10 ოქტომბერი

10 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 283-ე დღე (ნაკიან წლებში – 284-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 82 დღე. 680 : ქარბალის ბრძოლა — ხალიფა იაზიდ I-ის ბრძანებით თავი მოკვეთეს შიიტ იმამ ჰუსეინ იბნ ალის, წინასწარმეტყველი მუჰამედის შვილიშვილს. შიიტი მუსლიმები ამ დღეს მოიხსენიებენ როგორც ააშურას. 732 : პუატიეს ბრძოლა — პუატიესთან (საფრანგეთი), კარლოს მარტელი თავის მებრძოლებთან ერთად ამარცხებს მავრთა მრავალრიცხოვან არმიას, რითაც ხელს უშლის მუსლიმთა დასავლეთ ევროპაში შეღწევას. 1780 : დიდი ურაგანი კარიბებზე 30 000-მდე ადამიანს კლავს. 1868 : კუბამ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 1872 : საქართველოს რკინიგზა — პირველი რეისი ხორციელდება თბილისი-ფოთის მიმართულებით. 1938 : მეორე მსოფლიო ომი — მიუნხენის შეთანხმებით ზუდეტენლანდი გერმანიას გადაეცა. 1944 : ჰოლოკოსტი — აუშვიცის სიკვდილის ბანაკში 800-მდე ბოშა ბავშვი მოკლეს. 1964 : ტოკიოში გაიხსნა მე-18 ოლიმპიური თამაშები. 1970 : ფიჯიმ დამოუკიდებლობა მიიღო. 1987 : ფიჯიში ჩამოყალიბდა რესპუბლიკური წყობა. 2006 : ბრიტანელ-ინდოელ მწერალ კირან დესაის 2006 წლის ბუკერის პრემია მიენიჭა საუკეთესო რომანისთვის. 2007 : გერჰარდ ერტლი ნობელის პრემიას იღებს ქიმიის დარგში მყარი ზედაპირების ქიმიური პროცესების კვლევისთვის. 2008 : ფინეთის ყოფილი პრეზიდენტი და გაეროს დიპლომატი მარტი აჰტისაარი ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი გახდა. 2009 : თურქეთმა და სომხეთმა ყარაბაღის ომის შემდეგ გაწყვეტილი დიპლომატიური ურთიერთობები აღადგინეს. პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ ხელი მოაწერა ლისაბონის შეთანხმებას. ერთადერთი ევროპული სახელმწიფო, რომელიც ამ ტრაქტატს ჯერ არ შეერთებია, ჩეხეთია. 2011 : ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკის დარგში ტომას სარჯენტი და კრისტოფერ სიმსი (აშშ) გახდნენ. 2013 : პაკისტანელი აქტივისტი მალალა იუსაფზაი სახაროვის პრემიის ლაურეატი გახდა. კანადელი ელის მანრო ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა. 2014 : მალალა იუსაფზაი და კაილაშ სატიართი მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ. 2019 : 2018 და 2019 წლების ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში შესაბამისად ოლგა ტოკარჩუკი (პოლონეთი) და პეტერ ჰანდკე (ავსტრია) გახდნენ. 2022 : ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში ამერიკელები ბენ ბერნანკე, დუგლას დაიმონდი და ფილიპ დიბვიგი გახდნენ. 1728 : ბარათაშვილი, იესე — ქართველი მწერალი (გ.1786) 1746 : გიორგი XII — ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფე (გ.1800) 1813 : ჯუზეპე ვერდი — იტალიელი კომპოზიტორი; 1832 : ისაბელა II — ესპანეთის დედოფალი (გ.1904) 1861 : ნანსენი, ფრიტიოფ — ნორვეგიელი მკვლევარი 1870 : ბუნინი, ივან — რუსი მწერალი (გ.1953) 1900 : ანთაძე, დოდო — ქართველი რეჟისორი 1913 : სიმონი, კლაუდ — ფრანგი მწერალი 1917 : მონკი, თელონიუს — ამერიკელი პიანისტი (გ. 1982) 1923 : პარსონსი, ნიკოლას — ინგლისელი მსახიობი 1930 : პინტერი, ჰაროლდ — ინგლისელი სცენარისტი, რეჟისორი, მსახიობი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (გ. 2008) 1953 : იური, მიჯ — შოტლანდიელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მუსიკოსი, პროდიუსერი (Slik, Rich Kids, Thin Lizzy, Visage და Ultravox) 1954 : დევიდ ლი როთი — ამერიკელი სიმღერების ავტორი, მომღერალი, პროდიუსერი (Van Halen) 1978 : ჯოდი ლინ ო’კიფი — ამერიკელი მოდელი და მსახიობი. 19 : ნერონ კლავდიუს დრუზუს გერმანიკუსი — ტიბერიუსის ეპოქის გამოჩენილი რომაელი მხედართმთავარი 680 : ჰუსეინ იბნ ალი — არაბი იმამი 732 : აბდულ რაჰმან ალ გაფიკი — ანდალუსიის მავრი მმართველი 833 : ალ-მამუნი — ბაღდადის ხალიფა 1359 : ჰუგო IV — კვიპროსის მეფე 1875 : ალექსეი ტოლსტოი — რუსი მწერალი 1913 : კაცურა ტარო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი 1914 : კარლოს I — რუმინეთის მეფე 1934 : ტერენტი გრანელი — ქართველი პოეტი (დ.1897) 1973 : ლუდვიგ ფონ მიზესი — ავსტრიელი ეკონომისტი და ლიბერალი 1985 : იულ ბრინერი — ამერიკელი მსახიბი 2009 : სტივენ გეიტლი — ირლანდიელი სიმღერების ავტორი, მომღერალი, მოცეკვავი და მსახიობი (Boyzone) (დ. 1976) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: წმინდა კალისტრატე მარკოზ მახარებელი, არისტარქოსი და ზინა წმინდა ეპიქარია ღირსი ეგნატე საბატი სოლოვკელი აგრეთვე: ფიჯი : ეროვნული დღე სხვა თვეები: