახსენეს მანლიუსის ქმედებების შესახებ. დიქტატორმა იგი მეორე დღესვე სასამართლოში დაიბარა. დიქტატორმა ბრძანა მანლიუსის დაპატიმრება, რითაც ამ უკანასკნელის პოპულატობა ხალხი კიდევ უფრო გაიზარდა. მისი მომხრეების შეთქმულება სულ უფრო და უფრო ფართოვდებოდა. მალე სენატი იძულებული გახდა გაენთავისუფლებინათ მანლიუსი, რამაც მდგომარეობა კიდევ უფრო გაამწვავა. მანლიუსი მოუწოდებდა პლებსს არ ჩაწერილიყვნენ ჯარში და არ გადაეხადათ გადასახადები, საქმე იქამდე მიდიოდა რომ პლებსი კიდევ ერთხელ დატოვებდა რომს. ძვ. წ. 384 წელს მანლიუსი ისევ დაიბარეს სასამართლოში, ამჯერად მას ბრალად მეფის ძალაუფლებისთვის ბრძოლა ედებოდა, რაც რომში სიკვდილით ისჯებოდა. სასამართლო გაჭიანურდა, როგორც მიიჩნევენ იმის გამო, რომ იგი ტარდებოდა ისეთ ადგილას საიდანაც კარგად ჩანდა კაპიტოლიუმი. რაც ბრალდებას აშკარად ხელს უშლიდა. საბოლოოს გადაწყვიტეს სასამართლო ქალაგარეთ ჩაეტარებინათ, საიდანაც არ ჩანდა კაპიტოლიუმი. აქ უკვე ბრალდების მხარემ იმარჯვა და მარკუს მანლიუს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს. იგი გადმოაგდეს ტარპეის კლდიდან, რომელზეც დგას კაპიტოლიუმი. სენატის დადგენილებით მანლიუსების გვარში სახელი მარკუსი აიკრძალა. ↑ Schneider, Norbert (18 June 2019). Die antiklassische Kunst: Malerei des Manierismus in Italien. LIT Verlag Münster. ISBN 9783643116024.  ↑ WI-ID Subject Tree. ↑ T.R.S. Broughton: The Magistrates Of The Roman Republic. Vol. 1: 509 B.C. - 100 B.C.. Cleveland / Ohio: Case Western Reserve University Press, 1951. Reprint 1968. (Philological Monographs. Hrsg. von der American Philological Association. Vol. 15, 1), p. 92
სარტაი

სარტაი (ლიეტ. Sartai) — ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 99 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 13,32 კმ². სიგრძე 14,8 კმ. ტბის უდიდესი სიღრმე ცენტრალურ ნაწილშია (20,9 მ). საშუალო სიღრმე 5,7 მ. ნაპირები მეტწილად ქვიშიანია. ტბაში 6 კუნძულია. სარტაიზე გაედინება მდინარე შვიანტოიი. სარტაის ტბა (ინგლისური)