12 ოქტომბერი

12 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 285-ე დღე (ნაკიან წლებში – 286-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 80 დღე. ძვ. წ. 539 : სპარსეთის მეფე კიროს დიდის არმია ბაბილონს იღებს. 1216 : მეფე ჯონმა სამეფო გვირგვინის ალმასები დაკარგა, სავარაუდოდ სატონის ხიდთან. 1492 : ქრისტეფორე კოლუმბი კარიბებს აღწევს. მისი ვარაუდით აღმოსავლეთ აზიაში ჩავიდა. 1775 : აშშ-ის ფლოტი დაარსდა. 1810 : პირველი ოქტობერფესტი — ბავარიის არისტოკრატია მიუნხენის მოქალაქეებს იწვევს უფლისწული ლუდვიგ ბავარიელისა და პრინცესა ტერეზე ფონ სახსენ-ჰილდბურგჰაუზენის ქორწინების აღსანიშნავად. 1822 : ბრაზილია დამოუკიდებელი გახდა პორტუგალიისაგან. 1823 : შოტლანდიელი ჩარლზ მაკინტოში პირველ საფირმო ლაბადას ყიდის. 1850 : პირველი ქალთა სამედიცინო კოლეჯი გაიხსნა, პენსილვანიაში. 1901 : პრეზიდენტი თეოდორ რუზველტი „აღმსრულებელ სახლს“ ოფიციალურად არქმევს „თეთრ სახლს“. 1931 : რიო-დე-ჟანეიროში საზეიმოდ გაიხსნა ქრისტეს ქანდაკება. 1960 : ცივი ომი — ნიკიტა ხრუშჩოვი საკუთარ ფეხსაცმელს გაეროს გენერალური ასამბლეის შეხვედრაზე გამომსვლელთა მაგიდაზე ურტყამს საბჭოთა კავშირის კოლონიალური პოლიტიკის კრიტიკის გამო. 1964 : საბჭოთა კავშირი დედამიწის ორბიტაზე ვოსხოდ 1-ს უშვებს, რომელიც პირველი კოსმოსური ხომალდი იყო რამდენიმე ადამიანით ბორტზე და პირველი გაფრენა კოსმოსური სკაფანდრების გარეშე. 1968 : ქ. მეხიკოში გაიხსნა მე-19 ოლიმპიური თამაშები. 1968 : ეკვატორული გვინეა დამოუკიდებელი გახდა ესპანეთისაგან. 1970 : ვიეტნამის ომი — აშშ-ის პრეზიდენტი რიჩარდ ნიქსონი ვიეტნამიდან 40 000 ჯარისკაცის გამოყვანის დაწყების შესახებ აცხადებს. 1984 : სასტუმრო ბრაიტონში მარგარეტ ტეტჩერი ირლანდიის არმიის მიერ განხორციელებულ ტერაქტს გადაურჩა. 1991 : ასკარ აკაევი ყირგიზეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1999 : პერვეზ მუშარაფი უსისხლო გადატრიალებით პაკისტანში ძალაუფლებას იღებს. 1999 : დედამიწის მოსახლეობამ 6 მილიარდს მიაღწია. 2002 : ინდონეზიაში, კუნძულ ბალიზე ტერორისტული აქტით 202 ადამიანი დაიღუპა და 300-ზე მეტი დაშავდა. 2006 : ედმუნდ ფელპსი 2006 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ეკონომიკის დარგში. თურქი მწერალი ორჰან ფამუქი 2006 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ლიტერატურის დარგში. ბანგლადეშის ბანკირი და ეკონომისტი მუჰამედ იუნუსი და გრამინ ბანკი ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატები ხდებიან. 2007 : კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ექსპერტთა ჯგუფი და ალბერტ გორი ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატები გახდნენ. 2009 : რუსეთის მმართველმა პარტიამ „ერთიანი რუსეთი“ ქვეყნის ადგილობრივ არჩევნებში გაიმარჯვა და სადეპუტატო მანდატების 80% მოიპოვა. ელინორ ოსტრომი და ოლივერ უილიამსონი ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ ეკონომიკის მართვის ანალიზში გაწეული ღვაწლისთვის. 2012 : ევროკავშირს ნობელის მშვიდობის პრემია მიენიჭა „ევროპაში მშვიდობის განმტკიცებისა და შერიგების, დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებებისათვის“ 2014 : ევო მორალესი მესამე ვადით ბოლივიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1008 : გო-იჩიჯო — იაპონიის იმპერატორი 1537 : ედუარდ VI — ინგლისის მეფე (გ.1553) 1558 : მაქსიმილიან III — ავსტრიის ჰერცოგი 1715 : პეტრე II — რუსეთის მეფე 1796 : მურავიოვი, მიხაილ — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე 1798 : პედრუ I — ბრაზილიის იმპერატორი 1865 : ჰარდენი, ართურ — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი (გ.1940) 1866 : მაკდონალდი, რამსეი — ინგლისის პრემიერ-მინისტრი 1896 : მონტალე, ევგენიო — იტალიელი პოეტი 1935 : პავაროტი, ლუჩიანო — იტალიელი მომღერალი 1981 : ენგინ აქიურექი — თურქი მსახიობი 632 : ედვინ დეირელი — ნორტუმბრიის და ბრეტვალდას მეფე 638 : ჰონორიუს I — რომის პაპი 642 : იოანე IV — რომის პაპი 1320 : მიხეილ IX პალეოლოგუსი — ბიზანტიის თანაიმპერატორი 1576 : მაქსიმილიან II — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1694 : მაცუო ბასიო — იაპონელი პოეტი. 1730 : ფრედერიკ IV — დანიის მეფე 1912 : ოტო კრიუმელი — გერმანელი გეოგრაფი 1924 : ფრანსი, ანატოლ — ფრანგი მწერალი (დ.1844) 1960 : ასანუმა ინეძირო — იაპონიის სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწე. 1965 : მიულერი, პაულ ჰერმან — შვეიცარელი ქიმიკოსი 1991 : სტრუგაცკი, არკადი — რუსი ნოველისტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ონოფრე გარეჯელი კვირიაკე განდეგილი დადა, გავედაი და კაზდოია თეოფანე მოწყალე აგრეთვე: მალავი : დედის დღე სხვა თვეები: