laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რამირო II (არაგონი)

რამირო II არაგონელი (ესპ. Ramiro II el Monje; დ. 1075 — გ. 16 აგვისტო 1157) — არაგონის მეფე 1134—1137 წლებში. სანჩო I-ის და ფელიცია დე რუსის ვაჟი. ადრეულ ასაკაში რამირომ გადაწყვიტა სასულიერო პირი გამხდარიყო. ის წავიდა მონასტერში და თავდაპირველად სან-პონსე-დე-ტომერასის ბერი იყო, შემდეგ სან პედროს მონასტრის აბატი, მოგვიანებით კი როდა-ბარბასტროს ეპისკოპოსი. მისმა ძმამ ალფონსო I-მა სიკვდილის წინ თავისი სამფლობელო ანდერძით დაუტოვა იონიტების და ტამპლიერთა რაინდთა ორდენს, მაგრამ არ ნავარის და არც არაგონის ელიტა არ ჩქარობდა შეესრულებინატ ეს განკარგულება. ნავარის მეფედ გარსიო რამირესი აირჩიეს, არაგონში ხაკების ყრილობაზე კი — რამირო. რომის პაპის წინასწარი ნებართვის შემდეგ რამირო ტახტზე ავიდა. რამირო მართავდა არაგონის სამეფოს და სობრარბეს და რიბაგორსას საგრაფოებს. თავისი მმართველობის დასაწყისში, რამიროს მოუხდა არაგონელი დიდებულების სახით ოპოზიციასთან გამკლავება. როდესაც გაიგო, რომ დიდებულები ამზადებდენ შეთქმულებას, რამირომ სანტ-პონს დე ტომრესის მონასტრის აბატთან გააგზავნა მაცნე, რომელიც ადრე აბატთან მსახურობდა. როდესაც მაცნე აბატთან მივიდა, ის ვარდებს სხლავდა და მაღალ თავებს აჭრიდა. აბატმა მეფეს ურჩია, რომ მასაც იგივე გაეკეთებინა. ამის შემდეგ რამირო II-მ დაიბარა ყველაზე ცნობილი დიდებულები იმ საბაბით, რომ უნდა ეჩვენებინა ის ზარი, რომლის ხმასაც მთელ სამეფოში გაიგებდნენ და ბრძანა თავი მოეკვეთათ აჯანყების 12 სავარაუდო მოთავისათვის. დანარჩენები შეშინდნენ და უარი თქვეს მეფის საწინააღმდეგოთ გამოსვლაზე. გარსია რამირესის აყვანის უშედეგო მცდელობის შემდეგ, რომის პაპის რჩევით რამირო II დაქორწინდა ქვრივ აგნესა აკტივანელზე (აგნესა დე პუატიეზე). ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ ქალიშვილი. 1137 წელს რამირო II და რამონ ბერენგერმა, რომელიც ბარსელონის საგრაფოს ხელმძღვანელობდა, ხელი მოაწერეს საქორწინო ხელშეკრულებას რომლის თანახმადაც პრინცესა პეტრონილა ხდებოდა გრაფის საცოლე. ხოლო თვითონ რამირო კი ტახტიდან გადადგა და სან-პედროს მონასტერში დაბრუნდა, სადაც 1157 წლის 16 აგვისტოს გარდაიცვალა. Пискорский В. К., Рамиро // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Альтамира-и-Кревеа Рафаэль. История Средневековой Испании / Перевод с испанского Е. А. Вадковской и О. М. Гармсен. — СПб.: «Евразия», 2003. — 608 с. — 1 500 экз. — ISBN 5-8071-0128-6.
პედრო II (არაგონი)

პედრო II კათოლიკე (ესპ. Pedro II el Católico, კატ. Pere el Catòlic; დ. 1174/1176 — გ. 12 სექტემბერი, 1213) — არაგონის მეფე, ბარსელონის, ჟერონის, ოსონის, ბაზალუს, სერდანის, რუსილიონის, პალარსის და რიბაგორსის გრაფი 1196 წლიდან, მონპელიეს სენიორი 1204 წლიდან, რომის პაპის პირველი ვასალი არაგონის მეფეებს შორის, აქტიური მებრძოლი და ჯვაროსნული ლაშქრობების მონაწილე. პედროს მამა იყო ალფონსო II, ბარსელონის გრაფის ვაჟი. პირველი საერთო მონარქი არაგონის, კატალონიისა და ბარსელონის დინასტიის. დედა - სანჩა კასტილიელი (1154-1208) კასტილიის მეფის ალფონსო VII-ს ქალიშვილი. პედრო II ტახტზე ავიდა 1196 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ. 1197 წელს მან გამოსცა კანონი ერეტიკოსების წინააღმდეგ, რომელიც ითვალისწინებდა მათ სამეფოს დატოვებას, ბარსელონის გარდა, ცეცხლზე დაწვის შიშით. 1200 წელს პედრო II-მ დადო ზავი კასტილიის მეფე ალფონსო VIII-სა და ლეონის მეფე ალფონსო IX-თან ნავარის წინააღმდეგ. თავს დაესხა ამ უკანასკნელს, მოკავშირეებმა წაართვეს მას ზოგიერთი ტერიტორია. 1204 წლის 4 თებერვალს, არაგონის მეფემ პედრომ რომიდან ჩამოიტანა ვასალური ფიცი პაპი ინოკენტი III-ის მიერ. რომის პაპს პედრო შეჰპირდა, რომ გადაიხდიდა ყოველწლიურ შესაწიერს და იბრძოლა მავრების განდევნისთვის. ამისათვის მან მიიღო ტიტული „რწმენის დამცველი“ და მეტსახელად კათოლიკე. ზუსტად არ არის ცნობილი ნამდვილი მოტივები, რომელმაც პედრო მიიყვანა ასეთ გადაწყვეტილებამდე. პედრო II-ს უნდოდა სათავისოდ გადაეწყვიტა თავისი პოლიტიკური პრობლემები სამხრეთ საფრანგეთის ტერიტორიებზე. მთავარი სტატია: ალბიგოური ჯვაროსნული ლაშქრობა. 1209 წელს პაპმა ინოკენტი III-მ გამოაცხადა ჯვაროსნული ლაშქრობა სამხრეთი საფრანგეთის ერეტიკოსების წინააღმდეგ. პედროს სხვა ინტერესებიც ჰქონა სამხრეთ საფრანგეთის მიმართ. თავიდან მან ნეიტრალიტეტი დაიჭირა ჯვაროსნების მიმართ, როცა კაკარკასონთან მივიდნენ, მას უნდოდა მხარი დაეჭირა იქ შეფარებული ვასალისთვის, მაგრამ არაფერი არ გამოუვიდა. 1211 წელს მან მიიღო ფიცი სიმონ დე მონფორისაგან. იგი შეჰპირდა, თავის ვაჟის ხაიმეს და მონფორის ქალიშვილის დაქორწინებას და ამის დასამტკიცებლად გადასცა თავისი ვაჟი თავდებად. 1212 წელს მავრებზე ლაშქრობის შემდეგ, მოქალაქეების თხოვნით აიღო ტულუზა. 1213 წლის 12 სექტემბერს მიურეს ციხესიმაგრეში გაიმართა ბრძოლა. ჯვაროსნებმა გაიმარჯვეს, ხოლო მეფე პედრო ბრძოლაში დაიღუპა. 1204 წელს პედრო II დაქორწინდა მარია დე მონპელიეზე, გილიომ VIII-ის ქალიშვილზე, ამით პედრომ კატალონიას მონპელიე შეუერთა. ამ კავშირის შედეგად დაიბადა ორი შვილი სანჩა (1205-1206) და ხაიმე (1208-1276), რომელსაც დარჩა ტახტი და ისტორიაში შევიდა როგორც ხაიმე I დამპყრობელი, იგი ისე ცუდად ექცეოდა ცოლს, რომ რომში საჩივლელად წავიდა. აქ მან მოითხოვა გაყრა, მაგრამ 1213 წელს მარია დე მონპელიე რომში გარდაიცვალა. Foundation for Medieval Genealogy. Medieval Lands. Iberia. Kings of Aragon
სანჩო III

სანჩო III კასტილიელი (ესპ. Sancho III de Castilla; დ. 1134 — გ. 31 აგვისტო, 1158, ტოლედო) — კასტილიისა და ტოლედოს მეფე ერთი წლის განმავლობაში,1157 წლიდან 1158 წლამდე, რეკონკისტის დროს, რომელშიც მან მიიღო აქტიური მონაწილეობა. სანჩო III-მ დააარსა კალატრავის ორდენი. მას ეწოდა „el Deseado“ (სასურველი), იმის გამო, რომ ის იყო პირველი შვილი მისი მშობლებისათვის და დაიბადა რვა წლის შემდეგ ქორწინებიდან. მამის ნებით დანაწევრებული სამეფო გაიყო მის ორ ვაჟს შორის. სანჩოს მემკვიდრეობით გადაეცა კასტილია და ტელოდო, ხოლო ფერდინანდს მემკვიდრეობით გადაეცა ლეონი. ორმა ძმამ უბრალოდ ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას, როდესაც სანჩო მოულოდნელად გარდაიცვალა ზაფხულში 1158 წელს, დამარხეს ტოლედოში. სანჩო III-ს ცოლად ჰყავდა ბლანკა ნავარელი, რომელზეც იქორწინა 1151 წელს და ჰყავდა ორი ვაჟი. Busk, M. M., The history of Spain and Portugal from B.C. 1000 to A.D. 1814, Baldwin and Cradock, 1833. Conant, Kenneth John, Carolingian and Romanesque Architecture, 800 to 1200, Yale University Press, 1959. O'Callaghan, Joseph F., A History of Medieval Spain, Cornell University Press, 1975.
ენრიკე I

ენრიკე I კასტილიელი (ესპ. Enrique I de Castilla; დ. 14 აპრილი, 1203, ვალიადოლიდი — გ. 6 ივნისი, 1217, პალენსია) — კასტილიის მეფე 1214–1217 წლებში. ალფონსო VIII-ისა და ელეონორა ინგლისელის შვილი. დედის ხაზით იყო ინგლისის მეფის ჰენრი II-ისა და ელეონორა აკვიტანიელის შვილიშვილი. გარდაიცვალა 1217 წელს სახურავიდან ჩამოვარდნილი კრამიტის დაცემის შედეგად. მისი მემკვიდრე გახდა ბერენგარია. 1215 წელს, 12 წლის ასაკში დააქორწინეს პორტუგალიის მეფის სანშუ I-ის ქალიშვილზე მაფალდა პორტუგალიელზე. იმის გამო, რომ ცოლ-ქმარი ჯერ კიდევ ბავშვები იყვნენ ქორწინება არ განხორციელდა და 1216 წელს ჩაიშალა. Previté-Orton, Charles William, The shorter Cambridge Medieval History, Cambridge University Press, 1952. Taylor, Craig, Debating the Hundred Years War, Cambridge University Press, 2006. ↑ https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Henry_I_of_Castile
ბერენგარია

ბერენგარია კასტილიელი (ესპ. Berenguela de Castilla) ან ბერენგარია დიდი (ესპ. Berenguela la Grande; დ. 1 ივნისი 1180, სეგოვია — გ. 8 ნოემბერი 1246) — კასტილიის დედოფალი დედოფალი 1217 წ. იგი იყო ალფონსო VIII და ელეონორა ინგლისელის უფროსი ქალიშვილი. 1217 წელს ბერენგარია, თავისი ძმის, ენრიკეს სიკვდილის შემდეგ კასტილიის დედოფალი გახდა. ის დიდხანს არ მართავდა ქვეყანას. იმ წელსვე, გვირგვინი თავის ვაჟს ფერდინანდს გადასცა. ამის შემდეგ მის აზრს ახორციელებდა ფერდინანდი, მისივე აზრით ცოლად შეირთო ბეატრისა შვაბიელი. ასევევე ინარჩუნებდა თავის დასთან ბლანკასთან ურთიერთობებს ბლანკას წინადადებით, ფერდინანდმა ცოლად შეირთო ჟანა დე პონტ, პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ. 1197 წელს ბერენგარია გათხოვდა, ლეონის მეფე ალფონსო IX-ზე, რომელიც მამამისის ბიძაშვილი იყო. შვიდი წლის შემდეგ ქორწინებარომის პაპმა ინოკენტი III-მ გააუქმა ნათესაური კავშირის გამო. ამის შემდეგ ბერენგარია დაბრუნდა მამამისის სასახლეში. ქორწინების შედეგად დაიბადა ხუთი ბავშვი: ელეონორა (1199-1210) გარდაიცვალა ადრეულ ასაკში. ფერდინანდი (1200-1250) კასტილიის მეფე დაქორწინებული იყო ელიზავეტა ჰოჰენშტაუფენზე (ესპანეთში უწოდებდნენ ბეატრისა შვაბიელს). შემდეგ იყო დაქორწინებული ჟან დე პონტეზე. ჰყავდა 15 შვილი. ალფონსო (1203-1272) სენიორ დე მოლინა. დაქორწინებული იყო რამდენიმეჯერე, ჰყავდა 9 შვილი. ბერენგარია (1204-1237)- გათხოვდა იერუსალიმის მეფეზე, იოანე დე ბრიენზე. ჰყავდა 4 შვილი. კონსტანცია (1200 ან 1205-1242) - მონზონი. Georges Martin " Régner sans régner. Bérengère de Castille (1214—1246) au miroir de l’historiographie de son temps " Georges Martin " Négociation et diplomatie dans la vie de Bérengère de Castille (1214—1246). La part du facteur générique " ანონიმი ავტორი. Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.. www.kuprienko.info (А. Скромницкий). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-04. ციტირების თარიღი: 2012-11-17.
აუქსოტროფები

აუქსოტროფები (ბერძნ. auxō — ვზრდი, ვადიდებ და trophē — კვება), ბაქტერიები, სოკოები ან წყალმცენარეები, რომლებსაც მუტაციის შედეგად დაკარგული აქვთ მარტივი წინამორბედი ნივთიერებებისაგან ზრდისათვის აუცილებელი ერთ-ერთი ნივთიერების სანთეზის უნარი. აუქსოტროფების განვითარებისათვის აუცილებელია ამინომჟავები, ვიტამინები ან აზოტოვანი ფუძეები. ამით ისინი განსხვავდებიან ზრდის ნივთიერებათა სინთეზის უნარის მქონე აუქსოატოტროფებისაგან და აგრეთვე პროტოტროფებისაგან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 11.
ხაიმე III (მაიორკა)

ხაიმე III მამაცი (ესპ. Jaime III; დ. 1315 — გ. 25 ოქტომბერი, 1349) — მაიორკის მეფე 1315–1349 წლებში. ხაიმე III 9 წლის ასაკში ავიდა ტახტზე. დედის გარდაცვალების შემდეგ ის ხდება თავის უშვილო ბიძის სანჩო I-ის მემკვიდრე. რეგენტების საბჭომ ხაიმე II აიძულა უარი ეთქვა ტახტზე ხაიმე III-ის სასარგებლოდ, ამასთანავე სანჩოს მიერ დაგროვილმა ვალებმა და 1331–1333 წლების ეპიდემიებმა ქვეყანა მიიყვანა იმ მდგომარეობამდე, რომ უკვე სრულწლოვანმა მეფემ ხაიმე III-მ ჩაიბარა მთლიანად განადგურებული და დაცარიელებული სახელმწიფო. ყოველივე აქედან გამომდინარე ხაიმე III იძულებული გახდა განეხორციელებინა პურის იმპორტი, რამაც უფრო მეტად გააუარესა ქვეყნის ფინანსური მდგომარეობა. ამას დაემატა ისიც, რომ 1337 წელს მეფემ ხელი მოაწერა კანონების კოდექსს და არაგონის მიმართ აღებულმა ვალდებულებამ იძულებული გახადა ომი წამოეყო გენუასთან. შედეგმაც არ დააყოვნა და ხაიმე III-მ დაკარგა გავლენა სხვადასხვა ბაზრებზე და ტერიტორიებზე, შესაბამისად ამას მოყვა ფინანსური კრიზისი. 1343–1345 წლებში პედრო IV არაგონელმა თითქმის წინააღმდეგობის გარეშე ხელში ჩაიგდო ხაიმე III-ის სამეფო, რომელსაც პედრო IV-მ შესთავაზა კომპენსაციის სახით სოლიდური თანხა, მაგრამ ხაიმე III ტახტის დათმობას არ შეეგუა. ხაიმე III-მ საფრანგეთს მიყიდა მონპელიე და აღებული ფულით შეკრიბა ჯარი. 1349 წელს გადავიდა მალიორკაზე, ხოლო ლიუკმაიორის ბრძოლაში დაიღუპა. მისი შვილები ხაიმე და ისაბელა თავის თავს მოიხსენიებდნენ მაიორკის მეფეებად, მაგრამ მათ არავითარი ძალაუფლება არ ჰქონდათ მსგავსად არაგონის მეფეებისა, რომლებიც ფორმალურად ატარებდნენ მეფის ტიტულს. David Abulafia (1994), A Mediterranean Emporium: The Catalan Kingdom of Majorca (Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-89405-0. Thomas N. Bisson (2000), The Medieval Crown of Aragon: A Short History (Oxford: Clarendon Press). G. Kerscher, The first European ceremonial manuscript—Leges Palatinae—and its relevance for the Mediterranean area[მკვდარი ბმული], University of Trier. Marta Vanlandingham (2002), Transforming the State: King, Court and Political Culture in the Realms of Aragon (1213–1387), (BRILL, ISBN 90-04-12743-7).
Yaki-Da

Yaki-Da — შვედური პოპ-ჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ მარი კნუტსენი და ლინდა შონბერგი. დუეტი შექმნა Ace of Base-ის წევრმა და პროდიუსერმა იუნას ბერგრენმა. იგი აგრეთვე იყო მათი სადებიუტო ალბომის პროდიუსერი და მასზე თითქმის ყველა (გარდა ორი) სიმღერის პროდიუსერი. დუეტის სადებიუტო ალბომი Pride გამოვიდა 1995 წელს. წარმატება იქონია მისმა სინგლმა „I Saw You Dancing“, რომელიც მოხვდა Billboard Hot 100-ის 54-ე პოზიციაზე. Billboard-ის საცეკვაო ჩარტებში მან მე-11 ადგილი დაიკავა. ჯგუფს წარმატება ჰქონდა ევროპაში, ლათინურ ამერიკასა და აზიაში. ალბომები 1995 Pride (შვედეთი #37, ნორვეგია #2) 1998 A Small Step for Love Yaki-Da Last.fm-ზე I'll catch you in my web - Yaki-Da-ს გვერდი დაარქივებული 2010-11-28 საიტზე Wayback Machine.
Pride (Yaki-da-ს ალბომი)

Pride — შვედური პოპ-ჯგუფ Yaki-Da-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1995 წელს. მისი წამყვანი სინგლი, „I Saw You Dancing“, მოხვდა Billboard Hot 100-ის 54-ე პოზიციაზე, ხოლო Billboard საცეკვაო ჩარტებში - #11 პოზიციაზე. Just A Dream - 3:20 I Saw You Dancing - 3:50 Pride Of Africa - 3:37 Show Me Love - 3:29 Teaser On The Catwalk - 3:37 Another Better World - 3:46 Mejor Maqana - 3:26 Deep In The Jungle- 4:13 Now I Want Love - 4:05 Pride Of Africa (რემიქსი) - 4:36 Show Me Love (აკუსტიკური ვერსია) - 3:26 Rescue Me Tonight - 4:13 I Saw You Dancing Show Me Love Pride of Africa Deep in the Jungle
DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince

DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince — ჰიპ-ჰოპ დუეტი ფილადელფიიდან (პენსილვანია). მასში შედიოდნენ რეპერი უილ სმითი და DJ Jazzy Jeff. ერთმანეთის გაცნობის შემდეგ, კლერენს ჰოლმსთან (Ready Rock C) ერთად მათ ადგილობრივ სცენაზე წარმატება მოიპოვეს. ჰოლმსმა ჯგუფი 1990 წელს დატოვა და 1999 წელს სასამართლოშიც უჩივლა. 1989 წელს DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince იყო პირველი ჰიპ-ჰოპში, რომელსაც მიენიჭა გრემი (სიმღერისთვის „Parents Just Don't Understand“), თუმცა მათი ყველაზე წარმატებული სინგლი იყო „Summertime“, რომელმაც ჯგუფს მეორე გრემი მოუპოვა და Billboard Hot 100-ის მე-4 პოზიციამდე ავიდა. უილ სმითი და DJ Jazzy Jeff (ჯეფ ტაუნზი) დღემდე მეგობრები არიან და აცხადებენ, რომ შემოქმედებითად არ დაშლილან, ვინაიდან ტაუნზი მონაწილეობს სმითის სოლო პროექტში. როგორც ჯგუფს, აშშ-ში გაყიდული აქვთ 5.5 მილიონი ალბომი. მთავარი სტატია: DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince-ის დისკოგრაფია. Rock the House (1987) He's the DJ, I'm the Rapper (1988) And in This Corner... (1989) Homebase (1991) Code Red (1993) უილ სმითი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯეფრი ტაუნზი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში „The Fresh Prince of Bel-Air“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince - სამოყვარულო საიტი ფრანგული ბლოგი DJ Jazzy Jeff-ის და უილ სმითის შესახებ დაარქივებული 2013-11-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ Clarence Holmes v. Willard Smith (No. 03-1171), page 5 (PDF). law.villanova.edu. Villanova University School of Law (April 16, 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-07. ციტატა: „On appeal, the parties agree that the year Holmes stopped performing with Smith was 1990, nine years before Holmes brought this suit against Smith“ ციტირების თარიღი: 2007-11-21.
პუმი

პუმი (უნგრ. Pumi) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უნგრეთში XIX საუკუნეში. ეს ჯიში პულისა და გერმანული შპიცის შეჯვარების შედეგად გაჩნდა. პირველად მისი სახელწოდება ნახსენებია 1815 წელს, თუმცა დამოუკიდებელ ჯიშად მხოლოდ 1920 წელს აღიარეს. ამ ძაღლის დანიშნულება იყო გაბნეული ნახირის შეგროვება. უნგრეთი - სხვადასხვა მეცხვარე ძაღლის სამშობლოა. პუმი მათ შორის ყველაზე ნაკლებად ცნობილი ჯიშია, შესაძლოა ეს გამოწვეულია მისი უბრალო შესახედაობით. პუმი ძალიან ტემპერამენტიანი და ყურადღებიანია. ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციებს - მწყემსავს ნახირს, აფრთხობს ნადირს და დარაჯობს ფერმას. ეს შესანიშნავი ძაღლი არ ერიდება მთელი ხმით ყეფას. პუმი გვხვდება ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში, თუმცა უნგრეთის საზღვრებს გარეთ მისი რაოდენობა დიდი არ არის. პუმის დამახასიათებელი ნიშანია წაგრძელებული დრუნჩი. აქვს ღრმა მკერდი, საშუალო სიგრძის ბალანი, ძლიერი თათები და მუქი თვალები. დაცქვეტილი, V-ფორმის ყურები ბალნითაა დაფარული. პუმი კარგად უძლებს სიცივეს და სიცხეს. ადვილად ეგუება სხვა ძაღლებს. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, კარგი მოდარაჯეა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პუმი პუმი დაარქივებული 2008-03-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
კომონდორი

კომონდორი (უნგრ. Komondor) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უნგრეთში ანტიკურ ხანაში. ფიქრობენ, ეს ყველაზე მსხვილი უნგრული მეცხვარე ძაღლები ახლდნენ მადიარების ტომებს, რომლებიც 1000 წლის წინათ აღმოსავლეთიდან უნგრეთში მოვიდნენ. პირველად დასახელება "კომონდორი" 1544 წელსაა ნახსენები, თუმცა ოფიციალურად თანამედროვე ჯიშმა აღიარება მხოლოდ 1910 წელს მიიღო. კომონდორი მრავალი საუკუნეა უნგრეთში იცავს ცხვრებს და მსხვილ რქოსან საქონელს. კომონდორის დახვეული ბალანი მას უამინდობისა და მგლებისგან იცავს. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. კომონდორი კარგი მოდარაჯეა, მის ამ თვისებას დღემდე იყენებენ ჩრდილოეთ ამერიკაში ნახირის კოიოტებისგან დასაცავად. კომონდორები პატარაობიდანვე ცხვრებთან ერთად იზრდებიან და მათ ცხვრებთან ერთად კრეჭენ. კომონდორი კარგი კომპანიონია, მაგრამ ბალანს მუდმივი ყურადღება სჭირდება. კომონდორი კარგად იტანს სიცივეს და ვერ ეგუება სიცხეს. ვერ ეგუება, ასევე, ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგი მოდარაჯეა. აქვს ძლიერი ყბები და დიდი კბილები, კისერი დაკუნთულია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კომონდორი კომონდორი (ინგლისური)
აფალინა

აფალინა (ლათ. Tursiops truncatus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. აფალინას სიგრძე 2,5-3,9 მ-მდეა, მასა 280 კგ-მდე. გავრცელებულია ფართოდ (არქტიკულ და ანტარქტიკულ წყლების გარდა). გვხვდება შავ ზღვაში, ძირითადად ყირიმის სანაპიროებთან (დაცულია 1965 წლიდან). აფალინას მაკეობა გრძელდება 12 თვე. შობს ერთ ნაშიერს. თვინიერი ცხოველია, რის გამოც მრავალი ქვეყნის ოკეანარიუმებში მათზე ცდებს ატარებენ ექოლოკაციის, ქცევის, ფუნქციური მორფოლოგიის და სხვა საკითხების შესასწავლად. ქვესახეობებიდან შავი ზღვის საქართველოს სანაპირო ზონაში გვხვდება შავი ზღვის აფალინა (Tursiops truncatus ponticus). ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 12.
კუვასი

კუვასი (უნგრ. Kuvasz) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უნგრეთში შუა საუკუნეებში. ზოგიერთი სპეციალისტი ფიქრობს, რომ ეს მოზრდილი თეთრი მოდარაჯე ძაღლი უნგრეთში XII საუკუნეში მოხვდა კუმანებთან — მომთაბარე თურქ მეცხვარეებთან ერთად. პირველად კუვასი, როგორც ჯიში, ნახსენებია XVII საუკუნეში. სახელწოდება „კუვასი“ მომდინარეობს თურქული kavas, ან kawasz-იდან (შეიარაღებული დაცვა) და ეს ძაღლი მთლიანად ამართლებს ამ სახელწოდებას. მიუხედავად იმისა, რომ უნგრულ ისტორიულ წყაროებში ნახსენებია, რომ ამ ჯიშს XV საუკუნეში მეფე მათეუშ I სანადიროდ იყენებდა, ის მაინც ვერ ჩაითვლება კარგ მონადირედ. უნგრული კუვასი კარგი მონადირეა, რომელსაც უფრო მოსწონს საკუთარ ფარასთან ერთად დარჩენა, ვიდრე ნადირობაში მონაწილეობის მიღება. ჯიში, შესაძლოა, ძველაზიური ნაგაზებისგან მომდინარეობდეს, რომლებიც ევროპაში დამპყრობელთა და მომთაბარეთა ტომებთან ერთად მოხვდა. კუვასი ძლიერი ძაღლია, რომელიც აქტიურად იცავს საკუთარ ტერიტორიას. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვეულებრივ კუვასი კარგად ეწყობა ოჯახს, უმჯობესია ის გამოცდილმა და ძაღლებში კარგად გაცნობიერებულმა ადამიანმა იყოლიოს. კუვასს აქვს დატალღული, უხეში ბალანი, დაკუნთული უკანა ფეხები. ის კარგად ეგუება სიცივეს. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ბავშვებს და სხვვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კუვასი კუვასი (ინგლისური)
სლოვაკური ჩუვაჩი

სლოვაკური ჩუვაჩი, სლოვაკური ნაგაზი (სლოვაკ. Slovenský čuvač) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია სლოვაკეთში შუა საუკუნეებში. ამ მთის ნაგაზის წარმოშობა უფრო მოზრდილი უნგრული კუვასის წარმოშობის მსგავსია. ეს ჯიში თითქმის განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. ომის შემდეგ ანტონინ პრუზამ (ქალაქ ბრნოში განლაგებული ვეტერინარული სკოლიდან) წარმატებით ჩაატარა ამ ჯიშის გამრავლების პროგრამა. მშვიდი, ძლიერი, საკუთარი ტერიტორიისა და ფარის უშიშარი დამცველი ჩუვაჩი ძალიან ჰგავს თავის უახლოეს მეზობელ კუვასს. საერთაშორისო აღიარება ამ ჯიშმა 1969 წელს მიიღო და დღეს ის პოპულარული კომპანიონია. გადარჩევის გზით მიიღეს მშვიდი, პატრონის მოსიყვარულე ცხოველი. თუმცა უნდა გახსოვდეთ, რომ ჩუვაჩის ბალანს მუდმივი მოვლა სჭირდება და ეს ძაღლი არ გამოდგება იმ სახლებში, სადაც ძალიან ფასობს სისუფთავე. ჩუვაჩს აქვს ძლიერი კისერი, გრძელი ბალნით დაფარული კუდი, ძალიან დაკუნთული თეძოები, ფართო მკერდი, თეთრი ბალანი. ჩუვაჩი ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად ეგუება სიცივეს. ვერ ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სლოვაკური ჩუვაჩი სლოვაკური ჩუვაჩი დაარქივებული 2014-12-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ სააკაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 282.
ხაიმე II (მაიორკა)

ხაიმე II (ესპ. Jaime II; დ. 31 მაისი, 1243 — გ. 29 მაისი, 1311) — მაიორკის მეფე, სერდანისა და რუსილიონის გრაფი 1276-1311 წლებში. ხაიმე I დამპყრობელისა და იოლანდა უნგრელის შვილი. ხაიმე I-ის გარდაცვალების შემდეგ მისი სამფლობელო გაიყო ვაჟებზე ხაიმე II-მ მიიღო 4-დან 3 ბალეარის კუნძულები (მალიორკა, ივისა და ფორმენტერა), რუსილიონის საგრაფო და სერდანის საგრაფო, ასევე მონპელიეს სენიორია, ომელასის საბარონო და კარლადესის სავიკონტო. ამ სახელმწიფოებრივმა გაერთიანებებმა ერთად ჩამოაყალიბეს არაგონის ვასალი მაიორკის სამეფო. გარდა ამისა ხაიმე II ხარკს უხდიდა ბალეარის მეოთხე კუნძულ მენორკაზე გაბატონებულ მუსლიმებს. ამგვარად მისი გავლენის ქვეშ უფრო მეტი ტერიტორია აღმოჩნდა ვიდრე მისი ძმის პედრო არაგონელის ხელში. ძმის გარდაცვალების შემდეგ ხაიმეს აღარ უნდოდა დარჩენილიყო არაგონის ვასალად. გაერთიანდა საფრანგეთის მეფე ფილიპ III-ს და რომის პაპ მარტინ IV-ს არაგონის ახალი მეფის, თავისი ძმისშვილის ალფონსო III-ის წინააღმდეგ, თუმცა 1285 წელს ფორმიგესის ბრძოლაში დამარცხდა. ალფონსო III-მ მოახდინა ბალეარის კუნძულების ანექსია. 1287 წელს არაბებისაგან მენორკაც გაათავისუფლა. 1295 წელს რომის ახალი პაპის ბონიფაციუს VIII-ის შუამდგომლობით ბალეარის კუნძულები ხაიმე II-ს დაუბრუნდა. ამის შემდეგ მას აღარ უბრძოლია. დარჩენილი პერიოდი მან ქალაქების გამაგრებას და ეკონომიკის გაძლიერებას მოანდომა. მან ჩაატარა ფულის რეფორმა, ხელი შეუწყო ხალხური ხელნაკეთების განვითარებას, ეკლესიებისა და სასახლეების მშენებლობას პერპინიანში და პალმაში. დააარსა დიპლომატიური საკონსულოები გრანადასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხაიმე II (მაიორკა) Jaime II el Justo en la web del Centro Virtual Cervantes dedicado a la Monarquía Hispánica Genealogía de los Reyes de Mallorca
Look Who's Talking: The Album

Look Who's Talking: The Album — Dr. Alban-ის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1995 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა BMG. ევროპაში პოპულარობა ჰქონდათ ამ ალბომის სინგლებს „Look Whos Talking!“, „Away From Home“ და „Let The Beat Go On“. ↑ Allmusic-ის მიმოხილვა ↑ http://www.discogs.com/Dr-Alban-Look-Whos-Talking-The-Album/release/1819990 ↑ "Dr. Alban - Look Who's Talking - The Album" (გერმანულად). Austriancharts.at. Hung Medien. ↑ „Dutchcharts.nl – Dr. Alban – Look Who's Talking - The Album“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. ↑ "Longplay-Chartverfolgung at Musicline" (გერმანულად). Musicline.de. Media Control. ↑ "Dr. Alban – Look Who's Talking - The Album". Norwegiancharts.com. Hung Medien. ↑ "Dr. Alban – Look Who's Talking - The Album". Swedishcharts.com. Hung Medien. ↑ "Dr. Alban – Look Who's Talking - The Album". Swisscharts.com. Hung Medien.
ისაბელა მაიორკელი

ისაბელა მაიორკელი (ესპ. Isabel de Mallorca; დ. 1337 — გ. 1406) — მაიორკის ტახტის პრეტენდენტი 1375-1379 წლებში. ისაბელა მაიორკელი ბელონიდების შთამომავალი დაიბადა 1337 წელს, იგი იყო ხაიმე III მაიორკელისა და კონსტანცია არაგონელის მეორე შვილი. ისაბელა იყო ტიტულოვანი დედოფალი მაიორკისა, მონპელიეს მფლობელი და ახაიის პრინცესა. 1349 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ ისაბელა ტყვედ ჩაუვარდა პედრო IV არაგონელს, თავის დედინაცვალ ვიოლანტე დე ვილიარაგუტთან და უმცროს ძმასთან ერთად. ტყვეები ჯერ გამოამწყვდიეს ხატივას ციხესიმაგრეში, ხოლო შემდეგ ქალები გადაიყვანეს ვალენსიაში კლარისოკის მონასტერში. ისაბელას დედინაცვალი ტყვეობიდან გაათავისუფლეს 1352 წელს, რის შემდეგაც ცოლად გაყვა ოტო ბრაუნშვეიგ-გრუბენგაგელს. ისაბელამ ტყვეობას თავი დააღწია 1358 წელს იმ პირობით, რომ იგი უარს იტყოდა მაიორკის სამეფოს ტახტის დაკავებაზე და პირინეის სამეფოზე. ისაბელას დედინაცვალმა ვიოლანტე დე ვილიარაგუტმა 1358 წლის 4 სექტემბერს მონპელიეში ქორწილი გადაუხადა ისაბელას და მონფერატის მარკიზს ჯოვანი II პალეოლოგოსს. 1372 წელს ისაბელა დაქვრივდა, რის შემდეგაც ცხოვრობდა ძმასთან ერთად, რომლის სიკვდილის შემდეგაც წამოაყენეს რუსილიონის და სერდანის გრაფინიად, ამავე დროს მაიორკის დედოფლად, მაგრამ მისმა ბიძამ პედრო IV არაგონელმა მას ხელი შეუშალა ტახტის დაკავებაზე. 1375 ან 1376 წელს ისაბელა საიდუმლოდ დაქორწინდა გერმანელ უფლისწულ კონრადის ბარონზე, ფონ რაიშახ ცუ იუნგნაუზე. რამდენიმე წლის შემდეგ ცოლ-ქმარი დაშორდა. მეორე ქმართან განშორების შემდეგ ისაბელა საცხოვრებლად გადავიდა პარიზში, სადაც 1379 წელს გაიარჟის ციხესიმაგრის და ყოველწლიურ რენტაზე გაცვლის სანაცვლოდ ლუდოვიკო ანჟუელს გადასცა ყველა თავისი უფლება მაიორკის მეფობაზე, ახაიის თავადობაზე, რუსილიონისა და სერდანის საგრაფოებზე. ისაბელა გარდაიცვალა გაიარჟის ციხესიმაგრეში საფრანგეთის სამხრეთში 1406 წელს. Martinez Ferrando, J.Ernest. La tràgica història dels reis de Mallorca. Jaume I, Jaume II, Sanç, Jaume III, Jaume IV. Aedos, Biblioteca Biogràfica Catalana. Barcelona, 1960 მაიორკის სამეფო სახლის გენეალოგიური ხე დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.
აფანასიევი

საკუთარი სახელი აფანასიევი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: აფანასიევი, ალექსანდრე — რუსი ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ფოლკლორისტი აფანასიევი, თედორე — რუსი მუშა-რევოლუციონერი, ბოლშევიკი აფანასიევი, თედორე ერმალოს ძე — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში