laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვოიცეხ იარუზელსკი

ვოიცეხ იარუზელსკი (პოლ. Wojciech Witold Jaruzelski; დ. 6 ივლისი, 1923, კუროვი, ლუბლინის სავოევოდო — გ. 25 მაისი 2014, ვარშავა) — პოლონელი პოლიტიკური მოღვაწე. არმიის გენერალი, თავდაცვის მინისტრი (1969–1983), გაერთიანებული მუშათა პარტიის პირველი მდივანი (1981–1989), პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრი, პოსტკომუნისტური პოლონეთის პირველი პრეზიდენტი 1989–1990 წლებში. პოლონეთის პრეზიდენტი პოლონეთის პრეზიდენტების სია President of the Republic of Poland / About Poland / Polish Presidents / Wojciech Jaruzelski დაარქივებული 2010-05-11 საიტზე Wayback Machine.
პიასტები

პიასტები (პოლ. Piastowie) – პირველი პოლონური სამთავრო და სამეფო დინასტია. დინასტიის დამაარსებლად ითვლება ლეგენდარული პიროვნება პიასტი. დინასტიის პირველი ისტორიულად დადასტურებული წარმომადგენელია მიეშკო I, რომელიც ქვეყანას მართავდა 960-992 წწ. მისმა შვილმა ბოლესლავ I-მა მიიღო მეფის ტიტული (1025). პიასტების დინასტიის სამეფი ხაზი დასრულდა 1370 წელს მეფე კაზიმირ III-ის გარდაცვალების შემდეგ. სიემოვიტი ( IX-X სს.) ლეშეკი (IX-X სს.) სიემომისლი (IX-X სს.) მიეშკო I (960-992) ბოლესლავ I მამაცი (992-1025) ბეზპრიმი (1031-1032) ოტონი (1032) თიედრიკი (1032) მიეშკო II ლამბერტი (1032-1034) კაზიმირ I (1034-1058) ბოლესლავ II გულადი (1058-1079) ვლადისლავ I ჰერმანი (1079-1102) ზბიგნევი და ბოლესლავ III (1102-1107) ბოლესლავ III პირმრუდე (1107-1138) ვლადისლავ II (1138-1146) ბოლესლავ IV (1146-1173) მიეშკო III (1173-1177) კაზიმირ II (1177-1194) ლეშეკ I და ვლადისლავ III (1194-1202) ვლადისლავ III (1202) ლეშეკ I (1202-1210) მიეშკო IV (1210-1211) ლეშეკ I (1211-1227) ვლადისლავ III (1228) კონრად I (1229-1232) ანრი I (1232-1238) ანრი II (1238-1241) კონრად I (1241-1243) ბოლესლავ V (1243-1279) ლეშეკ II (1279-1288) ანრი IV (1288-1290) პრჟემისლ II (1290-1291) ვლადისლავ I (1306-1333) კაზიმირ III (1333-1370) პოლონეთის მმართველები Dukes of Kraków, Princes of Poland, Collier's
Pet Sounds

