laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Wearing the Inside Out

„Wearing the Inside Out“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა ალბომიდან The Division Bell. ეს არის ჯგუფის პირველი სიმღერა „Time“-ის შემდეგ (ალბომიდან The Dark Side of the Moon) რომელზეც რიჩარდ რაიტი ასრულებს მთავარ ვოკალურ პარტიას. სიმღერის სამუშაო სახელწოდება იყო „Evrika“. დუბლები „Evrika (A)“ და „Evrika (B)“ შეტანილია ალბომის The Endless River დამატებით DVD/Blu-Ray დისკებზე. ჯგუფს სიმღერა არასოდეს შეუსრულებია კონცერტებზე, მაგრამ იგი სრულდებოდა დევიდ გილმორის 2006 წლის ტურნეში On an Island. ვიდეო ამ სიმღერით შეტანილია დევიდის DVD დისკში Remember That Night. სიმღერის სტრუქტურულად განსხვავებული ვერსია შეტანილია ალბომის The Division Bell გრამფირფიტის ვერსიაში. რიჩარდ რაიტი – წამყვანი ვოკალი, კლავიშებიანი საკრავები, Hammond-ის ორგანი, პიანინო დევიდ გილმორი – გიტარები, ვოკალი, ბას-გიტარა ნიკ მეისონი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია დამატებითი მუსიკოსები დიკ პერი – საქსოფონი ჯონ კერინი – პროგრამირება გაი პრეტი – ბას გიტარა სემ ბრაუნი, დურგა მაკბრუმი და კეროლ კენიონი – ბეკ-ვოკალები ↑ სტრონგი, მარტინ ჩ. (2004). The Great Rock Discography, მეშვიდე, ედინბურგი: Canongate Books, გვ. 1177. ISBN 1-84195-551-5.  ↑ მებეტი, ენდი (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. ლონდონი: Omnibus Press. ISBN 0-7119-4301-X.
მაჩიტასებრნი

მაჩიტასებრნი (ლათ. Campanulaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, ბუჩქბალახები, ზოგჯერ ბუჩქები და ტანდაბალი ხეებია. 70-მდე გვარის 2000-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, მხოლოდ 2 გვარია ტროპიკების მთებში. საქართველოში 4 გვარის 78-მდე სახეობაა. სახეობათა სიმრავლით და გავრცელებით უფრო მნიშვნელოვანი გვარია მაჩიტა. მაჩიტასებრთა ბევრი სახეობა დეკორატიულია. ზოგი იხმარება ხალხურ მედიცინაში, ხოლო, ზოგიერთი სარეველაა. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510.
მაჩუბი

მაჩუბი, ბაჩუბ, მაჩვიბ — ძველი სვანური სახლის („ქორ“) ქვედა სართული, ოჯახის ზამთრის საცხოვრებელი. ცენტრში გამართული იყო კერა. კერის მდებარეობა განსაზღვრავდა მაჩუბის გეგმას: კერის წინა მხარე მიმართული იყო შემოსასვლელი კარისაკენ, რომელიც უმთავრესად აღმოსავლეთი კედლის ჩრდილოეთ კუთხეში იყო მოთავსებული. კერის უკანა მხარე იყო საქალებო, წინა — საკაცებო. მტკიცე წესად იყო დადგენილი კერის გარშემო ოჯახის წევრთა დასხდომა სქესისა და ასაკის მიხედვით. ზამთრობით ოჯახთან ერთად მაჩუბში, სპეციალურად მოწყობილ გომურში, იმყოფებოდა ბაგურ კვებაზე გადაყვანილი საქონელიც. გომური ადამიანთა სამყოფისაგან გამოყოფილი იყო ხის სქელი ტიხარით, რომელიც მაჩუბს 3 ნაწილად ჰყოფდა (საცხოვრებელი, საქონლის სადგომი და თივის დასაყრელი ბაგა). საქონლის სადგომი გომური მოწყობილი იყო ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივ ხარებისათვის და დასავლეთით — ძროხებისათვის. ხშირად გომურის თავზე დაშენებული იყო წვრილფეხა პირუტყვის სადგომი. მაჩუბის აღმოსავლეთ კითხეში მიშენებული იყო ფიცრული მარანი, რომელშიც საარყე ჭურჭელს ინახავდნენ. მაჩუბის ყველა რიხარის ფასადი მოჩუქურთმებული იყო ორიგინალური გეომეტრიული, ზოომორფული, ანთროპომორფული სახეებითა და ფიგურებით. გარკვეულ დღეებში ტიხრებზე ხატავდნენ მაგიურ ფიგურებს, რომლებშიც ცხოველთა გამოსახულებები ჭარბობდა. მაჩუბი იყო საოჯახო კულტის ცენტრიც, სადაც დღეობებსა და უქმე დღეებში რელიგიურ წეს-ჩვეულებებსა და ლოცვა-ვედრებას ასრულებდნენ (ქალები კერასთან, მამაკაცები — სარკმელთან). კერა აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილ სარკმელთა ერთად საცხოვრებლის წმინდა ადგილად ითვლებოდა. ჩართოლანი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510. ბარდაველიძე ვ., ქსრთული (სვანური) საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები, თბ., 1963; ჩართოლანი მ., ქართველი ხალხის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან, თბ., 1961;
მაჩქათელა

მაჩქათელა (Barbastella barbastellus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ღამურასებრთა ოჯახისა. აქვს შედარებით მოკლე, მაგრამ ძალზე ფართო ყურები, მოკლე და ბლაგვი ცხვირი, გრძელი და ბოლოში წაწვეტებული ფრთები. სხეული დაფარული აქვს გრძელი, ხშირი და რბილი ბეწვით. გავრცელებულია ევროპაში, უკრაინაში, ყირიმში, კავკასიაში. საქართველოში — თბილისში, ბორჯომის ხეობაში. ყველგან მცირერიცხოვანია. სწრაფად დაფრინავს. შობს 2 ნაშიერს. ზამთრობით ძილს ეძლევა. მავნე მწერების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს. ავალიანი რ., ქსე, ტ. 6, გვ. 510, თბ., 1983
ტრირ-კიურენცი

კიურენცი არის ქალაქ ტრირის (რაინლანდ–პფალცი) 19–დან ერთ–ერთი უბანთაგანი. კიურენცი ორი ნაწილისაგან – ალტ–კიურენცისა და ნოი–კიურენცისაგან შედგება. კიურენცი მდებარეობს ქალაქის ცენტრის აღმოსავლეთ ნაწილში და უკავია როგორც მოზელის ხეობის, ასევე აველერტალი პეტრისბერგის პლატოს ჩათვლით, რაც 582,5 ჰექტარს შეადგენს. კიურენცის უბნის მოსახლეობა 8 680 მოსახლეს ითვლის. სავარაუდოდ 9 საუკუნიდან პირველად ამ არეალში დაუწყიათ საიჯარო კარ–მიდამოების (ე.წ. მაიერაიები) აშენება. ქალაქის ეს ნაწილი პირველად 1227 წლიდან მოიხსენიება ოფიციალურ ცნობებში და მისი სახელი კიურენცი უნდა მომდინარეობდეს ცნებისაგან "კურვადა", (Curvada). 1930 წელს კიურენცი შემოუერთებიათ ქალაქ ტრირისთვის. მეორე მსოფლიო ომის დროს კიურენცი ს უბანში არსებული რკინიგზის სადგური და სარკინიგზო კვანძი დაუბომბავთ. 60–იანი წლებიდან აქ ახალშენები ჩნდება და მასთან ერთად იზრდება უბანიც. ამ ახალ დასახლებებს მიეკუთვნება ვაიდენგრაბენი და ჰოლენგრაბენი. ტრირ–კიურენცის უბნის მოსახლეობის 2/3 პეტრისბერგის პლატოზე ცხოვრობს. ტრირ–კიურენცის ისტორიული ნაწილის ბირთვს წარმოადგენს შლოსპარკი და წმიდა ბონიფაციუსის ეკლესია, რომელიც აველერტალის ქვედა ნაწილში მდებარეობს. 1854 წლიდან კიურენცში მდებარეობს ყოვლადწმინდა საკრამენტის მორწმუნე ბენედიქტინელ ქალთა მონატერი. 2005 წელს ნაციონალ–სოციალისტების მიერ დეპორტირებულთა და მოკვიდენებულთა მოსაგონებლად ალტ–კიურენცის უბანში ე.წ. "შტოლპერშტაინები" დაამონტაჟეს. იმ სახლების, ნასახლარების წინ, სადაც ადრე ადამიანები რელიგიური თუ რასობრივი ნიშნით გაასახლეს, დააპატიმრეს და გაანადგურეს, ახლა სპეციალური უჟანგავი ლითონის მემორიალური დაფები არის მიწაში ჩამაგრებული. ამ მემორიალურ დაფებზე, ანუ როგორც მას გერმანიაში უწოდებენ "შტოლპერშტაინებზე" მსხვერპლთა სახელები და გვარებია ამოტვიფრული, ასევე წაიკითხავთ მათ დაბადებისა და გარდაცვალების თარიღებსა და მინიშნებას იმის შესახებ, რომ რამდენიმე წლის წინათ წინამდებარე სახლში ადამიანები ცხოვრებდნენ, რომლებიც მოჰკლეს. შტოლპერშტაინი შემთხვევით არ ჰქვია გერმანიის ისტორიის ამ ფრიად უცნაურ მემორიალურ დაფებს. გერმანულად "შტოლპერნ" ნიშნავს ფეხის წამოკვრას, ხოლო "შტაინ" კი ქვას. ასე რომ, მიწაში ჩაფლულ ამ ხელისგულისოდენა ლითონის ფილებს, ერთგვარი მეტაფორული დატვირთვაც აქვს აქაურთათვის; ისინი ლამის ყოველდღე წარმოჰკრავენ ფეხს საკუთარ ისტორიას. კიურენცის ხედები: www.kürenz.de დაარქივებული 2015-01-28 საიტზე Wayback Machine. ტრირის დაწყებითი სკოლის ოფიციალური საინტერნეტო გვერდი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კიურენცი
მაჩხალროსო

მაჩხალროსო — უღელტეხილი საქართველოს, აზერბაიჯანისა (ბელაქანის რაიონი) და რუსეთის (დაღესტანი) საზღვრების გადაკვეთის წერტილში. მდებარეობს კახეთის მხარეში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონზე, მდინარეების მაწიმისწყლისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და მაჩხალორის (ჯურმუთის მარცხენა შენაკადი) სათავეებთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3000 მ. მიდამოები აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. შემოსილია ალპური მდელოებით. უღელტეხილზე გადადის საცალფეხო გზა, რომელიც ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტს აკავშირებს დაღესტანთან. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510.
მაჩხანის ეკლესია

მაჩხანი ― ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში სოფ. წოდორეთის მახლობლად. წარწერების თანახმად, ეკლესია აშენებულია 853 წელს, არაბთა ბატონობის ხანაში. იგი ერთ-ერთი ადრინდელი და ზუსტად დათარიღებული ძეგლია თბილისის მიდამოებში. ნაგებია ფოროვანი ტუფით. ცალკეული ნაწილები — ლავგარდანი, სამხრეთ შესასვლელის წარწერიანი არქიტრავი, აღმოსავლეთ ფასადზე მოთავსებული წარწერიანი ფილა და კედლის ზედა ნაწილების მოპირკეთება უფრო მკვრივი, მოყვითალო ფერის ქვისაა, შიგნიდან კამარები და აფსიდის კონქი ამოყვანილია რიყის ქვით. ინტერიერში შემორჩენილია მოგვიანო ხანის (XI ს.) მოხატულობის კვალი. ეკლესიის მახლობლად ნასოფლარია. Шмерлинг Р. О., Долидзе В. Г., Барнавели Т. В., Окрестности Тбилиси, Тб., 1960; Чубинашвили Г. Н., Вопросы истории искусства, т. 1, Тб., 1970, с. 173-177; საღარაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაჩხანის ეკლესია გ. ჩუბინაშვილი ― VIII-IX საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა ერთი რიგის დათარიღებისათვის. ჩვენი საუნჯე. ციტირების თარიღი: 4 იანვარი, 2017. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მაჩხარახოხი

მაჩხარახოხი — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ჯეჯორისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და ქეშელთის (ლიახვის სისტემა) წყალგამყოფ რაჭის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3007 მ. აქვს წესიერი კონუსის ფორმა. დანაწევრებულია რადიალურად. მეოთხეულ პერიოდში მთის ირგვლივ მდებარე ადგილებიდან ჯეჯორის ხეობაში ეშვებოდა ორი დიდი მყინვარი. აგებულია ზედაიურული ქვიშაქვებით. შემოსილია ალპური მდელოებით. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510.
მაჩხაფარი

მაჩხაფარი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ცხენისწყლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3524 მ. აგებულია ასპიდური თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კვარციტებით. მაჩხაფარის ძირას ხეობის ტიპის მყინვარებია. უკლება დ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 510.
გერცელ ბააზოვი

