laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სან-დომინგუს-დუ-აზეიტანი

სან-დომინგუს-დუ-აზეიტანი (პორტ. São Domingos do Azeitão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დას-მანგაბეირასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 983 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.27 კმ²-ზე. ფართობი 960 929 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ვიქტორ ვასნეცოვი

ვიქტორ ვაცნეცოვი (რუს. Виктор Михайлович Васнецов; დ. 15 მაისი [ძვ. სტ. 3 მაისი], 1848, სოფ. ლოპიალი, ახლანდელი კიროვის ოლქი ― გ. 23 ივნისი, 1926, მოსკოვი) — რუსი მხატვარი. რუსული ხელოვნების აღორძინების მიმდინარეობის უმნიშვნელოვანესი ფიგურა. ძირითადად ხატავდა მითოლოგიური და ისტორიულ პერსონაჟებს. არხიპ კუნჯი. 1869 ნაცნობებისა და ნათესავების გარეშე (Непомнящий родства). 1871 მესაფლავე. 1871 გარტობა მოძრავი იზბა 1876 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიქტორ ვასნეცოვი Vasnetsov's tomb St. Vladimir Cathedral interior 360 panorama
სან-ფელის-დი-ბალსასი

სან-ფელის-დი-ბალსასი (პორტ. São Félix de Balsas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დას-მანგაბეირასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 702 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.31 კმ²-ზე. ფართობი 2 032 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-რაიმუნდუ-დას-მანგაბეირასი

სან-რაიმუნდუ-დას-მანგაბეირასი (პორტ. São Raimundo das Mangabeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 225 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დას-მანგაბეირასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 474 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.96 კმ²-ზე. ფართობი 3 521 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ალტუ-პარანაიბა

ალტუ-პარანაიბა (პორტ. Alto Parnaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟერაის-დი-ბალსასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 766 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.97 კმ²-ზე. ფართობი 11 132 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბალსასი (მარანიანი)

ბალსასი (პორტ. Balsas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 283 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟერაის-დი-ბალსასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 83 528 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.36 კმ²-ზე. ფართობი 13 141 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ფეირა-ნოვა-დუ-მარანიანი

ფეირა-ნოვა-დუ-მარანიანი (პორტ. Feira Nova do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟერაის-დი-ბალსასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 126 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.52 კმ²-ზე. ფართობი 1 473 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
რიშანი (მარანიანი)

რიშანი (პორტ. Riachão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 383 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟერაის-დი-ბალსასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 209 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.17 კმ²-ზე. ფართობი 6 373 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტასუ-ფაგოზუ

ტასუ-ფაგოზუ (პორტ. Tasso Fragoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟერაის-დი-ბალსასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 796 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.78 კმ²-ზე. ფართობი 4 382 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
დრავიდული ენები

დრავიდული ენები — ენათა ოჯახი, რომელიც ძირითადად გავრცელებულია ინდოეთის სამხრეთ ნაწილში. სულ მოიცავს 30-ზე მეტ ენას და იყოფა სამ, სამხრეთულ, ცენტრალურ და ჩრდილოურ ჯგუფებად. დღესდღეობით, დრავიდულ ენებზე მოსაუბრეთა რიცხვი 220 მილიონს აღწევს. დრავიდულ ენებზე საუბრობენ დრავიდები. გამოარჩევენ 4 ძირითად დრავიდულ ენას. ესენია: ტელუგუ — 85 000 000 მოსაუბრე ტამილი — 70 000 000 მოსაუბრე კანადა — 49 000 000 მოსაუბრე მალაიალამი — 38 000,000 მოსაუბრე აღნიშნული ენები ინდოეთში ტამილნადუს, კერალას, მაისური და ანდჰრა-პრადეშის შტატების ოფიციალური ენებია. ოთხივე მათგანს გააჩნია გარკვეული ლიტერატურული ტრადიციები, თუმცა მათგან მხოლოდ ტელუგუს ენას აქვს დამწერლობა, რომელიც შეიქმნა მე-19 საუკუნეში. ფონოლოგიაში გაირჩევა ხმოვანთა სიგრძე-სიმოკლე, უხვადაა რეტროფლექსიური თანხმოვნები, არ აღინიშნება ფონემატური მახვილი, სიტყვას თავსა და ბოლოში მოუდის ხმოვნები, იშვიათ შემთხვევაში ზოგიერთი თანხმოვანიც. მორფოლოგიაში სჭარბობს სუფიქსური აგლუტინაცია. მკვიდრი დრავიდული სიტყვების ძირი ერთმარცვლიანია. სახელებში განარჩევენ 2 რიცხვსა და ბრუნვებს. სქესის კატეგორია ლექსიკურ-გრამატიკული ხასიათისაა, განირჩევა თითქმის ყველა დრავიდულ ენაში. ნაცვალსახელი მრავლობითი რიცხვის პირველ პირში განასხვავებს ინკლუზივისა და ექსკლუზივის ფორმებს. ზედსართავი სახელი ფორმაუცვლელია. ზმნას აქვს ცალკე ფორმები პოზიტივისა და ნეგატივისათვის, ასევე ნატვრითი, პირობითი და პოტენციალისის კილოთა მწკრივები. ზმნის გვარი არ განირჩევა. ნაზმნარ სახელთა და მიმღეობათა მდიდარ ფორმებს, სქესის, რიცხვისა და ბრუნვის გარდა აქვთ პირის კატეგორია. დრავიდულ ენებში სინტაქსი ტოპოლოგიურად თურქული და მონღოლური ენების მსგავსია. ამავდროულად ზოგიერთი მეცნიერი (რ. კოლდუელი, ჰ. ფენრიხი) შესაძლებლად თვლის დრავიდული ენების იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახთან უძველეს ნათესაობას. Caldwell R., A comprative grammar of the Dravidian or South-Indian family of languages, 3ed., L., 1913 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 631. ↑ (2013) „Dravidian“, Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
ბარუუნ-ურტი

ბარუუნ-ურტი (მონღ. Баруун-Урт) — ქალაქი მონღოლეთში, სუხე-ბატორის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ფართობი შეადგენს 59 კმ²-ს, მოსახლეობა — 15 549 ადამიანს, სიმჭიდროვეა 265 ადამიანი კმ²-ზე (2008 წ.). Baruun-Urt, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ National Statistical Office. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-07. ციტირების თარიღი: 2015-06-21. ↑ National Economy of the Mongolian People's Republic (1921 - 1981), Ulaanbaatar 1981 ↑ GeoHive: Global Statistics ↑ Population Statistics: historical demography. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-04. ციტირების თარიღი: 2015-06-21. ↑ http://www.reliefweb.int/library/documents/oxfamannex1-4.pdf ↑ Sukhbaatar Aimag Statistical Office 2008 Annual Report. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-22. ციტირების თარიღი: 2015-06-21. ↑ Baruun-Urt Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 14 იანვარი, 2013.
დრავიდები

დრავიდები — ძირითადად სამხრეთ ინდოეთში მცხოვრები, დრავიდულ ენებზე მოსაუბრე ხალხები. დრავიდებს მიეკუთვნებიან ტელუგუ, ტამილები, მალაიალი, კანადა, ტულუ, აგრეთვე მცირერიცხვოვანი ხალხები რომლებსაც ჯერ კიდევ შემონახული აქვთ გვაროვნულ-ტომობრივი წყობა და უპირატესად მთიან და ტყით დაფარულ ტერიტორიებზე ცხოვრობენ. ცენტრალური ინდოეთის დრავიდებს წარმოადგენენ ორაონები ანუ კურუქები, კანდჰები და გონდები. დრავიდულ ენაზე ასევე ლაპარაკობს პაკისტანის განაპირა რაიონებში მცხოვრები ხალხი — ბრაჰუი. დრავიდთა უმრავლესობა ინდუიზმის მიმდევარია, ნაწილი კი ქრისტიანი ან მუსლიმია. ვარაუდობენ, რომ დრავიდები შედიოდნენ ინდოეთის უძველესი მოსახლეობის, წინაარიელების, შემადგენლობაში. მეცნიერთა დიდი ნაწილის მოსაზრებით, ჰარაპის ცივილიზაცია შექმნილია დრავიდების წინაპართა მიერ ძვ. წ. III-II ათასწლეულებში. ძვ. წ. I ათასწლეულში დრავიდებს სამხრეთ ინდოეთში უკვე ჰქონდათ თავისი სახელმწიფოები (ანდჰრა, ჰანდია, ჩოლა, ჩერა). განვითარების პროცესში მათ შექმნეს მაღალი კულტურა. XVII-XVIII საუკუნეებში, ინგლისელმა კოლონიზატორებმა ხელთ იგდეს დრავიდების განსახლების რაიონები, დაიწყეს მათი მიწების ფადანაწილება და დრავიდული ხალხების ეთნიკური ტერიტორიების დაქუცმაცება. ინდოეთის სხვა მსხვილი ხალხების მსგავსად ეროვნული თვითგამორკვევისათვის ბრძოლის დროს დრავიდები მოითხოვდნენ თავიანთი ეთნოგრაფიული ტერიტორიების ცალკე შტატებად გამოყოფას. შტატები საზღვრები საბოლოოდ 1956 წელს დადგინდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 631. Erdosy, George (1995). The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity. Berlin: de Gruyter. ISBN 978-3-11-014447-5.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დრავიდები Dolmens, Hero Stones and the Dravidian People Harappa.com Glimpses of South Asia before 1947 People and Languages in pre-Islamic Indus valley[მკვდარი ბმული] Dravidians Organization International (NPO & NGO) Since 2004 დაარქივებული 2012-12-27 საიტზე Wayback Machine.
ანდრუსივკა (კრივი-რიჰის რაიონი)

ანდრუსივკა (უკრ. Андрусівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის კრივი-რიჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 39 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუსიივი

ანდრუსიივი (უკრ. Андрусіїв) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის ჰოშჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 351 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუსოვა

ანდრუსოვა (უკრ. Андрусова) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ზახარივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 68 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუსოვო (უკრაინა)

ანდრუსოვო (უკრ. Андрусове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის სიმფეროპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 772 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუშივკა (ვინიციის რაიონი)

ანდრუშივკა (უკრ. Андрушівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ვინიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1104 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუშივკა (შუმსკის რაიონი)

ანდრუშივკა (უკრ. Андрушівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის შუმსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 409 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუშკი (პოლტავის რაიონი)

ანდრუშკი (უკრ. Андрушки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პოლტავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 63 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუშკი (პოპილნიის რაიონი)

ანდრუშკი (უკრ. Андрушки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის პოპილნიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2014 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანდრუშჩინე

ანდრუშჩინე (უკრ. Андрущине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 13 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანეტა

ანეტა (უკრ. Анета) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ნოვოჰრად-ვოლინსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 215 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანეტივკა

ანეტივკა (უკრ. Анетівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის დომანივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 191 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანისივი

ანისივი (უკრ. Анисів) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის ჩერნიჰივის რაიონში. 2024 წლის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 1063 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი ↑ https://iotg.gov.ua/structure/
ანისკინე

ანისკინე (უკრ. Анискине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ველიკი-ბურლუკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 176 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანოვკა

ანოვკა (უკრ. Аннівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბელოგორსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 446 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანოშკინე

ანოშკინე (უკრ. Аношкине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის ტროიცკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 346 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანტალოვცი

ანტალოვცი (უკრ. Анталовці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაკარპატიის ოლქის უჟჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1059 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანტიპივკა

ანტიპივკა (უკრ. Антипівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ზოლოტონოშის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 865 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ანტონენკოვე

ანტონენკოვოე (უკრ. Антоненкове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის ლიპოვა-დოლინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 38 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
უნდერხაანი

უნდერხაანი (მონღ. Өндөрхаан) — ქალაქი მონღოლეთში, ხენტიის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ულან-ბატორიდან აღმოსავლეთით 290 კმ-ზე. Ondorkhaan, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ Underkhaan Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 14 იანვარი, 2013.
მურენი

მურენი (მონღ. Мөрөн) — ქალაქი მონღოლეთში, ხუვსგელის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქში არსებობს საავადმყოფო, მუზეუმი, თეატრი, ფოსტის ოფისი, რამდენიმე სკოლა და საბავშვო ბაღი, ასევე, მურენს აქვს საკუთარი ენერგოსადგურიც. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მურენი Mörön, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ National Statistical Office. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-07. ციტირების თარიღი: 2015-06-21. ↑ National Economy of the Mongolian People's Republic (1921 - 1981), Ulaanbaatar 1981 ↑ GeoHive: Global Statistics ↑ Population Statistics: historical demography. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-04. ციტირების თარიღი: 2015-06-21. ↑ M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001,passim ↑ Rural Poverty Reduction Programme: official site დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ Khövsgöl Aimag Statistical Yearbook 2007[მკვდარი ბმული] ↑ Muren Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 13 იანვარი, 2013.
არვაიხეერი

არვაიხეერი (მონღ. Арвайхээр) — ქალაქი მონღოლეთში, უვერხანგაის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არვაიხეერი Arvaikheer, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ Arvaikheer Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 14 იანვარი, 2013.
ულანგომი

ულანგომი (მონღ. Улаангом) — ქალაქი მონღოლეთში, უვსის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, რუსეთ-მონღოლეთის საზღვრიდან 120 კმ-ის დაშორებით. Ulaangom, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ Ulaangom Climate Normals 1963-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration. ციტირების თარიღი: 12 იანვარი, 2012.
ზანზიბარის არქიპელაგი

ზანზიბარის არქიპელაგი (სუაჰ. Funguvisiwa ya Zanzibar, ინგლ. Zanzibar Archipelago) — არქიპელაგი ინდოეთის ოკეანეში აფრიკის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, ავტონომია ტანზანიის შემადგენლობაში. ყველაზე დიდი კუნძულებია: ზანზიბარი, პემბა და მაფია. არქიპელაგის ყველაზე დიდი ქალაქია — ზანზიბარი (კუნძულ ზანზიბარზე, 501 459 მოსახლე (2012 წელი)). კლიმატი თბილი და საკმაოდ ნოტიოა. მიოცენამდე არქიპელაგი წარმოადგენდა აფრიკის კონტინენტის ნაწილს. პირველი გამოკვეთილი ცნობები მის შესახებ ჩნდება X საუკუნეში, როდესაც აქ მოვიდნენ სპარსელები შირაზიდან. ადგილობრივი მაცხოვრებლები დღემდე საკუთარ თავს ეძახიან «შირაზის», თუმცა სპარსი დასახლებულები საკმაოდ მალე შეერივნენ ადგილობრივ მაცხოვრებლებში. ეს მათ მოიტანეს ზანზიბარში ისლამი. დღეისათვის მუსულმანები შეადგენენ მოსახლეობის დაახლოებით 88 %-ს, დანარჩენები — ადგილობრივი აფრიკული კულტების თაყვანისმცემლები და ქრისტიანებია. შუა საუკუნეებში ზანზიბარზე გავრცელდა ტყვეებით ვაჭრობა, რომლებსაც იჭერდნენ აფრიკის ჯუნგლებში. დროთა განმავლობაში მონებით ვაჭრობა ხელთ იგდეს ომანელმა ვაჭრებმა, რომლებმაც შეადგინეს ადგილობრივი არისტოკრატიის ბირთვი. XVI საუკუნეში ზანზიბარი შედიოდა პორტუგალიის კოლონიალური სამფლობელოების შემადგენლობაში, მომბასასა და ორმუზთან ერთად. XVII საუკუნის შუაში ომანელმა არაბებმა გადაიტანეს დარტყმა, რომელიც მათ მიაყენა ევროპელი კოლონიზატორების გამოჩენამ და დაიწყეს მათი გამოდევნა ინდოეთის ოკეანის დასავლეთი ნაწილიდან. თუმცა, ზანზიბარზე სულთანის ხელისუფლება ჯერ კიდევ დიდი ხანი რჩებოდა ნომინალური. 1853 წლისთვის ომანის სულთანებიდან ყველაზე უძლიერესმა — საიდ იბნ სულთანმა, დაამყარა კონტროლი აფრიკის სანაპიროების მნიშვნელოვან რაიონებზე და გადაიტანა თავისი დედაქალაქი მასკატიდან ზანზიბარზე. კუნძული ადიოდა ახალ სიმაღლეებზე, რომელიც დაკავშირებული იყო სპილოს ძვალზე და მონებზე გაზრდილ მოთხოვნებზე — საქონელზე, რომლებიც შემოდიოდა ადგილობრივ ბაზარზე აფრიკიდან. სულთანის დროს ზანზიბარზე მიმდინარეობდა ფართე მშენებლობა; კუნძულის არქიტექტურული ძეგლები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 1861 წელს ზანზიბარის სასულთნო გამოეყო ომანის სასულთნოს, ხოლო 1890 წელს ის გახდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი. 1964 წლის დასაწყისში ბრიტანეთის ხელისუფლებამ გადასცა ზანზიბარი არაბეთის სულთანს, და უკვე ერთი კვირის შემდეგ ზანზიბარი გამოცხადდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. ბრიტანელების წასვლის შემდეგ კუნძულზე დაიწყო აჯანყება: შავკანიანებმა არ მოინდომეს მომავალშიც დარჩენილიყვნენ არაბების ხელქვეითებად და ჩამოაგდეს ისინი. რევოლუციას თან მოჰყვა არაბების, ინდოელების და ევროპელების მკვლელობა. 1964 წელს ზანზიბარის და ტანგანიიკის ხელისუფლებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას ერთიანი სახელმწიფოს — ტანზანიის (სახელწოდება სიტყვების — «ტანგანიიკა» და «ზანზიბარი» კომბინაციაა) შექმნის შესახებ. ზანზიბარის არქიპელაგი ნახევრადავტონომიაა ტანზანიის შემადგენლობაში ადმინისტრაციული ცენტრით ქალაქ ზანზიბარში. 2005 წლიდან ზანზიბარს აქვს საკუთარი დროშა, პარლამენტი, ასევე არსებობს საკუთარი პრეზიდენტი. 2010 წლის 3 ნოემბრიდან ალი მოჰამედ შეინი. ↑ Citypopulation, Major Cities
ესმორგა

ესმორგა (გალისიური: A esmorga) — გალისიელი მწერლის, ედუარდო ბლანკო ამორის 1959 წლის ნოველა. ნოველა მოგვითხრობს კიბრანის და მისი ორი მეგობრის 24-საათიანი ქეიფის შესახებ, რომელიც პატარა ქალაქ აურიაში ხდება. ქალაქი ძალიან ჰგავს რეალურ ქალაქ ორენსეს. კიბრანი უყვება ამბავს პოლიციას და ცდილობს თავი საუკეთესო მხრიდან წარმოაჩინოს. დღის განმავლობაში იყო ქეიფი, ცეცხლი, სტუმრობა საროსკიპოში და დასრულდა უპრეცედენტო ძალადობით. წიგნი გადაღებულია ორჯერ: 1977 წელს გონსალო სუარესის მიერ რომელსაც ეწოდება „პარანდა“ და 1994 წელს იგნასიო ვილარის მიერ სახელით „A esmorga“. Ruta da Esmorga. Concello de Ourense დაარქივებული 2009-04-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ On a bender Mundo Andiante. ↑ Bieito Iglesias: Blanco Amor - O fillo da florista (p. 16-19) Asosiacion Escritores en Lingua Galega ↑ ´A Esmorga´, de Ignacio Vilar, se estrenará en el Festival de Cine de Ourense Faro de Vigo. ↑ 'A esmorga': Film Review - A tale of self-destruction in northern Spain, based on a classic Galician novel Hollywood Reporter. Viitattu 21.6.2015.
ალექსანდრე კოლჩაკი

ალექსანდრე კოლჩაკი (დ. 1874 — გ. 1920) — რუსი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. თეთრგვარდიული მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, ადმირალი (1918), გიორგის ჯვრის კავალერი, მეცნიერი და პოლარული მკვლევარი. 1900-1902 წლებში პოლარული ექსპედიციის მონაწილე. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიისა და პირველ მსოფლიო ომებში. აღიარებული იყო თეთრი გვარდიის უმაღლეს მთავარსარდლად. დაიღუპა წითელ არმიასთან ბრძოლაში. ნატა ახმეტელი, ნიკო მურღულია, მსოფლისა და საქართველოს ისტორია, თბ., 2008 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Alexander Kolchak An essay on Aleksandr Kolchak, including a photo Kolchak testimony დაარქივებული 2015-07-05 საიტზე Wayback Machine. (in Russian). „Admiral“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Admiral TV series“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Колчак Александр Васильевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ალექსანდრე კერენსკი

ალექსანდრე კერენსკი (რუს. Александр Фёдорович Керенский; დ. 1881 — გ. 1970) — რუსი პოლიტიკური მოღვაწე, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, დროებითი მთავრობის მეთაური. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ბოლშევიკების წინააღმდეგ დაწყებულ ბრძოლაში. მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ანტანტის სახელმწიფოებთან რუსეთის საშინაო საქმეებში ჩარევისა და ანტიბოლშევიკური მოძრაობისთვის დახმარების თაობაზე. 1919 წლიდან ემიგრაციაში წავიდა. 1940 წლიდან ცხოვრობდა აშშ-ში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 475. ახმეტელი ნ., მურღულია ნ., მსოფლიოსა და საქართველოს ისტორია, თბ., 2008
შანიუ

შანიუ ასევე ჩან-იუ (ჩინ.: 单于; ხუნუს ენაზე: სანოკი ან ცანაკი,) — ჩენგ-ლი კუ-ტუ ჩან-იუ-ს შემოკლებული ფორმა (ჩინ.: 撐犁孤塗單于). ხანის წიგნის (ხანის დინასტიის ქრონიკები) მიხედვით მისი მნიშვნელობაა: ზეცა, შვილი, დიდი გამოცხადება. ტერმინი წარმოადგენდა ცენტრალური და შუა აზიის მომთაბარე ტომების უზენაესი მმართველის ტიტულს. ტერმინმა იარსება დაახლოებით 8 საუკუნე და 402 წელს ჩაანაცვლა კაგანმა. ↑ 刘正埮、高名凯、麦永乾、史有为编, 汉语外来词词典 (ნასესხები სიტყვების ჩინური ლექსიკონი), 上海辞书出版社. 1984, p. 63. ↑ ხანის წიგნი, Vol. 94-I, 匈奴謂天為「撐犁」，謂子為「孤塗」，單于者，廣大之貌也， ↑ Taskin V.S. "Materials on history of Dunhu group nomadic tribes", Moscow, 1984, p. 305,306, (Таскин В.С. "Mатериалы по истории древних кочевых народов группы Дунху") (რუსული)
ვეილეს მუნიციპალიტეტი

ვეილეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 1 058,43 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 110 471 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვეილე. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Vejle municipal Atlas დაარქივებული 2005-03-07 საიტზე Wayback Machine. (In Danish) Vejle Byhistoriske Arkiv & Stadsarkiv (City Historical Archive) (In Danish, some English)
ქართველების ეთნიკური წმენდა აფხაზეთში

ქართველთა ეთნიკური წმენდა აფხაზეთში, იგივე ქართველთა გენოციდი აფხაზეთში — 1992-93 წლების აფხაზეთის ომის და 1998 წლის კონფლიქტის დროს, ეთნიკურ ქართველთა მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა და იძულებითი გასახლება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკიდან. ძირითად შემთხვევებში ქართველთა გენოციდი განხორციელებული იყო აფხაზი სეპარატისტებისა და რუსი მოხალისეების მიერ. ამ დროს ასევე დაიღუპნენ სომეხი, ბერძენი, რუსი და აფხაზი მებრძოლები თუ მაცხოვრებლები. ეთნიკური წმენდის პროცესში დაახლოებით 200,000-დან 250,000-მდე ქართველი დევნილად იქცა საკუთარ სამშობლოში. ქართველების მიზანმიმართული ხოცვა და ეთნიკური წმენდა აღიარებულ იქნა ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთო) მიერ 1994, 1996 და 1997 წლის კონვენციებზე, ბუდაპეშტის, ლისაბონისა და სტამბოლის სამიტებზე, სადაც დაიგმო ომის დანაშაულებანი ჩადენილი კონფლიქტის პროცესში. 2008 წლის 15 მაისს, გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია A/RES/62/249 რომელშიც იგი „ხაზს უსვამს იძულებით გადაადგილებულ პირთა, მათ შორის ეთნიკური წმენდის შედეგად დაზარალებულთა ქონების შენარჩუნებას აფხაზეთში, და მოუწოდებს ყველა წევრ ქვეყანას არ დაუშვან მათი იურისდიქციის ქვეშ მყოფ მოქალაქეთა მიერ აფხაზეთის ტერიტორიაზე ქონების უკანონო მოპოვება“. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უშიშროების საბჭომ ასევე მიიღო რიგი რეზოლუციები ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. სტატიაში მოყვანილი მასალა ეყრდნობა საზოგადოებრივი არხის 2006 წელს გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმს „როგორ დაეცა სოხუმი“. ავტორი მიხეილ ბასილაძე. რეჟისორი: ლევან ახობაძე. თარიღი: 2006. ↑ Budapest Declaration and Geneva Declaration on Ethnic Cleansing of Georgians in Abkhazia between 1992 and 1993 adopted by the OSCE and recognized as ethnic cleansing in 1994 and 1999 ↑ The Guns of August 2008, Russia's War in Georgia, Svante Cornell & Frederick Starr, p 27 ↑ Anatol Lieven, "Victorious Abkhazian Army Settles Old Scores in An Orgy of Looting, The Times, 4 October 1993