laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვარშავის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

ვარშავის ხიდი (რუს. Варшавский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 38,2 მეტრი, ხოლო სიგანე — 30,6 მეტრი. წარმოადგენს იზმაილოვოს პროექტის გაგრძელებას. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ვარშავის სადგური და სანქტ-პეტერბურგის აღდგომის ტაძარი. დინების ზემოთ მდებარეობს ნოვო-მოსკოვსკის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — მიტროფანოვის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია „ბალტიისკაია“ (500 მეტრი). სახელწოდება ცნობილია 1860 წლიდან და მიიღო ახლოს მდებარე ვარშავის სადგურიდან. პირველი ხის ხიდი ააგეს ჯერ კიდევ 1862 წელს. იგი მდებარეობდა ვარშავის დღევანდელი ხიდიდან ოდნავ ზემოთ დინების მიმართულებით. 1869-1870 წლებში რუსეთის რკინიგზის საზოგადოებამ ააგო ერთმალიანი მეტალის თაღოვანი ხიდი, რომლის სიგრძე იყო 21,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 22,1 მეტრი. ხიდის პროექტი შეიმუშავა ინჟინერმა ნ. ს. სერებრენიტსკიმ. 1876 წელს ხიდი გააფართოეს 4,6 მეტრით რათა გაეყვანათ კონკის ორმაგი გზა. 1908-1910 წლებში ხიდი კლვავ გააფართოეს 30,6 მეტრამდე. ხიდის გადაკეთების პროექტი შეიმუშავეს ინჟინრებმა ა. პ. პშენიცკიმ და ვ. ა. ბერსმა. 2006 წლის ნოემბრიდან 2007 წლის აგვისტომდე მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი. სამუშაოები წარმართა შპს „Ризалит“-მა. ფეხით მოსიარულეებისათვის ხიდი გაიხსნა 2007 წლის 18 ივნისს, ხოლო საავტომობილო მოძრაობისთვის 24 აგვისტოს. ხიდი ერთმალიანია. იგი გამოიყენება ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ექვსი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია, ხოლო ტროტუარები გრანიტის ფილებითაა მოპირკეთებული. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 459. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 323. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Варшавский мост //СПб ГБУ «Мостотрест» [https://web.archive.org/web/20180411174256/http://encspb.ru/object/2804005903 დაარქივებული 2018-04-11 საიტზე Wayback Machine. Варшавский мост] //Энциклопедия Санкт-Петербурга
ელასმოთერიუმი

ელასმოთერიუმი (ლათ. Elasmotherium) — ნამარხ მარტორქისებრთა გვარი. ცხოვრობდნენ პლეისტოცენში. მათი სხეულის სიგრძე იყო 4,5 მ, ხიმაღლე მინდაოში 2 მ. ქალა წინა მხარეს ძლიერ წამახვილებული ცხვირის ძვლებით იყო. თვალის ბუდეები ფართოდ გაშლილი იყო, შუბლის წილი დიდი გუმბათის შესახედაობის და სქელი ტყავით დაფარული იყო; შესაძლოა მასზე ჰქონდა დიდი ზომის რქა. საჭრისები და ეშვები არ ჰქონდათ. წინაძირითადი და ძირითადი კბილები (5–6 ცალი ყბის ყოველ ნახევარში) ძალიან გრძელი, ჰიპსელოდონტურია, დაფარულია ემალის რთული ქერქით. კიდურები სამთითიანია. ცხოვრობდნენ ალბათ სტეპებში, მდინარეთა ხეობებში და ტბების სანაპიროზე; იკვებებოდნენ შედარებით უხეში მცენარეულობით. გავრცელებული იყვნენ ციმბირის სამხრეთ ნაწილში, რუსეთის ევროპულ ნაწილში, კავკასიაში და სხვ. ელასმოთერიუმი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
გამარჯვება 1

გამარჯვება 1 — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, გამარჯვების თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 313 ადამიანი. ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ლანგა-ცო

ლანგა-ცო, ლანგაკი, რაკასი, რაკშასტალი (ჩინ.: 拉昂错) — მარილიანი ტბა ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. გაწოლილია მანასაროვარის ტბის დასავლეთითა და კაილასის მთის სამხრეთით, ტიბეტის მთიანეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 4572 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 258 კმ². სიგრძე 28 კმ, სიგანე 18 კმ. ლანგა-ცო განგა-ჩუს 10 კილომეტრიანი ფშანით დაკავშირებულია ტბა მანასაროვართან. ტბაში ოთხი კუნძულია: ტოპსერმა, დოლა, ლაჩატო და დოშარბა. ადგილობრივი ხალხი ამ კუნძულებს თავიანთი იაკებისთვის იყენებს ზამთრის საძოვრებად. ლანგა-ცოს ჩრდილო-დასავლეთ კიდიდან გამოედინება მდინარე ინდის მარცხენა შენაკადი მდინარე სატლეჯი. ტბის სახელწოდება სანსკრიტზე სიტყვასიტყვით ნიშნავს „დემონის ტბას“. აგრეთვე ცნობილია „რავანა-ტალის“ სახელწოდებით. ინდუისტურ მითოლოგიაში მიჩნეულია, რომ ტბა რავანას მიერაა შექმნილი. ტბაში მდებარეობდა სპეციალური კუნძული, რომელზედაც იგი ყოველდღე შივას მსხვერპლად წირავდა საკუთარი თავიდან ერთ-ერთს. მეათე დღეს, შივამ რავანა დააჯილდოვა ზებუნებრივი ძალებით. ლანგა-ცო განიხილება როგორც ღმერთების მიერ შექმნილი ტბის — მანასაროვარის საპირისპირო. მანასაროვარს აქვს მომრგვალო ფორმა, მაშინ როდესაც ლანგა-ცოს მოგრძო ნახევარმთვარის მოყვანილობა, რაც შესაბამისად, სინათლისა და წყვდიადის სიმბოლოა. გარდა ამისა, მანასაროვარში წყალი სუფთა და მტკნარია, ხოლო ლანგა-ცოში მარილიანი, მასში არ ხარობს წყალმცენარეები და თევზები. ადგილობრივებს იგი შხამიან ტბად მიაჩნიათ. ↑ ლანგა-ცო // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ Vgl. Kailash Sacred Landscape Conservation Initiative, S. 31, Figure 18. ↑ The main results of the expedition Kailash - 2010 May 5 – 31, 2010 (ინგლისური) ↑ ლანგა-ცო // ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ↑ სატლეჯი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ 10 Most Dangerous Lakes In The World დაარქივებული 2019-02-18 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
დანგრაიუმი

დანგრაიუმი, დანგრა-იუმცო (ჩინ.: 当惹雍错) — მარილიანი, გაუდინარი ტბა ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. გაწოლილია ტიბეტის მთიანეთზე, განდისიშანის ქედიდან ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 4528 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 835,8 კმ², მაქსიმალური სიგრძე 71,7 კმ. ბონის მიმდევრებისთვის დანგრაიუმი წმინდა ტბაა. ↑ დანგრაიუმი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ დანგრაიუმი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ Sumin, Wang; Hongshen, Dou (1998). Lakes in China. Beijing: Science Press. p. 400
რეინირი

რეინირი (ინგლ. Mount Rainier) — მოქმედი ვულკანი აშშ-ში, ვაშინგტონის შტატში. წარმოადგენს კასკადოვანი მთების უმაღლეს მწვერვალს. სიმაღლე 4392 მ. გეოლოგიურად ახალგაზრდა წარმონაქმნია, რომელიც ჩამოყალიბებულია დაახლოებით 1 მლნ. წლის წინათ ამოღვრილი ერთიმეორეზე მიყოლებული ლავური ნაკადებისაგან. მწვერვალზე ორი ვულკანური კრატერია, რომელთა დიამეტრი 300 მ-ზე მეტია. სულ 26 მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 93 კმ². მთის ძირზე და კალთების ქვედა ნაწილზე წიწვოვანი ტყეა, 2600–2800 მ სიმაღლეზე — ალპური მდელოები, უფრო მაღლა — მარადიული თოვლი. უკანასკნელად ამოიფრქვა 1894 წელს. რეინირი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ "Rainier" — გლობალური ვულკანიზმის პროგრამა, Smithsonian Institution, Retrieved 2008-08-27.
თბილისის მუზეუმების გაერთიანება

თბილისის მუზეუმების გაერთიანება — თბილისის მუნიციპალური „მუზეუმების გაერთიანება“ 2016 წლის 29 ივლისს დაფუძნდა. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის განკარგულებით იგი წარმოადგენს თბილისის მუნიციპალური მუზეუმების გაერთიანებას, რომელიც გულისხმობს 9 დამოუკიდებელი მუზეუმის ერთიან ინსტიტუციას. გაერთიანებაში შემავალი მუზეუმების უმრავლესობა მრავალი წელია არსებობს და ქართული კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობის დამცველად გვევლინება. თბილისის ილია ჭავჭავაძის ლიტერატურულ-მემორიალური მუზეუმი თბილისის გალაკტიონ ტაბიძის მემორიალური ბინა-მუზეუმი თბილისის ვახტანგ ჭაბუკიანის მემორიალური ბინა-მუზეუმი თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის მემორიალური სახლ-მუზეუმი თბილისის მერაბ კოსტავას მემორიალური სახლ-მუზეუმი თბილისის ნიკოლოზ ბარათაშვილის მემორიალური სახლ-მუზეუმი თბილისის მიხეილ ჯავახიშვილის მემორიალური ბინა-მუზეუმი თბილისის თოჯინებისა და სათამაშოების მუზეუმი თბილისის კოტე და სოსო წერეთლების მუზეუმი საქართველოს მუზეუმების სია ოფიციალური საიტი
თამარის მონეტები

თამარის მონეტები — თამარ მეფის სახელით მოჭრილი სპილენძის მონეტები. იჭრებოდა ორი სახისა: „წესიერად“ და „არაწესიერად“ მოჭრილი. პირველი მრგვალი ფორმისა და გარკვეული წონისაა, ხოლო მეორე — სხვადასხვა ფორმისა და წონისა. ამ დროს ე. წ. „ვერცხლის კრიზისის“ ხანაა და მთელ ახლო აღმოსავლეთში იჭრებოდა „არაწესიერი“ ფორმისა და სხვადასხვა წონის სპილენძის მონეტები, რომლებიც ბაზარზე ვერცხლის იძულებითი კურსით მიმოიქცეოდა. თამარის სახელი პირველად მეფე გიორგი III-ის სპილენძის ფულზე გამოჩნდა, თანამმართველად გამოცხადების შემდეგ (1178). ეს მონეტა „არაწესიერად“ არის მოჭრილი. მის ერთ მხარეს, წნული ხვეულების ვარდულში დაქარგმებული ასომთავრულით წერია „თამარ“, ვარდულის ბუდეებში ასევე ასომთავრულით — „ადიდენ ღმერთმან მეფე და დედოფალი“. მეორე მხარეს ვარდულის ცენტრში, ასომთავრული წარწერაა „გი“, გარშემო — „ადიდენ ღმერთმან მეფეთა მეფე“. 1184 წელს თამარი საქართველოს მეფე გახდა და თავისი სახელით მოჭრა სპილენძის „არაწესიერი“ ჭედის მონეტა, რომლის შუბლზე მხედრულით გამოსახულია თამარის სახელი, გარშემო ასომთავრულით — „სახელითა ღვთისათა, იქნა ჭედა ვერცხლისი ამის, ქორონიკონსა ოთხასშვიდს (1187) ან ოთხასოცდაათს“ (1210). ზურგზე ხუთსტრიქონიანი არაბული ზედწერილია: „დედოფალი დიდებული, მშვენიერება ქვეყნისა და სარწმუნოებისა, თამარ ასული გიორგისა, მესიის თაყვანისმცემელი, განადიდოს ღმერთმან ძლევანი მისნი“. გარშემო არაბულადვე აწერია: „განადიდოს ღმერთმან დიდება მისი, განაგრძოს ჩრდილი მისი და განამტკიცოს კეთილდღეობა მისი“. თამარისა და დავით სოსლანის სახელით 1200 წ. მოჭრილი სპილენძის ფული „წესიერი“ ჭედისაა, მისი წონაა 6-7 გ. შუბლზე დროშისთავის მსგავსი ფიგურული ნიშანია, რომლის ორივე მხარეს მთავრულით დაქარაგმებულია თამარისა და დავითის სახელები. კუთხეებში „ქორონიკონი 420“ (1200), ან იშვიათად, მის გარშემო ზურგზე არაბული ოთხსტრიქონიანი ზედწერილია: „დედოდალი დედოფალთა, მშვენება ქვეყნისა და სარწმუნოებისა, თამარ ასული გიორგისა, მესიის თაყვანისმცემელი“. თამარის მონეტები საქართველოში ნაპოვნია როგორც ერთეულები, ისე განძის სახით (ვეჯინის); აგრეთვე ქართული ფულის დიდ განძებში (რუსთავის, „განჯისკარის“, ლოლოს, „რიყის“, ნიჩბისის). ჯალაღანია ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 464. დუნდუა გ., ჯალაღანია ი., ქარ­თუ­ლი ნუმიზმატიკური ლექსიკონი, თბ., 2009 კაპანაძე დ., ქართული ნუმიზმატიკა, თბ., 1969 ლომოური თ., ფული შოთა რუსთაველის ეპოქაში, კრ.: შოთა რუსთაველის ეპოქის მატერიალური კულტურა, თბ., 1938
რეიკიანესის ქედი

რეიკიანესი (ისლ. Reykjanes) — შუაოკეანური ქედი ატლანტის ოკეანეში, გადაჭიმულია 1350 კმ სიგრძეზე რეიკიანესის ნახევარკუნძულიდან (კუნძული ისლანდია) სამხრეთ-დასავლეთით, სახელსაც აქედან იღებს. სიღრმე ქედის ზევით — 2000 მეტრი, ცალკეულ ადგილებში 587 მ-მდე. ჩ. გ. 53°-ზე რეიკიანესის ქედის სამხრეთ-დასავლეთი დაბოლოება შემოსაზღვრულია განივი რღვევის ზონით, რომლის სამხრეთითაც მდებარეობს ჩრდილოატლანტიკური ქედი. რეიკიანესი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ჯუზეპე პაზოტო

მეუფე ჯუზეპე პაზოტო (დ. 6 ივლისი, 1954, ბოვოლონე, ვერონა, იტალია) — იტალიელი სასულიერო მოღვაწე, ეპისკოპოსი, ამიერკავკასიის ლათინური წესის კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრატორი. მეუფე ჯუზეპე პაზოტო დაიბადა 1954 წლის 6 ივლისს ვერონის რეგიონის სოფელ ბოვოლონეში, იტალიაში. სწავლობდა სტიგმატელ მამათა სკოლაში და შევიდა ამავე კონგრეგაციის სასულიერო სემინარიაში. მუშაობდა დაწყებითი კლასების პედაგოგად და 1979 წელს აიღო თეოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი. 1979 წლის 12 მაისს, ბოვოლონეს ეკლესიაში, კარდინალმა მორეირა ნევესმა, იგი მღვდლად აკურთხა. ხელდასმის შემდეგ პირველი ხუთი წელი მუშაობდა კოლონიოლა აი კოლიში (ვერონა) სასულიერო სემინარიის დირექტორად. შემდეგ გადავიდა სეძანოს მონასტერში, სადაც იყო სულიერების სახლის დირექტორი და ამავე დროს, თავისი კონგრეგაციის პოსტულანტების და ახალგაზრდების პასუხისმგებელი და სტიგმატელთა კონგრეგაციის საბჭოს მრჩეველი იყო. ჯუზეპე პაზოტო საქართველოში 1994 წლის სექტემბერში ჩამოვიდა. ქართული ენის შესწავლის შემდეგ ცხოვრობდა ქუთაისში. 1996 წელს დაინიშნა კავკასიის ლათინ კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრატორად, რის შემდეგაც საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში. მისი ხელმძღვანელობით განახლდა მარიამის ზეცად აღყვანების თბილისის ძველი კათოლიკური ტაძარი, რომელიც 1999 წლის 15 აგვისტოს აკურთხა ჯოვანი ბატისტა რემ. იგი 2000 წლის 6 იანვარს რომში, წმიდა პეტრეს ბაზილიკაში რომის პაპმა იოანე პავლე II-მ ეპისკოპოსად აკურთხა. კათოლიციზმი საქართველოში ეპისკოპოსი მეუფე ჯუზეპე პაზოტო დაარქივებული 2020-08-14 საიტზე Wayback Machine. ჯუზეპე პაზოტო — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გაობაოხუ

გაობაოხუ, გაოიუხუ (ჩინ.: 高邮湖) — მტკნარწყლიანი ტბა ჩინეთში, ანხოისა და ძიანსუს პროვინციებში. გაწოლილია მდინარე ხუაიხეს სისტემაში, ხუაიხეს ვაკეზე, ზღვის დონიდან 5,7 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 674,7 კმ². საშუალო სიღრმე 1,4 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,4 მ. წყალმარჩხი ტბაა. დაბალი ნაპირები აქვს, ბრტყელი. გაობაოხუს აღმოსავლეთი ნაპირების გასწვრივ გადის ჩინეთის დიდი არხი, რომელთანაც იგი დაკავშირებულია. მდინარე სანხე გაობაოხუს აკავშირებს ხუნძეხუს ტბასთან. ამჟამად გაობაოხუ მდინარე ხუაიხეს სისტემის ნაწილია. განვითარებულია ნაოსნობა, თევზჭერა. ტბის წყლები გამოიყენება სარწყავად. ↑ გაობაოხუ // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ ხუაიხეს ვაკე // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ Sumin, Wang; Hongshen, Dou (1998). Lakes in China. Beijing: Science Press. p. 279. ↑ 4.0 4.1 გაობაოხუ // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
რეიდერი

რეიდერი (ინგლ. raider < raid — თავდასხმა, თარეში) — სამხედრო ხომალდი ან შეიარაღებული სავაჭრო გემი, რომელიც ატარებს დამოუკიდებელ საბრძოლო მოქმედებებს საზღვაო და ოკეანურ კომუნიკაციებზე მოწინააღმდეგის საბრძოლო ტრანსპორტისა და სავაჭრო გემების გასანადგურებლად. პირველ მსოფლიო ომში (1914–1918) გერმანია რეიდერების სახით იყენებდა კრეისერებს, მათ შორის სავაჭრო გემად შენიღბულ დამხმარე ხომალდებს. მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) დასაწყისში ფაშისტური გერმანია რეიდერის რანგში იყენებდა სახაზო გემ „ბისმარკს“, სამ „ჯიბის“ სახაზო ლაინერს და კრეისერებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 340. რეიდერი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ხუნძეხუ

ხუნძეხუ (ჩინ.: 洪泽湖) — ტბა აღმოსავლეთ ჩინეთში, ძიანსუს პროვინციაში. გაწოლილია ჩინეთის დიდი ვაკის ფარგლებში, ზღვის დონიდან 15 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1960 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 4,5 მ. სიგრძე 65 კმ. შეიქმნა 1403-24 წლებში ჩინეთის დიდ არხზე ჯებირის აღმართვის შედეგად, რომელმაც გზა გადაუღობა მდინარე ხუაიხეს წყლებს. ზამთარში დონე იკლებს, სარკის ფართობი და წყლის მოცულობა მკვეთრად მცირდება. მდინარე სანხეს მეოხებით დაკავშირებულია გაობაოხუს ტბასთან. ჩამონადენის დიდი ნაწილი ჩინეთის დიდი არხის მეშვეობით მდინარე იანძიში ჩადის. სარწყავი არხით დაკავშირებულია ყვითელ ზღვასთან. ხუნძეხუს ჩამონადენი კაშხლებითაა რეგულირებული. ტბამ თავისი სახელწოდება მიიღო სუის დინასტიის იმპერატორის — იან-დის დროს. ტანისა და ადრინდელი სუნის დინასტიის დროს ხუნძეხუ უფრო პატარა იყო ვიდრე იგი დღეს არის, სავარაუდოდ, მესამედზე ნაკლები ამჟამინდელ ზომებთან შედარებით. იგი აგრეთვე გამოეყო მდინარე ხუაიხეს მთავარ ნაკადს, რომელიც მიედინებოდა ტბიდან სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ხუაიხე იყო თავთხელი და სანავიგაციოდ რთული მდინარე; XI საუკუნეში სუნის დინასტიის დროს (960-1279) მასზე აშენდა სხვადასხვა არხი. როდესაც 1194 წელს, მდინარე ხუანხემ შეიცვალა თავისი მიმართულება სამხრეთისაკენ მან მიიტაცა მდინარე ხუაიხეს ქვემო დინება, რომელსაც აღარ ჰქონდა პირდაპირი გასასვლელი ზღვაზე. ხუაიხეს წყლები ჩადიოდა ხუნძეხუს ტბაში, რომელიც შემდეგ გაფართოვდა დღევანდელ საზღვრებამდე და ტბორავდა ნოყიერი სარწყავი მიწების ვრცელ ტერიტორიას. ტბის ჭარბი წყლები მიედინებოდა სამხრეთ-აღმოსავლეთით გაობაოსა და ბაოინის ტბების გავლით და ჩინეთის დიდი არხით მდინარე იანძიში მიემართებოდა. ხუნძეხუ წყალმარჩხია და საუკუნეების განმავლობაში მისი ფსკერი ამოილამა. XIX საუკუნეში ტბის რაიონში თავი იჩინა ხშირმა და ძლიერმა წყალდიდობებმა. ნაპირებზე ჭაობები და ბრინჯის მინდვრებია. 1930-იან წლებში ტბის აღმოსავლეთი ნაპირიდან პირდაპირ ზღვისკენ გაიყვანეს ახალი არხი, რომელიც სუბეის არხის სახელწოდებით აღადგინეს და გააუმჯობესეს 1951-52 წლებში და მდინარე ხუაიხეს ხეობაში წყლის შენარჩუნების კომპლექსურ პროექტთან ერთად შეამცირეს დატბორვა. ტბის პრობლემად რჩება დრენაჟი. ხუნძეხუს დიდი ნაწილი წყალმარჩხია, რის გამოც იგი სანაოსნოა მხოლოდ მცირე გემებისათვის. განვითარებულია თევზჭერა. ↑ ხუნძეხუ // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი[მკვდარი ბმული] (ქართული ენა) ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 ხუნძეხუ // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ 3.0 3.1 3.2 ხუნძეხუ // ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
თამბაქო

თამბაქო (Nicotiana) — ერთ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. ნაყოფი კოლოფია. ამერიკასა და ავსტრალიაში გავრცელებულია 60-ზე მეტი სახეობა. კულტივირებულია 2 სახეობა: კულტურული ანუ მოსაწევი თამბაქო (Nicotiana tabacum) და წეკო (Nicotiana rustica). დეკორატიულ მებაღეობაში თამბაქოს ისეთ სახეობებს იყენებენ, რომლებსაც დიდი ფოთლები და სურნელოვანი ყვავილები აქვს. მოსაწევი თამბაქო მრავალწლოვანი მცენარეა, მაგრამ მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი. აქვს სწორი, მომრგვალო, 2,5 მ-მდე სიმაღლის ღერო, რომელიც ზემოთ დატოტვილია. ფოთლები ღეროზე მორიგეობითაა განლაგებული, მჯდომარეა ან ყუნწიანი, კიდემთლიანი. ფირფიტა ოვალური, მომრგვალო ან ელიფსურია, ფერად მწვანე (იშვიათად ყვითელი ან მომწვანო-მოყვითალო). ყვავილები ხუთწევრიანი ვარდისფერი, წითელი ან თეთრია, შეკრებილია ციმოზური ტიპის ყვავილედად მთავარ ღეროსა და გვერდითი ტოტების კენწეროებზე. ნაყოფში დიდი რაოდენობითაა წვრილი, მუქი ყავისფერი თესლი (1000 თესლი 60-80 მგ-ს იწონის). თამბაქოს სავეგეტაციო პერიოდია 135-170 დღე. იგი სითბოსმოყვარული (თესლის გაღივებისათვის ოპტიმალური ტემპერატურა 27-28 °C, ღეროსა და ფოთლების ზრდა-განვიტარებისათვის 24-28 °C) და ტენის მომთხოვნი (განსაკუთრებით სრული შეფოთვლის პერიოდში) მცენარეა, საკვებ ნივთიერებებსაც დიდი რაოდენობით ითვისებს. კარგად ხარობს მსუბუქ და საშუალო შავმიწებზე, რუხსა და წაბლა ნიადაგებზე. ფოთლის ნაწარმის ხარისხი დამოკიდებულია ცილებისა და ნახშირწყლების შეფარდებაზე, ნიკოტინისა და ეთეროვანი ზეთების შემცველობაზე. თესლი შეიცავს 30-35% ცხიმოვან ზეთს, რომელსაც იყენებენ ტექნიკური მიზნებისათვის (საცხები მასალისათვის). თამბაქოს სამშობლოდ ითვლება სამხრეთ ამერიკა. ევროპაში (ესპანეთი, პორტუგალია, შემდეგ საფრანგეთი, გერმანია, იტალია) ამერიკიდან შემოიტანეს XV საუკუნის ბოლოსა და XVI საუკუნის I ნახევარში. პირველად მოაშენეს დეკორატიულ და სამკურნალო მცენარედ. რუსეთში თამბაქო გავრცელდა XVII საუკუნის დასაწყისში. საქართველოში თამბაქო XVII საუკუნის ბოლოს და XVIII საუკუნის დასაწყისში შემოიტანეს. ეს იყო დაბალი ხარისხის წეკო. მაღალხარისხოვანი საპაპიროსე თამბაქოს კულტურა კი ჩვენში XIX საუკუნის I ნახევარში გავრცელდა. პირველად იგი აფხაზეთში გააშენეს, შემდეგ - აჭარაში და ბოლოს - აღმოსავლეთ საქართველოს რაიონებში (მარნეული, ბოლნისი, ყვარელი, ლაგოდეხი და სხვა). თამბაქოს დაავადებანი და მავნებლები თამბაქოს მრეწველობა თამბაქოს ნაწარმი თამბაქოს წევა ჯაფარიძე ა., დგებუაძე ო., მეთამბაქეობა, თბ., 1973; Бучинский А. Ф., Володарский Н. И., Асмаев П. Г., Табаководство, 2 изд., М., 1959; Ласарейшвили М., Д., Чиков А. В., Агротехника вчсоких урожаев табака, Сух., 1960; Справочник табаковода, М., 1965; ჯაფარიძე ა., ქსე, ტ. 4, გვ. 582, თბ., 1979
ჩერვონოე (ტბა)

ჩერვონოე (ბელარ. Чырво́нае возера), ჩერვონოეს პოლესიე (რუს. Червоное Полесье), მთავარი-ტბა (ბელარ. Князь-возера) — ტბა ბელარუსში, გომელის ოლქში. ფართობი — 43,6 კმ², სიღრმე — 4 მ-მდე. იკვებება შერეულად. წყლის დონის რყევა — 0,8 მ, უმაღლეს დონეს აღწევს მარტ–აპრილში. იყინება ნოემბერ–დეკემბერში; ყინულისაგან თავისუფლდება მარტის მეორე ნახევარ–აპრილში. ჩერვონოეს ტბიდან სადრენაჟე არხებითა და მდინარე ბობრიკის მეშვეობით ხორციელდება წყლის ჩადინება მდინარე პრიპიატში. ადგილი აქვს თევზჭერას; იჭერენ კაპარჭინას, ქარიყლაპიას, ქორჭილას და სხვ. ჩერვონოე — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ერმიტაჟის თეატრი

ერმიტაჟის თეატრი (რუს. Эрмитажный театр) — თეატრალური შენობა სანქტ-პეტერბურგში, აგებულია 1783-1787 წლებში (ფასადი დასრულდა 1802 წელს) არქიტექტორ ჯაკომო კვარნეგის პროექტითა და ანტიკური არქიტექტურის ტრადიციის მიხედვით. თეატრი ააშენეს პეტრე I-ის ყოფილი ზამთრის სასახლის ადგილზე. თეატრის შენობა დგას ცალკე და მისი ფასადი გადის მდინარე ნევის სასახლის სანაპიროზე (სახლი № 32). იგი სასახლის ძირითად კომპლექსთან დაკავშირებულია თაღოვანი გასასვლელით (აშენებულია 1780-იან წლებში; არქიტექტორი ი. მ. ფელტენი), რომელიც გადებულია მდინარე მოიკისა და ნევის დამაკავშირებელ ზამთრის არხზე. თეატრში შესასვლელი მაყურებლებისათვის ხდება დიდი ერმიტაჟის სადარბაზოდან (სახლი № 34). უახლოესი მეტროს სადგურებია: „საადმირალო“ (1 კმ), „ნევის პროსპექტი“ (1,2 კმ) და „გოსტინი-დვორი“ (1,2 კმ). არქიტექტორმა გამოიყენა წინა შენობის საფუძველი, რომელიც ამ ადგილზე იყო აგებული პეტრე I-ის ზამთრის სასახლემდე ადრე. თეატრის გახსნა შედგა 1785 წლის 16 ნოემბერს ალექსანდრე აბლესიმოვის კომიკური ოპერის „მეწისქვილე, კუდიანი, თაღლითი და მაჭანკალი“-ს პრემიერით, რომლის მუსიკის ავტორი იყო მიხეილ სოკოლოვსკი. თეატრმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა XVIII საუკუნის დასასრულის რუსული თეატრალურ-მუსიკალური კულტურის განვთარების საქმეში. ამ შენობაში იმართებოდა ბალ-მასკარადები. ამჟამად შენობა იმყოფება ერმიტაჟის დაქვემდებარებაში. 1992 წელს შენობის პირველ სართულზე გაიხსნა ექსპოზიცია პეტრე I-ის ზამთრის სასახლე, რომლის შესასვლელიც სასახლის სანაპიროდანაა. Репертуар Эрмитажного театра на официальном сайте Архитектурный сайт Петербурга Citywalls.RU: История Эрмитажного театра დაარქივებული 2019-02-14 საიტზე Wayback Machine.
რიკი მარტინი

ენრიკე მარტინ მორალესი (დ. 24 დეკემბერი, 1971), უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით რიკი მარტინი (Ricky Martin) — პუერტორიკოელი მომღერალი და მსახიობი. 1984-1989 წლებში მღეროდა ჯგუფ Menudo-ში. 1990 წლიდან დაიწყო მისი სოლო კარიერა. 1999 წელს მისი ალბომი Ricky Martin აშშ-ში გაყიდვების ლიდერი გახდა, ხოლო მთლიანად მსოფლიოში ამ ალბომის 27 მილიონი ასლი გაიყიდა. მთავარი სტატია: რიკი მარტინის დისკოგრაფია. Evolución (1984) Menudo (1985) Ayer Y Hoy (1985) A Festa Vai Começar (1985) Viva! Bravo! (1986) Refrescante (1986) Menudo (1986) Can't Get Enough (1986) Somos Los Hijos del Rock (1987) In Action (1987) Sons of Rock (1988) Sombras Y Figuras (1988) Ricky Martin (1991) Me Amarás (1993) A Medio Vivir (1995) Vuelve (1998) Ricky Martin (1999) Sound Loaded (2000) Almas del Silencio (2003) Life (2005) Música + Alma + Sexo (2011) A Quien quiere Escuchar (2015) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რიკი მარტინი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი რიკი მარტინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ერმიტაჟი (ცარსკოე-სელო)

ერმიტაჟი (რუს. Эрмитаж) — ბაროკოს სტილში აგებული პავილიონი ეკატერინეს პარკში, ცარსკოე-სელოში. გამოიყენებოდა სამეფო კარის ვიწრო წრეების გასართობი შეხვედრებისათვის. ერმიტაჟი წარმოადგენს XVIII საუკუნის რუსული ბაროკოს საინტერესო და უნიკალურ არქიტექტურულ ძეგლს. პავილიონის მშენებლობა მიმდინარეობდა რუსეთის იმპერატორ ელისაბედ პეტრეს ასულის მეფობის პერიოდში, 1743 წლიდან 1753 წლამდე, ეკატერინეს სასახლესთან ერთად. პროექტის ავტორი იყო სამეფო კარის არქიტექტორი მიხეილ ზემცოვი, ხოლო პავილიონის მშენებლები ანდრეი კვასოვი, საბა ჩევაკინსკი და ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელი. შენობა წარმოადგენს ორსართულიან ნაგებობას, რომელსაც ოთხი მხრიდან მიშენებები აქვს. პავილიონი მდებარეობს ხელოვნურ კუნძულზე, რომელიც გაფორმებულია შავთეთრი მარმარილოს ფილებით, ყველა მხიდან გარშემორტყმულია წყლით და გარშემო შემოვლებული აქვს ბალუსტრადა. კუნძულზე მოხვედრა შესაძლებელია თხრილზე გადებული ხიდებით. შენობის კედლებს ამშვენებს კოლონები და პილასტრები. კედლები ფირუზისფერშია გადაწყვეტილი და დეტალების გარკვეული ნაწილი მოოქროვილია. 64 დეკორატიული სვეტი (მათ შორის დამონტაჟებული 16 ქანდაკება), გამოძერწილი გირლანდა, ნიჟარები, ნიღბები, ფანჯრის ბრწყინვალე თამასები, აივნის აჟურული გისოსები პავილიონის კედლებს გლუვს არ ტოვებს. პავილიონის ცენტრალურ ნაწილს ამშვენებს გუმბათი. პავილიონი ერმიტაჟი იყო ელისაბედ პეტრეს ასულისა და ეკატერინე II-ის საყვარელი დასასვენებელი ადგილი, აქ ისინი იღებდნენ გამორჩეულ რუს და უცხოელ სტუმრებს, აწყობდნენ დღესასწაულებს. 2005-2006 წლების სარესტავრაციო სამუშაოების დროს აღადგინეს ერმიტაჟის გარშემო მდებარე არხი. თავად პავილიონის ინტერიერი არ გადაკეთებულია XVIII საუკუნიდან მოყოლებული და ჩვენამდე მოაღწია თითქმის უცვლელი სახით. ЭРМИТАЖ დაარქივებული 2019-01-19 საიტზე Wayback Machine. Павильон Эрмитаж