9 მარტი

9 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 68-ე დღე (ნაკიან წლებში – 69-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 297 დღე. 1226 : ჯალალედინმა აიღო თბილისი. 1796 : ნაპოლეონ ბონაპარტმა შეირთო პირველი ცოლი, ჟოზეფინა ბოარნე. 1803 : რუსთა და ქართველთა ჯარმა დალაშქრა ჭარ-ბელაქანი. 1842 : ვერდის მესამე ოპერის „ნაბუკოს“ პრემიერა გაიმართა მილანში; მისი წარმატება ვერდის სამუდამოდ ამკვიდრებს იტალიის მოწინავე საოპერო მწერალთა რიგში. 1908 : მილანის ინტერი დაარსდა. 1945 : მეორე მსოფლიო ომი - ტოკიოს დაბომბვა - ამერიკული B-29 მოიერიშეები ტოკიოზე ცეცხლმბად ბომბებს უშვებენ. დაბომბვით გამოწვეული ცეცხლოვანი შტორმისგან 100.000-ზე მეტი ადამიანი იღუპება. 1956 : საბჭოთა ჯარმა დაარბია სტუდენტთა დემონსტრაცია თბილისში. 1957 : ალეუტის კუნძულებზე დაფიქსირდა 9.1 მაგნიტუდის მიწისძვრა. 1959 : თოჯინა ბარბი გამოვიდა წარმოებაში. 1964 : პირველი ფორდ მუსტანგი გამოვიდა „ფორდ მოტორ კომპანიის“ ამწყობი საამქროდან. 1967 : სტალინის ქალიშვილი სვეტლანა ალილუევა სსრკ-იდან გაიქცა და აშშ-ს შეაფარა თავი. 1975 : ტრანს-ალიასკის ნავთობსადენის სისტემის მშენებლობა დაიწყო. 1987 : როკ-ჯგუფი U2 უშვებს ალბომს „Joshua Tree“. 1991 : ბელგრადში იწყება სლობოდან მილოშევიჩის საწინააღმდეგო მასობრივი გამოსვლები. 2008 : ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი ხოსე ლუის საპატერო სოციალისტური მუშათა პარტიიდან მეორე ვადით აირჩიეს. 2022 : იუნ სოკ იოლი კორეის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1697 : ფრედერიკე კაროლინე ნოიბერი — გერმანელი მსახიობი 1749 : ონორე გაბრიელ მირაბო — ფრანგი პოლიტიკოსი 1814 : ტარას შევჩენკო — უკრაინელი პოეტი 1856 : ედი ფოი — ამერიკელი მსახიობი 1861 : ფრანც ლევინსონ-ლესინგი — რუსი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 1862 : ნიკოლოზ პიმონენკო — უკრაინელი ფერმწერი. 1868 : ფილიპე მახარაძე — ქართველი ბოლშევიკი 1877 : ემილ აბდერჰალდენი — შვეიცარიელი ბიოქომიკოსი და ფიზიოლოგი. 1890 : ვიაჩესლავ მოლოტოვი — სსრკ-ის პოლიტიკოსი 1891 : ხოსე ლაურელი — ფილიპინების მეორე რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1943–1945) 1898 : ლორენს დადლი სტამპი — ბრიტანელი გეოგრაფი და გეოლოგი. 1902 : ლუის ბარაგანი — მექსიკელი არქიტექტორი. 1910 : სემიუელ ბარბერი — ამერიკელი კომპოზიტორი 1922 : ლეხოსლავ მარშალეკი — პოლონელი რეჟისორი, ანიმატორი და სცენარისტი. 1929 : მუჰამად ალ-უსაიმინი — სალაფი მუსლიმი სწავლული 1931 : ლეონ ფებრეს-კორდერო — ეკვადორის პრეზიდენტი (1984–1988) 1932 : რეზო კაკაბაძე — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი. 1934 : იური გაგარინი — რუსი საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი 1942 : ჯონ კეილი — ბრიტანელი მუსიკოსი 1943 : ბობი ფიშერი — ამერიკელი მოჭადრაკე 1944 : ნუგზარ შატაიძე — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, ესეისტი. 1955 : ორნელა მუტი — იტალიელი კინომსახიობი 1957 : არამ მანუკიანი — სომეხი პოლიტიკოსი. 1958 : ლინდა ფიორენტინო — ამერიკელი კინომსახიობი. 1959 : ტაკააკი კაძიტა — იაპონელი ფიზიკოსი. 1964 : ჟულიეტ ბინოში — ფრანგი კინომსახიობი და მხატვარი. 1968 : იური ჯორკაეფი — ფრანგი ფეხბურთელი 1973 : თენგიზ ირემაძე — ქართველი ფილოსოფოსი. 1975 : ხუან სებასტიან ვერონი — არგენტინელი ვეტერანი ფეხბურთელი. 1979 : ოსკარ აიზეკი — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი. 1980 : ბურჩინ თერზიოღლუ — თურქი მსახიობი 1983 : კლინტ დემპსი — ამერიკელი ფეხბურთელი. 1983 : მაიტე პერონი — მექსიკელი მსახიობი და მომღერალი/სიმღერების ავტორი. 1988 : დავით ხურცილავა — ქართველი ფეხბურთელი 1990 : დალეი ბლინდი — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. 1990 : არაზ ოზბილისი — სომეხი ფეხბურთელი 1993 : მინ იუნ-გი — სამხრეთ კორეელი რეპერი 1993 : რომულო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი 1993 : სტეფანო სტურარო — იტალიელი ფეხბურთელი 1994 : ლეილია აჯამეტოვა — უკრაინელი პარა-ათლეტი 1661 : მაზარინი, ჯულიო— საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე 1883 : ტოინბი, არნოლდ — ინგლისელი ისტორიკოს-ეკონომისტი 1888 : ვილჰელმ I — პრუსიის მეფე 1918 : ვედეკინდი, ფრანკ — გერმანელი მწერალი 1972 : ასათიანი, ვლადიმერ — ქართველი ბიოქიმიკოსი 1988 : კიზინგერი, კურტ გეორგ — გერმანიის კანცლერი 1966—1969 წლებში 1992 : ბეგინი, მენახემ — ისრაელის პრემიერ-მინისტრი 1994 : ბუკოვსკი, ჩარლზ — ამერიკელი მწერალი 1997: The Notorious B.I.G. — ამერიკელი რეპერი. 2015 : ოთარ კობერიძე — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანის ხსენების დღეს: წმინდა ტარასი სხვა თვეები