laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზემო ბარის მთავარანგელოზის ეკლესია

ზემო ბარის მთავარანგელოზის ეკლესია (ჭბოს მთავარანგელოზი) — ეკლესია საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბარში. მიეკუთვნება IX-X საუკუნეს, შეტანილია ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში (სააღრიცხვო ნომერი — 2655). ზემო ბარის „ჭბოს“ მთავარანგელოზის ეკლესია ამჟამად რესტავრირებულია. სარესტავრაციო სამუშაოებთან დაკავშირებით განხორციელებულ კვლევაში, მხატვრულ-არქიტექტურული და შიდა სივრცითი ფორმების ანალიზის საფუძველზე ხელოვნებათმცოდნე გიორგი მისრიაშვილი ტაძარს ათარიღებს X საუკუნის მიწურულით. ნაგებობა მცირე ზომის დარბაზული ტიპის ტაძარს წარმოადგენს, რომელიც კამარულად გადახურული სწორკუთხა საკურთხევლით და ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში დატანებული თითო-თითო მაღალი, თაღოვანი ნიშითურთ და დასავლეთის კედელში გაჭრილი სამი თაღოვანი კარის ღიობით გამოირჩევა. ტაძარი შირიმის და ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ინტერიერი პილასტრებითა და კედლის ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღებითაა დანაწევრებული. თითო-თითო მაღალი, ვიწრო სარკმელი დატანებული აქვს აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში პირაღამა ჩაშენებული რელიეფური ჩუქურთმებით შემკული ნახევარწრიული მოყვანილობის ქვის ფილა, საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედელში განთავსებული თაღოვანი თახჩის ქვედა ნაწილში მდებარეობს. აღნიშნულ ფილის ცენტრალურ ნაწილში გამოსახულია სამღეროვანი ლენტის წნულისგან შედგენილი ტოლმკლავა ჯვარი, რომლის განედლებული ბოლოებიდან ოთხმხრივ გამომავალი ფოთლოვანი სახეები ჯვრის მკლავებს შორის შექმნილ სამკუთხედ მონაკვეთებს ავსებენ. აღწერილი ჩუქურთმის პირდაპირ პარალელს ვხედავთ ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულ, სოფელ ბარიდან შემოტანილ ორ ტიმპანის ქვაზე და მრავალ ძალის წმინდა გიორგის ეკლესიის სამრეკლოს ჩრდილოეთ კედელში დატანებული სარკმლის მოჩარჩოების ქვედა ნაწილში ხელოვნურად მორგებულ, 105x33 სანტიმეტრ სიგრძეზე, ქვის კადრებზე ფრიზისებრ გამოსახულ ორნამენტულ კომპოზიციაში. ვალერი სილოგავა XI საუკუნით ათარიღებს ბარის დასახელებულ ტიმპანის ქვებზე მოცემულ ლიპიდარულ წარწერებს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16414
ნემრუთი

ნემრუთი, ნემრუთ-დაღი (თურქ. Nemrut Dağı; სომხ. Սարակն; ქურთ. Çiyayê Nemrud) — მძინარე სტრატოვულკანი აღმოსავლეთ თურქეთში, ვანის ტბის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროსთან. სიმაღლე 2948 მ. ვულკანის ყველაზე მძლავრი ამოფრქვევა მოხდა პლეისტოცენში, შემდეგ, მრავალრიცხოვანი მცირე ამოფრქვევები დაფიქსირდა ჰოლოცენში, რომელთაგან უკანასკნელს ადგილი ჰქონდა 1692 წელს. ვულკანის მწვერვალი წარმოადგენს მოზრდილ კალდერას, რომელშიც ტბა წარმოიქმნა. ნემრუთი პოლიგენური სტრატოვულკანია და განლაგებულია არაბეთისა და ევრაზიის ტექტონიკური ფილების შეჯახების ადგილას, რომლებიც განსაზღვრავენ რეგიონის სეისმურ და ვულკანურ აქტივობას. ამ ფილების შეჯახება დაიწყო შუა ეოცენში და საბოლოოდ დახურა წყლის სივრცე, რომელმაც მეზოზოურში წარმოქმნა ძველი ოკეანე ტეთისი. ნემრუთი აღმოსავლეთ თურქეთის სამ ჩამქრალ ვუკანთან — არარატთან, თენდიურექთან და სიუფჰანთან ერთად მოქცეულია რთული ფორმის ნასხლეტის რაიონში, რომელიც გადის არაბეთისა და ევრაზიის ფილების საზღვარზე სომხეთის მთიანეთზე და წარმოადგენს ამ ვულკანთა შორის ყველაზე დასავლეთით მდებარე ვულკანს, რომელიც მათ შორის ერთადერთია აქტივობის თვალსაზრისით. ნემრუთი, სავარუდოდ, წარმოიქმნა ადრეულ მეოთხეულ ეპოქაში, დაახლოებით 1 მილიონი წლის წინ. განსაკუთრებულ აქტივობას ავლენდა პლეისტოცენში, რეგულარული ამოფრქვევები ფიქსირდებოდა ჰოლოცენშიც. შუა პლეისტოცენში, დაახლოებით 250 ათასი წლის წინ, ნემრუთის დიდმა ამოფრქვევამ წარმოქმნა 60 კმ-იანი განფენილობის მქონე ლავური ნაკადი, რომელმაც ჩახერგა წყლის ჩამონადენი ვანის ქვბულიდან მუშის ქვაბულში, რომელიც მიეკუთვნება სიახლოვეს მდებარე მდინარე მურათის აუზს, რამაც განაპირობა ვანის ტბის წარმოშობა. ამავე პერიოდში ვულკანის კუნისისებრი მწვერვალი შიგნით ჩავარდნა, რომელმაც წარმოქმნა დიდი კალდერა ზომებით 8,3×7 კმ. კალდერის შიგნით შემდგომში წარმოიქმნა მტკნარწყლიანი ტბა ნემრუთი, რომელსაც შემდეგ მომხდარი ამოფრქვევების ხარჯზე გამოეყო მცირე ტბა ილი. ამჟამად, ნემრუთის უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 2948 მ. ვულკანს აქვს ელიფსური ფორმა, მისი ზომები საფუძველთან 27х18 კმ აღწევს. ვულკანური მასალებით წარმოდგენილი ვულკანური ცენტრი მოიცავს 377,5 კმ³-ს. მისი კალდერა უდიდესია თურქეთში. ვულკანი ნემრუთი (ნემრუთ-დაღი) ზოგჯერ ერევათ მთა ნემრუთ-დაღთან (ნემრუთი), რომელიც აგრეთვე თურქეთში მდებარეობს და ცნობილია კომაგენეს სამეფოს მეფის — ანტიოქე I-ის აკლდამისა და ტაძრის კომპლექსის ნაშთით. ნემრუთი — ვულკანიზმის გლობალური პროგრამა (ინგლისური) ↑ Shortening of continental lithosphere: the neotectonics of Eastern Anatolia — a young collision zone ↑ 2.0 2.1 Journal of volcanology and geothermal research. — 1998. — Vol. 85, № 1-4. — P. 173–210 ↑ Journal of volcanology and geothermal research. — 1998. — Vol. 85, № 1-4. — P. 173–210 ↑ Crater lakes in Turkey. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-14. ციტირების თარიღი: 2012-10-14.
კევინ ფაიგი

კევინ ფაიგი (ინგლ. Kevin Feige; (/ˈfaɪɡi/ FY-ghee; დ. 2 ივნისი, 1973) — ამერიკელი პროდიუსერი და Marvel Studios-ის პრეზიდენტი 2007 წლიდან. მის მიერ პროდიუსირებული ფილმების საერთო შემოსავალი 26.5 მილიარდ აშშ დოლარს აღემატება. იგი, აგრეთვე ამერიკის პროდიუსერთა გილდიის წევრია. კევინ ფაიგი დაიბადა ბოსტონში, ხოლო გაიზარდა უესტფილდში, (ნიუ-ჯერსი). დაამთავრა უესტფილდის საშუალო სკოლა, შემდგომში კი — სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი. 2019 წელს მიიღო ოსკარის პირველი ნომინაცია ფილმისთვის „შავი პანტერა“ (2018) — Marvel-ის კინოსამყაროს პირველი ფილმი, რომელსაც გადაეცა ოსკარის ჯილდო. იმავე წელს მისი პროდიუსერობით გამოვიდა ფილმი „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019), რომლის შემოსავალმა 2.7 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, რითაც იქცა ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიან ფილმად, ისევე როგორც ყველაზე შემოსავლიან სუპერგმირულ ფილმად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კევინ ფაიგი“ ვიკისაწყობში. კევინ ფაიგი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კევინ ფაიგი — Rotten Tomatoes ↑ Kevin Feige. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ივლისი, 2019. ციტირების თარიღი: 17 ივლისი, 2019. ↑ Marvel Entertainment Names David Maisel as Chairman, Marvel Studios and Kevin Feige as President.... Business Wire (13 მარტი, 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 მაისი, 2009. ციტირების თარიღი: 1 ივლისი, 2008. ↑ Kevin Feige Movie Box Office Results. ციტირების თარიღი: 19 ივლისი, 2019. ↑ Oscar Winners 2019: The Complete List. Variety (24 თებერვალი, 2019). ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2019. ↑ Avengers: Endgame (2019). IMDb. ციტირების თარიღი: 19 ივლისი, 2019.
წვირმის მაცხოვრის ეკლესია

წვირმის მაცხოვრის ეკლესია (მოიხსენიება, როგორც „მაცხვარ“) — დარბაზული ეკლესია სოფელ წვირმში, მესტიის მუნიციპალიტეტში; ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე, მესტიიდან თვრამეტ კილომეტრში, უბან სვიფის სასაფლაოზე. აშენებულია დაახლოებით XI საუკუნეში. ტაძარს სამი მხრიდან ეგვტერები ეკვრის, ხოლო დასავლეთ ნაწილში დაშენებული აქვს სამრეკლო. მისი ინტერიერი მოხატულია XII საუკუნეში. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მოხატულობა შესრულებულია თევდორეს ან მისი მოწაფეების მიერ. მას ასევე მოხატული აქვს იფრარის მთავარანგელოზთა (სვანურად - „თარინგზელ“) (1096 წ.); კალის ლაგურკა, ანუ წმინდა კვირიკეს და ივლიტას ეკლესია (1111 წ.); ნაკიფარის წმინდა გიორგის (1130 წ.) ეკლესიები, თუმცა მათგან განსხვავებით წვირმის მაცხოვრის ტაძარზე წარწერები არ არის შემონახული. სხვაგან კი მხატვარი საკუთარ თავს „მეფის მხატვარს“ უწოდებს. მაცხოვრის ეკლესიაში შემონახულია ფერწერული და ჭედური ჯვარ-ხატები, მათ შორისაა XII საუკუნის დიდი ზომის საკურთხევლის წინამდებარე ჯვარი, რომელზედაც ჯვარცმის სცენაა გამოსახული. ტაძარში დაცულია ერთად გამოსახული წმ. მიქაელ და წმ. გაბრიელ მთავარანგელოზთა XI საუკუნის ჭედური ხატი და ხეში ამოკვეთილი ამხედრებული წმ. გიორგის გამოსახულება. წვირმის მაცხოვრის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია „ჟღერს ქვის ჰარმონია“, ტ.15, გვ. 231, თბ., 2007 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 312. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2019-07-20.
გურჯაანის ზღუდრის წმინდა გიორგის ეკლესია

გურჯაანის ზღუდრის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტუტული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე გაურჯისხევის მარცხენა მაღალ ნაპირზე. გადმოცემით თანახმად, ეკლესია 1920-იან წლებში მოსახლეობას დაუნგრევია და ქვა გაუზიდავს. 1990 წელს, ნაეკლესიარის გაწმენდის შედეგად, გამოჩნდა რიყის ქვით ნაგები, დარბაზული ეკლესიის კედლების 0,9 მეტრიანი ნაწილები. შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან ჰქონდა. სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან კი, მინაშენები. ამავე წელს ეკლესიის შემორჩენილ კედლებს ჩაუტარდა კონსერვაცია. კედლების დანგრეული ნაწილები კი, აღადგინეს გეგმის კონტურის შესაბამისად — შემორჩენილი ნაწილების სიმაღლეზე, იგივე მასალით. ჩრდილოეთ მინაშენის ადგილზე ააგეს თავდაპირველ ეკლესიაზე გაცილებით ოატარა დარბაზული ეკლესია და შიგნიდან მოხატეს (არქიტექტორი ნ. მინდორაშვილი, მხატვრები ნ. ბიბილაშვილი და ბ. დარგუაშვილი). საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 48.
გურჯაანის იოსებ ნონეშვილის ძეგლი

გურჯაანის იოსებ ნონეშვილის ძეგლი — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი, რომელიც დგას ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, ე. წ. „პაპას ბაღში“. გაიხსნა 2004 წელს (მოქანდაკე ზ. ჯოხაძე). პოეტის ბრინჯაოს ბიუსტი დგას გრანიტის კვარცხლბეკზე, რომელზეც ამოკვეთილია წარწერა — იოსებ ნონეშვილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 48.
გურჯაანის პაპა და შვილიშვილის ძეგლი

გურჯაანის პაპა და შვილიშვილის ძეგლი — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი, რომელიც დაიდგა ქალაქ გურჯაანში 1982 წელს, თავისუფლების ქუჩაზე, პატარა სკვერში (მოქანდაკე გ. ქურდიანი, არქიტექტორი პ. ქურდიანი). 2010 წელს გადაიტანეს ქალაქის ცენტრში, ე.წ. „პაპას ბაღში“. ბრინჯაოს ქანდაკების სიმაღლეა 2,3 მ. დგას ბაზალტის ფილებით მოპირკეთებულ ოთხწახნაგა კვარცხლბეკზე (3,9 მ X 1,9 მ, სიმაღლე — 1,1 მ). პაპა ვაჟკაცური გამომეტყველების მქონე კახელი გლეხია, ახურავს კახური ქუდი, აცვია ქალამნები, წამოწოლილია და მიყრდნობილია უნაგირზე, რომლის ქვეშ ქარქაშში ჩაგებული მახვილი დევს. პაპა მის მუხლზე ჩამომჯდარ შვილიშვილს მისკენ გამოწვდილ მარჯვენა ხელის კუნთს უსინჯავს. ბიჭუნასაც კახური ქუდი ახურავს და ყურებზე ყურძნის თითო მტევანი აქვს ჩამოკიდებული. ქანდაკების მიმდებარე ტერიტორია მოპირკეთბულია რიყის ქვით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 48.
გურჯაანის სამაროვანი

გურჯაანის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის აღმოსავლეთით, დაახლოებით 1 კილომეტრზე, გოძიანთეულად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება VII-VIII საუკუნეებს. ძეგლი აღმოჩნდა 1989 წელს, სკოლის მშენებლობის დროს. სამაროვანზე გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ექსპედიციამ შეისწავლა ორი ქვაყუთი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა (ბრინჯაოს საკინძები, სამაჯურები და სხვ.) ინახება ქალაქ გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდებში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 48-49.
გურჯაანის პირველი სამარხი

გურჯაანის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, რუსთაველის ქუჩის დასაწყისში. განეკუთვნება ძვ. წ. II-I საუკუნეებს. ძეგლი შემთხვევით აღმოჩნდა 2009 წელს, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დროს, მიწის ზედაპირიდან 2 მეტრის სიღრმეზე. ორმოსამარხი დაზიანებული იყო. აღმოჩნდა ჩონჩხის მცირე ფრაგმენტები. დაკრძალვის პოზა ვერ დადგინდა. სამარხში დადასტურდა თიხის ჭურჭელი (სამფეხა ჯამი, კოჭობი, სამაჭრე ხელადა და სხვ.), ლურჯი მინისა და პასტის ინკრუსტრირებული მძივები. კულტურული ფენა შეიცავდა ქვევრის ფრაგმენტებს, დამწვარ ბათქაშს, ნახშირს და სხვ. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიურ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 49.
გურჯაანის წყალსადენი

გურჯაანის წყალსადენი — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, აღმაშენებლის ქუჩაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ძეგლი აღმოჩნდა 2010 წელს, სასმელი წყლის ტრასის სარეაბილიტაციო სამუშაოების დროს. ტრასა (სიგრძით — 50 მ) ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. წითლად გამომწვარი მილების (საშუალო სიგრძე — 0,50 მ. მსხვილი თავის დიამეტრი — 12 სმ, წვრილის — 9 სმ, კეცის სისქე — 0,8 სმ) გადაბმის ადგილი კირის დულაბითაა გადალესილი. აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 51.
არაშენდის ამაღლების ეკლესია

არაშენდის ამაღლების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. დგას სოფელ არაშენდის დასავლეთით 2 კმილომეტრზე, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (12 x 6 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეების და კედლების ზედა ნაწილებში, კარ-სარკმელთა ღიობების და კამარის წყობაში გამოყენებულია კვადრატული აგური. ეკლესია შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა. აღადგინეს კედლების და ლავგარდნის დანგრეული ნაწილები, შენობა გადახურეს კრამიტით, დასავლეთ ფრონტონის წვერზე კი, დააშენეს აგურის ცილინდრული სამრეკლო, რომლის თუნუქის კონუსებრ სახურავზე რკინის ჯვარია აღმართული. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი ხის ძელით თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში გაჭრილია თაღოვანი, შიგნიდან გარეთკენ თანდათანობით დავიწროებული სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით ორი ნიშაა, ერთი სწორკუთხაა, მეორე ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. კიდევ ორი ნიშა დარბაზის ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია - ერთიმეორის თავზე აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კოქნით, ხოლო დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი მარტივი პილასტრია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილით და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით საკურთხეველი დარბაზისგანაა გამიჯნული. დასავლეთ კედელში შესასვლელის ზემოთ ერთი თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ ფასადზე ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 51-52.
თელეთის ეკლესია

თელეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის ჩრდილო-დასავლეთ განაპირას, ბორცვზე. ეკლესია მთლიანად დანგრეულია. 2007 წელს ნაეკლესიარზე აღმოჩნდა ჩუქურთმიანი ქვიშაქვის კვადრატული ფილა (ინახება სოფელ ნანიანის მთავარანგელოზის ეკლესიაში). ეკლესიის გარშემო ადრე სასაფლაო ყოფილა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 52.
მელიღელე (სადგომი)

სადგომი მელიღელე — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7-8 კილომეტრზე, მდინარე ივრის მარცხენა სანაპიროზე, კაჭრეთის ველზე. საკულტო ძეგლის მელი-ღელის აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, სწორთხემიანი სერის (სიმაღლე 15-20 მ) დასავლეთ ფერდობზე. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას. სადგომი 1967 წელს აღმოაჩინა კავკასიის (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანიშვილი). ფერდობზე, რომელზედაც ხეხილის ბაღი იყო გაშენებული და მოხნული იყო 1 მ-ის სიღრმეზე, ნაპოვნია ანდეზიტის ორი ერთფუძიანი განივი ნუკლეუსი, მონაცრისფრო გაკაჟებული ქანის შესწორებულ-ამოზნექილი, ასიმეტრიული დარტყმის მოედნიანი, რეტუშირებული ლამელისებრი ანატკეცი, მონაცრისფრო, ქანის ფოთლისებრი ანატკეცი და შავი ფერის ქარის ლუვალუაური რეტუშირებული წვეტანა. აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნიკურ საცავში. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 52.
არაშენდის სასახლე

არაშენდის სასახლე — არქიტექტურული ძეგლი. დგას სოფელ არაშენდის სამხრეთ-დასავლეთით, 200 მეტრზე. აგებულია 1770 წელს. ეკუთვნოდა ანდრონიკაშვილებს. სასახლის ეზოში დაკრძალულია რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ივანე მალხაზის ძე ანდრონიკაშვილი. 1924 წლიდან 1981 წლამდე სასახლეში სკოლა იყო განთავსებული. ამ პერიოდში ნაგებობის ინტერიერში მნიშვნელოვანი გადაკეთებები განხორციელდა, ხოლო გარედან ცემენტის ხსნარით შელესეს. 1981 წლიდან შენობა მიტოვებულია, რის შემდგომაც იგი ძლიერ დაზიანდა — მოხდილი აქვს სახურავის დიდი ნაწილი, ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვები, მოხსნილი და გაზიდულია კარ-სარკმლების ალაოები, ოთახების უმრავლესობა ამოვსებულია სართულშუა გადახურვისა და სახურავის ხის კონსტრუქციების ნაშთებით. სასახლე გეგმით სწორკუთხაა (დაახლოებით 30-34 მ. კედლების სისქე - 1,3 მ-ია), ორსართულიანი. აქვს სარდაფი (ფართობით დაახლოებით 16 კვ მ, სიმაღლე — 2 მ). ნაგებია აგურით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია რიყის ქვაც. შენობას 4 შესასვლელი აქვს. ოთხივე პირველ სართულზეა — გრძივ კედლებში. სასახლის ორივე სართულზე სხვადასხვა ფართობის 12-12 ოთახია. ოთახები თითოეულ სართულზე ორრიგად არის განლაგებული (მთავარი ფასადის მხარეს მდებარე ოთახები შედარებით უკეთაა შემორჩენილი). განაპირა ოთახებში მეორე სართულთან დამაკავშირებელი ხის კიბეებია. შიგნით ოთახები გაჯითაა შელესილი. კედლებში მოწყობილია თახჩები. შემორჩენილია რამდენიმე ბუხარი. პირველი სართულის კარ-სარკმელები სწორკუთხაა, მეორე სართულისა — მშვილდისებრთაღოვანი. სასახლის მეორე სართულს, ოთხივე ფასადის მხარეს, აგურის კვადრატულ სვეტებზე დაყრდნობილი კრამიტით გადახურული ხის აივანი აქვს, რომლებიც შესაბამის ფასადს მთელ სიგრძეზე არ გასდევს. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 52-53.
თეიმურაზ ჭკუასელი

თეიმურაზ (თემურ) ჭკუასელი (დ. 20 სექტემბერი, 1944, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, ფილოლოგი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის (2012, 2016) პარლამენტის წევრი. დაიბადა 1944 წლის 20 სექტემბერს, თბილისში. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1976-1979 წლებში იგი იყო ხალხური მუსიკისა და სიმღერის სახელმწიფო ანსამბლის სოლისტი. 1980-1992 წლებში იკავებდა საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის რედაქტორი, განყოფილების გამგე და მთავარი რედაქტორი. 1986 წელს დააფუძნა ანსამბლი „ქართული ხმები“ და არის მისი სოლისტი. 1994-2003 წლებში — საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მრჩეველი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. თეიმურაზ ჭკუასელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თეიმურაზ ჭკუასელი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ეკა ბესელია

ეკა ბესელია (დ. 6 ნოემბერი, 1971, სენაკი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს სამი მოწვევის (2008, 2012, 2016) პარლამენტის წევრი. დაიბადა 1971 წლის 6 ნოემბერს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპციალობით. 1996–2012 წლებში იყო საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის ადვოკატი. 1997–2012 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წევრი. 1998 წელს დააფუძნა საადვოკატო კომპანია „ეკა და კომპანია“ და იყო მისი ხელმძღვანელი 2012 წლამდე. 2004–2005 წლებში — გაეროს განვითარების პროგრამა-ის (UNDP) ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს პრეცედენტული სამართალი და ადამიანის უფლებათა დაცვის სტანდარტის ექსპერტი. 2005 წლიდან არის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასწავლო ცენტრის მოწვეული ლექტორი. 2006–2007 წლებში იკავებდა საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის ეთიკის კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობას. 2006–2008 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის გამგეობის წევრი. 2008 წლის არჩევნებისთვის იყო „ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეების“ პარტიული სიის მე-6 ნომერი. 2008–2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გაერთიანებული ოპოზიცია (ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები)“. 2009 წლის საპროტესტო გამოსვლების დროს ბესელია იყო ერთ-ერთი იმ ოპოზიციონერებს შორის, რომლებიც მიხეილ სააკაშვილის გადადგომას მოითხოვდნენ. 2010–2012 წლებში — კავკასიის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. 2012–2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2012 წელს საქართველოს პარლამენტმა ბესელია ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარედ აირჩია. 2013 წლიდან არის ფაზისის აკადემიის პრეზდიუმის წევრი. 2016 წლის არჩევნებისთვის იყო „ქართული ოცნების“ პარტიული სიის მე-13 ნომერი. 2016–2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2018 წლის 27 დეკემბერს ბესელიამ პარლამენტის იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა დატოვა. 2019 წლის 22 თებერვალს დატოვა ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო. 2019 წლის 20 ივნისს დააარსა პარტია „სამართლიანობისთვის“. ეკა ბესელია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ეკა ბესელია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ ეკა ბესელია — ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-31. ციტირების თარიღი: 2020-10-28. ↑ ცხრა ოპოზიციური პარტიის ბლოკის საარჩევნო სია ↑ ოპოზიციის ლიდერებმა მიტინგზე სააკაშვილის გადადგომა მოითხოვეს ↑ პარლამენტმა 15 კომიტეტის თავმჯდომარე აირჩია ↑ ქართული ოცნების საარჩევნო სია ↑ ეკა ბესელია იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტს ტოვებს ↑ ეკა ბესელიამ „ქართული ოცნება“ დატოვა — „მივდივარ იქ, სადაც არის საზოგადოება“ ↑ „ეკა ბესელიამ პარტია „სამართლიანობისთვის“ დააფუძნა“. on.ge. 2019-06-20. ციტირების თარიღი: 3 იანვარი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ჯეფრი ფორდი (მემონტაჟე)

ჯეფრი ფორდი (ინგლ. Jeffrey Ford; დ. 16 თებერვალი, 1968) — ამერიკელი კინომემონტაჟე. დაბადა ნოვატოში, კალიფორნიაში. დაამთავრა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის ლოს-ანჯელესის კინოხელოვნების სკოლა 1991 წელს. 1994 წელს აიყვანეს დამხმარე მემონტაჟეთ ფილმისთვის „პატარა ოდესა“. მიღებებული აქვს ACE Eddie Award-ისა და ოქროს სატელიტის ჯილდოს ნომინაციები. ჯეფრი ფორდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Jeffrey Ford - Awards
ტრენტ ოპალოქი

ტრენტ ოპალოქი (ინგლ. Trent Opaloch; დ. 31 დეკემბერი, 1969) — კანადელი კინოოპერატორი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია რეჟისორებთან, ნილ ბლომკამპთან და ძმებ რუსოებთან თანამშრომლობით. დაიბადა და გაიზარდა თანდერ-ბეიში, ონტარიოში. კინოწარმოებას ეუფლებოდა კონფედერაციის კოლეჯში. 1996 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ვანკუვერში, სადაც დაიწყო მისი პროფესიული კარიერა. ოპალოქის განთქმული ნამუშევრებია: „რაიონი 9“ (2009), „კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი“ (2014), „ჩაპი“ (2015), „კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი“ (2016), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018), „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019). 2010 წელს მიიღო BAFTA-ს ნომინაცია საუკეთესო ოპერატურისთვის. ოფიციალური საიტი ტრენტ ოპალოქი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ TRENT OPALOCH. www.cinematographers.nl. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-08. ციტირების თარიღი: 2017-02-15. ↑ Bankston, Douglas (სექტემბერი, 2013). „Worlds Apart“. American Cinematographer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-13. ციტირების თარიღი: 16 იანვარი, 2015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ 2010 Film Cinematography | BAFTA Awards. awards.bafta.org. ციტირების თარიღი: 2017-02-07.
კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკფილი

კრისტოფერ მარკუსი (ინგლ. Christopher Markus; დ. 2 იანვარი, 1970) და სტივენ მაკფილი (ინგლ. Stephen McFeely; დ. 2 ნოემბერი, 1970) — ამერიკელ სცენარისტთა და პროდიუსერთა დუეტი. სახელი გაითქვეს Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმებზე მუშაობით, რომელთა შორისაა „კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი“ (2011), „კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი“ (2014), „კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი“ (2016), „თორი: ბნელი სამყარო“ (2013), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018) „შურისმაძიებლები: დასასრული“. 2019 წელს შექმნეს ტელესერიალი „აგენტი კარტერი“. აგრეთვე არიან „ნარნიის ქრონიკების“ ფილმების სერიის სცენარისტები. 2014 წელს გადაეცათ პრაიმტაიმის ემის ჯილდო საკუეთესო სცენარისთვის ფილმისთვის „პიტერ სელერსისი ცხოვრება და სიკვდილი“. ფილმები ტელესერიალები აგენტი კარტერი (შემქმნელები, სცენარისტები, პროდიუსერები) (2015–2016) კრისტოფერ მარკუსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში სტივენ მაკფილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კრისტოფერ მარკუსის ბიოგრაფია — Turner Classic Movies სტივენ მაკფილის ბიოგრაფია —Turner Classic Movies ↑ Kaufman, Anthony (16 ივნისი, 2005). „Christopher Markus & Stephen McFeely“. Variety (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2018-12-20. ციტატა: „Both 35 [as of June 16, 2005]“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ The Birth of Stephen McFeely. California Birth Index. ციტირების თარიღი: 7 აპრილი, 2019. ↑ Hunt, James (14 აგვისტო, 2014). „Christopher Markus interview: writing Captain America 2 and 3“ (ინგლისური). Den of Geek. ციტირების თარიღი: 4 იანვარი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ 57th Emmy Awards (18 სექტემბერი, 2005). „Christopher Markus and Stephen McFeely Accept The Emmy For Writing For A Miniseries, Movie Or A Dramatic Special“. Television Academy (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2018-12-20. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)