laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნაჯაფგულუ ბეი შეიდა

ნაჯაფგულუ ბეი შეიდა (აზერ. Nəcəfqulu bəy Şeyda; ნამდვილი სახელი: ნაჯაფგულუ ბეი ვალიევი აზერ. Nəcəfqulu bəy Mirzə Məhəmmədhəsən bəy oğlu Vəliyev; დ. 22 მარტი, 1858- გ. 1936) — აზერბაიჯანელი პოეტი. პოეტი ნაჯაფგულუ ბეი მირზა მუჰამედჰასან ბეი ოღლუ ველიევი დაიბადა 1858 წელს ქალაქ შუშაში. საკუთარ ლექსებს წერდა პსევდონიმით შეიდა. ის არის ბაჰარლის საგვარეულოს შთამომავალი, მისი წინაპარი იყო მუჰამედ ბაირამ ხან ბაჰარლი. პოეტის მამა სამეფო ხელისუფლების პერიოდში შამახის ჟანდარმერიაში თარჯიმნად მუშაობდა. 1860 წლის მიწისძვრის შემდეგ გადავიდა ბაქოში, შემდეგ ყუბაში, სადაც გარდაიცვალა. ნაჯაფგულუს ოჯახი 1880 წელს ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. მან დაწყებითი განათლება შუშაში, სასულიეროო სასწავლებელში მიიღო. ბაქოში დაამთავრა საღამოს კურსები, რომელიც ნავთობის მაგნატმა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევმა გახსნა. 25 წლის განმავლობაში მუშაობდა თარჯიმნად გუბერნიის ადმინისტრაციაში. სოფელ ბალახანში ნავთობის ჭაბურღილები ჰქონდა ნაყიდი. შეიდა დაოჯახებული იყო იმარათ ხანუმზე, რომელიც ცნობილი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტისა და განმანათლებლის ჰასან ბეი ზარდაბის დისშვილი იყო. მათ ოთხი შვილი ჰყავდათ. ორი ქალიშვილი - ზულეიხა და სალთანათი და ორი ვაჟი: მუჰამედჰასან ბეი და და ჯავად ბეი. ველიევი თავის ძმასთან აბულფატთან ერთად თეატრალურ სპექტაკლებში იღებდა მონაწილეობას. ნაჯაფგულუ შეიდა გარდაიცვალა 1936 წელს. ნაჯაფგულუ შეიდას ლექსები გამოირჩევა განსაკუთრებული ლირიკულობით. ასევე საკუთარ ნაწარმოებებში ის ეხებოდა და აკრიტიკებდა მეფის რუსეთის კოლონიალურ პოლიტიკას, საუბრობდა იმ უბედურებებზე, რაც მის ხალხს გადახდა თავს. საბჭოთა ხელისუფლების წლებში იგი ღიად წერდა ანტისაბჭოთა ლექსებს, აკრიტიკებდა ხელისუფლებას ადამიანებისა და მორწმუნეების უფლებების დარღვევის გამო. მან საგულდაგულოდ დამალა თავისი ნამუშევრების ხელნაწერები და ამიტომ შეძლო ეცხოვრა XX საუკუნის 30-იანი წლების მეორე ნახევრამდე. პოეტის გარდაცვალებიდან ათწლეულების შემდეგ, 2006 წელს, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტმა მოამზადა და გამოსცა ნაჯაფგულუ შეიდას ლექსების წიგნი. ხელნაწერთა ინსტიტუტში დაცული 62 ფურცლიდან ლექსების კრებულში შედის 114 ღაზალი, 2 მუსადდა, 3 ქითი, 6 მუხამასა, 2 მუსტაზადა, 86 რუბაი და სხვა ნაწარმოებები სხვადასხვა თემაზე. ↑ 1.0 1.1 Şair Nəcəfqulu bəy Şeyda... ↑ 2.0 2.1 2.2 Nəcəfqulu bəy Şeyda (1858-1936) ↑ Nəcəfqulu bəy Şeyda. Şeirlər. Bakı: Nurlan, 2006, 158 s. ↑ Ədəbi irsin tədqiq və təbliğinə layiqli töhfə
ჩრდილოეთი კაბუნტალანი

ჩრდილოეთი კაბუნტალანი (ოფიციალურად ჩრდილოეთ კაბუნტალანის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Northern Kabuntalan) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 277 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის. Northern Kabuntalan Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index MMA Act No. 205 : An Act Creating the Municipality of Northern Kabuntalan in the Province of Maguindanao დაარქივებული 2014-02-26 საიტზე Wayback Machine. Newly created provinces, municipalities, barangays, converted city Accessed on March 9, 2006. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Northern Kabuntalan, Maguindanao : Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 19 January 2019.
პარანგი (მაგინდანაო)

პარანგი (ოფიციალურად პარანგის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Parang) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 102 914 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის. Parang Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Parang, Maguindanao : Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 19 January 2019
სულთან-კუდარათი (ჩრდილოეთი მაგინდანაო)

სულთან-კუდარათი (ოფიციალურად სულთან-კუდარათის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Sultan Kudarat) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 105 121 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 39 ბარანგაის. Sultan Kudarat Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index 2000 Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Inquirer.net, Sultan Kudarat town aims for nat’l recognition ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Sultan Kudarat, Maguindanao : Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 19 January 2019
სულთან-მასტურა

სულთან-მასტურა (ოფიციალურად სულთან-მასტურის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Sultan Mastura) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 331 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის. Official Website of Sultan Mastura Municipality დაარქივებული 2014-12-22 საიტზე Wayback Machine. Sultan Mastura Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index MMA Act No. 89 : An Act Creating the Municipality of Sultan Mastura in the Province of Maguindanao დაარქივებული 2015-06-10 საიტზე Wayback Machine. Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Sultan Mastura, Maguindanao : Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 19 January 2019.
უპი (ჩრდილოეთი მაგინდანაო)

უპი (ოფიციალურად უპის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Upi) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 59 004 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 23 ბარანგაის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უპი (ჩრდილოეთი მაგინდანაო) Upi Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Upi, Maguindanao : Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 19 January 2019
ცენტრალური კარელია

ცენტრალური კარელია (ფინ. Keski-Karjalan seutukunta) ― ფინეთის ჩრდილოეთ კარელიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 16 150 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 63.8% მატი ვანჰანენი — 10.1% ლაურა ჰუჰტასაარი — 7.7% პაავო ვიაიურიუნენი — 7.4% პეკა ჰაავისტო — 5.1% ტუულა ჰაატაინენი — 4% მერია კიულიონენი — 1.6% ნილს ტორვალდსი — 0.4% ↑ ფინური ვიკიპედია — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q175482"></a> ↑ Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2021 31.12.2021. Tilastokeskus. Viitattu 26.8.2022.
ლატიფ საფაროვი

ლატიფ საფაროვი (აზერ. Lətif Bəşir oğlu Səfərov; 30 სექტემბერი, 1920 — 9 დეკემბერი, 1963) — აზერბაიჯანელი რეჟისორი, სცენარისტი. ლატიფ საფაროვი დაიბადა შუშაში 1920 წლის 30 სექტემბერს. 1931 წელს ჩაირიცხა განჯის პედაგოგიურ კოლეჯში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ბაქოში ჩადის, სადაც მუშაობდა დუბლირების განყოფილებაში მსახიობად, შემდეგ კი რეჟისორის ასისტენტად. 1940 წელს ლატიფ საფაროვი ჩაირიცხა მოსკოვის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სარეჟისორო განყოფილებაში. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამ სწავლას ხელი შეუშალა და დროებით იძულებული გახდა შეეწყვიტა. 1941-1946 წლებში მუშაობდა ბარდაში მასწავლებლად. 1946 წელს დაბრუნდა მოსკოვში და განაგრძო განათლების მიღება. 1950-იანი წლების დასაწყისში მან რამდენიმე დოკუმენტური ფილმის დამდგმელი რეჟისორი იყო. 1955 წელს საფაროვმა გადაიღო თავისი პირველი ფილმი „ბახტიარი“. მთავარ როლზე ცნობილი აზერბაიჯანელი მომღერალი რაშიდ ბეჰბუდოვი იყო მიწვეული. 1957 წელს საფაროვმა გადაიღო მხატვრული ფილმი მცხუნვარე მზის ქვეშ“ ჰასან სეიდბეილის ნაწარმოების „სოფლის ექიმის“ მიხედვით. 1958 წელს გადაიღო კინონარკვევი „ბაქო და ბაქოს ხალხი“. 1961 წელს გადაიღო ფილმი „ლეილი და მეჯნუნი“. 1958 წელს დააფუძნა აზერბაიჯანის სსრ-ს კინემატოგრაფისტთა კავშირი. ამავე წელს აირჩიეს კავშირის პირველ მდივნად. 1963 წელს მოხსნეს აზერბაიჯანის კინემატოგრაფისტთა კავშირის სამდივნოდან. 1963 წლის 9 დეკემბერს ლატიფ საფაროვმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. ლატიფ საფაროვი ორჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ცოლი იყო რუსი ქალი, სახელად ფაინა ნიკოლაევნა, რომელთან ერთადაც ერთ კურსზე სწავლობდნენ. ამ ქორწინებიდან რეჟისორს ორი შვილი შეეძინა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ, ფაინამ მიატოვა იგი და შვილებთან ერთად მოსკოვში გაემგზავრა. 1955 წელს ლატიფ საფაროვმა გაიცნო ცნობილი მომღერალი შოვქათ ალექპეროვა, რომელიც გადასაღებ მოედანზე გაიცნო და მასთან შექმნა ოჯახი. ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ შვილი, სახელად ბაშირი. სევილი (ფილმი, 1929) აზერბაიჯანელი მესაზღვრეები (ფილმი, 1951 წ.) ბაქო და ბაქოს ხალხი (ფილმი, 1957) ხალხი ბაქოდან (ფილმი, 1938) ნაყოფიერი მიწა (ფილმი, 1954) ბახტიარი (ფილმი, 1955) უპასუხე ზარს (ფილმი, 1947 წ.) გადაბაის ბედი (ფილმი, 1950) ახალგაზრდა ლენინისტები (ფილმი, 1951) გილანის ქალიშვილი (ფილმი, 1928) მეოცე გაზაფხული (ფილმი, 1940) გლეხები (ფილმი, 1939) ოქროს ბუჩქი (ფილმი, 1930) მცხუნვარე მზის ქვეშ (ფილმი, 1957) გუბის ბაღებში (ფილმი, 1953 წ.) ლეილი და მეჯნუნი (ფილმი, 1961) ლატიფი (ფილმი, 1930) მოწესრიგებული აზერბაიჯანი (ფილმი, 1938) აღმოსავლეთისკენ (ფილმი, 1930) ახალი ცხოვრების მშენებლები (ფილმი, 1949) ახალი ჰორიზონტები (ფილმი, 1940) ↑ “BƏXTİYAR” FİLMİ /LƏTİF SƏFƏROVUN 100 İLLİYİ/ RUBRİKASINDA -აზერბაიჯანის კინემატოგრაფთა კავშირის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ “QIZMAR GÜNƏŞ ALTINDA” FİLMİ /LƏTİF SƏFƏROVUN 100 İLLİYİ/ RUBRİKASINDA - აზერბაიჯანის კინემატოგრაფთა კავშირის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ “BAKI VƏ BAKILILAR” FİLMİ /LƏTİF SƏFƏROVUN 100 İLLİYİ/ RUBRİKASINDA - აზერბაიჯანის კინემატოგრაფთა კავშირის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ “LEYLİ VƏ MƏCNUN” FİLMİ /LƏTİF SƏFƏROVUN 100 İLLİYİ/ RUBRİKASINDA - აზერბაიჯანის კინემატოგრაფთა კავშირის ოფიციალური ვებ-გვერდი ↑ LƏTİF SƏFƏROV: FİLMLƏRİ VƏ ŞƏXSİYYƏTİ ↑ Görünməmiş xəstəlik tapdı, xanımına yaxın dura bilmədi, içkiyə görə ittifaqdan qovuldu ↑ 7.0 7.1 Şövkət Ələkbərovanın ov tüfəngi ilə intihar edən həyat yoldaşı – Lətif Səfərovdan 10 maraqlı fakt
იოენსუუს ქვერეგიონი

იოენსუუს ქვერეგიონი (ფინ. Joensuun seutukunta) ― ფინეთის ჩრდილოეთ კარელიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 127 165 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 63.9% პეკა ჰაავისტო — 11% პაავო ვიაიურიუნენი — 6.9% ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.7% მატი ვანჰანენი — 4.7% ტუულა ჰაატაინენი — 3.8% მერია კიულიონენი — 2.6% ნილს ტორვალდსი — 0.4% ↑ Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2021 31.12.2021. Tilastokeskus. Viitattu 26.8.2022.
პიელინენის კარელია

პპიელინენის კარელია (ფინ. Pielisen Karjalan seutukunta) ― ფინეთის ჩრდილოეთ კარელიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 19 966 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 60.7% პაავო ვიაიურიუნენი — 9.1% ლაურა ჰუჰტასაარი — 8.3% მატი ვანჰანენი — 6.6% პეკა ჰაავისტო — 6.6% ტუულა ჰაატაინენი — 4.8% მერია კიულიონენი — 3.7% ნილს ტორვალდსი — 0.3% ფინეთის ქვერეგიონები ↑ Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2021 31.12.2021. Tilastokeskus. Viitattu 26.8.2022.
შიდა სავონია

შიდა სავონია (ფინ. Sisä-Savon seutukunta)― ფინეთის ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 13 344 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 64.2% მატი ვანჰანენი — 8.9% პაავო ვიაიურიუნენი — 7.3% ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.4% პეკა ჰაავისტო — 6.3% მერია კიულიონენი — 3.2% ტუულა ჰაატაინენი — 3.2% ნილს ტორვალდსი — 0.5% ფინეთის ქვერეგიონები ↑ Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2021 31.12.2021. Tilastokeskus. Viitattu 26.8.2022.
ზემო სავონია

ზემო სავონია (ფინ. Ylä-Savon seutukunta)― ფინეთის ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 51 595 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 58.5% პაავო ვიაიურიუნენი — 10.4% მატი ვანჰანენი — 9.8% ლაურა ჰუჰტასაარი — 8.2% პეკა ჰაავისტო — 6.3% მერია კიულიონენი — 4.3% ტუულა ჰაატაინენი — 2.2% ნილს ტორვალდსი — 0.3% ფინეთის ქვერეგიონები ↑ Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2021 31.12.2021. Tilastokeskus. Viitattu 26.8.2022.
ჩრდილო-აღმოსავლეთი სავონია

ჩრდილო-აღმოსავლეთი სავონია (ფინ. Koillis-Savon seutukunta) ― ფინეთის ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 6 711 ადამიანს შეადგენს. 2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები: საული ნიინისტე — 60.9% მატი ვანჰანენი — 10% პაავო ვიაიურიუნენი —9.6% ლაურა ჰუჰტასაარი — 6.4% პეკა ჰაავისტო — 5.3% მერია კიულიონენი — 4.4%% ტუულა ჰაატაინენი — 3.2% ნილს ტორვალდსი — 0.1% ფინეთის ქვერეგიონები ↑ Väestö 31.12. muuttujina Alue, Ikä, Sukupuoli, Vuosi ja Tiedot fi (2021-12-31). ციტირების თარიღი: 2022-12-08[მკვდარი ბმული]
ირაკლი ანჯაფარიძე

ირაკლი ერმილეს ძე ანჯაფარიძე (დ. 1 იანვარი 1915, სოფელი აბედათი, ახლანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 იანვარი 1990, თბილისი) — ქართველი ნიადაგთმცოდნე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1968), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1986). 1935 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1945–49 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მემინდვრეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1953–59 წლებში — ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ნიადაგთმცოდნეობის კათედრის გამგე. 1959 წლიდან სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში (ახლანდელი საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი). შეისწავლა საქართველოს ყავისფერი და დამლაშებული ნიადაგები. აგროქიმიური თვალსაზრისით გამოიკვლია საქართველოს უმთავრესი ნიადაგური ტიპები. პირველად დაამუშავა (ივანე სარიშვილთან ერთად) საქართველოს ნიადაგის აგროქიმიური კარტოგრამები. შეადგინა (გაბრიელ ტალახაძესთან ერთად) საქართველოს ნიადაგის ატლასი და ნიადაგთწარმომქმნელი ქანების რუკა. მასვე ეკუთვნის „მელიორაციული ნიადაგთმცოდნეობის“ სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტთათვის და 4 მონოგრაფიული ნაშრომი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 174. ნიადაგის ეროზია და მასთან ბრძოლა (თანაავტორი). თბილისი, 1987; მელიორაციული ნიადაგთმცოდნეობა (ავტორი). თბილისი, „განათლება“, 1977; საქართველოს ყავისფერი ნიადაგები (ავტორი). თბილისი, „საბჭ. საქართველო“, 1972.
გიორგი გედევანიშვილი

გიორგი კონსტანტინეს ძე გედევანიშვილი (დ. 3 მარტი, 1883, თბილისი, — გ. 15 მაისი, 1957, იქვე) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი ლითონთა ტექნოლოგიების დარგში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1944), პროფესორი (1932), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1943). დაიბადა რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკის ოჯახში. მისი და-ძმები იყვნენ ოფიცერები ალექსანდრე, იოსებ, ნიკოლოზ გედევანიშვილები, პუბლიცისტი ანასტასია გედევანიშვილი. 1901 წლიდან გიორგი გედევანიშვილიც სამხედრო სამსახურში იყო. მსახურობდა სხვადასხვა საარტილერიო დანაყოფში, შემდეგ, როგორც სამხედრო ინჟინერი — თბილისის საოლქო არსენალის სახელოსნოებში. 1912 წელს დაამთავრა პეტერბურგის საარტილერიო აკადემია. ჰქონდა კაპიტნის წოდება. 1918-1919 წლებში იყო თბილისის არსენალის სახელოსნოების უფროსი. 1918 წელსვე აირჩიეს საქართველოს ტექნიკური საზოგადოების თავმჯდომარედ. 1919-1920 წლებში საინჟინრო კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით იმყოფებოდა იტალიაში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში. 1923-1925 გიორგი გედევანიშვილი წლებში იყო მექანიკურ-საარტილერიო ქარხნის ტექნიკური დირექტორი, 1925 წელს — საქართველოს ლითონტრესტის მთავარი ინჟინერი. 1923 წლიდან მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახლადშექმნილ პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე ლითონთა მექანიკური ტექნოლოგიის კურსის წასაკითხად. 1928 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრო-მექანიკური ფაკულტეტის დეკანი, 1930 წლიდან — ლითონთა ტექნოლოგიის კათედრის გამგე. 1944 წელს გედევანიშვილი მონაწილეობდა ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტის (ამჟამად სსიპ ფერდინანდ თავაძის სახელობის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის სამეცნიერო ინსტიტუტი) ჩამოყალიბებაში. ამავე ინსტიტუტში 1945 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა ლითონთა დამუშავების სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიას და პარალელურად, 1949—1952 წლებში, იყო დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1951-1955 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ტექნიკურ მეცნიერებათა განყოფილების თავმჯდომარე და ბიუროს წევრი. გედევანიშვილი იყო უმაღლესი ტექნიკური განათლების ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. მონაწილეობდა ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგიის შექმნაში. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა და სახელმძღვანელოს ავტორი. მისი შრომები ეხება ლითონთა ჭრის თეორიასა და ტექნოლოგიას, მათი წნევით დამუშავებისა და შედუღების პროცესთა საკითხებს (მ.შ., „ლითონების მექანიკური ტექნოლოგია“, 1925; „ლითონის წნევით დამუშავება“, 1938; „შედუღება“, 1948). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ.შ., რუსეთის იმპერიის წმ. სტანისლავის II ხარისხის ორდენი, საბჭოთა პერიოდში — ლენინის ორდენი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 33. თავაძე ფ., გოცირიძე გ., გამოჩენილი ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი, «მეცნიერება და ტექნიკა», 1953, № 4. გიორგი გედევანიშვილი = Георгий Гедеванишвили : (1883–1957) : ბიობიბლიოგრაფია / რედაქტორი : ნ. ხადური. თბილისი: მეცნიერება, 1989. გიორგი გედევანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Гедеванов Георгий Константинович. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
მიხეილ გედევანიშვილი

მიხეილ ალექსანდრეს ძე გედევანიშვილი (გედევანოვი) (დ. 31 ოქტომბერი, 1862, დაბა მანგლისი, ახლანდ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 ნოემბერი, 1922, თბილისი) — ქართველი ექიმი და საზოგადო მოღვაწე. დაიბადა რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკ ალექსანდრე გედევანიშვილის და მელანია მიხაილოვას ოჯახში. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1889). 1890-1893 წლებში იყო ზანგეზურის მაზრის ექიმი. იქ გახსნა აფთიაქი, შეისწავლა და თავის ნაშრომებში აღწერა ეს მხარე. 1893-1895 წლებში მოღვაწეობდა თიანეთის მაზრის ექიმად და პარალელურად ეწეოდა კულტურულ-საგანმანათლებლო მუშაობას. შემდეგ წლებში პარიზში მუშაობდა ნევროპათოლოგ ჟ. დეჟერინთან და ფსიქიატრ ა. ჟოფრუასთან; იმავდროულად, სალ-პეტრიერის კლინიკაში ეუფლებოდა ფიზიოთერაპიასა და რენტგენოლოგიას. 1896 წელს გედევანიშვილმა თბილისში, საკუთარ სახლში, მოაწყო კერძო კლინიკა საქართველოში პირველი რენტგენო- და ელექტროთერაპიული კაბინეტით. მის კლინიკაში ბევრი იმდროინდელი ცნობილი ექიმი მუშაობდა. 1898 წლიდან განაგებდა თბილისის „სულით ავადმყოფთა თავშესაფარს“. საქართველოში პირველმა აღწერა (1897) აკრომეგალია, პროგრესული კუნთოვანი დისტროფია და სხვა დაავადებები. აქვეყნებდა სამეცნიერო შრომებს კავკასიის ექიმთა საზოგადოების სამედიცინო კრებულში. 1900 წლიდან იყო კავკასიის სამედიცინო საზოგადოების საპატიო წევრი. 1914 წელს საკუთარი ხარჯით გამოსცა ილია ჭავჭავაძის თხზულებათა კრებული ჰენრიკ ჰრინევსკის ილუსტრაციებით (I ტ.). გარდაიცვალა 1922 წელს. დაკრძალულია ვერის ძველ სასაფლაოზე. ცოლად ჰყავდა (1895 წლიდან) ანასტასია გედევანიშვილი. მათი შვილები იყვნენ: დიმიტრი და შალვა გედევანიშვილები. მიხეილ გედევანიშვილის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი დოკუმენტური მასალა და მისი კლინიკის ზოგიერთი სამედიცინო აღჭურვილობა დაცულია თბილისში, გედევანიშვილების მემორიალურ მუზეუმში (ლ. ქიაჩელის ქ. №20). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 575. მიხეილ გედევანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნიკოლოზ გედევანიშვილი

ნიკოლოზ კონსტანტინეს ძე გედევანიშვილი (გედევანოვი) (დ. 6 იანვარი, 1881, მცხეთა, — გ. 13 ივლისი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი (1917). დაიბადა რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკის ოჯახში. მისი და-ძმები იყვნენ გენერლები ალექსანდრე და იოსებ გედევანიშვილები, მეცნიერი გიორგი გედევანიშვილი, პუბლიცისტი ანასტასია გედევანიშვილი. ნიკოლოზ გედევანიშვილმა დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი და პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1901), შემდეგ — ნიკოლოზის საიმპერატორო სამხედრო აკადემია (1913, I თანრიგით). სამხედრო სამსახურში 1899 წლიდან ირიცხებოდა. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905). I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს იყო ჩრდილოეთის ფრონტის შტაბის ოფიცერი (1914-1917), შემდეგ — მე-2 კავკასიის კაზაკთა დივიზიის შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი (1917 წ. სექტ.), ქართული ცხენოსანი ბრიგადის შტაბის უფროსი (1917 წ. ნოემბ.-დეკ.), 1-ლი ქართული მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსი (1917 დეკ.-1918 ივნ.). 1918-1921 წლებში მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს სამხედრო სამინისტროს გენერალურ შტაბში, იყო გენშტაბის განყოფილების საორგანიზაციო სექციის უფროსი, სამხედრო წარმომადგენელი აზერბაიჯანში, მონაწილეობდა მოლაპარაკებებში უცხოეთის ქვეყნების სამხედრო წარმომადგენლებთან. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების (1921) შემდეგ გედევანიშვილი მსახურობდა წითელი არმიაში; იყო საქართველოს სსრ სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისარიატის შტაბის უფროსი, მე-2 ცალკე კავკასიის არმიის შტაბის უფროსის თანაშემწის მოვალეობის შემსრულებელი, შემდეგ — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამხედრო ხელმძღვანელი. საბჭოთა ხელისუფლების მიერ დაპატიმრებული იყო 1930 და 1931 წლებში. 1937 წლის ივნისში კვლავ დააპატიმრეს, 13 ივლისს მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა და იმავე დღეს დახვრიტეს. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III (1905) და II (1913), წმ. ანას III (1909; ხმლებით და ბაბთით, 1915), II (ხმლებით, 1915) და IV (1915), წმ. ვლადიმერის IV (ხმლებით და ბაბთით, 1915) ხარისხის ორდენებით. Гедеванов Николай Константинович. «Русская армия в Первой мировой войне». Гедеванов Николай Константинович (1881). «Открытый список»
კეწერა

კეწერა (ლათ. Empetrum) — მცენარეთა გვარი მანანასებრთა (ადრე კეწერასებრთა) ოჯახისა. მარადმწვანე (ფოთოლს ინარჩუნებს 3-5 წელს) ქონდარა, გართხმული ბუჩქებია. შეიცავს 16-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, სამხრეთ ანდებში, ატლანტის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში მდებარე კუნძულებსა და ანტარქტიკაში. იზრდება ბარისა და მთის ტუნდრაში (გოლცებზე), ტყე-ტუნდრაში, სფაგნუმიან ჭაობებში, წიწვოვან ტყეებში, ალპურ სარტყელში და სხვა. სინათლის მოყვარული და მიკოტროფული მცენარეებია. უფრო მეტად ცნობილია შავი კეწერა (ლათ. Empetrum nigrum). საქართველოში და მთელ კავკასიაში იზრდება კავკასიური კეწერა (ლათ. Empetrum caucasicum). აქვს წვრილი დაკლაკნილი ტოტები და წვეროსკენ შევიწროვებული ჯირკვლოვან-ბუსუსიანი მოყვითალო-მწვანე ფოთლები. იზრდება მეტწილად ალპურ ხალებზე, სუბნივალური სარტყლის ღორღიან ადგილებში, კლდეებზე და სხვა. კეწერას ნაყოფი შეიცავს C ვიტამინს, იჭმება. სამკურნალო და დეკორატიული მცენარეებია. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 480. ↑ კეწერა (TSN 23742). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.