laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აგარანი

აგარანი, აგარაები — თბილისის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიის საერთო სახელწოდება ფეოდალურ ხანაში (ახლანდელი შინდისი, ტაბახმელა, კოჯორი, წავკისი). აქ საზაფხულო სადგომები ჰქონდათ ქალაქის მაღალი საზოგადოების წარმომადგენლებს. გარდანი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52.
იაკობ აგარდი

იაკობ გეორგ აგარდი (შვედ. Jacob Georg Agardh; დ. 8 დეკემბერი, 1813, ლუნდი — გ. 17 იანვარი, 1901, იქვე) — შვედი ბოტანიკოსი. კარლ აგარდის შვილი, მისი საქმის გამგრძელებელი. შეისწავლა წყალმცენარეების ანატომია და მორფოლოგია. მის ნაშრომს — „წყალმცენარეთა სახეობანი, გვარები და რიგები“ (ტ. 1-3, 1848-1876) დღესაც არ დაუკარგავს მნიშვნელობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Jacob G Agardh — 1917. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q379406"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1724971"></a> ↑ 2.0 2.1 https://runeberg.org/spg/15/0014.html — გვ. 2. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21600483"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685696"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Two-Chamber Parliament 1867–1970. — 1985. — ტ. 3. — გვ. 182. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110346241"></a> ↑ Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ Агард, Яков-Георг // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский — СПб: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 130. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892884"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q22084489"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4065721"></a> ↑ Register to the Swedish Parliament's minutes with annexes for the period from the year 1867 to the year 1899. Volume 1, Personal index — 1899. — გვ. 4. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q86658269"></a> ↑ 7.0 7.1 https://runeberg.org/spg/15/0015.html — გვ. 3. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21600483"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685696"></a> ↑ B. D. J. A List of the Collectors Whose Plants Are in the Herbarium of the Royal Botanic Gardens, Kew, to 31st December, 1899 // Bull. Misc. Inform. Kew — London: 1901. — Vol. 1901, Iss. 169/171. — P. 1. — ISSN 0366-4457 — doi:10.2307/4113200 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5735532"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113990674"></a> ↑ https://www.royalsociety.org.nz/who-we-are/our-people/our-fellows/all-honorary-fellows/
აგაუ

აგაუ — ეთიოპიის ხალხთა უძველესი ჯგუფი. ცხოვრობენ გოჯამისა და ვოლოს პროვინციებში, ტანის ტბის მახლობლად, ქ. გონდარის მიდამოებში, აგრეთვე ერიტრეაში ქ. ასმარის ჩრდილოეთით. საერთო რაოდენობა 60 ათ. კაცი (1967). მეტყველებენ უმთავრესად აგაუ ენაზე. აგაუს ნაწილი მუსლიმანებია, ნაწილი — მონოფიზიტი ქრისტიანები, არიან იუდაისტებიც. მისდევენ მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52.
მუჰამედ ბარაკატულა

მუჰამედ ბარაკატულა (დ. 1868 — გ. 20 სექტემბერი, 1927, სან-ფრანცისკო) — ინდოელი რევოლუციონერი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, პანისლამისტი. განათლება მიიღო ბომბეისა და ლონდონში. 1907 წლიდან ემიგრაციაშია. 1909–1914 წლებში იყო ტოკიოს უნივერსიტეტის პროფესორი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იდოეთში მოქმედი რევოლუციური პარტია „გადრის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1915 წლიდან ქაბულში განთავსებული „ინდოეთის დროებითი მტავრობის“ პრემიერ-მინისტრი. 1919 წელს ამანულა ხანმა გაგზავნა მოსკოვში ლენინთან ბრიტანელეის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარების სათხოვნელად. მისმა რევოლუციურმა იდეებმა დიდი ზეგავლენა მოახდინა ინდოეთის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი ბრძოლის ლიდერის ჯავაჰარლალ ნერუს რევოლუციური მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაზე. 1927 წელს მონაწილეობას იღებს ბრიუსელში გამართულ ინდური ლიგის კონფერენციაში. იმავე წელს რევოლუციური აგიტაციების ჩასატარებლად მაჰანდრა პრატაპთან ერთად მიემგზავრება შშ-ში. გარდაიცვალა 1927 წელს სან-ფრანცისკოში. მოგვიანებით მისი ცხედარი გადაასვენეს საკრამენტოში. Maulana Barkatullah materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)
იაკობ სურიცი

იაკობ ზახარის ძე სურიცი (რუს. Яков Захарович Суриц დ. 1882 — გ. 1952) — საბჭოთა დიპლომატი. 1902 წელს ერთვება რევოლუციურ საქმიანობაში. 1903 წლიდან რსდმპ წევრია. 1907 წელს აპატიმრებენ და ასახლებენ ტობოლსკის გუბერნიაში, საიდანაც ბრუნდება 1910 წელს. 1917 წლიდან ბოლშევიკია. სწავლობდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სახელმწიფო-საზოგადოებრივ განყოფილებაზე. ბერლინის უნივერსიტეტში ისმენდა ლექციებს სახელმწიფო სამართალში. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბრუნდება რუსეთში და იწყებს პარტიულ და დიპლომატიურ მოღვაწეობას. 1918-47 წლებში იყო რსფსრ-ს, შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის სრულუფლებიანი ელჩი დანიაში, ნორვეგიაში, ავღანეთში, თურქეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ბრაზილიაში, ერთა ლიგაში. 1940 წლის 19 მარტს საფრანგეთის მთავრობამ გამოაცხადა „პერსონა ნონ-გრატად“. 1948 წლიდან პენსიაშია. გარდაიცვალა 1952 წელს. დაკრძალულია მოსკოვში. Биография в Справочнике по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991 Биография в Хроносе
მაჰენდრა პრატაპი

მაჰენდრა პრატაპი (დ. 1886 — გ. 1976, ინდოეთი) — ინდოელი აქტივისტი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. 1914 წლიდან ემიგრაციაშია. ანტიბრიტანული მოძრაობის ორგანიზების მიზნით იმავე წელს რამდენიმეჯერ შეხვდა კაიზერ ვილჰელმ II-ს, ხოლო შემდეგ წელს სულთან მეჰმედ V-ს. 1915 წლიდან „ინდოეთის დროებითი მტავრობის“ პრეზიდენტია. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1918-19 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საბჭოთა რუსეთში. ინდოეტში რევოლუციის ორგანიზების მიზნით ცდილობდა მოეპოვებინა ბოლშევიკების პოლიტიკური, ფინანსური და სამხედრო მხარდაჭერა. რეგულარულად ხვდებოდა ლენინს და სხვა ლიდერებს. 1921 წლიდან იმყოფებოდა ავღანეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისა და ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ბრუნდება სამშობლოში, სადაც გარდაიცვალა 1976 წელს. Mahendra Pratap materials at the South Asian American Digital Archive (SAADA)
მუჰამედ ნადირ-შაჰი

