laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯამი (ბოტანიკა)

ჯამი (ლათ. calux) — ყვავილსაფარის გარეთა წრე. რომელიც შედგება ჯამის ფოთოლაკებისაგან. ჯამის ფოთოლაკები ჩვეულებრივ მწვანეა, ერთმანეთთან შეზრდილი ან განცალკევებული. ჯამის ბიოლოგიური დანიშნულებაა ყვავილის შიგნითა ნაწილებისა და განვითარებადი ნაყოფის დაცვა. ზოგიერთი მცენარის (მანანა, ხარისძირა) ჯამი დიდია და მკვეთრად შეფერილი, ხელს უწყობს მწერების მიზიდვას (ნაცვლად გვირგვინისა, რომელიც არ გააჩნიათ ან სუსტად აქვთ განვითარებული. ზოგ მცენარეს ჯამი სცვივა ყვავილების გაშლისას (ყაყაჩო), სხვებს დაყვავილების შემდეგ (ბაია). ზოგჯერ შეიძლება მონაწილეობა მიიღოს ნაყოფის წარმოქმნაშიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 535.
ბაგა (ჩასაყრელი)

ბაგა, საკვების ჩასაყრელი (ფიცრული ან წნული) საქონლის საზამთრო სადგომი, მთიულეთში სანაყრეს უწოდებენ, იმერეთში საპირეს, გურიაში პირის ბაგას. გამართულია კედლის გაყოლებით, ძირს ფიცარი აქვს დაგებული, ბაგაზე დაბმულ პირუტყვს თავთავისი ადგილი აქვს მიჩენილი, რაც ხელს უწყობს საკვების რაციონალურად გამოყენებას. თოფურია ნ., ქსე, ტ. 2, გვ. 125, თბ., 1977
იბნ აბდ ალ-ლაჰ იბნ მაიმარ ჯამილი

იბნ აბდ ალ-ლაჰ იბნ მაიმარ ჯამილი (დ. უცნობია, უად-ილ-კურა (ჰიჯაზი) — გ. დაახლ. 701, ეგვიპტეში) — არაბი პოეტი. ბუსაინასადმი მიძღვნილი მისი სატრფიალო ლექსები ეკუთვნის არაბული სატრფიალო ლექსების ე. წ. უზრაულ მიმართულებას — უმღერის არამიწიერ, ამაღლებულ სიყვარულს და შორეულ სატრფოს. ამ მიმართულების პოეტებმა, და მათ შორის ჯამილმა, შეამზადეს არაბული მისტიციზმის საფუძვლები. ფურცელაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 535.
ჯამნა

ჯამნა, ჯუმნა, იამუნა — მდინარე ინდოეთში, მდინარე განგის უგრძესი და წყალუხვი შენაკადი. სიგრძე 1384 კმ. აუზის ფართობი 351 ათასი კვ.კმ. სათავე აქვს ზასკარის ქედის (ცენტრალური ჰიმალაი) სამხრეთ კალთებზე. ზემოთში მიედინება ღრმა ხეობაში, შუაწელსა და ქვემოთში - ინდ-განგის დაბლობზე იტოტება. გაზაფხულზე, მუსონური წვიმების გამო, იცის წყალმოვარდნები. დანარჩენ დროს შედარებით წყალმცირეა. სანაოსნოა ქალაქ დელის ქვემოთ. იყენებენ სარწყავად. ჯამნას ნაპირებზეა ქალაქები: დელი, აგრა, ილაჰაბადი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 535.
მადაგასკარის მდინარეების სია

მადაგასკარის მდინარეების ანბანური სია. აქუკოტო ბემარივო ბეციბუკა ივონდრო იკუპა იჰოსი ლალანა მანამბაჰუ მნამბულუ მანაჯარი მანგორო მანგუკი მანდრარე მანია მანინგორი მაციატრა მაჰაჯამბა ონივე ონილაი სამბაო სუფია უნილაჰი
ბაგაჟიაშთა

ბაგაჟიაშთა — აფხაზეთის გულრიფშის რაიონის სოფლების პირველი ბაგაჟიაშთის და მეორე ბაგაჟიაშთის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 125.
არჩილ ჯანაშვილი

არჩილ ჯანაშვილი (დ. 9 იანვარი, 1904, კახი — გ. 12 თებერვალი, 1985, თბილისი) — ქართველი ზოოლოგი, პროფესორი (1963 წ). საქართველოში ზოოგეოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ამ დარგში ჯანაშვილის ნაშრომები „ზოოგეოგრაფია“ (მე-3 გამოცემა, თბილისი, 1974 წ) და „ზოოგეოგრაფიული რუკა“ (სსრ ატლასი, თბილისი, 1964 ) პირველია ქართულ ენაზე. დაამთავრა თსუ-ს პედაგოგიური ფაკულტეტი, საბუნებისმეტყველო განხრით (1927 წ). 1926 წლიდან მუშაობდა თსუ-ის ზოოლოგიის კათედრაზე. იყო თსუ-ის ხერხემლიანთა ზოოლოგიის (1946-82 წწ) და თელავის სამასწავლებლო ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების (1939-44 წწ) კათედრათა გამგე. სხვადასხვა დროს მუშაობდა აგრეთვე თბილისის ზოოპარკში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის, თბილისი სასოფლო სამეურნეო, თბილისი, გორის, ქუთაისის, სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარ სამეცნიერო რედაქციაში. ჯანაშვილის კვლევის საგანი იყო საქართველოს ძუძუმწოვრები, ქვეწარმავლები, ამფიბიები. დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული ზოოლოგიური ტერმინოლოგიის შედგენის საქმეში. ავტორია მრავალი საბავშვო მოთხრობისა. მიღებული აქვს საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია (1985 წ). საქართველოს ცხოველთა სამყარო, ტ. 3 – ხერხემლიანები, თბ., 1963; საქართველოს ძუძუმწოვრების სარკვევი, თბ., 1953; ხერხემლიანთა ზოოლოგია, გამოცემა, მე-3, თბ., 1956. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 536.
ნიკოლოზ ჯანაშია (პედაგოგი)

ნიკოლოზ სიმონის ძე ჯანაშია (დ. 1872 , სოფ. აძუბჟა, ოჩამჩირის რაიონი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა — გ. 6 ივნისი, 1918, სოხუმი. დასაფლავებულია სოფელ აძუბჟაში) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი, ეთნოგრაფი, ფოლკლორისტი, სიმონ ჯანაშიას მამა. 1891 წელს დაამთავრა გორის საოსტატო სემინარია და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა აფხაზეთში, გურიის, სამეგრელოს სკოლებში, დიდი ღვაწლი მიუძღვის სოხუმის სამასწავლებლო სემინარიის დაარსებაში (1915 წ). იყო იაკობ გოგებაშვილის პედაგოგიური შეხედულებების მიმდევარი. 1909 წელს მისი აქტიური მონაწილეობით გაიხსნა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სოხუმის ფილიალი. 1910 წელს სათავეში ჩაუდგა ამ საზოგადოების ქართულ სკოლას სოხუმში. ეწეოდა ნაყოფიერ სამეცნიერო მუშაობას. სწავლობდა ქართველი ხალხის მატერიალურ და სულიერ კულტურას. დიდი წვლილი შეიტანა აფხაზი ხალხის ყოფისა და რელიგიური რწმენების კვლევაში. ეთნოგრაფიულ წერილებს ბეჭდავდა: „სახალხო გაზეთში“, „მოამბეში“, აკაკის კრებულში, აგრეთვე ჟურნალ „ხრისტიანსკი ვოსტოკში“. თანამშრომლობდა ჰამუდ-ბეის ფსევდონიმით. მის შრომებს მაღალ შეფასებას აძლევდნენ აკადემიკოსები ივანე ჯავახიშვილი, ნიკო მარი და სხვა. „აფხაზები“, ჟურნალი „მოამბე“, 1898, № 9. „აბრსკილი“, ჟურნალი „აკაკის კრებული“, 1898, № 5 «Абхазский культ и быт», Отдельный оттиск из Христианского Востока. Том . Выпуск III., Петроград, 1917 «Статьи по этнографии Абхазии», Сухуми, 1960 ხუნდაძე ა., ცნობილი ქართველი პედაგოგი ნიკო ჯანაშია, თბ., 1949 ნიკოლოზ ჯანაშია (პედაგოგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბაგატელი

ბაგატელი (ფრანგ. bagatelle, სამშვენისი) — მცირე ზომის ინსტრუმენტული პიესა, უპირატესად ფორტეპიანოსათვის. სახელწოდება "ბაგატელი" პირველად ფ. კუპერენმა გამოიყენა. საფორტეპიანო ბაგატელები დაწერეს ლ. ბეთჰოვენმა (პიესების სამი სერია), ბ. ბარტოკმა, ა. ლიადოვმა, კამერულ-ინსტრუმენრული ანსამბლებისათვის - ანტონინ დვორჟაკმა, ანტონ ვებერნმა. ქსე, ტ. 2, გვ. 125, თბ., 1977
ჯანბასყალა

ჯანბასყალა — ძველი წელთაღრიცხვის IV ს -ახალი წელთაღრიცხვის I ს ციხესიმაგრის ნანგრევები ყიზილყუმის უდაბნოში (ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკა, უზბეკეთი). წარმოადგენს გალავნით გარშემორყმულ სწორკუთხედს (200 მ X 170 მ), რომელიც 2 უბნადაა გაყოფილი. არქეოლოგიური გათხრების დროს (1930 წ, ს. ტოლსტოვი) გამოვლინდა საცხოვრებელი ნაგებობანი და თემის საკულტო ადგილი, სადაც ცეცხლის კვალი იყო შემორჩენილი. მოსახლეობა მისდევდა მიწათმოქმედებას და მესაქონლეობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 536.
ნოდარ ჯანბერიძე

ნოდარ შალვას ძე ჯანბერიძე (დ. 26 მაისი, 1927, თბილისი — გ. 1997, იქვე) — ქართველი არქიტექტორი, ხელოვნების ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1972), პროფესორი, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (1996). 1949 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის არქიტექტურის განყოფილება. მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში (1949-1985). პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1961-1985). საბჭოთა კავშირის მხატვართა კავშირის გამგეობის მდივანი (1977-1981) და საქართველოს მხატვართა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე (1974-1981). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 537. ნოდარ ჯანბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნოდარ ჯანბერიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
მადაგასკარის ქალაქების სია

აქ წარმოდგენილია მადაგასკარის ქალაქების ცხრილი მოსახლეობის სიდიდის მიხედვით.
ბაგები (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბაგები შეიძლება აღნიშნავდეს: ბაგები — ღია ვარსკვლავთა გროვა ბაგები — ახალგორის რაიონის სოფლების ძველი სახელწოდება ბაგები — უბანი თბილისში
ჯანგარი

ჯანგარი — XV საუკუნის ყალმუხური საგმირო ეპოსი. უმღერის ზღაპრულ ქვეყანას ბუმბას, სადაც მუდმივი ბედნიერება და კმაყოფილება სუფევს. ეპოსის გმირი ჯანგარი (ნიშნავს ობოლს) მისი 12 დევგმირი ძმა ყალმუხი ხალხის სანუკვარ იმედებსა და სურვილებს განასახიერებენ. „ჯანგარის“ მთქმელები - ჯანგარჩიბი თაობიდან თაობას გადასცემდნენ პოემას, რომელმაც რამდენიმე ვარიანტად მოაღწია. ყველაზე სრულია განთქმული ჯანგარჩის ეელიან ოვლისგან ჩაწერილი ტექსტი (10 თავი, 1911 წ). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 538.
აკუსტიკა

სიტყვა აკუსტიკა შეიძლება გულისხმობდეს ერთ-ერთს: აკუსტიკა — ფიზიკის დარგი რომელიც სწავლობს ბგერას. აკუსტიკა — სმენადობის პირობები რაიმე შენობაში.
თეიმურაზ ჯანგულაშვილი

თეიმურაზ ალექსანდრეს ძე ჯანგულაშვილი (დ. 25 მაისი, 1923, საგარეჯო — გ. 29 ივნისი, 1996) — ქართველი პოეტი. მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. დაამთავრა თსუ (1953), იყო გაზეთ „წიგნის სამყაროს“ რედაქტორი (1968–1983). პირველი კრებული „ცხრაასორმოცდახუთი“ გამოსცა 1948 წელს. მასვე ეკუთვნის კრებულები: „მაისი ოდერზე“ (1956), „ლექსები“ (1957), „მეოთხედი საუკუნის გადასარბენზე“ (1965 წ), „შუააზიური ჩანაწერები“ (1970), „ზღვისა და მიწის ლეგენდა“ (1971), „აღმართი“ (1977), „ლექსები“ (1980), „იმედის ზვრები“ (1983). თეიმურაზ ჯანგულაშვილის ლექსები თარგმნილია რუსულ. ოსურ, აფხაზურ, სომხურ, ყირგიზულ, ესტონურ, მოლდავურ, პოლონურ, რუმინულ და სხვა ენებზე. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 538. თეიმურაზ ჯანგულაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბაგები (ახალგორი)

ბაგები — ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ბაგებისა და ქვემო ბაგების ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 125.
გიორგი ჯანდიერი

გიორგი ჯანდიერი (დ. 1808, თბილისი, — გ. გარდაცვალების წელი უცნობია) — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი (1854 წ). 1828 წელს დაიწყო სამხედრო სამსახური ქართველ ქვეითთა პოლკში. რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს პრაპორშჩიკის ჩინით მონაწილეობდა ახალციხის იერიშში. ყირიმის ომის (1853-56 წწ) დაწყებისთანავე დაევალა ქართველ ცხენოსანთა მოხალისე რაზმეულის შედგენა. რაზმეული ყველა დათვალიერებასა და ბრძოლაში გენერალ ივანე ამილახვარის მიერ საგანგებოდ ამ რაზმეულისთვის გაკეთებული დროშით გამოდიოდა, ამიტომ რაზმეულის მამაც მეთაურს „დროშა-ჯანდიერი“ უწოდეს. ჯანდიერმა და მისმა რაზმეულმა განსაკუთრებული სიმამაცე გამოიჩინა ჩოლოქის 1854 წლის 4 (16) ივლისის ბრძოლაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 538.
რომანოზი (პეტრიაშვილი)

მიტროპოლიტი რომანოზი (ერიკაცობაში — რომან გრიგოლის ძე პეტრიაშვილი; დ. 1 ოქტომბერი, 1887 — გ. 25 მარტი, 1979, თბილისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი, მიტროპოლიტი. დაიბადა მღვდლის ოჯახში. მისი წინაპრები სიონის საპატრიარქო ტაძრის ღვთისმსახურნი იყვნენ. ოჯახი განათლებული და ინტელექტუალური იყო. ბიძა — ვასილ პეტრიაშვილი ცნობილი ბუნებისმეტყველი, ქიმიკოსი, ოდესის უნივერსიტეტის პროფესორი და რექტორი (უმაღლესი სასწავლებლის პირველი ქართველი რექტორი)იყო. რომან პეტრიაშვილი 1895-1908 წლებში სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1909-1910 წლებში სამხედრო სამსახურშია. 1910 წელს ჩაირიცხა ქ. დორპტის უნივერსიტეტის ვეტერინარულ ფაკულტეტზე, მაგრამ ოჯახური პირობების გამო იძულებული გახდა, სწავლისათვის თავი დაენებებინა. 1914-1918 წლებში მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1918-1921 წლებში — ლტოლვილთა კომიტეტის განყოფილებაში. 1921-1924 წლებში — პატიმართა დამხმარე კომიტეტში. 1924-1944 წლებში — კოოპერაციულ განყოფილებაში. 1949 წელს თავი დაანება სამოქალაქო სამსახურს და განცხადებით მიმართა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, უწმიდესსა და უნეტარეს კალისტრატეს, რომ სურვილი ჰქონდა, ემსახურა საქართველოს ეკლესიაში. იმავე წლის 6 მარტს უწმიდესმა კალისტრატემ აკურთხა დიაკვნად, 13 მარტს — მღვდლად. დაინიშნა სიონის საპატრიარქო ტაძარში, ასევე დაევალა საპატრიარქოს კანცელარიის მდივნის თანაშემწეობა. 1952 წლის 12 ივნისს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა მელქისედეკ III-მ აიყვანა დეკანოზის ხარისხში. 1954 წლის 17 მაისს სიონის ეკლესიიდან გადაყვანილ იქნა კუკიის წმინდა ნინოს ეკლესიაში. 1955-1959 წლებში იყო თბილისის სამების ეკლესიის წინამძღვარი. 1960-1967 წლებში თბილისის ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიის დეკანოზი. 1962 წელს მოსკოვში ახლდა უწმიდესსა და უნეტარეს ეფრემ II-ს, დააჯილდოვეს მიტრით. 1965 წელს აკურთხეს ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად. 1967 წლის 28 აგვისტოდან 1971 წლამდე განაგებდა ალავერდისა და ბოდბის ეპარქიებს. 1971 წლის 7 ოქტომბერს დაინიშნა ქუთაის-გაენათის ეპარქიის მმართველად. 1972 წლის 8 აპრილს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრის მიტროპოლიტ დავითის (დევდარიანი) მიერ მიენიჭა მიტროპოლიტობა, 1973 წლის 12 ოქტომბერს დაჯილდოვდა მეორე პანაღიით. 1977 წლის 9 ნოემბერს, როდესაც გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დავით V, მიტროპოლიტმა რომანოზმა, როგორც უხუცესმა (90 წლის) და უპირატესმა მღვდელთმთავარმა, მოითხოვა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრეობა. სინოდის წევრთა უმრავლესობამ მოსაყდრედ აირჩია ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ილია (შიოლაშვილი). გარდაიცვალა 92 წლის ასაკში 1979 წლის მარტს. 25 მარტს განსვენებულს წესი აუგო სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ. მისივე გადაწყვეტილებით მიტროპოლიტი რომანოზი დაიკრძალა სიონის საპატრიარქო ტაძრის გალავანში. ს. ვარდოსანიძე, „პატრიარქები“, თბ., 2013
1946

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1946 1946 (ათას ცხრაას ორმოცდაექვსი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-5 დეკადის მე-6 წელი. 3 აგვისტო : ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (NBA) დაფუძნდა აშშ-ში. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1946. 1 იანვარი : ლევან გიორგაშვილი — ქართველი მათემატიკოსი. 5 იანვარი  : დაიან კიტონი — ამერიკელი მსახიობი 6 იანვარი  : სიდ ბარეტი — ინგლისელი მუსიკოსი (გ. 2006) 8 იანვარი : რობი კრიგერი — ამერიკელი მუსიკოსი 12 იანვარი : ჯორჯ დიუკი — ამერიკელი მუსიკოსი (გ. 2013) 12 იანვარი : ჟან-ლუი ლოდე — ფრანგი მათემატიკოსი (გ. 2012) 20 იანვარი : დევიდ ლინჩი — ამერიკელი რეჟისორი 23 იანვარი  : არნოლდო ალემანი — ნიკარაგუის პრეზიდენტი (1997–2002) 23 იანვარი : ბორის ბერეზოვსკი — რუსი მეცნიერი, ბიზნესმენი და პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 2013) 2 თებერვალი  : ისაიას აფევერკი — ერიტრეის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 2 თებერვალი : ალფა უმარ კონარე — მალელი პოლიტიკური მოღვაწე. 5 თებერვალი : შარლოტ რემპლინგი — ინგლისელი მსახიობი. 7 თებერვალი  : ექტორ ბაბენკო — არგენტინაში დაბადებული ბრაზილიელი კინორეჟისორი (გ. 2016) 7 თებერვალი  : პიტ პოსტლეთუეიტი — ინგლისელი მსახიობი. (გ. 2011) 10 თებერვალი : მიქაელ არუთინიანი — სომხეთის მე-7 თავდაცვის მინისტრი (2007–2008) 20 თებერვალი  : ბრენდა ბლეთინი — ინგლისელი მსახიობი. 21 თებერვალი : ენტონი დენიელზი — ინგლისელი მსახიობი. 21 თებერვალი : ალან რიკმანი — ინგლისელი კინოსა და თეტრის მსახიობი. (გ. 2016) 6 მარტი : დევიდ გილმორი — ბრიტანელი მომღერალი და გიტარისტი 1 აპრილი : არიგო საკი — იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელი 15 ივნისი : დემის რუსოსი — ბერძენი მომღერალი (გ. 2015) 8 ივლისი : ისაიას სამაკუვა — ანგოლის პოლიტიკური მოღვაწე 13 სექტემბერი : კუპრაშვილი, ჰენრი — ქართველი მოცურავე, ისტორიკოსი, პოლიტოლოგი, ჟურნალისტი 11 ნოემბერი : ალასანია, გიული — ქართველი ისტორიკოსი, წყაროთმცოდნე 11 დეკემბერი : ტარიელ ხარხელაური — ქართველი პოეტი 20 დეკემბერი : სპენსერი, ჯონ — ამერიკელი კინომსახიობი. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1946. 13 აპრილი : ამაღლობელი, სერგო — ქართველი თეატრალური მოღვაწე, კრიტიკოსი, დრამატურგი. (დ. 1899) ფიზიკა : პერსი უილიამს ბრიჯმანი ქიმია : ჯეიმზ ბ. სამნერი, ჯონ ჰაუარდ ნორტროპი, უენდელ მერედიტ სტანლი ფიზიოლოგია და მედიცინა : ჰერმან ჯოსეფ მალერ ლიტერატურა : ჰერმან ჰესე მშვიდობა : ემილი გრინ ბალჩ ჯონ მოტ
ანტანანარივუს პროვინცია

ანტანანარივუს პროვინცია (მალაგ. Antananarivo) — მადაგასკარის პროვინცია. ფართობი — 57 191 კმ². მოსახლეობა — 6 342 303 კაცი (2013 წელი). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქვეყნის დედაქალაქი ანტანანარივუ. პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მაჰაძანგის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ტუამასინის პროვინცია, სამხრეთით — ფიანარანცუის პროვინცია, ხოლო დასავლეთით — ტულიარის პროვინცია. პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 4 რეგიონად და 19 დეპარტამენტად. Province autonome d'Antananarivo - Gouvernorat დაარქივებული 2007-02-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ მადაგასკარის 2013 წლის მოსახლეობა
ბაგინეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბაგინეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბაგინეთი — იგივეა რაც არმაზციხე ბაგინეთი — სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში
ინდილა

ადილა სერდრაია (დ. 26 ივნისი, 1984) — უკეთ ცნობილი თავისი სასცენო სახელით ინდილა — ფრანგი რიტმ-ენდ-ბლუზის მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ინდილა თანამშრომლობს ისეთ ფრანგ მუსიკოსებთან, როგორებიც არიან ნესბეალი, Rohff, TLF, სოპრანო და Youssoupha. გარდა ამისა, სიმღერების თანაავტორია მეტ პოკორასთან, Admiral T-თან, DJ Abdel-თან და აქსელ ტონისთან ერთად. 2013 წლის დეკემბერში გამოვიდა ინდილას სიმღერა „Dernière danse“, რომელმაც საფრანგეთში, Syndicat National de l'Édition Phonographique-ის ჩარტებში მეორე ადგილი დაიკავა. დაიბადა პარიზში. ინდილა ალჟირული, ინდური, კამბოჯური და ეგვიპტური წარმოშობისაა. დაქორწინებულია პროდიუსერსა და სიმღერების ავტორ პასკალ კოეზე, რომლის სასცენო სახელია Skalp-ი. ოფიციალური საიტი ↑ http://www.leparisien.fr/musique/albums/video-indila-le-tube-surprise-de-l-hiver-27-01-2014-3532007.php ↑ 2.0 2.1 Bureau, Éric. (27 January 2014) Indila : le tube surprise de l’hiver French. Le Parisien. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აგვისტო 2017. ციტირების თარიღი: 24 June 2014. ↑ Birth certificate (in french) fr (23 May 2014). ციტირების თარიღი: 23 May 2014. ↑ http://www.public.fr/News/Photos/Photos-Indila-5-choses-a-savoir-sur-LA-nouvelle-chanteuse-qui-nous-fait-danser-494700 ↑ 5.0 5.1 5.2 LesCharts.com Indila discography ↑ 6.0 6.1 Ultratop: Indila discography ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 Ultratop: Indila discography ↑ Peak chart positions in Poland: Mini World: Official Retail Sales Chart :: sales for the period 07.07.2014 - 13.07.2014. OLiS. ციტირების თარიღი: 18 July 2014. ↑ 9.0 9.1 Hitparade.ch Indila discography ↑ http://www.leblogtvnews.com/2014/10/indila-recoit-des-mains-de-michel-drucker-un-disque-de-diamant.html ↑ http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/diamentoweplyty/cd/archiwum.php?year=2015#title ↑ 12.0 12.1 http://www.ultratop.be/fr/certifications.asp?year=2014 ↑ Indila - Dernière danse (Top Airplay). ZPAV. ციტირების თარიღი: July 21, 2014. Indila - S.O.S (Top Airplay). ZPAV. ციტირების თარიღი: January 28, 2015. ↑ Greece Digital Songs - March 8, 2014. Prometheus Global Media (8 March 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 მაისი 2019. ციტირების თარიღი: 10 June 2014.(ფასიანი რეგისტრაცია) ↑ Media Forest - March 29, 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 28, 2015. ციტირების თარიღი: მარტი 2, 2015. ↑ Number 1 - April 15, 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 21, 2016. ციტირების თარიღი: მარტი 2, 2015. ↑ http://www.snepmusique.com/actualites-du-snep/ils-ont-marque-lannee-2014-lexport/
ციმანამპეცოცა

ციმანამპეცოცა (ფრანგ. Lac Tsimanampetsotsa) — მარილიანი ტბა მადაგასკარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ტულიარის პროვინციაში. ნატრიუმის კარბონატის ნაჯერობის გამო ტბის წყალი რძისფერია. ტბის აღმოსავლეთი ნაპირები შემოზღუდულია დაახლოებით 100 მ სიმაღლის კირქვული კლდეებით. წყალსატევი მოქცეულია ამავე სახელწოდების ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, რომელიც მდებარეობს ზღვის დონიდან 38-114 სიმაღლეებზე. ეროვნული პარკი გამოცხადებულია საერთაშორისო მნიშვნელობის ვეტლენდად რამსარის კონვენციის ფარგლებში. ↑ ციმანამპეცოცის ეროვნული პარკი საიტზე BirdLife International. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-03-02. ↑ The Annotated Ramsar List of Wetlands of International Importance
მიკელე ფერერო

მიკელე ფერერო (იტალ. Michele Ferrero; 26 აპრილი, 1925, დოლიანი — 14 თებერვალი, 2015, მონაკო) — იტალიელი მეწარმე. იყო ევროპის ერთ-ერთი უმსხვილესი საკონდიტრო კომპანიის, Ferrero SpA-ს მფლობელი. მან Ferrero განავითარა მამამისის მცირე საცხობისა და კაფედან, რომელიც ალბაში, პიედმონტის კომუნაში მდებარეობდა. მიკელე ფერეროს პირველი დიდი წარმატება იყო ტრადიციულ ჯანდუიას პასტაში მცენარეული ზეთის დამატება, რამაც ნუტელას თავბრუდამხვევ პოპულარობას დაუდო საფუძველი. მიკელე ფერერო დაიბადა 1925 წლის 26 აპრილს დოლიანიში პიერა ჩილარიოს და პიეტრო ფერეროს ოჯახში, რომელმაც დააარსა კომპანიები Ferrero და Piera Rocher. პერერო ფირმას 1945 წელს შემოუერთდა. იგი იყო იტალიის უმდიდრესი პიროვნება $26 მილიარდის ღირებულების ქონებით, რითაც მან 2008 წლის მარტში სილვიო ბერლუსკონი ჩამოიტოვა. 2014 წლის მაისში „ბლუმბერგის მილიარდერთა ინდექსში“ (Bloomberg Billionaires Index) ფერერო მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანებს შორის მე-20 ადგილი დაიკავა. ფერეროს ბრენდის ქვეშ ერთიანდებიან: Nutella, Mon Chéri, Kinder Chocolate, Ferrero Rocher, Tic Tac და Kinder Surprise. 1997 წლიდან მიკელეს ვაჟები, ჯოვანი ფერერო და პიეტრო ფერერო კომპანიის ხელმძღვანელობაში ჩაერთნენ. 2011 წლის 18 აპრილს პიეტრო ფერერო გარდაიცვალა სამხრეთ აფრიკაში უბედური შემთხვევის შედეგად. ჯოვანი ფერერო გახდა ერთპიროვნული აღმასრულებელი დირექორი. ფერეროს ჰყავდა მეუღლე მარია-ფრანკა ფისოლო და ორი ვაჟი ჯოვანი და პიეტრო ფერეროები. იგი იყო კათოლიკე და გამოირჩეოდე რელიგიურობით. ფერერო ყოველ წელს ინახულებდა ლურდის სიწმინდეებს, ყველა ქარხანასა და ოფისში ჰქონდა განთავსებული მადონა. ფერერო გარდაიცვალა 89 წლის ასაკში 14 თებერვალს, 2015, მონტე-კარლოში მდებარე საკუთარ სახლში. ↑ 1.0 1.1 "The story of a family". Ferrero.com. (ინგლისური) ↑ "Ferrero unwrapped: Italy's secretive confectioner opens its doors". Guardian. 28.10.2011. (ინგლისური) ↑ „საკონდიტრო კონცერნ "Ferrero"-ს მფლობელი მიკელე ფერერო გარდაიცვალა“. ინტერპრესნიუსი. 15.02.2015
არაფი (სომხეთი)

არაფი (სომხ. Առափի) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 100 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 500 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.4 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არდენისი

არდენისი (სომხ. Արդենիս) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 050 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 121 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.4 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არეგნადემი

არეგნადემი (სომხ. Արեգնադեմ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 305 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 169 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.8 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არფენი

არფენი (სომხ. Արփենի) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 920 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 391 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 206 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.9 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აშოცქი

აშოცქი (სომხ. Աշոցք) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 990 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 550 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 770 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აიგაბაცი

აიგაბაცი (სომხ. Այգաբաց) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 741 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 412 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.8 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაგრამიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბაგრამიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბაგრამიანი, ივანე — საბჭოთა კავშირის მარშალი ბაგრამიანი, მოვსეს — სომეხი ხალხის განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე
აზატანი

აზატანი (სომხ. Ազատան) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 490 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 507 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 449 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.8 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაგრავანი

ბაგრავანი (სომხ. Բագրավան) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 450 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 008 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.6 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბანდივანი

ბანდივანი (სომხ. Բանդիվան) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 940 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 232 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 211 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.1 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბასენი

ბასენი (სომხ. Բասեն) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 645 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 798 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 383 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაშგიუღი

ბაშგიუღი (სომხ. Բաշգյուղ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 020 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 56 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბავრა (სომხეთი)

ბავრა (სომხ. Բավրա) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 150 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 554 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 326 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.7 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები