laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქაშვეთი (ნასოფლარი)

ქაშვეთი — ნასოფლარი დღევანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობდა თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, სოფლების, თაგვეთისა და კოდიწყაროს შორის. ცნობილია დამპალას სახელწოდებითაც. ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილებიი ამ სოფელს არცერთი სახელწოდებით არ იცნობენ, არც ისტორიულ წყაროებსა და დოკუმენტებში გვხვდება. 1925 წელს ქაშვეთში 29 კომლი ცხოვრობდა. აქ სახლობდენ გვარები: გოგალაძე, ციცქიშვილი, გურული, ლომიძე, ხაჩიძე, ცინაძე, მუმლაძე. სოფელი მოიშალა XX საუკუნის 50-იანი წლების ბოლოს, როცა მოსახლეობა გადაასახლეს ცხრამუხაში. ქაშვეთში მდებარეობს წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც XIX საუკუნის 90-იან წლებშია აშენებული. ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 29, 29 ივლისი, 2019, გვ., 5
1490-იანები

1490-იანი (ათას ოთხას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1490-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1490 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1499 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499 თბილისში ერთიანი საქართველოს მეფემ კონსტანტინე II–მ ოფიციალურად გამოაცხადა საქართველოს დაშლა ქართლის, კახეთის და იმერეთის სამეფოებად და სამცხის სამთავროდ 2 იანვარი : გრანადის ოკუპაციით დასრულდა ესპანეთის ქრისტიანული რეკონკისტა. 3 აგვისტო : კრისტოფერ კოლუმბი ესპანეთის პორტიდან პალოს დე ლა ფრონტერა გემით დასავლეთით მოგზაურობას იწყებს. 15 მარტი : ქრისტეფორე კოლუმბი ესპანეთში დაბრუნდა ამერიკაში თავისი პირველი ექსპედიციიდან. მაქსიმილიან ჰაბსბურგი საღვთო რომის იმპერატორი ხდება. ხელი მოეწერა ტორდესილასის ხელშეკრულებას ესპანეთ-პორტუგალიას შორის, რომლის ძალითაც მათ გაინაწილეს მსოფლიო. დაიწყო მანუელ I მმართველობა. 3 იანვარი : ლეონარდო და ვინჩის საფრენი აპარატის გამოცდა წარუმატებლად დასრულდა. 24 ივნისი : ვიკინგების შემდეგ პირველი ევროპელი მკვლევარი ჯონ კაბოტი ჩრდილოეთ ამერიკაში ნიუფაუნდლენდში ჩავიდა. 8 ივლისი : ვასკო და გამამ დაიწყო პირველი პირდაპირი ვოიაჟი ევროპიდან ინდოეთში. იგი ბარტოლომეუ დიაშის კვალს გაჰყვა, გადაკვეთა ინდოეთის ოკეანე და გოასა და კალკუტაში ჩავიდა. ვასკო და გამა აფრიკის სანაპიროს შემოვლის შედეგად მიადგა ინდოეთის სანაპიროს.
წვიმოეთი

წვიმოეთი — ნასოფლარი დღევანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობდა თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ამჟამად სოფელ ხცისის ერთ-ერთი უბანი. შედიოდა ისტორიულ საციციანოში. ისტორიულ დოკუმენტებში გვხვდება წვიმეთის ფორმით. ასეთივე ფორმით დაუტანია ვახუშტი ბატონიშვილს რუკაზე, იგი ამავე სახელით აღუნიშნავს თავის „აღწერაში“ იოანე ბატონიშვილს, რომელიც აქ მოსახლეობას არ აფიქსირებს. 1728 წელს აქ 18 კომლი სახლობს, რომლებიც იხდიან ყველა საოსმალო გადასახადს 8050 ახჩის ოდენობით. XVIII საუკუნის 40-იან წლებში ციციშვილებს შორის ამტყდარი შინააშლილობის დროს წვიმოეთი დიდად დაზარალებულა. მერალიბეგ ციციშვილის არზიდან ჩანს, რომ სოფელმა ამ პერიოდში სამჯერ განიცადა აოხრება, მასთან ერთად ხცისმაც. არზაში ნათქვამია: იმავე დოკუმენტში აღნიშნულია: წვიმოეთი, როგორც დამოუკიდებელი ერთეული, XIX საუკუნეშიც განაგრძობს არსებობას. 1865 წლის აღწერით, წვიმოეთში 3 კომლი გლეხი სახლობს (2 სახელმწიფო და 1 დროებით ვალდებული), 1886 წლის აღწერით, მოსახლეობა საგრძნობლად გაზრდილია. აქ უკვე 20 კომლი მოსახლეა (59 კაცი და 67 ქალი, სულ 126 კაცი). ეროვნული შემადგენლობის თვალსაზრისით, მოსახლეობა მთლიანად ქართულია. მოგვიანებით, XX საუკუნის 10-იანი წლებიდან, წვიმოეთი სოფელ ხცისის ერთ-ერთ უბნად გადაიქცა. წვიმოეთის ეკლესია ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 34, 9 სექტემბერი, 2019, გვ., 4
მესროპ დანდუროვი

მესროპ ივანეს ძე დანდუროვი [დ. 29 მაისი (ახ. სტ. 11 ივნისი), 1900, სოფ. ახალქალაქი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 მაისი, 1964, თბილისი] — ქართველი სპეციალისტი მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობის დარგში, ეთნიკურად სომეხი. სსრკ მშენებლობისა და არქიტექტურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1957), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1948), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურების მოღვაწე (1955). დაამთავრა კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1928). 1944–1959 წელს ხელმძღვანელობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტს, 1959–1964 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გვირაბების კათედრას. მეორე მსოფლიო ომისა და მის შემდგომ პერიოდში მონაწილეობდა გვირაბების აღდგენით სამუშაოებში. მისი სახელმძღვანელო „გვირაბები“ თარგმნილია რამდენიმე უცხო ენაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. მეტროპოლიტენები, ტ. 1–2, თბ., 1954–60; Тоннели на путях сообщения, 2-ე изд., М., 1947; Тоннели, М., 1952. წილოსანი ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 308. მესროპ დანდუროვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იულიანე სორელი

წმინდა იულიანე, იულიანე სორელი — II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი). წმიდა მოწამე იულიანე ანტონინუს პიუსის (138-161) მეფობის დროს ეწამა იტალიაში, კამპანიის პროვინციაში. მმართველმა ფლაბიანემ განკარგულება გასცა, მოეძებნათ ქრისტიანები და მის წინაშე წარედგინათ. სწორედ ამ დროს ჩავიდა იქ დალმაციიდან ქრისტიანი ჭაბუკი იულიანე და შემხვედრ მეომრებს თბილად მიესალმა: „მშვიდობა თქვენდა, ძმებო!“ პასუხად სადაურობა და აღმსარებლობა გამოჰკითხეს ნეტარს. მაცხოვრის სახელისთვის წამებისა და სიკვდილის მაძიებელმა ყმაწვილმაც დაუფარავად აღიარა ქრისტე. მხედრები გააოცა მისმა ვაჟკაცობამ, მაგრამ მაინც შეიპყრეს და მმართველს მიჰგვარეს, თან ეუბნებოდნენ: „ვნახოთ, მართლა გინდა კი ჯვარცმულისთვის სიკვდილი?!“ იულიანე მხურვალედ ევედრებოდა უფალს, სატანჯველის ბოლომდე დათმენის უნარი მიემადლებინა მისთვის. წრფელი გულით აღვლენილი ლოცვა შესმენილ იქნა და ზეგარდმო გაისმა: „ნუ გეშინინ, იულიანე, მე შენთან ვიქნები და მოგანიჭებ ძალას და მხნეობას!“ ნეტარი ჭაბუკი დილეგში ჩააგდეს და შვიდი დღე უჭმელ-უსმელი ამყოფეს. უფლის ანგელოზი უზიდავდა საზრდელს და განამტკიცებდა აღმსარებელს. მმართველმა ბრძანა, ხეზე მიეკრათ ჭაბუკი და ეგვემათ. ქრისტეს ტარიგმა კი ლოცვა დაიწყო და კვლავ ჩაესმა: „ნუ გეშინინ, იულიანე, მტკიცედ დეგ!“ ამის შემდეგ სულიერ ძალებგანახლებული მარტვილი ირგვლივ შემოჯარულ ბრბოს მიუბრუნდა: „სასმენელნი მომაპყარით, საბრალონო! თქვენივე ხელით ქმნილ კერპებს კი ნუ სასოებთ, ჭეშმარიტი, ცისა და ქვეყნის შემოქმედი ღმერთი სცანით!“ საოცარი ძალით წარმოთქმულმა ამ სიტყვებმა ოცდაათზე მეტი წარმართი მოაქცია ქრისტეს სჯულზე. დილით, როცა იულიანეს წამება განაახლეს, ქალაქში ხმა გავარდა, სერაპისის ბომონი მასში აღმართული კერპითურთ დაიმსხვრაო. ყველანი გაოცდნენ, ქრისტიანებმა კი გაიხარეს და ადიდეს ჭეშმარიტი ღმერთი. წარმართებმა მომხდარი იულიანეს ჯადოქრობას მიაწერეს და მოითხოვეს, დაეჩქარებინათ მისი სიკვდილით დასჯა. მტარვალებმა გადაწყვიტეს, დამსხვრეული ბომონის ადგილას მოეკლათ ქრისტეს ტარიგი. აღსასრულის წინ მან მუხლი მოიდრიკა, ილოცა და კიდევ ერთხელ შეიქნა ღირსი უტკბესი ზეციური ხმის გაგონებისა, რომელიც სასუფევლისკენ მოუწოდებდა. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. წმიდა მოწამენი: იულიანე (II), ევსტათი (+დაახლ. 316) და აკაკი (+დაახლ. 321) – orthodoxy.ge
1480-იანები

1480-იანი (ათას ოთხას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1480-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1480 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1489 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489 ჟუან II ადის სამეფო ტახტზე. კახეთის მეფე ალექსანდრე I ელჩობას აგზავნის რუსეთში ივანე III-სთან. ედუარდ V თავისი ბიძის რიჩარდის ბრძანებით ტაუერში გადაიყვანეს და მოკლეს. დიოგუ კანმა აღმოაჩინა მდინარე კონგო. ფერდინანდ არაგონელმა აიღო სელენტინის ციხესიმაგრე. რიჩმონდის ჰერცოგმა ჰენრი ტიუდორმა საფრანგეთიდან შეუტია ინგლისს. ლანკასტერებმა ბოსუორთის ბრძოლაში გაიმარჯვეს. ვარდების ომი დასრულდა. ინგლისში ტიუდორების დინასტიის მმართველობა დამყარდა. დაიწყო სულელური ომი. 18 იანვარი : ჰენრი VII-მ ცოლად შეირთო ედუარდ IV-ის ქალიშვილი ელისაბედი. ბარტოლომეუ დიაში გახდა პირველი ევროპელი კაპიტანი რომელმაც გაიარა კეთილი იმედის კონცხი და გავიდა ინდოეთის ოკეანეში. თებერვალი : თურქმენებმა დაიკავეს თბილისი. (იაყუბ-ყაენის ლაშქრობანი საქართველოში) 14 მარტი : კვიპროსის დედოფალმა კათერინა კორნარომ საკუთარი სამეფო ვენეციას მიჰყიდა.
სტეფანე დანდუროვი

სტეფანე ალექსის ძე დანდუროვი (დ. 9 იანვარი, 1865, სოფ. ლაგოდეხი, სიღნაღის მაზრა; ახლანდ. ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 აპრილი, 1928) — მემარცხენე რევოლუციონერი, ეთნიკურად სომეხი. 1880-იან წლებში მონაწილეობდა ხალხოსნური წრეების მუშაობაში. 1885 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი, შემდეგ სწავლობდა მოსკოვის პეტროვსკ-რაზუმოვსკოეს აკადემიაში და ახალი ალექსანდრიის (ქ. ვარშავის მახლობლად) სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. სტუდენტებს შორის რევოლუციური აგიტაციისათვის 1890 წელს დააპატიმრეს და სანქტ-პეტერბურგის ციხეში ჩასვეს. 1891 წელს დაბრუნდა საქართველოში, დაუკავშირდა ეგნატე ნინოშვილს, მიხა ცხაკაიას, სილიბისტრო ჯიბლაძეს და მათთან ერთად მონაწილეობდა მომავალ „მესამედასელთა“ არალეგალურ შეკრებებში. 1893 წელს თბილისში მოწვეულ „მესამე დასის“ II კონფერენციაზე იგი აირჩიეს თბილისის მუდმივი ცენტრალური ბიუროს წევრად. 1905 წლის გაფიცვებში მონაწილეობისათვის სამართალში მისცეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციამ დანდუროვს პეტროგრადში მოუსწრო. მარტში იგი საქართველოში დაბრუნდა და ჩაება ბოლშევიკების საქმიანობაში. 1920 წელს საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ დააპატიმრა, მაგრამ მალევე საბჭოთა რუსეთის მოთხოვნით გაათავისუფლა და ბაქოში გაასახლა. 1921 წელს წითელ არმიასთან ერთად დაბრუნდა საქართველოში და გახდა თბილისის რევოლუციური კომიტეტის წევრი. 1926 წელს პირველი სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ხელმძღვანელი იყო საქართველოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 367. სტეფანე დანდუროვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სტეფანე ბიზანტიელი

სტეფანე ბიზანტიელი — ბიზანტიელი გეოგრაფი. ავტორია გეოგრაფიული ლექსიკონისა Ἐθνικά. მის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები არ არსებობს. ცხოვრობდა სავარაუდოდ VI საუკუნეში. მისი ნაწარმოები დაწერილი უნდა იყოს 528-535 წლებში. სტეფანეს Ἐθνικά 50-55 წიგნისგან შედგებოდა. ჩვენამდე ნაშრომმა მოაღწია შემოკლებული სახით. თხზულებაში ასახელებს წყაროებს, რომლითაც სარგებლობდა, მაგალითად ჰეროდიანეს, ოროს მილეტელს, ჰეკატე მილეტელს, ჰეროდოტეს, თუკიდიდეს, პოლიბის, სტრაბონს, დიონისე პორიეგეტს. სტეფანეს გრამატიკული საკითხები მეტად აინტერესებდა, ვიდრე გეოგრაფიული, ამიტომ შეცდომები აქვს დაშვებული და ბრმად ენდობა საკუთარ წყაროებს. სტეფანეს ნაშრომში ნახსენებია ძველი ქართული დასახლებები და ტომები. ყაუხჩიშვილი, ს. (1936). ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტომი III. ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 272-289.
დანიელ ჯანაშვილი

დანიელ იოსების ძე ჯანაშვილი, დანიელა ურია, (დ. 1876 — გ. 1926) — ქართველი ებრაელი მომღერალი. დაიბადა იერუსალიმში ქართველი ებრაელი ღარიბი ვაჭრის ოჯახში. დაახლ. 1881 წელს მისი ოჯახი საქართველოში დაბრუნდა და კულაშში დასახლდა. მამა აღებ-მიცემობის საქმეს ასწავლიდა, მაგრამ ვოკალურმა მონაცემებმა და გარეგნობამ განსაზღვრა დანიელას მომავალი. იგი მამის დუქანში თავისი სიმღერით, შესანიშნავი ლირიკული ტენორით მრავალ მომხმარებელს იზიდავდა. მისი სიმღერები თანდათან გასცდა კულაშს, გავრცელდა თავდაპირველად ქუთაისსა და საერთოდ იმერეთში, შემდეგ კი გურია-სამეგრელოშიც და ლხინის აუცილებელი ატრიბუტი გახდა. მღეროდა ქართულ ხალხურ სიმღერებს, განსაკუთრებით ქალაქურ მოტივებზე დამუშავებულ მელოდიებს, ასევე აკაკი წერეთლის ლექსებზე შეთხზულ სიმღერებს. ჯანაშვილი თავად გახდა ქალაქური მუსიკალური ფოლკლორის დასავლური შტოს ერთ-ერთი ტიპური ნიმუშის „დანიელა ურიას“ ადრესატი. თელია ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
დანიელი (აფხაზეთის კათოლიკოსი)

