laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლუდვიგ ფოიერბახი

ლუდვიგ ანდრეას ფონ ფოიერბახი (გერმ. Ludwig Andreas von Feuerbach; დ. 28 ივლისი, 1804, ლანდსჰუტი — გ. 13 სექტემბერი, 1872, ნიურნბერგი) — გერმანელი ფილოსოფოსი-მატერიალისტი, ათეისტი, კომუნისტი და ანთროპოლოგი. ყველაზე მეტად ცნობილი თავისი წიგნით — ქრისტიანობის არსება. განათლება მიიღო ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. ჰეგელის სალექციო კურსის დასრულების შემდეგ მამას მისწერა: „4 წლის განმავლობაში ჰეგელისგან იმაზე მეტი ვისწავლე, ვიდრე მანამდე განვლილ 20 წელიწადში სრულად.“ ლუდვიგ ფოიერბახი დაიბადა 1804 წლის 28 ივლისს ლანდსჰუტში, ბავარიაში, ცნობილი კრიმინალისტის ანსელმ ფოიერბახის ოჯახში. 1823 წელს შევიდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტზე. თუმცა, მალევე, მან თავისი მშობლების სურვილის წინააღმდეგ, უარი თქვა თეოლოგიაზე და ფილოსოფიის შესწავლა გადაწყვიტა. 1824 წელს მიატოვა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი და სწავლა ბერლინის უნივერსიტეტში განაგრძო, სადაც ფილოსოფიას კითხულობდა ჰეგელი. 1825 წელს მამისადმი მიწერილ წერილში ამბობს: „აღსრულდა: მე მივატოვე თეოლოგია, სული ჩემი ახლა უკვე აღარ იმყოფება საღვთო ქვეყნის საზღვრებში; ...მე მინდა გულზე მივიხუტო ბუნება, რომლის სიღრმის წინაშე შეძრწუნებული უკან იხევს მხდალი ღვთისმეტყველი, მე მინდა გულზე მივიხუტო ადამიანი, მაგრამ მთელი ადამიანი, რომლის გაგებას შეძლებს არა ღვთისმეტყველი, არა ანატომი ან იურისტი, არამედ მხოლოდ ფილოსოფოსი.“ 1829 წელს, ბერლინის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ფოიერბახმა ერლანგენის უნივერსიტეტში დაიკავა პრივატ-დოცენტის თანამდებობა და ლექციებს კითხულობდა ლოგიკასა და მეტაფიზიკაში. აქ მან დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ერთიანი, ზოგადსაყოველთაო და განუსაზღვრელი გონების შესახებ“, რომელიც დაწერილი იყო ჰეგელის ობიექტური იდეალიზმის პოზიციიდან. 1830 წელს ანონიმურად გამოსცა თავისი ნაშრომი: „აზრები სიკვდილისა და უკვდავების შესახებ“, რომელშიც უარყოფს ინდივიდუალური სულის უკვდავებას და ასაბუთებს იმას, რომ ადამიანმა მთელი ყურადღება ზეციდან რეალურ, მიწიერ ცხოვრებას უნდა გადაიტანოსო. მალევე თეოლოგებმა წიგნის კონფისკაცია მოახდინეს. ფოიერბახის პირველ მნიშვნელოვან ნაშრომად მის მიერ 1833 წელს გამოქვეყნებული „ფილოსოფიის ისტორია ბეკონიდან სპინოზამდე“ ითვლება, რომელიც ჰეგელის ფილოსოფიის გავლენით დაწერა. ამ ნაშრომში უკვე „აღმოცენებულია“ კითხვა, რომელიც ყოველთვის ყველაზე მეტად აინტერესებდა ფოიერბახს - კითხვა ფილოსოფიის რელიგიასთან მიმართების შესახებ. მომდევნო წელს გამოაქვეყნა „მწერალი და ადამიანი“. 1837 წელს - „ლაიბნიცის ფილოსოფიის დალაგება, განვითარება და კრიტიკა“, ხოლო 1939 წელს მონოგრაფია „პიერ ბეილზე“, რომელშიც იგი ასაბუთებს დებულებას გონებისა და რწმენის შეუთავსებლობაზე, რაც შემდეგში ღრმად განავითარა „ქრისტიანობის არსებაში“. „აზრები სიკვდილისა და უკვდავების შესახებ“ (1830) „ფილოსოფიის ისტორია ბეკონიდან სპინოზამდე“ (1833) „მწერალი და ადამიანი“ (1834) „ლაიბნიცის ფილოსოფიის დალაგება, განვითარება და კრიტიკა“ (1837) „პიერ ბეილი“ (1839) „ქრისტიანობის არსება“ (1841) „ფილოსოფიის რეფორმის აუცილებლობა“ (1842) „წინასწარი თეზისები ფილოსოფიის რეფორმისათვის“ (1842) „მომავლის ფილოსოფიის ძირითადი საფუძვლები“ (1843) „რელიგიის არსება“ (1845) ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ლუდვიგ ფოიერბახი ლუდვიგ ფოიერბახის ნაშრომები ნაშრომები ლუდვიგ ფოიერბახის შესახებ ლუდვიგ ფოიერბახი - სტენფორდის ფილოსოფიის ენციკლოპედია ↑ L. Feuerbach, Sämmtliche Werke, B. 2, Stuttgart, 1904, გვ. 362
დმასარი (მწვერვალი)

დმასარი (სომხ. Դդմասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, სოფელ არევუტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1618 მეტრია და წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები არაგაწი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დეზაქარი

დეზაქარი (სომხ. Դեզաքար) — მთა საქართველოსა და სომხეთის საზღვარზე. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში და ლორეს პროვინციაში, სოფელ პრივოლნოედან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1637 მეტრია და წარმოადგენს ლოქის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ლოქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ლეონიდე (კათოლიკოს-პატრიარქი)

ლეონიდე (ერისკაცობაში ლონგინოზ სოლომონის ძე ოქროპირიძე; დ. 15 თებერვალი, 1861, დისევი (ახლანდელი ერედვის მუნიციპალიტეტი) — გ. 24 ივნისი [ ძვ. სტ. 11 ივნისი], 1921) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და მცხეთა-თბილისის მთავრეპისკოპოსი 1919–1921 წლებში. ეპისკოპოს ალექსანდრე ოქროპირიძის ძმისშვილი. იყო აღიარებული მქადაგებელი, დაბეჭდილია მისი ქადაგებანი. დაკრძალულია თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარში. დაიბადა 1861 წლის 15/28 თებერვლს გორის მაზრის სოფ. დისევში. პირველდაწყებითი განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, შემდეგ სწავლობდა თბილისისა და სტავროპოლის სემინარიებში. 1884 წელს ბიძის, წმ. ეპისკოპოს ალექსანდრეს რჩევით, სწავლა კიევის სასულიერო აკადემიაში განაგრძო. 1888 დაამთავრა კიევის სასულიერო აკადემია. 1888–1897 წლებში ეწეოდა მისიონერულ მოღვაწეობას. იგი იყო კავკასიაში მართლმადიდებლური ქრისტიანობის აღმდგენი საზოგადოების სკოლების ინსპექტორი, საქართველოს საეპარქიო სასწავლებელთა საბჭოს წევრი; ზედაზნის, ხირსის, იოანე ნათლისმცემლის მონასტერთა ზედამხედველი; ქართული ბიბლიის გამსწორებელი კომიტეტის თავმჯდომარე და საქართველოს იმერეთის სინოდის კანტორის წევრი. აქტიურად იბრძოდა საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის (დამოუკიდებლობის) აღსადგენად. 1898 წლიდან 1918 წლამდე იყო გორის, იმერეთისა და გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსი, თბილისის მიტროპოლიტი. 1917 წლის 12 მარტიდან 1917 წლის 17 სექტემბრამდე იყო საქართველოს ეკლესიის დროებითი მმართველი. 1917 წლის სექტემბერში საქართველოს ეკლესიის I კრებაზე კენჭს იყრიდა კათოლიკოს-პატრიარქად, თუმცა 12 ხმით დამარცხდა კირიონ II-სთან. კირიონ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, 1920 წელს, საქართველოს ეკლესიის II კრებაზე არჩევნების გარეშე დამტკიცებულ იქნა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად. 1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის დროს, ნოე ჟორდანიასა და ექვთიმე თაყაიშვილის მოწოდებების მიუხედავად, ლეონიდემ უარი განაცხადა თბილისის სიონისა და მცხეთის სცეტიცხოვლის საგანძურის ემიგრაციაში წაღებაზე და საგანძური ეპისკოპოს ნაზარს ქუთაისში დაამალვინა. 1921 წლის 11 ივლისს, ოთხშაბათს საღამოს 17:30 საათზე თბილისში საპატრიარქო რეზიდენციაში ქოლერით გარდაიცვალა. ზოგიერთი ცნობით, სენის მიზეზი მტკვრის წყლის სასმელად გამოყენება გახდა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 193. საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, რ. მეტრეველის რედაქციით, „ნეკერი“, თბ., 2000 სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის უწმინდესისა და უნეტარესის ლეონიდის (ოქროპირიძე) ბიბლიოგრაფია
არტაშატი (ძველი ქალაქი)

არტაშატი (სომხ. Արտաշատ); ბერძ. Ἀρτάξατα) — რეგიონის დიდი კომერციული ცენტრი და არტაშეს I-ის (რომელმაც არტაშესიანთა დინასტია დააარსა) მმართველობის დროს დიდი სომხეთის დედაქალაქი. დასახელება მომდინარეობს ირანული ენებიდან და აღნიშნავს "აშას სიამოვნებას". ქალაქი არტაშეს I-მა ძვ. წ. 176 წელს დააარსა და ის სომხეთის დედაქალაქი ძვ. წ. 185 წლიდან ჩვენი წელთაღრიცხვის 120 წლამდე იყო. ქალაქი საბოლოოდ VII საუკუნეში მიატოვეს. ↑ 1.0 1.1 (სომხური) Tiratsyan, Gevorg. «Արտաշատ» [Artashat]. სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია. ერევანი: სომხეთის მეცნიერებათა აკადემია, 1976, ტ. 2, გვ. 135-136. ↑ 2.0 2.1 2.2 Hewsen, Robert H. Artaxata. ენციკლოპედია ირანიკა. Accessed February 25, 2008.
არამ მანუკიანი

არამ მანუკიანი (სომხ. Արամ Մանուկյան; დ. 9 მარტი, 1957) — სომეხი პოლიტიკოსი. არამ მანუკიანი დაიბადა 1957 წლის 9 მარტს, ვანაძორში, ლორეს პროვინცია. იგი სწავლობდა ფიზიკის ფაკულტეტზე, ოვანეს თუმანიანის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 1978-1983 წლებში, იგი მუშაობდა მასწავლებლად იეღეგნუტის საშუალო სკოლაში, 1983-1993 წლებში კი ინჟინრად, ვანაძორში. 1990 წლის სომხეთის საპარლამენტო არჩევნებით, იგი აირჩიეს სომხეთის გენერალური ასამბლეის წევრად. 1990 წლის 23 აგვისტოს, სომხეთის სახელმწიფოს აღორძინების სიმბოლოდ, დეკლარაცია სომხეთის საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის შესახებ, წაიკითხა არამ მანუკიანმა. 1995 წელს, მან კიდევ გაიმარჯვა არჩევნებში და 1999 წლამდე პარლამენტში დარჩა. 2012 წლის სომხეთის ეროვნული კონგრესის არჩევნებით, იგი დაუბრუნდა პარლამენტს. Биография ↑ Արամ Վիգենի Մանուկյան [Aram Vigeni Manukyan] hy. National Assembly of the Republic of Armenia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 September 2014. ↑ Abrahamian, Levon (2006). Armenian identity in a changing world. Costa Mesa, California: Mazda Publishers, გვ. 60. ISBN 9781568591858.  ↑ Hakobyan, Tatul (19 September 2009). „Դեպի անկախության ճանապարհը [Road to independence]“. Report.am. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 სექტემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 2 October 2013.
სევანის ეროვნული პარკი

სევანის ეროვნული პარკი (სომხ. Սևան ազգային պարկ) — სომხეთის ერთ-ერთი დაცული ტერიტორია. ეროვნული პარკი სევანის ტბას და მის გარშემო ტერიტორიებს. ოფიციალურად სტატუსი მიიღო 1978 წელს. სევანის ეროვნულ პარკს გარემოს დაცვის სამინისტრო აკონტროლებს. თავის ფარგლებში ის მოიცავს კვლევით ცენტრს რომელიც ეკოსისტემებს, ასევე აწარმოებს კონსერვაციულ ღონისძიებებს. სევანზე თევზაობა რეგულირდება. სევანის ეროვნული პარკი ერთ-ერთია სომხეთის ორი ეროვნული პარკიდან (იხილეთ დილიჯანის ეროვნული პარკი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სევანის ეროვნული პარკი Khanjyan, Nazik. 2004. Specially protected nature areas of Armenia. Ministry of Nature Protection, Rep. Armenia. (გადმოსაწერი ფორმა იხილეთ აქ დაარქივებული 2007-12-16 საიტზე Wayback Machine. ) Գեղարքունիքի մարզպետարանի կայք დაარქივებული 2015-11-17 საიტზე Wayback Machine. (სომხური) Պաշտոնական կայք დაარქივებული 2016-01-09 საიტზე Wayback Machine. (სომხური) Հայկական սովետական հանրագիտարան. სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია (სომხური) REC Caucasus. 2009. Report on the Status of Environmental Situation in Vardenis.
სომხეთის რესპუბლიკური პარტია

სომხეთის რესპუბლიკური პარტია (სომხ. Հայաստանի Հանրապետական Կուսակցություն, ՀՀԿ) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც დაარსდა 1990 წელს. პარტიას ჰყავს 140 000-ზე მეტი წევრი. 1999–2018 წლებში იყო მმართველი პარტია. ამჟამად ეროვნულ კრებაში (პარლამენტში) წარმომადგენელი არ ჰყავს. ↑ Azadian, Edmond Y. (14 March 2014). „When Ideology Meets Reality“. Armenian Mirror-Spectator. ციტირების თარიღი: 8 June 2014. ციტატა: „...the ruling Republican Party being most devoid of any political philosophy...“ ↑ Leader Admits Tensions In Ruling Party, Armenia Liberty (RFE/RL), October 28, 2008. ↑ Sarkisian Blasts Ter-Petrosian As Election Showdown Looms, Armenia Liberty (RFE/RL), November 12, 2007.
მამია ორახელაშვილი

მამია ორახელაშვილი (ნამდვილი სახელია ივანე ორახელაშვილი; დ. 1881 — გ. 1937) — ქართველი ბოლშევიკი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ-ერთი შემოქმედი. 1937 წელს, „დიდი წმენდის“ დროს, დახვრიტეს. დაიბადა აზნაურის ოჯახში. დაასრულა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე. 1903-1908 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში. 1890-იანი წლებიდან ჩაერთო რევოლუციურ მოძრაობაში. რსდმპ-ის წევრი 1903 წლიდან. ამავე წელს სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის დააპატიმრეს. 1905 წლის რუსეთის რევოლუციის მონაწილე. აკადემიის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ექიმად კასპიისპირეთის ოლქში. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იყო ვლადიკავკაზის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოების თავმჯდომარე და რსდმპ(ბ) კომიტეტის თავმჯდომარე. 1917 წლიდან 1920 წლის მაისამდე იყო რსდმპ(ბ) კავკასიის სამხარეო კომიტეტისა და კავბიუროს წევრი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ 1921-22 წლებში იყო განათლების სახალხო კომისარი, 1921-1925 წლებში იყო საქართველოს რევკომის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი, სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, ამიერკავკასიის სფსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე. 1923-1925 წლებში იყო სსრკ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. სსრკ-ს ცკ-ის წევრობის კანდიდატი (1923-1926 წწ.). სკკპ ცკ-ის წევრი (1926-1934 წწ.). 1926-1929 წლებში იყო კომუნისტური პარტიის ამიერკვაკასიის კომიტეტის პირველი მდივანი და გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორი. 1927-1930 წლებში იყო დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის წევრი. 1931-1932 წლებში კვლავ ასფსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარეა. 1932-1937 წლებში მოსკოვში იყო მარქს-ენგელს-ლენინის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1934-1937 წწ. სკკპ-ის ცენტრალური სარევიზიო კომისიის წევრი და სსრკ-ის ცენტრალური აღმასკომის წევრი. 1937 წელს გარიცხეს პარტიიდან კონტრევოლუციური საქმიანობის გამო. აპრილში გადაასახლეს ასტრახანში. 26 ივნისს დაპატიმრეს. დახვრიტეს 11 დეკემბერს. რეაბილიტირებულია 1955 წელს. ამიერკავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციები 1917 წელს, ტფილისი, 1927 ინტერნაციონალი და ომის საკითხი, ქუთაისი, 1920 კვაჭაძე, ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 553. კვაჭაძე, ს. მამია ორახელაშვილი, თბილისი, 1965 Орахелашвили Мамия (Иван) Дмитриевич, в Большой Советской Энциклопедии, Советская историческая энциклопедия На сайте Биография. Ру, На сайте Хроно. Ру ↑ სტალინური სიები საქართველოდან - ორახელაშვილი მამია (ივანე) დიმიტრის ძე
აყვავებული სომხეთი

აყვავებული სომხეთი (სომხ. Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 2004 წლის 30 აპრილს შეიქმნა . 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ ხმების 14.68% და 18 მანდატი მიიღო, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კი 30% და 37 მანდატი. ამჟამად პარტია ეროვნულ კრებაში წარმოდგენილია 26 მანდატით. ↑ Armenia 2012: An introduction to the political party landscape. European Friends of Armenia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 მარტი 2016. ციტატა: „The party advocates economic liberalism...“ ციტირების თარიღი: 7 July 2014. ↑ Armenia 2012: An introduction to the political party landscape. European Friends of Armenia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 მარტი 2016. ციტატა: „Ideology: social and liberal conservatism“ ციტირების თარიღი: 7 July 2014. ↑ Zasztowt, Konrad. Armenia between European and Eurasian Integration Models. Polish Institute of International Affairs (9 April 2013). ციტატა: „...the pro-Russian party Prosperous Armenia.“ ციტირების თარიღი: 8 June 2014. ↑ Khachatrian, Haroutiun (9 May 2007). „Armenia and Russia Agree: Foreign Policy Change Unlikely After Elections“. eurasianet.org. Open Society Institute. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 ივნისი 2007. ციტირების თარიღი: 20 ოქტომბერი 2015. ციტატა: „Prosperous Armenia Party, an avowedly pro-Russian stance.“ ↑ Prosperous Armenia joins AECR. Alliance of European Conservatives and Reformists. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 ივლისი 2014. ციტირების თარიღი: 7 July 2014. ↑ Fuller, Liz. (April 19, 2007) Armenia: Election Campaign Gets Off To Uneasy Start. Radio Free Europe/Radio Liberty. ↑ „Բարգավաճ Հայաստան Կուսակցության մարզերում ստացած ձայներն` ըստ տոկոսների“. armlur.am (სომხური). 14 May 2012.
სომხეთის ეროვნული კონგრესი

სომხეთის ეროვნული კონგრესი (სომხ. Հայ Ազգային Կոնգրես) — პოლიტიკური კოალიცია სომხეთში, რომელიც 2008 წელს შეიქმნა. მასში გაერთიანებილია 13 ოპოზიციური პარტია. 2012 წლის სომხეთის საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციამ 7 მანდატი მოიპოვა. Official website of the Armenian National Congress ↑ „Ter-Petrosyan: Congress suggests following Constitution instead of preaching "ethno-religious ideology"“. ArmeniaNow. 6 December 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 26 April 2011. ↑ http://res.elections.am/images/doc/060512.pdf
კანონის უზენაესობა (სომხეთი)

კანონის უზენაესობა (სომხ. Օրինաց երկիր) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 1998 წელს დაარსდა. 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მათ 19 მანდატი მოიპოვეს, 2007 წელს 9, 2012 წელს კი 5. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მათმა კანდიდატმა მესამე ადგილი დაიკავა 17.7%-ით. Rule of Law Party დაარქივებული 2012-05-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ "RA CEC DECLARED SERGE SARGSIAN ARMENIA’S PRESIDENT" დაარქივებული 2021-10-29 საიტზე Wayback Machine. , defacto.am, 25 February 2008.
არშაკ I (სომხეთი)

არშაკ I (სომხ. Արշակ; გ. 35) — პართიის პრინცი და სომხეთის მეფე I საუკუნეში. არშაკ I იყო პართიის მეფის, არტაბან III-ისა და მისი უცნობი მეუღლის პირველი ვაჟი. იგი დაიბადა და გაიზარდა პართიის იმპერიაში. მისი სახელი გამომდინარეობს პართიის და პონტოს ურთიერთობისგან. 35 წელს, სომხეთის მეფის არტაშეს III-ის გარდაცვალების შემდეგ არტაბან III-ს უნდოდა, რომ ტახტზე თავისი ვაჟი ასულიყო. არტაბან III-მ სომხეთის მეფედ არშაკ I გამოაცხადა. რომის იმპერატორმა ტიბერიუსმა უარი თქვა არშაკ I-ის სომხეთში მეფობაზე და მის ნაცვლად ეს თანამდებობა იბერიელ მითრიდატეს მიანიჭა, მისი ძმის, ფარსმან I იბერიელის მხარდაჭერით. მიუხედავად იმისა, რომ არშაკ I პრო-რომაელი მონარქი იყო, მისი მეფობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. მისი მმართველობის დასაწყისიდან, ერთ წელიწადზე ნაკლები დროის შემდეგ, იგი საკუთარმა მოსამსახურეებმა მოწამლეს. არშაკ I-ის გარდაცვალების შემდეგ, არტაბან III-მ თავისი მეორე ვაჟი - ოროდეს I გაამეფა. Chaumont, Armenia between Rome and Iran I: the advent of Augustus to the accession of Diocletian, p.88 ტაციტუსი, Annals of Imperial Rome, 1st century R. Grousset, History of Armenia from its origins to 1071, Paris Payot, 1947 (reprinted again in 1984, 1995 & 2008) M.L. Chaumont, Armenia between Rome and Iran I: the advent of Augustus to the accession of Diocletian from Aufstieg und Niedergang der Welt Römischen II, 1976 G. Dedeyan, History of the Armenian people, Privat Toulouse, 2007 ↑ 35 Arsaces is assassinated. iranicaonline.org ↑ Tacitus, Annals, 6.31 ↑ Dedeyan, History of the Armenian people, p.138 ↑ Grousset, History of Armenia from its origins to 1071, p.105 ↑ Tacitus, Annals, 6.33 ↑ Chaumont, Armenia between Rome and Iran I: the advent of Augustus to the accession of Diocletian, p.88
მემკვიდრეობა (სომხეთი)

მემკვიდრეობა (სომხ. Ժառանգություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 2002 წელს შეიქმნა. პარტია მკვეთრად პრო-დასავლურია. 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე მემკვიდრეობამ 7 მანდატი მოიპოვა, 2012 წელს კი 5. ოფიციალური გვერდი დაარქივებული 2016-07-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Leader of "Heritage" party to run for Armenian president“. ARKA News Agency. 24 December 2013. ციტირების თარიღი: 13 February 2014. ↑ About Us. Heritage Party Website. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 June 2014. ↑ Abrahamyan, Aram (17 March 2012). „The Ideology of Mature People“. Aravot. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 8 June 2014. ციტატა: „The Free Democrats and the Heritage Party explicitly state about their adherence to liberalism...“ ↑ Evaluation Report on Armenia on Transparency of party funding. Council of Europe (3 December 2010). ციტატა: „Heritage Party (centre, liberal)“ ↑ Osyan, Astghik. (31 March 2011) Ազգայնականության գաղափարախոսության արտահայտումները հայաստանյան քաղաքական կուսակցությունների ծրագրերում [Manifestations of nationalist ideology in the programs of Armenian parties] hy. Armenian Sociological Club. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 June 2014. ციტატა: „Հանդիսանալով ազգային և ազատական (լիբերալ) արժեքների կրող` Ժառանգությունն առավել ընդգծում է ազատական գաղափարների կարևորությունը և հենց այդ համատեքստում է դիտարկում նաև ազգայնականության գործոնները: Այսինքն` ազգայնականության կոնստրուկտը, համաձայն Ժառանգության քաղաքական ծրագրի, պետք է կառուցվի ազատականության հիման վրա:“ ↑ „Heritage Party on EPP observer status and political corruption in Armenia“. news.am. 10 February 2012. ციტირების თარიღი: 8 June 2014. ↑ de Waal, Thomas. The Karabakh trap: Dangers and dilemmas of the Nagorny Karabakh conflict. Conciliation Resources (2011). ციტატა: „...pro-Western Heritage Party...“
სომეხთა კომუნისტური პარტია

სომეხთა კომუნისტური პარტია (სომხ. Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 1991 წელს დაარსდა სომხეთის კომუნისტური პარტიის გაუქმების შემდეგ. პარტიას 18 000 წევრი ჰყავს. კომუნისტური პარტია მკვეთრად პრო-რუსულია. ↑ Gevorgyan, Siranouish; Grigoryan, Marianna (3 November 2006). „Red Remembrance: Bolshevik revolution anniversary kindles nostalgia for diehards“. ArmeniaNow. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 დეკემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 20 ოქტომბერი 2015. ↑ „Better Red Than Dead: Armenian, Russian Communists see EEU as their program“. ArmeniaNow. 1 December 2014.
დეღინი (ტავუში)

დეღინი (სომხ. Դեղին) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, სოფელ ნერქინ-კარმირაღბიურიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1240 მეტრია და წარმოადგენს მურგუზის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები მურგუზის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დეღინი (სიუნიქი)

დეღინი (სომხ. Դեղին) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ არევისიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2552 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დემერი (გეღამის ქედი)

დემერი (სომხ. Դեմեր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ წოვასარიდან სამხრეთ-დასავლეთით 3 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2005 მეტრია და წარმოადგენს გეღამის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
დემერი (დემერის მწვერვალი)

დემერი (სომხ. Դեմեր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ აკუნქიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2198 მეტრია და წარმოადგენს დემერის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები დემერის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
რესპუბლიკის მოედანი (ერევანი)

რესპუბლიკის მოედანი (სომხ. Հանրապետության հրապարակ ჰანრაპეტუ'ტიან ჰრაპარაკ) — დიდი საქალაქო მოედანი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს ტიგრან მეცის ავენიუსა და აბოვიანის, ნალბანდიანის, ვაზგენ სარქისიანისა და ამირიანის ქუჩების კვეთაზე. მოედანი დააპროექტა არქიტექტორმა ალექსანდრე თამანიანმა 1924 წლის ერევნის მთავარი გეგმის ფარგლებში. მოედნის მშენებლობა 1926 წელს დაიწყო და მშენებლობის პირველი ეტაპი 1929 წელს დასრულდა. 1952 წლამდე სამუშაოები გრძელდებოდა და საბოლოოდ, დასრულდა 1958 წელს. მოედანს ლენინის მოედანი ეწოდებოდა (სომხ. Լենինի հրապարակ; რუს. Площадь Ленина). საბჭოთა ლიდერის, ვლადიმერ ლენინის ქანდაკება მოედნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში 1940 წელს აღიმართა და 1990 წელს, სომხეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, აიღეს. ამჟამად მის ადგილას დიდი სატელევიზიო ეკრანია. ოვალური ფორმის მოედნის ცენტრში ქვის ნიმუშებია, რის გამოც იგი ზემოდან ტრადიციულ სომხურ ხალიჩას ჰგავს. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ეროვნული გალერეის წინ განთავსებულია მოცეკვავე შადრევნები. მოედნის ირგვლივ მდებარე შენობები აგებულია ვარდისფერი და თეთრი სომხური ტუფის ქვით. მთავრობის სახლის კოშკის საათი მოსკოვში დაამზადეს და 1941 წელს ერევანში ჩაიტანეს. საათის დიამეტრი 4 მეტრია, დიდი ისრის სიგრძეა 188 სმ, ხოლო პატარის — 170 სმ. რესპუბლიკის მოედანი ის ადგილია, სადაც მრავალი ღონისძიება იმართება, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი ყოველწლიური სამხედრო აღლუმი. მოედანი გარშემორტყმულია შვიდი მთავარი შენობით: ეროვნული გალერეა და ისტორიის მუზეუმი (ჩრდილო-აღმოსავლეთით). ფინანსთა სამინისტრო (აღმოსავლეთით). მთავრობის სახლი (აღმოსავლეთით). სომხეთის რესპუბლიკის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სამინისტრო (სამხრეთით). სასტუმრო სომხეთი მარიოტი (დასავლეთით). საგარეო საქმეთა სამინისტრო (ჩრდილო-დასავლეთით). ტერიტორიული მოწყობის სამინისტრო (ჩრდილოეთით). მოედანს ჩრდილო-დასავლეთიდან აკრავს შაუმიანის პარკი. რესპუბლიკის მოედანი ეროვნული გალერეა და ისტორიის მუზეუმი ტრანსპორტის სამინისტრო და სომხეთის მთავრობის სახლი სასტუმრო სომხეთი მარიოტი საგარეო საქმეთა და ტერიტორიული მოწყობის სამინისტროთა შენობები მოედანი ღამით ერევანი სომხეთის ისტორიის მუზეუმი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რესპუბლიკის მოედანი (ერევანი) Republic Square WebCam ↑ The Government of Armenia: Tour of the Building
ულე გუნარ სულშერი

ულე გუნარ სულშერი (ნორვ. Ole Gunnar Solskjær [ˈuːlə ˈɡʉnɑr ˈsuːlˈʂær]; დ. 26 თებერვალი, 1973) — ნორვეგიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 1996 წელს გახდა ნორვეგიის ჩემპიონატის ბომბარდირი. 11 წლის განმავლობაში იყო „მანჩესტერ იუნაიტედის“ ფეხბურთელი. თამაშობდა ძირითადად შეცვლებზე. გადამწყვეტი გოლი გაიტანა 1999 წელს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში. ნორვეგიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო 1998 წლის მსოფლიოსა და 2000 წლის ევროპის ჩემპიონატებზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ულე გუნარ სულშერი“ ვიკისაწყობში. Ole Gunnar Solskjær — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) Biography at ManUtd.com Profile დაარქივებული 2009-02-03 საიტზე Wayback Machine. at BBC Sport ↑ ნორვეგიული ბგერების გადმოცემა ქართულში (ქართულ მასმედიაში ხშირად მოიხსენიებენ დამახინჯებული ფორმით, როგორც ოლე გუნარ სოლსკიაერი)