მუჰამედ ნადირ-შაჰი (პუშტუ امحمد نادر شاه‎‎ დ. 1883 — გ. 1933) — ავღანეთის მეფე, პუშტუნების ეთნოსის წარმომადგენელი. 1919 წლიდან, ამანულა ხანის ავღანეთის მეფის ტახტზე ასვლიდან ჰქონდა გენერლის წოდება. ბრიტანეთ-ავღანეთის მესამე ომში იყო ავღანეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. შემდეგ იკავებდა ავღანეთის სამხედრო მინისტრის თანამდებობას. 1920-იანი წლების დასაწყისში იყო ავღანეთის ელჩი საფრანგეთში. ამანულა ხანის წინააღმდეგ მოწყობილი წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ მიდის ემიგრაციაში ინდოეთში. აქ იღებს ბრიტანელების მხარდაჭერას, ბრუნდება ავღანეთში, სათავეში უდგება პუშტუნთა ტომებს და იწყებს ბრძოლას ამანულა ხანის წინააღმდეგ. ამანულა ხანის დმარცხების და ქვეყნიდან გაძევების შემდეგ თავს აცხადებს ავღანეთის მეფედ. ქვეყანაში იწყებს დემოკრატიული რეფორმების გატარებას. მისი მეფობის დროს, 1931 წელს მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, სადაც გათვალისწინებული იყო ადგილობრივი ტომების უფლებები. გამოაცხადა სახელმწიფოებრივი ნეიტრალიტეტი, თუმცა რეალურად ეკავა პრობრიტანული პოზიცია. დაამყარა მმართველობის მკაცრი ფორმა, რამაც მკვეთრად გაზარდა მოსახლეობის უკმაყოფილება. მოკლეს 1933 წელს ერთ-ერთი საზეიმო ცერემონიის დროს. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი შვილი მუჰამედ ზაჰირ-შაჰი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუჰამედ ნადირ-შაჰი Afghanistan Online: Biography – Mohammad Nadir Shah დაარქივებული 2013-01-26 საიტზე Wayback Machine. Bārakzay dynasty - Encyclopædia Britannica
მუჰამად რიზა აგაჰი

მუჰამად რიზა აგაჰი (უზბეკ. Muhammad Rizo Ogahiy; დ. 1809, ხივა — გ. 1874, იქვე) — უზბეკი მწერალი, მთარგმნელი, ისტორიკოსი. ხივის სასახლის კარის მემატიანე. წერდა უზბეკურ და ტაჯიკურ ენებზე. განაგრძო თავისი წინამორბედის შრომა და ხვარაზმის ისტორია 1839-1840 წლებიდან 1872 წლებამდე გაასრულა. მისი მატიანე დაწერილია მაღალფარდოვანი სტილით, გადატვირთულია შედარებებითა და მეტაფორებით. ტექსტში ჩართულია ლექსები, არაბული და სპარსული ციტატები. მუჰამად რიზა აგაჰი ავტორია დივანისა „შეყვარებულთა თილისმა“, რომელშიც სამიჯნურო ჰანგებს სოფლის სამდურავიც ერთვის. უზბეკურ ენაზე თარგმნა აღმოსავლეთის კლასიკოსთა 20-ზე მეტი ისტორიული და მხატვრული თხზულება, მათ შორის საადის „გოლეთსანი“ („ვარდნარი“), ჯამის „ბეჰარესთანი“ („გაზაფხულის ბაღი“) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52. ↑ 1.0 1.1 Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ 2.0 2.1 CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581"></a> ↑ 3.0 3.1 NUKAT — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729"></a> ↑ 4.0 4.1 AlKindi <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355"></a>
ერკერი

ერკერი (გერმ. Erker) — კედლის სიბრტყიდან გამოწეული ნახევარწრიული, სამკუთხა ან წახნაგოვანი შემინული ნაწილი. ხშირად ასდევს რამდენიმე სართულს, ზოგჯერ - მთელ ფასადსაც (პირველი სართულის გარდა). ერკერი ზრდის ძირითადი სათავსის ფართობს, აუმჯობესებს მის განათებასა და ინსოლაციას. ერკერში ყველაზე ხშირად გამოყენებული 90, 135 და 150 გრადუსის კუთხეები. ერკერებს ხშირად ვიქტორიანულ არქიტექტურას უკავშირებენ. ისინი პირველად პოპულარული გახდა 1870-იანებში. ამგვარი ფანჯრები ძირითადად ოთახის სივრცელის ილუზიის შესაქმნელად გამოიყენება. ბუნებრივი განათების გაზრდასთან ერთად ერკერში უკეთ ჩანს გარე ხედი, რაც ჩვეულებრივი ფანჯრიდან ნაკლებად შესაძლებელი იქნებოდა. შესაძლოა სწორედ ამიტომ გახდა ერკერი სან-ფრანცისკოს არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტი - ამ ქალაქში საცხოვრებელი ფართის სიმცირის გამო. საბჭოთა კავშირში ერკერები შემადგენელი ნაწილი გახდა სტალინისტურ არქიტექტურაშიც, ასევე საცხოვრებელი ფართის სივრცის ვიზუალური ეფექტის შესაქმნელად და ფუფუნების ელემენტად ითვლებოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 196. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ერკერი“ ვიკისაწყობში.
მიხაილ ბოროდინი

მიხაილ მარკოზის ძე ბოროდინიმ ნადმვილი გვარი გრუზენბერგი (რუს. اМихаи́л Mápкoвич Бороди́н‎‎ დ. 1885 — გ. 1951, ლეფორტოვო) — რუსი რევოლუციონერი, დიპლომატი, პარტიული მოღვაწე. რსდმპ(ბ) წევრი 1903 წლიდან. 1905-07 წლის რევოლუციის დროს ეწეოდა იატაკქვეშა რევოლუციურ მუშაობას რიგაში. იყო ტამერფორსის კონფერენციის მონაწილე და რსდმპ IV ყრილობის დელეგატი. 1906 წლიდან ემიგრაციაშია, ჯერ ინგლისში, შემდეგ კი აშშ-ში. 1918 წლიდან ლენინის მითითებით იმყოფებოდა შვედეთში. 1919 წელს ინიშნება რსფსრ-ს კონსულად მექსიკაში. ინდოელ კომუნისტ მანაბენდრა როისთან ერთად მონაწილეობდა მექსიკის კომუნისტური პარტიისა და III ინტერნაციონალის ლათინოამერიკული ბიუროს დაარსებაში. 1919-22 წლებში მუშაობდა კომინტერნში, იმყოფებოდა საბჭოთა დიპლომატიურ წარმომადგენლობებში შოტლანდიასა და თურქეთში. 1923 წლის სექტემბრიდან 1927 წლის ივლისმდე გომინდანის ცაკ-ისპოლიტიკური მრჩეველია ჩინეთში. მისი მეშვეობით დამყარდა კავშირი გომინდანის პარტიასა და ჩინეთის კომუნისტურ პარტია შორის. 1927 წლიდან საბჭოთა კავშირის შრომის სახალხო კომისრის მოადგილეა. 1932 წლიდან გაზეთ "Moscow News-ის" მთავარი რედაქტორი, 1941-49 წლებში სოვინფორმბიუროს მთავარი რედაქტორი. 1949 წელს დააპატიმრეს „კოსმოპოლიტებთან“ ბრძოლის კამპანიის მსვლელობისას. გარდაიცვალა ლეფორტოვოს ციხეში 1951 წელს. Jacobs D.N. Borodin. Stalin's Man in China. Stanford Univ. Press, 1985; Хейфец Л.С. Латинская Америка в орбите Коминтерна. Опыт биографического словаря. М.: ИЛА РАН, 2001; Taibo P.I. II. "Los Bolcheviques. Mexico": J.Mortiz, 1986; Martínez Verdugo A. (ed.) Historia del comunismo mexicano. Mexico: Grijalbo, 1985; Jeifets L., Jeifets V., Huber P. La Internacional Comunista y América Latina, 1919-1943. Diccionario biográfico. Ginebra: Instituto de Latinoamérica-Institut pour l'histoire du communisme, 2004; Kheyfetz L. and V. Michael Borodin. The First Comintern-emissary to Latin America, The International Newsletter of Historical Studies on Comintern, Communism and Stalinism. Vol.II, 1994/95. №5/6. P.145-149. Vol.III (1996). №7/8. P.184-188.
მანაბენდრა როი

მანაბენდრა როი, ნამდვილი სახელი და გვარი ჰარენდრანატჰ ბჰატაჩარია (დ. 1887 — გ. 1954, ინდოეთი) — ინდოელი აქტივისტი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. პირველ მსოფლიო ომამდე ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდა იატაკქვეშა ორგანიზაციების მეშვეობით. 1915 წელს გაემგზავრა ჯერ ბატავიაში, შემდეგ შანხაიში. 1916-17 წლებში ცხოვრობდა აშშ-ში, 1917-19 წლებში მექსიკაში. შედიოდა ადგილობრივი სოციალისტური მოძრაობების ლიდერთა შემადგენლობაში. 1919 წლის შემოდგომაზე მიხაილ ბოროდინთან ერთად აარსებს მექსიკის კომუნისტურ პარტიას. 1919 წლის ბოლოდან მოსკოვშია, მუშაობს კომინტერნში. 1920 წელს ტაშკენტში მონაწილეობს ინდოეთის კომუნისტური პარტიის დაარსებაში. 1922 წლიდან კომინტერნის აღმასკომის წევრია. დაამთავრა სტალინის სახელობის „აღმოსავლეთის მშრომელთა კომუნისტური უნივერსიტეტი“. 1927 წლიდან კომინტერნის წარმომადგენელია ჩინეთში. ჩან კაიშის მიერ ჩინეთში კომუნისტური მოძრაობის ჩახშობის შემდეგ ბრუნდება მოსკოვში. 1928 წლიდან ჩამოსცილდა კომინტერნს და დაუპირისპირდა სტალინს. ბრუნდება ინდოეთში, სადაც მას აპატიმრებს ბრიტანული ხელისუფლება. 1931-36 წლებში საპატიმროშია. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ აგრძელებს სტალინური კურსისა და კომუნისტური პარტიის იდეოლოგიის კრიტიკას. გარდაიცვალა 1954 წელს. Manbendra Nath Roy (1887—1954) Internet Encyclopedia of Philosophy-ზე Manabendra Nath Roy Internet Archive, Marxists Internet Archive, www.marxists.org/ Roy on the cover of Ogonëk, April 5, 1925. "Manabendra Nath Roy," Banglapedia M. N. Roy materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)
აგეგმვა

აგეგმვა — ტოპოგრაფიული რუკის ან გარკვეული ნიშანთვისების მიხედვით რუკაზე წვლილადების დასატანად საჭირო სამუშაოთა ერთობლიობა. აგეგმვა მოიცავს საველე და კამერულ სამუშაოებს. საველე სამუშაოებია: საყრდენი ქსელის შექმნა და წვლილადების წერტილთა შეფარდებითი მდებარეობის განსაზღვრა. ამ დროს ზომავენ მანძილებს, მიმართულებებს, კუთხეებს, წერტილთა შორის აღმატებებს და სხვა. კამერული სამუშაოებია: განაზომთა მათემატიკური დამუშავება და გრაფიკულად გამოსახვა. განარჩევენ: დედამიწის ზედაპირზე აგეგმვას, დედამიწის წიაღში აგეგმვას და აეროგეგმვას. აგეგმვა დედამიწის ზედაპირზე შეიძლება იყოს ჰორიზონტალური (წვლილადებია დედამიწის ელემენტების მხოლოდ კონტურები) და კომბინირებული, ანუ ჰორიზონტალურ-ვერტიკალური (წვლილადებია დედამიწის ელემენტების კონტურებთან ერთად მათი ნიშნულებიც და რელიეფიც). ამ სახის აგეგმვას, ჩვეულებრივ, უწოდებენ ტოპოგრაფიულ აგეგმვას. განარჩევენ ინსტრუმენტარულ, ნახევრად ინსტრუმენტარულ და თვალზომით აგეგმვას. ინსტრუმენტული აგეგმვის სახელწოდებას განსაზღვრავს ის ისტრუმენტი, რომელიც ძირითადად იხმარება საველე სამუშაოებზე. მაგ., მენზურული აგეგმვა, ტაქეომეტრიული აგეგმვა, ფოტოთეოდოლიტური აგეგმვა და სხვა. დედამიწის წიაღში აგეგმვა ხდება გვირაბებისა და მეტროპოლიტენების მშენებლობასა და სამთო-გეოლოგიური სამუშაოებთან დაკავშირებით. ასეთი სახის აგეგმვა მოიცავს: საორიენტაციო-დამაკავშირებელ აგეგმვას (მიწისქვეშა დასაყრდენის დაკავშირება ხილული ზედაპირის გეოდეზიურ საფუძველთან), ჰორიზონტალური საფუძველის შედგენას (პოლიგონომეტრიული და თეოდოლიტური სვლები), ნიველირებას და წვლილადების აგეგმვას. აქ წვლილადებია სამთო გამონამუშევართა სახეობები, მათი ზომები და სივრცობრივი განლაგება, წიაღისეულის ფორმები და მისი წოლის პირობები, წიაღში მარაგის, მისი ხარისხებისა და კომპონენტების განაწილების ხასიათი და სხვა. აეროაგეგმვა მოიცავს აეროფოტოგადაღებას, საველე ფოტოლაბორატორიულ, ტოპოგრაფიულ და გეოდეზიურ ფოტოგრამმეტრიულ სამუშაოებს. ამჟამად, როგორც სახმელეთო, ისე ისე აეროფოტოგადაღებისას მიმართავენ სტერეოფოტოგადაღებას. მიღებული ფოტოსურათების სტერეოფოტოგრამმეტრიული მეთოდებით დამუშავების შედეგად ადგენენ ტოპოგრაფიულ გეგმებს და შემდეგ — რუკებს. სახელმწიფოს (ან სახელმწიფოთა) ერთიანი კარტოგრაფირებისათვის აგეგმვითი სამუშაოები სრულდება საგანგებო ასაგეგმავ ქსელზე დაყრდნობით, რომელიც შედგენილია წინასწარ შექმნილი ასტრონომიულ-გეოდეზიურ-გრავიმეტრიული ქსელის (ან ქსელთა სისტემის) საშუალებით, დიდი სივრცეებიდან მცირე სივრცეებზე გადასვლის გზით. გამონაკლისია შედარებით მცირე სივრცეების აგეგმვა, რომელიც ადგილობრივი მნიშვნელობის პუნქტებს ეყრდნობა (თეოდოლიტური, მენზურული და ტაქეომეტრიული სვლები). როდესაც არსებულ გეგმებსა და რუკებში საგანგებოდ შეაქვთ გარკვეული ნიშანთვისების მქონე წვლილადი, მაშინ აგეგმვა სახელწოდებას იღებს შესაბამისი სამეცნიერო დარგის ან წვლილადის მიხედვით. მაგალითად გეოლოგიური (აეროგეოლოგიური, ტექტონიკური, ჰიდროგეოლოგიური და სხვა), გეოფიზიკური (გეომაგნიტური, სინოპტიკური, გრავიმეტრიული და სხვა), სატყეო, საგზაო, საზღვაო და სხვა სახის აგეგმვა. თევზაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 52-53.
სიმონ პეტლიურა

სიმონ ვასილის ძე პეტლიურა (უკრ. Си́мон Васи́льович Петлю́ра დ. 1879 — გ. 1926, პარიზი) — უკრაინელი სამხედრო მოღვაწე, უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლი, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის მეთაური (1919-20). სწავლობდა პოლტავის სასულიერო სემინარიაში. 1900 წლიდან იყო უკრაინის რევოლუციური პარტიის წევრი, მემარცხენე ნაციონალისტი. 1902 წლიდან იწყებს ჟურნალისტურ მოღვაწეობას, იმავე წელს საცხოვრებლად გადადის ყუბანში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ უკრაინის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერია, არის უკრაინის საფრონტო რადას ხელმძღვანელი, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის დირექტორიის მეთაური, უკრაინის ჯარებისა და ფლოტის მთავარი ატამანი და გენერალი. ხელმძღვანელობდა ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლას. 1920 წლის 21 აპრილს უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის სახელით კრავს კავშირს პოლონეთთან ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ ერთიანი ბრძოლის წარმოებისთვის. პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის დროს, 1920 წლის 7 მაისს გენერალ იუზეფ პილსუდსკისა და პეტლიურას გაერთიანებული ძალები ათავისუფლებენ კიევს ბოლშევიკებისგან. უკრაინის ბოლშევიკური ოკუპაციის გამო მიდის ემიგრაციაში 1922 წელს. ჯერ პოლონეთშია, შემდეგ ავსტრიასა და შვეიცარიაში. 1924 წლის ოქტომბრიდან ცხოვრობს საფრანგეთში. 1926 წლის 25 მარტს პარიზში კლავს ანარქისტი ს. შვარცბარდი. დაკრძალულია პარიზში, მონპარნასის სასაფლაოზე. 1927 წელს გამართულ პარიზის ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოზე მკვლელი გამართლებულ იქნა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიმონ პეტლიურა Biography of Petliura on website of the Ukrainian government Petliura site in Poltava (Documents, articles and photographs) „Petlura Trial“. Time. November 7, 1927. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-09-09. ციტირების თარიღი: 2008-08-09. (Time magazine on the Petlura trial) Review of Henry Abramson's A Prayer for the Government: Ukrainians and Jews in Revolutionary Times The Odyssey of the Petliura Library and the Records of the Ukrainian National Republic during World War II დაარქივებული 2017-11-08 საიტზე Wayback Machine.
ოსკარ ფონ ნიდერმაიერი

ოსკარ რიტერ ფონ ნიდერმაიერი (გერმ. Oskar Ritter von Niedermayer დ. 1885 — გ. 25 სექტემბერი, 1948, სსრკ) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, მეცნიერი, მოგზაური და სამხედრო მზვერავი. 1905 წელს შევიდა საველე არტილერიის იუნკერთა სასწავლებელშ. 1910 წელს დაამთავრა ოფიცერთა საარტილერიო სასწავლებელი. სწავლობდა ბუნებისმეტყველებას, გეოგრაფიასა და აღმოსავლურ ენებს. 1912–1914 წლებში მონაწილეობდა სპარსეთისა და ინდოეთის სამეცნიერო ექსპედიციებში. იმოგზაურა აგრეთვე ეგვიპტეში, არაბეთსა და პალესტინაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წლის დეკემბერში დაინიშნა ოსმალეთისა და გერმანიის გენშტაბების მიერ ავღანეთში ორგანიზებული ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ექსპედიციის მიზანს წარმოადგენდა ქვეყნის სამხედრო სტრატეგიული შესწავლა და ანტიბრიტანული აჯანყების ორგანიზება, ომში ავღანეთის ჩართვა გერმანიის მხარეს. ექსპედიცია წარუმატებლად დასრულდა. 1916 წლის 1 სექტემბერს ბრუნდება ოსმალეთში. შემდგომში მონაწილეობს დასავლეთის ფრონტის საომარ მოქმედებებში. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სწავლას აგრძელებს მიუნხენის უნივერსიტეტში. აქვე იცავს საკანდიდატო დისერტაციას. 1919 წლიდან მსახურობს რაიხსვერში. მსახურობს სპეცჯგუფ R-ში, რომელიც ხელმძღვანელობდა 1920-იან წლებში საბჭოთა კავშირსა და გერმანიას შორის არსებულ საიდუმლო სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობას, ცხოვრობდა და მუშაობდა საბჭოთა კავშირში. გერმანიის ხელისუფლებაში ნაცისტთა მოსვლის შემდეგ არის გერმანიის ნაციონალისტურ-სოციალისტური მუშათა პარტიის წევრი 1933 წლიდან. იმავე წელს იცავს სადოქტორო დისერტაციას. 1939 წლიდან ვერმახტის პოლკოვნიკია. 1942 წლიდან „აღმოსავლური ლეგიონების“, თურქესტანის 162-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. მონაწილეობდა ანტიპარტიზანულ საომარ მოქმედებებში ბალკანეთში, შემდეგ იტალიაში. ენიჭება ვერმახტის გენერალ-მაიორის წოდება. 1944 წლის მაისიდან სამხედრო მრჩეველია საფრანგეთში. იამვე წლის აგვისტოში დააპატიმრეს ჰიტლერის აღმოსავლური პოლიტიკის კრიტიკის გამო. 1945 წლის აპრილში ათავისუფლებენ ამერიკელები. გერმანიის კაპიტულაციის შემდეგ ცხოვრობს რეგენსბურგში, სადაც საბჭოთა უშიშროების აგენტები იტაცებენ და გადაჰყავთ საბჭოთა კავშირში. 1948 წლის 10 ივლისს მიესაჯა 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა. გარდაიცვალა იმავე წლის 25 სექტემბერს ციხეში. Seidt, Hans-Ulrich (2001), From Palestine to the Caucasus-Oskar Niedermayer and Germany's Middle Eastern Strategy in 1918.German Studies Review, Vol. 24, No. 1. (Feb., 2001), pp. 1-18, German Studies Association, ISSN 0149-7952. Hughes, Thomas L (2002), The German Mission to Afghanistan, 1915-1916.German Studies Review, Vol. 25, No. 3. (Oct., 2002), pp. 447-476., German Studies Association, ISSN 0149-7952 Peter March:The first World War, Germany between the long 19th century and the short 20th century, Ernst birds, Munich, 2004, ISBN 3-89650-193-3 * Franz W. Seidler:Ritter Oskar Niedermayer of the Second World War, in:brigade Scientific Rundschau3 / 1970, 4 / 1970 * Hans-Ulrich Seidt:Berlin, Kabul, Moscow. Oskar Niedermayer Knights of geopolitics and Germany. Universitas Verlag, Munich 2002. ISBN 3-8004-1438-4 In the Band "event horizon" ( 2003) of the poet Henning Heske there is a cycle of poems about the turbulent life of this recent German knight.
ნიკოლოზ აგეევი

