laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
წმინდა მიწა

წმინდა მიწა (ებრ. אֶרֶץ הַקוֹדֵשׁ; ლათ. Terra Sancta; არაბ. الأرض المقدسة) — არეალი იორდანედან ხმელთაშუა ზღვამდე, იორდანეს აღმოსავლეთ ნაპირის ჩათვლით. იგი არის ტრადიციული სინონიმი ისრაელის მიწისა და ისტორიული პალესტინისა. იგი მოიცავს ისრაელს, პალესტინის ნაწილს, დასავლეთ იორდანიას, სამხრეთ ლიბანს და სამხრეთ-დასავლეთ სირიას. იგი მიიჩნევა წმინდად როგორც ებრაელებისთვის, ასევე ქრისტიანებისა და მუსლიმებისთვის. ეს ტერიტორია წმინდაა იერუსალიმის რელიგიური მნიშვნელობით. იგი არის ებრაელების უწმინდესი ქალაქი, ქრისტიანებისათვის იესოს მოღვაწეობის მთავარი არეალი და მუსლიმებისთვის ისრის და მირჟის ადგილი. ამ ტერიტორიის სიწმინდემ ქრისტიანობაში, შუა საუკუნეებში გამოიწვია ჯვაროსნული ლაშქრობები. ჯვაროსნები ცდილობდნენ მუსლიმთაგან დაეხსნათ „წმინდა საფლავი“, რომელიც მათ ბიზანტიას წაართვეს. წმიდა მიწაზე მრავალი ადგილი უკვე დიდი ხანია არის აბრაამის რელიგიის მიმდევრების, მათ შორის იუდეველების, ქრისტიანების, მუსლიმებისა და ბაჰაელების ერთ-ერთი მთავარი მოსალოცი ადგილი. პილიგრიმები ჩადიან წმინდა მიწაზე, რათა შეეხონ და იხილონ თავიანთი რწმენის ფიზიკურ გამოვლინებები და ადასტურებენ თავიანთ რწმენას წმინდა კონტექსტში კოლექტიური აღელვებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა მიწა Manuscripts from the Holy Land Shapell Manuscript Foundation "Description of the Holy Land", 1585 map depicting the Holy Land at the time of Jesus, World Digital Library
ჯანეტ ბრაუნი

ჯანეტ ბრაუნი (დ. 13 მაისი, 1934) — ორგანული ქიმიის მკვლევარი, ისტორიკოსი და მწერალი. ბრაუნი დაიბადა 1934 წელს, ბრონქსში (ნიუ-იორკი) და მისი ოჯახის სტეიტენ-აილენდში გადასვლის შემდეგ საშუალო სკოლაში შევიდა. ბრაუნმა 1956 წელს ქიმიის ბაკალავრის ხარისხით ჰანტერის კოლეჯი დაამთავრა. ის იყო ამ კოლეჯის ორიდან ერთ-ერთი ქიმიის პროგრამაზე მოსწავლე პირველი აფრო-ამერიკელი. 1958 წელს მინესოტას უნივერსიტეტი ორგანულ ქიმიაში მაგისტის ხარისხით დაამთავრა და ამით პირველი აფრო-ამერიკელი ქალი გახდა, ვინც ეს შეძლო. მაგისტრის ხარისხის მოპოვების შემდეგ მან „CIBA-ას“ ფარმაცევტულ კომპანიაში კვლევები დაიწყო ნარკოტიკების ტუბერკულოზის სამკურნალოდ გამოყენების მიმართულებით. 1969 წელს ბრაუნი კომპანია „Merck & Co-ში“ გადავიდა, სადაც ქიმიური კვლევები გააგრძელა. 1993-2002 წლებში ის იყო ნიუ-ჯერსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის წევრი. ბრაუნი მუშაობდა ეროვნული სამეცნიერო ფონდში და იყო ამერიკის ქიმიის საზოგადოების ისტორიკოსი. ბრაუნმა ხელი შეუწყო აფრო-ამერიკელების ბიოგრაფიული პროფილების პროგრამას. 2011 წელს დაწერა წიგნი „აფრო-ამერიკელი ქიმიკოსი ქალები“. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 https://www.thehistorymakers.org/biography/jeannette-brown-42 ↑ https://www.acs.org/funding/awards/acs-award-for-encouraging-disadvantaged-students-into-careers-in-the-chemical-sciences/past-recipients.html ↑ Brown, Jeannette E. (Jeannette Elizabeth), 1934- - LC Linked Data Service (Library of Congress). ციტირების თარიღი: 2015-11-13. ↑ Making a Difference with Research: Profile of Jeannette Brown (27 Feb 2015). ციტირების თარიღი: 21 February 2016. ↑ 5.0 5.1 Jeannette Brown. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 21 February 2016. ↑ 6.0 6.1 Grezlla, Paul (March 16, 2012). „Chemical reactions Hillsborough chemist shares pioneering stories of black women“. My Central Jersey. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ნოემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 13 November 2015. ↑ Jeanette E. Brown, Chemist, Historian, and author of "African American Women Chemists," to Speak August 18. Berkeley Lab (30 July 2014). ციტირების თარიღი: 13 November 2015. ↑ Chemist Becomes Historian. North Jersey Section – American Chemical Society. ციტირების თარიღი: 13 November 2015. ↑ Neal, Sharon L. (2 April 2012). „Black Women, Chemistry Pioneers“. Chemical & Engineering News. 90 (14): 46–7.
ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)

ზენიტი (რუს. Футбольный клуб «Зенит»), აგრეთვე ცნობილია როგორც ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი — რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ სანქტ-პეტერბურგიდან. დაარსდა 1925 წელს (ან 1914 წელს, რუსული წყაროების მიხედვით). ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში. სსრ კავშირის ჩემპიონი (1984) და ბრინჯაოს პრიზიორი (1980), სსრ კავშირის თასის მფლობელი (1944), რუსეთის პრემიერლიგის ცხრაგზის ჩემპიონი, სამგზის ვიცე-ჩემპიონი და ოთხგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, რუსეთის თასის ოთხგზის და რუსეთის სუპერთასის ექვსგზის მფლობელი, უეფა-ს თასისა (2008) და უეფა-ს სუპერთასის (2008) მფლობელი. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჩემპიონი: 1984 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1980 საბჭოთა კავშირის თასი თასის მფლობელი: 1944 ფინალისტი: 1984 რუსეთის პრემიერლიგა ჩემპიონი (9): 2007, 2010, 2011–12, 2014–15, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022–23 ვიცე-ჩემპიონი (3): 2003, 2012–13, 2013–14 ბრინჯაოს პრიზიორი (4): 2001, 2009, 2015–16, 2016–17 რუსეთის თასი თასის მფლობელი (4): 1998–99, 2009–10, 2015–16, 2019–20 ფინალისტი: 2001–02 რუსეთის სუპერთასი თასის მფლობელი (8): 2008, 2011, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2023 ფინალისტი (3): 2012, 2013, 2019 რუსეთის ლიგის თასი თასის მფლობელი: 2003 უეფა-ს ევროპა ლიგა თასის მფლობელი: 2007–08 უეფა-ს სუპერთასი თასის მფლობელი: 2008 უეფა-ს ინტერტოტოს თასი ფინალისტი: 2000 Наш «Зенит». / Сост. Ю. Ф. Коршак. — Л.: Лениздат, 1985. — 142 с. — 100 000 экз. Измайлов А. Ф. В алых футболках — ленинградцы. — Л.: Лениздат, 1986. — 142 с. — 50 000 экз. Агеевец В. У. «Зенит» (фрагменты истории) / В. У. Агеевец. — СПб.: Издательство «Шатон», 2005. — 208 с. — 2000 экз. — ISBN 5-94988-009-9 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი) ოფიციალური საიტი „ზენიტის“ მატჩები, მოთამაშეები, სტატისტიკა „ზენიტის“ ფეხბურთელები (1936–2022) ↑ პეტროვსკის სტადიონი». სკ ზენიტის ოფიციალური საიტი
მხატვრული ქსოვილი

მხატვრული ქსოვილი — საფეიქრო ნაწარმი (ხელით ან მანქანით დამზადებული), რომელიც შემკულია მხატვრული ორნამენტით, აქვს ლამაზი ფერი, გამოირჩევა დამუშავების მაღალი მხატვრული ღირებულებით. მხატვრული ქსოვილი დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნაწარმოებია. მისი ორნამენტი შექმნილია ფერადი ძაფების ერთმანეთთან გადალახვით, დაჩითვით ან ქარგვით. ამ ხერხებს უძველესი დროიდან იცნობდა თითქმის ყველა ხალხი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 275.
დელავერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დელავერი შეიძლება აღნიშნავდეს: დელავერი — მდინარე აშშ-ში დელავერი — ყურე ატლანტის ოკეანეში დელავერი — შტატი აშშ-ში
აბზელილოვოს რაიონი

აბზელილოვოს რაიონი (ბაშკ. Әбйәлил районы; რუს. Абзелиловский район) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფ. ასკაროვო. რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის ურალისპირეთის ცენტრალურ ნაწილში. მისი ტერიტორიის ფართობია 4,3 ათ. კმ². რაიონის ტერიტორიის ნაწილი დაფარულია ტყით. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე დიდი და პატარა კიზილი, იანგელკა, სათავეს იღებს მდინარე საკმარა, რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს 33 ტბა. რაიონზე გაივლის ურალთაუსა და ირენდიკის ქედები, რომელთა გაგრძელებასაც წარმოადგენს ქედი კრიკტითაუ (უმაღლესი მწვერვალი მთა კარატაში — 1118 მ.). ბაშკირეთის ყველაზე ღრმა ტბა არის ბანოე (28 მ.), აქვე მდებარეობს მარილიანი ტბა მულდაკული, ორივე მათგანი ბუნების ძეგლია 1965 წლიდან. მულდაკულის ტბაზე მდებარეობს ბაშკირეთში ერთადერთი თევზსაშენი. ურალში ყველაზე ძველი არქეოლოგიური ძეგლად ითვლება პირველყოფილი ადამიანის სადგომი ურტა-ტუბე, რომელიც მდებარეობს ტბა კარაბალიკტის ნაპირზე. აბზელილოვოს რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი. აბზელილოვოს რაიონი მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. 1950-იანი წლებიდან მოიპოვებენ ოქროს, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში კუსიმოვის, ელემბეტოვისა და ნიაზგულოვის საბადოებში მოიპოვებდნენ მარგანეცს მაგნიტოგორსკის მეტალურგიული კომბინატისათვის. რაიონი ასევე მდიდარია მარმარილოს, იასპისა და კირქვის საბადოებით. 2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: ბაშკირები  — 88,6 %, რუსები — 8,6 %, თათრები — 1,6 %, სხვა ეროვნების პირები — 1,2 %. აბზელილოვოს რაიონში არის 91 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში. აბზელილოვოს რაიონის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი. საბჭოთა კავშირის გმირის, გენერალ ტაგირ კუსიმოვის სახლ-მუზეუმი. სოფელ ასკაროვოს ფიზკულტურულ-გამაჯანსარებელი კომპლექსი. სოფელ ასკაროვოს სამთო-სათხილამურო კომპლექსი. აბზელილოვოს რაიონი ბაშკირეთის ენციკლოპედიაში აბზელილოვოს რაიონის ოფიციალური საიტი ↑ OKTMO <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4330203"></a> ↑ Абзелиловский район Республики Башкортостан. www.abyalil.ru. ციტირების თარიღი: 2015-09-08. ↑ Справочно-информационный ресурс «Кто есть кто в республике Башкортостан». personarb.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-09-08. ↑ Органы власти и организации. www.bashkortostan.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-10. ციტირების თარიღი: 2015-09-08. ↑ § 1 ↑ Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-09. ციტირების თარიღი: 2013-03-05. ↑ Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-11-19. ციტირების თარიღი: 2017-04-25. ↑ Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населённых пунктов» (Принят Государственным Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)
სერხი რობერტო

სერხი რობერტო კარნისერი ესპ. Sergi Roberto Carnicer; დ. 7 თებერვალი, 1992, რეუსი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონისა“ და ესპანეთის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. კლუბში თამაშობს ასევე მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. 2009–2013 წლებში ირიცხებოდა „ბარსელონის“ მეორე გუნდში, მაგრამ ხშირად იძახებდნენ ძირითად გუნდში. მისი დებიუტი ძირითად გუნდში 2010 წლის ოქტომბერში შედგა, ესპანეთის თასზე გამართულ შეხვედრაში. ჩემპიონთა ლიგაზე პირველი შეხვედრა ჩაატარა მადრიდის „რეალის“ წინააღმდეგ, სანტიაგო ბერნაბეუზე გამართულ მატჩში, რომელშიც კატალონიელებმა 2-0 იმარჯვეს. 2013 წლის ივლისიდან „ბარსელონის“ ოფიციალური წევრია. 2016 წელს, მთავარმა მწვრთნელმა, ლუის ენრიკემ სერხი რობერტოს პოზიცია შეუცვალა და მარჯვენა მცველად დააყენა პრიმერა დივიზიონის მატჩებში. ახალი პოზიცია სერხიმ კარგად მოირგო და გუნდისათვის არანაკლებ პროდუქტიული გახდა. ბარსელონა:(25) ესპანეთის ჩემპიონი: 7 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2022–23 ჩემპიონთა ლიგა: 2 2010-11, 2014–15 ესპანეთის თასი: 6 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 ესპანეთის სუპერთასი: 6 2010, 2011, 2013, 2016, 2018, 2023 უეფა-ს სუპერთასი: 2 2011, 2015 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2 2011, 2015 კატალონიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2016–17 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სერხი რობერტო“ ვიკისაწყობში. სერხი რობერტო — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი სერხი რობერტო დაარქივებული 2019-12-08 საიტზე Wayback Machine. — ფიფა-ს ჩანაწერი სერხი რობერტო დაარქივებული 2011-01-08 საიტზე Wayback Machine. — უეფა-ს ჩანაწერი სერხი რობერტო — BDFutbol სერხი რობერტო — National-Football-Teams.com სერხი რობერტო — Soccerway სერხი რობერტო — Transfermarkt ↑ Sergi Roberto profile · When Sergi Roberto was 14 years old he traded the town of Reus for La Masia. The ex-Nàstic Tarragona midfielder improved year after year until he became a crucial player for Luis Enrique’s Barça B team. Sergi Roberto made his official debut for Barça on 10 November 2010 in a 5-1 Copa del Rey victory over Ceuta at Camp Nou. The versatile midfielder is now an experienced member of the season and in the 2017/18 he extended his contract with the blaugranes. He can play in midfield or at right back and he will be part of the Club's history thanks to his historic sixth goal in the famous 6-1 comeback victory over PSG in the 2016/17 Champions League. წყარო: FC Barcelona Official website. წაკითხვის თარიღი: 8 დეკემბერი, 2019.
ატლასი (თანამგზავრი)

ატლასი — პლანეტა სატურნის შიდა თანამგზავრი. 1980 წელს, ხომალდ ვოიაჯერის მიერ გამოგზავნილ ფოტოებზე აღმოაჩინა რიჩარდ ტერილმა; იმ დროს მას S/1980 S 28 ეწოდა. 1983 წელს ოფიციალურად უწოდეს ბერძნული მითოლოგიის ტატანის — ატლასის სახელი, რადგან სატურნის რგოლები „მხრებით უჭირავს, როგორც ტიტან ატლასს ცა ეჭირა დედამიწის თავზე. ასევე უწოდებენ სატურნი XV-ს. ატლასი გარე, ბასრ A რგოლთან მდებარე უახლოესი თანამგზავრია და დიდხანს მიიჩნეოდა, რომ რგოლის მწყემსი თანამგზავრი იყო. მაგრამ ახლა უკვე ცნობილია, რომ რგოლის გარე კიდე 7:6 ორბიტულ რეზონანსშია უფრო დიდ და შორეულ მთვარეებთან — იანუსთან და ეპიმეთესთან. ხომალდ „კასინის“ მიერ 2005 წელს გადაღებულ ფოტოზე გამოჩნდა ატლასის უხეში, სფერული ცენტრი, რომელიც გარშემორტყმულია დიდი, გლუვი, ეკვატორული ქედით. ასეთი უჩვეულო და გამორჩეული სტრუქტურის ახსნა ისაა, რომ ატლასმა გამოზიდა და შეაგროვა რგოლის ნივთიერებები. ატლასი მნიშნელოვნადაა შეშფოთებული პრომეთეს მიერ, ასევე პანდორას დაბალი გრადუსით, რის გამოც, მისი ორბიტა კეპლერული ორბიტისგან 600 კილომეტრითაა დაშორებული და პერიოდი 3 წელიწადს შეადგენს. იქიდან გამომდინარე, რომ პრომეთესა და პანდორას ორბიტები ქაოტურია, შესაძლოა ასეთივე იყოს ატლასის ორბიტაც. ატლასის სამხრეთი პოლუსი (12 ივნისი, 2007) ატლასი - კასინი (8 ივნისი, 2005). ატლასი - A რგოლი და F რგოლი (30 ივნისი, 2006). ატლასი A რგოლთანა ხლოს (6 დეკემბერი, 2015). ატლასი F რგოლთან ახლოს (9 მაისი, 2005). Green, Daniel W. E. (September 9, 2004). „S/2004 S 3, S/2004 S 4, and R/2004 S 1“. IAU Circular. 8401. ციტირების თარიღი: 2011-12-30. Lakdawalla, Emily. (June 13, 2007) Funny little Atlas. The Planetary Society weblog. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-12. ციტირების თარიღი: 2011-12-30. Marsden, Brian G. (November 13, 1980). „1980 S 28“. IAU Circular. 3539. დაარქივებულია ორიგინალიდან (discovery) — 2011-12-13. ციტირების თარიღი: 2011-12-30. Marsden, Brian G. (September 30, 1983). „Satellites of Jupiter and Saturn“ (naming the moon). IAU Circular. 3872. ციტირების თარიღი: 2011-12-30. Spitale, J. N.; Jacobson, R. A.; Porco, C. C.; Owen, W. M., Jr. (2006). „The orbits of Saturn's small satellites derived from combined historic and Cassini imaging observations“ (PDF). The Astronomical Journal. 132 (2): 692–710. Bibcode:2006AJ....132..692S. doi:10.1086/505206. Thomas, P. C. (July 2010). „Sizes, shapes, and derived properties of the saturnian satellites after the Cassini nominal mission“ (PDF). Icarus. 208 (1): 395–401. Bibcode:2010Icar..208..395T. doi:10.1016/j.icarus.2010.01.025.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ატლასი (თანამგზავრი) Atlas Profileby NASA's Solar System Explorationდაარქივებული 2007-06-09 საიტზე Wayback Machine. The Planetary Society: Atlas NASA factsheet
აზერბაიჯანული ზებუ

აზერბაიჯანული ზებუ (აზერ. Azərbaycan zebusu) — აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არსებული ზებუ. შავი პირუტყვის (Bos tarurus) სპეციალური ფორმა. გამოირჩევა ქონით და კუნთებით. არსებობს თეთრი, შავი, ყვითელი, ნარინჯისფერი, წითელი, და ნაცრისფერსა და თეთრის ნარევი ზებუ. აზერბაიჯანში ზებუს გავრცელების პირველი ნიშნები ძვ. წ. 2500-2000 გვხვდება. 1883 წელს, ფრანგი არქეოლოგის, ჟან დემორგანის მიერ, ლენქორანში ნაპოვნი იშვიათი შტამპი, რომელზეც ზებუს გამოსახულებაა, ზუსტად ამაზე მეტყველებს. რესპუბლიკის რეგიონებში, კერძოდ ლენქორანში, ასტარაში, ლერიქსა და მასალიში, ფართოდ გამოიყენება ჰიბრიდული და უკვე გაუმჯობესებული ზებუს ჯიში. მაღალი ხორციანობის ხარისხით და რძით (ცხიმი 5.5%) გამორჩეული ზებუ, ძალიან ეფექტიანი ცხოველია. ძრია 250-280 კგ, ხოლო ხარი 350-420 კგ შეუძლია გახდეს. აზერბაიჯანის ენდემური ცხოველების გენოფონდი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Azərbaycan zebusu // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — II cild. Bakı, — Səh.: 552.
კუ-ბაბა

კუ-ბაბა — ძველი შუმერის ქალაქ ქიშის მმართველი ქალი ძვ. წ. XXIV საუკუნის დასაწყისში. იგი არის ერთადერთი ქალი მმართველი ქიშის მესამე დინასტიაში, რომელიც მოხსენებულია მეფეთა სიაში. მოგვიანებით მიიჩნიეს როგორც შუმერულ-აქადური მითოლოგიის ნაწილი. ტრადიციის თანახმად კუ-ბაბა ითვლება ქიშის მესამე და მეოთხე დინასტიების ფუძემდებლად. ძველი შუმერული ხელნაწერი „მეფეთა სია“ გვამცნობს, რომ თავდაპირველად კუ-ბაბა ტავერნის ან დუქნის მფლობელი. მან შეძლო ხელისუფლებაში მოსვლა დრამატულ მომენტში, როდესაც წინამორბედი ქიშის მეორე დინასტია დაეცა ურუქთან ბრძოლაში.ამ თვალსაზრისით უცნობია სხვა ასეთი დაბალი წარმოშობის ქალი შუმერის ისტორიაში, რომელმაც შელო და მიაღწია მმართველობის მწვერვალებს. „მფეთა სია“ მის შესახებ წერს, რომ მან გააძლიერა ქიში“. სიის თანახმად კუ-ბაბა ქვეყანას მართავდა 100 წელი. მიაღწია დამოუკიდებლობას ლაგაშის მმართველის ენანთუმ I-ისა და ურუქის მმართველ ენ-შაკუშანისაგან. ესაგილას ქრონიკაში საუბარია, რომ იგი არის სემიტური ქალაქის, აკშაკის მმართველის ფუზურ-სამუკანის თანამედროვე. ღმერთმა მარდუქმა მას ერთგულებისათვის მისცა ძალაუფლება “მთელს მსოფლიოზე“. მისი მმართველობის სიძლიერეზე შესაძლებელია საუბარი, რადგან იგი მოხსენიებულია ასურბანიფალის ბიბლიოთეკის წარღვნის შემდეგი პერიოდის სიებში. არ არის გამორიცხული, რომ მისი ისტორია საფუძვლად დაედო თქმულებებს ბაბილონეთის დედოფალ სემირამიდას შესახებ. მოგვიანებით კუ-ბაბა მიიჩნიეს, როგორცმესოპოტამიის ქალ-ღმერთი. კერძოდ, იგი იყო ქალღმერთი, რომელიც იცავდა ქალაქ ქარხემიშს. მისი გამოსახულება გავლენას ახდენს მოგვიანო პერიოდის ანატოლიურ ქალღმერთ კიბელეზე. История Древнего Востока. Зарождение древнейших классовых обществ и первые очаги рабовладельческой цивилизации. Часть 1. Месопотамия / Под редакцией И. М. Дьяконова. — М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1983. — 534 с. — 25 050 экз. Белицкий Мариан. Шумеры.Забытый мир / Пер. с польского. — М.: Вече, 2000. — 432 с. — (Тайны древних цивилизаций). — 10 000 экз. — ISBN 5-7838-0774-5. Древний Восток и античность. // Правители Мира. Хронологическо-генеалогические таблицы по всемирной истории в 4 тт.] / Автор-составитель В. В. Эрлихман. — Т. 1. "The Weidner 'Chronicle' mentioning Kubaba" დაარქივებული 2006-02-28 საიტზე Wayback Machine. . From Grayson, A. K. (1975). Assyrian and Babylonian Chronicles. Munn, Mark (2004). "Kybele as Kubaba in a Lydo-Phrygian Context" დაარქივებული 2010-05-16 საიტზე Wayback Machine. : Emory University cross-cultural conference "Hittites, Greeks and Their Neighbors in Central Anatolia" (Abstracts) Laroche Emmanuel, "Kubaba déesse anatolienne, et le problème des origines de Cybèle", Eléments orientaux dans la religion grecque ancienne, Paris 1960, p. 113-128. Vermaseren, Maarten J., Cybele and Attis; the Myth and the Cult, A.M.H. Lemmers, Trans., Thames and Hudson, London. (1970) Ниппурский царский список
თესალონიკის თემი

თესალონიკის თემი (ბერძ. θέμα Θεσσαλονίκης — სამხრეთ ბალკანეთში მდებარე სამხედრო-სამოქალაქო თემი ბიზანტიის იმპერიაში. მოიცავდა ცენტრალურ და დასავლეთ მაკედონიის სხვადასხვა ნაწილს და თოსალონიკს, იმპერიის მეორე მნიშვნელოვან ქალაქს. გვიან ანტიკურ ხანაში, თესალონიკე იყო რომის პროვინციის — მაკედინიის, მაკედონიის დიოცეზის და ილირიის პრეტორიანული პრეფექტურის დედაქალაქი. მე-7 საუკუნიდან, სლავების შემოსევებიდან, თემი მოიცავდა თესალინიკს და მის შემოგარენს. მას მართავდა ეპარქი, თუმცა მე-9 საუკუნის დასაწყისში მისი მმართველობა სტრატეგოსს დაევალა. თესალონიკის სტრატეგოსი პირველად 836 წელს მოიხსენიება, მაგრამ მიხეილ II-ის მიერ ლუი I-სათვის მიწერილი წერილის მიხედვით შესაძლოა იმის ვარაუდი, რომ ეს თემი 824 წელს უკვე არსებობდა. მისი დაარსების თარიღად ასევე მოიხსენიებენ 809 წელს, როდესაც ნიკიფორე I-მა ანტი-სლავური კამპანიის დროს გააvრცელა ბიზანტიის იურისდიქცია ქალაქზე. მე-9 საუკუნეში თესალონიკის თემის არმია 2 000 კაცს შეადგენდა. მისი საზღვრები აღმოსავლეთით მდინარე სტიმონამდე და ამავე დასახელების თემამდე ვრცელდებოდა. მას სამხრეთით ჰელადა, ხოლო ჩრდილოეთით თესალია ესაზღვრებოდა. თესალონიკის თემის დასავლეთი და ჩრდილოეთი საზღვრების დაუდგენლობამ გამოიწვია კონფლიქტი ბიზანტიასა და სლავურ ტომებს, ხოლო მოგვიანებით ბიზანტიასა და ბულგარელებს შორის. იოანე I-ის დროს, ერთ-ერთი დუქსი არმიით ჩავიდა ქალაქში და სტრატეგოსთან ერთად დაიწყო თანა-მმართველობა, ამ უკანასკნელის მოვალეობების თავის თავზე აღებამდე. XI საუკუნეში თესალონიკის დუკატონი იმდენად მნიშვნელოვანი თანამდებობა იყო, რომ ისინი ხშირად სამეფო ოჯახის წარმომადგენლები იყვნენ. ქალაქი და მაკედონიის დიდი ნაწილი მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ გახდა თესალონიკის სამეფოს ნაწილი. 1224 წელს იგი ეპირის დესპოტატმა შეიერთა. თემი აღდგა 1246 წელს, მას შემდეგ, რაც იგი ნიკეის იმპერიამ შეიერთა. იგი საბოლოოდ გაანადგურეს ოსმალებმა 1392 წელს. Kazhdan, Alexander, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. New York and Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6. Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, eds. (1991). Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art, Volume 1: Italy, * North of the Balkans, North of the Black Sea. Washington, District of Columbia: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. ISBN 0-88402-194-7. Oikonomides, Nicolas (1972). Les Listes de Préséance Byzantines des IXe et Xe Siècles (in French). Paris, France: Editions du Centre National de la Recherche Scientifique. Pertusi, A. (1952). Constantino Porfirogenito: De Thematibus (in Italian). Rome, Italy: Biblioteca Apostolica Vaticana. Treadgold, Warren T. (1995). Byzantium and Its Army, 284–1081. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-3163-2. ↑ Kazhdan 1991, p. 2071; Nesbitt & Oikonomides 1991, p. 50. ↑ Oikonomides 1972, p. 352. ↑ 3.0 3.1 3.2 Kazhdan 1991, p. 2073. ↑ Treadgold 1995, p. 29. ↑ Treadgold 1995, pp. 66–69. ↑ Pertusi 1952, pp. 168–169. ↑ Nesbitt & Oikonomides 1991, p. 51; Treadgold 1995, pp. 36, 114.
ოზერნოე (აბზელილოვოს რაიონი)

ოზერნოე (ბაშკ. Озёрный; რუს. Озёрное) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 595 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 33 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 20 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
გიორგი II გურიელი

გიორგი II გურიელი (გ. 1600) — გურიის მთავარი 1566-1583, 1587-1600, როსტომ გურიელის ძე. მის დროს გურიის სამთავრომ შემოიერთა საჯავახოს ნაწილი, ე. წ. გურიის საჯავახო. ცოლად ჰყავდა ლევან I დადიანის ასული, მაგრამ რადგან ლევან დადიანის ძე გიორგიმ გაუშვა საკუთარი ცოლი, რომელიც გიორგი გურიელის და იყო, გურიელმაც გაუშვა მეუღლე. 1568 წელს გურიელმა მხარი დაუჭია იმერეთის მერე გიორგის დადიანის წინააღმდეგ. დადიანმა ოსმალები დაიხმარა დაიბრუნა სამთავრო ხელისუფლება გურიელიც დაამარცხა და მიიმხრო. გიორგი მეფე შეეცადა მათ შორის შუღლის ჩამოგდებას და დაიმოყვრა გიორგი გურიელი. ამის შემდეგ მათ მალევე ოდიშის სამთავროს დაიკავეს. ლევან დადიანი სტამბოლში გადაიხვეწა, რათა დახმარება ეთხოვა სულთნისათვის. არზრუმ-ტრაპიზონის საფაშოების ლაშქრით ლევან დადიანმა გურიელის დაშინება შეძლო, 10 ათასი დრაჰკანი გადაახდევინა და მარტივად შემოიმტკიცა ოდიში. გურიელმა და დადიანმა შეერთებული ძალით წაართვეს გიორგი II-ს საჯავახო და შუაზე გაიყვეს. ლევან დადიანის გარდაცვალების შემდეგ 1572 წელს გიორგი გურიელი მამია IV დადიანს დაუმოყვრდა და მას თავისი და შერთო ცოლად. გურიელმა და მამია დადიანმა გააძევეს გიორგი III დადიანი. 1578 იმერეთის მეფის გიორგი II-ის ხელშეწყობით გიორგი დადიანი შეურიგდა გიორგი გურიელს, გადაუხადა მას 10 000 დრაჰკანი, დაუთმო ხობი და ტახტი დაიბრუნა. მამია დადიანს მისცეს ჭილაძის მამულები საუფლისწულოდ. ამის შემდეგ მან დაამარცხა ბათულია დადიანი, რომელიც საჯავახოდან აუჯანყდა დადიანებს. გიორგი II-მ იმერეთის მეფე გიორგის დავალებით დაამარცხა დადიანი და საჯავახო თავად დაიკავა. ამ დროს, 1578 წელს, მოიხსენიება სამთავროს ცენტრი ოზურგეთი პირველად წყაროებში, კერძოდ ახალი ქართლის ცხოვრებაში „მაშინ გიორგი გურიელმან ყო ეგრეთ: დაიჭია დათულია და დაატყვევა ოზურგეთს და საჯავახო თვითონ დაიპყრო“. ირან-ოსმალეთის 1578-1590 ომის დროს გიორგი II გურიელი იძულებული გახდა ოსმალეთს დამორჩილებოდა 1582 წელს ის მონაწილეობდა ოსმალეთის ლაშქრობაში ქართლზე. მუხრანის ბრძოლაში ქართლის ლაშქარმა დაამარცხა ოსმალები. 1583 მამია IV დადიანი მოყვრობის მიუხედავად თავს დაესხა გურიელს და დაამარცხა ის. დამარცხებული გიორგი II გურიელი სტამბოლს გაიქცა. გამარჯვებულმა დადიანმა გურიელის გვარიდან გამოძებნა ვინმე ვახტანგი და გურიელად დასვა ის. გიორგი გურიელი 1587 წელს ოსმალთა ჯარის შემწეობით კვლავ გაბატონდა. გურიელმა ეს არ იკმარა და თავს დაესხა იმერეთის მეფეს, განდევნა იგი და ტახტზე თავისი სასურველი კანდიდატურა — ბაგრატ თეიმურაზის ძე დასვა, მაგრამ იმერეთის ამბებში ქართლის მეფე სიმონ I ჩაერია, რომელმაც ბაგრატი დაატყვევა. გიორგი გურიელი, მისი ცოლი ელენე და შვილი მამია მოხსენიებულნი არიან შემოქმედის ეკლესიის ვერცხლის ჯვარზე არსებულ წარწერაში. ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 163. ჩხატარაიშვილი ქ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 26. ↑ ქართლის ცხოვრება, წიგნი II — თბილისი, 1959