გერცელ დავითის ძე ბააზოვი (დ. 28 ოქტომბერი, 1904, ონი — გ. 12 სექტემბერი, 1938) — ქართველი მწერალი. დაიბადა ებრაელი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწის დავით ბააზოვის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის ჰუმანიტარულ ტექნიკუმში (ყოფილი სათავადაზნაურო გიმნაზია), რომელიც დაასრულა 1922 წელს. 1926 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიური ფაკულტეტის იურიდიული განყოფილება. ერთხანს ადვოკატად მუშაობდა, შემდეგ იყო ჟურნალ „საბჭოთა სამართლის“ რედაქციის პ/მგ. მდივანი. 1918 ქუთაისის გაზეთ „ებრაელის ხმაში“ გამოქვეყნდა მისი პირველი ლექსები. 1921-1922 მხატვარ უჩა ჯაფარიძესთან და თეატრმცოდნე დიმიტრი ჯანელიძესთან ერთად გამოსცა ლიტერატურული ჟურნალი „ონი“ (ინიციატორი იყო „ცისფერყანწელი“ პოეტი გრ. ჯაფარიძე). 1922 დამკვიდრდა თბილისში. აქაურ ჟურნალ-გაზეთებში იბეჭდებოდა მისი ლექსები, წერილები და თარგმანები. 1924-1925 ბააზოვის ინიციატივით დაარსდა ქართველ ებრაელთა თვითმოქმედი დრამატული დასი „კადიმა“. ბააზოვის პირველი დრამატული ნაწარმოები იყო ალეგორიულ-სიმბოლური ხასიათის დრამა „დილლეამარი“ (1928, ცალკე წიგნად 1929). ერთსულოვანი აღიარება მოუტანა ბააზოვს ქართველ ებრაელთა ყოფა-ცხოვრების ამსახველმა პიესამ "მუნჯები ალაპარაკდნენ" (1931; დაიდგა მარჯანიშვილის თეატრში 1931-1932, ცალკე წიგნად გამოვიდა 1937).მორალის პრობლემები წარმოაჩინა პოესაში „განურჩევლად პიროვნებისა“ (1933). ისტორიულ-რევოლუციური ხასიათისაა პიესა „იცკა რიჟინაშვილი“ (1936). დაწერა აგრეთვე პიესები „ხაგაი“, „შავი ზღვის პირას“ (1938 რეპეტიციიდან მოიხსნა, რადგან მწერალი 1937 რეპრესირებული იყო; რეაბილიტირებულია სიკვდილის შემდეგ), საბავშვო პიესა „ჭინჭარი“ (იდგმებოდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში) და სხვ. ბააზოვის პროზაული ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია მოთხრობები „შემარიას უკანასკნელი სიტყვა“ და „გელათის ქუჩის დასასრული“ (ორივე 1931), ტრილოგიად ჩაფიქრებული რომანი „ფეთხაინი“ (1934, I ნაწილი რუსულად — 1936) და სხვა. 1938 წელს ემსხვერპლა საბჭოთა პოლიტიკურ რეპრესიებს. ჟღენტი ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 116.
იოსუკე მაცუოკა

იოსუკე მაცუოკა (იაპონ. 松岡洋右; დ. 3 მარტი, 1880, იამაგუტი — გ. 27 ივნისი, 1946, ტოკიო, იაპონია) — იაპონიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიპლომატი. 1940–1941 წლებში იყო საგარეო საქმეთა მინისტი. მისი ხელშეწყობით 1940 წლის 27 სექტემბერს დაიდო სამთა პაქტი გერმანიას, იტალიასა და იაპონიას შორის. 1941 წლის 13 აპრილს ხელი მოაწერა სსრკ-იაპონიის პაქტს ნეიტრალიტეტის შესახებ. სსრკ-ზე გერმანიის თავდასხმის დღიდან (1941) მოითხოვდა სსრკ-ის წინააღმდეგ ომის დაუყოვნებლივ დაწყებას. II მსოფლიო ომში (1939-1945) იაპონიის დამარცხების შემდეგ როგორც ერთ-ერთი მთავარი სამხედრო დამნაშავე გადასცეს საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალს. გარდაიცვალა პროცესის დამთავრებამდე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 511.
მაწაქი

მაწაქი (ლათ. Goebelia alopecuroides) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. მისი ღეროს სიმაღლე 1 მ აღწევს. აქვს კენტფრთისებრი ფოთლები და მტევან ყვავილედში თავმოყრილი თეთრი ან მოყვითალო ყვავილები. გავრცელებულია მცირე და ცენტრალურ აზიაში, ირანში, კავკასიაში, შუა აზიასა და ციმბირში. საქართველოში გვხვდება ქართლსა და კახეთში, დაბლობიდან მოკიდებული მთის შუა სარტყლამდე, ტენიან ადგილებსა და ნათესებში. აბეზარი სარეველაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 513.
მაწიმისწყალი

მაწიმისწყალი, მაწიმი (აზერ. Mazımçay) — მდინარე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტსა და აზერბაიჯანში. სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2720 მ. მაწიმისწყალზე გადის სახელმწიფო საზღვარი საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კავკასიონის წყალგამყოფი ხაზიდან დაწყებული სოფელ მაწიმამდე (18 კმ), რის შემდეგაც იგი მთლიანად გადადის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და მარცხენა მხრიდან უერთდება ამ ორი ქვეყნის საზღვარზე არსებულ მდინარე ალაზანს (21 კმ) აზერბაიჯანის სოფელ ბაირამბინასთან ახლოს. სიგრძე 39 კმ, აუზის ფართობი 326 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა – ზამთარში, წყალმოვარდნა – ზაფხულ-შემოდგომაზე. იყენებენ სარწყავად. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 523.
მაწუხელასებრნი

მაწუხელასებრნი (ლათ. Tabanidae) — სისხლმწოვი მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 6-30 მმ აღწევს. აქვთ მჩხვლეტავ-მწუწნავი პირის ორგანოები. ცნობილია 3000 სახეობა. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველების ექტოპარაზიტებია. სისხლს წოვს მხოლოდ დედალი, მამალი ყვავილის ნექტარით იკვებება. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველებისა და ადამიანის პროტოზოული, ბაქტერიული და ვიტუსული დაავადებების გამომწვევთა გადამტანები არიან. მაგ., გადააქვთ ჯილეხის ბაცილები, ტულარების გამომწვევი, ცხენის ინფექციური ანემიის ვირუსი, ძროხის ტრიპანოსომოზისა და სხვა გამომწვევები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 513.
სოფიო ბააზოვა

სოფიო აბრამის ასული ბააზოვა (დ.7 იანვარი, 1910/ ძვ. სტ.25 დეკემბერი, 1909, , ქ. ბელაია-ცერკოვი, კიევის ოლქი — გ. 1990) — ნევროპათოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1965), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა კიევის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1959–1985 იყო ი. კონიაშვილის სახელობის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ნევროლოგიური განყოფილების გამგე, 1985-დან კონსულტანტია. დაამუშავა ჰემიპარეზების თბილისის თერმულ-გოგირდოვანი წყლის აბაზანებით მკურნალობისა და ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებების ფიზიობალნეოლოგიური მკურნალობის მეთოდები. შეისწავლა კიბერნეტიკული ანალიზის მნიშვნელობა პროგნოზისა და რეაბილატაციისათვის ნერვული სისტემის დაავადებების საკურორტო ფაქტორებით მკურნალობის დროს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 116.
ნათლია II (ფილმი)

ნათლია II (ინგლ. The Godfather Part II) — ამერიკული კინოაკადემიის ოსკარის მფლობელი ფილმი, რომელიც გადაღებულია 1974 წელს, ფრენსის ფორდ კოპოლას მიერ, მარიო პიუზოს სცენარის მიხედვით. ფილმში მონაწილეობენ მსახიობები: ალ პაჩინო, რობერტ დიუვალი, დაიან კიტონი, რობერტ დე ნირო, ჯონ კაზალე, ტელია შირი, ლი სტრაზბერგი და სხვა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. კორლეონეს კლანს სათავეში დონ ვიტოს უმცროსი ვაჟი, მაიკლი ჩაუდგა. იგი ოჯახურ ბიზნესს უძღვება, აძლიერებს და აფართოებს თავისი კლანის გავლენას. კორლეონეს კლანის ახალი მმართველებისთვის არ არსებობს მორალური დაბრკოლებები დასახული მიზნების მისაღწევად. პატრიარქალურ სიცილიურ ტრადიციებისა და კანონების ნაცვლად მაიკლ კორლეონე მაფიაში პრაგმატულ და სასტიკ მეთოდებს დანერგავს. აწყობილ ფილმი პარალელურად მოგვითხრობს დონ ვიტო კორლეონეს ბავშვობისა და ახალგაზრდობის შესახებ. ალ პაჩინო — მაიკლ კორლეონე რობერტ დიუვალი — ტომ ჰეიგენი დაიან კიტონი — ქეი ადამსი ჯონ კაზალე — ფრედო კორლეონე რობერტ დე ნირო — ახალგაზრდა ვიტო კორლეონე ტალია შირი — კონი კორლეონე ლი სტრასბერგი — ჰიმენ როთი მაიკლ გაზო — ფრენკ პენტანგელი მორგანა კინგი — კარმელა კორლეონე ჯო სპინელი — ვილი კისი რიჩარდ ბრაითი — ალ ნერი ფილმი წარდგენილი იყო კინოაკადემიის ოსკარზე 11 ნიმინაციაზე, და მოიგო ექვსი. ოსკარი საუკეთესო სურათი საუკეთესო რეჟისორი: ფრენსის ფორდ კოპოლა საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: მარიო პიუზო, ფრენსის ფორდ კოპოლა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი მეორეხარისხოვან როლში: რობერტ დე ნირო BAFTA BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მთავარ როლში: ალ პაჩინო ნათლია ნათლია III ნათლია (რომანი) The Godfather: The Game ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნათლია II (ფილმი) „ნათლია II“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ნათლია II TCM ფილმების მონაცემთა ბაზაში[მკვდარი ბმული] ნათლია II Filmsite.org-ზე ნათლია II Allmovie დაარქივებული 2006-04-26 საიტზე Wayback Machine. ნათლია II ის პოსტერები MoviePosterDB.com-ზე
მაჭანკალი

მაჭანკალი — მექორწინე მხარეთა საქმის მომგვარებელი, შუამავალი, რომელიც გასამრჯელოს მიღების პირობით დასაქორწინებელთა, უმთავრესად ვაჟის ოჯახის, დავალებებს ასრულებდა. ისტორიულად მაჭანკლობა განვითარდა შუაკაცთა ინსტიტუტიდან, რაც არქაული დროიდან იყო ცნობილი საქორწინო ურთიერთობებში. პროფესიონალი ეკონომიკურად დაინტერესებული მაჭანკალი საქართველოში კაპიტალისტური ურთიერთობებთან ერთად გაჩნდა. ამ საქმეს ძირითადად მისდევდნენ ასაკოვანი პირები (უპირატესად ქალები), რომლებიც უმთავრესად ქვრივებისა და მატერიალურად დაინტერესებული საქორწინო ურთიერთობებს არიგებდნენ. ითონიშვილი ვ., ქსე, ტ. 6, გვ. 514, თბ., 1983
ტრირ-მიტე/გარტენფელდი

ტრირ-მიტე/გარტენფელდი — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი უბანი. აქ მცხოვრები მოსახლეობის რიცხვი (2005 წლის 31 დეკემბრის მონაცემების) ძველი ქალაქის („ტრირ-მიტე“) საზღვრებში 9 766 კაცს, ხოლო „გარტენფელდისა“ კი 3 073 კაცს შეადგენს. ტრირ-მიტე/გარტენფელდი ქალაქ ტრირის ისტორიულ ბირთვის ოფიციალური სახელწოდება. მიუხედავად ამისა, მოსახლეობა მას უბრალოდ ინნენშტადტსა (ქართ. – შიდაქალაქი, ან ქალაქის ცენტრი) და ალტშტადტსა (ქართ. – ძველი ქალაქი) უწოდებს. დღევანდელი ალეენრინგის (ქართ. – ხეივნების წრიული, ან ხეივნების რგოლური) გასწვრივ შესაძლებელია შუასაუკუნეების ქალაქის პირვანდელი კედლის საზღვრებზე თვალის გადევნება. გარტენფელდის მიდამოების ქალაქგანაშენიანება XIX საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო. ტრირ-მიტე/გარტენფელდში აღმოჩენილია რომაელთა დროიდან შემორჩენილი მრავალრიცხოვანი შენობა–ნაგებობა. ტრირ-მიტე/გარტენფელდში მდებარეობს ძველი რომაული ტრირი (მსოფლიო კულტურის საგანძური) თავისი მრავალრიცხოვანი ძეგლებითურთ, როგორიცაა პორტა ნიგრა, წმ. პეტრეს ტაძარი, ნეტარი ქალის ეკლესია, კეისრის აბანოები, ბარაბარას აბანოები, ამფითეატრი, კონსტანტინეს ბაზილიკა, რომაული ხიდი. კულტურული ღონისძიებები დროგამოშვებით ტარდება შტადტთეატრში, ე.წ. ოიროპაჰალესა და ტუფაში, ასევე პორტა ნიგრას წინ, მთავარ სავაჭრო მოედანსა და კორნმარქტზე მდებარე ღიაცისქვეშა საკონცერტო ფართებზე. სიმეონშრტრასეზე, ბროტშრტრასესა და ფლაიშშრტრასეზე მდებარე საფეხმავლო ზონები წარმოადგენენ ქალაქ ტრირის მთავარ სავაჭრო პასაჟებს. გარდა ამისა, ტრირ-მიტე/გარტენფელდში მდებარეობს ტრირის მთავარი მოედანი, კორნმარქტი, ფიმარქტი და პფერდემარქტი. ტრირ–ნორდის საზღვარზე მდებარეობს ტრირის რკინიგზის სადგური. ტრირ-მიტე/გარტენფელდში არის 8 პარკინგ–ჰაუსი, რომელთაგან თითოეულის ტევადობა 3 000–ზე მეტი მსუბუქი ავტომანქანაა. უბანში არის მრავალი სკოლა, რომელთა შორისაა პროფესიული სკოლებიც. ალტშადტფესტი (Altstadtfest = ქალაქის დღესასწაული) საახალწლო და ქალაქის მარათონები (Silvester- und Stadtlauf) ფესტივალი „ტრირი უკრავს“. (Festival "Trier spielt") ანტიკენფესტშპიელე (Antikenfestspiele = ანტიკური ზეიმი) „ბროთ უნდ შპიელე“ (Brot & Spiele)
მაჭარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

მაჭარა შეიძლება აღნიშნავდეს: მაჭარა — მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში; მაჭარა — სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.
მაჭარა

მაჭარა (დიდი და პატარა) — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 21,2 კმ, აუზის ფართობი 110 კმ². დიდ მაჭარას სათავე აქვს სოფელ წებელდის მახლობლად, ზღვის დონიდან 435 მ, პატარა მაჭარას - მის დასავლეთით, ზღვის დონიდან 950 მ. ერთდებიან სოფელ მერხეულთან. ერთვის შავ ზღვას სოფელ მაჭარასთან. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა (კარსტული) წყლით. ხშირად იცის წყალმოვარდნა. წყალუხვია ცივ პერიოდში, წყალმცირეა ივლის-სექტემბერში. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 4,4 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 514.
მაჭარი

მაჭარი — ახლად დაყენებული (დუღილდაუმთავრებელი) ღვინო, რომელიც მიიღება ყურძნის ტკბილისაგან ალკოჰოლური დუღილით. აქვს სასიამოვნო ორიგინალური არომატი და მოტკბო გემო, მღვრიეა, ახასიათებს აგრეთვე ნახშირორჟანგა აირის თამაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 515.
მაჭი

მაჭი, თოღა— შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში (ჰერეთი), მაჭის საერისთავოს ცენტრი. ააგეს IX საუკუნეში მდინარე მაჭისწყლის (ახლანდელი მაწიმისწყალი, საქართველოსა და აზერბაიჯანის სასაზღვრო მცირე მდინარე, ერთვის მდინარე ალაზანს) ხევში. მაჭი იყო კახეთის მეფეთა საზაფხულო რეზიდენცია. შემორჩენილია ნანგრევები (კედლების, კოშკ-ბურჯების, ეკლესიის, გადახურული წყალსაცავის, ხაროებისა და სხვა). 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 515. მაჭის ციხე (საინგილო), საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მახა

მახა — დასავლეთ საქართველოს ხორბლის ენდემური ჰექსაპლოიდური სახეობა, გავრცელების არეალი მკვეთრად შეზღუდულია. მიუხედავად ამისა, პოლიმორფიზმით გამოირჩევა. აერთიანებს 2 ქვესახეობას: ჩელტა მახასა და გვაწა მახას. აქვს მრავალი სახესხვაობა. მახა თავთავმტვრევადი ჰექსაპლოიდური ხორბლის ადრეული ეტაპია. მახას გენოტიპი ატარება ძვირფასი სამეურნეო ნიშნების გენებს. მისი გამოყენება პერსპექტიულია ჭარბტენიანი პირობების, ჩაწოლის, აგრეთვე გუდაფშუტას მიმართ გამძლე და საკვები ხორბლის სელექციაში. ნასყიდაშვილი პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 515.
მახათა

მახათა — მთა საქართველოში, თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქალაქის აღმოსავლეთ კიდესა და „თბილისის ზღვას“ შორის, სიმაღლე ზღვის დონიდან 632,6 მ. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს და წარმოადგენს მის ძველ ტერასის ნაწილს. აგებულია ზედაეოცენური თიხებითა და ქვიშაქვებით, რომელიც ზემოდან დაფარულია მეოთხეული ალუვიური ნალექებით. დამახასიათებელია მობრტყელებული თხემი. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კალთა დამრეცია, დასავლეთ და ჩრდილოეთ ციცაბო. მთას გასდევს ადმინისტრაციული საზღვარი თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთისა და ისანი-სამგორის რაიონებს შორის. თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით, მახათა ნიშნავს „მეხთა ადგილს“ („ქუხილის ჟამს მეხი იცის“). ვახუშტის მიერ შედგენილ თბილისის რუკაზე (1735) მახათას ფერდობთან დატანილია „შუატბის გზა“, ხოლო მთის ძირში მითითებულია „მელიქის საყდარი“ და „ბებუთას ბაღი“. ბაღს ჩაუდიოდა შარაგზა — „ლილოს გზა“. ეს ბაღი როსტომ მეფის მიერ ნაწყალობევ ადგილზე გაუშენებია ხოჯა ბეჰბუდას (ბებუთა) — ბებუთაშვილების საგვარეულოს ფუძემდებელს და თბილისის ზარაფთუხუცესს 1650-იან წლებში. საყდარიც ძველ სასაფლაოზე მისი აშენებული ყოფილა. სასაფლაომაც და საყდარმაც XX ს.-მდე მოაღწია ხოჯავანქის სახელწოდებით. ეკლესია ამ უბნის რესტავრაციის დროს აიღეს საბჭოთა პერიოდში. პლატონ იოსელიანის მოწმობით, ძველად მახათას მთაზე წმ. ელიას ეკლესია მდგარა. მას აქ უნახავს ეკლესიის ნაშთები. წმ. ელიას ეკლესიიდან მოდის ამ უბნის ძველი დასახელება — ელია (ელიას უბანი), რომელიც ავლაბრის ჩრდილო-აღმოსავლეთითაა განლაგებული. მახათას მთასთან გაშენებულია აგრეთვე თბილისის ერთ-ერთი უბანი – ვაზისუბანი. მახათას მთის ფერდობზე განლაგებულია სამხედრო დასახლება და მაღალტექნოლოგიური სარადარო ცენტრი, რომელმაც ჩაანაცვლა 2008 წლის 11 აგვისტოს რუსული ავიაიერიშის დროს მთლიანად განადგურებული ძველი სადგური. მთის მწვერვალზე შენდება წმ. ილია წინასწარმეტყველის სახელობის სამონასტრო კომპლექსი. 2012 წლის 17 აპრილს მახათას მთაზე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიას საძირკველი ჩაეყარა, რომელსაც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, ფონდ „ივერიისას“ დამფუძნებელი პაატა ბურჭულაძე და ხელისუფლების წარმომადგენლები დაესწრნენ. მახათას მთაზე ტაძრის მშენებლობის ოფიციალური ცერემონია ტაძრის საძირკვლისთვის ამოთხრილ ქვაბულში გაიმართა. ღონისძიების დაწყებამდე მახათას მთაზე მიაბრძანეს ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის ასლი, რომელიც სიონშია დაბრძანებული. ტაძრის საძირკვლის გასათხრელად ნიჩბით მიწა პირველად კათოლიკოს-პატრიარქმა ამოიღო. მანამდე კი პარაკლისი გადაიხადა. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 515. კვირკველია თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 52. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985. ↑ მახათას მთაზე ტაძრის მშენებლობა 2012 წლის 17 აპრილს დაიწყება ↑ მახათას მთაზე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-17. ციტირების თარიღი: 2012-08-29. ↑ მახათას მთაზე 17 აპრილს ისტორიული მშენებლობა დაიწყება