laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გოგი ხიმშიაშვილი

გიორგი (გოგი) ნიკოლოზის ძე ხიმშიაშვილი (დ. 1892 — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი (1918), საქართველოს ეროვნული გმირი. მამამისი, თავადი ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) 1910 წელს მოკლეს ილია იმერ­ლიშ­ვილ­მა, გიგ­ლა ბერ­ბი­ჭაშ­ვილ­მა და ლა­დო ფე­იქ­რიშ­ვილ­მა. გამოძიების დასკვნით, მკვლელობის მოტივი იყო „ნი­კო­ლოზ ხიმ­ში­ე­ვის ქმე­დი­თი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა თა­ვად ილია ჭავ­ჭა­ვა­ძის მკვლე­ლე­ბის ძებ­ნა­ში“. გოგი ხიმშიაშვილმა დაამთავრა ნიკოლაევის საკავალერიო სასწავლებელი. რუსეთის იმპერიის არმიის ნიჟეგოროდის დრაგუნთა მე-17 პოლკის რიგებში იბრძოდა პირველი მსოფლიო ომის კავკასიის ფრონტზე (იყო პორუჩიკი), 1916-1917 წლებში მონაწილეობდა გენერალ ბარათოვის ექსპედიციაში სპარსეთში; იყო ქართული ცხენოსანი პოლკის ოფიცერი. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV, III და II, წმ. სტანისლავის II და წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენებით. 1918-1921 წლებში მეთაურობდა საქართველოს სახალხო გვარდიის ცხენოსან დივიზიონს, რომლის ერთ-ერთი ესკადრონის უფროსი იყო პორუჩიკი ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილი. ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1918 წლის სომხეთ-საქართველოს ომში, 1919 წელს დენიკინელთაგან გაგრის გათავისუფლებაში და 1920 წელს აზერბაიჯანის საზღვარზე წითელი არმიის ნაწილების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1920 წლის ივლისში ბათუმში საქართველოს ჯარების შესვლისას იყო გვარდიული ნაწილების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1921 წლის თებერვალში, რუსეთთან ომის დაწყების წინ ის სომხეთთან საზღვრის ერთ-ერთ მიმართულებას (ბობკაირის მთა) იცავდა. ომის მიმდინარეობის დროს გაურკვეველი მიზეზით გადაყენებულ იქნა თანამდებობიდან. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ ქართული წითელი არმიის ბრიგადის სასწავლო ბატალიონის მეთაურად დანიშნა. მონაწილეობდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ იატაკქვეშა მოძრაობაში; საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის „სამხედრო ცენტრში“ წარმოადგენდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას. 1923 წლის მაისში დააპატიმრეს და „სამხედრო ცენტრის“ სხვა წევრების მსგავსად დახვრეტა მიუსაჯეს. განაჩენის გამოცხადების შემდეგ მისი ბოლო საჯარო სიტყვები იყო: „თქვენ კარგად იცით რომ ბანდიტები არა ვართ! მალე დადგება დრო და თეთრი გიორგი მრისხანედ მოგთხოვთ პასუხს. გაუმარჯოს საქართველოს!“ სიკვდილით დასჯის ადგილას (ახლანდელი ვაკის პარკი თბილისში) მიმავალ გზაზე გაქცევა სცადა, მაგრამ დაჭრეს, შეიპყრეს და დახვრიტეს. მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ! დაარქივებული 2020-11-26 საიტზე Wayback Machine. / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 538-554. ქართული მხედრობის თვალსაჩინო წარმომადგენელთა ხსოვნა "სამშობლოსათვის თავდადებულ გმირთა ხსოვნას", სტამბოლი, 1923 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულება N04/07/02 2023 წლის 4 ივლისი საქართველოს ეროვნული გმირის ორდენით დაჯილდოების შესახებ [1] ↑ სიმაშვილი, თენგიზ (2012), „ილია ჭავჭავაძის მკვლელობა (ილიას მკვლელობიდან გასული 105 წელი)“, simashvili.blogspot.com.
სამხრეთ სუდანის ქალაქების სია

ეს არის სამხრეთ სუდანის ქალაქების სია. მოსახლეობის რაოდენობა ნაჩვენებია 2010 წლის მონაცემებით. აბიეის სტატუსი სადაოა 2011 წლის 9 ივლისის შემდეგ. სამხრეთ სუდანის ქალაქები
1971

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1971 1971 (ათას ცხრაას სამოცდათერთმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-8 დეკადის 1-ლი წელი. 13 ივნისი : ნიუ-იორკ ტაიმზმა დაიწყო პენტაგონის დოკუმენტების გამოქვეყნება, 7000-გვერდიანი სრულიად გასაიდუმლოებული აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტის ისტორია ქვეყნის პოლიტიკურ და სამხედრო ჩარევაზე ვიეტნამის ომში. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1971. 5 იანვარი  :ზვიად რატიანი — ქართველი პოეტი 7 იანვარი  : ჯერემი რენერი — ამერიკელი კინომსახიობი 10 იანვარი : ვასილ მაისურაძე — ქართველი მწვრთნელი 11 იანვარი : მერი ჯეი ბლაიჯი — ამერიკელი მომღერალი 18 იანვარი  : პეპ გვარდიოლა — ესპანელი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 18 იანვარი : ჯონათან დეივისი — ნიუ-მეტალ ჯგუფ კორნის წამყვანი ვოკალისტი. 21 იანვარი  : ალან მაკმანუსი — შოტლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი. 3 თებერვალი: სარა კეინი — ინგლისელი დრამატურგი. (გ. 1999) 3 თებერვალი : სოსო ლიპარტელიანი — ქართველი ძიუდოისტი. 6 თებერვალი  : ზურაბ გეწაძე — ქართველი რეჟისორი და მსახიობი 6 თებერვალი  : მელისა დოდა — ალბანელი პოლიტიკოსი. 15 თებერვალი : ალექს ბორშტეინი — ამერიკელი მსახიობი 20 თებერვალი  : იარი ლიტმანენი — ვეტერანი ფინელი ფეხბურთელი. 23 თებერვალი : როდი სკოტი — ბრიტანელი ფოტოჟურნალისტი (გ. 2002) 25 თებერვალი : დენიელ პაუტერი — კანადელი მუსიკოსი. 28 თებერვალი : დავით ხახალეიშვილი — ქართველი ძიუდოისტი 28 თებერვალი  : ნაიჯელ გოდრიჩი — ინგლისელი მუსიკალური პროდიუსერი 3 მარტი  : კრისტიან აიგნერი — ავსტრიელი სიმღერების ავტორი. 5 მარტი : დავით მღებრიშვილი — ქართველი რეჟისორი. 10 მარტი  : ჯონ ჰემი — ამერიკელი მსახიობი 19 მარტი  : მარიკა ვერულაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი 16 ივნისი: 2Pac — ამერიკელი რეპერი. (გ. 1996) 19 ივლისი : ვიტალი კლიჩკო — უკრაინელი პოლიტიკოსი 2 სექტემბერი : ნახუცრიშვილი, გაგა — ქართველი პოეტი 17 დეკემბერი : კოკოშკოვი, იგორ — სერბი კალათბურთის მწვრთნელი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1971. 11 სექტემბერი : ხრუშჩოვი, ნიკიტა — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე ფიზიკა : ქიმია : ფიზიოლოგია და მედიცინა : ლიტერატურა : მშვიდობა : ეკონომიკა :
ვარაბი

ვარაბი (ინგლ. Warrap (Warab), არაბ. واراب) — სამხრეთი სუდანის 10 შტატიდან ერთ-ერთი. ფართობი — 45 567 კმ². მოსახლეობა — 972 928 ადამიანი (2008). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუაჯოკი. შტატი ჩრდილოეთით ესაზღვრება სუდანს. შტატის ჩრდილოეთით მდებარეობს სუდანთან სადავო აბიეის ტერიტორია. South Sudan’s Kiir reshuffles cabinet, parliament of Warrap and E. Equatoria დაარქივებული 2021-05-18 საიტზე Wayback Machine. Basketball star Bol buried in south Sudan დაარქივებული 2012-06-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Statoids ↑ Citypopulation
სემ ელერდაისი

სემუელ „სემ“ ელერდაისი (ინგლ. Sam Allardyce; დ. 19 ოქტომბერი, 1954, დადლი) — ინგლისელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 2011 წლის შემდეგ ის არის ვესტ ჰემ იუნაიტედის თავკაცი. როგორც ფეხბურთელმა, ელერდაისმა მონაწილეობა მიიღო 400-ზე მეტ შეხვედრაში და ითამაშა ბოლტონ უონდერერსის, სანდერლენდის, მილუოლის, ტამპა ბეი როუდისის, ქოვენთრი სიტის, ჰადერსფილდ თაუნის, პრესტონ ნორს ენდის, ვესტ ბრომვიჩ ალბიონის და ლიმერიკის რიგებში. სამწვრთნელო კარიერაში გადაბარგების შემდეგ ის თავკაცობდა ლიმერიკს, ბლექპულსა და ნოთს ქაუნთის, საიდანაც გადაბარგდა ბოლტონ უონდერერსში და ამ გუნდის მწვრთნელი იყო 1999-დან 2007 წლამდე. მან ბოლტონი გაიყვანა ინგლისის ლიგის თასის ფინალში და ისტორიაში პირველად მოაპოვებინა გუნდს უეფას თასის საგზური. ნიუკასლ იუნაიტედსა და ბლექბერნ როვერსში მოღვაწეობის შემდეგ 2011 წელს ელერდაისმა ვესტ ჰემ იუნაიტედი ჩაიბარა, რომელიც იმხანად ახალი გავარდნილი იყო პრემიერ ლიგიდან. ამჟამად არსენ ვენგერის შემდეგ სემი პრემიერ ლიგაში მეორე მწვრთნელია, რომელიც ყველაზე დიდ ხანს უდგას სათავეში ერთ კლუბს. სემ ელერდაისი (ინგლისური) სემ ელერდაისი (ინგლისური)
ძორაგლუხი

ძორაგლუხი (სომხ. Ձորագլուխ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 025 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 317 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.25 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გარნაჰოვიტი

გარნაჰოვიტი (სომხ. Գառնահովիտ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 136 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 454 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 31 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.6 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღადირი (არაგაწოტნი)

გეღადირი (სომხ. Գեղադիր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 025 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 682 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 56 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.24 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღაძორი

გეღაძორი (სომხ. Գեղաձոր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 190 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 329 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 98 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.5 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღაროტი

გეღაროტი (სომხ. Գեղարոտ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 060 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 595 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 40 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.8 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეტაფი (არაგაწოტნი)

გეტაფი (სომხ. Գետափ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 315 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 151 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.89 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰაკო

ჰაკო (სომხ. Հակո) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 420 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 73 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19.73 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰართავანი

ჰართავანი (სომხ. Հարթավան) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 053 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 87 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.08 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰაცაშენი

ჰაცაშენი (სომხ. Հացաշեն) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 570 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 240 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.96 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰნაბერდი (არაგაწოტნი)

ჰნაბერდი (სომხ. Հնաբերդ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 150 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 289 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 101 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 22.74 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ირინდი

ირინდი (სომხ. Իրինդ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 900 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 961 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 82 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.78 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჯრამბარი

ჯრამბარი (სომხ. Ջրամբար) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 177 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 59 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კაქავაძორი (არაგაწოტნი)

კაქავაძორი (სომხ. Կաքավաձոր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 675 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 140 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 93 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.23 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კარინი (სომხეთი)

კარინი (სომხ. Կարին) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 080 მეტრზე. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 334 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კანჩი

კანჩი (სომხ. Կանչ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 470 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 133 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.82 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კანიაშირი

კანიაშირი (სომხ. Կանիաշիր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 070 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 452 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 117 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.86 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კარმრაშენი (არაგაწოტნი)

კარმრაშენი (სომხ. Կարմրաշեն) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 517 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 15 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კათნაღბიური (არაგაწოტნი)

კათნაღბიური (სომხ. Կաթնաղբյուր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 720 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 307 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.5 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კაიქი (სომხეთი)

კაიქი (სომხ. Կայք) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 680 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 106 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.42 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხნუსიკი

ხნუსიკი (სომხ. Խնուսիկ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 975 მეტრზე. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 915 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ახალუხი

ახალუხი, საგულე — ქართული ხალხური კოსტიუმის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტი. სამოსლის ანალოგიური ტიპი გავრცელებულია კავკასიის ხალხებში და აზიის ზოგ სხვა კუთხეებში. მამაკაცები ახალუხს პერანგზე, ჩოხის ქვეშ იცვამდნენ, ქალები კი კაბის შიგნით. ახალუხი წელში გამოყვანილი, კალთებიანი, წინ ჩახსნილი, დაბალსაყელოიანი ან გულამოღებული, გრძელსახელოიანი და ვიწრომაჯიანი სამოსელია. თარგისა და დანიშნულების მიხედვით ცნობილია მისი რამდენიმე სახესხვაობა: მოკლე ან გრძელკალთიანი. გულგადაფარებული ანუ გადახვეული, დალიანდაგებული, საზაფხულო (სარჩულიანი) და საზამთრო (დაბამბული). აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში გავრცელებული მოკლეკალთიანი, წელში ნაოჭასხმული და ჩაქდაყრილი ახალუხი ყელიდან წელამდე დუგმებზე ან ყაითნის ღილკილოებზე იკვროდა. გრძელი, სწორკალთიანი ახალუხი იმერული ჩოხის თარგთან იყო შეწყობილი. გულგადაფარებული ახალუხის მარცხენა გული მარჯვენაზე იყო გადადებული და აქეთ-იქით სიგრძეზე მრავალი ყაიონის ღოლით შემკული. ზედა სამოსლად ხმარობდნენ აღმოსავლეთ საქართველოს ქალაქის ხელოსნები და წვრილვაჭრები. დალიანდაგებულ ახალუხს უმთავრესად მთაში იცვამდნენ. ახალუხის მასალად გლეხები თალხი ფერის ბამბის წსოვილებს, უმთავრესად სატინს ხმარობდნენ, შეძლებული ფენები კი - ფერად აბრეშუმს, თხელ მაუდს, ხავერდს და სხვა ძვირფას ქსოვილს (ასეთი ახალუხების ჩამოთვლილი XVII-XVIII საუკუეების მზითვის წიგნებსა და ამ პერიოდის სხვა ისტორიულ წყაროებში). მოლოდინი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 96.
სამხრეთ სუდანის ადმინისტრაციული დაყოფა

სამხრეთი სუდანი დაყოფილია 10 შტატად. შტატები გაერთიანებულია სამ ისტორიულ რეგიონში: ბაჰრ-ელ-ღაზალი (ჩრდილო–დასავლეთი), ეკვატორია (სამხრეთი), ზემო ნილოსი (ჩრდილო–აღმოსავლეთი). შტატები თავის მხრივ იყოფა 86 მუნიციპალიტეტად. ბაჰრ-ელ-ღაზალი სამხრეთ სუდანის ჩრდილო–დასავლეთი რეგიონია, მოიცავს 4 შტატს: ჩრდილოეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალი დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალი ტბები ვარაბი დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალი ყველაზე ნაკლებად დასახლებული შტატია. ეკვატორია სამხრეთ სუდანის სამხრეთი რეგიონია, მოიცავს სამ შტატს: დასავლეთი ეკვატორია ცენტრალური ეკვატორია აღმოსავლეთი ეკვატორია ცენტრალურ ეკვატორიაში მდებარეობს დედაქალაქი ჯუბა და ის ფართობით ყველაზე პატარაა. ზემო ნილოსი ქვეყნის ჩრდილო–აღმოსავლეთი რეგიონია, მოიცავს სამ შტატს: ჯონგლი ერთობა ზემო ნილოსი ჯონგლი ფართობის მიხედვით სამხრეთ სუდანის უდიდესი შტატია. აბიეის რაიონი ვარაბის შტატში, დღეისათვის მას აკონტროლებს სუდანის ხელისუფლება და ადმინისტრაციულად ეკუთვნის სამხრეთი კორდოფანის შტატს. ნაივაშის შეთანხმების თანახმად ტერიტორიის სტატუსი უნდა განისაზღვროს რეფერენდუმის გზით. ილემის სამკუთხედი მდებარეობს აღმოსავლეთი ეკვატორიის შტატში, დღეისათვის მას აკონტროლებს კენიის ხელისუფლება. სტატუსი გაურკვეველია კოლონიალური ეპოქის დროინდელი დოკუმენტების წინააღმდეგობების გამო. კაფია-კინგის რაიონი დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის შტატში, დღეისათვის მას აკონტროლებს სუდანის ხელისუფლება და ადმინისტრაციულად ეკუთვნის სამხრეთი დარფურის შტატს. რაიონი იყო ბაჰრ-ელ-ღაზალის ნაწილი 1956 წელს, დარფურის შემადგენლობაში გადასცეს 1960 წელს. 2011 წლის 9 ივლისს სუდანის ხელისუფლებამ აღიარა სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობა 1956 წლის 1 იანვრის საზღვრებში, ამასთან, ნაივაშის შეთანხმების შესაბამისად, ლაპარაკია იმ დროის არა ადმინისტრაციულ საზღვარზე, არამედ ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის გამყოფ ხაზზე, რომელიც არსებობდა 1956 წლის 1 იანვარს სუდანის დამოუკიდებლობის მოპოვების მომენტში. კერძოდ, ცნობილია, რომ ეს ხაზი როგორც მინიმუმ ერთ ადგილას (აბიეის რაიონში) არ ემთხვევა პროვინციის საზღვარს, რომელიც არსებობდა 1956 წელს. რომელი ადმინისტრაციული საზღვარი (1956 წლის ან 1960 წლის) თავის დასავლეთ ნაწილში შეესაბამება გამყოფ ხაზს, უცნობია, და შესაბამისად თითოეული სახელმწიფო აღიარებს იმ საზღვარს, რომელსაც იგი მიიჩნევს საჭიროდ. აშშ აღიარებს 1956 წლის საზღვარს (ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს რუკებზე განსახილველი ტერიტორია აღნიშნულია, როგორც სამხრეთ სუდანის ნაწილი). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამხრეთ სუდანის ადმინისტრაციული დაყოფა ↑ Vuni, Isaac (6 June 2009). „South Sudan census results officially released“. Sudan Tribune. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 ივლისი 2011. ციტირების თარიღი: 8 July 2011. ↑ National Bureau Of Statistics ↑ Geohive. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-27. ციტირების თარიღი: 2015-11-10. ↑ Statoids ↑ Citypopulation ↑ ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოფიციალური საიტი. სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის რუკა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-11-10.
ახალქალაქი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ახალქალაქი შეიძლება აღნიშნავდეს: ახალქალაქი — ქალაქი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში ახალქალაქი — სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში ახალქალაქი — ისტორიული ქალაქი თრიალეთში
ასტრახანი

ასტრახანი (რუს. Астрахань) — ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქი რუსეთში, ასტრახანის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვემო ვოლგისპირეთისა და კასპიისპირეთის უძველესი ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. მიეკუთვნება ისტორიული ფასეულობების მქონე რუსეთის 115 ქალაქს. მდებარეობს ვოლგის დელტის ზემო ნაწილში, კასპიისპირა დაბლობის 11 კუნძულზე. ქალაქი დაყოფილია ოთხ ადმინისტრაციულ რაიონად: კიროვის, საბჭოთა, ლენინისა და ტრუსოვის. 2014 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობა 530 863 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 208,7 კმ²-ია. ქალაქი წარმოშობის სავარაუდო პერიოდად XIII საუკუნის მეორე ნახევარია მიჩნეული. ისტორიკოსი და აღმოსავლეთმცოდნე მიგამეტ საფარგალიევი მიიჩნევს, რომ ქალაქის წარმოშობა ოქროს ურდოს მიერ რელიგიად ისლამის მიღებასა და მუსლიმი რელიგიური პირებისთვის სხვადასხვა პრივილეგიების მინიჭებას უკავშირდება. XV საუკუნის 60-იანი წლებიდან იყო ასტრახანის სახანოს ცენტრი. XVI-XIX საუკუნეებში წარმოადგენდა აზიასთან ვაჭრობის მნიშვნელოვან პუნქტს. დღესდღეობით ქალაქში 17 სხვადასხვა რელიგიური კონფესიის წარმომადგენელი ცხოვრობს. ასტრახანის ადგილობრივი თვითმმართველობის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-03-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ Вести.Ru: Врио мэра Астрахани назначена Ирина Егорова ↑ Врио мэра Астрахани официально назначена Ирина Егорова | В России | Политика | Аргументы и Факты ↑ „В мэрии Астрахани обсудили вопросы взаимодействия с городскими депутатами“. Официальный городской портал Астрахани. 2014-05-20. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-28. ციტირების თარიღი: 2014-05-23. ↑ 4.0 4.1 Росстат. База данных показателей муниципальных образований.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-01-27. ციტირების თარიღი: 2015-02-09. ↑ 5.0 5.1 Генеральный план города Астрахань. Основные технико-экономические показатели.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-02. ციტირების თარიღი: 2015-02-09. ↑ Итоги::Астраханьстат. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-21. ციტირების თარიღი: 2013-03-16. ↑ 7.00 7.01 7.02 7.03 7.04 7.05 7.06 7.07 7.08 7.09 7.10 Сколько у Астрахани городов-побратимов?. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-19. ციტირების თარიღი: 2015-02-10. ↑ Астрахань и иранский Решт станут городами-побратимами ↑ Ahmedabad City Map
ახალქალაქი (თრიალეთი)

ახალქალაქი, თრიალეთის ახალქალაქი (ახლანდელი სოფელი დაშბაში, წალკის მუნიციპალიტეტი) — ფეოდალური საქართველოს მნიშვნელოვანი პუნქტი, ძველი ქალაქი, თრიალეთის ერისთავთა სამყოფელი. ადამიანს ადრევე აუთვისებია ეს ადგილი, რასაც მოწმობს აქ აღმოჩენილი ენეოლითური იარაღი, მშრალი წყობის გალავანი ადვილად მისასვლელი მხრიდან ძვ. წ. V-VI საუკუნეების სამაროვანი და გამოქვაბულები კანიონში. აქ გამავალი გზის გაცხოველებასთან უნდა იყოს დაკავშირებული ამ პუნქტის გაქალაქება IX-X საუკუნეებში, რაც საქართველოში „ახალქალაქობის“ პერიოდად ითვლება. 1392 წელს ახალქალაქი საკათალიკოსო მამულებში იხსენიება. 1676-1724 წლებში საბუთების თანახმად, ახალქალაქი სამეფო ქალაქი გახდა, სხვადასხვა დროს კი მისი მოურავები გერმანოზიშვილები (ბარათაშვილების ფეოდალური საგვარეულოს ერთი შტო) იყვნენ. გვიანდელი შუა საუკუნეებში ახალქალაქში ისხდნენ საბარათიანოს სარდლები. 1721 წელს აქ ჰქონდა სადგომი საბარათიანოს მაშინდელ სარდალს ვახუშტი ბატონიშვილს, რომლის მონაწილეობითაც ჩატარდა ქართლის აღწერა. ძველი ახალქალაქიდან შემონახულია X-XI საუკუნეების მიჯნის ქართული ხუროთმოძღვრების 2 ძეგლი, რომლებიც აგებულია ქალაქის დიდი აღმავლობის პერიოდში, როდესაც თრიალეთის მფლობელი კლდეკარის ერისთავები საქართველოში თავიანთი სიძლიერის უმაღლეს საფეხურზე იდგნენ. ძეგლები შეიცავენ მდიდარ ეპიგრაფიკულ მასალას და ქვაზე ნაქანდაკების სრულიად უნიკალურ ხელოვნების ნიმუშს. ერთი ეკლესია, რომელიც სოფელში დგას, კამარით გადახურული უგუმბათო ნაგებობაა. იგი XIX საუკუნეში ჩამოსახლებულ სომხურ მოსახლეობას თავისი საჭიროებისათვის გამოუყენებია. შეკეთების დროს თლილი ქვით შემოსილ კედლებზე ასომთავრულით ამოკვეთილი ძველი ლაპიდარული წარწერების უდიდესი ნაწილი დაზიანებულია. მეორე წმ. გიორგის ეკლესია, სოფლის თავში ხრამის ქარაფოვან ნაპირზე დგას. იგი „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის გუმბათოვანი ნაგებობაა. მოხდენილი პროპორციები, მშენებლობის მაღალი პროფესიონალიზმი და მდიდარი დეკორატიული სამკაული მას თრიალეთის საერისთავოს არქიტექტურის ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად წარმოაჩენს. წარწარების მიხედვით ორივე ეკლესია რატი ერისთათ-ერისთავის მმართველობის დროსაა აგებული. წარწერაში მოხსენიებულია აგრეთვე ქართლის კათოლიკოსო მელქისედეკი (XI ს.) და ახალქალაქელები, რაც უტყუარს ხდის ამ პუნქტის ახალქლაქობას. სოფლის მოპირდაპირე მდ. ქციის მარცხენა მხარეს შვეულ, ჩახრამულ, ქარაფოვან კლდეში 300 მ სიმაღლეზე, შუა საუკუნეების მღვიმე-ქვაბთა ორიარუსიანი კომპლექსია გამოკვეთილი. ქვაბების პირველ იარუსზე დიდი ქვებით და დუღაბით ნაშენი კარიბჭის ნაშთია. მეორე იარუსზე ადიოდნენ მისადგამი კიბეებით. ქვაბები გეგმით მომრგვალო ფორმისაა და აქვთ თითოკარი. კომპლექსწი წყლით მარაგდებოდა მდინარე ქვიიდან შვეულად დახრილი, კლდეში საგანგებოდ გათხრილი არხის მეშვეობით. როგორც არხი, ისევე სათავე მიუვალი იყო და რთულ საინჟინრო ხელოვნების ნიმუშს წარმოადგენს. დაშბაში ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 2013, გვ., 76-77 ბერძენიშვილი დ., რჩეულიშვილი ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 287. ↑ http://dspace.gela.org.ge/handle/123456789/622 გვ. VII
ვეზირიშვილების სასახლე

ვეზირიშვილების სასახლე — მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ოსიაურში. დგას სოფლის ცენტრში, ზღუდერის წმიდა გიორგის ეკლესიისა და ოსიაურის ციხის შუაში, საჯარო სკოლის ეზოში. აქ განთავსებული იყო სკოლა. გადაკეთებულია რამდენიმეჯერ. XX საუკუნის ბოლოს, 1974 წლამდე მასში სკოლა იყო განთავსებული. ამჟამად გამოყენებულია საჯარო სკოლის სათავსოდ. ძლიერ დაზიანებულია. სასახლე ორსართულიანია, მისი ფასადი სამხრეთისკენაა მიმართული ჩრდილოეთის მხარეს მთელ სიგრძეზე შენობას ღია აივანი ჰქონია. დღევანდელი შუშაბანდი გვიანდელია. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. სამხრეთის მხრიდან პირველ სართულზე მიშენებულია მთავარი შესასვლელი, რომლის ზემოთაც მოწყობილი ყოფილა ღია აივანი. პირველი სართულიდან მეორე სართულზე მოხვედრა შეიძლებოდა შიდა კიბითაც, რომელიც ამჟამად მოშლილია. ოთახების განლაგება ორივე სართულზე იდენტურია. გადმოცემით სასახლიდან ოსიაურის ციხემდე გვირაბია გაყვანილი. ვეზირიშვილების სასახლეში თავადი ვეზირიშვილების რამდენიმე ოჯახი ცხოვრობდა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია დიმიტრი გიორგის ძე ვეზირიშვილის ოჯახი. მისი მეუღლე იყო რომანტიკოსი პოეტის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის და ბაბალე ბარათაშვილი. სასახლეში სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გაატარა პოეტის მამამ, მელიტონ ბარათაშვილმა და ის ამავე სოფელში, ზღუდერის წმიდა გიორგის სახელობის ეკლესიის ეზოში, სოფლის სასაფლაოზე განისვენებს. ვეზირიშვილების სასახლეს, 2015 წლის 3 აპრილს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. ლაცაბიძე თ., ოსიაური, ხაშური, 2013 წელი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17609 ვეზირიშვილების სასახლე ↑ ჟურნალი ,,კარიბჭე", ,,ვეზირიშვილების სასახლე" ↑ ვეზირიშვილების სასახლეს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა[მკვდარი ბმული]
ახალქალაქის განძი

ახალქალაქის განძი — ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლო მეოთხედის ბრინჯაოს ნივთების განძი (11 ცენტრალურ-ამიერკავკასიური და 4 კოლხური ცული, ასიოდე კგ ბრინჯაოს ზოდები). აღმოჩნდა 1908 წელს სოფ. ახალქალაქში (კასპის რაიონი). როგორც ჩანს, ლითონის მდნობელის განძი უნდა იყოს და ამ მხარეში მელითონეთა სახელოსნოს არსებობის მაჩნევებლად შეიძლება მივიჩნიოთ. ახალქალაქის განძი მნიშვნელოვანია აგრეთვე კოლხური ცულების გავრცელებისა და კოლხური და აღმოსავლური ქართული ბრინჯაოს კულტურების ურთიერთობის შესწავლის თვალსაზრისით. ქორიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 97.