laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფატუ ბენსუდა

ფატუ ბენსუდა (ინგლ. Fatou Bensouda; დ. 31 იანვარი, 1961, ბანჯული, გამბია) — გამბიელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორი. 1986 წელს დაამთავრა ობაფემი ავოლოვოს სახელობის უნივერსიტეტი ნიგერიაში და მიიღო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი. ასევე სწავლობდა ნიგერიის სამართლის სკოლაში. 1991 წელს მიიღო სამართლის მაგისტრის ხარისხი მალტის საერთაშორისო საზღვაო სამართლის ინსტიტუტში. 1980-1997 წლებში მუშაობდა გამბიის სასამართლოში ადვოკატად. 1997-1998 წლებში გამბიის გენერალური სოლისიტორია, ხოლო 1998-2000 წლებში გამბიის გენერალური პროკურორი და იუსტიციის მინისტრი. ფატუ ბენსუდას საერთაშორისო კარიერა დაიწყო რუანდის საკითხებში საერთაშორისო ტრიბუნალის დროს 2002 წელს. თავდაპირველად მუშაობდა კონსულტანტად იურიდიულ საკითხებში, შემდეგ ადვოკატად. 2004 წლის 8 აგვისტოს აირჩიეს საერთაშორისო სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს გენერალური პროკურორის მოადგილედ. 2012 წელს ლუის მორენო ოკამპოს გადადგომის შემდეგ კი დაიკავა გენერალური პროკურორის თანამდებობა. ფატუ ბენსუდას ბიოგრაფია დაარქივებული 2013-05-01 საიტზე WebCiteCategory:სტატიები Webarchive-ის ციტირების ბმულების თარგებით (რუსული) Mrs. Fatou Bensouda, ICC Prosecutor დაარქივებული 2013-06-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Международный уголовный суд получил нового прокурора. Судебно-юридическая газета (2012-06-25). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-01. ციტირების თარიღი: 2013-04-26. ↑ Выборы заместителя Прокурора Международного уголовного суда. ICC/ASP/3/8 გვ. — С. 6-8 (6-10 сентября 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-01. ციტირების თარიღი: 2013-04-26. ↑ 3.0 3.1 Mrs. Fatou Bensouda, ICC Prosecutor. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-01. ციტირების თარიღი: 2013-04-26. ↑ «Fatou Bensouda in Line to Become Next International Criminal Court Prosecutor», Coalition for the International Criminal Court. Пресс-релиз (2011-12-12). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-01. ციტირების თარიღი: 2013-04-26. ↑ Gambia's Fatou Bensouda sworn in as ICC prosecutor. BBC News (2012-06-15). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-01. ციტირების თარიღი: 2013-04-26. ↑ Новым прокурором МУС станет представительница Гамбии. «Российская газета» — www.rg.ru (2011-21-02). ციტირების თარიღი: 2013-04-26.
თუმანიანის პარკი

თუმანიანის პარკი (სომხ. Թումանյան Այգի) — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს აჯაპნიაკის რაიონში, ჰალაბიანის ქუჩაზე მდინარე რაზდანის ხეობაში, რაზდანის დიდ ხიდსა და თუმოს ტექნოლოგიათა შესაქმნელ ცენტრს შორის. პარკი 1970 წელს გაიხსნა. მას 7 ჰექტრის ფართობი უკავია მდინარე რაზდანის მარჯვენა სანაპიროზე. მას სახელი ცნობილი სომეხი მწერლისა და პოეტის, ჰოვანეს თუმანიანის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად ეწოდა. 1973 წელს პარკში თუმანიანის ოპერა ანუშის ორი მთავარი პერსონაჟის ანუშისა და საროს ქანდაკებები აღიმართა. 1986 წელს პარკში თუმანიანის კიდევ ერთი პერსონაჟის, ლორეცი საქოს ძეგლი გაიხსნა. პარკის ხედი ბავშვების სათამაშო მოედანი ანუში და სარო ლორეცი საქო ↑ Parks in Yerevan
ბოლორკონი

ბოლორკონი (სომხ. Բոլորկոն) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, მდინარე ტაშირის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ მედოვკიდან ჩრდილოეთით 1,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1735 მეტრია და წარმოადგენს ლოქის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ლოქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ბოლორკონდი

ბოლორკონდი (სომხ. Բոլորկոնդ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ ოძუნიდან აღმოსავლეთით 4,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1967 მეტრია და წარმოადგენს გუგარაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გუგარაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ბოვაქარი

ბოვაქარი (სომხ. Բովաքար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3016 მეტრია და წარმოადგენს ჰალაბის ქედის ნაწილს. აგებულია ეოცენური ასაკის მაგმური ქანებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ჰალაბის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ბოვნოცი

ბოვნოცი (სომხ. Բովնոց լեռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ აკუნქიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2481 მეტრია და წარმოადგენს ვარდენისის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვარდენისის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გაბური

გაბური (სომხ. Գաբուռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, მდინარე ვოროტანის ხეობაში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3053 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გაზანალერი

გაზანალერი (აზერ. Qazangöldağ, სომხ. Գազանալեռ) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკისა და სიუნიქის პროვინციაში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3829 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. აზერბაიჯანის მთები სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გამარჯვების პარკი (ერევანი)

გამარჯვების პარკი (სომხ. «Հաղթանակ» զբոսայգի) — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს კანაკერ-ზეითუნის რაიონში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გამარჯვების პარკი (ერევანი) ↑ Victory Park - Armenian Travel Bureau. ციტირების თარიღი: 19 August 2015 ↑ Parks and groves of Yerevan city - MyYerevan.am Portal. ციტირების თარიღი: 19 August 2015
კანტონი 10

კანტონი 10 (ხორ. Županija 10; ბოსნ. Kanton 10; სერბ. Кантон 10) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი. ადგილობრივ დონეზე კანტონს უწოდებენ ჰერცეგბოსნიას (ხორ. Hercegbosanska županija), მაგრამ ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით აღნიშნული სახელწოდება არაკონსტიტუციურია, რადგან სახელწოდება შეიცავდა ბოსნიის ომის პერიოდში არსებული ხორვატული სახელმწიფოს, ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკის სახელწოდებას. კანტონს ასევე უწოდებენ დასავლეთ ბოსნიის კანტონს (ბოსნ. Zapadnobosanski kanton) მდებარეობის გამო და ლივნოს კანტონს (ბოსნ. Livanjski kanton) ადმინისტრაციული ცენტრის გამო. კანტონი მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ლივნო. კანტონი შედგება 6 თემისაგან. 2003 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 79 %-ს შეადგენდნენ ხორვატები, 12,4 %-ს - სერბები, ხოლო 8,2 % - ბოსნიელები. კანტონის ტურისტული საიტი დაარქივებული 2007-07-16 საიტზე Wayback Machine. (ხორვატული) ↑ Vlada Hercegbosanske županije თარგი:Ref-hr ↑ Ustavni sud Federacije Bosne i Hercegovine: U-11/97 დაარქივებული 2008-04-19 საიტზე Wayback Machine. თარგი:Ref-bs
ბუენოს-აირესის პარკი

ბუენოს-აირესის პარკი (სომხ. Բուենոս Այրեսի այգի) — საზოგადოებრივი პარკი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს აჯაპნიაკის რაიონში, ჰალაბიან-მარგარიანის ქუჩების კვეთასთან, სომხეთის რესპუბლიკური სამედიცინო ცენტრის მახლობლად, მდინარე რაზდანის მარცხენა ნაპირზე. სომხეთის რესპუბლიკური სამედიცინო ცენტრის მახლობლად მდებარე მიტოვებულ პარკს 2012 წელს რეაბილიტაცია ჩაუტარდა და ბუენოს-აირესის სახელი ეწოდა, რომელიც ერევანთან 2000 წლიდანაა დაძმობილებული. დაახლოებით 2 ჰექტარი ფართობის მქონე პარკი ოფიციალურად 2012 წლის 30 ოქტომბერს გაიხსნა. პარკის ტერიტორიის 3 000 მ² წყლითაა დაფარული, მას, ასევე, აქვს ნახევარწრიული ფორმის ცენტრალური აუზი შადრევნებით. პარკი, ასევე, უზრუნველყოფს მცირე სივრცის გარე სპორტულ ღონისძიებებს. ↑ New park at Ajapnyak to be named after Buenos Aires ↑ Parks in Yerevan
ნიტრა

ნიტრა (უნგრ. Nyitra, გერმ. Neutra) — ქალაქი სლოვაკეთში, ნიტრის მხარისა და ნიტრის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ნიტრის ნაპირებზე, 84 800 მცხოვრებით მეხუთე ყველაზე დიდი ქალაქია სლოვაკეთში. ქალაქი იყო ნიტრის სათავადოს ცენტრი, რომელიც პრიბინას მმართველობისას შეუერთდა დიდ მორავიას. მოგვიანებით ნიტრის ციხესიმაგრის აშენების შემდეგ იგი გახდა მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული ცენტრი. ნიტრა მთელი რეგიონის ცენტრია, სადაც ბევრი მნიშვნელოვანი დაწესებულებაა: სლოვაკეთის აგრარული უნივერსიტეტი, კონსტანტინე ფილოსოფოსის უნივერსიტეტი, ანდრეი ბაგარის თეატრი, სლოვაკეთის აგრარული მუზეუმი, სხვადასხვა კვლევითი ინსტიტუტები და საგამოფენო არეალი „აგროკომპლექსი“. ძვ. წ. VIII–V საუკუნეებში) ნიტრის ადგილზე დიდი დასახლება იყო. VII–VIII საუკუნეებში სლავების მოსვლის შემდეგ სლოვაკეთის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი გახდა. IX საუკუნეში იყო ნიტრის სამთავროს ცენტრი. მადიარების თავდასხმების შემდეგ, X საუკუნის დამდეგს, საუფლისწულო სამთავრო გახდა. XIII საუკუნიდან ნიტრის ეპარქიას ეკუთვნოდა. STEINHÜBEL, Ján. Nitrianske kniežatstvo : počiatky stredovekého Slovenska : rozprávanie o dejinách nášho územia a okolitých krajín od sťahovania národov do začiatku 12.storočia. Bratislava : Veda, 2004. 576 s. ISBN 80-224-0812-3. (slovensky) ABC kulturních památek Československa. Praha : Panorama, 1985. (Pyramida) Kapitola Nitra, s. 326–328. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნიტრა ქალაქის ისტორიული ფოტოები დაარქივებული 2007-01-24 საიტზე Wayback Machine. ქალაქის ოფიციალური ვებგვერდი ნიტრის ტრანსპორტი www.imhd.sk პორტალი ნიტრას შესახებ, აღმშენებლობა, ფოტოები, ფორუმი ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 444.
სოსონო

სოსონო (კორ. 召西奴; გ. ძვ. წ. 6) — კოგურიოს სამეფოს დამაარსებლის ჟუმონგის მეორე ცოლი. კოგურიოს დედოფალი. უფლისწულების ბირიუსა და ონჯოს დედა. სოსონო იყო მთავარი ფიგურა კოგურიოს და პექჩეს სამეფოების დაარსების საქმეში. ისტორიული წყაროს სამგუკ-საგის მიხედვით სოსონო იყო იმ პერიოდში მდიდარი და გავლენიანი ფიგურის იონ თა-ბალის ქალიშვილი. ზოგიერთი სხვა წყაროს მიხედვით ჟუმონგი იყო სოსონოს მეორე ქმარი და მისი პირველი ქმრის სახელია ვუთე. ჟუმონგის გარდაცვალების შემდეგ კოგურიოს სამეფოს მეფე ხდება მისი შვილი იურიმენ-ვანი, რომელიც დედასთან ერთად ბრუნდება კოგურიოში, ხოლო სოსონო და მისი ორი ვაჟი გარბიან ნახევარკუნძულის სამხრეთით და აარსებენ ახალ სახელმწიფოს — პექჩეს. სოსონო გარდაიცვალა ძვ. წ. 6 წელს 61 წლის ასაკში, მას შემდეგ რაც მისი მეორე შვილი ონჯო გახდა პექჩეს მეფე. ↑ Encyclopedia of Korean Culture (კორეული) ↑ Doosan Encyclopedia Online[მკვდარი ბმული] (კორეული)
ჰაჯი ბექთაშ ველი

ჰაჯი ბექთაშ ველი ან ჰაჯი ბაქთაშ ვალი — ალევი მაჰმადიანი მისტიკოსი, სეიდი, ჰუმანისტი და ფილოსოფოსი ნიშაბურიდან, ხორასანდან, რომელიც ცხოვრობდა და ასწავლიდა დაახლოებით 1209-1271 წლებში ანატოლიაში. ალევისა და ბექთაშის მოძღვრების მიმდევართათვის, ჰაჯი ბექთაშ ველი ალი იბნ აბუ ტალიბის გზის გამგრძელებელია. იგი ცნობილი იყო როგორც "გულთა სულთანი" და "დერვიშთა დერვიში". დიდად არ არის ცნობილი მის შესახებ, მისი წარმოშობა მოცულია საიდუმლო ფაქტებით და ბევრი რამ მის ბიოგრაფიაში ეფუძნება ლეგენდებს. მიჩნეულია რომ იგი თურქული ან ირანული წარმოშობის იყო და მისი წინაპრები მონღოლთა დაპყრობების გამო გადმოსახლდნენ ირანიდან ანატოლიაში. Balcıoğlu, Tahir Harimi, Mezhep cereyanları – Hacı Bektâş 36 bin halife yetiştirdi, Sayfa 184, Ahmed Said tab’ı, Hilmi Ziya neşriyâtı, 1940. Аверьянов Ю. А. Хаджи Бекташ Вели и суфийское братство бекташийа. — М.: Марджани, 2011. — 664 с. — (Bibliotheca Islamica). — 500 экз. — ISBN 978-5-903715-36-7.
რობერტ ადამია

რობერტ შალვას ძე ადამია (დ. 6 აპრილი, 1933 — გ. 2011, თბილისი) — ქართველი მექანიკოსი და მანქანათმშენებელი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1970). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1983), აკადემიკოსი (1993). 1951 წელს ოქროს მედლით დაამთავრა თბილისის ვაჟთა 8-ე საშუალო სკოლა. 1956 წელს წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი. 1959-1962 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში მოსკოვის მეტალურგიული მანქანათმშენებლობის ინსტიტუტში, რომელიც დაასრულა დისერტაციის დაცვით. 1963 წლიდან იგი სამუშაოდ დაბრუნდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1971-1983 წლებში ხელმძღვანელობდა „ლითონთა წნევით დამუშავების“ კათედრას საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1983 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა ქუთაისის სამეცნიერო ცენტრს. 1998-2007 წლებში იგი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის რ. დვალის სახელობის მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტის დირექტორი. მისი სამეცნიერო ნაშრომები სხვადასხვა სფეროს განეკუთვნებოდა, რომლებსაც კავშირი ჰქონდა გამოყენებითი მექანიკის პრობლემებთან. იგი 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი იყო, მათ შორის 30-ზე მეტი გამოგონებისა და 12 მონოგრაფიისა, რომელთა ნაწილი აშშ-ში, გერმანიაში, ინგლისში, ესპანეთში, რუსეთში, უკრაინაში, რუმინეთსა და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში გამოიცა. მისი მონოგრაფია „მანქანათა დინამიკა“ გასული საუკუნის ბოლო ათწლეულების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნაშრომად აღიარეს მანქანათმშენებლობისა და მანქანათმცოდნეობის დარგში. უკანასკნელი მონოგრაფია კი „სამანქანო სისტემების დინამიკური პროცესების ოპტიმიზაცია“ 2011 წელს გამოაქვეყნა, ისიც ფუძემდებლური სამეცნიერო ნაშრომია. მინიჭებული ჰქონდა გ. ნიკოლაძისა (1994) და საქართველოს სახელმწიფო პრემიები (2000). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998). რობერტ ადამია იყო ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. დიდია მისი როლი როგორც პედაგოგის, აღმზრდელის, სამეცნიერო კონსულტანტის ახალგაზრდების მეცნიერებად ჩამოყალიბების საქმეში. რობერტ ადამიას ხელმძღვანელობითა და კონსულტაციით 20-ზე მეტმა პიროვნებამ დაიცვა სადოქტორო, ხოლო რამდენიმე ათეულმა საკანდიდატო დისერტაციები. რობერტ ადამია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ხსოვნა: აკადემიკოსი რობერტ ადამია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
კოგურიო

კოგურიო (კორ. 고구려?, 高句麗?) — კორეელების ერთ-ერთი ტომთა გაერთიანების და მოგვიანებით კორეის სამი სამეფოდან ერთ-ერთის სახელწოდება. კოგურიოს ხალხს I საუკუნის დასაწყისში ეჭირა მდინარე იალუს შუა დინება, ამჟამად, აღნიშნულ მდინარეზე გადის ჩინეთისა და ჩრდილოეთ კორეის საზღვარი. კოგურიოს შესახებ პირველად მოგვითხრობს III საუკუნის ჩინური ისტორიული წყარო. კოჩოსონის ომის შემდეგ კოგურიოელები შევიდნენ სიუანტუს ოლქის შემადგენლობაში. ტომთა გაერთიანება — კოგურიომ ხანის დინასტიისაგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა ძვ. წ. 37 წელს. III საუკუნეში დაამარცხა ვეის სამეფომ, თუმცა მოგვიანებით განვითარების ზენიტს მიაღწია. თანამედროვე სახელწოდება „კორეა“ მომდინარეობს შუა საუკუნეების სახელმწიფო კორიოსაგან, რომელიც თავის მხრივ წარმოადგენს კოგურიოს შემოკლებულ ვარიანტს. კოგურიოს სამეფოს დედაქალაქი იყო ჩოლბონი, კუნე, ხოლო V საუკუნიდან — ფხენიანი. სახელმწიფო არსებობდა 668 წლამდე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კოგურიო (ინგლისური) Encyclopaedia Britannica (ინგლისური) Encarta( დაარქივებული 2009-04-02 საიტზე Wayback Machine. 2009-10-31) (ინგლისური) Columbia Encyclopedia (კორეული) Information about the ancient kingdom დაარქივებული 2023-06-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Goguryeo of Korea დაარქივებული 2008-09-19 საიტზე Wayback Machine.
გაილასარი

გაილასარი (სომხ. Գայլասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, მდინარე ვოღჯის ნაპირზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2669 მეტრია და წარმოადგენს მეღრის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები მეღრის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
შიო II

შიო — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1435-1438 და 1440-1447 წლებში. საქართველოს მეფის ალექსანდრე I დიდის ერთგული თანამოაზრე. შიო მონაწილეობდა თემურლენგის შემოსევათა შედეგად გაპარტახებული ქვეყნის აღდგენით სამუშაოებში. მცხეთის სვეტიცხოვლის შემცირებული მიწისმფლობელობის გაზრდის მიზნით შიომ სამეფო ხელისუფლებისაგან შეწირულებად მიიღო მრავალი სოფელი და ციხე არმაზი მისი ეკლესიითურთ. მოხსნიებულია: 1440 წლის სიგელ (რკჱ)-ში; წმინდა დოდოს მონასტრის წინამძღვრის კათოლიკოს შიოსადმი წერილში; 1438 წლის ალექსანდრე მეფის კათოლიკოს შიოსადმი სიგელში. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ბ. ლომინაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 6. მეტრეველი, როინ. (რედ.), საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, თბ.: „ნეკერი“, 2000.
გაილეძორი (მთა)

გაილეძორი (სომხ. Գայլեձոր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, მდინარე ეღეგისის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ ეღეგისიდან სამხრეთით 2,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2762 მეტრია და წარმოადგენს თექსარის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები თექსარის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
განძაკი (მთა)

განძაკი (სომხ. Գանձակ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, სოფელ მოზროვიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2374 მეტრია და განლაგებულია ვაიქის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობზე. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ვაიქის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გარნასარი (მწვერვალი)

გარნასარი (სომხ. Գառնասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში. მწვერვალი წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები არაგაწი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გარდმანი (მთა)

გარდმანი (სომხ. Գարդման լեռ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, მდინარე აღსთაფის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ ტეღუტიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1347 მეტრია და წარმოადგენს კაიენის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები კაიენის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გეღაროტი (მწვერვალი)

გეღაროტი (სომხ. Գեղարոտ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში. მწვერვალი წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები არაგაწი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
მოსკოვი (კინოთეატრი)

კინოთეატრი მოსკოვი (სომხ. Մոսկվա կինոթատրոն) — სომხეთის დედაქალაქ ერევნის უდიდესი კინოთეატრი. მდებარეობს შარლ აზნავურის მოედანზე, აბოვიანის ქუჩაზე. იგი აგებულია პეტრე-პავლეს ეკლესიის ადგილას, რომელიც 1930-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია. 2010 წელს გამოითქვა აზრი კინოთეატრის დანგრევისა და მის ადგილას ტაძრის ხელახლა აშენების შესახებ. კინოთეატრი მონაწილეობს „ოქროს გარგრის“ საერთაშორისო კინოფესტივალში, რომელიც ერევანში 2004 წლიდან ყოველწლიურად იმართება. 2001 წელს კინოთეატრის წინ მდებარე მოედანს სომხეთის დამოუკიდებლობის 10 წლისთავის აღნიშვნის ფარგლებში შარლ აზნავურის სახელი ეწოდა. ↑ Wiki Loves Monuments monuments database — 2017. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28563569"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4580425"></a> ↑ 2.0 2.1 Grigoryan, Marianna. (24 March 2010) Armenia: Yerevan Architectural Debate Pits Church against Preservationists. Eurasianet. The Open Society Institute. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 დეკემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 4 April 2012. ↑ Ionesyan, Karine. (14 July 2010) Golden Apricot: Int’l film festival picking up pace in Yerevan. ArmeniaNow. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 ივნისი 2011. ციტირების თარიღი: 4 April 2012. ↑ Armenians name square in Yerevan after famous French singer. Noyan Tapan news agency (24 September 2001). ციტირების თარიღი: 4 April 2012.
ვაღარშაკ არუთინიანი

ვაღარშაკ არუთინიანი (სომხ. Վաղարշակ Հարությունյան დ. 28 აპრილი, 1956) — სომხეთის თავდაცვის მინისტრი 1999 წლის 11 ივნისიდან 2000 წლის 20 მაისამდე. ვაღარშაკ არუთინიანი დაიბადა 1956 წლის 28 აპრილს, ახალქალაქში, საქართველოს სსრ. 1978 წელს, მან დაამთავრა კასპიის უმაღლესი სასწავლებელი. 1978–1989 წლებში, იგი იბრძოდა ავღანეთის ომში. 1991–1992 წლებში, ყარაბაღის ომის პერიოდში, არუთინიანი სომხეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე იყო. 1992 წელს, იგი დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი სარდლობის შტაბის უფროსის მოადგილე გახდა. 1994 წელს, არუთინიანი არჩეულ იქნა სომხეთის შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლად დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში. 1999 წელს, ვაზგენ სარქისიანის არჩევნების შედეგად პრემიერ-მინისტრად გამოცხადების შემდეგ, იგი დაბრუნდა სომხეთში და გახდა სომხეთის თავდაცვის მინისტრი. ეს თანამდებობა მან 2000 წლის 20 მაისს დატოვა. 2002 წლის 23 ივლისს, არუთინიანი შეუერთდა ოპოზიციურ პარტიას - „რესპუბლიკა“-ს, ვაზგენ სარქისიანის ძმის, არამ სარქისიანის ლიდერობით. Interview (რუსული) «У США и Турции интерес один – максимальное вытеснение России из региона» დაარქივებული 2010-03-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ „President Prime Minister Introduce New Ministers“.
გენუტი

გენუტი (სომხ. Գենուտ) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციისა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპიბლიკის საზღვარზე, სოფელ ზანგაკატუნიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2066 მეტრია და წარმოადგენს გუგარაცის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გუგარაცის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გერეტი

გერეტი (სომხ. Գերետ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქისა და ტავუშის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ აიგუტიდან აღმოსავლეთით 12 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2286 მეტრია და წარმოადგენს მურგუზის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები მურგუზის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გლხატუნი (მწვერვალი)

გლხატუნი (სომხ. Գլխատուն) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ სალვარდიდან ჩრდილო-დასავლეთით 6 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2582 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ზანგეზურის ქედი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
გლუხ-ძაგეძორი

გლუხ-ძაგეძორი (სომხ. Գլուխ Ձագեձորի) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ აკნერიდან ჩრდილო-დასავლეთით 7 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3233 მეტრია და წარმოადგენს ყარაბაღის მთიანეთის ნაწილს. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ყარაბაღის მთიანეთი ↑ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
ემსის უკაზი

ემსის უკაზი (რუს.: Эмский указ; უკრ.: Емський указ) — რუსეთის ცარი ალექსანდრე II-ის საიდუმლო განკარგულება გამოცემული 1876 წელს, რომლითაც ის უკრაინული ენის (ე.წ. მცირე რუსული დიალექტი) გამოყენებას კრძალავდა ბეჭდვაში, ძველი დოკუმენტების გადაბეჭდვის გამონაკლისით. უკაზით ასევე აიკრძალა უკრაინული პუბლიკაციების იმპორტი და უკრაინულად სპექტაკლების დადგმა ან ლექციების წაკითხვა. უკაზს სახელი გერმანიის ქალაქ ბად ემსის დაერქვა, სადაც მას მეფემ ხელი მოაწერა.
არუთიუნ ალპაირი

არუთიუნ ალპაირი (სომხ. Յարութիւն Ալբիար) — სომეხი ჟურნალისტი და იუმორისტი. ის იყენებდა ორ ფსევდონიმს, ქრიზანთემასა და რადამესს. ალპაირმა განათლება კონსტანტინოპოლში მიიღო. ცხოვრობდა იტალიაში, საფრანგეთსა და ეგვიპტეში, სადაც არედაქტირებდა გაზეთ „პაროსს“. ასევე წერდა სატირულ ნოველებს და ავტორია წიგნისა „ფანტაზია“ („Fantazio“, 1913 წელი), სადაც გამოქვეყნებულია მისი ნაშრომები. მისი ნაწარმოებების უმეტესი ნაწილი გაზეთებში იბეჭდებოდა. ↑ Teotig Teotores, Lapcinchiyan (1907). Ամէնուն Տարեցոյցը. Everyone's Yearbook. (Armenian). Constantinople: V. &. H. Der Nersesian Publishers.  ↑ Harutyun Alpiar Armenian. Anunner.com. ციტირების თარიღი: 22 September 2012.
ოქროს კბილი

ოქროს კბილი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. მიხეილ ჯავახიშვილის სააზროვნო სივრცეში ხშირად იჭრებიან უფერულ-უღიმღამო ცხოვრებიდან ამოზრდილი ადამიანები, რომლებიც, მხოლოდ და მხოლოდ, პიროვნული სატკივარის გათავისების წყალობით ხდებიან სახიერნი. ასეთი, ერთი შეხედვით, ერთფეროვანი ცხოვრებით ცხოვრობდა მიხეილ ჯავახიშვილის ოქროს კბილის პერსონაჟიც თომა შადიშვილი. ეს საკუთარი ვნებათაღელვის ჩაცხრომის მსურველი ახალგაზრდა კაცი, ყველასგან და ყველაფრისგან გამიჯნული, თავისდა უნებურად, სიყვარულის ცხელ მორევში აღმოჩნდება ჩაძირული. „ოქროს კბილის“ მთავარი პერსონაჟი თომა შადიშვილია, რომელიც დედამისთან ერთად ცხოვრობს ქირით თბილისში და მოლარედ მუშაობს. ბავშვობის ტრავმისა და სირცხვილის გამო ის ქალებს მუდამ გაურბის. ერთხელაც შემთხვევით თავის საბედოს შეხვდება, რომელიც თომასადმი ინტერესს გამოავლენს. მას თამროს დაარქმევს და ძებნას დაიწყებს. მისი მეგობარი კოტე შეპირდება, რომ მის ძებნაში დაეხმარება. ის თამროს დის ქმრის ძმაა, თუმცა, თამროსა და თომას აღწერილი ქალის ერთმანეთთან დაკავშირება მხოლოდ თამროს გარდაცვალების შემდეგ შეძლო. იმ ნახვის შემდეგ თამროც ეძებს თავის სიყვარულს, თუმცა, ლოგინადაა ჩავარდნილი ავადმყოფობის გამო (ავადმყოფობამ შეუწყო ხელი თამროს მხრიდან ინიციატივის გამოვლენას) და თავის დას სოფიოს სთხოვს მოძებნას, მაგრამ სოფიოსათვის თამროს გრძნობების გაგება არც ისე მარტივია. თამრო და თომა ერთმანეთს მხოლოდ სიზმარში ნახულობენ. როდესაც თამრო მოკვდება, თომას გამოეღვიძება და დაიყვირებს, რომ ის კვდება. თუმცა მას თავის საბედოს პოვნის იმედი მაინც აქვს. მეორე დღეს კოტე თომას პანაშვიდზე წაიყვანს სადაც აღწერილობით დაადგენს, რომ მისი მეგობრის საყვარელი ქალი წევს კუბოში (თომას მუდმივად ახსენებს თამროს ოქროს კბილს). კოტე მეგობარს არაფერს ეტყვის და ურჩევს მიჯნურის ძებნას თავი დაანებოს. თომა კი ადგება და კვლავ საძებრად წავა. „თომა შადიშვილი“ - მთავარი პერსონაჟი(ყოფილი ბერი). „კოტე“ -თომას მეგობარი. „მართა“ - თომას დედა. „თამრო“ - თომას საყვარელი ქალი, რომელსაც დაეძებს. „სოფიო“ - თამროს და. „ოქროს კბილი“ goodreads.com-ზე ქეთევან ელაშვილი - ქალის სახიერება ანუ პიროვნული სატკივარი ↑ http://liberalizmisepoqa.blogspot.com/2014/10/blog-post.html
რესპუბლიკა (სომხეთი)

პარტია რესპუბლიკა (სომხ. Հանրապետություն) — სომხეთის ოპოზიციური პოლიტიკური პარტია. დაარსებულია 2001 წელს. პარტიის დამფუძნებელია სომხეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი არამ სარქისიანი. პარტიის ლიდერები — არამ სარქისიანი და სმბატ აივაზიანი პლიტსაბჭოს წევრი — არტაკ ზეინალიანი. პარტიის წევრი — ერევნის ყოფილი მერი სურენ აბრამიანი ყოფილი წევრი — ერევნის ყოფილი მერი ალბერტ ბაზეიანი 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე პარლამენტში გაიყვანა მხოლოდ 1 დეპუტატი, ხოლო 2007 წლის არჩევნებზე მიიღო ხმების მხოლოდ 1,65 %. ↑ 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები ↑ 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები