გენკოს წლების აჯანყება

გენკოს აჯანყება, გენკოს ამბოხი, გენკოს პრობლემები ან გენკოს მოვლენები (იაპონ. 元弘の乱, გენკო: ნო რან, ან იაპონ. 元弘の変, გენკო: ნო ხენ) იყო სამოქალაქო ომი იაპონიაში 1331 წლიდან 1333 წლამდე იმპერატორ გო-დაიგოსა და ხოდზიო სიკკენების ოჯახს შორის. იგი დასრულდა კამაკურას სიოგუნატის დაცემით და ხოდზიო კლანის დამარცხებით. აჯანყების დასასრულმა აღნიშნა იმპერიული დინასტიის დაშლა სამხრეთ და ჩრდილოეთ კარებზე ( ნამბოკუტიოს პერიოდი ) და ასიკაგას შოგუნატის აღზევება. გენკო - ეპოქის სახელია იაპონურ ანგარიშში . კამაკურას პერიოდის უმეტესობის განმავლობაში, რეალური ძალაუფლება კონცენტრირებული იყო ხოდზიოს კლანის სიკკენების (რეგენტების) ხელში. იმპერატორებს არ გააჩნდათ ძალაუფლება, მეტიც, ტახტის მემკვიდრეობის საკითხიც ხოდზიოს ხელში იყო . თანდათან იზრდებოდა უკმაყოფილება ხოდზიოს მმართველობით. 1221 წელს მოხდა დზიოკიუს წლების აჯანხება - ყოფილი იმპერატორის გო-ტობას წარუმატებელი მცდელობა დაეუფლა ქვეყანაში ძალაუფლებას; არეულობა დასრულდა გო-ტობასა და მისი ვაჟების, დზიუნტოკუსა და ცუჩიმიკადოს გადასახლებით . მრავალი წლის განმავლობაში არავინ ედავებოდა სიკენების ავტორიტეტს, სანამ 1322 წელს ანდოს კლანმა არ წამოიწყო ანტისამთავრობო აჯანყება; ჯარი წავიდა აჯანყების ჩასახშობად, მაგრამ დამარცხდა - ამ მოვლენამ სერიოზულად შეარყია სიკენების ავტორიტეტი და მოწმობდა ქვეყანაში არსებული კრიზისის შესახებ . 1324 წელს მოქმედი იმპერატორი გო-დაიგო სათავეში ჩაუდგა შეთქმულებას ხოდზიოს წინააღმდეგ (იხ. სიოტიუს აჯანხება ); შეთქმულება ჩაიშალა და 1326 წელს ხდზიო ტახტის მემკვიდრედ გო-დაიგოს ვაჟის ნაცვლად იმპერატორის ვაჟად, გო-ფუსიმი . გო-დაიგომ შურისძიება გადაწყვიტა . იმპერატორმა გო-დაიგომ სიოგუნ მორიოსისთან ერთად გადაწყვიტა ყველა მონასტრის ბერები მოეპყრო . მორიოში გახდა ხიეის მთის მონასტრების წინამძღვარი და დაარწმუნა ენკანი და სხვა ბერები, ლოცვებით დაეწყენათ ჰოჯოს ოჯახი . გენკოს I წელს (1331) ხოდზიომ შეიტყო ამის შესახებ და შეიპყრო ბერები, რომლებმაც ყველაფერი აღიარეს . იმპერატორი გო-დაიგო იმალებოდა კასაგიზანის ციხესიმაგრეში (თანამედროვე სოფელი კასაგი, კიოტოს პრეფექტურაში) . ციხე აიღო 50-ზე მეტი ადამიანის რაზმმა სუიამა იოსიტაკასა და ომიამა უდზინაოს მეთაურობით. იმპერატორი გაიქცა, მაგრამ მალე დაიჭირეს და ჯერ დააპატიმრეს სამხრეთ როკუხარაში, ხოლო გენკოს მე-2 წელს (1332) გადაასახლეს ოკის კუნძულებზე . სიკკენ ხოდზიო ტაკატოკის ბრძანებით ტახტზე აიყვანეს ახალი იმპერატორი კოგონს . წინააღმდეგობა განაგრძო პრინცმა მორიოსიმ, რომელიც გამაგრდა იოსინოს ციხეში . მის მხარეზე იყვნენ კუსუნოკი მასასიგე, რომელმაც დაიკავა ტიზაიასა და აკასაკას ციხესიმაგრეები და აკამაცუ ნორიმურა - სირახატას ციხეში . გენკოს მე-3 წლის მე-2 მთვარეზე (1333 წ.), სიოგუნატის 50 000-კაციანი არმია, ხოდზიო ტაკატოკის ნაშვილები ვაჟის, ასო ტოკიჰარუს მეთაურობით, დაიწყო აკასაკას ციხის ალყა და მიუხედავად დამცველთა ჯიუტი წინააღმდეგობისა., ციხე დაეცა . ნიკაიდო სადაფუდზიმ აიღო იოსინოს ციხე , რის შემდეგაც სადაფუდზის, ტოკიხარუსა და ოსარაგი ტაკანაოს ძალები ერთად გადავიდნენ ტიხაიას ციხესიმაგრისთვის ალყაში მოქცევისთვის, მაგრამ ვერ მოახერხეს და იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ . გენკოს მე-3 წლის მე-3 მთვარეზე, სამურაი სანიოდოს ტერიტორიიდან და იოს პროვინციიდან იმპერატორთან გადავიდა; ომის პროვინციიდან ჯარი გაგზავნეს აკამაცუ ნორიმურას შესახვედრად, რომელიც აჯანყებულებმა დაამარცხეს . სიოგუნატის მეორე ათი ათასი კაციანი არმიაც ნორიმურამ დაამარცხა. მორიგი გამარჯვების შემდეგ, აკამაცუ ნორიმურა და ფუდზივარა მუნესიგე გადავიდნენ დედაქალაქ კიოტოში . იმპერატორი გო-დაიგო ნავა ნაგატოსის (იაპონ. 名和長年?) დახმარებით ოკის კუნძულებიდან გაიქცა და მისი ოჯახი, რომლებმაც შექმნეს ჯარი ფუნაგამის მთებში ხოკის პროვინციაში (თანამედროვე ქალაქი კოტურა ტოტორის პრეფექტურის ტოხაკუს რაიონში). მე-4 მთვარეზე, ხოდზიო ტაკატოკიმ გაგზავნა ნაგოია ტაკაი, ასიკაგა ტაკაუდზი და სხვები, რათა დაეცვათ დედაქალაქი და დაეპყროთ იმპერატორი, მაგრამ აშიკაგა ტაკაუდზი აჯანყებულებს გადაუხვია იმ იმედით, რომ სიოგუნი გამხდარიყო . ამავდროულად, ნიტა იოშიტადამ თავისი ჯარი გაიყვანა კოდზუკესა და მუსაშის პროვინციებში და აიღო კამაკურა, გაანადგურა კამაკურას სიოგუნატი . შიკენ ხოდზიო ტაკატოკიმ თავი მოიკლა . შოგუნატთან ერთად დაეცა ხოდზიოს კლანის ძალაუფლება. იმპერატორი გო-დაიგო დაბრუნდა კიოტოში და რამდენიმე წლის განმავლობაში დაიბრუნა ძალაუფლება (იხ. კენმუს აღდგენა ). 1336 წელს აშიკაგა ტაკაუდზიმ გამოაცხადა თავი სიოგუნი და აიღო ძალაუფლება გო-დაიგოდან, რითაც დაიწყო ნამბოკუტიოს პერიოდი და ასიკაგას სიოგუნატი . ↑ ვადიმ ელისეეფი, დანიელ ელისეეფი, იაპონური ცივილიზაცია, 2006. — გვ. 528, ISBN 5-9757-0082-5. ↑ 2.0 2.1 კოჟევნიკოვი 1999. sfn error: no target: CITEREFკოჟევნიკოვი1999 (help) ↑ მ.ფ. ალბედილი აღმოსავლეთ აზია: საგნები, კოლექციების ისტორია, ტექსტები. დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. სანქტ-პეტერბურგი: ნაუკა, 2009. 413 გვ. ↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18 ნიხონ გაისი & 1910—1915. sfn error: no target: CITEREFნიხონ_გაისი1910—1915 (help) ↑ 5.0 5.1 5.2 ტაიხეიკი 2002. sfn error: no target: CITEREFტაიხეიკი2002 (help) ↑ 6.0 6.1 კოჟევნიკოვ 1999. sfn error: no target: CITEREFკოჟევნიკოვ1999 (help)