laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Magnum opus

Magnum opus (ზოგჯერ Opus magnum; ლათ. „უდიდესი ნამუშევარი“) — მწერლის, მხატვრის ან კომპოზიტორის საუკეთესო, ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი. მაგალითად, ლეონარდო და ვინჩის მაგნუმ ოპუსია „მონა ლიზა“. ტერმინი აგრეთვე გამოიყენება გამოჩენილ ლიტერატურულ, მხატვრულ ან მუსიკალურ შედევრებთან მიმართებაში, როგორიცაა, მაგალითად, ბეთჰოვენის მეცხრე სიმფონია. ↑ The Theft That Made Mona Lisa a Masterpiece. NPR (July 30, 2011). ციტირების თარიღი: February 15, 2019 ↑ Why Mona Lisa Became An Icon (21 September 2001). ↑ Lichfield, John (April 2, 2005). „The Moving of the Mona Lisa“. The Independent. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-12. ციტატა: „the best known, the most visited, the most written about, the most sung about, the most parodied work of art in the world“ ↑ Cook 1993, Product description (blurb). "Beethoven's Ninth Symphony is acknowledged as one of the supreme masterpieces of the Western tradition. More than any other musical work it has become an international symbol of unity and affirmation." ↑ Service, Tom (9 September 2014). „Symphony guide: Beethoven's Ninth ('Choral')“. The Guardian. ციტატა: „the central artwork of Western music, the symphony to end all symphonies“
მონოკარპული მცენარეები

მონოკარპული მცენარეები (მონო... და ბერძ. karpos — ნაყოფი) — მცენარეები, რომლებიც მთელი სიცოცხლის განმავლობაში მხოლოდ ერთხელ ყვავილობენ და ნაყოფმსხმოიარობის შემდეგ იღუპებიან. მონოკარპულია თითქმის ყველა ერთწლოვანი და ორწლოვანი, აგრეთვე ზოგიერთი მრავალწლოვანი (აგავა, ბამბუკი, ზოგიერთი პალმა და სხვა) მცენარე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 98.
მონოპლაკოფორები

მონოპლაკოფორები, ერთფირფიტიანები (Monoplacophora) — უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა. ცნობილი იყო მხოლოდ ქვედა პალეოზოური პერიოდის ნამარხი ფორმები. 1952 წელს წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში 3950 მ სიღრმიდან მოიპოვეს მონოპლაკოფორების რამდენიმე ცოცხალი ეგზემპლარი, რომელსაც უწოდეს Neopilina galatheae. აქვს კონუსისებრი ნიჟარა (3 სმ დიამეტრისაა). სხეული შედგება თავისაგან, ტანისა და ფეხისაგან. თვალები არ აქვს. საჭმლის მომნელებელი სისტემა შეიცავს ხახას, საყლაპავს, კუჭს, შუა და უკანა ნაწლავს. პირზე აქვს საფხეკი, გული შედგება 2 პარკუჭისა და 4 წინაგულისაგან. გამოყოფას 6 წყვილი თირკმელი ემსახურება. ნერვული სისტემა მოიცავს ხახისირგვლივ ნერვულ რკალს, ორ წყვილ პედალურ და პლევროვისცერალურ ნერვულ წარმონაქმნს. გაყოფილსქესიანებია. კლასში 60 სახეობამდეა, მათგან 6 თანამედროვეა და გაერთიანებულია ნეოპილიანას გვარში. ლეჟავა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 99. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მონოპლაკოფორები Anatomy დაარქივებული 2007-11-20 საიტზე Wayback Machine. DiscoverLife: Taxonomy of Monoplacophora Animal Diversity Web: Monoplacophora
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი A

უეფა ევრო 2008: A ჯგუფი არის ევრო 2008-ის პირველი ჯგუფი, სადაც იასპარეზეს შემდეგმა ეროვნულმა გუნდებმა:  შვეიცარია  ჩეხეთი  პორტუგალია  თურქეთი წყარო: UEFA კლასიფიკაციის წესები: ჯგუფური ეტაპის ტაიბრეიკები (H) მასპინძელი შენიშვნები: ↑ 1.0 1.1 ურთიერთშორის ჩატარებული მატჩის შედეგი: პორტუგალია 2–0 თურქეთი.. ↑ 2.0 2.1 ურთიერთშორის ჩატარებული მატჩის შედეგი: შვეიცარია 0–1 ჩეხეთი.
გრუპენფიურერი

გრუპენფიურერი — გენერლის სამხედრო რანგი „SA“-ს, „ფოლკსშტურმსა“ და „SS“-ში 1923 — 1945 წლებში და შეესაბამებოდა ვერმახტის გენერალ-ლეიტენანტის წოდებას. ჰაინრიხ მიულერი კარლ ფონ ტროიენფელდი
მონტაჟი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მონტაჟი შეიძლება აღნიშნავდეს: მონტაჟი — მზა ნაწილებისა და ელემენრებისაგან აწყობა და დაყენება მონტაჟი — შემოქმედებითი და ამავე დროს ტექნიკური პროცესი ფილმის შექმნისას.
მორდალი

მორდალი, მორდარი, მურდარი (<სპარს. მოჰრდარ — ბეჭდის მცველი) — მეფის ბეჭდის მცველი XVII-XVIII საუკუნეების საქართველოში. მორდალი მეფის „მისანდო და ხვაშიადის შემნახავი“ იყო. მას ევალებოდა მეფის მიერ გაცემულ საბუთზე ბეჭდის დასმა და პატრონისათვის ჩაბარება. ამისათვის მორდალი საბუთის პატრონისგან გასამჯელოს იღებდა. მორდალი სახლთუხუცესს ექვემდებარებოდა. XVIII საუკუნის II ნახევარში 2 სამეფო მორდალი იყო (ქართლისა და კახეთისა). მორდალი დედოფალსაც ჰყავდა. სურგულაძე ი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 120. გაბაშვილი ვ., დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, «ენიმკის მოამბე», 1942, ტ. 13, ვ. 177-179; სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, თბ., 1952, გვ. 241-245.
მორდე

მორდე — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3850 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. ხასიათდება ნივალური ლანდშაფტით. აკავშირებს მდინარეების საკენისა (კოდორის სისტემა) და ნენსკრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობებს მდინარე უზუნქოლის ხეობასთან (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 120.
აბერდურის ციხესიმაგრე

აბერდურის ციხესიმაგრე (ინგლ. Aberdour Castle) — მდებარეობს სოფელ ეასტერ აბერდურში, ფაიფი, შოტლანდია. ციხესიმაგრის ნაწილი XIII საუკუნით თარიღდება, რის გამოც ის ერთ-ერთი უძველესი დღემდე შემორჩენილი ციხესიმაგრეა შოტლანდიაში სუიინის ციხესთან ერთად (არგილი), რომელიც დაახლოებით იმავე დროს აიგო. ციხის ყველაზე ადრეული ნაწილი შედგებოდა მოკრძალებული სანადიმო სახლისგან, ადგილას, რომელიც დურ-ბარნს გადაჰყურებს. შემდგომი 400 წლის განმავლობაში ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად განავრცეს. სანადიმო სახლი XV საუკუნეში კოშკის სახლად იქცა, ხოლო XVI საუკუნეში ორმაგად გაიზარდა. ბოლო დამატება 1635 წელს განხორციელდა. ამ პერიოდში დაიხვეწა რენესანსის დეტალები, მთელ კომპლექსს დაემატა გალავნით შემოკისრული ბაღი აღმოსავლეთით და ტერასული ბაღი სამხრეთით. ეს ტერასები, რომლებიც 1548 წლით თარიღდება, უძველესი ბაღებია შოტლანდიაში, და შესანიშნავ ხედს შლის ედინბურგის ფირთსა და ფორთზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „აბერდურის ციხესიმაგრე“ ვიკისაწყობში. Images from RCAHMS[მკვდარი ბმული] ↑ Tabraham, Scotland's Castles, p.33 ↑ Historic Environment Scotland. "Craigmillar Castle (Garden and Designated Landscape) (GDL00115)"
ბალატონი

ბალატონი (უნგრ. Balaton, გერმ. Plattensee, სლოვაკ. Blatenské jazero, სლოვენ. Blatno jezero, ლათ. Pelso) — ტბა უნგრეთის დასავლეთში, უდიდესი ცენტრალურ ევროპაში. ბალატონის სანაპირო უნგრეთის უმნიშვნელოვანესი საკურორტო რაიონია მინერალური და თერმალური წყლებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბალატონი Information and pictures დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine. A picture gallery დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Balaton - World Lake Database Pictures of Balatongyörök დაარქივებული 2009-09-25 საიტზე Wayback Machine.
სპეციალური უმაღლესი სკოლა

სპეციალური უმაღლესი სკოლა (გერმ. Fachhochschule) იშვიათად აგრეთვე ფახჰოხშულე — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულების ერთ-ერთი ფორმა გერმანიაში. „ფახჰოხშულე“ ქართულად შეიძლება ითარგმნოს როგორც სპეციალური უმაღლესი სასწავლებელი. სპეციალურ უმაღლეს სასწავლებლებში დიდი ყურადღება ეთმობა გამოყენებით საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა შესწავლას. ამ ტიპის სასწავლებლებში სწავლების ძირითადი აქცენტი გადატანილია მეცნიერებათა გამოყენებითობაზე, ანუ სტუდენტებისათვის მომავალ პროფესიულ საქმიანობისათვის საჭირო პრაქტიკული ცოდნისა და უნარ-ჩვევების გამომუშავებაზე. სწორედ ამით განსხვავდება გერმანიაში „ფახჰოხშულედ“ წოდებული სპეციალური უმაღლესი სკოლა უნივერსიტეტისაგან, რომელშიც გადამწყვეტი მნიშვნელობა თეორიული, სამეცნიერო მუშაობის შესწავლას უთმობენ. ინგლისურ ენაზე აღნიშნული სპეციფიკის სახელწოდების გადატანა ფონეტიკური ადაპტაციით, მას თარგმნიან როგორც „University of Applied Sciences“, ანუ გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი. დღესდღეობით გერმანიაში, ამ სპეციალიზებული ტიპის უმაღლესი სასწავლებლები სწავლის მსურველთ სთავაზობს არა მხოლოდ საბუნებისმეტყველო, სოციალურ და ტექნიკურ, არამედ სახელოვნებო დარგების დაუფლებასაც. ბოლონიის პროცესის კვალდაკვალ უმაღლეს სკოლებს უფლება აქვთ მომავალ სტუდენტებს აკრედიტებული დარგების ფარგლებში შესთავაზონ ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხის მოპოვება. სპეციალურ უმაღლეს სკოლაში სტუდენტები შეისწავლიან როგორც მინიმუმ ერთ სპეციალობას — ტექნიკას, მეურნეობას, აგრიკულტურას, ადმინისტრირებას. სწავლებაზე დასტურის მისაღებად საჭიროა 12-წლიანი სასკოლო განათლების სიმწიფის ატესტატი. სწავლის ხანგრძლივობა 6 სემესტრიანია და ნაწილობრივ განივრცობა 2 საპრაქტიკო სემესტრით. უნივერსიტეტში სასწავლებლად გადასვლის მსურველებს შეიძლება გარკვეული სემეტრების რაოდენობა ჩაეთვალოთ. სპეციალურ უმაღლეს სკოლებს რანგით საქართველოში უთანაბრდება სასწავლო უნივერსიტეტად წოდებული დაწესებულებები, რომელთაც არ გააჩნიათ სადისერტაციო უფლება. ტრირის უმაღლესი სკოლა
ჭერათხევი

ჭერათხევი — მდინარე ხაშურის მუნიციპალიტეტში. მდინარე სურამულას მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე ზღვის დონიდან 1078 მეტრზე. სიგრძე 27 კმ. აუზის ფართობი 128 კმ². წყალდიდობა გაზაფხულზეა. წყალმცირობა წლის დანარჩენ პერიოდში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,23 მ³/წმ. ზოგიერთი ავტორს (ჯ. გვასალია, ს. მაკალათია) და ისტორიულ წყაროს (ვახუშტი) ჭერათხევი მოხსენიებული აქვს, როგორც ალის ფრონე ან ალის წყალი. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 391. ↑ გვასალია ჯ., ფრონის ხეობათა ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები // საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული, ტ. VII, თბ.: „მეცნიერება“, 1989, ISBN 5-520-00154-5. ↑ მაკალათია ს., ფრონის ხეობა, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1963.
ძამა

ძამა — მდინარე ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში, სათავე აქვს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2140 მეტრ სიმაღლეზე, ერთვის მტკვარს მარჯვნიდან აგარაში. სიგრძე 42 კმ. აუზის ფართობი 342 კმ². მთავარი შენაკადებია: ტყემლოვანისწყალი, სათიბე და ღვანანა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. ახასიათებს წყალმოვარდნები ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ ზღუდერთან 3,23 მ³/წმ (1987 წლის მონაცემები). იყენებენ სარწყავად. გიგინეიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 263.
დავით კირკიტაძე

დავით კირკიტაძე (დ. 2 აგვისტო, 1978, ჭიათურა) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, ფინანსისტი. 2000 წელს დაამთავრა საქართველოს სპორტისა და ფიზაღზრდის აკადემია და თბილისის იურიდიული ფსიქოლოგიის ინსტიტუტი. 2001 წელს იყო „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ აღმასრულებელი მდივანი. 2003–2004 წლებში თბილისის მერიის სპორტისა და ტურიზმის საქალაქო სამსახურის უფროსის მოადგილე. თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 2004–2008 წლებში იყო საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის დეპუტატი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2006 წელს მისი ბიოგრაფია შევიდა ცნობარში „საქართველოს პარლამენტი“. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ №12 საარჩევნო ოლქის (რუსთავი და გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლების ნაწილი) მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 32,61% (24418) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში მონაწილეობაზე და პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზეც უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. 2021 წელს იყო ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერობის კანდიდატი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“. პირველ ტურში მიიღო ხმათა 43,54% (21 706 ხმა). მეორე ტურში ხმათა 46,28%-ით (23 523 ხმა) მეორე ადგილი დაიკავა. დავით კირკიტაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით კირკიტაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მაჟორიტარობის კანდიდატები წარადგინა. მთავარი არხი. mtavari.tv (2020-09-23). ციტირების თარიღი: 24 სექტემბერი, 2020. ↑ 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნები. ცესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2020.
ობერგრუპენფიურერი

ობერგრუპენფიურერი იყო გენერლის სამხედრო რანგი "SA"-სა და "SS"-ში 1923 - 1945 წლებში და შეესაბამებოდა ვერმახტის გენერლის წოდებას. გოტლობ ბერგერი ფელიქს შტაინერი რაინჰარდ ჰაიდრიხი კარლ ვოლფი ვილჰელმ ბიტრიხი ერნსტ კალტენბრუნერი არტურ ზაის-ინკვარტი პრინცი იოზიას ფონ ვალდეკ-პირმონტი Obergruppenführer/Generale der SS/Polizei/Waffen-SS(გერმანული)
ტრირის უმაღლესი სკოლა

ტრირის უმაღლეს სკოლაში 2006 წლის მონაცემებით 6 100 სტუდენტი სწავლობდა, ამ მონაცემთავე მიხედვით არსებული სასწავლებელი წარმოადგენდა ყველაზე დიდ სპეციალურ უმაღლეს სასწავლებელს, არა მარტო რაინლანდ–პფალცის მხარეში, არამედ დასაველთ გერმანიაშიც. ტრირის უმაღლესი სკოლის სასწავლო კორპუსები განლაგებულია არა მარტო ქალაქში (— შნაიდერჰოფის მთავარი კამპუსი), მაგრამ ასევე ქალაქის მახლობლადაც — ეკოლოგთა კამპუსი ბირკენფელდში და ძვირფასი და ნახევრად ძვირფასი ქვების დიზაინერთა კამპუსი იდარ-ობერშტაინში. ტრირის სპეციალური უმაღლესი სკოლა დაარსდა ქალაქის ორი სასწავლო დაწესებულების საავტომშენებლო და საბინათმშენებლო საინჟინრო და სახელობო სკოლების ბაზაზე და 1970 წელს რაინლანდ-პფალცის სპეციალური უმაღლესი სკოლის განყოფილებებად გაფორმდა. 1996 წლიდან ტრირის ეს უმაღლესი სასწავლებელი იურიდიულად დამოუკიდებელი სტრუქტურაა. ტრირის უმაღლესი სკოლა საორგანიზაციო ნიშნით 7 სასწავლო განყოფილებად დაიყოფა, რომელთაგან ერთი ბირკენფელდში, ხოლო მეორე იდარ-ობერშტაინში მდებარეობს; ბირკენფელდში შეისწავლიან ეკოლოგიას, ხოლო იდარ-ობერშტაინში ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი მინერალური ქვების სასამკაულო დამუშავებას. ტრირის სპეციალურ უმაღლეს სკოლაში შემდეგი სასწავლო განყოფილებები ფუნქციონირებს: 1. სასწავლო განყოფილება — ბინათმშენებლობა, სასურსათო ტექნიკა-დანადგარები, სამომსახურებო ტექნიკა-დანადგარები. 2. გაფორმებითი ხელოვნების სასწავლო განყოფილება — არქიტექტურა და ძეგლების მოვლა. 3. სასწავლო განყოფილება — შიდა არქიტექტურა, მედიათშორისი დიზაინი, კომუნიკაციის დიზაინი, ძვირფასი ქვებისა და სამკაულების დიზაინი (იდარ-ობერშტიანი). 4. ინფორმატიკის სასწავლო განყოფილება. 5. ტექნიკის სასწავლო განყოფილება — ელექტრონიკის, მანქანათმშენებლობის, საავტომობილო ტექნიკა და სამეურნეო საინჟინრო საქმე. 6. გარემოს დაცვის სასწავლო განყოფილება — გარემოს დაცვის ეკონომია, გარემოს დაცვის სამართალი (იდარ-ობერშტაინი) 7. ეკონომიკის სასწავლო განყოფილება — საწარმოო ეკონომიკა, ეკონომიკის ინფორმატიკა, საერთაშორისო ბიზნესი. სპეციალური უმაღლესი სკოლა ტრირის ოფიციალური საიტი (გერმანული) ეკოლოგთა კამპუსი (გერმანული) ↑ https://www.hochschule-trier.de/hochschule/hochschulportraet/zahlen-und-fakten/page ↑ https://www.dfn.de/verein/mv/mitglieder/ ↑ https://www.hrk.de/mitglieder/mitgliedshochschulen/fachhochschulen/ ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://idw-online.de/de/institution293
Nokia N95

ნოკია N95 8Gb — მულტიმედიური სმარტფონი კომპანია ნოკია-სგან. თავისი წინამორბედის ყველა საკვანძო თავისებურების შენარჩუნებით, მათ შორის, 5-მეგაპიქსელიანი კამერა Carl Zeiss-ის ოპტიკით, A-GPS-ის ჩადგმული მხარდაჭერით, WLAN-ით, HSDPA-ით, ორმხრივ გასაწევი მექანიზმით, Nokia N95 8Gb ახლა უკვე გვთავაზობს რვა გიგაბაიტიან ჩაყენებულ მეხსიერებას. გარდა ამისა, Nokia N95 8Gb განსხვავდება ახალი, მკაფიო, 2,8-დიუმიანი QVGA-დისპლეით, რომლის მეშვეობითაც ვიდეოს ყურება, ინტერნეტში მუშაობა და ნავიგაცია გაიოლებულია. გაზრდილი მეხსიერების წყალობით, Nokia N95 8Gb საშუალებას გვაძლევს შევინახოთ 20 საათი ვიდეო ან 6000-მდე სიმღერა. http://www.mymobile.ge/phonedetails.php?lang=geo&phone_id=1609[მკვდარი ბმული] Описание на сайте NOKIA Interstar.ua Smart60.ru დაარქივებული 2015-09-21 საიტზე Wayback Machine. Обзор на сайте Smape.com
მორევის ნაფოტა

მორევის ნაფოტა (ლათ. Rutilus frissii), კუდმერცხალა — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 60 სმ-მდეა, მასა 6 კგ აღწევს. გავრცელებულია აზოვისა და შავი ზღვის აუზში. კასპიის ზღვაში გვხვდება ქვესახეობა — კუტუმი. შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან მცირე რაოდენობით მოიპოვება. ნაპოვნია პალიასტომის ტბაში, მდინარე რიონის შესართავში და სხვა ადგილებში. მრავლდება მდინარეებში. ძვირფასი სარეწი თევზია. დიდი რაოდენობით იჭერენ აზოვის ზღვაში. საქართველოში სიმცირის გამო მცირე სარეწი მნიშვნელობა აქვს. დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 123.
ოძისი (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)

ოძისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ცოცხნარის თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრ სიმაღლეზე. ხაშურიდან 12 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი. ისტორიულად სოფელი ოძისი აბაზაძეთა საგვარეულოს საკუთრება იყო. იგი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1693 წელს შედგენილ სიგელში, რომლის ავტორია ერეკლე I ნაზარალიხანის დედა ელენე. ეს სიგელი გაცემულია ზაალ აბაზაძის სახელზე: „ვისმინეთ აჯა და მოხსენება თქვენი და რაც დიდს გიორგი მეფეს აქეთ სხვატა მეფეთა და მეპატრონეთაგან წყალობა გჭირვებოდათ და ან გქონებოდათ: ... ოძისს ჟღენტი და ლიპარიტაშვილი, ნოზაური ვენახი, თქვენთვის გვიბოძებია“. 1715 წელს შედგენილი რუისის სამწყსოს დავთრის მიხედვით კი სოფელში ცხოვრობს 29 კომლი. მათი გვარებია: აბაზაძე, ღვარძლაძე, ჟღენტი, სალაყაია, მაჭარაშვილი, სოლოკაძე, ჯორელიშვილი, გვეხიძე, ბრეგვაძე, კომალაძე, ლიპარიტაშვილი, კიკნაძე. სოფელში შემთხვევით აღმოჩენილია რამდენიმე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ნივთი. აბაზაძეების მიწები — სახნავ-სათესი სოფლის სამხრეთით. აბაზაძეების წყარო — წყარო სოფელში. მრგვალი მინდორი — ადგილი სოფლის ჩრდილოეთით. ნაქელები — სახნავი სოფლის დასავლეთით. როზას ჭალები — სახნავი სოფლის ჩრდილოეთით. სოფელი ოძისი სატელაიტიდან ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625. ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ცედანი

ცედანი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ცოცხნარის თემი), მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრ სიმაღლეზე, ხაშურიდან 16 კმ, სურამიდან 11 კმ. სოფლის განაპირას დგას სამების ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი. სოფელი ცედანი სატელიტიდან ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 189. ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ობერსტგრუპენფიურერი

ობერსტგრუპენფიურერი იყო გენერლის სამხედრო რანგი "SS"-ში 1923 - 1945 წლებში და შეესაბამებოდა ვერმახტის გენერალ-პოლკოვნიკის წოდებას. ეს წოდება სულ 4 პიროვნებას მიენიჭა. კურტ დალიუგე - 20 აპრილი 1942 ფრანც ქსავერ შვარცი - 20 აპრილი 1942 იოზეფ "ზეპ" დიტრიხი - 1 აგვისტო 1944 პაულ ჰაუსერი - 1 აგვისტო 1944 Веремеев Ю. Войска СС (Waffen-SS). Знаки различия званий высших руководителей (Höhere Führer). Веремеев Ю. Таблицы званий германского вермахта (Die Wehrmacht) 1935-45гг. Войска СС (Waffen SS).
ცივწყარო (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)

ცივწყარო — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ცოცხნარის თემი), მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 950 მეტრ სიმაღლეზე. ხაშურიდან 14 კმ, სურამიდან 9 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 21 ადამიანი. 1886 წლის აღწერების მიხედვით ცივწყაროში ცხოვრობს 17 კომლი (სულ 175, 95 კაცი და 80 ქალი), აქედან ყველა იმერეთიდანაა გადმოსახლებული და ყველა იმერლებად არიან მიჩნეული. 17-ვე კომლი გლეხი სახლობს სახელმწიფო მიწაზე. სოფელი ცივწყარო სატელაიტიდან ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 213. ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ ლაცაბიძე თ. მასალები ხაშურის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის ისტორიისათვის, წიგნი IV, ხაშური 2021, გვ. 74
წაბლოვანა

წაბლოვანა — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ცოცხნარის თემი), მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრ სიმაღლეზე, ხაშურიდან 13 კმ, სურამიდან 8 კმ. სოფელში დგას წაბლოვანის წმინდა გიორგის ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი. სოფელი წაბლოვანა სატელაიტიდან ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 285. ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ცოცხნარა

ცოცხნარა (ყოფილი ცოცნარა) — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ოძისი, ქემფერი, ცედანი, ცივწყარო, წაბლოვანა). მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 800 მეტრ სიმაღლეზე, ხაშურიდან 13 კმ, სურამიდან 8 კმ. სოფელში დგას კვირაცხოვლისა და წმინდა მარინეს ეკლესიები. გავრცელებული გვარებია: გოგალაძე, ლომიძე, ნოზაძე, ხაჩიძე, გრიგალაშვილი, შუბითიძე, გელაშვილი, ჩადუნელი, ტაბატაძე და სხვა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 294 ადამიანი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ცოცხნარა სოფელ ცოცხნარის ხედი სატელაიტიდან ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ცოცხნარის ტერიტორიული ორგანო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-20. ციტირების თარიღი: 2013-07-21. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ოძისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოძისი შეიძლება აღნიშნავდეს: ოძისი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში ოძისი — სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში ოძისი — ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტში
ცივწყარო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ცივწყარო შეიძლება აღნიშნავდეს: ცივწყარო — მთა არსიანის ქედზე, ხულოს მუნიციპალიტეტში; ცივწყარო — სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში; ცივწყარო — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი B

უეფა ევრო 2008: B ჯგუფი არის უეფა ევრო 2008–ის მეორე ჯგუფი, რომელშიც შედიან შემდეგი გუნდები:  ხორვატია,  გერმანია,  ავსტრია და  პოლონეთი.
მორვილი

მორვილი — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქობულეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქობულეთ-ჩაქვის ქედის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1728 მ. კალთები დანაწევრებულია მდინარეების ჩაქვისწყლის, კინტრიშისა და აჭარისწყლის შენაკადთა სათავეებით. აგებულია შუაეოცენური ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფებით. შემოსილია ფართოფოთლოვანი (რცხილნარ-წიფნარი) ტყით. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 124.
მორიგე

მორიგე — უზენაესი ღვთაება ფშავსა და ხევსურეთში. ხალხური რწმენით იგი მეშვიდე ცაში სუფევს და აწესრიგებს ქვეყანას. ღმერთი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 124.
ვიგდის ფინბოგადოტირი

ვიგდის ფინბოგადოტირი (ისლ. Vigdís Finnbogadóttir; დ. 15 აპრილი, 1930, რეიკიავიკი) — ისლანდიელი პოლიტიკოსი, ისლანდიის, ევროპისა და მსოფლიოს პირველი არჩეული ქალი პრეზიდენტი (1980-1996). მამა — ფინბოგი რუთ ტორვალდსონი ინჟინერ-მექანიკოსი, პროფესორი. დედა — სიგოდურ ერიკსდოტირი 36 წლის განმავლობაში იყო მოწყალების დების ეროვნული ასოციაციის პრეზიდენტი. განათლებით ფილოლოგია. სწავლობდა გრენობილისა და სორბონის უნივერსიტეტებში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა, პარალელურად კი ისლანდიის ტელევიზიით მიჰყავდა ფრანგული ენის შემსწავლელი გაკვეთილები. 1972-1980 წლებში რეიკიავიკის საქალაქო თეატრის დირექტორი. 1980 წელს აირჩიეს ისლანდიის პრეზიდენტად. ამ თანამდებობაზე აირჩიეს კიდევ სამჯერ 1984, 1988 და 1992 წლებში. 1998 წლიდან იუნესკოს კეთილი ნების ელჩია. ქალი პრეზიდენტების სია ოფიციალური CV დაარქივებული 2016-03-13 საიტზე Wayback Machine. Vigdís Finnbogadóttir Institute of Foreign Languages