laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სატრანსპორტო რიბონუკლეინის მჟავა

სატრანსპორტო რიბონუკლეინის მჟავა, ტ-რნმ — რიბონუკლეინის მჟავა, რომლის ფუნქციაც არის ამინომჟავების ტრანსპორტირება ცილის ბიოსინთეზის ადგილზე. აქვს ტიპური სიგრძე 73-დან 93 ნუკლეოტიდამდე და ზომები დაახლოებით 5 ნანომეტრი. ტ-რნმ აგრეთვე უშუალო მონაწილეობას იღებს პოლიპეპტიდური ჯაჭვის დაგრძელებაში. იგი უერთდება ი-რნმ-ის კოდონს, რომელიც კომპლექსში ამინომჟავასთან ერთადაა, და ახალი პეპტიდური ბმის წარმოსაქმნელად საჭირო კომპლექსის კონფორმაციას უზრუნველყოფს. სხვადასხვა ორგანიზმების გენომებში შემავალი ტ-რნმ-ის მონაცემთა ბაზა(ინგლისური)
ტრანსპოზონები

ტრანსპოზონები (ინგლ. transposable element, transposon) — ორგანიზმების დნმ-ის უბნები, რომლებსაც შეუძლიათ გენომის ფარგლებში გადაადგილება (ტრანსპოზიცია) და გამრავლება. ტრანსპოზონებს ასევე უწოდებენ „მოხტუნავე გენებს“ და ისინი მობილური გენეტიკური ელემენტების მაგალითს წარმოადგენენ. Авдеев Ю. И., Авдеев А. Ю. Обнаружение транспозонов половых клеток у спонтанных мутантов solanum lycopersicum L. и селекция растений // нет. 2013. № 2. С.103-109. Данилевская О. Н. Мобильные генетические элементы дрозофилы: история открытия и судьба первооткрывателей // Историко-биологические исследования. 2011. № 4. С.79-89.
ზუჰაბის ხელშეკრულება

ზუჰაბის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა იმპერიას შორის, რომელიც 1639 წლის 17 მაისს გაფორმდა. ამ ხელშეკრულებამ დაასრულა 1623-1639 წლების ომი. ხელშეკრულებამ დაასრულა ომი ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა იმპერიის შორის, რომელიც ჯერ კიდევ XVI საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ჩალდირანის ალყის დროს. ეს ხელშეკრულება იყო თურქეთის სულთნის, მურად IV-ის ერთ-ერთი უდიდესი წარმატება. ხელშეკრულების პირობების მიხედვით სეფიანებმა შეინარჩუნეს ერევანი და კავკასიაში მისი მიმდმებარე ტერიტორიები, ხოლო თურქებმა — ბასრა და ბაღდადი. ამასთან ერთად მთლიანად აღდგა საზღვარი, რომელიც ამასიის ზავით დადგინდა. ზუჰაბის ხელშეკრულებით დადგენილი საზღვრები უცვლელად რჩებოდა თითქმის ასი წლის განმავლობაში, სანამ სეფიანთა იმპერია დაესხმებოდა ავღანელებს. ირან-ოსმალეთის ომი (1623-1639) სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია «История Востока» (в 6 т.). Т.III «Восток на рубеже средневековья и нового времени (XVI—XVIII вв.)» — Москва: издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999. ISBN 5-02-018102-1 Кэролайн Финкель «История Османской империи: Видение Османа» — Москва: «АСТ», 2010. ISBN 978-5-17-043651-4
უ წეთიენი

უ წეთიენი ასევე ცნობილია, როგორც ვუ ხუ (ჩინ.: 武则天; დ. 17 თებერვალი 624, სიჩუანი — გ. 16 დეკემბერი 705, ლოიანგი) — ჩინეთის იმპერატორი ქალი. 13 წლის ასაკში უ წეთიენი ჩინეთის თანგის დინასტიის პირველი იმპერატორის — ტაი ცუნგის უმცროსი ხარჭა გახდა. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, 649 წელს მან იმპერატორის მემკვიდრის, კაო წუნგის ყურადღების მიპყრობა მოახერხა და მალე მისი საყვარელი ცოლიც გახდა. მერე ქმრის საყვარლებსა და სხვა ცოლებს, მათ შორის — იმპერატოის მეუღლეს მოუსწრაფა სიცოცხლე და 655 წელს თავად დაიკავა მისი ადგილი. ვუ ხუმ იმთავითვე მოახერხა მთავრობაზე საკუთარი კონტროლის დაწესება და თავიდან მოიცილა ყველა, ვინც მისი და იმპერატორის კავშირს სისხლის აღრევად მიიჩნევდა. არაერთი მაღალჩინოსანი, მათ შორის იმპერატორის ბიძაც, ან სიკვდილით დასაჯეს, ან გადაასახლეს. 660 წელს იმპერატორს მძიმე სენმა დარია ხელი და მთელი ძალაუფლება დედოფლის ხელში აღმოჩნდა. იგი ნიშნავდა და ათავისუფლებდა მინისტრებს, ირჩევდა სარდლებს, რომლებმაც მისი ბრძანებით, 660-დან 668 წლების პერიოდში კორეა დაიპყრეს. 683 წელს კაო წუნგის გარდაცვალების შემდეგ, მისი მემკვიდრე ვუ ხუს ვაჟი — ჩუნ ცუნგი გახდა. ერთ თვეში უ წეთიენმა ის ტახტიდან გადმოაგდო და ქვეყნიდან გააძევა, ხოლო გვირგვინი მეორე ვაჟს — ჯუი ცუნგს დაადგა თავზე, თუმცა ქვეყანას, როგორც რეგენტი, თავად მართავდა. ჩუნ ცუნგის მხარდამჭერთა მიერ მოწყობილი ამბოხება დამარცხდა. 690 წელს ვუ ჰუმ სამეფო ტახტის უზურპირება მოახდინა და 15 წლის განმავლობაში მართავდა ქვეყანას. ის დიდად წყალობდა სამეფო კარის ორ გარყვნილ მსახურს — ძმებ ჩანებს, რომლებიც აგდებულად ექცეოდნენ მინისტრებსა და გენერლებს. 705 წელს მომხდარი გადატრიალების შემდეგ, ჩანები სიკვდილით დასაჯეს, უ წეთიენი კი აიძულეს, ძალაუფლება თავისი ვაჟისთვის — ჩუნ ცუნგისთვის გადაეცა. 80 წლის ასაკში ის სახელმწიფო საქმეებს ჩამოშორდა და საზაფხულო სასახლეში დაბინავდა, სადაც მალევე გარდაიცვალა ნ. ქოთორნი. ტირანები, თბილისი, „კლიო“, 2011 ქალი, რომელმაც დაიპყრო ჩინეთი
მუდროსის დროებითი ზავი

მუდროსის დროებითი ზავი (თურქ. Mondros Ateşkes Anlaşması) — სამშვიდობო ხელშეკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და ანტანტის ქვეყნებს შორის, რომელიც 1918 წლის 30 ოქტომბერს გაფორმდა კუნძულ ლემნოსის პორტ მუდროსში, ინგლისური კრეისერის „აგამემნონის“ ბორტზე. ხელშეკრულება იცავდა სომხეთის ინტერესებს. ყველა სომეხი სამხედრო ტყვე ოსმალეთის იმპერიას უნდა შეეკრიბა სტამბოლში, რათა იგი გადაეცათ მოკავშირეებისათვის. ხელშეკრულების პუნქტები ასეთი იყო დარდანელისა და ბოსფორის სრუტეები იხსნება და მოკავშირეთა გემებს ეძლევათ თავისუფლად მიმოსვლის საშუალება დაუყოვნებლივ დაიშალოს ოსმალეთის შეიარაღებული ძალები. დაშვებულია მხოლოდ სასაზღვო და შიდა წესრიგისთვის აუცილებელი ძალების არსებობა' დაუყოვნებლივ გამოიყვანონ ოსმალეთის ჯარები კავკასიიდან და ირანიდან. ანტანტის წევრი ქვეყნები იღებენ სრულ კონტროლს ოსმალეთის რადიოზე, ტელეგრაფზე, რკინიგზაზე, პორტებზე, სამხედრო გარნიზონებე აუცილებლობის შემთხვევაში ანტანტის ქვეყნები იტოვებენ ოსმალეთის ამა თუ იმ პროვინციის ოკუპაციის უფლებას საომარი მოქმედებები შეწყდება 1918 წლის 31 ოქტომბრის 24:00 საათზე ადგილობრივი დროით არსებული ვალდებულებების გასაკონტროლებლად ოსმალეთის მთელ ტერიტორიაზე დაფუძნდა ანტანტის წევრი ქვეყნების სამხედრო მისიები. დანიშნული ზედამხედველი ინსპექტორები აღიჭურვნენ ფართო უფლებამოსილებით. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია მუდროსის დროებითი ზავი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) Laura M. Adkisson Great Britain and the Kemalist Movement for Turkish Independence, 1919-1923, Michigan 1958 Paul C. Helmreich From Paris to Sèvres. The Partition of the Ottoman Empire at the Peace Conference of 1919-1920, Ohio 1974, S. 3-5, der gesamte Vereinbarungstext befindet sich auf S. 341f. Patrick Balfour Kinross Atatürk : a biography of Mustafa Kemal, father of modern Turkey, New York 1965 Sir Frederick B. Maurice The Armistices of 1918, London 1943 The text of the Armistice of Mudros დაარქივებული 2012-07-11 საიტზე Wayback Machine.
სერავის ხელშეკრულება

სერავის ხელშეკრულება —გაფორმდა 1618 წლის 26 სექტემბერს სეფიანთა ირანსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის. 1590 წელს ირანის შაჰი აბას I დიდი იძულებული იყო კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულებით ოსმალეთისათვის დაეთმო ამიერკავკასია. 1593 წელს ოსმალეთმა წამოიწყო ხანგრძლივი ომი ევროპასთან. შაჰ აბას I-მა დაიწყო ლაშქრობისათვის მზადება და 1603 წელს, როდესაც ოსმალეთის იმპერიის ტახტზე ავიდა 14 წლის აჰმედ I, ოსმალეთთან ახალი ომი დაიწყო. 1612 წელს ოსმალეთის იმპერიის ახალმა დიდმა ვეზირმა ნასუჰ-ფაშამ ირანელებთან ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, თუმცა მისი რატიფიკაცია არ მომხდარა, ომი კიდევ 6 წელი გაგრძელდა. 1612 წლის ხელშეკრულება ოდნავ შეიცვალა და დამტკიცდა 1618 წელს. ხელშეკრულების მიხედვით ყარსი და ახალციხე ოსმალებს დარჩათ. ამ ხელშეკრულებით დამყარებული ძალთა ბალანსი ორ იმპერიას შორის XIX საუკუნემდე გაგრძელდა. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია Prof.Yaşar Yücel-Prof Ali Sevim:Türkiye tarihi Vol. III, AKDTYKTTK Yayınları, 1991
ჰანს-ადამ II

პრინცი ჰანს-ადამ II — ლიხტენშტაინის მონარქი და სახელმწიფოს მეთაური 1989 წლიდან. პრინცი დაიბადა 1945 წლის 14 თებერვალს ციურიხში. მამა, ლიხტენშტაინის პრინცი ფრანს-იოსებ II იყო, ხოლო დედა პრინცესა ჯინა (ჯორჯიანა ვონ ვილჩექი). ისინი 1943 წელს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ოთხი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი, მათ შორის, უფროსი, დღევანდელი მონარქი ჰანს-ადამი. ჰანს-ადამი სახელმწიფოს მეთაურია 1989 წლიდან, 2003 წლის რეფერენდუმმა (მოსახლეობის 2/3 მხარდაჭერით) მას მნიშვნელოვანი ძალაუფლება მიანიჭა. პრინცი ერთ-ერთი უმდიდრესი მონარქია მსოფლიოში. მისი ქონება 3,9 მილიარდ დოლარს აჭარბებს. მის მფლობელობაშია LGT ბანკი (დაარსდა 1920 წელს), ასევე ხელოვნების ნიმუშთა მნიშვნელოვანი კოლექცია. მონარქი თავისუფლად საუბრობს გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ და იტალიურ ენებზე. პრინცი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა ვადუცის ციხე-სიმაგრეში. მან დაწყებითი განათლება ვადუცში მიიღო და მონაწილეობდა სკაუტთა სამსახურში. 1956 წელს, მამამისის მსგავსად, შევიდა სახელმწიფო „შოტენგიმნაზიაში“, ვენაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა შვეიცარიაში. მოგვიანებით მუშაობდა ლონდონის ერთ-ერთ ბანკში. მიიღო ეკონომიკური განათლება St. Gallen University-ში. პრინცის მეუღლეა პრინცესა მარია აგლას ვონ ქინსკზე. სამეფო წყვილს ოთხი შვილი ჰყავს, მათ შორის ტახტის მემკვიდრე, პრინცი ალოუსი, რომელიც 1968 წელს დაიბადა. ლიხტენშტაინის პრინცისა და მისი ოჯახის ოფიციალური რეზიდენცია ვადუცში არის ვადუცის ციხესიმაგრე, რომელიც ალპებში მდებარეობს. მართალია, ციხესიმაგრე ღია არ არის ფართო საზოგადოებისათვის, მაგრამ მდებარეობიდან გამომდინარე, ის მაინც მრავალ ტურისტს იზიდავს. გ. ჭანტურია, ს. ჭანტურია - მსოფლიოს მონარქები, თბ., 2008 წ.
კინიეტი

კინიეტი — მთა სამხრეთ სუდანში. ქვეყნის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 3187 მ. მდებარეობს უგანდის სახელმწიფო საზღვართან. ერთ-ერთი პირველი ევროპელი, რომელმაც მოინახულა კინიეტი იყო ბოტანიკოსი ტომას ფორდ ჩიპი. მანვე მთის სიახლოვეს აღმოაჩინა იშვიათი მცენარის Bidens chippii-ის ნიმუშები. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია ხშირი ტყით. კინიეტი — ინფორმაცია დაარქივებული 2015-06-22 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) კინიეტი — ინფორმაცია (ინგლისური)
გეოგრაფიული დეტერმინიზმი

გეოგრაფიული დეტერმინიზმი (ლათ. determino — განვსაზღვრავ) — მსოფლმხედველობითი კონცეფცია, რომელიც მსოფლიოს ხალხებისა და ქვეყნების სოციალურ-ეკონომიკურ განვითარებას ხსნის გეოგრაფიული ფაქტორებით — გეოგრაფიული მდებარეობით, რელიეფით, კლიმატით, წყლის, ნიადაგურ-მცენარეული და მინერალური რესურსებით. საზოგადოების სრულყოფილი განვითარება მხოლოდ ხელსაყრელ გეოგრაფიულ პირობებში ხდება. ამიტომ ის ხალხები და ქვეყნები დაწინაურდნენ, სადაც კარგი ბუნებრივი პირობები იყო (კერძოდ, ზომიერი და სუბტროპიკული სარტყლები). ცივ და ცხელ კლიმატურ სარტყლებში კი მოსახლეობა პრიმიტიულ დონეზე დარჩა. გეოგრაფიული დეტერმინიზმის ელემენტები გვხვდება ჯერ კიდევ ანტიკური ავტორების შრომებში, თუმცა როგორც შეხედულებების ერთიანი კონცეფცია დეტერმინიზმი ჩამოყალიბდა შარლ ლუი დე მონტესკიეს, ჰენრის ტომას ბოკლის, ფრიდრიხ რატცელის, გიორგი პლეხანოვისა და სხვათა შრომებში XVIII-XIX საუკუნეებში, სადაც გეოგრაფიული დეტერმინიზმის პოზიციიდან აიხსნებოდა სხვადასხვა სახელმწიფოებში მმართველობის ფორმა, ეკონომიკური განვითარების თავისებურებები, წარმატებები მეურნეობის მოდერნიზაციაში, გეოპოლიტიკური მდგომარეობა, სამხედრო შეტაკებების მიზეზები და სხვა. მაგალითად, მონტესკიე თვლიდა, რომ ჭეშმარიტი დემოკრატია შესაძლებელია მხოლოდ პატარა ქვეყნებში, საშუალო ქვეყნებისთვის გამოსადეგია მონარქია, ხოლო დიდი ქვეყნები დესპოტიზმისთვისაა განწირული. ამის საფუძველზე შეიქმნა ფედერალიზმისა და ძალაუფლების გაყოფის კონცეფციები. შემდგომში, ქვეყნების სოციალურ-ეკონომიკურ განვითარებაში განსაკუთრებული როლი ეკავა კლიმატურ პირობებს. თავიანთ შრომებში ჰელფორდ ჯონ მაკინდერმა, ალბრეხტ პენკმა, ელსუორთ ჰანტინგტონმა და სხვებმა დასავლეთი ევროპისა და ჩრდილოეთი ამერიკის ქვეყნების ეკონომიკურ და სამხედრო წარმატებებს ხსნიდნენ მათ კლიმატზე ატლანტიკისა და გოლფსტრიმის სასიკეთო გავლენით; აზიის, აფრიკისა და ლათინური ამერიკის ქვეყნების უმეტესობის ეკონომიკურ ჩამორჩენილობას და კოლონიალურ დამოკიდებულებას კი ტროპიკული და ეკვატორული კლიმატის უარყოფითი გავლენით. იმპერიალიზმის განვითარების ეპოქაში გეოგრაფიულმა დეტერმინიზმა საფუძველი დაუდო რეაქციულ გეოპოლიტიკას. რეაქციული გეოპოლიტიკის იდეის მამამთავარი იყო გერმანელი მეცნიერი ფრიდრიხ რატცელი, რომელმაც სახელმწიფო ცოცხალ ორგანიზმად მიიჩნია. ამჟამად, გეოგრაფიულმა დეტერმინიზმა დაკარგა თავისი პოზიციები და გამოიყენება როგორც სამუშაო კონცეფცია ქვეყნებისა და რაიონების ეკონომიკური განვითარების რეგულირებისათვის. დეტერმინიზმი ენვაირონმენტალიზმი გეოგრაფიული პოსიბილიზმი ↑ 1.0 1.1 გეოგრაფიული დეტერმინიზმი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი ↑ გეოგრაფიული დეტერმინიზმი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია
ტრაპიზონის სამშვიდობო კონფერენცია

ტრაპიზონის სამშვიდობო კონფერენცია (27 თებერვალი (12 მარტი) — 31 მარტი (13 აპრილი), 1918, ტრაპიზონი) — სამშვიდობო კონფერენცია ამიერკავკასიის სეიმისა და ოსმალეთის იმპერიის წარმომადგენლებს შორის. მოლაპარაკებების მიზანი იყო ამიერკავკასიის ქვეყნების ჩამოშორება პირველი მსოფლიო ომის მოვლენებისაგან. სეიმის წარმომადგენლები მოითხოვდნენ 1914 წლის საზღვრებში დაბრუნებას და აღმოსავლეთ ანატოლიის თვითგამორკვევას. ოსმალეთის ხელისუფლება მოითხოვდა ეღიარებინა სეიმის წარმომადგენლებს ბრესტ-ლიტოვსკის ზავის პირობები, რომლის მიხედვითაც ბათუმის, ყარსის და არდაჰანის ოლქები, სხვა ტერიტორიებთან ერთად თურქეთმა დაიკავა საომარი მოქმედებების დაწყებამდე. საქართველოსა და სომხეთის წარმომადგენლები ეწინააღმდეგებოდნენ ამ მოთხოვნის შესრულებას, აზერბაიჯანის წარმომადგენლები კი თანახმა იყვნენ შეესრულებინათ მოთხოვნა, რადგან არც ერთი სადავო ტერიტორია მას არ ეკუთვნოდა, გარდა ამისა, მათ დელეგაციაში პანთურქული განწყობა შეიმჩნეოდა. სეიმის არამუსულმანი უმრავლესობის წარმომადგენლებმა ხმა მისცეს ოსმალეთის იმპერიასთან ომს და 13 აპრილს დაბრუნდნენ თბილისში. ოსმალეთის იმპერიის არმიას კონფერენციის პარალელურად საომარი მოქმედებები არ შეუჩერებია. მან 12 მარტს აიღო არზრუმი, 5 აპრილს – სარყამიში, 7 აპრილს – ვანი. მოლაპარაკებების გაგრძელების წინაპირობად ოსმალეთი მოითხოვდა ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობას. 22 აპრილს ოსმალეთი და ამიერკავკასიის სეიმი შეთანხმდნენ აღედგინათ სამშვიდობო მოლაპარაკებები. ოსმალეთის ზეწოლის შედეგად 22 აპრილს, ამიერკავკასიის სეიმმა მიიღო ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნისა და დამოუკიდებლობის დეკლარაცია. მიუხედავად ამისა, ოსმალეთი აგრძელებდა შეტევას და აიღო ბათუმი, ოზურგეთი და ახალციხე. 11 მაისს მოლაპარაკებები განახლდა ქალაქ ბათუმში. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია Тадеуш Свентоховский, Brian C. Collins Historical dictionary of Azerbaijan. — USA: Scarecrow Press, 1999. — С. 127-128. — 145 с. — ISBN 0810835509 ↑ გაზ. „ერთობა“, 1918 წლის 1 მარტი
ბელგიის გერბი

ბელგიის გერბი — თანამედროვე სახით ბელგიის გერბი დამტკიცდა მეფის დეკრეტით 1837 წლის 17 მარტს. დეკრეტში აღწერილი იყო დიდი და მცირე გერბების ფორმა. შავ ფარზე გამოსახულია ოქროს ლომი წითელი ბრჭყალებით და წითელი გამოყოფილი ენით (ე. წ. ბელგიური ლომი). ფარის თავზე განლაგებულია გახსნილი პირის მქონე ოქროს ჩაფხუტი. ჩაფხუტის თავზე მოთავსებულია დიდი ჰერცოგის გვირგვინი. ფარს უკან განლაგებულია სკიპტრები - ერთი მათგანს წარმოადგენს ხელი, რომელის სამართალს განასახიერებს, ხოლო მეორე წარმოადგენს ლომის გამოსახულებას - სიძლიერის სიმბოლოს. ჩაფხუტს გარს აკრავს ლეოპოლდ I-ის ორდენის ოქროს ძეწკვი. ფარისმტვირთველ ლომებს უკავიათ აგრეთვე მოოქროვილ ხის ტარზე წამოცმული ბელგიური დროშები. ქვემოთ განთავსებულია წითელი ლენტი, რომელზეც ოქროს ასოებით არის ამოკვეთილი ბელგიელი ხალხის დევიზი: ”ერთობა გვაძლევს ძალას” („L’UNION FAIT LA FORCE“ ფრანგულად ან „EENDRACHT MAAKT MACHT“ ჰოლანდიურად). მთელი ეს კომპოზიცია მოთავსებულია ოქროსფერფოჩებიან წითელ მანტიაზე, რომელსაც თავზე ადგას დიდი ჰერცოგის გვირგვინი. მანტიის თავზე აღმართულია 1837 წლის მდგომარეობით არსებული ბელგიის პროვინციების დროშები გერბებით. მიუხედავად იმისა, რომ პროვინციების რაოდენობა დროთა განმავლობაში იცვლებოდა, გერბზე ამ ფაქტმა ასახვა ვერ ჰპოვა. დიდი გერბი გამოიყენება იშვიათად. ის ამშვენებს მხოლოდ იურიდიულ კანონთა და საერთაშორისო ხელშეკრულებათა ბეჭდებს. მცირე გერბი გამოიყენება ხშირად ბელგიის ხელისუფლების მიერ. ის შედგება შემდეგი ნაწილებისაგან: შავი ფარი ლომის გამოსახულებით ურთიერთგადაჯვარედინებული სკიპტრები დევიზი გვირგვინი ლეოპოლდ I-ის ორდენი ბელგიის ისტორიული დიდი გერბი 1846 წელს ბელგიის მცირე გერბი ამჟამად. ევროპის ქვეყნების გერბები ევროპის დროშები
კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1700)

კონსტანტინოპოლის 1700 წლის ხელშეკრულება — ხელშეკრულება დაიდო 1700 წლის 3 (14) ივლისს რუსეთის იმპერიასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის კონსტანტინოპოლში. ხელშეკრულება არის აზოვის ლაშქრობის შედეგი. რუსეთმა აზოვი და მიმდებარე ტერიტორიები ისევ მიიღო და ააშენა რამდენიმე ციხესიმაგრე (ტაგანროგი, პავლოვსკი, მიუსი) და გაათავისუფლა ყირიის ხანის მიერ დაწესებული ყოველწლიური ხარკისაგან. ოსმალებს დაუბრუნდათ რუსეთის ძალების მიერ დაპყრობილი პატარა ციხესიმაგრე. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ სასაზღვრო ზონაში არ ააშენებდნენ საფორტიფიკაციო ნაგებობებს. ოსმალეთს ასევე უნდა გაეთავისუფლებინა რუსი სამხედრო ტყვეები. ხელშეკრულებით პეტრე I-მა უზრუნველყო ოსმალეთის ნეიტრალიტეტი ჩრდილოეთის ომში. ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 30 წლით ოსმალეთმა დაარღვია 1710 წელს როდესაც სულთანმა ომი გამოუცხადა რუსეთს. სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია Anderson, Matthew Smith (2000). Europe in the eighteenth century, 1713-1789, 4, General history of Europe, Longman. ISBN 0-582-35744-6.  Davies, Brian L. (2007). Warfare, state and society on the Black Sea steppe, 1500-1700, Warfare and history. Routledge. ISBN 0-415-23986-9.  Frost, Robert I (2000). The Northern Wars. War, State and Society in Northeastern Europe 1558-1721. Longman. ISBN 978-0-582-06429-4.  Oliva, Lawrence Jay (1969). Russia in the era of Peter the Great, New insights in history. Prentice-Hall.  Torke, Hans-Joachim (1997). Einführung in die Geschichte Russlands (German). C.H.Beck. ISBN 3-406-42304-3.  Scan of a copy of the treaty in Muahedat Mecmuasi, 3, 209-220, 1701 / 1113 (one page missing), hosted at IEG Mainz დაარქივებული 2012-03-17 საიტზე Wayback Machine.
ცისი

ცისი (ჩინ.: 慈禧太后; დ. 29 ნოემბერი, 1835 — გ. 15 ნოემბერი, 1908, პეკინი) — ჩინეთის იმპერატორი ქალი. მართალია, ცისი თავდაპირველად, უბრალო ხარჭა იყო, მაგრამ საბოლოოდ, ისეთ სიმაღლეზე ავიდა, რომ შემდგომ 50 წელიწადზე მეტხანს მართავდა ჩინეთს. ეს ყველაფერი კი იმით დაიწყო, რომ თავისი სილამაზით იმპერატორი სიენ ფენი მოხიბლა, შემდეგ კი მას ერთადერთი მემკვიდრე — ტუნ ჩინი გაუჩინა. როცა სიენ ფენი გარდაიცვალა, ტუნ ჩინი მხოლოდ 6 წლის იყო, ამიტომ ცისი რეგენტი გახდა. მან სასტიკად ჩაახშო ტაიპინის აჯანყება 1864 წელს და წიანის აჯანყება 1868 წელს. ცისიმ მაშინაც არ დათმო ძალაუფლება, როცა ტუნ ჩიმ 1873 წელს სრულწლოვანებას მიაღწია. ორი წლის შემდეგ კი მოულოდნელად გარდაიცვალა, სავარაუდოდ — დედამიმსა მოაკვლევინა. ტახტის მემკვიდრეობითობის ყველა კანონის დარღვევით, ცისი ჰსიმ ტუნ ჩის 3 წლის ბიძაშვილი — კუან სიუ გაამეფა, თავად კი კვლავ რეგენტად დარჩა. მისი სრული ტიტული იყო — „კეთილშობილი, სამართლიანი დედა, ჭეშმარიტი, ღვთივკურთხეული, მდიდარი, მზრუნველი, კაშკაშა, ნათელი, მშვიდი, გაწონასწორებული, სრულყოფილი, დღეგრძელი, პატივსაცემი, ღისეული, სათაყვანებელი, სახელოვანი, ამაღლებული ქვრივი იმპერატრიცა“ — მაგრამ ე.წ. „აკრძალულ ქალაქში“ მას „ბებერ ბუდას“ უწოდებდნენ. 1889 წელს კუან სიუს სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ, ცისი გადაბარგდა საზაფხულო სასახლეში, რომელიც ფლოტის განახლებისთვის განკუთვნილი სახსრებით აიშენა. მაგრამ როცა კუან სიმ რადიკალური რეფორმების გატარება დაიწყო, ცისიმ სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყო, იმპერატორი მისივე სასახლეში გამოკეტა და სახელმწიფოს მართვა-გამგეობა საკუთარ ხელში აიღო. 1900 წელს ხელი შეწყო ბოქსერთა (ნაციონალისტური მოძრაობა) ამბოხებას, რომელიც ჩინეთიდან ყველა უცხოელის გაძევებას ისახავდა მიზნად. როცა ევროპულმა ჯარებმა ეს მოძრაობა სასტიკად დაამარცხეს, ცისი ჰსი პეკინში გაიქცა, 1902 წელს კი იჩულებული გახდა, დამამცირებელი სამშვიდობო ხელშეკრულებისთვის მოეწერა ხელი. ცისის გარდაცვალების წინა დღეს, 1908 წლის 15 ნოემბერს მისი დავალებით, კუან სიუ მოკლეს. ჩინეთის იმპერატორთა ”ხარჭების” კლასიფიკაცია ყველაზე გავლენიანი მმართველი ქალები 10 ყველაზე დიდი ძალაუფლების მქონე ქალი დაარქივებული 2017-08-15 საიტზე Wayback Machine. ნ. ქოთორნი. ტირანები, თბილისი, „კლიო“, 2011
ბელგიის ქალაქების სია

ეს არის ბელგიის ყველაზე ხალხმრავალი მუნიციპალიტეტების ჩამონათვალი. ამ სიაში არ შედის ისეთი მუნიციპალიტეტები, რომლებსაც არ გააჩნიათ ქალაქის სტატუსი. ბრიუსელი არის რეგიონი, რომელიც შედგება 18 მუნიციპალიტეტის და საკუთრივ ქალაქ ბრიუსელისაგან. მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობა აქ შეადგენს 1,154,635 ადამიანს. ბელგია. ქალაქი ბრიუგე ბელგიის რუკა ტურისტურლი ქალქები დაარქივებული 2006-07-18 საიტზე Wayback Machine. სტატისტიკა ბელგია პოპულარული ქალაქები ‎
კარიოკის ლიგა

კარიოკის ლიგა (პორტ. Campeonato Carioca) — რიო-დე-ჟანეიროს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი, იმართება შტატის ფეხბურთის ფედერაციის უშუალო ეგიდით. პირველ (ანუ უმაღლეს) დივიზიონში გამოდის 2 ჯგუფად დაყოფილი 16 გუნდი. ჩემპიონატი ტარდება 1906 წლიდან, ლიგის ისტორიის განმავლობაში 4 ნათლად გამოკვეთილი ლიდერია, ესენია: „ფლუმინენსე“, „ფლამენგო“, „ვასკო და გამა“ და „ბოტაფოგო“. ოფიციალური საიტი
კორინთიანსი

კორინთიანსი (სრული სახელი „სპორტ კლუბი კორინთიანსი პაულისტა“, ბრაზილიაში კლუბის სახელს ასევე აღნიშნავენ აბრევიატურით SCCP) (ბრაზ.-პორტ. Sport Club Corinthians Paulista) — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი სან-პაულუდან. უფრო მეტად ცნობილია თავისი საფეხბურთო გუნდით. კლუბი დაარსდა 1910 წლის 1 სექტემბერს, სახელი ეწოდა ლონდონური კლუბის „კორინთიანის“ პატივსაცემად. კორინთიანსი, ბარსელონასთან ერთად, ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის მოგებების მხრივ მსოფლიო რეკორდსმენია, ორივე კლუბმა ამ ტიტულის მოპოვება ორ-ორჯერ შეძლო. ოფიციალური საიტი (პორტუგალიური)(ინგლისური)(ესპანური)
ატლეტიკო ხუნიორი

ხუნიორ ბარანკილია, ასევე ატლეტიკო ხუნიორი — კოლუმბიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბარანკილიიდან. 9 გზის კოლუმბიის საფეხბურთო ჩემპიონატის გამარჯვებული და 9 გზის მეორე ადგილოსანი. კოლუმბიის ერთ-ერთი უძველესი კლუბი, დაარსდა 1924 წელს. კლუბის ოფიციალური საიტი
არჩილ გელოვანი

არჩილ გელოვანი (დ. 14 ნოემბერი, 1915 — გ. 19 აგვისტო, 1978) — საბჭოთა სამხედრო მშენებლობის ისტორიაში საინჟინრო ჯარების პირველი მარშალი (1977), უკრაინისა (1962) და რსფსრ-ს (1971) დამსახურებული ინჟინერი. დაიბადა საქართველოში, სოფელ სპათაგორში 1915 წელს. დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1936) და ლენინგრადის ფელიქს ძერჟინსკის სახელობის სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელი (1939) წელს. 1939 წლიდან მსახურობდა არმიაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა სამხედრო-საზღვაო და საფორტიფიკაციო მშენებლობებს. 1945 წლიდან იყო შავი ზღვის ფლოტის საინჟინრო სამმართველოში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე, 1949 წლიდან — სამხედრო-საზღვაო ძალების მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე, 1953 წლიდან კი — იმავე სამმართველოს უფროსი და შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანაშემწე მშენებლობის დარგში. 1964–1969 წლებში იყო სარაკეტო ჯარების მთავარსარდლის მოადგილე მშენებლობის დარგში და სამხედრო საბჭოს წევრი, 1969–1971 წლებში კი — სსრკ-ს თავდაცვის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოს უფროსის პირველი მოადგილე, 1971–1974 წლებში — სსრკ-ს თავდაცვის სამინისტროს სახელმწიფო ექსპერტიზის უფროსი, 1974–1978 წლებში კი — სსრკ-ს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე სამხედრო მშენებლობისა და ჯარების განლაგების დარგში. ლენინური (1968) და სსრკ სახელმწიფო (1977) პრემიების ლაურეატი. არჩილ გელოვანი გარდაიცვალა 1978 წელს. დაკრძალულია მოსკოვში, ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე. თბილისში არსებობს მისი სახელობის გამზირი, იყო ქუჩაც. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 581. კალაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 38-39. 100 ქართველი უცხოეთში, თბ., 2011 არჩილ გელოვანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ Геловани Арчил Викторович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
იბრაჰიმ ქათხუდა

იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი — ოსმალთა ეგვიპტის ფაქტობრივი მამლუქი გამგებელი 1748-1754 წლებში. წარმოშობით ქართველი, კაზდაღლის სახლიდან, რომელსაც მართავდნენ კაიროში დისლოცირებულ იანიჩართა კორპუსის სამხედრო მეთაურები. დიდძალმა სიმდიდრემ მათ საშუალება მისცა, გაბატონებულიყვნენ ეგვიპტის პოლიტიკურ ასპარეზზე. 1735 წელს იბრაჰიმი გახდა იანიჩართა კორპუსის ჩავუში, 1738-1739 წლებში - მექაში პილიგრიმთა ქარავნის გამყოლი და ბადრაგი, კაზდაღლის სახლის მეთაური. 1748 წელს აზებანის კორპუსის ქათხუდასთან, რიდვანთან ერთად ეგვიპტიდან გააძევა ოსმალი გამგებელი რაჯაბ-ფაშა და მცირე ხნით გახდა იანიჩართა კორპუსის ქათხუდა (ქაჰია), ფორმალურად, რანგით მეორე აღას შემდეგ, მისი მოადგილე, ფაქტობრივად კი პირველი პირი და შემდეგ უკვე ამ სახელით იხსენიებოდა. ქათხუდა რიდვანთან ერთად მან შექმნა დუუმვირატი, რომელიც 1754 წლამდე განაგებდა ეგვიპტეს. დუუმვირატში წამყვანი იბრაჰიმი იყო, რომელსაც ჰქონდა ისეთი „სიძლიერე და სიდიადე, გამჭრიახობა მართვისას და უდავო ძალაუფლება, როგორისთვისაც მანამდე არავის მიუღწევია ეგვიპტეში“ (ეგვიპტელი ისტორიკოსი ალ-ჯაბარათი). იბრაჰიმი ქვეყანას ოსმალური ინსტიტუტების მეშვეობით მართავდა, ყიდულობდა მამლუქებს და ხელს უწყობდა მაღალ თანამდებობებზე მათ დაწინაურებას. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ეგვიპტეს მისი სახლიდან გამოსული მამლუქები მართავდნენ, რომელთაგან ბევრი ქართველი იყო. ზოგიერთი ცნობით, იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი მეტოქეებმა მოკლეს 1754 წელს. დაკრძალულია კაიროში, მცირე კარაფას სასაფლაოზე. 100 ქართველი უცხოეთში, თბ., 2011 წ.