laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პოსტაპოკალიპტიკა

პოსტაპოკალიპტიკა — სამეცნიერო ფანტასტიკის, საშინელებათა ჟანრის ან სამეცნიერო ფენტეზის ქვეჟანრი, სადაც დედამიწის ცივილიზაცია განადგურებულია ან ნადგურდება. აპოკალიპსური მოვლენები შესაძლოა გამოწვეული იყოს კლიმატის ცვლილებებით, მაგალითად, იმპაქტური მოვლენით (ასტეროდის შეჯახება დედამიწასთან); ადამიანის მიერ შექმნილი — ბირთვული ჰოლოქოსტით ან დედამიწის რესურსების გამოფიტვით; სამედიცინო, როგორიც არის პანდემია, ბუნებრივი ან ადამიანის შექმნილი; ესქატოლოგიური — განკითხვის დღე, მეორედ მოსვლა, რაგნაროკი; ან წარმოსახვითი — ზომბი-აპოკალიპსი, კიბერნეტიკური აჯანყება, ტექნოლოგიური სინგულარობა, უცხოპლანეტელთა შემოჭრა და სხვა. პოსტაპოკალიპტური სიუჟეტი ხშირად მიმდინარეობს არატექნოლოგიურ მომავლის სამყაროში ან სამყაროში, სადაც დარჩენილია საზოგადოების მხოლოდ გარკვეული მიმოფანტული ნაწილი და ტექნოლოგიები. სხვადასხვა უძველესი საზოგადოებები, მათ შორის ბაბილონელები და იუდაისტები ქმნიდნენ აპოკალიპტურ ლიტერატურასა და მითოლოგიას, სადაც მთავარი თემა სამყაროს აღსასრული იყო. ამ ნამუშევართაგან ერთ-ერთი ნათელი მაგალითია ძველი შუმერული ნაწარმოები „გილგამეშის ეპოსი“, დაწერილი დაახლოებით ძვ.წ. 2000–1500 წლებში. ასევე აღსანიშნავია 1826 წელს გამოშვებული მერი შელის აღიარებული აპოკალიპტური რომანი „უკანასკნელი ადამიანი“., რომელიც მიიჩნევა თანამედროვე აპოკალიპტური ლიტერატურის პირველ ნამუშევრად. თუმცა ლიტერატურის ამ ფორმამ პოპულარობა მხოლოდ და მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მოიპოვა, როდესაც საზოგადოება აღმოჩნდა ბირთვული იარაღით განადგურების საფრთხის წინაშე. პოსტაპოკალიპტურ მოტივებზე შექმნილია უამრავი კინოფილმი, ტელესერიალი, ვიდეო თამაში, კომიქსი, მანგა და ასევე მუსიკალური ნაწარმოებები. Quiet Earth დაარქივებული 2005-10-18 საიტზე Wayback Machine. – პოსტაპოკალიპტიკისადმი მიძღვნილი საიტი Sub-Genre [sic Spotlight: Post-Apocalyptic Science Fiction]. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-03-05. ციტირების თარიღი: 2018-06-20. — ქვეჟანრის მიმოხილვა საიტზე Internet Review of Science Fiction. ↑ 1.0 1.1 (2009) The Science Fiction Handbook. John Wiley and Sons.
ვეჯინის ხევი

ვეჯინის ხევი, ვეჯინი — ხეობა სოფელ გლდანის დასავლეთით, მდინარე გლდანისხევს ერთვის მარჯვნიდან. მოიცავს ტერიტორიას ჯოხტნის-ხევიდან დიდველის მთამდე. ადგილობრივ მცხოვრებთა გადმოცემით, აქედან აყრილი მოსახლეობა კახეთის სოფელ ვეჯინში ჩასახლებულა. შემონახული ძეგლების მიხედვით ვეჯინის ხევის ტერიტორია უკვე ადრინდელი შუა საუკუნეებში ინტენსიურად ყოფილა დასახლებული. ხეობის დასაწყისიდან 1 კმ-ზე, მთის ფერდობზე, შემორჩენილია VIII-IX საუკუნეების სასახლის კომპლექსის და ეკლესიების ნანგრევები. კომპლექსის სასახლის ოთახების კედლები შიგნიდან თლილი ქვით ყოფილა მოპირკეთებული. კედელში ზოგან დატანებულია წყალსადენის კერამიკული მასალები. სასახლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ასიოდე ნაბიჯზე აღმართულია იმავე ხანის პატარა ეკლესია, ხოლო ცოტა მოშორებით, ტყეში, კიდევ ორი პატარა ეკლესიაა, რომლებიც სასახლის კომპლექსს ენათესავება (კედლის წყობით, სამშენებლო ხერხებით, არქიტექტურული ფორმებით). საყვარელიძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.
Azerspace-1

Azerspace-1, ანუ AzerSat (აზერ. AzərSat-1), ცნობილი ასევე როგორც AzerSpace Africasat-1a — პირველი აზერბაიჯანული კავშირგაბმულობის თანამგზავრი, შეიქმნა ამერიკული კომპანია Orbital Sciences Corporation STAR-2 თანამგზავრის პლატფორმაზე. თანამგზავრი იწონის 3,2 ტონამდე და აღჭურვილია 36 აქტიური ტრანსპოდერით. იგი იმყოფება გეოსტაციონარულ ორბიტაზე აღმოსავლეთის გრძედის 46 გრადუსის პოზიციაზე და მოიცავს ისეთ რეგიონებს, როგორებიცაა: ევროპა, აფრიკა, ცენტრალური აზია, კავკასია და ახლო აღმოსავლეთი. თანამგზავრის გაშვება მოხდა 2013 წლის 7 თებერვალს კურუს კოსმოდრომიდან. ↑ New Oil Money Fueling Modest Space Dreams and Political Heartburn ↑ Американцы запустят первый искусственный спутник Азербайджана — Азербайджан, космос, спутник — Росбалт-Кавказ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-08-14. ციტირების თარიღი: 2018-06-21. ↑ Ильхам Алиев наблюдал за процессом запуска на орбиту первого азербайджанского телекоммуникационного спутника «Azerspace-1». Официальный сайт президента Азербайджанской Республики ↑ Amazonas-3 ready for launch ↑ Названы сроки запуска первого космического спутника Азербайджана: Технологии, 3 апреля 2012 ↑ Названы сроки запуска азербайджанских спутников на орбиту: Технологии, 11 апреля 2012 ↑ Запуск азербайджанских спутников на орбиту ожидается в последующие три года — Регион — Новости — Defence.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-13. ციტირების თარიღი: 2018-06-21. ↑ Ресурсы азербайджанского спутника будут реализованы на международном рынке — Trend Life
მირ მოხსუნ ნავაბი

მირ მოხსუნ ნავაბი (აზერ. Mir Möhsün Nəvvab; დ. 1833, შუშა — გ. 1918, შუშა) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, მხატვარი, მუსიკათმცოდნე, პოეტი. XIX საუკუნის აზერბაიჯანის საზოგადო მოღვაწე. ნავაბი დაიბადა 1833 წელს შუშაში, ჰაჯი სეიდ ახმედის ოჯახში. პირველადი განათლება მიიღო სასულიერო სკოლაში, სადაც მან შეისწავლა არაბული, სპარსული და თურქული ენები. შემდგომ აბას სარაჯლი მირ მოხსუნის მედრესეში შეისწავლა ასტრონომია,მათემატიკა, ქიმია და სხვა მეცნიერებები. ნავაბი იღებდა მონაწილეობას ქალაქის კულტურულ და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. გამოსცა ოც წიგნზე მეტი, რომლებიც მიეძღვნა მეცნიერებისა და ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს. ↑ 1.0 1.1 1.2 Навваб Мир Мохсун // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Сафарова З. Мир Мохсун Навваб. — Б.: Язычы, 1983. — С. 3. — 42 с. ↑ Чингиз Каджар. Выдающиеся сыны древнего и средневекового Азербайджана. — Азербайджан. — Б., 1995. — С. 214-215.
იბრაგიმ იბრაგიმოვი

იბრაგიმ იბრაგიმოვი (აზერ. İbrahim İbiş oğlu İbrahimov; დ. 28 თებერვალი 1912, ყარღაბაზარი, ელიზავეტპოლის გუბერნია (ეხლანდელი ფიზულის რაიონი, მთიანი ყარაბაღი — გ. 6 ნოემბერი 1994) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მათემატიკოსი, აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968), პროფესორი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი. 1935 წელს დაამთავრა ბაქოს პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1939 წ. — მ.ვ.ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა, სადაც გაიარა დოქტორანტურა 1945—1947 წლებში. 1939 წ. იბრაგიმ იბრაგიმოვი გახდა პირველი ვინც დაიცვა საკანდიდატო მინიმუმი აზერბაიჯანში. დისერტაციის თემა იყო: „ზოგიერთი ანალიზის ფუნქციების სისტემათა სისრულე“. 1939—1962 წწ. მუშაობდა აზერბაიჯანულ პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1949 წ. გახდა პროფესორი. 1957 წ. გადავიდა სამუშაოდ აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკის ინსტიტუტში, 1959 წ. — ჩაუდგა ამ ინსტიტუტს სათავეში. მუშაობდა ისეთ გამოჩენილ საბჭოთა მათემატიკოსებთან, როგორებიც არიან : მ. კელდიში, ს. ბერნშტეინი, ა. გელფონდი, მ. ლავრენტევი და სხვებთან. Математики. Механики. Биографический справочник / Сост. А. Н. Боголюбов. — Киев: Наукова думка, 1983. — С. 193. — 639 с.
მარია ისაბელ პორტუგალიელი

მარია ისაბელ პორტუგალიელი (პორტ. Maria Isabel de Portugal, ესპ. María Isabel de Portugal, დაბ. მარია ისაბელ ფრანსისკა დე ასის ანტონია კარლოტა ხუანა ჟოზეფა ხავიერა დე პაულა მიკაელა რაფაელა ისაბელ გონძაგა დე ბრაგანს ი ბურბონი; დ. 19 მაისი 1797 - გ. 26 დეკემბერი 1818) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ის ასული. ესპანეთის დედოფალი 1816-18 წლებში როგორც მეფე ფერდინანდ VII-ის მეორე მეუღლე. მარია ისაბელი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ასული. იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ I-ის და. 1816 წლის 29 სექტემბერს მარია ისაბელი მიათხოვეს მის ბიძაშვილს, ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VII-ს. იგი მისთვის მეორე ცოლი იყო. მისი პირველი ცოლი, პრინცესა მარია ანტონია ნეაპოლელი, 1806 წელს გადაჰყვა მშობიარობას. მარია ისაბელმა 1817 წლის დასაწყისში გოგონა გააჩინა, რომელიც სულ ერთ წელიწადში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებიდან მალევე მარია ისაბელმა 1818 წელს კვლავ დაფეხმძიმდა. მისი მეორე მშობიარობა ძალიან მძიმე იყო. ბავშვი ძალიან დიდი იყო და ის დაბადებისას დაიღუპა. ბავშვის გამოყვანიდან მალევე დედოფალმა სუნთქვა შეწყვიტა, რის გამოც ექიმებმა იფიქრეს, რომ ის გარდაიცვალა. ამიტომაც მათ დედოფლის სხეულის გასუფთავება დაიწყეს, რის შემდეგაც მოულოდნელად საშინელი ტკივილისაგან ყვირილით გამოიღვიძა, წამოდგომა და გაქცევა სცადა, რის დროსაც თავი საწოლის კუთხეს ჩამოარტყა და სისხლდენა დაეწყო. 1818 წლის 26 დეკემბერს მშობიარობიდან რამდენიმე საათში მარია ისაბელი გარდაიცვალა. მის შემდეგ ფერდინანდმა კიდევ ორი ცოლი შეირთო, რომელთანაც 2 ქალიშვილი შეეძინა, მათ შორის მომავალი დედოფალი ისაბელ II. მარია ლუისა ისაბელი (დ. 21 აგვისტო 1817 - გ. 9 იანვარი 1818); მარია ლუისა ისაბელი (26 დეკემბერი 1818), მკვდარშობილი; «María Isabel de Braganza - Colección - Museo Nacional del Prado». www.museodelprado.es. Consultado el 4 de enero de 2017. «Maria Isabel (D.).». Portugal - Dicionário Histórico, Corográfico, Heráldico, Biográfico, Bibliográfico, Numismático e Artístico (en portugués) IV. p. 840. Consultado el 28 de enero de 2014. Texto recogido en el libro de Fernando González Doria Las reinas de España, pág. 419. Ed. Bitácora, 1989. Lafuente y Zamalloa, Modesto (1865). Historia General de España. XXVIII. Imprenta del Banco industrial y mercantil. pp. 97–98. Consultado el 18 de mayo de 2012.
ვიადუკი

ვიადუკი (ფრანგ. viaduc < ლათ. via — გზა და duco — მიმყავს) — გრძელი და მაღალსაყრდენიანი ხიდური ნაგებობა გზისა და დასერილი ადგილის (ხრამი, ხეობა და ა. შ.) გადაკვეთაზე. ვიადუკს ზოგჯერ მაღალი მიწაყრილის ნაცვლად აგებენ, როცა უკანასკნელის გაკეთება ეკონომიურად არახელსაყრელი ან ტექნიკურად მიზანშეუწონელია (მაგ., ფუძის გრუნტის სისუსტის გამო). ვიადუკის საყრდენების სიმაღლე (ზოგჯერ კი მისი ყველაზე მაღალი ნაწილის მალების ზომა) თანდათანაბოთ მატულობს. ამით მას განასხვავებენ ესტაკადისაგან, რომლის საყრდნების სიმაღლეთა სხვაობა უმნიშვნელოა, ხოლო მალები ერთნაირი ზომისა აქვს. ვიადუკი არის ქვის, ლითონის, ბეტონის, რკინაბეტონისა, ერთ- და მრავალმალიანი თაღოვანი ან კოჭური კონსტრუქციისა. ვიადუკი — ქვის მსხვილი ბლოკებით ამოყვანილი თაღებიანი ნაგებობა — ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძვ. რომში. XIX საუკუნის დასასრულიდან ვიადუკის აშენება დაიწყეს ლითონისა და რკინაბეტონისაგან, რომელთა კონსტრუქციული შესაძლებლობანი საშუალებას იძლევა შეიქმნას თანამედროვე ხასიათის მსუბუქი და მოხერხებული ნაგებობა. მიიოს ვიადუკი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 391.
ალექტოროფობია

ალექტოროფობია (ბერძ. ἀλέκτωρ — „მამალი“) — ქათმებისა და წიწილების შიში. ალექტოროფობიით არ იბადებიან, მას შემდეგ იძენენ. ნებისმიერი სხვა ფობიის მსგავსად, ალექტომოფობია გამოხატავს გარკვეულ ქმედებას, რომელიც გავლენას ახდენს პიროვნების ნერვულ სისტემაზე. ყველაფერს შეუძლია გამოიწვიოს მსგავსი ეფექტი - ფილმებს, მულტფილმებსა და რეკლამასაც კი. ალექტოროფობიის გამოვლენა ხდება, ისევე, როგორც სხვა ფობიების დროს. ადამიანი თავს არაკომფორტულად გრძნობს შიშის ობიექტთან, შემდეგ ჩნდება ოფლიანობა, ხდება გულის აჩქარება, ადამიანი ვარდება პანიკაში, ხელები უკანკალებს, შესაძლებელია თავბრუსხვევა და გონების დაკარგვა.პანციენტები ხედავენ ქათამში ფარულ საფრთხეს. მათ ჰგონიათ, რომ ის შემოახტება მათ, უკბინოს ან რაიმე სახის მძიმე დაავადება გადასდოს. წყნარი ათმის დანახვისასაც კი შიშის გრძნობა ეუფლებათ, რადგან ჰგონიათ, რომ მას შეუძლია თავს დაესხას მას. მოცემული ფობია გამოიხატება რთული და ადვილი ფორმებით. ზოგ ადამინას ეშინია უბრალოდ ქათმებისა და წიწილების, სხვები თავს არიდებენ კვერცხებს, არის ისეთი კატეგორიაც, რომლებიც ვერ უყურებენ ქათმების სურათებსა თუ ფილმებს. მათ პანიკურად ეშინიათ მისი გამოსახულებისა ნებისმიერ ფორმაში. ალექტოროფობიის მკურნალობისას კარგი შედეგები მოჰყვება ნევროლინგვისტური პროგრამების გამოყენებას. სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ ამ შემთხვევაში ეს ფობია სრულყოფილად იკურნება ხსენებული ტექნიკით. ჰიპნოზი და კოგნიტიური თერაპია ასევე ეფექტური საშუალებებია. წამლის თერაპია გამოიყენება იმ შემთხვევებში, როდესაც საჭიროა დაავადების სიმპტომების შეკავება. ალექტოროფობიის მკურნალობის დროს მნიშვნელოვანია, რომ პაციენტს მხარს უჭერდნენ მისი საყვარელი ადამიანები და თავად პაციენტმა უნდა შეასრულოს ის ყველაფერი, რასაც ექიმი უნიშნავს. ფობიების სია ↑ 1.0 1.1 Fear of Chickens Phobia – Alektorophobia ↑ Alektorophobia ↑ АЛЕКТОРОФОБИЯ ↑ 4.0 4.1 4.2 Алекторофобия – что это и как с этим бороться?
ლეგატი

ლეგატი (ლათ. Legatus) — მაღალი თანამდებობის პირი რომაულ არმიაში. ტერმინმა როგორც მთავარსარდალი ფორმალური სახე მიიღო ავგუსტუსის დროს. რომის რესპუბლიკიდან მოყოლებული, ლეგატები იღებდნენ დიდ წილს წარმატებული სამხედრო კამპანიებიდან, რაც მათ საკმაოდ ხელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა, ასე რომ ეს თანამდებობა ხშირად წარმატებულ კონსულებს ან სხვა მაღალი თანამდებობის პირებსაც იზიდავდა. რომის იმპერიაში ლეგიონებს აკონტროლებდნენ იმპერატორს დაქვემდებარწბული კონსულები, ხოლო რომის რესპუბლიკის შემდეგ, სენატის მთელი ძალაუფლება გადავიდა იმპერატორის ხელში, რამაც ის მთელ რომში ყველაზე ძლევამოსილ პიროვნებად აქცია. ლეგატი იყო ყველაზე პატივსაცემი სამხედრო მოხელე რომში, ამ თანამდებობაზე ადამიანებს ირჩევდნენ სენატორთა კლასიდან. განარჩევენ ლეგატების ორ მთავარ თანამდებობას: legatus legionis-ს თანამდებობაზე ნიშნავდნენ ყოფილ პრეტორებს, რომლებიც თანამდებობაზე არჩევის შემდეგ ხელმძღვანელობდნენ რომის ლეგიონებს და legatus pro praetore ისინი ჩვეულებრივ იყვნენ ყოფილი კონსულები და ეძლეოდათ პროვინციის მმართველობა პრეტორის სასამართლო ძალაუფლებასთან ერთად, რაც რიგ შემთხვევაში მათ აძლევდა დამატებით ოთხი ან მეტი ლეგიონის მართვის საშუალებას. ლეგატს უფლება ჰქონდა ჰყოლოდა 12 ლიქტორი ფასცების სატარებლად. რომის რესპუბლიკის დროს, ლეგატის მოვალეობას ასრულებდნენ ისინი ვისაც ხელთ ეპყრა დელეგირებული ძალაუფლება (ჩვეულებრივ კონსული ან პროკონსული). ავგუსტუსიდან მოყოლებული იმპერატორი ლეგატის თანამდებობაზე ნიშნავდა ლეგიონის უფროს მეთაურებს, მათ შორის ეგვიპტესა და მესოპოტამიაში, სადაც ლეგიონები იმართებოდა პრეფექტების მიერ. legatus legionis ექვემდებარებოდა legatus augusti pro praetore-ს. legatus augusti pro praetore-ს თანამდებობაზე ნიშნავდნენ ყოფილ ტრიბუნებს, ასევე იმპერატორმა ავგუსტუსმა დააწესა მაქსიმალური მმართველობის ვადა ლეგატებისთვის, რომელიც შეადგენდა ორ წელს. მომდევნო იმპერატორებმა ეს ვადა ჯერ სამ ხოლო შემდეგ ოთხ წლამდე გაზარდეს, მიუხედავად ამისა მათ შეეძლოთ თანამდებობაზე გაცილებით დიდ ხანს დარჩენილიყვნენ. თუ პროვინციას ჰყავდა მხოლოდ ერთი ლეგიონი, მაშინ ლეგატი მსახურობდა როგორც პვროვინციის მმართველი რომელსაც ხელთ ეპყრა სრული ძალაუფლება. ბრძოლის ველზე ლეგატის გამორჩევა შესაძლებელი იყო მისი განსხვავებული მუზარადისა და ჯავშნის მეშვეობით, ასევე მისი ალისფერი პალუდამენტუმითა და ქამრით cincticulas. ლეგატს შეეძლო გაეცა სიკვდილით დასჯის ბრძანება. Legatus legionis-ს თანამდებობა საბოლოოდ გააუქმა იმპერატორმა გალიენუსმა. ის უპირატესობას ანიჭებდა მეთაურის არჩევას სამხედრო წრიდან რადგან მათ ჰქონდათ დიდი სამხედრო გამოცდილება. რომის რესპუბლიკაში ლეგატებს ასევე ელჩებად ირჩევდნენ სენატორები.. ↑ "The Roman Army დაარქივებული 2018-06-03 საიტზე Wayback Machine. ". Accessed April 16, 2007. ↑ (2006-07-14) Smith (1901) Dictionary of Greek and Roman Antiquities Vol. 1 PA811. Books.google.com. ციტირების თარიღი: 2011-04-16.  ↑ სმითი, Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1875), Bill Thayer's edition, entry on "Legatus".
პალუდამენტუმი

პალუდამენტუმი — რომის რესპუბლიკაში ან რომის იმპერიაში, მოსასხამი ან ლაბადა, რომელიც ჩვეულებრივ მაგრდებოდა მხარზე. მას ძირითადად ატარებდნენ სამხედრო მეთაურები, უფრო იშვიათად კი მათი ქვეშევრდომები. როგორც რომაული არმიის მთავარსარდლებს, ისე რომაელ იმპერატორებს ბიუსტებსა და მონეტებზე ხშირად გამოსახავდნენ პალუდამენტუმით. ავგუსტუსის მმართველობის შემდეგ პალუდამენტუმის ტარება შეზღუდული იყო იმპერატორთათვის. ცუდი ამინდის დროს პალუდამენტუმს ბავშვებიც ატარებდნენ ავდრისგან თავის დასაცავად. ჩვეულებრივ პალუდამენტუმი იყო ჟოლოსფერი, ალისფერი ან მეწამული, ზოგჯერ თეთრიც. ის მიმაგრებული იყო მხარზე კაუჭის მეშვეობით, რომელსაც ეწოდება ფიბულა, მისი ფორმა და ზომა სხვადასხვა დროს განსხვავებული იყო. «Republican Roman Army 200—104 BC» Osprey Publishing, page 46. (1996). ISBN 9781855325982 ↑ Hertha Sauer, "Paludamentum", Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft 18.3, (1949). ↑ Historical accounts of colors and dyes, and their usage by different military ranks, vary. See: Sekunda, Nick and Angus McBride. (1996.) "Republican Roman Army 200-104 BC" დაარქივებული 2012-11-12 საიტზე Wayback Machine. Osprey Publishing, page 46. Retrieved on 2007-10-06. ↑ (1919.) "The Encyclopedia Americana". Encyclopedia Americana Corporation, page 220. Retrieved on 2007-10-06.
ვიბრისი

ვიბრისი (ლათ. vibrissae < vibro — ვირხევი, ვიგრიხები), დიდი ზომის ძუძუმწოვრების მგრძნობიარე ბეწვი. ვიბრისები ჩვეულებრივ განლაგებულია ჯგუფებად თავზე (ცხვირზე, თვალებს ზემოთ, ლოყაზე და სხვა), ზოგჯერ სხეულის სხვა ნაწილებზეც. ვიბრისები სპეციალიზებული გრძნობის ორგანოებია, რომლებიც აღიქვამენ გარემოს უმცირეს რხევებს. ვიბრისების ფუძე ჩაფლულია თმის ჩანთაში და ირგვლივ ვენური ღრუ აქვს. ნამარხი მხეცისნაირი ქვეწარმავლების ქალას ძვლების აგებულებიდან ჩანს, რომ ვიბრისები ჰქონიათ ძუძუმწოვართა წინაპრებსაც, ე. ი. ვიბრისი თმაზე უფრო ძველი წარმოშობისაა. ზოგჯერ ვიბრისს უწოდებენ ადამიანნის ცხვირის ღრუს დიდ ბალნებს და მწერების სხეულის ჯაგრებს. ქსე, ტ. 4, გვ. 395, თბ., 1979
ვიდეო...

ვიდეო... (ლათ. video — ვუყურებ, ვხედავ) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მიუთითებს ელექტრონულ-სხივური მილაკის ეკრანზე რთული სატელევიზიო, რადიოლოკაციური და სხვა სიგნალების გამოსახულებასთან კავშირზე. მაგ., ვიდეოჩანაწერი, ვიდეომაგნიტოფონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 397.
აუსფალსკის კარიბჭე

აუსფალსკის კარიბჭე (რუს. Аусфальские ворота; გერმ. Ausfalstor) — კალინინგრადის შვიდი კარიბჭიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს გვარდიის პროსპექტისა და მთის ქუჩის კვეთის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში, 1200 გვარდიელის ძეგლის სიახლოვეს. კალინინგრადის კარიბჭეებს შორის ეს ყველაზე კარგი ხარისხითაა აგებული. პირველი კარიბჭე თანამედროვე კარიბჭის ადგილზე ააგეს XVII საუკუნის 20-იან წლებში, ქალაქის გარშემო თავდაცვითი კედლის მშენებლობის დროს. მოგვიანებით, 1866 წელს, კარიბჭე ხელახლა ააშენეს აგურის გოთიკის სტილში. XIX საუკუნეში აგებული აუსფალსკის ჭიშკარი გამოიყენებოდა მხოლოდ ფეხით მოსიარულეებისათვის და დანიშნულების მიხედვით ქალაქის კარიბჭეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო. ახალი აუსფალსკის კარიბჭე დააპროექტა არქიტექტორმა ლუდვიგ ფონ ასტერმა. თავდაპირველად კარიბჭე ჩაყოლებული იყო კედელში და პრაქტიკულად მდებარეობდა ზღვის დონის დაბლა. ისევე როგორც ქალაქის სხვა კარიბჭეები 1910 წელს აუსფალსკის კარიბჭეც გაყიდა ქალაქის სამხედრო უწყებამ. ომის პერიოდში აუსფალსკის კარიბჭე გადააკეთეს სამხედრო ნაწლების მართვის პუნქტად. კარიბჭის ფართო ინტერიერი ცალკეულ მონაკვეთებად დაყეს ბეტონის კედლებით. ოთახები ერთმანეთს უკავშირდებოდა ჰერმეტული კარით. ომის შემდეგ კარიბჭე გამოიყენებოდა, როგორც საწყობი, მოგვიანებით როგორც ბომბსაწინააღმდეგო თავშესაფარი, მოგვიანებით კი კანალიზაციის კოლექტორი დაამონტაჟეს. 1993 წელს კარიბჭის ზედა ნაწილში ააშენეს წმინდა გიორგის სამლოცველო, რომლებიც ეძღვნებოდა საბჭოთა ჯარისკაცებს, რომლებიც დაიღუპნენ კენიგსბერგის შტურმის პერიოდში. 2007 წლის გაზაფხულზე აუსფალსკისა და რკინიგზის კარიბჭეები გადაეცათ კალინინგრადის საოლქო ისტორიულ-სამხატვრო მუზეუმს. იგეგმება კარიბჭის რესტავრაცია და მასში სამუზეუმო ექსპოზიციის განთავსება. 1200 გვარდიელის ძეგლისა და გამარჯვების პარკთან ერთად კარიბჭე უნდა გახდეს სამხედრო-ისტორიული კომპლექსის ნაწილი. აუსფალსკის კარიბჭეს ჰქონდა მხოლოდ ერთი გასასვლელი, რომელსაც შიდა მხრიდან ჰქონდა კიბე და ვიწრო ხიდი. შესასვლელის კუთხეებში განთავსებული იყო კაზემატები. გასასვლელი გადახურული იყო თაღით. ქალაქის მხრიდან კარიბჭის ფასადზე არაფერია ცნობილი, იგი მიწითაა ამოვსებული, ხოლო ფოტოები და ნახატები არ შემორჩენილა. Авенир Овсянов. В казематах королевского форта. Калининград, «Янтарный сказ», 1999. Стр 95-96, 105—106. Балдур Кёстер «Кёнигсберг. Сегодняшний Калининград. Архитектура немецкого времени» . Перевод с немецкого (текст). Данные оригинального немецкого издания: Baldur Köster , Husum Druck; 2000, ISBN 3-88042-923-5 Юрий Ржевцев. Их Альма-матер — бывшая биржа труда // газета «Удачный выбор» (Калининград), номер за 23 апреля — 2 мая 2003 г. კარიბჭის ფოტოები
მირზა ალი ასღარ-ხან ამინ ალ-სულთანი

მირზა ალი ასღარ-ხან ამინ ალ-სულთანი (სპარს. میرزا علی‌اصغر خان‎)‎; დ. 6 იანვარი 1858 — გ. 31 აგვისტო 1907), ასევე ცნობილია, როგორც ამინ ალ-სულთანის და ათაბაქის სახელით — ირანის პრემიერ-მინისტრი ნასერ ალ-დინ შაჰის მმართველობისას. იყო გავლენიანი პირი, წარმოშობით ქართველი ალი აღსარი დაიბადა 1858 წლის 6 იანვარს. როდესაც ალი ასღარი 15 წლის იყო, ის მამას ეხმარებოდა პოლიტიკურ საქმიანობაში. მომდევნო წელს ასღარი და მამამისი ნასერ ალ-დინ შაჰთან ერთად წმინდა შიიტური მიწების მოსალოცად წავიდნენ (ნაჯაფი, ქარბალა, კადიმია და სამარა). ↑ Rahimi, MalekMohammad. Gorji haye Iran. Esfahan: Yekta, (2000). (The Georgians of Iran) ↑ Amanat: AMĪN-AL-SOLṬĀN, ĀQĀ EBRĀHĪM. Encyclopedia Iranica, 1989, pp. 949–951.
კანტის ძეგლი (კალინინგრადი)

კანტის ძეგლი (რუს. Памятник Канту; გერმ. Kant-Denkmal) — გერმანელი ფილოსოფოსის იმანუელ კანტის ძეგლი, მის მშობლიურ ქალაქ კენიგსბეგში (ამჟამად კალინინგრადი). იმანუელ კანტის ბრინჯაოს ქანდაკება შეიქმნა ბერლინში მოქანდაკე ქრისტიან დანიელ რაუხის პროექტის მიხედვით 1857 წელს, მაგრამ კენიგსბერგში ძეგლის გახსნა ფინანსური სიძნელეების გამო მოგვიანებით გაიმართა, რადგან ქალაქის მოსახლეობის მიერ შეგროვილი თანხა არასაკმარისი აღმოჩნდა. თანხები შეაგროვეს კარლ როზენკრანცის წყალობით, რომელიც არის წიგნის „კენიგსბერგი და თანამედროვე ქალაქთმშენებლობა“ ავტორი. ამ წიგნის ჰონორარი მან შესწირა ძეგლის დადგმას. 1864 წელს ძეგლი აღმართეს ქუჩა პრინცესიენშტრასეზე (ამჟამად აღარ არსებობს, შედის ამჟამინდელი ლენინის პროსპექტის რაიონში, სასტუმრო „კალინინგრადთან“ ახლოს). ძეგლის გახსნა შედგა ფილოსოფისი გარდაცვალებიდან 60 წლის თავზე. 1884 წელს ძეგლი გადაიტანეს პარადეპლატცზე კენიგსბერგის უნივერსიტეტის შენობის წინ (ამჟამად სკვერი ბალტიის ფედერალური უნივერსიტეტის წინ). ძეგლი უკვალოდ გაქრა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, მაგრამ მისი კვარცხლბეკი შემონახულია და ომის შემდეგ იგი გამოიყენეს ერნსტ ტელმანის ძეგლისათვის, რომელიც დაამონტაჟეს ტელმანის ქუჩაზე. ძეგლის აღდგენა მოხდა 1992 წელს, ამ საქმეში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა გერმანელი ჟურნალისტის, წარმოშობით აღმოსავლეთ პრუსიელი გრაფინია მარიონ დენჰოფის ინიციატივამ. ძეგლი აღადგინა მოქანდაკე ჰარალდ ჰააკემ შემონახული მოდელის მიხედვით და გახსნა შედგა 1992 წლის 27 ივნისს უნივერსიტეტის შენობის წინ სკვერში, იმ ადგილის ახლოს, სადაც 1884 წელს იდგა ძეგლის ორიგინალური ვერსია. Коллектив авторов. Глава 4. Искусство и культура // Кёнигсберг - Калининград: иллюстрированный энциклопедический справочник / Под общей редакцией А. С. Пржездомского. — Калининград: Янтарный сказ, 2005. — С. 165-166, 179. — 800 с. — ISBN 5-7406-0840-5. Памятник Иммануилу Канту на Викимапии
ტარასკოვოს სამების მონასტერი

ტარასკოვოს სამების მონასტერი (რუს. Свято-Троицкий монастырь) — მართლმადიდებლური მამათა მონასტერი სვერდლოვსკის ოლქის სოფელ ტარასკოვოში. მონასტერი დაარსებულია 1906 წელს. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიას. ქვის, ერთსაკურთხევლიანი ტაძარი სოფლ ტარასკოვოში, ააშენეს და აკურთხეს 1906 წელს. ადრე მის ადგილზე აგებული იყო ხის ეკლესია, რომელიც ნაკურთხი იყო სულიწმინდის სახელზე. ახლად აშენებული აგურის ტაძარი აკურთხეს წმინდა სამების სახელზე. 1934 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა, ხოლო 1989 წელს იგი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 2002 წლის 31 დეკემბერს წმინდა სამების ტაძართან შეიქმნა სამონაზვნო თემი და 2003 წლის 6 ოქტომბერს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა სოფელ ტარასკოვოში გახსნა მამათა მონასტერი. 2003 წლის 22 ნოემბერს მამათა მონასტერი აკურთხა ეკატერინბურგისა და ვერხოტურეს ეპარქიის მთავარეპისკოპოსმა ბიკენტი მორარმა. 2000 წლიდან მონასტერში დაცულია ღვთისმშობლის ხატი „პანტანასა“, რომელიც ითვლება სასწაულთმოქმედად და რომლის გამოც სოფელ ტარასკოვოს უამრავი მოლოცველი სტუმრობს. მორწმუნეებს შორის ასევე ცნობილია სოფელ ტარასკოვოს სამკურნალო წყაროები, მათ შორის ყველაზე მეტად ცნობილია ღვთისმშობლის ხატის „პანტანასას“ სახელზე ნაკურთხი, რომელიც მდებარეობს სავანის ეზოში. აღნიშნულ სამკურნალო წყაროზე ეკატერინბურგისა და ვერხოტურეს მთავარეპისკოპოსის, ბიკენტის ლოცვა-კურთხევით ააგეს მცირე, ხის ტაძარი და აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის „პანტანასას“ სახელზე. Свято-Троицкий Всецарицынский мужской монастырь в Тарасково СВЯТО-ТРОИЦКИЙ мужской монастырь село ТАРАСКОВО икона[მკვდარი ბმული]
უილიამ II (ინგლისი)

უილიამ II „წითური“ (ინგლ. William II „Rufus“) (დ. 1056 — გ. 2 აგვისტო, 1100, ლინდჰერსტი, ჰემპშირი) — ინგლისის მეფე 1087–1100 წლებში. უილიამი ინგლისის მეფე უილიამ დამყრობლისა და მისი მეუღლის მატილდა ფლანდრიელის მეორე ვაჟი იყო.