Pet Sounds — ამერიკული როკ-ჯგუფ The Beach Boys-ის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1966 წლის 16 მაისს, ლეიბლზე Capitol Records. იგი ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ გავლენიან ჩანაწერად და მრავალი ჟურნალის მიერ დასახელებული იქნა ყველა დროის საუკეთესო ალბომების სიების სათავეში - ასეთ ჟურნალებს შორის არიან New Musical Express, The Times და Mojo. 2003 წელს როლინგ სტოუნის გამოკითხვაში "ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი" მან #2 პოზიცია დაიკავა, Pet Sounds ჩაიწერა მას შემდეგ, რაც ბრაიან უილსონმა შეწყვიტა ჯგუფთან ერთად საკონცერტო გამოსვლები, სტუდიურ მუშაობაზე ყურადღების გადატანის მიზნით. ალბომში ჯგუფისათვის დამახასიათებელი ვოკალური ჰარმონიები ერწყმის სხვადასხვა ხმოვან ეფექტს, როგორიც არის ველოსიპედის ზარი, ფლეიტები, ტერემინი და სხვები. Sloop John B იყო ალბომისთვის მომზადებული ერთ-ერთი პირველი სიმღერა - კარიბის კუნძულების ხალხური კომპოზიცია, რომელიც ელ ჯერდინის ინიციატივით ჩაწერეს. 1965 წლის 12 ივლისს უილსონმა ჩაწერა ვოკალური ტრეკი, მაგრამ ჩანაწერი შეინახა და ყურადღება გადაიტანა ჯგუფის საკონცერტო ალბომის Beach Boys' Party! მონტაჟზე. Pet Sounds კი დასრულებული იქნა 1965 წლის საშობაო დღეებისათვის. Pet Sounds-ისათვის ძირითად კატალიზატორად იქცა The Beatles-ის ალბომის Rubber Soul ამერიკული გამოცემა, რომელიც გაყიდვაში იმავე წლის დეკემბერში გამოვიდა. ↑ Allmusic review ↑ Blender review. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-13. ციტირების თარიღი: 2010-12-03. ↑ Goldmine review ↑ Pitchfork Media review ↑ Paul Roland review. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-22. ციტირების თარიღი: 2012-07-06. ↑ Rolling Stone review ↑ Slant Magazine review ↑ Sputnikmusic review ↑ Ultimate Guitar review ↑ Virgin Group review. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-22. ციტირების თარიღი: 2012-07-06. ↑ New Musical Express Writers Top 100 Albums. NME (ოქტომბერი 2, 1993). დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 8, 2012. ციტირების თარიღი: მარტი 3, 2009. ↑ The 100 Greatest Albums Ever Made. Mojo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 29, 2012. ციტირების თარიღი: მარტი 3, 2009. ↑ The Times All Time Top 100 Albums. The Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 4, 2009. ციტირების თარიღი: მარტი 3, 2009. ↑ The 500 Greatest Albums of All Time. Rolling Stone (ნოემბერი 18, 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-23. ციტირების თარიღი: ნოემბერი 3, 2009. ↑ Katz, Larry. (იანვარი 25, 1998) A 'Pet Sounds' Apotheosis. Entertainment News Service. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 1, 2009. ციტირების თარიღი: მარტი 3, 2009. ↑ The Pet Sounds Sessions: The Making Of Pet Sounds booklet page 25-26 ↑ British album certifications – The Beach Boys – Pet Sounds. ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია. შეიყვანეთ Pet Sounds ველში Search. აირჩიეთ Title ველში Search by. შეიყვანეთ album ველში By Format. დააწკაპუნეთ ღილაკზე Go ↑ American album certifications – The Beach Boys – Pet Sounds. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH
4 მარტი

4 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 63-ე დღე (ნაკიან წლებში – 64-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 302 დღე. 1386 : ვლადისლავ II იაგელო პოლონეთის მეფე გახდა. 1493 : ქრისტეფორე კოლუმბი დაბრუნდა ლისაბონში, პორტუგალია. 1665 : ინგლისის მეფე ჩარლზ II-მ ნიდერლანდებს ომი გამოუცხადა. 1789 : ნიუ-იორკში შედგა აშშ-ის პირველი კონგრესი. მიიღეს ახალი კონსტიტუცია. 1791 : ვერმონტი გახდა აშშ-ის მე-14 შტატი. 1877 : ამერიკელმა გამომგონებელმა ემილ ბერლინერმა შექმნა მიკროფონი. 1877 : პ. ჩაიკოვსკის „გედების ტბის“ პირველი წარმოდგენა ბოლშოიში. 1866 : გამოვიდა გაზეთ „დროების“ პირველი ნომერი. 1945 : ფინეთმა გერმანიას ომი გამოუცხადა. 2012 : ვლადიმერ პუტინი მესამე ვადით აირჩიეს რუსეთის პრეზიდენტად. 2013 : უჰურუ კენიატა კენიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2020 : დენის შმიგალი უკრაინის პრემიერ-მინისტრი გახდა. 2022 : „როსკომნადზორმა“ აკრძალა რადიოსადგური „ეხო მასკვი“, შეუზღუდა წვდომა ტელეკომპანია „დოჟდისა“ და „ნასტოიაშჩეე ვრემიას“, გამოცემებს „Meduza“, „The New York Times“, „The Village“, „ТВ2“, „რადიო თავისუფლება“, „Deutsche Welle“ და BBC-ის რუსული სამსახური. ასევე დაბლოკა Facebook და Twitter, დაემუქრა ვიკიპედიას ბლოკირებით. 1678 : ანტონიო ვივალდი — იტალიელი კომპოზიტორი და მევიოლინე 1842 : ვასილ პეტრიაშვილი — ქართველი ქიმიკოსი. 1851 : ალექსანდროს პაპადიამანტისი — ბერძენი მწერალი. 1875 : მიხაი კაროიი — უნგრეთის პირველი პრეზიდენტი (1918–1919) 1878 : არისიმა ტაკეო— იაპონელი მწერალი 1904 : ლუის კარერო ბლანკო — ესპანელი ადმირალი 1906 : ჰანს აიზენკი — გერმანული წარმოშობის ინგლისელი ფსიქოლოგი 1910 : ტანკრედუ ნევესი — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი. 1916  : ჰანს აიზენკი — გერმანული წარმოშობის ინგლისელი ფსიქოლოგი (გ. 1997) 1926 : დიმიტრი რომანოვი — რუსეთის პრინცის, ნიკოლოზ რომანოვის უმცროსი ძმა. 1932 : მირიამ მაკება — სამხრეთ აფრიკელი მომღერალი და საზოგადო მოღვაწე. 1938 : ალფა კონდე — გვინეის სახელმწიფო მოღვაწე. 1949 : სერგეი ბაგაფში — აფხაზეთის სეპარატისტული რეჟიმის ლიდერი (2005–2011) 1951 : კენი დალგლიში — შოტლანდიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 1951 : ტერეზა ჰაკ კიუნგ ჩა — ამერიკელი მწერალი, პროდიუსერი, რეჟისორი 1951 : კრის რი — ბრიტანელი როკ და ბლუზური გიტარისტი 1954 : ფრანსუა ფიიონი — ფრანგი პოლიტიკოსი 1965 : ხალედ ჰოსეინი — ავღანური წარმოშობის ამერიკელი მწერალი. 1969 : პიერლუიჯი კაზირაგი — იტალიელი ფეხბურთელიდა მწვრთნელი. 1974 : არიელ ორტეგა — არგენტინელი ფეხბურთელი. 1986 : გიორგი ბეგაძე — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი. 1998 : გიორგი არაბიძე — ახალგაზრდა ქართველი ფეხბურთელი. 1998 : ომარ ბულუხაძე — ქართველი ფეხბურთელი 1832 : შამპოლიონი, ჟან-ფრანსუა — ფრანგი ეგვიპტოლოგი და ენათმეცნიერი 1852 : გოგოლი, ნიკოლოზ — რუსი მწერალი 1901 : რაფიელ ერისთავი — ქართველი პოეტი და დრამატურგი 1916 : ფრანც მარკი — გერმანელი მხატვარი 1948 : ანტონენ არტო — ფრანგი მწერალი 1974 : გოტლიბი, ადოლფ — ამერიკელი მხატვარი და მოქანდაკე 1977 : ვარაზი, ავთანდილ — ქართველი ფერმწერი 1978 : ანანიაშვილი, გიორგი — ქართველი ენერგეტიკოსი 2003 : იოსელიანი, ჯაბა — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე 2010 : არძინბა, ვლადისლავ — აფხაზეთის პირველი დე-ფაქტო პრეზიდენტი 2020 : ხავიერ პერეს დე კუელიარი — გაერო-ს ყოფილი გენერალური მდივანი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ლეონ კატანელი აღათონი სადუკ სპარსელი და მის თანა 128 მოწამე სხვა თვეები
პოლონეთის ეკონომიკა

პოლონეთის ეკონომიკა არის მაღალშემოსავლიანი, ევროპის მასშტაბით სიდიდით მეექვსეა და საშუალო წლური 6%-ით ცენტრალურ ევროპაში ყველაზე სწრაფად მზარდი (2008 წლის ფინანსურ კრიზისამდე). იგი ევროპის კავშირის ერთადერთი სახელმწიფოა, რომელმაც შეძლო 2009 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის შემცირების თავიდან აცილება.. მიუხედავად ამისა მუშა ხელის ეკონომიკური აქტივობა შეადგენს 59%-ს, რაც ევრო კავშირში ერთრთი ყველაზე მცირე მაჩვენებელია. www.paiz.gov.pl დაარქივებული 2019-09-05 საიტზე Wayback Machine. მიმზიდველი ევროპა 2007 დაარქივებული 2007-09-26 საიტზე Wayback Machine. პოლონეთის ეკონომიკა 2007 წელს სტატიები პოლონეთის ეკონომიკის შესახებ დაარქივებული 2018-06-23 საიტზე Wayback Machine. პოლონეთის ბიზნეს პორტალი ↑ http://data.worldbank.org/about/country-classifications/country-and-lending-groups ↑ ნახვრეტი პოლონურ ძალაში - Forbes.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-10-18. ციტირების თარიღი: 2010-12-03. ↑ Euro მშპ. ევრო ზონაში - ევროსტატი
აჭარელი მოწამეები

აჭარელი მოწამეები — მრავალნი წმინდანი მამანი და დედანი, აჭარაში თურქთაგან წამებულნი (XVII-XVIII). საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანნი, ხსენების დღე სულთმოფენობას. აჭარა ოდითგანვე იყო ქრისტიანობის შეურყეველი ბურჯი და ერთგული მეციხოვნე. სწორედ დიდაჭარით შემოვიდა საქართველოში წმიდა ანდრია პირველწოდებული და აქ იქადაგა პირველად სახარება. ქრისტესთვის მოწამეობრივად აღსრულებული წმიდა მატათა მოციქულიც აჭარის მიწამ მიიბარა. იგი გონიოშია დაკრძალული. საქართველოს ეს განაპირა კუთხე სისხლით და ოფლით წერდა გმირულ ფურცლებს ერის ისტორიაში. XVI საუკუნიდან აჭარა თურქთა მუდმივი აგრესიის ობიექტი გახდა. ირან-ოსმალეთს შორის გამართული ომი ოსმალეთის გამარჯვებით დამთავრდა. ზავით დასავლეთ საქართველოს ოსმალეთს ერგო. სამცხე, აჭარა, ჭანეთი თურქებმა საქართველოს მოსწყვიტეს, ოსმალეთის პროვინციად გამოაცხადეს და ოსმალური მმართველობა დაამყარეს. უსჯულო მტერმა კარგად იცოდა, რომ ქართველი ერის გასანადგურებლად აუცილებელი იყო ქრისტიანობის აღმოფხვრა, ამიტომ ყოველ ღონეს მიმართავდა აჭარლების გასამაჰმადიანებლად. როდესაც ცბიერებით და მოტყუებით ვერაფერს გახდა, მან ძალადობას მიმართა. ცნობილ მეცნიერს ზაქარია ჭიჭინაძეს თავის ნაშრომში „ქართველების გამაჰმადიანება ანუ ისლამის გავრცელება დასავლეთ საქართველოს ქართველებში XVII-XVIII საუკუნეებში“, მოჰყავს ღრმად მოხუცი აჭარელის ნაამბობი: „აჭარაში გამაჰმადიანების საქმე ერთობ გაძნელებულა. ზოგიერთი მოხუცებული კაცები და ნამეტურ დედაკაცები ქრისტიანობაზე მტკიცედ იდგნენ და თან ოსმალოს მოლა-ხოჯებსაც ეკამათებოდნენ და ედავებოდნენ... ასეთ მოხუცებულთა რიცხვი აჭარაში დიდი ყოფილა... ბოლოს მთავრობისაგან ასეთი ბრძანება გამოსულა, რომ ყველა ეგენი დაიჭირეთ და გაამაჰმადიანეთ, თუ არ გამაჰმადიანდნენ, მერე დახოცეთო. მალე აჭარის მოხუცებულები შეუკრებიათ და აქა-იქ ციხეებში დაუმწყვდევიათ, ესენი აჭარისწყლის შესართავთან მიურეკიათ, სადაც ძველად თამარ მეფის ხიდი ყოფილა და რომელ ხიდის ნიშნებიც დღესაც დგას. ამ ხიდზე დაუდვითა თავ-საკვეთი. მოხუც ქრისტიანებს თავს სჭრიდნენ, მერე ენის წვერსა და ფაშას უგზავნიდნენ: თავსა და ტანს კი ჭოროხში ჰყრიდნენ. ეს საქმეები მომხდარა ამ ასი წლის წინათ, ე.ი. 1790 წლებში“. სახრჩობელები და თავსაკვეთები იყო აღმართული სოფელ აჭარისწყალში, ქედაში, დანდალოში, ჩაქვში, ხულოში, მაჭახელაში და გონიოში. ახალციხის მუზეუმის ხელნაწერთა ფონდში დაცული დოკუმენტი უფრო შემზარავად აღწერს ქრისტესთვის თავდადებულთა წამებას: „რომელ ხორცეულ ენას შეუძლია წარმოთქვას იმდროინდელ ქრისტიან მამათა და დედათა დასჯა-ტანჯვანი. ვის ცოცხალს ტყავს აძრობდნენ, ვის ოთხ პალოზე გაკრულს ბაწრებით გულს უღებდნენ, ვის ნაკუწ-ნაკუწ სჭრიდნენ ხმლითა და ვის ხანჯლით გულ-მუცელს უპობდნენ, ვის შამფურზედ გაცმულს ცოცხლებრივ ცეცხლზე სწვავდნენ, ვის შიშველს გახურებულ საჯდომზედ აგებდნენ... რკინის საწვავით ხვრეტდნენ, ვის ადუღებულ წყალში ხარშავდნენ, ვის გამდნარ ტყვიას ასხამდნენ პირში, ვის ანთებულ კირში აგდებდნენ...“ საქართველოს სამოციქულო ეკლესიამ წმიდანებად შერაცხა ქრისტიანობის დაცვისათვის აჭარაში მოწყვეტილი დედები და მამები. ქართველი წმინდანები აჭარელი მოწამეები დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება“, თბილისი, 2004 წ.
ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვი

ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვი (რუს. Алекса́ндр Миха́йлович Дондуко́в-Корса́ков; დ. 12 სექტემბერი, 1820, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 15 აპრილი, 1893, პოლონოიე, ახლანდ. ფსკოვის ოლქი, რუსეთი) — თავადი, რუსი კავალერიის გენერალი (1878) და სახელმწიფო მოღვაწე, შამილთან და ოსმალეთთან ომების მონაწილე. კავკასიის მთავარმართებელი 1882–1890 წლებში. დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1840). 1841 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო. 1855 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის, 1861 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის, 1869 წელს — გენერალ-ადიუტანტის, ხოლო 1878 წელს კავალერიის გენერლის წოდება. მონაწილეობდა კავკასიის (1845–51), ყირიმის (1853–56), რუსეთ-ოსმალეთის (1877–78) ომებში. 1869–76 წლებში იყო კიევის, ვოლინის, პოდოლსკის გუბერნიების გენერალ-გუბერნატორი, 1878–79 წლებში — უზენაესი კომისარი ბულგარეთში, 1880–81 წლებში — ხარკოვის, ხოლო 1881 წელს — ოდესის გენერალ-გუბერნატორი. 1882 წლის 1 იანვარს, კავკასიის სამეფისნაცვლოს გაუქმების შემდეგ, დაინიშნა კავკასიის სამოქალაქო ნაწილის მთავარმართებლად და კავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლად. მისი ხელმძღვანელობით შემუშავდა კავკასიის მმართველობის ახალი დებულება, რომელიც 1883 წელს შევიდა ძალაში. დონდუკოვ-კორსაკოვი კავკასიაში ატარებდა რეაქციულ პოლიტიკას, კავკასიაში ფაქტობრივად გასამხედროებული მდგომარეობა შექმნა. კ. იანოვსკის ინიციატივით სკოლებში ჯერ შეიზღუდა, 1885 წლიდან კი საერთოდ აიკრძალა ქართული ენის სწავლება; ქართველი ერის დაშლა-დანაწილების მიზნით მეგრელები, სვანები, აჭარლები არაქართველებად გამოაცხადეს და შეუდგნენ მეგრული და სვანური უმწერლობო ენებისათვის რუსულ ანბანზე დაყრდნობით ანბანისა და სახელმძღვანელოების შედგენას; სდევნიდნენ და ავიწროებდნენ ქართულ ეკლესიას; მკაცრი ცენზურა დაუწესეს ქართულ პრესას; იდევნებოდნენ ქართველი ეროვნ. მოღვაწენი. დონდუკოვ-კორსაკოვის დასმენითა და მითითებით გადაასახლეს სტავროპოლში დიმიტრი ყიფიანი. 1890 წლის 2 ივნისს პირადი თხოვნის საფუძველზე კავკასიიდან გადაიყვანეს და სახელმწიფო საბჭოს წევრად დანიშნეს. Записки о положении Закаспийской области, СПб., 1887; Мои воспоминания, ч. 1–2, СПб., 1902–03. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 482. საქართველოს ისტორია – XIX საუკუნე (რედაქტორები ვახტანგ გურული და ბონდო კუპატაძე), „არტანუჯი“, გვ. 20, თბ., 2004 Дондуков-Корсаков, Александр Михайлович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1893. — Т. XI. — С. 17. Дондуков-Корсаков, Александр Михайлович, князь // [Двина Западная — Елец, Юлий Лукианович]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1912. — С. 181—182. — (Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. К. И. Величко … [и др.] ; 1911—1915, т. 9). ↑ Дондуков-Корсаков Александр Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ფუკოს ქანქარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ფუკოს ქანქარა შესაძლოა აღნიშნავდეს ნებისმიერს ქვემოთ მოცემულთაგან: ფუკოს ქანქარა - ფრანგი ფიზიკოსის ლეონ ფუკოს მიერ გამოგინილი ქანქარა ფუკოს ქანქარა - იტალიელი ნოველისტის უმბერტო ეკოს რომანი
ბალის სრუტე

ბალის სრუტე — სრუტე მალაის არქიპელაგის აკვატორიაში. ერთმანეთისგან გამოყოფს ინდონეზიის ორ კუნძულს - იავას და ბალის. მისი სიგრძეა 204 კმ. მაქსიმალური სიგანე შეადგენს 2,4 კმ-ს, ხოლო სიღრმე 60 მ-ს. [1]დაარქივებული 2012-04-22 საიტზე Wayback Machine.
ფუკოს ქანქარა (რომანი)

ფუკოს ქანქარა (იტალ. Il pendolo di Foucault) — იტალიელი მწერლის და ფილოსოფოსის, უმბერტო ეკოს რომანი, რომელიც პირველად 1988 წელს დაიბეჭდა. რომანი მრავალ მითითებას იძლევა ეზოთერული, კაბალისტიკური, ალქიმიური და შეთქმულების თეორიებთან დაკავშირებული ინფორმაციის შესახებ. ამასთან დაკავშირებით, კრიტიკოსმა ენტონი ბერჯესმა განაცხადა, რომ რომანს ანბანური საძიებელიც კი სჭირდება. წიგნის სათაური აღებულია ფრანგი ფიზიკოსის ლეონ ფუკოს მიერ გამოგონილი ფუკოს ქანქარიდან. ფუკოს ქანქარა დედამიწის როტაციას მაგალითს წარმოადგენს, რასაც ეკოს ნოველაში დიდი სიმბოლური მნიშვნელობა ენიჭება. ზოგიერთის აზრით, წიგნის სათაური ფილოსოფოს მიშელ ფუკოზე მიანიშნებს, თუმცა თავად ეკო „განსაკუთრებით უარყოფს მიშელ ფუკოზე განზრახ მინიშნებას“. პროფესორი ლადარია ეკოსა და ფუკოს ქანქარის შესახებ, azrebi.ge, მასპინძელი - ლაშა ბუღაძე დაარქივებული 2012-01-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ "Umberto Eco & The Open Text" by Peter E. Bondanella p. 133
მალაის არქიპელაგი

მალაის არქიპელაგი — კუნძულთა ჯგუფი, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მატერიკსა და ავსტრალიას შორის. სახელი ეწოდა მალაური რასის ანაქრონისტული თეორიის შესაბამისად. კუნძულთა ამ ჯგუფს ხშირად ინდონეზიის არქიპელაგსაც ეძახიან. არქიპელაგი მდებარეობს ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის და მოიცავს 25 000 კუნძულს. ფართობის მიხედვით, მალაი მსოფლიოში უდიდესი არქიპელაგია. მოიცავს ინდონეზიის, ფილიპინების, სინგაპურის, ბრუნეის, აღმოსავლეთ ტიმორისა და მალაიზიის აღმოსავლეთ ტერიტორიებს. ხშირად, კუნძულ ახალ გვინეას მალაის არქიპელაგის შემადგენელ ნაწილად არ მოიაზრებენ. არქიპელაგის საერთო ფართობი (ხმელეთისა და ზღვის ჩათვლით) 2 მილიონ კმ²-ს აღემატება. 25.000 კუნძულიანი არქიპელაგი, მოიცავს სხვა მრავალ პატარა არქიპელაგს. მათ შორის უდიდესებია: ზონდის კუნძულები, რომელიც თავის მხრივ იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად. მოლუკის კუნძულები ფილიპინები მალაის არქიპელაგის 6 უდიდესი კუნძულია: ახალი გვინეა, სუმატრა, კალიმანტანი, სულავესი, იავა, ლუსონი. [1] [2].
მოლუკის კუნძულები

მოლუკის კუნძულები — არქიპელაგი ინდონეზიის შემადგენლობაში, მალაის არქიპელაგში. გეოგრაფიულად, არქიპელაგი მდებარეობს კუნძულ სულავესისა და ახალ გვინეას შორის. ამ კუნძულების ისტორიული სახელია „სანელებლების კუნძულები“, როგორც მას ჩინელები და ევროპელები უწოდებდნენ. კუნძულთა უმრავლესობა მთაგორიანია, აქტიური ვულკანებითა და ნოტიო კლიმატით. საკმაოდ მრავალფეროვანია მცენარეული საფარი. როგორც ტურისტულ ლიტერატურაში მოიხსენიებენ, არქიპელაგი შედგება 999 კუნძულისაგან. მათი საერთო ფართობია 74 505 კმ³. არქიპელაგის უდიდესი კუნძულებია: ჰალმაჰერა, სერამი, ბურუ, ამბონი, ტერნატე, ტიდორე, არუ, კაი. მოლუკის კუნძულების დეფორესტაცია დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. ესპანელთა ყოფნა მოლუკის კუნძულებზე დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. [1]
ზონდის კუნძულები

ზონდის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი, რომელიც მოქცეულია მალაკის ნახევარკუნძულსა და კუნძულ ახალ გვინეას, ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის. მისი შემადგენელი ნაწილია მალაის არქიპელაგი. ზონდის კუნძულები იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად. ამჟამად კუნძულებს იყოფს ოთხი ქვეყანა: ბრუნეი, აღმოსავლეთ ტიმორი, ინდონეზია და მალაიზია. აქედან უდიდესი ტერიტორია ინდონეზიას ეკუთვნის. კუნძულ კალიმანტანს სამი მათგანი იყოფს: ინდონეზია, მალაიზია და ბრუნეი, ხოლო კუნძული ტიმორი გაყოფილია აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის. დიდი ზონდის კუნძულები კალიმანტანი იავა სუმატრა სულავესი მცირე ზონდის კუნძულები ბალი ლომბოკი სუმბავა ფლორესი სუმბა ტიმორი ალორის არქიპელაგი ბარატ-დაიას კუნძულები ტანიმბარის კუნძულები [1] დაარქივებული 2011-06-08 საიტზე Wayback Machine.
სამშობლოსათვის მარადისობაში

სამშობლოსათვის მარადისობაში — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისა და ეროვნული არქივის ერთობლივი გამოფენა, მიძღვნილი აფხაზეთის ომში გარდაცვლილთა ხსოვნისადმი. ფოტოგამოფენის გახსნას დაესწრო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე, გიორგი ბარამია. საქართველოს ეროვნული არქივის საგამოფენო დარბაზში ფოტოგამოფენა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის არქივისა და საინფორმაციო განყოფილებების ორგანიზებით მოეწყო. გიორგი ბარამიას განცხადებით, გამოფენაზე მეომართა საქმეებისა და ფოტოების გარდა წარმოდგენილიყო ფოტოხელოვან იური მეჩითოვის მიერ გადაღებული სოხუმის ფოტოები, აფხაზეთის ომში გმირულად დაღუპული, ვახტანგ თედიაშვილის ფერწერული ნამუშევრები. გამოფენაზე ასევე წარმოგენილი იყო ომში დაღუპული მეომართა სიები. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 03/12/2010 აფხაზეთის მთავრობა - აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარემ ფოტოგამოფენა - "სამშობლოსათვის მარადისობაში" გახსნა]
მისოპოგონი

მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე – რომის იმპერატორის იულიანე განდგომილის პამფლეტი, მიმართული ანტიოქიელებების წინააღმდეგ. 362 წელს, იულიანეს ანტიოქიაში სტუმრობის შემდეგ მის მიმართ გავრცელდა სხვადასხვა ოხუნჯობა, სადაც იმპერატორს დასცინოდნენ. თავიდან იმპერატორი მათ პასუხს აღარ სცემდა, რამაც ანტიოქიელების გათავხედება გამოიწვია. მათ უკვე აღარ მოსწონდათ იულიანეს უხეში ნაკვთები, სადად ჩაცმულობა, ღამეების გათენება... იულიანეს ამ ყველაფერზე ინფორმაცია ჰქონდა, ამიტომაც ბოლოს ვერ მოითმინა და დაწერა პამფლეტი „მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე.“ გივი გამრეკელი, „მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე“, შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები, VI, თბ., 2004, გვ. 21–25
ციხედიდის ბრძოლა

ციხედიდის ბრძოლა 1561 — ქართლის მეფის სიმონ I-ის ბრძოლა სპარსელთა წინააღმდეგ თბილისის გასათავისუფლებლად ციხედიდის მიდამოებში. გამეფებისთანავე სიმონ I-მა ერთ-ერთ მთავარ ამოცანად დაისახა ყიზილბაშთაგან თბილისის გათავისუფლება. მან დახმარება სთხოვა კახეთის მეფე ლევანს, რომელმაც ჯარი მიაშველა უფლისწულ გიორგის მეთაურობით. გაერთიანებული ლაშქარი ციხედიდთან (ძეგვის მიდამოებში) დაბანაკდა. ბანაკს საგანგებო თხრილები შემოავლეს. ყარაბაღის მმართველი შაჰვერდი ზიად-ოღლუ ფარულად შევიდა თბილისის ციხეში, ყიზილბაშთა გარნიზონის დასახმარებლად. 6 აპრილს, აღდგომის დღეს, ადგილ დევის ნამუხლართან დატოვებული საყარაულო რაზმის უფროსი ფარეშა გერმანოზიშვილი რაზმთან ერთად მუხათგვერდში წირვის მოსასმენად ავიდა. მტერმა ისარგებლა ქართველთა ამ მოდუნებით და მოულოდნელად დაეცა მათ ბანაკს. ხელჩართულ ბრძოლაში, დიდი თავგანწირვის მიუხედავად, ქართველები დამარცხდნენ. ბრძოლაში მოკლეს უფლისწული გიორგი. მიუხედავად ამ მარცხისა, სიმონ I-ს სპარსელთა წინააღმდეგ ბრძოლა არ შეუწყვეტია. საქართველოს ბრძოლების სია ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 237. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ დევის ნამუხლარი, დევის-ნამუხლი — ადგილი მუხათგვერდის ქვემოთ; კლდე, რომელიც კეტავდა თბილისიდან ძეგვისკენ მიმავალ გზას.
Magnum opus (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი Magnum opus შეიძლება აღნიშნავდეს: Magnum opus — ხელოვანის ყველაზე ცნობილი და საუკეთესო ნამუშევარი; Magnum opus — შვედი მომღერლის ინგვი მალმსტინის ალბომი.
დიდი ზონდის კუნძულები

დიდი ზონდის კუნძულები - კუნძულთა ფართო ჯგუფი მალაის არქიპელაგში. მცირე ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნიან ზონდის კუნძულებს. დიდი ზონდის კუნძულთა უმრავლესობა ინდონეზიის შემადგენლობაში შედის. კუნძული კალიმანტანი კი იყოფა ბრუნეის, ინდონეზიასა და მალაიზიას შორის. ჯგუფის უდიდესი კუნძულებია: სუმატრა, კალიმანტანი, იავა, სულავესი. დიდი ზონდის კუნძულები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ციხისუბანი

საკუთარი სახელი ციხისუბანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ციხისუბანი - სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში ციხისუბანი - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში ციხისუბანი - სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში ციხისუბანი - სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში
მცირე ზონდის კუნძულები

მცირე ზონდის კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი მალაის არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიის ჩრდილოეთით. დიდი ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნის ზონდის კუნძულთა ჯგუფს. წარმოადგენს ზონდის ვულკანური სარტყელს ნაწილს. მცირე ზონდის კუნძულები მრავალი კუნძულისგან შედგება და თითქმის მთლიანად მოქცეულია ინდონეზიის შემადგენლობაში. მხოლოდ კუნძულ ტიმორის ნაწილი შედის აღმოსავლეთ ტიმორის შემადგენლობაში, რომელმაც დამოუკიდებლობა 1999 წელს მოიპოვა. არქიპელაგის ძირითადი კუნძულებია: მცირე ზონდის კუნძულების ვიკი-გიდი
ბოლესლავ ბერუტი

ბოლესლავ ბერუტი (პოლ. Bolesław Bierut; დ. 18 აპრილი, 1892 — გ. 12 მარტი, 1956, მოსკოვი) — პოლონელი პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 1947–1952 წწ. დაიბადა ჰენრიხ რუტკოვსკისა და ბარბარა ბერნაკის ოჯახში. შემდეგ მათი გვარების პირველი ასოებიდან მიიღო ფსევდონიმი „ბერუტი“. 1925 წელს გაემგზავრა მოსკოვში და სწავლობდა კომინტერნის სკოლაში. 1938 წელს, პოლონეთის კომუნისტური პარტია დაიშალა იოსებ სტალინი მიერ. ბერუტს მიუსაჯეს 10 წლიანი პატიმრობა პოლონეთში ანტისახელმწიფოებრივ პოლიტიკის გატარების გამო. ამგვარად შეძლო თავიდან აეცილებინა დიდი წმენდა, რომლის დროსაც განადგურდა პოლონეთის კომუნისტური პარტიის ყველა ლიდერი. 1938 წელს შეიწყალეს და მუშაობდა ბუღალტრად ვარშავაში. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიქცა აღმოსავლეთ პოლონეთში, რომელიც სულ მალე დაიკავეს საბჭოთა ძალებმა. 1943 წელს სათავეში ჩაუდგა ახლად ჩამოყალიბებულ პოლონეთის მუშათა პარტიას, გახდა დროებითი ეროვნული მთავრობის მეთაური, რომელიც დააარსეს პროსაბჭოურად განწყობილმა პოლონელებმა მოსკოვში. ომის შემდეგ, ბერუტმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პოლონეთში სტალინური რეჟიმის ფორმირებისა და ოპოზიციის ჩახშობის საქმეში. 1947–1952 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა, ხოლო პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ – პრემიერ-მინისტრისა. პოლონეთის პრეზიდენტი პოლონეთის პრეზიდენტების სია Andrzej Garlicki, Bolesław Bierut, Warszawa 1994, ISBN 83-02-05434-8