laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ენჯი თომასი

ენჯი თომასი (დ. 20 სექტემბერი, 1988, ჯექსონი, მისისიპი) — ამერიკელი მწერალი. ცნობილია 2017 წელს გამოცემული რომანით ღვარძლი, რომელსაც თესავ. ავტორის მეორე რომანი On the Come Up 2019 წლის 25 თებერვალს გამოიცა. ენჯი თომასი დაიბადა და გაიზარდა მისისიპის ქალაქ ჯექსონში. ავტორი დღემდე იქ ცხოვრობს. ავტორი ბავშვობაშივე არაერთი სროლის მოწმე გახდა. იგი იმ სახლთან ახლოს გაიზარდა, სადაც სამოქალაქო უფლებათა აქტივისტი მედგარ ევერსი მოკლეს, ხოლო 6 წლის ასაკში სროლასაც შეესწრო. მცირე ხნით რეპს სწავლობდა, თუმცა მისი მუსიკალური კარიერა ხანმოკლე აღმოჩნდა. თომასმა სახვითი ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი ბელჰივენის უნივერსიტეტში მოიპოვა. ის პირველი შავკანიანი თინეიჯერი იყო, რომელმაც შემოქმედებით წერაში დიპლომი მიიღო. პირველი რომანის შექმნაზე დიდი გავლენა მოახდინა საინფორმაციო ამბებში ოსკარ გრანტის მკვლელობის შესახებ სიუჟეტმა. თავდაპირველად თომასი ფენტეზის ჟანრში წერდა, მაგრამ წარუმატებლად, შემდეგ პროფესორმა ურჩია, რომ მისი გამოცდილება ფურცლებზე გადაეტანა. თომასმა აღნიშნა, რომ მისი შთაგონების წყარო ტუპაკ შაკური იყო. თომასს სურდა, რომ წერისასაც ის ემოციები გამოეწვია, რასაც ის გრძნობდა შაკურის სიმღერების მოსმენისას. წიგნის სათაურიც რეპერის ტატუს აკრონიმია: The Hate U Give – THUG. უილიამ მორისის ჯილდო რომანისთვის „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“. მაიკლ პრინცის ჯილდო რომანისთვის „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“. კორეტა სკოტ კინგის ჯილდო რომანისთვის „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“. კარნეგის მედალი რომანისთვის „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“. უეთორსთოუნის საბავშვო წიგნის ჯილდო რომანისთვის „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“. გერმანული საბავშვო ლიტერატურული ჯილდო (Deutscher Jugendliteraturpreis) რომანის, „ღვარძლი, რომელსაც თესავ“ გერმანული თარგმანისთვის. ოფიციალური საიტი Official Twitter Official Instagram Official Facebook Goodreads ↑ 1.0 1.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ http://www.ala.org/awardsgrants/hate-u-give-0 ↑ 3.0 3.1 Philyaw, Deesha. (2017-03-14) One-on-One with 'The Hate U Give' Novelist Angie Thomas en-US. ციტირების თარიღი: 2017-11-09 ↑ The Hate U Give, by Angie Thomas, 2017 National Book Award Longlist, Young People's Literature. ციტირების თარიღი: 2017-11-09 ↑ 5.0 5.1 Mesure, Susie (2017-04-11). „New YA sensation Angie Thomas: 'Publishing did something pretty terrible. They made the assumption that black kids don't read'“. The Daily Telegraph (ინგლისური). ISSN 0307-1235. ციტირების თარიღი: 2019-03-14. ↑ 2018 Morris Award. Young Adult Library Services Association. ციტირების თარიღი: 2019-03-14 ↑ Michael L. Printz Winners and Honor Books. Young Adult Library Services Association. ციტირების თარიღი: 2019-03-14 ↑ A Great Day for CSK!. CSK Blog. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-12-21. ციტირების თარიღი: 2019-03-14 ↑ Geraldine McCaughrean scoops second CILIP Carnegie Medal 30 years after first win and champions triumph of 'literary' fiction. The CILIP Carnegie and Kate Greenaway Awards. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-28. ციტირების თარიღი: 2020-07-05. ↑ Waterstones Children's Book Prize 2018. Waterstones. ციტირების თარიღი: 2019-03-14 ↑ Deutscher Jugendliteraturpreis für Roman über das Aufwachsen in der DDR. Mitteldeutscher Rundfunk. ციტირების თარიღი: 2019-03-14
სალვა ალ-ნუაიმი

სალვა ალ-ნუაიმი (არაბ. سلوى النعيمي‎) — სირიელი მწერალი, პოეტი და ჟურნალისტი. ცხოვრობს საფრანგეთში. წარმოშობით დამასკოდანაა და ცნობილია თავისი ღია შეხედულებებით ისლამურ სამყაროში ტაბუდადებულ თემებზე, განსაკუთრებით ქალის სექსუალობის შესახებ. მისი სადებიუტო რომანი „თაფლის სამხილი“ 2007 წელს გამოიცა, რომელიც ქალური სექსუალური ლიბერალიზაციისაკენაა მიმართული. ალ-ნუაიმი დაიბადა დამასკოში. სწავლობდა დამასკოს უნივერსიტეტში, შემდეგ კი პარიზი-სორბონის უნივერსიტეტში ისლამურ ფილოსოფიასა და თეატრს. ჟურნალისტად მუშაობისას მოწინავე არაბ და დასავლელ მწერლებთან მისი ინტერვიუები არაბულ ჟურნალებში იბეჭდებოდა, როგორიცაა Al-Karmel, Masharef და Kull al-'Arab. 1997 წელს ალ-ნუაიმი პარიზში არაბული სამყაროს ინსტიტუტის მთავარ პრეს-მდივნად დაინიშნა. სალლვა ალ-ნუაიმის ნაშრომებს შორისაა ლექსების კრებული Dhahaba alladhīna uḥibbuhum, რომელიც 1999 წელს გამოიცა და Ajdādī al-qatalah, რომელიც 2001 წელს დაიბეჭდა. პოეტურ კრებულებში ისლამურ სამყაროში ქალთა ბრძოლის ტრადიციაა ასახული. 2007 წელს ალ-ნუაიმიმ სადებიუტო რომანი „თაფლის სამხილი“ გამოაქვეყნა. ნაწარმოებმა მასში განხილული ქალური სექსუალობისა და ეროტიკული ენის გამო კომერციულ წარმატებას საერთაშორისო დონეზე მიაღწია. 2009 წელს ალ-ნუაიმიმ ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მთხრობელის სექსუალური თავისუფლება „არაბული და მუსლიმური მემკვიდრეობის მოწოდების შედეგია“. 2012 წელს ავტორმა ახალი წიგნი, ნახევრად ავტობიოგრაფიული Shibh al-Jazīrah al-ʿArabiyyah (არაბეთის ნახევარკუნძული) გამოსცა, რომელშიც ქრისტიან დედასთან და მუსლიმან მამასთან ერთად ადრეული ცხოვრების შესახებ მოგვითხრობს. გამოცემული აქვს მოთხრობების კრებულიც. ↑ 1.0 1.1 1.2 „Salwa Al Neimi“. Encyclopedia Britannica. ციტირების თარიღი: 10 November 2017. ↑ Hanadi Al-Samman. Anxiety of Erasure: Trauma, Authorship, and the Diaspora in Arab Women's Writings. Syracuse University Press. ციტირების თარიღი: 10 November 2017. ↑ Salwa Al-Neimi. Poetry Foundation. ციტირების თარიღი: 10 November 2017.
აყირო

აყირო, ყელიანი გოგრა (ლათ. Lagenaria siceraria) — ერთწლოვანი მცენარე გოგრისებრთა ოჯახისა. ველური სახით არ გვხვდება; კულტურაში შეყვანილია ჩვენს წელთაღრიცხვამდე რამდენიმე ათასწლეულით ადრე ამერიკის ტროპიკებში, საიდანაც გავრცელდა ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რეგიონებში. დამახასიათებელია დიდი, გრძელი ფოთლები და ულვაშები. აქვს სხვადასხვა შეფერილობისა და ფორმის ნაყოფი. მათი სიგრძე 3–5 სმ-იდან 2-მდეა. მწიფე ნაყოფის ნაყოფსაფარი მერქნისებრია, წყალგაუმტარია და გამოიყენება მუსიკალური ინსტრუმენტების დასამზადებლად. მისგან დამზადებული ჭურჭელი სითხის შესანახადაც გამოიყენებოდა და უპირველესად ღვინის ამოსაღებად. აყიროსგან დამზადებულ ჭურიდან ღვინის ამოსაღებ ტარიან ჭურჭელს ორშიმო ეწოდება. ნორჩი ნაყოფი, ფოთლები და ყლორტი გამოიყენება საკვებში. ისინი ღარიბია ცილებითა და ნახშირწყლით, თუმცა მდიდარია ვიტამინებით, აგრეთვე კალციუმით, რკინითა და სხვა. თესლი შეიცავს 50%-მდე საკვებ ზეთს. აფრიკის ქვეყნებში იყენებენ სუპების დასამზადებლად. ღერო შეიცავს მყარ ბოჭკოს და გამოიყენება კალათებისა და ქუდის დასამზადებლად. აყირო საქართველოს ყველა ზონაშია გავრცელებული, მაგრამ ყველაზე უხვად გვხვდება დასავლეთ საქართველოში. საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში აყიროს სხვადასხვა სახელწოდება აქვს: კახეთში „წყლის გოგრა“, თუშეთში „კოკოშა“, იმერეთში „კვატურა“, გურიაში „მწარე ხაპი“, სამეგრელოში „კოლო ჭურა“, „ჭურა“, „ტუტლა“ და ა.შ. ↑ ბიოლოგიური ლექსიკონი ↑ 2.0 2.1 Горлянка | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-03. ციტირების თარიღი: 2020-07-03. ↑ ორშიმო | ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „საქართველოს ზოგიერთი ზეთოვანი კულტურიდან ვიტამინურამინომჟავური კომპლექსების მიღება თანამედროვე ტექნოლოგიური დამუშავების გზით“ ↑ აყირო, ყელიანი გოგრა | ბოტანიკური ლექსიკონი
OnePlus 7

OnePlus 7 და OnePlus 7 Pro — Android-სმარტფონები, წარმოებული ჩინური კომპანიის OnePlus მიერ. მოდელები დაანონსდა 2019 წლის 14 მაისს. OnePlus 7 Pro წარმოადგენს OnePlus-ის პირველ სამმაგი უკანა კამერით და სითხით გაგრილების სისტემით. OnePlus 7 Pro მიიღო EISA-ს ჯილდო 2019-2020 წლების თანამედროვე ინოვაციებისთვის. 2019 წლის ნოემბერში AnTuTu-მა OnePlus 7 Pro შეიყვანა ყველაზე მძლავრი Android-სმარტფონების რეიტინგში. OnePlus ცნობით, გაყიდვების დაწყების შემდეგ 1 წუთში გაიყიდა OnePlus 7 Pro მოწყობილობის 1 მილიონზე მეტი ცალი. ორივე მოდელში სელფკამერა 16 MP-იანია. ამასთან, OnePlus 7 Pro-ის ფრონტალური კამერა ჩამალულია კორპუსში და გამოდის სურათების გადაღებისას. ამწე მექანიზმი გათვლილია 300 000 ამუშავებაზე. ამიტომ, თუ მფლობელი ძალზე ხშირად იყენებს სელფის კამერას, სმარტფონში ჩნდება სპეციალური გაფრთხილება. OnePlus 7 ძირითადი კამერა ორმაგია: 48 MP + 5 MP. OnePlus 7 Pro-ს ძირითადი კამერა სამმაგია: 48 MP + 16 MP (ფართეკუთხიანი) + 8 MP. რესურსმა DxOMark შეაფასა OnePlus 7 Pro-ს კამერა 111 ქულით: 118 ქულა ფოტოსთვის და 98 ქულა ვიდეოსთვის. სმარტფონმა რეიტინგში მესამე ადგილი დაიკავა Huawei P30 Pro და Samsung Galaxy S10 5G შემდეგ. OnePlus 7 და OnePlus 7 Pro გამოდის რამდენიმე ვერსიაში გაყიდვის რეგიონის მიხედვით. OnePlus 7 Pro OnePlus 7 ↑ OnePlus 7 Pro: ყველაზე იაფი ფლაგანური სმარტფონი?. Review. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-04. ↑ OnePlus 7 Pro official with 48MP triple cam, 6.67" 90Hz display and Warp Charge. GSMArena. ↑ EISA ADVANCED SMARTPHONE 2019-2020 ONEPLUS 7 PROGlobal Top 10 Best Performing Android Phones, October 2019. EISA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-29. ↑ Global Top 10 Best Performing Android Phones, October 2019. AnTuTu. ↑ Рекорды OnePlus 7 Pro. ЯВитрина. ↑ Full phone specifications OnePlus 7. GSMArena. ↑ Full phone specifications OnePlus 7 Pro. GSMArena. ↑ Обзор смартфона OnePlus 7 Pro: претендент на корону. 3DNews. ↑ Updated: OnePlus 7 Pro camera review. DXOMark. ↑ Chinese Vs. European version. OnePlus Community. ↑ OnePlus 7. All About OnePlus.[მკვდარი ბმული] ↑ OnePlus 7 Pro. PHONEmore. ↑ OnePlus 7 Pro 5G. PHONEmore.
ვეძათხევის პირველი ეკლესია

ვეძათხევის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის ჩრდილოეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა. შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ერთი მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის აღმოსავლეთით დგას აგურითა და ნატეხი ქვით ნაგები პატარა ოთხკუთხა ნიში, რომელსაც სამხრეთით და დასავლეთით თითო თახჩა აქვს. კვიტაშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 380.
ვეძათხევის მეორე ეკლესია

ვეძათხევის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, მდინარე აძეძის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების მცირე ნაწილი. აღმოსავლეთ კედელზე შეიმჩნევა სარკმლის კვალი. კვიტაშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 380.
ვეძათხევის ლომისის ნიში

ვეძათხევის ლომისის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტში სოფელ ვერხველის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე, სწორ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგურალური წყობით, საკმაოდ ტლანქად. გარეთა კედლების წყობაში ალაგ-ალაგ შირიმის თითო-ოროლა ქვაა ჩართული. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია საკურთხევლისა და დარბაზის გადახურვის ნაწილი, მონგრეულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი, ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდანი, მთლიანადაა მორღვეული საპირე წყობა ჩრდილოეთის ფასადზე. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომლის შუაში შირიმის ქვით ნაწყობი ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა სარკმელია. საკურთხევლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი ტლანქად ნაწყობი შეისრული კამარითაა გადახურული. მსგავსი ფორმისაა დარბაზის კამაროვანი გადახურვის შემორჩენილი ნაწილიც. გარედან კედლები დაგვირგვინებული ყოფილა შირიმის ქვისგან ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნით, რომლის ერთი ქვა ჩრდილოეთის ფასადს შემორჩა. შენობას ირგვლივ რიყის ქვით ნაგები წრიული მოხაზულობის გალავანი ევლებოდა, რომლისგანაც კვალიღააა შემორჩენილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 380.
ვეძათხევის მარიამწმინდის ეკლესია

ვეძათხევის მარიამწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, პატარა გორაკზე. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია დიდი ზომის ტლანქად დამუშავებული შირიმის ქვითა და ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. გადახურვა ჩამონგრეულია, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 2 მეტრს არ აღემატება. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი შიგნით თაღოვანია, გარედან გადახურულია მოზრდილი ქვით. ნალისებრი აფსიდის ღერძე გაჭრილ სარკმელს წირთხლები და გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. სარკმლის სამხრეთით პატარა სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას სამხრეთიდან, დიდი ზომის გათლილი შირიმის ქვითა და ნატეხი ქვით ნაგები, გვიანდელი მინაშენი ეკვროდა. შემორჩენილია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი და დასავლეთ კედლის წყობის რამდენიმე რიგი. ორივე მხრიდან თაღოვანი შესასვლელი მინაშენის სამხრეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილშია. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებზედაც კამარის საბჯენი თაღი იყო დაყრდნობილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 381.
ვეძათხევის ნასოფლარი

ვეძათხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის ჩრდილოეთით. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. დადასტურებულია ტერასულად განლაგებული ნასახლარი ბუდეები. შენობები ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით. კვიტაშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 381.
ზარიძეების სამარხი

ზარიძეების სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზარიძეების მახლობლად, მდინარე ქუსნოს სათავესთან, ადგილ ცეროდანში. განეკუთვნება VI-VII საუკუნეებს. 1982 წელს წყლის მიერ დაზიანებულ ქვის სამარხში აღმოჩნდა სარდიონის სასანური გემა წვეროსანი მამაკაცის ბიუსტის გამოსახულებით, მძივები და კავადის ვერცხლის ორი დრაქმა. ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 381.
სეროდანის კოშკი

სეროდანის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზარიძეების ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეეებს. კოშკი სწორკუთხაა, ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კედლები, რომელთა სიმაღლე 2 მეტრს არ აღემატება. კოშკის გარშემო შემორჩენილია გალავანის ნაშთები. გალავნის გარეთ სხვა ნაგებობათა ნანგრევებიცაა. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 381.
აონის ხატი

აონის ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო არტანში, მდინარე აონისხევის მარცხენა ნაპირზე. ხატი ოთხწახნაგა პრიზმის მოყვანილობის მასიური ნაგებობაა, ნაშენიაა ფიქლის მშრალი წყობით, გადახურულია ფურცლოვანი სპილენძის გუმბათით. გუმბათს გარშემო რვა წრიული ნახვრეტი აქვს, დასრულებულია პატარა სფეროთი, რომელზეც ჯვარია აღმართული. ხატზე დასავლეთიდან მიშენებულია პატარა ნაგებობა. აქვე დგას ფიქლით ნაგები შენობა — ხატის ბეღელი. შესასვლელი მას სამხრეთიდან აქვს, გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 381-382.
ზემო არტანის პირველი ეკლესია

ზემო არტანის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო არტანის ჩრდილოეთით, მდინარეების ივრისა და საყდრისხევის შესართავთან, ნასოფლარ ყვარის ტერიტორიაზე. განეკუთვნება XIX საუკუნეს. ეკლესია გეგმით ეგრეთ წოდებული „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის ნაგებობაა, ნაშენია ნატეხი ქვის ირეგურალური წყობით. კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები, საბჯენი თაღები და ლავგარდანი სუფთად დამუშავებული შირიმის ქვითაა ნაწყობი. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გუმბათისა და სამხრეთის მკლავის კამარის უმეტესი ნაწილი, ჩამოშლილია ლავგარდანი და აქა-იქ საპირე წყობა. ერთადერთი, საკმაოდ ფართო და მაღალი თაღოვანი შესასვლელი გაჭრილია დასავლეთის მკლავის ღერძზე. ეკლესიის შიდა სივრცეს ქმნის თანაბარი სიღრმის ოთხი მკლავი და მათ გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათი. აღმოსავლეთის მკლავს აღმოსავლეთიდან შეერთვის ნახევარწრიული აფსიდი, რომელიც მკლავის სივრციდან გამოიყოფა ორი განიერი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღით. აფსიდის ღერძზე ერთი ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია, თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკლავებშია. ამ სარკმლების ქვემოთ გაჭრილია საკმაოდ განიერი, პარალელურწირთხლებიანი თითო სარკმელი. აღმოსავლეთ სარკმლის ორივე მხარეს, აფსიდის კიდეებში, თითო თაღოვანი ნიშია. ჯვრის ოთხივე მკლავი ცილინდრული კამარითაა გადახურული. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელის წრიულ მოხაზულობაზე გადასასვლელად გამოყენებულია აფრები. აფრებს ზემოთ, ყელის საფუძველს, ირგვლივ თაროსებრი სარტყელი გასდევს. დაბალი პროპორციების გუმბათის ყელში ექვსი თაღოვანი სარკმელია. ჩრდილოეთ ღერძული და ჩრდილო-აღმოსავლეთ წახნაგი ყრუა. ეკლესიის სივრცის შინაგანი სტრუქტურა გარეთა მასებშიცაა გამოვლენილი. აფსიდი გარედან შვიდწახნაგოვანია და დამოუკიდებელი სახურავი ჰქონია. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ფასადებზე, კიდეებთან, დაახლოებით 2 მეტრ სიმაღლის თითო სადა პილასტრია, რომელთაც შირიმის თაროსებრი კაპიტელები აგვირგვინებს. თითო მსგავსი, მაგრამ გაცილებით მძლავრი პილასტრი აუყვება დასავლეთის შესასვლელის გვერდებსაც. ამჟამად მათი ზედა ნაწილები მონგრეულია. ეკლესიის ფასადები დასრულებულია შირიმის თაროსებრი ლავგარდნით, რომლიდანაც მხოლოდ რამდენიმე ქვაღაა შემორჩენილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 382.
ზემო არტანის მეორე ეკლესია

ზემო არტანის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო არტანში, მდინარეების ივრისა და საყრდისხევის შესართავთან, ნასოფლარ ყვარის ტერიტორიაზე, განეკუთვნება XIII-XIV საუკუნეებს ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. გამოყენებულია შირიმიც. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია დარბაზის კამაროვანი გადახურვა და კონქის უმეტესი ნაწილი, მონგრეულია განივი ფასადების ზედა ნაწილები, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე. დაზიანებულია საპირე წყობა. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარის სწორკუთხა ღიობი გარედან და შიგნით კედლის თაღოვან შეღრმავებებშია მოქცეული. ეკლესიის თითქმის კვადრატული დარბაზი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიულია ფართო და მათალი თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს, არათანაბარ სიმაღლეზე, სამ-სამი სხვადასხვა ზომის სწორკუთხა ნიშია. სამი სწორკუთხა ნიშია დასავლეთ კედელშიც. მათგან თითო-თითო საკმაოდ ღრმა ნიში კედლის კიდეებშია, ხოლო ერთი შესასვლელის ზემოთ. გრძივი კედლები ორ-ორი ვიწრო და მაღალი ორსაფეზურიანი ყრუ თაღითაა დანაწევრებული. თაღები ეყრდნობა ორსაფეხურიან პილასტრებს, რომელთა აღმოსავლეთ წყვილი აფსიდის კიდეებს გრძივი კედლებისგან გამოყოფს. ფასადები სადაა. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის გვერდებს, თითო სადა ლილვი აუყვება, ხოლო ზღვარზე პატარა რელიეფური ჯვარია გამოსახული. კედლები დასრულებული ყოფილა შირიმის ლავგარდნით, რომლის პროფილია შეწყვილებული ორი ვიწრო ლილვი და ოდნავ დახრილი სადა სიბრტყე. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 382-383.
Ford Model T

Model T (არაოფიციალურად ცნობილი როგორც Tin Lizzie, Leaping Lena დ Flivver) — ავტომობილი, რომელსაც ჰენრი ფორდის Ford Motor Company აწარმოებდა 1908-1927 წლებში. Model T-მ 1908 წელს ისტორიული გახდა იმით, რომ ავტომობილი ფართო მასებისთვის გამოყენებადი გახადა. მას ზოგადად პირველ ხელმისაწვდომ ავტომობილად მიიჩნევენ, მანქანად, რომელმაც „ამერიკა ბორბლებზე შესვა“. ამ მოდელის წარმატება ძირითადად ფორდის გამოგონებების შედეგი იყო, რომელთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი კონვეიერული ხაზით წარმოება იყო ინდივიდუალური ხელით აწყობის ნაცვლად (თუმცა ამ დარგში პიონერი „Oldsmobile Curved Dash“ იყო), ისევე როგორც მუშებისთვის მანქანის პროპორციული ხელფასის გადახდა, რაც გასაღების მზა ბაზარს უზრუნველყოფდა. პირველი მოდელი 1908 წლის 27 სექტემბერს აიწყო პიკეტის საწარმოში, დეტროიტში, მიჩიგანის შტატში და 1 ოქტომბერს იხილა მზის სინათლე. Clymer, Floyd (1955). „Henry's wonderful Model T, 1908–1927“. New York, NY, U.S.: McGraw-Hill. LCCN 55010405. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება)CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) Clymer, Floyd (1950). „Treasury of Early American Automobiles, 1877–1925“. New York, NY, U.S.: McGraw-Hill. LCCN 50010680. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება)CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) Kimes, Beverly Rae; Clark Jr., Henry Austin (1989). Standard Catalog of America Cars: 1805–1942, 2nd, Krause Publications. ISBN 9780873411110.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Ford Model T“ ვიკისაწყობში. FordModelT.net – Resource for Model T Owners and Enthusiasts Model T Ford Club of America (USA) Model T Ford Club International ↑ Lua-ს შეცდომა in მოდული:Citation/CS1 at line 4027: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil). ↑ Gordon, John Steele. „10 Moments That Made American Business“. American Heritage (February/March 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-04-20. ციტირების თარიღი: 2017-03-18.
ზემო არტანის მესამე ეკლესია

ზემო არტანის მესამე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ნასოფლარ სოფლიონის აღმოსავლეთით, მდინარეების ივრისა და სოფლინურის შესართავთან. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული, შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაწყობი აღმოსავლეთ კედლის ნაწილი. ეკლესია დარბაზული ყოფილა და ირგვლივ დაბალი, მშრალად ნაწყობი გალავანი ჰქონია შემოვლებული. გალავნის გარეთ, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, პატარა ბორცვზე, ქვაყუთის ტიპის რამდენიმე სამარხია. ასეთივე სამარხებია იქვე ახლოს მდინარე სოფლინურის მარჯვენა ნაპირზე. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 383.
ზემო არტანის ეკლესიის კომპლექსი

ზემო არტანის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო არტანის ჩრდილო-დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კომპლექსში შედის ეკლესია, კოშკი და გალავანი. ეკლესია დარბაზულია, დგას გალავნით შემოზღუდული ეზოს შუა ნაწილში. ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. წყობაში გათლილი შირიმის კვადრატებია ჩართული. ეკლესიის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლები თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ჩამოშლილია კამარაც, დაზიანებულია დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედლები. შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა. სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედლის შუაში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედელშია. საკურთხევლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხევლის გვერდის კედლები დარბაზის კედლებისგან პატარა მხრებითაა გამოყოფილი. ეკლესიას სამხრეთით სწორკუთხა მინაშენი ეკვროდა. იგი მთლიანად დანგრეულია. კოშკი გალავნის დასავლეთ ნაწილშია ჩაშენებული, ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. აღმოსავლეთ კედელში, რომელიც 3,5 მეტრზეა შემორჩენილი, გაჭრილია სწორკუთხა შესასვლელი. გალავანი ოთხკუთხაა ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. შემორჩენილია 1,4-1,7 მეტრ სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 383.
ზემო არტანის კოპალას ხატი

ზემო არტანის კოპალას ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ნასოფლარ ხაშარის ახლოს, მდინარეების ხაშრულისა და აონისხევის შესართავთან, მდინარე აონისხევის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია ფიქლით. ხატს მასიური ოთხკუთხა პრიზმის ფორმა აქვს. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში პატარა სწორკუთხა სასანთლე ნიშია. სახურავი წაკვეთილი პირამიდის ფორმისაა. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 383.
ჰიჯრა

ჰიჯრა (არაბ. هِجْرَة — გადასახლება, გადახვეწა, ემიგრაცია) — მაჰმადიანური ტრადიციის მიხედვით, მუჰამადისა და მისი მიმდევრების (მუჰაჯირების) გადასახლება მექიდან მედინაში 622 წლის 24 სექტემბერს. 622 წელს მექას მოსახლეობა, რომლებიც აღიარებდნენ სხვადასხვა სახის რელიგიებს, უკმაყოფილონი იყვნენ მუჰამედის ქადაგებით, რის გამოც იგი და მისი მიმდევრები მექადან მედინაში განდევნეს, სადაც უკვე იყვნენ საკმაო რაოდენობით, გადასახლებული მუსლიმები. ეს მოვლენა შეიძლება ჩაითვალოს პირველი ისლამური სახელმწიფოს შექმნის დასაწყისად. ჰიჯრამდელი პერიოდი სახელდება როგორც ჰაჯილა, ეს ტერმინი ფართო გაგებით ისლამის გავრცელებამდე პერიოდს ნიშნავს. ჰიჯრას წელი გახდა ისლამური, მთვარის კალენდრის პირველი წელი. ჰიჯრადან ხდება ასევე ირანული მზის კალენდრის ათვლაც. მუჰამედის მისვლას ქალაქ იათრიბში (შემდგომში მედინა) ისტორიკოსების უმრავლესობა 622 წლის 24 სექტემბერით ათარიღებს. აღსანიშნავია, რომ წელთაღრიცხვის ათვლა ჰიჯრადან დაიწყეს 637 წელს, მეორე ჭეშმარიტი ხალიფას უმარ იბნ ალ-ხატაბის მმართველობის პერიოდში. ხალიფას ბრძანებით ახალი ერას ათვლის წერტილად გამოცხადდა არა მუჰამედის მედინაში მისვლის დღე, არამედ მუჰარამის თვის პირველი რიცხვი (მუჰარამი - პირველი თვის პირველი რიცხვი) ეს დღე იულიუსის კალენდრის მიხედვით არის 622 წლის 16 ივლისი. Цыбульский В. Современные календари стран Ближнего и Среднего Востока . Снихронические таблицы и пояснения, М., 1964; სიხარულიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 676. IslamiCity.com სტატია ჰიჯრას შესახებ დაარქივებული 2004-02-10 საიტზე Wayback Machine. აუდიო ფაილები ჰიჯრას შესახებ
ოთარ ოჩიგავა

ოთარ ოჩიგავა (დ. ფოთი [წყარო არ არის მითითებული 1469 დღე]) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, 70 კგ). ჩემპიონატი ჩატარდა პრაღაში, ჩეხეთში. ოთარ ოჩიგავა დაარქივებული 2020-07-03 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
თამარ სამელია

თამარ სამელია (დაბადების თარიღი უცნობია, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს, თბილისში, საქართველოში. თამარ სამელია[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი.