laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვასპურაკანის სამეფო

ვასპურაკანის სამეფო (სომხ. Վասպուրականի թագավորություն) — სომხური ფეოდალური სახელმწიფო (908-1021), რომელიც მოიცავდა ვასპურაკანის ოლქს, ვანის ტბის მიმდებარე რაიონებს. სამეფოს მართავდნენ არწრუნთა დინასტიის წარმომადგენლები. არწრუნებმა IX საუკუნისთვის დაიმორჩილეს ვასპურაკანის სხვა ფეოდალური საგვარეულოები, დამოუკიდებლობას ინარჩუნებდა მხოლოდ რამდენიმე საამირო. X საუკუნეში არწრუნებმა ქვეყანას მეზობელი ტერიტორიებიც შეუერთეს და თავი მეფეებად გამოაცხადეს. ვასპურაკანის სამეფომ მოიცვა ტერიტორიები ვანის, ურმიის ტბებს და მდინარე არაქსს შორის. დამოუკიდებლად ვასპურაკანის სამეფომ მხოლოდ 14 წელი გაძლო. ვასპურაკანის დაწინაურებას ხელი შეუწყო X საუკუნეში სომხეთში დამყარებულმა მშვიდობამ და ქვეყანაზე გამავალმა სავაჭრო გზებმა. 922 წლიდან იგი ვასალურ დამოკიდებულებაში იყო ანისის სამეფოსთან. სამუელ ანელის ცნობით სენექერიმის მმართველობის წლებში (968-1021), აქ იყო 8 ქალაქი, 4 ათასი სოფელი, 72 ციხესიმაგრე, 115 მონასტერი, ქვეყანა მჭიდროდ იყო დასახლებული, განვითარებული იყო ვაჭრობა და ხელოსნობა. მნიშვნელოვანი ქალაქები იყო ვანი, ვოსტნი და აღთამარი. ვასპურაკანში მდებარეობდა ნარეკის მონასტერი, სადაც მოღვაწეობდნენ მამა-შვილი ანანია და გრიგორ ნარეკაცები. XI საუკუნის დასაწყისიდან განიცდიდა თურქული ტომების თავდასხმებს. 1021 წელს მეფე სენექერიმმა სამეფო ბიზანტიას გადასცა და თავად მიიღო ქალაქი სებასტია. ამ დროიდან ვასპურაკანი ბიზანტიის იმპერიის ერთ-ერთი თემი გახდა. ამაზასპ II (800-836) აშოტ I (836-852). ამაზასპ II-ის ძე. გურგენ I (852-853). აშოტ I-ის ძმა. აბუ ჯაფარი (853-854). აშოტ I-ის ძმა. გურგენ II (854-857). გრიგოლ-დერენიკი (857-868). აშოტ I-ის სიძე. აშოტ I (868-874). გრიგოლ-დერენიკი (874-887). გაგიკ აბუ მორვანი (887-898). გრიგოლ-დერენიკის ძე. აშოტ-სარგისი (აშოტ II) (898-900). გრიგოლ-დერენიკის ძე. საფი ვანის მმართველი (900-901). აშოტ-სარგისი (900-904). გაგიკ III (904-908). აშოტ-სარგისის ძმა. გურგენ III (908-925). აშოტ-სარგისის ძმა. გაგიკ I (III) (925-943). აშოტ-სარგისის ძმა. დერენიკ-აშოტ (აშოტ III) (943-953). გაგიკ I-ის ძე. აბუსაჰლ-ამაზასპი (953-972). დერენიკ-აშოტის ძე. აშოტ-საჰაკ (აშოტ IV) (972-983). აბუსაჰლ-ამაზასპის ძე. გურგენ IV (983-1003). აშოტ-საჰაკის ძმა. სენექერიმი (1003-1021). გურგენ IV-ის ძმა. ალექსიძე, ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 322. სირარპი ტერ-ნერსესიანი. Armenia and the Byzantine Empire: a Brief Study of Armenian Art and Civilization. Cambridge: Harvard University Press. 1947.
ბოზდაღი

ბოზდაღი (აზერ. Bozdağ) — ქედი აზერბაიჯანში. გაწოლილია კავკასიონის სამხრეთი კალთის პარალელურად, მტკვრის მარჯვენანაპირეთში. სიგრძე დაახლოებით 60 კმ. ქედის აღმოსავლეთ ნაწილს კვეთს მდინარე მტკვარი, ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მინგეჩაურის წყალსაცავი. მაქსიმალური სიმაღლე 524,4 მ. აგებულია ნეოგენური თიხებით და ქვიშაქვებით. ფართოდაა განვითარებული თიხოვანი კარსტი და ბედლენდი. გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტი. ჩრდილოეთის კალთები შემოსილია ღვიანებით. 1958 წელს ქედის კალთებზე შეიქმნა თურიანჩაის ნაკრძალი. ↑ Юсифов Р. Ю. Перспективы нефтегазоносности третичных отложений в пределах хребта Боздаг. 1964 ↑ Топографическая карта K-38-118. Издание 1989 г. ↑ Чернявская С. И. Турианчайский заповедник // Заповедники Советского Союза. — 1969. — С. 392.
მედია

მედია (მასმედია) — მასობრივი კომუნიკაციის ბეჭდვითი ან ელექტრონული საშუალებების ერთობლიობა, როგორიცაა ჟურნალ-გაზეთები, რადიო, ტელევიზია, კინო, ინტერნეტი, რეკლამა და ა.შ. მედიის მეშვეობით ხდება საზოგადოების რეგულარული ინფორმირება მიმდინარე პროცესებზე. თავდაპირველად მასობრივი კომუნიკაციის საშუალებების ანალოგად მიიჩნეოდა ტერმინი „პრესა“, რომელიც ბეჭდვით მედიას აღნიშნავდა. ეს ბუნებრივია, რამდენადაც ბეჭდვითი პრესა გაჩნდა XIX ს-ში, როდესაც სხვა ტიპის მედია-საშუალებები არ არსებობდა. მედიის შემდგომი განვითარება დაკავშირებულია სამეცნიერო-ტექნიკურ პროგრესთან. მედიის სპეციფიკას შეადგენს სხვადასხვაგვარ აუდიტორიაზე ერთდროული ზემოქმედება, ასევე, ინფორმაციის გადაცემის სიხშირე და რეგულარულობა. თანამედროვე ეტაპზე მედია, მასობრივი კომუნიკაციის ტრადიციულ საშუალებებთან ერთად, მოიცავს უახლესი ტექნოლოგიის ფართო სპექტრს კომპიუტერების, ვიდეო საშუალებების, თანამგზავრული ტელევიზიისა და ინტერნეტის ჩათვლით. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
მეოთხე ხელისუფლება

მეოთხე ხელისუფლება — სიმბოლურად ასე უწოდებენ მასმედიას. ხელისუფლების დანაწილების პრინციპის მიხედვით, ნებისმიერი დემოკრატიული სახელმწიფოს ხელისუფლება იყოფა სამ შტოდ: საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლება. სამივე შტო არეგულირებს სახელმწიფოებრივ პრობლემატიკას და ერთმანეთის მიმართ კონტროლს ახორციელებს. ამ სამეულის ურთიერთობისა და დამოკიდებულებების გარდა, ცალკე რგოლად ჩამოყალიბდა და განვითარდა თავისუფალი მასმედია, რომელსაც მისი გავლენისა და სოციალ-პოლიტიკურ პროცესებზე სერიოზული ზეგავლენის გამო, მეოთხე ხელისუფლებას უწოდებენ. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი) — საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად სტატისტიკის წარმოებისა და სტატისტიკური ინფორმაციის გავრცელების მიზნით შექმნილი უწყება, რომელიც თავის საქმიანობას ახორციელებს დამოუკიდებლად. სამსახური შექმნილია „ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე. მნიშვნელოვნობა, ობიექტურობა, საყოველთაო ხელმისაწვდომობა; პროფესიული სტანდარტებისა და ეთიკის დაცვა; ანგარიშვალდებულება და გამჭვირვალობა; სტატისტიკური მონაცემების მცდარი გამოყენების თავიდან აცილება; სტატისტიკური წყაროს არსებობა; კონფიდენციალურობა; საკანონმდებლო ბაზის საჯაროობა; ეროვნული კოორდინაცია; საერთაშორისო სტანდარტების გამოყენება; საერთაშორისო თანამშრომლობა. სტატისტიკის სფეროში ერთიანი პოლიტიკის შემუშავება და ტერიტორიულ და სტატისტიკის მწარმოებელ სხვა ორგანოებთან კოორდინირებული მუშაობის უზრუნველყოფა; სტატისტიკურ სამუშაოთა პროგრამის შემუშავება; სტატისტიკური სამუშაოების პროგრამის ფარგლებში განსაზღვრული სტატისტიკური საქმიანობა წარმოება, რომელიც მოიცავს: სტატისტიკური კვლევების ჩატარებას; ადმინისტრაციულ მონაცემთა დამუშავებას ექსკლუზიურად, სტატისტიკური მიზნით; დაკვირვების ერთეულის შესახებ მონაცემთა დამუშავებას; სტატისტიკური მონაცემების გამოქვეყნებასთან დაკავშირებული გრაფიკის შემუშავებას და მისი საჯაროობის უზრუნველყოფას; გამოქვეყნებული გრაფიკის მიხედვით სტატისტიკური მონაცემების გავრცელებას და ყველა მომხმარებლისათვის მათი თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას; საერთაშორისო ანალოგების შესაბამისი სტატისტიკური მეთოდოლოგიისა და სტანდარტების შემუშავებას და მათი დანერგვის ხელშეწყობას; მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის ჩატარება; ყოველწლიური საქმიანობის ანგარიშის მომზადება; სტატისტიკის ტერიტორიული ორგანოების შექმნა და მათი სამოქმედო არეალების განსაზღვრა. საქსტატს ხელმძღვანელობს აღმასრულებელი დირექტორი, რომელსაც ჰყავს ორი მოადგილე, რომელთა დაქვემდებარებაში შედის 11 სხვადასხვა დეპარტამენტი. აღმასრულებელი დირექტორი ასევე არის ორი სათათბირო ორგანოს — საბჭოს წევრი: ესენია საქსტატის საბჭო და მრჩეველთა საბჭო. ოფიციალური საიტი ↑ საქართველოს კანონი სტატისტიკის შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე (12 ნოემბერი, 1997). ციტირების თარიღი: 20 აპრილი, 2020.
ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხი

ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხი (გერმ. Leopold Ritter von Sacher-Masoch; დ. 27 იანვარი, 1836 — გ. 9 მარტი, 1895) — ავსტრიელი მწერალი და ჟურნალისტი. მისი სახელიდან მომდინარეობს ტერმინი მაზოხიზმი. ავტორია ნაწარმოებისა „ვენერა ქურქში“. გრაცის უნივერსიტეტში სწავლობდა სამართალს, ისტორიასა და მათემატიკას. ამავდროულად იყო ავტორი და მთხრობელი რეალისტური რომანებისა, სადაც აღწერილია გალისიური და ებრაული საზოგადოებები („მადიარების ბოლო მეფე“, 1867; „გალიური მოთხრობები“, 1876; „პოლონელი ებრაელების ამბები“, 1886). ზახერ-მაზოხს სახელი ეროტიკულმა რომანებმა მოუხვეჭა („ვენერა ქურქში“, 1870; „ვენის მესალინები“, 1874; „ყალბი ყარყუმი“, 1873-1879; „სასტიკი ქალები“, 1907 გარდაცვალების შემდეგ), რომლებშიც აღწერილია პარაფილია, რომელიც მისთვის იყო დამახასიათებელი და რომელსაც მოგვიანებით, ფსიქიატრმა და ნევროლოგმა რიჩარდ ფონ კრაფტ-ებინგმა მაზოხიზმი უწოდა. მისმა მეუღლემ 1895 წელს ის მანჰაიმის ფსიქიატრიულ კლინიკაში მოათავსა, სადაც იმავე წელს გარდაიცვალა. ზოგი მეცნიერის აზრით, ლეოპოლდი 10 წლის შემდეგ გარდაიცვალა იმავე კლინიკაში. მისი პირადი ცხოვრება ცნობილი გახდა მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც აურორა ფონ რუმელინმა (რომელზედაც იგი 1873 წელს დაქორწინდა და რომელიც მისი მეუღლე დაახლოებით 10 წლის განმავლობაში იყო) 1905 წელს გამოაქვეყნა მისი მოგონებები ვანდა ფონ ზახერ-მაზოხის ფსევდონიმით. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118604570 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ SACHER-MASOCH, LEOPOLD RITTER VON
აგენორი

აგენორი (ბერძნ. Ἀγήνωρ -ορος, ὁ) — ბერძნულ მითოლოგიაში რამდენიმე პერსონაჟს უკავშირდება: ფინიკიის მეფე, პოსეიდონისა და ლიბიეს ვაჟი, ბელოსის ტყუპისცალი. კადმოსის, კოლიქსის, ფენიქსისა და ევროპეს მამა. [[[ჰეროდოტე]]ს მიხედვით აგენორი ცხოვრობდა დაახლოებით ძვ. წ. 2000 წელს. როდესაც ზევსვმა ევროპე მოიტაცა, აგენორმა ვაჟები გაგზავნა მის საძებნელად და დის გარეშე შინ დაბრუნება სასტიკად აუკრძალა. ბევრი ეძებეს ძმებმა და, დიდხანს იხეტიალეს სხვადასხვა მხარეში, მაგრამ ევროპეს კვალსაც კი ვერ მიაგნეს და იძულებულები გახდნენ სხვა ქვეყანაში ეძებნათ თავშესაფარი. ძმები სხვადასხვა ქვეყანაში დასახლდნენ. ანტენორის ვაჟი, ერთ-ერთი ტროელი გმირთაგანი. როდესაც იგი აქილევსს მარტო შეებრძოლა და როცა ამ უკანასკნელს უნდა ეჯობნა, აგენორის სახე თვით აპოლონმა მიიღო, ბრძოლა მან განაგრძო და სიკვდილისგან იხსნა იგი. აგენორი ბოლოს ნეოპტოლემოსმა მოკლა. ↑ Schmitz, Leonhard (1867). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. Little, Brown and Company, გვ. 68.
მოსაკრებელი

მოსაკრებელი — გადასახადის ერთ-ერთი სახეობა, სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელი თანხა, რომელსაც იხდიან ფიზიკური და იურიდიული პირები კანონით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელების და/ან სარგებლობის უფლების მინიჭებისთვის. მოსაკრებლის გადახდა ხდება, აგრეთვე, სახელმწიფო ორგანოების მიერ გაწეული გარკვეული მომსახურებისთვის. საქართველოში მოსაკრებლების სახეებია: საბაჟო, სალიცენზიო და სანებართვო, სახელმწიფო სერტიფიკატის, სარეგისტრაციო, სახელმწიფო საექსპერტიზო მოსაკრებელი, სახელმწიფო ბაჟი და სხვა. მოსაკრებლები შეიძლება იყოს საერთო-სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
ბაჟი

ბაჟი — სახელმწიფო გადასახადის ერთ-ერთი სახეობა. სახელმწიფოს მიერ დაწესებული ფულადი მოსაკრებელი. მისი გადახდა წესდება გარკვეული დოკუმენტის გაცემის, ასევე, გარკვეული საქონლის საზღვარგარეთ გატანის ან შემოტანისათვის. ასევე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა ხდება სასამართლოში განსახილველი საქმის შეტანის წინ. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4. ↑ კანონი სახელმწიფო ბაჟის შესახებ
აგლავროსი

აგლავროსი (ბერძნ. Ἄγλαυρος, ἡ) - კეკროპის ერთ-ერთი ქალიშვილთაგანი, რომელსაც ათენამ გადასცა ყუთი ახლადშობილი ერიხთონიოსით. ათენამ სასტიკად აუკრძალა ქალიშვილს ყუთის გახსნა, მაგრამ ამით უფრო დააინტერესა აგლავროსი და ამ უკანასკნელმა თავის დასთან - ჰერსესთან ერთად, მაინც გახსნა იგი. ამის გამო ათენამ დები უგონობით დასაჯა, დაბნეულები კლდეზე გადაცვივდნენ და დაიხოცნენ (სხვა მითის მიხედვით ჰერსე იყო ჰერმესის შეყვარებული. იგი დაზე ეჭვიანობის გამო ქვად იქცა). ათენის აკროპოლში არსებობდა აგლავროსის საკურთხეველი. ერთი მითის მიხედვით აგლავროსი კეკროპის ცოლი და ჰერსეს დედაა.
ნაფიცი მსაჯული

ნაფიცი მსაჯული — ხალხის წარმომადგენელი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით უშუალოდ მონაწილეობს მართლმსაჯულების განხორციელებაში. ნაფიცი მსაჯულები არ არიან იურისტები და მათ კომპეტენციაში არ შედის განსახილველი საქმის სამართლებრივი კუთხით შეფასება. მათ მხოლოდ, ბრალდების და დაცვის წამოყენებული არგუმენტების მოსმენის საფუძველზე, უნდა დაასკვნან, არის თუ არა ბრალდებული დამნაშავე. იმ ქვეყნებში, სადაც ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტი მოქმედებს, გარკვეულ საქმეებზე სწორედ ნაფიც მსაჯულთა კრებულს (როგორც წესი, მათი რიცხვი არის თორმეტი) გამოაქვს ვერდიქტი ბრალდებულის ბრალეულობისა თუ უდანაშაულობის შესახებ. ბრალეულად ცნობის შემთხვევაში, განაჩენს ადგენენ და სასჯელს ნიშნავენ პროფესიონალი მოსამართლეები დამოუკიდებლად ან ნაფიც მსაჯულებთან ერთად. საქართველოში ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტი შემოღებულია 2010 წლიდან და რეგულირდება სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მიერ. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4. ↑ https://matsne.gov.ge/ka/document/view/90034?publication=116
მაჟორიტარი

მაჟორიტარი — კანდიდატი, რომელიც მონაწილეობს მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემით ჩატარებულ არჩევნებში. საქართველოს კანონმდებლობით, პარლამენტის, ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს — საკრებულოს არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით, შესაბამისი საარჩევნო კომისიის მიერ რეგისტრირებული, პარტიის/საარჩევნო ბლოკის, ხოლო ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, აგრეთვე, ამომრჩეველთა საინიციატივო ჯგუფის მიერ საარჩევნო ოლქში წარდგენილი საქართველოს მოქალაქე. მაჟორიტარი შეიძლება წარმოადგენდეს რომელიმე პოლიტიკურ პარტიას, ან იყოს უპარტიო. ამომრჩევლები დაყოფილნი არიან საარჩევნო ოლქებად გეოგრაფიული ზონების ან მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. გამარჯვებულია ის კანდიდატი, რომელიც ხმების უმრავლესობას მოაგროვებს თავის საარჩევნო ოლქში. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
ორპალატიანი სისტემა

ორპალატიანი სისტემა — სახელმწიფოს მართვის სისტემა, რომლის დროსაც ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო ორი პალატისაგან შედგება. ბევრ ქვეყანაში ზემო პალატას შედარებით შეზღუდული, ქვედა პალატაში მიღებულ გადაწყვეტილებებზე ზედამხედველობისა და მათი დროებით შეჩერების უფლებები აქვს. გამონაკლისია შეერთებული შტატები, სადაც ორივე პალატას (სენატსა და წარმომადგენელთა პალატას) თითქმის თანაბარი უფლებები აქვს. ორ პალატას შორის კონფლიქტის შემთხვევაში, მომრიგებლის როლს ასრულებენ შემთანხმებელი, საერთო კომისიები. ორპალატიანი საკანონმდებლო სისტემა ძირითადად ფუნქციონირებს ფედერაციული მოწყობის ქვეყნებში (აშშ, გერმანია, რუსეთი და სხვა), სადაც ზედა პალატაში წარმოდგენილნი არიან ფედერაციის სუბიექტების წარმომადგენლები, რომელთა რაოდენობა, ჩვეულებრივ, დამოკიდებული არ არის ფედერალური ერთეულის ტერიტორიასა და მისი მოსახლეობის რაოდენობაზე. ორპალატიან სისტემაში ზედა პალატები სხვადასხვა ქვეყანაში განსხვავებულია ერთმანეთისაგან როგორც დეპუტატების არჩევის წესის, ასევე ფუნქციების მიხედვით. ამ მხრივ ალბათ განსაკუთრებულად გამორჩეულია დიდი ბრიტანეთი, სადაც ზედა, ლორდთა პალატის წევრები არ აირჩევიან, არამედ ინიშნებიან, ან მემკვიდრეობით იღებენ მანდატებს. საქართველოს კონსტიტუციის 37-ე მუხლის 1 ნაწილის თანახმად, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენის შემდეგ პარლამენტის შემადგენლობაში იქნება ორი პალატა: რესპუბლიკის საბჭო და სენატი. რესპუბლიკის საბჭო შედგება პროპორციული წესით არჩეული წევრებისაგან. სენატი შედგება აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკასა და საქართველოს სხვა ტერიტორიულ ერთეულებში არჩეული წევრებისა და საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული 5 წევრისაგან. პალატების შემადგენლობას, უფლებამოსილებასა და არჩევის წესს განსაზღვრავს ორგანული კანონი. ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4. ↑ https://matsne.gov.ge/ka/document/view/30346?publication=35
აგლაია

აგლაია (ძვ. ბერძნ. Ἀγλαΐα) — ერთ-ერთი ქარიტთაგანი, ზევსისა და ევრინომეს ქალიშვილი, ნერევსის დედა. ჰესიოდეს „თეოგონიაში“ — ჰეფესტოსის ცოლი. ჰეპესტოს უშვა 4 ქალიშვილი. ზოგიერთ ავტორის მიხედვით — ჰეპესტოს მეორე ცოლი, რომელიც ჰეპესტოს გაჰყვა აფროდიტესთან დაშორების შემდეგ. Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 978-0-631-20102-1. "Charites" p. 99 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აგლაია“ ვიკისაწყობში.
ჯინ დეიჩი

იუჯინ მერილ „ჯინ“ დეიჩი (ინგლ. Eugene Merril "Gene" Deitch; დ. 8 აგვისტო, 1924, ჩიკაგო — გ. 16 აპრილი, 2020, პრაღა) — ამერიკელი ანიმატორი. 1955 წელს შეუერთდა ანიმაციურ სტუდიას United Productions of America (UPA), მოგვიანებით კი — Terrytoons-ს. მისი შექმნილია ისეთი პერსონაჟები როგორიცაა „ჯონ დორმატი“ (John Doormat), „კლინტ კლობერი“ (Clint Clobber), „გასტონ ლე კრაიონი“ (Gaston Le Crayon), „სიდნი“ (Sidney) და „ფუფლი“ (Foofle). 1958 წელს მისი თეატრალური მულტფილმი „სიდნის საოჯახო ხე“ (Sidney’s Family Tree, 1958) წარდგენილი იყო აკადემიის ჯილდოზე. ამავე წლის აგვისტოში დაითხოვეს Terrytoons-დან, რის შემდეგაც, 1960 წელს, პრაღაში (ჩეხოსლოვაკია) გადავიდა, რათა ემუშავა უილიამ ლ. სნაიდერთან ერთად. Metro-Goldwyn-Mayer-სთვის გადაიღო „ტომი და ჯერის“ 13 სერია, აგრეთვე „Krazy Kat“ და „პოპაი“ (Popeye) King Features-სთვის და ოსკაროსანი „მუნრო“ (1961). მოგვიანებით შექმნა „ნუდნიკი“ (Nudnik), რომლის პერსონაჟიც დაფუძნებული იყო Terrytoons-ში მუშაობის დროს შექმნილ ფუფლზე (Foofle). სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა პრაღაში, თავის მეუღლესთან, ზდენკასთან (ზდენასთან), ერთად. ოფიციალური საიტი (არქივირებული; 1 აგვისტო, 2015) ჯინ დეიჩი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ „American animator, longtime Prague expat Gene Deitch passes away at age 95“. Czech News Agency. April 17, 2020. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 21, 2020. ციტირების თარიღი: 17 აპრილი, 2020 – წარმოდგენილია Expats.cz-ის მიერ. ციტატა: „...Deitch, living in Prague with his Czech wife, animator and producer Zdenka Najmanova, died there last night at the age of 95 years, Garamond publishing house owner Petr Himel told CTK today.“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ Gene Deitch (born Eugene Merril Deitch), 1924. National Czech and Slovak Museum. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 12, 2015. ციტირების თარიღი: 6 ნოემბერი, 2015. ↑ MacDougall, Kent (June 11, 1962). „Popeye, Tom & Jerry Join Trend to Shift Production Overseas“. The Wall Street Journal. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 აგვისტო, 2018. ციტირების თარიღი: 17 აგვისტო, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Christopher, P. Lehman (2007). „The Cartoons of 1961–1962“, American Animated Cartoons of the Vietnam Era: A Study of Social Commentary in Films and Television Programs, 1961–1973. McFarland & Company, გვ. 23–24. ISBN 978-0-7864-2818-2.  ↑ Brubaker, Charles. Gene Deitch: Biography. IMDb. ციტირების თარიღი: 21 აპრილი, 2020.
გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, ქალაქ გურჯაანში 1962-2008 წლებში. მდებარეობდა თავისუფლების ქუჩა №10-ში. დაარსდა 1962 წელს თავად შალიკაშვილების ყოფილ მამულში. 1974 წელს მუზეუმი სხვა შენობაში გადავიდა. ინახებოდა 23 ათასამდე ექსპონატი, მ. შ. არქეოლოგიური მასალა (ქვის, ადრინდელი და გვიანდელი ბრინჯაოს, ანტიკურ და ფეოდალურ ხანათა და სხვ. მასალები), ისტორიული დოკუმენტები, ფოტომასალა, ფერწერული ტილოები, ლითონმქანდაკებლობის ნიმუშები, ქანდაკება. სოფელ კარდანახში საბჭოთა კავშირის გმირის ვლადიმერ ბეროშვილის სახლში მუზეუმმა მოაწყო მისი ცხოვრებისა და საბრძოლო ისტორიის ამსახველი კუთხე. 2008 წელს მუზეუმი შეუერთდა საქართველოს ეროვნულ მუზეუმს. 2015 წელს საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის საცავის შენობა უსასყიდლოდ გადაეცა საქართველოს საპატრიარქოს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №221, „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე“. 30 აპრილი, 2008. ↑ ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის საცავის შენობა საპატრიარქოს უსასყიდლოდ გადაეცა, speqtri.ge. 20 აპრილი, 2017.
გურჯაანის სახალხო თეატრი

გურჯაანის სახალხო თეატრი — თეატრი საქართველოში, ქალაქ გურჯაანში 1953-2007 წლებში. დაარსდა 1953 წელს, როგორც გურჯაანის რკინიგზელთა კლუბის დრამატული წრე. 1956 წელს გადავიდა ახლად გახსნილ სარაიონო კულტურის სახლში და დასს სათავეში ჩაუდგა რეჟისორი იოსებ მებურიშვილი (ხელმძღვანელობდა 1968 წლამდე). პირველ სპექტაკლად წარმოადგინეს ა. ზარდიაშვილის პიესა „ლევან ბატონიშვილი“. 1959 წელს კოლექტივს სახალხო თეატრის სტატუსი მიენიჭა. 2007 წელს სახალხო თეატრმა შეწყვიტა ფუნქციონირება. 2011 წელს გურჯაანის მუნიციპალურ კულტურის ცენტრში დაარსდა თეატრალური დასი გ. გორხელაშვილის ხელმძღვანელობით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
გურჯიბეგი

გურჯიბეგი — სოფელი ახლანდელ თურქეთის ტერიტორიაზე, არტაანის მტკვრის ზემო წელზე (სოფ. თეფესუიუ, არტაანის მახლობლად). სახელწოდება დაკავშირებულია მის მფლობელ ქართველ ბეგთან (თურქ. „გურჯი“ — ქართველი). პირველად იხსენიება „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (XVI ს.). ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 3, თბ., 1958; მუსხელიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
რამაზ სილაგავა

რამაზ სილაგავა (დ. 13 აპრილი, 1999, მარტვილი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 55 კგ), ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 50 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2017, 50 კგ). რამაზ სილაგავა[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ზურაბ სტურუა

ზურაბ სტურუა (დ. 8 ივნისი, 1959, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (1991), საქართველოს ხუთგზის ჩემპიონი (1975, 1978, 1981, 1984, 1985). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების მონაწილე (1992-2002), სენიორთა შორის ევროპის ჩემპიონი (2019, როდოსი, საბერძნეთი), სენიორთა შორის (50+) მსოფლიო ჩემპიონი (2022, ასიზი, იტალია). ერთადერთი ქართველი მოჭადრაკე, რომელმაც გარი კასპაროვის დამარცხება შეძლო. ზურაბ სტურუა — ქართული სპორტი ↑ „Winners crowned at 30th World Senior Championship 2022“. FIDE (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 27 ნოემბერი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ამირან სხიერელი

ამირან სხიერელი (დ. 21 იანვარი, 1941, ონი) — ქართველი სპორტსმენი (კალათბურთი), სსრკ ნაკრების წევრი (1961-1967), სსრკ ჩემპიონი (1968), სსრკ ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1965), სსრკ თასის მფლობელი (1969), ევროპის ჩემპიონი (1965, სსრკ ნაკრები), თბილისის “დინამოს” მწვრთნელი (1973-1981), საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, ღირსების ორდენის კავალერი. ამირან სხიერელი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
პოზიტრონი

პოზიტრონი (ინგლ. positive — „დადებითი“ და electron — „ელექტრონი“; აღმნიშვნელი სიმბოლო — e + {\displaystyle e^{+}} ) — დადებითი ელექტრული მუხტის მქონე ელემენტარული ნაწილაკი, ელექტრონის ანტინაწილაკი. პოზიტრონისა და ელექტრონის მასები ( m e {\displaystyle m_{e}} ) სპინები ( S {\displaystyle S} ) ერთმანეთის ტოლია, ხოლო ელექტრული მუხტები ( e {\displaystyle e} ) და მაგნიტური მომენტები ( μ e {\displaystyle \mu _{e}} ) ერთმანეთის ტოლია აბსოლუტური სიდიდითა და ურთიერთსაწინააღმდეგოა ნიშნით [ m e = 0.9109534 ( 47 ) ⋅ 10 − 30 {\displaystyle m_{e}=0.9109534(47)\cdot 10^{-30}} კგ, S=1/2 (პლანკის ℏ {\displaystyle \hbar } მუდმივას ერთეულებით), e = 1.6021892 ( 46 ) ⋅ 10 − 19 {\displaystyle e=1.6021892(46)\cdot 10^{-19}} კ, μ e = 1.00116596567 ( 35 ) {\displaystyle \mu _{e}=1.00116596567(35)} (ბორის მაგნეტონის ერთეულებით]. ელექტრონის ორი დადებითად დამუხტული „ორეულის“ არსებობის აუცილებლობა გამომდინარეობს დირაკის განტოლებიდან, რაზეც პ. დირაკმა 1931 წელს მიუთითა. 1932 წელს ასეთი ნაწილაკი კოსმოსური სხივების შემადგენლობაში ექსპერიმენტულად აღმოაჩინა კ. ანდერსონმა და მას „პოზიტრონი“ უწოდა. პოზიტრონი მონაწილეობს სუსტ და გრავიტაციულ ურთიერთქმედებაში. იგი ლეპტონების კლასს მიეკუთვნება. სტატისტიკური თვისებების მიხედვით პოზიტრონი ფერმიონია. იგი სტაბილური ნაწილაკია, მაგრამ ელექტრონთან ანიჰილაციის უნარის გამო ნივთიერებაში მოკლე ხანს არსებობს (მაგ. ტყვიაში პოზიტრონი ანიჰილაციას განიცდის საშუალოდ 5 ⋅ 10 − 11 {\displaystyle 5\cdot 10^{-11}} წმ-ის შემდეგ). პოზიტრონი წარმოიქმნება თავისუფალ ელემენტარულ ნაწილაკთა ურთიერთგარდაქმნების დროს (მაგ. ეტა-მეზონის დაშლის პროცესში), გამა-კვანტით ელექტრონ-პოზიტრონის წყვილის წარმოქმნის შედეგად და ზოგიერთი რადიოაქტიული ბირთვის ბეტა-დაშლის დროს. პოზიტრონული გამოსხივება ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 119-120. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პოზიტრონი What is a Positron? Website about positrons and antimatter Positron information search at SLAC Positron Annihilation as a method of experimental physics used in materials research. დაარქივებული 2022-03-03 საიტზე Wayback Machine. Website about antimatter (positrons, positronium and antihydrogen). Positron Laboratory, Como, Italy Website of the AEgIS: Antimatter Experiment: Gravity, Interferometry, Spectroscopy, CERN დაარქივებული 2011-08-11 საიტზე Wayback Machine.
ლაშა ტვილდიანი

ლაშა ტვილდიანი (დ. 12 მაისი, 1987) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2003, ბაქო, აზერბაიჯანი). ლაშა ტვილდიანი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი