laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იან კაპლიცკი

იან კაპლიცკი (ჩეხ. Jan Kaplický; დ. 18 აპრილი, 1937, პრაღა — გ. 14 იანვარი, 2009, იქვე) — წარმოშობით ჩეხი, ბრიტანელი არქიტექტორი. მისი ყველაზე განთქმული პროექტია ფუტურისტული სელფრიჯის შენობა ბირმინგემში, ინგლისი, და მედია ცენტრი ლორდის კრიკეტის მოედანზე ლონდონში. კაპლიცკი პრაღის გარეუბანში გაიზარდა. 1956–1962 წლებში პრაღის გამოყენებითი ხელოვნებისა და არქიტექტურის კოლეჯში სწავლობდა. 1968 წლამდე კერძო პრაქტიკაში მუშაობდა. პრაღის გაზაფხულის პერიოდში, 1968 წლის სექტემბერში ლონდონში გაიქცა და ბრიტანეთის მოქალაქე გახდა. Fairs, Marcus (April 2003), "Future Systems uncovered", Icon, http://www.icon-magazine.co.uk/issues/april/future.htm. წაკითხვის თარიღი: 15 აპრილი 2016დაარქივებული 29 March 2007[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები . Jůn, Dominik (15 January 2009), Czechs mourn architect Jan Kaplický, Radio Prague, http://www.radio.cz/en/article/112246. წაკითხვის თარიღი: 17 January 2009. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იან კაპლიცკი Watch film about Jan Kaplicky "Eye over Prague" at www.dafilms.com Official website of Future Systems "Homage to Jan Kaplicky/Future Systems", a radio documentary on 4 January 2010 at the A Palaver website (available as stream and download) დაარქივებული 4 March 2016[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები Official website of the documentary Profil (2004) დაარქივებული 2009-01-21 საიტზე Wayback Machine.
მერი ენ ბევანი

მერი ენ ბევანი (ქალიშვილობაში ვებსტერი, ინგლ. Mary Ann Bevan (Webster); დ. 20 დეკემბერი, 1874 — გ. 26 დეკემბერი, 1933) — ინგლისელი მედდა, რომელიც აკრომეგალიის განვითარების შემდეგ გამოდიოდა მობილური ცირკის შოუებში, ტიტულით — „ყველაზე მახინჯი ქალი მსოფლიოში“. მერი ენ ვებსტერი დაიბადა 1874 წლის 20 დეკემბერს პლაისტოუში, აღმოსავლეთ ლონდონში მრავალშვილიანი მუშის ოჯახში. მოგვიანებით იგი გახდა მედდა. 1902 წელს იგი დაქორწინდა თომას ბევანზე, რომლისგანაც ოთხი შვილი შეეძინა. 1914 წელს თომას ბევანი მოულოდნელად გარდაიცვალა. მერი ბევანს დაქორწინებისთანავე, დაახლოებით 32 წლის ასაკში დაეწყო აკრომეგალიის სიმპტომების გამოვლენა. მას დაეწყო სახის არანორმალური ზრდა და დამახინჯება, ძლიერი თავის ტკივილი და მხედველობის დაქვეითება. 1914 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მას აღარ ჰქონდა შემოსავალი საკუთარი თავისა და ოთხი შვილის სარჩენად. ბევანმა გადაწყვიტა გამოეყენებინა თავისი გარეგნობა და მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „უმახინჯესი ქალი“, რომელიც მან მოიგო. 1920 წელს იგი დაიქირავა ამერიკელმა შოუმენმა სამუელ ვ. გომპერცმა, რათა გამოსულიყო კონი აილენდის დრიიმლენდის საიდშოუს ფრიკის შოუში, სადაც მან გაატარა თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი. გარდაცვალებამდე ის ასევე გამოდიოდა რინგინგ ბროდერსის ცირკში. "Mary Ann Bevan, the world's ugliest woman", acromegaly at the Eugenics Archive Mary Ann Bevans [sic] – The Homeliest Woman in the World ↑ National Fairground Archive – Extracts from World's Fair, 1931–1940 (2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 მაისი 2015. ციტირების თარიღი: 16 June 2019 ↑ "England and Wales Marriage Registration Index, 1837-2005," database, FamilySearch (https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:263B-WFY : 13 December 2014), Mary Ann Webster, 1902; from "England & Wales Marriages, 1837-2005," database, findmypast (http://www.findmypast.com : 2012); citing 1902, quarter 2, vol. 2A, p. 839, Bromley, Kent, England, General Register Office, Southport, England. ↑ 3.0 3.1 Hartzman, Marc (2006). American Sideshow: An Encyclopedia of History's Most Wondrous and Curiously Strange Performers. Penguin, გვ. 121. ISBN 1-585-42530-3.  ↑ American Philosophical Society. 6 August 1924. "Mary Bevan and her children". Accessed 22 August 2007.
ან-ნისა

ან-ნისა (არაბ. ٱلنِّسَاء; „ქალები“) — ყურანის მეოთხე სურა (თავი). მასში 176 აია შედის. სახელწოდება „ან-ნისა“ მომდინარეობს სურაში ქალებზე გაკეთებული მრავალი ჩანაწერის გამო, მათ შორის 34-ე და 127-130-ე აიებში. ან-ნისა ↑ Ibn Kathir. Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Nisa. Quran 4 U. Tafsir. ციტირების თარიღი: 23 December 2019 ↑ The Meaning of the Glorious Qur'ân,: 4. an-Nisa': Women. Sacred-texts.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2001-11-08. ციტირების თარიღი: 2016-05-24 ↑ Haleem, M. A. S. Abdel. The Qur'an. New York: Oxford University Press, 2008. Print.
ალ-მაიდე

ალ-მაიდე (არაბ. ٱلمائدة; „მაგიდა“ ან „მაგიდის გაშლა“) — ყურანის მეხუთე სურა (თავი). მასში 120 აია შედის. რაც შეეხება გამოცხადების ვადებსა და კონტექსტუალურ ფონს (ასბაბ ალ-ნუზულ), ეს არის „მედინური სურა“, რაც ნიშნავს, რომ იგი მექის ნაცვლად, მედინაში შეიქმნა. თავის თემები მოიცავს აკრძალულ ცხოველებს, იესოს (ისა) და მოსეს (მუსა) მისიებს. 90-ე აია კრძალავს „სიმთვრალეს“ (ალკოჰოლს): يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (უთხრა: „ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ალკოჰოლური სასმელი, აზარტული თამაშები , კერპები და ისრებით მკითხაობა ეშმაკისეული სისაძაგლენია. განერიდეთ ამას , ეგების ნეტარნი იქმნეთ თქვენ!“) (5:90) მე-8 აია შეიცავს ნაწყვეტს: „და არ გაიძულოთ ზოგიერთ ადამიანთა მიმართ სიძულვილმა, რომ სამართლიანად არ იქცეოდეთ. იყავით სამართლიანნი, ის უფრო ახლოა ღვთისმოშიშობასთან; “. ალ-მაიდე ↑ მუსტაფა ხატაბი, „წმინდა ყურანი“
ზაკუმი

ზაკუმი (არაბ. زقوم) — ყურანის მიხედვით „დაწყევლილი ხე“, რომელიც ჯოჯოხეთის წიაღიდან ამოდის და მოხსენებიებულია ყურანის 17:60 , 37:62-68 , 44:43 და 56:52 აიებში. ყურანის მიხედვით ხის ნაყოფი ეშმაკის თავის მსგავსია (37:65) და „ცოდვილთა საკვები“ (44:44). მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ხე იზრდება ცოდვილთა ბოროტი საქციელის თესლით, ამიტომ ეშმაკისეული ხილი ნაყოფია ადამიანთა მიერ სიცოცხლეში ჩადენილი ცოდვებისა. ↑ ყურანი 17:60 ↑ ყურანი 37:62-68 ↑ ყურანი 44:43 ↑ ყურანი 56:52 ↑ Sarah R. bin Tyeer The Qur’an and the Aesthetics of Premodern Arabic Prose Springer 2016 ISBN 978-1-137-59875-2 page 82
ისრაფილი

ისრაფილი (არაბ. إِسْـرَافِـيْـل) — ანგელოზი, რომელიც ჩაჰბერავს საყვირს განკვითხვის დღის მოახლოების ნიშნად. მიუხედავად იმისა რომ ყურანში მისი სახელი მოხსენიებული არაა, ის ერთ-ერთია ოთხ მთავარნაგელოზს შორის (ჯიბრაილი, მიქაილი, იზრაილი).„სიკვდილის წიგნი“ იხსენიებს ისრაფილს როგორც უძველეს მთავარანგელოზსს. მუსლიმთა რწმენის მიხედვით ისრაფილი საყოველთაო განკვითხვისა და აღდგომის დღის მოახლოების ნიშნად იერუსალიმის წმინდა კლდეზე საყვირს ჩაჰბერავს.საჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! ის ხშირად ითვლება იუდაიზმისა და ქრისტიანობის მთავარანგელოზ რაფაელის მსგავსად. ისრაფილი კალმით (ქალამ) წერს ადამიანთა ბედს და ღმერთის მიერ მთავარანგელოზთათვის გაცემულ ყველა ბრძანებას. მეორე ფრთით კი ისრაფილი ფარავს სახეს, რადგან არ ძალუძს შეხედოს ღმერთს. ↑ Webster, Richard (2009). Encyclopedia of angels, 1st, Woodbury, he will blow the trumpet when the day comes to the end Minn.: Llewellyn Publications, გვ. 97. ISBN 9780738714622.  ↑ Lewis, James R., Evelyn Dorothy Oliver, and S. Sisung Kelle, eds. 1996. Angels A to Z. Visible Ink Press. ISBN 0-7876-0652-9. p. 224 ↑ Shaikh Muhammad ibn Habib translated by Aisha Abd- ar Rahman at-Tarjumana Islamic Book of Dead Hadith Concerning the Fire and the Garden, Diwan Press, 1977, ISBN 0950444618, pp. 33–34 ↑ "Gabriel." Jewish Encyclopedia. ↑ Abilkhamitkyzy, R., and L. B. Begalieva. "Түркі әлеміндегі періштенің көркем бейнесі: кеше және бүгін." Keruen 75.2 (2022): 104-116.
მალიქი

მალიქი (არაბ. مالك) — ისლამური რწმენის მიხედვით ჯოჯოხეთის მცველი ანგელოზი, რომელსაც ახლავს ცხრამეტი მითიური მცველი (სურა 74:30). ყურანში მალიქი მოხსენიებულია 43:77-ში, როგორც ჯოჯოხეთის ანგელოზთა უფროსი. გადმოცემის თანახმად ისრას და მირაჯის დროს მუჰამადი თავისი მოგზაურობისას მალიქსაც შეხვდა. როდესაც მუჰამადი სამოთხეში მივიდა, მას ყველა ანგელოზი ღიმილით შეეგება, გარდა მალიქისა. როდესაც მუჰამადმა ჰკითხა მთავარანგელოზ ჯიბრაელს, თუ რატომ შეინარჩუნა ამ ანგელოზმა ასეთი სიჩუმე, ჯიბრაილმა უპასუხა რომ ეს იყო ჯოჯოხეთის მცველი, რომელიც არასდროს იღიმოდა. ამის შემდგომ მუჰამადმა სთხოვა მალიქს ეჩვენებინა მისთვის ჯოჯოხეთი, ხოლო მალიქმა გააღო ჯოჯოხეთის კარიბჭე და მუჰამადმა იქ მყოფთა ტანჯვა იხილა. ↑ Alan E. Bernstein Hell and Its Rivals: Death and Retribution among Christians, Jews, and Muslims in the Early Middle Ages Cornell University Press 2017 ISBN 978-1-501-71248-7 ↑ Brooke Olson Vuckovic Heavenly Journeys, Earthly Concerns: The Legacy of the Mi'raj in the Formation of Islam Routledge 2004 ISBN 978-1-135-88524-3 page 37
ბანუ აუსი

ბანუ აუსები (არაბ. بنو أوس  „აუსის შვილები“) ან აუსები (არაბ. أوس) — ერთ-ერთი მთავარი მედინური არაბულ ტომი. კიდევ ერთ ტომთან, ბანუ ხაზრაჯთან ერთად შეადგენდნ „ანსარებს“ („მუჰამედის დამხმარენი“), ჰიჯრის შემდგომ. მუჰამადი ჩავიდა მედინაში, როგორც შუამავალი რომელიც მიწვეული იყო ბანუ აუსისა და ბანუ ხაზრაჯის მტრობის მოსაგვარებლად. მან ეს საბოლოოდ გააკეთა იმით, რომ ორივე ტომი ისლამზე მოაქცია და მუსლიმთა შორის სისხლისღვრა აკრძალა. ↑ Watt 1986, p. 771. ↑ Gottheil Hirschfeld ↑ Jacobs Montgomery ↑ „ყურანი“ / არაბულიდან თარგმნა, შესავ. წერილი და განმარტ. დაურთო გიორგი ლობჟანიძემ; [რედ. როსტომ ჩხეიძე ; პროექტის ავტ. ნაირა გელაშვილი]. - [თბ. : კავკას. სახლი, 2006]. - 676გვ. ; 29სმ.. - თარგმანი ეძღვნება ილია ჭავჭავაძეს. - ბიბლიოგრ.: - ISBN 99940-921-3-8;
ბანუ ხაზრაჯი

ბანუ ხაზრაჯი (არაბ. بنو خزرج)) — ერთ-ერთი მთავარი მედინური არაბულ ტომი. კიდევ ერთ ტომთან, ბანუ აუსებთან ერთად შეადგენდნ „ანსარებს“ („მუჰამედის დამხმარენი“), ჰიჯრის შემდგომ. მუჰამადი ჩავიდა მედინაში, როგორც შუამავალი რომელიც მიწვეული იყო ბანუ აუსისა და ბანუ ხაზრაჯის მტრობის მოსაგვარებლად. მან ეს საბოლოოდ გააკეთა იმით, რომ ორივე ტომი ისლამზე მოაქცია და მუსლიმთა შორის სისხლისღვრა აკრძალა. ბანუ ხაზრაჯები სამხრეთ არაბული წარმოშობის არიან, იქაურობის დატოვება კი ძვ. წ. მეშვიდე საუკუნეში მოუწიათ. ↑ Watt 1986, p. 771. ↑ Gottheil Hirschfeld ↑ Jacobs Montgomery ↑ „ყურანი“ / არაბულიდან თარგმნა, შესავ. წერილი და განმარტ. დაურთო გიორგი ლობჟანიძემ; [რედ. როსტომ ჩხეიძე ; პროექტის ავტ. ნაირა გელაშვილი]. - [თბ. : კავკას. სახლი, 2006]. - 676გვ. ; 29სმ.. - თარგმანი ეძღვნება ილია ჭავჭავაძეს. - ბიბლიოგრ.: - ISBN 99940-921-3-8;
იმამატი

ტერმინი იმამატი ან იმამა (არაბ. إمامة; imāmah) ნიშნავს „ხელმძღვანელობას“ და აღნიშნავს იმამის თანამდებობას ან სახელმწიფოს, რომელსაც მართავს იმამი. კავკასიის იმამატი ომანის იმამატი აუსას იმამატი ფუტა ჯალონის იმამატი ფუტა ტოროს იმამატი ჰირააბის იმამატი იემენის იმამები
ხოჯა მარჯანლის წყარო

ხოჯა მარჯანლის წყარო (აზერ. Xoca Mərcanlı bulağı) მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ხოჯა მარჯანლის კვარტალში, ამავე სახელწოდების მეჩეთის მახლობლად. აგებულია მე-18 საუკუნეში. 1992 წლის 8 მაისს შუშის შტურმის შემდეგ წყარო მოუვლელ მდგომარეობაში იყო და საბოლოოდ დაშრა. მე-18 საუკუნეში დაარსებული შუშა დაყოფილი იყო 17 უბნად. თითოეულ მათგანს ჰქონდა თავისი მეჩეთი, ეკლესია, წყარო და აბანო. ხოჯა მარჯანლის უბანი ეკუთვნის ზემო რაიონს და მდებარეობს ქალაქის ცენტრში. უბანი რომ დაიგო, აქ მეჩეთთან ერთად წყაროც ააგეს. უბნის ისტორია გადაჯაჭვულია ქალაქის ისტორიასთან. ↑ Nazim Məmmədov (2016). Azərbaycan Respublikasının Şuşa şəhərinin tarixi. Bakı: Avropa nəşriyyatı, გვ. 563.  ↑ (2009) Qarabağ abidələri. Bakı: Günəş nəşriyyatı, გვ. 43. ISBN 978-9952-440-47-8.  დაარქივებული 2020-10-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Dünya əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı“ (PDF). Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2 avqust 2001. დაარქივებულია (PDF) ორიგინალიდან — 2021-07-07. ციტირების თარიღი: 22 noyabr 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
იუსიფლის წყარო

იუსიფლის წყარო ან ჰაჯი იუსიფლის წყარო (აზერ. Yusifli bulağı və ya Hacı Yusifli bulağı) — შუშას რეგიონის ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილი. იუსიფლის წყარო ამჟამად მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ნიაზის ქუჩაზე. წყარო აშენდა მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში. იგი აშენდა ქალაქის ერთ-ერთი შეძლებული ადამიანის, ქერბალაი საჰლიას ხარჯზე და საჩუქრად გადასცეს უბნის მცხოვრებლებს. ↑ Şuşanın bulaqları da bir tarixdir. ციტირების თარიღი: 2022-01-10 ↑ Hər daş-qayası ilə abidə olan qala-şəhər. ციტირების თარიღი: 2022-01-10
გაბელაია

საკუთარი სახელი გაბელაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიგა გაბელაია — პოლიტიკოსი შალვა გაბელაია — ინჟინერი შოთა გაბელაია — მსახიობი
გაბელია

საკუთარი სახელი გაბელია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვლადიმერ გაბელია — მოცეკვავე ნანა გაბელია — იურისტი, სახელმწიფო მოხელე ოთარ გაბელია — ფეხბურთელი სერგო გაბელია — ფერმწერი
გადელია

საკუთარი სახელი გადელია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით გადელია — ექიმი-ფსიქიატრი, პოლიტიკოსი დემურ გადელია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი ვასილ გადილია (გადელია) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, გამომცემელი
გახარია

საკუთარი სახელი გახარია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გახარია — პოლიტიკოსი გოჩა გახარია — სპორტსმენი (წყალში ხტომა) ლაშა გახარია — პოეტი რაჩო გახარია — სპორტსმენი (მკლავჭიდი) გახარიები — გვარი საქართველოში
გახოკიძე

საკუთარი სახელი გახოკიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: აკაკი გახოკიძე — ქიმიკოსი მიხეილ გახოკიძე — საბჭოთა კავშირის გმირი, უმცროსი პოლიტხელი რამაზ გახოკიძე — ქიმიკოსი ჯემალ გახოკიძე — იურისტი, უშიშროების გენერალ-ლეიტენანტი
გელანტია

საკუთარი სახელი გელანტია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: რაფიელ გელანტია — პედაგოგი, პუბლიცისტი ტარიელ გელანტია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
გვაძაბია

საკუთარი სახელი გვაძაბია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით გვაძაბია — პოლიტიკოსი ნადეჟდა გვაძაბია (ერესენკოვა) — მხატვარი
გოგია

საკუთარი სახელი გოგია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: აკაკი გოგია — ფეხბურთელი ბესარიონ გოგია — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი დავით გოგია — ფეხბურთელი დავით გოგია — სპორტსმენი (ძალოსნობა) ზურაბ გოგია — პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი ილია გოგია — პედაგოგი, მწერალი ირაკლი გოგია — რეჟისორი ირაკლი გოგია — სპორტსმენი (სამბო) ომარ გოგია — პოლიციის გენერალ-მაიორი მუხრან გოგია — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
კიბო-განდეგილი

კიბო-განდეგილი (ლათ. Pagurus setosus) — ზღვის ცხოველი კიბოსნაირთა კლასისა. აქვს ასიმეტრიული ფორმის მარწუხები და მკვრივ საფარველს მოკლებული მუცელი, რომელიც ჩამალულია მუცელფეხიანების თავისუფალ ნიჟარაში. ნიჟარას კიბო-განდეგილი თან ატარებს და ზრდასთან ერთად იცვლის. საფრთხის შემთხვევაში კიბო-განდეგილი მთლიანად იმალება და ნიჟარის ბაგეს ხურავს კარგად განვითარებული მარწუხებით. აღნიშნულია ზოგიერთი კიბო-განდეგილის სიმბიოზი მარჯნის პოლიპებთან — აქტინიებთან, რომლებიც კიბოს მიერ დაკავებულ ნიჟარაზე სახლდებიან. სიმბიოზი მყარდება აგრეთვე კიბო-განდეგილსა და ნიჟარაზე დასახლებულ ღრუბლებს შორისაც. კუტუბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 503.
გოგინავა

საკუთარი სახელი გოგინავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბონდო გოგინავა — მსახიობი უშანგი გოგინავა — მათემატიკოსი
ალ-ბურაქი

ბურაქი (არაბ. الْبُرَاق) — ისლამური მითოლოგიის მიხედვით ლეგენდარული ფრთოსანი ცხენი, რომლითაც მუჰამადმა ისრას და მირაჯის დროს მექადან იერუსალიმამდე ზეცით იმგზავრა. იბნ ისჰაკზე დაყრდნობით, როდესაც აბრაამი ისმაელს და აგარს ეწვია, ის ქანაანიდან მექაში ბურაქმა წაიყვანა, ხოლო საღამოს უკან დააბრუნა. ↑ „ყურანი“ / არაბულიდან თარგმნა, შესავ. წერილი და განმარტ. დაურთო გიორგი ლობჟანიძემ; [რედ. როსტომ ჩხეიძე ; პროექტის ავტ. ნაირა გელაშვილი]. - [თბ. : კავკას. სახლი, 2006]. - 676გვ. ; 29სმ.. - თარგმანი ეძღვნება ილია ჭავჭავაძეს. - ბიბლიოგრ.: - ISBN 99940-921-3-8; ↑ Firestone, Reuven (1990). Journeys in Holy Lands: The Evolution of the Abraham-Ishmael Legends in Islamic Exegesis. SUNY Press, გვ. 117. ISBN 978-0-7914-0331-0.
ხიდრი

ალ-ხიდრი (არაბ. ٱلْخَضِر; ალ-ხადირი, ხადერი, ხიდრი, ჰიდრი, ხიზრი, ქათირი, ხაზერი, ხადრი, ხედერი, ხიზირი, ხიზარი, ხილრი) — ფიგურა, რომელიც ყურანში აღწერილია, მაგრამ არ იხსენიებია სახელით. დახასიათებულია როგორც ღმერთის მართალი მსახური, დიდი სიბრძნითა და მისტიური ცოდნით. სხვადასხვა ისლამურ და არაისლამურ ტრადიციებში ხიდრი აღწერილია, როგორც ანგელოზი, წინასწარმეტყველი ან ვალი, რომელიც იცავს ზღვას, ასწავლის საიდუმლო ცოდნას და ეხმარება გაჭირვებულებს. მიუხედავად იმისა რომ ის ყურანში სახელით არ იხსენიება, სწავლულთა აზრით სწორედ ეს ფიგურაა აღწერილი (სურა 18:65-82) როგორც ღმერთის მსახური, რომელსაც ბოძებული აქვს „ცოდნა“ და პასუხობს წინასწარმეტყველი მუსას (მოსეს) კითხვებს მის მიერ ჩადენილ იმ საქციელებზე, რომლებიც წინასწარმეტყველმა უსამართლოდ და არასწორად მიიჩნია (გემის ჩაძირვა, ბავშვის მოკვლა, არასტუმართმასპინძლობის საპასუხოდ ქალაქის კედლის უფასოდ გამაგრება). ამბის დასასრულს ხიდრი უხსნის მოსეს ყველა ჩადენილი საქციელის მართებულობას. ↑ Brannon Wheeler Prophets in the Quran: An Introduction to the Quran and Muslim Exegesis A&C Black 2002 ISBN 978-0-826-44956-6 page 225 ↑ Bruce Privratsky Muslim Turkistan: Kazak Religion and Collective Memory Routledge, 19 Nov 2013 ISBN 9781136838170 p. 121 ↑ John P. Brown The Darvishes: Or Oriental Spiritualism Routledge 2013 ISBN 978-1-135-02990-6 page 100 ↑ M. C. Lyons The Arabian Epic: Volume 1, Introduction: Heroic and Oral Story-telling Cambridge University Press 2005 ISBN 9780521017381 p. 46
სურა (ყურანი)

სურა (არაბ. سورة; მრავლობითში: سور) — ყურანის თავები. ყურანში 114 სურაა, რომლებიც აიებადაა დაყოფილი. სურები განსხვავებული ზომისაა, ყველაზე მოკლე (ალ-ქავსარი) მხოლოდ სამ აიას შეიცავს, მაშინ როცა ყველაზე გრძელი (ალ-ბაყარა) 286 აიას შეიცავს. 114 სურას ყოფენ ორ მონაკვეთად, 86 ითვლება მექურად, რომელიც ჰიჯრის პერიოდამდე შეიქმნა, ხოლო დანარჩენ 28-ს, მედინურად. ↑ Inter-Islam, Virtues Of (Surahs) of the Holy Qur’aan, accessed 1 May 2022 ↑ Muhammad Mustafa Al-A'zami (2003), The History of The Qur'anic Text: From Revelation to Compilation: A Comparative Study with the Old and New Testaments, p.70. UK Islamic Academy. ISBN 978-1872531656.
ალ-ენამი

ალ-ენამი (არაბ. ٱلأنعام; „საქონელი“) — ყურანის მეექვსე სურა (თავი). მასში 165 აია შედის. ეს არის „მექური სურა“ და ითვლება, რომ გამოცხადება ჰიჯრამდე, მუჰამადის მექაში ყოფნის ბოლო წელს შედგა. ალ-ენამი ↑ George Sale translation ↑ Ibn Kathir (d. 1373). Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al An'am. Quran 4 U. ციტირების თარიღი: 21 December 2019
კიბო-მავედრელა

კიბო-მავედრელა (ლათ. Squilla mantis) — უხერხემლო ცხოველი პირფეხიანების რიგისა. ცხოვრობს ხმელთაშუა ზღვაში. მისი სხეულის სიგრძე 20 სმ აღწევს. აქვს გრძელი და ძლიერი მუცელი. თავზე — წყვილი ღეროსებრი მოძრავი ფასეტური თვალი და 2 წყვილი ულვაში. სქესმწიფე კიბო-მავედრელა ზღვის ფსკერზე ცხოვრობს, ხოლო ლარვა პლანქტონურ ცხოვრებას ეწევა. აქვს მცირე სარეწაო მნიშვნელობა. კუტუბიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 503.
შელოცვა

შელოცვა — ხალხურ ზეპირსიტყვიერებაში გავრცელებული მაგიური ძალის მქონე სპეციალური ტექსტი, რომელსაც წარმოთქვამენ მოსალოდნელი ხიფათისაგან, ავადმყოფობისაგან, ავი თვალისაგან, ნადირისაგან და ა. შ. დაცვის მიზნით. ქართულ ფოლკლორში ძირითადად ცნობილია სამეურნეო და სამკურნალო შელოცვები. შელოცვები გვხვდება ძელ ქართულ ძეგლებში: „კურთხევანი“, „კარაბადინი“, „ავგაროზი“ და სხვა. დღესდღეობით შელოცვას მხოლოდ მხატვრული და ისტორიულ-შემეცნებითი ფუნქცია აქვს. სურგულაძე ირ., ახვლედიანი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 707. ბარდაველიძე ჯ., ქართული ხალხური ლექსი, თბ., 1979 ჩიქოვანი მ., ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, თბ., 1956
შერიფ-ფაშა

შერიფ-ფაშა (ჯაყელი) — ახალციხის ფაშა 1792-1796, 1801-1802, 1810-1812 წლებში. მამის სულეიმანის სიკვდილის შემდეგ ტახტისათვის ბრძოლაში შერიფ-ფაშა დამარცხდა და თავი არტანუჯის ციხეს შეაფარა. ფაშობა ჰასან-ფაშის შვილს ისაყ II ჯაყელს არგუნეს. 1792 წელს შერიფ-ფაშა აჯანყდა, ისაყ II ტახტიდან ჩამოაგდო და ფაშობა მიიღო. იგი, დაღესტნელებთან ერთად ხშირად აწყობდა ქურდულ თავდასხმებს საქართველოზე. 1796 წლის აგვისტოში ფაშობიდან გადააყენეს, სტამბოლში გაიწვიეს და ადანის ფაშობა უწყალობეს. 1801 წელს ახალციხის ფაშობა დაიბრუნა. 1802 წელს ისევ გააძევეს ახალციხიდან. 1810 წლის იანვარს ისევ დაიბრუნა ფაშობა. 1812 წელს აჭარელმა სელიმ-ფაშამ კვლავ გააძევა ახალციხიდან. შერიფ-ფაშამ თავი სტამბოლს შეაფარა, სადაც გარდაიცვალა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 720.
პროკოფი შერვაშიძე

პროკოფი ლევანის ძე შერვაშიძე (აფხ. Пракопи Леуан-иԥа Чачба, დ. 8 ივლისი, 1840 — გ. 31 დეკემბერი, 1915) — რუსეთის იმპერიის გენერალ მაიორი. რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან, რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის, ყარსის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან. ქალაქ ბათუმის სათათბიროს ხმოსანი. Боиович М. М., «Члены Государственной Думы» (портреты и биографии) первый созыв, М., 1906, ст. 452 Боиович М. М., «Члены Государственной Думы» (портреты и биографии) третий созыв, М., 1913, ст. 420
ზურაბ ქურციკიძე

ზურაბ ქურციკიძე (დ. 1 იანვარი, 1973, კუმკურგანი, უზბეკეთი — გ. 31 მაისი, 2023, თბილისი) — ქართველი ფოტორეპორტიორი. 1991-1996 წლებში სწავლობდა საქართველოს ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში. სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა სხვადასხვა მედიასაშუალებაში. 2001-2003 წლებში იყო გაზეთ „რეზონანსის“ ფოტორეპორტიორი. 2004 წლიდან იყო ევროპული პრესის სააგენტოს (EPA) ფოტოკორესპონდენტი. 2017 წლიდან ამავე პოზიციაზე მუშაობდა საქართველოს პირველ არხზე. ზურაბ ქურციკიძეს გაშუქებული აქვს უახლესი ისტორიის არაერთი მნიშვნელოვანი მოვლენა როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. მათ შორის აღსანიშნავია 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომი, 2011 წლის 26 მაისის დარბევა თბილისში, 2014 წლის ევრომაიდნის მოვლენები კიევში, 2022 წელს რუსეთ-უკრაინის ომი. ქურციკიძე ერთ-ერთი იყო იმ ფოტოგრაფებს შორის, რომლებიც 2011 წლის 7 ივლისს ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს, რასაც საზოგადოების მხრიდან პროტესტი მოჰყვა. შედეგად, ხელისუფლება იძულებული გახდა, ჟურნალისტები გაეთავისუფლებინა. ხელისუფლება ცვლილების შემდეგ, საქართველოს პროკურატურამ საქმეზე ხელახალი გამოძიება დაიწყო. 2018 წელს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ 2011 წლის გამამტყუნებელი განაჩენი გააუქმა და ზურაბ ქურციკიძესთან ერთად, კიდევ სამი ფოტოგრაფი — გია აბდალაძე, ირაკლი და ნათია გედენიძეები სრულად გაამართლა. 2023 წლის აპრილში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ პროკურატურას ფოტოგრაფების სასარგებლოდ, მორალური ზიანისათვის ფინანსური კომპენსაციის გადახდა დააკისრა. ზურაბ ქურციკიძე 2023 წლის 31 მაისს გარდაიცვალა. უკანასკნელი რამდენიმე დღე თბილისის ერთ-ერთი კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაში გაატარა. ↑ ზურაბ ქურციკიძე „რადიო თავისუფლება“ ↑ ზურაბ ქურციკიძე „მედიაჩეკერი“ ↑ სააპელაციო სასამართლომ ე.წ. ჯაშუშობის საქმეზე 2011 წლის გამამტყუნებელი განაჩენი გააუქმა და ფოტორეპორტიორები სრულად გაამართლა ↑ თბილისის საქალაქო სასამართლომ ირაკლი და ნათია გედენიძეების, ზურაბ ქურციკიძისა და გია აბდალაძის საქმეზე პროკურატურას მორალური ზიანის ანაზღაურება დააკისრა ↑ გარდაიცვალა საქართველოს პირველი არხის ფოტორეპორტიორი ზურაბ ქურციკიძე 1tv.ge
კიბომორიელები

კიბომორიელები (ლათ. Merostomata) — ამომწყდარი ველიცერიანი ფეხსახსრიანები. აერთიანებს ევრიპტერიდებსა და ხმალკუდებს. სახელწოდება „კიბომორიელები“ ამჟამად იშვიათად იხმარება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 503. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კიბომორიელები“ ვიკისაწყობში.
გუგავა

საკუთარი სახელი გუგავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბერდია გუგავა — ქართველი მწვრთნელი (ძიუდო), პოლიტიკოსი გიორგი გუგავა — ქართველი პოლიტიკოსი გიორგი გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი ელდარ გუგავა — ქართველი აგრონომი ლევან გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი ლექსო გუგავა — ქართველი მორაგბე
გუდავა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი გუგუნავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: გუდავა — სოფელი საქართველოში, გალის მუნიციპალიტეტში გუდავა — გვარი საქართველოში
გუდავა (გვარი)

საკუთარი სახელი გუდავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თენგიზ გუდავა — ჟურნალისტი, უფლებადამცველი ტოგო გუდავა — ენათმეცნიერი
გულბანი

საკუთარი სახელი გულბანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გულბანი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი გრიგოლ გულბანი — ალპინისტი
გულია

საკუთარი სახელი გულია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გულია — რუსი მწერალი დიმიტრი გულია — აფხაზი მწერალი გულიები
გულიაშვილი

საკუთარი სახელი გულიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გულიაშვილი — ფეხბურთელი გიორგი გულიაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
გურგულია

საკუთარი სახელი გურგულია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბორის გურგულია — აფხაზი მწერალი გიორგი გურგულია — ქართველი მსახიობი ინოლა გურგულია — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი, მომღერალი
გუჩუა

საკუთარი სახელი გუჩუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიქტორ გუჩუა — ისტორიკოსი ზურაბ გუჩუა — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი