laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვაზის ცრუფარიანები

ვაზის ცრუფარიანები — ვაზისა და სხვა ხეხილოვანი მცენარეების მავნებლები. ვაზის ცრუფარიანებიდან დიდი ზიანი მოაქვს ვაზის ფქვილისებრ ცრუფარიანას, ბალიშა ცრუფარიანასა და იმერულ ბალიშა ცრუფარიანას. ვაზის ფქვილისებრ ცრუფარიანას (ლათ. Planococcus citri) მამალი ფრთიანია, დედალი — უფრთო და ოვალური. სხეული დაფარული აქვთ ფქვილისებრი ფიფქით. გავრცელებულია ამიერკავკასიაში, დაღესტანსა და ყირიმში. საქართველოში გვხვდება მევენახეობის რაიონებში, სადაც ვაზის გარდა აზიანებს ლეღვს, ქლიავს, ჭადარსა და სხვა. წელიწადში იძლევა 3-4 თაობას. ვაზის ბალიშა ცრუფარიანას (ლათ. Pulvinaria vitis) დედალი მომრგვალო, ამობურცული, მოწითალო-ყავისფერი, 4-8 მმ სიგრძისაა. აზიანებს ვაზის მიწისზედა ორგანოებს. წელიწადში ერთი გენერაცია აქვს. იმერული ბალიშა ცრუფარიანას (ლათ. Neopulvinaria imeretina) დედალი მოგრძო-ოვალურია, 5-იდან 11 მმ-მდე, მოწითალო-ყავისფერი, ვაზის გარდა აზიანებს ხეხილოვან და კენკროვან მცენარეებს, ტყის ჯიშებს. ვაზის ცრუფარიანები წუწნით აზიანებენს ვაზის შტამპს, ყლორტს, ფოთოლსა და მტევანს. მცენარე სუსტდება, გაყვითლებული ფოთოლი სცვივა, მტევანი ჭკნება, მავნებლები გამოყოფებ ტკბილ წვენს, რომელზეც სოკო სახლდება და სიშავეს იწვევს. ბრძოლის ღონისძიებანი: ინსექტიციდების შესხურება, მტაცებელი ხოჭო კრიპტოლემუსის გამოყენება. ალექსიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 270.
ალექსატი

ალექსატი — ბიზანტიური ოქროს მონეტა, მოჭრილი იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის მიერ XI საუკუნეში. დრაჰკანი
ვაკე (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვაკე შეიძლება აღნიშნავდეს: ვაკე — რელიეფის ერთ-ერთი მორფოგრაფიული ერთეული ვაკე — იმერეთის დაბლობის ისტორიული სახელწოდება ვაკე — თბილისის ერთ-ერთი უბანი ვაკე — სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში ვაკე — სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში ვაკე — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში ვაკე — სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში ვაკე — სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
რქაცხვირასებრნი

რქაცხვირასებრნი (ლათ. Bucerotidae) — ფრინველთა ოჯახი რქაცხვირასნაირთა რიგისა. მოიცავს 13 (ან 14) გვარის 52–57 სახეობას. გავრცელებულნი არიან აფრიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანის კუნძულებზე; ათი სახეობა აფრიკის ენდემია. მეცნიერული დასახელება მოდის ძველი ბერძნული ენიდან (ძვ. ბერძნ. βοῦς — „ხარი“ და κέρας — „რქა“). ცხოვრების ნირით ერთმანეთს ძალიან ჰგვანან. გააჩნიათ მასიური ნისკარტი, გრძელი ფრთები, კუდი და კისერი. მათი სხეულის სიგრძეა 30-დან (მცირე ტოკო, ლათ. Tockus camurus) 120 სმ-მდეა (კაფრული რქოსანი ყვავი, ლათ. Bucorvus leadbeateri), წონა 60 გ-დან 6 კგ-მდე. მრავალ სახეობას ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. ახალგაზრდა ინდივიდები ხშირად ფრენენ 10–20-ფრინველიან გუნდებად. მსხვილი სახეობები დებენ 1–2 კვერცხს, მცირენი — 8-მდე. ინკუბაცია გრძელდება 23–46 დღე-ღამე. იკვებებიან მწერებით, მცირე ხერხემლიანებით, ხვლიკებით, მოლუსკებით, კენკრით, მცენარეთა ნაყოფებით, მათი ფესვებითა და მარცვალით. Aceros — აზიური რქაცხვირა Anorrhinus — მოკლექოჩორა რქაცხვირა Anthracoceros — ჭრელი რქაცხვირა Berenicornis — თეთრქოჩორა რქაცხვირა Buceros — რქაცხვირა Bucorvus — რქოსანი ყვავი Bycanistes — აფრიკული რქაცხვირა Ceratogymna — ცხვირჩაფხუტა რქაცხვირა Ocyceros — აზიური ტოკო Penelopides — ფილიპინური რქაცხვირა Rhinoplax — ნისკარტჩაფხუტა რქაცხვირა Rhyticeros Tockus — ტოკო Tropicranus — აფრიკული თეთრქოჩორა რქაცხვირა Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — 845 с. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0. (რუსული) Dickinson, Edward C., ed. The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World, 3rd ed. Princeton, NJ and Oxford, U.K.: Princeton University Press, 2003. (ინგლისური) Forshaw, Joseph. Encyclopedia of Birds. New York: Academic Press, 1998. (ინგლისური) Kemp, Alan C. & Woodcock, Martin (1995): The Hornbills: Bucerotiformes. Oxford University Press, Oxford, New York. ISBN 0-19-857729-X (ინგლისური) ↑ Dickinson, Edward (2003)
გეიმპადი

