laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ედმონტონი

ედმონტონი (Edmonton) — ქალაქი კანადაში, მდინარე ჩრდილოეთ სასკაჩევანის ნაპირზე. ალბერტას პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 932,546 მცხოვრები (2016 წ). დასავლეთ კანადის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო, სავაჭრო, სამრეწველო, საფინანსო, კულტურული ცენტრი. ქალაქი მილსადენებით უკავშირდება ახლოს მდებარე ნავთობის საბადოებს. ედმონტონი ქიმიის, ნავთობქიმიის, სოფლის მეურნეობის ნედლეულის გადამუშავების დიდი ცენტრი და საერთაშორისო აეროპორტია. ქალაქში არის უნივერსიტეტი.
მეთიუ მაკ-კონეჰი

მეთიუ დეივიდ მაკ-კონეჰი (ინგლ. Matthew McConaughey; დ. 4 ნოემბერი, 1969) — ამერიკელი მსახიობი. 1990-იანი წლების დასაწყისში შესრულებული უმნიშვნელო როლების შემდეგ, მან მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „მოკვლის დროა“ (1996), „კონტაქტი“ (1997) და „U-571“ (2000). 2013 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „დალასის შემსყიდველთა კლუბი“, სადაც შიდსით დაავადებული კოვბოი ითამაშა. ამ როლისათვის მიიღო ოსკარი და ოქროს გლობუსი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეთიუ მაკ-კონეჰი ოფიციალური საიტი მეთიუ მაკ-კონეჰი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში მეთიუ მაკ-კონეჰი People.com-ზე
მინერვა

მინერვა (ლათ. Minerva) — ქალღმერთი ძველ რომაულ მითოლოგიაში (სავარაუდოდ ეტრუსკული წარმოშობისა); ხელოსანთა, მხატვართა, მოქანდაკეთა, მკურნალთა, მასწავლებელთა, პოეტთა, მუსიკოსთა მფარველი და ქომაგი. იუპიტერთან და იუნონასთან ერთად მინერვა შეადგენდა კაპიტოლიუმის ტრიადას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მინერვა Origins of English History Roman Mythology დაარქივებული 2012-06-30 საიტზე Wayback Machine.
უნდილაძე

საკუთარი სახელი უნდილაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: უნდილაძე ალავერდი-ხანი — ირანის სარდალი და პოლიტიკური მოღვაწე, გამაჰმადიანებული ქართველი; იმამყული-ხანი — ირანის სარდალი და პოლიტიკური მოღვაწე, ალავერდი-ხანის ძე; დაუდ-ხანი — ირანის სარდალი და პოლიტიკური მოღვაწე, ალავერდი-ხანის ძე. უნდილაძეები
აბილინის პარადოქსი

აბილინის პარადოქსი — პარადოქსი, რომელიც მდგომარეობს იმაში, რომ ჯგუფის წევრებმა შეიძლება მიიღონ ისეთი გადაწყვეტილება, რომელსაც არც ერთი წევრი იზიარებს. თითოეულ წევრს მიაჩნია, რომ მისი აზრი ეწინააღმდეგება მთლიანი ჯგუფის აზრს და ამიტომ მიდის დათმობაზე. როგორც წესი, საბოლოოდ მათი წინათგრძნობა მართლდება, ყოველი წევრი იმედგაცრუებულია და ერთმანეთს აბრალებს მიღებულ შედეგს. ეს მოვლენა პირველად აღწერა ჯერი ჰარვიმ თავის სტატიაში The Abilene Paradox and other Meditations on Management. პარადოქსის სახელი მოდის ანეკდოტიდან, რომელიც გამოქვეყნებული იყო ამ სტატიაში: ტექსასის ერთ ცხელ საღამოს, ვერანდაზე ოჯახი თამაშობდა დომინოს, სანამ სიმამრმა არ შესთავაზა წასულიყვნენ აბილინში (ტეხასი) (მდებარეობს 85 კმ-ით ჩრდილოეთისკენ) და იქ ესადილათ. ცოლმა თქვა: „კარგი იდეაა.“ ქმარი, მიუხედავად იმისა, რომ ხვდებოდა, გზა იქნებოდა გრძელი და ცხელი, იფიქრა, რომ სხვებს ანგარიში უნდა გაუწიოს და თქვა: „მგონი ცუდი არ უნდა იყოს; ვიმედოვნებ დედაშენიც დათანხმდება.“ სიდედრმა უპასუხა: „რა თქმა უნდა, წამოვალ! აბელინში დიდი ხანია არ ვყოფილვარ!“ გზა იყო ცხელი, მტვრიანი და გრძელი. როდესაც საბოლოოდ მიაღწიეს კაფეტერიას, სადილი ცუდი აღმოჩნდა. ოთხი საათის შემდეგ, გადაღლილები დაბრუნდნენ სახლში. ერთ-ერთმა არაგულწრფელად თქვა: „კარგი მგზავრობა გამოგვივიდა, არა?“ სიდედრმა აღიარა, რომ უკეთესი იქნებოდა სახლში დარჩენილიყო, თუმცა წამოვიდა, რადგან დანარჩენი სამი ენთუზიაზმით იყო სავსე. ქმარმა თქვა: „მოხარული ვიქნებოდი, რომ არ წამოვსულიყავი, წამოვედი რადგან დანარჩენი მესიამოვნებინა.“ ცოლმა წარმოთქვა: „მე კი წამოვედი, რომ თქვენ ბედნიერები ყოფილიყავით. გიჟი უნდა იყო, რომ მოგინდეს ასეთ სიცხეში მგზავრობა.“ სიმამრმა შემდეგ თქვა, რომ მან ეს შესთავაზა, რადგან ჩათვალა რომ ისინი მოწყენილები იყვნენ. ისინი ისხდნენ განცვიფრებულნი ფაქტით, რომ წავიდნენ მგზავრობაში, რომელშიც არავის სურდა. ყველას ერჩივნა ის დღე სახლში, წყნარად გაეტარებინა. ეს ფენომენი არის ჯგუფური ფიქრის მაგალითი. ის მარტივადაა აღწერილი სხვადასხვა სოციოლოგიური თეორიებით, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ ადამიანი იშვიათად ეწინაამღდეგება თავის ჯგუფს. სოციალური თავშეკავების ფაქტორები ხშირად ახშობს ჭეშმარიტ გრძნობებს და ინდივიდუმის ცალკეული სურვილის რეალიზაციას. აბილინის პარადოქსი ფართოდ გამოიყენება მმართველობითი ან მარკეტინგული გადაწყვეტილებების მიღებისას. თიმბილდინგში ცნობილია როგორც „ცრუ წარმატება ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღებისას“. პატიმრის დილემა Harvey, Jerry B. (1988). The Abilene Paradox and Other Meditations on Management. Lexington, Mass: Lexington Books. ISBN 0-669-19179-5 Harvey, Jerry B. (1996). The Abilene Paradox and Other Meditations on Management (paperback). San Francisco: Jossey-Bass. ISBN 0-7879-0277-2 Harvey, Jerry B. (1999). How Come Every Time I Get Stabbed in the Back, My Fingerprints Are on the Knife?. San Francisco: Jossey-Bass. ISBN 0-7879-4787-3 How to Identify Groupthink: an Introduction to the Abilene Paradox How to Avoid Bad Decisions and Why Not to Go to Abilene Combat the Abilene Paradox by Identifying Groupthink ↑ Harvey, Jerry B. (Summer, 1974). „The Abilene Paradox and other Meditations on Management“. Organizational Dynamics. 3 (1). შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ბრიჟიტ ბარდო

ბრიჟიტ ან-მარი ბარდო (ფრანგ. Brigitte Bardot; დ. 28 სექტემბერი 1934, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მსახიობი, ყოფილი მოდელი, მომღერალი და ცხოველთა უფლებების დამცველი. 2007 წელს, ჟურნალმა Empire-მა იგი 100 ყველაზე სექსუალური კინომსახიობის რიგებში მოაქცია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრიჟიტ ბარდო ბრიჟიტ ბარდო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Films and Music by Brigitte Bardot. Rate Your Music. ციტირების თარიღი: 13 March 2010. ↑ Daily Celebrations ~ Brigitte Bardot, Cat Transformed ~ 25 August ~ Ideas to motivate, educate, and inspire. Dailycelebrations.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 სექტემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 13 March 2010.
სარა ბერნარი

სარა ბერნარი (ფრანგ. Sarah Bernhardt; დ. 22 ოქტომბერი, 1844. პარიზი, საფრანგეთი — გ. 26 მარტი, 1923. იქვე) — ფრანგი თეატრის მსხაიობი, რომელსაც „მსოფლიოს ისტორიაში ყველაზე ცნობილ მსახიობ ქალად“ მოიხსენიებენ. ბერნარმა სახელი 1870-იან წლებში, ევროპის თეატრებში თამაშით გაითვქვა და მასზე მოთხოვნა, როგორც ევროპის ქვეყნებში, ისე აშშ-ში გაჩნდა. მან სერიოზული დრამატული მსახიობის რეპუტაცია შეიქმნა, რამაც მას მომავალში „ღვთისმეტველი სარას“ ზედმეტსახელი შესძინა. პირველი მსოფლიო ომის დროს მსახიობი ფრონტზე გამოდიოდა და 1914 წელს საპატიო ლეგიონის ორდენი მიენიჭა. სარა ბერნარი გარდაიცვალა 1923 წლის 26 მარტს. დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე. Dans les nuages, Impressions d'une chaise (1878) L'Aveu, drame en un acte en prose (1888) Adrienne Lecouvreur, drame en six actes (1907) Ma Double Vie (1907), & as My Double Life: Memoirs of Sarah Bernhardt, (1907) William Heinemann Un Coeur d'Homme, pièce en quatre actes (1911) Petite Idole (1920; as The Idol of Paris, 1921) L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc. (1923; as The Art of the Theatre, 1924) სარა ბერნარი სცენის მიღმა. ბერნარი კარიერის დასაწყისში. სპეციალური თავსაბურავით. ბერნარდი როგორც სორკერესი. იოანას როლში. კლეოპატრას როლში. მთავარ როლში გისმონდაში. ბერნარის არა ფორმალური სურათი. ბერნარი მისი ცხოვრების ბოლო წელს. ბერნარის სასახლე საფრანგეთში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სარა ბერნარი სარა ბერნარი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში The "La Samaritaine" controversy and other performances in London Performances in Theatre Archive University of Bristol Sarah Bernhardt cylinder recordings Sarah Bernhardt Collection დაარქივებული 2012-02-18 საიტზე Wayback Machine.
ბაკურ იბერიელი

ბაკურ იბერიელი ან ბაკურ დიდი — IV საუკუნის ბიზანტიელთა მხედართმთავარი, ფოლოსოფოსი, რიტორი. ბერძნულ-ლათინურ წყაროებში ხან მეფედ იხსენიება, ხან მეფის შთამომავლად. ამ საკითხზე არც ქართველ მეცნიერთა შორისაა შემუშავებული ერთი აზრი. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ბაკურ იბერიელი იყო იბერიის მეფე და ამ ქვეყანაში ქრისტიანობის გავრცელების პირველი ინიციატორი. საქართველოში შექმნილი პოლიტიკური ვითარების გამო ლტოლვილია ბიზანტიაში. ზოგი მას ბაკურ II-თან აიგივებს, ზოგიც ბაკურ III-თან. ალბათ უფრო მისაღებია ის მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც (გელასი კესარიელის ცნობა) ბაკურ იბერიელი მეფის შთამომავალია მხოლოდ. ბაკურ იბერიელს, როგორც სარდალს, მონაწილეობა მიუღია გუთების წინააღმდეგ ადრიანოპოლისა (378) და ტირან ევგენიოსის წინააღმდეგ (394) ბრძოლებში, სადაც დიდი სიმამაცე გამოუჩენია. პირველწყაროთა დახასიათებით ბაკურ იბერიელი იყო კაცი ფრიად სარწმუნო და ღვთისმოშიში, მეფის შთამომავალი და იბერთა შორის სახელოვანი (გელასი კესარიელი); ყოვლად ღირსეული როგორც რწმენითა და სათნოებით, ისე სულიერი ხორციელი სიკეთით (გიორგი ამარტოლი); მისთვის უცხო იყო ყოველგვარი ბოროტება და იყო გაწვრთნილი საომარ საქმეებში, სარდალთა შორის უმამაცესი (ზოსიმე); იყო იგი ბუნებრივი ნიჭით დაჯილდოებული, სამართლიანი და ზომიერების მოყვარული (ლიბანიოსი). ბაკურ იბერიელი ბიზანტიაში დაახლოებია ცნობილ ფილოსოფოს ლიბანიოსს, მის წრეს და დიდი ავტორიტეტი დაუმსახურებია. ბაკურ იბერიელისადმი მიწერილ წერილში (392) ლიბანიოსი წერს: „...ზოგი ადიდებს შენს ზომიერებას და იმას, რომ უფრო მეტად ბრძანებლობ ვნებასურვილებს, ვიდრე ჯარისკაცებს, სხვა კიდევ აქებს შენს სიბრძნეს, შენს სულს არ მიჰკარებია არავითარი შიში რაიმე საფრთხის წინაშე. მე კი შენ ღირსებათაგან ყველაზე უფრო მნიშვნელოვნად მეჩვენება ის, რომ შენ გიყვარს ლოგოსები და ისინიც, ვინც ლოგოსებს მისდევენ“. ლოგოსები აქ ნახმარია რიტორიკული ხელოვნების მნიშვნელობით. არისტანეტესადმი წერილში კი ლიბანიოსი ბაკურ იბერიელზე ამბობს, რომ იგი „სხეულითაც ბრწყინავს და სულიც მას ასეთივე აქვს“. გოზალიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 162. ხურცილავა ბ., დიდი ბაკური, თბ., 2003
ძმები მარქსები

ძმები მარქსები (ინგლ. Marx Brothers) — ამერიკელი დედმამიშვილი კომიკოსების პოპულარული კვინტეტი, რომელიც მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა ვოდევილში, სპექტაკლში, ისევე როგორც ბევრ კინო- თუ სატელევიზიო ფილმში.
ქვის ხანა

ქვის ხანა — კაცობრიობის განვითარების უძველესი კულტურულ-ისტორიული პერიოდი, როდესაც შრომისა და საბრძოლო იარაღი იქმნებოდა უმთავრესად ქვისგან. თუმცა, აგრეთვე გამოიყენებოდა ხე და ძვალიც. ქვის ხანის ბოლოსთვის, გავრცელება ჰპოვა თიხის ჭურჭლის გამოყენებამ. ქვის ხანა იყოფა სამ ნაწილად: პალეოლითი (ძველი ქვის ხანა), მეზოლითი (შუა ქვის ხანა) და ნეოლითი (ახალი ქვის ხანა). თავის მხრივ, პალეოლითი იყოფა: ქვედა, შუა და ზედა პალეოლითად. ქვედა პალეოლითი ყველაზე ხანგრძლივი ხანაა. იმდროინდელი ნასახლარები საქართველოში მრავალგან არის აღმოჩენილი: დმანისში, კაცხში, ლაშებალთაში, ჭიქიანის მთაზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ქვის ხანა ქვის ხანა (ინგლისურად) დაარქივებული 2007-06-26 საიტზე Wayback Machine. ქვის ხანის ნაჯახები(ინგლისურად) დაარქივებული 2011-03-17 საიტზე Wayback Machine. ქვის ხანის გავრცელების არეები(ინგლისურად) დაარქივებული 2011-03-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ საქართველოს ისტორია, თბ., 2008 წ. გვ. 22
ლამინ გუეიე

ლამინ გუეიე (ფრანგ. Lamine Guèye; დ. 18 ივლისი, 1960) — სენეგალელი მოთხილამურე, ამჟამად სენეგალის მოთხილამურეთა ფედერაციის (დაფ. 1979 წ.) პრეზიდენტი. გუეიე სენეგალს წარმოადგენდა 1984, 1992 და 1994 წლების ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში. ის იყო პირველი შავკანიანი აფრიკელი მოთხილამურე, რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა. ალპურ სათხილამურო მსოფლიო ჩემპიონატში მან 25-ჯერ იასპარეზა. ლამინ გუეიე დაარქივებული 2020-04-18 საიტზე Wayback Machine. — Sports-reference.com ↑ Jouanneau, Julien (22 ივლისი, 2008). „Je suis devenu le premier Noir aux Jeux olympiques d’hiver. Par Lamine Guèye“. Paris Match (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Savage, Maddy (24 იანვარი, 2014). „Philip Boit and Bjorn Daehlie: Cross-country friends“. BBC News. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები

ზამთრის ოლიმპიური თამაშები — უმსხვილესი საერთაშორისო შეჯიბრება სპორტის ზამთრის სახეობებში, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ეგიდით. ეს თამაშები პირველად 1924 წელს ჩატარდა, როგორც ზაფხულის თამაშების დამატება. ზოგიერთი ზამთრის სპორტის სახეობა ზაფხულის თამაშებში დამატებულ იქნა 1908 და 1920 წელს. 1924-92 წლებში ზამთრის თამაშები იმავე წელს ტარდებოდა, რაც ზაფხულის. 1994 წლიდან ზამთრის თამაშები ტარდება 2 წლის ინტერვალში ზაფხულის თამაშებიდან. 1924—2014 წლებში ჩატარებული ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულები საერთოგუნდურ ჩათვლაში 23 ტურნირის შემდეგ გახდნენ:  სსრკ — 9-ჯერ,  ნორვეგია — 7-ჯერ,  გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა/ გერმანია — 4-ჯერ,  კანადა — 1-ჯერ,  აშშ — 1-ჯერ,  შვედეთი — 1-ჯერ
კარლის ხიდი

კარლის ხიდი (ჩეხ. Karlův most) — განთქმული ისტორიული ხიდი პრაღაში მდინარე ვლტავაზე, აკავშირებს ქალაქის ნაწილებს მალა-სტრანასა და სტარე-მნესტოს. ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1357 წელს მეფე კარლ IV-ის მეთვალყურეობით და დასრულდა XV საუკუნეში. ხიდზე 30 ქანდაკებაა, მისი სიგრძეა 520 მ, სიგანე — 9,5 მ. როგორც მდინარე ვლტავის გადაკვეთის ერთადერთი საშუალება კარლის ხიდი ყველაზე მნიშვნელოვანი დამაკავშირებელი კვანძი იყო ძველ ქალაქს, პრაღის ციხესიმაგრესა და მიმდებარე რაიონებთან 1841 წლამდე. ეს ასევე ქალაქს უმნიშვნელოვანეს სავაჭრო ცენტრის როლს ანიჭებდა აღმოსავლეთ და დასავლეთ ევროპას შორის. ხიდს თავდაპირველად ორი სახელი ჰქონდა: ქვის ხიდი (Kamenný most) და პრაღის ხიდი (Pražský most). თანამედროვე სახელი (კარლის ხიდი) მას 1870 წლიდან ჰქვია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარლის ხიდი A panorama of the bridge Photos of inappropriate work to the bridge and on line petition დაარქივებული 2018-01-01 საიტზე Wayback Machine. Official Museum of the Charles Bridge A webcam of the Charles Bridge დაარქივებული 2014-07-15 საიტზე Wayback Machine. Charles bridge photography Charles Bridge on Prague-wiki დაარქივებული 2012-01-02 საიტზე Wayback Machine.
WALL-E

WALL-E (ასევე WALL·E, გამოითქმის „უოლ-ი“) — კომპიუტერული ანიმაციური სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ანიმაციური ფილმი, გადაღებული 2008 წელს Pixar Animation Studios-ს მიერ. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 27 ივნისს აშშ-ში. ფილმის რეჟისორია ენდრიუ სტენტონი, რომლის ადრეულმა ფილმმა „ნემოს ძიებაში“ ოსკარი მიიღო საუკეთესო ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის. ფილმის პროდიუსერია ჯიმ მორისი. ამ მულტფილმა კინოკრიტიკოსთაგან თითქმის უნივერსალური ქება დაიმსახურა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. 2100-იან წლებში მეგაკორპორაცია Buy 'n Large ხელთ იგდებს ყველა ეკონომიკურ ბერკეტს დედამიწაზე, მათ შორის მთავრობასაც. გადაუმუშავებელი ნაგავი დროთა განმავლობაში მთელ პლანეტას მოიცავს იმდენად, რომ აქ ცხოვრება ცოცხალი ორგანიზმებისთვის შეუძლებელი ხდება. ადამიანთა მოდგმისთვის სიცოცხლის შესანარჩუნებლად Buy 'n Large აფინანსებს ასობით კოსმოსურ ლაინერს, რომელთა შორის უდიდესია „აქსიომი“. ათასობით ადაპტირებადი რობოტი, ცნობილი როგორც WALL-E (Waste Allocation Load Lifter-Earth-Class - ნაგვის შემგროვებელი და დამფასოებელი - დედამიწის კლასი) პლანეტაზე დარჩა ნაგვის გასაწმენდად. თუმცა შვიდასი წლის შემდეგ დედამიწაზე მხოლოდ ერთი ფუნქციონირებადი უოლ-ი-ღა დარჩა. პლანეტა კვლავაც ნაგვითაა დაფარული, რომელიც უოლებმა კომპაქტურად დააწყვეს კოშკების სახით. საუკუნეების განმავლობაში მიკროგრავიტაციაში მცხოვრები ადამიანები აქსიომის ბორტზე კარგავენ ძვლებისა და კუნთების მნიშვნელოვან მასას, მსუქნები და მოუქნელი ხდებიან და რობოტების დახმარების გარეშე დგომა ან მოძრაობა აღარ ძალუძთ. ამ ეტაპზე ნებისმიერი სახის დავალება ავტომატიზებულია, მათ შორის კოსმოსური ლაინერის პილოტაჟიც, რომელსაც ავტოპილოტი AUTO მართავს. უოლ-ი-ს საუკუნეების განმავლობაში აქტიურობამ პერსონალური თვისებები ჩამოუყალიბა. ის აგროვებს ნივთებს, რომლებსაც ნაგავში პოულობს, მეგობრობს ტარაკანთან და მაცივარში გადარჩენილ პატარა მცენარეს უვლის. ის გამუდმებით უყურებს ვიდეოკასეტას 1969 წლის ფილმით „Hello, Dolly!“ ძველ აიპოდზე, რომლის ეკრანი ფრენელის ლინზით არის გადიდებული; მას განსაკუთრებით მოსწონს პერფომანსები „Sunday Clothes“ და „It Only Takes a Moment“. ეს ჩვევები უოლ-ი-ს უნებლიეთ ემოციებს ასწავლის, რაც განსაკუთრებით ხელის ჩაკიდებაში გამოიხატება (რაც ფილმის მოტივი ხდება). ერთ დღეს, ის ხვდება EVE-ს (Extraterrestrial Vegetation Evaluator - პლანეტთაშორისი მცენარეულობის შემმოწმებელი - ივა), ქალური რობოტი, რომელიც აქსიომიდან გამოგზავნეს დედამიწაზე მცენარეული სიცოცხლის აღმოსაჩენად. ფიცხი ივა უოლ-ი-ს რამდენიმეჯერ ესვრის ფეთქებად იარაღს, სანამ გაარკვევს, რომ ის საშიშროებას არ წარმოადგენს. უოლ-ი-ს ის შეუყვარდება, თუმცა ვინაიდან ივას ერთადერთი მიზანი მისი დირექტივის შესრულებაა, ის უოლ-ი-ს ყურადღებას არ აქცევს. ხოლო როცა უოლ-ი მას ნაპოვნ მცენარეს უჩვენებს, ივა მას საკუთარ თავში ინახავს და დეაქტიურდება. უოლ-ი ცდილობს ივა ყოველგვარი საფრთხისგან დაიცვას, თუმცა მალე მის წასაყვანად ხომალდი დაბრუნდება. სასოწარკვეთილი უოლ-ი ხომალდის კარკასზე აცოცდება, რათა ივასთან ერთად გაფრინდეს. ოფიციალური საიტი „WALL-E“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „WALL-E“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „WALL-E“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „WALL-E“ — Allmovie-ზე „WALL-E“ — Box Office Mojo-ზე „WALL-E“ — Rotten Tomatoes „WALL-E“ — Metacritic-ზე
სალადინი

სალაჰ ად-დინ იუსუფ იბნ აიუბი, ევროპაში ცნობილი როგორც სალადინი (დ. 1137/1138 — გ. 4 მარტი, 1193) — ეგვიპტის სულთანი 1171 წლიდან, აიუბიდების დინასტიის დამაარსებელი; წარმოშობით ქურთი. დაიბადა ერაყის ქალაქ თიქრითში საიდანაც მისი ოჯახი გააძევეს მოსულში. 1164–1169 წლებში მონაწილეობდა მოსულის მმართველების — ზენგიდების — ლაშქრობაში ეგვიპტეში. 1169 წელს დაინიშნა ეგვიპტის ვეზირად, ხოლო 1171 წელს ფატიმიდების დამხობის შედეგად ხელთ იგდო ერთპიროვნული ძალაუფლება და სულთნის ტიტული მიიღო. ამ დროიდან იწყება ეგვიპტეში მისი სახელობის ფულის მოჭრაც. 1174–1176 წლების დამპყრობლური ომების შედეგად შეიერთა სირია, შუამდინარეთი, იემენი და შექმნა ვრცელი იმპერია, რომელიც წინ აღუდგა ჯვაროსნულ ლაშქრობებს. 1187 წლის 3-4 ივლისს სალადინის ჯარებმა დაამარცხეს ჯვაროსნები სოფელ ჰატინთან (პალესტინა); იმავე წლის 2 ოქტომბერს აიღეს იერუსალიმი და ევროპელები განდევნეს სირიისა და პალესტინის დიდი ნაწილიდან. 1191 წელს სალადინი დაუპირისპირდა ინგლისის მეფის რიჩარდ ლომგულის ახალ ლაშქრობას; სალადინი დამარცხდა, მაგრამ რიჩარდმა იერუსალიმის აღება ვერ შეძლო. ორი მონარქის ურთიერთობა, რომელიც საბრძოლო დაპირისპირების გარდა რაინდულ ურთიერთპატივისცემაზე იყო აგებული, აირეკლა იმდროინდელ ევროპულ რომანსებში. საბოლოოდ, 1192 წელს ზავმა პალესტინაში მუსლიმანებსა და ქრისტიანებს შორის დროებით სიმშვიდე ჩამოაგდო. სალადინი გარდაიცვალა დამასკოში, 1193 წლის 4 მარტს. სალადინის პოლიტიკის ძირითადი მიმართულება იყო სუნიზმის გავრცელება, სამხედრო მანქანის განუხრელი ზრდა და „საღმრთო ომი“ — ჯიჰადი. ამასთანავე, სალადინს პატივს სცემდნენ როგორც ნიჭიერ მხედართმთავარს და ღირსეულ მებრძოლს. მისი მმართველობის დროს შეინიშნება ერთგვარი გამოცოცხლება საქართველო-ეგვიპტის ურთიერთობებში. სალადინის ბიოგრაფის ბაჰა ად-დინ იბნ შადადის ცნობით, საქართველოს მეფე თამარს ელჩები გაუგზავნია სულთნისთვის და უთხოვია მუსლიმანთა მიერ მიტაცებული ქრისტიანთა წმინდა სალოცავების გათავისუფლება. სალადინის პასუხი არ შემონახულა, თუმცა თამარის მეცადინეობა, როგორც ჩანს, წარმატებით დასრულებულა: იმდროინდელი ევროპული წყაროებით, ქართველები, სხვა ქრისტიანებისგან განსხვავებით, იერუსალიმში პრივილეგიებით სარგებლობდნენ და ქალაქში შესვლა დაუბრკოლებლად შეეძლოთ გაშლილი დროშებით. ბ. სილაგაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 688. ↑ რევაზ გაჩეჩილაძის, „ახლო აღმოსავლეთი, სივრცე, ხალხი და პოლიტია“. გვ 309
Љ

Љ, љ — კირულური ასოების Л-სა და Ь-ს ლიგატურა. სერბულ-ხორვატული ენის იოტირებული ლ. კირილური ანბანის, ანუ ე.წ. ჩირილიცას მეთოთხმეტე ასო-ნიშანი. როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე.წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე.წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ–გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. (იხილეთ სერბულ-ხორვატული ენა) ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი Lj,lj. გამოითქმის დაახლ. როგორც ლჲ რბილად, ოდნავი იოტირებით. მაგ.; (კირილ.) Љиг, (ლათ.) Ljig [ლჲიგ] (კირილ.) љут, (ლათ.) ljut [ლჲუტ]. გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში. აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: Graphemica (Љ) Graphemica (љ)
ჩინური კალენდარი

ჩინური კალენდარი — ლუნისოლარული კალენდარი (ლუნი – მთვარე, სოლარ – მზე), რომელიც მიიღეს მზისა და მთვარის კალენდრების ელემენტების შერწყმით. მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე ჩინელები იყენებენ გრიგორიანულ კალენდარს ყოველდღიური ხმარებისთვის, ჩინური კალენდარი კვლავაც გამოიყენება ისეთი ღირსშესანიშნავი ტრადიციულის დღესასწაულების გამოსათვლელად, როგორიცაა, ჩინური ახალი წელი (გაზაფხულის ფესტივალი) და შუა-შემოდგომის ფესტივალი, ისევე როგორც ასტროლოგიაში – ქორწინებისთვის ან შენობის საძირკვლის ჩაყრის შესაფერისი დღის შესარჩევად. ამ კალენდარს პირდაპირი გამოყენება ყოველდღიურ საქმიანობაში აქვს მთვარის მიმდინარე ფაზის გამოსათვლელად, რაც მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეთათვის. სხვა ტრადიციული აზიური კალენდრები მსგავსია, თუ არა იდენტური, ჩინური კალენდრისა: კორეული კალენდარი იდენტურია, ვიეტნამურ კალენდარში კატა ჩანაცვლებულია კურდღლით თორმეტ ცხოველში, ტიბეტური კალენდარი ოდნავ განსხვავდება ცხოველთა სახელებით, ხოლო ტრადიციული იაპონური კალენდარი იყენებს განსხვავებულ გამოთვლის მეთოდს, რაც ამ ორ კალენდარს შორის უთანხმოებას იწვევს ზოგიერთ წელიწადს. ჩინური (ანუ ჩინო-უიღურული) კალენდრის ელემენტები შემოვიდა ისლამურ სამყაროში მონღოლთა შემოსევების შედეგად. თორმეტ-წლიანი ციკლი, რომელიც შეიცავდა ცხოველთა თურქულ/მონღოლურ ინტერპრეტაციას ხმარებაში შემორჩა ქრონოლოგიური, ისტორიოგრაფიული და ბიუროკრატიული მიზმებისთვის სპარსულ და თურქულ ენოვან ქვეყნებში, მცირე აზიიდან ინდოეთის ჩათვლით, შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული ადრეულ ინდუსტრიულ ხანამდე. ირანში ეს სისტემა შემორჩა ადრეულ მე-20 საუკუნემდე სასოფლო-სამეურნეო და საგადასახადო აღრიცხვებში, ვიდრე 1925 წელს კანონით გაუქმდა (იხ. ირანული კალენდარი). ჩინეთში მშობლიურ კალენდრად ითვლება ე.წ. "ფერმერთა კალენდარი" - ნუნგლი (გამარტივებული ჩინური: 农历； ტრადიციული ჩინური: 農曆; ფინინი: nónglì), რაც განსხვავდება "საერო კალენდრისაგან" - კუნგლი (გამარტივებული ჩინური:公历 ტრადიციული ჩინური:公曆; ფინინი: gōnglì), ან "დასავლური კალენდრისგან" - სილი (გამარტივებული ჩინური: 西历 ტრადიციული ჩინური:公曆; ფინინი: xīlì). ჩინური კალენდარი ასევე იწოდება "ძველ კალენდრად" - ძიული (გამარტივებული ჩინური: 旧历 ტრადიციული ჩნური: 舊曆; ფინინი: jiùlì), ახალი - სინლი (გამარტივებული ჩინური: 新历； ტრადიციული ჩნური: 新曆； ფინინი: xīnlì) ანუ გრიგორიანული კალენდრის შემოღების და ოფიციალურად დამტკიცების შემდეგ. ჩინური კალენდრის მიხედვით წლები იყოფა როგორც: ვირთხის - 鼠 shŭ, შუ; ხარის - 牛 niú, ნიუ; ვეფხვის - 虎 hŭ, ხუ; კურდღლის - 兔 tù, თუ; დრაკონის - 龙 (龍) lóng, ლუნგ; გველის - 蛇 shé, შე; ცხენის - 马 (馬) mă, მა; თხის - 羊 yáng, იანგ; მაიმუნის - 猴 hóu, ხოუ; მამლის - 鸡 (鷄) jī, ძი; ძაღლის - 狗 gŏu, კოუ; ტახის - 猪 (豬) zhū, ჭუ წლებად.
З

З, з (IPA გამოთქმა [z] (?·i) — „ჲო“; [z~ʒ]; [ð]; [ts]) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ზ“-ს. კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „ზემლია“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — შვიდი (7). ძველ სლავურად და რუსულ საეკლეისო ენაზე „ზემლია“ ნიშნავს „მიწა“-ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც , ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — . აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: З // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907. З // Железо-Зазор. — М. : საბჭოთა ენციკლოპედია, 1969. — (დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია : [30 ტომად.] / მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი ; 1969—1978, ტ. 25). Graphemica (З) Graphemica (з)
Ѕ

Ѕ, ѕ (ძე — ძელო) — კირილური დამწერლობის, მაკედონიური ენის მეათე ასო. გამოითქმის, როგორც ქართული "ძ". როგორც დიდი, ისე პატარა ასოს მოხაზულობა ანალოგიურია ლათინური S-ისა. მისი ძველი სლავური სახელწოდებაა "ძელო". აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში: ი. კოჩევი, ი. ალექსანდროვი, Документи за съчиняването на «македонския книжовен език» // Македонски преглед (Macedonian review). Списание за наука, литература и обществен живот. Година XIV, წიგნი 4 (სოფია, 1991). გვ. 17. ISSN 0861-2277. Graphemica (Ѕ) Graphemica (ѕ)