laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სეიდუ დუმბია

სეიდუ დუმბია (ფრანგ. Seydou Doumbia დ. 31 დეკემბერი, 1987, აბიჯანი, კოტ-დ’ივუარი) — კოტ-დ’ივუარელი ფეხბურთელი, რუსულ კლუბ „ცსკა-ს“ და კოტ-დ’ივუარის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი. 2009 და 2010 წლებში გახდა შვეიცარიის ჩემპიონატის ბომბარდირი, ხოლო 2012 და 2014 წლებში რუსეთის ჩემპიონატის ბომბარდირი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სეიდუ დუმბია“ ვიკისაწყობში. CSKA Moscow profile დაარქივებული 2012-02-16 საიტზე Wayback Machine. BSC Young Boys profile (გერმანული) Football.ch profile
ხორ-ვირაპი

ხორ-ვირაპი (სომხ. Խոր Վիրապ) — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს არარატის პროვინციის ქალაქ არტაშატთან, თურქეთის საზღვართან ახლოს, არარატის მთის ძირში. მონასტერი მდებარეობს მიწისქვეშა სატუსაღოს თავზე, სადაც სომხეთის მეფე თრდატ III-ს 15 წლის განმავლობაში დატუსაღებული ჰყავდა გრიგოლ განმანათლებელი. 301 წელს თრდატ III-მ ქრისტიანობა მიიღო და გრიგოლ განმანათლებელი გაათავისუფლა. ხორ-ვირაპის ბორცვი მდებარეობს სომხეთის ძველი დედაქალაქის არტაშატის ადგილზე, რომელიც არტაშეს I-მა ააგო დაახლ. ძვ. წ. 180 წელს. მიწისქვეშა სატუსაღოს შესასვლელში, რომელიც დღემდეა შემონახული, დგას 1662 წელს აგებული წმინდა გრიგოლის ეკლესია. მიწისქვეშა სატუსაღოს სიღრმე 3-დან 6 მეტრამდეა. მონასტრის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს ღვთისმშობლის ეკლესია. ხორ-ვირაპი ღვთისმშობლის ეკლესია ღვთისმშობლის ეკლესია მონასტრის სატუსაღოში შესასვლელი Хор Вирап Armenica.org Информация о монастыре Хор Вирап დაარქივებული 2019-10-30 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხორ-ვირაპი
ბახვის მანიფესტი

„ბახვის მანიფესტი“ — ბახვის თემის გლეხთა მოთხოვნები, რომლებიც წაუყენეს კავკასიის მთავარმართებლობის წარმომადგენელს 1905 წლის თებერვალში. 1905 წლის 9 იანვრის სისხლიანმა კვირამ დიდი გამოხმაურება ჰპოვა საქართველოში, განსაკუთრებით კი გურიაში. ხელისუფლება იძულებული იყო ანგარიში გაეწია ქვეყანაში შექმნილი რევოლუციური მდგომარეობისათვის, ამიტომ ჯერ მშვიდობიანი გზით სცადა აჯანყებულ „მცხოვრებთა შთაგონება“. ამ მიზნით გურიაში გაიგზავნა მთავარმართებლობის საბჭოს წევრი სულთანი კრიმ-გირეი, ჯარი კი ნატანებში შეაჩერეს. კრიმ-გირეიმ 12 თემი მოიარა (ამ დროს ოზურგეთის მაზრა 25 თემად იყო დაყოფილი), რათა გამოერკვია, „რას მოითხოვდა ხალხი მთავრობისაგან“. 1905 წლის 23 თებერვალს კრიმ-გირეი ჩავიდა ბახვში. შეკრება გაიმართა სოფლის სასამართლოს წინ, მოედანზე. შეკრებილმა 500-მდე გლეხმა აირჩია 12 წარმომადგენელი (უმთავრესად სოციალ-დემოკრატები), რომლებმაც წამოაყენეს შემდეგი ძირითადი მოთხოვნები: საუფლისწულო, საეკლესიო, სამონასტრო მიწების კონფისკაცია და მათი უსასყიდლოდ გადაცემა მშრომელი ხალხის სარგებლობაში; ყოველგვარი საბატონო, საეკლესიო თუ სახელმწიფო ბეგარისა და ყველა არაპირდაპირი გადასახადის გაუქმება; სიტყვის, კრების, ბეჭდვის თავისუფლება; პიროვნების ხელშეუხებლობა; საყოველთაო, სავალდებულო უფასო დაწყებითი სწავლება ქართულ ენაზე. წარმომადგენლებმა ამასთან განაცხადეს, რომ არსებული მთავრობა ვერ შეძლებს დააკმაყოფილოს ყველა ეს მოთხოვნა, ამიტომ საჭიროა მთელ რუსეთში შეიცვალოს წესწყობილება და სახალხო მთავრობა აირჩეს საყოველთაო, პირდაპირი და ფარული კენჭისყრით. გურიის ამბებზე ვრცელი სტატიები დაიბეჭდა როგორც ადგილობრივ, ისე რუსეთის ჟურნალ-გაზეთებში. ბახვის გლეხობის მოთხოვნებზე კორესპონდენცია (სათაურით „გურიაში“) დაიბეჭდა, აგრეთვე ლენინურ გაზეთ „ვპერიოდში“ („Вперёд“) 16 (29) მარტს, N12-ში, რომელიც საზღვარგარეთ გამოდიოდა და არალეგალურად ვრცელდებოდა რუსეთში. კორესპონდენციაში ბახვის გლეხთა მოთხოვნები მანიფესტად იყო მოხსენიებული. ამის გამოც დაერქვა მას „ბახვის მანიფესტი“. მანიფესტის მოთხოვნათა შეუსრულებლობა გახდა ერთ-ერთი წინაპირობა 1905 წელს გურიაში შეიარაღებული ამბოხების დაწყებისა, რაც გურიის რესპუბლიკის გამოცხადებით და შემდეგ ამბოხის სასტიკი ჩახშობით დამთავრდა. ბერიძე ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 253—254. მახარაძე ი. „გურული ფირალები“, გვ 111-112 — თბილისი, 2008 წ, ISBN 978-9941-403-95-8, ↑ ჯავახიშვილი ივ., პოლიტიკური და სოციალური მოძრაობა მე-19 საუკუნის საქართველოში, თბ.: ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი, 2016 [1906]. — გვ. 63-64, ISBN 978-9941-13-503-3.
გარნის ტაძარი

გარნის წარმართული ტაძარი (სომხ. Գառնիի հեթանոսական տաճար) — ძვ. წ. I საუკუნის წარმართული ტაძარი სომხეთში. მდებარეობს ერევნიდან 28 კილომეტრში კოტაიქის პროვინციის დაბა გარნისში, მდინარე აზატის ხეობაში. გარნის ტაძარი ერთადერთი წარმართული ტაძარია სომხეთის ტერიტორიაზე. ტაძარი აგებულია დიდი ზომის ბაზალტის ქვებით. ტაძარი აგებულია ელინიზმისათვის დამახასიათებელ არქიტექტურულ სტილში. გარნის ტაძარი აღადგინეს 1966-1976 წლებში. ტაძრის გარშემო შემონახულია ძველი ციხესიმაგრისა და სამეფო სასახლის, ასევე აბანოს ნანგრევები, რომლებიც III საუკუნეს განეკუთვნება. გარნის ციხესიმაგრეს იხსენიებს ტაციტუსი სომხეთის ამბების თხრობის დროს I საუკუნეში. ტაძარი აუშენებია თრდატ I-ს 76 წელს, რაც დასტურდება აქ აღმოჩენილი ბერძნული წარწერის მიხედვითაც: მოვსეს ხორენაცი ამ წარწერასაც და ციხესიმაგრის აგებასაც თრდატ III-ს მიაწერს. 1679 წლის ძლიერმა მიწისძვრამ ტაძარი თითქმის მთლიანად გაანადგურა. გარნის წარმართულთა ტაძარმა სწავლულთა ყურდღება XIX საუკუნეში მიიპყრო. XX საუკუნის დასაწყისიდან კი დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები. პირველ გათხრებს ხელმძღვანელობდა აკადემიკოსი ნიკო მარი. 1930-იან წლებში ერევნის მთავარმა არქიტექტორმა ნიკოლოზ ბუნიათიანმა შეიმუშავა ტაძრის რეკონსტრუქციის გეგმა. გარნიში წარმართული ტაძრის აღდგენის საკითხებით დაინტერესდა იოსებ ორბელი. 1966 წელს დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები, რომელსაც ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ა. საინიანი. აღდგენითი სამუშაოები გაგრძელდა 1976 წლამდე და კომპლექსმა მიიღო დღევანდელი სახე. ტაძრის ფასადი ტაძრის ჭერის ფრიზის ფრაგმენტი ტაძრის ფასადისა და ჭერის ფრიზები წარმართული ტაძარი წარმართული ტაძარი. საერთო ხედი წარმართული ტაძარი წარმართული ტაძარი წარმართული ტაძრის საერთო ხედი წარმართული ტაძარი და ციხესიმაგრე ფრიზის ფრაგმენტი წმინდა სიონის ტაძრის ნანგრევები (VII ს.) აბანოს იატაკი ორნამენტის ფრაგმენტი საკურთხეველი Буниатов Н. Г. Языческий храм при дворце Трдата в крепости Гарни. — 1933. — 122 с. Гарни. Крепость и поселение, т. 1-2, Ер. 1951-57. Саинян А. А. Архитектурные памятники Гарни и Гегарда. — 1969. Саинян А. А. Теория Витрувия о строении храмов и античный храм в Гарни // II Международный симпозиум по армянскому искусству. — АН АрмССР, 1978.. Саинян А. А. Архитектура античных сооружений Гарни. — Советакан грох, 1988. — 228 с. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გარნის ტაძარი О храме Гарни (ინგლისური) Храм Гарни (ინგლისური) Гарни, Звартноц, Татев, Хор Вирап, Эчмиадзин в железе — панно «7 чудес Армении» დაარქივებული 2016-11-23 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ↑ К. В. Тревер, Очерки по истории культуры древней Армении (II в. до н. э. — IV в. н. э.), М. Л.,= 1953 გვ. 187 ↑ 1700 лет христианской Армении
დეკუ

დეკუ (პორტ. Deco; დ. 27 აგვისტო, 1977, სან-ბერნარდუ-დუ-კამპუ) — ბრაზილიაში დაბადებული ნატურალიზებული პორტუგალიელი ფეხბურთელი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპისა (2004, 2008) და მსოფლიოს (2006, 2010) ჩემპიონატებზე. ორჯერ, „პორტუსა“ (2004) და „ბარსელონას“ (2006) შემადგენლობაში მოიგო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დეკუ“ ვიკისაწყობში. დეკუ — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] Deco — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) დეკუ Facebook-ზე დეკუ Twitter-ზე
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ჯგუფი A

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ჯგუფი A — ევრო 2004-ის ფინალური ტურნირის ერთ-ერთი ჯგუფი. თამაშები დაიწყო 12 ივნისს და დასრულდა 20 ივნისს. ჯგუფში ასპარეზობდა და პირველ ადგილზე გავიდა მასპინძელი პორტუგალიის ნაკრები, რომელმაც სენსაციურად წააგო პირველი მატჩი საბერძნეთთან. ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ჯგუფი A
დიტმარ ჰამანი

დიტმარ ჰამანი (გერმ. Dietmar Hamann; დ. 27 აგვისტო, 1973, ჰამბურგი) — გერმანელი ფეხბურთელი. არის ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული „ლივერპულთან“ ერთად 2005 წელს. მონაწილეობდა მსოფლიოს (1998, 2002) და ევროპის (2000, 2004) ჩემპიონატებზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დიტმარ ჰამანი“ ვიკისაწყობში. Dietmar Hamann — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) დიტმარ ჰამანი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] დიტმარ ჰამანი Twitter-ზე
ნორატუსის ღვთისმშობლის ეკლესია

ნორატუსის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի) — ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციის სოფელ ნორატუსში. სურბ-ასტვაწაწინის (ღვთისმშობლის) ეკლესია მდებარეობს სოფელ ნორატუსის ცენტრში. სამშენებლო წარწერის მიხედვით ტაძარი ააგო საჰაკ გეღაქუნიქელმა. იგი კლასიკური კუპელჰალეს სტილის ტაძარია. XIV საუკუნეში ტაძარი დაანგრიეს სპარსელებმა, ხოლო აღადგინეს XV საუკუნეში. ეკლესიის გარშემო მრავალი ხაჩქარია. მათგან ყველაზე უძველესი 996 წელს განეკუთვნება. ნორატუსი
გელა ოთარაშვილი

გელა ოთარაშვილი (დ. 12 აგვისტო, 1953) — ქართული კინოსა და თეატრის მსახიობი. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. რუსთაველის თეატრის მსახიობია 1980 წლიდან. აღსანიშნავი როლებია: ტრეტილევიჩი („შეთქმულება“, გ. ქავთარაძე), აშორდია („კვაჭი კვაჭანტირაძე“, ა. ვარსიმაშვილი), ჯარისკაცი („მაკბეტი“, რ. სტურუა), მაცნე (ბ. ბრეხტი „კავკასიური ცარცის წრე“, რეჟისორი — რ. სტურუა), ელდარ ბაწაშვილი („სულიერი არსებები“, დ. საყვარელიძე). მონაწილეა სპექტაკლებისა: „სტიქსი“, „ვგავართ ახლა ჩვენ ლტოლვილებს?!“, „მეფე ლირი“, „მერი პოპინსი“. 1992: „თვინიერი“ რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი 1994: „შემსრულებელი“ (გოგი) რეჟ. როლანდ (მიხო) ბორაშვილი თამაზ ჭილაძე ,,როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“ (უჩა) რეჟ. რობერტ სტურუა მიხეილ შატროვი „ლურჯი ცხენები წითელ ბალახზე“ (კრების მონაწილე) რეჟ. რობერტ სტურუა ა. ჭიჭინაძე, რობერტ სტურუა „კონცერტი ორი ვიოლინოსათვის აღმოსავლური საკრავების თანხლებით“ (მუშა, გლეხი) რეჟ. რობერტ სტურუა ედუარდო დე ფილიპო „აჩრდილები“ (მეორე მუშა) რეჟ. რევაზ ჩხაიძე გურამ ბათიაშვილი „შეთქმულება“ (ტრეტილევიჩი) რეჟ. გიორგი ქავთარაძე მიხეილ ჯავახიშვილი „კვაჭი კვაჭანტირაძე“ (აშორდია) რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი ანტონ ჩეხოვი „პალატა 16“ (I სანიტარი) რეჟ. დავით ანდღულაძე კალდერონ დე ლა ბარკა „ცხოვრება სიზმარია“ (მოქალაქე, დიდებული) რეჟ. რობერტ სტურუა ბერტოლტ ბრეხტი „სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“ (ვუნი) რეჟ. რობერტ სტურუა უილიამ შექსპირი „მაკბეტი“ (ჯარისკაცი) რეჟ. რობერტ სტურუა კარლო გოცი „ქალი-გველი“ (II მცველი) რეჟისორები რობერტ სტურუა, დავით საყვარელიძე უილიამ შექსპირი „შობის მეთორმეტე ღამე ანუ როგორც გენებოთ“ (ჯარისკაცი) რეჟ. რობერტ სტურუა ბერტოლტ ბრეხტი „კავკასიური ცარცის წრე“ (მაცნე) რეჟ. რობერტ სტურუა ლაშა ბუღაძე „სულიერი არსებები“ (ელდარ ბაწაშვილი) რეჟ. დავით საყვარელიძე რუსტამ იბრაგიმბეკოვი „დაკრძალვა კალიფორნიაში“ რეჟ. რობერტ სტურუა მიხეილ კვესელავა „ას ერგასის დღე“ რეჟ. რობერტ სტურუა უილიამ შექსპირი „მეფე ლირი“ რეჟ. რობერტ სტურუა პამელა ლინდონ ტრევერსი „მერი პოპინსი“ გრიგოლ რობაქიძე „ლამარა“ რეჟ. რობერტ სტურუა იაკობ გოგებაშვილის დედაენის მიხედვით „იაკობის სახარება“ რეჟ. რობერტ სტურუა „სტიქსი“ რეჟ. რობერტ სტურუა „ვგავართ ახლა ჩვენ ლტოლვილებს?!“ რეჟ. ალეკი ბლაითი გელა ოთარაშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია რუსთაველის თეატრი
ბახვისწყალი

ბახვისწყალი — მდინარე გურიაში, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე, სუფსის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 42 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 156 კმ². იერთებს 90-ზე მეტ პატარა შენაკადს, რომელთა საერთო სიგრძეა 127 კმ. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა გაზაფხულზე იცის (უდიდესი დონე და ხარჯი მაისში), წყალმცირობა - ზაფხულის ბოლოსა და შემოდგომის დასაწყისში (უმცირესი დონე და ხარჯი აგვისტოში). საშუალო წლიური ხარჯი 6,18 მ³/წმ. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე, სამთო დასახლება ზოტიყელის სიახლოვეს. ბახვისწყლის ნაპირებზე არის კურორტი ბახმარო და სოფლები უკანავა, ვანისქედი, მთისპირი, ოქროსქედი, მშვიდობაური, ფამფალეთი, ზედა ბახვი. სოფ. ქვედა ძიმითთან ერთვის მდინარე სუფსას. ბახვისწყლისხეობაში დგას გურიაში უძველესი ასკანის ციხე. მდინარე ბახვისწყალზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგური ბახვი-3. ჰესის დადგმული სიმძლავრეა 9,8 მგვტ, ხოლო საშუალო წლიური გამომუშავება 38 მლნ.კვტსთ. აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 381.
ჰორომაირის მონასტერი

ჰორომაირის მონასტერი (სომხ. Հոռոմայրի վանք) — სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციის სოფელ ოძუნიდან სამხრეთით 1 კმ-ში. მონასტერი აგებულია კლდეზე. ასევე კლდეზეა აშენებული სამრეკლო, რომელიც მონასტრიდან ოდნავ მოშორებით დგას. მონასტერთან არის ასევე კლდეში ნაკვეთი გამოქვაბულები, ხაჩქარები, შემკულია ჩუქურთმებით. წმინდა მარკოზის სახელობის ეკლესია აგებულია ზაქარია და ივანე მხარგრძელების მიერ 1187 წელს. დანარჩენი შენობა-ნაგებობები კი ააშენა იღუმენმა სამუელმა 1206 წელს. ხედი ზემოდან ხედი ქვემოდან წარწერა კლდეზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰორომაირის მონასტერი Armeniapedia.org: Horomayri Monastery Wikimapia ↑ John Noble, Michael Kohn, Danielle Systermans (2008). Lonely Planet Georgia Armenia & Azerbaijan. Lonely Planet. p. 201. ISBN 1-74104-477-4. ↑ Kiesling, Brady (2005). Rediscovering Armenia: Guide. Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio. ↑ Horomayri Monastery. St. Gregory of Narek.am. Thomas J. Samuelian. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-26. ციტირების თარიღი: 2010-02-21.
ჰალაბჯა

ჰალაბჯა (არაბ. حلبجة‎, ქურთ. هەڵەبجە) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ერაყში. მდებარეობს ქურთისტანში და შედის სულეიმანიის მუჰაფაზის შემადგენლობაში. რახან ქალაქი ქურთისტანშია, მისი მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ქურთები წარმოადგენენ. ჰალაბჯა მდებარეობს ირან-ერაყის საზღვარზე და არის 721 მეტრზე ზღვის დონიდან. ქალაქს აქვს მერია და მისი მერი არის აბდულა ნავროლი. ჰალაბჯის ფართობი 1 599 კმ²-ია. ქალაქის მოსახლეობა 2013 წლის მონაცემებით, 117 000 ადამიანს შეადგენდა. ჰალაბჯა პირველად ძვ. წ. 1650 წელს გვხვდება. სულეიმანიის მუჰაფაზა Iraq Image - Halabja Satellite Observation დაარქივებული 2009-09-17 საიტზე Wayback Machine.
გრიგორ I აშოტიანი

გრიგორ I აშოტიანი (სომხ. Գրիգոր Ա Աշոտյան; დ. უცნობია — გ. 1072 ან 1084) — სიუნიქის სამეფოს მეოთხე მეფე 1044/1051—1072/1084 წლებში. გრიგოლი გახდა თავისი ძმის სმბატ II აშოტიანის მემკვიდრე. განამტკიცა ურთიერთობა ტაშირ-ძორაგეტის სამეფოსთან. 1046 წელს გრიგოლისა და ტაშირ-ძორაგეტის მეფე დავით I უმიწაწყლოს ერთიანმა ჯარმა მოიგერია დვინის ამირის აბუ-ლ ასვარის შემოტევა. არ ჰყავდა მემკვიდრე და სამეფო ტახტი გადასცა უფროს ცოლის ძმას სენექერიმს, რომელიც ხაჩენის სამთავროდან იყო წარმოშობით. ↑ Г. Григорян. Царство Сюник (X—XII вв) // Ист.-филол. журн.. — 2006. — № 2. — გვ. 144. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-30. ციტირების თარიღი: 2015-08-27. ↑ Вардан Великий. Часть 3 // Всеобщая история Вардана Великого.. — М., 1861. — გვ. 128-129.
სენექერიმი

სენექერიმი (სომხ. Սենեքերիմ; დ. უცნობია — გ. 1094 ან 1096) — სიუნიქის სამეფოს მეხუთე მეფე 1072—1094/1096 წლებში. ქვეყანას მართავდა თავის და შაჰანდუხტთან ერთად. მეცენატობდა ტათევის მონასტერს. ძალაუფლების განტკიცების მიზნით იგი ჩავიდა ისპაანში და მელიქ-შაჰის ვასალობა იკისრა. მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ სიუნიქში სელჩუკები შემოიჭრნენ და სენექერიმი მოკლეს. სტეფანოს ორბელიანის მიხედვით სენექერიმი თავს სომხეთის მეფეს უწოდებდა. ↑ V. Minorsky. Studies in Caucasian History. — CUP Archive, 1953. — გვ. 72.: ↑ Степанос Орбелян. История области Сисакан. — М., 1861. — გვ. 235.
პრეტიბიალური მიქსედემა

პრეტიბიალური მიქსედემა (მიქსოედემა (UK), ასევე ცნობილია როგორც, გრეივსის დერმოპათია, თიროიდული დერმატოპათია, ჯადასონ-დოზეკერის დაავადება ან მიქსოედემა tuberosum) არის ინფილტრაციული დერმოპათია, გრეივსის დაავადების იშვიათი გართულება. სიხშირე გრეივსის დაავადებიან პაციენტებში 1-5 %. ის ჩვეულებრივ გამოვლინდება თავისით, როგორც ცვილი, კანის გაუფერულებით და გამკვრივებით — კლასიკური აღწერილობით მას ეწოდება — ფორთოხლის ქერქი, ქვედა კიდურის წინა ზედაპირზე, ვრცელდება ტერფის დორსალურ ზედაპირამდე, არა სიმსივნური ედემა კანის სხვა და სხვა ადგილას.  გავრცელებულ შემთხვევებში, ის შეიძლება გავრცელდეს ტორსზე, ზედა კიდურებზე, სახეზე, კისერზე, ზურგზე, მკერდზე და ყურებზე. დაზიანებები, როგორც ცნობილია ძალიან ნელა იკურნება. მალამოს წასმით დაზიანებულ ადგილას მსუბუქდება წვის შეგრძნება და ტკივილი. იგი ზოგჯერ თან ერთვის არა-ტოქსიკურგრეივსის დაავადებას, ჰაშიმოტოს თიროიდიტს და stasis dermatitis-ს. შრატი შეიცავ მოცირკულირე ფაქტორებს, რომლებიც ასტიმულირებს ფიბრობლასტებს გაზარდოს გლიკოზამინოგლიკანების სინთეზი. არსებობს სამედიცინო ლიტერატურაში ასეთი მოსაზრება რომ, გრეივსის დაავადების დროს ჰიპერთირეოდიზმის შემთხვევაში რადიოაქტიური იოდით მკურნალობა არის გამშვები მექანიზმი პრეტიბიალური მიქსედემის  განვითარებაში. გრეივსის ოთალმოპათიას და პრეტიბიალურ მიქსედემას აქვთ განვითარების ერთი და იგივე მექანიზმი. სხვა გამშვები მექანიზმი ოფთალმოპათიის მოიცავს თირეოიდული ჰორმონების დისბალანსს, თამბაქოს წევას, მაგრამ ამ ფაქტორებს, როგორც კვლებებით დამტკიცდა აქვთ მცირე დამამტკიცებელი საფუძველი პრეტიბიალური მიქსედემის განვითარებაში. ბიოფსიით დაზიანებულ კანში ვლინდება მუცინი დერმაში. ის არ იზრდება ფიბრობლსტებში. დროთა განმავლობაში შესაძლოა განვითარდეს მეორადი ჰიპერკერატოზი. ბევრ პაციენტს აღენიშნება თანა არსებული stasis dermatitis. ელასტიური ლაქები გამოვლინდება შემცირებით ელასტიურ ქსოვილში. ↑ Schwartz, K. M.; Vahab Fatourechi; Debra D. F. Ahmed; Gregory R. Pond (1 February 2002). ↑ Prajapati VH, Mydlarski PR (March 2008). ↑ Rongioletti F, Rebora A (2007). ↑ Harvey, R. D.; Metcalfe, R. A.; Morteo, C.; Furmaniak, W.; Weetman, A. P.; Bevan, J. S. (1 June 1995). ↑ PEACEY, S.R.; FLEMMING, L.; MESSENGER, A.; WEETMAN, A.P. (1 February 1996).
მარსის სიცრუე

მარსის სიცრუე — დეზინფორმაცია, რომელიც ელექტრონული ფოსტებისა და თუ სხვადასხვა სოციალური ქსელების საშუალებით ვრცელდება. პროცესი დაიწყო 2002 წელს, როდესაც განცხადებაში ეწერა, რომ 2003 წლის 27 აგვისტოს, მარსი სავსე მთვარის ზომის გამოჩნდებოდა შეუიარაღებელი თვალისთვის. სიცრუემ, რომელიც მას შემდეგ ყოველთვის გრძელდებოდა 2005-დან 2015-მდე, გამოიწვია არასწორი ინტერპრეტაცია და გაზვიადება ელექტრონულ ფოსტაში არსებული მესიჯის წინადადებისა, რომელიც ამბობდა, რომ დედამიწა და მარსი ერთმანეთთან ძალიან ახლოს იქნება 2003 წლის აგვისტოში. ამ დროს ორ პლანეტას შორის მანძილი დაახლოებით 55 758 000 კილომეტრი იყო, რაც უახლოესი მანძილი იყო, მათ შორის ძვ. წ. 57 617 წლის 24 სექტემბრის შემდეგ, როცა დედამიწასა და მარსს შორის მანძილი 55 718 000 კილომეტრი იყო. The Mars Hoax Goes Viral (NASA article from 2006) დაარქივებული 2015-08-16 საიტზე Wayback Machine. Beware the Mars Hoax (NASA article from 2005)დაარქივებული 2012-05-21 საიტზე Wayback Machine. Snopes page on the Mars Spectacular Hoax Slayer article: Mars, Earth - Closest Approach in Recorded Historyდაარქივებული 2012-05-30 საიტზე Wayback Machine. Sky and Telescope Magazine: Mars Hoax Returnsდაარქივებული 2012-02-14 საიტზე Wayback Machine. space.about.com: Mars Hoax Back Again დაარქივებული 2012-02-13 საიტზე Wayback Machine. BBC News: The perennial Mars hoax e-mail 2006 Mars Hoax Powerpoint Presentation დაარქივებული 2006-08-20 საიტზე Wayback Machine. MSNBC Video on the Mars hoaxდაარქივებული 2012-05-16 საიტზე Wayback Machine. MSNBC Cosmic Logდაარქივებული 2012-05-11 საიტზე Wayback Machine. Exposing PseudoAstronomy - Episode 118: The Big Mars Hoax/The Two Moons Hoax
ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ

ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ (ბერძ. ΑΒασιλική Θάνου - Χριστοφίλου; დ. 1950, ხალკისი, საბერძნეთი) — ბერძენი იურისტი და პოლიტიკოსი. საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი, 2015 წლის 27 აგვისტოდან. ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ პირველი ქალი იქნება, რომელიც საბერძნეთის მთავრობას უხელმძღვანელებს. ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ გათხოვილია და ჰყავს 4 შვილი. ბერძნულის გარდა საუბრობს ფრანგულად და ინგლისურად. ↑ 1.0 1.1 საბერძნეთის მთავრობას პირველად უხელმძღვანელებს ქალი ↑ Chrysopoulos, Philip (20 August 2015). „The Judge Who Could be Greece’s First Female Prime Minister“. Greek Reporter. ციტირების თარიღი: 26 August 2015. ↑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ THΣ ΝΕΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΘΑΝΟΥ – ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΥ el. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 დეკემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 26 August 2015.
იოსებ აბაკელია

იოსებ კონსტანტინეს ძე აბაკელია (დ. 2 (15) მარტი, 1882, ქუთაისი ― გ. 1938) — ქართველი ფთიზიატრი, საქართველოში მეცნიერული ფთიზიატრიის ფუძემდებელი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1924), პროფესორი (1930). 1903 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და შევიდა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში. იმავე წლიდან იყო ესერების პარტიის წევრი. დააპატიმრეს რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისთვის. გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა ოდესაში. 1911 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და ციმბირში გადასახლებაც ჰქონდა მისჯილი, მაგრამ რექტორის და სტუდენტების შუამდგომლობით გადაურჩა სასჯელს. 1914 წელს მობილიზაციის დროს იოსებ აბაკელია სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს და უფროს ექიმად დანიშნეს ერთ-ერთ საარტილერიო ბრიგადაში. 1918 წლის თებერვალში დაბრუნდა საქართველოში. აირჩიეს ესერების ამიერკავკასიის საოლქო კომიტეტის წევრად. იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი ესერთა პარტიიდან. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკას. 1921 წელს გამოაქვეყნა პირველი ქართულენოვანი სახელმძღვანელო ტუბერკულოზის შესახებ. აბაკელიას თაოსნობით დაარსდა თბილისის პირველი ტუბერკულოზის ამბულატორია (1922; 1925-იდან I ტუბდისპანსერი) და ტუბერკულოზის რესპუბლიკური ინსტიტუტი (1930). 1938-მდე ამ ინსტიტუტის დირექტორი იყო. 1933 წლიდან კითხულობდა ტუბერკულოზის კურსს ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში. 1935-1938 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში მის მიერვე დაარსებულ ტუბერკულოზის კათედრას. გამოიკვლია ორგანიზმში ტუბერკულოზის გავრცელების მანამდე შეუსწავლელი ლიმფური გზები. სხვა ქართველ ფთიზიატრებთან ერთად საქართველოს ყველა კუთხეში ფართოდ გაშალა ტუბერკულოზთან ბრძოლა. დიდ ყურადღებას უთმობდა კურორტ აბასთუმნის განვითარებას. რეპრესირებულია. სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირებულია. აბაკელიას ცოლად ჰყავდა ბიოქიმიკოს ვლადიმერ ასათიანის და ელენე. აბაკელიას სახელს ატარებს ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ყოფილი ტყის ქუჩა). ტუბერკულოზი, ტფილისი, 1921 ფილტვის და სხვა ორგანოთა ტუბერკულოზი, ტფილისი, 1934 შველიძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 7. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 12. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 12-13. ↑ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო, განკარგულება №431[მკვდარი ბმული], 2021 წლის 7 სექტემბერი.
ფრანკთა მეფეების სია

ქვემოთ წარმოდგენილი არის ფრანკთა მეფეების სია: სამეფოს გაყოფა ხლოდვიგის ვაჟებს შორის სამეფოს დაყოფა ხლოტარ I-ის ვაჟებს შორის პარიზის სამეფო მეცის სამეფო სუასონის სამეფო ორლეანის სამეფო სამეფოს დაყოფა სხვა საზღვრებში ავსტრაზია ნოისტრია ბურგუნდია სამეფოს დაყოფა დაგობერტ I-ის ვაჟებს შორის ავსტრაზია ნოისტრია 673-675 სამეფოს გაერთიანება ხილდერიკ II-ის მიერ ავსტრაზია ნოისტრია 687 თოიდერიხ III მეფედ აღიარა ავსტრაზიამ, სამეფოს კვლავ გაერთიანება The Cambridge Illustrated History of France – Cambridge University Press The Origins of France: Clovis to the Capetians 500-1000 by Edward James ISBN 0-333-27052-5 Late Merovingian France: History and Hagiography, 640-720 (Manchester Medieval Sources); Paul Fouracre (Editor), Richard A. Gerberding (Editor) ISBN 0-7190-4791-9 Medieval France: An Encyclopedia, eds. W. Kibler and G. Zinn. New York: Garland Publishing, 1995. ფრანკთა მეფეების გენეალოგია (ფრანგული) souverains et chefs d'Etat français : les lieux d'inhumation (ფრანგული) Généalogie des dynasties des rois de France (ფრანგული)
სიმონ ვრაციანი

სიმონ ვრაციანი (სომხ. Սիմոն Վրացյան; დ. 1882 — გ. 1969) — სომეხი პოლიტიკური მოღვაწე, სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის უკანასკნელი პრემიერ-მინისტრი (25 ნოემბერი-2 დეკემბერი, 1920). დაიბადა სოფელ ბოლშიე-სალში. განათლება მიიღო დონის ნახიჩევანში. 1906 წელს ეჩმიაძინის სასულიერო სემინარიის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ნახიჭევანში. ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში, მაგრამ დევნის გამო გადავიდა ჯერ ბათუმში, შემდეგ ტრაპიზონში და ბოლოს კონსტანტინოპოლში. 1908 წელს დაბრუნდა რუსეთში და სწავლა განაგრძო სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში იურიდიულ და პედაგოგიურ ფაკულტეტებზე. 1911-1913 წლებში იყო ამერიკაში გამომავალი გაზეთ „სამშობლო“-ს რედაქტორი. პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში იმყოფებოდა თბილისში, იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე. 1918 წელს აირჩიეს ამიერკავკასიის სეიმის წევრად. სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ კი - ქვეყნის პარლამენტში. მოგვიანებით გახდა დაშნაკური მთავრობის სოფლის მეურნეობისა და შრომის მინისტრი. 1920 წლის 25 ნოემბერს დანიშნეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად, მაგრამ რსფსრ-ს მიერ ქვეყნის გასაბჭოების გამო 2 დეკემბერს დატოვა თანამდებობა. 1921 წელს დააარსა სამშობლოს ხსნის კომიტეტი. აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყებებში, რომელშიც დამარცხების გამო დატოვა ქვეყანა და თან გაიყოლა ქვეყნის პირველი დროშა, რომელსაც 8 დღე ფლობდა, როგორც პრემიერ-მინისტრი. სამშობლოდან წასვლის შემდეგ ცხოვრობდა საფრანგეთში, აშშ-ში, ახლო აღმოსავლეთში და ა. შ. 1951 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ბეირუთში სომხური სემინარიის დირექტორი. გარდაიცვალა 1969 წელს ბეირუთში. სიმონ ვრაციანის ბიოგრაფიული მონაცემები სომხეთის მთავრობის ვებგვერდზე ენციკლოპედია Genocide.ru