laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მატისოვის ხიდი

მატისოვის ხიდი (რუს. Матисов мост) — ხიდი მდინარე პრიაჟკაზე სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლუმენის კუნძულებს. მას ადრე ერქვა „სუხარნის ხიდი“. ხიდთან ახლოს მდებარეობს წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ფსიქიატრიული საავადმყოფო. აღნიშნული ხიდის ქვემოთ კიდევ ერთი აბანოს ხიდია. მატისოვის ხიდთან, უახლოესი მეტროსადგურია „სადოვაია“, რომელიც დაახლოებით 2,4 კილომეტრშია. ხიდის სიგრძე 39,7 მეტრია, სიგანე კი — 10,5 მეტრი. ამ ადგილას 1737 წელს, ხის ხიდი აშენდა, რომელიც კუნძულ მატისოვთან აკავშირებდა სააადმირალოს რაიონის ნაწილს. 1836 წელს ინჟინერ ა. დ. გოტმანმა და ა. ფ. ბუტაცმა მოამზადეს ახალი ხის თაღოვანი ხიდის პროექტი. 1935 წელს ხის თაღები შეიცვალა ლითონის თაღებით, ასევე შეცვალეს იატაკი და მოაჯირეები. ამის შემდეგ ხიდის რამდენიმე რესტავრაცია განხორციელდა თუმცა არ შეცვლილა თავდაპირველი იერსახე. 1993 წლის ნოემბერში, ხიდი დაიკეტა ფეხით მოსიარულეთათვის, რადგან ჩატარებული გამოკვლევით ხიდი არამყარი იყო, თუმცა სამუშაოების პროცესი დროულად არ დაწყებულა. ხიდის კაპიტალური რემონტი 1995 წელს დაიწყო, რადგან მანამდე არ არსებობდა ფინანსები. ხიდი რეკონსტრუქციის დროს მთლიანად დაიშალა, ხის ბოძები შეიცვალა რკინაბეტონით, დამონტაჟდა ახალი რკინის მოაჯირები, იატაკი, ასევე მოხდა ხიდის გამაგრებაც. ჩატარებული სამუშაოების საერთო ღირებულებამ 28,5 მილიონი რუბლი შეადგინა. ოფიციალურად ახალი ხიდი 2000 წლის 13 სექტემბერს გაიხსნა. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 439. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 304. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 75. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Матисов мост //СПб ГБУ «Мостотрест» [https://web.archive.org/web/20171109004000/http://encspb.ru/object/2804006251 დაარქივებული 2017-11-09 საიტზე Wayback Machine. Матисов мост] //Энциклопедия Санкт-Петербурга ↑ Статья «Реки и мосты Санкт-Петербурга: Мосты через Пряжку» на сайте «Петербург и окрестности»
შუა აზიის აჯანყება

შუა აზიის აჯანყება — შუა აზიისა და ყაზახეთის მცხოვრებთა გამოსვლა პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) პერიოდში მეფის რუსეთის მთავრობის პოლიტიკის წინააღმდეგ. აჯანყების საბაბი გახდა 1916 წლის 25 ივნისის ბრძანებულება ადგილობრივი მოსახლეობის მობილიზაციის შესახებ ფრონტისპირეთის რეგიონებში ზურგის სამუშაოებზე. აჯანყება დაიწყო 1916 წლის 4 ივლისს, ხოჯენდში. შემდეგ მან მოიცვა შუა აზიის და ყაზახეთის თანამედროვე ტერიტორია. აჯანყება ფართოვდებოდა სტიქიურად. სახელმწიფო მოძრაობა სხვადასხვა ფორმას ღებულობდა: ტოვებდნენ წარმოებას, მინდვრებს, გადიოდნენ ღრმა სტეპებში ან მთებში, გარბოდნენ უცხოეთში, სპობდნენ წვევამდელთა სიებს, თავს ესხმოდნნ მეფის ადმინისტრატორებს, გამოდიოდნენ მასობრივი შეიარაღებული ძალებით. აჯანყებამ ყველაზე დიდი გაქანება მიიღო თურღაის ოლქში. მისი ბელადები იყვნენ ამანგელდი იმანოვი და ალიბი ჯანგილდინი. აჯანყება სასტიკად ჩაახშეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 48.
თამარაშენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

თამარაშენი შეიძლება აღნიშნავდეს: თამარაშენი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში; თამარაშენი — სოფელი ქურთის მუნიციპალიტეტში.
შლისელბურგის ხიდი

შლისელბურგის ხიდი (რუს. Шлиссельбургский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ და ნევის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს მონასტრის კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. 1992 წელს აღიარეს რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად. 2011 წელს სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული ექსპერტიზის დასკვნის შემდეგ მოუხსნეს არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი. ხიდის სიგრძეა 27,2 მეტრი, ხოლო სიგანე — 24 მეტრი. მდებარეობს ობუხოვის თავდაცვის პროსპექტის კვეთაზე, შემოვლითი არხის სათავესთან. ხიდის ახლოს განთავსებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრა და ალექსანდრე ნეველის ლავრის ნიკოლსკის სასაფლაო. დინების ქვემო მიმართულებით მდებარეობს ატამანის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურებია „ალექსანდრე ნეველის მოედანი 1“, „ალექსანდრე ნეველის მოედანი 2“. თავდაპირველად, 1828 წლიდან, ხიდს ეწოდებოდა ქარხნის ხიდი, რადგან მის სიახლოვეს, არხის მარცხენა მხარეს მდებარეობდა იმპერატორის მინის ქარხანა. 1836 წლიდან 1846 წლამდე გამოიყენებოდა სახელწოდება შლისელბურგის ხიდი შლისელბურგის ტრაქტის (ამჟამად ობუხოვოს თავდაცვის პროსპექტის) მიხედვით. 1849 წლიდან ცნობილია მესამე სახელწოდება ნოვო-არხანგელსის ხიდი, რომელის მოქმედებდა 1868 წლამდე. იგი ფორმებს იცვლიდა: ერქვა არხანგელსკის ან არხანგელოგოროდსკის. უკანასკნელი ვარიანტი გამოიყენებოდა 1860 წლიდან 1929 წლამდე. 1930-იან წლებში დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება შლისელბურგის ხიდი. 1832-1833 წლებში ინჟინერ პიერ-დომენიკ ბაზენის პროექტით შლისელბურგის გზის კვეთაზე ააგეს ერთმალიანი ხის თაღოვანი ხიდი. 1886 წელს ინჟინერ მ. ფ. ანდერსინის პროექტის მიხედვით მოხდა ხიდის კაპიტალური რემონტი. 1928 წელს ხიდი შეცვალეს რკინა-ბეტონის ერთმალიანი ხიდით. 2014 წელს სატრანსპორტო მშენებლობის დირექციამ გამოაცხადა კონკურსი ხიდის სარემონტოს სამუშაოების საპროექტო დოკუმენტაციის შემუშავებისათვის. გაიმარჯვა საპროექტო ინსტიტუტმა „Ленгипроинжпроект“-მა. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Шлиссельбургский мост //СПб ГБУ «Мостотрест» [https://web.archive.org/web/20180210180133/http://encspb.ru/object/2804006601 დაარქივებული 2018-02-10 საიტზე Wayback Machine. Шлиссельбургский мост] // Энциклопедия Санкт-Петербург
დურნოვოს აგარაკი

