laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რიგითი რაიანის გადასარჩენად

რიგითი რაიანის გადასარჩენად (ინგლ. Saving Private Ryan) — სტივენ სპილბერგის 1998 წლის ამერიკული სამხედრო დრამა მეორე მსოფლიო ომის შესახებ. ოსკარი საუკეთესო ოპერატორი: იანუშ კამინსკი საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი საუკეთესო ხმის მონტაჟი: გერი რაიდსტორმი, რიჩარდ ჰიმნზი საუკეთესო ხმა: გერი რაიდსტორმი, გერი სამერსი, ენდი ნელსონი, რონ ჯუდკინსი საუკეთესო მონტაჟი: მაიკლ კანი ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამა საუკეთესო რეჟისორი: სტივენ სპილბერგი „რიგითი რაიანის გადასარჩენად“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „რიგითი რაიანის გადასარჩენად“ — Allmovie-ზე „რიგითი რაიანის გადასარჩენად“ — Box Office Mojo-ზე „რიგითი რაიანის გადასარჩენად“ — Rotten Tomatoes
კიიეტუ

კიიეტუ (რუმ. Cîietu) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 65 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 854 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კირპეშტი

კირპეშტი (რუმ. Cîrpeşti) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 169 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 537 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კიშლა (კანტემირის რაიონი)

კიშლა (რუმ. Cîşla) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 159 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 601 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ლეკა (კანტემირის რაიონი)

ლეკა (რუმ. Leca) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 28 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 484 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ლინგურა

ლინგურა (რუმ. Lingura) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 114 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 284 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ლერგუცა (კანტემირის რაიონი)

ლერგუცა (რუმ. Lărguţa) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 219 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 780 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
პლეშენი

პლეშენი (რუმ. Pleşeni) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 199 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
პლოპი (კანტემირის რაიონი)

პლოპი (რუმ. Plopi) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 52 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 789 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
პოპოვკა (კანტემირის რაიონი)

პოპოვკა (რუმ. Popovca) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 158 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ბარათაშვილები

ბარათაშვილები — ფეოდალური საგვარეულო XV-XIX საუკუნეების საქართველოში. გვარის ფუძემდებელი იყო ბარათა ქაჩიბაიძე (ქაჩიბაძე), რომლის შვილები XV საუკუნის II ნახევრის მოღვაწენი, ჯერ კიდევ ქაჩიბაძის გვარს ატარებდნენ, მათი შთამომავლები კი XV საუკუნის ბოლოდან უკვე ბარათაშვილებად იწოდებიან. ბარათაშვილების სამფლობელო საბარათიანო XV საუკუნის ბოლოსათვის ძირითადად ალგეთის, ქციისა და მაშავერის ხეობებს მოიცავდა (ამ ხეობებში სხვა ფეოდალებიც ფლობდნენ ყმა-მამულს). მათ ეკუთვნოდათ ასობით სოფელი, ჰყავდათ დაახლოებით 250-300 აზნაური და 2500-3000 კომლი გლეხი. სამფლობელოს ცენტრი სამშვილდე იყო. ციხესიმაგრეები და სასახლეები ჰქონდათ აგრეთვე დმანისში, დარბასჭალაში, ტბისში, ენაგეთში და სხვა. მათი საგვარეულო მონასტრები და სასაფლაო იყო ფიტარეთისა და გუდარეხის მონასტრები, დმანისის ღვთისმშობლისა და სოფ. ქედის ეკლესიები. ბარათაშვილები XVI-XVII საუკუნეებში ქართლის ხუთ დიდებულ თავადთა შორის ერთ-ერთი პირველნი იყვნენ და დიდ როლს ასრულებდნენ ქართლის სამეფოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ბარათაშვილების გვარის წარმომადგენლები იყვნენ მეწინავე სადროშოს — სომხით-საბარათიანოს სარდლები, მათ ხშირად ეჭირათ აგრეთვე სახლთუხუცესის, მდივანბეგებისა და სხვა სახელოები. XVI-XVII საუკუნეებში ბარათაშვილებს გამოეყვნენ და ცალკე ფეოდალურ საგვარეულოებად ჩამოყალიბდნენ გოსტაშაბიშვილები, გერმანოზიშვილები, ზურაბიშვილები, აბაშიშვილები, ორბელიშვილ-ყაფლანიშვილები, ფალავან-ხოსროშვილები, იარალიშვილები და იოთამიშვილები. თვით ბარათაშვილები XVII საუკუნის II ნახევრიდან დაქვეითდნენ და პირველობა ყაფლანიშვილებს დაუთმეს. ბარათაშვილების საგვარეულოს ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ ბარათა ბარათაშვილი, მიხეილ ბარათაშვილი, ნიკოლოზ ბარათაშვილი, სულხან ბარათაშვილი და სხვები. ჯამბურია გ., ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1955; ჯანაშია ს., ბარათაშვილთა გენეალოგიისათვის, შრომები, ტ. 2, თბ., 1952; ჯამბურია გ., ქსე, ტ. 2, გვ. 198, თბ., 1977
პორუმბეშტი

პორუმბეშტი (რუმ. Porumbeşti) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 40 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 648 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა კანტემირის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ჰაანხესი

ჰაანხესი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეჩვიდმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ჰაანხესი ეგვიპტის ფარაონის სეხემრე-ჰერუჰირმაატ ინტეფის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტია
ჰეკენუჰეჯეტი

ჰეკენუჰეჯეტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰეკენუჰეჯეტი ეგვიპტის ფარაონის ხეფრენის მეუღლე და სეხემკარეს დედა იყო. ეგვიპტის მეოთხე დინასტია
ჰენუტმირე

ჰენუტმირე — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეცხრამეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰენუტმირე ეგვიპტის ფარაონის რამსეს II-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტია
ჰითი

ჰითი (ინგლ. Hythe) — პატარა ზღვისპირა ქალაქი კენტის ინგლისურ საგრაფოში. შუა საუკუნეებში ქალაქს ორი მახლობელი ციხესიმაგრე იცავდა, ესენი არიან სალტვუდისა და ლიმფნის ციხესიმაგრეები. ქალაქი აშენებულია ნორმანული და გეორგიანული სტილის შენობებით. ჰითი ერთ-ერთია უძველესი ხუთი პორტის საქალაქო კავშირიდან. მოსახლეობა — 14 170 კაცი, 45,94 % მამაკაცი და 54,06 % ქალი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 1154,85 კაცი/კმ². 16 წლამდე ქალაქის მაცხოვრებლების პროცენტული რაოდენობა შეადგენს — 16,82 %; 16-დან 74 წლამდე — 68 %, ხოლო 74 წელზე მეტი ხნის მაცხოვრებლები მოსახლეობის  15,19 %-ს წარმოადგენენ. მცხოვრებთა საშუალო ასაკი შეადგენს 45,78 წელს. მაცხოვრებელთა 93,7 % გაერთიანებული სამეფოდანაა, 2,65 % — ევროპის სხვა ქვეყნებიდან, ხოლო 3,66 % მსოფლიოს სხვა ქვეყნებიდან. დღესდღეობით ქალაქი წყნარ ადგილად ითვლება და ხშირად სტუმრობენ ბრიტანელი და უცხოელი ტურისტები. www.hythe-kent.com დაარქივებული 2012-10-31 საიტზე Wayback Machine. www.hythe-tourism.com დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine.
ჰენუტვატი

ჰენუტვატი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოცე დინასტიიდან, ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰენუტვატი ეგვიპტის ფარაონის რამსეს V-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეოცე დინასტია
ჯესერეტნებტი

ჯესერეტნებტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მესამე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ჯესერეტნებტი ეგვიპტის ფარაონის სეხემხეტის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მესამე დინასტია
ჰეტეპჰერნებტი

ჰეტეპჰერნებტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მესამე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰეტეპჰერნებტი ეგვიპტის ფარაონის ჯოსერის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მესამე დინასტია
ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

გივი ჯაოშვილის სახელობის ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი საქართველოში. მდებარეობს ქალაქ ზესტაფონში, დავით აღმაშენებლის ქ. 25-ში. დაარსდა 1968 წელს. მუზეუმში არის 8 500 ექსპონატი. მუზეუმში დაცულია ქვის, ბრინჯაოს და რკინის ხანის მასალა, ნუმიზმატიკა, კერამიკული ნაწარმის ნიმუშები, XII საუკუნის ჯაჭვის პერანგი, შუა საუკუნეების საყოფაცხოვრებო ნივთები, ადგილობრივ მხატვართა მიერ შესრულებული სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, XIX საუკუნის წერილობითი დოკუმენტები და ფოტომასალები. საქართველოს მუზეუმების სია ზესტაფონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
ნეფერუ III

ნეფერუ III — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთორმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ნეფერუ III ეგვიპტის ფარაონის სენუსერტ I-ის მეუღლე, ამენემჰეტ I-ის შვილი და ამენემჰეტ II-ის დედა იყო. ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტია
ნეფერუ II

ნეფერუ II — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთერთმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ნეფერუ II ეგვიპტის ფარაონის მენტუჰოტეპ II-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეთერთმეტე დინასტია
ნეფერუ I

ნეფერუ I — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთერთმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ნეფერუ I ეგვიპტის ფარაონის მენტუჰოტეპ I-ის მეუღლე, ასევე ინტეფ I-ის და ინტეფ II-ის დედა იყო. ეგვიპტის მეთერთმეტე დინასტია
ხენემეტნეფერჰეჯეტი III

ხენემეტნეფერჰეჯეტი III — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთორმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ხენემეტნეფერჰეჯეტი III ეგვიპტის ფარაონის ამენემჰეტ III-ის მეუღლე დედა იყო. ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტია
ხენემეტნეფერჰეჯეტი II

ხენემეტნეფერჰეჯეტი II — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთორმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ხენემეტნეფერჰეჯეტი II ეგვიპტის ფარაონის სენუსერტ III-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტია
ხენემეტნეფერჰეჯეტი I

ხენემეტნეფერჰეჯეტი III — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთორმეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ხენემეტნეფერჰეჯეტი III ეგვიპტის ფარაონის სენუსერტ II-ის მეუღლე და სენუსერტ III-ის დედა იყო. ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტია
მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა

მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა (მონღ. Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс (БНМАУ), Bügd Nairamdakh Mongol Ard Uls (BNMAU)) — სოციალისტური რესპუბლიკა აღმოსავლეთ აზიაში, რომელიც არსებობდა 1924—1992 წლებში. ქვეყანას მონღოლეთის სახალხო რევოლუციური პარტია მართავდა. 1691 წლიდან 1911 წლამდე, გარე მონღოლეთს მანჯუ-ცინის დინასტია მართავდა. XX საუკუნის დასაწყისში, ცინის მთავრობამ დაიწყო ე.წ. ახალი პოლიტიკის განხორციელება, რომელიც მიზნად ისახავდა გარე მონღოლეთის ინტეგრაციას. XIX საუკუნეში შიგა მონღოლეთში არეულობის დროს, აკინის კოლონიზაციის განვითარების გამო მონღოლმა არისტოკრატიამ დასახმარებლად რუსეთის იმპერიას მიმართა. 1911 წლის აგვისტოს მონღოლეთის დელეგაცია წავიდა სანქტ-პეტერბურგში და მიიღო გარკვეული დახმარების პირობა. როდესაც დელეგაცია უკან დაბრუნდა, დაიწყო სინხაის რევოლუცია ჩინეთში, რომელმაც საბოლოოდ დაამთავრა დინასტიის მმართველობა ქვეყანაში. ↑ Cotton, James (1989). რედ. D. K. Adams: Asian Frontier Nationalism: Owen Lattimore and the American Policy Debates. Manchester University Press, გვ. 130. ISBN 978-0-7190-2585-3.
ტერორის მთა

ტერორის მთა (ინგლ. Mount Terror) — დიდი ფარისებრი ვულკანი ანტარქტიდაში. მდებარეობს ვიქტორიას მიწის ნაპირებთან, როსის კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 3230 მ. აგებულია ბაზალტებით. აქვს მრავალრიცხოვანი შლაკური კონუსები და გუმბათები, რომლებიც მეტწილად თოვლითა და ყინულითაა დაფარული. როსის კუნძულის ოთხი ვულკანიდან ტერორის მთა სიდიდით მეორეა და რამდენადმეა დაჩრდილული მის მეზობლად მდებარე ვულკან ერებუსის მიერ, რომელიც დასავლეთით 30 კილომეტრში ვრცელდება. ტერორის მთას სახელი უწოდა ჯეიმზ კლარკ როსმა თავისი მეორე გემის HMS Terror-ის პატივსაცემად 1841 წელს. ტერორის კაპიტანი იყო როსის ახლო მეგობარი ფრენსის კროზიე. მწვერვალზე არსებული ქანები არ არის შესწავლილი, თუმცა ქვედა ადგილები გეოლოგიურად შესწავლილია და ამ ქანების ასაკია 0,82-1,75 მილიონი წელი. ვულკანური აქტივობის ნიშნები არ გააჩნია. პირველად მასზე ავიდნენ 1959 წელს. ტერორის მთის ქვემოთ არის ტერორის წერტილი, აქვეა ტერორის თოვლის უნაგირა. ტერორის მთასა და ტერა-ნოვის მთას შორის მდებარეობს ტერორის მყინვარი, რომელსაც სამხრული მიმართულება აქვს. 2000 წელს მოხდა ძლიერი მიწისძვრა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტერორის მთა“ ვიკისაწყობში. აშშ-ის გეოლოგიური სამსახური[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) ტერორის მთა (ინგლისური)
მერესანხ IV

მერესანხ IV — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეხუთე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. მერესანხ IV ეგვიპტის ფარაონების მენკაუჰორის ან ჯედკარა ისესის მეუღლე, ასევე რაემკას და კაემტჯენეტის დედა იყო. ეგვიპტის მეხუთე დინასტია
მერესანხ II

მერესანხ II — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. მერესანხ II ეგვიპტის პრინცის ჰორბაეფის და ფარაონების ჯედეფრეს და ხეფრენის მეუღლე, ასევე ნეფერტკაუ III-ის, ნებთი-ტეპიტესის და ჯათის დედა იყო. ეგვიპტის მეოთხე დინასტია
მერესანხ I

მერესანხ I — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მესამე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. მერესანხ I ეგვიპტის ფარაონის ჰუნის მეუღლე და სნეფრუს დედა იყო. ეგვიპტის მესამე დინასტია
უმაღლესი ლიგა 2015—2016

უმაღლესი ლიგა 2015-2016 — საქართველოს უმაღლესი ლიგის ოცდამეშვიდე გათამაშება. ეროვნულ პირველობაში 16 გუნდი იღებს მონაწილეობას. საქართველოს საფეხბურთო თასი 2015-2016 პირველი ლიგა 2015-2016
დეივიდ იუმი

დეივიდ იუმი (ინგლ. David Hume; დ. 7 მაისი, 1711, ედინბურგი — გ. 25 აგვისტო, 1776, იქვე) — შოტლანდიელი ფილოსოფოსი. ემპრიზმისა და აგნოსტიციზმის წარმომადგენელი, ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პუბლიცისტი, ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი შოტლანდიელი განმანათლებელი. დეივიდ იუმმა თანმიმდევრულად განავითარა ბერკლის სუბიექტური იდეალიზმი, მან დიდი გავლენა მაოხდინა იდეალისტური ფილოსოფიის განვითარებაზე, თანამედროვე პოზიტივიზმი იუმის ფილოსოფიის თავისებურ აღდგენას წარმოადგენს. დეივიდ იუმის აზრით, ჩვენს ცხოვრებაში არაფერია, გარდა პერცეფციებისა, პერცეფციები ორგვარია: შთაბეჭდილებები და იდეები, პერცეფციები სიმარტივე-სირთულითაც განსხვავდება; არსებობს რთული და მარტივი იდეები. შთაბეჭდილებები ორგვარია იმისდა მიხედვით თუ რა არის მათი წყარო; არსებობს შეგრძნებით მიღებული შთაბეჭდილებები და რეფლექციით მიღებული შთაბეჭდილებები, ორივე ამ შთაბეჭდილებათა პრინციპი ერთია, რადგან რეფლექსიის შთაბეჭდილებები — შიში, სიხარული და სხვა ემოციები, თვით შეგრძნებებიდან წარმოიშობა. იუმი განიხილავს პერცეპციებს ჩაკეტილ ცნობიერებაში. იუმის აზრით, შთაბეჭდილებები უფრო ცხოველი ხასიათისაა, იდეები კი შაბეჭდილებათა სუსტ ასლებს წარმოადგენს, შთაბეჭდილება ყოველთვის უსწრებს წინ იდეებს, ყოველ შთაბეჭდილებას იმეორებს მარტივი იდეა, მარტივი იდეები მკრთალად გამოხატავს შთაბეჭდილებებს. ადამიანს აქვს მეხსიერება და წარმოსახვის უნარი, მეხსიერება არის შთაბეჭდილების სიცოცხლის შენახვის უნარი. წარმოსახვა კი არის შთაბეჭდილების სიცხოველის დაკარგვისა და მისი იდეად შენახვის უნარი. წარმოსახვას თავისუფლება ახასიათებს, მეხსიერებას კი არა, მეხსიერება მხოლოდ ინახავს შთაბეჭდილებებს. წარმოსახვა კი იდეათა დაკავშირებასაც ახდენს, ის თავისუფლად მოქმედებს. 1739-40 — „ტრაქტატი ადამიანის ბუნების შესახებ“ (A Treatise of Human Nature) ფილოსოფიის ისტორია, თბ., 1962.
მონღოლეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

მონღოლეთის ადმინისტრაციული დაყოფა — მონღოლეთი ადმინისტრაციულად იყოფა 21 აიმაკად. რომელიც თავის მხრივ იყოფა სუმებად. სუმების რაოდენობა 2005 წლისათვის იყო 330. ↑ Предвапрительные результаты переписи населения 2010 года
ნაგალენდი

ნაგალენდი (Nagaland, na) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ესაზღვრება ბირმას. ინდოეთის დამოუკიდებლად გამოცხადის შემდეგ, 1947 დაიწყო ნაგას ხალხის პარტიზანული ბრძოლა ინდოეთის მთავრობის წინააღმდეგ. ამის საპასუხოდ 1963 წელს შეიქმნა ნაგალენდის შტატი, მაგრამ ცალკეული გამოსვლები ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ კვლავ გრძელდება. მოსახლეობა - 2.067 ათასი; ფართობი - 16 ათასი; ქალაქები (ათ.) - დიმაპური (109), კოჰიმა (C, 80).
მაჰმუდი (სულეიმან I-ის ვაჟი)

შეჰზადე მაჰმუდი (თურქ. Şehzade Mahmud; დ. 1512 — გ. 1521) — ოსმალეთის იმპერიის უფლისწული, სულეიმან I-ის პირველი შვილი და ვაჟი მისი პირველი ფავორიტი ხარჭისგან ფულანე ხათუნისგან, როდესაც ის მანისაში მსახურობდა. მაჰმუდი დაიბადა 1512 წელს მანისაში, ის წესით მამის პირველი მემკვიდრე უნდა ყოფილიყო და ასეც იყო სამი წლის განმავლობაში, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მაჰიდევრან სულთანი სულეიმანის ჰარემში მოხვდა, სულეიმანის ფავორიტი ხარჭა აღარ იყო ფულანე და მეტიც, სულეიმანმა თავისი ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა შეჰზადე მუსტაფა, რომელიც მას 1515 წელს სწორედ მაჰიდევრანისგან ეყოლა. ფულანე ხათუნს ეს ძალიან არ მოეწონა და მაჰიდევრანთან დაპირისპირება დაიწყო. მან ხელახლა მოახერხა მოეგო შეჰზადე სულეიმანის გული და 1516 წელს მას გაუჩინა ქალიშვილი, ფატმა. მაგრამ სულეიმანი თავის მემკვიდრედ მაინც მუსტაფას ასახელებდა და მას მეტ დროს უთმობდა ვიდრე მაჰმუდს. 1521 წელს, სულეიმანის ტახტზე ასვლიდან ერთი წლის შემდეგ, სტამბლოლში გავრცელდა ყვავილის ეპიდემია, რომელმაც 19 ოქტომბერს შეიწირა მაჰმუდის სიცოცხლე. ამავე ეპიდემიას ემსხვერპლა მისი უმცროსი ძმის, გიულფემ ხათუნის ვაჟის, მურადის სიცოცხლეც. შეჰზადე მაჰმუდი
ივან მიხაილოვი

ივან მიხაილოვი (ბულგ. Иван Михайлов; დ. 26 აგვისტო, 1896 ნოვო სელო — გ. 5 სექტემბერი, 1990, რომი, იტალია) — მაკედონიის შიდა რევოლუციური ორგანიზაციის ლიდერი. დიდი ბრიტანეთის, გერმანიის, საფრანგეთისა და საბჭოთა კავშირის დაზვერვის მიერ ბალკანეთში ყველაზე საშიშ ტერორისტად აღიარებული პიროვნება. მის სახელს არაერთი ტერაქტი უკავშირდება. აქედან ყველაზე ცნობილია მარსელის ტერაქტი, რომლის დროსაც მოკლეს იუგოსლავიის მეფე ალექსანდრ I კარაგეორგევიჩი. ნიკა თევზაძე, ყველაზე საშიში პიროვნება ბალკანეთში, ჟურნალი ისტორიანი, აპრილი, №4, 2015
ჟაკ ლე გოფი

ჟაკ ლე გოფი (ფრანგ. Jacques Le Goff; დ. 1 იანვარი, 1924 ტულონი, — გ. 1 აპრილი, 2014, პარიზი) — ფრანგი ისტორიკოს-მედიევისტი, შუა საუკუნეების მკვლევარი. საფრანგეთის ისტორიის მამად აღიარებული. მისმა ნაშრომებმა როგორიცაა „ინტელექტუალები შუა საუკუნეებში“, „წარმოსახვითი შუა საუკუნეები“ და „წმინდა ლუის ანტიბიოგრაფია“, მას მსოფლიო აღიარება მოუტანა. მერაბ კალანდაძე, ფრანგი „ისტორიის მამა“, ჟურნალი ისტორიანი, სექტემბერი, №9, 2014
დანიელ კალიჯური

დანიელ კალიჯური (იტალ. Daniel Caligiuri; დ. 15 იანვარი, 1988, ვილინგენ-შვენინგენი, ბადენ-ვიურტემბერგი, გერმანია) — იტალიური წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი. გერმანიის ბუნდესლიგის საფეხბურთო კლუბ „შალკე 04“-ის ნახევარმცველი. ვოლფსბურგი გერმანიის თასი: 2014–15 გერმანიის სუპერთასი: 2015 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დანიელ კალიჯური“ ვიკისაწყობში. fussballdaten
ნიკოლა სანსონე

ნიკოლა დომენიკო სანსონე (იტალ. Nicola Domenico Sansone; დ. 10 სექტემბერი, 1991, მიუნხენი) — იტალიელი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „ვილიარეალის“ გარემარბი. პროფილი ვილიარეალის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2017-05-13 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) (ესპანური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
მარიკა ბარათაშვილი

მარიამ (მარიკა) ბარათაშვილი (დ. 7 აპრილი, 1908, მერევი — გ. 30 დეკემბერი, 2008) — ქართველი პოეტი, დრამატურგი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 1945 წელს დაამთავრა თსუ-ს დაუსწრებელი პედაგოგიური სექტორის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1965–1991 წლებში ჟურნალ „საქართველოს ქალის“ რედაქტორია. მისი პირველი ლექსი 1936 წელს გამოქვეყნდა, ლექსების პირველი კრებული - 1945 წელს. დიდი პოპულარობა მოიპოვა ბარათაშვილის პიესამ „ჭრიჭინა“ (1950, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), რომელიც დადგა ბევრმა უცხოეთის თეატრმა, ითარგმნა რუსულ, უკრაინულ, იტალიურ, ესპანურ, ჩინურ და სხვა ენებზე. პიესის საფუძველზე გადაიღეს ფილმი ჭრიჭინა. აღსანიშნავია ბარათაშვილის ლექსთა კრებულები: „ლექსები“ (1948), „საპოვნელა“ (1958), „დღე დღევანდელი“ (1969), საბავშვო ლექსებისა და პოემების კრებულები „ნანული“ (1941), „სოფელა, თინა და ჭიანჭველები“ (1949) და სხვა. ჩვენი რესპუბლიკის თეატრების სცენაზე დაიდგა ბარათაშვილის პიესები „ჩემი ყვავილეთი“, „სართულები“, „მაღალი ოცნება“, „რატომ?“, „სიყვარულის წისქვილი“, „ჩქარი მატარებელი“ და სხვა. ბარათაშვილი დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით. მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება, საქართველოს სახელმწიფო, აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველასა და გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიები, ღირსების ორდენი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 199. ↑ Бараташвили Мария Гервасиевна / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ჯგუფი D

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: ჯგუფი D — ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004-ის ფინალური ეტაპის ერთ-ერთი ჯგუფი. მატჩები დაიწყო 15 ივნისს და დასრულდა 23 ივნისს. ჯგუფში გამოდიოდნენ გერმანიის, ნიდერლანდების, ჩეხეთისა და ლატვიის ნაკრები გუნდები. ჩეხეთმა, როგორც გამარჯვებულმა, და ნიდერლანდებმა, როგორც მეორეადგილოსანმა, გადალახეს ჯგუფური ეტაპი და ასპარეზობა გააგრძელეს მეოთხედფინალებში. მატჩები ნაჩვენებია ადგილობრივი დროით (UTC+1) UEFA Euro 2004 Group D
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი D

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი D — ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008-ის ფინალური ეტაპის ერთ-ერთი ჯგუფი. მატჩები დაიწყო 10 ივნისს და დასრულდა 18 ივნისს. ექვსივე მატჩი გაიმართა ავსტრიაში, ინსბურკსა და ზალცბურგში. ჯფუგში გამოდიოდნენ ევროპის მოქმედი ჩემპიონი საბერძნეთის ნაკრები, ასევე ესპანეთის , შვედეთისა და რუსეთის ნაკრები გუნდები. საბერძნეთი, ესპანეთი და რუსეთი ასევე ერთ ჯგუფში გამოდიოდნენ წინა ჩემპიონატზე, ევრო 2004-ზე. ესპანეთმა პირველ წრეში რუსეთი 4–1 და მეორე წრეში შვედეთი 2–1 დაამარცხა. მას შემდეგ, რაც მეორე წრეში რუსეთმა საბერძნეთს მოუგო, ესპანეთმა გაინაღდა მეოთხედფინალში მონაწილეობა ორ ტურში, ხოლო მოქმედი ჩემპიონები დარჩნენ ცხრილის ბოლო საფეხურზე. მეორე ადგილის ბედი გადაწყდა რუსეთისა და შვედეთის მატჩში, სადაც შვედეთისთვის საკმარისი იყო არ წაეგო, მაგრამ რუსეთმა მოიგო, გაიტანა რა თითო ტაიმში თითო გოლი. ამასთან, ესპანეთმა, მიუხედავად იმისა, რომ მარცხდებოდა პირველ ტაიმში, ბოლო წუთებში მოიგო მესამე ტურის მატჩიც საბერძნეთის წინააღმდეგ და 100%-იანი შედეგით დაასრულა ჯგუფური ეტაპი.
ღაზი ხოსრო-ბეგი

ღაზი ხოსრო-ბეგი (ოსმ. غازى خسرو بیگ; ბოსნ. Gazi Husrev-beg; არებ. غازى حۆسرهو ب‍هغ; დ. 1480, სერესი, ოსმალეთის იმპერია – გ. 1541, სარაევო) — ბოსნიელი ოსმალო მხედართმთავარი, სანჯაყ-ბეგი, ბოსნიის სანჯაყის გამგებელი 1521 – 1525, 1526 — 1534 და 1536 — 1541. ხოსრო სერესში, თანამედროვე საბერძნეთის ტერიტორიაზე დაიბადა. მამამისი ფერხადი იყო ბოსნიელი ტრებინეს მხრიდან, ხოლო დედამისი იყო სელჩუკა, რომელიც გადმოცემების თანახმად ბაიაზიდის ქალიშვილი იყო. 1486 წელს ფერხადი მამლუქთა სულტან ალ-აშრაფ საიფუ დ-დინ ყაით-ბაის წინააღმდეგ ომში დაიღუპა. დაქვრივებული სელჩუკაც მალევე გარდაიცვალა და ხოსრო ოსმალეთის სამეფო კარზე აღიზარდა. იხსენიება 1503 წელს, როცა ბაიაზიდის ვაჟი მეჰმედი ყირიმის სახანოს ესტუმრა დიპლომატიური დავალებით, ხოსროც მას ახლდა. 1504 წელს მეჰმედის გარდაცვალების შემდეგ ხოსრო ყირიმიდან კონსტანტინოპოლში დაბრუნდა, საიდანაც ამჯერად ალბანეთში, შკოდერის სანჯაყში გაამწესეს. თავი გამოიჩინა სამხედრო ნიჭით უნგრეთის სამეფოს წინააღმდეგ ბრძოლებში. ბელგრადის აღებისას გამოჩენილი სიმამაცის გამო იგი სულაიმანმა ბოსნიის სანჯაყ-ბეგად დანიშნა 1521 წლის 15 სექტემბერს. მისი მმართველობის დროს სარაევოში აშენდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი მონუმენტი – ღაზი ხოსრო-ბეგის მეჩეთი, კურშუმლიას მადრასა, ზრუნავდა ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე, აგებდა ჩარდახიან ბაზრებს და სხვა. დააარსა საქველმოქმედო ფონდი (ვაყფი), რომელიც დღევანდელ დღესაც აქტიურია. ასევე აქტიურად ეწეოდა ექსპანსიას დასავლეთით, მ. შ. თანამედროვე ხორვატიის ტერიტორიაზე. დაიკავა ქალაქები გრებენი, სოკოლი, იეზერო, ვინაცი, ვრბაშკი გრადი, ლივაჩი, კამატინი, ბოჩაცი, უდბინა, ვრანა, მოდრუჩი, პოჟეგა და სხვები. მონაწილეობდა მოჰაჩის ბრძოლაში, სადაც აქინჯიებსა და მშვილდოსან კავალერიას მეთაურობდა. მოჰაჩის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ ოსმალებმა თანამედროვე უნგრეთის ტერიტორია დაიკავეს, იმპერიის საზღვრები ბოსნიის სანჯაყიდან მოშორებით გადავიდა. ხოსრო-ბეგს ამჯერად რეგიონში სტაბილიზაციისთვის უწევდა ბრძოლა და აჯანყებების ჩახშობა. მონაწილეობდა ჩერნოგორიაში წარმოქმნილ კონფლიქტში ისქანდარ-ბეგ ცრნოიევიჩის გარდაცვალების შემდეგ. 1541 წელს მონაწილეობდა ჩერნოგორიელი აჯანყებულების წინააღმდეგ ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა სოფელ მოკროსთან. ლეგენდის თანახმად, ხოსრო-ბეგი იმდენად დიდი აღნაგობის ყოფილა, რომ მისმა ჯარისკაცებმა ცხედრის ზიდვა ვეღარ მოახერხეს და მხოლოდ მისი გულღვიძლი დამარხეს ხოჯის მწვერვალთან (ბოსნ. Hodžina glavica), საიდანაც მოგვიანებით მხარე დრობნაცმა მიიღო თავისი სახელი (სერბ.-ხორ. drob / дроб შიგნეული). ამ ლეგენდის რეალობასთან კავშირი დაუდგენელია, რადგან ისტორიულად სახელი დრობნაცი უფრო ადრინდელია, ხოლო ხოსრო დაკრძალულია სარაევოში, თავის მიერ აგებული მეჩეთის ეზოში. ↑ 1.0 1.1 Gazi Husrev-begova biografija. Gazi Husrev-begov vakuf u Sarajevo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-07. ციტირების თარიღი: 02/06/2015. ↑ Historijat. Gazi Husrev-begov vakuf u Sarajevo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-07. ციტირების თარიღი: 02/06/2015. ↑ Kratka uputa u prošlost Bosne i Hercegovine (1463-1850); Safvet beg Bašagić; 1900
ნახტნეითი

ნახტნეითი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი პირველი დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფოს პერიოდის დროს. ნახტნეითი ეგვიპტის ფარაონის ჯერის მეუღლე იყო. ეგვიპტის პირველი დინასტია
ნახტუბასტერაუ

ნახტუბასტერაუ — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეექვსე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის გვიანი პერიოდის დროს. ნახტუბასტერაუ ეგვიპტის ფარაონის ამასის II-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტია
ნებეტი (დედოფალი)

ნებეტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეხუთე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ნებეტი ეგვიპტის ფარაონის უნისის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეხუთე დინასტია