12 მაისი

12 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 132-ე დღე (ნაკიან წლებში - 133-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 233 დღე. 1361 : პოლონეთში უძველესი იაგელონის უნივერსიტეტი დაარსდა კრაკოვში. 1551 : სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტი, უძველესი უნივერსიტეტი ამერიკის კონტინენტებზე, დაარსდა ლიმაში (პერუ). 1797 : პირველი კოალიცია: ნაპოლეონ I-მა ვენეცია დაიპყრო. 1881 : ტუნისი საფრანგეთის პროტექტორატი ხდება. 1926 : პოლონეთში დამყარდა ი. პილსუდსკის რეჟიმი. 1937 : ბრიტანეთის მეფემ ჯორჯ VI-მ და დედოფალმა ელისაბედმა ჯვარი დაიწერეს. 1941 : გერმანელმა ინჟინერმა კონრად ცუზემ ბერლინში წარმოადგინა Z3, მსოფლიოს პირველი მოქმედი, პროგრამირებადი, სრულიად ავტომატური კომპიუტერი. 1942 : მეორე მსოფლიო ომი: ხარკივის მეორე ბრძოლა - დასავლეთ უკრაინაში საბჭოთა არმიამ იერიშით ხარკივი აიღო, თუმცა გერმანელებმა ისინი ალყაში მოაქციეს და გაანადგურეს. 1944 : საბჭოთა ჯარებმა გაიმარჯვეს ყირიმის ოპერაციაში. 1949 : ცივი ომი - საბჭოთა კავშირი ხსნის ბერლინის ბლოკადას. 1965 : საბჭოთა ხომალდი ლუნა-5 მთვარეზე დაეშვა. 1965 : დასავლეთ გერმანია და ისრაელი დიპლომატიურ ურთიერთობებს ამყარებენ. 1967 : ინგლისში პინკ ფლოიდი პირველ ქვადროფონულ როკ კონცერტს ატარებს. 1997 : ხელი მოეწერა ხასავიურთის სამშვიდობო შეთანხმებას რუსეთსა და ჩეჩნეთს შორის. 1999 : ქართველი ალპინისტები ავიდნენ ევერესტზე. 2000 : თანამედროვე ხელოვნების გალერეა ტეიტ მოდერნი იხსნება ლონდონში. 2002 : აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტი ჯიმი კარტერი კუბაზე ჩადის ხუთდღიანი ვიზიტით ფიდელ კასტროსთან, რაც პირველი შემთხვევა იყო კასტროს 1959 წლის რევოლუციის შემდეგ. 2008 : მიწისძვრა (რიხტერის შკალით 8.0 მაგნიტუდა) სიჩუანის პროვინციაში, ჩინეთი, რამაც 69,000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა. 2010 : Afriqiyah Airways-ის რეისი 771-ის თვითმფრინავი ტრიპოლიში ჩამოვარდა; შედეგად 101 მგზავრიდან მხოლოდ ერთი მოზარდი გადარჩა. 2013 : გვატემალის ყოფილ პრეზიდენტს ეფრაინ რიოს მონტს სასამართლომ გენოციდსა და კაცობრიობის წინაშე ჩადენილ დანაშაულში ბრალი დასდო. 2014 : ინდოეთის სახალხო პარტია ნარენდრა მოდის ხელმძღვანელობით არჩევნებში იმარჯვებს. 2016 : ბრაზილიის სენატმა რესპუბლიკის პრეზიდენტი დილმა რუსეფი იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადააყენა. პროცესის დასრულებამდე, პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება ვიცე-პრეზიდენტ მიშელ ტემერს დაევალა. 2024 : გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვა ჩრდილოეთ მაკედონიის პირველი ქალი-პრეზიდენტი გახდა. 1803 : ლიბიხი, იუსტუს — გერმანელი ქიმიკოსი. 1866 : ლეოპოლდ მანდიჩი — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. 1907 : ჰეპბერნი, კათრინ — ამერიკელი მსახიობი. 1933 : ვოზნესენსკი, ანდრეი — რუსი პოეტი. 1952: ნოდარ შოშიტაშვილი — ქართველი ისტორიკოსი და ეთნოგრაფი 1975 : ჯონა ლომუ — ახლ ზელანდიელი რაგბისტი 1884 : სმეტანა, ბედრჟიხ — ჩეხი კომპოზიტორი. 1894 : ნინოშვილი, ეგნატე — ქართველი მწერალი-რევოლუციონერი. 1928 : ხუნდაძე, სილოვან — ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე 1962: აკიტა უძიაკუ — იაპონელი მწერალი 1986 : ალისია მორეუ დე ხუსტო — არგენტინელი ექიმი, პოლიტიკოსი, პაციფისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი. (დ.1885) 2002 : პერი კომო — ამერიკელი მომღერალი. 2014 : ჰ.რ. გიგერი — შვეიცარიელი მხატვარი, მოქანდაკე და დეკორაციების დიზაინერი (დ. 1940) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ანდრია პირველწოდებული 300 ლაზი მოწამე ცხრა კვიზიკელი მოწამე: თეოგნიდი, რუთე, ანტიპატრო, თეოსტიქე, არტემი, მაგნე, თეოდორიტე, თავმასი და ფილიმონი მემნონ საკვირველთმოქმედი დიოდორე და როდოპიანე აგრეთვე: მედდების მსოფლიო დღე - დაწესებულია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ. სხვა თვეები