laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ისპოლინური

ისპოლინური, ჯაიენტი, პრიუნი — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1890-იან წლებში აჟანის უნგრულასა და პონტის შორის შეჯვარების შედეგად. ჯიში გვხვდება სხვადასხვა რაიონში ცალკე მდგომი ხეების სახით. მის დადებით მხარეს შეადგენს მსხვილი ლამაზი ნაყოფი, უხვი მოსავლიანობა და ადრეულა ნაყოფიერება. თვითფერტილია. ხე საშუალო ზრდისაა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი უკუკვერცხისებრია, სუსტად შებუსვილი ქვედა მხარეზე. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში (ქართლი). მსხვილია (4,6🞩3,4🞩3,7 სმ), საშუალო მასა 45,7 გრამს უდრის. ფორმით უკუკვერცხისებურია, ოდნავ შებრტყელებული გვერდებიდან და შევიწროებული ფუძესთან. კანი საშუალო სისქისა და სიმკვრივისაა. მოწითალო ფერის, ზევიდან გადაკრული აქვს ცვილისებრი თხელი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ წვნიანი, ძარღვიანი, მკვრივი, მოტკბო, გემრიელი. კურკა ნახევრად სცილდება ტბილობს. ბაღის მოყვარულთათვის განსაკუთრებით საინტერესო ჯიშია. ხომეზურიშვილი ნ., ერისთავი ელ., საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.
ემზარ გელაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ემზარ გელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს: ემზარ გელაშვილი — ველომბრბოლელი ემზარ გელაშვილი — საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრი
გიორგი ჭელიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

გიორგი ჭელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს: გიორგი ჭელიძე — კინოოპერატორი გიორგი ჭელიძე — საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრი
პეტრე ჩხატარაისძე

პეტრე ჩხატარაისძე (გ. 1725) — ქართველი სასულიერო პირი და მწერალი, მოღვაწეობდა XVIII საუკუნის I ნახევარში. წარმოშობით იყო გურიიდან, ქობულეთიდან. აღიზარდა და ადრეული წლებიდანვე ბერად აღიკვეცა ტრაპიზონში. ეწეოდა ლიტერატურულ და პედაგოგიურ საქმიანობას, სწავლობდა ალექსანდრე მაკედონელის ისტორიას. დაწერა გიორგი IV გურიელის ხოტბა და „მოთხრობა ქრისტიანობისა ქობულეთისა კერძოთა შინა“. 1713-1724 წლებში გალექსა არჩილ II-ის მიერ რუსულიდან თარგმნილი „ალექსანდრიანი“, შექმნა მისი ახალი რედაქციაც. მოღვაწეობდა ზუგდიდში, ბეჟან I დადიანის კარზე. ლოლაშვილი, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173. მენაბდე, ლ. „ძველი ქართული მწერლობის კერები“, ტ. 1 ნაკვეთი 2, თბილისი, 1962 ბარამიძე, ა. „ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან“, ტ. 2, თბილისი, 1940 იოანე ბატონიშვილი, მცირე უწყება ქართველთა მწერალთათვის, ტფილისი: ელექტრო-მბეჭდავი ს.მ. ლოსაბერიძისა, 1913. — გვ. 21. პეტრე ჩხატარაისძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ბაირაღი

ბაირაღი (ალამი, დროშა) — ტარზე დამაგრებული ქსოვილის ფართო ნაჭერი. სახელმწიფოს, ეკლესიის ან რაიმე ორგანიზაციის სიმბოლო. ეკლესიის წმიდა დროშა, მაცხოვრის, ღვთისმშობლის, განსაკუთრებით პატივდებული წმინდანთა გამოსახულებით. ჩვეულებრივ ინახება მარჯვენა და მარცხენა კლიროსების ახლოს, საიდანაც დიდ დღესასწაულებზე ჯვრით მსვლელობის დროს გამოაქვთ. ბაირაღი სიმბოლურად მართლმადიდებლობის ამქვეყნად გამარჯვებას მოასწავებს. ასეთი დროშის მატარებელს ბაირახტარი ჰქვია. ბაირაღს საქართველოს მთიანეთის ზოგ კუთხეში, ხატობის ან სხვა რამ შემთხვევის დროს, გამოასვენებდნენ ხოლმე ტარზე დამაგრებულ ქსოვილს ერთი დიდი ან რამდენიმე პატარა ნაჭრით, რომელზეც წამოცმული იყო ზანზალაკები. ინახებოდა სალოცავში. „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი“ 2005. „მართლმადიდებლის მცირე ლექსიკონი“ 2002. საქართველოს ეთნოგრაფიული ლექსიკონი აკაკი მეგრელიშვილი, „მწუხრისა და ცისკრის ლოცვათა და წირვის განმარტებანი“, თბ. 2003 საეკლესიო ტერმინთა მცირე განმარტებითი ლექსიკონი ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ბაირაღი
ანდრო დოლიძე

ანდრო გიგოს ძე დოლიძე (დ. 1878, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი რევოლუციონერი, საბჭოთა პარტიული მოღვაწე, ფინანსთა სახალხო კომისარი 1926-1929 წლებში. სწავლობდა თბილისის საფერშლო სკოლაში. სწავლის პერიოდში დაუახლოვდა მესამე დასის წევრებს. თანამშრომლობდა გაზეთ „კვალში“. 1899 წელს სამხედრო სამსახურში ყოფნის დროს ავრცელებდა პროკლამაციებს ჯარისკაცთან შორის. 1905 წელს ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას გურიის გლეხობაში, მონაწილეობდა გურიის გლეხთა მოძრაობაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში ბაქოში თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ გაზეთ „გუდოკში“. 1913 წელს გადაასახლეს ასტრახანში, საიდანაც 1915 წელს გაიწვიეს ჯარში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუცის შემდეგ ჩავიდა თბილისში და მუშაობდა ბოლშევიკურ გაზეთ „ბრძოლაში“. 1918 წელს მონაწილეობდა სოხუმში ბოლშევიკური გადატრიალების მცდელობაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921-1923 წლებში იყო ოზურგეთის მაზრის აღმასკომის თავმჯდომარე. 1924 წელს საქართველოს კომპარტიის III ყრილობაზე აირჩიეს ცკ-ს საკონტროლო კომისიის თავმჯდომარედ. ამავდროულად დაინიშნა მუშგლეხინის სახალხო კომისრად. სხვადასხვა დროს იყო ამიერკავკასიის ცაკ-ის მდივანი, საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარი, რესპუბლიკის პროკურორი, საქართველოს კომერციული ბანკის მმართველი. 1937 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს და მალევე დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. დოლიძე, კ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 609.
ბაღდადი (საეკლესიო ნივთი)

ბაღდადი — მეწამული ფერის, ოთხკუთხა აბრეშუმის ქსოვილის ნაჭერი, რომელიც ზიარების დროს მნათეს უჭირავს მაზიარებლის ნიკაპთან. გამოიყენება ქრისტეს წმინდა სისხლისა და წმინდა ხორცის შემთხვევით ძირს დავარდნისაგან დასაცავად. ასევე სტიქაროსნის მიერ ზიარების შემდეგ მაზიარებლის ბაგეს მოსაწმენდად. მართლმადიდებლის მცირე ლექსიკონი აკაკი მეგრელიშვილი, „მწუხრისა და ცისკრის ლოცვათა და წირვის განმარტებანი“, თბ. 2003 საეკლესიო ტერმინთა მცირე განმარტებითი ლექსიკონი
არჩილ დოლიძე

არჩილ (როსტომ) ბიჭიას ძე დოლიძე (დ. 1870, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1918) — ქართველი რევოლუციონერი. 1900 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია,სადაც ხელმძღვანელობდა არალეგალურ მარქსისტულ წრეს. 1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. არაერთხელ დააპატიმრეს პარტიული მუშაობისთვის. პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ბათუმში, ქუთაისში, რაჭასა და ლეჩხუმში. 1906-1907 წლებში იყო თბილისის არალეგალურ მუშათა წრეების ლექტორ-პროპაგანდისტი. მონაწილეობდა ლეგალური ბოლშევიკური გაზეთის გამოცემაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში იყო თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიუროს წევრი. დაეუფლა ექიმ-სტომატოლოგის პროფესიას. პირველი მსოფლიო ომის დროს ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას ჯარისკაცთა შორის, ხოლო 1917 წლიდან კი — გურიის გლეხობაში. იყო რუსეთის დამფუძნებელი კრების დეპუტატი კავკასიიდან. 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ დააპატიმრა ანტისახელმწიფოებრივი მუშაობის გამო და ქუთაისის ციხეში ჩასვა. ციხეში დაავადდა და გარდაიცვალა. დოლიძე, კ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 609-610.
ნიკოლოზ დოლიძე

ნიკოლოზ ბესარიონის ძე დოლიძე (დ. 1872, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1933) — ქართველი რევოლუციონერი. მუშაობდა ბათუმში, მანთაშევის ქარხანაში. 1892 წელს მუშათა გაფიცვაში მონაწილეობისთვის სამსახურიდან დაითხოვეს. 1893 წლიდან მუშაობდა თბილისში სხვადასხვა საწარმოებში. 1900 მონაწილეობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარი სახელოსნოების და დეპოს მუშების აგვისტოს გაფიცვაში. 1902 წელს მონაწილეობდა ბაქოს მუშათა დემონსტრაციაში. შემდეგ დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში და ჩაერთო გლეხთა მოძრაობაში. 1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. ამავე წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს ყუბანის ოლქში, საიდანაც მალე გაიქცა. მუშაობდა ნოვოროსიისკის ცემენტის ქარხანაში, სადაც, ასევე, რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა. ამისთვის დააპატიმრეს, მაგრამ გაიქცა. 1905 წელს მონაწილეობდა გურიის გლეხთა მოძრაობაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში არალეგალურად მუშაობდა თბილისში. 1909-1911 წლებში სამჯერ გადაასახლეს, მაგრამ სამჯერვე მოახერხა გაქცევა. 1911 წელს იყო სოხუმის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 610.
დიმიტრი დოლიძე

დიმიტრი ევსევის ძე დოლიძე (დ. 5 სექტემბერი, 1908, ასკანა, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1 ივნისი, 1976) — ქართველი ინჟინერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1962), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 1931 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი და იქვე დაიწყო მუშაობა. 1938 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრის გამგე. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება სამშენებლო კონსტრუქციების გაანგარიშებასა და დაპროექტების საკითხებს. ავტორი და თანაავტორია სხვადასხვა სახელმძღვანელოებისა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 474. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 610. დიმიტრი დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იოსებ დოლიძე

იოსებ მალაქიას ძე დოლიძე (დ. 24 თებერვალი, 1903, ნიგოითი, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 23 ნოემბერი, 1985) — ქართველი მეცნიერი, აბრეშუმის ტექნოლოგი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1963). 1964 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის აბრეშუმის ტექნოლოგიის კათედრის გამგე. მისი შრომები ეხება აბრეშუმის პარკის პირველადი დამუშავების ტექნოლოგიასა და აბრეშუმმცოდნეობას. ავტორია წიგნისა „აბრეშუმის პარკის დამზადებისა და პირველადი დამუშავების ტექნოლოგია“ (1964). 1963 - საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე რესპუბლიკის დამსახურებული გამომგონებელი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 475. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 610. იოსებ დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველოს მეგობრები

