laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ასად ბეის სახლი

ასად ბეის სახლი (აზერ. Əsəd bəyin evi) მე-18 საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლია, რომელიც მდებარეობს შუშაში, ვოროშილოვის ქუჩაზე. წაგრძელებული ოთხკუთხა სახლის პირველ სართულზე ოთახები დაყოფილია სამ ჯგუფად. გამომდინარე იქიდან, რომ სრთულებს შორის პირდაპირი კავშირი არ არის მეორე სართულზე მისვლა შესაძლებელია სახლის ფასადის ორივე კუთხეში აგებული ორი ქვის კიბით. მისაღები ოთახს აქვს უზარმაზარი გისოსებიანი ფანჯარა, რომელიც განთავსებულია მთელ ფასადზე. როგორც ვესტიბულებიდან, ასევე დერეფნებიდან, კარი იღება დარბაზის გარშემო მდებარე ოთახებში. დიდი სასტუმრო დარბაზის გარდა, ასად ბეის სახლის მეორე სართულზე არის მეორე დარბაზიც, რომელიც ოდნავ პატარაა და შენობის დასავლეთ მხარეს მდებარეობს. ამ ორი დიდი დარბაზის გარდა, სახლის მეორე სართულზე კიდევ 10 ოთახი აშენდა. ↑ Əsəd bəyin evi az. sumgait.mctgov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-15. ციტირების თარიღი: 20.11.2021. ↑ Авалов Э. В. (1977). Архитектура города Шуши и проблемы сохранения его исторического облика. Баку: Элм, გვ. 90.  ↑ Əsəd bəyin evi az. virtualkarabakh.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20.11.2021. ციტირების თარიღი: 20.11.2021.
მადონა ალავიძე

მადონა ალავიძე (დ. 24 მაისი, 1956, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1979 წლიდან არის საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის სამედიცინო ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ინფექციების მკურნალობას იმუნოდეპრესიის პირობებში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ექსპერიმენტული გრიპის მიმდინარეობა და მკურნალობა იმუნოდეპრესიის პირობებში“ (1986). არის ექიმი–პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ამანტადინისა და რემანტადინის გავლენა გრიპოზულ ინფექციაზე იმუნოდეპრესიის პირობეში“. Лечение экспериментальной гриппозной инфекции в условиях иммунодепрессии. Тбилиси, Мецниереба, 1986. - 69с. ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 14 მადონა ალავიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პეტერ ფიშერი

ერნსტ პეტერ ფიშერი (გერმ. Ernst Peter Fischer) — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი საქართველოში 2022 წლის აგვისტოდან. პეტერ ფიშერი გერმანიის საგარეო უწყებაში 1986 წლიდან მუშაობს. მისი საქმიანობის მთავარი მიმართულება იყო ეკონომიკა და გლობალური საკითხები. მას სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა გერმანიასა და მის ფარგლებს გარეთ, მათ შორის იყო ვაშინგტონში გერმანიის საელჩოს დესპანი და ეკონომიკის განყოფილების უფროსი, თელ-ავივში გერმანიის ელჩის მოადგილე, ასევე მუშაობდა გერმანიის საელჩოებში ლონდონში, შანხაისა და სინგაპურში. გერმანიაში ფიშერი საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარი ეკონომისტი და გარემოს დაცვის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი იყო. იგი ასევე მუშაობდა გერმანიის ფედერალური პრეზიდენტის აპარატის საგარეო პოლიტიკის განყოფილებაში რიხარდ ფონ ვაიცზეკერის პრეზიდენტობის დროს. 2014-2018 წლებში გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში კურირებდა ენერგეტიკისა და კლიმატის პოლიტიკას და ექსპორტის კონტროლისა და საერთაშორისო სანქციების საკითხებს. 2018-2022 წლებში პეტერ ფიშერი ელჩი არაბთა გაერთიანებული საამიროებში გერმანიის ელჩის თანამდებობაზე მსახურობდა და, ამავდროულად, იყო მუდმივი წარმომადგენელი განახლებადი ენერგიების საერთაშორისო სააგენტოში (IRENA) აბუ-დაბიში. პეტერ ფიშერი ორჯერ მონაწილეობდა თანამშრომელთა გაცვლის პროგრამაში: 1997-98 წლებში ერთი წლის განმავლობაში დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში ევროკავშირის გაფართოების საკითხზე მუშაობდა, ხოლო 1987 წელს სამთვიანო პროგრამით იმყოფებოდა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში ევროპის საკითხთა მინისტრის ბიუროში. სწავლობდა ისტორიის, პოლიტოლოგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალობით. ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის მაგისტრის წოდების პარალელურად მან მიიღო აშშ-ის ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის მაგისტრის წოდება, სადაც ფულბრაითის სტიპენდიით იმყოფებოდა. ასევე სწავლობდა პარიზის Sciences Po უნივერსიტეტში გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახურის (DAAD) სტიპენდიით. ფიშერს ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 გერმანიის ელჩი ერნსტ პეტერ ფიშერი
პარიზის პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტი

პარიზის პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტი (ფრანგ. Institut d'études politiques de Paris), ცნობილი როგორც Sciences Po — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი საფრანგეთში, რომელსაც გააჩნია დიდი სკოლისა (ფრანგ. grande école) და დიდი დაწესებულები (ფრანგ. grand établissement) სტატუსი. უნივერსიტეტის ძირითადი კამპუსი მდეობარეობს პარიზში, თუმცა დამატებითი კამპუსები გააჩნია დიჟონში, მენტონში, ნანსიში და სხვა ქალაქებში. Sciences Po-ში ისწავლება პოლიტიკური მეცნიერებები, ისტორია, ეკონომიკა, სამართალი და სოციოლოგია. ↑ Fabius L., Chevènement J., Emmanuelli H. და სხვ. Politiques de Paris foundation document <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q298355"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15060473"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217070"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1347791"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q736502"></a> ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 ministère de l'Enseignement supérieur et de la Recherche data.gouv.fr: Plateforme ouverte des données publiques françaises — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3016893"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2726949"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q72587257"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16635111"></a> ↑ Global Research Identifier Database — 2015. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27768150"></a> ↑ http://www.couperin.org/presentation/notre-organisation/les-membres-de-couperin/items?cid=162id=221lang=fr ↑ https://web.archive.org/web/20190714135243/https://www.coar-repositories.org/community/members-and-partners-by-country/ ↑ https://web.archive.org/web/20240131234035/https://www.coar-repositories.org/members/ ↑ https://discovery.renater.fr/renater/ ↑ https://www.dfh-ufa.org/die-dfh/die-dfh-im-ueberblick/netzwerk ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members ↑ https://web.archive.org/web/20240204131149/https://opensocietyuniversitynetwork.org/about/members/
კურმსუნის დისკი

კურმსუნის დისკი — ჩაზნექილი ოქროს დისკი, რომლის შესახებ მედია წერდა 2014 წელს, მას შემდეგ რაც შვედეთში 11 წლის პოლონელმა გოგონამ აჩვენა ის თავის ისტორიის მასწავლებელს. დისკი იწონის 25,23 გრამს (0,890 უნცია) და აქვს დიამეტრი 4,5 სანტიმეტრი (1,8 ინჩი). დისკის წარწერაში მოხსენიებულია დანიის ვიკინგების მეფე ჰარალდ ლურჯკბილა. დისკის მახასიათებლებზე გავლენას ახდენს ბიზანტიური მონეტები და ბეჭდები. კურმსუნი წარმოადგენს მეფის მფარველობას (ძველი გორმის ვაჟი). სტანდარტიზებულ ძველ ნორვეგიაში, გორმსონი. ↑ Zyśk, Daniel Polish Press Agency, Science and Scholarship, 2014. ↑ Harpsøe, S. (2015), Haraldsguldet – en mystisk guldskive fra fortiden, Siden Saxo No. 4 - 2015, Odense: Syddansk Universitetsforlag, ISSN 0109-6028, p. 26
დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილი

დიმიტრი კონსტანტინეს ძე მეღვინეთუხუცესიშვილი (მეღვინეთხუცესიშვილი; დ. 1815, სოფ. ხიდისთავი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 დეკემბერი, 1878) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი, თეატრის მოღვაწე. დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილი დაიბადა საეკლესიო აზნაურის, კონსტანტინე მეღვინეთუხუცესიშვილის და ანა წინამძღვრიშვილის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში. 1840-იან წლებში მსახურობდა რუსეთის არმიაში და მონაწილეობდა ბრძოლებში კავკასიელი მთიელების წინააღმდეგ. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის IV ხარისხის ორდენით. სამხედრო სამსახურს თავი მალევე გაანება და 1845 წლის დეკემბერში მუშაობა დაიწყო ქალაქ გორის სასამართლო კანცელარიაში, 1851 წელს — თბილისის სახელმწიფო კანცელარიაში. 1847 წლიდან თანამშრომლობდა საქართველოში მყოფ ფრანგ მეცნიერ მარი ბროსესთან. ბროსესთან ერთად შეკრიბა წარწერები, საბუთები, ხელნაწერები. შემდეგ მან დამოუკიდებლად იმოგზაურა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში და შეკრებილი მასალა გაუგზავნა პეტერბურგში ბროსეს, რომელმაც გამოაქვეყნა იგი რუსეთის აკადემიის მოამბეში. 1851 წელს მეღვინეთუხუცესიშვილი მონაწილეობდა ქართული თეატრის აღდგენაში. წერდა პიესებს, ლექსებს. 1852 წელს კავკასიის მთავარმართებელ მიხეილ ვორონცოვის დავალებით წამოიწყო არქეოლოგიური გათხრები უფლისციხეში, მაგრამ ბოლომე არ მიუყვანია. სიცოცხლის ბოლო წლები გაატარა სოფელ ხიდისთავში. დაკრძალულია იქვე, ზედაველას სასაფლაოზე. მისი ხელნაწერი ნაშრომები, ნარკვევები და ისტორიული მასალები დაცულია პეტერბურგის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ხელნაწერთა განყოფილებაში, მარი ბროსეს ფონდში. ჩვენამდე მოაღწია ისტორიული ხასიათის რამდენიმე ნაშრომმა: „მეფობა და ცხოვრება ერეკლე II-ისა“, „აღწერა გორთან მდებარე ეკლესიებისა, მონასტრებისა და მათ ზედა ღირსსახსოვარ წარწერათა სრულიად“, „მოგზაურობა გორთან, ხიდისთავსა შინა 1849­-სა წელსა“, „მოგზაურობა და მოხილვა იმერეთისა 1850 წელსა“. „საქართველოს კალენდარი“. 1896 წ. შედგ. ვ. გუნიას მიერ, თბ., 1895. ხანთაძე შ., დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილის წერილები მარი ბროსესადმი, „საისტორიო მოამბე“, 1952, ტ. 6. ხუციშვილი ს., [რეც.] „გამოუცდელობა ანუ დროებითი განშორება საყვარელთა“ [დ. მეღვინეთუხუცესიშვილის პიესის დადგმის გამო ქ. გორში 1845 წ.], „ლიტერატურა და ხელოვნება“, 1950, 21 მაისი, № 21. ხანთიძე, შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 635. ი. ალიმბარაშვილი, დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილი (ცხოვრება და მოღვაწეობა), თბ., 2016. ISBN 9941251916.
თამაზ თოლორაია

თამაზ თოლორაია (დ. 2 მარტი, 1950, თბილისი — გ. 9 ნოემბერი, 2004, იქვე) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1972 წელს. 1979 წლიდან მოღვაწეობდა „კინომსახიობთა თეატრში“. 1967 წლიდან მონაწილეობდა კინოგადაღებებში, პირველი კინოროლია კოსტა („ცისკრის ზარები“, რეჟ. ყ. მგელაძე, 1967). პოპულარობა მოუტანა ლევანის როლმა ფილმში „ღიმილის ბიჭები“ (რეჟ. რ. ჩხეიძე, 1969). გადაღებულია 40-მდე ფილმში, როგორც ქართულ, ასევე საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა რესპუბლიკებისა და „გდრ-ფილმის“ კინოსურათებში: „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ბიძინა, რეჟ. ყ. მგელაძე, 1969), „ანარეკლი“ (რეჟ. ო. აბესაძე, 1974), „არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ“ (რეჟ. ყ. მგელაძე, 1975), „თვალი პატიოსანი“ (რეჟ. შ. მანაგაძე, 1976), „პოლკოვნიკ ზორინის ვერსია“ (რეჟ. ა. ლადინინი, 1978) „არაჩვეულებრივი რეისი“ (რეჟ. ბ. ჩხეიძე, 1982), „კუკარაჩა“ (რეჟ. ს. დოლიძე, ქ. დოლიძე, 1982), „ჯადოსნური ღამე“ (რეჟ. თ. ფალავანდიშვილი, 1983), „სიცოცხლისთვის სახიფათოა“ (რეჟ. ლ.გაიდაი, 1985) „ახალი არკადია“ (რეჟ. თ. ფალავანდიშვილი, 1986), „მარტოხელა მონადირე“ (რეჟ. ქ. დოლიძე, 1989), „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ (რეჟ. რ. ჩხეიძე, 1989), „ო, რა ტკბილია, განშორების ეს ნაზი სევდა“ (რეჟ. ქ. დოლიძე, 1991). 2001 — ღირსების ორდენი ქართული კონო: 1896-2011, თბ., 2011. — გვ. 94. თამაზ თოლორაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თამაზ თოლორაია — ეროვნული ფილმოგრაფია თამაზ თოლორაია — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
თომას კემპენელი

თომას კემპენელი (გერმ. Thomas von Kempen; დ. 1380, კემპენი — გ. 25 ივლისი, 1471, აგნიტენბერგის მონასტერი) — გერმანელი საეკლესიო პირი, მისტიკოსი, ავგუსტინელი მონაზონი, რელიგიური ტრაქტატების ავტორი. განსაკუთრებით პოპულარული იყო მისი ლათინურ ენაზე დაწერილი „მიბაძვა ქრისტესი“, რომელიც 1734 წელს რომში ქართულად თარგმნა გორელმა დავით ტულუკაშვილმა, ხოლო XIX საუკუნეში გორში ა. მღებრიშვილმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 692. თომას კემპენელი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
კონსტანტინე ბეთანელი

კონსტანტინე ბეთანელი (დ. 24 ნოემბერი, 1932, თბილისი — გ. 2007) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი. 1959–1979 წლებში იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის სამთო საქმის ინსტიტუტში მომავლის საწარმოთა ლაბორატორიის გამგე. მისი შრომები ეხება ახალი ტექნიკურ–ეკონომიური დონის შახტების შექმნის თეორიულ საფუძვლებს და მეთოდოლოგიას. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების ტექნოლოგიას, ნახშირის ამოღების მეთოდებს საწმენდ სანგრებში ადამიანის ყოფნის გარეშე, ქანების მასივის მდგომარეობის მართვას სასარგებლო წიაღისეულის მიწისქვეშა მოპოვების დროს, ბუნებრივი რესურსების კომპლექსურ და რაციონალურ გამოყენებას და ამ დარგში სამეცნიერო–ტექნიკური პროგრესის მიმართულებათა პროგნოზირებას. მეცნიერი სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების დარგში. 1976 წლიდან ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი. 1981 წლიდან პროფესორი. 1998 — ღირსების ორდენი ქანების მასივის მდგომარეობის მართვა : სახელმძღვ. უმაღლ. სასწავლებლების სამთო სპეციალობის სტუდენტებისათვის ნაწ. 1 თბილისი, განათლება, 1982 გვ. 691 საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.I.თბ., 1997 გვ. 390. წიგნი ღირსებისა: ტ. 3/ შემდგ: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი.თბ., 2001, გვ. 193 კონსტანტინე ბეთანელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სპონსიანე

სპონსიანე (ლათ. Sponsianus) — ახ. წ. III საუკუნის რომაელი მხედართმთავარი, რომელმაც თავი დაკიის იმპერატორად გამოაცხადა. მის შესახებ ცნობილი გახდა 1713 წელს აღმოჩენილი მონეტის წყალობით, თუმცა 2022 წლამდე მონეტას — ყალბად, ხოლო სპონსიანეს გამოგონილ პერსონაჟად თვლიდნენ. ოქროს მონეტა აღმოაჩინეს 1713 წელს ტრანსილვანიაში, იყო მცირე განძის ნაწილი. XIX საუკუნის შუა ხანებამდე მას ნამდვილ რომაულ მონეტად თვლიდნენ, თუმცა შემდეგ იმდროინდელმა ექსპერტებმა უხეში დამზადების გამო ის ცრუ ოსტატის ნახელავად მიიჩნიეს. 1863 წელს საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ექსპერტმა, ნუმიზმატმა ანრი კოენმა საკუთარი კატალოგისთვის შეისწავლა მონეტა და მივიდა დასკვნამდე, რომ ის ცუდად შესრულებული თანამედროვე ნაყალბევი იყო. სხვა სპეციალისტები მას დაეთანხმნენ. ამ დროიდან სპონსიანე აღარ იხსენიებოდა სამეცნიერო კატალოგებში. XXI საუკუნეში მონეტის შესწავლით დაკავდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის პროფესორი პოლ პირსონი. მან მონეტის ფოტოს ნახვისას ყურადღება გაამახვილა ნაკაწრებზე, რაც, მისი აზრით, შესაძლოა მის მიმოქცევაში ყოფნას მიუთითებდეს. პირსონი დაუკავშირდა გლაზგოს ჰანტერის მუზეუმს, სადაც მონეტა ინახებოდა ტრანსილვანიის განძის სამ სხვა მონეტასთან ერთად, და დაამტკიცა, რომ მასზე არსებული ნაკაწრები და სხვა დაზიანებები შეესაბამება იმ ზემოქმედებას (ნჯღრევას), რასაც ქისაში განიცდის მონეტა. ჰანტერის მუზეუმის მონეტების მცველი, იასპერ ერიქსონის თანახმად, ქიმიურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ მონეტები მიწაში ასეულობით წლის წინ ჩაიფლო. მკვლევართა აზრით, სპონსიანე იყო მხედართმთავარი, რომელიც იძულებული გახდა თავი გამოეცხადებინა რომის იმპერიის ყველაზე განცალკევებული და რთულად დასაცავი პროვინციის, დაკიის (ახლანდ. რუმინეთი) იმპერატორად. არქეოლოგიურმა კვლევებმა დაადასტურა, რომ დაკია იმპერიის დანარჩენ ნაწილს დაახლ. ახ. წ. 260 წელს მოწყდა. მძვინვარებდა ჭირის პანდემია, მიდიოდა სამოქალაქო ომი, იმპერია იშლებოდა. იასპერ ერიქსონის თანახმად, მტრებით გარშემორტყმულმა და რომისგან მოწყვეტილმა სპონსიანემ ქაოსისა და სამოქალაქო ომის პერიოდში, სავარაუდოდ, თავის თავზე აიღო მეთაურობა და დაკიის სამხედრო და სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვა წესრიგის აღდგენამდე და პროვინციის ევაკუაციამდე (271–275 წლებს შორის). საკუთარი მონეტები პროვინციაში ფუნქციონირებადი ეკონომიკის შესაქმნელად უნდა მოეჭრა. მონეტებისა და სპონსიანეს ნამდვილობის დამტკიცების შემდეგ, ბრიტანელმა მკვლევრებმა მიმართეს რუმინეთის ქალაქ სიბიუს ბრუკენთალის მუზეუმს, სადაც სპონსიანეს კიდევ ერთი მონეტა ინახება. ის ჰაბსბურგების მონარქიის დროს ტრანსილვანიის გუბერნატორის, ბარონ სამუელ ფონ ბრუკენთალის მემკვიდრეობის ნაწილს წარმოადგენს. სიკვდილამდე ბარონმა შეისწავლა მონეტა და, გადმოცემის თანახმად, მინაწერი დატოვა — „ნამდვილია“. Pearson, Paul N.; Botticelli, Michela; Ericsson, Jesper; Olender, Jacek; Spruženiece, Liene (23 ნოემბერი, 2022). „Authenticating coins of the ‘Roman emperor’ Sponsian“. PLOS ONE. 17 (11): e0274285. doi:10.1371/journal.pone.0274285. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Гош, Паллаб (2022-11-24). „Спонсиан I, оказывается, существовал. Древнеримская монета открыла для историков правителя, которого считали вымышленным“. BBC News Русская служба (რუსული). ციტირების თარიღი: 24 ნოემბერი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ბაილარის სახლი

ბაილარის სახლი (აზერ. Bəylərin evi) — ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ შუშაში. შენობის არტიტექტურა დამახასიათებელია, როგორც ყარაბაღული არქიტექტურისთვის, ასევე აზერბაიჯანის სხვა მთიანი რეგიონებისთვის. ორსართულიანი სახლის პირველ სართულზე მოსამსახურეების ოთახები მდებარეობს. მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე ქვისგანაა დამზადებული, რომელსაც ლოჯამდე მივყავართ. ლოჯიის ორ მხარეს საცხოვრებელი ოთახებია, ხოლო მესამე მხარეს კედელი. ლოჯიამდე მიმავალი ოთახების კედლებს ამშვენებს მოჩუქურთმებული ხის კარები და დიდი გისოსებიანი ფანჯრები. ↑ Саркисов, Ализаде 1950, p. 125 Фатуллаев, Ш. С. Памятники Шуши. Баку. 1970. Саламзаде, А. В. Архитектура Азербайджана XVI-XIX вв. Баку. 1964.
ფარამაზოვების სახლი

ფარამაზოვების სახლი (აზერ. Fərəməzovların evi) ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლია, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშაში. შენობის პირველ სართულზე განთავსებულია კომერციული ფართები. სახლი დამახასიათებელის შუშას ძველი არქიტექტურისთვის. სახლის კედლები დამზადებულია ქვის და კირ-თიხის ხსნარით, რაც შენობის ფასადს განსაკუთრებულ ფერს ანიჭებს; პირველ სართულზე, შენობის ფასადს აქვს სამი დიდი თაღოვანი შესასვლელი, მეორე სართულზე სამი სიმეტრიული სარკმელია. ↑ Саламзаде 1964, p. 171
ქურთა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ქურთა შეიძლება აღნიშნავდეს: ქურთა — სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში; ქურთა — სოფელი ქურთის მუნიციპალიტეტში.
მირზა ნასრულა ხანი

მირზა ნასრულა ხანი (სპარს. میرزا نصرالله خان نایینی‎, 17 ოქტომბერი, 1840, ნაინი, ირანი — გ. 13 სექტემბერი, 1907, თეირანი, ირანი) — სპარსელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის პირველი პრემიერ-მინისტრი ( 1906-1907). მირზა ნასრულა ხანი დაიბადა  რელიგიური ლიდერების ოჯახში, გაიზარდა ნაინში, ახალგაზრდობაში გადავიდა თეირანში, სადაც დაიწყო მუშაობა ქუჩის მწიგნობარად, განთავსდა რა სამთავრობო  შენობების გვერდით, ადგენდა სხვადასხვა სახის წერილებს წერა-კითხვის უცოდინართათვის. 1862 წელს  დაქორწინდა ხოსნიზე, მდიდარი ვაჭრის, მირზა თაგი აჯუდანის ასულზე, რის შემდეგაც მან შეძლო საჯარო სამსახურში დასაქმება. ჯერ საგარეო საქმეთა სამინისტროში მუშაობდა, შემდეგ აზერბაიჯანის პროვინციებში დაბალი თანამდებობის პირი იყო, მსახურობდა თავრიზში, მოგვიანებით საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაბრუნდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ იგი გახდა სპარსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის პირადი მდივანი. თანდათანობით დიდძალი ქონება დააგროვა. 1898 წელს  დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა და მოლაპარაკება გამართა ბრიტანელებთან ნავთობის კონცესიებთან დაკავშირებით. მისი ორი ვაჟი, ჰასან პირნია (1872-1935) და ჰოსეინ პირნია (1875-1948) ასევე პოლიტიკოსები გახდნენ და მონაწილეობა მიიღეს 1906 წლის სპარსეთის კონსტიტუციის შემუშავებაში (ინგლ. Persian Constitution of 1906.), რის შემდეგაც, 1906 წლის  7 ოქტომბერს მათი მამა სათავეში ჩაუდგა მეჯლისის მიერ დამტკიცებულ პირველ მთავრობას (იმ დროს მირზა ნასრულა ხანი ცდილობდა დაერწმუნებინა კონსტიტუციის წინააღმდეგ განწყობილი  ხალხთა მასები, რომ სპარსეთი კვლავ დარჩებოდა აბსოლუტურ მონარქიად). პრემიერ-მინისტრის რანგში მის მიერ გატარებული ერთ-ერთი პირველი ღონისძიება იყო არაერთი პოლიტპატიმრის გათავისუფლება. მოზაფარ ალ დინ შაჰ ყაჯარის  გარდაცვალების შემდეგ მიიღო რეგენტობა  და შექმნა ექსპერტთა კომისია, რომელსაც უნდა მოემზადებინა კონსტიტუციის დამატება, რათა საბოლოოდ დაზუსტებულიყოს ქვეყნის მმართველობის ფორმა. მირზა ნასრულა ხანი 1907 წლის 17 მარტს  პენსიაზე გავიდა, მისმა კაბინეტმა განაგრძო მუშაობა 1907 წლის 1 მაისამდე. ამ პერიოდში ქვეყანაში ვითარება დაიძაბა შეიხ ფაზლოლა ნურის ისლამური ინიციატივების გამო, რომელიც მოითხოვდა კონსტიტუციაში შეტანილი ყველა ცვლილების გადამოწმებას თეოლოგთა სპეციალური კომისიის მიერ. მას შემდეგ რაც ახალი პრემიერ-მინისტრი მირზა ალი ასღარ ხან ამინ ალ-სულთანი მოკლეს,  მირზა ნასრულა ხანმა კვლავ პრემიერ-მინისტრის პოსტი დაიკავა 1907 წლის 31 აგვისტოს. ირანის პირველი პრემიერ-მინისტრი გარდაიცვალა გაურკვეველ ვითარებაში (ოფიციალურად ინსულტისგან), მაგრამ, ზოგიერთი ვარაუდით, მოწამლული იყო. ის დაკრძალეს თაჯრიშის შიიტურ მემორიალურ ტაძარში. მისი გადადგომის შემდეგ პრემიერ-მინისტრის პოსტი მისმა უფროსმა ვაჟმა ჰასანმა დაიკავა, რომელიც წარუმატებლად ცდილობდა პარლამენტის დარწმუნებას  მამის გარდაცვალების საქმეზე გამოძიება დაწყებულიყო. Cyrus Ghani: Iran and the rise of Reza Shah. From Qajar collapse to Pahlavi rule. I. B. Tauris, London u. a. 1998, ISBN 1-86064-258-6, S. 78. Jane Lewisohn, Flowers of Persian Song and Music: Davud Pirniā and the Genesis of the Golhā Programs, Journal of Persianate Studies, Vol. 1, No. 1, pp. 79–101 (2008) ↑ "شکوه معماری در خانه پیرنیا". www.beytoote.com. Retrieved 2021-12-03. (სპარს.) ↑ باقر عاقلی نخست‌وزیران ایران ص۲۶ (სპარს.) ↑ باقر عاقلی، نخست‌وزیران ایران ص ۳۲ (სპარს.) ↑ عبدالله مستوفی، زندگانی من، ص ۹۸ (სპარს.)
ლა-სერადა

ლა-სერადა (ესპ. La Serrada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7 კმ². მოსახლეობა — 134 კაცი (2020 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ლა-სერადის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ლა-ტორე (ავილა)

ლა-ტორე (ესპ. La Torre) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 58 კმ². მოსახლეობა — 219 კაცი (2020 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ლა-ტორეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ლას-ბერლანასი

ლას-ბერლანასი (ესპ. Las Berlanas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16 კმ². მოსახლეობა — 334 კაცი (2020 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები ლას-ბერლანასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-12-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მაელიო

მაელიო (ესპ. Maello) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 65 კმ². მოსახლეობა — 636 კაცი (2020 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები მაელიოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მანსერა-დე-არიბა

მანსერა-დე-არიბა (ესპ. Mancera de Arriba) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,59 კმ². მოსახლეობა — 72 კაცი (2020 წ.). ავილის მუნიციპალიტეტები მანსერა-დე-არიბის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
შავკაპიტო

შავკაპიტო, შავი კაპიტო, შავკაპიტა, ლურჯფოთოლა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით, „კაპიტო“, „შავკაპიტო“, „შავი კაპისტონი“ და „კაპიტა“ ერთი ჯიშის სახესხვაობას წარმოადგენენ. მართლაც, დაკვირვებამ ცხადყო, რომ ეს ჯიშები როგორც ამპელოგრაფიული, ისე სამეურნეო მაჩვენებლებით ერთმანეთთან ძალიან ახლოს დგანან. შავკაპიტოს გავრცელების არეალი ქართლის ზოგიერთი რაიონით განისაზღვრება. მცირე ნარგავებადაა: კასპის, გორის, ქარელის, ცხინვალის და ახალგორის შემოგარენში. ერთეული ძირებია: ხაშურის, მცხეთის, მარნეულის, გარე კახეთის, ახალციხისა და ასპინძის ვენახებში. თბილისის სამხრეთით მდებარე რაიონებში გერმანელ კოლონისტებს ქართლიდან სხვა ვაზის ჯიშებთან ერთად შავკაპიტოც შეუტანიათ და მისთვის გერმანული სახელი (ლურჯრქიანი) შეურქმევიათ. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი. ხშირად ფრთის სიგრძე მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს. საშუალო სიკუმსის ან კუმსია. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი ფერის. ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. კანი თხელი და ნაკლებმკვრივი აქვს. რბილობი წვნიანი და ტკბილია, წვენი — შეუფერავი. შავკაპიტო საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 147-156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 160-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-8.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-8.0 გ/ლ-ს. შავკაპიტოსგან მიიღება კარგი ხარისხის სუფრის წითელი მშრალი ღვინო, რომელიც ლამაზი შეფერილობისაა, სასიამოვნო ჯიშური არომატით, ალკოჰოლისა და სიმჟავის ნორმალური შემცველობით, ყველა იმ თვისებით, რაც დამახასიათებელია სუფრისა და ცქრიალა ღვინოებისთვის. ქვევრის ღვინო მცენარეული და კენკრის ტონებით ხასიათდება. ყურძენს სხვა ჯიშებთან ერთადაც აკუპაჟებენ. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 416