laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზემო აჩაბეთი

ზემო აჩაბეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში, ქურთის თემში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1060 მეტრი, ცხინვალიდან 4 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1469 წლიდან სოფელ აჩაბეთში (დღევანდელი ზემო და ქვემო აჩაბეთი) იხსენიება მაჩაბლების რეზიდენცია, რომლებიც მეფის მოურავები იყვნენ და თითქმის მთელ ლიახვის ხეობას განაგებდნენ. 1922 წელს შევიდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში და 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლის 6 დეკემბრამდე — გორის რაიონში. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992–2008 წლებში აკონტროლებდა ქართული მხარე. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ზემო და ქვემო აჩაბეთი, 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ნასოფლარად იქცა. აჩაბეთი ჯერ დაიბომბა, შემდეგ ცეცხლში ჩაიწვა, ბოლოს კი, როგორც თვითმხილველები ყვებიან, სპეციალური ტექნიკით მთლიანად დაანგრიეს და მიწასთან გაასწორეს. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებიდან აღსანიშნავია აჩაბეთის ციხე, წმინდა ესტატესა და წმინდა კვირიკეს ეკლესიები; ევსტათის ეკლესიიდან ერთ კილომეტრზე, თირის მონასტრისაკენ, გორაკზე, მდებარეობს აბოს წმინდა გიორგის სახელობის ძველი საყდრის ნანგრევები. ↑ 1.0 1.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 72. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 44. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 506. ↑ 5.0 5.1 მეგრელიძე, ი., სიძველეები ლიახვის ხეობაში, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1984. — გვ. 200—201. ↑ Декрет №2 Об образовании автономной области Юго-Осетии ↑ რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2019. ↑ ხიდაშელი თ., ზემო და ქვემო აჩაბეთი // აგვისტოს ნანგრევებში, გვ. 145, თბ., 2009. ↑ Кавказский календарь на 1910 годъ ↑ Кавказский календарь на 1912 годъ ↑ მოსახლეობის 1926 წლის აღწერა, გვ. 189 ↑ Население по итогам переписи 1989 г. (16.02.2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21.03.2012. ციტირების თარიღი: 20.08.2019.
ზემო გორეთი

ზემო გორეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში. მდებარეობს მდინარე მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. ...). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 507. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო დოდოთი

ზემო დოდოთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ძარის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ტილიანის (აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 507.
ზემო ზონკარი

ზემო ზონკარი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემში. მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1300 მეტრი, ცხინვალიდან 32 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Уæллаг Зонкъар). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 508. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო კორკულა

ზემო კორკულა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში. მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, ცხინვალიდან 16 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Уæллаг Къоркъула). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 509. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო მონასტერი

ზემო მონასტერი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ქურთის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 6 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 509.
ზემო ოტრევი

ზემო ოტრევი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, არცევის თემში. მდებარეობს შიდა ქართლის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 1055 მეტრი, ცხინვალიდან 28 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Уæллаг Отъреу). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო სარაბუკი

ზემო სარაბუკი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში. მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 11 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. ...). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო სნეკვი

ზემო სნეკვი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში. მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ცხინვალიდან 20 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Уæллаг Снек). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 349. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო ქერე

ზემო ქერე — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში. მდებარეობს სამების ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1040 მეტრი, ცხინვალიდან 17 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Земочере). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო ფრისი

ზემო ფრისი (ყოფ. ქართული ფრისი) — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ერედვის თემში. მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 5 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. ...). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო ქლივანა

ზემო ქლივანა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში. მდებარეობს სამების ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. ...). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ზემო ხვითი

ზემო ხვითი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ნიქოზის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 835 მეტრი, გორიდან 31 კილომეტრი. 1859 წელს, სოფელში, მდინარე ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე მოხდა მემამულე თაქთაქიძის (თაქთაქიშვილი) წინააღმდეგ მიმართული გამოსვლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 627 ადამიანი. ზემო ხვითის კოშკი ზემო ხვითის სამების ეკლესია ზემო ხვითის წმინდა გიორგის ეკლესია კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 70. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 512. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ნიქოზი

ზემო ნიქოზი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ნიქოზის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, გორიდან 30 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 643 ადამიანი. ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია ზემო ნიქოზის ღვთაების ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 509-510. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ქსოვრისი

ზემო ქსოვრისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, გორიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო სობისი

ზემო სობისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ზეღდულეთის თემი). ტირიფონის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, გორიდან 17 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 482 ადამიანი. ზემო სობისის კვირაცხოვლის ეკლესია ზემო სობისის ღვთისმშობლის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო რეხა

ზემო რეხა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბერბუკის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე მეჯუდის ნაპირას. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 261 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 510. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ბოშური

ზემო ბოშური — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1260 მეტრი, გორიდან 30 კილომეტრი. 1863 წელს, მებატონე ერისთავებმა სოფლის გლეხებს გაუდიდეს ფულადი გადასახადი — შეაწერეს 2000 მანეთი და 45 კაპიკი. უკმაყოფილო გლეხებმა თავი მოიყარეს სოფლის ეკლესიის ეზოში და უარი განაცხადეს ფულის გადახდაზე. მთავრობამ სოფელში ეგზეკუცია ჩააყენა. დამსჯელმა რაზმმა დაარბია გლეხების სახლ-კარი და აიძულა ისინი დამორჩილებოდნენ მებატონეს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 132 ადამიანი. ჩიმაკაძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 67-68. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 507. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვარიანი

ვარიანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე), გორის მუნიციპალიტეტში, ვარიანის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: არაშენდა, ახალდაბა, ვარიანი, ვარიანის მეურნეობა, საქაშეთი). მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე (შიდა ქართლის ვაკის დასავლეთი ნაწილი), მდ. ლიახვის მარჯვენა მხარეს, გორი–ნიქოზის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 680 მ-ზე, გორიდან 14 კმ-ში. ვარიანი წყაროებში პირველად იხსენიება 1656 წლის საბუთში როსტომ მეფის მიერ სეხნის მაჩაბლის შვილებისთვის ამოწყვეტილი მაჩაბლის მამულის გადაცემის შესახებ. 1712 წელს ვახტანგ VI-მ ურბნელ ეპისკოპოსს განუახლა ვარიანის შეწირულობის სიგელი. ვახუშტის მიხედვით, „რუისის მთის ძირს არს თედოწმინდა. მცირედ მას ზეით ერთვის დასავლეთიდამ ლიახუს ვარიანის ფშანი... ვარიანს ზეით ერთვის ლიახუს აღმოსავლეთიდამ პატარა ლიახვი“. ამ პერიოდში სოფელი და მისი შემოგარენი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ქართლის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა. 1789 წელს გადასახადებისგან შეწუხებულმა ვარიანელმა გლეხებმა საჩივრით მიმართეს ერეკლე II-ს. ფეოდალურ ხანაში წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სტრატეგიულ პუნქტს საქართველოში შემოსული მტრის წინააღმდეგ წარმოებულ ბრძოლებში. საბჭოთა პერიოდში სოფელში იყო მეხილეობის საბჭოთა მეურნეობა. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს რუსმა ინტერვენტებმა ვარიანი კლასტერული ჭურვებით დაბომბეს, 11 აგვისტოს კი მოახდინეს სოფლის დროებითი ოკუპაცია. ვარიანი ქართველი მწერლისა და პედაგოგის იაკობ გოგებაშვილის (დ. 1840 ― გ. 1912) სამშობლოა. მის სახელს უკავშირდება სახალხო დღესასწაული „იაკობობა“, რომელიც 1971 წლიდან ყოველწლიურად ოქტომბრის თვეში აღინიშნება ვარიანში. ვარიანის დასავლეთით, დაახლ. 0,5 კმ-ზე მდებარეობს გვიანდელი შუა საუკუნეების კოშკი. იგი საბრძოლო-საცხოვრებელი დანიშნულებისა იყო. მის მახლობლად ნასოფლარია (მოსახლეობა აყრილა XVIII საუკუნეში ლეკთა თარეშის გამო). სოფლის შუაში დგას რიყის ქვითა და აგურით ნაგები ღვთისმშობლის ერთნავიანი ეკლესია (1835). იქვე მდებარეობს ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის ძეგლი — იაკობ გოგებაშვილის სახლ-მუზეუმი. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით სასაფლაოზე განვითარებული შუა საუკუნეების კიდევ ერთი ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესიაა. ნაგებია დიდი ზომის რიყისა და მოყავისფრო შირიმის ქვებით. ჩრდილოეთის კარის თავზე ტიმპანში მოთავსებული წარწერა X–XI საუკუნეებით თარიღდება. საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში (ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმი) დაცულია თითბრის ზარი, 1777 წლის მხედრული წარწერით, რომლის მიხედვით, მეფის მგალობელ სოლომონსა და მის ძმა იოანე ნამორაძეს ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესიისათვის შეუწირავთ ზარი, გარდაცვლილი ძმის, მიქაელის სულის მოსახსენიებლად. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1469 ადამიანი. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 65-66. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 302. გვასალია ჯ., კახაძე კ., ვარიანი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 210-211, თბ., 2013 წელი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზეღდულეთი

ზეღდულეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, ტირიფონის ვაკეზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ახალშენი, ბერშუეთი, ზემო სობისი, კირბალი, ქვემო ახალსოფელი, ქვემო სობისი). ზღვის დონიდან 710 მეტრი, გორიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 872 ადამიანი. ზეღდულეთის ღვთისმშობლის დიდი ეკლესია ზეღდულეთის ღვთისმშობლის მცირე ეკლესია ზეღდულეთი (ნასოფლარი) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 517. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვეძები

ვეძები — სოფელი საქართველოში (კახეთის მხარე), ახმეტის მუნიციპალიტეტში (შახვეტილას ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს მდინარე ხევგრძელის (ილტოს მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 850 მეტრი, ახმეტიდან 15 კმ-ის დაშორებით. სოფლის მახლობლად, ციხეებად წოდებულ ადგილზე შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში 7 მცხოვრებია, ეთნიკურად ქართველები. წარსულში ცხოვრობდნენ ოსებიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 390. ვეძები // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზემო ხალაწანი

ზემო ხალაწანი (ყოფ. ნაპანკისევი) — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ხალაწანის თემში. მდებარეობს პანკისის ხეობაში. მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ახმეტიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი. ზემო ხალაწნის ბზიანის ეკლესია ზემო ხალაწნის ეკლესია ზემო ხალაწნის კოშკები ზემო ხალაწნის ღვთისმშობლის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 512. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ზემო ალვანი

ზემო ალვანი — ისტორიული ძეგლი, სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ხორბალო). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ახმეტიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის კახეთის მეფე ლევანის (1520-1574 წწ.) აგურით ნაშენი სასახლე „ცხრაკარა“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3306 ადამიანი. სოფელში დგას დიდი სამამულო ომის გმირების მემორიალი და იოსებ სტალინის ძეგლი. ალვანი (ალონი) სოფლების ზემო და ქვემო ალვანის ძველი სახელწოდებაა. მოსახლეობა აქ ადრევე დასახლებულა. ისტორიული წყაროების მიხედვით, ალვანი სანადირო ადგილებით ყოფილა განთქმული. XVI საუკუნეში კახეთის მეფეს – ლევანს (1520-1574 წწ.) იგი თუშებისათვის უწყალობები, 1757 წელს თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის წყალობის სიგელის მიხედვით, თუშები აქ მხოლოდ საძოვრებს იყენებდნენ. XIX საუკუნეში კი მუდმივად დამკვიდრებულან. ბზიანის საყდარი ეფროსის ეკლესია იახსარის ეკლესია კვირაცხოვლის ეკლესია ნათლისმცემლის ეკლესია სამარხი სამების ეკლესია ღვთაების ეკლესია ღვთისმშობლის ეკლესია ცხრაკარა - სასახლე წმ. გიორგის ეკლესია წმ. მარიამის ეკლესია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზემო ალვანი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 506. აფრასიძე გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 80. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.
მინერალების სია

მინერალების სახელწოდება ანბანის მიხედვით: აქატი ადამიტი ავგიტი აზურიტი აკანთიტი ალბიტი ალმანდინი ალმასი ამეთვისტო ანგლესიტი ანდეზინი ანდრადიტი ანორთიტი ანორთოკლაზი ანჰიდრიტი აპატიტი არაგონიტი არსენოპირიტი აურიკალციტი აქვამარინი აქტინოლიტი ანდალუზიტი არფვედსონიტი აქტინოლითი ბაბინგტონიტი ბარიტი ბერგერიტი ბერილი ბიოტიტი ბიტოვნიტი ბორაქსი ბორნიტი ბროქანტიტი ბუსტამიტი ბულანჟერიტი გალენიტი გასპიტი გლაუბერიტი გრანატები გლაუკონიტი გლაუკოფანი გროსულარი დიაბოლეიტი დიოფსიდი დოლომიტი დრავიტი ეგირინი ელბაიტი ენსტატიტი ეპიდოტი ეფსომიტი ვანადინიტი ვერცხლისწყალი ვიტერიტი ვიურციტი ვეზუვიანი ვერმიკულიტი ვერცხლი ვოლასტონიტი ზურმუხტი თაბაშირი თორიტი თოროგუმიტი იაროზიტი იასპი იოჰანსენიტი კალციტი კაოლინიტი კერნიტი კლინოქლორი კლინოცოეზიტი კვარცი კოლემანიტი კრისტობალიტი კროკოიტი კუკეიტი კიანიტი კორდიერიტი კორუნდი ლაბრადორიტი ლეპიდოლითი ლილიკოატიტი ლიმონიტი ლინარიტი ლოელინგიტი ლაზურიტი მაგნეზიოქრომიტი მაგნეზიტი მაგნეტიტი მალაქიტი მარკაზიტი მელანოფლოგიტი მიკროკლინი მიმეტიტი მუსკოვიტი ნატროიაროზიტი ნეპტუნიტი ნეფელინი ნეფრიტი ნიკელი ოლიგოკლაზი ოლივინი ომფაციტი ოპალი ორთიტი ორთოკლაზი ოტავიტი ოქრო პარადამიტი პეზოტატიტი პექტოლიტი პეტალიტი პირიტი პირომორფიტი პიროპი პიროქსმაგნიტი პლაგიოკლაზი პიროფილიტი პლატინა პირიტი პიროლუზიტი ჟადეიტი რამელსბერგიტი რკინა-ნიკელი რიბეკიტი რკინა როდონიტი როდოქროზიტი რქატყუარა სანიდინი საფლორიტი სერანდიტი სერპენტინი სიდერიტი სკალერიტი სმიტსონიტი სპილენძი სილიმანიტი სპესარტიტი სპოდუმენი სტიპარსენი სტიშოვიტი სტრონციუმი სპაეროკობალტიტი სტავროლითი სტილპნომელანი ტალკი ტელური ტენარდიტი ტეფროიტი ტინკალკონიტი ტიტანიტი ტოპაზი ტრემოლიტი ტურმალინი ტურქვოიზი ტყვია უვაროვიტი უვიტი ულექსიტი ურანიტი ფაბიანიტი ფელდშპატოიდი ფლოგოპიტი ფლუორიტი ფოსგენიტი ფორსტერიტი ფრანკლინიტი ქალკანტიტი ქალკოპირიტი ქალკოციტი ქამოზიტი ქლორიტი ქრიზობერილი ქრიზოკოლა ქრიზოლიტი ქრომიტი შერლი ტურმალინი შორლომიტი შეელიტი შპინელი ცელესტიტი ცელზიანი ცერუსიტი ცირკონი ციტრინი ცოეზიტი ცოიზიტი ჰალიტი ჰაფნორი ჰალუაზიტი ჰედენბერგიტი ჰემატიტი ჰიდროცინკიტი ჰიპერსტენი ჰოვლიტი
Mustang Jeans

მუსტანგი (Mustang) — ჯინსების მწარმოებელი გერმანული ბრენდი. აშშ-ს ფარგლებს გარეთ პირველი ჯინსი შეიქმნა პატარა ტანსაცმლის ფაბრიკაში - L. Hermann (ლ. ჰერმანი), კიუნცელსაუში, სამხრეთ გერმანიაში. დღეისათვის იგივე ოჯახი უდგას სათავეში კომპანია მუსტანგს, რომელიც ევროპის ერთ-ერთი მოწინავე და პოპულარული ჯინსის ბრენდია და ყიდის ხარისხიან საქონელს მსოფლიო მასშტაბით. მათ პროდუქციას, როგორც ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ისევე სცენაზე უპირატესობას ანიჭებენ ისეთი ცნობილი სახეები, როგორებიცაა ბიორკი, ჯონ ბონ ჯოვი, ჯგუფი სკორპიონსი. დაარსებიდან დღემდე კომპანია მყიდველს არა მარტო სთავაზობს სხვადასხვა სახის საქონელს (ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ტყავეულობა, ჩანთები, ქამრები და სხვ., საათები, ძვირფასეულობა, წინდები, კოსმეტიკა), ეს ბრენდი ასევე უამრავი დაუჯერებელი ისტორიის წყაროა, მაგალითად როგორ უკვეთავდნენ 23,000 ჯინსს დღეში და სხვ. მას შემდგომ, რაც ჰერმანების ოჯახის ხე-ტყის ბიზნესი ჩავარდა, ლუისმა გადაწყვიტა დაეარსებინა ტანსაცმლის ფაბრიკა, პატარა სამკერვალო, სახელად L. Hermann, კიუნცელსაუში (სამხრეთ გერმანია). 1932 წლის 2 ივლისიდან ფაბრიკამ დაიწყო სამუშაო ტანსაცმლის დამზადება. 1945 წელს ლუისის ვაჟი - როლფ ჰერმანი და სიძე - ალბერტ ზეფრანეკი უერთდებიან კომპანიას. ომის შემდგომ, ოჯახს უჭირს ბიზნესის გაგრძელება და იძულებულია გამოიყენოს ყველა სახის მატერია პროდუქციის დასამზადებლად. ნამდვილი პოპულარობა ბრენდს წილად ხვდა დაარსებიდან 17 წლის შემდგომ, 1949 წელს, როდესაც კომპანიის მფლობელმა - ალბერტ ზეფრანეკმა გადაწყვიტა პირველი ევროპული ჯინსის შექმნა. ეს შეძლო კიდეც და მოახდინა უდიდესი რევოლუცია ევროპული მოდის ინდუსტრიაში. სწორედ გერმანელები იყვნენ პირველები, რომლებმაც ევროპაში ამერიკული ოცნების განხორციელება შეძლეს. მათ პირველად შექმნეს მსოფლიოში ჯინსი ქალებისთვის 1953 წელს, ხოლო 1961 წელს ჯინსი "stretch". დღეისათვის მუსტანგის მარკის დაახლოებით 20,000 ჯინსი იყიდება დღეში ამავე ბრენდის სხვა სახის პროდუქციასთან ერთად. (ინგლისური) ოფიციალური საიტი (ინგლისური) მუსტანგის ისტორია დაარქივებული 2009-01-23 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) მუსტანგის ისტორია [მკვდარი ბმული]