laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დონის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი

დონის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი (რუს. Донской военно-исторический музей) — სამხედრო ისტორიის მუზეუმი. მდებარეობს დონის როსტოვში და როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის ხუტორ ნედვიგოვკაში. დონის როსტოვის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი დაარსდა 2006 წელს, რათა გააცნოს რუსეთის სტუმრებს ქვეყნის არმიის ისტორია და მისი როლი სახელმწიფოს ცხოვრებაში. მუზეუმში დიდი რაოდენობითაა წარმოდგენილი ცეცხლსასროლი იარაღი, საავტომობილი ტექნიკა, ტანკები და სხვა ექსპონატები, რომლებიც დაკავშირებულია დონის მხარის სამხედრო ისტორიასთან. მუზეუმში მიმდინარეობს პირველი მსოფლიო ომის, მეორე მსოფლიო ომის, მონღოლ-თათართა შემოჭრისა და სხვა პერიოდის მოვლნების რეკონსტრუქცია. ექსპოზიციაში, რომელიც განთავსებულია დონის როსტოვი მუზეუმის დახურულ სივრცეში, წარმოდგენილია სამხედრო მეთაურების ფოტოები, სამხედრო ფორმები, საყოფაცხოვრებო საგნები, ჯარისკაცის სხვადასხვა დროის სამხედრო ინვენტარისა და ამუნიციის ელემენტები. ექსპონატების რიცხვშია: მუშკეტები, პისტოლეტები, ავტომატები, შაშხანები, ტყვიამფრქვევები, ხიშტები, ხმლები და სამხედრო ტექნიკის სსვადასხვა სახეობის დიდი რაოდენობა. მუზეუმის ექსპოზიციაში, რომელიც მდებარეობს ღია ცის ქვეშ დონის როსტოვიდან 20 კმ-შუ ხუტორ ნედვიგოვკაში, განთავსებულია მსხვილი სამხედრო ტექნიკა. აქვე აგებულია ანგარი, ძველი სამხედრო ციხესიმაგრის მაკეტი. ღია ცის ქვეშ და ანგარებში შესაძლებელია დამთვარიელებელმა იხილოს მსხვილგაბარიტიანი ტექნიკა. მათ შორის ტანკები, ჯავშან-მანქანები, წითელი ჯვრის მანქანები, დანაღმული ველის განსანაღმი მანქანები, ტრანსპორტის სხვადასხვა სახეობა (ГАЗ-М1 ფაეტონი, ГАЗ-67б, ЗИС-5, Stoewer R200 Kfz 4, სატვირთო L2H143), მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი საბჭოთა კავშირის საარტილერიო შეიარაღება (БМ-13Н), ასევე გერმანიისა (7,5-cm le.I.G.18) და აშშ-ის შეიარაღება. მოქმედი სამხედრო ტექნიკა მონაწილეობდა სამხედრო აღლუმებში. Ростовский музей военной истории დაარქივებული 2018-09-13 საიტზე Wayback Machine. Донской Военно-исторический музей დაარქივებული 2017-01-21 საიტზე Wayback Machine. Донской Военно-исторический музей ↑ Донской военно-исторический музей
ფეიგამბარი

ფეიგამბარი (აზერ. Peygambar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. ფეიგამბარი GEOnet სახელების სერვერზე
ყარადაღლი (ბეილაგანი)

ყარადაღლი (აზერ. Qaradağlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 690 კაცი. ყარადაღლი GEOnet სახელების სერვერზე
ყარალარი (ბეილაგანი)

ყარალარი (აზერ. Qaralar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. ყარალარი GEOnet სახელების სერვერზე
ყარალილარი

ყარალილარი (აზერ. Qaralılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 870 კაცი.
Yes (Coldplay-ს სიმღერა)

„Yes“ — ინგლისური ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა. იგი დაიწერა ჯგუფის ოთხივე წევრის მიერ და შეტანილია მეოთხე სტუდიურ ალბომში Viva la Vida or Death and All His Friends. მას მოჰყვე დამალული კომპოზიცია „Chinese Sleep Chant“. სიმღერა, განსაკუთრებით, აკორდების წყობით, შეიქმნა The Velvet Underground-ის შთაგონებით. კომპოზიციის ძირითადი თავისებურება არის კრის მარტინის შესამჩნევად ბოხი ვოკალი. შესრულების ასეთი მანერა მას პროდიუსერმა ბრაიან ინომ შესთავაზა, რათა ყოფილიყო შესამჩნევი განსხვავება სხვა სიმღერებთან. სიმებიანი ინსტრუმენტების ნაწილი შესრულებულია დავიდ როსის მიერ, ელექტრონულ ვიოლინოზე. ↑ ინტერვიუ YouTube-ზე ↑ All sizes | QJul2008coldplay4 | Flickr - Photo Sharing!. Flickr. ციტირების თარიღი: 2013-10-31.
აჩქარება

აჩქარება (აღნიშვნა: a {\displaystyle a} ) — ძირითადი ფიზიკური (ვექტორული) სიდიდე, რომელიც ახასიათებს მატერიალური წერტილის სიჩქარის ცვლილებას. უფრო ზუსტად, აჩქარება განისაზღვრება როგორც სიჩქარის ვექტორის პირველი წარმოებული დროით: a = d v d t {\displaystyle a={\frac {dv}{dt}}} მრუდწირული მოძრაობის შემთხვევაში აჩქარება შეიძლება დაიშალოს ტანგენციალურ აჩქარებად ( a τ {\displaystyle a_{\tau }} ), რომელიც ახასიათებს სიჩქარის სიდიდის ცვლილებას, და ნორმალურ აჩქარებად ( a n {\displaystyle a_{n}} ), რომელიც ახასიათებს სიჩქარის მიმართულების ცვლილებას: a = a τ + a n = d v d t τ + v 2 ρ n {\displaystyle a=a_{\tau }+a_{n}={\frac {dv}{dt}}\tau +{\frac {v^{2}}{\rho }}n} სადაც τ {\displaystyle \tau } არის ტრაექტორიის შესაბამის წერტილში მხების ერთეულოვანი ვექტორი, ρ {\displaystyle \rho } — სიმრუდის რადიუსი ტრაექტორიის ამავე წერტილში, ხოლო n {\displaystyle n} — ნორმალის ერთეულოვანი ვექტორი. ტანგენციალური აჩქარება მიმართულია ტრაექტორიის მხების გასწვრივ, ხოლო ნორმალური აჩქარება — ტრაექტორიის ნორმალის გასწვრივ — ჩაზნექილობისაკენ. აჩქარების ცნება ახასიათებს წერტილს; სხეულის აჩქარებაზე კი ლაპარაკი შეიძლება მხოლოდ გადატანითი მოძრაობისას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 72.
ყაჰრამანლი (ბეილაგანი)

ყაჰრამანლი (აზერ. Qəhrəmanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 032 კაცი. ყაჰრამანლი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ http://www.azerpost.az/?options=content&id=188
ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესია (რუს. Церковь Георгия Победоносца) — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ ლიხოიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. ტაძრის მისამართი: 346380, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კრასნოსულინის რაიონი, ხუტორი ლიხოი. ხუტორი ლიხოი დაარსდა XIX საუკუნის დასაწყისში საფოსტო გზაზე. 1854 წლიდან ლიხოი კაზაკების ხუტორია, სადაც 1867 წლისათვის 500 ადამიანი ცხოვრობდა. მოსახლეობის სულიერებისათვის საჭირო გახდა ტაძრის მშენებლობა. ახალი ეკლესიის მრევლში მოიაზრებოდა ახლომდებარე ხუტორების, ილინსკის, ტაცინის, ბელგოროდცევისა და ბოჟკოვსკის მოსახლეობა. კაზაკებმა მიმართეს დონის კაზაკთა ატამანს, გენერალ-ადიუტანტ ალექსანდრე პოტაპოვს, ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. ატამანმა დადებითი პასუხი გასცა. 1868 წელს ახალმა ატამანმა პ. ფომინმა მიმართა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს პლატონს (1867-1877 წწ.), რათა განკარგულება გაეცა წმინდა გიორგის სახელობის ხის ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. 1867 წელს დაიწყო სახსრების შეგროვება ეკლესიის მშენებლობისათვის. ფულს აგროვებდნენ ორი წლის განმავლობაში და მხოლოდ 1869 წელს დაიწყო ეკლესიის მშენებლობა. 1870 წელს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი, ხოლო 1871 წელს ეკლესია ააგეს. ეკლესია იყო ხის, გადახურული თუნუქის ფილებით, ჰქონდა ცალკე მდგომი სამრეკლო. ეკლესიის გარშემო იყო ქვის გალავანი. 1872 წლის სექტემბერში ეკლესია აკურთხეს. 1900 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებდა ორი საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. XX საუკუნის დასაწყისში ლიხოის მოსახლეობა შეადგენდა 1 207 ადამიანს. ამ დროისათვის ხის ეკლესია დაძველდა და საჭირო გახდა ახალი ქვის ეკლესიის აგება. შეაგროვეს თანხები ახალი ეკლესიის ასაგებად. ახალი ქვის ეკლესია ააგეს 1905 წელს. 1906 წელს იგი აკურთხა ალექსანდრო-გრუშევსკის წინამძღვარმა, მღვდელმონაზონმა ვასილიმ. ლიხოის წმინდა გიორგის ეკლესიასთან მოქმედებდა სამრევლო სკოლა, სადაც საღვთო სჯულს ასწავლიდა ადგილობრივი მღვდელი მიტროფანე დამასკინი. რევოლუციის დროს წმინდა გიორგის ეკლესიის მღვდელი მიხეილ პაშუტინი დახვრიტეს წითელარმიელებმა. ეკლესიის შენობა სხვადასხვა დროს იყო საწყობი, კლუბი, ბეღელი. დაანგრიეს სამრეკლო და მოხსნეს გუმბათი. მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელებმა ეკლესიაში თავლა გახსნეს. 1944 წელს ეკლესიაში აღდგა ღვთისმსახურება, რომელიც არ შეწყვეტილა ხრუშჩოვის დათბობის პერიოდშიც კი. ამჟამად ეს ეკლესია მოქმედია. 2010 წელს მოაოქროვეს გუმბათი. ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი დიმიტრი (სობოლევსკი). Беликов, С. Прихожане приложились к мощам святых / С. Н. Беликов // Красносулинский вестник. - 2016. – 21 янв. (№3). – С.4. Кудрявцев, В. Церковь Георгия Победоносца в х. Фомино-Лиховском / В. В. Кудрявцев // Сулинская земля: страницы истории. – Ростов н / Д., 1999. – С. 131-133. Кудрявцев, В. История хутора Фомино - Лиховского / В. В. Кудрявцев // Страницы прошлого листая [исследования истории Сулинской земли] – Красный Сулин, 2004. – С.76-77. Лихой. Церковь Георгия Победоносца Храм Георгия Победоносца Храм св. вмч. Георгия Победоносца დაარქივებული 2019-02-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ Церковь Георгия Победоносца. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-22. ციტირების თარიღი: 2017-03-30.
სარისუ (ბეილაგანი)

სარისუ (აზერ. Sarısu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 635 კაცი.
შაფექი (ბეილაგანი)

შაფექი (აზერ. Şəfəq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 145 კაცი.
სიდიდე

სიდიდე — ერთ-ერთი ძირითადი მათემატიკური ცნება, რომლის მნიშვნელობა მათემატიკის განვითარებასთან ერთად განიცდიდა განზოგადებას. ჯერ კიდევ ევკლიდეს „საწყისებში“ იყო ნათლად ჩამოყალიბებული თვისებები იმ სიდიდეებისა, რომლებსაც ამჟამად სხვა განზოგადებისაგან განსხვავებით, დადებით სკალარულ სიდიდეებს უწოდებენ. სიდიდის ეს პირველსაწყისი ცნება არის უშუალო განზოგადება უფრო კონკრეტული ცნებებისა: სიგრძის, ფართობის, მოცულობისა და ა.შ. უფრო ზოგადი გაგებით, სიდიდეს უწოდებენ აგრეთვე ვექტორს, ტენზორს და სხვა არასკალარულ სიდიდეებს. ასეთი სიდიდეები შეიძლება შევკრიბოთ, მაგრამ მათთვის აზრს კარგავს უტოლობის მიმართება (a<b).
შარგი

შარგი (აზერ. Şərq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 909 კაცი. შარგი GEOnet სახელების სერვერზე
იან ეინასტო

იან ეინასტო (ესტ. Jaan Einasto; დ. 23 თებერვალი, 1929) — ესტონელი ასტროფიზიკოსი, გალაქტიკური და გარეგალაქტიკური ასტრონომიის სპეციალისტი და დაკვირვებადი სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურის ერთ-ერთი აღმომჩენი. იან ეინასტო დაიბადა 1929 წლის 23 თებერვალს, ტარტუში. მისი მამა პატრიოტი ესტონელი იყო, რის გამოც, მან იანს ესტონეთის ანაგრამა — ეინასტო შეურჩია გვარად. 1952 წელს, ტარტუს უნივერსიტეტი დაამთავრა. 1953 წლიდან, იგი ტარტუს ობსერვატორიაში, კოსმოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელ მეცნიერად მუშაობდა. 1955 წელს, იგი ფილოსოფიის, ხოლო 1972 წელს, ფიზიკური და მათემატიკური მეცნიერებების დოქტორი გახდა. 1992-1995 წლებში, იან ეინასტო ტარტუს უნივერსიტეტში, კოსმოლოგიის პროფესორი იყო. დიდი ხნის განმავლობაში, ეინასტო, ტალინში მდებარე ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასტრონომიისა და ფიზიკის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა. იგი ევროპული აკადემიის, ევროპის ასტრონომიული და სამეფო ასტრონომიული საზოგადოებების წევრია. მიღებული აქვს ესტონეთის ეროვნული მეცნიერების სამი ჯილდო. მისი ნამუშევრების ძირითადი ნაწილი, გალაქტიკურ და გარეგალაქტიკურ ასტრონომიასთან და კოსმოლოგიასთანაა დაკავშირებული. მან გამოიკვლია სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურა და მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ გალაქტიკები და მათი გროვები, გალაქტიკების ზეგროვათა ჯგუფში შედიან, რომლებიც ე.წ. ვოიდებს წარმოქმნიან. ეინსტომ განავითარა თეორია, ავტომატური და ნახევრად ავტომატური ტელესკოპებით დედამიწის ხელოვნურ თანამგზავრებზე დაკვირვების შესახებ, კერძოდ, მისი იდეა იყო თანამგზავრებზე დასაკვირვებლად ტელესკოპების ოთხღერძოვან სისტემაზე დამაგრება. 1994 წელს აღმოჩენილი ასტეროიდი — 11577 Einasto, იან ეიანსტოს პატივსაცემად, მის სახელს ატარებს. 2014 წელს, იან ეინასტო, გრიუბერის პრემიის ლაურეატი გახდა (კენეთ ფრიმენთან, ბრენტ ტალთან და სიდნი ვან-დენ-ბერგთან ერთად) კოსმოლოგიის დარგში, გალაქტიკების (მათ შორის, ადგილობრივი ჯგუფი) სტრუქტურის და შემადგენლობის შესწავლისთვის. ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემია Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г, Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп., Киев: Наукова думка, 1986. — გვ. 512. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იან ეინასტო Эйнасто Яан Эльмарович Jaan Einasto ↑ Estonian Research Portal <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11824870"></a> ↑ 2.0 2.1 Alaküla A. Kes on kes? Eesti 2000 — Tallinn: 2000. — 271 გვრ. — ISBN 978-9985-60-789-3 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47088720"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1770"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4730456"></a> ↑ https://gruber.yale.edu/cosmology-laureates ↑ Einasto, Jaan (2013). Dark Matter and Cosmic Web Story. World Scientific Publishing. ISBN 978-981-4551-05-2. „In the 1930's [the] Estonian government started a campaign to change German names to Estonian ones. So our family name was also changed. My father was a real patriot of Estonia, so he invented the name "Einasto", which is a permutation of "Estonia". The name was patented, so nobody else can have this name. In this respect our family name is unique.“  ↑ Tamme, Virge. Jaan Einasto received the Gruber Foundation Cosmology Prize. University of Tartu. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 აგვისტო 2020. ციტირების თარიღი: 27 January 2015.
Max Payne 3

Max Payne 3 — მესამე პერსონაჟის მსროლელი ჟანრის ვიდეო თამაში, შექმნილი Rockstar Studios-ის და გამოქვეყნებული Rockstar Games-ის მიერ. იგი გამოვიდა 2012 წლის 15 მაისს, PlayStation 3-ისთვის და Xbox 360-ისთვის. ვარიანტი, ადაპტირებული Microsoft Windows-ისთვის, გამოვიდა იმავე წლის 29 მაისს, რასაც მოჰყვა OS X-ის ვერსია (2013 წლის 20 ივნისი). ეს არის შემდეგი Max Payne-ის სერიის თამაშებში 2003 წლის Max Payne 2: The Fall of Max Payne-ის (Remedy Entertainment) შემდგომ. ოფიციალური საიტი „Max Payne 3“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
პიპ-ივანი

პიპ-ივანი (უკრ. Піп Іван Мармароський; პიპ-ივან მარმაროშსკი) — მთა უკრაინის კარპატებში, მდებარეობს იმიერკარპატების ოლქის რახოვის რაიონში, უკრაინისა და რუმინეთის საზღვარზე. სიმაღლე 1936,2 მ. მის გარშემო იზრდება უამრავი უნიკალური მცენარე. პირამიდული ფორმისაა. უახლოესი დასახლებული ადგილია სოფელი დელოვოე. უკრაინის კარპატები — პიპ-ივანი
ზაალ ბატონიშვილი

ზაალ ბატონიშვილი (დ. 1428 – გ. 1442) – ქართველი ბატონიშვილი. ერთიანი საქართველოს მეფის, ალექსანდრე I–სა და მისი მეორე მეუღლის, თამარის უმცროსი ვაჟი. გიორგი VIII–სა და ვახტანგ IV–ის ძმა. გარდაიცვალა 1442 წელს, 14 წლის ასაკში. • Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au XIXe siècle: Tables généalogiques et chronologiques, Rome, 1990, p. 139-140.
განზოგადება

ზოგადობისა და არსებობის დებულებათა გამოყვანა და დასაბუთება ან დედუქციურ თეორიაში ზოგადობისა და არსებობის კვანტორებისათვის პოსტულირებული წესების თანახმად, ანდა ცდას მონაცემების მიხედვით (იხ. ინდუქცია); ტრადიციულ ლოგიკაში — სახეობრივი ცნებიდან გვარობრივ ცნებაზე გადასვლა ზოგიერთი სახეობრივი ნიშნის გამორიცხვის გზით (იხ. ცნება). მეცნიერული შემეცნების ერთ-ერთი ძირითადი საშუალებაა — ერთეულიდან, ნაკლებ ზოგადიდან ან დაბალი დონის აბსტრაქციიდან ზოგადზე, უფრო ზოგადზე, მაღალი დონის აბსტრაქციაზე გადასვლა საგანთა საერთო თვისებების, მიმართებების, განვითარების ტენდენციების და ა.შ. გამოვლენის საფუძველზე. განზოგადება მთელი სისრულით მეცნიერული განვითარების პროცესში ხდება (სითბოს ცნებიდან ენერგიის ცნებაზე გადასვლა ან ევკლიდეს გეომეტრიიდან არაევკლიდურ გეომეტრიებზე გადასვლა და სხვ.) იმისდა მიხედვით, თუ როგორია, თუ როგორია შესამეცნებელ საგანთა არე და კვლევის ამოცანები, არსებობს სხვადასხვა დონე — ემპირიული მასალის განზოგადება, უკვე შემუშავებული ცნებების განზოგადება, არსებული თეორიების განზოგადება და სხვ. (იხ. აგრეთვე აზროვნება).
ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა

ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა (თურქ. Ohrili Hüseyin Paşa; დ. ოჰრიდი, მაკედონია — გ. 20 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი ორჯერ: 1621 წლის 9 მარტიდან 17 სექტემბრამდე და 1622 წლის 20 მაისს. ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა მაკედონიის ტერიტორიაზე, ქალაქ ოჰრიდში, რომელიც იმ დროს ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო. 1621 წლის 9 მარტს, სულთან ოსმანმა ალი-ფაშას მკვლელობის შემდეგ დანიშნა დიდ ვეზირად. მან ეს პოსტი იმავე წლის 17 სექტემბრამდე შეინარჩუნა. 1622 წლის 20 მაისს, დილავერ–ფაშას მკვლელობის შემდეგ, მეორედ დანიშნეს დიდ ვეზირად. იმავე დღეს, ვეზირების დაუდევრობით, მოკლეს ოსმალეთის იმპერიის ფადიშაჰი. ერთ–ერთი ვერსიით, ჰუსეინ-ფაშაც მასთან ერთად მოკლეს. 2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემში ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას როლს განასახიერებს თურქი მსახიობი ისა თელჯი. Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVİ. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 İSBN:978-975-16-0010) say.374-375 Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları', İstanbul:Oğlak. say.191 Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010) say.374-375 Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Tektaş, Nazım (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [1] Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5
მირინდა

მირინდა — უალკოჰოლო გაზიანი სასმელი. სასმელი შეიქმნა 1958 წელს, საფრანგეთში. ხოლო 1970 წელს იგი შეიძინა PepsiCo–მ. მირინდა ამერიკაში 2003 წელს გამოჩნდა, თავდაპირველად სასმელი გაიყიდა, მინიმალურ ფასად რათა კონკურქენცია გაეწია ფანტასთვის. სასმელი ბრაზილიაში 1996 წელს გამოჩნდა, მაგრამ 1997 წელს გაყიდვა შეწყდა, დაბალი პოპულარობის გამო. კოკა-კოლა ფანტა Мірінда на сайті PepsiCo დაარქივებული 2016-02-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Офіційний сайт Мірінда დაარქივებული 2016-07-17 საიტზე Wayback Machine. (უკრ.)
კაცია ჩიქოვანი

კაცია ჩიქოვანი, ჩიქვანი (გ. 1681-1682 მიჯნა) — იმერეთის სამეფოს ვეზირი. აღზევდა ლევან III დადიანის დროს - 1661-1680. მოკლე დროში გორდელ აზნაურს იმერეთის მეფემ ბაგრატ IV-მ ვეზირობა მისცა, ლეჩხუმი და საინასარიძო უბოძა. მალე ჩიქოვანი სამთავროს კარის „უფროსი და ვეზირი“ გახდა. დადიანმა სალიპარტიანო (ოდიშის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი, მდინარე ტეხურის ორსავე ნაპირას) მისცა და, როგორც ამ კუთხის მფლობელი, ლიპარტიანად აღიარა. ჩიქოვანის დაწინაურებას ხელი შეიწყო იმერეთის მეფისა და დადიანის კონფლიქტმა ლეჩხუმის გამო. ისინი ცდილობდნენ თავიანთ სასარგებლოვ გამოეყენებინათ ჩიქოვანი, მას კი საკუთარი ინტერესები ჰქონდა - დაუნდობლად ანადგურებდა თავის მეტოქეებს, ოდიშის ძირძველ წარჩინებულ საგვარეულოთა წარმომადგენლებს, თვით დადიანთა სახლის წევრებსაც, და თავის მემკვიდრეებს გადადიანებისაკენ უკაფავდა გზას. 1704 წელს ჩიქოვანის ინიციატივით მისი შვილიშვილი კაცია I დადიანად აკურთხეს და ამიერიდან ოდიშის სამთავროში ახალი, ჩიქვანთა დინასტია გადადიანდა. დაკრძალულია მარტვილის მონასტერში. კაკაბაძე ს., საქართველოს ისტორია. ახალი საუკუნეების ეპოქა (1500-1810), ტფ., 1922; სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. 1, თბ., 1973; სოსელია ო., ქსე, ტ. 11, გვ. 142, თბ., 1987
მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (რუს. Матвеево-Курганский краеведческий музей) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სოფელ მატვეევ-კურგანში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმის მისამართი: 346500, როსტოვის ოლქი, სოფელი მატვეევ-კურგანი, პირველი მაისის ქუჩა № 18. მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარსდა 1999 წლის 10 თებერვალს როსტოვის ოლქის მატვვეო-კურგანის რაიონის ადმინისტრაციის უფროსის № 79 განკარგულების შესაბამისად. ამ პერიოდისთვის სოფელში იდგა საჭიროება გადაერჩინათ და დაეცვათ რაიონის კულტურული მემკვიდრეობის მასალები. მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის პირველი ექსპონატები ჩამოყალიბდა მას შემდეგ, რაც საბრძოლო დიდების მუზეუმმა გადასცა მას რამდენიმე ნივთი სოფლის მოსახლეობის პირადი არქივიდან. მუზეუმის გახსნა გაიმართა 2000 წელს და მიეძღვნა მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა კავშირის გამარჯვების 55-ე წლისთავს. მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს გააჩნია ოთხი საგამოფენო დარბაზი. დარბაზებში „მიუს-ფრონტი 1941-1943 წწ.“ და „რევვოლუცია. სამოქალაქო ომი“, „ავღანეთი. ჩეჩნეთი. სულის ტკივილი“ გამოფენილია ომის ისტორიის ექსპონატები: სამოქალაქო ომისა და მეორე მსოფლიო ომის, ავღანეთისა და ჩეჩნეთის მოვლენები და მათში მატვეევო-კურგანის მოსახლეთა მონაწილეობის ამსახველი მასალები. მესამე დარბაზში წარმოდგენილია რაიონის ისტორია 1917 წლამდე. აქვეა წარმოდგენლი კაზაკთა ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ელემენტები - უთოები, ჭურჭელი, ქალისა და მამაკაცის ტანსაცმელი, ქალის კაბები. მეოთხე დარბაზში წარმოადგენილია რაიონის განვითარება საბჭოთა მმართველობის პერიოდში, შეგროვებული მასალა ასახავს კომპანიების ისტორიას, საზოგადოებრივი ორგანიზაციების საქმიანობას რაიონში, გამოფენილია ნუმიზმატიკის მასალები, საათები, ანტიკვარული რადიოები და ა. შ. ამჟამად მუზეუმის ფონდი მოითვლის 2 900 ექსპონატს. მათ შორისაა ფოტოები, დოკუმენტები, ხატები, ნუმიზმატიკა და სხვ. მუზეუმში მიმდინარეობს ექსკურსიები სკოლამდელი ასაკისა და დაბალი კლასის მოსწავლეთათვის. მუზეუმის დირექტორია ლიუბოვ ივანეს ასული სემერიჟნაია. Матвеево-Курганский районный краеведческий музей დაარქივებული 2016-12-09 საიტზე Wayback Machine. История Матвеево-Курганского района დაარქივებული 2017-03-31 საიტზე Wayback Machine.
პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია (რუს. Церковь Иоанна Богослова) ან პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ტაძარი (რუს. Иоанно-Богословский храм) — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ პეშკოვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. ტაძრის მისამართი: 346760, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი პეშკოვო, ოქტომბრის ქუჩა № 22. პირველი ეკლესია როსტოვის ოლქის აზოვის რაიონის ხუტორ პეშკოვოში 1859-1863 წლებში მრევლის სახსრებით. ეს იყო ხუთგუმბათიანი ხის ეკლესია იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. ეკლესიას ჰქონდა ხის სამრეკლო. მისი კურთხევა მოხდა 1864 წელს მამა ვასილის მიერ. დროთა განმავლობაში ეკლესიის კედლები მოიხატა, გარს შემოავლეს რკინის მესერი, აღმართეს გუმბათი. ეკლესიასთან მუშაობდა სამრევლო სკოლა. ეკლესიაში ინახებოდა თევზ კამბალაზე დაწერილი ხატი, რომლის ერთ მხარეს გამოსახული იყო ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მეორე მხარეს - იოანე ღვთისმეტყველი. ეკლესია ფლობდა 32 დესეტინა მიწას. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაძველდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიას დაეცა ბომბი და მთლიანად დაინგრა. 2003 წლის 11 აპრილს სოფელში დარეგისტრირებული იყო ახალი სამწყსო. ღვთისმსახურება თავდაპირველად მიმდინარეობდა სამლოცველო სახლში. შემდეგ სოფლის ადმინისტრაციამ გამოყო ადგილი ახალი აგურის ეკლესიის მშენებლობისათვის, სწორედ იმ ადგილზე სადაც ადრე მდებარეობდა იოანე ღვთისმეტყველის ხის ეკლესია. 2013 წელს ახალი აგურის ეკლესია ააგეს და მოხატეს შიგნიდან. ეკლესია აშენდა დონის როსტოვის ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსის სერგეი გორბანის (2014-2016 წწ.) პატრონაჟით. 2014 წლის 6 აპრილს მოხდა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა მერკურიმ. პირველი ღვთისმსახურეის სამახსოვროდ მტავარეპისკოპოსმა ეკლესიას საჩუქრად გადასცა წმინდ ამოციქულის იოანე ღვთისმეტყველის ხატი. 2013 წლის 5 მაისს ეკლესიაში პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა. ეკლესიის მთავარი დღესასწაულია 21 მაისი, 13 ივლისი და 9 ოქტომბერი. Пешково. Церковь Иоанна Богослова Храм Иоанна Богослова с. Пешково ↑ Иоанно-Богословский храм с. Пешково Азовского района
მიინა ჰიარმა

მიინა ჰიარმა (ესტ. Miina Härma; 1935 წლამდე მიინა ჰერმანი; დ. 9 თებერვალი, 1864 — გ. 16 ნოემბერი, 1941) — ესტონელი კომპოზიტორი, ორგანისტი, საგუნდო დირიჟორი. მიინა ჰიარმა დაიბადა მუსიკოსისა და პედაგოგის ოჯახში. დადიოდა ტარტუს სკოლაში. 15 წლის ასაკიდან დაიწყო ფორტეპიანოსა და კომპოზიციის გაკვეთილებზე სიარული ესტონელ კომპოზიტორთან და მწერალთან კარლა ავგუსტ ჰიარმასთან (ნათესავი არ იყო). 1883 წლიდან 1890 წლამდე მიინა ჰიარმა სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში ორღანსა (ლუი გომილიუსთან ერთად) და კომპოზიციას. სწავლის დასრულების შემდეგ ის დარჩა სანქტ-პეტერგურგში. იქ მიინა მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად და ორღანისტად. ის ატარებდა კონცერტებს საზღვარგარეთ. 1894 წელს ჰიარმა დაბრუნდა ტარტუში. იქ მუშაობდა ორღანისტად და დააარსა პრესტიჟული შერეული გუნდი (1920 წელს „Miina Hermanni Lauluseltsi segakoor“). 1903 წლიდან 1915 წლამდე ცხოვრობდა კრონშტადტში, სადაც ძირითადად მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად. პირველი მსოფლიო ომის დროს ის ისევ დაბრუნდა ტარტუში. 1917 წელს გახდა ქალთა გიმნაზიაში მუსიკის მასწავლებელი, სადაც მუშაობდა 1929 წლამდე. ამავე დროს, ის იყო ჟურნალ „Eesti Muusika Kuukirja“-ის მთავარი რედაქტორი და „ტარტუს მუსიკალური ხელოვნების ასოციაციის“ თავმჯდომარე (ესტ. Tartu Helikunsti Selts). 1919 წელს სხვა მუსიკოსებთან ერთად დააარსა უმაღლესი სამუსიკო სკოლა ტარტუში. 1939 წელს იგი აირჩიეს ტარტუს უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად და გახდა ტალინის კონსერვატორიის საპატიო პროფესორი. მიინა ჰიარმა სიკვდილამდე ცხოვრობდა ტარტუში. დაკრძალულია რაადის სასაფლაოზე. 1965 წელს ესტონელმა მოქანდაკემ ალექსანდერ ელერმა დადგა გრანიტისგან გაკეთებული საფლავის ქვა მიინას საფლავზე. 1964 წლიდან ქალთა გიმნაზია, სადაც 1917 წლიდან ასწავლიდა მიინა ჰიარმა, ატარებს მის სახელს . 1984 წელს მისი ძეგლი დადგეს გიმნაზიის პირადპირ. 2014 წელს გამოუშვეს მიინა ჰიარმას სამახსოვრო მონეტა, ესტონეთის ევრო, რაც მიძღვნილი იყო მიინა ჰიარმას 150 წლის იუბილესადმი. მიინა ჰიარმა ცნობილია არა მხოლოდ ორღანისტად და ესტონეთის მუსიკლაური ცხოვრების აქტიურ მონაწილედ, არამედ, როგორც კომპოზიტორად და ესტონეთის საფესტივალო სიმღერებისა გუნდის (ხოროს) ხელმძღვანელად. მან დაწერა დაახლოებით 200 საგუნდო ნაწარმოები, სხვადასხვა ლირიკული ტონებით. გარდა ამისა, მან დაწერა საგუნდო სიმღერების სამი წიგნი, ათი კავატინა, კანტატა „კალევი და ლინდა“ (1895), რამდენიმე ცნობილი არანჟირება ტრადიციული სიმღერებისა და ზინგშპილი „Murueide tütar“ (1902). ბიოგრაფია (ესტონურად) ↑ Leida Kalling-Kant, Miina Härmaga enne ja nüüd, Tulimuld nr 1, 1964, lk 29 ↑ Eesti nõukogude entsüklopeedia, 3. köide, lk 510/511, Tallinn: Valgus, 1988 ↑ Eesti elulood. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-18. ციტირების თარიღი: 2017-03-31. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-29. ციტირების თარიღი: 2017-03-31. ↑ Artur Vahter, Miina Härma, lk 149 – 153, Tallinn: Eesti Raamat, 1971