გეიმპადი (ინგლ. gamepad; ასევე ეწოდება ჯოიპადი ან კონტროლერი) — სათამაშო კონტროლერის სახეობა, დისტანციური მართვის პულტი, რომელსაც ადამიანი მოიხმარს ორივე ხელის საშუალებით. მის სამართავად საჭიროა ხელის ცერა თითების გამოყენება (თანამედროვე გეიმპადების შემთხვევაში, აგრეთვე გამოიყენება საჩვენებელი და შუანა თითები). 1962 წელს გამოსული ერთ-ერთი ადრეული ვიდეო თამაში „Spacewar!“, თავდაპირველად სამართვად გამოიყენებდა ტუმბლერებს, რომელიც ჩაშენებული იყო სისტემაში. ეს გადამრთველები გამოსაყენებლად არაკომფორტული და მოუხერხებელი იყო, ამიტომაც ალან კოტოკმა და ბობ სონდერსმა შექმნეს კონტროლის სადენიანი მოხსნადი მოწყობილობა, რომელიც მიიჩნევა ყველაზე ადრეულ გეიმპადათ. გეიმპადი უზრუნველყოფს ადამიანისა და ვიდეო თამაშების კონსოლის ურთიერთქმედებას. გეიმპადები აგრეთვე გამოიყენება პერსონალურ კომპიუტერებზეც, კლავიატურისა და მაუსის ჩასანაცვლებლად. სტანდარტული გეიმპადის განლაგება ამგვარია: მარცხენა ხელის მხარეს განლაგებულია მიმართულების ღილაკები (წინ-უკან-მარცხნივ-მარჯვნივ), მარჯვენა მხარეს — მოქმედების ღილაკები (ახტომა, სროლა და ა.შ.) უმეტეს თანამედროვე კონტროლერებში, მიმართულების ღილაკების პარალელურად, დატანებულია ანალოგური ჩხირები, რომელიც პირველად გამოყენებული იქნა 1982 წელს გამოსულ სათამაშო კონსოლ Arcadia 2001-ზე, თუმცა პოპულარობა მოთამაშეებში მხოლოდ Nintendo 64, PlayStation და Sega Saturn-ის გამოსვლის შემდეგ მოიპოვა. Nintendo Entertainment System (1985) Super Nintendo Entertainment System (1992) PlayStation (1994) Nintendo 64 (1996) DualShock — PlayStation (1998) DualShock 2 PlayStation 2 (2000) Nintendo GameCube (2002) Xbox 360 (2006) DualShock 3 PlayStation 3 (2006) Wii U (2012) PlayStation 4 (2013) Xbox One (2013) Joy-Con — Nintendo Switch (2017) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გეიმპადი“ ვიკისაწყობში. ჯოისტიკები და სხვა სათამაშო კონტროლერები ↑ „Get a Grip!!!: Joysticks Past, Present & Future“. Next Generation. Imagine Media (17): 34–42. მაისი, 1996. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ჰოლანდიის გრაფების სია

ჰოლანდიის საგრაფოს გრაფები ნიდერლანდების ჰოლანდიის საგრაფოს მართავდნენ X-XVI საუკუნეებში. გერულფ I (839) გერულფ II (885–896) დიტრიხ I (916–939) დიტრიხ II (939–988) არნულფი (988–993) დიტრიხ III (993–1039) დიტრიხ IV (1039–1049) ფლორენს I (1049–1061) რობერ I (1061–1071) გოტფრიდ ფონ ლოთარინგია დიტრიხ V (1061–1091) ფლორენს II (1091–1121) დიტრიხ VI (1121–1157) (1122-1133 წ.წ. რეგენტი-დედა პეტრონილა) ფლორენს III (1157–1190) დიტრიხ VII (1190–1203) ადა ვილჰელმ I (1203–1222) ფლორენს IV (1222–1234) ვილჰელმ II (1234–1256) ფლორენს V (1256–1296) იოჰან I (1296–1299) იოჰან II (1299–1304) ვილჰელმ III (1304–1337) ვილჰელმ IV (1337–1345) მარგარეტე ბავარიელი (1346–1351) ვილჰელმ V (1346–1358) ალბრეხტ I (1358–1404) ვილჰელმ VI (1404–1417) იოჰან III (1418–1425) იაკობეა ბავარიელი (1417–1433) ფილიპ I კეთილი (1433–1467) შარლ I მამაცი (1467–1477) მარია ბურგუნდიელი (1477–1482) მაქსიმილიან I (1482–1494) ფელიპე II ლამაზი (1494–1506) მაქსიმილიან I (1506–1515) კარლ II (1515–1555) ფელიპე III (1555–1581) არნულფი (955–993) ადა (1188–1223) იოჰან I (1284–1299) იოჰან II (1248–1304) ვილჰელმ III(1286–1337) ვილჰელმ IV (1307–1345) მარგარეტე II (1311–1356) ვილჰელმ VI (1365–1417) იაკობეა ბავარიელი (1401–1436)
ვაკე (მხარე)

ვაკე — იმერეთის დაბლობის დასავლეთი ნაწილის ისტორიული სახელწოდება (წყაროებში იხსენიება XVII საუკუნიდან). ტერიტორიულად მოქცეულია მდინარეების ცხენისწყალსა და რიონს შორის. ადამიანის ცხოვრების კვალი აქ ზედა პალეოლითის ხანიდანაა დამოწმებული. შემორჩენილია ბრინჯაოს ხანის გორანამოსახლარები, ე. წ. „გორიკები“. ადრინდელი ფეოდალურ ხანაში ვაკის ტერიტორია ეგრისის სამეფოში შედიოდა, ერთიანი საქართველოს დაშლის შემდეგ — იმერეთის სამეფოში. სამხედრო-ადმინისტრაციული დანაწილებით, ვაკე იმერეთის სამეფოს პირველი სადროშოს ნაწილი იყო. მუხურისი (მხარე) ბერაძე თ., ვაკე // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
თაგვფრინველისებრნი

თაგვფრინველისებრნი (ლათ. Coliidae) — ფრინველთა ოჯახი თაგვფრინველისნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 გვარის 6 თანამედროვე სახეობას და რამდენიმე ამომწყდარ გვარს. ცნობილია ეოცენიდან. აფრიკის ენდემები არიან. მათი სხეულის სიგრძეა 30–38 სმ, წონა 42–56 გ. გააჩნიათ გრძელი კუდის ბუმბული. ბინადრობენ სავანებში, ტყეებსა და უდაბნოებში. ბუდობენ ხეებზე. დებენ 2–4, ზოგჯერ 6 კვერცხს. იკვებებიან კენკრით, ნაყოფებით, მწერებით, ზოგჯერ სხვა ფრინველების კვერცხებით. Colius — თაგვფრინველი Urocolius Mayr, G., Peters D. S. The mousebirds (Aves: Coliiformes) from the Middle Eocene of Grube Messel (Hessen, Germany) // Senckenbergiana lethaea. — 1998. — № 78. — P. 179—197. Mayr, G. A new mousebird (Coliiformes: Coliidae) from the Oligocene of Germany // Journal für Ornithologie. — 2000. — № 141. — P. 85—92. — ISSN 0021-8375. Mayr, G. Late Oligocene mousebird converges on parrots in skull morphology // Ibis. — 2013. — Vol. 155 (2). — P. 384—396. — DOI:10.1111/ibi.12034. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 558.
ნინო გამრეკელ-თორელი

ნინო გამრეკელ-თორელი (დ. 23 იანვარი, 1882, ქუთაისი, — გ. 27 მარტი, 1935, თბილისი) — პირველი ქართველი რეჟისორი ქალი. ნინო გამრეკელ-თორელმა დაწყებითი განათლება მიიღო ოჯახში, შემდეგ კი სწავლა განაგრძო ქუთაისის ქალთა გიმნაზიაში. 1898 წელს გამრეკელების ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბაქოში და იქ გააგრძელა განათლების მიღება. 1900 წელს მან პირველად მიიღო მონაწილეობა ბაქოს სცენისმოყვარეთა წარმოდგენაში. ამის შემდეგ იგი ხშირად მონაწილეობდა სხვადასხვა სპექტაკლში. 1904 წელს სწავლა გააგრძელა მოსკოვში მსახიობ პოლონსკაიას დრამატულ კურსებზე. აქ მან ითამაშა ალექსანდრე ოსტროვსკის კომედიაში „ბალზამინოვის ქორწინება“, სადაც შეასრულა ხიმკას როლი. 1905 წელს ნინო გამრეკელი დაბრუნდა ბაქოში და მუშაობა დაიწყო ბაქოს ქართულ დრამატულ წრეში მსახიობად, შემდეგ კი რეჟისორად. 1910 წელს ჩამოვიდა თბილისში და მუშაობა დაიწყო ზუბალაშვილების სახალხო სახლთან არსებულ დრამწრეში მსახიობად. 1911 წელს მიწვეულ იქნა მსახიობად და რეჟისორად ქუთაისის თეატრში. 1915 წელს კვლავ მოსკოვში გაემგზავრა და რამდენიმე წელი მუშაობდა მსახიობად. 1920–1921 წლების სეზონში ნინო გამრეკელი იყო თბილისის დრამატული თეატრის მსახიობი. 1922–1924 წლებში სწავლობდა აკაკი ფაღავას დრამატულ სტუდიაში. 1924 წელს მუშაობდა მსახიობად და რეჟისორად ბათუმში, ქუთაისში, ჭიათურაში. უმთავრესად დრამატული ხასიათის მსახიობი იყო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ შესრულებული პატარა კახის როლი აკაკი წერეთლის ისტორიულ დრამაში „პატარა კახი“. მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია ნინო ნაკაშიძის „კოტეს დანაშაული“, ბორის ლავრენიოვის „რღვვევა“, „სტუმარ-მასპინძელი“ (ვაჟა-ფშაველას მიხედვით) და სხვა. ნინო გამრეკელ-თორელი პირველი ქალია, რომელმაც დაიწყო მოღვაწეობა სარეჟისორო ასპარეზე. ცუცქირიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 542. ხელოვნების კალენდარი : თეატრი, მუსიკა, კინო, გვ. 16-17, თბ., 1992. ↑ 1.0 1.1 ცაგარეიშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 666. ↑ ნინო გამრეკელ-თორელი // ბიოგრაფიული ცნობები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-18. ციტირების თარიღი: 2018-05-08.
ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში

ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში — კონსტიტუციურად გათვალისწინებული თანაბარი უფლებები მამაკაცების მსგავსად, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, კულტურულ და სოფიალურ სფეროებში, ასევე ოჯახში. მიუხედავად ამისა, ქალები იღებენ შედარებით დაბალ ხელფასებს და აქვთ შეზღუდული ხელშეწყობა კარიერული წინსვლის საკითხში. უკრაინის მოსახლეობის 45%, რომლებიც განიცდიან ფიზიკურ, სექსუალურ და ფსიქიკურ ძალადობას - არიან ქალები. ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში უკრაინის ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული რუსეთის იმპერიის ისტორიისა და შემდეგ საბჭოთა კავშირის ისტორიასთან. უკრაინამ 1991 წელს დამოუკიდებლობა მიიღო და ამჟამად 40 მილიონზე მეტი მოსახლე ჰყავს, რომელთაგან უმრავლესობა მართლმადიდებელია. და 70% მოსახლეობა ქალაქშია დასახლებული. ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ფემინისტური ორგანიზაცია დაფუძნდა 1920-იან წლებში, თანამედროვე დასავლეთ უკრაინაში ან გალიციაში. ორგანიზაციას ეწოდა უკრაინის ქალთა კავშირი და ხელმძღვანელობდა მილენა რუდნიცკაია. საბჭოთა ეპოქის დროს ფემინიზმი კლასიფიცირებული იყო, როგორც ბურჟუაზიული იდეოლოგია, კონტრრევოლუციური და ანტისაბჭოური. საბჭოთა პერიოდში პრაქტიკულად არ არსებობდა სამოქალაქო საზოგადოება და ფემინიზმი. უკრაინის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, 1991 წელს დაიწყო ფემინისტური მოძრაობის ჩამოყალიბება. ამჟამად, რამდენიმე ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია მუშაობს უკრაინაში, მათ შორის: ფემინისტური ოფენჯივა და უკრაინის ქალთა კავშირი. 2013 წელს კიევში ყველაზე აქტიური ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია FEMEN დაიხურა. ორგანიზაციამ დატოვა უკრაინა. ქალთა უფლებები დაარქივებული 2018-06-23 საიტზე Wayback Machine. [1]
ავთანდილ ქორიძე

ავთანდილ გიორგის ძე ქორიძე (დ. 15 აპრილი, 1935, თბილისი, — გ. 12 აპრილი, 1966, თერჯოლა) — ქართველი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე (67 კგ). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1960). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1960 წელს. ჭიდაობა დაიწყო 1949 წლიდან. სსრკ-ის ჩემპიონატზე მისი დებიუტი შედგა 1954 წელს, სადაც მე-7 ადგილი დაიკავა. ავთანდილ ქორიძე იყო რომის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1960), მსოფლიოს ჩემპიონი (1961), სსრკ-ის ჩემპიონატის ორგზის მეორე (1957,1960) და მესამე (1958) პრიზიორი, ადრიატიკის თასის მფლობელი (1959), საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი. მწვრთნელი — პეტრე იორდანიშვილი. გამოირჩეოდა დახვეწილი ტექნიკით. 1966 წლის 12 აპრილს დაიღუპა ავტოკატასტროფაში თერჯოლის სიახლოვეს ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორ რომან ძნელაძესთან ერთად. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 550. დიმოვი, იან, საქართველოს ფალავნები, თბ.: საბჭ. საქართველო, 1987. — გვ. 72–80. 268 გვ. ჭიაბრიშვილი, შ.; კიკილაშვილი, გ., ჩვენი ოლიმპიელები // „ლელო“, 27 სექტემბერი, 1960, № 115 (1597), გვ. 2. ავთანდილ ქორიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ავთანდილ ქორიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ავთანდილ ქორიძე — ქართული სპორტი ავთანდილ ქორიძე — ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი ↑ ოლიმპიური მედალოსნები // ავთანდილ ქორიძე ↑ ავთანდილ ქორიძე // ბიოგრაფიული ცნობები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-09. ციტირების თარიღი: 2018-05-08. ↑ XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია.. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
DISCover

Digital Interactive Systems Corporation (DISCover) — ამერიკული კომპანია, რომელიც სპეციალიზებულია პერსონალური კომპიუტერების სათამაშო ტექნოლოგიებზე. კომპანია არის ტენოლოგია DISCover-ის შემქმნელი — კონსოლის მსგავსი მოწყობილობა, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია PC თამაშების გაშვება სტანდარტულ ტელევიზორზე. ტექნოლოგია თავისთავში მოიცავს „Drop and Play“ ძრავს, CD ან DVD ავტოგამშვებს და ავტომატურ სკრიპტებს თამაშების გასაახლებლად და დასაინსტალირებლად. ეს ტექნოლოგია პირველად წარადგინეს Electronic Entertainment Expo-ს 2003 წლის გამოფენაზე. მანქანები, რომლებიც გამოიყენებენ ამ ტექნოლოგიას: Apex Extreme, Alienware DHS 2 და DHS 5. ოფიციალური საიტი ↑ Kyle Ackerman. Digital Interactive Systems Corp. and DISCover PC Game Consoles. Frictionless Insight. ↑ Tor Thorsen. Q&A: Loren Kaiser on the DISCover engine. GameSpot. ↑ DISCover. Dark Watcher's Console History. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-10-15. ციტირების თარიღი: 2018-05-08.
სანქტ-პეტერბურგის ვლადიმირის ტაძარი

სანქტ-პეტერბურგის ვლადიმირის ტაძარი (რუს. Владимирский собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, ვლადიმირის მოედანზე. პირველად მოიხსენიება XVIII საუკუნეში. ამჟამინდელი ტაძარი შენდებოდა 1761-1769 წლებში. ვლადიმირის ეკლესიისაგან სახელი ეწოდა ვლადიმირის პროსპექტსა და ვლადიმირის მოედანს. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. სამხრეთის ეგვტერი წმინდა მოწამენის პისტის, ელპიდის და აღაპის და დედა მათი სოფიოს, ხოლო ქვედა ეკლესიისა იოანე დამასკელის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. წინამძღვარია - მიტროპოლიტი ვლადიმირ კოტლიაროვი. სანქტ-პეტერბურგის ვლადიმირის ტაძარი ააშენეს სავაჭრო მოედანზე 1761-1769 წლებს შორის პერიოდში, სავარაუდოდ ქრისტიან კნობელის ან პიეტრო ანტონიო ტრეზინის პროექტის მიხედვით. ეკლესია ააგეს ამავე სახელწოდების ხის ეკლესიის ადგილზე, რომელიც თავის მხრივ ააშენეს 1747 წელს. ახლადაგებული ტაძარი აკურთხეს 1783 წელს. 1791 წელს არქიტექტორმა ჯაკომო კვარნეგი დაასრულა ორიარუსიანი ცალკე მდგომი სამრეკლოს მშენებლობა. 1830-1831 წლებში არქიტექტორმა აბრაამ მელნიკოვმა ააგო კარიბჭე. 1848 წელს არქიტექტორმა ფრანც რუსკამ სამრეკლოს კიდევ ერთი იარუსი დაამატა, ხოლო 1850-1853 წლებში მანვე ააშენა ორი სამლოცველო და გალავანი. 1865 წლიდან ვლადიმირის ეკლესიასთან მოქმედებს საქველმოქმედო საზოგადოება, ბავშვთა სახლი და ქალთა თავშესაფარი. 1883-1885 წლებში არქიტექტორმა ალექსანდრე გოლმმა შეასრულა კუთხის სამუშაოები. 1887-1888 წლების რესტავრაციის შემდეგ ეკლესიამ უმასპინძლა სადღესასწაულო ღონისძიებებს, რომლებიც ეძღვნებოდა რუსეთის გაქრისტიანების 900 წლისთავს. 1828 წელს ვლადიმირის ეკლესიაში დაკრძალეს ალექსანდრე პუშკინის ძიძა არინა იაკოვლევა. ტაძრის მრევლი თავისი ცხოვრების უკანასკნელ წლებში იყო ფიოდორ დოსტოევსკი. დღემდე ეკლესიაში იხდიან პანაშვიდს, რომელიც მწერალს ეძღვნება. 1932 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და შენობა გადასცა ფაბრიკას გამოყენებისათვის. 1989 წელს ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და აკურთხეს 1990 წლის 7 აპრილს, პირველი შიდა სარემონტო სამუშაოების დასრულების შემდეგ. ტაძრის ინტერიერის რემონტი დიდი ხნის განმავლობაში გრძელდებოდა. 2000 წელს ვლადიმირის ეკლესიამ მიიღო ტაძრის სტატუსი. ხუთთავიანი ტაძარი არქიტექტურის ძეგლია, რომელიც აგებულია ბაროკოდან კლასიციზმში გარდამავალ სტილში. იგი მოიცავს ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ზემო (ცივ) და იოანე დამასკელის სახელობის ქვემო (თბილ) ტაძრებს. ამჟამად ღვთისმსახურება მიმდინარეობს მხოლოდ ზემო ეკლესიაში. ტაძრის გუმბათის საბჯენი კედლის თავები გაფორმებულია სახარების ავტორთა გამოსახულებით. ზემო ეკლესიაში შემონახულია XVIII საუკუნის კანკელი, რომელიც 1808 წელს გადმოიტანეს ანიჩკოვის სასახლის ეკლესიიდან. ქვედა ეკლესია მოხატული იყო, მაგრამ ისევე როგორც მისი კანკელი ისიც XX საუკუნის შუა წლებში განადგურდა. Исакова Е. В., Шкаровский М. В. Собор Владимирской иконы Божией Матери: Исторический очерк. — СПб.: «Алмаз», 2000. — 223 с. Официальный сайт собора Энциклопедия Санкт-Петербурга, В. В. Антонов დაარქივებული 2016-03-11 საიტზე Wayback Machine. Владимирская церковь на сайте «Русские церкви» დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.
სვავი

სვავი (Aegipius monachus) — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. ტანად დიდია. ს. 100-110 ცმ., ფ.ს. 250-295 სმ., წონა 7-12 კგ. გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და აზიაში. ვერტიკალურად ზღვის დონიდან 3300 მ-მდე ადის. ბინადრობს ყოფილი სსრკ-ს ტერიტორიაზე. საქართველოში ცხოვრობს მთებში, ზეგნებსა და ღია ადგილებში. ევრაზიაში გავრეცელებულ მტაცებელ ფრინველებს შორის ყველაზე დიდია. ახალგაზრდა ფრინველის მოყავისფრო-მოშავო შეფერილობა ასაკის მატებასთან ერთად მუქი ყავისფერი ხდება. თავი და კისერი თითქმის მთლიანად ღია ფერის ღინღლით არის დაფარული. გამონაკლისს წარმოადგენს ყელი და არე თვალის გარშემო, რომელიც შავია. ჰაერში ორბისგან განირჩევა შედარებით გრძელი, სოლისებური კუდით, მუქი შეფერილობით და ფრთების მდგომარეობით, რომლებიც სვავს თითქმის ერთ დონეზე უჭირავს, ორბს კი ოდნავ ზემოთ აქვს აწეული. მძორისმჭამელ ფრინველთა შორის სვავი ერთ-ერთი უიშვიათესია. ბინადრობს დაბლობში, თუმცა არც თუ იშვიათად მთაშიც გვხვდება. სვავები მუდმივ წყვილებს ქმნიან. ბუდეს იკეთებენ ძნელად მისასვლელ ადგილებში ხეებზე, იშვიათად კლდეებზე. ბუდეები გარკვეული მანძილითაა ერთმანეთისგან დაშორებული. დედალი სვავი მარტში ერთ კვერცხს დებს. ინკუბაცია 55 დღეს გრძელდება. კრუხობს ორივე „მშობელი“ მორიგეობით. სვავები მძორით იკვებებიან, დიდრონ ძვლებსაც ყლაპავენ და კარკად ინელებენ, იშვიათად ცოცხალ ცხოველებსაც (მღრღნელები, ხვლიკები, კუ, ბატკანი და მისთ.) ეტანებიან. გამაძღარ სვავს ფრენა უჭირს. დაბალი რეპროდუქციის გამო მეტად მცირერიცხოვანია. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“ (1992) The Metamorphoses of Antoninus Liberalis : a translation with a commentary. London and New York: Routledge. ISBN 978-0-415-06896-3.  Sibley, Dr. Charles G.; Monroe, Burt L., Jr. (1991). Distribution and Taxonomy of Birds of the World. Yale University Press. ISBN 978-0-300-04969-5.  Snow, David W.; Perrins, Christopher M. (1998). The Birds of the Western Palearctic, Consise, Oxford University Press. ISBN 0-19-854099-X.  ვიდეო კადრები[მკვდარი ბმული]
ნინო თათრიშვილი

ნინო თომას ასული თათრიშვილი (დ. 3 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 20 სექტემბერი], 1908, თბილისი, — გ. 7 სექტემბერი, 1994, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1949), პროფესორი (1954). საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი 1928 წელს. 1928–1940 წლებში მუშაობდა საკავშირო მინერალოგიური ნედლეულის ინსტიტუტის ამიერკავკასიის განყოფილებაში, 1940 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში. 1937–1950 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მისი შრომები ძირითადად ეხება გრანიტოიდების პეტროლოგიას, სხვადასხვა შედგენილობისა და გენეზისის საწყისი ქანების მეტასომატური გრანიტიზაციის პრობლემებს, მინერალური ფაციესების სისტემატიკას, მეტამორფიზმის ზოგად საკითხებს. Магматическая деятельность в Грузии в допалеозое и палеозое, Тб., 1948; Магматизм Грузии и связанные с ним рудообразования, М., 1959 (თანაავტ. Г. М. Заридзе). შენგელია დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 574. შენგელია დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 450. ზარიძე გ., მოგონებები, თბ., 1997.
იოჰანეს იტენი

იოჰანეს იტენი (Johannes Itten; 11 ნოემბერი, 1888 - 27 მაისი, 1967) — შვეიცარიელი მხატვარი, დიზაინერი, მწერალი და ხელოვნებათმცოდნე, ასწავლიდა ბაუჰაუზის სკოლაში. დაიბადა ზუდერნ-ლინდენში, შვეიცარია. 1904-08 წლებში სწავლობდა დაწყებითი სკოლის მასწავლებლის სპეციალობით. 1908 წელს ფრიდრიხ ფრობელის მეთოდებს გაეცნო და ფსიქოანალიზის იდეებს გაეზიარა. მოგვიანებით ჟენევის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში სწავლობს, თუმცა მალევე ბერნში ბრუნდება, იქაური სწავლების მეთოდებით იმედგაცრუების გამო. მის დრო ბერნ-ჰოფვილის მასწავლებელთა აკადემიაში ერნსტ შნაიდერთან გაცილებით პროდუქტიული აღმოჩნდა, რამაც გავლენა იქონია შემდგომში ბაუჰაუზში მასწავლებლობის დროს.
გიულსუნ საღლამერი

გიულსუნ საღლამერი (თურქ. Gülsün Sağlamer; დ. 1945, ტრაპიზონი, თურქეთი) — თურქი არქიტექტორი, აკადემიკოსი. საღლამერი დაიბადა 1945 წელს, ტრაპიზონში. მის მშობლიურ ქალაქში დაწყებითი და საშუალო განათლების მიღების შემდეგ, მან სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის (ITU) არქიტექტურის სკოლაში ჩააბარა. თავისი სადოქტორო კვლევები, 1975-1976 წლებში, დიდ ბრიტანეთში, კემბრიჯის უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე, მარტინის ცენტში ჩაატარა. შემდგომში, ის დაბრუნდა სტამბოლში. 1978 წელს, იგი სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი და 1988 წელს სრული პროფესორი გახდა. 1993-1995 წლებში, ჩრდილოეთ ირლანდიის ბელფასტის დედოფლის უნივერსიტეტში მოწვეული პროფესორი იყო. 1996-2004 წლებში, ის აირჩიეს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორად. ასე, იგი თურქეთში პირველი ქალი რექტორი გახდა. არის ევროპის ქალ-რექტორთა ასოციაციის პრეზიდენტი. 2005-2009 წლებში, აირჩიეს ევროპის უნივერსიტეტთა ასოციაციის (EUA) მმართველთა საბჭოში. მოგვიანებით, იგი აირჩიეს ქადირ ჰასის უნივერსიტეტის სამეურვეო საბჭოში და თურქეთის ტექნოლოგიისა და ტექნოპარკების პრეზიდენტად. ამჟამად იგი გაზეთ „ღია სახლის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრია. ↑ European Woman Rectors official page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-19. ციტირების თარიღი: 2018-05-08. ↑ Who's who page (თურქული) ↑ İstanbul technical University page (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-17. ციტირების თარიღი: 2018-05-08. ↑ University of Massaachuttes Press. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-18. ციტირების თარიღი: 2018-05-08.
გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი

გიოვჰარ აღას ზედა მეჩეთი (აზერ. Yuxarı Gövhar Ağa məscidi; სომხ. Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ, ასევე გიოვჰარ აღას ჯუმა მეჩეთი (აზერ. Gövhər ağanın Cümə məscidi) — მეჩეთი აზერბაიჯანის ქალაქ შუშას რვიდან ერთ-ერთ უბანში. როგორც აღნიშნავს მეშედიხანუმ ნეიმეთი, მეჩეთი, „ყარაბაღნამეს“ ავტორი, XIX საუკუნის აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი მირზა ჯამალი, აშენდა იბრაჰიმ ხანის ბრძანებით „1182 წელს (1663–1769)“. მეჩეთი განაახლა აზერბაიჯანელმა არქიტექტორმა ქერბალაი სეფი-ხან ყარაბაღიმ, იბრაჰიმ ხანის ქალიშვილის გევარი-აღას განკარგულებით 1883–1885 წლებში. ა. სალიმოვას მონაცემებით, გიოვჰარ აღას მეჩეთს გააჩნია ყარაბაღის რეგიონის მეჩეთებისთვის დამახასიათებელი შიდა სივრცე — ქვის კოლონებით ორსართულიან გალერეებად დაყოფა და გუმბათოვანი გადახურვის გამოყენება. მეჩეთი ვ. ვერესჩაგინის ნახატზე. 1860 წელი მეჩეთი აზერბაიჯანის მარკაზე. მეჩეთის მაკეტი ჰეიდარ ალიევის კულტურულ ფონდში ↑ Город Шуши — Политический и Культурно-Исторический центр Карабаха. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-16. ციტირების თარიღი: 2018-05-09. ↑ Эпиграфические памятники Карабаха ↑ ВЛИЯНИЕ ХРИСТИАНСТВА НА АРХИТЕКТУРУ АЗЕРБАЙДЖАНА. bakililar.az. ციტირების თარიღი: 8 სექტემბერი, 2020.