laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რუსუდანი (დემეტრე I-ის ასული)

რუსუდანი — XII საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი, დედოფალი, დემეტრე I-ის ასული, თამარ მეფისა და რუსუდანის გამზრდელი. აქტიურად მონაწილეობდა სახელმწიფოს მართვა-გამგეობაში გიორგი III-ისა და თამარის დროს. მან დიპლომატიური მისია შეასრულა ელდიგუზ ათაბაგთან გიორგი III-ის შეთანხმებაში ქალაქ ანისის გამო (დაახლოებით 1165). რუსუდანი სათავეში ედგა მოლაპარაკებას დიდგვაროვან ფეოდალებსა და თამარს შორის ამ უკანასკნელის მეორედ მეფედკურთხევისას (1184). რუსუდანი სულ მცირე ორჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ქორწინება შედგა 1152 წელს, მეუღლე იყო მესოპოტამიისა და დასავლეთ სპარსეთის სელჯუკი სულთანი ღიაზ ედ-დინ მასუდი (მასუდ თერიმეკი). მასუდი მალევე გარდაიცვალა, ხოლო დედოფალი საქართველოში დაბრუნდა. რუსუდანი მეორე მეუღლე იყო ხორასნის სელჯუკთა სულთანი აჰმედ სანჯარი. აჰმედმა რუსუდანი 1156 წელს შეირთო ცოლად, მას შემდეგ, რაც მას პირველი მეუღლე - თურქან ხათუნი გარდაეცვალა. თვით აჰმედი შემდეგ წელს, 72 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, რუსუდანი კიევის დიდი მთავარის იზიასლავ II-ის მეუღლე იყო 1153-1154 წლებში. მისი დიდი აქტივობა ჩანს თამარის საქმროს საკითხის გადაჭრაში. შემდეგ კი მხარი დაუჭირა იური ანდრიას ძის საქართველოდან გაძევებას. რუსუდანის კარზე აღიზარდა თამარის მეორე ქმარი დავით სოსლანი. იური ანდრიას ძის აჯანყების (1191) ჩახშობის შემდგომ რუსუდანის შუამდგომლობით თამარმა შეუნდო ქმარყოფილს და უვნებელი გაუშვა საქართველოდან. ქართულ ისტორიოგრაფიასა და კულტურაში რუსუდანი ძირითადად მიჩნეულია როგორც თამარ მეფის გამზრდელი მამიდა, და განსხვავებით სამეფო ოჯახის სხვა წევრებისა, მის შესახებ ძალიან ცოტა რამ არის ცნობილი. ისტორიკოსი და რუსთველოლოგი იოსებ გოგატიშვილი თავის ერთ-ერთ ნაშრომში ამტკიცებს, რომ „ვეფხისტყაოსანი“ ისტორიულ ფაქტებსა და მოვლენებზეა დაწერილი. ასე მაგალითად, ის როსტევანსა და ავთანდილს დავით კურაპალატსა და ბაგრატ III-ს ადარებს. ფარსადანს, ტარიელსა და ნესტან-დარეჯანს კი გიორგი III-ს, შოთა რუსთველსა და თამარს. მისივე მტკიცებით, ქაჯთა დედოფლის, დავარის ისტორიული პროტოტიპი იყოს სწორედ რუსუდანი მთავარ არგუმენტად მას მოჰყავს ციტატა ვეფხისტყაოსნიდან: მეტრეველი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. მეტრეველი რ., შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს.), თბ., 1937; ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965; ↑ რიურიკების დინასტია Izbornyk.org.ua-ზე ↑ როგორ გამოთვალა იოსებ გოგატიშვილმა შოთა რუსთაველის დაბადების თარიღი და ვინ არის „ჭიაბერი“ - განსხვავებული აზრი დაარქივებული 2017-06-13 საიტზე Wayback Machine. , 12 აპრილი, 2015; იოსებ გოგატიშვილი.
ფიპრესი

„ფიპრესი“ (აბრ.FIPRESCI, ფრანგ. Fédération internationale de la presse cinématographique) — კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია, ქართულ ენაზე აგრეთვე ცნობილი როგორც კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაცია. დაარსებულია 1930 წელს ბრიუსელში, ხოლო მისი გენერალური ასამბლეა იტალიაში მდებარეობს. ორგანიზაცია თავის მიერ დაწესებულ პრიზებს მსოფლიოს 80 კინოფესტივალზე გადასცემს. „ფიპრესის“ ოფიციალური ენებია ინგლისური და ფრანგული. ოფიციალური საიტი ↑ Historical background 1925–1945. www.fipresci.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-29. ციტირების თარიღი: 2010-07-31.
ავთანდილ სააკაძე

ავთანდილ გიორგის ძე სააკაძე (გ. 3 ოქტომბერი, 1629) — გიორგი სააკაძის პირმშო და თანამებრძოლი. პირველად 1607 წელს დოკუმენტში იხსენიება მამასთან ერთად. მონაწილეობდა 1625 წელს ქართლ-კახეთის აჯანყებაში, თავი გამოიჩინა მარტყოფისა (მოკლა ყარჩიხა-ხანის ვაჟი იმამვერდი-ბეგი) და მარაბდის ბრძოლებში. ბაზალეთის ბრძოლის შემდეგ ოსმალეთში წაჰყვა გ. სააკაძეს. მოკლეს მამასთან ერთად ხუსრევ-ფაშას ბრძანებით. ჯამბურია გ., გიორგი სააკაძე, თბ., 1964; ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 535.
შარლ პიშეგრიუ

შარლ პიშეგრიუ (ფრანგ. Jean-Charles Pichegru; დ. 16 თებერვალი, 1761, ლე-პლანში, ფრანშ-კონტე — გ. 5 აპრილი, 1804, პარიზი) — ფრანგი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, დივიზიონის გენერალი (1793). 1783 წელს მონაწილეობდა ჩრდილოეთ ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ომში. 1793 წელს სარდლობდა რაინის არმიას, ხოლო 1794–1795 წლებში ჩრდილოეთის არმიას ჰოლანდიის დასაპყრობად. 1795 წელს ჩაახშო იაკობინელთა აჯანყება პარიზში, შემდეგ სარდლობდა რაინ-მოზელის არმიას. 1797 წელს აირჩიეს ხუთასთა საბჭოს თავმჯომარედ. გამოვიდა დირექტორიის წინააღმდეგ. 18 ფრუქტიდორის (1797 წლის 4 სექტემბერი) გადატრიალების დროს დააპატიმრეს. 1798 წელს ჯერ ინგლისში გაიქცა, შემდეგ – პრუსიაში. 1803–1804 წლებში ჟორჟ კადუდალთან ერთად ამზადებდა ნაპოლეონზე თავდასხმას, დააპატიმრეს. თავი მოიკლა საპატიმროში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 90.
ჟერმენ პილონი

ჟერმენ პილონი (ფრანგ. Germain Pilon; დ. 1536/37, პარიზი — გ. 3 თებერვალი, 1590, პარიზი) — ფრანგი მოქანდაკე, აღორძინების ხელოვნების წარმომადგენელი. სწავლობდა პიერ ბონტანთან. განიცადა ჟან გუჟონი გავლენა. 1570-იან წლებში შესრულებულ პორტრეტულ სტატუებსა და ბიუსტებში იგრძნობა დრამატიზმი (ანრი II-ის საფლავის ქანდაკება და ეკატერინე მედიჩის საფლავის მორთულობა). 1572 წლიდან ეჭირაპორტრეტულ გამოსახულებათა მთავარი კონტროლიორის თანამდებობა, ამავე დროს ხელმძღვანელობდა სამედალო საქმეს. მის მიერ შესრულებული მედლები გამოირჩევა დეტალების ვირტუოზული დამუშავებით, კომპოზიციის კომპაქტურობითა და სიმკაცრით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჟერმენ პილონი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 62.
ჟან პიკარი

ჟან პიკარი (ფრანგ. Jean Picard; დ. 21 ივლისი, 1620, ლა-ფლეში, ანჟუ — გ. 12 ივლისი, 1682, პარიზი) — ფრანგი ასტრონომი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1666). კოლეჟ-დე-ფრანსის პროფესორი (1655 წლიდან). 1669-70 წლებში აკადემიის დავალებით გაზომა მერიდიანის რკალის სიგრძე პარიზსა და ამიენს შორის 1°22'55″), ამასთან, პირველმა გამოიყენა სამზერი მილებითა და ძაფების ბადით აღჭურვილი კუთხმზომი იარაღები. პიკარმა მერიდიანის 1°-ის სიგრძედ მიიღო 111,21 კმ (თანამედროვე გაზომვით 111,18 კმ). ამ მონაცემებზე დაყრდნობით ისააკ ნიუტონმა დაამტკიცა, რომ მთვარეზე მოქმედებს დედამიწის მიზიდულობა და რიცხობრივად დაადასტურა მსოფლიო მიზიდულობის კანონი. პიკარის წინადადებით (1669) პარიზის ობსერვატორიაში 1683 წელს დადგეს კვადრანტი, რომლითაც მნათობთა პირდაპირ აღვლენებს საზღვრავდნენ. 1671 წელს ჩაატარა ტიხო ბრაჰეს ობსერვატორიული (ურანიბორგი) გათხრები. 1672 წელს ჯოვანი კასინისთან ერთად დააკვირდა მარსს მზის პარალაქსის განსაზღვრის მიზნით. 1679 წელს დააარსა ასტრონომიული წელიწდეული "Connaissance des temps" (შეადგინა და გამოსცა პირველი ოთხი ტომი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 60. ↑ 1.0 1.1 1.2 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 5.0 5.1 Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ 6.0 6.1 Пикар Жан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ https://www.persee.fr/doc/rhs_0151-4105_1976_num_29_3_1408 — გვ. 217.
უსეს ციხესიმაგრე

უსეს ციხესიმაგრე (ფრანგ. Château d'Ussé) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე საფრანგეთში. მდებარეობს ენდრი და ლუარის დეპარტამენტში, მდინარე ლუარის ხეობაში, მდინარე ენდრის ნაპირზე. ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო IX საუკუნეში. 2000 წელს ლუარის ხეობის სხვა ციხესიმაგრეებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობსის ძეგლების სიაში. ლუარის ციხესიმაგრეები
დიმიტრი სააკაძე

დიმიტრი სააკაძე (დ. დაახლოებით XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე ― გ. დაახლოებით XVIII საუკუნის 80-იან წლებში) — ქართველი პოეტი. იყო სოფელ ბობნევიდან (ატენის ხეობა). 1734 მოსკოვში ჩავიდა, ვახტანგ VI-ის ამალას შეუერთდა და პრესიაზე დასახლდა. 1741-იდან სამხედრო სამსახურში იყო. მეგობრობდა პოეტ დიმიტრი ბაგრატიონთან. სააკაძის ლექსებში, რომლებიც ბარათების სახით არის დაწერილი, ასახულია რუსეთში გადახვეწილ ქართველთა საქმიანობა, ფიქრი და განცდა, მათი ყოველდღიური ცხოვრების ჭირ-ვარამი. პოეტი უჩივის „სამკვიდროსაგან აღმოხვრას“, ნატრობს სამშობლოში დაბრუნებას. მისი შვილი ― პოდპოლკოვნიკი დავით სააკაძე (გ. 20 მაისი, 1805) იყო თბილისის კომენდანტი 1803-1805 წლებში. ლოლაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 535. დიმიტრი სააკაძეს შემოქმედება
ვორონეჟი

ვორონეჟი (რუს. Воро́неж) — ქალაქი დასავლეთ რუსეთში. 2002 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 848,752 ადამიანს. რუსეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით 16-ე ადგილი უკავია, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 1,438 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 590.43 კმ²-ს. ვორონეჟიდან 223 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი ტამბოვი, ხოლო 710 კილომეტრში მდებარეობს უკრაინის ქალაქი ლუგანსკი. ქალაქი გაშენებულია მდინარე ვორონეჟის ნაპირებზე. ვორონეჟის ყველაზე ცხელი თვეებია ივნისი და ივლისი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი. ქალაქის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 559 მმ-ს. ვორონეჟი არის ვორონეჟის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი ვორონეჟი დაარსდა 1585 - 1586 წლებში, მეფე თედორე I-ის მიერ. XVII საუკუნეში რუსეთის იმპერატორმა პეტრე I დიდმა დაიწყო ბრძოლა ტერიტორიის გასაფართოვებლად და აზოვის ზღვაზე გასასვლელად, ამ ბრძოლებში ქალაქი ვორონეჟი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა. მეორე მსოფლიო ომში ფაშისტურმა გერმანიამ შეძლო ამ ქალაქის დაკავება, ვორონეჟიდან ხორციელდებოდა ფაშისტების შეტევა ქალაქ სტალინგრადზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვორონეჟი Voronezh State University - City page დაარქივებული 2009-12-09 საიტზე Wayback Machine. Voronezh.Net City site დაარქივებული 2012-12-04 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links (რუსული) Voronezh City Аdvertising (რუსული) Voronezh News (რუსული) Big Voronezh forum "U Antona" (რუსული) Voronezh city churches (ინგლისური) ↑ Brno - Partnerská města Czech. © 2006–2009 City of Brno. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-23. ციტირების თარიღი: 2009-07-17. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-12-21. ციტირების თარიღი: 2010-01-22. ↑ Расчёт расстояний между городами. Транспортная компания «КСВ 911». ციტირების თარიღი: 2009-08-13.
იოანე პენტელაშვილი

იოანე პენტელაშვილი — XVIII საუკუნის მეორე ნახევრისა და XIX საუკუნის პირველი მეოთხედის ქართველი მდივან-მწიგნობარი, მთარგმნელი. ცნობილია მისი გადაწერილი სიგელ-გუჯრები და ხელნაწერები. მონაწილეობდა საიათნოვას სომხური ლექსების შემცველი ხელნაწერის გადაწერაში. 1808 წელს გადაწერა სასულიერო შინაარსის კრებული. 1798 წელს თარგმნა სომეხი საეკლესიო მოღვაწისა და მწერლის ვარდან აიგეცკის იგავ-არაკთა კრებული „მელის წიგნი“. გ. მიქაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 19.
ტოლიატი

ტოლიატი (რუს. Тольятти, 1964 წლამდე — სტავროპოლი, ბერძ. Σταυρούπολη — „ჯვრის ქალაქი“; გვხვდება ქალაქის არაოფიციალური დასახელებაც: სტავროპოლი მდინარე ვოლგაზე ან ვოლგის სტავროპოლი) — ქალაქი სამარის ოლქში, რუსეთი, სტავროპოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, შედის სამარა-ტოლიატის აგლომერაციის შემადგენლობაში. ქალაქი მდებარეობს მდინარე ვოლგის მარცხენა ნაპირზე. 2012 წლის მონაცემებით ტოლიატის საქალაქო ოკრუგის მოსახლეობა 719 600 ადამიანს შეადგენდა. ამ მონაცემებით, ტოლიატი რუსეთის უდიდესი ქალაქია, თუ არ ჩავთვლით ფედერაციის სუბიექტების დედაქალაქებს. ტოლიატი დააარსა ვასილი ტატიშჩევმა 1737 წელს, როგორც ქალაქი-ციხესიმაგრე, მომთაბარეებისა და ნათელღებული კალმიკებისგან თავდასაცავად. XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში ცნობილი იყო, როგორც კლიმატური კურორტი და კუმისით მკურნალობის ადგილი. 1953-1955 წლებში ქალაქი შედარებით მაღლობ ტერიტორიაზე გადაიტანეს, რადგან კუიბიშევის წყალსაცავის შექმნის შემდეგ ძველი ქალაქი დაიტბორა. 1964 წლიდან ქალაქი იტალიელი კომუნისტის პალმირო ტოლიატის სახელს ატარებს. 1970-იან წლებში ქალაქის მოსახლეობამ მკვეთრი მატება დაიწყო, რაც დაკავშირებული იყო კომპანია „ავტოვაზის“ მშენებლობასთან, რომელიც დღესაც მნიშვნელოვან საწარმოს წარმოადგენს. ქალაქი საავტომობილო და ქიმიური მრეწველობის, ასევე სარკინიგზო, სამდინარო და საავტომობილო ტრანსპორტის ცენტრს წარმოადგენს. უახლოესი აეროპორტი კურუმოჩია. ქალაქი, მდინარე ვოლგის გასწვრივ დაახლოებით 30 კილომეტრზეა გაშენებული და 3 რაიონისგან შედგება: ავტოზავოდსკის, ცენტრალური და კომსომოლსკის რაიონები. ქალაქში მოტოსპორტისთვის ხელსაყრელი პირობებია, ყოველწლიურად ქალაქში გამართულ მოტო-შოუებზე მთელი რუსეთიდან და დსთ-ის ქვეყნებიდან ჩადიან ხალხი. ტოლიატში ხუთი უმაღლესი სასწავლებელია, მათ შორის უძველესი ტოლიატის სახელმწიფო უნივერსიტეტია; მოქმედებს რამდენიმე სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ასევე მრავალი მუზეუმი, თეატრი, ქალაქის სიმფონიური ორკესტრი, ფილარმონია. ქალაქის დღე აღინიშნება ზაფხულის პირველ შაბათ-კვირას. ქალაქის შემოგარენში ყოველწლიურად ტარდება ვალერი გრუშინის სიმღერების ფესტივალი, სადაც რამდენიმე ათასი მონაწილე იკრიბება. ტოლიატი ორგანიზაცია „Rotary International“-ის წევრია. ვოლფსბურგი, გერმანია, 1991. ფლინტი, აშშ, 1992. კაზანლიკი, ბულგარეთი, 1995. ლოიანი, ჩინეთი, 2000. პარტნიორი ქალაქები: კოლმარი, საფრანგეთი, 1996. ნადკანიჟა, უნგრეთი, 1998. ტოლიატის საქალაქო ოკრუგის პორტალი დაარქივებული 2019-06-03 საიტზე Wayback Machine. ტოლიატი ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი“ ↑ 1.0 1.1 БД ПМО Самарской области. Тольятти. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-22. ციტირების თარიღი: 2013-07-28. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2012 года. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-22. ციტირების თარიღი: 2012-08-22. ↑ Итоги::Самарастат. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-27. ციტირების თარიღი: 2013-03-27. ↑ Самарско-Тольяттинская агломерация рассматривается в числе пяти пилотных проектов Минрегионразвития РФ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-02. ციტირების თარიღი: 2013-07-28. ↑ Ставрополь в начале ХХ века. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-06-14. ციტირების თარიღი: 2013-07-28. ↑ Мэрия городского округа Тольятти. Города побратимы и города партнёры. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-02-01. ციტირების თარიღი: 2010-08-31.
იჟევსკი

იჟევსკი (რუს. Ижевск) — ვოლგისპირეთისა და ურალისწინეთის მსხვილი სამრეწველო, სავაჭრო, სამეცნიერო-საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრი, უდმურტეთის დედაქალაქი. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით რუსეთის ფედერაციის ქალაქებს შორის მეოცე ადგილი უკავია. 2020 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 648 146 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 1,996 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 316.66 კმ²-ს. იჟევსკი დაარსდა 1760 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსი მიიღო 1918 წელს. დასახლებული პუნქტი იყოფა ხუთ ოლქად. ქალაქი გაშენებულია მდინარე იჟის ნაპირებზე. იჟევსკის ყველაზე ცხელი თვეებია ივნისი და ივლისი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი. ქალაქის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 532 მმ-ს. ბენძინი, პოლონეთი კორდოვა, არგენტინა ლუსაკა, ზამბია მარაკაი, ვენესუელა ტატაბანია, უნგრეთი სინინი, ჩინეთი იამბოლი, ბულგარეთი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იჟევსკი (ინგლისური) (რუსული) Official website of Izhevsk დაარქივებული 2021-02-12 საიტზე Wayback Machine. Global Stroll's Izhevsk guide დაარქივებული 2007-11-22 საიტზე Wayback Machine. Kalashnikov Museum დაარქივებული 2011-07-07 საიტზე Wayback Machine. Udmurt State University დაარქივებული 2006-12-05 საიტზე Wayback Machine. The IZHMASH website A guide to the contemporary art, music and culture of Izhevsk (in Russian) დაარქივებული 2006-05-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) (რუსული) (უდმურტი) National Library of Udmurt Republic
ზურაბ სააკაძე

ზურაბ გიორგის ძე სააკაძე (გ. დაახლოებით 1607) — მეფე სიმონ I-ის დაახლოებული პირი. გიორგი სააკაძის ბიძა. ქართლის მეფის სახლთუხუცესი 1590-1607 წლებში. ჯამბურია გ., გიორგი სააკაძე, თბ., 1964; ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 535.
პოლინიაკის ციხესიმაგრე

პოლინიაკის ციხესიმაგრე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე საფრანგეთში. მდებარეობს მდინარე ლუარის ხეობაში. ციხესიმაგრე აშენებულია ადგილობრივი რუხი ვულკანური ქვისაგან. თავდაპირველად ციხესიმაგრეს ჰქონდა თავდაცვითი დანიშნულება. ააშენა ვიკონტ დე პოლინიაკმა XVII საუკუნეში და გახდა პოლინიაკების ოჯახის საზაფხულო რეზიდენცია. ლუარის ციხესიმაგრეები http://www.lavoute-polignac.fr/ დაარქივებული 2010-01-05 საიტზე Wayback Machine.
ტალსის ციხესიმაგრე

ტალსის ციხესიმაგრე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე საფრანგეთში. მდებარეობს მდინარე ლუარის ხეობაში, მდინარის მარცხენა ნაპირზე. ციხესიმაგრე ააშენა ფლორენციელმა ვაჭარმა ბერნარ სალვიატიმ 1520 წელს. ტალსი პატარა ზომის ციხესიმაგრეა - სამსართულიანი კორპუსი ექვსკუთხა კოშკი. მის დარბაზებში დაცულია XVIII საუკუნის ავეჯი. შედის ლუარის ციხესიმაგრეების შემადგენლობაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ლუარის ციხესიმაგრეები Château de Talcy - ოფიციალური საიტი Talcy: historique დაარქივებული 2009-11-26 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული)
ბაბ-ელ-მანდების სრუტე

ბაბ-ელ-მანდები (არაბ. باب المندب, ცრემლების ჭიშკარი) — სრუტე აფრიკის კონტინენტსა (სომალი, ჯიბუტი, ერიტრეა) და არაბეთის ნახევარკუნძულს შორის (იემენი). ერთმანეთთან აერთებს წითელ ზღვასა და ადენის ყურეს. სრუტის დატვირთვა განსაკუთრებით გაიზარდა XIX საუკუნის ბოლოს, სუეცის არხის გახსნის შემდეგ, რადგან ის უკვე ერთმანეთთან აერთებს ხმელთაშუა ზღვასა და ინდოეთის ოკეანეს. 2008 წლის 28 თებერვალს სრუტეზე ააშენეს ხიდი სახელწოდებით „კონცხების ხიდი“, რომელმაც ერთმანეთთან დააკავშირა სრუტის სხვადასხვა მხარეს მდებარე ქვეყნები — იემენი და ჯიბუტი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბაბ-ელ-მანდების სრუტე“ ვიკისაწყობში. ბაბ-ელ-მანდების სრუტე - ბრიტანიკა Notice-to-Proceed Launches Ambitious Red Sea Crossing დაარქივებული 2009-02-11 საიტზე Wayback Machine. Sea crossing
ლევი მორტონი

ლევი მორტონი (ინგლ. Levi Parsons Morton; დ. 16 მაისი, 1824 — გ. 16 მაისი, 1920) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, წარმომადგენელთა პალატის წევრი ნიუ-იორკიდან, ნიუ-იორკის შტატის გუბერნატორი და აშშ-ის 22-ე ვიცე-პრეზიდენტი. ლევი მორტონი — Find a Grave-ზე
იაროსლავლი

იაროსლავლი (რუს. Ярославль) — ქალაქი ჩრდილოეთ რუსეთში. 2002 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 605,200 ადამიანს და რუსეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით 21-ე ადგილი უკავია, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 2,947 ადამიანს. ფართობი 205.37 კმ². დასახლებული პუნქტიდან 249 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი მოსკოვი. სიახლოვეს მდებარეობს ტოლგის ცნობილი მონასტერი, რომელიც აშენდა 1313 წელს. იაროსლავლი იყოფა ექვს რეგიონად. ქალაქი გაშენებულია მდინარე ვოლგის ნაპირებზე. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 591 მმ. წარმოადგენს იაროსლავლის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. დაარსდა 1010 წელს. მის დაარსებას წინ უძღოდა ამ ტერიტორიებზე ვიკინგების შემოსევები, 1462 წლიდან იაროსლავლი შედის მოსკოვის დიდი სამთავროს შემადგენლობაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაროსლავლი Yaroslavl Forum in English Virtual Panoramas დაარქივებული 2019-01-10 საიტზე Wayback Machine. Yaroslavl Internet magazine about real life in Yaroslavl (in English) Panoramas of Yaroslavl Contemporary architecture of Yaroslavl Photos დაარქივებული 2013-02-22 საიტზე Wayback Machine. Volkov theater Yaroslavl Millennium project 2010 ↑ Acordos de Geminação Portuguese. © 2009 Câmara Municipal de Coimbra - Praça 8 de Maio - 3000-300 Coimbra. ციტირების თარიღი: 2009-06-25.
მაიკოპი

მაიკოპი (ადიღ. Мыекъуапэ) — ქალაქი სამხრეთ რუსეთში. 2018 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 141,970 ადამიანს და რუსეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით 110-ე ადგილი უკავია, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 510 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 308 კმ²-ს. მაიკოპი დაარსდა 1857 წელს. მაიკოპიდან 1,600 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი მოსკოვი. მაიკოპის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია დეკემბერი და იანვარი. ქალაქის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 772 მმ-ს. მაიკოპი არის ადიღეს რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ცენტრი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაიკოპი Официальный сайт районного казачьего общества г. Майкопа, Республики Адыгея დაარქივებული 2013-06-03 საიტზე Wayback Machine. Муниципальное образование «Майкоп» на официальном сайте исполнительных органов власти Республики Адыгея[მკვდარი ბმული] План-карта города Майкопа ↑ http://maikop.ru/city/maykop-stolitsa-respubliki-adygeya/ ↑ https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/southern/
საფრანგეთის ქალაქები

1999 წლის 8 მარტს, საფრანგეთში ჩატარებული აღწერით დადგინდა ქალაქების მოსახლეობა. ამჟამად საფრანგეთში მხოლოდ ერთი ქალაქია მილიონზე მეტი მოსახლით. საფრანგეთის 426 ქალაქის მოსახლეობა 20 000-დან 900 000-მდე მერყეობს. საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდია პარიზი 2 125 246 ადამიანით, ამ ქალაქის გარშემო შექმნილია დიდი აგლომერაციები, პარიზის აგლომერაციაში ცხოვრობს 10 000 000 ადამიანი, აგრეთვე დიდი აგლომერაციები აქვს მარსელს და ლიონს. საფრანგეთის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით. საფრანგეთის რეგიონები Site de l’Insee, Populations légales 2007 pour les départements et les collectivités d'outre-mer, 2010 წლის იანვრის მონაცემები Site de l’Insee, Le calendrier de diffusion des résultats du recensement
აბვილი

აბვილი (ფრანგ. Abbeville) — ქალაქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 24,829 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 90 ადამიანი. ქალაქის ფართობია 26.42 კმ². ვრცელდება ზღვის დონიდან 2–76 მ სიმაღლეზე. აბვილიდან 45 კილომეტრში მდებარეობს საფრანგეთის ქალაქი ამიენი. აბვილი დაარსდა IX საუკუნეში. სწორედ აქ მიმდინარეობდა ბრძოლა ინგლისის მეფე ედუარდ III-ს და ფრანგებს შორის 1346 წელს. ქალაქი გაშენებულია მდინარე სომას ნაპირებზე, ხოლო 20 კილომეტრში მდებარეობს ინგლისის არხი. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი. აბვილი არის პიკარდიის რეგიონის და სომას დეპარტამენტის დასახლებული პუნქტი. არგოსი, საბერძნეთი ბურგეს ჰილი, დიდი ბრიტანეთი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Abbeville ოფიციალური ვებ-გვერდი (ფრანგული) ↑ Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66049091"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q373724"></a> ↑ Annuaire de service-public.fr <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3480047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q97451652"></a>
ზაფხულის დრო

ზაფხულის დრო — დრო, რომელიც მოცემულ სასაათო სარტყელში მიღებულ დროსთან შედარებით ერთი საათით წინაა გადაწეული. ეს პრაქტიკა ბევრ ქვეყანაშია მიღებული და მისი მიზანია განათებაზე დახარჯული ელექტროენერგიის შემცირება. ზამთრის პერიოდში დროის უკან „გადაწევა“ ხდება და ესა თუ ის ქვეყანა უბრნუნდება „ზამთრის დროს“ (ეს ტერმინი არ არის ოფიციალური). ქვეყნების უმეტესობაში ე. წ. „ზამთრის დრო“ დროითი სარტყლის სტანდარტულ ასტრონომიულ დროს ემთხვევა. Ian R. Bartky (2007). One Time Fits All: The Campaigns for Global Uniformity. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-5642-6.  Ian R. Bartky; Elizabeth Harrison (1979). „Standard and daylight-saving time“. Scientific American. 240 (5): 46–53. ISSN 0036-8733. Michael Downing (2005). Spring Forward: The Annual Madness of Daylight Saving Time. Shoemaker & Hoard. ISBN 1-59376-053-1.  David Prerau (2005). Seize the Daylight: The Curious and Contentious Story of Daylight Saving Time. Thunder’s Mouth Press. ISBN 1-56025-655-9.  The British version, focusing on the UK, is (2005) Saving the Daylight: Why We Put the Clocks Forward. Granta Books. ISBN 1-86207-796-7.  Sources for time zone and daylight saving time data დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine. —technical resources ITU LEGAL TIME 2011 Information about the Current Daylight Saving Time (DST) Rules, U.S. National Institute of Standards and Technology (NIST.gov) Countries and territories operating Daylight Saving Time (2010/2011)
ლოგოტიპი

ლოგოტიპი (ძვ. ბერძნ. λόγος — სიტყვა + τύπος — დაღი) ან უბრალოდ ლოგო — ორგანიზაციის ან საქონლის მთლიანი ან შემოკლებული სახელწოდების ორიგინალური მოხაზულობა. ლოგოტიპი სავაჭრო ნიშნის სიტყვიერ მხარეს წარმოადგენს. დამახსოვრებადობა უნივერსალურობა ორიგინალურობა ასოციაციურობა გამომსახველობა ფუნქციონალურობა ლაკონიურობა იდეალურმა ლოგოტიპმა უნდა გადაჭრას 6 საფუძვლისეული ფუნქცია: ფაქტობრივი ექსპრესიული რეფერენციული გამოხატვითი პოეტიკური მეტალინგვისტური კორპორატიული სტილი