დანიელი — აფხაზეთის (დასავლეთ საქართველოს) კათოლიკოსი XIV საუკუნის 80-იან წლებში. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის აღაპებში XIV საუკუნის 80–90-იან წლებში შეტანილია „დანიელ აფხაზთა კათალიკოსისა“ და მისი შვილის, გიორგი ჭყონდიდლის (რომელიც აქვე მოღვაწეობდა) საერთო აღაპი და მოსახსენიებელი. კაკაბაძე ს., აფხაზეთის კათალიკოზი დანიელი, მის წგ.: წვრილი შტუდიები საქართველოს ისტორიის საკითხების შესახებ, ტფ., 1914; მეტრეველი ე., მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის (XI–XVII სს.), თბ., 1962; ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 312.
დანიმი

დანიმი (სპარს. „დაჰნიმ“) — ქალაქში გაყიდული უძრავი ქონების მთელი თანხიდან მეფის სასარგებლოდ დაწესებული გამოსაღები — ამ თანხის ერთი მეოცედი ანუ ქონების ფასის 5%. გვიანდელ შუა საუკუნეების საქართველოში დანიმის ერთი მეათედი ქალაქის მოურავს ეძლეოდა. დანიმის დავთრის მეშვეობით შეიძლებოდა უძრავი ქონების ნასყიდობის დაკარგული საბუთის აღდგენა. ბერძენიშვილი მ., ქალაქური ეკონომიკის ტერმინოლოგიიდან. დანიმი, წგ.: „ქართული წყაროთმცოდნეობა“, ტ. 4, თბ., 1973. ნადარეიშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
1470-იანები

1470-იანი (ათას ოთხას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1470-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1470 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1479 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479 14 აპრილი : ვარდების ომი: ბარნიტის ბრძოლაში იორკები ედუარდ IV-ის ხელმძღვანელობით ლანკასტერებს ამარცხებენ. 4 მაისი : ვარდების ომი : ტიუკსბერის ბრძოლაში ედუარდ IV ამარცხებს ლანკასტერთა არმიას და კლავს უელსის პრინც ედუარდს. მეჰმედ II-მ ოთლუქბელიში აყ-ყოიუნლუს თურქმანების ლაშქარი დაამარცხა. ქართლის მეფე კონსტანტინე II-მ ცოლად შეირთო თამარი. დაიწყო ბურგუნდიის ომები. ინკები ჩიმუს იმპერიას იპყრობენ. 5 იანვარი : ბურგუნდიის ომები: შარლ მამაცი, ბურგუნდიის გრაფი, მოკლეს ნანსის ბრძოლაში, რაც ბურგუნდიის საფრანგეთსა და ჰაბსბურგის სამეფოს შორის დაშლის საბაბი გახდა. 14 იანვარი : დიდი ნოვგოროდი დაექვემდებარა ივანე III-ის მმართველობას. ბოჰემიის მეფე ვლადისლაუს II-მ უნგრეთთან ზავი დადო. გაერთიანდა არაგონი და კასტილია. წარმოიქმნა ესპანეთის სამეფო.
ჩრდილოამერიკული მაჩვზღარბა

ჩრდილოამერიკული მაჩვზღარბა (ლათ. Erethizon dorsatum) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. ამერიკულ მაჩვზღარბასებრთა ოჯახის ყველაზე დიდი წარმომადგენელი. ჩვეულებრივ იწონის 7 კგ-მდე, თუმცა ზოგჯერ მამლები მნიშვნელოვნად დიდები ხდებიან. სხეულის სიგრძე 80 სმ-მდეა (უკუდოდ), ლუდისა — 30 სმ-მდე. მთლიანად დაფარულია 30 000-ზე მეტი ღრუ ეკლით. ხმელეთზე მსუბუქი სვლით გადაადგილდება, არ შეუძლია ახტომა; ხეებზე ცოცავს ნელა, თუმცა ბალანსს მშვენივრად ინარჩუნებს; კარგად ცურავს. როდესაც რაიმე უახლოვდება, ტანის უკანა მხარეს გამოწევს ხოლმე. თავდასხმის შემთხვევაში თავის ძლიერ კუდს მიმართავს თავდამსხმელის საპირისპიროდ. მეთევზეები ჩრდილოამერიკულ მაჩვზღარბაზე ნადირობის დროს მუცლის მხარეზე ესხმიან თავს, აგრეთვე ცნობილია, რომ ფოცხვერი და სამურავი წარმატებით ნადირობენ მასზე. ცხოვრობს ტყეებში, მათ შორის ტყის მასივებში მდინარეთა გასწვრივ, ტუნდრაში, მდელოებზე და უდაბნოებში. მისი არეალი კანადიდან ჩრდილოეთ მექსიკამდე ვრცელდება, თუმცა აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში წარმოდგენილი არ არის. ზოგჯერ მისი ნახვა დღისითაცაა შესაძლებელი. ერთადერთი მაჩვზღარბაა თავის ოჯახში, რომელიც ბინადრობს როგორც მიწაზე, ისე — ხეზე. ღამეს ათევს ხეებზე, აგრეთვე ხის, მორის, ჯირკის ფუღუროებში, გამოქვაბულებში, კლდის ნაპრალებში, სოროებსა და თოვლის გროვაში. წიწვოვან ტყეებში მცხოვრები ინდივიდები უფრო მეტ დროს მიწაზე ატარებენ, ხოლო ფოთლოვანი და შერეული ტყეების ბინადრები უფრო ხშირად გვხვდებიან ხეებზე, რომლებიც მათ ძირითად საკვების წყაროს წარმოადგენენ. გაზაფხულსა და ზაფხულში მის რაციონში შედის კვირტები, ყლორტები, ფესვები, ღეროები, ფოთლები, ყვავილები, კენკრა, თესლები და კაკლები; ზამთარში — მარადმწვანე გირჩები, კამბიუმის შრე და ხის შიდა ქერქი. ძვლებსა და ირმის რქებს ღრღნის კალციუმისა და სხვა მინერალების მისაღებად. ზამთრის ძილქუში არ ახასიათებს, თავის ბუნაგში რჩება განსაკუთრებით ცივი და მკაცრი ამინდის დროს. როგორც წესი, მარტოდ ცხოვრობს, თუმცა ზოგჯერ ჯგუფებადაც გვხვდება. ↑ 1.0 1.1 1.2 Musser, Guy. (08.04.2020) Porcupine. Encyclopædia Britannica. ციტირების თარიღი: 11 აგვისტო, 2020.
გრივერ ფარულავა

გრივერ ფარულავა (დ. 5 ივლისი, 1936 — გ. 11 აგვისტო, 2020) — ქართველი მეცნიერი, პროფესორი, ძველი ქართული მწერლობის მკვლევარი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. გრივერ ფარულავა წლების განმავლობაში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და კითხულობდა ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კურსს. იკვლევდა ქართული ქრისტიანული ხელოვნების, ესთეტიკისა და ლიტერატურის პრობლემებს, კითხულობდა სპეციალურ კურსებს ამ მიმართულებით. მკვლევართა და ძველი ქართული მწერლობით დაინტერესებული მკითხველისთვის ცნობილია მისი წიგნები: „მხატვრული სახის ბუნებისათვის ძველ ქართულ პროზაში“, „ჰაგიოგრაფია – ხელოვნება ხელოვნების შესახებ“ და სხვა. გრივერ ფარულავა წლების განმავლობაში იყო თბილისის სასულიერო აკადემიის ძველი ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგე. 2018 წელს პრეზიდენტმა გრივერ ფარულავას ღირსების ორდენი გადასცა – „სახელმწიფო ენის შენარჩუნების, ენის, როგორც უწყვეტი სააზროვნო პროცესის ჩამოყალიბებისა და ეროვნული იდენტობის შენარჩუნების ხელშეწყობისთვის“. ღია აუდიტორია — გრივერ ფარულავა, გრივერ ფარულავას ლექცია ტელეკომპანია „ერთსულოვნება“ ↑ გარდაიცვალა პროფესორი, ძველი ქართული მწერლობის ცნობილი მკვლევარი გრივერ ფარულავა, 14:52, 11.08.2020 ↑ გრიბერ ფარულავა. Iverieli. ციტირების თარიღი: 15 აგვისტო, 2020. ↑ სასულიერო აკადემია და სემინარია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-02-21. ციტირების თარიღი: 2015-02-21. ↑ ცნობილი ფილოლოგი და მკვლევარი, გრივერ ფარულავა გარდაიცვალა, netgazeti
პროხორე (სამოცდაათთაგანი)

პროხორე — I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი, ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, შვიდი წმინდა დიაკვნიდან ერთ-ერთი. ხსენიების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი). წმიდა პროხორე თავდაპირველად მოციქულ პეტრეს თანმხლები და თანაშემწე იყო და მის მიერვე იკურთხა ქალაქ ნიკომიდიის ეპისკოპოსად. ღვთისმშობლის მიძინების შემდეგ ნეტარი მამა წმიდა იოანე ღვთისმეტყველს ახლდა თან სამოციქულო მოგზაურობებში, მასთან ერთად იყო გადასახლებული კუნძულ პატმოსზეც. აქ პროხორემ ჩაწერა გამოცხადება სამყაროს აღსასრულის შესახებ (აპოკალიფსი), რომლის ხილვის ღირსად თავისი უსაყვარლესი მოწაფე გახადა ღმერთმა. ნიკომიდიაში დაბრუნების შემდეგ წმიდა მამა დაუცხრომლად იღვწოდა გონებადაბინდულ წარმართთა ქრისტეს ნათლით განსანათლებლად და იქვე ჰპოვა მოწამეობრივი აღსასრული. სამოცდაათთაგანნი მოციქულნი: პროხორე, ნიკანორი, ტიმონი და პარმენ დიაკონნი (I) – orthodoxy.ge ↑ Catalog of the German National Library <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686"></a>
ტიმონი (სამოცდაათთაგანი)

ტიმონი — I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი, ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, შვიდი წმინდა დიაკვნიდან ერთ-ერთი. ხსენიების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი). წმიდა ტიმონი არაბეთის ქალაქ ბოსტრის (ბასტრის) ეპისკოპოსი იყო. სახარების ქადაგებისთვის იუდეველებმა და წარმართებმა მას საშინელი სატანჯველები დაატეხეს თავს, გახურებულ ქურაშიც შეაგდეს, მაგრამ უვნებელი გადარჩა. რომის ეკლესიის გადმოცემის თანახმად, ტიმონ დიაკონი ჯვარზე აღესრულა. სამოცდაათთაგანნი მოციქულნი: პროხორე, ნიკანორი, ტიმონი და პარმენ დიაკონნი (I) – orthodoxy.ge
პარმენი (სამოცდაათთაგანი)

პარმენი — I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი, ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, შვიდი წმინდა დიაკვნიდან ერთ-ერთი. ხსენიების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი). წმიდა პარმენი გულმოდგინედ იღვწოდა სახარების სწავლების გასავრცელებლად მაკედონიაში. ერთი ცნობით, იგი სნეულებამ იმსხვერპლა, სხვა წყაროთა მოწმობით კი, ტრაიანეს (98-117) მეფობის უკანასკნელ წელს წამებით ამოჰხადეს სული. სამოცდაათთაგანნი მოციქულნი: პროხორე, ნიკანორი, ტიმონი და პარმენ დიაკონნი (I) – orthodoxy.ge
ევსტათი ანკვირელი

წმინდა ევსტათი (გ. 316) — IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენიების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი). წმიდა მოწამე ევსტათი მხედარი იყო. ქრისტეს აღიარებისთვის იგი შეიპყრეს და ქალაქ ანკვირის მმართველს მიჰგვარეს. დაკითხვაზე წმიდანმა მტკიცედ აღიარა ჭეშმარიტი სარწმუნოება, რისთვისაც მრავალგვარი სატანჯველი დაატეხეს თავს. ნეტარი დაუნდობლად გვემეს, ქუსლები გაუბურღეს, ბაწრით შეკრული მიათრიეს მდინარე საგკის (სანგარის) ნაპირამდე. აქ ევსტათი ხის ყუთში ჩაჭედეს და ზღვაში მოისროლეს, მაგრამ უფლის ანგელოზმა კიდობანი ნაპირზე გამორიყა. ამ სასწაულით შეძრწუნებულმა მმართველმა თავი დამარცხებულად იგრძნო, იძრო მახვილი და მოისწრაფა სიცოცხლე. წმინდა ევსტათი გარდაიცვალა 316 წელს. მარტვილის წმიდა ნაწილები ქალაქ ანკვირიაში დაკრძალეს. წმიდა მოწამენი: იულიანე (II), ევსტათი (+დაახლ. 316) და აკაკი (+დაახლ. 321) – orthodoxy.ge
როგავა

საკუთარი სახელი როგავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე როგავა — მსახიობი ანდრია როგავა — ფიზიკოსი ანთიმოზ როგავა — სოფლის მეურნეობის მუშაკი, სოციალისტური შრომის გმირი გაიოზ როგავა — ექიმი, პოლიტიკოსი გიორგი როგავა — ენათმეცნიერი, კავკასიოლოგი გრიგოლ როგავა — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი
ჰოვარდის უნივერსიტეტი

ჰოვარდის უნივერსიტეტი (ინგლ. Howard University) — კერძო უნივერსიტეტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ატარებს აშშ-ის სამოქალაქო ომის გმირისა და უნივერსიტეტის დამფუძნებლის, ოლივერ ჰოვარდის, სახელს. მიეკუთვნება ამერიკის ისტორიულად შავი კოლეჯებისა და უნივერსიტეტების (HBCU) რიცხვს. უნივერსიტეტის კამპუსი ქალაქ ვაშინგტონში მდებარეობს. ↑ Global Research Identifier Database — 2015. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27768150"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Thomson Reuters Open Perm ID — Thomson Reuters. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q69297407"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1141267"></a> ↑ OpenCorporates — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7095760"></a> ↑ 4.0 4.1 4.2 BlackPast.org — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687"></a> ↑ 5.0 5.1 http://www.americaslibrary.gov/jb/recon/jb_recon_howard_1.html — კონგრესის ბიბლიოთეკა. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454"></a> ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 Integrated Postsecondary Education Data System — 1992. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6042926"></a> ↑ 7.0 7.1 National Association of College and University Business Officers U.S. and Canadian 2022 NTSE Participating Institutions Listed by Fiscal Year 2022 Endowment Market Value, Change in Market Value from FY21 to FY22, and FY22 Endowment Market Values Per Full-time Equivalent Student (Excel) — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30268203"></a> ↑ https://thedig.howard.edu/all-stories/story-howard-universitys-first-black-president-mordecai-wyatt-johnson ↑ 9.00 9.01 9.02 9.03 9.04 9.05 9.06 9.07 9.08 9.09 9.10 9.11 9.12 9.13 9.14 9.15 9.16 https://president.howard.edu/about/history-presidents ↑ https://thedig.howard.edu/all-stories/ben-vinson-iii-18th-president-howard-university ↑ U.S. and Canadian 2022 NTSE Participating Institutions Listed by Fiscal Year 2022 Endowment Market Value, Change in Market Value from FY21 to FY22, and FY22 Endowment Market Values Per Full-time Equivalent Student (Excel) — National Association of College and University Business Officers, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30268203"></a> ↑ https://home.howard.edu/ ↑ Google Maps — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12013"></a> ↑ Global Research Identifier Database — 2015. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27768150"></a> ↑ https://orcid.org/members/001G000001y7DfvIAE-howard-university ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members ↑ http://old.arl.org/arl/membership/members.shtml ↑ https://web.archive.org/web/20240120080233/https://acememberdirectory.azurewebsites.net/ ↑ https://web.archive.org/web/20240126121019/https://nhalliance.org/about/members/ ↑ https://aascu.org/our-members/ ↑ 21.0 21.1 21.2 21.3 21.4 21.5 Carnegie Classification of Institutions of Higher Education — 1970. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4223026"></a>