laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მწუხარების ტბა

მწუხარების ტბა (ლათ. Lacus Doloris, ინგლ. Lake of Sorrow) — მთვარის ზღვა, რომელიც მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში. ობიექტის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 16°48′N 8°37′E﻿ / ﻿16.80° ჩ. გ. 8.61° ა. გ.﻿ / 16.80; 8.61, სიგრძე — 102.90 კმ. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Lacus Doloris.
ფუფუნების ტბა

ფუფუნების ტბა (ლათ. Lacus Luxuriae, ინგლ. Lake of Luxury) — მთვარის ზღვა, რომელიც მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ობიექტის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 19°25′N 175°30′E﻿ / ﻿19.41° ჩ. გ. 175.50° ა. გ.﻿ / 19.41; 175.50, სიგრძე — 50.61 კმ. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Lacus Luxuriae.
აღმატებულესობის ტბა

აღმატებულესობის ტბა (ლათ. Lacus Excellentiae, ინგლ. Lake of Excellence) — მთვარის ზღვა, რომელიც მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში. ობიექტის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 35°39′S 43°35′W﻿ / ﻿35.65° ს. გ. 43.58° დ. გ.﻿ / -35.65; -43.58, სიგრძე — 197.74 კმ. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Lacus Excellentiae.
მთვარის ზღვების სია

მთვარის ზღვების სია — წარმოადგენს მთვარეზე არსებულ ვიზუალურად დიდ, ბნელ, ბაზალტის დაბლობების ე. წ. ოკეანის, ზღვების, ტბების, ყურეებისა და ჭაობების ჩამონათვალს. მთვარის ნომენკლატურის თანამედროვე სისტემა 1651 წელს შემოიღო ჯოვანი ბატისტა რიჩოლიმ. რიჩოლის მთვარის რუკა შედგენილია ფრანჩესკო მარია გრიმალდის მიერ. L. E. Andersson and Ewen A. Whitaker, NASA Catalogue of Lunar Nomenclature, NASA RP-1097, 1982, no ISBN. Ben Bussey and Paul Spudis, The Clementine Atlas of the Moon, Cambridge University Press, 2004, ISBN 0-521-81528-2. Antonín Rükl, Atlas of the Moon, Kalmbach Books, 1990, ISBN 0-913135-17-8. Ewen A. Whitaker, Mapping and Naming the Moon, Cambridge University Press, 1999, ISBN 0-521-62248-4. NASA lunar Atlas Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon USGS: Moon nomenclature ↑ Moore, Patrick (1983). The Guinness book of astronomy facts and feats. Enfield, Middlesex: Guinness Superlatives Ltd, გვ. 25. ISBN 0-85112-258-2.
აჰმედ იასავი

აჰმედ იასავი, ხოჯა აჰმად იესევი (დ. დაახლ. 1100, საირამი, ახლანდ. ყაზახეთი, — გ. 1166, ქ. იასი, ახლანდ. ქ. თურქესტანი, ყაზახეთი) — შუა აზიელი თურქულენოვანი სუფი პოეტი და მოაზროვნე. აჰმედ იასავის შესახებ სარწმუნო ბიოგრაფიული ცნობები ძალზედ მწირია. შემორჩენილია მრავალი ლეგენდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ ქალაქ იასიში დამკვიდრდა (აქედან ზედწოდებაც), ხოლო სუფიზმს ბუხარაში ცნობილ მუსლიმ მისტიკოსთან იუსუფ ჰამადანისთან ეზიარა. აჰმედ იასავის მიეწერება ჩაღათაურ ენაზე შექმნილი მისტიკურ-ფილოსოფიური ლექსების ციკლი „წიგნი სიბრძნისა“ („დივან-ი ჰიქმათ“), სადაც პოპულარული ფორმითაა გადმოცემული ისლამის ძირითადი წესები და დოგმები. ქადაგებდა ასკეტიზმს, ძალმომრეობისა და სიღარიბის ატანას და მოთმინებას; ზოგჯერ კიცხავდა დესპოტიზმსაც. იასავის მიერ შექმნილმა სუფიურმა ორდენმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა. მის სწავლებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა, რასაც მისი მრავალრიცხოვანი მოწაფეების ფართოდ გავრცელება მოჰყვა. ამგვარად, აჰმედ იასავიმ თავისი მოღვაწეობით დიდი გავლენა მოახდინა შუა აზიის თურქულენოვან სამყაროში ისლამის და სუფიზმის განვითარებაზე. სიცოცხლეშივე წმინდანად მიიჩნეოდა. 1397-1398 წლებში ამირა თემურლენგმა იასიში (ახლანდ. ქ. თურქესტანი, ყაზახეთი) მის საფლავზე დიდებული მავზოლეუმის აგება დაიწყო და ის მალევე მომლოცველობის ადგილი გახდა (ამჟამად იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია). Beben, Daniel (2020). "Aḥmad Yasavī and the Ismāʿīlīs of Badakhshān: Towards a New Social History of Sufi-Shīʿī Relations in Central Asia". Journal of the Economic and Social History of the Orient. 63 (5–6): 643–681. John G. Bennett (1995). The Masters of Wisdom. Bennett Books. ISBN 978-1-881408-01-7. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 62. აჰმედ იასავი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ნინო სურგულაძე

ნინო სურგულაძე (დ. 12 ოქტომბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი საოპერო მომღერალი, მეცო-სოპრანო. დაიბადა თბილისში. დაასრულა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. ბარსელონაში, Francisco Viñas-ის სიმღერის საერთაშორისო კონკურსზე გამარჯვების შემდეგ, მან მიიღო სტიპენდია ლა-სკალის თეატრის აკადემიაში. სადაც სწავლობდა ლეილა გენჯერთან და ლუჩანა სერასთან. საოპერო დებიუტი შედგა 2002 წელს და მას შემდეგ გამოჩნდა მსოფლიოს მრავალ საოპერო თეატრში. მან ითამაშა იტალიურ სატელევიზიო ფილმში Rigoletto a Mantova (2010) და ქართულ ფილმებში ვალსი პეჩორაზე და მეტიჩარა. ნინო სურგულაძე არის საქველმოქმედო ფონდის Desire Tree-ის დამფუძნებელი, რომლის მიზანია სამედიცინო დახმარების საჭიროების მქონე ბავშვების დახმარება. ოფიციალური საიტი Nino Surguladze at MCdomani (management agency) Nino Surguladze at Operabase (performance schedule) ნინო სურგულაძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ 1.0 1.1 New Style Magazine (2010-07-22), Астральные миры Нино Сургуладзе. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-01. ციტირების თარიღი: 2015-08-04 ↑ Gran Teatre del Liceu, Francisco Viñas Contest: Contest's prizewinners (from 2001 to 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-04. ციტირების თარიღი: 2015-08-04 ↑ YouTube.com, Intervista a Nino Surguladze, Rigoletto al Teatro Carlo Felice di Genova, 13 Novembre 2013 ↑ Corriere della Sera (2010-01-15), L'altra Carmen della Georgia: "Canto la libertà delle donne" ↑ BBC Cardiff Singer of the World, 2003. Georgia: Nino Surguladze ↑ Corriere della Sera (2002-09-11), Verdi, "Oberto conte di San Bonifacio" torna mezzo secolo dopo con i giovani della Scala ↑ IMDb Valsi Pechoraze (1992) ↑ IMDb, Metichara (1988). ↑ Social Partnership, Nino Surguladze will assist 5 children with severe diseases ↑ Inform (2014-12-29), Questa sera a Tbilisi un concerto della Fondazione "Desire Tree"
შეხვედრის ადგილის შეცვლა შეუძლებელია

„შეხვედრის ადგილის შეცვლა შეუძლებელია“ (რუს. „Место встречи изменить нельзя“) — საბჭოთა ხუთსერიიანი, მძაფრსიუჟეტიანი, დეტექტიური სატელევიზიო მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია სტანისლავ გოვორუხინი. ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა 1978-1979 წლებში. ფილმის სცენარი არკადი და გიორგი ვაინერებს ეკუთვნის და დაფუძნებულია მათივე რომანის „მოწყალების ერა“ სიუჟეტზე. სურათში მოქმედება ხდება ომის შემდგომ მოსკოვში, სადაც ბანდა „შავი კატა“ მოქმედებს. მის დაჭერაში მონაწილეობენ მოსკოვის სამძებრო განყოფილების (МУР) ბანდიტიზმთან ბრძოლის დეპარტამენტის თანამშრომლები, კაპიტან ჟეგლოვის ხელმძღვანელობით. ფილმის სიუჟეტი ეხმიანება ივან მიტინის კრასნოგორსკის ბანდის რეალურ ისტორიას, რომელიც 1950-იანი წლების დასაწყისში მოსკოვსა და მოსკოვის რეგიონში ძარცვებსა და მკვლელობებს ეწეოდა. პავილიონის სცენები ძირითადად ოდესის კინოსტუდიაში გადაიღეს. მთავარი როლები შეასრულეს ვლადიმერ ვისოცკიმ და ვლადიმირ კონკინმა. ფილმში ასევე მონაწილეობენ არმენ ჯიგარხანიანი, სერგეი იურსკი და სხვა ცნობილი საბჭოთა მსახიობები. სურათს არ აქვს კინემატოგრაფიული ჯილდოები. ფილმის შემქმნელებმა შინაგან საქმეთა სამინისტროს დიპლომები მიიღეს, ხოლო ვისოცკიმ სამჯერ მიიღო ჯილდო კაპიტანი ჟეგლოვის როლის შესრულებისთვის: 1981 წელს ერევანში IX საკავშირო კინოფესტივალზე - სპეციალური დიპლომი და ჟიურის პრიზი, 1987 წელს - სსრკ სახელმწიფო პრემია, ხოლო 1998 წელს - რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრემია. 1999 წელს ვლადიმერ კონკინს მიენიჭა რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრიზი შარაპოვის იმიჯის შექმნისათვის. პერსონაჟების ცნობილმა ფრაზებმა შეავსო პოპულარული გამონათქვამებისა და აფორიზმების ლექსიკონები. „შეხვედრის ადგილის შეცვლა შეუძლებელია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ალექსანდრე ბაგრატიონ-მუხრანელი

თავადი ალექსანდრე ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1853 – გ. 1918) — ქართველი დიდგვაროვანი,მუხრანბატონების სახლის უფროსი (რიგითობით), ბაგრატიონთა ყოფილი სამეფო დინასტიის მუხრანული შტოს წარმომადგენელი და ერეკლე II-ის შთამომავალი (ქალის ხაზით). იმპერიული რუსეთის სამსახურში მყოფი გენერალი და იმპერატორ ნიკოლოზ II- ის უახლოესი წრის წევრი. ალექსანდრე მოკლეს ბოლშევიკებმა რევოლუციის შემდგომი არეულობისას. ალექსანდრე დაიბადა თავად ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელისა და თავადის ქალ ქეთევან არგუტინსკი-დოლგორუკოვის ოჯახში, სოფელ მჭადიჯვარში, საქართველოში. განათლება მიიღო ნიკოლაევსკის საკავალერიო სკოლაში, 1874 წელს შევიდა რუსეთის სამხედრო სამსახურში და მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878) . 1893 წელს პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა და 1902 წლამდე მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქში, სანამ ნიჟნი ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკის მეთაურად დაინიშნებოდა. 1903 წელს თავადი ალექსანდრე თავისი ბიძაშვილის, კონსტანტინეს გარდაცვალების შემდეგ მუხრანის სათავადოს უფროსი გახდა (რიგითობით). მომავალ წელს იგი გენერალ-მაიორად დანიშნეს და ლეიბ-გვარდიის საკავალერიო პოლკი ჩააბარეს. 1905 წელს გახდა მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის სვიტის წევრი. იყო რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სათათბიროს წევრი.1917 წელს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება მიენიჭა. ბოლშევიკების მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდების შემდეგ, მან სცადა საქართველოში დაბრუნება, მაგრამ ტყვედ ჩაუვარდა წითელ გვარდიას ჩრდილოეთ კავკასიაში და დაიღუპა იმპერიის არმიის ოფიცრების მასობრივი მკვლელობის დროს პიატიგორსკში 1918 წლის ოქტომბერში. ალექსანდრე ბაგრატიონ–მუხრანელს ცოლად ჰყავდა მარია გოლოვაჩოვა, ვიცე-ადმირალ დიმიტრი გოლოვაჩოვისა და ჰოლანდიელი ლეონიდა ჰესენის ქალიშვილი. მათ შეეძინათ ქალ–ვაჟი: ნინო (1882—1972) და გიორგი  (1884—1957). მისი შვილიშვილი - ირაკლი იყო ბაგრატიონთა სამეფო სახლის მეთაური ევროპაში. მეორე შვილიშვილი ლეონიდა კი რუსეთის დიდი მთავრის ვლადიმერ კირილოვიჩის ცოლი და მარია ვლადმიროვნას დედა.  ალექსანდრე ბაგრატიონ-მუხრანელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ნათია უტიაშვილი; მანანა ხომერიკი. რატომ მოკლეს რუსეთში მხეცურად ალექსანდრე ბაგრატიონ-მუხრანბატონი.
ვაგიფ სამადოღლუ

ვაგიფ სამადოღლუ (აზერ. Vaqif Səmədoğlu; ნამდვილი სახელი ვეკილოვი; 5 ივნისი, 1939, ბაქო - 28 იანვარი, 2015, იქვე) — აზერბაიჯანელი პოეტი, სცენარისტი და დრამატურგი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1989), აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (1999), ხუმაის პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოვებულია ღირსების ორდენით აზერბაიჯანის კულტურულ და სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობისთვის, ასევე „შოჰრეთის“ ორდენით. 2014 წელს დაჯილდოვდა დამოუკიდებლობის ორდენით. ვაგიფ სამედოღლუ 1939 წლის 5 ივნისს ბაქოში დაიბადა, აზერბაიჯანის სახალხო პოეტის, სამედ ვურგუნის ოჯახში. დაამთავრა ბულბულის მუსიკალური სკოლა, შემდეგ აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1960-იანი წლების დასაწყისში გამოიცა მისი პირველი ლიტერატურული კრებული. 1990-იან წლებში გამოიცა პოეზიის წარმატებული კრებულები. პოეტი, პიესების, პროზის ავტორი 2000-2005 წლებში აირჩიეს მილი მეჯლისის (აზერბაიჯანის პარლამენტის) დეპუტატად, იყო შეწყალების კომისიისა და აზერბაიჯანის საპარლამენტო დელეგაცია ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში წევრი. ↑ Rəhimli, İlham (2017). Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası. Baku: "Azərnəşr", გვ. 357–358.
სოჰრაბ თაჰირი

სოჰრაბ თაჰირი (აზერ. Söhrab Əbülfəz oğlu Tahiri; დ. 27 მაისი , 1926 , ასტარა , ირანი — გ. 4 მაისი , 2016 , ბაქო , აზერბაიჯანი ) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი პოეტი, აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (1998). ის ოჯახთან ერთად ირანიდან აზერბაიჯანის ქალაქ კერმანშაჰში გადავიდა საცხოვრებლად, იქ სწავლობდა საშუალო სკოლაში და მუშაობდა ირანულ-ინგლისურ ნავთობკომპანიაში. 1946-1950 წლებში იყო ბაქოს სამხედრო სასწავლებლის იუნკერი. 1957 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1961 წელს მოსკოვის გორკის სახელობის უმაღლესი ლიტერატურული კურსები. 1961 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის ჟურნალის აღმასრულებელ მდივნად, აზერბაიჯანული გაზეთის და აზერბაიჯანული ჟურნალის ხელოვნების განყოფილებების ხელმძღვანელად, ლიტერატურულ და ისტორიულ ჟურნალის Seher-ის მთავარი რედაქტორის მოადგილედ, 1984 წლიდან - აზერბაიჯანის ჟურნალის რედაქტორად. იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ეროვნულ ურთიერთობათა ინსტიტუტის თანამშრომელი (1993-2003), ხოლო 2003 წლიდან - აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის თანამშრომელი. 1958 წლიდან აზერბაიჯანის სსრ მწერალთა კავშირის წევრი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის ბაქოს ფილიალის პირველი მდივანი (1962-1966 წწ.). ↑ ""Xalq şairi" fəxri adının verilməsi haqqında" fəxri adının verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 may 1998-ci il tarixli, 709 nömrəli Fərmanı თარგი:Vebarxiv (აზერბაიჯანული)
ფიკრეტ გოჯა

ფიკრეტ გოჯა (აზერ. Fikrət Qoca; დ. 25 აგვისტო, 1935, სოფელი კოთანარხი, აღდაშის რაიონი, აზერბაიჯანის სსრ — 5 მაისი, 2021, ბაქო, აზერბაიჯანი) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მწერალი, პოეტი. აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (1998), აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1979), აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი და თავმჯდომარის მოადგილე (1998 წლიდან). აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ლიტერატურის დარგში (2016). ფიქრეთ გოჯა ექიმის ოჯახში დაიბადა. საშუალო სკოლა დაამთავრა აღდაშში, 1957 წელს სწავლობდა ბაქოს რკინიგზის კოლეჯი. მუშაობდა ქალაქ ბაქოში სამშენებლო განყოფილებაში, მათ შორის მეტროს მშენებლობაზე. 1964 წელს დაამთავრა ლიტერატურული ინსტიტუტი მოსკოვში. 1964-1965 წლებში 1967-1970 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტში რედაქტორად. 1970 წლიდან 1975 წლამდე - აზერბაიჯანის სსრ მწერალთა კავშირის აღმასრულებელი მდივანი. 1978-1987 წლებში - ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ განყოფილების გამგე, 1987-2004 წწ. - ხელოვნების კრებულის „გობუსტანის“ მთავარი რედაქტორი. 1998 წლიდან არის აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის მდივანი, 2004 წლიდან კი პირველი მდივანი. მისი დებიუტი 1965 წელს შედგა ლექსით „დისშვილი“ ჟურნალ „კირპიში“ („ზღარბი“). სწავლის პერიოდში გამოიცა პირველი ლექსების კრებული "თოლია". ავტორია დიდი რაოდენობით ლექსებისა, რომლებიც ასახავს უნივერსალურ ადამიანურ ღირებულებებს და ცხოვრების ფილოსოფიას. ↑ В МОСКВЕ ОТМЕЧЕН ЮБИЛЕЙ НАРОДНОГО ПОЭТА АЗЕРБАЙДЖАНА ФИКРЕТА ГОДЖИ. ციტირების თარიღი: 2020-08-24.
გაბილ იმამვერდიევი

გაბილ ალაჰვერდი ოღლუ იმამვერდიევი (დ. 12 აგვისტო, 1926, ბაქო — გ. 4 მაისი, 2007, ბაქო) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო პოეტი (1992), აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი 1949 წლიდან, აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1976). გაბილ იმამვერდიევი დაიბადა 1926 წლის 12 აგვისტოს ბაქოში. საშუალო განათლება მიიღო აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის მოსამზადებელ კურსზე და ჩაირიცხა ინსტიტუტის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე (1944–1948). მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის ორწლიანი უმაღლესი ლიტერატურის კურსებს ესწრებოდა. მუშაობდა გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებაში“ პოეზიის განყოფილების გამგედ, ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქციაში პოეზიის ლიტერატურის მუშაკად და მთავარი რედაქტორის მოადგილედ (1975–1979). აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის უხუცესთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო. გარდაიცვალა 2007 წლის 4 აპრილს ბაქოში. იგი დაკრძალეს ღირსების პირველ ხეივანში. 2016 წელს, "Palmaly" კომპანიების ჯგუფმა დაასახელა 7100 ტონიანი ნავთობის ტანკერი - "POET GABIL". 2017 წელს ეს სახელი გემს ამ ტანკერის მფლობელ აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის გადაწყვეტილებით ჩამოართვეს. ↑ Şair Qabillə gecikmiş FOTOSÖHBƏT. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-16. ციტირების თარიღი: 2024-03-04.
მუსა იაგუბი

მუსა იაგუბი (აზერ. Musa Yagub, 10 მაისი, 1937, ბუინუზი, ისმაილის რაიონი — 7 მაისი, 2021, ბუინუზი, ისმაილის რაიონი) — აზერბაიჯანელი პოეტი, რედაქტორი, აზერბაიჯანის ეროვნული პოეტი (2019), აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. მუსა იაგუბი დაიბადა 1937 წლის 10 მაისს ისმაილის რაიონის სოფელ ბუინუზში. დაწყებითი განათლება მიიღო ისმაილში, შემდეგ კი გოიჩაის პედაგოგიურ სკოლაში. მან ასევე მიიღო ფილოლოგიური განათლება აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მუშაობდა ისმაილის რეგიონში გაზეთ „ზახმიატკეშის“ რედაქტორად. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის მხატვრული ლიტერატურის პროპაგანდის ბიუროს დირექტორის მოადგილე, ასევე აზერბაიჯანის ჟურნალის პოეზიის განყოფილების გამგე. 1957 წელს დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. მისი პირველი ლექსი "პირველი გული, პირველი სამყარო" დაიბეჭდა აზერბაიჯანულ გაზეთში. ავტორია 18 წიგნისა, რომლებიც გამოიცა აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე. 1995-2000 წლებში იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი. მიენიჭა ახუნდოვის პრემია. 2019 წლის 25 მაისს მიენიჭა საპატიო წოდება „სახალხო პოეტი“. მრავალი წლის განმავლობაში პარკინსონის დაავადებით იტანჯებოდა. გარდაიცვალა 84 წლის ასაკში, 2021 წლის 7 მაისს. დაკრძალეს ისმაილის რაიონის მშობლიურ სოფელ ბუინუზში. ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики от 25 мая 2019 года о присвоении почётных званий деятелям культуры Азербайджанской Республики» ↑ Ушел из жизни народный поэт Азербайджана Муса Ягуб. ციტირების თარიღი: 2021-05-07
ბესარიონ გაბური

ბესარიონ მარტიას ძე გაბური (გაბუური, გიორგი აბაისძე) (დ. 1889 — გ. 1953, სოფ. სამგორი, ახლანდ. გარდაბნის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მელექსე, მთქმელი, ხევსურული ზეპირსიტყვიერების შემკრები. ცხოვრობდა ხევსურეთში, არხოტის თემის სოფ. ჭიმღაში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში, სადაც დაიჭრა. ერთხანს იყო პეტერბურგსა და იურიევში. მან თავი მოუყარა ხევსურულ ფოლკლორულ მასალას, რომელიც, გაბური ლექსებთან ერთად, 1925 წელს „ქართული საენათმეცნიერო საზოგადოების წელიწდეულში“ (I–II) გამოაქვეყნა აკაკი შანიძემ. 1926–1928 წლებში გაბურის მიერ ჩაწერილი და შეთხზული ლექსები დაიბეჭდა ა. შანიძის წიგნში „ქართული ხალხური პოეზია, I. ხევსურული“ (1931). გაბურის თიკუნები (ფსევდონიმები) იყო „ბესარიონი“, „ბალახურისძე“, „არხოტიონი“ და სხვ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 525. მანანა გაბური, ბესარიონ გაბურის ცხოვრება, შემკრებლობითი მუშაობა და შემოქმედება, თბ., 2009.
ვასილი გაგარა

ვასილი იაკობის ძე გაგარა — XVII საუკუნის რუსი ვაჭარი და მოგზაური. ცხოვრობდა ყაზანში, ძირითადად ვაჭრობდა სპარსეთთან. 1634-1637 წლებში „ცოდვების მოსანანიებლად“ ეგვიპტესა და პალესტინაში იმოგზაურა, გზად კავკასია გაიარა; იყო თბილისშიც. უკან პოლონეთის გზით დაბრუნდა, ერთხანს დაპატიმრებული იყო ვინიციაში და გათავისუფლდა რუსეთის მთავრობის ჩარევის შემდეგ. შემდეგ მოსკოვში ცხოვრობდა. შემორჩენილია გაგარას „მოგზაურობის“ აღწერილობა, რომელშიც, სხვათა შორის, არის თბილისის მოკლე, მაგრამ მკაფიო აღწერა. Путешествие Василия Гогары в 1634 году // Сказания русского народа / Собр. И. Сахаровым. — Изд. 3-е. — СПб.: Тип. Сахарова, 1849. — Т. 2. Житие и хождение в Иерусалим и Египет казанца Василия Яковлевича Гагары. — СПб, 1891. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. Адрианова-Перетц В. П. Хождение в Иерусалим и Египет Василия Гагары. — Л., 1924. Полиевктов М. А., Европейские путешественники XIII–XVIII вв. По Кавказу, Тфл., 1935.
ალექსანდრე გაგარინი

ალექსანდრე ივანეს ძე გაგარინი (რუს. Александр Иванович Гагарин) (დ. 1801, მოსკოვი, — გ. 27 ოქტომბერი, 1857, ქუთაისი) — თავადი, რუსი სამხედრო და სახელმწიფო მოხელე, გენერალ-ლეიტენანტი (1854). დაამთავრა პაჟთა კორპუსი (1821). მონაწილეობდა 1825 წლის დეკაბრისტთა გამოსვლაში, თუმცა არ დასჯილა. მოგვიანებით მსახურობდა ნოვოროსიის გენერალ-გუბერნატორ გრაფ მიხეილ ვორონცოვის ადიუტანტად. 1845 წელს თბილისში ჩამოჰყვა კავკასიის მეფისნაცვლად დანიშნულ ვორონცოვს. მონაწილეობდა კავკასიის მთიელთა წინააღმდეგ ბრძოლებში, მათ შორის, დარღოს ლაშქრობაში (1845). 1840-იანი წლების ბოლოს დერბენდის ქალაქის უფროსად მსახურობდა. ამ წლებში დაქორწინდა თავად დავით ორბელიანის და მანანა ერისთავის ასულ ანასტასიაზე (ტასოზე) (დ. 1825 — გ. 1907), რომლის საშუალებითაც დაუახლოვდა ქართველ არისტოკრატიას. 1847 წელს დაინიშნა ქუთაისის სამხედრო გუბერნატორად. 1853–1856 წლების ყირიმის ომის დროს მეთაურობდა გურიის რაზმს და მე-13 ქვეით დივიზიას. 1855 წელს ყარსის ბრძოლაში მძიმედ დაიჭრა. ამავე წელს ექიმების რჩევით მეუღლითურთ სამკურნალოდ პარიზში წავიდა. 1856 წელს დაბრუნდა რუსეთში. გადაწყვეტილი ჰქონდა სამუდამოდ დასახლებულიყო საკუთარ მამულში — ქუჩუქ-ლამბათში (ყირიმი), მაგრამ ალექსანდრე ბარიატინსკის წარდგინებით 1857 წლის თებერვალში გაგარინი ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორად დანიშნეს. ამ დროს მეტად მწვავედ იდგა სვანეთის დადიშქელიანებთან ურთიერთობის საკითხი. 1857 წლის 27 ოქტომბერს გაგარინი ქუთაისში შეხვდა სვანეთის მთავარს კონსტანტინე დადიშქელიანს და მას რუსეთის მთავრობის მიერ მისთვის მთავრის უფლების ჩამორთმევის გადაწყვეტილება გააცნო. ურთიერთშელაპარაკებისას დადიშქელიანმა გაგარინი ხანჯლით მოკლა. დადიშქელიანი შეიპყრეს და სიკვდილით დასაჯეს. დაქვრივებულმა ანასტასიამ საქართველო დატოვა და ყირიმში, ქმრის მამულში გადასახლდა. გაგარინი დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის მე-3 (1848) და მე-2 ხარისხის (1854), წმ. სტანისლავის 1-ლი (1849), წმ. გიორგის მე-4 (1850), წმ. ანას 1-ლი (1852) ხარისხის ორდენებით, სპარსეთის ლომისა და მზის მე-2 ხარისხის ორდენით (ვარსკვლავით, 1846) და სხვ. ბოროზდინი კ., სამეგრელო და სვანეთი 1854–1861, ტფ., 1934. მეუნარგია ი., სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი პერიოდი და დავით დადიანი, თბ., 1939. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. Гагарин, Александр Иванович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.
ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

ასპინძის მუნიციპალიტეტი შედის სამცხე-ჯავახეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი. მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად. ასპინძის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 დაბა, 12 ტერიტორიული ორგანო და 24 სოფელი. ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან დაბა ასპინძის, სოფელი აწყვიტის, სოფელი დამალა, ვარგავის, იდუმალას, ნაქალაქევის, სოფელი ოთის, ორგორის, სოფელი რუსთავის, ტოლოშის, ძველის და ხიზაბავრის ადმინისტრაციულ ერთეულებში. ასპინძის მუნიციპალიტეტის ფართობია 825.0 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 10 372 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა – 12.6 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია დაბა ასპინძა. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის დამალა (1 234 ადამიანი), ასპინძიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ვარძია (30 კმ.). ასპინძა აწყვიტა გულსუნდა დამალა ვარგავი ვარძია თმოგვი თოკი იდუმალა ივერია მირაშხანი ნაქალაქევი ნიჯგორი ოთა ორგორა ოშორა რუსთავი სარო საყუდაბელი ტოლოში ფია ძველი ჭობარეთი ხერთვისი ხიზაბავრა ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 2.2. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2024-02-26. ციტირების თარიღი: 2024-03-05. ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 4.4. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2024-02-26. ციტირების თარიღი: 2024-03-05. ↑ 3.0 3.1 3.2 2014 წლის აღწერის ძირითადი შედეგები
ართრიტი

ართრიტი — დაავადებების კრებითი სახელი, რომელებიც გავლენას ახდენს სახსრებზე. ძირითადი სიმპტომები გამოიხატება სახსრების ტკივილსა და სიმაგრეში. დამატებით შესაძლოა სახეზე იყოს სიწითლე, გასივება, მოტორიკის შემცირება. ართრიტი შეიძლება იყოს მწვავე ან ქრონიკული. ჩნდება მწვავე ინფექციური ან ინფექციურ-ალერგიული დაავადებების გადატანის შემდეგ. დაზიანებული სახსრები სივდება, დეფორმირდება, ძალიან მტკივნეულია მოძრაობის დროს. 7-10 დღიანი მწვავე პროცესის შემდეგ ავადმყოფობა გადადის ქრონიკულში. ამ დროს ავადმყოფს უჭირს მოძრაობა. სტკივა სახსრები, რომლებიც ოდნავ შესიებულია. მკურნალობა მოიცავს, სახსრების დასვენებას, ცივი და ცხელი კომპრესების მონაცვლეობას. წონაში კლება და ვარჯიში, ასევე შესაძლოა იყოს სასარგებლო. მედიკამენტოზური მკურნალობა დამოკიდებულია, ართრიტის სახეობასა და სიტუაციის სიმწვავეზე. შესაძლოა მკურნალობა ტკივილგამაყუჩებლებით, მაგალითად იბუპრფენი ან პარაცეტამოლი. ზოგ შემთხვევაში სახსრის ოპერაცია შესაძლოა საჭირო იყოს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 563-564.
კლემენტე გალანო

კლემენტე გალანო (იტალ. Clemente Galano) (დ. 1611, სორენტო, იტალია, — გ. 14 მაისი, 1666, ქ. ლვივი, ახლანდ. უკრაინა) — იტალიელი მისიონერი, თეატინელთა ორდენის ბერი. 1636 წელს მისიონერად მოავლინეს საქართველოში, სადაც რამდენიმე წელი ცხოვრობდა. მისიის ძირითადი მიზანი სომხების რომის კათოლიკური ეკლესიის წიაღში მოქცევა იყო. მოლაპარაკება ეჩმიაძინის მესვეურებთან წარუმატებლად დასრულდა და 1640 წელს გალანომ საქმიანობა გააგრძელა კონსტანტინოპოლში, საიდანაც სომხების პატრიარქის დავითის მოთხოვნით გააძევეს. რომში დაბრუნებული პატივით მიიღო პაპმა ურბან VIII-მ და „რწმენის პროპაგანდის წმინდა კონგრეგაციის“ პროფესორად დანიშნა. 1663 წელს გაიგზავნა პოლონეთში და ლვივში სომხებისთვის დააფუძნა კათოლიკური სასწავლებელი. გარდაიცვალა იქვე, 1666 წელს. სომხური ეკლესიის ისტორიის შესახებ დაწერილ მის ნაშრომში არის საინტერესო ცნობები საქართველოს შესახებაც. Consiliatio Ecclesiae Armenae cum Romana [v.] 1–3, Roma, 1650–54. Historia armena ecclesiatica et politica, Colonia, 1686. გიორგაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. "Galano, Clemente", in: The New Catholic Encyclopedia, vol. 6 (2nd ed.), Gale, 2003, p. 50. Полиевктов М. А., Европейские путешественники XIII–XVIII вв. По Кавказу, Тфл., 1935. Tamarati M., L’ église géorgienne des origines jusqu’ à nos jours. Reproductions de monuments inédits, Roma, 1910, p. 527.