laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მალიბეილი

მალიბეილი (აზერ. Malıbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ხოჯალის რაიონში, სოფელ მალიბეილის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლის 11 თებერვლიდან 2023 წლამდე იყო ოკუპირებული სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი მალიბეილი ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში, მალიბეილითა ოჯახის ჩამოსახლების შედეგად, რომლებიც სოფელ მალიბეიდან გადმოვიდნენ და ამ მხარეში დასახლდნენ. სოფლის სახელი მომდინარეობს სიტყვებიდან „Malıbəy“ (საკუთარი სახელი) და „-li“ (სუფიქსი). 1912 წელს გამოქვეყნებულ ჟურნალში „კავკასიის კალენდარი“, ელიზავეტპოლის გუბერნატორის შუშის რაიონში შემავალი სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 1060 ადამიანს, უმეტესობა აზერბაიჯანელები არიან, რომლებიც მოხსენიებული იყვნენ, როგორც თათრები. 1921 წლის აღწერის შედეგებით, სოფელში ცხოვრობდა 942 ადამიანი და ყველა აზერბაიჯანელი იყო. 1986 წლის აღწერის შედეგებით, სოფელში ცხოვრობდა 1224 ადამიანი და ყველა აზერბაიჯანელი იყო. ყარაბაღის ომის დროს სოფელი ძლიერ დაზიანდა, სომხური სამხედრო ძალები სოფელს არაერთხელ შეუტიეს. 1992 წლის 25 იანვარს შუშის რაიონის სოფელ ხალფალსა და მალიბეილაზე შეიარაღებული თავდასხმის შედეგად 4 ადამიანი დაიღუპა. 1992 წლის 8 თებერვლიდან 12 თებერვლამდე მალიბეილიზე 366-ე პოლკი და ხანქენდში მცხოვრები სომხური ნაწილები თავს დაესხნენ. შეტევა 5 დღე გაგრძელდა. საბოლოოდ, 1992 წლის 10-11 თებერვლის ღამეს, სოფელი სომხებმა აიღეს და მთლიანად გადაწვეს. შედეგად 50 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. 1992 წლის 10 ოქტომბერს აზერბაიჯანის საჰაერო ძალების კუთვნილი სუ-25 თვითმფრინავი, სომხეთის არმიის საზენიტო დანაყოფებმა სოფელ მალიბეილის თავზე ჩამოაგდეს. პილოტი პარაშუტის ვერ გახსნის გამო დაიღუპა. ხალიჩების ქსოვა ოდითგანვე ამ სოფლის ქალების მთავარ საქმიანობას წარმოადგენდა. სოფელი განთქმული იყო ხალიჩის ნაწარმის წარმოებით, რომელსაც ფართოდ იყენებდნენ ყოველდღიურ ცხოვრებაში და სოფლის მეურნეობაში. სოფელი მალიბეილი გარგარჩაის სანაპიროზე, ქალაქ შუშიდან 15 კმ ჩრდილოეთით, მთისწინეთში მდებარეობს. სოფელი ხანქენდიდან 2,5 კმ დაშორებულია, ხოლო აღდამიდან 51 კილომეტრით. სოფლის ოთხი მხარე სომხური სოფლებით იყო გარშემორტყმული. სოფელი ძირითადად აზერბაიჯანელებისგან შედგებოდა. მოსახლეობის უმრავლესობა ამჟამად საბუნჩუს რაიონში, 2007 წელს აშენებულ „Ramana-450“ დასახლებაში ცხოვრობს. მალიბეილი ჯუმშუდი — მომღერალი მალიბეილი ჰამიდი — მომღერალი მირ მეჰდი აგამიროვი — პედაგოგი ნაიბ შირინოვი — გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი საბჭოთა ხელისუფლების დროს სოფელში ჟანგბადის ქარხანა ფუნქციონირებდა. მალიბეილისა და გუშჩულარის ხოცვა-ჟლეტა მალიბეი მალიბეილის ხალიჩა ↑ Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001 ↑ Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, 1986 ↑ Erməni terror aktları. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-28. ციტირების თარიღი: 2012-12-29 ↑ Ermənilər Xocalıdan Əvvəl Malıbəylidə Soyqırıma Hazırlaşırdılar. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-07. ციტირების თარიღი: 2012-12-29
მამიშლარი (შუშა)

მამიშლარი (აზერ. Məmişlər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაიონში, სოფელ საფიხანლარის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი მდებარეობს სარიბაბას მთის ძირში. მთელი რიგი კვლევების მიხედვით, სოფელი XIX საუკუნის შუა პერიოდში დაარსდა. სხვა მოსაზრებით, მამიშლარის დასახლება XIX საუკუნის დასაწყისში, ყარაბაღის ხან მეჰდიგულის კუთვნილი ხალფალის ტომის შთამომავლების ჩამოსახლების შედეგად დაარსდა. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ანანურა

ანანურა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე-სასუფრე ვაზის ჯიში ანანურიდან. მის ადგილწარმოშობას მისივე სახელი განაპირობებს — სოფელი ანანური. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან დიდი ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, დაუნაკვეთავი ან საშუალოდ დანაკვეთებული. ხუთნაკვეთიანია. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი ჯაგრისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი მდედრობითი სქესის აქვს, მტევანი დიდი ზომის, მხრიანი, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, შავი ფერის, წვენი შეუფერავი. ვაზი ძლიერი ზრდისაა. მიეკუთვნება სიმწიფის საშუალო პერიოდის სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 34
ანდრეული თეთრი

ანდრეული თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოვალური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრული ფორმის. კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. აქვს თხელი მტევვნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, თეთრი — ოქროსფერი ელფერით. მარცვლის კანი თხელია, შავწერტილებიანი, ცვილისებრი ნაფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, გემო — სასიამოვნო. ანდრეული თეთრი საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 169 დღეა, მტევნის საშუალო წონა 180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.6 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო, რომელიც დაბალხარისხიანია და ნაკლებექსტრაქტული. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 34-35
მიხეილ ჭიაურელი (რეჟისორი, დაბადებული 1943)

მიხეილ (მიშა) ჭიაურელი (დ. 16 ივნისი, 1943, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი და სცენარისტი. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი, 1971 წელს — საქართველოს სამხატვრო აკადემია, 1977 წელს — სსრკ სახელმწიფო კინემატოგრაფიის სააგენტოს სცენარისტებისა და რეჟისორების ორწლიანი უმაღლესი კურსები. 1973 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ტელერადიო კომიტეტში რეჟისორის ასისტენტად, 1976 წლიდან — საქართველოს კინოსტუდიის რეჟისორად. არის სცენარის ავტორი და დამდგმელი რეჟისორი ფილმებისა: „ჭიდაობას რა უნდა", „მე, პელეს ნათლია!", „სოფიკო" და სხვა. მისი დოკუმენტური ფილმი —„უბედურების ზონა, ანუ არაჩვეულებრივი ფაშიზმი", მანას ფესტივალის გამარჯვებული გახდა. ავტორია წიგნისა — „ჩემი ცხოვრების აბლაბუდაში". 1996 — ღირსების მედალი (საქართველოში დემოკრატიის მშენებლობისა, სტაბილიზაციის განმტკიცებისა და ახალი ეკონომიკური რეფორმების განხორციელების საქმეში შეტანილი წვლილისათვის) 1975 — რულონი 1975 — ლილეო 1980 — სიყვარული ყველას უნდა (რეჟ. გიორგი შენგელაიასთან ერთად) 1986 — ჭიდაობას რა უნდა 1991 — მე, პელეს ნათლია! 1996 — ბზარი 2008 — სოფიკო 1975 — რულონი 1975 — ლილეო 1982 — ვის უცდიან თოვლიანი მთები 1986 — ჭიდაობას რა უნდა 1991 — მე, პელეს ნათლია! 1996 — ბზარი 2008 — სოფიკო 1975 — რულონი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მიხეილ ჭიაურელი (უმცროსი) მიხეილ ჭიაურელი (რეჟისორი, დაბადებული 1943) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მიხეილ ჭიაურელი (რეჟისორი, დაბადებული 1943) [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია მიხეილ ჭიაურელი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) წიგნი ღირსებისა. ტ. 1/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი. თბილისი. 2000. გვ.452 მიხეილ ჭიაურელი. „ჩემი ცხოვრების აბლაბუდაში“ — თბილისი. საარი. 2018. 220გვ. ISBN 978-994-147-731-7. ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
The Sandman