დურნოვოს აგარაკი (რუს. Дача Дурново) — ბაკუნინებისა (XVIII საუკუნე) და დურნოვოების (XIX საუკუნე) აგარაკი სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია კლასიციზმის სტილში. არის არქიტექტურის ძეგლი. ქალაქგარე აგარაკი ააშენა პ. ვ. ბაკუნინმა 1780-იან წლებში, სავარაუდოდ, ნ. ა. ლვოვის პროექტის მიხედვით. 1786 წელს კარ-მიდამო გადავიდა პ. პ. ბაკუნინის მფლობელობაში და შემდეგ კიდევ არაერთხელ გაყიდეს. ერთ-ერთი მფლობელი იყო პ. ი. კუტაისოვი, ხოლო 1813 წელს იგი შეიძინა დ. ნ. დურნოვომ, რომელმაც სავარაუდოდ არქიტექტორ ა. ა. მიხაილოვს დაუკვეთა აგარაკის გადაკეთება. სამშენებლო სამუშაოები გაგრძელდა 1813 წლიდან 1826 წლამდე. სახლთან ერთად, იქვე გააშენეს პარკი. 1870-იან წლებში სახლი კვლავ გადააკეთეს (ამჯერად შიგნიდან) არქიტექტორ ლიუდვიგ ფონტანას პროექტის მიხედვით. ამ პერიოდში აგარაკს ფლობდა მებაღე პ. პ. დურნოვო. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აგარაკი ანარქისტების შტაბად იქცა და ადგილად სადაც ბოლშევიკები ინახავდნენ იარაღს. საბჭოთა პერიოდში დურნოვოს აგარაკს გამოიყენებდნენ გაერთიანება „ლენინგრადის მეტალის ქარხნის“ კლუბად და მუზეუმად, რომელმაც იგი თავისი შეხედულების მიხედვით გადააკეთა. პოსტსაბჭოთა პერიოდში არქიტექტურის ძეგლი ძლიერ განადგურდა და საბოლოო განადგურებამდე ცოტაღა აკლდა. 1996 წელს შემოხსნეს ღობე, ხოლო 1998 წლის ხანძრის შემდეგ განადგურდა ცნობილი ფრონტონი და შენობის მეორე სართული. 2014 წლის მარტში აგარაკზე დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. 2015 წელს შენობა დაშალეს და 2016 წელს აღადგინეს, მაგრამ უკვე რკინა-ბეტონში. 2018 წლის დასაწყისში ცნობილი გახდა, რომ სანქტ-პეტერბურგის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის, გამოყენებისა და კონტროლის სახელმწიფო კომიტეტი აპირებდა სასამართლოს მეშვეობით მოეთხოვა შენობის გადაკეთება, რადგან დარღვეული იყო XVIII საუკუნის არქიტექტურის ნორმები. Козырева Е. А. Проблемы сохранения и реставрации дачи Дурново (недоступная ссылка) // Доклады 65-й научной конференции профессоров, преподавателей, научных работников, инженеров и аспирантов университета / Санкт-Петербургский госуд. архит.-строит. ун-т. — В 4 ч. Ч. 3. — СПб., 2008. — 226 с. Дача Дурново на citywalls.ru დაარქივებული 2018-12-31 საიტზე Wayback Machine. Энциклопедия СПб დაარქივებული 2018-12-31 საიტზე Wayback Machine.
გიორგი ბეგაძე (ეკონომისტი)

გიორგი ბეგაძე (დ. 23 ნოემბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. გიორგი ბეგაძე დაიბადა 1972 წლის 23 ნოემბერს, თბილისში. 1989-1994 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 1999 წელს გაიარა USAID-ის პროგრამით განხორციელებული კურსი და მიიღო ინსტრუქტორის, ტრენერის კვალიფიკაცია. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი. გიორგი ბეგაძე 2000-2005 წლებში მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში, სხვადასხვა პოზიციებზე. მონაწილეობდა საერთაშორისო ტრენინგებში, ტრენერად. გავლილი აქვს სტაჟირებები ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში. 2005 წელს იყო საქართველოს განათლების სამინისტროს პროგრამა „ირმის ნახტომის" ფინანსური მენეჯერი. 2011 წლიდან იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის აპარატის უფროსი. 2013 წელს მუშაობდა ვილნიუსის გამოყენებითი უნივერსიტეტის ლექტორად. 2014 წელს მიიღო ვარშავის უმაღლესი ეკონომიკური სკოლის სტიპენდია ტურიზმის სწავლების მეთოდოლოაგიაში. 2014 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი და იკავებს ტურიზმის ცენტრის დირექტორის თანამდებობას. 2005-2016 წლებში აქვს საგადასახადო კოდექსის, შრომის უფლებების დაცვის, საპენსიო რეფორმის, ტურიზმის და ეკონომიკის მიმართულებით კვლევების გამოცდილება. არის ICOM წევრი და საქართველოს ტურიზმის ორგანიზაციის დამფუძნებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (№30 მაჟორიტარული საარჩევნო ოლქი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. იყო დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. 2019 წლის 15 ნოემბერს საპარლამენტო უმრავლესობა და პარტია „ქართული ოცნება“ დატოვა. გიორგი ბეგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ბეგაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ „რუსთავის მაჟორიტარმა გიორგი ბეგაძემ “ქართული ოცნება” დატოვა“. akhalitaoba.ge. 14 ნოემბერი, 2019. ციტირების თარიღი: 19 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
არითმომეტრი

არითმომეტრი (ბერძ. «αριθμός» — „რიცხვი“ + «μέτρον» — „მეტრი“) — მაგიდის საანგარიშო, ამომხსნელი მანქანა, რომელიც განკუთვნილია არითმეტიკული ოპერაციების შესასრულებლად. 1641 წელს პირველი გამომთვლელი მანქანა გამოიგონა ბ. პასკალმა. პირველი პრაქტიკული მანქანა, რომელიც ასრულებდა 4 არითმეტიკულ მოქმედებას, გერმანელმა მესაათემ ჰანმა 1790 წელს გააკეთა. გამომთვლელი მანქანების წარმოებას 1890 წელს რუსეთში საფუძველი ჩაუყარა პეტერბურგელმა მექანიკოსმა ვ. ოდნერმა. მისი მანქანები არითმომეტრის შემდგომი მოდელების პროტოტიპად იქცა. არითმომეტრს აქვს რიცხვების დასაყენებელი და მათი მრიცხველზე გადასატანი მექანიზმი, ბრუნთა მრიცხველი, შედეგის მრიცხველი, ნულზე დასაყენებელი ანუ წამშლელი მოწყობილობა, აგრეთვე ხელის ან ელექტრული ამძრავი. არითმომეტრის საბჭოთა მარკებია: „ფელიქსი“, ნახევრად ავტომატური „ვკ-2“ და ავტომატური „ვკ-3“. გამომთვლითი ტექნიკის განვითარებასთან დაკავშირებით არითმომეტრი შეცვალა უფრო თანამედროვე კლავიშებიანმა გამომთვლელმა მანქანებმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 568.
შოტლანდიური ვიკიპედია

შოტლანდიური ვიკიპედია (შოტლ. Scots Wikipaedia) — ვიკიპედიის განყოფილება შოტლანდიურ ენაზე, რომელიც შეიქმნა 2005 წლის 23 ივნისს. 2006 წლის თებერვალს შოტლანდიურ ვიკიპედიაში სტატიების რაოდენობა ათასს (1000) გაუტოლდა, 2010 წელს — 5000-ს, 2019 წლის იანვრის მონაცემებით კი მასში 53 000 სტატია. შოტლანდიურ ვიკიპედიას ჰყავს 5 ადმინისტრატორი. ამჟამად 100-ზე მეტი მომხმარებელია აქტიური. შოტლანდიური ვიკიპედია შოტლანდიური ვიკიპედიის მობილური ვერსია ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას შოტლანდიურ ენაზე
ერხაი

ერხაი (洱海) — ალპური ტბა სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში, იუნანის პროვინციაში. მდებარეობს იუნანის მთიანეთზე, ზღვის დონიდან 1972 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 250 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 20,9 მ. გაწოლილია ცანშანის მთებისა და უძველეს ქალაქ დალიდან აღმოსავლეთისაკენ. ტბიდან გამოედინება მდინარე მეკონგის შენაკადი იანბი. მდიდარია თევზით. ტბის გარშემო დაშვებულია ფეხით ტურიზმი. ამის წყალობით შესაძლებელია ტბის კვლევა. მის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს გასართობი ცენტრები „Erhai Park“ და „Butterfly Springs“. მოგზაურთათვის ნებადართულია ტბაზე მდებარე რამდენიმე ულამაზეს კუნძულზე გასეირნება. ადგილობრივ მცხოვრებთათვის ტბა წარმოადგენს კვების მნიშვნელოვან წყაროს. ისინი განთქმულნი არიან თევზჭერის საკუთარი მეთოდებით. მათ მიერ გაწვრთნილი ფრინველები იჭერენ თევზს და აძლევენ თევზით მოვაჭრეს, რადგან ყელზე ჩამოცმული რგოლის გამო ვერ ახერხებენ თევზის გადაყლაპვას. ერხაი მდიდარია ბიომრავალფეროვნებით. ის არის იუნანის სამ მსხვილ ტბას შორის გამორჩეული დიდი რაოდენობით ენდემური თევზის სახეობებით. ერხაიში ცნობილი თევზის 23 სახეობიდან და ქვესახეობიდან 8 ენდემურია. მათ შორის: Cyprinus barbatus, C. daliensis, C. longipectoralis, C. megalophthalmus, Paracobitis erhaiensis, Poropuntius daliensis (Barbodes daliensis), P. exiguus (B. exigua) Zacco taliensis (Schizothorax taliensis). ამათ შორის, მხოლოდ ორი სახეობა C. barbatus და C. longipectoralis იყო რეგისტრირებული 2000 წელს, დანარჩენი სახეობები არ იყვნენ რეგისტრირებული. შესაძლოა, უკანასკნელი წლების მანძილზე გადაშენდნენ. რამდენიმე არაენდემური, მაგრამ აბორიგენი სახეობა ასევე, გამქრალია ტბიდან. პირიქით, ამჟამად, ათზე მეტი შემოტანილი თევზის სახეობა ბინადრობს. ტბიდან გამქრალია ასევე, რამდენიმე ადგილობრივი ჰიდროფიტის სახეობა. უწინ ტბა წარმოადგენდა ნანჯაოს მეფეების დასასვენებელ ადგილს, აგარაკს. ერხაის ტბა რუკაზე ↑ ერხაი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
მარი ანა დე ბურბონ-კონტი

მარი ანა დე ბურბონ-კონტი (ფრანგ. Marie Anne de Bourbon-Conti; დ. 18 აპრილი, 1689 — გ. 21 მარტი, 1720) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენელი. კონტის პრინც ფრანსუა ლუისა და მისი მეუღლის, მარი ტერეზ დე ბურბონის ქალიშვილი. კონდეს პრინცესა 1713-1720 წლებში როგორც ლუი ანრი I-ის პირველი მეუღლე. მარი ანა დაიბადა 1689 წლის 18 აპრილს ვერსალში. იგი იყო კონტის პრინც ფრანსუა ლუისა და მისი მეუღლის, მარი ტერეზ დე ბურბონის უფროსი ქალიშვილი. მათ ძალიან არეული ოჯახი ჰქონდათ, სადაც ერთმანეთს ვერავინ ეწყობოდნენ. ცნობილია, რომ ისინი ერთად მხოლოდ ფრანსუა ლუის გარდაცვალებისას შეიკრიბნენ. მათი ოჯახის რეპუტაციას კი განსაკუთრებით მამამისის რომანები ლახავდა, რომელიც მას როგორც მდედრობითი, ისე მამრობითი სქესის წარმომადგენლებთან ჰქონდა. მარი ანა თავისი დაბადებიდან გათხოვებამდე, ცნობილი იყო მადმუაზელ დე კონტის სახელით. მას ახლო ურთიერთობა ჰქონდა თავის ბებიასთან, კონდეს პრინცესა ანა ჰენრიეტა კურპფალცელთან და ასევე მის ბიძაშვილთან, ორლეანის ჰერცოგინია ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელთან. ის და მისი ბიძაშვილი მარი ლუიზ ტერეზ ორლეანელი ღრმა ბავშვობიდანვე ერთად იზრდებოდნენ და ემზადებოდნენ გათხოვებისთვის. 1713 წელს 24 წლის მარი ანა ცოლად შერთეს კონდეს პრინც ლუი ანრი I-ს. ლუი ანრი დედის მხრიდან ლუი XIV-ის შვილიშვილი იყო. მათი ქორწინება 9 აგვისტოს შედგა ვერსალის სასახლეში. ეს იყო ორმაგი დინასტიური ქორწინება ბურბონების კონდესა და კონტის შტოებს შორის, რა დროსაც მათთან ერთად მარი ანას ძმამ ცოლად შეირთო ლუი ანრის და. წყვილს არც ისე ხანგრძლივი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც მათ შვილები არ შეეძინათ. ამ დროს მარი ანას რომანი ჰქონდა შევალიე დიუ შალართან. იგი გარდაიცვალა 1720 წლის 21 მარტს, 30 წლის ასაკში, უშვილოდ. 30. The Princess Palatine, Marie-Therese De Bourbon, su public-domain-content.com. URL consultato il 10 agosto 2009 (archiviato dall'url originale il 3 dicembre 2016).
ქარიყლაპიასნაირნი

ქარიყლაპიასნაირნი, წერისნაირნი (ლათ. Esociformes) — სხივფარფლიანი თევზების რიგი. ფარფლები რბილი სხივებისაგან შედგება, ცხიმოვანი ფარფლი არ აქვს, ზურგისა და ანალური ფარფლები ჩვეულებრივ სხეულის უკანა მესამედზეა. კბილები პრემაქსილის (წინაყბის), სასისა და კბილის ძვლებზე, სახნისსა და ლაყუჩის ჰიოიდური აპარატის ფუძეზეა განლაგებული. საცურავი ბუშტი დაკავშირებულია ნაწლავებთან. ქერცლი ციკლოიდური ტიპისაა. ქარიყლაპიასნაირნი მტაცებელი თევზები არიან, ზოგიერთი ყოვლისმჭამელია. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ ზონებში, უმთავრესად მტკნარ წყლებში. ნამარხი ფორმები ცნობილია გვიანი პალეოცენ-მიოცენიდან. რიგში ორი ოჯახია: ქარიყლაპიასებრნი და უმბრისებრნი. შარვაშიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 490. Жизнь животных, т. 4, ч. 1, М., 1971. ქარიყლაპიასნაირნი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ამერიკული ხიდი

ამერიკული ხიდი (რუს. Американский мост) — სარკინიგზო ხიდების ჯგუფი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ და ნევის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის გავლით მდინარე ნევის მარცხენა სანაპიროს. 2008 წლის 31 დეკემბრამდე ერქვა ნიკოლაევსკის სარკინიგზო ხიდი. ხიდები მდებარეობს ოქტომბრის რკინიგზის მოსკოვის ხაზზე, მოსკოვის ვაგზალთან ახლოს. ჩრდილოეთის მხარეს მდებარეობს სადგური სანქტ-პეტერბურგი-მთავარი და სალოკომოტივო დეპო სანქტ-პეტერბურგი-სამგზავრო-მოსკოვსკი, სამხრეთით კი — სადგური სანქტ-პეტერბურგი-სატვირთო-მოსკოვსკი და სამგზავრო დეპო სანქტ-პეტერბურგო-მოსკოვსკი. უახლოესი მეტროს სადგურებია (1,5 კმ) „ლიგოვსკის პროსპექტი“ და „შემოვლითი არხი“. მშენებლობის პროცესში პირველ ხიდს უწოდეს ამერიკული ხიდი თავისი კონსტრუქციიდან გამომდინარე. მოგვიანებით სხვა ხიდების მშენებლობის პერიოდში სახელწოდება მათზეც ვრცელდებოდა. ოფიციალურად ქალაქის რეესტრში ხუთივე ხიდს ეწოდებოდა ნიკოლაევსკის რკინიგზის ხიდი (მოსკოვის ვაგზლისა და ოქტომბრის რკინიგზის ადრინდელი სახელის მიხედვით), მაგრამ 2008 წლის 31 დეკემბერს სანქტ-პეტერბურგის მთავრობის გადაწყვეტილებით ხიდებს ეწოდა ამერიკული ხიდი, რადგან ხიდებს დაარსებიდან თითქმის მთელი პერიოდი ერქვა ამერიკული ხიდი. ტოპონიმების ერთიან სიაში განმარტებულია, რომ ხიდს ეწოდება ამერიკული ხიდი და არა ამერიკული ხიდები. ხიდები დანომრილია დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით: А, Е, Б, პირველი ამერიკული ხიდი და მეორე ამერიკული ხიდი. ხიდები ააგეს 1840-იან წლებში პეტერბურგ-მოსკოვის რკინიგზის მშენებლობის ფარგლებში. ყოველი ხიდი სხვავასხვა კონსტრუქციისა იყო. ერთი ხუთმალიანი იყო, ხოლო მეორე — სამმალიანი. ხიდების მშენებლობის ხელმძღვანელი იყო ამერიკელი ინჟინერი ჯორჯ ვაშინგტონ უისტლერი. შემოვლით არხზე უისტლერმა ხიდი ააგო გაუ-ჟურავსკის სისტემით. 1869 წელს მიიღეს გადაწყვტილება შეეცვალათ ხის ხიდი მეტალის კონსტრუქციით. საპროექტო სამუშაოებს სათავეში ჩაუდგა ინჟინერი, ხიდმშენებელი ნიკოლაი ბელელიუბსკი. Николаевский железнодорожный мост в СПИГ Статья «Петербургские „американцы“» დაარქივებული 2018-08-28 საიტზე Wayback Machine. — на сайте «Помогаем преодолевать трудности»
აზიმ აზიმზადეს სახლ-მუზეუმი

აზიმ ასლან ოღლი აზიმზადეს სახლ-მუზეუმი (აზერ. Əzim Əzimzadə ev-muzeyi) — მემორიალური მუზეუმი, რომელიც მიეკუთვნება აზერბაიჯანელ მხატვარს, გრაფიკოსს და კარიკატურისტს, აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის სახალხო არტისტს. განლაგებულია აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ქალაქ ბაქოში, დილარა ალიევას ქუჩა 157-ში. მუზეუმში გამოფენილია ნივთები (დოკუმენტები, ფოტოსურათები, ხელოვნების ნიმუშები), რომლებიც მიეკუთვნებოდა აზიმ აზიმზადეს. მუზეუმის გახსნა მოხდა 1968 წელს. აზიმ აზიმზადეს სახლ-მუზეუმი შეიქმნა მომცრო ზომის ბინაში, რომელშიც ცხოვრობდა მხატვარი. წლების შემდეგ სახლი დანფრევის პირას იყო. ამასთან დაკავშირებით აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს დაკვეთით მოხდა ახალი შენობის აგება იმავე ადგილას. მუზეუმში ინახება მხატვართან დაკავშირებული 2000 ექსპონატზე მეტი. ↑ https://web.archive.org/web/20190624165036/http://ezimzade.ev-muzeyi.az/ ↑ Сайт дома-музея Азима Азимзаде. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-06. ციტირების თარიღი: 2019-01-26. ↑ Что будет со снесенным домом-музеем художника Азима Азимзаде?
გილეილის მეჩეთი

გილეილის მეჩეთი, ჯომად გერაიას მეჩეთი ან გილეკ მეჩეთი (აზერ. Gileyli məscidi ან აზერ. Comərd Gəray məscidi) — XIV საუკუნის ისტორიული მეჩეთი მირზა მანსურის ქუჩაზე ბაქოს ძველ ქალაქში, აზერბაიჯანში. 2001 წლის 2 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილების შესაბამისად ორსართულიანი ქარავან-სარაი დარეგისტრირებულ იქნა როგორც ეროვნული არქიტექტურის ძეგლი. გილეილის მეჩეთი აშენდა ორ ეტაპად. პირველი ეტაპი შეესაბამება შირვანშაჰთა ეპოქას — 1309 წელს. მეჩეთის შემდგომი ეტაპის მშენებლობა გაგრძელდა XIX საუკუნეში. თავიდან მეჩეთის შესასვლელი კარები დამზადებული იყო კაკლის ხისგან, მაგრამ დაიწვა და შეიცვალა. მეჩეთის კედლებზე იყო ამოტვიფრული წარწერები, რომელიც შესრულებული იყო მსხვილი ზომის ასოებით, ნასხის კალიგრაფიით. წარწერის ფონი მორთული იყო ორნამენტებით: ↑ Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasi Nazirlər Kabinetinin qərarı. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 აპრილი 2017. ციტირების თარიღი: 14 March 2018. ↑ GİLЕYLİ MƏSCİDİ az. icherisheher.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 იანვარი 2017. ციტირების თარიღი: 6 April 2018. ↑ İçərişəhər məscidləri... az. anl.az. ციტირების თარიღი: 6 April 2018. Мечеть Джомад Герая
მირზა ალექპერ საბირის სახელობის ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკა

ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკა (აზერ. Mirzə Ələkbər Sabir adına Mərkəzi Şəhər Kitabxanası) — ბიბლიოთეკა, რომელიც შეიქმნა აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოში 1919 წელს. ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკის გახსნაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ისეთმა საზოგადო მოღვაწეებმა, როგორებიც იყვნენ ნარიმან ნარიმანოვი, დადაშ ბუნიათზადე, აბდულრაგიმ ხაგვერდიევი, იუსიფ ჩემენზემენლი, მამედ ორდუბადი. 1920 წელს ბიბლიოთეკა განლაგებული იყო შენობა № 13 მეორე სართულზე, რომელიც განლაგებული იყო აზიზბეკოვის ქუჩაზე (დღევანდელი ისლამ საფარლის ქუჩა). გახსნისას წიგნების ფონდი შედგებოდა თურქული, არაბული და სპარსული ლიტერატურის ნიმუშებისგან, ასევე მცირე რაოდენობის აზერბაიჯანული ლიტერატურისგან. 1941 წელს საბირის სახელობის ბიბლიოთეკაში აზერბაიჯანის ბიბლიოთეკებს შორის შეიქმნა პირველი ბიბლიოგრაფიული განყოფილება. ↑ Архитектурная энциклопедия Баку 1998. sfn error: no target: CITEREFАрхитектурная_энциклопедия_Баку1998 (help) ↑ Единый централизованный библиотечный портал. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-08. ციტირების თარიღი: 2019-01-26.
ქიამილ ალიევის სახლ-მუზეუმი

ქიამილ ალიევის სახლ-მუზეუმი (აზერ. Kamil Əliyevin ev-muzeyi) — მუზეუმი ბაქოში, ჩერერი შეჰერის (ძველი ქალაქის) ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა. მუზეუმი მიძღვნილია საბჭოთა აზერბაიჯანელი მხატვრისა და მეხალიჩის ქიამილ ალიევის (1921—2005) , აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის სახალხო ხელოვნებისადმი. სახლ-მუზეუმში დაცულია 127 საავტორო ხალიჩა. არის ასევე დაიუსრულებელი ნაშრომებიც. მუზეუმის შენობის კედელს ამშვენებს მემორიალური დაფა. მოქანდაკე — ზეინალაბდინ ისკანდეროვი. მუზეუმი გაიხსნა ბინაში, რომელშიც მხატვარი ცხოვრობდა თავისი ცხოვრების უკანასკნელი 11 თვის განმავლობაში. მხატვარი გარდაიცვალა 83 წლის ასაკში. წლის 29 ოქტომბერს მუზეუმის კედელი დაამშვენა ქიამილ ალიევისადმი მიძღვნილმა მემორიალურმა დაფამ. ↑ ЗНАКОМСТВО С ИЧЕРИШЕХЕР ПРОИЗВЕЛО НА ГОСТЕЙ ПРИЯТНОЕ ВПЕЧАТЛЕНИЕ ↑ Xalq rəssamı Kamil Əliyev - naxışlarda əbədiləşən ömür(აზერბაიჯანული)
ლეილი და მეჯნუნი (ბალეტი, 1969)

ლეილი და მეჯნუნი (აზერ. Leyli və Məcnun) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ყარა ყარაევის ერთაქტიანი ბალეტი; პირველი დადგმის სცენარისტი და ბალეტმეისტერი — ნ. მ. ნაზიროვა. ლიბრეტო დაწერილია ნიზამი განჯევის პოემის «ლეილი და მეჯნუნის» მოტივებზე. (მესამე წიგნი «ხამსე», XII საუკუნე). პრემიერა გაიმართა 1969 წლის 25 მაისს მ. ფ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ბალეტისა და ოპერის თეატრში, მხატვარი ე.გ. ალმასზადე, დირიჟორი რ. დ.აბდულაევი; მეჯნუნი — ვ. ნ. პლეტნიოვი, ლეილი — ტ. ნ. მამედოვა. ნაზიროვას დადგმა დაედო საფუძვლად ფილმ-ბალეტს „მითების სამყაროში“, რომელიც გადაღებული იქნა გაერთიანება „ეკრან“-ის მიერ 1975 წელს. მთავარ პარტიებს ასრულებდნენ თამილა მამედოვა და ვლადიმირ პლეტნიოვი. 2001 წელს მ. ფ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ბალეტისა და ოპერის თეატრის დაკვეთით ბალეტმეისტერმა გიორგი ალექსიძემ განახორციელა პიესის ახალი დადგმა. ბალეტის პრემიერა გაიმართა 2001 წლის 17 თებერვალს (სოლისტები რ.ისკანდეროვი, გ.მირზოევი), იმავე წლის 4 დეკემბერს დადგმა ნაჩვენები იქნა მოსკოვში რუსეთის სახელმწიფო აკადემიური დიდი თეატრის სცენაზე. ↑ Балет. Энциклопедия, 1981.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-13. ციტირების თარიღი: 2019-01-26.
მუსიკოსი

მუსიკოსი — ადამიანი, რომელიც უკრავს ან ქმნის მუსიკას. მუსიკოსები შეგვიძლია დავყოთ იმის მიხედვით, თუ რა ფუნქცია აკისრიათ მათ მუსიკის შექმნისას ან შესრულებისას: მომღერალი (ან ვოკალისტი) იყენებს ინსტრუმენთად საკუთარ ხმას. ინსტრუმენტალისტი უკრავს მუსიკალურ ინტრუმენტზე. მომღერალი და ინსტრუმენტალისტი ერთად შეიძლება იყვნენ იმპროვიზატორები, რომლების მუსიკას რეალურ დროში ქმნიან. კომპოზიტორები და ტექსტის ავტორები წერენ მუსიკას. დირიჟორი მართავს მუსიკალურ გუნდს. კლასიკური მუსიკა ბლუზი ჯაზი ქანთრი როკ-მუსიკა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მუსიკოსი“ ვიკისაწყობში.