ნიკოლოზ ვლადიმირის ძე აგეევი (რუს. Николай Владимирович Аге́ев; დ. 17 (30) ივნისი, 1903, თბილისი — გ. 10 სექტემბერი, 1983, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა ქიმიკოსი და მეტალურგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. 1926 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, მუშაობდა იქვე, შემდეგ 1938-1951 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ზოგადი და არაორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, ხოლო 1951 წლიდან — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტში. ანიკოლოზ აგეევი ძირითადად ლითონთა შენადნობებს იკვლევდა. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 53. ნიკოლოზ აგეევის ბიოგრაფია (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #1159274851 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
აგელადა

აგელადა (ბერძ. Ἀγελάδας) — ბერძენი, მოქანდაკე. არგოსის სკოლის მამამთავარი. მოღვაწეობდა დაახლოებით ძვ. წ. 520-450 წლებში. იყო მირონის, პოლიკლიტესა და შესაძლოა ფიდიასის მასწავლებელი. აგელადას ნამუშევრებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. ვარაუდობენ რომ აგელადა იყო ავტორი არტემისიონის კონცხთან (ეგეოსის ზღვა) ნაპოვნი პოსეიდონის ქანდაკებისა (ბრინჯაო, დაახლოებით ძვ. წ. 460 წელი, ათენის არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 53.
აგენტი

საკუთარი სახელი აგენტი (ლათ. agens — „მოქმედი“) შეიძლება ნიშნავდეს: აგენტი — პირი, რომელიც მოქმედებს ვინმეს დავალებით; აგენტი — მოქმედი ფაქტორი, რომელიც იწვევს რაიმე პროცესს ან მოვლენას ბუუნაბაში, ადამიანის ორგანიზმში და ა. შ. მა., გოგირდმავულკანიზებელი აგენტი კაუჩუკის ვულკანიზაციის პროცესში; მაცივარ აგენტი — სამაცივრო მანქანების მუშა ნივთიერება; საიდუმლო აგენტი. აგენტი კარტერი — ტელესერიალი.