laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კენ ნელსონი

კენ ნელსონი (ინგლ. Ken Nelson) (დ. 6 თებერვალი, 1959, ლივერპული) — ბრიტანელი პროდიუსერი. ნელსონი მუშაობდა ბევრ შემსრულებელთან. მაგრამ ყველაზე მეტად ცნობილია ბრიტპოპ ჯგუფთან Coldplay მუშაობით. ნელსონის დისკოგრაფიის რამდენიმე ნიმუში: 1998: Gomez – Bring It On 1999: Gomez – Liquid Skin 2000: Badly Drawn Boy – The Hour of Bewilderbeast 2000: Coldplay – Parachutes 2001: Kings of Convenience – Quiet Is the New Loud 2002: Coldplay – A Rush of Blood to the Head 2005: Coldplay – X&Y 2005: Feeder – Pushing the Senses 2006: Howling Bells – Howling Bells 2006: პაოლო ნუტინი – These Streets 2011: The Gift – Explode 2012: Deadbeat Darling - The Angels Share 2013: Okean Elzy ოფიციალური საიტი ინტერვიუ, 2000
სანტა-მარია-სოპრა-მინერვა

სანტა-მარია-სოპრა-მინერვა (იტალ. Santa Maria sopra Minerva, წმინდა მარიამი მინერვაზე) — გოთიკურ სტილში ნაგები ერთადერთი ეკლესია რომში, იტალიაში. მდებარეობს პანთეონის სიახლოვეს მინერვას ანტიკური ტაძრის ადგილას. ნაკლებადშესამჩნევი ფასადის შიგნით იმალება რომის დომინიკანური ტაძრის ვრცელი და მდიდრული ინტერიერი, რომელიც მეტწილად XIX საუკუნეში ჩატარებული განახლების შედეგია. მინერვას ტაძარი, რომელიც მარსის ველზე პომპეუსმა ააგო ძვ. წ. I საუკუნეში, VIII საუკუნემდე შემორჩა ნანგრევების სახით. ამ პერიოდში პაპმა ზაქარიამ ეს ნაკვეთი ბერძენ ბერებს დაუთმო. XIII საუკუნეში მათი ადგილი დომინიკელებმა დაიკავეს, რომლებმაც არსებული ეკლესია 1280-1370 წლებში ააგეს. 1380 წელს აქ გარდაიცვალა და დაიკრძალა წმ. ეკატერინე სიენელი. Basilica di Santa Maria sopra Minerva დაარქივებული 2020-02-22 საიტზე Wayback Machine. Santa Maria sopra Minerva, www.catholic-hierarchy.org (ინგლისური)
პიერ-ჟოზეფ პრუდონი

პიერ-ჟოზეფ პრუდონი (ფრანგ. Pierre-Joseph Proudhon; დ. 15 იანვარი, 1809 — გ. 19 იანვარი, 1865) — ფრანგი პუბლიცისტი, სოციალისტური მიმდევრობის პოლიტიკური ფილოსოფოსი და ეკონომისტი, ანარქიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. პირველმა უწოდა საკუთარ თავს „ანარქისტი“ (1848 წლის შემდეგ საკუთარ თავს უკვე „ფედერალისტს“ უწოდებდა). მუშაობდა პუბლიცისტად და თავად ისწავლა ლათინური, რათა ამ ენაზე წიგნების ბეჭდვა შეძლებოდა. პრუდონის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გამოთქმაა „საკუთრება მძარცველობაა“ ნაშრომში „რა არის საკუთრება?“, სადაც ის მთავრობისა და საკუთრების პრინციპებს განიხილავდა (თავდაპირველი სათაური იყო „Qu'est-ce que la propriété? Recherche sur le principe du droit et du gouvernement“), მის პირველ მნიშვნელოვან ნაშრომში, რომელიც 1840 წელს გამოქვეყნდა. შეიუმუშავა ე. წ. პრუდონიზმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 222. პიერ-ჟოზეფ პრუდონი, ბიოგრაფიული ცნობები. (ინგლისური)
ნიადაგის წყალმცენარეები

ნიადაგის წყალმცენარეები — ნიადაგის ზედაპირზე ან მის სიზრქეში მცხოვრები წყალმცენარეები. მიეკუთვნება ლურჯ-მწვანე, მწვანე, ყვითელ-მწვანე და კაჟოვანი წყალმცენარეები. ყოფილ სსრკ-ის ნიადაგებში ცნობილი იყო 1400-მდე სახეობის წყალმცენარე. წამყვანი როლი ეკუთვნის ლურჯ-მწვანე და მწვანე წყალმცენარეებს. ნიადაგის ზედა ფენებში ნიადაგის წყალმცენარეები ქმნიან ორგანულ ნივთიერებებს, აუმჯობესებენ ნიადაგის სტრუქტურას. ბევრი ლურჯ-მწვანე ნიადაგის წყალმცენარეები აფიქსირებს ატმოსფეროს აზოტს. ყანჩელი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 405.
ნიავი

„ნიავი“ — ქართული ლიტერატურულ-მხატვრული ალმანახი; გამოდიოდა 1909 წელს თბილისში. გამოცემულია 8 ნომერი. რედაქტორი — ვ. გუნია, გამომცემელი — თ. გომელაური. ალმანახში დაბეჭდილია ლექსები, მოთხრობები, პუბლიცისტური და კრიტიკული წერილები, კარიკატურები და სხვა. „ნიავში“ გამოქვეყნებულია შ. ქართველიშვილის, ი. იმედაშვილის, ლ. გეგეჭკორის, მ. ბალანჩივაძის, კ. გოცირიძის, დ. ქავთარაძის, დ. მებუკის, ი. გრიშაშვილის, მ. ჯანაშვილისა და სხვათა ნაწარმოებები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 406.
ნიალისყურის ქედი

ნიალისყურის ქედი, ჩრდილის ქედი, ჩილდირის ქედი – სუბგანედური ვულკანური ქედი საქართველოს (სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში), თურქეთის (არტაანის პროვინციაში) და სომხეთის (შირაკის პროვინციაში) სახელმწიფო საზღვარზე. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში. უმაღლესი ადგილია მწვერვალი უჩთაფალარი (3011 მ). აგებულია მიო-პლიოცენური ანდეზიტური ქანებით. აქვს განიერი თხემი და სუსტად დანაწევრებული დამრეცი კალთები. ნიალისყურის ქედის ქვემო კალთები შემოსილია მთის შავმიწისებრ ნიადაგებზე განვითარებული მდელოებით, შუა — მთის მდელოს ნიადაგებიანი სუბალპური მდელოებით, ზემო კალთები და თხემი — მდელოს ტორფიან-კორდიან ნიადაგებზე განვითარებული ალპური ბალახეულობით. საქართველოს ქედების სია ჯაყელი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 406.
ნიამორი

ნიამორი (ლათ. Capra aegagrus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა. შინაური თხის ერთ-ერთი წინაპარი. მისი სხეულის სიგრძე 150 სმ, მასა 80 კგ აღწევს. ვაცს ხმლისებურად უკან გადაზნექილი და გვერდებიდან შებრტყელებული რქები აქვს, რომელთა სიგრძეა დაახლოებით 130 სმ, ნეზვის რქები კი მოკლეა. შეფერილობაში ჭარბობს მოწითალო და ნაცრისფერი ტონები. გავრცელებულია საბერძნეთის არქიპელაგის ზოგიერთ კუნძულზე, მცირე აზიაში, ირანში, ავღანეთსა და პაკისტანში; დაღესტანში, აზერბაიჯანში, სომხეთსა და სამხრეთ თურქმენეთში. საქართველოში გვხვდება თუშეთსა და პირიქითა ხევსურეთში. XX საუკუნეში ფართოდ იყო გავრცელებული სხვადასხვა ადგილას. მაგალითად, 1960 წელს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკში ნიამორის რამდენიმე სული აღირიცხა, მაგრამ ადამიანების მიერ მათი სამიგრაციო დერეფნების ათვისების გამო ეს პოპულაცია ჩაკეტილი აღმოჩნდა, სისხლის განახლება ვეღარ ხორციელდებოდა, შემცირდა საკვები, გაიზარდა ბრაკონიერობა, ვეღარ გაუძლო შინაური საქონლის კონკურენციას და ამ ტერიტორიებიდან გაქრა. 2006 წელს პარკში ნიამორის რეინტროდუქციის პროექტი დაიწყო, რომლის ფარგლებშიც სომხეთიდან შემოიყვანეს 3 ვაცი და 6 ნეზვი და სპეციალურ ვოლიერში მოათავსეს. სხვადასხვა მიზეზის გამო მათი რაოდენობა შემცირდა და 2011 წლისთვის 5 ინდივიდი შეადგინა. 2017 წელს, ისტორიაში პირველად, ნიამორი ფოტოხაფანგის მეშვეობით დააფიქსირეს ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში. ნიამორის ძირითადი ადგილსამყოფელი მთის ზედა სუბალპური მეჩხერი ტყით დაფარული მიუდგომელი კლდეებია. ვერტიკალური გავრცელება ზღვის დონიდან 1500 მ-დან 4200 მ-მდე აღწევს. იკვებება ბალახეულობით, ბუჩქებით. ჯოგური პოლიგამიური ცხოველია. ახურება ეწყებათ ნოემბერში და გრძელდება დეკემბრამდე. აპრილის ბოლოდან ივნისის დასაწყისამდე შობს 1-2 თიკანს მეტად მიუვალ ადგილებში და აქვე რჩება, სანამ თიკნები კარგად მომაგრდებიან. სქესობრივ სიმწიფეს ნეზვები 1 წლის ასაკში აღწევენ, ხოლო ვაცები გამრავლებაში მონაწილეობენ 3-4 წლიდან. ცოცხლობს 12-15 წელი. ბევრგან განადგურებულია. შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში. მასზე ნადირობა აკრძალულია. ბუნებაში ნიამორის კონკურენტებიდან აღსანიშნავია ჯიხვი და იშვიათად არჩვი, ხოლო მისი მტრებიდან ძირითადად მგელი, ფოცხვერი, მთის არწივი. ავალიანი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 406. საქართველოს სსრ წითელი წიგნი, მთ. რედ. ვ. კაჭარავა, გვ. 13-14, თბ.: გამომც. „საბჭოთა საქართველო“, 1982. ექვთიმიშვილი ზ., „მასალები ნიამორის გავრცელების შესწავლისათვის“, «საქ. სსრ მეც. აკად. ზოოლ. ინსტ. შრ.», გვ. 13, 1954 ჯანაშვილი ა., „საქართველოს ცხოვეთა სამყარო“, ტ. III, ხერხემლიანები. თბ., 1963 Соколов И. И. «Млекопитающие», т. I, в. 3, М.-Л., 1958 «Жизнь животных», т. 6. 1971 ↑ ბორჯომ-ხარაგაულის დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმის დამტკიცების თაობაზე. matsne.gov.ge (19 ივლისი, 2012). ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი, 2019. ↑ ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებზე ისტორიაში პირველად ნიამორი გამოჩნდა. imedinews.ge (12 აპრილი, 2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-10-28. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი, 2019.
ურემი

ურემი — ქართული ხალხური ტრანსპორტის ერთ-ერთი სახეობა. ორბორბლიანი საზიდი საშუალება, რომელშიაც გამწევ ძალად საქონელს აბამენ, მისი კონსტრუქცია იცვლებოდა გავრცელების ზოლის გეოგრაფიული პირობების მიხედვით. საქართველოს ბარში იყენებდნენ საბარო ურემს (აღმოსავლეთი საქართველო ფრჩხილებიან ან ხელნა ურემს (დასავლეთი საქართველო)) და საძნე ურემს (სამხრეთი საქართველო). ურემი შედგება ძირითადად 3 ნაწილისაგან: უბე, ღერძ-ბორბალი, და უღელი. ურემის უბე, რომელზედაც ტვირთი იდება, შედგება სამკუთხედად შეერთებული ხელნებისაგან. ხელნების წვერებს თავისებური ფორმა აქვს და უერთდება უღლის ცენტრს. ხელნებზე დასმულია ვერტიკალური ჯოხები. ე. წ. ჭალები, რომლებიც ზეწრის საშუალებით ერთმანეთთან არიან შეერთებული და ხელნები სპეციალური დეტალებით — „ლეკვებით“ არის შედგმული ღერძზე. ბორბალი შედგება მორგვისაგან, შიგ ჩასმული სოლებისა და გარე რკალის ანუ ფერსოსაგან. ამ უკანასკნელზე რკინის სალტეა გადაკრული. ურმის ღერძი ბორბლის მორგვებშია შედგმული. ქართულ ურემში ღერძი ერთ მორგვში მოძრავად იყო გაყრილი, მეორეში კი — უძრავად. მთიან და გარდამავალ ზოლში გავრცელებულია ურმის ისეთი სახეობები, რომელთა მუშაობის პრინციპი კონსტრუქციულად არის შეხამებული თრევასთან. კონსტრუქციის ასეთი ელემენტი მთიანი რელიეფის პირობებში მუხრუჭის როლს ასრულებს. ასეთი ირმებია ბოლოთრია, აჩაჩა ურემი, ჩოჩია, ფრჩხილა, ხოროკია, ხოხა, ასევე სელი და თუში. გეგეშიძე მ., ქართული ხალხური ტრანსპორტი, ტ. 1, თბ., 1956; ჯალაბაძე გ., ქსე, ტ. 10, გვ. 172-173, თბ., 1986
პესიმიზმი

პესიმიზმი (გერმ. Pessimismus; ლათ. pessimus — ყველაზე უარესი) — ადამიანის ან კაცობრიობის არსებობის ზოგადად უარყოფითი შეფასება. მოვლენათა ერთობლიობის ან არსთა შეფასება შესაძლოა დრამატულად განსხვადებოდეს სხვადასხვა ადამიანთა მიერ, მიუხედავად ფაქტების იდენტურობისა. ამ ფენომენის ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითია "ჭიქა ნახევრად სავსეა თუ ცარიელი?" სიტუაცია. იმის მიხედვით, თუ როგორ აფასებს მსგავს სიტუაციას ადამიანი, შეიძლება იგი პესიმისტს ან ოპტიმისტს მიეწეროს. ისტორიის განმავლობაში პესიმისტური განწყობა აზროვნების ყველა ძირითად მიმართულებაზე ახდენდა ზეგავლენას. ფილოსოფიური პესიმიზმი მსგავსი, თუმცა არა იდენტური იდეაა იმის შესახებ, რომ ცხოვრებას ნეგატიური ღირებულება აქვს, ან მსოფლიო იმდენად უარყოფითია, რამდენადაც ეს შესაძლებელია. ცინიზმი ოპტიმიზმი ნიჰილიზმი Dienstag, Joshua Foa, Pessimism: Philosophy, Ethic, Spirit, Princeton University Press, 2006, ISBN 0-691-12552-X Nietzsche, Friedrich, The Birth of Tragedy and The Case of Wagner, New York: Vintage Books, 1967, ISBN 0-394-70369-3
გადატრიალება მემორანდუმით (1971)

გადატრიალება მემორანდუმით ეწოდა 1971 წლის 12 მარტს თურქეთის რესპუბლიკის მეორე სახელმწიფო გადატრიალებას, რომელიც ქვეყანაში 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული სამოქალაქო და სამხედრო დაუმორჩილებლობის შედეგი გახდა. გადატრიელებას ეს სახელი დაერქვა მემორანდუმის გამო, რომელიც თურქეთის გენერალურმა შტაბმა პრემიერ-მინისტრს გადასცა, სადაც შეირაღებული ძალების ულტიმატუმის პირობები იყო ჩამოთვლილი. მემორანდუმი მოითხოვდა „დემოკრატიული პრინციპების კონტექსტში, ძლიერი და კრედიტუნარიანი მთავრობის ფორმირებას, რომელიც მიმდინარე ანარქიული სიტუაციის ნეიტრალიზებას მოახდენდა და, ათათურქის მსოფლმხედველობის საფუძველზე, კონსტიტუციით გათვალისწინებულ რეფორმისტულ კანონებს გაატარებდა“, მოუღებდა რა ბოლოს „ანარქიას, ფრაქციათშორის შუღლსა და სოციალურ და ეკონომიკურ არეულობას“. თუ ეს მოთხოვნები არ შესრულდებოდა, არმია „კონსტიტუციურ ვალდებულებას შეასრულებდა“ და ძალაუფლებას საკუთარ ხელში აიღებდა. მინისტრთა კაბინეტთან სამ-საათიანი თათბირის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი სულეიმან დემირელი გადადგა. Ahmad, Feroz (1993), The Making of Modern Turkey, Routledge, ISBN 0-415-07836-9 Gökay, Bülent (2006), Soviet Eastern Policy and Turkey, 1920-1991, Psychology Press, ISBN 0-203-58106-7 Hale, William (1994), Turkish Politics and the Military, Routledge, ISBN 0-415-02455-2 Ünlü, Ferhat (2008), Democratic Oversight and Reform of the Security Sector in Turkey, LIT Verlag Münster, ISBN 978-3-825-80969-0 Zürcher, Erik Jan (2004), Turkey: A Modern History, I. B. Tauris, ISBN 1-85043-399-2
ზალცბურგის მხარე

ზალცბურგის მხარე (გერმ. Land Salzburg, Salzburger Land, ბავ. Såizburg, Såizburga Lãnd) — ფედერალური მხარე ავსტრიაში. დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია ზალცბურგი. მოსახლეობა - 515 ათასი. ზალცბურგის მუნიციპალიტეტები ქალაქის სტატუსით: ზალცბურგი (მოს. 148,521) ჰალაინი (20,022) ზაალფელდენი (16,046) სანქტ-იოჰან-იმ-პონგაუ (10,740) ბიშოფსჰოფენი (10,352) ცელლ-ამ-ზე (9,683) ზეკირხენ-ამ-ვალერზე (9,945) ნოიმარკტ-ამ-ვალერზე (5,846) ობენდორფ-ბეი-ზალცბურგ (5,600) მიტერზილი (5,443) რადშტატი (4,864) ვალს-ზიცენჰაიმის მუნიციპალიტეტს მიუხედავად 12,000 მაცხოვრებლისა არ აქვს ქალაქის სტატუსი. ის ცნობილია როგორც 'ავსტრიის უდიდესი სოფელი'. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზალცბურგის მხარე Salzburg State Tourist Board Salzburg State Government დაარქივებული 2005-07-10 საიტზე Wayback Machine. Salzburg Travel Guide with entries for all municipalities Pictures from Salzburg Tours in and around Salzburg Tours ↑ Bevölkerung am 1.1.2020 nach detaillierter Staatsangehörigkeit und Bundesland — 1829. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55572932"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a>
ბურგენლანდი

ბურგენლანდი (გერმ. Burgenland, ხორ. Gradišće, სლოვენ. Gradiščansko, უნგრ. Várvidék, Őrvidék или Felsőőrvidék, ჩეხ. Hradsko) — ავსტრიაში ყველაზე აღმოსავლეთი და ნაკლებად დასახლებული მხარე. დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია — აიზენშტადტი. მოსახლეობა — 278 ათ. კაცი (9-ე ადგილი მოსახლეობით; 2001 წლის ინფორმაციით.). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბურგენლანდი Official website Burgenland Travel Guide My pictures of Eisenstadt http://www.hrvatskicentar.at/ FH Burgenland Burgenländische Gemeinden დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Detailinformationen zu allen Burgenländischen Gemeinden Das Recht der Sozialhilfe im Burgenland დაარქივებული 2009-05-16 საიტზე Wayback Machine. Geschichte und Kultur der burgenländischen Roma ↑ Bevölkerung am 1.1.2020 nach detaillierter Staatsangehörigkeit und Bundesland — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a>
სპოდუმენი

სპოდუმენი — ლითიუმისა სა ალუმინის სილიკატი პიროქსენების ჯგუფის მინერალი. მისი ყველაზე დიდი კრისტალები აღმოჩენილია ბლეკ-ჰილსში, სამხრეთი დაკოტა, აშშ. მინერალების სია
ვოლასტონიტი

ვოლასტონიტი — სილიკატების კლასის მინერალი, კალციუმის ბუნებრივი სილიკატი (CaSiO3). შეიძლება შეიცავდეს მცირე რაოდენობით რკინას, მაგნიუმს და მანგანუმს კალციუმის შემცვლელად. მინერალების სია
შრომითი დიდების ორდენი

შრომითი დიდების ორდენი (რუს. Орден Трудовой Славы) — სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1974 წლის 18 იანვრის ბრძანებულებით დაწესებული ორდენი. შრომითი დიდების ორდენით აჯილდოებენ მრეწველობის, ტრანსპორტის, მშენებლობის მუშებს და ამ დარგების წარმოების ოსტატებს, კოლმეურნეებსა და სოფლის მეურნეობის მუშაკებს მრავალი წლის თავდადებული მაღალნაყოფიერი შრომისათვის. შრომითი დიდების ორდენი 3 ხარისხისაა: I, II და III. ორდენის უმაღლესი ხარისხია I ხარისხი. სამივე ხარისხის ორდენი მზადდება ვერცხლისაგან. შრომითი დიდების ორდენს ატარებენ მკერდის მარცხენა მხარეს, დიდების ორდენის გვერდით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 33.
ნიახური

ნიახური (ლათ. Apium) — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვან მცენარის გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. თითქმის ყველგანაა გავრცელებული. ცნობილია 20-მდე სახეობა. მოჰყავთ კულტურული ნიახური (ლათ. Apium graveolens), რომელიც ორწლოვანი (იშვიათად ერთწლოვანი) სანელებელი ბოსტნეულია. ცნობილია ნიახურის 3 სახესხვაობა: ძირხვნიანი, ყუნწიანი და ფოთლიანი. ეს უკანასკნელი ფართოდაა გავრცელებული საქართველოში. ნიახური შეიცავს ვიტამინებს, მინერალურ ნივთიერებებს, ეთერზეთებს. ნედლ და გამხმარ ნიახურს იყენებენ კულინარიაში და საკონსერვო მრეწველობაში. თესენ გვიან შემოდგომით, ზამთარში ან ადრე გაზაფხულზე. რობაქიძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 407.
ნიანგი (ჟურნალი)

„ნიანგი“ — საბჭოთა პერიოდიდან ცნობილი ქართული სატირულ-იუმორისტული ჟურნალი. ჟურნალი ალტერნატიული ვერსიები გამოდიოდა საბჭოთა კავშირისა და სოციალისტური ბანაკის უკლებლივ ყველა ქვეყანაში. 1922 წელს მოსკოვში დაარსდა სატირული ჟურნალი „კროკოდილი“ (რუს. Крокодил, ნიანგი), სახელი ეწოდა ფიოდორ დოსტოევსკის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. მალე ჟურნალის ალტერნატიული ვერსიების გამოცემა დაიწყეს საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა მოკავშირე რესპუბლიკებმა, რუსეთის სფსრ-ს რამდენიმე ავტონომიურმა რესპუბლიკამ და სოციალისტური ბანაკის თითქმის ყველა ქვეყანამ. ჟურნალის სახელწოდებად ნიანგის ადგილობრივი თარგმანს, მხოლოდ ქართულ და რუსულ ენოვანი ჟურნალი იყენებდა, დანარჩენი გამოცემების სახელწოდება ძირითადად კრაზანას ან ზღარბის ადგილობრივენოვანი თარგმანი იყო. 1923 წლის 3 ივნისიდან დაარსდა თბილისში ნიანგის სახელწოდებით და გამოდიოდა თვეში 2-ჯერ, 1924–1930 წლებში გამოდიოდა „ტარტაროზის“ სახელწოდებით როგორც გაზეთ „მუშის“ დამატება. 1931-იდან გამოდის კვლავ „ნიანგის“ სახელწოდებით. ჟურნალი მოწოდებულია ამხილოს საზოგადოებრივი ცხოვრების მანკიერი მოვლენები. ბეჭდავს სატირულ და იუმორისტულ ნაწარმოებებს, ნახატებსა და კარიკატურებს. თანამშრომლობენ ცნობილი ქართველი მწერლები, ჟურნალისტები, მხატვრები. სხვადასხვა დროს „ნიანგის“ რედაქტორებად მუშაობდნენ სილიბისტრო თოდრია, სანდრო ეული, გრიგოლ აბაშიძე, ვახტანგ ჭელიძე, ნოდარ დუმბაძე, ზურღან გემაზაშვილი, ზაურ ბოლქვაძე და სხვები. ჟურნალის დამატება — „ნიანგის ბიბლიოთეკის“ სერია ყოველწლიურად გამოსცემდა სატირულ-იუმორისტულ ნაწარმოებთა 12 კრებულს. 1981 წელს ჟურნალის ტირაჟი 150 ათასი ცალს შეადგენდა შეფერხების შემდეგ, 1990-იან წლებში ჟურნალის გამოცემა განახლდა, მაგრამ მოგვიანებით შეწყდა. 2011 წლის ივნისში მისი გამოცემა კვლავ აღდგა. ↑ http://www.tribuna.ge/index.php?option=com_content&task=view&id=1515&Itemid=79[მკვდარი ბმული] გემაზაშვილი ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 407.
ნიანგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელწოდება ნიანგი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნიანგი — ქვეწარმავალთა გვარი ნიანგები — ქვეწარმავალთა რიგი ნიანგი — ჟურნალი
ღადანა

ღადანა — ლეონტი მროველის მიხედვით, ქართლის (იბერიის) მეფის ფარსმან ქველის მეუღლე, რომელიც მეფობდა ქართლის მე-17 მეფის ფარსმანის მცირეწლოვნობის ჟამს (ვარაუდით II-III საუკუნეების მიჯნა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 581. ↑ ღადანა. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლემენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
ქუჯი

ქუჯი — კოლხეთის მეფე (ერისთავი) დაახლოებით ძვ. წ. 325-ძვ. წ. 280 წლებში. ქართლის მეფის, ფარნავაზის მოკავშირე და თანამებრძოლი. რომაელი სარდლის, აზოს წინააღმდეგ ომში ფარნავაზმა დახმარება ქუჯის სთხოვა. ეგრისის მმართველმა მისი წინადადება მიიღო და ქართლის მეფეს შეუერთდა. ფარნავაზი დედასთან და დებთან ერთად ეგრისში გადავიდა. ქუჯიმ ქართული სახელმწიფოს გაერთიანებისათვის დაწყებულ ბრძოლაში პირველობა ფარნავაზს დაუთმო: ბრძოლა ქვეყნის გაერთიანებისათვის რამდენიმე წელს გაგრძელდა და ფარნავაზის გამარჯვებით დასრულდა. ქართლის მეფემ ერისთავ ქუჯის საკუთარი და მიათხოვა ცოლად და მათი მოკავშირეობა ნათესაობითაც განამტკიცა. ფარნავაზიანების შტოს გამგრძელებელი ქართამი ქუჯის და ფარნავაზის დის შვილიშვილი ან შვილთაშვილი იყო. ქუჯი ერისთავმა ეგრისის შუაგულში ასევე ააშენა ქალაქი ციხე-გოჯი. ქუჯი ეგრისის ერისთავი
ნიიგატა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნიიგატა შეიძლება აღნიშნავდეს: ნიიგატა - ქალაქი იაპონიაში ნიიგატა - პრეფექტურა იაპონიაში
ნიკოლოზ დვალის მარტვილობა

„ნიკოლოზ დვალის მარტვილობა“ — ძველი ქართული მწერლობის ანონიმური ძეგლი; XIV საუკუნის ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელსაც მიაკვლია ნიკო მარმა იერუსალიმის ერთ ნუსხაში (ხელნაწერი №　104). „ნიკოლოზ დვალის მარტვილობა“ ეძღვნება ქრისტიანული სარწმუნოებისათვის წამებულ ბერს; წამების თარიღი — 1314 წლის 19 ოქტომბერი — ქართულ ეკლესიაში მისი ხსენების დღედ დაუდგენიათ. ნიკილოზი იყო დვალი, სოფელი წაიდან. 12 წლისა ბერად შემდგარა კლარჯეთში, შემდეგ იერუსალიმში დამკვიდრებულა. მაჰმადიანთა რჯულის გმობისა და ქრისტიანობის ქადაგებისთვის დევნიდნენ. ბოლოს ამირა დენგიზმა აწამა იგი და თავი მოჰკვეთა. თხზულება საყურადღებო ცნობებს გვაწვდის XIII—XIV საუკუნეებში აღმოსავლეთ ქვენყებში ქართველთა მდგომარეობისა და ოსების გაქრისტიანების ისტორიის შესახებ. ამ დროისათვის ოსები მჭიდროდ იყვნენ დაკავშირებული საქართველოსთან, ოსეთის ქრისტიანული მოსახლეობა ქართულ ეკლესიას ექვემდებარებოდა. შ. ონიანი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 433.
ნიკორაციხე

ნიკორაციხე — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მონაკვეთზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1001 მ. აგებულია ზედაიურული კირქვებით. გუმბათისებრი ფორმისაა. სამხრეთი კალთა უფრო ციცაბო აქვს, ვიდრე ჩრდილოეთი. სამხრეთ კალთაზე კარნიზის ფორმის გაშიშვლებული ადგილებია, მთის დანარჩენი ნაწილი შემოსილია ბალახოვანი მცენარეულობით. ნიკორაციხის ჩრდილოეთი კალთის ქვედა ნაწილში გაშენებულია აკაციის ხელოვნური ტყე. ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 435.
ნიკორაული

ნიკორაული — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარეების ძირულისა და ჩხერიმელის წყალგამყოფ გედსამანიის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1441 მ. აგებულია ბაიოსის პორფირიტული წყებებით. კალთები დამრეცია, სიმეტრიული. შემოსილია რცხილნარ-წიფლნარით. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 435.
ნიკოფსი

ნიკოფსი, ნიკოფსია (ბერძ. Nikofsis) — ისტორიული ციხე ქალაქი შავი ზღვის პირას, ქალაქ ტუაფსეს (კრასნოდარის მხარე, რუსეთი) ჩრდილო-დასავლეთით 47 კმ-ზე ნანგრევები შემორჩენილია დაახლოებით 30 მ სიმაღლის კლდეზე. პირველად მოხსენიებულია V საუკუნის ანონიმ ავტორთან. მემატიანე ფლავიუს არიანეს (II საუკუნე) ცნობით, აქ უფრო ადრეც ყოფილა ქალაქი ძვ. ლაზიკეს სახელწოდებით. VI-VIII საუკუნეებში ნიკოფში საეპისკოპოსო კათედრალი იყო. VIII საუკუნის ბოლოს ნიკოფსი ეგრის-აფხაზეთის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. XIV-XVI საუკუნეებში იტალიურ გეოგრაფიის რუკებზე აღნიშნულია „სანიას“ სახელწოდებით. XVI საუკუნიდან თანდათან გამოეთიშა საქართველოს პოლიტიკისა და კულტურის გავლენას. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში იგი უკვე ნაქალაქარია. ბერაძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 435. Куфтин Б. А., Материалы к археологии Колхиды, т. 1, Тб., 1949.
ნილოსი (XV საუკუნე)

ნილოსი — ქართველი საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე XV საუკუნის მიწურულში. ქართლის მეფის კონსტანტინე II-ის კარის მოძღვარი. დაახლოებით 1492 წელს მეფემ პოლიტიკური მიზნით ეგვიპტის სულთანთან გაგზავნა, შემდეგ, დაახლოებით 1493-1495 წლებში — დასავლეთ ევროპაში. ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ., 4, თბ., 1967; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 436. ნილოსი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი

ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი (ინგლ. Philip Seymour Hoffman; დ. 23 ივლისი, 1967, ფეირპორტი — გ. 2 თებერვალი, 2014, ნიუ-იორკი) — კინოსა და თეატრის ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი. 2006 წელს ოსკარის პრემიის ლაურეატი გახდა მთავარი როლისთვის ფილმში „კაპოტე“. მიიჩნევა მისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო ამერიკელ მსახიობად. ჰოფმანის დედა მერილინ ო'კონორი ადვოკატი და სამოქალაქო უფლებათა აქტივისტი, ხოლო მამა გორდონ ჰოფმანი — კომპანია ქსეროქსის ერთ-ერთი აღმასრულებელი დირექტორი იყო. ჰყავს ორი და, ჯილი და ემილი, და ძმა, გორდონ ჰოფმანი. მამა წარმოშობით გერმანელი პროტესტანტია, დედა კი — კათოლიკე. მშობლებს ჰოფმანი რომელიმე რელიგიური ტრადიცით არ აღუზრდიათ. ჰოფმანი ცხრა წლის იყო, როდესაც მისი მშობლები გაიყარნენ. ჰოფმანი 1984 წელს ნიუ-იორკის შტატის ხელოვნების საზაფხულო სკოლის თეატრალურ კურსებს დაესწრო. ხოლო დრამატურგიაში ბაკალავრის ხარისხი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში მიიღო 1989 წელს. მისი კარიერა ძირითადად დამოუკიდებელ კინოფილმებში ეპიზოდური როლებით შეიქმნა. მთავარ როლს ის მხოლოდ 2003 წელს იღებს ფილმში „შეპყრობილი“. ჰოფმანის ყველაზე მნიშვნელოვანი და წარმატებული როლი იყო 2005 წლის ფილმში „კაპოტე“, რისთვისაც მან დაიმსახურა ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. 2014 წლის 2 თებერვალს მსახიობი ნიუ-იორკში, საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს. პოლიციის თანახმად, ჰოფმანი ნარკოტიკების გადაჭარბებული დოზის მიღების გამო გარდაიცვალა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Weber, Bruce; Goodman, J. David (February 2, 2014). „Philip Seymour Hoffman, Actor, Dies at 46“. The New York Times. ↑ „Philip Seymour Hoffman Dead: Actor Dies At 46 In New York Apartment“. „The Huffington Post“. 2 თებერვალი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ „Philip Seymour Hoffman, Actor, Dies at 46“. „ნიუ-იორკ ტაიმზი“. 2 თებერვალი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ვოლხოვი

ვოლხოვი (რუს. Во́лхов) — მდინარე რუსეთის ევროპული ნაწილის ჩრდილო-დასავლეთში, ნოვგოროდისა და ლენინგრადის ოლქებში; ერთადერთი მდინარე, რომელიც ილმენის ტბიდან გამოედინება. ვოლხოვი მიედინება ილმენისწინა დაბლობზე და ჩაედინება ლადოგის ტბაში. სიგრძე 224 კმ, აუზის ფართობი — 80,2 ათ. კმ². წყლის საშუალო ხარჯი 593 მ³/წმ (ზოგიერთი მონაცემებით 586 მ³/წმ). იყინება ნოემბრის ბოლოდან აპრილის დასაწყისამდე. გამოიყენება სანაოსნოდ. მდინარეზე აგებულია ვოლხოვის ჰესი. ლეგენდის თანახმად, მდინარეს სკვითების მთავარი სლოვენის უფროსი ვაჟის - ვოლხოვის - სახელი დაერქვა. ვოლხოვზე მდებარეობს შემდეგი ქალაქები (დინების მიხედვით): დიდი ნოვგოროდი, კირიში, ვოლხოვი, სტარაია-ლადოგა, ნოვაია-ლადოგა. ვოლხოვი[მკვდარი ბმული] — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია ვოლხოვი თანამედროვე გეოგრაფიულ სახელთა ლექსიკონში დაარქივებული 2008-10-02 საიტზე Wayback Machine.