laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნასიბ იუსიფბეილი

ნასიბ იუსიფის ძე იუსიფბეილი (აზერ. Nəsib Yusif oğlu Yusifbəyli; დ. 1881, განჯა, რუსეთის იმპერია — გ. 31 მაისი, 1920, განჯა, რუსეთის იმპერია) — აზერბაიჯანელი პუბლიცისტი, სახელმწიფო მოღვაწე და ძირითადი პოლიტიკური ფიგურა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკაში. ნასიბ იუსიფბეილი 1881 წელს, ელიზავეტპოლში (დღეს განჯა, აზერბაიჯანი) დაიბადა. განჯაში გიმნაზიის (საშუალო სკოლის) დამთავრების შემდეგ, ის 1902 წელს ნოვოროსიის უნივერსიტეტის (დღეს ოდესის უნივერსიტეტი) იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. მეფის რუსეთის ხელისუფლების მიერ, რევოლუციური იდეების მიზეზით უნივერსიტეტის დროებით დახურვის შემდეგ, იუსიფბეილიმ თავისი საქმიანობა ყირიმში, ბახჩისარაიში განაგრძო, სადაც ის თურქ-ყირიმელ ინტელექტუალთან, ისმაილ გასპრინსკისთან ერთად, გაზეთ „თერჯუმენი“-ს რედაქტირება დაიწყო. 1908 წელს, იუსიფბეილი სტამბოლში გადავიდა და განაგრძო თავისი საქმიანობა, როგორც პუბლიცისტი და შექმნა თურქული საზოგადოება. 1909 წელს, ის ელიზავეტპოლში დაბრუნდა და ქალაქის საკრებულოში დაიწყო მუშაობდა. 1917 წელს, იუსიფბეილიმ დააფუძნა თურქ ფედერალისტთა ეროვნული პარტია განჯაში, რომლის მიზანი რუსეთის იმპერიის ფედერალიზაცია იყო. 1917 წლის ივლისში, პარტია შეუერთდა მამედ ემინ რასულზადეს მუსავათთა მუსლიმ დემოკრათთა პარტიას და იუსიფბეილი პარტიის რეგიონული თავმჯდომარე გახდა განჯაში. 1918 წლის 10 თებერვალს, ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის დაარსებისას, იუსიფბეილი რესპუბლიკის განათლების მინისტრი გახდა. 1918 წლის 28 მაისს, როდესაც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა (ადრ) გამოცხადდა, იუსიფბეილი კვლავ განათლების მინისტრის პოსტი დაიკავა. 1919 წლის მარტიდან 1920 წლის მარტის ჩათვლით, იგი აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი იყო, პარალელურად, 1919 წლის დეკემბრიდან კი შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაც ეკავა. 1920 წლის აპრილში, ბოლშევიკური შემოჭრისას იუსიფბეილი ბაქო დატოვა, მაგრამ იგი დაიჭირეს და 1920 წლის 31 მაისს მოკლეს. ↑ Ministry of Finance of Republic of Azerbaijan. History of the ministry. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-24. ციტირების თარიღი: 2010-11-08. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნასიბ იუსიფბეილი
მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია

მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია (რუს. Крестовоздвиженская церковь) — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვის კრემლის ტერიტორიაზე. ეკლესია აგებულია 1681 წელს მეფე თევდორე ალექსის ძის მიერ ვერხოსპასკის ტაძრის ჩრდილოეთ ეგვტერში. ივან სნეგირიოვის აზრით, აგებულია ალექსი მიხეილის ძის სამლოცველოსაგან. ამას ხსნის მისი მცირე მასშტაბებით: სიგრძე დაახლოებით 7 მეტრი, სიგანე 4 მეტრი. ეკლესიას გააჩნია მჭიდრო კამარა. იატაკი მოპირკეთებულია შავი და თეთრი მარმარილოს ფილებით. ეკლესიაში შესასვლელი თავდაპირველად განთავსებული იყო სპირალურ კიბეზე. ამჟამად კი მასში შესვლა შესაძლებელია იერუსალიმის აღდგომის ტაძრის სახელობის ტაძრის პატრონიკედან. ეკლესიის საკურთხევლიდან შესასვლელია წახნაგოვან სასახლეში. ეკლესია მიეკუთვნებოდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ეკლესიის ინტერიერი სხვებზე ნაკლებად იცვლებოდა და კრემლის არცერთი ხანძრის დროს არ დაზარალებულა. ეკლესიას აქვს ბაროკოს ელფერი, რაც იმით აიხსნება, რომ მშენებლობაში მონაწილეობდნენ კრემლში მომუშავე დასავლეთ ევროპელი ხელოსნები. ტაძრის ხის კარი შეიქმნა XVI საუკუნეში და ეკლესიიდან გადაიტანეს სამების ეკლესიაში. ტაძარში დააყენეს ოთხიარუსიანი სპილენძის დახვეწილი კანკელი, რომელიც შექმნეს კარპ ზოლოტარიოვის ნახაზების მიხედვით. ეკლესია გაარემონტეს 1781 წელს, რაიმე განსაკუთრებული ცვლილების გარეშე. ეკლესიის კანკელის ხატები შეასრულა სამეფო იზოგრაფმა ვასილი პოზნანსკიმ. ისინი დამზადებულია ატლასის აბრეშუმის ფერწერაზე (სახეები, ხელები) და ქსოვილებისა და მოოქროვილი ქაღალდის (გამოსახულების სხვა დეტალები) კომბინაციით. იზოგრაფმა მაგალითად გამოიყენა ფლამანდიური გრავიურა. ლეგენდის თანახმად ხატები შეიცავენ რუსი მეფის ასულების მარგალიტის ნამსხვრევებს. კარპ ზოლოტარიოვის ესკიზის თანახმად შეიქმნა ქარსის ხატის შესანახები, რომელშიც ინახებოდა ივან სალტანოვისა და ივან ბეზმინის ხატები საშინელი სამსჯავროსა და ქრისტეს წამების სცენებით. ეკლესიის საკურთხეველში აღმართულია ჯვრის თაყვანისცემის ხატი, რომელზეც გამოსახულია იმპერატორი კონსტანტინე, დედოფალი ელენე, მეფე ალექსი მიხეილის ძე, დედოფალი მარია მილოსლავსკაია და პატრიარქი ნიკონი. ეკლესიაში დაცულია ჯვარცმა, რომელიც უფლის ჯვრის ზომებისა იყო. იგი შექმნა 1687 წელს ნოვოსპასკის მონასტრის მამაომ. ამ ჯვარცმის შედეგად ეკლესიამ მიიღო მეორე სახელწოდება - ჯვარცმის ეკლესია. Москва: все православные храмы и часовни / авт.-сост.: М. И. Вострышев, С. Ю. Шокарев. — М.: Эксмо, 2009. — С. 374. — ISBN 978-5-699-34703-2. Извеков Н. Д. Церкви во имя Воскресения Христова и Воздвижения Честного Креста Господня в Большом Кремлёвском дворце, в Москве. — М., 1912. — 51 с.
აზერბაიჯანის ტბები

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე გავრცელებულია დაახლოებით 450 ტბა, რომელთა საერთო ფართობია 395 კმ². ტბების უმეტესობა პატარაა, მათი დიდი ნაწილი ზაფხულში შრება. აზერბაიჯანში მხოლოდ 10 ტბას აქვს 10 კმ²-ზე მეტი ფართობი, ხოლო 25 ტბა 1 კმ²-ზე მეტი ფართობისაა. ზედაპირის ფართობით აზერბაიჯანის უდიდესი ტბაა სარისუ, რომლის ფართობია 65,7 კმ². მყინვარული წარმოშობის ტბებია კავკასიონსა და მცირე კავკასიონზე, რომელთაგან ყველაზე დიდია დიდი ალაგიოლის ტბა, რომლის ფართობია 5,1 კმ², ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 9,4 მ. იგი მდებარეობს ყარაბაღის ვულკანურ მთიანეთზე. მუროვდაღის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე განლაგებულია თვალწარმტაცი ტბების ჯგუფი, რომელთა შორისაა კავკასიის ერთ-ერთ ულამაზესი და უღრმესი ტბა გოიგოლი. ბევრია ტბა მტკვარ-არაქსის დაბლობზე, რომელთაგან აღსანიშნავია სარისუ, აღგიოლი და მეჰმანი. მნიშვნელოვანია მასაზირის ტბა, რომელიც წარმოადგენს სუფრის მარილის მნიშვნელოვან წყაროს, რომლის მარაგი შეადგენს დაახლოებით 1735 მლნ. ტონას. 2010 წელს ტბის სანაპიროზე გაიხსნა მარილის მწარმოებელი ქარხანა „Azeri“. წარმოშობის მიხედვით აზერბაიჯანში გამოიყოფა ტბების 7 ტიპი: მყინვარული, ჭალის, ტექტონიკური, ლაგუნური, კარსტული, ტბიურ-მდინარეული და რელიქტური. მთის ტბების დიდი ნაწილი გამოიყენება პირუტყვისა და ფრინველთა წყურვილის დაკმაყოფილებისათვის. მაგალითად, ჰაჯიყაბული, სარისუ და აღგიოლი გამოიყენება თევზის სარეწად და ნაწილობრივ სარწყავად, აფშერონის ნახევარკუნძულის ტბები ქიმიური ნივთიერებების მისაღებად. მდინარეთა ზემო დინებებში არსებული ზოგიერთი ტბა წყალსაცავად არის გადაქცეული, რომლებიც ზაფხულში დამატებითი წყლით უზრუნველყოფენ მდინარეებს. აზერბაიჯანისა და საქართველოს საზღვარზე, ზღვის დონიდან 291,4 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ჯანდარის ტბა, რომლის აუზის ფართობის 33 %-ია მოქცეული აზერბაიჯანში. ტბა მდიდარია თევზით. ცხრილში მოყვანილია ჯანდარის ტბის საერთო ფართობი და მოცულობა ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Rivers, lakes and reservoirs of Azerbaijan ↑ აზერბაიჯანი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია ↑ მასაზირის ტბა // ცნობები[მკვდარი ბმული] ↑ აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 538. ↑ აზერბაიჯანის ტბების სტატისტიკური მონაცემები
მოსკოვის მიტროფანე ვორონეჟელის ტაძარი

მოსკოვის მიტროფანე ვორონეჟელის ეკლესია (რუს. Храм Святителя Митрофана Воронежского) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის სავიოლოვის რაიონში. ეკლესიის ერთადერთი მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მიტროფანე ვორონეჟელის სახელზე. აგებულია 1894-1895 წლებში ვაჭარ მიტროფანე გრაჩიოვის ფინანსებით. დახურეს 1935 წელს. 1990 წელს კვლავ დაუბრუნდა მორწმუნეებს. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. 1892 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ელიზავეტინის ბავშვთა სახლის შექმნის შესახებ. 1893 წლის 17 მაისს ბავშვთა სახლი ახლადაგებულ ორსართულიან შენობაში გახსნეს და აკურთხეს. ძალიან მალე დადგა საკითხი ბავშვთა სახლთან ახალი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ, რადგან ყველაზე ახლომდებარე ღვთისმშობლის ხარების ტაძარი პეტროვსკის პარკში მდებარეობდა ერთი კილომეტრის დაშორებით. მშენებლობის საკითხებით დაინტერესდა ქველმოქმედი ვაჭარი მიტროფანე გრაჩიოვი. მას შემდეგ რაც თანხმობა მიიღო მოსოვის მიტროპოლიტ სერგისაგან, მიტროფანემ დაუკვეთა პროექტი არქიტექტორ გიორგი კაიზერს. 1894 წელს მშენებლობის პროექტი დაამტკიცეს. მშენებლობა დასრულდა ერთი წლის შემდეგ, ხოლო 4 ნოემბერს, ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღეს ეკლესია აკურთხეს. გრაჩიოვის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ქვრივმა ბარბარა ნიკოლაევნამ ტაძართან ააგო საეკლესიო მსახურებისთვის სახლი. ტაძრის ჩრდილოეთ ნაწილში მოაწყვეს ნეკროპოლისი, სადაც დაკრძალეს გრაჩიოვი, რომელიც ეკლესიის დახურვის შემდეგ გადაიტანეს ვვედენის სასაფლაოზე. 1922წელს ბავშვთა სახლი დახურეს. შენობა კომუნალურად გადააკეთეს. 1930-იან წლებში ტერიტორია გაყვეს კალინინის სახელობის მანქანათმშენებლობის ქარხანასა და მეტრომშენს შორის. 1960-იან წლებში ტერიტორიაზე ააგეს საავიციო ქარხნის მრავალსართულიანი საკონსტრუქტორი ბიუროს შენობა. ტაძარი მოქმედებდა 1935 წლამდე. მის დაკავებას შეეცადნენ უნდოდათ ობნოველცები, მაგრამ წარუმატებლად. ტაძრის დახურვის შემდეგ მის შენობაში განათავსეს საქარხნო სასწავლებელი, სარემონტო ბაზა, ხოლო დიდი სამამულო ომის დროს - სასადილო. ომის შემდეგ სპორტული სკოლა, ქარხნის საწყობი. 1985 წლიდან შენობა მიატოვეს. შენობა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1990 წლის თებერვალში. დაბრუნების მომენტში ეკლესია ავარიულ მდგომარეობაში იყო. შენობის აღდგენის პროექტი შეიმუშავა სერგეი კუზნეცოვმა. 1990 წლის 10 მარტს შედგა დაბრუნებული ეკლესიის კურთხევა. წლის ბოლოსთვის დასრულდა სამრეკლოს მშენებლობაც. მრევლის ფინანსებით ორ წელიწადში ეკლესია აღსდგა. 1995 წელს ტაძარი აკურთხა ალექსი II-მ. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, ხატწერის სკოლა და ხუთი ბავშვთა სახლი. ტაძარში დაცულია წმინდა მიტროფანეს ხატი, რომელიც ერთადერთია, რომელიც შემორჩა დახურვის შემდეგ. ტაძრის ისტორია დაარქივებული 2007-09-14 საიტზე Wayback Machine. ტაძრის ფოტოები
მადამ დოფინი

მადამ დოფინი (ფრანგ. Madame Dauphine) — წოდება შუა საუკუნეების საფრანგეთში. მადამ დოფინი იყო ქალი, რომელიც დაქორწინებული იყო საფრანგეთის დოფინზე და ითვლებოდა მომავალ დედოფლად. სხვა ქვეყნებში, მაგალითად ბრიტანეთში, მადამ დოფინის სინონიმია უელსის პრინცესა. დოფინი საფრანგეთის დედოფლების სია
სამადაბადი (ევლახი)

სამადაბადი (აზერ. Səmədabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 877 კაცი. სამადაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
თანრიგულულარი

თანრიგულულარი (აზერ. Tanrıqulular) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 426 კაცი. თანრიგულულარი GEOnet სახელების სერვერზე
ვალილარი

ვალილარი (აზერ. Valilar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. ვალილარი GEOnet სახელების სერვერზე
ვარვარა (ევლახი)

ვარვარა (აზერ. Varvara) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 634 კაცი. ვარვარა GEOnet სახელების სერვერზე
ხალდანი

ხალდანი (აზერ. Xaldan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 818 კაცი. ხალდანი GEOnet სახელების სერვერზე
ხანაბადი (ევლახი)

ხანაბადი (აზერ. Xanabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 699 კაცი. ხანაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
მაია სარიშვილი

მაია სარიშვილი (დ. 29 დეკემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოეტი და პედაგოგი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი. მაია სარიშვილმა დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი. მისი ნაწარმოებები იბეჭდება 1990 წლიდან. გამოცემული აქვს ლექსების ორი კრებული: „ცხადის გადაფარვა“ და „მიკროსკოპი“. საზოგადოებრივ რადიოარხზე დაიდგა მისი რადიოპიესები — „სამი ვედრო თოვლი“, „ძალიან ცუდი კაცი“, „ჭიამაიების ოჯახი“ და „კატა ისევ წვიმაში“. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მრავალ ენაზე. მუშაობს „ბაკურ სულაკაურის სკოლაში“ დაწყებითი კლასების მასწავლებლად. მაია სარიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ალექსანდრ ბატენბერგი

ალექსანდრ ბატენბერგი (დ. 17 აპრილი [ძვ. სტ. 5 აპრილი], 1857 — გ. 4 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი], 1893) — ბულგარეთის სამთავროს პირველი მმართველი. წარმოშობით იყო ჰესენის საგვარეულოდან. მიიღო სამხედრო განათლება და მსახურობდა სეკუნდ-ლეიტენანტად ჰესენის მე-2 ლეიბ-დრაგუნთა პოლკში. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში და იყო მონაწილე 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომისა. რუსეთის იმპერატორის კართან დაახლოებული იყო ნათესაური კავშირით. 1879 წლის 29 აპრილს, 22 წლის ასაკში, აირჩიეს ახლადშექმნილი ბულგარეთის სამთავროს პირველ მმართველად. ამ პოსტზე იყო 1886 წლამდე. 1880 წლის ივნისში გარდაიცვალა ბატენბერგის დეიდა, რუსეთის დედოფალი მარია ალექსანდრეს ასული, ამის შემდეგ ბატენბერგს მმართველობა გაუჭირდა. მისი პირველი ანტირუსული ნაბიჯი იყო ბულგარეთის რკინიგზის მშენებლობისას რუსეთის ინტერესების გაუთვალისწინებლობა, ის ასევე არასათანადო პირობებში ამყოფებდა რუსი ოფიცრებით დაკომპლექტებულ ბულგარეთის არმიას. 1881 წლის ივნისში გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1881 წელს დიდი ეროვნული კრების არჩევნები დასრულდა ბატენბერგის მომხრე კონსერვატორების დიდი გამარჯვებით. 1882 წლის მაისში და იმოგზაურა პეტერბურგში, რის შემდეგაც დაუნიშნეს შინაგან საქმეთა და სამხედრო მინისტრები. 1883 წელს კვლავ ჩავიდა პეტერბურგში, სადაც დაესწრო ალექსანდრე III-ს კორონაციას. ბატენბერგმა ალექსანდრეს სთხოვა რუსეთის მიერ დანიშნული მინისტრების გაწვევა, რაზეც უარი მიიღო. 1883 წლის სექტემბერში ბატენბერგმა დაითხოვა ძველი მთავრობა და დანიშნა ახალი კაბინეტი დრაგან კანკოვის მეთაურობით. 1886 წელს დაინიშნა ბულგარეთის სამთავროს მიერ ახლად შეერთებული აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. 1886 წლის აგვისტოში პრო-რუსული ძალების მარშის შედეგად დაითხოვეს მტავრის პოსტიდან. გარდაიცვალა 1893 წელს. დაკრძალეს სოფიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალექსანდრ ბატენბერგი Historical photographs of the royal palace in Sofia
მაკა მიქელაძე

მაკა მიქელაძე (დ. 23 აგვისტო, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მწერალი და ჟურნალისტი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი (2011). მაკა მიქელაძე დაიბადა 1964 წლის 23 აგვისტოს, ქალაქ თბილისში. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი ფსიქიატრის სპეციალობით 1989 წელს. მუშაობდა ქალაქის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, შემდეგ რესპუბლიკურ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, 1986-1991 წლებში მოდელად სააგენტო „ნოემა“-ში, შემდგომ ტატიშვილის სახელობის რეაბილიტაციის ცენტრში „ნაუტილუსი“ ფსიქოთერაპევტად. 2011 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პროზაული კრებულისათვის „მე და ჩემი კუსტურიცა“. 1996 წელს მიიღო პრიზი ჟურნალისტიკაში, საუკეთესო მოთხრობისათვის „ჩემი ქალაქი“. მიღებული აქვს აგრეთვე პრიზი საუკეთესო დებიუტისათვის ფილმ „ლეონარდო“-ში მონაწილეობისათვის. ათი ქართული მოთხრობა : ორი ავტორის რომანი (ავტორი). - თბილისი, სტ. „გლობუსი“, 2010. - 127 გვ.. - ISBN: 978-9941-0-2399-6 Flash! : მოთხრობების კრებული (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2003. - 170 გვ.. - ISBN: 99940-15-88-5 ოცდამეცამეტე : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პაატა ნაცვლიშვილის გამ-ბა, 2000. - 32 გვ.. - ISBN: 99928-66-09-8 ქალი : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პაატა ნაცვლიშვილის გამ-ბა, 2000. - 32 გვ.. - ISBN: 99928-66-10-1 მაკა მიქელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (კუზნეცი)

მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი არის იმ მცირე რაოდენობის ტაძრებიდან ერთ-ერთი, რომელიც გადაურჩა საბჭოთა წლებს და არასოდეს არ დახურულა. ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სერგი რადონეჟელისა და ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. 1490 წლიდან (კუზნეცკის სლობოდის სავარაუდო დაარსბის თარიღი) საუკუნის დასაწყისამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე იდგა მცირე ზომების ორი საეკლესიო ნაგებობა. პირვლი ააგეს 1491 წელს, მეორე ეკლესია კი იყო ქვის და აგებული პატრიარქ იოაკიმეს კურთხევით 1683 წელს. ტაძარს ჰქონდა ეგვტერი, რომელიც ნაკურთხი იყო სერგი რადონეჟელის სახელზე. 1776 წელს მიაშენეს მეორე (ჩრდილოეთის) ეგვტერი წმინდან ბასილი ამასიელის სახელზე. 1805 წელს ეკლესია დაშალეს და მრევლის ფინანსებით ააგეს ახალი ტაძარი. 1847 წელს ეკლესია გადააკეთეს. სამრეკლოს დაადგეს მესამე იარუსი. ასევე ააგეს სატრაპეზოც. ახალ სატრაპეზოში დააყენეს ახალი ეგვტერის საკურთხეველი. ჩრდილოეთის საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხი იყო ბასილი ამასიელის სახელზე, მოგვიანებით მიტროპოლიტმა ფილარეტმა აკურთხა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე, მაგრამ წმინდა ბასილი ამასიელის ხსენების დღე აღინიშნებოდა როგორც ტაძრის ძირითადი დღესასწაული და დღემდე წმინდანი ითვლება ეკლესიის მფარველად. 1991 წელს მრევლის ფინანსებით ააგეს და აკურთხეს სანათლავი მოციქულთასწორი მთავრის ვლადიმირის სახელზე. ტაძარში რამდენიმე სიწმინდეა დაცული, მათ შორის აღსანიშნავია: წმინდა ალექსის ხატი, ღვთისმშობლის რამდენიმე ხატი, ივერიის ღვთისმშობლის ხატი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი. 1997 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია ვლადიმირ (ვორობიოვი). С.В.Истомин. «Я познаю мир. Московские монастыри и храмы». — Москва: АСТ, 2006. — С. 382. — ISBN 5-17-040178-1, ББК 86.37я2, УДК 087.5:28. сайт прихода храма свт. Николая в Кузнецах Церковь Николая Чудотворца, что в Кузнецах на сайте «Храмы России» Фонд «Русское Православие» დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. Храм Николы в Кузнецах на sobory.ru
იალდილი

იალდილი (აზერ. Yaldili) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 315 კაცი. იალდილი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-ბუჯაქი

იუხარი-ბუჯაქი (აზერ. Yuxarı Bucaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. იუხარი-ბუჯაქი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-ყარხუნი

იუხარი-ყარხუნი (აზერ. Yuxarı Qarxun) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 691 კაცი. იუხარი-ყარხუნი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-სალამაბადი

იუხარი-სალამაბადი (აზერ. Yuxarı Salamabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. იუხარი-სალამაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (საბუროვო)

მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის მოსკვორეჩიე-საბუროვოს რაიონში. ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები ელია წინასწარმეტყველისა და ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ეკლესიის ისტორია დაკავშირებულია საბუროვების გვარის ისტორიასთან. 1571 წელს ივანე მრისხანეს შვილმა ცოლად მიიყვანა ევდოკია საბუროვა, მისმა მამამ მიიღო მიწის ნედელი მდინარე მოსკოვის სანაპიროზე, ასე დაარსდა სოფელი საბუროვო. პეტრე I დიდის პერიოდში სოფელი ეკუთვნოდა იმპერატორის მრჩეველს, თავად დიმიტრი კანტემირს, აქ იყო მისი მამული. წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაც სწორედ საბურვოში ააგეს 1595 წელს (სხვა მონაცემებით 1592 წ.). თავდაპირველად ეკლესია იყო ხის. 1675-1677 წლების ჩანაწერთა წიგნში ვკუთხულობთ, რომ „სოფელი საბუროვო მდებარეობს მდინარე მოსკოვზე, სადაც არის ეკლესია წმინდა ნიკოლოზის სახელზე, ეკლესიას აქვს ეგვტერი ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. ეკლესია ხისაა, მოძველებული, აქვს ორი შესასვლელი. სამრეკლოზე სამი ზარი კიდია“. მიიჩნევენ, რომ 1693-1695 წლებში აგეს ქვის ეკლესია, ყოველ შემთხვევაში 1710 წლისთვის ქვის ეკლესია უკვე არსებობს. 1812 წელს ეკლესია გაძარცვეს ფრანგებმა, გადარჩა მხოლოდ კანკელი ხატებით და ხის ხატი ელია წინასწარმეტყველის გამოსახულებით. 1861 წელს ტაძრის შენობა დაშალეს და 1865 წლამდე მოსკოველი ვაჭრების ტარასოვების ფინანსებით კვლავ ააშენეს, გააფართოეს სატრაპეზო, მიაშენეს ორი საკურთხეველი: ელია წინასწარმეტყველისა და ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ასევე ააგეს ახალი სამრეკლო. ეკლესია ააგეს აგურისაგან, ფუნდამენტი, ცოკოლი და კარნიზები თეთრი ქვისაგან დაამზადეს. სამრეკლო სამიარუსიანი იყო და ეკიდა ექვსი სპილენძის ზარი. სახურავი თუნუქის ფირფიტებით გადახურეს, რომელიც შეღებეს მწვანე ფერში. ინტერიერი შელესეს და მოხატეს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ მთელი საეკლესიო ქონება ჩამოართვა ტაძარს და 1940 წელს კიდეც დახურეს. დიდი სამამულო ომის შემდეგ ეკლესიის შიგნით განათავსეს გარაჟი, 1960-იან წლებში კი - მექანიკური სახელოსნო. 1991 წლიდან მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარში აღსდგა ღვთისმსახურება. 1994 წელს აღადგინეს ელია წინასწარმეტყველის ეგვტერი, 1998 წლიდან კი აღადგინეს სამრეკლო. ყოველწლიურად ტაძრის დღესასწაულზე (ელია წინასწარმეტყველის ხსენების დღე) იმართება სამრეკლოს ზარების ფესტივალი. Официальный сайт храма святителя Николая в Сабурово დაარქივებული 2015-02-15 საიტზე Wayback Machine. Православный календарь — Храмы и Монастыри: Храм святителя Николая в Сабурово
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პრეობრაჟენის სასაფლაო)

მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის პრეობრაჟენსკოეს რაიონში. ტაძარს აქვს ორი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერი ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. თავდაპირველად ტაძარი ააგეს 1784-1790 წლებში, ფსევდოგოთიკურ სტილში. ტაძრის არქიტექტორად ითვლებოდა ვასილი ბაჟენოვი, მაგრამ უკანასკნელი კვლევების მიხედვით პროექტის ავტორია ფიოდორ სოკოლოვი. 1850-იან წლებში იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა აქტიურად დაიწყო ბრძოლა სექტანტების წინააღმდეგ. ამ პერიოდში სტარობრიადელების თემი პრეობრაჟენის სასაფლაოზე შერისხეს. დაიწყო გამოძიება, რის შედეგადაც სტაროობრიადელები დაადანაშაულეს სამშობლოს ღალატში, რადგან ისინი სიხარულით შეხვდნენ ნაპოლეონის ჯარებს და რადგან პრეობრაჟენის სათნოების სახლში აღმოაჩინეს რუსეთის იმპერატორის კარიკატურული ნახატი. სექტის ზოგიერთი ლიდერი მოსკოვიდან გაასახლეს. 1854-1857 წლებში ეკლესია გადააკეთეს არქიტექტორ ალექსანდრე ვივენის პროექტის მიხედვით. სატრაპეზოში შექმნეს ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1854 წლის 3 აპრილს პატრიარქმა ფილარეტმა არასრულა წმინდა ნიკოლოზის სახელობის საკურთხევლის კურთხევის ცერემონიალი. ეს დღე ითვლება ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრის დაბადების დღედ. საკურთხეველი მიაშენეს 1857 წელს. აფსიდის მიშენების შემდეგ 1857 წლის 2 ივნისს მიტროპოლიტმა ფილარეტმა მთავარი საკურთხეველი აკურთხა ღვთისმშობლის მიზინების სახელზე. 1866 წელს ტაძარი გახდა სტაროობრიადცების მონასტრის ერთ-ერთი ნაგებობა. 1923 წელს მონასტერი დახურეს და მონასტრს დიდი ნაწილი კომუნალურ ბინებად გადააკეთეს. 1920-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი ობნოვლენცებს გადასცა, მაგრამ სტაროობრიადცების მიმდინარეობამ მონასტრის ნაწილი არ დაუთმო ობნოვლენცებს. ეკლესია ორ ნაწლად გაყვეს აგურის კედლით. 1940-იან წლებში ობნოვლენცების ნაწილი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. Сайт храма святителя Николая на Преображенском кладбище История храма Николая Чудотворца დაარქივებული 2018-03-23 საიტზე Wayback Machine. История Успенской старообрядческой церкви დაარქივებული 2018-04-13 საიტზე Wayback Machine. Храм свт. Николая на Преображенском кладбище на Православие.ru Церковь Николая Чудотворца на Sobory.ru Церковь Николая Чудотворца на Russian-church.ru Церковь Николая Чудотворца на Temples.ru