laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პორტ-ლუი

პორტ-ლუი (ფრანგ. Port Louis) — მავრიკის დედაქალაქი. იგი ქვეყნის უმსხვილესი ქალაქი და ქვეყნის მთავარი ნავსადგურია ინდოეთის ოკეანეში. მდებარეობს პორტ-ლუის ოლქში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ პორტ-ლუის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 149 226 ადამიანს. 1638 წლისთვის პორტ-ლუის უკვე იყენებდნენ როგორც პორტს. 1735 წელს, ფრანგული მმართველობის ქვეშ იგი მავრიკის ადმინისტრაციული ცენტრი და კეთილი იმედის კონცხის გარშემო მოგზაური გემების მთავარი შესასვენებელი ადგილი გახდა. ქალაქს სახელი მეფე ლუი XV-ის პატივსაცემად ეწოდა. ქალაქის მოსახლეობა ძირითადად შედგება მუშების შთამომავლებისგან, რომლებიც კუნძულზე მოხვდნენ ინდოეთიდან XIX საუკუნეში. უფრო ადრე კუნძულზე ცხოვრობდნენ მონები, რომლებიც აქ შემოიყვანეს ინგლისელებმა და ფრანგებმა XVIII საუკუნეში. კუნძულის მოსახლეობის 75 %-ზე მეტს შეადგენენ შერეული წარმოშობის ინდოელები, ასევე: ჩინელები, აფრიკელები და ევროპელები. ქალაქში არსებობს შაქრის, ზეთის და თამბაქოს საწარმოები. ქალაქში არსებობს უნივერსიტეტი და რამდენიმე მუზეუმი. ლა-პოსესიონი, (რეიუნიონი), 1979 წლიდან. აჰმადაბადი, ინდოეთი სენ-მალო, საფრანგეთი 1999 წლიდან კვებეკი, კანადა პორტ-ლუის სამოგზაურო გზამკვლევი დაარქივებული 2009-06-06 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-11-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Mauritius: largest cities and towns and statistics of their population Citypopulation (ინგლისური) (გერმანული) ↑ Ville de la Possession - Jumelages. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-17. ციტირების თარიღი: 2012-07-10.
1860

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1860 1860 (ათას რვაას სამოცი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-10 წელი. 20 ივნისი : გამოცხადდა მალისა და სენეგალის დამოუკიდებლობა. 2 ივლისი : დაარსდა ქ. ვლადივოსტოკი 11 ივლისი : იაპონიის იმპერატორის ტახტზე ავიდა მუცუჰიტო. 3 აგვისტო : მაორთა მეორე ომი დაიწყო ახალ ზელანდიაში. 5 აგვისტო : კარლ IV ნორვეგიის მეფედ აკურთხეს ტრონდჰეიმში. 6 ნოემბერი : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე გაიმარჯვა ა. ლინკოლნმა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1860. 17 იანვარი  : კარლოს ხოსე სოლორსანო — ნიკარაგუის 37-ე პრეზიდენტი (გ. 1936) 17 იანვარი : დაგლას ჰაიდი — ირლანდიის პრეზიდენტი (გ. 1949) 24 იანვარი : გრიგოლ ვოლსკი — ქართველი პუბლიცისტი (გ. 1909) 25 იანვარი  : ჩარლზ კერტისი — ამერიკელი პოლიტიკოსი (გ. 1936) 26 იანვარი  : დავით მესხი — ქართველი მთარგმნელი, ჟურნალისტი, დრამატურგი. (დ. 1943) 29 იანვარი : ანტონ ჩეხოვი — რუსი მწერალი (გ. 1904) 7 თებერვალი : ვლადიმერ აღნიაშვილი — ქართველი საზოგადო მოღვაწე (გ. 1904) 18 თებერვალი  : მაკო საფაროვა-აბაშიძე — ქართველი მსახიობი. (გ. 1940) 13 მარტი : ჰუგო ვოლფი - ავსტრიელი კომპოზიტორი 16 აპრილი : ხუნდაძე, სილოვან - ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე (გ.1928) 29 მაისი : ალბენისი, ისააკ - ესპანელი კომპოზიტორი (გ.1909) 7 ივლისი : მალერი, გუსტავ - ავსტრიელი კომპოზიტორი (გ.1911) 18 ნოემბერი : იგნაცი იან პადერევსკი - პოლონელი კომპოზიტორი, პიანისტი და პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1941) ლეონიდე - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1918-1921 (გ.1921) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1860. 27 იანვარი : ბოლიაი, იანოშ - უნგრელი მათემატიკოსი (დ.1802) 16 ივლისი : ჭონქაძე, დანიელ, ქართველი მწერალი
მოცულობა

მოცულობა (აღნიშვნა: V {\displaystyle V} ) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც სხეულის სივრცულ ზომას ახასიათებს. მოცულობის ერთეულია კუბური მეტრი (1 მ3). (ასევე, კუბური დეციმეტრი (1 დმ3), კუბური სანტიმეტრი (1 სმ3), კუბური მილიმეტრი (1 მმ3) და ა.შ.). 1 მ3 არის ისეთი კუბის მოცულობა, რომლის წიბოს სიგრძე 1 მეტრია. მოცულობა აღინიშნება ლათინური ასოთი - V. სწორი ფორმის სხეულების მოცულობის გამოთვლა მათემატიკური ფორმულით ხდება. არასწორი ფორმის სხეულებისა და სითხეების მოცულობის გამოთვლა ხდება მენზურის საშუალებით. მის სკალას უფრო ხშირად მილიმეტრობით აგრადუირებენ. მყარი სხეულის მოცულობის გასაზომად მენზურაში სითხის გარკვეულ რაოდეენობას ასხამენ და მის მოცულობას სკალაზე აითვლიან (V1). შემდეგ მენზურაში მყარ სხეულსაც ჩაუშვებენ და სითხისა და სხეულის საერთო მოცულობას აითვლიან (V2). გასაზომი სხეულის მოცულობა გაზომილი ორი სიდიდის სხვაობის ტოლია (V=V2-V1). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 152-153.
სილმარილიონი

სილმარილიონი (ინგლ. The Silmarillion) — ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერების კრებული, რომლებიც მის სიცოცხლეში დაუსრულებელი დარჩა და მხოლოდ 1977 წელს გამოიცა, მისი შვილის, კრისტოფერ ტოლკინის მიერ, გაი გევრიელ კეის დახმარებით. „სილმარილიონი“, ტოლკინის სხვა ნაწარმოებებთან ერთად, ქმნის ვრცელ, თუმცა არასრულ აღწერას იმ მოვლენებისა, რომლებიც შუახმელეთის ქრონიკიდან არის და წინ უსწრებდა რომანებში „ჰობიტი“ და „ბეჭდების მბრძანებელი“ აღწერილ მოვლენებს. „ბეჭდების მბრძანებლის“ გამოცემამდე, ტოლკინის გამომცემელი ითხოვა წარმატებული „ჰობიტის“ გაგრძელების შექმნას. ტოლკინმა მას წარუდგინა „სილმარილიონის“ ადრეული ხელნაწერები. მაგრამ გამომცემელმა უარი თქვა მის დაბეჭდვაზე, ვინაიდან შინაარსი მისთვის სრულიად ბუნდოვანი იყო. ამის შემდეგ ტოლკინმა დაიწყო მუშაობა „ბეჭდების მბრძანებლის“ პირველ თავზე, „ნანატრი წვეულება“. „სილმარილიონის“ არსებული გამოცემა შედგება ხუთი კარისგან. პირველი, „აინულინდალე“, განიხილავს ეას შექმნის ისტორიას. მეორეა „ვალაქუენტა“ - ვალართა და მაიართა აღწერით, რომლებიც ეას ღვთაებები არიან. ძირითადი კარია „ქუენტა სილმარილიონი“, რომელშიც მოთხრობილია პირველ ეპოქამდე და პირველ ეპოქაში მომხდარი მოვლენები, დაკავშირებული სილმარილების ძიებასთან. მეოთხე კარია „აკალაბეთი“, რომელიც მეორე ეპოქაში ნუმენორის განადგურებას აღწერს. ბოლო კარია „ძალაუფლების ბეჭდებისა და მესამე ეპოქის შესახებ“ — შემდგომი და „ბეჭდების მბრძანებელში“ აღწერილი მოვლენების ზოგადი აღწერით. თავდაპირველად ხუთივე კარი დამოუკიდებელი ნაწარმოებების სახეს ატარებდა, მაგრამ მათი ერთად გამოცემის ჩანაფიქრი კრისტოფერ ტოლკინს ეკუთვნოდა. სილმარილიონმა დიდი როლი ითამაშა ტოლკინის მოყვარულთათვის - მან პასუხი გასცა ბევრ კითხვაზე, რომელიც „ბეჭდების მბრძანებლის“ და „ჰობიტის“ კითხვისას ჩნდებოდა. თავად წიგნი წარმოადგენს არდის ისტორიის ყველაზე მთავარი მოვლენების ქრონოლოგიურ აღწერას, დაწყებული სამყაროს შექმნიდან. წიგნის ისტორია დაარქივებული 2013-09-27 საიტზე Wayback Machine. სილმარილიონის ქრონოლოგია დაარქივებული 2012-12-09 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Tolkien Online Chronology of The Silmarillion Guide to U.S. editions of Tolkien books including The Silmarillion ↑ (Silmarillion 1977, Foreword) ↑ Tolkien, J.R.R., Christopher Tolkien, რედ., "The Lays of Beleriand", Ballantine, pp. 433–4, ISBN 0345388186
ალიშერ ნავოი

ალიშერ ნავოი (სპარ. علیشیر نوایی, უზბ. Alisher Navoiy) (ნიზამადდინ მირ ალიშერი) (დ. 9 თებერვალი, 1441 — გ. 3 იანვარი, 1501) — აღმოსავლური პოეტი, სუფიური თემატიკის ფილოსოფოსი, თემურიდის ხორასნის სახელმწიფო მოღვაწე, მხატვარი. იგი წერდა ორ ენაზე, სპარსულად მას ჰქონდა ფსევდონიმი ფანი, ხოლო ძველუზბეკურ ენაზე მას ერქვა ნავოი. ის ჩაგატაიური ლიტერატურის ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელი იყო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალიშერ ნავოი A website about Ali-Shir Nava'i Ali-Shir Nava'i on UzLib on-line library დაარქივებული 2018-11-17 საიტზე Wayback Machine. Copy of Muhakamat al-Lughatain at Harvard Mahbub ul-Qulub in Chaghatay "Chaucer of the Turks" by Barry Hoberman დაარქივებული 2006-03-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ Subtelny, Maria Eva. ʿAlī Shīr Navāʾī. ისლამის ენციკლოპედია (2013). ციტირების თარიღი: 16 October 2015. ↑ Robert McHenry, ed. (1993). „Navā'ī, (Mir) 'Alī Shīr“. Encyclopædia Britannica. 8 (15th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. p. 563. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |month= (დახმარება)
Live! (The Police-ის ალბომი)

Live! — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Police-ის საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1995 წლის ივნისში. ალბომის პირველ დისკში შეტანილია 1979 წლის 27 ნოემბრის კონცერტი ბოსტონში. მეორე დისკი შეიცავს 1983 წლის 13 და 14 ნოემბერს, ჯორჯიაში, ატლანტაში ჩატარებულ კონცერტს, რომელზეც სრულდებოდა ალბომის Synchronicity მასალა. 1983 წლის შოუ მოგვიანებით გამოყენებული იქნა DVD ფილმისთვის Synchronicity Concert. სიმღერის „Can't Stand Losing You“ (დისკი 2) საკონცერტო ვერსია გამოვიდა სინგლის სახით და მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტების #27 პოზიციაზე, ხოლო ალბომი მოხვდა #25 ადგილზე Next to You - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 2:57 So Lonely - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 7:32 Truth Hits Everybody - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 2:34 Walking on the Moon - ალბომიდან Reggatta de Blanc – 4:59 Hole in My Life - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 4:08 Fall Out (სტიუარტ კოუპლენდი) (ჯგუფის პირველი სინგლი) – 2:46 Bring on the Night - ალბომიდან Reggatta de Blanc – 5:16 Message in a Bottle - ალბომიდან Reggatta de Blanc – 4:27 The Bed's Too Big Without You - ალბომიდან Reggatta de Blanc – 8:53 Peanuts (სტინგი, კოუპლენდი) ალბომიდან - Outlandos d'Amour – 3:07 Roxanne - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 4:42 Can't Stand Losing You/Reggatta de Blanc – 7:54 Landlord (სტინგი, კოუპლენდი) – 2:27 Born in the 50's - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 4:18 Be My Girl - Sally (ენდი სამერსი, სტინგი) - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 4:51 Synchronicity I - ალბომიდან Synchronicity – 2:52 Synchronicity II - ალბომიდან Synchronicity – 4:44 Walking in Your Footsteps - ალბომიდან Synchronicity – 4:54 Message in a Bottle - ალბომიდან Reggatta de Blanc – 4:35 O My God ალბომიდან - Synchronicity – 3:36 De Do Do Do, De Da Da Da - ალბომიდან Zenyatta Mondatta – 4:32 Wrapped Around Your Finger - ალბომიდან Synchronicity – 5:21 Tea in the Sahara - ალბომიდან Synchronicity – 4:52 Spirits in the Material World - ალბომიდან Ghost in the Machine - 2:57 King of Pain - ალბომიდან Synchronicity – 5:53 Don't Stand So Close to Me - ალბომიდან Zenyatta Mondatta – 3:46 Every Breath You Take - ალბომიდან Synchronicity – 4:37 Roxanne - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 6:10 Can't Stand Losing You/Reggatta de Blanc – 6:48 So Lonely - ალბომიდან Outlandos d'Amour – 7:26 ენდი სამერსი - გიტარა, ბას პედლები, დამატებითი ვოკალი, „Be My Girl - Sally“-ს ლექსი სტინგი - ბას გიტარა, წამყვანი ვოკალი, ბას პედლები სტიუარტ კოუპლენდი - დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია, დამატებითი ვოკალები მიშელ კობი - ბეკ-ვოკალი დოლეტ მაკდონალდი - ბეკ-ვოკალი ტესა ნაილზი - ბეკ-ვოკალი პროდიუსერი: ენდი სამერსი აღმასრულებელი პროდიუსერები: The Police და მაილზ კოუპლენდი ინჟინერები: ვოლფგანგ ამადეუსი და ედი კინგი ინჟინერის თანაშემწე: ჯუნ მურაკავა ფოტოგრაფია: ლინ გოლდსმითი და ჯილ ფურმანოვსკი დიზაინი: ნორმან მური ↑ Allmusic review ↑ Rolling Stone review ↑ http://www.theofficialcharts.com/artist/_/police/
ფრიტაუნი

ფრიტაუნი (ინგლ. Freetown) — სიერა-ლეონეს დედაქალაქი. წარმოადგენს ქვეყნის მთავარ ნავსადგურსა და უმსხვილეს ქალაქს. მდებარეობს სიერა-ლეონეს კლდოვან ნახევარკუნძულზე, ზღვის დონიდან 26 მ სიმაღლეზე. ფრიტაუნი სიერა-ლეონეს მთავარი ეკონომიკური, ფინანსური, კულტურული და საგანმანათლებლო ცენტრია. ეკონომიკა უმეტესწილად ეფუძნება საკუთარ ნავსადგურს — უკავია მდინარე სიერა-ლეონეს შესართავისპირა რაიონი და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ უმსხვილესსა და ღრმა წყლის ბუნებრივ ნავსადგურს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ ფრიტაუნის მოსახლეობა შეადგენდა 820.000 ადამიანს. მოსახლეობა ეთნიკური, კულტურული და რელიგიური თვალსაზრისით მრავალფეროვანია. იგი ქვეყანაში არსებული ყველა ეთნიკური ჯგუფების მნიშვნელოვანი ადგილსამყოფელია. ქალაქის მთავარ მოსახლეობას შეადგენს სიერა-ლეონეს კრიოლის ხალხი, რომლებიც დღეისათვის რაოდენობის მიხედვით უმცირესობაში არიან. ისინი ფრიტაუნში XVIII–XIX საუკუნეებში დასახლდნენ. ისევე როგორც მთლიანად სიერა-ლეონესთვის, კრიო ენა დედაქალაქისთვისაც არის საქალაქო კომუნიკაციის მთავარი საშუალება და ამჟამად წარმოადგენს ქალაქის მთავარ, ძირითად სასაუბრო ენას. ფრიტაუნში განლაგებულია დასავლეთი აფრიკის უძველესი უნივერსიტეტი — ფურა-ბეის კოლეჯი, რომელიც დაარსდა 1827 წელს. უნივერსიტეტმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სიერა-ლეონეს კოლონიური ეპოქის ისტორიაში, აგრეთვე დასავლეთ აფრიკის ხალხის ინგლისურენოვანი განათლების საკითხშიც. ქალაქში მდებარეობს ქვეყნის პარლამენტი, სიერა-ლეონეს უზენაესი სასამართლო და საშტატო სახლი — ქვეყნის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია და სამუშაო ადგილი. გარდა ამისა, აქვეა წარმოდგენილი სამინისტროს შენობა (მთავრობის დეპარტამენტი) და ყველა არსებული უცხოეთის საელჩოები. ფრიტაუნი სიერა-ლეონეს 6 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთია. ქალაქს უშუალოდ მართავს საარჩევნო საბჭო, რომელსაც ქალაქის მერი უდგას სათავეში. ამასთანავე მერი ადგილობრივი მმართველობის პასუხისმგებელიცაა. ფრიტაუნი დაარსდა 1792 წელს ინგლისელების მიერ. 1808–1961 წლებში იყო ინგლისის კოლონია სიერა-ლეონეს ადმინისტრაციული ცენტრი, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის მნიშვნელოვანი ცენტრი. 1961 წლის აპრილიდან დამოუკიდებელი სიერა-ლეონეს დედაქალაქი. ტურიზმი სუსტად არის განვითარებული. საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ძირითადი სახეობებია: მიკროავტობუსი და ტაქსი. არის მეჩეთი და ეკლესიები, ეროვნული მუზეუმი, რომელიც შეიცავს მნიშვნელოვან ისტორიულ დოკუმენტებს. ფრიტაუნი გაშენებულია ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. ჰავა ეკვატორული მუსონურია. აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 24°C, აპრილის 27°C. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 3630 მმ წელიწადში. ქალაქის სიახლოვეს არის საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი. ფრიტაუნი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) Sierra Leone National Tourist Board დაარქივებული 2010-01-14 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ↑ Yvonne Aki-Sawyerr is the First Female Mayor in Sierra Leone Since 1980 — 2018. ↑ World Gazetteer: [1], 7. Februar 2008
ჯეიმზტაუნი (წმინდა ელენეს კუნძული)

ჯეიმზტაუნი (ინგლ. Jamestown) — ქალაქი და პორტი. დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის — წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნიას დედაქალაქი. ქალაქი დააარსა ბრიტანეთის ოსტ-ინდურმა კომპანიამ 1659 წელს. ის მდებარეობს ჯეიმზის ყურის უბეში (James Bay), რომელსაც სახელი დაერქვა იორკის ჰერცოგის, მოგვიანებით ბრიტანეთის უკანასკნელი კათოლიკე მეფის — ჯეიმზ II-ის პატივსაცემად. ქალაქიდან 3 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს გუბერნატორის რეზიდენცია (Plantation House) და სენტ პოლის ტაძარი (Cathedral of St. Paul’s). 4 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს დასახლება ლონგვუდი, სადაც გადაასახლეს და 1821 წელს გარდაიცვალა ნაპოლეონ ბონაპარტი. ლონგვუდში მის სახლს იცავს საფრანგეთის ხელისუფლება. ჯეიმზტაუნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გამორჩეული სახეა — ეგრეთ წოდებული იაკობის კიბე, გრძელი დახრილი სიბრტყე სიგრძით 900 ფუტი (დაახლოებით 700 ნაბიჯი), რომელიც, როგორც აქ ამბობენ, „თქვენი გული იკუმშება მასზე ასვლისას და კისერი გეგრიხება დაშვებისას“. ეს ნაგებობა აშენდა 1829 წელს, რომ დაეკავშირებინათ ჯეიმზტაუნი კიბის ბორცვზე მდებარე გარნიზონთან და გამოიყენებოდა სამხედრო აღჭურვილობის ტრანსპორტირებისათვის. მისი გამოყენება გრძელდება დღემდე, თუმცა ის სხვა მიზნებითაც გამოიყენება. 1998 წელს ჯეიმზტაუნის მოსახლეობამ შეადგინა 864 ადამიანი, ხოლო 2008 წლის აღწერით მისმა რაოდენობამ შეადგინა 714 ადამიანი, ანუ კუნძულის მთლიანი რაოდენობის დაახლოებით 1/6. ჯეიმზტაუნი (წმინდა ელენეს კუნძული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-04. ციტირების თარიღი: 2016-08-04. ჯეიმზტაუნის ფოტოგრაფიები ჯეიმზტაუნის ფოტოგრაფიები ოფიციალური საიტიდან
ლობამბა

ლობამბა (ინგლ. Lobamba) — ესვატინის ისტორიული და საკანონმდებლო დედაქალაქი. აქ არის განთავსებული პარლამენტი და დედოფლის რეზიდენცია. მდებარეობს ესვატინის დასავლეთ ნაწილში, ეზულვინის ხეობაში, ზღვის დონიდან 694 მეტრში. დედაქალაქ მბაბანედან 16 კმ-ში, ჰოჰოს რეგიონში და აქვს სუბტროპიკული კლიმატი ზაფხულის სეზონური წვიმებით. ორ ტერიტორიას ერქვა ლობამბა, რომლიდანაც პირველს დღეისათვის ჰქვია "ძველი ლობამბა", რომელიც 1750 წელს დაარსდა ესვატინის სამხრეთში. ეს დასახლება დაარსებულია სობჰუზა II-ს მიერ ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 1903 წელს, ბურების პირველი ომის შემდეგ, დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლებამ საკუთარ კონტროლ ქვეშ მოაქცია სვაზილენდი და აქ მმართველად დანიშნა საკუთარი რეგენტი. 1921 წელს მეფე სობჰუზა II გახდა სვაზილენდის მმართველი, რომელიც ჯერ კიდევ ბრიტანეთის ხელისუფლებას ემორჩილებოდა. ესვატინმა ბრიტანელებისაგან დამოუკიდებლობა მიიღო 1968 წლის 6 სექტემბერს, რომლის დროსაც პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა სობჰუზა II-ის უფროსი ვაჟი — მახოსინი დლამინი. დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ ესვატინი გახდა აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის (OAU), ერთა თანამეგობრობის და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრი. ქვეყანაში დამკვიდრდა კონსტიტუციური მონარქიის წყობა და ქვეყნის მეთაურად გამოცხადდა მეფე სობჰუზა II, რომელიც ცხოვრობდა სამეფო რეზიდენციაში ქალაქ ლობამბაში. 1997 წელს ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 3625 ადამიანს, ხოლო 2006 წელს მოსახლეობის რაოდენობა გახდა 11 000 ადამიანი. ეთნიკური შემადგენლობის მხრივ მოსახლეობის 84,3 % არის სვაზი და 9,9 % ზულუსი. დანარჩენი: ტსონგა — 2,5 %, ინდოელები — 1,6 % და სხვები — 1,7 %. ქალაქის ოფიციალური ენების — სვატი და ინგლისური. ემბო როიალის სასახლე ეროვნული მუზეუმი პარლამენტის შენობა მეფე სობჰუზა II-ის მემორიალი მანტენგის ჩანჩქერი უმჰლანგა — მეფის ცოლის შესარჩევი ყოველწლიური ცერემონიალი Swazi History დაარქივებული 2004-12-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ "The Parliament of Swaziland" დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. . Commonwealth Parliamentary Association. Accessed April 7, 2014. ↑ 2.0 2.1 2.2 "Lobamba". Encyclopædia Britannica. Accessed April 8, 2014. ↑ Ruth Cyr. Twentieth Century Africa. iUniverse; 2001. ISBN 978-0-595-18982-3. p. 485. ↑ 4.0 4.1 4.2 Peter Haggett. Encyclopedia of World Geography. Marshall Cavendish; 1 July 2001. ISBN 978-0-7614-7289-6. p. 2477. ↑ Kate Armstrong. South Africa, Lesotho & Swaziland. Lonely Planet; 2006. ISBN 978-1-74059-970-2. p. 582. ↑ Elevation of Lobamba,Swaziland Elevation Map, Topo, Contour. Floodmap.net. Retrieved April 20, 2014. ↑ Laurel L. Rose. The Politics of Harmony: Land Dispute Strategies in Swaziland. Cambridge University Press; 31 January 1992. ISBN 978-0-521-39296-9. p. 65. ↑ Ruth Cyr. Twentieth Century Africa. iUniverse; 2001. ISBN 978-0-595-18982-3. p. 485, 488. ↑ Emmanuel Kwaku Akyeampong; Henry Louis Gates. Dictionary of African Biography. Oxford University Press; 2 February 2012. ISBN 978-0-19-538207-5. p. 233–234. ↑ 10.0 10.1 Ruth Cyr. Twentieth Century Africa. iUniverse; 2001. ISBN 978-0-595-18982-3. p. 488. ↑ Encyclopaedia Britannica, Inc. Britannica Book of the Year 2010. Encyclopaedia Britannica, Inc.; 1 March 2010. ISBN 978-1-61535-366-8. p. 706.
ლეო ესაკი

ლეო ესაკი (იაპონ. 江崎玲於奈; დ. 12 მარტი, 1925, ოსაკა) — იაპონელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი. 1973 წელს მყარ სხეულებში გვირაბული ეფექტის გამოკვლევისათვის აივარა ჯაიევერთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია. ლეო ესაკიმ ფიზიკა ტოკიოს უნივერსიტეტში შეისწავლა, ბაკალავრის ხარისხი 1947 წელს მიიღო, ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი — 1959 წელს. 1958 წელს ჩატარებული გამოკვლევებისთვის მიიღო ნობელის პრემია. 1960 წელს საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა და მუშაობა IBM-ში გააგრძელა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 211. ↑ Эсаки Лео // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1973/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ https://events.seas.upenn.edu/distinguished-lectures/pender-lecture/ ↑ https://corporate-awards.ieee.org/wp-content/uploads/liebmann_rl.pdf ↑ https://www.aps.org/programs/honors/prizes/mcgroddy.cfm ↑ ნობელის პრემიის დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი. 4, გვერდი 211, თბილისი, 1979 წელი
იამაბე აკაჰიტო

იამაბე აკაჰიტო (იაპ. 山部赤人 ან 山邊赤人), (დ. დაახლოებით 730) — იაპონელი სახალხო პოეტი. ტანკას უბადლო ოსტატი. მისი ლექსების უმრავლესობა, რომელთა თემაა მშობლიური ქვეყნის ბუნება, შექმნილია იაპონიაში მოგზაურობის დროს და დაკავშირებულია ამა თუ იმ კონკრეტულ ადგილთან. დღესაც პოპულარულია იამაბეს ლექსი, მიძღვნილი იაპონელთა საყვარელი მთა ფუძისადმი. იამაბეს პეიზაჟური ლირიკა რეალისტურია. მისი მრავალი ლექსი შესულია "მანიოსიუში" - იაპონური პოეზიის ანთოლოგიაში. იამაბეს პოეტურმა სახეებმა და ხერხებმა, რომლებიც ოსტატურად გამოიყენეს მომდევნო თაობის პოეტებმა, ხელი შეუწყო იაპონური პოეზიის განვითარებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 45.
მეტროლოგია

მეტროლოგია, საზომთმცოდნეობა (ბერძ. μέτρον — „საზომი“, „ზომა“ და λογος — „სწავლება“, „მოძღვრება“) — მეცნიერება საზომ ერთეულთა შესახებ. მეტროლოგია სწავლობს ზუსტ საზომებს, ადგენს გაზომვის მეთოდებსა და საშუალებებს, ზრუნავს გაზომვათა სიზუსტეზე, ქმნის ფიზიკურ ერთეულებსა და ერთეულთა სისტემებს. მეტროლოგია შედგება 3 ნაწილისგან: თეორიულისგან, რომელიც სწავლობს ზოგად თეორიულ პრობლემებს (გაზომვათა თეორიის, ფიზიკური სიდიდეების, მათი ერთეულების და გაზომვის მეთოდების შემუშავება). გამოყენებითისგან, სწავლობს თეორიული მეტროლოგიის მიღწევების პრაქტიკული განხორციელების პრობლემბს. საკანონმდებლოსგან, აწესებს სავალდებულო ტექნიკურ და იურიდიულ მოთხოვნებს ფიზიკურ ერთეულთა გამოყენებაში, ასევე გაზომვის მეთოდებსა და საშუალებებში. საქართველოს სტანდარტების და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტო (GEOSTM) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეტროლოგია
Reggatta de Blanc

Reggatta de Blanc — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Police-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა 1979 წელს. ალბომის ერთ-ერთი ცნობილი სიმღერაა Message in a Bottle, სტინგის საავტორო სიმღერა სოციალურ გაუცხოებაზე. ალბომის ჩაწერამ მხოლოდ რამდენიმე კვირა გასტანა (შესვენებებით). განსხვავებით შემდეგი ალბომისგან, Zenyatta Mondatta ჯგუფში და ჯგუფზე დაძაბულობას ადგილი არ ჰქონდა. სტიუარტის თქმით, ”ჩვენ უბრალოდ შევედით სტუდიაში, ვთქვით, ’კარგი, აბა ვის აქვს პირველი სიმღერა?’. რეპეტიცია არც კი გვქონდა გავლილი.” დისკმა წინა ალბომის წარმატება გაიმეორა. ბრიტანეთში მან ჩარტების #1 ადგილი დაიკავა. Message in a Bottle და Walking on the Moon გამოიცა სინგლების სახით. ორივეს მსოფლიო მასშტაბით დიდი წარმატება ჰქონდა. ყველა სიმღერის ავტორი — სტინგი გარდა აღნიშნულისა.. სტინგი – ბას გიტარა, ვოკალი ენდი სამერსი – გიტარა, ვოკალი სტიუარტ კოუპლენდი – დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი (On Any Other Day, Does Everyone Stare) ↑ შეტანილია კრებულში Six Pack ↑ „News“ (PDF). Record Mirror: 4. 17 May 1980. ციტირების თარიღი: 7 January 2021. ↑ Prato, Greg. Reggatta de Blanc – The Police. AllMusic. ციტირების თარიღი: 10 November 2015 ↑ Kot, Greg (7 March 1993). „Feeling A Sting“. Chicago Tribune. ციტირების თარიღი: 18 November 2020. ↑ Christgau, Robert (1981). „The Police: Reggatta de Blanc“, Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies. Ticknor and Fields. ISBN 0-89919-026-X.  ↑ Larkin, Colin (2011). „Police“, The Encyclopedia of Popular Music, 5th concise, Omnibus Press. ISBN 978-0-85712-595-8.  ↑ (1996) MusicHound Rock: The Essential Album Guide. Visible Ink Press, გვ. 529.  ↑ Considine, J. D. (2004). „The Police“, The New Rolling Stone Album Guide, 4th, Simon & Schuster, გვ. 644–45. ISBN 0-7432-0169-8.  ↑ Macias, Chris; Barton, David (30 July 2000). „On the Sting beat: The Police and beyond“. The Sacramento Bee. ↑ Sheffield, Rob (1995). „Police“, Spin Alternative Record Guide. Vintage Books, გვ. 306. ISBN 0-679-75574-8.  ↑ „Toppermost of the coppermost“. Uncut (71). April 2003.
იენა

იენა (გერმ. Jena) — საუნივერსიტეტო ქალაქი ცენტრალურ გერმანიაში. მდინარე ზაალეს ნაპირზე 111, 343 მცხოვრებით (2019). ის არის სიდიდით მეორე ქალაქი ფედერალურ მხარე თიურინგიაში ერფურტის შემდეგ. იენის მსხვილი საწარმოა „კარლ ცაისი“. ამავე სახელწოდებას ატარებს ქალაქის საფეხბურთო გუნდი, რომელიც 1981 წელს თბილისის „დინამომ“ დაამარცხა თასების მფლობელთა თასის ფინალში. კარლ ცაისი (საფეხბურთო კლუბი) იენის უნივერსიტეტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 84. ↑ "Bevölkerung der Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften in Thüringen Gebietsstand: 31.12.2019". Thüringer Landesamt für Statistik (in German). ციტირების თარიღი: აგვისტო, 2020.
ფრაიბურგი

ფრაიბურგი (გერმ. Freiburg სრული სახელი: Freiburg im Breisgau) — ქალაქი ბრაისგაუში, ბადენ-ვიურტემბერგი, გერმანია, შვარცვალდიდან დასავლეთით. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 218 043 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,421 კაცი/კმ². ოფიციალური საიტი
ტადასი იმაი

იმაი ტადასი (დ. 8 იანვარი, 1912, ტოკიო — გ. 22 ნოემბერი, 1991) — იაპონელი კინორეჟისორი. სწავლობდა ტოკიოს უნივერსიტეტში, 1939-იდან მოღვაწეობს კინოში. ფილმები: „ხალხის მტრები“ (1946), „და მაინც ვცოცხლობთ!“ (1951), „უხიდო მდინარე“ (1969–1970, I-II სერია) და სხვ. იმაი იაპონური კინოხელოვნების დემოკრატიული ნაკადის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია. მის ფილმებში აისახა იაპონიის მნიშვნელოვანი სოციალური პრობლემები - უმუშევრობა, მსხვილი კონცერნების მაქინაციები, პოლიციის ულმობლობა და არაკანონიერი სამართალი. მშვიდობის პრემიის ლაურეატი (1951). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 110.