laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამანულა ხანი

ამანულა ხანი (პუშტუ امان الله خان‎ დ. 1892 — გ. 1960) — ავღანეთის მეფე, ამირა ჰაბიბულა ხანის შვილი. ავღანეთს მოუტანა სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა. ავღანეთის ტახტზე ადის მას შემდეგ, რაც გაუგებარ სიტუაციაში მოკლეს მისი მამა ჰაბიბულა. 1919 წლის 28 თებერვალს აცხადებს ავღანეთის დამოუკიდებლობას, რასაც შედეგად მოსდევს ინგლის-ავღანეთის რიგით მესამე ომის დაწყება. ომი ავღანელთა გამარჯვებით დასრულდა. ბრიტანეთი იძულებული გახდა ეღიარებინა ავღანეთის დამოუკიდებლობა. 1919 წელს ამანულა ხანი ცდილობს დაამყაროს დიპლომატიური ურთიერთობები რსფსრ-სთან, თუმცა ამავდროულად ეხმარებოდა ფერღანელ აჯანყებულებს ბოლშევიკთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. ცენტრალური აზიის სახელმწიფოების ავღანეთთან შეერთებით ჩაფიქრებული ჰქონდა ცენტრალური აზიის ისლამური ფედერაციის შექმნა. ამავე დროს ბოლშევიკები მუშაობდნენ ავღანეთის გასაბჭოებაზე, რაც ვერ მოახერხეს. საბოლოოდ 1926 წელს ავრანეთსა და სსრკ-ს შორის იდება ხელშეკრულება თავდაუსხმელობის შესახებ. ამანულა ხანის საგარეო საქმეთა მინისტრი იყო მაჰმუდ თარზი, მისი სიმამრი და „ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეოლოგი. „ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეების საფუძველზე ამანულა ხანმა გაატარა ლიბერალური რეფორმები, 1923 წელს მიირეს ქვეყნის კონსტიტუცია, ქვეყანაში დაუშვეს თავისუფალი ვაჭრობა, შეიცვალა საგადასახადო სისტემა, გაიხსნა საგანმანათლებლო დაწესებულებები. რეფორმების შედეგად გაზრდილ გადასახადებს მოსახლეობის უკმაყოფილება მოჰყვა, რაც აჯანყებაში გადაიზარდა. აჯანყებას ავღანეთის სამხედრო მინისტრი მუჰამედ ნადირ ხანი და ბაჩაი საკაო ჩაუდგნენ სათავეში. ამანულა ხანი სამშობლოდან განდევნეს. ის სახლდება იტალიაში. ავღანეთის ახალი მონარქი ხდება მუჰამედ ნადირ ხანი. 1948 წელს ამანულა ხანმა ავღანეთის მონარქად სცნო ნადირ ხანის ძე მუჰამედ ზაქირ-შაჰი და მისი დინასტია. გარდაიცვალა 1960 წელს, დაკრძალულია ჯალალაბადში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ამანულა ხანი Amanulla Khan: Betrayal of Nadir Khan Ghazi Amanullah Khan City დაარქივებული 2012-03-30 საიტზე Wayback Machine. next to Jalalabad Ghazi Amanullah Khan City YouTube-ზე
ბელარუსის საფეხბურთო თასი

ბელარუსის საფეხბურთო თასი (ბელარ. Кубак Беларусі па футболе) — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ბელარუსის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ბელარუსის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე. ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია ბორისოვის „ბატე“, „დინამო მინსკი“, ბობრუისკის „ბელშინა“ და „დინამო ბრესტი“. ოთხივე კლუბმა 3-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია „დინამო ბრესტი“. თასი ბელარუსის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2018-01-08 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Belarus - List of Cup Finals
ბელარუსის საფეხბურთო სუპერთასი

ბელარუსის საფეხბურთო სუპერთასი (ბელარ. Суперкубак Беларусі па футболе) — საფეხბურთო გათამაშება ბელარუსში, სადაც უმაღლესი ლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის მეორე ფინალისტი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 2010 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია ბორისოვის „ბატე“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „დინამო ბრესტი“. Belarus - List of Super Cup Finals (since independence)
აბულია

აბულია (ძვ. ბერძნ. ἀ [a] — „უარყოფითი ნაწილაკი“ და βουλή [bulē] — „ნებისყოფა“) — ნებისყოფის ავადმყოფური შესუსტება ან სრული დაკარგვა, ინტერესების, ინიციატივისა და აქტივობის მკვეთრი დაქვეითება. ავადმყოფს არ აქვს გარკვეული გადაწყვეტილების მიღების უნარი. გვხვდება როგორც ნევროზის, ისე ფსიქოზის დროს. აბული უნდა განვასხვაოთ უნებისყოფლობისაგან, რომელიც ხშირად არასწორი აღზრდის შედეგია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 45.
აბუ ლ-ფარაჯ ალ-ისფაჰანი

ალი ობნ ალ-ჰუსაინ იბნ მუჰამად იბნ აჰმად ალ-კურაში აბუ ლ-ფარაჯ ალ-ისფაჰანი (არაბ. أبو الفرج الأصفهاني; დ. 897, ისპაანი — გ. 20 ნოემბერი, 967, ბაღდადი) — არაბი პოეტი და სწავლული. უკანასკნელი ომაიანი ხალიფის მარვან იბნ მუჰამადის შთამომავალი. მიიღო მრავალმხრივი განათლება: შეისწავლა არაბული გრამატიკა, მუსულმანური სამართალი, ისტორია, მედიცინა, ასტრონომია, მუსიკა, ფილოლოგია, პოეზია. იყო ბუიდების კარის მგოსანი და მდივანი. მიღებული იყო ჰალაბის სამეფო კარზე. მის მრავალმრიცხოვან ლიტერატურულ და ისტორიულ ნაწარმოებთაგან ჩვენამდე მოაღწია „სიმღერათა წიგნმა“ („ქითაბ ალ-აღანი“) და „მოგზაურობათა წიგნმა“ („ქითაბ ალ-დიარათ“). „სიმღერათა წიგნი“ სახალიფოს ისტორიისა და კულტურის ძვირფას ცნობებს შეიცავს, მასში შეტანილია VII-X საუკუნეების არაბი და არაბულენოვანი პოეტების ნაწარმოებები და ბიოგრაფიები. „მოგზაურობათა წიგნში“ თავმოყრილია 786-902 წლებში შეთხზული არაბული ლექსები და ანეკდოტები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 46. ↑ G. W. T. Abulfaraj // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 1. — P. 79. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84635000"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5607942"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18491435"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q912887"></a> ↑ Абу-ль-Фарадж аль-Исфахани // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Абуль-Фараджъ-эль-Исфагани // Энциклопедический лексикон — СПб: 1835. — Т. 1. — С. 52. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q26236389"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21282452"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4532135"></a> ↑ Абуль-Фарадж Алий Испаханский // А — Аколла — 1926. — Т. 1. — С. 100. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28960636"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q43200213"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20078554"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
აბულღაზი

აბულღაზი (უზბეკ. Abulgʻozi Bahodirxon; დ. 1603 — გ. 1663) — ხივის ხანი 1645 წლიდან, ისტორიკოსი და პოეტი. დაიბადა და ცხოვრობდა ურგენჩში. ხელისუფლების განმტკიცებისათვის ებრძოდა თურქმენებს, ყალმუხებს, ბუხარის სახანოს. 1663 წელს ტახტი გადასცა თავის შვილს ანუშას. ავტორია ორი ისტორიული თხზულებისა: „თურქმენთა გენეალოგია“ და „თურქთა გენეალოგია“. ეს შრომები შეიცავს საგულისხმო ისტორიულ ცნობებს თურქმენების, უზბეკების, ყარაყალპაყებისა და ყაზახების შესახებ, აგრეთვე თქმულებებს, ლეგენდებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 46.
აბულხაირი

საკუთარი სახელი აბულხაირი შეიძლება ნიშნავდეს ერთ-ერთ პიროვნებატაგანს: აბულხაირი — ყაზახური უმცროსი ჟუზის ხანი; აბულხაირი — უზბეკთა ხანი.
აბულხაირი (უზბეკეთის ხანი)

აბულხაირი (დ. 1412 — გ. 1468) — უზბეკთა ხანი (1428 წლიდან) ჯუჩის საგვარეულოდან. გააერთიანა უზბეკეთი, ყივჩაყი და სხვა მომთაბარე ტომები. შექმნა ციმბირიდან სირდარიამდე გადაჭიმული ძლიერი სახელმწიფო. 1430-1431 წლებში დაიპყრო და დაარბია ხვარაზმი. 1447 წელს აიღო სიღნაქი, უზგენდი და სხვა ქალაქები, გამაგრდა სირდარიაზე. ერეოდა თემურიდების ომებში. დაახლოებით 1463-1464 დამარცხდა ყალმუხებთან ომში. აბულხაირის სიკვდილის შემდეგ მისი სახელმწიფო დაიშალა, მაგრამ მოგვიანებით კვლავ აღადგინა მუჰამედ შაიბანიმ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 46.
აბუ მიჰჯანი

აბდ ალ-ლაჰ იბნ ჰაბიბ აბუ მიჰჯანი — VII საუკუნის დასაწყისის არაბი პოეტი საკიფის ტომისა. მონაწილეობდა არაბთაგან ერაყის დაპყრობაში. სახელი გაითქვა სალაღობო სიმღერებით. ლექსებში კიცხავდა ყურანს ღვინის აკრძალვისათვის, რის გამოც ხალიფა უმარ I-მა 637 წელს გადაასახლა. გარდაიცვალა გადასახლებაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 46.
აბუ მუსლიმი

აბდ ალ-რაჰმან იბნ მუსლიმ აბუ მუსლიმი (არაბ. أبو مسلم; დ. 727 — გ. 755) — ომაიანების წინააღმდეგ ხორასნელთა აჯანყების ბელადი. წარმოშობით სპარსელი, ყოფილი მონა. აბასიანების მომხრეთა დავალიანებით 747 მარვის ოაზისში სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას, რომელიც სწრაფად მოედო დასავლეთ ირანსა და ერაყს. აჯანყებაში მონაწილეობდნენ ომაიანთა ხელისუფლებით უკმაყოფილო ირანელი გლეხები და ფეოდალები (დეჰყანები), მონები, არაბთა ზოგიერთი ტომი. 747-748 წლებში აბუ მუსლიმის ლაშქარმა აიღო მარვი, ნიშაბური და ტუსი, 749 წელს დაამარცხა ომაიანები ნაჰავანდთან, ხოლო 750 წელს გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვა მდინარე დიდ ზაბზე. 750-755 წლებში აბასიანთა გაბატონების შემდეგ იყო ხორასნის ნაცვალი. აბუ მუსლიმი მოაკვლევინა ხალიფა ალ-მანსურმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 46.
აბუსირი

აბუსირი (არაბ. ابو صير) — სოფელი ეგვიპტეში (კაიროდან 11 კმ), რომლის მახლობლად განლაგებულია ძველი მემფისის ნეკროპოლები, V დინასტიის ფარაონების დროს აგებული პირამიდებისა და ტაძრების ნანგრევები, მათ შორის ფარაონ ნეფერირკარას პირამიდა, ფარაონ საჰურეს პირამიდა, ფარაონ ნიუსერას მიერ აგებული რას ტაძარი. შემონახულია აგრეთვე საჰურეს ტაძრის რელიეფები, რომლებზეც ასახულია ნადირობის სცენები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 47.
Sphinctomyrmex

Sphinctomyrmex — ტროპიკული ჭიანჭველათა გვარი. იკვებებიან ჭიანჭველების სხვა სახეობებით (მირმეკოფაგები). გავრცელებულია ნეოტროპიკების 3 სახეობა (არგენტინა, ბრაზილია). Sphinctomyrmex-ის გვარი პირველად აღიწერა Sphinctomyrmex stali-ის ერთადერთი უფრთო მდედრის მიხედვით ბრაზილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში . 3 სახეობა. 2016 წელს მთელი ქვეოჯახის რევიზიის დროს სახეობების ნაწილი გადავიდა სხვა გვარებში (უმრავლესობა, დაახლოებით 20 სახეობა, შევიდა Zasphinctus-ის შემადგენლობაში). Sphinctomyrmex marcoyi Feitosa, Brandão, Fernández and Delabie, 2011: ბრაზილია Sphinctomyrmex schoerederi Feitosa, Brandão, Fernández and Delabie, 2011: ბრაზილია Sphinctomyrmex stali Mayr, 1866: ბრაზილია გაფართოებული სია 2016 წლამდე მოიცავდა: Sphinctomyrmex asper Sphinctomyrmex caledonicus Sphinctomyrmex cedaris Sphinctomyrmex chariensis Sphinctomyrmex clarus Sphinctomyrmex cribratus Sphinctomyrmex duchaussoyi Sphinctomyrmex emeryi Sphinctomyrmex froggatti Sphinctomyrmex furcatus Sphinctomyrmex imbecilis Sphinctomyrmex mjobergi Sphinctomyrmex myops Sphinctomyrmex nigricans Sphinctomyrmex occidentalis Sphinctomyrmex rufiventris Sphinctomyrmex schoerederi Sphinctomyrmex septentrionalis Sphinctomyrmex sphinctomyrmex Sphinctomyrmex stali Sphinctomyrmex steinheili Sphinctomyrmex taylori Sphinctomyrmex trux Sphinctomyrmex turneri შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Sphinctomyrmex“ ვიკისაწყობში. ↑ Mayr, G., Diagnosen neuer and wenig gekannter Formiciden // Verhandllungen der kaiserlich-kongiglichen zoologish-botanischen Gesellschaft in Wien, 1866, ტ. 16. ↑ Sphinctomyrmex. www.eol.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-22. ციტირების თარიღი: 2011-03-11. ↑ Borowiec, M.L., Generic revision of the ant subfamily Dorylinae (Hymenoptera, Formicidae)(ინგლისური) // ZooKeys, 2016, ტ. 608, doi:10.3897/zookeys.608.9427..
აბუ ფირასი

ალ-ჰამდანი აბუ ფირასი, ალ-ჰარის იბნ აბილ-ალა აიდ იბნ ჰამდან ალ-თაღლიბი (არაბ. أبو فراس الحمداني; დ. 932, მოსული — გ. 4 აპრილი, 968, ჰომსი) — არაბი პოეტი ჰამდანიანების არისტოკრატიული გვარისა. დედა ბერძენი ჰყავდა. იზრდებოდა ჰალაბში ამირა საიფ ალ-დავლას კარზე. ორჯერ დაატყვევეს ბიზანტიაზე ლაშქრობისას. მოკლეს ერთ-ერთ ბრძოლაში. მისი ლექსების დივანში წარმოდგენილია ლირიკა, ბრძოლათა აღწერა, საკუთარი თავისადმი მიძღვნილი სახოტბო ლექსები, ლექსები მეგობრობაზე. განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ტყვეობაში შექმნილ ლექსების ციკლს „რუმიათი“ („ბიზანტიური“), რომელშიც ძირითადად გადმოცემულია პოეტის განცდები, წარსულის მოგონებები, კასიდების ნაწილი ეძღვნება დედას, მშობლიურ კერას, სამშობლოს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 47. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ AlKindi <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355"></a> ↑ http://www.poemhunter.com/poem/abu-firas-and-the-dove/comments.asp
აბუ შადი

აჰმად ზაქი აბუ შადი (არაბ. أحمد زكي أبو شادي; დ. 9 თებერვალი, 1892, კაირო — გ. 12 აპრილი, 1955, ვაშინგტონი) — ეგვიპტელი არაბი მწერალი. ფილოლოგი, მთარგმნელი, სპეციალობით ექიმ-ბაქტერიოლოგი. 1912-1922 წლებში სწავლობდა ლონდონის უნივერსიტეტში. კაიროში დააარსა ლიტერატურული წრე „აპოლო“, რომელშიც მისი მეთაურობით გაერთიანდნენ რომანტიკოსი პოეტები. წრემ დიდი როლი ითამაშა 30-იანი წლების არაბული ლიტერატური განვითარებაში. 1946 წელს აბუ შადი აშშ-ში გადასახდა. ნიუ-იორკში რედაქტორობდა არაბული კოლონიის ჟურნალ-გაზეთებს, იყო არაბული ლიტერატურის პროფესორი აზიის ინსტიტუტში. წერდა ლირიკულ ლექსებს, პატრიოტულ კასიდებს, მოთხრობებს, დრამებს ლექსად. თარგმნა ჰაფეზი, ომარ ხაიამი, შექსპირი და სხვა. ავტორია გამოკვლევებისა არაბული პოეტიკის დარგში და ლიერატურულ-კრიტიკული სტატიებისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 48. ↑ Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q561458"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q46002746"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18353479"></a> ↑ AlKindi <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355"></a> ↑ National Library of Portugal — 1796. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q245966"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ https://shamela.ws/book/9981/109
კონსტანტინ იურენევი

კონსტანტინ კონსტანტინეს ძე იურენევი, ნამდვილი გვარი კროტოვსკი (რუს. Константи́н Константи́нович Юре́нев‎ დ. 1888 — გ. 1938) — რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი. დაამთავრა დვინის რეალური სასწავლებელი. 1905 წლიდა რსდმპ წევრი, თავიდანვე მიემხრო ბოლშევიკებს. 1906 წელს ხდება რსდმპ(ბ) დვინის კომიტეტის წევრი, ხოლო 1908 წელს ჩრდილო-დასავლეთის ბიუროს ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1908 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს არხანგელსკის გუბერნიაში. გადასახლებიდან დაბრუნდა პეტერბურგში, სადაც 1911 წლიდან თანამშრომლობს გაზეთ „პრავდასა“ და ჟურნალ „პროსვეშჩენიესთან“. 1912 წელს ისევ დააპატიმრეს და გადაასახლეს პეტერგურბიდან. პეტერბურგში ბრუნდება 1913 წელს. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით 1915 წელს იწვევენ სამხედრო სამსახურში, სადაც თვითნებურად ტოვებს სამსახურის ადგილს. 1916 წელს გაასამართლეს დეზერტირობის მუხლით. 1917 წლის რევოლუციის აქტიურ მონაწილეს ირჩევენ პეტროგრადის საბჭოსა და მისი აღმასკომის წევრად. იყო სრულიად რუსეთის საბჭოების I ყრილობის დელეგატი, ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1917 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში იყო წითელი არმიის მთავარი შტაბის ბიუროს თავმჯდომარე პეტროგრადში. მონაწილეობდა წითელი არმიის დაკომპლექტების პროცესში. 1917 წლის აპრილ-აგვისტოში იყო წითელი არმიის აღმოსავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი, შემდეგ კი დასავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1921 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 1921-37 წლებში იყო რუსეთის ელჩი ბუხარაში, ლატვიაში, ჩეხოსლოვაკიაში, იტალიაში, სპარსეთში, ავსტრიაში, იაპონიაში, გერმანიაში. 1937 წელს დააპატიმრეს სახელმწიფო წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით. დახვრიტეს 1938 წელს. Константин Константинович Юренев на сайте проекта «Хронос»
Rogeria

Rogeria — ჭიანჭველათა გვარი მირმიცინების ქვეოჯახიდან (Myrmicinae, Stenammini). იკვებებიან ჭიანჭველების სხვა სახეობებით (მირმეკოფაგები).. გვარს სახელი ეწოდა გერმანელი პოეტის და ენტომოლოგის იულიუს როგერის (Julius Roger) პატივსაცემად. სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია და ახალი მსოფლიო. Rogeria alzatei Rogeria belti Mann, 1922 Rogeria blanda (Smith, 1858) Rogeria bruchi Santschi, 1922 Rogeria brunnea Santschi, 1930 Rogeria caraiba Santschi, 1936 Rogeria carinata Rogeria cornuta Rogeria creightoni Snelling, 1973 Rogeria cubensis Santschi, 1936 Rogeria cuneola Rogeria curvipubens Emery, 1894 Rogeria exsulans Wilson & Taylor, 1967 Rogeria foreli Emery, 1894 Rogeria germaini Emery, 1894 Rogeria gibba Rogeria huachucana Snelling, 1973 Rogeria inermis Mann, 1922 Rogeria innotabilis Rogeria lacertosa Kempf, 1963 Rogeria leptonana Rogeria manni Santschi, 1922 Rogeria micromma Kempf, 1961 Rogeria minensis Santschi, 1923 Rogeria minima Kusnezov, 1958 Rogeria neilyensis Rogeria pellecta Kempf, 1963 Rogeria procera Emery, 1896 Rogeria scabra Weber, 1934 Rogeria scandens (Mann, 1922) Rogeria sicaria Kempf, 1962 Rogeria stigmatica Emery, 1897 Rogeria subarmata (Kempf, 1961) Rogeria sublevinodis Emery, 1914 Rogeria terescandens Rogeria tonduzi Forel, 1899 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Rogeria“ ვიკისაწყობში. Myrmicinae ↑ Emery, C. 1894. Studi sulle formiche della fauna neotropica. VI-XVI. Bullettino della Società Entomologica Italiana 26:137-241. ↑ 2.0 2.1 Kempf, W. W., Additions to the Neotropical ant genus Rogeria Emery, with a key to the hitherto recorded South American species (Hym., Formicidae)(ინგლისური) // Revista Brasileira de Biologia, 1963, Vol. 23, P. 189—196. ↑ LaPolla, J. S.; Sosa-Calvo, J., Review of the ant genus Rogeria (Hymenoptera: Formicidae) in Guyana(ინგლისური) // Zootaxa, 2006, Vol. 1330, P. 59—68. ↑ ბარი ბოლტონი, Synopsis and classification of Formicidae.(ინგლისური) // Mem. Am. Entomol. Inst, American Entomological Institute, 2003, Vol. 71, P. 1—370, ISBN 1-887988-15-7. ↑ Kugler, C. (1994) Revision of the ant genus Rogeria (Hymenoptera: Formicidae) with descriptions of the sting apparatus. Journal of Hymenoptera Research, 3, 17–89.
ალექსანდერ აბუში

ალექსანდერ აბუში (გერმ. Alexander Abusch; დ. 14 თებერვალი, 1902, კრაკოვი — გ. 27 იანვარი, 1982, აღმოსავლეთ გერმანია) — გერმანელი პუბლიცისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, საზოგადო მოღვაწე, 1918 წლიდან გერმანიის კომუნისტური პარტიის, 1946 წლიდან გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტიის წევრი. 1961 წლიდან გდრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. მშვიდობის მომხრეთა მსოფლიო კონგრესის მუდმივი სომიტეტის წევრი, ეროვნული პრემიის ლაურეატი (1955). ალექსანდერ აბუშის ნაწარმოებთაგან, რომლებიც მარქსისტული თვალსაზრისით აშუქებენ კლასიკური და თანამედროვე გერმანული ლიტერატურის საკითხებს, აღსანიშნავია: „ერთი ერის მცდარი გზა“ (1945), „ლიტერატურა და სინამდვილე“ (1952), „იოჰანეს რობერტ ბეხერი“ (1953), „შილერი. გერმანელი გენიოსის სიდიადე და ტრაგიზმი“ (1955), „სოციალიტური კულტურისათვის იდეოლოგიურ ბრძოლაში“ (1957), „სოციალიზმის ხანის ლიტერატურა“ (1967). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 48. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11850035X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 4.0 4.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Абуш Александр // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
აბუ შუქურ ბალხი

აბუ შუქურ ბალხი (სპარს. بوشکور بلخی; დ. 915) — სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის წარმომადგენელი. მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობა, რომელიც მოღწეულია ფრაგმენტების სახით (დაცულია ავფის ანთოლოგიაში, ასადის ლექსიკონში და სხვა), ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით და დახვეწილი პოეტურობით გამოირჩევა. დიდაქტიკური პოემა „ხოტბის წიგნი“ მშვიდობის, თანასწორობის, ღატაკებისადმი თანაგრძნობის ჰუმანური მოტივებითაა განმსჭვალული. რუდაქისთან ერთად ითვლება დიდაქტიკის ჟანრის ფუძემდებლად სპარსულ ლიტერატურაში. მის სახელთან დაკავშირებულია რამდენიმე სალექსო ფორმის (მესნევი, რობაი) და ზომის (მუთაკარიბი, ჰაზაჯი, ხაფიფი) უძველესი ნიმუშები. აბუ შუქურ ბალხის პოეტურმა სახეებმა და მოტივებმა გამოძახილი პოვა კლასიკოსთა (ფირდოუსი, ომარ ხაიამი, საადი) ნაწარმოებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 48. ↑ Center for the Great Islamic Encyclopedia Encyclopaedia Islamica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5059946"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4115217"></a>
აბუ ჰანიფა

ალ-ნუმან იბნ თაბიტ აბუ ჰანიფა (არაბ. ابو حنيفة النعمان بن ثابت بن الكوفيّ; დ. 8 სექტემბერი, 699, ქუფა — გ. 18 ივნისი, 767, ბაღდადი) — მუსლიმანური სამართლის მეცნიერი და ღვთისმეტყველი, ჰანიფიტების სკოლის მამამთავარი. თვით აბუ ჰანიფას არ დაუწერია რაიმე შრომა მუსლიმანური სამართლის დარგში,. თავის შეხედულებებს იგი გადასცემდა მოწაფეებს, რომელთა შრომებშიც შემონახულია ცნობები აბუ ჰანიფას მოძღვრების შესახებ. აბუ ჰანიფა მუსულმანური იურიდიული დოგმების თეორეტიკოსი და სისტემატიზატორია. იგი ნაკლებ ანგარიშს უწევდა სასამართლო პრაქტიკას, რადგან არ იყო ყადი. აბუ ჰანიფა ითვლება მუსულმანური დოგმატიკური თეოლოგიის იმ ყველაზე გავრცელებული ტრადიციის მამამთავრად, რომელიც უმთავრესად ემყარება მუსლიმთა ჯამაათისა და მისი ერთიანობის იდეას, სუნისა და ზომიერების მიმდევარ მორწმუნეთა უმრავლესობის თანხმობის პრინციპს და იყენებს უფრო მეტად რელიგიურ-კანონიკურ, ვიდრე რაციონალურ საბუთებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 48. ↑ Encyclopaedia of Islam — ლეიდენი: Brill. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q917031"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q43631"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61719553"></a> ↑ Абу-Ханифа // Энциклопедический лексикон — СПб: 1835. — Т. 1. — С. 56. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q26236641"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21282452"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4532135"></a> ↑ Али-заде А. Абу Ханифа // Исламский энциклопедический словарь — Москва: Ансар, 2007. — С. 38. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18517268"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16488478"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q80209744"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4062223"></a> ↑ D. B. Ma. Abū Ḥanīfa an-Nu‛mān ibn Thābit // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 1. — P. 78–79. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5607942"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q912887"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867541"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5314270"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q84634995"></a> ↑ Али-заде А. Шейбани Мухаммад ибн Хасан // Исламский энциклопедический словарь — Москва: Ансар, 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18517268"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16488478"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q80234028"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4062223"></a> ↑ الذهبي ش. ا. سير أعلام النبلاء — 1 — بيروت: مؤسسة الرسالة, 1985. — ტ. 9. — გვ. 543. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113078038"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q293554"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29513896"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3820"></a>