laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თოქათი

თოქათი (თურქ. Tokat) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, თოქათის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, თოქათში ცხოვრობს 132,437 ადამიანი. თოქათს აქვს მერია და ჰყავს მერი — ეიუფ ეროღლუ. ქალაქში მდებარეობს თურქეთის ერთ-ერთი ცნობილი თოქათის აეროპორტი. თოქათს აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და ჩრდილოეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება არტოვა და იეშილიურთი, ჩრდილო-დასავლეთით — თურჰალი, დასავლეთით — პაზარი, ჩრდილოეთით — ერბაა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ნიკსარი და აღმოსავლეთით — ალმუსი. თოქათს სამხრეთით ესაზღვრება სივასის პროვინცია. თოქათის ისტორიული სახელწოდებაა "ევდოკია". მისი ისტორია ხეთების ეპოქიდან იწყება. შუა საუკუნეებში ევდოკია შედიოდა ბიზანტიის იმპერიაში. შემდეგში აღმოჩნდა თურქ-სელჩუკების ხელში. ევდოკია ოსმალეთის იმპერიაში შევიდა სულთან მურად II-ის მმართველობის პერიოდში, მე-15 საუკუნის პირველ ნახევარში. ის ოსმალეთში რჩებოდა მისი საბოლოოდ რუქიდან გაქრობამდე, ხოლო ოსმალეთის დაშლის შემდგომ, შედის თურქეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. თოქათის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი
მტვარის ოლქი

მტვარის ოლქი (ინგლ. Mtwara) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მტვარა. მოსახლეობა — 1 270 854 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 16 710 კმ². ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ესაზღვრება მოზამბიკს მდინარე რუვუმაზე, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში. ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან: მასასი მტვარა ნანიუმბუ ნევალა ტანდაჰიმბა Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-10.
პატარა ჯვრის ეკლესია

პატარა ჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ფიჩხოვანის სამხრეთ-დასავლეთით 3-4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4 X 2,9 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ძეგლი დაზიანებულია: დანგრეულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდე; ჩამოშლილია კრამიტის საფარი; შირიმის თაროსებრი ლავგარდნის რამდენიმე ქვაღაა შემორჩენილი. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. ამ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. ასეთივე სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. ჩრდილოეთ კედელში ორი პატარა სწორკუთხა ნიშია. ინტერიერი შეისრული კამარითაა გადახურული. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში ჩასმულ შირიმის ქვაზე, მარტივი რელიეფური ჯვარია გამოსახული. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 145-146.
ქომუს ჯვრის ეკლესია

ქომუს ჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიჩხოვანში, დგას სოფლის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 5 მ), ნაგებია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. მთელ სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი. დანარჩენი კედლები 0,7-1 მეტრის სიმაღლეზე დგანან. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით უსწორმასწორო ფორმის აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ქვით ნაგები ტრაპეზი (შემორჩენილია ნაშთი) ყოფილა მიდგმული. კონქი ამორფული ფორმისაა. ეკლესიის აღმოსავლეთით შემორჩენილია გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობის ნაშთი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 146.
ნჯომბეს ოლქი

ნჯომბეს ოლქი (ინგლ. Njombe Region) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ნჯომბე. მოსახლეობა — 702 097 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 21 347 კმ². ოლქი შედგება ოთხი რაიონისაგან: ლუდევა მაკეტე ნჯომბე ვანგინგომბე Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-10.
ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია

ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ფიჩხოვანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 300-400 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (3,4 X 2,9 მ). ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ეკლესია დგას ცოკოლზე. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარს გარედან აგურის შეისრული თაღი აქვს. შიგნით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელშიც ერთი სწორკუთხა სარკმელი და ორი მცირე ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, რიყის ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. კონქი არაწესიერი ფორმისაა. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია არაწესიერი ფორმის სხმული კამარით. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 146.
სიმიუს ოლქი

სიმიუს ოლქი (ინგლ. Simiyu Region) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბარიადი. მოსახლეობა — 1 584 157 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 25 212 კმ². ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან: ბარიადი ბუსეგა იტილიმა მასვა მეატუ Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-10.
ჰაქიარი

ჰაქიარი (თურქ. Hakkâri) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, სირიის საზღვართან მდებარე ჰაქიარის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მისი სახელი წარმოსდგება სირიული სიტყვა ܗܟܐܪܝ (აქარე)-დან, რაც ნიშნავს ფერმერებს. იმიტომ რომ, ქალაქ ჰაქარში და ზოგადად პროვინციაში არის ძალიან ნოყიერი მიწა და ბევრი ფერმერი. ქალაქის მაცხოვრებელთა რაღაც ნაწილი ქურთია. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში მაცხოვრებლების რაოდენობა აღწევს 58,584 ადამიანს. ჰაქარს აქვს მერია და მისი მერი არის დილექ ჰაფითოღლუ. ჰაქიარის პროვინცია მოიცავს 4 რაიონს, მაგრამ მისი ქალაქები იუქსეკოვა და შემდინლი სიდიდით ჰაქარზე დიდი ქალაქები არიან. ჰაქარი აღმოსავლეთით ესაზღვრება იუქსეკოვას, ხოლო სამხრეთით — ჩუკურჯას. ის ჩრდილოეთით ესაზღვრება ვანის პროვინციას, ხოლო დასავლეთით — შირნაქის პროვინციას. ჰაქიარის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი
რუკვის ოლქი

რუკვის ოლქი (ინგლ. Rukwa) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სუმბავანგა. მოსახლეობა — 1 004 539 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 22 792 კმ². რუკვის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება კიგომის ოლქს და ტაბორის ოლქს, აღმოსავლეთით — მბეის ოლქს, სამხრეთით — ზამბიას, დასავლეთით — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (საზღვარი გადის ტანგანიიკის ტბაზე). ოლქი შედგება ოთხი რაიონისაგან: კალამბო ლიამბა ლია მფიპა ნკასი სუმბავანგა Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. National Bureau of Statistics Ministry of Planning, Economy and Empowerment დაარქივებული 2012-04-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-10.
მვანზა

მვანზა (ინგლ. Mwanza) — ქალაქი ტანზანიაში, მვანზის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მას ქვეყანაში მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით დარ-ეს-სალამის შემდეგ მეორე ადგილი უკავია. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 706 453 ადამიანს. ქალაქი მდებარეობს სუკუმას ხალხით დასახლებულ ტერიტორიაზე. ქალაქი მვანზა მდებარეობს ვიქტორიის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე, ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში, მვანზის ყურის (Mwanza Gulf) აღმოსავლეთის სანაპიროზე. ქალაქის კლიმატი — სუბეკვატორიალურია. ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით მოდის ხანმოკლე წვიმები. მარტიდან მაისის ჩათვლით — ხანგრძლივი. იანვრიდან თებერვლის ჩათვლით ქალაქში დგება გვალვიანი პერიოდი. ოლქის ტერიტორიაზე მოსული ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა — 930 მმ-დან სამხრეთში და სამხრეთ-აღმოსავლეთში 1200 მმ-მდე უკერევეს კუნძულებზე. ჰაერის ტემპერატურაზე გავლენას ახდენს ვიქტორიის ტბის სიახლოვე — ის მერყეობს 25 °C-დან 28 °C-მდე. სექტემბრიდან დეკემბრამდე ის აღწევს თავის მაქსიმუმს — 29 °C-ს. ივნისიდან აგვისტომდე — 11-20 °C-ს. ქალაქი მვანზა 1892 წელს დააარსა გერმანიის კოლონიალურმა ხელისუფლებამ. 1916 წელს ის დაიკავა დიდმა ბრიტანეთმა. ХХ საუკუნის 20-იან წლებში ქალაქის რაიონში აღმოაჩინეს ოქროს საბადოები, 1928 წელს ქალაქ ტაბორადან მვანზაში შევიდა სარკინიგზო ხაზი. 1978 წელს მეორე უგანდა-ტანზანიის ომის დროს ქალაქი იბომბებოდა უგანდის სამხედრო საჰაერო ძალების მიერ. მვანზა დიდი პორტია ვიქტორიას ტბაზე, ასევე საერთაშორისო აეროპორტი და სარკინიგზო კვანძია. მვანზის შემოგარენში მდებარეობს ბამბის დიდი პლანტაციები, ქალაქის ეკონომიკაში დიდ როლს თამაშობს თევზჭერა ვიქტორიას ტბაზე. ხორციელდება საბორნე კავშირი ტანზანიის მუსომას და ბუკობას პორტებთან, ასევე კენიასთან და უგანდასთან. ვიურცბურგი (გერმანია), 1966 წლიდან ტამპერე (ფინეთი) Mwanza Zones (ინგლისური) ↑ Citypopulation, Major Cities
ბაიბურთი

ბაიბურთი (თურქ. Bayburt) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, არის ბაიბურთის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 35,947 ადამიანი. ბაიბურთს აქვს მერია და მისი მერი არის მეთე მემიში. ბაიბურთის პროვინცია მოიცავს მხოლოდ სამ რაიონს და ქალაქი ბაიბურთი საკუთარი პროვინციის დანარჩენ ორ ქალაქს სიდიდესა და მოსახლეობაში რამდენიმეჯერ აღემატება. ბაიბურთს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება აიდინთეფე, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — დემირიოზუ. აგრეთვე, ბაიბურთი ესაზღვრება ერზურუმის, ერზინჯანის, ტრაპიზონისა და გუმუშჰანეს პროვინციებს. პლატონ იოსელიანის მიხედვით ბაიბურთი ქართული მიწის უკიდურესი ნაწილია და ის წარმოადგენს ისტორიული ზემო ქართლის ნაწილს. ბაიბურთის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი ↑
არომატი (სოფელი)

არომატი (უკრ. Аромат) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბახჩისარაის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 295 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არომატნოე (ბახჩისარაის რაიონი)

არომატნოე (უკრ. Ароматне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბახჩისარაის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 965 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არომატნოე (ბელოგორსკის რაიონი)

არომატნოე (უკრ. Ароматне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბელოგორსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1711 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არსენივკა (ზინკივის რაიონი)

არსენივკა (უკრ. Арсенівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ზინკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 180 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არსენივკა (ნოვომირჰოროდის რაიონი)

არსენივკა (უკრ. Арсенівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ნოვომირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 86 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არსენივკა (სვიტლოვოდსკის რაიონი)

არსენივკა (უკრ. Арсенівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის სვიტლოვოდსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 110 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არსენოვიჩი

არსენოვიჩი (უკრ. Арсеновичі) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვოლინის ოლქის კოველის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 281 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტასივი

არტასივი (უკრ. Артасів) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ლვივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 632 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტელიარშჩინა

არტელიარშჩინა (უკრ. Артелярщина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ზინკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 392 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ტრუდომირივკა

ტრუდომირივკა (უკრ. Трудомирівка; 2016 წლამდე - არტემა უკრ. Артема) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ველიკა-მიხაილივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 33 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ნადიია (დობროპილიის რაიონი)

ნადიია (უკრ. Надія; 2016 წლამდე - არტემა უკრ. Артема) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის დობროპილიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 86 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ჟერებიაჩე (კრასნი-ლუჩის საქალაქო საბჭო)

ჟერებიაჩე (უკრ. Жереб'яче; 2016 წლამდე - არტემა უკრ. Артема) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის კრასნი-ლუჩის საქალაქო საბჭოში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 34 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემა (სტანიცია-ლუჰანსკის რაიონი)

არტემა (უკრ. Артема) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის სტანიცია-ლუჰანსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 734 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემენკივი

არტემენკივი (უკრ. Артеменків) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის პრილუკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 149 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემივკა (ამვროსიივკის რაიონი)

არტემივკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის ამვროსიივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 632 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემივკა (ბორისპილის რაიონი)

არტემივკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქის ბორისპილის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 293 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემივკა (სინელნიკოვეს რაიონი)

არტემივკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის სინელნიკოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 197 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვისოკე (კეგიჩივკის რაიონი)

ვისოკე (უკრ. Високе; 2016 წლამდე - არტემივკა უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის კეგიჩივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 374 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
სოფიივკა (კოსტიანტინივკის რაიონი)

სოფიივკა (უკრ. Софіївка; 2016 წლამდე — არტემივკა უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის კოსტიანტინივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 538 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი ↑ Рада переименовала Днепропетровск в Днепр. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-28. ციტირების თარიღი: 2016-10-26.
ოზერნე (ნოვა-ოდესის რაიონი)

ოზერნე (უკრ. Озерне; 2016 წლამდე - არტემივკა უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ნოვა-ოდესის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 642 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემივკა (პეტროვეს რაიონი)

არტემივკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის პეტროვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 19 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტემივკა (პეჩენიჰის რაიონი)

არტემივკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის პეჩენიჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1304 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
მიასოჟარივკა

მიასოჟარივკა (უკრ. М'ясожарівка; 2016 წლამდე - არტემივკა უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის სვატოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 37 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ბლაჰოდატნე

ბლაჰოდატნე (უკრ. Благодатне; 2016 წლის 1 აპრილამდე არტემივკა უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ხარკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 228 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი ↑ რადას დადგენილება სახელების ცვლილების შესახებ
არტემოვკა (ჩერნომორსკოეს რაიონი)

არტემოვკა (უკრ. Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩერნომორსკოეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 238 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
თბილისის შემოერთება (1122)

თბილისის შემოერთება — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება. 1121 წლის მიწურულს დავითმა თბილისს ალყა შემოარტყა. ქალაქმა წინააღმდეგობა სცადა, მაგრამ ქართველთა სამხედრო დარტყმები იმდენად ძლიერი იყო, რომ ბრძოლის გაგრძელებას აზრი არ ჰქონდა. ალყამ მოსახლეობაც მძიმე დღეში ჩააგდო. თბილისის მმართველებმა მეფესთან მოლაპარაკების გამართვა გადაწყვიტეს — მათ ელჩები მიუგზავნეს დავითს და ზავი ითხოვეს, მაგრამ მეფის გადაწყვეტილება ურყევი იყო — თბილისი ცენტრალურ ხელისუფლებას უნდა დამორჩილებოდა და ამიტომაც, დავითმა ელჩებთან მოლაპარაკებაზე უარი განაცხადა. 1122 წლის თებერვლის შუა რიცხვებში ქართულმა ჯარმა გადამწყვეტი იერიში მიიტანა და აიღო ქალაქი. დავით აღმაშენებელმა მოსახლეობის მიმართ დიდი სიმკაცრე გამოიჩინა — ბევრი დახოცა, ხუთასი კაცი წვეტიან სარზე წამოაცვა და წამებით მოკლა. რამდენიმე დღეში ქალაქში წესრიგი დაამყარა და ყოველგვარი ძალადობა აღკვეთა. თბილისის აღების შემდეგ დავითმა საქართველოს დედაქალაქი ქუთაისიდან კვლავ აქ გადმოიტანა. სამუშია, ჯაბა (2015). საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია, ტ. 6 – დავით აღმაშენებელი. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-21-755-5.  მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი (2012). საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. II — საქართველოს ისტორია IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-19-585-3.  მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. თბილისი: ნეკერი. ISBN 99928-58-36-2.  ↑ ჯაბა სამუშია — დავით აღმაშენებელი, 2015, გვ. 37 ↑ საქართველოს ისტორია, ტ. II, 2012, გვ. 398
დმანისის შემოერთება (1124)

დმანისის შემოერთება — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება. ქვემო ქართლში ორი მნიშვნელოვანი ცენტრი არსებობდა — სამშვილდე და დმანისი. 1110 წელს დავითმა სამშვილდე შემოიმტკიცა, ჯერი დმანისზე მიდგა. დიდგორის ბრძოლაში მუსლიმური კოალიციის შეკრებაში დმანისელმა დიდვაჭრებმა და წარჩინებულებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს. მართალია, დმანისი თავისი მასშტაბებით თბილისს ჩამოუვარდებოდა, მაგრამ მასაც ამირა განაგებდა და დამოუკიდებელ პოლიტიკას აწარმოებდა. ქართული მიწა-წყლიდან ეს იყო ბოლო ქალაქი, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო ერთიანი ქართული მონარქიის საზღვრებში მოქცეული. 1123 წლის ზაფხულში, შირვანში ლაშქრობის შემდეგ, დავით აღმაშენებელი დასავლეთ საქართველოში გადავიდა და მცირე ხანს დაასვენა ლაშქარი. მემატიანის თქმით, მეფეს შემოდგომა გეგუთში გაუტარებია, 1124 წლის მარტში კი დავითი ქართლში გადმოვიდა და დმანისზე გაილაშქრა. როგორც ჩანს, დასავლეთ საქართველოში ყოფნისას მეფე საგანგებოდ ამზადებდა დმანისის შემოერთების ოპერაციას. ასეთი მნიშვნელოვანი ქალაქის დაუფლება ადვილი არ იყო და ამისათვის წინასწარი სამზადისიც ჩატარდებოდა. 1124 წლის მარტში დავით აღმაშენებელმა დმანისი აიღო. მემატიანე მშრალად მიუთითებს — „აიღო ქალაქი დმანისი“. როგორც ჩანს, ქალაქის დასაუფლებლად დიდი ბრძოლები არ გამართულა. შესაძლებელია, ყოველმხრივ შევიწროებულ დმანისელებს თავიანთი ნებითაც ეღიარებინათ ერთიანი საქართველოს მეფის უზენაესობა. დმანისი სამეფო ქალაქად გამოცხადდა. დავითის მემკვიდრეები დიდ ყურადღებას უთმობდნენ მის განვითარებას — აშენებდნენ ტაძრებს, სასახლეებს. სამუშია, ჯაბა (2015). საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია, ტ. 6 – დავით აღმაშენებელი. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-21-755-5.  მეტრეველი, როინ (2011). წმინდა დავით აღმაშენებელი. თბილისი. ISBN 978-9941-425-50-9.  ↑ ჯაბა სამუშია — დავით აღმაშენებელი, 2015, გვ. 38 ↑ 2.0 2.1 2.2 როინ მეტრეველი — წმინდა დავით აღმაშენებელი, 2011, გვ. 111 ↑ 3.0 3.1 ჯაბა სამუშია — დავით აღმაშენებელი, 2015, გვ. 39
ზედაზნის ციხის აღება

ზედაზნის ციხის აღება — 1103 წელს საქართველოს სამეფო ხელისუფლების მიერ ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიება. კახეთ-ჰერეთის შემოერთებისათვის ბრძოლაში დავით აღმაშენებელმა პირველად ზედაზნის ციხეზე მიიტანა იერიში. ეს იყო კახეთ-ჰერეთის სამეფოს ერთ-ერთი სტრატეგიული პუნქტი, რომელიც შიდა ქართლიდან მიმავალ ძირითად გზას კეტავდა. ამ დროს ზედაზენი ძაგან აბულეთისძეს ეკუთვნოდა, რომელიც კახეთის მეფეს მორჩილებდა. 1103 წელს დავითმა ზედაზნის ციხე წაართვა კვირიკე IV-ს. ძაგანმა, თავისი ძმის, წილკნელი ეპისკოპოსის — მოდისტოსის მხარდაჭერით სცადა დავითის წინააღმდეგ გამოსვლა, მაგრამ დამარცხდა და შიომღვიმის მონასტერს შეაფარა თავი. მონასტრის საძმომ ურჩი ფეოდალი თავად გადასცა საქართველოს მეფეს. სამუშია, ჯაბა (2015). საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია, ტ. 6 – დავით აღმაშენებელი. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-21-755-5.
Creedence Clearwater Revival

Creedence Clearwater Revival (შემოკლებით „Creedance" ან „CCR") — 1960-იან და 1970-იან წლებში აქტიური ამერიკული როკ-ჯგუფი. ჯგუფის წევრები იყვნენ: ჯონ ფოგერტი (მთავარი ვოკალი, მთავარი გიტარა, სიმღერების უმეტესობის ავტორი), ტომ ფოგერტი (აკუსტიკური გიტარა), სტიუ კუკი (ბასი) და დაგ კლიფორდი (დასარტყმელი საკრავები). ჯგუფის მუსიკალური სტილი მოიცავდა რუტს როკსა და სვომპ როკს. მიუხედავად მათი ჩრდილოური წარმომავლობისა, ჯგუფის მუსიკა სამხრეთული როკის სტილშია გადაწყვეტილი. მათს შემოქმედებაში ასახულია როგორც სამხრეთ ამერიკული კულტურის ისეთი ელემენტები, როგორებიცაა მისისიპი და ბეიუ, ისე სოციალური და პოლიტიკური საკითხები, მაგალითად ჯგუფის ერ-ერთი სიმღერა ვიეტნამის ომის შესახებაა. Creedence Clearwater Revival-ის პოპულარობას მოწმობს მხოლოდ ამერიკის მასშტაბით გაყიდული 26 მილიონი ალბომი და ფაქტი, რომ მათი მუსიკა კვლავაც ჟღერს ამერიკულ რადიოში. 1993 წელს Creedence როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შევიდა. როლინგ სტოუნის სიაში ჯგუფის მუსიკის 100 საუკეთესო შემსრულებელს შორის ოთხმოცდამეექვსეა. Creedence Clearwater Revival-ის გავლენა იგრძნობა სხვადასხვა მუსიკალურ მიმდინარეობაში, სამხრეთული როკის, რუთს როკის და ბლუზის ჩათვლით. მთავარი სტატია: Creedence Clearwater Revival-ის დისკოგრაფია. Creedence Clearwater Revival (1968) Bayou Country (1969) Green River (1969) Willy and the Poor Boys (1969) Cosmo's Factory (1970) Pendulum (1970) Mardi Gras (1972) ოფიციალური საიტი ↑ „Fortunate Son“. snopes.com. July 14, 2014. ციტირების თარიღი: March 8, 2015. ↑ Gold & Platinum – March 01, 2010. RIAA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 19, 2012. ციტირების თარიღი: March 2, 2010. ↑ Creedence Clearwater Revival. Rockhall.com. ციტირების თარიღი: March 2, 2010.
ვახტანგი (დავით აღმაშენებლის ძე)

ვახტანგი — დავით IV აღმაშენებლისა და მისი მეორე ცოლის, გურანდუხტის ვაჟი. ქართულ წყაროებში ვახტანგთან დაკავშირებით მხოლოდ დაბადების ფაქტია აღნიშნული. უფლისწულის შესახებ სხვა არაფერია ცნობილი. შესაძლოა ვახტანგი მონაწილეობდა დემეტრე I-ის წინააღმდეგ მოწყობილ პირველ აჯანყებაში, რომელიც სასტიკად იქნა ჩახშობილი. სამუშია, ჯაბა (2015). საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია, ტ. 6 – დავით აღმაშენებელი. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-21-755-5.
ლენინიზმი

ლენინიზმი ან მარქსიზმ-ლენინიზმი — მარქსიზმის ნაირსახეობა, რომელსაც საფუძვლად უდევს ვლადიმერ ლენინის შრომები; საბჭოთა კავშირის ოფიციალური იდეოლოგია. სტალინიზმი ტროცკიზმი ლენინის ნაშრმები: რა უნდა გავაკეთოთ? იმპერიალიზმი: კაპიტალიზმის უმაღლესი ფორმა სახელმწიფო და რევოლუცია The Lenin Archive at Marxists.org First Conference of the Communist International
ბოტორის ბრძოლა

ბოტორის ბრძოლა — 1120 წლის 14 თებერვალს გამართული ბრძოლა საქართველოს ლაშქარსა და თურქ-სელჩუკებს შორის. 1120 წლის თებერვალში დავით აღამშენებელი ჯერ გეგუთში, იქიდან კი ხუფათში გადავიდა. სელჩუკებმა „სცნეს რა სიშორე მისი, ჩამოდგნენ ბოტორას, დიდნი ფრიად, და დაიზამთრეს“. 14 თებერვალს დავითი სელჩუკებს თავს დაესხა და ერთიანად გაანადგურა. ბრძოლის შედეგად ქართველებმა მრავალი ტყვე აიყვანეს და დიდი ალაფი ჩაუვარდათ ხელში. მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი (2012). საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. II — საქართველოს ისტორია IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-19-585-3.
ზვიად ბაბიაშვილი

ზვიად ბაბიაშვილი (დ. 23 სექტემბერი, 1978, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი. 2003-04 წლებში სეზონში ქართველი მძიმე ფორვარდი რუსთავის აზოტის სახელით ცნობილ საკალათბურთო კლუბს, „ენერჯი ინვესტს“ შეუერთდა და 6 წელი ითამაშა, 2010 წლების სეზონში კი თბილისის „არმიაში“ გადაბარგდა და გუნდის კაპიტანიც გახდა. 2014 წელს ბაბიაშვილმა საკალათბურთო კარიერა დაასრულა. ახალი, 2014-15 წლების სეზონის დაწყების წინ კი მწვრთნელის რანგში მოგვევლინა. ის ამჟამად „არმიას“ ბაზაზე შექმნილი სუპერლიგის მონაწილე „მგზავრები-არმიას“ მთავარი მწვრთნელის, ბუბა ბერიშვილის, ერთ-ერთი თანაშემწეა და პარალელურად ამავე კლუბის 18 წლამდელთა გუნდს ხელმძღვანელობს. ბაბიაშვილი პროფესიით ეკონომისტია. ზვიად ბაბიაშვილი საქართველოს სუპერლიგის საიტზე დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
ალბანეთის მდინარეების სია

აქ მოცემულია ალბანეთის მდინარეების არასრული სია. ზოგიერთი მდინარის წყალშემკრები აუზი ალბანეთის მდინარეები მდინარე დრინი ვჟოსა დევოლი შკუმბინი ოსუმი მატი ერზენი დრინო იშემი ვალბონა
ავოგადროს კანონი

ავოგადროს კანონი — იდეალური აირების ერთ-ერთი ძირითადი კანონი, რომლის თანახმად, ერთი და იმავე ტემპერატურისა და წნევის პირობებში ერთი და იმავე მოცულობის სხვადასხვა აირი მოლეკულების ერთნაირ რიცხვს შეიცავს. აღმოაჩინა 1811 წელს ამედეო ავოგადრომ. ავოგადროს კანონიდან გამომდინარეობს: 1. ნებისმიერი იდეალური აირის 1 კმოლი ერთნაირი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში იკავებს ერთსა და იმავე მოცულობას, რომელიც 22.4136 მ3 ტოლია, თუ წნევა უდრის 101 325 ნ/მ2 (760 მმ ვწყ სვ), ტემპერატურა კი 0°C; 2. ორი იდეალური აირის ρ 2 {\displaystyle \rho _{2}} და ρ 1 {\displaystyle \rho _{1}} სიმკვრივე ერთი და იმავე წნევისა და ტემპერატურის პირობებში პროპორციულია ( v 2 {\displaystyle v_{2}} და v 1 {\displaystyle v_{1}} კუთრი მოცულობა კი შესაბამისად უკუპროპორციულია) მათი მოლეკულური M 2 {\displaystyle M_{2}} და M 1 {\displaystyle M_{1}} მასისა: ρ 2 ρ 1 = v 1 v 2 = M 2 M 1 {\displaystyle {\frac {\rho _{2}}{\rho _{1}}}={\frac {v_{1}}{v_{2}}}={\frac {M_{2}}{M_{1}}}} . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 130.