laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კანაფისებრნი

კანაფისებრნი (ლათ. Cannabaceae) — მცენარეების ოჯახი ვარდისნაირთა რიგისა. ოჯახში გაერთიანებულია 11 გვარი და 170 სახეობა. საქართველოში გავრცელებულია ამ ოჯახის სამი გვარი: კანაფი (ლათ. Cannabis), სვია (ლათ. Humulus) და აკაკი (ლათ. Celtis). Cannabaceae of Mongolia in FloraGREIF დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
მრგვალი წამალი

მრგვალი წამალი (ლათ. Gymnospermium smirnowii) — მრავალწლოვანი ფესურიანი ბალახოვანი მცენარეა. მიეკუთვნება კოწახურისებრთა (ლათ. Berberidaceae) ბოტანიკურ ოჯახს. მცენარე მწვანეა ან ლეგა ფერისა. ფესვთანური ფოთლები სამმაგად რთულია, ცალკეული ფოთოლაკები გრძელყუნწიანია და 5–4 ელიფსურ სეგმენტადაა თათისებრ დაყოფილი. ფოთლები ყვავილობის ამოდის. ყვავილედის ქვედა ფოთოლი ღეროზეა შემოხვეული. ყვავილედი მცირე ყვავილიანია. ყვავილი ყვითელია. ყვავის თებერვალ-აპრილში. მცენარე საქართველოს ენდემია და ის გავრცელებულია კახეთის რეგიონში. მცენარის გავრცელების სიმაღლებრივი ამპლიტუდა მერყეობს 350–1450 მეტრს შორის. დამახასიათებელია ტენიანი დაბურული ტყეებისათვის. მისი გავრცელების კლასიკური ადგილია ლაგოდეხის ნაკრძალი, ნინოსხევის, ლაგოდეხის ხევისა და სალესავისხევის ხეობები, მრგვალი წამალი გავრცელებულია ასევე მდინარე ალაზნის ჭალის ტყეებში. საკმაოდ იშვიათი მცენარეა. აღწერილია 1881 წელს ლაგოდეხში. საქართველოს ფლორა, ტ. II, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 173. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 78.
რემიხიო მორალეს ბერმუდესი

რემიხიო მორალეს ბერმუდესი (ესპ. Remigio Morales Bermúdez; დ. 30 სექტემბერი, 1836, ტარაპაკა, პერუ — გ. 1 აპრილი, 1894, ლიმა, პერუ) — პერუს სამხედრო და პოლიტიკური ლიდერი, პერუს პრეზიდენტი 1890 წლის 10 აგვისტოდან, 1894 წლის 1 აპრილამდე. სამოქალაქო ომში, იგი პრეზიდენტ ხოსე რუფინო ეჩენიკეს მოწინააღმდეგეების მხარეს იბრძოდა. წყნარი ოკეანის მეორე ომში, მან ორი ბატალიონი განათავსა. პრეზიდენტ ანდრეს აველინო კასერესის მმართველობის დროს, მას პერუს ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობდა ეკავა. რემიხიო მორალეს ბერმუდესის პრეზიდენტობის დროს, პერუს ყოფილმა პრეზიდენტმა, ნიკოლას დე პიეროლამ, როგორც პერუს გავლენიანი პოლიტიკის მტერმა, მისი მხარდამჭერების რეპრესია განახორციელა. მმართველობის დროს, ბერმუდესმა, მიაღწია სასაზღვრო შეთანხმებას ეკვადორთან და ჩილესთან დაიწყო მოლაპარაკებები რეზოლუციისთვის, რომელიც წინა ომში პერუსთვის სადავო ტერიტორიების მითვისებას გულისხმობდა. რემიხიო მორალეს ბერმუდესი გარდაიცვალა 1894 წლის 1 აპრილს, თანამდებობდაზე ყოფნის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა ვიცე-პრეზიდენტმა — ხუსტინიანო ბორგონიომ დაიკავა. 1975 წელს, პერუს 87-ე პრეზიდენტი რემიხიო მორალეს ბერმუდესის შვილიშვილი — ფრანსისკო მორალეს ბერმუდესი გახდა. პერუს პრეზიდენტი Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 8 y 9. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985. Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 11, MEN/OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Tomo XI. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. Varios autores: Grandes Forjadores del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რემიხიო მორალეს ბერმუდესი
რცხილაფოთლიანი ძელქვა

რცხილაფოთლიანი ძელქვა (ლათ. Zelkova carpinifolia) — 25-30 მ-მდე სიმაღლის ხე, მორუხო-მწვანე სქელი მკვრივი ქერქით. ნორჩი ტოტები მუქი მურაფრისაა. ფოთლები მოყვანილობით მოგრძო-კვერცხისებრია ან ელიფსისებრი, წაწვეტილი, თითქმის მჯდომარე ან მოკლეყუნწიანი, კიდეზე მახვილ ან მობალგვო მრგვალ ხერხისებრ დაკბილული. ყვავილსაფარი მომურო ფერისაა, ოდნავ შებუსვილი, კვერცხისებრი ფორმის ნაკვთებით. მცენარე ყვავილობს მარტში და ნაყოფობს სექტემბერ-ოქტომბერში. იზრდება ტენიან ტყეებში, ჩვეულებრივ მდინარეთა ნაპირებზე და ხეობების გაყოლებით ზღვისპირა დაბლობებსა და მთის ქვედა სარტყელში. კახეთში მისი ნახვა შესაძლებელია ბაბანეურის ნაკრძალში. საქართველოში გავრცელებულია სამეგრელოში, იმერეთში და გურიაში. მცენარე შესულია საქართველოს წითელ ნუსხაში როგორც მოწყვლადი (VU) სახეობა. საქართველოს ფლორა ტ. III, გვ. 72, 1975, გამომცემლობა „მეცნიერება“.
ბოლცმანის ტვინი

ბოლცმანის ტვინი (ინგლ. Boltzmann brain) — ჰიპოთეტური ობიექტი, რომელიც წარმოიქმნება რაიმე სისტემაში ფლუქტუაციის შედეგად და რომელსაც შეუძლია თავისი არსებობის გაცნობიერება. სახელი ეწოდა ლუდვიგ ბოლცმანის პატივსაცემად, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა სტატისტიკური ფიზიკის განვითარებაში. დე სიტერის ვაკუუმში ასეთ ობიექტს შეუძლია წარმოქმნა, თუმცა ამ მოვლენის ალბათობა ძალიან მცირეა. ანდრეი ლინდეს ნაშრომის თანახმად, მსგავსი მოვლენა შეიძლება მოხდეს ერთხელ 101050 წელიწადში. მაგრამ თუკი სამყაროს არსებობის დრო უსასრულოა, მაშინ სამყაროში ამგვარი ობიექტების რაოდენობაც უსასრულოდ დიდია. აქედან მომდინარეობს პარადოქსი („Boltzmann brain paradox/problem“ თანამედროვე კოსმოლოგიაში): სამყაროში შემთხვევით არჩეული ობიექტი, რომელსაც აქვს ცნობიერება, გაცილებით დიდი ალბათობით აღმოჩნდება ფლუქტუაციის შედეგი, ვიდრე ევოლუციის პროდუქტი. მიუხედავად ამისა, უსასრულო სამყაროს შემთხვევაში ბოლცმანის ტვინებისა და ევოლუციის პროდუქტების რაოდენობა თანაბრად ტოლი იქნება უსასრულობისა; თუმცა ევოლუციის პროდუქტის წარმოქმნის ალბათობის სიმჭიდროვე უფრო მეტია, ვიდრე ბოლცმანის ტვინისა, ამიტომ უფრო ალბათურია შეგვხვდეს სწორედ ევოლუციის პროდუქტი, ვიდრე ბოლცმანის ტვინი. ანთროპული პრინციპი "Disturbing Implications of a Cosmological Constant", Lisa Dyson, Matthew Kleban], and Leonard Susskind, Journal of High Energy Physics 0210 (2002) 011 (at arXiv) "Is Our Universe Likely to Decay within 20 Billion Years?", Don N. Page, (at arXiv) "Sinks in the Landscape, Boltzmann Brains, and the Cosmological Constant Problem", Andrei Linde, Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, 0701 (2007) 022 (at arXiv) "Spooks in Space", Mason Inman, New Scientist, Volume 195, Issue 2617, 18 August 2007, Pages 26-29 "Big Brain Theory: Have Cosmologists Lost Theirs?", Dennis Overbye, New York Times, 15 January 2008 ტვინი ვაკუუმიდან: მეცნიერება შეუძლებლის შესახებ დაარქივებული 2014-04-19 საიტზე Wayback Machine. // Поп.мех. Сентябрь 2010 Hyper-Intelligent Superbrains Floating In Deep Space Probably Don’t Outnumber Humanity, Say Physicists // Huff. Post, 2013-05-23 ბოლცმანის ტვინი: უნიკალურია თუ არა ადამიანის ცნობიერება? დაარქივებული 2016-04-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Sinks in the Landscape, Boltzmann Brains, and the Cosmological Constant Problem // Andrei Linde 2007, Journal of Cosmology and Astroparticle Physics 01(2007)022 doi:10.1088/1475-7516/2007/01/022
აქილევსი და კუ

აქილევსი და კუ — ძველბერძენი ფილოსოფოსის, ზენონ ელეელის, ერთ-ერთი აპორია. ფეხმარდი აქილევსი ვერასდროს დაეწევა აუჩქარებელ კუს, თუკი მოძრაობის დასაწყისში კუ აქილევსზე წინაა. დავუშვათ, აქილევსი კუზე ათჯერ უფრო სწრაფად დარბის და მისგან ათასი ნაბიჯით უკანაა. იმ დროის განმავლობაში, რა დროშიც აქილევსი გაივლის ამ მანძილს, კუ იმავე მიმართულებით გაცოცდება ასი ნაბიჯის სიგრძეზე. როდესაც აქილევსი გაირბენს ას ნაბიჯს, კუ გაცოცდება კიდევ ათი ნაბიჯით და ასე შემდეგ. პროცესი გაგრძელდება უსასრულოდ და აქილევსი ვერასდროს დაეწევა კუს. დიოგენე ლაერტელი ამ ცნობილი აპორიის ავტორად მიიჩნევდა პარმენიდეს, ზენონის მასწავლებელს. კუ, როგორც პერსონაჟი, ჩასმულია მოგვიანებით კომენტატორის მიერ. არისტოტელეს „ფიზიკაში“ მოყვანილი აპორიის ტექსტში ფეხმარდი აქილევსი სხვა მორბენალს მისდევს. პარადოქსის ერთ-ერთი შესაძლო ახსნა: მცდარი წარმოდგენა დროისა და მანძილის უსასრულო დაყოფადობის შესახებ. ↑ Маковельский А. О., Досократики. В 3 томах. Глава 15-я, Минск: Харвест, 1999. — გვ. 784 (Классическая философская мысль)..
დარვინის დემონი

დარვინის დემონი — აზრითი ექსპერიმენტი, რომელსაც შემოყავს ჰიპოთეტური ორგანიზმი, რომელსაც შეუძლია შეგუებულობის ერთდროულად ყველა ასპექტის მაქსიმალურად გამოყენება და რომელიც იარსებებდა, ევოლუცია რომ სახეობებს არაფრით ზღუდავდეს. ასეთი ორგანიზმები დაბადების შემდეგ ნებისმიერ დროს ნებისმიერ ადგილას იპოვიდნენ მეწყვილეებს შესაჯვარებლად და წარმოქმნიდნენ უსასრულო ოდენობის შთამომავლობას. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი ორგანიზმები არ არსებობენ, ბიოლოგები დარვინის დემონს იყენებენ აზრით ექსპერიმენტებში, რათა სხვადასხვა სახეობის განვითარების ისტორიაში ცხოვრებისეული სტრატეგიები გაიგონ და აჩვენონ, რომ ორგანიზმებს გარემო პირობებთან ადაპტაციისას კომპრომისებზე წასვლა უწევთ.. დარვინის დემონს სახელი ეწოდა ბრიტანელი ნატურალისტისა და ევოლუციური თეორიის შემქმნელის — ჩარლზ დარვინის პატივსაცემად. აზრითი ექსპერიმენტი და დარვინის დემონის კონცეფცია 1979 წელს რიჩარდ ლიმ შემოგვთავაზა. სახელწოდება შეირჩა ცნობილი მაქსველის დემონის ანალოგიით.. Silvertown, J. W. «Demons in Eden: The Paradox of Plant Diversity», Chicago: University of Chicago Press, 2005 ↑ 1.0 1.1 R. Law: Optimal Life Histories under age-specific Predation (The American Naturalist 114, 1979, S. 399-417.) ↑ N. H. Barton: Evolution. CSHL Press, 2007, ISBN 0-87969-684-2 S. 557 ↑ R. Ferrière u. a.: Evolutionary conservation biology. Cambridge University Press, 2004, ISBN 0-521-82700-0 ↑ J. C. Maxwell: Theory of Heat. Longmans, Green and Co, London, 1908 ↑ O. Leimar: Evolutionary change and Darwinian demons. დაარქივებული 2007-04-17 საიტზე Wayback Machine. (Selection 2, 2001, S. 65-72.)
აზრითი ექსპერიმენტი

აზრითი ექსპერიმენტი ფიზიკაში, ფილოსოფიასა და ზოგიერთ სხვა სამეცნიერო დარგში — შემეცნებითი საქმიანობის სახე, რომელშიც ამა თუ იმ სამეცნიერო თეორიის საკვანძო სიტუაცია თამაშდება არა რეალურ ექსპერიმენტში, არამედ წარმოსახვითში. აზრითი ექსპერიმენტი ფიზიკაში ძირითადად მოგვაგონებს მათემატიკაში საპირისპიროს დაშვებით თეორემის დამტკიცების მეთოდს, როცა ზოგიერთი ფიზიკური მოდელისა თუ სქემის ზოგიერთი მდგომარეობა თავიდან უარყოფილია, შემდეგ კი მოდელის გარდაქმნის გზით ჩვენ ვაწყდებით წინააღმდეგობას რაიმე პრინციპთან, რომელიც, რასაკვირველია, ჭეშმარიტად მიიჩნევა. მაგალითად, სარკული ან რაიმე სხვა სახის გეომეტრიული სიმეტრიის სიტუაციაში არასაკმარისი საფუძვლის პრინციპთან, გალილეის ინვარიანტულობის პრინციპთან, მუდმივი ძრავის შეუძლებლობის პრინციპთან, მიზეზობრიობის პრინციპთან და ა.შ. ტერმინი „აზრითი ექსპერიმენტი“ (გერმ. Gedankenexperiment) შემოიღო გერმანელმა მეცნიერმა ერნსტ მახმა. Ахутин А.В. История принципов физического эксперимента от античности до XVII в. М: Наука, 1976. Библер В.С. Мышление как творчество: Введение в логику мысленного диалога. М.: Политиздат, 1975. Дюгем П. Физическая теория. Её цель и строение. Спб.: Образование, 1910. Макаревичюс К. Место мысленного эксперимента в познании. М., 1971.
ლაპლასის დემონი

ლაპლასის დემონი — აზრითი ექსპერიმენტი, რომელიც 1814 წელს ფრანგმა მათემატიკოსმა, პიერ-სიმონ ლაპლასმა შემოგვთავაზა, აგრეთვე ექსპერიმენტის მთავარი პერსონაჟი — გამოგონილი მოაზროვნე არსება, რომელსაც დროის ნებისმიერ მომენტში სამყაროს თითოეული ნაწილაკის მდგომარეობისა და სიჩქარის აღქმის შემდეგ გაიგოს მისი ევოლუცია როგორც მომავალში, ისე წარსულში. ლაპლასმა ეს არსება გამოიგონა ჩვენი გაუთვითცნობიერებლობისა და გარესამყაროს ზოგიერთი რეალური პროცესის სტატისტიკური აღწერის აუცილებლობის დონის თვალსაჩინო დემონსტრაციისთვის. ლაპლასის დემონის პრობლემატიკა დაკავშირებულია არა იმ საკითხთან, შესაძლოა თუ არა მოვლენათა მსვლელობის დეტერმინისტული წინასწარმეტყველება რეალობაში, პრაქტიკაში (de facto), არამედ იმასთან, შესაძლებელია თუ არა ეს ზოგადად, თეორიულად (de jure). სწორედ ასეთი შესაძლობაა ჩადებული მექანიკურ აღწერაში მისთვის დამახასიათებელ დუალიზმთან, რომელიც ეფუძნება დინამიკურ კანონსა და საწყის პირობებს. ის, რომ დინამიკური სისტემის განვითარება მართავს დეტერმინისტულ კანონს, გვაძლევს საშუალებას, განვასხვაოთ ობიექტური ჭეშმარიტება სისტემის შესახებ, თუ როგორი წარმოედგინებოდა იგი ლაპლასის დემონს, ემპირიული შეზღუდვებისგან, რომლებიც განპირობებულია ჩვენი უცოდინრობით. კლასიკური დინამიკის კონტექსტში დეტერმინისტული აღწერა შეიძლება მიუღწევადი აღმოჩნდეს პრაქტიკაში, მიუხედავად ამისა, იგი რჩება ზღვრად, რომელსაც უნდა შეეთავსოს უფრო მეტად ზუსტი აღწერების თანმიმდევრობა. Левин Г. Д. Свобода воли. Современный взгляд დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Порядок из хаоса: Новый диалог человека с природой. Пер. с англ. / Общ. ред. В. И. Аршинова, Ю. Л. Климонтовича, Ю. В. Сачкова. — М.: Прогресс, 1986.— С. 123.
უცხო (რომანი)

უცხო (ფრანგ. L'Étranger) — ალბერ კამიუს სადებიუტო რომანი, ეგზისტენციალისტური იდეების კლასიკური ილუსტრაცია, გამოიცა 1942 წელს. თხრობა პირველ პირში მიმდინარეობს, მთხრობელი კოლონიალურ ალჟირში მცხოვრები 30 წლის ფრანგია. მისი სახელი უცნობია, თუმცა ნახსენებია გვარი — მერსო. აღწერილია მისი ცხოვრების სამი საკვანძო ეტაპი — დედის სიკვდილი, ადგილობრივი არაბის მკვლელობა და სასამართლო, ასევე მცირეხნიანი ურთიერთობა გოგოსთან, სახელად მარი. მერსომ სასამართლოზე თქვა, რომ იარაღიდან გასროლა „მზის გამო“ განახორციელა, რამაც დარბაზში სიცილი გამოიწვია. გამამტყუნებელ განაჩენად ნაფიცმსაჯულები უფრო „დამაჯერებელ“ არგუმენტს ასახელებენ — მერსო არ ტიროდა დედის დაკრძალვაზე, მაშასადამე, იგი გულქვაა და არ იმსახურებს სიცოცხლეს. სასიკვდილო განაჩენის გამოტანის შემდეგ, ციხეში ყოფნისას, მასთან მიდის მღვდელი, რომელიც ღმერთის რწმენაზე ესაუბრება. რის საპასუხოდაც მთხრობელი მწყობილებიდან გამოდის, უარყოფს ღმერთის არსებობას და გადაჭრით ამბობს უარს იმქვეყნიური ცხოვრების ილუზიებზე. უცხო sparknotes.com-ზე უცხო goodreads.com-ზე
მაქსველის დემონი

მაქსველის დემონი — 1867 წლის აზრითი ექსპერიმენტი, აგრეთვე მისი მთავარი პერსონაჟი — მიკროსკოპული ზომის წარმოსახვითი მოაზროვნე არსება, რომელიც მოიგონა ბრიტანელმა ფიზიკოსმა ჯეიმზ კლარკ მაქსველმა თერმოდინამიკის მეორე კანონის მოჩვენებითი პარადოქსის საილუსტრაციოდ. აზრითი ექსპერიმენტი შემდგომში მდგომარეობას: დავუშვათ, აირით სავსე ჭურჭელი გაუვალი მემბრანით გაყოფილია ორ ნაწილად: მარჯვენად და მარცხენად. მემბრანაში არის ხვრელი ხელსაწყოთი (ეგრეთ წოდებული მაქსველის დემონით), რომელიც აირის სწრაფ (ცხელ) მოლეკულებს მხოლოდ ჭურჭლის მარცხენა ნაწილიდან მარჯვენაში გადასვლის საშუალებას აძლევს, ხოლო ნელ (ცივ) მოლეკულებს — მხოლოდ ჭურჭლის მარჯვენა ნაწილიდან — მარცხენაში. მაშინ დროის დიდი მონაკვეთის შემდეგ „ცხელი“ (სწრაფი) მოლეკულები აღმოჩნდება მარჯვენა ჭურჭელში, ხოლო „ცივები“ დარჩება მარცხენაში. ამგვარად ვიღებთ, რომ მაქსველის დემონი სისტემაში ენერგიის დამატების გარეშე გვაძლევს საშუალებას, გავაცხელოთ ჭურჭლის მარჯვენა ნაწილი და გავაცივოთ მარცხენა. ენტროპია სისტემისთვის, რომელიც შედგება ჭურჭლის მარჯვენა და მარცხენა ნაწილებისგან, საწყის მდგომარეობაში მეტია, ვიდრე საბოლოოში, რაც ეწინააღმდეგება თერმოდინამიკურ პრინციპს ჩაკეტილ სისტემებში ენტროპიის შეუმცირებლობის შესახებ (იხ. თერმოდინამიკის მეორე კანონი). პარადოქსი იხსნება, თუკი განვიხილავთ ჩაკეტილ სისტემას, რომელიც მოიცავს მაქსველის დემონსა და ჭურჭელს. მაქსველის დემონის ფუნქციონირებისთვის საჭიროა გარეშე წყაროსგან მისთვის ენერგიის გადაცემა. სწორედ ამ ენერგიის ხარჯზე ხდება ჭურჭელში ცხელი და ცივი მოლეკულების გაყოფა, ანუ ნაკლები ენტროპიის მდგომარეობაში გადასვლა. დემონის მექანიკური რეალიზაციისთვის (ხრუტუნა და ძაღლუკა) პარადოქსის დეტალური განხილვა მოყვანილია ფეინმანის ლექციებში ფიზიკის დარგში, გამოცემა 4, აგრეთვე ფეინმანის პოპულარულ ლექციებში „ფიზიკის კანონების ხასიათი“. ინფორაციის თეორიის განვითარებასთან ერთად დადგინდა, რომ გაზომვის პროცესმა შეიძლება არც გამოიწვიოს ენტროპიის გაზრდა იმ პირობით, რომ იგი თერმოდინამიკურად შექცევადია. თუმცა ამ შემთხვევაში დემონმა უნდა დაიმახსოვროს სიჩქარეთა გაზომვის შედეგები (მათი დემონის მახსოვრობიდან წაშლა ხდის პროცესს შეუქცევადს). იქიდან გამომდინარე, რომ მეხსიერება სასრულია, გარკვეულ მომენტში დემონი იძულებულია, წაშალოს ძველი შედეგები, რაც საბოლოოდ იწვევს მთელ სისტემაში ენტროპიის გაზრდას. 2010 წელს აზრითი ექსპერიმენტი რეალობაში განახორციელეს ტიუსა და ტოკიოს უნივერსიტეტის ფიზიკოსებმა. ↑ Фейнман P., Характер физических законов. Библиотечка «КВАНТ», Выпуск 62. — М.: Наука, Изд. второе, исправленное, 1987; Лекция 5. Различие прошлого и будущего. ↑ Leff, Harvey S. and Andrew F. Rex. Maxwell’s Demon 2: Entropy, Classical and Quantum Information, Computing. CRC Press, 2002, ISBN 0750307595,Google books link page 370. ↑ Б. Б. Кадомцев "Динамика и информация", Успехи физических наук, т. 164, 1994, № 5, с. 450—530 ↑ Ч. Г. Беннет "Демоны, двигатели и второе начало термодинамики", В мире науки, 53, 1988, № 1 ↑ Японцы создали демона Максвелла. membrana.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-27. ციტირების თარიღი: 2016-01-16. ↑ プレスリリース | 中央大学. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-21. ციტირების თარიღი: 2016-01-16.
დიოგუ-დი-ვასკონსელუსი (მინას-ჟერაისი)

დიოგუ-დი-ვასკონსელუსი (პორტ. Diogo de Vasconcelos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ორუ-პრეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 848 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.31 კმ²-ზე. ფართობი 165 091 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
იტაბირიტუ

იტაბირიტუ (პორტ. Itabirito) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 823 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ორუ-პრეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 449 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 83.76 კმ²-ზე. ფართობი 542 609 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მარიანა (მინას-ჟერაისი)

მარიანა (პორტ. Mariana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 899 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ორუ-პრეტუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 54 219 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.4 კმ²-ზე. ფართობი 1 194 208 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
ფლორესტალი

ფლორესტალი (პორტ. Florestal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარა-დი-მინასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 600 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.48 კმ²-ზე. ფართობი 191 421 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
ონსა-დი-პიტანგი

ონსა-დი-პიტანგი (პორტ. Onça de Pitangui) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 725 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარა-დი-მინასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 055 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.37 კმ²-ზე. ფართობი 246 976 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარა-დი-მინასი

პარა-დი-მინასი (პორტ. Pará de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 788 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარა-დი-მინასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 84 215 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 152.77 კმ²-ზე. ფართობი 551 247 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პიტანგი (მინას-ჟერაისი)

პიტანგი (პორტ. Pitangui) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარა-დი-მინასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 311 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44.44 კმ²-ზე. ფართობი 569 611 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
სან-ჟოზე-და-ვარჟინია

სან-ჟოზე-და-ვარჟინია (პორტ. São José da Varginha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარა-დი-მინასის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 198 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.43 კმ²-ზე. ფართობი 205 501 კმ²-ია. მინას-ჟერაისი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
დიქოტომია (აპორია)

დიქოტომია — ზენონ ელეელის ერთ-ერთო აპორია, რომელიც ამტკიცებს მოძრაობის მათემატიკური მოდელის ლოგიკურ შეუთავსებლობას. იმისთვის, რომ გავიარო გზა, საჭიროა ჯერ გზის ნახევრის გავლა, ხოლო იმისთვის, რომ გავიაროთ გზის ნახევარი, საჭიროა ჯერ გზის ნახევრის ნახევრის გავლა და ასე უსასრულოდ. პარადოქსის ერთ-ერთი შესაძლო ახსნა: მცდარი წარმოდგენა მანძილისა და დროის უსასრულო დაყოფადობის შესახებ. აპორია დიქოტომია საფუძვლად უდევს სიუჟეტს ფილიპ დიკის ფანტასტიკური თხზულებისა „დაუღალავი ბაყაყის შესახებ“. აქილევსი და კუ რუსლან ხაზარზარი. ზენონის აპორიები ზენონის აპორიები
გორდი

გორდი — ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა გორდისა და ქვედა გორდის გავრცელებული სახელწოდება. გორდი აღნიშნულია იტალიელი მისიონერის არქანჯელო ლამბერტის მიერ 1654 შედგენილ რუკაზე. მის ერთ-ერთ უბანში იდგა გალავანშემორტყმული ციხე-კოშკი — „ველის ციხე“. ბერაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 109.
პანფილოვის რაიონი (ყირგიზეთი)

პანფილოვის რაიონი (ყირგ. Панфилов району) — ყირგიზეთის ჩუის ოლქის რვა რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კაინდი. რაიონი მდებარეობს ჩუის ოლქის დასავლეთ ნაწილში და თალასის ოლქის ტერიტორია ყოფს ორ ნაწილად. პანფილოვის რაიონი მდებარეობს ჩუის ოლქის დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 4 861 კმ². შედგება ერთი ქალაქისა და 6 სასოფლო ოლქისაგან. 2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 41 754 ადამიანი. აქედან ყირგიზები არიან 28 736 ადამიანი ანუ 68,8 %, რუსები  — 7 418 ადამიანი (17,8 %), ყაზახები — 1 110 ადამიანი (2,7 %), უკრაინელები — 878 ადამიანი (2,1 %), თურქები — 787 ადამიანი (1,9 %), უზბეკები — 754 ადამიანი (1,9 %), ტაჯიკები — 459 ადამიანი (1,1 %). მუკთარ ტილეკეევი — ყირგიზეთის კონსტიტუციური საამართლოს პირველი თავმჯდომარე. ალიყულ ოსმონოვი — ყირიზი პოეტი, დრამატურგი, მთარგმნელი. თოქთონალი სეიტალიევი — ოპერის მომღერალი, სსრკ-ის სახხალხო არტისტი (1984). არსტანბეკ ნოგოევი — ყირგიზეთის რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მოღვაწე, მუშაობდა ისეთ თანამდებობებზე, როგორიცაა: ბიშკეკის მერი, ყირგიზეთის სოფლის მეურნეობის მინისტრი, ამჟამად რუსეთის პენზის ოლქის მთავრობის მაღალ თანამდებობაზეა. ↑ 1.0 1.1 1.2 2009 წლის აღწერები ყირგიზეთში. ჩუის ოლქი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-10. ციტირების თარიღი: 2011-08-10. ↑ Кто есть Кто. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-03. ციტირების თარიღი: 2013-01-21.
კოწახურისებრნი

კოწახურისებრნი (ლათ. Berberidaceae) — ყვავილოვან მცენარეთა ოჯახი. ოჯახი თავის მხრივ მიეკუთვნება ბაიასებრთა რიგს და ორლებნიანთა კლასს. ბალახოვანი ან მერქნიანი მცენარეებია, ყვავილები ორსქესიანია. ყვავილსაფარში ჯამი და გვირგვინი ყოველთვის არ არის გამოყოფილი. მტვრიანები თავისუფალია, ნასკვი ზედაა. ფოთლები მთლიანია ან ფრთისებრრთული. ნაყოფი მშრალია ან კენკრა. სულ ცნობილია ამ ოჯახის 15 გვარის 570 სახეობა. საქართველოში გავრცელებულია გვარები Berberis — 2-3 სახეობით, Gymnospermium — 1 სახეობით, Epimedium — 3 სახეობით და Bongardia — 1 სახეობით. საქართველოს ფლორა, ტ. II, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 164.
ორპირი

საკუთარი სახელი ორპირი შეიძლება აღნიშნავდეს: ორპირი — სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში ორპირი — სოფელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში
Flexity Classic

Flexity Classic — კანადურ-გერმანული კომპანია Bombardier Transportation-ის წარმოების შესახსრული, ნახევრადდაბალიატაკიანი, ორმხრივი მიმართულების ტრამვაის ვაგონი, რომელიც განეკუთვნება Flexity ოჯახს. არსებობს სხვადასხვა სიგანის ლიანდაგის Flexity Classic ვაგონები, რომლებიც მოძრაობენ სტანდარტული სიგანის 1435 მმ, ვიწრო 1000 მმ და არასტანდარტულ ლიანდაგზე (დრეზდენი 1450 მმ). Flexity Classic-ები აგებულია გერმანიის ქ. ბაუტცენში მდებარე Bombardier Transportation-ის ქარხანაში და იწარმოებოდა 2003-2013 წლებში. მოგვიანებით წარმოებაში ჩაეშვა უფრო ახალი მოდელები, რის გამოც Flexity Classic-ის წარმოება შეწყდა. გერმანია: კასელი (კასელის ტრამვაი), ფრანკფურტი (ფრანკფურტის ტრამვაი). შვედეთი: ნორჩეპინგი (ნორჩეპინგის ტრამვაი), სტოკჰოლმი (სტოკჰოლმის ტრამვაი). ავსტრალია: ადელაიდა (ადელაიდას ტრამვაი). ორმხრივი მიმართულების Flexity Classic კასელში, გერმანია Flexity Classic სტოკჰოლმში, შვედეთი Flexity Classic ნორჩეპინგში, შვედეთი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Flexity Classic FLEXITY Trams - Bombardier Transportation (ინგლისური)