laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჟაკ დორიო

ჟაკ დორიო (ფრანგ. Jacques Doriot; დ. 16 სექტემბერი, 1898, ბრელი — გ. 22 თებერვალი, 1945, მენგენი) — ფრანგი პოლიტიკური მოღვაწე, კომუნისტური მოძრაობის რენეგატი. 1915 წელს შევიდა საფრანგეთის სოციალისტურ პარტიაში, მიემხრო მის მემარცხენე ფრთას, რომლის ბაზაზეც 1920 წელს შეიქმნა საფრანგეთის კომუნისტური პარტია. იყო ახალგაზრდობის კომუნისტური კავშირის გენერალური მდივანი. 1924–1933 წლებში კომპარტიისა და კომინტერნის მმართველ თანამდებობებზე მუშაობდა. მხარს უჭერდა საბჭოთა კავშირთან თავდაუსხმელობის პაქტის გაფორმებას და მის ერთ-ერთ წინაპირობად პარიზში საქართველოს ემიგრანტული მთავრობის დიპლომატიური წარმომადგენლობის დახურვა მიაჩნდა. 1933 წლის მაისში საფრანგეთის დეპუტატთა პალატის სხდომაზე გამოსვლისას ქართული დიპლომატიური წარმომადგენლობის არსებობა ბერლინში „ელზას-ლოთარინგიის საელჩოს“ არსებობის შესაძლებლობას შეადარა. 1934 წელს დორიო ქალაქ ივრიში გამართულ ეროვნულ კონფერენციაზე კომპარტიიდან გარიცხეს მტრული, ანტიპარტიული მოღვაწეობის ბრალდებით (საბჭოთა პერიოდის შეფასებით, ეწეოდა კომპარტიისა და კომინტერნის წინააღმდეგ ბრძოლას, ქადაგებდა ტროცკისტულ იდეებს). მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე დორიომ შექმნა საფრანგეთის სახალხო პარტია. თანამშრომლობდა ნაცისტებთან. ომის წლებში შევიდა საოკუპაციო ძალების მიერ შექმნილ „ბოლშევიზმის წინააღმდეგ ფრანგი მოხალისეების ლეგიონში“. ომის ბოლოს გერმანიაში გაიქცა, სადაც საავიაციო დაბომბვის დროს დაიღუპა. თბილისში 1930-იან წლებში ჟაკ დორიოს სახელს ატარებდა ახლანდ. ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩა. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118526855 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Sycomore / Assemblée nationale <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193582"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15271528"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ GeneaStar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France Record #121721286 // BnF catalogue général — Paris: BnF. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a> ↑ 7.0 7.1 Петров В. Дорио Жак // Советская историческая энциклопедия. т. 5. — М.: Советская энциклопедия, 1964. — стр. 312. ↑ „პაქტი და საქართველო“, გაზ. „დამოუკიდებელი საქართველო“ № 90, ივნისი 1933. — გვ. 2-4.
ნიკოლაი ბურჩაკ-აბრამოვიჩი

ნიკოლაი ბურჩაკ-აბრამოვიჩი (დ. 26 სექტემბერი (9 ოქტომბერი), 1900/1902, მარტინოვკა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 ოქტომბერი, 1997, თბილისი, საქართველო) — საბჭოთა მეცნიერი, პალეონტოლოგი, პროფესორი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1955); სწავლობდა გვიანი კაინოზოური პერიოდის ძუძუმწოვრებს და ფრინველებს. 1919 წელს ქალაქ ჟიტომირის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ მან სწავლა განაგრძო „Oswiata Narodokpy“-ის ინსტიტუტში. 1925 წელს დაამთავრა ჟიტომირის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბუნებრივი გეოგრაფიის ფაკულტეტი, შემდეგ 1928 წელს კიევის სახალხო განათლების დრაჰომანოვის სახელობის ინსტიტუტი. დიდი სამამულო ომის დროს მუშაობდა ყაზახეთში (ტურგაი), ურალში სპეციალური დანიშნულების ექსპედიციებზე, კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში. 1943-1946 წლებში იყო პალეონტოლოგიური ინსტიტუტის დოქტორანტი. მუშაობდა თბილისში, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტში. 1950-იან წლებში იყო აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საბუნებისმეტყველო მუზეუმის თანამშრომელი. 1951 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, 1955 წელს — დოქტორანტურა. ავტორია 300-ზე მეტი პუბლიკაციის, მათ შორის ორი მონოგრაფიის — „კავკასიისა და სამხრეთ უკრაინის ნამარხი სირაქლემები“ (1953, ბაქო) და „ძველი სამყაროს ნამარხი ხარები. T. 1“ (1957, ბაქო). ნამარხი ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების გარდა, ის ასევე დაინტერესებული იყო ბუნების შენარჩუნებით, რელიქტური ჰომინიდებით, თურანული ვეფხვით და ბუნების მეცნიერების ისტორიით. მას ჰქონდა ნამარხი ზედა პლეისტოცენის ფრინველების დიდი პალეო-ორნითოლოგიური კოლექცია ბინაგადის ადგილიდან (ბაქო, აზერბაიჯანი) აღსანიშნავია, რომ ნ. ბურჩაკ-აბრამოვიჩი იმყოფებოდა აფხაზი ლეგენდარული ქალის ზანას ვაჟის საფლავის გახსნისას. გარდაიცვალა 1997 წლის 15 ოქტომბერს თბილისში. მიქელაძე გ., „თოვლის კაცის ძიებაში“//გაზ. „ასავალ-დასავალი“, 3 მარტი, 1992 История палеоорнитологии в России И. В. Бодылевская - Академик А. А. Борисяк и Палеонтологический институт в годы войны, 1941–1943 гг. Бурчак-Абрамович Микола Йосипович ↑ Zlatozar Nikolaev Boev, In memoriam. Prof. Dr. Nikolay Burchak-Abramovich passed away / In memoriam. Почина проф. д-р Николай Бурчак-Абрамович ↑ Боев, З. 2008. Политика на глада. - Усури, 4 (50): 82-85. ↑ Именной указатель. ციტირების თარიღი: 2015-11-11 ↑ Бурчак-Абрамович Николай Иосифович. ციტირების თარიღი: 2015-11-11 ↑ Boev, Z. 2010. Prof. Nikolay Burchak-Abramovich's private collection of Late Pleistocene birds from Binagada (Azerbaijan) - a lost treasure of avian paleontology: general review of the exploration of the site and its scientific value. – Proc. 5th Int. Meet. Europ. Bird Curators. - Nat. Hist. Mus. Vienna, Vienna, January 2010: 169-198. ↑ По следам абхазских… негров. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2015-11-11.
ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია

ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მარტვილის მუნიციპალიტეტიში, სოფელ ნოღაში ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია გუმბათიანი ტაძარია, სამი წრიული აფსიდით. თარიღდება XVIII საუკუნით. ნაგებია ადგილობრივი კლდის უსწორმასწორო ქვით, კირის დუღაბზე, მშენებლობაში გამოყენებულია შირიმის ქვაც. ტაძარს აქვს ხის კანკელი. სვეტები დგას ბაზისზე, რომელიც გადადის აფრიდან გუმბათოვანი გადახურვისაკენ. ტაძრის სამრეკლო, რომელიც თარიღდება XII საუკუნით, ნაგებია კარგად გათლილი კვადროვანი ქვით, შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია კირის დუღაბი. ეკლესია მთლიანად გარშემოვლებულია გალავნით. ტაძარს შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან, სადაც ორივე კარის ზემოთ ქვის არქიტრავზე გამოსახულია წმინდა გიორგი. ტაძარს აქვს 7 სარკმელი: ჩრდილოეთიდან ორი, აღმოსავლეთიდან სამი და სამხრეთიდან ორი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8888
აგრიპა (მთვარის კრატერი)

კრატერი აგრიპა (ლათ. Agrippa) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილვადი მხარის ეკვატორულ ნაწილში, ღრუბლების ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომის აგრიპას პატივსაცემად (დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1935 წელს). კრატერის ჩამოყალიბება თარიღდება ერატოსთენესის პერიოდით. კრატერის ჩრდილო-დასავლეთით არის გიგინას ნაპრალი, ჩრდილოეთით ბოშკოვიჩის კრატერის ნაშთები, ჩრდილო-აღმოსავლეთით მცირე კრატერი ზილბერშლაგი და არიდეოსის ნაპრალი, აღმოსავლეთით კრატერები ტემპელი და უეველი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კრატერი დარე, სამხრეთით — კრატერი გოდენი, სამხრეთ-დასავლეთით — კრატერი დემბოვსკი, დასავლეთით — კრატერი ტრისნეკერი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 4°06′N 10°28′E﻿ / ﻿4.1° ჩ. გ. 10.47° ა. გ.﻿ / 4.1; 10.47, დიამეტრი 43.8 კმ, სიღრმე 3 კმ. კრატერს აქვს არაჩვეულებრივი ფორმა, ფარის მსგავსი, წაგრძელებული სამხრეთი კიდით და გასწორებული ჩრდილოეთით. კრატერის ზვინულის მაქსიმალური სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის მიმართ არის 1070 მ. კრატერს შიდა ფერდობზე ტერასის მსგავსი სტრუქტურა აქვს. კრატერის თასი შეიცავს მასიურ ცენტრალურ მწვერვალს, რომლის დიამეტრია 8.83 კმ, სიმაღლე — 1040 მ. კრატერის მოცულობა დაახლოებით 1500 კმ³-ია. მთვარის კრატერების სია საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Agrippa Цифровой фотографический атлас Луны.დაარქივებული 2020-11-30 საიტზე Wayback Machine. Снимки с борта Аполлона-12, Аполлона-15.დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Кратер Агриппа на карте LAC-60.დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. Селенологическая карта окрестностей кратера.დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Кратер Агриппа на карте LAC-60.დაარქივებული 2017-04-28 საიტზე Wayback Machine. Кратер Агриппа на карте AIC60D.დაარქივებული 2017-05-02 საიტზე Wayback Machine. Andersson, L.E., and E.A. Whitaker, NASA Catalogue of Lunar Nomenclature, NASA Reference Publication 1097, October 1982.დაარქივებული 2014-10-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Описание кратера на сайте The Moon-Wiki. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-30. ციტირების თარიღი: 2024-02-11. ↑ Кратер Агриппа на карте LAC-60.. ციტირების თარიღი: 2019-12-02 ↑ 3.0 3.1 Справочник Международного Астрономического Союза. ციტირების თარიღი: 2019-12-02 ↑ John E. Westfall’s Atlas of the Lunar Terminator, Cambridge Univ. Press (2000). ციტირების თარიღი: 2012-11-26
ეირი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ეირი (ლათ. Airy) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილვადი მხარის ეკვატორულ ნაწილში, ღრუბლების ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სახელი ეწოდა ბრიტანელი ასტრონომის ჯორჯ ბიდელ ეირის პატივსაცემად (დამტკიცებულ იქნა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ 1935 წელს). ის ქმნის კრატერების ჯაჭვის ყველაზე სამხრეთ წევრს, რომელიც შედგება ვოგელის, არგელანდერისა და ეირისგან. ცოტა უფრო სამხრეთით დგას კრატერი დონატი. ეირის აქვს დაზიანებული და გარკვეულწილად პოლიგონური ზვინული, რომელიც გახსნილია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბოლოებში. აქვს უსწორმასწორო ფსკერი და ცენტრალური მწვერვალი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 18°08′S 5°37′E﻿ / ﻿18.14° ს. გ. 5.61° ა. გ.﻿ / -18.14; 5.61, დიამეტრი 37 კმ, სიღრმე 1.8 კმ. მთვარის კრატერების სია საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Airy Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.  Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4.  Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1.  McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24 Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855. Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6.  Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3.  Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4.  Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3.  Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6.  Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.
კორომი

კორომი, ხევნარი — ბუნებრივი ან ხელოვნური წარმოშობის ტყის ნაკვეთი, რომელიც მოიცავს ხეებს, ბუჩქებსა და ტყის სხვადასხვა მცენარეულობას. შედგება ხეთადგმისა და ტყის სხვა კომპონენტებისაგან, აქვს მოცემული ნაკვეთისათვის დამახასიათებელი ნიშან-თვისებები (წარმოშობა, ჯიშების შედგენილობა, ფორმა, სიმჭიდროვე, ასაკი, ტყის ტიპი, ბონიტეტი და სხვა), რომელთა კომპლექსით განსხვავდება ის სხვა კორომისგან. მირზაშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 679.
ნიკოლოზ დროზდოვი

ნიკოლოზ გრიგოლის ძე დროზდოვი (დ. 26 ოქტომბერი, 1944) — ქართველი ჟურნალისტი, ქართული დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და სცენარისტი. დაიბადა 1944 წლის 26 ოქტომბერს, ყარაღანდის ოლქში (ყაზახეთის სსრ). მშობლები: მამა - გრიგოლ დროზდოვი, დედა - ქეთევან ორახელაშვილი 30-იან წლებში  გახდნენ პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლნი. „კარლაგში“ სასჯელის მოხდის შემდეგ იძულებით დატოვეს ყაზახეთში.1955 წელს, მშობლების რეაბილიტაციის შემდეგ, ოჯახი დაბრუნდა თბილისში. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. არის ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. 1980-1985 წლებში იყო საქართველოს სამეცნიერო-პოპულარული და დოკუმენტური ფილმების სტუდიის მთავარი რედაქტორი, 1985-1994 წლებში ამავე სტუდიის შემოქმედებითი გაერთიანება „პოზიციის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი; 1985-1995 წლებში — საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის გამგეობის მდივანი. როგორც რეჟისორმა თავისივე სცენარით გადაიღო დოკუმენტური კინოფილმები: „ზაქარიას ველი“ (1984), „ნოდარ დუმბაძე“ (1986), „ბედისწერა“ (1987), „მარადისობის მძევალი“ (1989), „შევარდნაძის ხანის თეატრი“ (1993), ციკლი „გზა შინისაკენ“ — ექვსი ფილმი (1990-1994). 1995-2012 წლებში მუშაობდა რეჟისორად ტელეკომპანიებში: „აუდიენცია“, „მე-9 არხი“, „მზე“, სადაც შექმნა 100-სერიიანი დოკუმენტური ციკლი „საქართველო, XX საუკუნე“ (1999-2000); ფილმი „ვივატ, El Capitan"; მრავალსერიიანი  პროექტი „პატრიოტთა თამაშები“ (2004-2005): „პარადოქსები მეტალურგისგან“, „უბილეთო მგზავრი“, „კაცი, რომელიც არღვევს კედლებს“, „პატრიარქის შემოდგომა“, „ორიგინალის ასლი“, „ამხედრებულ მეამბოხეთა საგა"; ტელეფილმები: „იოსებ სტალინი. მეორედ მოსვლა?“ (2003.), „თავის უფალი“ (2012). ასევე მრავალი სხვადასხვა პროექტი. ნიკოლოზ დროზდოვი 100-ზე მეტი კინო და ტელეფილმის ავტორია. ეწევა ლიტერატურულ საქმიანობას. 1987 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია ფილმისათვის „ნოდარ დუმბაძე“. 1998 — სამთო ფილმების საერთაშორისო „ბანსკო ფილმ ფესტივალის“ (ბულგარეთი) მთავარი პრიზი ფილმისთვის „ვივატ, El Capitan“. 1999 — ღირსების ორდენი „ქართულ კინოში შეტანილი წვლილისათვის“. 2019 — ვერცხლის მედლის ლაურეატი  წიგნისათვის „სიყვარულისა და სასოწარკვეთილების ორი ამბავი“ - გერმანული საერთაშორისო ლიტერატურული კონკურსი „წლის საუკეთესო წიგნი“,  ბერლინი-ფრანკფურტი. ნიკოლოზ დროზდოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნიკოლოზ დროზდოვის დოკუმენტური ფილმები წიგნების ნუსხა Livelib-ზე ↑ საქართველოს შსს-ს საარქივო სამმართველოს ჟურნალი „საარქივო მოამბე“,  თბ., 2011. გვ.74. ↑ საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ბიოგრაფიული ლექსიკონი.
ადრასტეა (თანამგზავრი)

ადრასტეა (ძვ. ბერძნ. Ἀδράστεια), იუპიტერ XV, ყოფილი S/1979 J 1 — პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, მეტისის შემდეგ სიშორით მეორე. ადრასტეა აღმოაჩინეს 1979 წლის 8 ივლისს ამერიკელმა ასტრონომებმა დევიდ ჯუიტმა და ედვარდ დანიელსონმა ვოიაჯერ 2-ის პლანეტათაშორისი სადგურის მიერ გადაღებულ სურათებზე და მიიღო დროებითი აღნიშვნა S/1979 J 1. 1983 წელს მიიღო ოფიციალური სახელი ძველი ბერძნული მითოლოგიიდან იმ ნიმფა ადრასტეიას პატივსაცემად, რომელიც ზევს თხის რძით კვებავდა. ადრასტეა მოძრაობს უშუალოდ იუპიტერის რგოლების სისტემაში და, სავარაუდოდ იგი რგოლების წყაროა. ადრასტეას ორბიტა თითქმის ემთხვევა მეტისის ორბიტას. ის პრაქტიკულად მრგვალია და თითქმის იუპიტერის ეკვატორის სიბრტყეში მდებარეობს. თხევადი თანამგზავრებისთვის მისი რადიუსი ნაკლებია როშის ზღვარზე, მაგრამ აშკარად აღემატება მყარი თანამგზავრების ზღვარს, რადგან ეს თანამგზავრები ჯერ კიდევ არ არის გახლეჩილი მოქცევის ძალებით. მეტისი და ადრასტეა იუპიტერზე უფრო სწრაფად ბრუნავს, ვიდრე ის ბრუნავს მისი ღერძის გარშემო და, შედეგად, მოქცევის ძალები თანდათან ამცირებენ მათი ორბიტების რადიუსებს. შორეულ მომავალში ისინი დიდი ალბათობით პლანეტა იუპიტერს შეეჯახებიან. თანამგზავრი იუპიტერის გარშემო ბრუნავს ანდომებს 7 საათსა და 9.5 წუთს. მისი ღერძის გარშემო ბრუნვის პერიოდი უცნობია. ადრასტეა, ისევე როგორც სხვა თანამგზავრები, რომლებიც რგოლებში მოძრაობენ, ასუფთავებს მათ ორბიტას ნაწილაკებისგან. ადრასტეას გასუფთავებული ზონის სიგანე შეფასებულია 70 კმ-ით (რაც 2.5-ჯერ ნაკლებია მეტისზე). NASA. Adrastea: Overview. solarsystem.nasa.gov. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-09. ციტირების თარიღი: 2013-03-04. Thomas, P. C.; Burns, J. A.; Rossier, L.; Simonelli, D.; Veverka, J.; Chapman, C. R.; Klaasen, K.; Johnson, T. V.; Belton, M. J. S.; Galileo Solid State Imaging Team (September 1998). „The Small Inner Satellites of Jupiter“. Icarus. 135 (1): 360–371. Bibcode:1998Icar..135..360T. doi:10.1006/icar.1998.5976. Jet Propulsion Laboratory. Planetary Satellite Physical Parameters. ციტირების თარიღი: 2023-03-12 NASA. Adrastea: Overview. solarsystem.nasa.gov. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-09. ციტირების თარიღი: 2013-03-04. ↑
გამოკლება

გამოკლება (აღინიშნება მინუსის ნიშნით − {\displaystyle -} ), ოთხი არითმეტიკული მოქმედებებიდან ერთ-ერთი (დანარჩენი სამი არის მიმატება, გამრავლება, გაყოფა). გამოკლება ამცირებს საწყისი ელემენტების რაოდენობას. მაგალითად, თუ თავიდან 5 ატამი გვაქვს და 2-ს გამოვაკლებთ, 3 გვრჩება, მათემატიკურად გამოისახება როგორც: 5 − 2 = 3 {\displaystyle 5-2=3} . გარკვეული გადმოსახედიდან, გამოკლება არის მიმატების საპირისპირო მოქმედება. გამოკლება მიჰყვება რამდენიმე მნიშვნელოვან წესს. იგი არის ანტიკომუტაციური, რაც ნიშნავს იმას, რომ საკლებისა და მაკლების გადანაცვლებით, სხვაობის ნიშანი იცვლება. ის ასევე არის ასოციაციური, რაც გვეუბნება, რომ როდესაც ერთ რიცხვს ორზე მეტი სხვა რიცხვი აკლდება, თანმიმდევრობას აქვს აზრი. რადგან 0 არის მიმატების ნეიტრალური ელემენტი, მისი გამოკლებით პასუხი არ იცვლება. გამოკლება ჩვეულებრივ იწერება საკლებსა და მაკლებს შორის მინუსია ნიშნის „−“ გამოყენებით. სხვაობა გამოისახება ტოლობის ნიშნით. Მაგალითად, 2 − 1 = 1 {\displaystyle 2-1=1} (გამოითქმის როგორც „ორს მინუს/გამოკლებული ერთი უდრის ერთს“) 4 − 2 = 2 {\displaystyle 4-2=2} („ოთხს გამოკლებული ორი უდრის ორს“) 6 − 3 = 3 {\displaystyle 6-3=3} („ექვსს გამოკლებული სამი უდრის სამს“) 4 − 6 = − 2 {\displaystyle 4-6=-2} („ოთხა გამოკლებული ექვსი უდრის მინუს ორს“) რიცხვი რომელიც აკლდება მეორე რიცხს, არის მაკლები, რომელსაც აკლდება — საკლები, ხოლო პასუხს სხვაობა ეწოდება. საკლებს − მაკლები = სხვაობას წარმოიდგინეთ b სიგრძის მონაკვეთი, მარცხენა ბოლოს დავარქვათ a , მარჯვენას c. საწყისი a წერტილიდან c წერტილამდე მისასვლელად გვჭირდება b მანძილის გავლა. ეს გადაადგილება მარჯვნისაკენ მათემატიკურად მიმატებით გამოისახება ,როგორც: a + b = c . c- დან b-მდე მისასვლელად მარცხნივ უნდა გადავაადგილდეთ, ეს გადაადგილება მათემატიკურად გამოკლებით გამოისახება: c − b = a . ორი ნატურალური რიცხვის სხვაობა არ არის ნატურალური რიცხვი, თუკი მაკლები საკლებზე დიდია. მაგალითად, 30-ს ვერ გამოვაკლებთ 35-ს ისე რომ ნატურალური რიცხვი მივიღოთ სხვაობად. გამოკლება არის ანტიკომუტაციური, რაც იმას ნიშნავს, რომ საკლებსა და მაკლებს ადგილებს თუ შევუცვლით მარცხნიდან მარჯვნივ, პასუხი იქნება საწყისის უარყოფითი ვერსია. თუ a და b ნებისმიერი ორი რიცხვია, მაშინ a − b = −(b − a) . გამოკლება არაასოციაციურია, რაც ვლინდება მაშინ, როდესაც რამდენიმეწევრიანი გამოსახულება გვაქვს. მაგალითად: a − b − c შეიძლება განისაზღვროს როგორც (a − b) − c ან a − (b − c), მაგრამ ეს ორი შესაძლებლობა გვიბრუნებს სხვადასხვა პასუხს. ამ საკითხის გადასაჭრელად, უნდა განისაზღვროს მოქმედებების თანმიმდევრობა, სხვადასხვა თანმიმდევრობა სხვადასხვა შედეგს მოგვცემს. ორი რიცხვის გამოკლება, როდესაც ისინი სხვადასხვა ერთეულს აღნიშნავენ, დაუშვებელია. ანუ 20 კილოგრამს 400 გრამს უბრალოდ 20 − 400 {\displaystyle 20-400} -ით ვერ ავღნიშნავთ, რადგან სხვაობას იგივე საზომი ერთეული უნდა ჰქონდეს. ერთი მეთოდი, რომელიც სასარგებლოა ორი რიცხვის სხვაობის ზეპირად გამოსათვლელად, არის შემდეგი: მაგალითად ავიღოთ: 1234 − 567 : 1234 − 500 = 734 734 − 60 = 674 674 − 7 = 667
კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

კასპის მუნიციპალიტეტი შედის შიდა ქართლის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი. მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად. კასპის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 16 ტერიტორიული ორგანო და 74 სოფელი. კასპისის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან აღაიანის, ახალციხის, დოესის, ზემო ხანდაკის, თელიანის, კავთისხევის, კოდისწყაროს, ლამისყანის, მეტეხის, მეფისქალაქის, ოკამის, სამთავისის, ქვემო გომის, ქვემო ჭალის, წინარეხისა და სოფელი ხოვლეს ადმინისტრაციულ ერთეულებში. კასპიის მუნიციპალიტეტის ფართობია 803,2 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 43 771 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 54,5 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი კასპი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის დოესი (2323 ადამიანი), კასპიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი რკონი (33კმ) კასპი აღაიანი ახალსოფელი მეფისქალაქი ახალშენი ახალციხე ბარნაბიანთკარი ბოჟამი ბორტა გამდლისწყარო გარიყულა გომი გომისჯვარი გორაკა გოსტიბე გრაკალი გუდალეთი დოესი ეზატი ერთაწმინდა ვაკე ზადიანთკარი ზემო რენე ზემო ჩოჩეთი ზემო ხანდაკი თეზი თელათგორი თელიანი თეძმისხევი თვალადი თვაურები თოგოიანი იგოეთი იდლეთი კავთისხევი კალოუბანი კაპრაშიანი კოდისწყარო კუდუხანთკარი ლავრისხევი ლამისყანა მეტეხი მთიულთუბანი მირიანი მიქელწყარო მრგვალი ჭალა ნიაბი ნიგოზა ნოსტე ოკამი პანტიანი რკონი სადგური მეტეხი საკორინთლო სამთავისი სარიბარი სასირეთი საქადაგიანო ფერმა ქებაანი ქვემო რენე ქვემო ჩოჩეთი ქვემო ჭალა ქვემო ხანდაკი ყარაფილა ჩანგილარი ჩაჩუბეთი ჩობალაური ცხავერი წინარეხი ჭყოპიანი ხვითი ხიდისყური ხოვლე ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 2.2 ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 4.4 ↑ 3.0 3.1 3.2 2014 წლის აღწერის ძირითადი შედეგები
ადრასტეია (ნიმფა)

ადრასტეია (ძვ. ბერძნ. Ἀδράστεια — „გარდაუვალი“) — ბერძნულ მითოლოგიაში ნიმფა, მელისევსის და ამალთეას ქალიშვილი, ან ოკეანოსის ქალიშვილი. ნიმფა, რომელიც რძეს ასმევდა ახალშობილ ზევსს. მან ზევსს აჩუქა სათამაშო — ბურთი. მის პატივსაცემად 1884 წელს აღმოჩენილ ასტეროიდ (239) ადრასტეასა და 1979 წელს აღმოჩენილი იუპიტერის თანამგზავრ ადრასტეას მისი სახელი დაარქვეს. ↑ Гермий. Комментарий к «Федру» Платона, стр.148 // Фрагменты ранних греческих философов. Ч.1. М., 1989. С.50; Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С.130 ↑ Гигин. Мифы 182 ↑ Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.49; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.27; Орфика, фр.105 Керн ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 6-7; Каллимах. Гимны I 48 ↑ Аполлоний Родосский. Аргонавтика III 132
კორპის მუხა

კორპის მუხა (Quercus suber) — მარადმწვანე გაშლილვარჯიანი ხე წიფლისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 20-25 მ აღწევს. ღერო და ტოტები დაფარული აქვს კორპის სქელი ფენით. მომრგვალო-ელიფსური ფოთლები აქვს, ქვედა მხრიდან მონაცრისფრო ბუსუსიანი. ბუნებრივად იზრდება დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში (აქ მის ტყეებს ამჟამად მცირე ფართობები უკავია). ყოფილ სსრკ-ში პირველად XIX საუკუნის დასაწყისში შემოიტანეს ყირიმსა და საქართველოში (სოხუმსა და ქუთაისში, ყოფილ ფერმის ბაღში - ამჟამად თბილისის ბოტანიკური ბაღის ფილიალი). მისი სამრეწველო გაშენება საქართველოს სუბტროპიკებში (ქუთაისი, გაგრა, აგუძერა და სხვა). 1930-იდან დაიწყო, უფრო გვიან კი შესაძლებელი გახდა აღმოსავლეთ საქართველოშიც (ლაგოდეხის რაიონში). კორპის მუხა სინათლისა და სითბოს მომთხოვნია. —16—18 °C-ზე ეყინება ნორჩი ყლორტები. —22 °C მთლიანად იღუპება. კარგად ხარობს ღრმა და უკირო ნიადაგზე. კორპი უკეთესი ხარისხის გამოდის მშრალ პირობებში. პირველი კორპის მოხდა შეიძლება 15—20 წლის ასაკიდან, შემდეგ კი — ყოველ 10 წელიწადში ერთხელ, 150—200 წლამდე. ერთი ძირიდან მიიღება 1 კგ-მდე კორპი. დასავლეთ საქართველოს მძიმე და ტენიან ნიადაგზე კორპის მუხას აზიანებს „შავი ტირილი“, რომელთა საბოლოოდ ახმობს მცენარეს. კორპის მომცემ მუხად მიიჩნევენ აგრეთვე დასავლურ მუხას (Quercus occidentalis), რომლის სამშობლოა სამხრეთ პორტუგალია და საფრანგეთი. საქართველოში, ისევე როგორც კავკასიის ჩრდილოეთ ნაწილში, პერსპექტიულად მიჩნეულია Quercus variabilis. აბაშიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 679.