laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოთარ ჯანელიძე

ოთარ ჯანელიძე (დ. 24 მაისი, 1954) — ქართველი ისტორიკოსი და პედაგოგი. დაიბადა 1954 წლის 24 მაისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიასა და გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იკვლევს საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორიის პრობლემებს, ქართული კულტურის, საზოგადოებრივი აზროვნების, ემიგრაციის, საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობათა საკითხებს. 1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „უკრაინის უნივერსიტეტების ქართველი სტუდენტობა 1900-1917 წლებში“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1999 წელს - „საქართველოს ეროვნული-დემოკრატიული პარტიის ისტორია 1917-1923 წწ.“ არის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატი, 120-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 12 მონოგრაფიის, საქართველოს ისტორიაში სასკოლო და საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოების ავტორი და თანაავტორი. მისი სამეცნიერო პუბლიკაციები დაბეჭდილია გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ, ბულგარულ, რუსულ და უკრაინულ ენებზე. ნოე რამიშვილი - საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პირველი პრემიერი, თბ., პეტიტი, 2015, ISBN 978-9941-9422-6-6 პოსტსაბჭოთა სინამდვილის ორი დისკურსი: წარსულის პოლიტიზება და ისტორიისინსტრუმენტალიზაცია, თბ., მწიგნობარი, 2014, ISBN 978-9941-450-60-0 ნარკვევები საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., საარი, ISBN 978-9941-427-76-3 უკანასკნელი თერგდალეული : ნიკო ნიკოლაძე, თბ., უნივერსალი, ISBN 978-9941-17-147-5 საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორია : მე-19 ს. დამდეგიდან დღემდე, თბ., უნივერსალი, 2009, ISBN 978-9941-12-545-4 ნარკვევები საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ისტორიიდან, თბილისი, მეცნიერება, 2002, ISBN 99928-962-0-5 ნიკო ნიკოლაძე : ბიოგრაფიიდან ამოხეული ფურცლები, თბი., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1998, ISBN 5-511-00895-8 საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სათავეებთან, თბ., ნიკე, 1997. გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“, 2014 წ., 23 მაისი-5 ივნისი, № 19, გვ. 11; გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, ისტორიისა და არქეოლოგიის ცენტრი, შრომათა კრებული, № 19, თბ., 2020, გვ. 671-673 ოთარ ჯანელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ოთარ ჯანელიძის ბიოგრაფია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საიტზე
მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი

მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი (ფრანგ. Marie Louise Élisabeth d'Orléans; დ. 20 აგვისტო, 1695 — გ. 21 ივლისი, 1719) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის უფროსი ქალიშვილი. ბერის ჰერცოგინია როგორც შარლ დე ბურბონის მეუღლე. მარი ლუიზ ელიზაბეტი დაიბადა 1695 წლის 20 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის პირველი ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ ფილიპ II ჰერცოგ ფილიპ I-ის ვაჟი იყო, ხოლო ფრანსუაზ მარი საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის უკანონო ასული იყო, რის გამოც მისი მშობლები ერთმანეთს ღვიძლ ბიძაშვილებად ერგებოდნენ, როგორც მეფე ლუი XIII-ის შვილიშვილები. ასეთი წარმომავლობის გამო იგი ბავშვობიდანვე იზრდებოდა სამეფო კარზე. 1710 წლის 6 ივლისს, 14 წლის მარი ლუიზ ელიზაბეტი დააქორწინეს საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ვაჟის, დოფინ ლუი დე ბურბონისა და მარია ანა ვიქტორია ბავარიელის უმცროს ვაჟზე, ბერის ჰერცოგ შარლ დე ბურბონზე. მიუხედავად იმისა, რომ მან ორი ბავშვი გააჩინა, ისინი ჩვილობაშივე დაიღუპნენ, რის გამოც ხალხი მათ მაინც უნაყოფოებად მიიჩნევდა. 1714 წელს შარლი გარდაიცვალა, დაქვრივებული და ახალგაზრდა მარი ლუიზ ელიზაბეტი კი ერთობ აღვირახსნილ ცხოვრებას იწყებს ვერსალში. მალევე იგი უცნობი საყვარლისგან დაორსულდა, რასაც დიდი სკანდალი მოჰყვა. რამდენადაც ცნობილია იგი ჩუმად ამშობიარეს სარდაფში, ბავშვის ბედი კი ყველასათვის უცნობია. 1719 წლის აპრილში მან კიდევ ერთი ბავშვი გააბა თავისი საყვარლის, რიომის გრაფ არმან დე აიდიკისგან. რამდენადაც ცნობილია, ამ ორსულობამ გაანადგურა მისი ჯანმრთელობა, რასაც 1719 წლის 21 ივლისს, 23 წლის მარი ლუიზ ელიზაბეტის გარდაცვალება მოჰყვა. მარი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელის წინაპრები Soulié, Dussieux et Feuillet de Conches (éds.) Journal du Marquis de Dangeau avec les additions du duc de Saint-Simon, Paris, Firmin Didot 1860, vol 18, 1719-1720, p.87 Charles-Pinot Duclos: Œuvres complètes, vol. 5, Paris, Colnet, 1806, p. 401 E. de Barthélémy (ed.), Gazette de la Régence. Janvier 1715-1719, Paris, 1887, p.196. Françoise Weil (ed.), Lettres de Paris à un diplomate hollandais, Champion-Slatkine, Paris & Geneva, 2004, p. 384. Jay Caplan, In the King's Wake : Post-Absolutist Culture in France. University of Chicago Press, 1994, p.50-51. Émile Raunié (ed.), Chansonnier historique du XVIIIème siècle: recueil Clairambault-Maurepas, Paris, 1880, pp.36-38.
ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი

ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი (ფრანგ. Louise Adélaïde d'Orléans; დ. 13 აგვისტო, 1698 — გ. 10 თებერვალი, 1744) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. ლუიზ ადელაიდა დაიბადა 1698 წლის 13 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ. ლუიზ ადელაიდა დასთან, შარლოტ აგლაესთან ერთად იზრდებოდა შელის სააბატოში, სადაც დაუახლოვდა სასულიერო ცხოვრებას. იგი აღწერილია ლამაზი ქალბატონი, რომელიც დებისაგან განსხვავებით უფრო მეტად იყო დაინტერესებული განათლებით, კერძოდ კი თეოლოგიითა და ქირურგიით. როგორც ცნობილია, მას ინგლისის მეფე ჯეიმზ II-ის ვაჟზე, პრინც ჯეიმზ ედუარდ სტიუარტზე დაქორწინება შესთავაზეს, მაგრამ უარი განაცხადა. 1716 წელს იგი თავისი სურვილით დაინიშნა ფრანგ დიდგვაროვან ლუი ავგუსტ დე ბურბონზე, რომელიც ამავე წელს მოულოდნელად გარდაიცვალა ნადირობისას ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად. მისი მშობლები აღშფოთებულნი იყვნენ, რომ ლუიზ ადელაიდას ასეთი დაბალი წარმოშობის მამაკაცზე დაქორწინება სურდა, მისმა დაღუპვამ კი შეიძლება ითქვას, რომ ისინი გაახარა. პარალელურად, ლუიზ ადელაიდამ საყვარელი მამაკაცის გარდაცვალება იმდენად განიცადა, რომ ქორწინებაზე საერთოდ უარი განაცხადა, რის გამოც მონასტერში წასვლა გადაწყვიტა. 1717 წლიდან იგი შელის სააბატოში ცხოვრობდა როგორც მონაზონი, 1719 წელს კი იგი მისი აბატისა გახდა. როგორც ცნობილია, მისი მმართველობის პერიოდში სააბატო გარემონტდა და გაიყვანეს წყალი. გარდა ამისა, იგი აფინანსებდა ღარიბი გოგონებისათვის განკუთვნილ თავშესაფრებს. ლუიზ ადელაიდა გარდაიცვალა 1744 წლის 10 თებერვალს ყვავილით, პარიზში, 44 წლის ასაკში. ლუიზ ადელაიდა ორლეანელის წინაპრები Letters from Liselotte: Elizabeth-Charlotte, Princess Palatine and Duchess of Orléans The Memoirs of Reign of Louis XIV: Elizabeth-Charlotte of The Palatinate "Pleasure, beauty, youth, honors, glory, power; Ambitious hope allowed by birth; At the feet of the Lamb were by her offered in sacrifice." Montgomery-Massingberd, Hugh. Burke's Royal Families of the World, Volume 1: Europe & Latin America. London, U.K.: Burke's Peerage Ltd, 1977.
ლუი ორლეანელი

ლუი ორლეანელი (ფრანგ. Louis d'Orléans; დ. 4 აგვისტო, 1703, ვერსალი, საფრანგეთი — გ. 4 თებერვალი, 1752, პარიზი, საფრანგეთი) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგი 1723-1752 წლებში. ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ვაჟი. ლუი დაიბადა 1703 წლის 4 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა შვილი და ერთადერთი ვაჟი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ. დაბადებისთანავე ლუიმ შარტრის ჰერცოგის წოდება მიიღო. 1711 წელს ლუი XIV-ის ვაჟი, დოფინი ლუი გარდაიცვალა, რასაც 1712 წელს ლუი დოფინის ვაჟის, ლუი ბურგუნდიელის, ხოლო 1714 წელს მისი ძმის, შარლ ალენსონელის გარდაცვალება მოჰყვა. 1715 წელს გარდაიცვალა თავად ლუი XIV, რის გამოც ტახტი მისმა 5 წლის შვილთაშვილმა ლუი XV-მ დაიკავა, რომლის რეგენტის ფილიპ II ორლეანელი გახდა. ამგვარ სიტუაციაში, ლუი XV-ის ერთადერთ მემკვიდრედ ლუი ორლეანელი იქცა, რადგან ბურბონთა დინასტიაში მამაკაცები ფაქტობრივად აღარ იყვნენ. ეს მდგომარეობა შენარჩუნდა 1729 წლამდე, მანამ სანამ ლუი XV-ის ცოლმა, დედოფალმა მარია ლეშჩინსკამ დოფინი ლუი არ გააჩინა. ამ ამბამდე რამდენიმე წლით ადრე, 1723 წელს გარდაიცვალა ფილიპ II, რის გამოც ლუი ორლეანის ჰერცოგი გახდა. 1730 წელს კარდინალ ანრი-ერკულე დე ფლორის ინტრიგების წყალობით ლუი ორლეანელი ცხრაწლიანი სამსახურის შემდეგ გაანთავისუფლეს ქვეითთა გენერლის თანამდებობიდან. სამხედრო სამსახურის დაკარგვის შემდეგ იგი მეტად რელიგიური გახდა და შეუდგა პავლეს ფსალმუნებისა და ეპისტოლეების თარგმნას. მკაცრი რელიგიური შეხედულებების გამო მას არ მოსწონდა ხელოვნება, ლიტერატურული წიგნები და მონეტები, რომელთა უზარმაზარი კოლექციაც მას პაპა-ბებიისაგან ერგო. ამის გამო მან მათი უმეტესობა გაყიდა ლუი გარდაიცვალა 1752 წლის 4 თებერვალს პარიზში, 48 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს პარიზის წმინდა ჟენევიევას სახელობის სააბატოში. 1724 წლის 13 ივლისს, შკლოს რაშტატში ლუიმ ცოლად შეირთო ბადენ-ბადენის მარკგრაფ ლუდვიგ ვილჰელმისა და მარკგრაფინია სიბილა საქსენ-ლაუენბურგელის ქალიშვილი, პრინცესა ავგუსტა ბადენ-ბადენელი, რომელიც 1726 წლის 8 აგვისტოს, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა მშობიარობის შემდგომი გართულებების შედეგად. ლუის მეორე ცოლი აღარ შეურთავს, ავგუსტასთან კი ორი შვილი შეეძინა: ლუი ფილიპ I (1725-1785), ორლეანის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი, რომელთანაც შეეძინა შვილები. მისი შვილიშვილი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I; ლუიზ მარი (1726-1728), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ლუი ორლეანელის წინაპრები This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Orleans, Louis, Duke of (1703-1752)". Encyclopædia Britannica. 20 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 284. This article is based on the current French Louis d'Orléans (1703-1752) page Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Firmin Didot Frères, Paris, 1862, Tome 38. Dufresne, Claude, Les Orléans, Critérion, Paris, 1991. Gordien, Marie-Estelle, Louis d'Orléans (1703–1752), premier prince du sang et mystique érudit, Thèse Sorbonne, 2002.
ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელი

ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელი (ფრანგ. Philippine Élisabeth d'Orléans; დ. 18 დეკემბერი, 1714 — გ. 21 მაისი, 1734) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე კარლ III-ის საცოლე. ფილიპინა ელიზაბეტი დაიბადა 1714 წლის 18 დეკემბერს ვერსალში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ. სამეფო კარზე იგი მადმუაზელ დე ბეჟოლეს სახელით იყო ცნობილი. მისი დაბადებიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა მეფე ლუი XIV, რის გამოც ტახტი მისმა შვილთაშვილმა, 5 წლის ლუი XV-მ დაიკავა, რომლის რეგენტიც ფილიპინას მამა, ფილიპ II გახდა. 1718 წელს საფრანგეთ-ესპანეთს შორის ომი დაიწყო, რომელიც ორ წელიწადში დამთავრდა. ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ს საფრანგეთთან მშვიდობის დამყარება სამი დინასტიური ქორწინებით სურდა. მისი სამი წლის ასული, ინფანტა მარიანა ვიქტორია ესპანელი დაქორწინდებოდა 15 წლის ლუი XV-ზე, ესპანეთის ტახტის მემკვიდრე, ასტურიის პრინცი ლუისი ცოლად შეირთავდა ფილიპ II ორლეანელის ქალიშვილ ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელს, ხოლო თავისი შუათანა ვაჟი, პრინცი კარლი ცოლად ფილიპინა ელიზაბეტს შეირთავდა. ზემოთ ხსენებული სამი ქორწინებიდან მხოლოდ ერთი შედგა: პრინცი ლუისი დაქორწინდა პრინცესა ლუიზ ელიზაბეტზე. 1724 წელს ფილიპე V ლუის I-ის სასარგებლოდ გადადგა ტახტიდან, რის შემდეგაც ფილიპინას და, ლუიზ ელიზაბეტი ესპანეთის დედოფალი გახდა. 1726 მან ფილიპინა ესპანეთში ჩაიყანა, რათა პრინც კარლზე დაექორწინებინა. ორლეანელი დები ერთად ცხოვრობდნენ მადრიდის სამეფო კარზე, სადაც მეტად დაძაბული ურთიერთობა ჩამოუყალიბდათ დედოფალ ისაბელ ფარნეზესთან, რომელიც 1724 წელსვე, ლუისის დაღუპვის შემდეგ მეორედ ავიდა ტახტზე. 1728 წელს ფილიპინასა და კარლის ნიშნობა გაუქმდა, ისევე როგორც ჩაიშალა ლუი XV-ისა და მარიანა ვიქტორიას კავშირი. ამრიგად, მარიანა ვიქტორია ესპანეთში დაბრუნდა, ფილიპინა და ლუიზ ელიზაბეტი კი საფრანგეთში. აქ იგი დედასთან ერთად მშვიდად ცხოვრობდა ბანიოლეტის პატარა შატოში. იგი სწორედ აქ, 1734 წელს გარდაიცვალა 19 წლის ასაკში, ვარიოლათი. ფილიპინა ელიზაბეტ ორლეანელის წინაპრები El primo de Felipa Isabel, Gian Gastone de Médici, Gran duque de Toscana, no tenía herederos por lo tanto su Estado era un posible anexamiento al Imperio Español «Unruly daughters; a romance of the house of Orléans». www.archive.org. Consultado el 7 de diciembre de 2009. Locos de la Historia. Rasputín, Luisa Isabel de Orleáns, Mesalina y otros personajes egregios. Alejandra Vallejo-Nágera. Matthieu Marais, Mémoires intéressants sur les premières années du règne de Louis XV
ნოა შნაპი

ნოა შნაპი (ინგლ. Noah Schnapp; დ. 3 ოქტომბერი, 2004) — ამერიკელი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია უილ ბაიერსის როლით ტელესერიალში „უცნაური ამბები“. მან აგრეთვე გაახმოვანა ჩარლი ბრაუნის პერსონაჟი ანიმაციურ ფილმში „სნუპის ახალი წელი“ (2015), ხოლო იმავე წელს ითამაშა როჯერ დონოვანის როლი ფილმში „ჯაშუშების ხიდი“. 2016 წელს გადაიღეს ჯგუფ Panic! at the Disco-ს მუსიკალურ ვიდეოში „LA Devotee“. ნოა შნაპი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Cudzinowski, Matt. (27 ოქტომბერი, 2017) Off the ice with… Noah Schnapp. ციტირების თარიღი: 1 აგვისტო, 2018. ↑ Celeb birthdays for the week of Oct. 1-7. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 ოქტომბერი, 2017. ციტირების თარიღი: October 24, 2017
ალიუტორები

ალიუტორები (თვითდასახელება — элутэлг’у) — კორიაკების ეთნოგრაფიული ჯგუფი; ზოგიერთი მკვლევარი გამოჰყოფს როგორც ცალკე ხალხს. 2010 წლის შეფასებით რუსეთში ცხოვრობდა 1 ალიუტორი, თუმცა 2010 წლის სრულიად რუსეთის მოსახლეობის აღწერაში შესული არ არის. ბოლო პერიოდში ძირითადად ცხოვრობდნენ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კამჩატკის სანაპიროზე კორფის ყურიდან სოფელ ტიმლატამდე, მანამდე — მდინარე ხაილჟის შუა წელზეც; 1980-იან წლებამდე აგრეთვე ცხოვრობდნენ ჩრდილო-დასავლეთ კამჩატკის სოფელ რეკინიკში. რუსულ წყაროებში ცნობილია XVIII საუკუნის დასაწყისიდან. ნაწილი ლაპარაკობდა ალიუტორულ ენაზე, დანარჩენები — კორეაკულად ან რუსულად. შემორჩენილი იყო ტრადიციული კულტი, იყვნენ მართლმადიდებლებიც. АЛЮТОРЦЫ // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М., 2005. — стр. 582.
ტყის ბუ

ტყის ბუ (ლათ. Strix) — ფრინველთა გვარი ბუსნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 29–69 (უფრო ხშირად 35–40) სმ, მასა 200-დან (მკრთალი ბუ, S. butleri) 660–1900 გრამამდე (წვეროსანი ბუ, S. nebulosa); დედალი მამალზე დიდია. თავი და სახის დისკი დიდია, „ყურები“ არ აქვთ; მცირე გამონაკლისების გარდა თვალის ფერადი გარსი მუქია, ნისკარტი ღია, თითები შებუმბლული. ფრთები ფართო, მობლაგვებული, მისი ბოლოები კუდზე უფრო გამოწეული არ არის. ბუმბული ჭრელი და მფარველობითია, ჭარბობს მუქი-მურა, რუხი, ყავისფერი და წითური ფერები. გვარში 19 სახეობაა (ახალი კლასიფიკაციით დაემატა 3–4 სახეობა Ciccaba-ს გვარიდან). გავრცელებული არიან ახალ და ძველ სამყაროში. ბინადრობენ სხვადასხვა ტიპის ტყეებში: ტაიგის ტყიდან მარადმწვანე ტროპიკულ და მთის ნოტიო ტყეებამდე, აგრეთვე მეჩხერში, ქსეროფიტულ ბუჩქებსა და კულტურულ ლანდშაფტებში, მათ შორის ბაღებსა და ქალაქის პარკებში. მთებში ადიან ზღვის დონიდან 5000 მეტრამდე (სიჩუანური ბუ, S. davidi); საქართველოში გვხვდება რუხი ბუ, იგივე ჩვეულებრივი ტყის ბუ (Strix aluco). უპირატესად ეწევიან მკვიდრ ცხოვრებას. მათ რაციონში ჭარბობს ხერხემლიანი ცხოველები (უმთავრესად მღრღნელები, მწერიჭამია ხელფრთიანები, ფრინველები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები) და ფეხსახსრიანები (ცხრაფეხები, ობობები, მორიელები, მრავალფეხიანები და მწერები, განსაკუთრებით ხოჭოები და სწორფრთიანები). დიდ ბუებს (წვეროსანსა და გრძელკუდას, იგივე ურალურს) შეუძლიათ მოზარდი კურდღლების, ჟრუნისა და გნოლის მოპოვება. მონოგამი ფრინველებია, თუმცა პოლიგამიის შემთხვევებიც ცნობილია. ბუდობისთვის იყენებენ ფუღუროებს 30 მეტრამდე სიმაღლეზე, კლდეთა ნაპრალებსა და სხვადასხვა ნიშებს, ციყვების, ყორნისებრ და ქორისებრ ფრინველთა ძველ ნაგებობებს, ზოგჯერ ამონათხრებს მიწაზე ან ხელოვნურ საბუდრებს. დებენ 1–9 (უფრო ხშირად 3–5, ზოგი სახეობა 1–2) კვერხს, კრუხობს დედალი 28–36 დღის განმავლობაში (მამალი ამ დროს მას კვებავს). ბარტყები ბუდეში 25–40 დღე რჩებიან, 32–46 დღის ასაკში ფრენის უნარს იძენენ, დამოუკიდებლად ცხოვრებას 2–4 თვის შემდეგ იწყებენ. Лоскот В. М. НЕЯСЫТИ // Большая российская энциклопедия. т. 22. — М., 2013. — стр. 566. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 55, 229. ↑ Strix — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ ტყის ბუ (TSN 177920). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 588. ↑ ჟორდანია რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 486.
Francisella novicida

Francisella novicida — გრამუარყოფითი პათოგენური ბაქტერია, Francisellaceae-ს ოჯახის წარმომადგენელი. ისინი კოკისებრი ან ჩხირისებრი ფორმისაა და უჯრედშიდა პარაზიტებს წარმოადგენენ. ამ ოჯახში 6 სახეობაა იდენტიფიცირებული და F. novicida-ს ზუსტი კლასიფიკაცია სადავოა - იგი F. tularensis-ის ქვესახეობაა, თუ დამოუკიდებელი სახეობა. თუ ჩავთვალეთ, რომ იგი F.tularensis-ის ქვესახოებაა, მაშინ F. novicida შეუერთდებოდა სხვა ქვესახეობების რიგს, მათ შორის F. t. tularensis (A ტიპი) და F. t. holarctica (B ტიპი). F. tularensis-ის ქვეტიპების და შტამების იდენტიფიკაციისთვის შემუშავებული ბიოქიმიური ანალიზის მეთოდები იდეალური არაა და მათი შედეგები ხშირად არადეფინიტური და ვარიაბელურია, რის გამოც მათი გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ დამატებითი ტესტის სახით. F. novicida-ს მრავალი შტამი (ან F. novicida-ს მსგავსი ბაქტერიაა) იდენტიფიცირებულია და მათი გარჩევის ერთ-ერთი პოტენციური გამოსავალია PCR მეთოდები. მიუხედავად მისა, რომ F. novicida იშვიათად იწვევს დაავადებას, მისი ახლო ნათესავი, F. tularensis, ფართოდაა ცნობილი როგორც ტულარემიის გამომწვევი. F. tularensis-ისგან განსხვავებით, F. novicida-ს ტრანსმისია ფეხსახსრიანის ნაკბენის შედეგად არ დაფიქსირებულა. ინფექციის კარიბჭე ცნობილია რაა, თუმცა სავარაუდოა, რომ დაბინძურებული წყალი ინფექციის ერთ-ერთი წყაროა. დაავადების ძირითადი სიმპტომებია პნევმონია, მიალგია (კუნთების ტკივილი), ცხელება და სხვა. F. novicida-ს ინფექციები უმეტესწილად ვლინდება დასუსტებული იმუნიტეტის მქონე პირებში. ერთ-ერთი შემთხვევა დაფიქსირდა არიზონაში, 2009 წელს. 2011 წელს 3 შემთხვევა დააფიქსირეს ლუიზიანაში, სადაც ინფექციის წყარო ბაკტერიით დაბინძურებული ყინული იყო, მაგრამ ის, თუ როგორ აღმოჩნდა F. novicida ყინულში — უცნობია. ↑ 1.0 1.1 Birdsell, Dawn (2009). „Francisella tularensis subsp. novicida isolated from a human in Arizona“. BMC Research Notes. 2: 223. doi:10.1186/1756-0500-2-223. PMC 2780447. PMID 19895698. ↑ Whipp, Margaret J.; Davis, Jennifer M.; Lum, Gary; Boer, Jim de; Zhou, Yan; Bearden, Scott W.; Petersen, Jeannine M.; Chu, May C.; Hogg, Geoff (2003-09-01). „Characterization of a novicida-like subspecies of Francisella tularensis isolated in Australia“. doi:10.1099/jmm.0.05245-0#tab2. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება) ↑ Johansson, Anders; Ibrahim, Ashraf; Göransson, Ingela; Eriksson, Ulla; Gurycova, D.; Clarridge, Jill E.; Sjöstedt, Anders (2000-11-01). „Evaluation of PCR-Based Methods for Discrimination of Francisella Species and Subspecies and Development of a Specific PCR That Distinguishes the Two Major Subspecies of Francisella tularensis“. Journal of Clinical Microbiology. 38 (11): 4180–4185. ISSN 0095-1137. PMC 87560. PMID 11060087. ↑ Outbreak of Francisella novicida Infections Among Occupants at a Long-Term Residential Facility.
ვარნა (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას ვარნა რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს: ვარნა — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი ვარნა — ქალაქი ბულგარეთში. ვარნა — ინდუისტური საზოგადოებრივი წყობილების სისტემის ნაწილი. ვარნა — „ფენომენის“ აღმნიშვნელი სიტყვა სანსკრიტზე.
ვარნა (ინდუიზმი)

ვარნა (სანსკ. वर्ण varṇa „ფერი“) — ცნება ინდუიზმში, საზოგადოებრივი ფენა ანუ კასტა. უძველესი დროიდან მოყოლებული, დღესაც ინდოეთის ინდუისტური მოსახლეობა ოთხ მთავარ ფენად ანუ ვარნად იყოფა: 3 მაღალი წოდების ვარნა: ბრაჰმანები — ძველად ქურუმთა, დღევანდელ დროში — ინტელექტუალთა ფენა (მათი ფერი ანუ ვარნა თეთრია, გუნა — სატტვა) კშატრიები — ძველად მეომართა, დღესდღეობით - ჩინოვნიკების ფენა (ფერი: წითელი, გუნა: რაჯასი) ვაიშიები — ძველადაც და ახლაც — ვაჭართა, ბიზნესმენთა ფენა (ფერი: ყვითელი, გუნა: რაჯასი) 1 დაბალი წოდების ვარნა: შუდრები — ძველადაც და ახლაც — მუშათა კლასი (ფერი: შავი, გუნა: ტამასი). მთავარი ოთხი ვარნა შედგება ურიცხვი ქვე-ვარნისგან, რომელთა ზუსტი რიცხვი უცნობია: პრინციპში ყოველ დასახლებულ პუნქტში შესაძლოა რეგიონული რომელიმე ახალი ქვე-ვარნის პოვნა. ვარნებს არ მიეკუთვნებიან ე.წ. პარიები, ანუ ”მიუკარებლები”, სამივე მაღალი და ერთი დაბალი წოდების წარმომადგენელთათვის მათთან ყოველგვარი კონტაქტი საზოგადოებრივი ტაბუა. პარიებთან უნებლიე კონტაქტის შემდეგ მორწმუნე ინდუისტმა განგის ”წმინდა” წყალში უნდა განიბანოს. ინდოეთის მუსლიმი, ქრისტიანი, სიქი, ჯაინი და ბუდისტი მოსახლეობა ადამიანის ღირსების ამ შეურაცხმყოფელი შოვინისტური ინდუისტური გადმონაშთისგან თავს შორს იჭერს. ვარნებიდან კასტებამდე
WonderSwan-ის თამაშების სია

ეს არის Bandai-ის პორტატიული კონსოლის WonderSwan-ის ვიდეო თამაშების სია, დალაგებული ანბანის მიხედვით. თავად კონსოლი და მისი თამაშები იაპონიის გარეთ არ გამოცემული. სიაში წარმოდგენილია 103 თამაში, რომლებიც თავსებადია Wonderswan-ის ყველაზე ვერსიაზე. სარჩევი  0–9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z იხილეთ აგრეთვე სქოლიო WonderSwan Color-ის თამაშების სია
ელდარ ნადირაძე

ელდარ ნადირაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1949, ჭორვილა, საჩხერის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ეთნოლოგი და მეცნიერი. სამხრეთ კავკასიისა და მახლობელი აღმოსავლეთის ხალხთა ეთნოკულტურის მკვლევარი. 1999-2004 წლების მეხუთე მოწვევის პარლამენტის წევრი. ელდარ ნადირაძე დაიბადა 1949 წლის 15 სექტემბერს, საჩხერის რაიონის სოფელ ჭორვილაში. 1972 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1974 წელს დაიწყო მუშაობა სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. მონაწილეობა აქვს მიღებული მართლმადიდებლობისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო კონფერენციათა მუშაობაში (პატმოსი, ბუქარესტი, ტალინი, რიგა). არის სამეცნიერო კრებულის „ეთნოლოგიური ძიებანის“ დამაარსებელი. მისი ხელმძღვანელობითა და რედაქციით მომზადდა აკადემიური ნაშრომი „ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი“. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1987 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1998 წელს. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 1995 წელს მიენიჭა ღირსების ორდენი. არის ილია ჭავჭავაძის ფონდის „საგურამოს“ პრემიის ლაურეატი. აზერბაიჯანული ხალიჩები საქართველოს ეროვნული მუზეუმიდან, თბ., 2014, ISBN 978-9941-0-6735-8 ქართული და ძველაღმოსავლური სამყარო გიორგი ჩიტაიას შემოქმედებაში, თბ., 2012, ISBN 978-9941-0-4178-5 ქართული ლუდი, თბ., მერიდიანი, 2010, ISBN 978-9941-10-271-4 მსოფლიოს რელიგიები, თბ., მერიდიანი, 2008, ISBN 978-9941-10-021-5 საქართველოს მემორიალური კულტურა, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2001 უდაბნო საღვთოთ შემოკრებულთა : ქართული ბერ-მონაზვნობის ისტორიიდან, თბ., 2001, ISBN 99928-0-292-8 ხალხური ქვითხუროობა იმერეთში, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2001, ISBN 99928-33-65-3 მემორიალურ ძეგლთა სიმბოლიკა, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1998 საქართველოს ზოომორფული ძეგლები, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1996, ISBN 5-511-00674-2 ელდარ ნადირაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ელდარ ნადირაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
სიქიზმი

სიქიზმი (პენჯ. ਸਿੱਖੀ „მოსწავლე“) — ინდოეთის ერთ-ერთი ახალგაზრდა მონოთეისტური რელიგიური აღმსარებლობა, დაარსებულია ჩვ.წ. XV საუკუნეში გურუ ნანაკის მიერ. გავრცელებულია ძირითადად პენჯაბის შტატში. ჰყავს ოც მილიონზე მეტი მიმდევარი. სიქიზმი ქადაგებს ყველა რელიგიების (თავის დროზე იგულისხმებოდა ისლამი და ინდუიზმი) შემწყნარებლობას, ადამიანთა თანასწორუფლებიანობას, ქალთა ემანსიპაციას და ა.შ. სიქიზმის წმინდა წიგნს ჰქვია „გურუ გრანთი“. სიქებს, ბიბლიური რელიგიების (იუდაიზმი, ქრისტიანობა, ისლამი) მსგავსად, ერთი უსახო და უსახელო ღმერთის სწამთ, რომელსაც ისინი სანსკრიტიდან ნასესხები სიტყვით მოიხსენებენ - პარამატმანი („ზესული“) და სიქიზმის დამაარსებლის - ნანაკის გარდა კიდევ ცხრა გურუს სცემენ თაყვანს. ამ რელიგიამ ინდუიზმიდან ისესხა სულის უკვდავების, კარმის, დჰარმის და სხვ. იდეა. სიქი მამაკაცები წვერს და თმას არასდროს იპარსავენ, ამიტომ ყოველთვის დიდ პაგრის (ჩალმას) ატარებენ , რაშიც თავიანთ დაწნულ წვერ-ულვაშს და მუხლებამდე გრძელ თმას მალავენ. ასევე მათი განუყრელი ატრიბუტია ფოლადის სამაჯური, სავარცხელი და პატარა ხანჯალი. სიქებისთვის დამახასიათებელია გვარი „სინჰი“ („სინგჰი“), რაც სანსკრიტზე „ლომს“ ნიშნავს და სიქების სიმამაცეს უსვამს ხაზს. ინდოელი ხალხის ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ეპოქიდან მოყოლებული, სიქები, რომლებიც თავიანთ სარწმუნოებას ეროვნებასთან აიგივებენ, პენჯაბის ინდოეთისგან დამოუკიდებლობისთვის იბრძვიან. სიქი სეპარატისტების ხელით 1984 წელს მოკლული იქნა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ინდირა განდი. SikhMuseum.com Sikh History Web Portal დაარქივებული 2021-05-08 საიტზე Wayback Machine. Sikh Philosophy Network An Online Sikh Discussion Forum SinghSahib.com ~ a complete portal on Sikhism დაარქივებული 2019-05-24 საიტზე Wayback Machine. Sikhs.org