laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ძუკათა

ძუკათა — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ტირიფონის ვაკის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. წინაგრის თემის ცენტრი (სოფლები: ძუკათა, აბრევი, გდულეთი, გუდითა, ზემო ბაგები, ზემო ყური, კიტრიული, მსხლები, ორჭოსანი, ქედიგორა, ცოტაგური, წინაგარი). ზღვის დონიდან 830 მ, ახალგორიდან 70 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 282. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 209. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 126.
ევროპული თამაშები 2019

ევროპული თამაშები 2019 — მეორე ევროპული თამაშები, რომელსაც უმასპინძლა ბელარუსის დედაქალაქმა მინსკმა. ჩატარდა 21 ივნისიდან 30 ივნისამდე. მასპინძლობით დაინტერესებული იყო ევროპის 5 ქვეყანა, ესენია: დიდი ბრიტანეთი (გლაზგო), პოლონეთი (პოზნანი), ბელარუსი (მინსკი), რუსეთი (ყაზანი და სოჭი) და თურქეთი (სტამბოლი). ტურნირზე მონაწილეობას მიიღო 50 ქვეყნის 4082 სპორტსმენი. ის ბელარუსის პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ გახსნა. შეჯიბრება გაიმართა 15 სპორტის სახეობაში, ამათგან 10 სახეობა არის სალიცენზიო — შესარჩევი ტურნირი 2020 წლის ოლიმპიური თამაშებისათვის. მშვილდოსნობა (8) მძლეოსნობა (9) ბადმინტონი (5) კალათბურთი 3x3 პლაჟის ფეხბურთი (1) კრივი (15) ნიჩბოსნობა ბაიდარითა და კანოეთი (16) ველოსპორტი საგზატკეცილო (4) ტრეკი (20) ტანვარჯიში აკრობატიკა (6) აერობიკა (2) სპორტული (12) ბატუტი (4) მხატვრული (8) ძიუდო (15) კარატე (12) სამბო (18) ტყვიის სროლა (19) მაგიდის ჩოგბურთი (5) ჭიდაობა (18) თავისუფალი ბერძნულ-რომაული ქალთა შეჯიბრებაში მონაწილეობას იღებს 50 ქვეყანა.  ალბანეთი  ანდორა  სომხეთი  ავსტრია  აზერბაიჯანი  ბელარუსი (მასპინძელი)  ბულგარეთი  ბელგია  ბოსნია და ჰერცეგოვინა  ხორვატია  კვიპროსი  ჩეხეთი  დანია  ესტონეთი  ფინეთი  საფრანგეთი  ფარერის კუნძულები  საქართველო  გერმანია  დიდი ბრიტანეთი  საბერძნეთი  გერმანია  უნგრეთი  ისლანდია  ირლანდია  ისრაელი  იტალია  კოსოვო  ლატვია  ლიხტენშტაინი  ლიეტუვა  ლუქსემბურგი  მალტა  მოლდოვა  მონაკო  მონტენეგრო  ნიდერლანდები  მაკედონია  ნორვეგია  პოლონეთი  პორტუგალია  რუმინეთი  რუსეთი  სან-მარინო  სერბეთი  სლოვაკეთი  სლოვენია  ესპანეთი  შვედეთი  შვეიცარია  თურქეთი  უკრაინა 2019 წლის ევროპული თამაშების ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2020-11-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ The 2nd European Games 2019. ციტირების თარიღი: 11 May 2019.
ალისონ ბეკერი

ალისონ რამსეს ბეკერი (პორტ. Alisson Ramses Becker; დ. 2 ოქტომბერი, 1992, ნოვო ჰამბურგო, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, ამპლუით მეკარე. თამაშობს პრემიერ ლიგის კლუბ „ლივერპულში“, რომელმაც ის 2018 წელს იტალიური „რომასგან“ 72 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეიძინა. ალისონი საკუთარი ქვეყნის ნაკრების კარს დარაჯობდა ისეთ პრესტიჟულ საფეხბურთო ტურნირებზე, როგორებიცაა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი და კოპა ამერიკა. 2019 წელს ალისონმა „ლივერპულთან“ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის, ხოლო ეროვნულ ნაკრებთან ერთად კოპა ამერიკის მოგება მოახერხა. ინტერნასიონალი გაუშუს ლიგა (4): 2013, 2014, 2015, 2016 ლივერპული პრემიერ ლიგა: 2019–20 ფიფა-ს საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი: 2019 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19 ბრაზილია კოპა ამერიკა: 2019 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალისონ ბეკერი“ ვიკისაწყობში. ალისონ ბეკერი დაარქივებული 2019-10-25 საიტზე Wayback Machine. — ფიფა-ს ჩანაწერი ალისონ ბეკერი — უეფა-ს ჩანაწერი ალისონ ბეკერი — BDFA ალისონ ბეკერი — BDFutbol ალისონ ბეკერი — ESPN FC ალისონ ბეკერი — FootballDatabase.eu ალისონ ბეკერი — National-Football-Teams.com ალისონ ბეკერი — playmakerstats.com ალისონ ბეკერი — Sambafoot ალისონ ბეკერი — Soccerway ალისონ ბეკერი — Sport Club Internacional ალისონ ბეკერი — Transfermarkt ↑ ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატი 2018, ნაკრებების განაცხადები: ბრაზილია (PDF). FIFA (15 ივლისი, 2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-19. ციტირების თარიღი: 4 ნოემბერი, 2018. ↑ Alisson: Overview. პრემიერ ლიგა. ციტირების თარიღი: 4 ნოემბერი, 2018. ↑ Pearce, James. (19 ივლისი, 2018) Liverpool confirm signing of Alisson Becker in world record deal. ლივერპულის ექო. ციტირების თარიღი: 1 აგვისტო, 2018
ზვარულა

ზვარულა, ზვარე, ზვარისწყალი — მდინარე საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, ჩხერიმელას მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. სიგრძე 8,4 კმ, აუზის ფართობი 36,6 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები – გაზაფხულ-შემოდგომაზე, წყალმცირეა ზამთარში. უერთდება ბევრი შენაკადი, რომელთა ჯამური სიგრძეა 40 კმ. საშუალო წლიური ხარჯი 0,52 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 367. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 76.
ერზია ენა

ერზია (თვითსახელწოდება — эрзянь кель) — ენა, რომელზეც მორდვეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები დაახლოებით 37 000 ადამიანი საუბრობს. ამ ენაზე მოსაუბრე დიასპორა ასევე არსებობს სომხეთში, ესტონეთში და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში. სამწერლობოდ გამოიყენება კირილიცა. ერზია მიეკუთვნება ურალური ენების მორდვულ შტოს. ის ყველაზე ახლოს მოქშასთან დგას, თუმცა აქვს განსხვავებული ფონეტიკა, მორფოლოგია და ლექსიკა. A.I. Bryzhinskiy, O.V. Pashutina, Ye.I. Chernov. Писатели Мордовии Биобиблиографический справочник. Saransk: Mordovskoye Knizhnoye Izdatelystvo, 2001. ISBN 5-7595-1386-9. Vasilij D'omin. Сюконян тенк... Эрзянь писательде ёвтнемат. Saransk, 2005. ISBN 5-7595-1665-5. Ksenija Djordjevic & Jean-Leo Leonard. Parlons Mordve. Paris: L'Harmattan, 2006, ISBN 2-296-00147-5. Эрзянский язык Erzya - Finnish/English/German/Russian dictionary (robust finite-state, open-source) Russian-Moksha-Erzya Dictionary Russian-Erzya Dictionary
მომღერალასებრნი

მომღერალასებრნი (ლათ. Parulidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 10–18 სმ, საშუალოდ 12 სმ. ნისკარტი წვრილი, ბასრი, იშვიათად გაბრტყელებულია, დასაწყისში ჯაგრიანი, ოდნავ ქვევითაა მოღუნული; ფეხები სუსტია. შეფერილი არიან ზეთისხილისფრად, მომწვანო-მოყვითალოდ ან რუხად და შეხამებულია ყვითელ, წითელ, შავ ან რუხ-ცისფერ ტონებთან; ზოგიერთ სახეობას აქვს მურა და თეთრი, ჭრელი შეფერილობა; დამახასიათებელია თავისა და ტანის წინა ნაწილის განსხვავებული შეფერვა ცნობილია 18–27 გვარის 108–124 სახეობა. გავრცელებული არიან ამერიკაში ალასკიდან და ლაბრადორიდან ჩრდილოეთ არგენტინამდე. ზამთარში, ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში სხვა მწერიჭამია ფრინველებთან შერეული მომთაბარე გუნდები გვხვდება. ზოგიერთი სახეობა ჯამის ფორმის ბუდეს მიწაზე აგებს, რაშიც მცენარეულ სამშენებლო მასალას იყენებს, ზოგიერთი კი ხის ტანზე სიცარიელეებს (ფუღუროებს) იკავებს საბუდრად. ბუდეს აშენებს დედალი. ბინადრობენ სხვადასხვა პირობებში, მაგრამ უპირატესად მეხეური ფრინველებია. იკვებებიან მწერებით. დებენ 2–5 კვერცხს. ზოგიერთი კარგად გალობს. 3 სახეობა და 2 ქვესახეობა შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში. New World warblers (Parulidae) დაარქივებული 2016-03-16 საიტზე Wayback Machine. information, including 81 species with videos and 100 with photographs at the Internet Bird Collection (ინგლისური) "Chasing Down Warblers" National Geographic News story on seeing 30 warbler species in May 2002 (ინგლისური) ↑ Parulidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 მომღერალასებრნი // ბიოლოგიური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (რუსული) ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 მომღერალასებრნი დაარქივებული 2019-05-23 საიტზე Wayback Machine. // Птицы нашей Родины (რუსული)
ოლეგი

ოლეგი (ძვ. რუს. Ольгъ, Ѡльгъ; გ. 912) — კიევის რუსეთის მთავარი. მატიანის ცნობით, რიურიკის ნათესავი. ნოვგოროდის მთავარი გახდა რიურიკის გარდაცვალების შემდეგ (879). 882 წელს შეიჭრა კრივიჩების მიწებზე და დაიპყრო მათი ცენტრი სმოლენსკი. დაეშვა რა სამხრეთით დნეპრამდე, აიღო ლიუბეჩი, შემდეგ კიევი, რომელიც თავისი სახელმწიფოს ახალი დედაქალაქი გახდა. 883–885 წლებში შემოიერთა დრევლიანების, სევერიანების, რადიმიჩების მიწები, ხოლო 907 წელს — ვიატიჩების, ხორვატების, დულებების, ტივერების მხარეები, რითაც დაიპყრო აღმოსავლეთ სლავთა ტომების უმრავლესობა. დაპყრობილ ტომებს დააკისრა ხარკი, ისინი აგრეთვე ვალდებული იყვნენ ჯარი გამოეყვანათ ოლეგის დასახმარებლად. წარმატებით ებრძოდა ხაზარებს. 907 წელს ალყა შემოარტყა კონტანტინოპოლს და ბიზანტიის იმპერიას კონტრიბუციის გადახდა აიძულა. 911 წელს მასთან ხელსაყრელი სავაჭრო ხელშეკრულება დადო. გადმოცემის მიხედვით, დაიღუპა გველის ნაკბენისაგან; ეს ფაქტი დაედო საფუძვლად მრავალ ლეგენდასა და გადმოცემას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 518. Повесть временных лет, ч. 2, Приложения. Статьи и комментарии Д. С. Лихачева. М. — Л., 1950, с. 249—281; Левченко М. В., Очерки по истории русско-византийских отношений, М., 1956; ოლეგი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., მოსკ.: გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969.
ენიკალი

ენიკალი (ჩეჩ. Энакхаьлла) — სოფელი რუსეთში, ჩეჩნეთის რესპუბლიკის კურჩალოის რაიონში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1130 ადამიანი. Почтовые индексы и коды ОКАТО — село Эникали დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Чеченской Республики. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-04-24. ციტირების თარიღი: 2019-05-24.
საათლი (ქალაქი)

საათლი (აგრეთვე საოთლი; აზერ. Saatlı) — ქალაქი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე არაქსის მარჯვენა სანაპიროზე. ბაქოდან 189 კმ-ში. ქალაქის სტატუსი 1971 წელს მიიღო, მანამდე დაბად იწოდებოდა. მოსახლეობა — 17 900 კაცი (2012). საათლი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ საათლი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ლიხის ქედი

ლიხის ქედი, სურამის ქედი — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარესა და იმერეთის მხარეს შორის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კავკასიონისა და მცირე კავკასიონის მთათა სისტემების დამაკავშირებელ სუბმერიდიანულ ქედზე, რომელიც საქართველოს ყოფს აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად (ძვ. წყაროებით „ლიხთიმერად“ და „ლიხთამერად“). ლიხის ქედი კასპიისა და შავი ზღვების წყალგამყოფია. შუა მონაკვეთი ტექტონიკურად ეკუთვნის ძირულის კრისტალურ მასივს, ჩრდილოეთი — კავკასიონს, სამხრეთი — მცირე კავკასიონს. ქედის სიგრძე ერწოს უღელტეხილიდან ლომისმთამდე 102 კმ-ია. აბსოლუტური სიმაღლე ცვალებადობს 900-2470 მ ფარგლებში. მწვერვალებიდან აღსანიშნავია: რიბისი (2470 მ), ალხაშენდა (2319 მ), ბილურთა (2166 მ), რუსთავი (1926 მ), ლოხონი (1925), ვირიგვერდი (1644 მ), შვილდისი (1443 მ), ედისჯვარი (1320 მ), საბუეთი (1248 მ), წაქვა (1220 მ), კაპრებისმთა (1177 მ); უღელტეხილებიდან — რიკოთი (999 მ), ჯვარი (936 მ), ფონა და სხვა. ლიხის ქედი ასრულებს კლიმატგამყოფის როლს, მაგრამ კოლხეთის დაბლობისა და აღმოსავლეთ საქართველოს კლიმატურ-ბოტანიკური ოლქების საზღვარი წყალგამყოფს კი არ მიუყვება, არამედ — ქედის აღმოსავლეთ კალთებს. ქედის უმეტესი ნაწილი ფართოფოთლოვანი ტყითაა შემოსილი (მუხა, რცხილა, წაბლი, წიფელი). განაპირა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებში წიწვიანებიცაა. სუბალპური და ალპური მდელოები მხოლოდ უკიდურეს ჩრდილოეთ ბოლოზეა (მთები რიბისი და ალხაშენდა). სხვა უტყეო უბნები ანთროპოგენური წარმოშობისაა. ქედში გაყვანილია წიფის სარკინიგზო და რიკოთქვეშა საავტომობილო გვირაბები, ხოლო ქედზე გადის ხაშური-ზესტაფონის და გომი-საჩხერის საავტომობილო გზები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლიხის ქედი მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 271.
იგორი

იგორი (რუს. Игорь, უკრ. Ігор; გ. 945) — კიევის დიდი მთავარი 912 წლიდან, რიურიკოვიჩთა დინასტიის ფაქტობრივი დამაარსებელი. მემატიანე მის წარმომავლობას ნახევრადლეგენდარულ რიურიკს უკავშირებს. აგრძელებდა თავისი წინამორბედის ოლეგის საქმიანობას, თავისი მმართველობის ქვეშ გააერთიანა დნესტრსა და დუნაის შორის მცხოვრები აღმოსავლეთსლავური ტომები; ჩაახშო დრევლიანების აჯანყება. იყო ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფოს ტიპური მთავარი. 913 წელს ილაშქრა კასპიისპირეთში, მიაღწია ბაქოს და აიღო ბარდავი. 941 წელს წარუმატებლად დაესხა თავს კონსტანტინოპოლს. 944 წელს კვლავ გაილაშქრა ბიზანტიაზე, იმპერატორმა მას გამოსასყიდი შესთავაზა, რის შედეგადაც რუსებსა და ბერძნებს შორის ხელშეკრულება დაიდო. პირველი იყო რუსი მთავრებიდან, რომელიც პაჭინიკებს შეეტაკა; მათთან გააფორმა 5-წლიანი საზავო ხელშეკრულება. მოკლეს დრევლიანებმა, როდესაც განმეორებით მოითხოვა მათგან ხარკი. აგრეთვე მოიხსენიება როგორც იგორ მოხუცი, იგორ I და იგორ რიურიკოვიჩი (რიურიკის ძე). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 75. Повесть Временных лет, ч. 1-2, М. - Л., 1950; Греков Б. Д., Киевская Русь, [М.], 1953; იგორი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., მოსკ.: გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969. ↑ Історія України: Посібник — Олександр Палій — Google книги
ენცო ბეარზოტი

ენცო ბეარზოტი (იტალ. Enzo Bearzot; დ. 26 სექტემბერი, 1927, აიელო-დელ-ფრიული, ფრიული-ვენეცია-ჯულია, იტალია — გ. 21 დეკემბერი, 2010, მილანი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველისა და ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა „პრო გორიციას“, „ტორინოს“, „ინტერის“, „კატანიის“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1975–1986 წლებში იყო იტალიის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. მისი ხელმძღვანელობით „სკუადრა აძურამ“ 1982 წელს მესამედ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული. ენცო ბეარზოტი საკლუბო კარიერას 1946 წელს, იტალიის სერია B-ს მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „პრო გორიციაში“ იწყებს, სადაც 1948 წლამდე თამაშობს. მის რიგებში 39 მატჩში იღებს მონაწილეობას და 2 გოლი გააქვს. 1948 წლიდან 1951 წლამდე „ინტერის“ რიგებშია, სადაც იტალიის სერია A-ს 19 შეხვედრას თამაშობს. 1951–1954 წლებში სერია B-ს პირველობაზე მოასპარეზე „კატანიის“ ღირსებას იცავს (95 მატჩი, 5 გოლი). 1954–1956 წლებში „ტორინოს“ შემადგენლობაშია (65 მატჩი, ერთი გოლი). 1956–1957 წლების სეზონს კვლავ „ინტერის“ რიგებში ატარებს, სადაც ამჯერად 27 შეხვედრაში იცავს გუნდის ღირსებას. 1957 წლიდან „ტორინოს“ უბრუნდება და მომდევნო შვიდი სეზონის განმავლობაში მის შემადგენლობაში აგრძელებს თამაშს. „ბორდოსფერთა“ მაისურით სერია A-ს 164 მატჩში გამოდის მოედანზე და შვიდჯერ იღებს მეტოქეთა კარს. სათამაშო კარიერას 1964 წელს, ამავე კლუბში ასრულებს. კატანია სერია B: 1953–54 ტორინო სერია B: 1959–60 იტალია მსოფლიო ჩემპიონატი: 1982 Seminatore d'oro: 1982 მსოფლიოს წლის საუკეთესო მწვრთნელი World Soccer-ის ვერსიით: 1982 ევროპის წლის საუკეთესო მწვრთნელის ზეპ ჰერბერგერის ჯილდო: 1982 Panchina d'Oro სამწვრთნელო მიღწევებისთვის: 1992 იტალიური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრი: 2011 თორელი, გ., უძლიერესი გუნდების მესაჭენი // „ლელო“, 28 იანვარი, 1978, № 20 (6085), გვ. 3, ISSN 2233-3827. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ენცო ბეარზოტი FIFA Tournaments · Players & Coaches · Enzo Bearzot დაარქივებული 2019-05-25 საიტზე Wayback Machine. Daily Telegraph Obituary National Football Teams.com ↑ ქართულ და რუსულ სპორტულ მედიაში წლების განმავლობაში დამკვიდრებული იყო და დღემდე გამოიყენება მისი გვარის ეს ვარიანტი — ბეარზოტი, თუმცა მისი მართებული ფორმაა — ბეარძოტი. შდრ. დინო ძ-ოფი (იტალ. Dino Z-off; Italian pronunciation: diːno dˈdzɔf) — ენცო ბეარ-ძ-ოტი (იტალ. Enzo Bear-z-ot; Italian pronunciation: ɛntso bearˈdzɔt). ↑ Bearzot Enzo: la leggenda del Vecjo. Una carriera calcistica da mediano, poi la lunga gavetta da tecnico azzurro e la splendida vittoria, tra la diffidenza generale, ai Mondiali del 1982. Una grande uomo, ingiustamente emarginato dal calcio che conta. Storie di Calcio. წაკითხვის თარიღი: 25 მაისი, 2019. ↑ E' morto Enzo Bearzot. La Gazzetta dello Sport.it (21 დეკემბერი, 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24-05-2012. ციტატა: „Friulano d'origine, aveva 83 anni. Giocò da mediano anche nell'Inter, prima di allenare con Rocco, Fabbri e Bernardini. Alla guida della Nazionale dal 1975, conquistò il quarto posto ad Argentina '78 e vinse il Mondiale quattro anni dopo con Rossi e Cabrini. Suo il record di presenze sulla panchina azzurra: 104“ ციტირების თარიღი: 13 ივნისი, 2019.
პატარა ტბა

პატარა ტბა — ტბა საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ივრის ზეგანზე, ზღვის დონიდან 618 მეტრზე. გამოირჩევა უსწორმასწორო სანაპირო ხაზით. პატარა ტბა
ჩელებაძე

საკუთარი სახელი ჩელებაძე შეიძლება აღნიშნავდეს: გიორგი ჩელებაძე — ქართველი ფეხბურთელი რევაზ ჩელებაძე — ქართველი ფეხბურთელი
ფრთიანი ჰუსარები

ფრთიანი ჰუსარები, ან უბრალოდ ჰუსარები (პოლ. husaria) — პოლონეთისა და რეჩ პოსპოლიტის ელიტური კავალერია. ბრძოლის ველზე იბრძოდნენ XVI საუკუნის დასაწყისიდან XVIII საუკუნის შუა წლებამდე. სპეციალიზებული იყვნენ მოწინააღმდეგის ცხენოსანთა ან ქვეითთა საბრძოლო რიგების გარღვევაზე შუბიანი კავალერიული დარტყმით. ჰუსარები შეიქმნენ XV–XVI საუკუნეების მიჯნაზე და წარმოადგენდნენ მძიმე კავალერიის რაზმს სპეციფიკური საბრძოლო ტაქტიკით, შეიარაღებით, დაკომპლექტებით და იყენებდნენ ადვილად ამოსაცნობ გამორჩეულ ატრიბუტებს — ფრთებს (სხვადასხვა ხერხით იყო მიმაგრებული მებრძოლის ზურგზე), ძალიან გრძელ შუბებს წვერში ფლუგერით (პატარა ალამი) და მხეცების ტყავებს. ფრთიანი ჰუსარები მრავალი ათწლეულის განმავლობაში იყვნენ რეჩ პოსპოლიტის მთავარი დამრტყმელი ძალა ჩვეულებრივი ჰუსარებისაგან განსხვავებით, რომლებიც მსუბუქ კავალერიასა და დამხმარე ქვედანაყოფს წარმოადგენდნენ. ჰუსარები იყვნენ სახალხო ავტორამენტის — პოლონეთის საბრძოლო ტრადიციის დაქირავებული მეომრების ქვედანაყოფი. პოლონეთ-ლიტვის სამხედრო ძალების ყველაზე მრავალრიცხოვანი და ბრძოლისუნარიანი ნაწილი იყო კავალერია, რომელშიც ჰუსარებს უდიდესი ნაწილი ეკავათ. მეომართა დანარჩენი ძალები მათ დამხმარეების როლს თამაშობდნენ, ქვეითების, არტილერიისა და კავალერიის თანამოქმედება ციდად მოწესრიგებული იყო. აქედან გამომდინარე, კავალერია და განსაკუთრებით მისი ყველაზე ბრძოლისუნარიანი ნაწილი — ჰუსარები იყვნენ რეჩ პოსპოლიტის მთავარი სამხედრო ძალა. დიდი ხნის განმავლობაში მთელ ევროპაში არ არსებობდა მათი თანასწორი, დამპირისპირებელი ძალა, რამაც მრავალჯერ მიიყვანა პოლონეთის სამეფო და ლიტვის დიდი სამთავრო გამარჯვებამდე. Польские крылатые гусары 1576—1775 / под ред. В. И. Киселёва, ტ. № 142, Артёмовск: Новый солдат: военное-исторический альманах, 2002. 400 ეგზ. Сікора Р., З історії польських крилатих гусарів, Київ: Дух і літера, 2012, ISBN 978-966-378-260-7.(უკრ.) Солдатенко А., Польская гусария 1500—1776 гг, ტ. № 3, СПб.: Орел, 1993. Brzezinski R., Polish Armies 1569—1696, ტ. 1, Oxford: Osprey, 1987, ISBN 0-85045-736-X.(ინგლისური) ↑ Сікора, 2012, გვ. 8 ↑ Памятники культуры: Новые открытия = Monuments of culture: New discoveries, Академия наук СССР. Научный совет по истории мировой культуры, М.: Наука, 1985. ↑ Бегунова А., Повседневная жизнь русского гусара в царствование Александра I, 2-е изд, М.: Молодая гвардия, 2000. — გვ. 8. 383 გვ. ↑ Васильев 1998. sfn error: no target: CITEREFВасильев1998 (help) ↑ Денисон Дж., История конницы: От вооружения конницы огнестрельным оружием до Фридриха Великого // История конницы = Denison G. Т. A History of Cavalry from the earliest times with lessons for the future. — London: McMillan, 1877, История конницы: В 2 кн. Кн. 1. — М.: ACT, 2001, ტ. 3. вып. 4, СПб.: Военно-историческая библиотека, 1897, ISBN 5-17-004683-9. ↑ Морихин В. Е., Традиции офицерского корпуса России, М.: Граница; Гала Пресс; Кучково поле. — გვ. 92. 431 გვ.
ალექსი ფავორსკი

ალექსი ევგრაფის ძე ფავორსკი (რუს. Алексе́й Евгра́фович Фаво́рский; დ. 3 მარტი, 1860, პავლოვო — გ. 8 აგვისტო, 1945, ლენინგრადი) — საბჭოთა ორგანული ქიმიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. 1929 წლიდან. სოციალისტური შრომის გმირი (1945), სტალინური პრემიის ლაურეატი (1941). სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო უნივერსიტეტში 1972—1882 წლებში, სადაც იგი ალექსანდრე ბუტლეროვთან მუშაობდა. 1891 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ლექტორი. იყო მისივე დაარსებული ორგანული ქიმიის ინსტიტუტის პირველი დირექტორი 1934—1938 წლებში. ფავორსკის ძირითადი შრომები ეძღვნება უჯერი ნახშირწყალბადების ქიმიურ საკითხებს, ორგანული ნაერთების იზომერიულ გარდაქმნებს. Favorskii, A. E. (1894). J. Russ. Phys.-Chem. Soc. 26: 559. აკლია ან იგნორირებულია |title= (დახმარება) Lewis, David E. (1994). „The University of Kazan - Provincial Cradle of Russian Organic Chemistry, Part II: Aleksandr Zaitsev and his Students“. Journal of Chemical Education. 71: 93–97. Bibcode:1994JChEd..71...93L. doi:10.1021/ed071p93.(Favorskii's academic lineage) Shostakovskii, M. F. (1960). „The Influence of the Work of A. E. Favorskii on the Development of the Chemistry of High Molecular Compounds (Centenary of his Birth)“. Russian Chemical Bulletin. 9 (5): 723–730. doi:10.1007/BF01179164. ალექსი ფავორსკი საიტზე „ქვეყნის გმირები“ (რუსული). ალექსი ფავორსკი — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #117503290 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
კონტესინა დე’ ბარდი

კონტესინა დე’ ბარდი (იტალ. Contessina de' Bardi; დ. 1390 — გ. 1473) — გამოჩენილი იტალიელი დიდგვაროვანი და ბარდების ძლევამოსილი ოჯახის წარმომადგენელი. 1415 წელს ცოლად გაჰყვა ფლორენციის სენიორ კოზიმო მედიჩის, რომელიც ფლობდა მედიჩების უზარმაზარი ბანკების ქსელს მთელს ევროპაში. მისი შთამომავლები იყვნენ ფლორენციის ჰერცოგი ლორენცო მედიჩი, საფრანგეთის დედოფალი ეკატერინე მედიჩი და ასევე ორი რომის პაპი: ლეო X და კლემენტ VII. კონტესინა დაიბადა 1390 წელს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, ვერნიოს გრაფ ალესანდრო დე’ ბარდისა და მისი ცოლის, კამილა პანოჩიესკის ასული. ბარდების ოჯახი წარმოშობით ბანკირები იყვნენ და ვერნიოს გრაფის წოდება 1343 წელს ჰქონდათ ნაყიდი. 1415 წელს, ფინანსური პრობლემების მოსაგვარებლად, ალესანდრომ კონტესინა მთელს ევროპაში ცნობილი ბანკირის, ჯოვანი მედიჩისა და პიკარდა ბუერის უფროს ვაჟზე, კოზიმო მედიჩიზე დააქორწინა. მედიჩებს ეს ქორწინება მხოლოდ თავიანთი სტატუსის ასამაღლებლად აწყობდათ, ვინაიდან ბარდების მსგავსად ისინიც ახლად გამდიდრებული ბანკირები იყვნენ. კონტესინამ კოზიმოს ორი მემკვიდრე გაუჩინა და კარგი დიასახლისიც გამოდგა. იგი ზრუნავდა ოჯახის ქონების შენარჩუნება-გაფართოვებასა და მის ერთიანობაზე. მრავალწლიანი ქორწინებიდან კოზიმოსა და კონტესინას ორი ვაჟი ეყოლათ. ცნობილია, რომ იგი თავისი შვილივით ზრდიდა კოზიმოს არალეგიტიმურ ვაჟსაც, რომელიც მას ვენეციაში ყოფნის დროს შეეძინა ერთ-ერთი მოახლისგან. კოზიმო მედიჩი 1464 წელს გარდაიცვალა და ოჯახს დიდძალი ქონება, მასთან ერთად კი ფლორენციის სენიორის ტახტიც დაუტოვა. ფლორენციის ახალი მმართველი კონტესინას უფროსი ვაჟი, პიერო გახდა, რომლის ცოლთან, ლუკრეცია ტორნაბუონთან კონტესინას შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდა. მას ასევე ახლო ურთიერთობა ჰქონდა პიეროს ვაჟებთანაც, რომელთაც იგი ისე ზრდიდა, რომ დიდი პოლიტიკური ლიდერები გამხდარიყვნენ, რასაც მიაღწია კიდეც. იგი აგრეთვე აქტიურად ჩნდებოდა მაღალ წრეებში და არ ტოვებდა არცერთ მნიშვნელოვან ღონისძიებას. კონტესინა გარდაიცვალა 1473 წლის ოქტომბერში. მისმა შვილიშვილმა ლორენცომ, მის პატივსაცემად, თავის ერთ-ერთ ასულს კონტესინა დაარქვა. პიერო (1416-1469), ფლორენციის სენიორი, ცოლად შეირთო ლუკრეცია ტორნაბუონი, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა; ჯოვანი (1421-1463), ცოლად შეირთო ჯინევრა ალესანდრი, რომელთანაც ერთი ვაჟი შეეძინა; Pernis, Maria Grazia; Adams, Laurie (2006). Lucrezia Tornabuoni de' Medici and the Medici family in the fifteenth century. New York: Peter Lang Publishing, Inc. ISBN 0820476455. Tomas, Natalie R. (2003). The Medici Women: Gender and Power in Renaissance Florence. Aldershot: Ashgate. ISBN 0754607771.
გიუნტერ ბლობელი

გიუნტერ ბლობელი(დ. 21 მაისი, 1936 — გ. 18 თებერვალი, 2018) — ამერიკელი ბიოლოგი და ნობელის პრემიის ლაურეატი პროტეინების სიგნალების აღმოჩენაში რომელიც მათ ნავიგაციაში ეხმაებათ 1999 წელს. გიუნტერ ბლობელი დაიბადა ვალტერსდორფში, პრუსიის პროვინცია ქვემო სილესიაში, აღმოსავლეთ გერმანიაში. მისი ოჯახი 1945 წელს დრეზდენში გადაბარგდა რათა წითელი არმიისთვის თავი აერიდებინა. დრეზდენის სასინელი დაბომბვის შემდეგ 8 წლის გიუნტერი ოჯახის წევრებთან ერთად ქალაქის დასავლეთით მდებარე ნათესავის ფერმაში დარჩნენ. ომის შემდეგ გაზრდილი გიუნტერი დადიოდა საქსონიის ქალაქ ფრაიბერგის გიმნზიაში. ის სწავლობდა სამედიცინო ფაკულტეტზე ტიუბინგენის უნივრსიტეტში, რომელიც მან 1960 წელს დაამთავრა. 1986 წელს გიუნტერ ბლობელი დაინიშნა ჰოვარდ ჰიუზის სამედიცინო ინსტიტუტში. 1999 წელს მას გადაეცა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა ან მედიცინაში სიგნალის პეპტიდის აღმოჩენისთვის. ბლობელი გარდაიცვა 2018 წლის 18 თებერვალს, სიმსივნით ნიუ იორკში 81 წლის ასაკში. ბლობელი გახდა ცნობილი მისი აქტიური მხარდჭერის თვის დრეზდენის აღდგენაში, 1994 წელს გიუნტერ ბლობელმა დააარსა „დრეზდენის მეგობრები“ და გახდა ამ ორგანიზაციის პრეზიდენტი, მან მის მიერ 1999 წელს, ნობელის პრემიაზე აღებული თანხის 100% გადარიცხა დრეზდენის აღსადგენათ, ასევე ფრაუენკირხეს აღასაგენათ (დასრულდა 2005 წელს) და სინაგოგის ასაშენებლად. ბლობელი მუშაობდა როკეფელერის უნივერსიტეტში ნიუ იორკში 1968 წლიდან. ის ცხოვრობდა ცოლთან, ლაურა მაიოგლიოსთან (ბარბეტას მფლობელი) ერთად ზემო მანჰეტენის აღმოსავლეთ მხარეს. იგი იყო ნესტლეს დირექტორთა საჭოს და სამედიცინო გუბერნატორთა საბჭოს კვლევათა ინსტიტუტის წევრი. Blobel's page at Rockefeller University Blobel's Nobel Prize autobiography Freeview video 'An Interview with Günter Blobel' by the Vega Science Trust Official site of the Louisa Gross Horwitz Prize Information about Blobel as Distinguished German-American of the Year 2005 (German-American Heritage Foundation) ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>