laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გიორგი გეხტმანი

გიორგი ნიკოლოზის ძე გეხტმანი (დ. 1 სექტემბერი [ძვ. სტ. 20 აგვისტო], 1870, ქუთაისი, — გ. 6 სექტემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი ეკონომ-გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1940), პროფესორი (1923). საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1941). იყო ეკონომიკურ-გეოგრაფიული მეცნიერების ფუძემდებელი საქართველოში. გიორგი გეხტმანი დაიბადა ქუთაისში. მამამისი, ნიკოლოზ გეხტმანი, იყო იურისტი, წარმოშობით გერმანელი; დედა — მანანა ჯორჯაძე, პოეტ ბარბარე ჯორჯაძის ქალიშვილი, საზოგადო მოღვაწე. 1895 წელს გიორგი გეხტმანმა დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტი. იყო თბილისის სკოლების კლასგარეშე განათლების საზოგადოების საპატიო წევრი (1910). ჟურნალ „ნაკადულისა“ და საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი. თბილისის პირველი I კომერციული სასწავლებლის დირექტორი (1906–1919). თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი (1921 წლიდან) და ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრის გამგე (1923–1956). გეხტმანის მოღვაწეობა მჭიდროდაა დაკავშირებული საქართველოში საბიბლიოთეკო საქმის განვითარებასთან. 1923–1930 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკის დირექტორი. მისი დირექტორობის პერიოდში შეიქმნა ბიბლიოთეკის ფონდების ორგანიზაციის სტრუქტურა და მიღებულ იქნა ფონდების ფორმატულ-ინვენტარული განლაგება ენების მიხედვით. მან ბიბლიოთეკაში მოიყვანა თავისი სტუდენტები, რომლებიც შემდგომში ცნობილ ბიბლიოთეკათმცოდნები და ბიბლიოგრაფები გახდნენ, მათ შორის იყვნენ: ნიკო ლორთქიფანიძე, ნიკოლოზ აკერმანი, დიმიტრო მარკევიჩი. მისი უშაუალო ხელმძღვანელობით ბიბლიოთეკა დაკომპლექტდა საუკეთესო სპეციალისტებით, რომელთა შორის იყვნენ: ვიქტორ ბროსე, მერი მელაძე, შალვა გოზალაშვილი, ივანე ციციშვილი. მისი მეცადინეობით ბიბლიოთეკას გადაეცა სათავადაზნაურო ბანკის შენობა (დღეს I კორპუსი). იყო მოწინააღმდეგე ბიბლიოთეკის გახსნისა 1921 წლის 25 თებერვალს, შეეკამათა განათლების სახალხო კომისარს, რის გამოც გაათავისუფლეს. ითვლება ერთ-ერთ ლეგენდარულ დირექტორად. 1923-1956 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის კათედრის გამგე. საქართველოს ეკონომიკური დარაიონების ბადის ერთ-ერთი ავტორი. 1925 წელს გამოიცა მისი ნაშრომი „მსოფლიო ეკონომიური გეოგრაფია“, რომელიც იყო ქართულ ენაზე არსებული პირველი წიგნი ეკონომიკურ გეოგრაფიაში. 1925 წელს აგრეთვე გამოიცა ნაშრომი „საქართველოს ეკონომიური გეოგრაფია“, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს სრული ეკონომიურ-გეოგრაფიული შესწავლის პირველ ცდას. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით. გიორგი გეხტმანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი გეხტმანი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა დაარქივებული 2018-11-19 საიტზე Wayback Machine. გამოჩენილი გეოგრაფები და მოგზაურნი : სიტყვარი-ცნობარი, თბ., 1942; მსოფლიო ეკონომიური გეოგრაფია, ტფ., 1925; საქართველოს ეკონომიური გეოგრაფია, ტფ., 1925. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 130. კვერენჩხილაძე რ., გიორგი გეხტმანი, თბ., 1969.
მიტროფანე კორძახია

მიტროფანე ოტიას ძე კორძახია (დ. 16 ივლისი [ ძვ. სტ. 4 ივლისი], 1890, სოფელი აბაშა, — გ. 28 აპრილი, 1970, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. საქართველოს კლიმატის ცნობილი მკვლევარი. კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის დამთავრების (1915) შემდეგ მასწავლებლად მუშაობდა თბილისში, 1925–1940 იყო თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორიაში განყოფილების გამგედ, 1940–1952 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს კლიმატოლოგიაში, 1952–1955 წლებში იყო საქართველოს კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. 1955-1970 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. კორძახიას ძირითადი შრომები ეძღვნება კლიმატოლოგიის, აგრეთვე საქართველოს კლიმატოგრაფიის საკითხებს. „საქართველოს სსრ ატლასის“ შექმნაში მონაწილებისათვის მიენიჭა საქართველოს სსრ პრემია (1971). საქართველოს ჰავა, თბ., 1961; საქართველოს სსრ კლიმატური რუკა , თბ., 1962 (თანაავტ.,). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 682-683. მიტროფანე კორძახია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საფრანგეთის ჩემპიონები ფეხბურთში

საფრანგეთის ჩემპიონები ფეხბურთში არიან საფრანგეთის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები. საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით ფრანგულ ფეხბურთს პროფესიონალური სტატუსი 1930 წელს მიენიჭა, თუმცა საფრანგეთში საფეხბურთო ჩემპიონატი 1893 წლიდან ტარდება. მუქი შრიფტით აღნიშნულია გუნდები რომლებიც ამჟამად ასპარეზობენ უმაღლეს დივიზიონში.
მეგან ჯეტ მარტინი

მეგან ჯეტ მარტინი (ინგლ. Meaghan Jette Martin; დ. 17 თებერვალი 1992 წელი, ლას-ვეგასი,ნევადა) — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი.მისი პირველი წარმატებული როლი იყო ტეს ტაილერის როლი ფილმისთვის როკი საზაფხულო ბანაკში და ასევე თამაშობს ამ ფილმის მეორე ნაწილშიც.ასევე წარმატებული იყო ჯო მიჩელის როლი ფილმში საძაგელი გოგოები 2,პირველ ნაწილში ლინდსი ლოჰანი მონაწილეობდა,მეორე ნაწილში კი სწორედ მეგანმა შეცვალა ის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეგან ჯეტ მარტინი ოფიციალური საიტი მეგან ჯეტ მარტინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Official Youtube Channel დაარქივებული 2010-05-25 საიტზე Wayback Machine. Meaghan Martin Sports Interviews
ოულაფსვიკი

ოულაფსვიკი (ისლ. Ólafsvík) — სნაიფეთლსნესის (ისლ: Snæfellsnes) ნახევარკუნძულის დასავლეთით მდებარე სათევზაო ქალაქი, ისლანდია. 2004 წლისთვის მოსახლეობა შეადგენდა 1 008 კაცს. მდებარეობს სნაიფეთლსნესისლას (ისლ: Snæfellsnessýsla) რაიონში, ვესტურლანდის (ისლ: Vesturland) რეგიონში. პრეიზაფიორზურის (ისლ: Breiðafjörður) შესასვლელთან ყოფნის გამო, ისლანდიაში პირველი ქალაქი იყო, რომელმაც დანიის მეფისგან ვაჭრობის ლიცენზია მიიღო. ეს მოხდა XVII ს-ში. ეკონომიკა დამყარებულია მეთევზეობასა და ვაჭრობაზე, ასევე ამ მხარეში ფერმერთა მომსახურებაზე. ოულაფსვიკის გარშემო ბუნება გართობის უამრავ საშუალებას იძლევა. ოულაფსვიკთან არის ქალაქი ჰეთლისანტური (Hellissandur), სადაც დასავლეთ ევროპაში უმაღლესი ნაგებობა - გუფუსკაულარის რადიო ანძაა (ისლ: Langbylgjustöðin á Gufuskálum) (412 მ სიმაღლის). ოულაფსვიკის საიტი დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. ოულაფსვიკის ფოტოები ↑ Iceland in figures 2018 — Reykjavík: Statistics Iceland, 2018. — ISBN 978-9979-770-58-9 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q64562971"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3782407"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1764"></a>
ჯვარის ციხე

საკუთარი სახელი ჯვარის ციხე შეიძლება აღნიშნავდეს: ჯვარის ციხე - ციხესიმაგრე ტყიბულის მუნიციპალიტეტში. ჯვარის ციხე - ციხესიმაგრე ყვარლის მუნიციპალიტეტში.
ალიანსი

ალიანსი — შეთანხმება ან მეგობრობა ორ ან მეტ პარტიას შორის, დამყარებული საერთო მიზნებისა და ინტერესების დაცვისათვის. საერთაშორისო ურთიერთობებში, ანგლო-პორტუგალიური ალიანსი, რომელიც 1373 წელს გაფორმდა ინგლისის სამეფოსა და პორტუგალიას შორის, მსოფლიოში უძველესი ალიანსია და იგი დღესაც ძალაშია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 308.
ეკონომიზმი

ეკონომიზმი — მიმდინარეობა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში. მისი ლიდერები იყვნენ ს. პროკოპოვიჩი, ე. კუსკოვა, ა. მარტინოვი, ვ. კრიჩევსკი და სხვები. ჰქონდათ ბეჭდვითი ორგანოები. უარყოფდნენ მუშათა მოძრაობაში მარქსიზმის რვევოლუციური თეორიის და მუშათა კლასის ჰეგემონიის როლს. მოუწოდებდნენ მუშებს, დაკმაყოფილებულიყვნენ ეკონომიკური მოთხოვნებით: ხელფასების ზრდა, სამუშაო დღის შემცირება, შრომის პირობების გაუმჯობესება და სხვა. მიაჩნდათ, რომ ბრძოლა მხოლოდ ლიბერალური ბურჟუაზიის საქმე იყო, უარყოფდნენ მუშათა კლასის მიერ პოლიტიკური პარტიის შექმნის აუცილებლობას. მათი აზრით მუშათა მოძრაობის დევიზი უნდა ყოფილიყო მუშათა ეკონომიკური მგდომარეობის გაუმჯობესებისთვის ბრძოლა, კაპიტალთან ბრძოლა. ეკონომიკური პირობებისთვის ბრძოლის წინა პლანზე დაყენება გადაიქცა იმის საფუძვვლად, რომ მიმდინარებამ მიიღო სახელწოდება ეკონომიზმი. თავიანთი შეხედულებანი ჩამოაყალიბეს დოკუმენტში, რომელსაც უწოდეს „კრედო“ (ავტორები კუსკოვა და პროკოპოვიჩი). ეკონომიზმს უპირისპირდებოდა ლენინი მის ნამუშევრებში „რუსეთის სოციალ-დემოკრატების პროტესტი“ (1899) და „რა ვაკეთოთ“ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 71-72.
მემარცხენე პარადიგმა

მემარცხენე პარადიგმა არის იდეა პოლიტიკური მეცნიერებიდან და ანთროპოლოგიიდან, რომელიც მიიჩნევს რომ საზაოგადოება მიდრეკილია დაიყოს ურთიერთსაპირისპირო იდეოლოგიურ ნაწილებად. პარადიგმის თეორიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ინგლისელმა სოციოლოგ-ანთროპოლოგისტმა როდნი ნიდჰემმა, რომელიც ამ თეორიას მიიჩნევდა ადამიანის ძირითად მაკლასიფიცირებელ ორგანოდ. მემარცხენე პარადიგმა ახლოს დაგს "რომანტიკულ-კლასიკურ" პარადიგმასთან.
ნუკლეარიზმი

ნუკლეარიზი არის პოლიტიკური ფილისოფიის მიმდინარეობა, რომელიც იცავს ბირთვულ იარაღსა და ბირთვულ ძალას, როგორც ნაციონალური უსაფრთხოებისა და ინტერნაციონალური სტაბილურობის საფუძველს. იგი ამტკიცებს, რომ ბირთვული ძალის არსებობის პირობებში, როდესაც ორივე მხარეს გააზრებული აქვს მოსალოდნელი შედეგები, ნუკლეარიზმი ქმნის ინტერნაციონალურ მშვიდობას და იგი წარმოადგენს უსაფრთხოების გარანტს. ასევე, ნუკლეარიზმის ქომაგები ამტკიცებენ იმასაც, რომ ბირთვული ენერგიის სამხედრო გამოყენება შესაძლებელია არიდებული იქნას თავიდან თუ მას ინდუსტრიულ მრეწველობაში გამოვიყენებთ. ნუკლეარიზმი, ყოველთვის განიხილება კრიტიკულად და მისი პროპონენტები, ჩვეულებრივ, არ იცავენ მას ამგვარად, ისინი ნუკლეარიზმს განიხილავენ როგორც განუხორციელებელ შესაძლებლობას, რომელიც ბირთვული იარაღის ტექნოლოგიურმა განვითარებამ მოგვცა. ნუკლეარიზმის კრიტიკა არაერთგვაროვანია, ზოგი არ ეთანხმება ბირთვული ენერგიის გამოყენების ამჟამინდელ მეთოდიკას, ზოგი კი, მაგალითად როგორც უილიამ ჩალოპუკა (ავტორი წიგნისა ვიცნობდეთ ბირთვებს: ატომის პოლიტიკა და კულტურა), იცავს "ბირთვული კრიტიციზმის" მოძრაობას დეკონსტრუქტივიზმის საფუძვლებზე, რომელიც ჟაკ დერიდამ განავითარა. სხვები, როგორც ჯეიმზ დერ დერიანი, იზიარებენ პოლიტიკურ აქციას, რომელიც ბირთვული იარაღის სრულ გაუქმებას მოითხოვს.
კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია

კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია სოფელ თვალადში. კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ცხინვალში კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია სოფელ დიღომში. კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ლაფანაანთკარში.
ლომისის წმინდა გიორგის ეკლესია (კავთისხევი)

ლომისის წმიდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის თხინვალიაანთ უბანში. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (8,8 X 8,7 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია, ჩრდილოეთით - ოთხკუთხა ნიში. სარკმლის ქვეშ მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. დარბაზის სამხრეთ კედელში ძლიერ ვიწრო სარკმელია. სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომლის საბჯენი თაღი ერთსაფეხურიან პილასტრებს ეყრდნობა. ფასადის აღმოსავლეთ ნაწილში ჩასმული ორი დიდი ქვის ლოდი თითქმის კედლის ნახევარს ავსებს. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
კატაულას წმინდა გიორგის ეკლესია

კატაულას წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის მონასელიანთ უბანში. თარიღდება VII-IX საუკუნეებით. სამეკლესიიანი ბაზილიკა (10,8 X 7,65 მ) ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულ ეკლესიას რესტავრაცია ჩაუტარეს. ორივე მხრიდან არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მეორე უფრო ვიწრო კარი ჩრდილოეთ ნავში გადის. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, ხოლო ჩრდილოეთით ერთი ნიში. ეკლესიაში კიდევ ორი სწორკუთხა სარკმელია. აფსიდის კონქი და დარბაზის ნახევარწრიული კამარა წვრილი ქვითაა ამოყვანილი. ინტერიერში ყურადღებას იპყრობს წყობაში ცერად ჩასმული მოზრდილი ქვების მწკრივები, რაც თავისებურ დეკორატიულ მორთულობად აღიქმება. შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. საკურთხევლის წინ მდგარა VII საუკუნის კატაულას სტელა (ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში). საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. ↑ ქართული წარწერების კორპუსი. I, აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.), თბ., 1980 წ. გვ.118-123.
ძლევის ქედის წმინდა გიორგის ეკლესია

ძლევის ქედის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევში ძლევის ქედზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. თავდაპირველად ეკლესია მცირე ზომის ყოფილა. XIX საუკუნეში მისათვის დასავლეთიდან მიუშენებიათ თითქმის მისივე ზომის ნაგებობა და ძველი და ახალი ნაწილებისათვის თლილი ქვის ერთიანი, თაროსებრი ლავგარდანი შემოუვლიათ. ეკლესია დარბაზულია (10,4 X 5,9 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი ორი აქვს - დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმელი ამოქოლილია მარმარილოს ფილით. საკურთხეველში სატრაპეზო ქვა დგას. დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელია. დასავლეთის ფასადის კარი შემკულია ქვის საპირეებით და ნახევარწრიული თაღით მთავრდება. ამავე ფასადზე, ფრონტონის კეხქვეშ, აგურით გამოყვანილია დეკორატიული ჯვარი. დანარჩენი ფასადები სადაა. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
კავთისხევის წმინდა გიორგის ეკლესია

კავთისხევის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის თხინვალიაანთ უბანში. სამხრეთ კარის ტიმპანზე ამოკვეთილი მხედრული წარწერის მიხედვით, ეკლესია 1886 წელს აუგია ოსტატ ჯაბადარს. ეკლესია დარბაზულია (20,85 × 8,55 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. კონსტრუქციის ნაწილები და ლავგარდანი აგურისაა. ეკლესიის მთავარი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, დანარჩენი ორი ამოქოლილია. ნახევარწრიულ აფსიდში სამი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომელიც ერთსაფეხურიან პილასტრებზე ამოყვანილ ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. გრძივ კედლებში ოთხ-ოთხი ფართო სარკმელია. ინტერიერის დასავლეთ ნაწილში სამმალიანი თაღებით გახსნილი პატრონიკეა. აღმოსავლეთ ფასადზე საკურთხევლის ნახევარწრიული შვერილია. დასავლეთ, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზე, ცენტრალურ არეებში აგურის წყობით გამოყვანილია დეკორატიული ჯვრები. დასავლეთ ფასადის ფრონტონის კუთხეზე ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი ოთხბოძიანი სამრეკლო დგას. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990.
კავთისხევის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

კავთისხევის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის ხვედრელიანთ უბანში. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (5,95 X 4,6 მ), ნაგებია მოზრდილი პირმოსწორებული ლოდებით. გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის გვერდებზე თითო სწორკუთხა ნიშია. კამარა შეკეთების დროს დაუდაბლებიათ და ახლა აფსიდის სატრიუმფო თაღს უშუალოდ ერწყმის. დარბაზს ორი სარკმელი აქვს: სამხრეთისა ოთხკუთხაა, დასავლეთისა – თაღოვანი. რთულპროფილიანი, აგურის ხუთი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი ახალია. ფრონტონები ძლიერ მახვილკუთხოვანია. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ავსტრომარქსიზმი

ავსტრომარქსიზმი — მარქსისტული მიმდინარეობა, რომელსაც ვიქტორ ადლერი, ოტო ბაუერი, კარლ რენერი და მაქს ადლერი მისდევდა, ავსტრიის სოციალ-დემოკრატი მუშათა პარტიის წევრები ავსტრო-უნგრული მონარქიის გვიანი ათწლეულებისა და პირველი ავსტრიული რესპუბლიკის (1918-1934) დროს. ეს მიმდინარეობა ნაციონალობითა და ნაციონალიზმითაა ცნობილი და მისი მცდელობით, მოექცია სოციალიზმი იმპერიული მმართველობის საზღვრების ფორმაში. ოტო ბაუერი ფიქრობდა „პიროვნულ საფუძველზე“, როგორც გზაზე, თავი მოეყარა ერთი ნაციონალობის ადამიანებისთვის, რომლებიც გეოგრაფიულად სხვადასხვა ადგილას იმყოფებოდნენ. Democracy and the Nationalities Question-ში (1907), იგი წერს: „პიროვნულ საფუძველს სურს, რომ მოაწყოს ნაციები არა ტერიოტურიულ სხეულებად, არამედ მარტივ, პიროვნებათა გაერთიანებებად“, ეს მიმდინარეობა ნაციას ჰყოფდა ტერიტორიისაგან და მიიჩნევდა მას უტერიტორიო ადამიანთა გაერთიანებად. ავსტრომარქსისტული ჯგუფი 1904 წლიდან ჟურნალების Blätter zur Theorie und Politik des wissenschaftlichen Sozialismus და the Marx-Studien გარშემო გაერთიანდა. იგი იყო არაერთგვაროვანი მოძრაობა, მასში ერთიანდებოდნენ განსხვავებულად მოაზროვნეები და პოლიტიკოსები, მაგალითად როგორებიც იყვნენ ნეოკანტიანელი მაქს ადლერი და მართლმადიდებელი მარქსისტი რუდოლფ ჰილფერდიგი. 1921 წელს ავსტრომარქსისტებმა სოციალისტური პარტიების ინტერნაციონალური სამუშაო გაერთიანება (აგრეთვე ცნობილი როგორც 2½ ინტერნაციონალი ან ვენა ინტერნაციონალი), იმედოვნებდნენ რა გაეერთიანებინათ მეორე და მესამე ინტერნაციონალები, ამ წამოწყებამ კრახი განიცადა. ავსტრომარქსიზმა მოგვიანებით წარმოშვა ახალი მოძრაობები: ევროკომუნიზმი და ახალი მემარცხენეები. ორივე მოძრაობის მიზანი კომუნიზმსა და სოცილურ დემოკრატიას შორის დემოკრატიული ნიადიაგის მოძიება და საბოლოოდ მათი გაერთიანება იყო. ავსტრომარქსიზმი ასევე იყო ის მიმდინარეობა, რომელიც ევროპაში რადიკალური რეფორმების საფუძველი გახდა. სოციალ–ეკონომიკურმა რეფორმებმა, როგორიცაა ჯანდაცვა, სახლების მშენებლობა და განათლების სისტემა ვენაში – შთააგონა სკანდინავიური სოციალ–დემოკრატიული პარტია და ბრიტანული ლეიობორისტთა პარტია. ავსტრომარქსიზმი იყო ასევე პირველი მოძრაობა ევროპაში, რომელმაც შეიარაღებული წინააღმდეგობა გაუწია ფაშისტურ ხელისუფლებას, თუმცა საბოლოოდ 1934 წელს დამარცხდა. ავსტრომარქსიზმის ნაციონალური ავტონომიის პრიციპი მოგვიანებით სხვადასხვა პარტიამ გაიზიარა, რომელთა შორის იყვნენ ბუნდი (გენერალური ებრაული ლეიობორისტული გაერთიანება), მემარცხენე ზიონისტები (Hashomer Hatzair) პალესტინის ბინაციონალური პრობლემის გამო, ებრაული Folkspartei მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში და უნგრელების დემოკრატიული გაერთიანება რუმინეთში 1989 წლის შემდეგ. ოტო ბაუერი საუბრობს 1929 წლის კრიზისზე ანდრეს ნინი Austro-Marxism and the National Question
კავთისხევის აკლდამა

კავთისხევის აკლდამა — აკლდამა საქართველოში, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის მონასელიანთ უბანში, მდინარე კავთურის მარჯვენა ნაპირზე, თამარ დედოფლის გორაზე. თარიღდება XVI-XVIII საუკუნეებით. აღმოაჩინეს 1963 წელს მიწის სამუშაოების დროს. აკლდამა შედგება კლდის ქვითა და ბრტყელი აგურით ნაგები საკნისა და დრომოსისაგან. დრომოსი საკანს უკავშირდება აღმოსავლეთიდან ისრულ-თაღიანი შესასვლელითა და ოთხსაფეხურიანი კიბით. საკნის (2,85 X 2,27 მ, სიმაღლე 3 მ) კუთხეებში 1,4 მ სიმაღლეზე აგურით გადაყვანილია ისრული ტრომპები; აქედან იწყება აგურის წრიულგუმბათოვანი, სფერული გადახურვა. გუმბათს ზემოდან ადევს ფილაქვები, შემდეგ ქვის გროვა და მიწაყრილი. საკნისა და დრომოსის კედლები დუღებზეა ამოყვანილი. კედლებიც და იატაკიც კირითაა შელესილი. საკნის სამხრეთ და დასავლეთ კედლების ზედა ნაწილებში დაყოლებულია შიგნით დაქანებული თიხის მილები. მათი გარე ნაწილი დახშულია. მილების დანიშნულება გაურკვეველია. აკლდამაში არეულად ეყარა ადამიანის ძვლები, რაც იმას ადასტურებს, რომ იგი ადრევე გაუძარცვიათ. აკლდამის არქიტექტურაში შეინიშნება XVI-XVIII საუკუნეების ქართლ-კახეთის უმრავლეს ნაგებობებისათვის დამახასიათებელი ტიპური ნიშნები. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. ჯორბენაძე ბ., აკლდამა სოფ. კავთურაში, ძეგლის მეგობარი, 1970, გვ. 68-71 აკლდამა სოფელ კავთისხევში
ბოქსიტი

ბოქსიტი (ფრანგ. bauxite) — ალუმინის ჰიდროჟანგებით მდიდარი დანალექი ან ელუვიური ქანი, რომელიც შედგენილობითა და თვისებებით ალუმინის მადნების კონდიციებს შეესაბამება. სამრეწველო მნიშვნელობის ბოქსიტებში AI2o3-ის შემცველობა 28 %-იდან 50 %-მდე მერყეობს. ალუმინის ჰიდროჟანგების გარდა ბოქსიტი შეიცავს Fe2O3, SiO2, TiO2, CaO, MgO, MnO და სხვ. იგი მოყავისფრო, მოწითალო ან მონაცისფრო მკვრივი, იშვიათად რბილი წვრილდისპერსიული ქანია, მუხუდოსებრი ან ოოლითური სტრუქტურისა. მინერალოგიური შედგენილობის მიხედვით გამოიყოფა მონოჰიდრატული (დიასპორულბემიტური), ტრიჰიდრატული (ჰიდრარგილიტური) და შერეული ბოქსიტები. გარდა აღნიშნული მინერალებისა ბოქსიტის შედგენილობაში შეიძლება იყოს ჰემატიტი, ლიმონიტი, კაოლინიტის ჯგუფის მინერალები, რკინოვანი ქლორიდები, პირიტი, კალციტი, სიდერიტი. ბოქსიტის წარმოშობა დაკავშირებულია ტუტე, მჟავე და შედარებით იშვიათად ფუძე ქანების ლატერიტულ გამოფიტვასთან ან თიხამიწის მნიშვნელოვანი რაოდენობით დალექვის პროცესებთან ზღვიურ ან ტბიურ აუზებში. გენეტური ნიშნების მკიხედვით ბოქსიტი ორი ძირითადი ტიპისაა — ბაქნური (გვხვდება ჰორიზონტალურად განლაგებულ კონტინენტურ ნალექებში) და გეოსინკლინური (დაკავშირებულია ზღვის სანაიპირო ზოლის ლაგუნურ ნალექებთან). ბოქსიტის გადამუშავებით ალუმინის გარდა იღებენ სხვადასხვა სახის საღებავებს, ხელოვნურ აბრაზივებს, ცეცხლგამძლე მასალას. ბოქსიტებს იყენებენ აგრეთვე შავ მეტალურგიაში (ფლიუსი) და ნავთობის მრეწველლობაში (სორბენტი). ბოქსიტის დიდი საბადოები ცნობილია ურალზე, ყაზახეთში, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ციმბირში; აღსანიშნავია აგრეთვე ჩინეთის, ინდოეთის, რუმინეთის, უნგრეთის, საფრანგეთის, აშშ-ის, ბრაზილიის, განისა და გვინეის საბადოები. სახელწოდება ბოქსიტი მომდინარეობს სოფელ ბოს (Les Baux) მიხედვით (სამხრეთ საფრანგეთი), სადაც ბოქსიტის ბუდობები პირველად აღმოაჩინეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 491. Бокситы, их минералогия и генезис, М., 1958; Краткий курс месторождений полезных ископаемых, под ред. С. А. Вахромеева, М., 1967.
ქაფშია

ქაფშია, ქამსა (ლათ. Engraulis encrasicolus) — თევზი ქაფშიასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა ჩვეულებრივ 12–15 სმ, არაუმეტეს 20 სმ-ისა. მაქსიმალური სარეკორდო წონა 49 გ. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში. წაგრძელებული სხეული აქვს. ხმელთაშუა ზღვაში იზამთრებს 150–200 მ სიღრმეზე, ხოლო შავ ზღვაში 140 მ სიღრმეზე. ახასიათებთ კვებასთან, გამრავლებასთან და დაზამთრებასთან დაკავშირებული მიგრაციები. ცოცხლობს 3–4 წელი. სქესობრივ სიმწიფეს შეუძლია ცხოვრების პირველსავე წელს მიაღწიოს. იკვებება წვრილი პლანქტონური კიბოსნაირებით. რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია აზოვისა და შავ ზღვებში. თანამედროვე ლიტერატურაში ადრე გამოყოფილი ცალკეული ქვესახეობები შავი ზღვის ქაფშია (ლათ. Engraulis encrasicholus ponticus) და აზოვის ზღვის ქაფშია (ლათ. Engraulis encrasicholus maeoticus) შავი ზღვის და აზოვის პოპულაციებისთვის არ განიხილება. ქაფშია დიდ ქარავნებად გვხვდება შავი ზღვის საქართველოს ფარგლებში. მსუქანი და გემრიელი თევზია. ↑ Васильева Е. Д. Рыбы Чёрного моря. М.: ВНИРО, 2007 ↑ European Anchovy. britishseafishing.co.uk. ↑ Европейский анчоус, хамса (Engraulis encrasicholus) ↑ 4.0 4.1 ქაფშია (ხამსა) ანუ ევროპული ანჩოუსი ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 493.
საქრისის ეკლესია

საქრისის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაპრაშიანის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე თეძმის მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ბორცვზე, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (5 X 4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია. შედარებით კარგადაა შემონახული ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთის მონაკვეთი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. სწორკუთხოვან საკურთხეველში ერთი სარკმელი და ორი ნიშია, უფრო მცირე ზომის სარკმელია დასავლეთ კედელში. ერთი ნიში ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კუთხეშია. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა. გადახურულია კრამიტით. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
დიონისეს ქანდაკება

დიონისეს ქანდაკება – მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი, ვერცხლით ინკრუსტირებული ბრინჯაოს ქანდაკება (სიმაღლე 0,2 მ). შემთხვევით აღმოჩენილია 1982 წელს კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოდისწყაროს აღმოსავლეთით. ქანდაკება ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ქანდაკება განეკუთვნება ძვ. წ. III-II საუკუნეებს. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 173. ↑ რას მოგვითხრობს ისტორია კასპის შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-03. ციტირების თარიღი: 2011-02-14.
ბილბაო

ბილბაო (ბასკ. Bilbo, ესპ. Bilbao) — ბასკეთის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი ჩრდილოეთ ესპანეთში და ბისკაის პროვინციის დედაქალაქი (ბასკ. Bizkaia). ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 350 000 ადამიანს (2004) და ის დიდი ბილბაოს ზონის ეკონომიკურად და ინდუსტრიულად ყველაზე აქტიური ნაწილია, რომელშიც ბასკეთის ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარი ცხოვრობს. გრან ბილბაოს დაახ. ერთი მილიონი მოსახლეობა გაშლილია მდ. ნერვიონის ნაპირების გასწვრივ. ამ მიდამოებში განლაგებულმა მრავალმა ბიზნესმა თუ საწარმომ ინდუსტრიული რევოლუციის დროს რეგიონის სწრაფი გამდიდრება განაპირობა. ბილბაო 1989 წლიდან თბილისის დაძმობილებული ქალაქია. ბისკაიის მუნიციპალიტეტები ბილბაოს ოფიციალური საიტი.
კოდისწყაროს წმინდა თევდორეს ეკლესია

კოდისწყაროს წმინდა თევდორეს ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოდისწყაროს სასაფლაოზე. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (7,5 X 5,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კონსტრუქციის ნაწილებში (ლავგარდანი, კამარა, საბჯენი თაღი, კონქი) გამოყენებულია კვადრატული აგური. 1979 წელს მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა - განაახლა გრძივი კედლების ზედა ნაწილები და კრამიტის სახურავის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთ მთლიან შირიმის ქვაშია ამოკვეთილი თაღოვანი სარკმელი (ამოქოლილია). საკურთხევლის ჩრდილოეთ მხარეს სწორკუთხა ნიშია. ნახევარწრიული კამარა ერთ შეკიდულ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. სამხრეთის სწორკუთხა სარკმელი შეკეთების დროსაა გაჭრილი. მას საპირე აქვს შემოვლებული და მარტივადაა მოჩარჩოებული. დასავლეთ ფასადზე სარკმლის ცრუ ტიმპანზე გამოსახულია პატარა რელიეფური ჯვარი, ხოლო ფრონტონზე, აგურის წყობაში - შეღრმავებული ჯვარი. ლავგარდანი აგურისაა. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.