The Sandman (ქართ. სენდმენი; სიტყვა-სიტყვით „ქვიშის კაცი“) — ამერიკული კომიქსების სერია, რომელიც დაწერა ნილ გეიმანმა და გამოსცა DC Comics-მა. მის არტისტებს შორის არიან სემ კითი, მაიკ დრინგენბერგი, ჯილ ტომფსონი, შონ მაკმანუსი, მარკ ჰემპელი, ბრაიან ტალბოტი და მაიკლ ზული. კომიქსის ორიგინალი სერია 75 ნომრისგან შედგება და ის 1989 წლის იანვრიდან 1996 წლის მარტამდე გამოიცემოდა. 47-ე ნომრიდან დაწყებული, კომიქსს DC-ს საკუთრებაში მყოფი Vertigo Comics გამოსცემდა. სენდმენის მთავარი პერსონაჟია სიზმარი (ინგლ. Dream), რომელსაც ასევე მორფეუსსა და სხვა სახელებს უწოდებენ. ის შვიდი უსასრულოდან ერთ-ერთია. სხვა უსასრულონი არიან სვე (ინგლ. Destiny), სიკვდილი (ინგლ. Death), სურვილი (ინგლ. Desire), სასოწარკვეთა (ინგლ. Despair), სიგიჟე (ინგლ. Delirium) და სპობა (ინგლ. Destruction; რომელსაც ასევე „უძღებად“ მოიხსენიებენ). სერიას ახასიათებს გეიმანისთვის საფირმო მეტაფიზიკური არსებების ანთროპომორფული პერსონიფიკაციის გამოყენება, პარალელურად კი მითოლოგიისა და ისტორიის გაერთიანება საშინელებათა ჟანრის ელემენტებით DC Universe-ის ფარგლებში. ოფიციალური საიტი ↑ Gaiman, Neil. (2014)The Sandman Summary. ციტირების თარიღი: March 13, 2014
ანდრეული ვარდისფერი

ანდრეული ვარდისფერი, ანდრიანი, ანდრიული წითელი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდია, მომრგვალო, ძლიერ დანაკვთული, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად ძლიერაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, განივკონუსური ფორმის. ძლიერ კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ფორმის, ვარდისფრად ან წითლად შეფერილი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი ოდნავ შეფერილი. ანდრეული ვარდისფერი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 174 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 250 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 10.0-12.0 ტონა ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15.0-16.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის ვარდისფერი მშრალი ღვინო, იგი ნაკლებსხეულიანი, დუნე და დაბალალკოჰოლიანია. ანდრეული ვარდისფრის გამოყენება შეიძლება საბრენდე სპირტის მისაღებად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 36
ანდრეული შავი

ადრეული შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ამპელოგრაფიული ნიშნებით ძალიან ჰგავს ანდრეულ ვარდისფერს. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, შავი ფერის. მკვრივკანიანია, რბილობი ხორციანი და წვნიანი აქვს. წვენი უფერულია, გემო — სასიამოვნო, ხილის არომატით. ანდრეული შავი საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 176 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 17.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.9 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის მშრალი წითელი ღვინო. გამოიყენება საკუპაჟე მასალად და საბრენდე სპირტის მისაღებად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 36
აჟკვაკვა

აჟკვაკვა, აჟშკვაკვა (აფხ. Ажьшкәакәа — „თეთრი ყურძენი“) — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მრგვალი, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა. კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი, ზოგჯერ მხრიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის, მზის მხარეს ყავისფერი ლაქებით დაფარული. სქელი კანი ადვილად შორდება რბილობს. ცვილისებრი ფიფქით ზომიერადაა დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი, სასიამოვნო გემოთი. აჟკვაკვა ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200-220 დღე გრძელდება, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 15.0-20.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 11.4 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 41 ↑ жур. «Абаза», №2 (19), 01 декабря, 2015
ნაბილარი (შუშა)

ნაბილარი — აზერბაიჯანში შუშის რაიონში, ზარისლის ადმინისტრაციულ თემში. 1991 წლის 7 თებერვალს ფაქტობრივად არსებული სოფელი ნაბილარი დაშალთის სოფლის საკრებულოს შემადგენლობაში შედიოდა, შემდეგ კი სოფელი ზარისლის საკრებულოს შემადგენლობაში შევიდა. . 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16. ↑ Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001 ↑ Azərbaycan Respublikasının Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Ağdaş, Ağsu, Ağcabədi, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Vartaşen, Quba, Qutqaşen, Daşkəsən, İmişli, Yevlax, Kəlbəcər, Kürdəmir, Gədəbəy, Goranboy, Laçın, Lerik, Lənkəran, Mirbəşir, Puşkin, Saatlı, Füzuli, Cəbrayıl və Şamxor rayonlarının, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Şuşa rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı az. e-qanun.az (1991). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-06-18.
მირზალარი

მირზალარი — აზერბაიჯანში, შუშას რაიონში, ხალფალის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი მირზელარი ყარაბაღის ქედზე მდებარეობს. დასახლება დაარსდა XIX საუკუნის დასაწყისში. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ხანლიგფაია

ხანლიგფაია (აზერ. Xanlıqpəyə) — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში, საფიხანლარის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი ხანლიგფაია მთისწინეთში მდებარეობს. სოფლის ტერიტორია ოდესღაც ყარაბაღის ხანების საცხოვრებელი იყო. სოფელს ასე ეწოდა, რადგან აქ ინახავდნენ ხანების კუთვნილ ცხენებს. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16. ↑ Xanlıqpəyə // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.
აჟხჰვატა

აჟხჰვატა (აფხ. Ажьышҳәаҭа), აჟიხვატა, აჟშხვატა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სუსტად დანაკვთული, სამნაკვთიანი, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, განიერ-კონუსური ფორმის, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მტევანში დაახლოებით 5% განუვითარებელი მარცვალია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ნაკლებად წვნიანია და მდნარი, ოდნავ შესამჩნევი სასიამოვნო გემოთი. აჟხჰვატა საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტობრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 182 დღეა. მტევნის წონა 150-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.2 გ/ლ-ს. ძირითადად მიიღება სუფრის თეთრი ღვინო, რომელიც ხასიათდება სპირტის საკმაო შემცველობით და ენერგიულობით. აჟხჰვატას ღვინო უახლოვდება ნახევარტკბილ ღვინო „ტვიშს“. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 43 ↑ жур. «Абаза», №2 (19), 01 декабря, 2015
არაბეული თეთრი

არაბეული თეთრი, ალაბეური თეთრი, თეთრი არაბეული— ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, მცირედ დანაკვთული, სამ-ხუთნაკვთიანი, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. თხელკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანი აქვს, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული. ვაზი საშუალო ზრდისაა. ჯიშის სავეგეტაციო პერიოდი გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150 დღეა, სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150-170 გრამია, საჰექატრო მოსავლიანობა — 9.0-13.0 ტონა. ყურძნის სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 43
მახვატელი

მახვატელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირ აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ფართოდ კონუსური, თითქმის ბურთისმაგვარი, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ძლიერი ზეწოლლისაგან დეფორმირებული, შავი ფერის, სქელ და მკვრივკანიანია, სქელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული, რაც მარცვალს მოლურჯო-მოიისფრო ელფერს აძლევს. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. მახვატელი საშუალო ზრდა-განვითარებისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-185 დღეს შორის მერყეობს. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 60-80 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მუქი ვარდისფერია, არასაკმარისად სრული და სპეციფიკური გემოსი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 230
ომი ყველასთვის ომია

ომი ყველასთვის ომია (სტალინის შვილი) — 1990 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი-დრამა. რეჟისორი დევი აბაშიძე. ფილმის მთავარი გმირია საბჭოთა სახელმწიფოს მეთაურის, იოსებ სტალინის ვაჟი — უფროსი ლეიტენანტი იაკობ ჯუღაშვილი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომში ნაცისტების საკონცენტრაციო ბანაკში ტყვედ ჩავარდა. ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ზეწოლის მიუხედავად იაკობი არ გატყდა, ტყვეობაში დაიღუპა, როგორც რიგითი მეომარი. ფილმის პრემიერა შედგა 1990 წელს თბილისში. ზაზა კოლელიშვილი — იაკობ ჯუღაშვილი ევგენი ჯუღაშვილი — იოსებ სტალინი გერბერტ შტორმი — ფელდმარშალი კლიუგე ალექსანდრე მეძმარიაშვილი — გერმანელი გამომძიებელი ლევ გავრილოვი — ჟიტომირი ვაჟა ფირცხალაიშვილი — გერმანელი ოფიცერი ია ნინიძე — იულია ლიანა ასათიანი — სეფორა იმედა კახიანი — სვიმონი მურმან ჯინორია — რეჟისორი ქართლოს მარადიშვილი — ქართველი ემიგრანტი მალხაზ ჯიბლაძე — პატარა იაკობი ია ფარულავა მიხეილ ვაშაძე ლეო ფილფანი გივი თოხაძე „ომი ყველასთვის ომია“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „ომი ყველასთვის ომია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
ლაკვაჟი

ლაკვაჟი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ გულისებრი ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია. აბლაბუდის ქვეშ მოფენილია ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი პატარა ზომისა, კონუსური ფორმის, კუმსი. მარცვალი არის საშუალო ზომის მომრგვალო ფორმის და მუქი ლურჯი. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ადვილად შორდება რბილობს, ცვილისებრი ფიფქით სქლადაა დაფარული. კანი ხასიათდება მაღალი საერთო მღებავი ნივთიერებების შემცველობით. რბილობი წვნიანი და ლორწოვანია. წვენი სუსტადაა შეფერილი, გემო — სასიამოვნო. ლაკვაჟი ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200-205 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 60 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20.4%-ს, მჟავიანობა — 10.7 გ/ლ-ს. გამოიყენება საკუპაჟედ, სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად და პერსპექტიულია საბრენდე სპირტის მისაღებად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 211
აცხოუჟი

აცხოუჟი (აფხ. Ацхәажь — „შავი ყურძენი“) — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, წაგრძელებული, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებური შებუსვით. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა (თუმცა ორსქესიანი ძირებიცაა ნაპოვნი). მტევანი დიდი ზომისაა, დატოტვილი და უფორმო, გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური ფორმის მტევნებიც. მტევანი თხელია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი, მონაცისფრო ელფერით. სქელკანიანია, ცვილისებრი ნაფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია, მდნარი, სასიამოვნო მომჟავო გემოთი, წვენი — შეუფერავი. აცხოუჟი ძლიერი ზრდისა და უხმოსავლიანი ვაზის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 200-250 გრამია. მიირება სყფრის წითელი ღვინო, რომელიც ხასიათდება სირბილით და ჰარმონიულობით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 55 ↑ жур. «Абаза», №2 (19), 01 декабря, 2015
აღბიჟი (მდედრობითი)

აღბიჟი (აფხ. Аӷбажь < аӷба — „გემი“ და ажь — „ყურძენი“) — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად გულისებური ან თირკმლისებური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე უმნიშვნელოდაა დაფარული აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი მდედრობითია. მტევანია საშუალო ზომის აქვს, კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-ოვალური, მუქი ლურჯი შეფერილობის. უხვადაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეფერილი. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 26%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.4 გ/ლ-ს. იძლევა ალუბლისფერ ღვინოს, საშუალო სხეულითა და სასიამოვნო არომატით. შესაძლებელია ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინის დამზადებაც. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 54 ↑ жур. «Абаза», №2 (19), 01 декабря, 2015
აშუღაში

აშუღაში, ათვიჟი, ათპიჟი, ათპიუჟი (აფხ. Ашәыгажь/Аҭәыжь) — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. ჯიშჯის სახელწოდება ქართულად „საფერავს“ ან შემფერავს“, ხოლო მისი ერთ-ერთი სინონიმი ათვიჟი „სავსე (მსუქან) ყურძენს“ ნიშნავს. აღმოჩენილია საქართველოს მებაღეობისა და მევენახეობის ინსტიტუტის მიერ აფხაზეთის ტერიტორიაზე, სოფლებში: აჩანდარა, აბგარხუკი და დურიფში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრი და შერეული ხშირი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, იშვიათად კონუსური, კუმსი ან ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის, დაჰკრავს მონაცრისფრო ელფერი. კანი თხელი აქვს ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, მდნარი, წვენი ღია ვარდისფრადაა შეფერილი. აშუღაჟი საშუალო ზრდისაა. კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 185-190 დღე სჭირდება. მტევნის წონა 100-120 გრამს შორის მერყეობს. მცირემოსავლიანი ჯიშია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.2 გ/ლ-ს. მიიღება ინტენსიურად შეფერილი, ექსტრაქტული, რბილი და ჯიშური, არომატიანი სუფრის წითელი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 54 ↑ жур. «Абаза», №2 (19), 01 декабря, 2015
ანა (ვაზის ჯიში)

ანა — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში. გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ლ. სიხარულიძის მონაწილეობით. მშობელი წყვილებია მუსკატ დესენავლიე და რქაწითელი. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზომისაა, მომრგვალო ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ძალიან თხლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, თხელი ან მეტად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელია და ადვილად სცილდება რბილობს. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია, ნაზი მუსკატური გემოთი. ანა მიეკუთვნება სიმწიფის საშუალო პერიოდის სასუფრე ვაზის ჯიშს. ვაზის ძლიერი ზრდისაა, მისი საჰექტარო მოსავლიანობა 18.4 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5 გ/ლ-ს. ყურძნის მაღალი გეგმური მაჩვენებლები განაპირობებს მაღალხარისხიანი თეთრი სადესერტო ღვინის მიღებას. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 541
ნაღილარი (შუშა)

ნაღილარი (აზერ. Nağılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაიონში, სოფელ ყაიბალის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.