laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტამბოლის ისტორიული რაიონები

სტამბოლის ისტორიული რაიონები — ისტორიული ადგილების ჯგუფი ქალაქ სტამბოლის ფათიჰის რაიონში, თურქეთი. ეს ადგილები 1985 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი მოიცავს სარაიბურნუზე მდებარე ძეგლებს: თოფქაფის სასახლე, აია-სოფია, სულთან აჰმედის მეჩეთი, წმინდა ირინეს ეკლესია, ზეირექის მეჩეთი, სულეიმანიეს მეჩეთი, მცირე აია-სოფია და კონსტანტინოპოლის კედლები. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი მოიცავს ოთხ ზონას, რომელიც ასახავს ქალაქის ისტორიის ძირითად ეტაპებს მისი ყველაზე პრესტიჟული ძეგლების მეშვეობით: არქეოლოგიური პარკი, რომელიც 1953 და 1956 წლებში ჩამოყალიბდა ნახევარკუნძულის წვერზე; სულეიმანიეს კვარტალი, დაცული 1980 და 1981 წლებში; ზეირექის კვარტალი, დაცული 1979 წლიდან; გალავნის ზონა, დაცული 1981 წელს. თოფქაფის სასახლე თოფქაფის სასახლე თოფქაფის სასახლე აია-სოფია აია-სოფია აია-სოფია წმინდა ირინეს ეკლესია სულთან აჰმედის მეჩეთი სულთან აჰმედის მეჩეთი სულთან აჰმედის მეჩეთი სულთან აჰმედის მეჩეთი მცირე აია-სოფია სულეიმანიეს მეჩეთი სულეიმანიეს მეჩეთი ზეირექის მეჩეთი ზეირექის მეჩეთი კონსტანტინოპოლის კედლები Historic Areas of Istanbul
პეტერ როზეგერი

პეტერ როზეგერი (გერმ. Peter-Rosegger; დ. 31 ივლისი, 1843, კრიგლახი — გ. 26 ივნისი, 1918) — ავსტრიელი მწერალი. მისი ნაწარმოებებია „ტყის სკოლის მასწავლებლის ნაწერები“ (1875), „ჰაიდეპეტერის გაბრიელი“ (1882), „იაკობ უკანასკნელი“ (1888), „ჩემი სამოთხე“ (1901),. წერდა ლექსებს და მოთხრობებსაც. ნაწარმოებებში აღწერდა გლეხთა ყოფა-ცხოვრებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. პეტერ როზეგერი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118602667 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 5.0 5.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 6.0 6.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ 7.0 7.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Dr. Constant v. Wurzbach Rosegger, Petri Kettenfeier // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben — Wien: 1856. — ტ. 26. — S. 355. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q25856"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q665807"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q89698647"></a> ↑ Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q64"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41640909"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q496126"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19276262"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q324303"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98818"></a> ↑ 10.0 10.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 11.0 11.1 Розеггер Петер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 12.0 12.1 12.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/peter-rosegger
თამაზ ბესტაევი

თამაზ ბესტაევი (დ. 20 ივნისი, 1970, სიღნაღი, საქართველოს სსრ) — სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი 2022 წლის 4 ნოემბრიდან. 1990-1996 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიაში სამკურნალო ფაკულტეტზე. 2000-2006 წლებში მუშაობდა ტუბერკულოზის და ფილტვის დაავადებათა ეროვნულ ცენტრში ექიმ-უროლოგად. 2007-09 წლებში იყო სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ჯანდაცვისა და სოცუზრუნველყოფის მინისტრი. 2009-2012 წლებში სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ჯანდაცვისა და სოცუზრუნველყოფის დეპარტამენტის დირექტორი. 2012-2022 წლებში იყო სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ჯანდაცვისა და სოცუზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 2022 წლის 4 ნოემბერს დაინიშნა ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელად. ↑ სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელად თამაზ ბესტაევი დაინიშნა[მკვდარი ბმული] ბიოგრაფია სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ოფიციალურ გვერდზე
ვიქტორ როზენი

ვიქტორ როზენი (რუს. Ви́ктор Рома́нович Ро́зен; დ. 21 თებერვალი, 1849, ტალინი — გ. 10 იანვარი, 1908, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი არაბისტი, სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემოკოსი (1890). განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა რუსეთის შესახებ არაბული წყაროების შესწავლას და გამოცემას. გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართული „ბალავარიანის“ შესწავლაში. დიდი შრომა გასწია სანქტ-პეტერბურგში დაცული სპარსული და არაბული ხელნაწერების შესწავლასა და გამოცემაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. ვიქტორ როზენი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
იანის როზენტალსი

იანის როზენტალსი (ლატვ. Janis Rozentāls; დ. 6 მარტი, 1866, სალდუსის რაიონი — გ. 13 დეკემბერი, 1916, ჰელსინკი) — ლატვიელი მხატვარი. 1888-1894 წლებში სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1905-1915 წლებში მუშაობდა ლატვიაში. მისი ნამუშევრები ახლოსაა პერედვიჟნიკების ნამუშევრებთან. ცნობილი ნახატებია „წირვის შემდეგ“ (1894), „სასაფლაოდან დაბრუნება“ (1895), „სამუშაოდან დაბრუნება“ (1903) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422.
ფრანჩესკო როზი

ფრანჩესკო როზი (იტალ. Francesco Rosi; დ. 15 ნოემბერი, 1922, ნეაპოლი — გ. 10 იანვარი, 2015) — იტალიელი კინორეჟისორი. კინოში მუშაობდა 1949 წლიდან. იყო 1960-70-იანი წლების პოლიტიკური კინოს მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი. ახლებურად ავითარებდა ნეორეალიზმის ტრადიციებს. მისი ცნობილი ფილმებია „წითელი პერანგები“ (1952), „გამოწვევა“ (1958), „სალვატორე ჯულიანო“ (1961), „ხალხი წინააღმდეგია“ (1970), „მატეის საქმე“ (1972), „ლაკი ლუჩანო“ (1973). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. ფრანჩესკო როზი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ვიქტორ როზოვი

ვიქტორ როზოვი (რუს. Ви́ктор Серге́евич Ро́зов; დ. 8 აგვისტო, 1913, იაროსლავლი — გ. 2004]) — რუსი დრამატურგი, ეკუთვნის პიესები „გზა მშვიდობისა!“ (1954), „სიხარულის ძიებაში“ (1957), „მარად ცოცხალნი“ (1957), „უთანასწორო ბრძოლა“ (1960), „ვახშმობის წინ“ (1962) და სხვა. მისი პიესების მიხედვით არის დადგმული ფილმები. პიესის „მარად ცოცხალნის“ მიხედვით გადაღებულია ფილმი „მიფრინავენ წეროები“ (1957). სცენარის ავტორია ფილმისა „გაუგზავნელი წერილი“ (1959) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. ვიქტორ როზოვი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ვიქტორ როზოვი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 210–213. — ISBN 5-94848-307-X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124467367"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124518168"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4421639"></a> ↑ Розов Виктор Сергеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a>
პოლ როთა

პოლ როთა (ინგლ. Paul Rotha; დ. 3 ივნისი, 1907, ლონდონი — გ. 7 მარტი, 1984) — ინგლისელი კინორეჟისორი, დოკუმენტალისტი. 1930-40-იან წლებში იყო ინგლისური დოკუმენტური სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. გადაღებული აქვს დოკუმენტური ფილმები „სამყარო მდიდარია“ (1947), „ადოლფ ჰიტლერის ცხოვრება“ (1962) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. პოლ როთა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ბიმალ როი

ბიმალ როი (ჰინ. बिमल राय; დ. 12 ივლისი, 1909, დაკა — გ. 8 იანვარი, 1967) — ინდოელი კინორეჟისორი. 1935-1942 წლებში მუშაობდა ოპერატორად, შემდეგ დაიწყო რეჟისორობა. გადაღებული აქვს ფილმები „ორი ბიგჰი მიწა“ (1953), „ბირაჯ ბაჰუ“ (1956) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. ბიმალ როი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ჯამინი როი

ჯამინი როი (ბენგ. যামিনী রায়; დ. 1887, ბელიატორი — გ. 1972) — ინდოელი მხატვარი და გრაფიკოსი. სწავლობდა კალკუტაში. 1921 წლიდან იკვლევდა ბენგალიის ხალხის ხელოვნებას. უარყო აკადემიური განათლება და საკუთარი ნამუშევრები შექმნა ბენგალურ ხალხურ ტრადიციებზე დაყრდნობით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 422. ჯამინი როი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ნიკოლოზ როინიშვილი

ნიკოლოზ როინიშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1900, აშხაბადი — გ. 25 დეკემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი [ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1957), საქართველოს სსრ-ის ტექნიკის და მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 1929 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს სამშენებლი, საპროექტო სამეცნიერო–კვლევით დაწესებულებებში. 1930 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში, 1959 წლიდან კი საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. მისი სამეცნიერო ნაშრომების მთავარი თემა იყო რკინიგზების მიმოკვლევა და დაპროექტება. გამოქვეყნებული აქვს 80-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი და ერთი მონოგრაფია. ტრაპაიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 423. ნიკოლოზ როინიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფრიც როიტერი

ფრიც როიტერი (გერმ. Fritz Reuter; დ. 7 ნოემბერი, 1810, შტაფენჰაგენი — გ. 12 ივლისი, 1874, აიზენახი) — გერმანელი მწერალი, რეგიონული ლიტერატურის წარმომადგენელი. ავტორია ტრილოგიისა „ძველი ისტორიები“, რომლებიც შედგება წიგნებისგან: „ფრანგთა შემოსევის დროიდან“ (1860), „ჩემი პატიმრობის დროიდან“ (1862), „ჩემი გლეხური ცხოვრებიდან“ (1862-1864) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 423. ფრიც როიტერი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ 4.0 4.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 5.0 5.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 8.0 8.1 შვედური ფილმების მონაცემთა ბაზა — Svenska Filminstitutet. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1139587"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1146587"></a> ↑ 9.0 9.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 10.0 10.1 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118599976 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 12.0 12.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118599976 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 13.0 13.1 13.2 Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ 14.0 14.1 14.2 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Project Runeberg — 1992. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q933290"></a> ↑ 17.0 17.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
დევი პრასად როი ჩოუდჰური

დევი პრასად როი ჩოუდჰური (ბენგ. দেবীপ্রসাদ রায়চৌধুরী; დ. აგვისტო, 1899, რანგპური — გ. 1975) — ინდოელი მხატვარი, გრაფიკოსი და მოქანდაკე. სწავლობდა აბანინდრანათ თაგორთან, შემდეგ ლონდონში. 1954-1960 წლებში იყო ეროვნული სამხატვრო აკადემიის პრეზიდენტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 423.
იოჰან როიხლინი

იოჰან როიხლინი (გერმ. Johann Reuchlin; დ. 22 თებერვალი, 1455, პფორცჰაიმი — გ. 30 ივნისი, 1522, ბადლიბენცელი) — გერმანელი ჰუმანისტი. ეკუთვნის სატირული კომედიები „ჰენო“ და „სერგიუსი“. 1509 წელს გალაშქრა კელნის უნივერსიტეტის კათოლიკე თეოლოგების წინააღმდეგ. ამ კამათს მიუძღვნა თხზულება „თვალის სარკე“ (1511). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 423. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Deutsche Nationalbibliothek Record #118744658 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ 4.0 4.1 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a>
ჩუკოტკური ენა

ჩუკოტკური ენა ― ჩუქჩების ენა, განეკუთვნება ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენების ჯგუფს. გავრცელებულია ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგის და მეზობელი რაიონების ტერიტორიაზე. იყოფა რამდენიმე დიალექტად, რომელთა შორის უმნიშვნელო სხვაობაა. დამწერლობა შეიქმნა 1931 წელს ლათინური ანბანის საფუძველზე. 1936 წლიდან იყენებს რუსულ გრაფიკას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 170.
ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები

ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები ― ენების იზოლირებული ჯგუფი, რომელზეც საუბრობენ ჩუკოტკის და კამჩატკის ხალხები. იყოფა ჩუკოტკურ-კორიაკულ და იტელმენურ შტოებად. ამ ენებში არის რუსულიდან ნასესხები სიტყვებიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 170. ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ჩუნა

ჩუნა ― მდინარე რუსეთში, ირკუტსკის ოლქსა და კრასნოიარსკის მხარეში, მდინარე ტასეევის მარჯვენა შემადგენელი. სიგრძე 1203 კმ. სათავე აქვს უდის ქედზე. ზემოთში მიედინება ვიწრო მთათაშორის სისტემაში, ქვემოთ – შუა ციმბირის ზეგანზე. ადგილ-ადგილ აჩენს ჭორომებს. საზრდოობს წვიმის და თოვლის წყლით. იყინება ოქტომბერ-ნოემბერში, ყინულძვრაა აპრილ-მაისში. მის ნაპირზეა ქალაქი ნიჟნეუდინსკი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 170. ჩუნა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
სამარიობო

სამარიობო — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან. ვაზის სახელი ყურძნის შემოსვლის დროს გვამცნობს. ამ ჯიშის ერთეული ძირებია სოფელ კლდეში, აწყურისა და ახალციხის მარდის ბაღებში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, გვხვდება გულის-მაგვარიც, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ახასიათებს დატოტვა. საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომის და ოვალური ფორმისაა, თეთრი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით მცირედ დაფარული. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, მეტად წვნიანი, სასიამოვნო გემოთი. სამარიობო საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-150 დღეა. სამარიობო გამოიყენება ხარისხიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად, ცქრიალა ღვინის მისაღებად და სასუფრე ყურძნად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 327
სამარხი (ვაზის ჯიში)

სამარხი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში გურიიდან. სახელწოდება შერქმეული აქვს შენახვის განსაკუთრებული უნარის გამო. სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას გამოჩენამდე სამარხი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული გურიის რაიონებში და ადგილობრივი მოსახლეობა სასუფრე ყურძნად იყენებდა. ძალიან მცირე რაოდენობითაა შემორჩენილი დასავლეთ გურიაში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, თხელი ან საშუალო სიკუმ-სის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ ოვალური, თეთრი ფერის, საკმაოდ სქელი და მკვრივკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. გემო — სასიამოვნო და ტკბილი. სამარხი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 192 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.8 გ/ლ-ს. გარეგნული სილამაზით და გემური თვისებებით სამარხი ხარისხიან სასუფრე ყურძნის ჯიშად ითვლება. გააჩნია შენახვისა და ტრანსპორტირების კარგი უნარი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 327
ჩუსოვოი

ჩუსოვოი ― ქალაქი რუსეთში, პერმის მხარეში. მდებარეობს შუა ურალის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ჩუსოვაიას ნაპირზე. დაარსდა 1879 წელს. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1933 წელს. განვითარებულია მეტალურგია, არის სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი. ჩუსოვოი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ჩუსოვოი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126719912"></a>
სამაჭრე

სამაჭრე, ძველი სავაჭრე, სადადეგო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. სახელწოდება სამაჭრე ამ ჯიშის სამეურნეო მიმართულებაზე მიუთითებს, ხოლო მისი სინონიმი „სადადეგო“ სიმწიფის პერიოდს აღნიშნავს. „დადეგს“ დასავლეთ საქართველოში 1 სექტემბერს (ენკენისთვეს) ეძახდნენ. სამაჭრე სექტემბრის პირველ ნახევარში მწიფდება და რადგანაც მისი ღვინო ხანგრძლივად ვერ ძლებს, ყურძნისგან დაწურულ წვენს ძირითადად რთველის დროს მაჭრის სახით მოიხმარ-დნენ. ერთეული ძირებია ზესტაფონის, თერჯოლისა და საჩხერის სოფლებში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თითქმის ოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მხრიანი, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მუქი წითელი, თითქმის შავი. კანი სქელი და უხეში აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია, წვენი შეუფერავი. სამაჭრე საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 150-350 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ღია-წითელი შეფერვის, დამახასიათებელად არომატული და მცირედ ექსტრაქტულია. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 329
ჩუქჩაგირის ტბა

ჩუქჩაგირის ტბა ― ტბა რუსეთში, ხაბაროვსკის მხარეში. მდებარეობს მდინარე ამგუნის აუზში. ფართობი 366 კმ². საშუალო სიღრმე 2 მეტრი, მაქსიმალური სიღრმე 6 მეტრი. ნაპირები დაკლაკნილია. კუნძულებით დაყოფილია სამ ლუბრმად. ტბიდან გამოდის მდინარე ოლჯიკანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 171.
სამაჭრია

სამაჭრია, სადადეგო, საბადაგო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ვაზის სახელი მის სამეურნეო დანიშნულებაზე მეტყველებს. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და ზოგჯერ საშუალოზე პატარა ზომისაა, კვერცხისებური ფორმის, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ძლიერ კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღია წითელი, მაგრამ მტე-ვანში ერთდროულად გვხვდება მუქი წითელი და შავი მარცვლები. კანი თხელი აქვს, ნაკლებად მკვრივი, სქელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი ძალიან წვნიანია, წვენი შეუფერავია, მომჟავო-მოტკბო გემოთი. სამაჭრია საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 160 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. სამაჭრია გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 329
ტიგრან ჩუხაჭიანი

ტიგრან ჩუხაჭიანი (სომხ. Տիգրան Գեւորգի Չուխաճեան; დ. 1837, სტამბული — გ. 11 მარტი, 1898, იზმირი) — სომეხი კომპოზიტორი. 1861-1864 წლებში სწავლობდა მილანში. ეკუთვნის პირველი სომხური ოპერა „არშაკ II“ (1868), ასევე მუსიკალური კომედიები, საფორტეპიანო პიესები და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 171. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #129520039 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ Muziekweb <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18088607"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 6.0 6.1 Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101537013"></a> ↑ 7.0 7.1 Чухаджян Тигран Геворгович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>