საქართველოს მეგობრები — საქაველმოქმედო ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 2018 წლის 24 დეკემბერს და საქმიანობს საქართველოს ტერიტორიაზე. ფონდი მიზანია თავშესაფრების და მიუსაფარი ცხოველების პრობლემის გადაწყვეტაში მოსახლეობის შეზიდვა; მიუსაფარი ცხოველების ოდენობის შემცირება ჰუმანური ხერხებით (გამოჭრა, სტერილიზაცია, ოჯახებში მოწყობა ან ჰაბიტატის ადგილზე დაბრუნება); თავშესაფრების, რომლებსაც ფონდი მხარს უჭერს, ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალურ სტრუქტურებთან ერთად პროექტებში მონაწილეობა. ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს საქველმოქმედო ორგანიზაციებთან, სახელმწიფო სტრუქტურებთან და მოხალისეებთან საქართველოში. „საქართველოს მეგობრები“ ახორციელებს მუშაობას საქართველოს ცხოველების და ზოოდამცველების მიმართულებით რამდენიმე სახით. ეხმარება ზოოდამცველებს და კატების და ძაღლების კერძო თავშესაფრებს. მუშაობის ფარგლებში ფონდი აფინანსებს ცხოველების სტერილიზაციას და ვაქცინაციას და ასევე არიგებს სამედიცინო პრეპარატებს ცხოველებისთვის. ასევე შეგროვებული საშუალებებით ფონდი ახორციელებს ცხოველებისთვის საკვების დარიგებას, ტრანსფერს და სამედიცინო დახმარების დაფინანსებას. ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს თბილისის ცხოველების მონიტორინგის სააგენტოსთან და ახორციელებს საერთო პროექტებს. ამ პროექტების შედეგად იყო დადგმული რამდენიმე ათეული კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. ასევე ხორციელდება დაყენებული კერების ადგილებზე საკვების რეგულარული დარიგება. 2020 წლის 5 აპრილს მუშაობა დაიწყო ფონდის საიტმა, სადაც ნებისმიერ მსურველს შეუძლია განთავსოს საკუთარი პროექტი ცხოველების დასახმარებლად და შეაგროვოს საშუალებები მის განსახორციელებლად. აღნიშნული პროექტი არის მიმართული ადამიანებისთვის ცხოველების მოვლის გასამარტივებლად და მათ შესახებ ინფორმაციის გასავრცელებლად. 2020 წლის გაზაფხულისთვის ფონდი „საქართველოს მეგობრები“-ს ღონისძიებების ჩატარების შედეგად გამოვიდა: 70 კატა და ძაღლის ოპერაციების დაფინანსება. განხორციელებულია 2000 კგ. საკვების დარიგება მცირეშემოსავლიანი ზოოდამცვენებისთვის. დადგმულია 41 კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. განხორციელებულია ცხოველების 50 ტრანფერზე მეტი. დარიგებულია 35 Bravecto-ს პრეპარატი ცხოველების პატრონებისთვის. საქველმოქმედო ფონდი „საქართველოს მეგობრები“-ს გვერდი და მათი აქციები[მკვდარი ბმული] თბილისში და საქართველოს მიდამოებში ცხოველების გადაყვანა გამარტივდა საქართველოს დედაქალაქში 20-ზე მეტი კერა დაიდგა თბილისში მიუსაფარი ცხოველებისთვბის კერები დაიდგმევა
ზურაბ აბაშიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

გრდემლი შეიძლება აღნიშნავდეს: ზურაბ აბაშიძე — დიპლომატი. ქართული ენციკლოპედიის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის მთავარი რედაქტორი ზურაბ აბაშიძე — საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრი
ვიქტორ დოლიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვიქტორ დოლიძე შეიძლება აღნიშნავდეს: ვიქტორ დოლიძე — პირველი ქართული კომიკური ოპერის ავტორი ვიქტორ დოლიძე — საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრი
გიორგი გოზალიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გიორგი გოზალიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს: გიორგი გოზალიშვილი — ისტორიკოსი გიორგი გოზალიშვილი —საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრი
სალომე ორბელიანი

სალომე ორბელიანი (დ. 1795 — გ. 1847) — ქართველი დიდგვაროვანი ორბელიანების საგვარეულოდან. ალექსანდრე ჭავჭავაძის მეუღლე. სამეგრელოს დედოფალ ეკატერინე ჭავჭავაძის დედა. სალომე ორბელიანი დაიბადა 1795 წელს ქართველი დიდებულის, ივანე დავითის ძე ორბელიანის ოჯახში. დედამისის ვინაობა უცნობია. 1812 წლის 19 თებერვალს იგი დაქორწინდა ასევე დიდგვაროვან ალექსანდრე ჭავჭავაძეზე, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა. ცნობილია, რომ იგი აქტიურად ეწეოდა საქველმოქმედო საქმეს. ქმართან შეთანხმებით იგი შემოწირულობების სახით გასცემდა ნივთებსა და ფულს. როგორც დიდი ჰუმანისტი, სალომე აფინანსებდა უამრავ პროექტსაც. ცნობილია, რომ იგი თავისი დროის ერთ-ერთი ცნობილი ქალბატონი იყო. სალომე ორბელიანი თბილისის რეზიდენციაში ხშირად აწყობდა სალონურ შეხვედრას, სადაც მსჯელობდნენ სოციალურ, პოლიტიკურ, ლიტერატურულ საკითხებზე და ხელოვნების, მუსიკისა და ბიზნესის პრობლემებსაც განიხილავდნენ. მისი თანამედროვეები სალომეს იცნობდნენ, როგორც მომხიბლავ ქალს, რომელიც რამდენიმე პოეტისათვის შთაგონების წყაროდაც კი გადაიქცა და მასზე ლექსებსაც წერდნენ. 1846 წლის 6 ნოემბერს ალექსანდრე ჭავჭავაძე გარდაიცვალა, რაც დიდი დარტყმა იყო სალომესთვის. მიუხედავად ამისა, მან დიდი ძალისხმევა მოახმარა ქმრის კუთვნილი საარქივო მასალების შეგროვებასა და შენახვას. ამ მასალებში პირადი მიმოწერის გარდა,თავმოყრილი იყო ქართველი მწერლებისა და საზოგადო მოღვაწეების ხელნაწერები. სამწუხაროდ, ამ მასალის უდიდესი ნაწილი 1854 წელს წინანდლის მამულზე შამილის თავდასხმის შედეგად განადგურდა, რომლის დროსაც ბატონიშვილი ანა ჭავჭავაძე, მისი და, ბატონიშვილი ელენე ორბელიანი, მათი შვილები და მსახურები გაიტაცეს. სალომე ორბელიანმა ქმრის დაკარგვა რთულად გადაიტანა, რის გამოც იგი სულ ერთ წელიწადში, 1847 წელს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია თბილისში, მთაწმინდაზე, მამადავითის ეკლესიაში. ნინო (1812-1857), დაქორწინდა ალექსანდრე გრიბოედოვზე, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; ეკატერინე (1816-1882), ცოლად გაჰყვა სამეგრელოს მთავარ დავით დადიანს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა; დავითი (1817-1884), ცოლად შეირთო ანა ბაგრატიონ-გრუზინსკი, რომელთანაც თერთმეტი შვილი შეეძინა; სოფიო (1833-1862), ცოლად გაჰყვა ალექსანდრე ნიკოლაის, რომელთანაც ერთი გოგონა შეეძინა; ნინო ეკატერინე დავითი სოფიო სოფიო პიროვნება:სალომე ორბელიანი სალომე ორბელიანი
ვერნიკეს არე

ვერნიკეს არე — ტვინის ზონა. წარმოადგენს ცერებრალური ქერქის მეტყველებასთან დაკავშირებული ორი ნაწილიდან ერთ-ერთს (მეორე არის ბროკას არე). მონაწილეობს წერილობითი და სამეტყველო ენის წარმოებაში. ვერნიკეს არე მდებარეობს ბროდმანის რეგიონ 22-ში, დომინანტურ ცერებრალურ ნახევარსფეროში. დომინანტური ნახევარსფერო მარცხენაა მემარჯვენე ინდივიდების 95% -ში, ხოლო მემარცხენეთა შემთხვევაში — 60%-ში. ბროკას წილის მსგავსად, ვერნიკეს წილიც იმ ავადმყოფების აუტოპსიის საშუალებით აღმოაჩინეს, ვისაც მეტყველების პრობლემები ახასიათებდათ. გერმანელ ნევროლოგ კარლ ვერნიკეს ჰყავდა პაციენტი, რომელსაც საკმაოდ კარგად შეეძლო ლაპარაკი, მაგრამ ვერ იგებდა სხვის ნათქვამს. პაციენტის გარდაცვალების შემდეგ, ვერნეკემ საფეთქლის წილის ზედა ნაწილში იპოვა დაზიანება. მან სწორად ივარაუდა, რომ ხსენებული ზონა პასუხისმგებელი იყო ნათქვამის სწორად გააზრებაზე. ამ ტიპის აფაზია ცნობილია როგორც ვერნიკეს აფაზია, ან აღქმადი აფაზია. იმისდა მიუხედავად, რომ ბროკასა და ვერნიკეს არეები სხვადასხვა წილშია, ისინი საკმაოდ ახლოს არიან ერთმანეთთან. მათ აკავშირებს ნერვების ტრაქტი, რომელსაც arcuate fascilicus ეწოდება, ასევე ახლახან აღმოჩენილი სხვა ტრაქტი. ↑ Boeree C.G.. (2004)Speech and the brain. ↑ Bogen J.E. & Bogen G.M. 1976. Wernicke's region  – where is it?. Annals of the New York Academy of Sciences 280: 834–43. ↑ Aphasia: signs & symptoms. American Speech-Language-Hearing Association. ↑ Catani M. & Jones D.K. 2005. Perisylvian language networks of the human brain. Annals of Neurology 57 (1): 8–16. ↑ Catani M. & de Schotten M.T. 2012. Atlas of human brain connections. Oxford University Press.
გურნათელი

გურნათელი — დასახლებული პუნქტი ისტორიულ შავშეთში, ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზეა (ახლანდ. სოფ. სუსუზი, ართვინის პროვინცია). სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ტყიან ბორცვზე, შემორჩენილია მომცრო დარბაზული ეკლესია, რომელიც 1904 წელს ნახა და აღწერა ნიკო მარმა. უხეშად დამუშავებული ქვით ნაგები და უდეკორო ეკლესიის კონქი და სამხრეთ კედლის დიდი ნაწილი იმ დროისათვის უკვე ჩამონგრეული იყო. ეკლესიის მიდამოებში მარმა იპოვა მოწითალო ქვის დაზიანებული სტელა, რომლის სამ წახნაგზე გამოკვეთილი იყო ჯვრები, ხოლო მეოთხეზე — წრე. მეორე ასეთივე სტელა XIX საუკუნეში გურნათლიდან გადაიტანეს სათლელ-რაბათის სომხური ეკლესიის ეზოში. ამჟამად ორივე სტელა დაკარგულია. პავლე ინგოროყვას აზრით გურნათელი უნდა იყოს იგივე გუნათლე, სადაც გრიგოლ ხანძთელმა IX საუკუნის პირველ მეოთხედში აზნაურ გაბრიელ დაფანჩულის დახმარებით დააარსა დედათა მონასტერი („გუნათლის ვანი“). სხვა მოსაზრებით (დ. კლდიაშვილი) გუნათლე კლარჯეთში შემორჩენილი ნუკას საყდარია. ხოშტარია დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
რუსტამ ემომალი

რუსტამ ემომალი (ტაჯ. Рустам Эмомалӣ, სპარს. رستم امام‌علی); დაბადების სახელი რუსტამ ემომალის ძე რაჰმონოვი (ტაჯ. Рустам Эмомалиевич Раҳмонов) დ. 19 დეკემბერი 1987, დანღარა, კულიაბის ოლქი, ტაჯიკეთის სსრ, სსრკ) — ტაჯიკი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ტაჯიკეთის ეროვნული ასამბლეის (პარლამენტის ზედა პალატის) თავმჯდომარე 2020 წლის 17 აპრილიდან. ქალაქ დუშანბეს მერი 2017 წლის 7 აპრილიდან. ტაჯიკეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ემომალი რაჰმონის უფროსი შვილი. ↑ Sputnik. Биография Рустама Эмомали. Sputnik Таджикистан. ციტირების თარიღი: 2019-09-04. ↑ Рустами Эмомали избран спикером верхней палаты парламента Таджикистана. რადიო თავისუფლება (2020-04-17). ციტირების თარიღი: 2020-04-17. ↑ ტაჯიკეთის პრეზიდენტის ვაჟი სენატის სპიკერად აირჩიეს
გურო

გურო, ნამდვილი სახელი და გვარი — ივანე (ოვანეს) ბოგდანის ძე გასპარიანი (დ. 1907, თბილისი, — გ. 9 აგვისტო, 1984, იქვე) — მხატვარ-სატირიკოსი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1965). 1924 წლიდან თანამშრომლობდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთთან („რაბოჩაია პრავდა“, „ზარია ვოსტოკა“, „პრავდა“, „ნიანგი“, „დროშა“). ქმნიდა პოლიტიკურ კარიკატურებს, მეორე მსოფლიო ომის წლებში — ანტიფაშისტურ ფურცლებსა და პლაკატებს. დაასურათა ქართველ მწერალთა ნაწარმოებები: კონსტანტინე ლორთქიფანიძის „კოლხეთის ცისკარი“, დავით ბაქრაძის „გმირთა სისხლით“ და სხვ. გააფორმა ბორის პასტერნაკის ლექსების კრებული საქართველოს შესახებ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 224.
გურული ფერხული

გურული ფერხული — ძველი ქართული (გურული) ხალხური ცეკვა, ორსართულიანი ფერხული. თავდაპირველად ასრულებდნენ მხოლოდ მამაკაცები, მოგვიანებით ქალებიც, თუმცა ამით ცეკვის ფორმა და შინაარსი არ შეცვლილა, იგი კვლავ ორსართულიანია (ქალები გარს უვლიან ორსართულიან წრეს). ფერხული ორპირულია და სამი ნაწილისაგან შედგება: ნელი, აჩქარებული და ჩქარი. იგი სრულდება ორპირული სამხმიანი სიმღერის თანხლებით. სიმღერა, თავის მხრივ, 2 ნაწილისაგან შედგება: პირველი სრულდება ზომიერი ტემპით, მეორე – სწრაფით. აგებულია მოკლე განმეორებად ფრაზებზე. მუსიკალური ზომა 4/4. თათარაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
ლეონტი როგოზინსკი

ლეონტი ეგნატეს ძე როგოზინსკი (რუს. Леонтий Игнатьевич Рогозинский; დ. 1864, კიევი — გ. 15 აპრილი, 1904) — რუსი ფოტოგრაფი. მოღვაწეობდა ვლადიკავკაზში. ლეონტი როგოზინსკი დაიბადა კიევში 1864 წელს და წარმოადგენდა პოდოლსკის გუბერნიის წარჩინებულ გვარს. მისი მამა ეგნატე სამხედრო მოხელე იყო, დედა — მარია გორბაჩოვა. 1880-იან წლებში, ოცი წლის ასაკში ლეონტი თავის უმცროს ძმასთან, იოსებთან ერთად ვლადიკავკაზსში გადავიდა. იოსები აფთიაქარი, ხოლო ლეონტი — ფოტოგრაფი გახდა. 1889 წლის 18 თებერვალს ლეონტიმ გახსნა ფოტოსალონი ალექსანდროვსკის გამზირზე ლადიჟინსკის სახლში. ოთხი წლის შემდეგ, 1893 წელს ლეონტიმ გახსნა მისი მეორე ფოტოსალონი „ფოტოგრაფიული ამხანაგობა“ («Фотографическое Товарищество») ბოკოვის სახლში. დაახლოებით იმ პერიოდში დაოჯახდა და ოჯახთან ერთად ვოზდვიჟენსკის ქუჩაზე გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ცხოვრობდა სიცოცხლის ბოლომდე. 1897 წელს პირველი რუსეთის საყოველთაო აღწერაში მონაწილეობის გამო დაჯილდოვდა წმინდა სტანისლავის მესამე ხარისხის ორდენით. 1894 წელს გახდა სტატისტიკის კომიტეტის ნამდვილი წევრი და გ. ვერტეპოვთან ერთად იმოგზაურა კავკასიაში, რათა ფირზე აღებეჭდათ იმდროინდელი ხალხის ყოფა. მოიარეს ოსეთი, ინგუშეთი და ჩეჩნეთი. იმავე წელს გამოჩენილმა ფოტოგრაფმა მონაწილეობა მიიღო პარიზის გამოფენში, სადაც „კავკასიის ხედებში“ მედლით დაჯილდოვდა. ორი წლის შემდეგ კი რუსეთის სამეწარმეო-სამხატვრო გამოფენაზე, ალბომისთვის „კავკასიის ხედები და ტიპები“ მიიღო ვერცხლის მედალი. ლეონტი როგოზინსკი გარდაიცვალა 1904 წელის 15 აპრილს. Вертепов Г.А. «В горах Кавказа» Зура Итсмиолорд, Листая старые альбомы. Леонтий Рогозинский Фотографы Владикавказа - Леонтий Рогозинский ↑ РФЖ-96, с. 191, статья «Фотография на Всероссийской выставке в Н.-Новгороде» ↑ ФЛ-96, ст. 426, письмо 2-е о фотоотделе на Всероссийской Нижегородской выставке 1896 г.
ჰეშთეგი

ჰეშთეგი (ინგლ. hashtag) — ნიშანი, რომელიც სოციალურ ქსელებში და ბლოგებში შეტყობინების თემებად დასაყოფად და გასავრცელებლად გამოიყენება. ჰეშთეგი არის დათაგული სიტყვა, რომელსაც წინ უძღვის სიმბოლო #. ჰეშთეგით სიტყვა იქცევა აქტიურ ინტერნეტ-ბმულად და შესაძლებელს ხდის მოიძებნოს ამ ჰეშთეგის ქვეშ დათაგული სხვა პოსტები მთელი სოციალური ქსელის მასშტაბით. მარკირების ეს მეთოდი პირველად ტვიტერში გაჩნდა და სწრაფადვე გავრცელდა სხვა სოციალურ ქსელებში.
ტიხო ბრაჰე

ტიხო ბრაჰე (დან. Tyge Ottesen Brahe (?·i), ლათ. Tycho Brahe; დ. 14 დეკემბერი, 1546 — გ. 24 ოქტომბერი, 1601) — დანიელი ასტრონომი. 1572 წელს კასიოპეას თანავარსკვლავედში დააკვირდა და აღწერა ახალი ვარსკვლავის ანთება. კოპენჰაგენის მახლობად, ერესუნის სრუტეში მდებარე კუნძულ ვენზე დააარსა ურანიბორგის ობსერვატორია, აღჭურვა თავისივე ხელმძღვანელობით დამზადებული საუკეთესო ხელსაწყოებით და ხელმძღვანელობდა მას 1576-1597 წლებში. აქ 21 წლის მანძილზე ბრაჰე აკვირდებოდა ვარსკვლავებს, პლანეტებსა და კომეტებს და დიდი სიზუსტით განსაზღვრა მათი მდებარეობა ცაზე. ესაა მისი მთავარი დამსახურება. გარდა ამისა, მთვარის მოძრაობაში ბრაჰემ ორი უთანასწორობა აღმოაჩინა (წლიური უთანასწორობა და ვარიაცია); დაამტკიცა, რომ კომეტები ციური სხეულებია, რომლებიც დედამიწიდან მთვარეზე უფრო შორს არიან. შეადგინა რეფრაქციის ცხრილები. ბრაჰემ არ ცნო სამყაროს ჰელიოცენტრული სისტემა და მის ნაცვლად შემოიტანა ახალი სისტემა, რომელიც პტოლემესა და ნიკოლოზ კოპერნიკის სისტემათა ნარევი იყო (მზე ბრუნავს სამყაროს ცენტრში მდებარე დედამიწის გარშემო, ხოლო პლანეტები — მზის გარშემო). 1597 წელს ბრაჰე იძულებული გახდა დანიიდან გერმანიაში გადასახლებულიყო, ორი წლის შემდეგ კი პრაღაში გადავიდა, იქ მისი თანაშემწე იყო იოჰანეს კეპლერი. ბრაჰეს სიკვდილის შემდეგ კეპლერს დარჩა მისი დაკვირვებების შედეგები, რომელთა საფუძველზე დაადგინა პლანეტების მოძრაობის კანონები. კოპერნიკისგან განსხვავებით, ტიხო ბრაჰე იყო უპირველეს ყოვლისა, ასტრონომიული მოვლენების ვირტუოზული დამკვირვებელი: გააუმჯობესა დაკვირვებისა და გაზომვების ტექნიკა და სიზუსტის მაღალ დონეს მიაღწია; დააპროექტა და შექმნა უფრო დიდი ზომის ახალი ხელსაწყოები, უფრო მდგრადი და გაუმჯობესებული გრადუირებით. ↑ 1.0 1.1 1.2 Berry A. A Short History of Astronomy — London: John Murray, 1898. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19939115"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19025604"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1232629"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118514237 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ 4.0 4.1 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ 1911 Encyclopædia Britannica/Brahe, Tycho // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84666342"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5607942"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q912887"></a> ↑ 7.0 7.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ Tycho Brahe // Encyclopedia Britannica ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 511. ↑ Западная философия от истоков до наших дней
მანიფესტი

სიტყვა მანიფესტი (ლათ. manifestus — „აშკარა“) გამოიყენება შემდეგი მნიშვნელობებით: 1. უმაღლესი ხელისუფლების წერილობითი მიმართვა მოსახლეობისადმი განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე მოვლენის გამო. 2. პოლიტიკური პარტიის, საზოგადოებრივი ორგანიზაციის ან გარკვეულ პირთა ჯგუფის მიერ შედგენილი წერილობითი საპროგრამო მიმართვა. 3. რომელიმე ლიტერატურული ან ხელოვანთა ჯგუფის შემოქმედებითი პრინციპების წერილობითი გადმოცემა. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.