laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სანტიაგო-დე-ტუნას რაიონი

სანტიაგო-დე-ტუნას რაიონი (ესპ. Distrito de Santiago de Tuna) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 902 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 470 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 54.25 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ოლიეროსის რაიონი

სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ოლიეროსის რაიონი (ესპ. Distrito de Santo Domingo de los Olleros) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 830 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 084 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 552.32 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სურკოს რაიონი (უაროჩირი)

სურკოს რაიონი (ესპ. Distrito de Surco) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 018 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 057 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 102.58 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
პერვომაისკის რაიონი (ხარკივის ოლქი)

პერვომაისკის რაიონი (უკრ. Первомайський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 225 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 16 503 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 14 კაცს კმ²-ზე. პერვომაისკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პერვომაისკი. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-03-27.
ბაზი (გვარი)

ბაზი (ლათ. Bombus) — ბუდის მშენებელი საზოგადო მწერების გვარი ფუტკრისებრთა ოჯახისა. საკმაოდ მსხვილი, 3,5 სმ-მდე სიგრძის სხეული ხშირი ბუსუსით აქვს დაფარული. ამჟამად ცნობილია ბაზის 300-მდე სახეობა, რომლებიც ფართოდაა გავრცელებული ზომიერსა და ცივ სარტყელში. ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში ბაზი შეყვანილია ევროპიდან წითელი სამყურას დამტვერვის მიზნით. ბუდეს აშენებს დედალი ბაზი, კვერცხების დაყრიდან 20-25 დღის შემდეგ იჩეკებიან პირველი „მუშები“, ზაფხულის მიწურულში კი — დედლები და მამლები. განაყოფიერება შემოდგომაზე ხდება, რის შემდეგ მამლები იღუპებიან, დედლები კი მყუდრო ადგილებში იზამთრებენ. ბაზი სასარგებლო მწერია, ითვლება მრავალი მცენარის (მაგ., წითელი სამყურას) საუკეთესო დამმტვერავად (ამის გამო ბოლო დროს ცდილობენ მის მოშინაურებას). ზოგი ბაზი ფაკულტატური პარაზიტია საკუთარ და მონათესავე სახეობის ბუდეში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 144.
ბაზიდიუმი

ბაზიდიუმი (ბერძ. basidion — ფუძე, საძირკველი) — ბაზიდიუმიანი სოკოების სასპორე ორგანო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 144.
ჰალიძორი

ჰალიძორი (სომხ. Հալիձոր) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 350 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 634 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 35 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.96 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰარჟისი

ჰარჟისი (სომხ. Հարժիս) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 730 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 013 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 30 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 33.86 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰართაშენი (სიუნიქი)

ჰართაშენი (სომხ. Հարթաշեն) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 480 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 775 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 30.99 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ჰაცავანი (სიუნიქი)

ჰაცავანი (სომხ. Հացավան) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 730 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 245 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 31 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7.96 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
იშხანასარი

იშხანასარი (სომხ. Իշխանասար) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 900 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 264 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 36.53 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კაღნუტი

კაღნუტი (სომხ. Կաղնուտ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 530 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 93 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.84 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ქაჯარანი (სოფელი)

ქაჯარანი (სომხ. Քաջարան) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 970 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 190 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.3 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ქარაჰუნჯი

ქარაჰუნჯი (სომხ. Քարահունջ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 240 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 302 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 68 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19.16 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაზიდიუმიანი სოკოები

ბაზიდიუმიანი სოკოები, ბაზიდიომიცეტები (ლათ. Basídiomycetes) (ბერძ. basidion „ფუძე, ძირი“ და mykēs „სოკო“) — უმაღლესი სოკოების კლასი, რომელთა გამრავლების ორგანოა ბაზიდიუმი. ტიპობრივ მომწიფებულ ბაზიდიუმს 4 ერთუჯრედიანი სპორა (ბაზიდიოსპორა) აქვს, რომლებიც განსაკუთრებულ გამონაზარდებზე — სტერიგმებზე სხედან. გაღივების დროს თითოეული ბაზიდიოსპორა იძლევა პირველად ჰაპლოიდურ მიცელიუმს, რომელიც ჩვეულებრივ მალე იცვლება დიპლოიდურით, რასაც ბაზიდიუმიანი სოკოების უმრავლესობაში წინ უძღვის ერთი და იმავე ან სხვადასხვა (ჰეტეროთალიზმი) მიცელიუმის უჯრედების შერწყმა. მიცელიუმზე ვითარდება ნაყოფსხეულები. შემდეგ მიმდინარეობს მეიოზი, რაც უმეტესად 4 ბირთვის წარმოქმნით მთავრდება. თითოეული ბირთვი ამ დროისთვის უკვე ჩამოყალიბებულ ბაზიდიოსპორებში გადადის. ბაზიდიუმიანი სოკოების კლასი 15 ათასზე მეტ სახეობას შეიცავს. მრავალი მათგანი იჭმება (ბებერასოკო, დათვისსოკო, არყასოკო და სხვები), ზოგი შხამიანია (შხამასოკო, თეთრი შხამასოკო და სხვა); ზოგიერთი იწვევს მერქნის ლპობას, ზოგიც აზიანებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ნაყოფსხეულებისა და სასპორე სხეულების მიხედვით ბაზიდიუმიანი სოკოები ორ ქვეკლასად იყოფა: ჰოლობაზიდიომიცეტებად (Holobasidiomycetes) და ფრაგმობაზიდიომიცეტებად (ლათ. Phragmobasidiomvcetes). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 144.
ქარაშენი

ქარაშენი (სომხ. Քարաշեն) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 700 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 635 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 46 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.82 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კარჭევანი

კარჭევანი (სომხ. Կարճևան) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 920 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 256 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 41.8 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლავროსი კალანდაძე

ლავროსი გიგილოს ძე კალანდაძე (დ. 23 დეკემბერი, 1903, ხიდისთავი — გ. 1 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, მწერალი. პირველდაწყებითი განათლება სოფლის სკოლაში მიიღო, სადაც 1915 წლამდე სწავლობდა. შემდეგ მუშაობდა დაქირავებულ მუშად სიღნაღსა და თბილისში. 1918 წლიდან სწავლობდა ჩოხატაურის გიმნაზიაში, სადაც ლიტერატურას ასწავლიდა ია ეკალაძე. 1920 წელს გადავიდა თბილისში. 1921 წლიდან ასწავლიდა ხიდისთავის სკოლაში. 1922-1924 წლებში ოზურგეთის მაზრის ხიდისთავის რაიკომის მდივანი იყო. 1925-1928 წლებში მსახურობდა არმიაში. 1929-1930 წლებში მუშაობდა გაზეთის რედაქტორად. 1930-1933 წლებში სწავლობდა მოსკოვში წითელი პროფესურის ენის, ლიტერატურისა და ხელოვნების ინსტიტუტში. 1934-1937 წლებში მუშაობდა სამტრედიაში. 1940 წლიდან მუშაობდა სახელგამში. 1923 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაწარმოები, ხოლო პირველი წიგნი „წერილები ლიტერატურაზე“ გამოაქვეყნა 1955 წელს. 1958 წელს რუსულ ენაზე გამოაქყვენა მონოგრაფია კონსტანტინე ლორთქიფანიძის შემოქმედებაზე, 1972 წელს „ლიტერატურული წერილები“, 1974 წელს „ლიტერატურული შენიშვნები“ რუსულ ენაზე, 1976 წელს „ლიტერატურული ნაფიქრები“. კვლევის ინტერესები მოიცავდა, როგორც კლასიკოსთა, ასევე უახლესი ლიტერატურული ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს, თანამედროვე ახალგაზრდების შემოქმედებას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები კ. ლორთქიფანიძის, ა. აბშელის, გ. ქუჩიშვილის, ს. ჩიქოვანის, გ. ტაბიძის, ა. მირცხულავას და სხვათა შემოქმედებაზე. მისი ნარკვევი . ბარათაშვილის შესახებგამოიცა რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და სხვა ენებზე. კრიტიკოსის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე ლიტერატურის თეორიისა და ესთეტიკური პრობლემებისადმი მიძღვნილი ვრცელი და ღრმაშინაარსიანი გამოკვლევები. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 327. ლავროსი კალანდაძე // მწერალთა ავტობიოგრაფიები, ტ. II, თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, 2013. — გვ. 169-174, ISBN 978-99940-28-85-6. ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 200, თბ., 1994 ლავროსი კალანდაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მემკვიდრე (1949 წლის ფილმი)

მემკვიდრე (ინგლ. The Heiress) — უილიამ უაილერის 1949 წლის ფილმი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მოქმედება ვითარდება 1800-იანი წლების შუაში ნიუ-იორკში. ვაშინგტონ სკვერზე ცხოვრობს სლოპერების მდიდარი ოჯახი. დოქტორი ოსტინ სლოპერი ქვრივია, მას ერთადერთი ქალიშვილი — კათრინი ჰყავს და ასევე და ლავინია, რომელიც ასევე ქვრივია. ოჯახმა დოქტორი სლოპერის ბეჯითი მუშაობის შედეგად დიდი ქონება დააგროვა. მიუხედავად მამის მცდელობებისა და აღზრდაში დახარჯული ფულისა, კათრინი მორცხვი და უენო ქალია, რომელიც დროის უმეტეს ნაწილს შინ ატარებს. ოსტინი მის დას, ლავინიას თხოვს, დაეხმაროს კათრინ, გახდეს უფრო სოციალური და დაემსგავოს გარდაცვლილ დედას. კათრინს შეუყვარდება პირველივე მამაკაცი, რომელიც მის მიმართ ყურადღებას გამოიჩენს. ესაა ღარიბი მორის თაუნსენდი. ოლივია დე ჰევილენდი — კათრინ სლოპერი მონტგომერი კლიფტი — მორის თაუნსენდი რალფ რიჩარდსონი — დოქტორი ოსტინ სლოპერი მირიამ ჰოპკინზი — ლავინია პენიმანი ვანესა ბრაუნი — მარია ბეტი ლინლი — მისის მონტგომერი რეი კოლინზი — ჯეფერსონ ელმონდი ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალი: ოლივია დე ჰევილენდი საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ჰარი ჰორნერი, ჯონ მეჰანი, ემილ კიური საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: აარონ კოპლენდი შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ედით ჰედი, ჯილ სტილი ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალი დრამაში: ოლივია დე ჰევილენდი „მემკვიდრე“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „მემკვიდრე“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „მემკვიდრე“ — Rotten Tomatoes „მემკვიდრე“ — Allmovie-ზე
ვასილ კაკაბაძე

ვასილ მიხეილის ძე კაკაბაძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1888, ხონი — გ. 10 მარტი, 1968, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი, მეცნიერების დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე. დაწყებითი განათლება მიიღო ხონში, შემდეგ სწავლა განაგრძო როსტოვის საშუალო ტექნიკურ სასწავლებელში, ხოლო 1909-1916 წლებში ხარკოვის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სტუდენტია. ამ ხანებში აქტიურად მონაწილეობს სტუდენტურ მოძრაობაში, თანამშრომლობს ქართულ პრესაში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგვ. კაკაბაძე მუშაობას იწყებს სამხედრო გზების მშენებლობაზე ერზრუმის რაიონში. 1918 წლიდან საქართველოშია და მთელ ძალისხმევას ახმარს ჩვენში ტექნიკური განათლების სათანადო დონეზე დაყენების საქმეს: სათავეში უდგას ამიერკავკასიის პირველ ტექნიკურ სასწავლებელს, არის საქართველოს ტექნიკური საზოგადოების მდივანი. მისი აქტიური მონაწილეობით გაიხსნა თბილისის უნივერსიტეტში პოლიტექნიკური ფაკულტეტი, რომელიც 1929 წელს გამოეყო და გაფორმდა ინდუსტრიულ ინსტიტუტად. აქ იგი 15 წელიწადს ქიმიურ-ტექნიკურ ფაკულტეტს ხელმძღვანელობდა როგორც დეკანი, ზოლო სამი ათეული წლის მანძილზე განაგებდა კათედრას. ვასილ კაკაბაძის მეცნიერული მემკვიდრეობა 250-ზე მეტ შრომას მოიცავს, ამასთანავე იყო საქართველოში ტექნიკური აზროვნების აქტიური პროპაგანდისტი და დიდი პოპულარიზატორი. კერძოდ მეცნიერის ქმედითი მონაწილეობით დაარსდა პირველი ქართული ტექნიკური ხასიათის ჟურნალი ტექნიკა და ცხოვრება, რომლის პირველი რედაქტორიც თვითონ იყო. დიდია ვ. კაკაბაძის ღვაწლი ქართული ტექნიკური ცნებების შემუშავებაში. იგი იყო ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგიის კომისიის თავმჯდომარე, შემდგომ კი ყველა დარგობრივი თუ სხვა ტექნიკური ტერმინოლოგიური კომისიების უცვლელი წევრი. 1938 წლიდან გარდაცვალებამდე ვ. კაკაბაძე უცვლელად თავმჯდომარეობდა დ. მენდელეევის სახელობის საკავშირო ქიმიური საზოგადოების რესპუბლიკურ გამგეობას. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 196, თბ., 1994 ვასილ კაკაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნუბარ-ფაშა

ნუბარ-ფაშა (არაბ. نوبار باشا სომხ. Նուբար Փաշա; იანვარი, 1825, სმირნა, ოსმალეთის იმპერია — იანვარი, 1899, პარიზი) — ეგვიპტის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი. დაიბადა 1825 წელს იზმირში, წარმოშობით სომეხია, მისი სახელი და გვარია ნუბარ ნუბარიანი. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა სამჯერ: 1878-1879, 1884-1888 და 1894-1895 წლებში. F. Robert Hunter: Self-Image and Historical Truth: Nubar Pasha and the Making of Modern Egypt. In: Middle Eastern Studies, Vol. 23, No. 3 (Jul., 1987), S. 363-375.
ვლადიმერ კავსაძე

ვლადიმერ (ლადო) ლონგინოზის ძე კავსაძე (დ. 7 იანვარი, 1886, სოფ. ხოვლე — გ. 30 ნოემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი მომღერალი, რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1943). პატარა ლადოს და მის ძმას, მიხეილს ბიძამ გამოჩენილმა მომღერალმა და ლოტბარმა სანდრო კავსაძემ გაუღვიძა სიმღერის სიყვარული. 7 წლისა მიაბარეს თბილისის ერთ-ერთ პანსიონში. სიყმაწვილეში იგი გაიტაცა ველოსპორტმა და სიმღერამ. მას ამეცადინებდა იმხანად თბილისში მცხოვრები იტალიელი მომღერალი ენრიკო ბორჯი. მეორე გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, გაემგზავრა მოსკოვის ვოკალური განათლების მისაღებად, სადაც ჩაირიცხა ოპერის თეატრში, მაგრამ მალე გადავიდა მოძრავ საოპერო დასში და გასტროლები დაიწყო რუსეთის ქალაქებში. ამ დასთან ერთად ლადო თბილისსაც ეწვია და საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა. ამის შემდეგ ახალგაზრდა მომღერალი დიდი წარმატებით გამოდიოდა პეტერბურგის, კიევის, ტაშკენტის თეატრის სცენებზე. 1921 წლიდან მშობლიურ საოპერო თეატრშია, სადაც ასრულებს ალფრედის („ტრავიატა“), ალმავივას („სევილიელი დალაქი“), ლენსკის („ევგენი ონეგინი“), ვარსკვლავთმრიცხველის („ოქროს მამალი“), კოტეს და საქოს („ქეთო და კოტე“), შოთას („თქმულება შოთა რუსთაველზე“), მალხაზის („დაისი“), მასხარას („დარეჯან ცბიერი“) და სხვა პარტიებს. ლადო კავსაძის ლამაზი ლირიკული ტენორი და მომხიბლავი სცენური გარეგნობა უზრუნველყოფდა მის მუდმივ წარმატებას. ვოკალური კარიერის დასარულს იგი ხშირად გამოდიოდა ესტრადაზე. 1939 წლიდან თბილისის ფილარმონიის დირექტორი იყო, ხოლო 1942 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა თბილისის ცირკის დირექტორად. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და საპატიო ნიშნის ორდენებითა და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 193, თბ., 1994 ლადო კავსაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქეთევან ირემაძე

ქეთევან ნიკოლოზის ასული ირემაძე (დ. 8 სექტემბერი, 1912, თბილისი — გ. 19 აგვისტო, 1945, იქვე) — ქართველი მწერალი, მთარგმნელი. 1931 წელს წარმატებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. ხალას ნიჭთან ერთად გამოირჩეოდა უდიდესი შრომისმოყვარეობით. მან მკითხველს გააცნო რუსი და ევროპელი კასიკოსების ქმნილებები. მან ქართულად აამეტყველა აბატ პრევეტოს „მანონ ლესკო“, ბალზაკის „ოცდაათი წლის ქალი“, დიდროს „რამოს ძმისწული“, მერიმეს „კარმენი“, დიუმას „ქალი კამელიებით“, კოსტანის „ადოლფი“, ტანიანოვის „კიუხლია“ და სხვა. ქართულიდან რუსულად თარგმნა ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობები. მას დაწერილი აქვს მონოგრაფიები ბარბარე ჯორჯაძეზე, ნინო ორბელიანზე, ეკატერინე გაბაშვილზე, ჭოლა ლამთათიძეზე, შიო არაგვისპირელზე და სხვა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 192, თბ., 1994
ნიკოლოზ იოსელიანი

ნიკოლოზ (ჯვებე) პავლეს ძე იოსელიანი (დ. 1 აგვისტო, 1894, კვათანა — გ. 9 მარტი, 1928, თბილისი) — ქართველი ზოოტექნიკოსი. დაწყებითი განათლება მიიღო მშობლიური სოფლის სკოლაში. მალე ოჯახი გადავიდა თბილისში და ყმაწვილმა სწავლა განაგრძო ქართულ გიმნაზიაში. 1915 წელს შევიდა ხარკოვის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომელიც ვერ დაამთავრა ჯარში გაწვევის გამო. დემობილიზაციის შემდეგ სწავლასმოწყურებული ახალგაზრდა გერმანიაში გაემგზავრა და ჩაირიცხა ბონის აგრონომიულ აკადემიაში რომელიც დაასრულა 1921 წელს პირველი ხარისხის სწავლული აგრონომის წოდებით. შემდეგ სადოქტორო დისერტაციის მოსამზადებლად გადავიდა ქ. ჰალეში. აქ, ცნობილ პროფესორ ფროლიხთან წლინახევრის ნაყოფიერი მუშაობის შემდეგ წარმატებით დაიცვა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. ჯვებე იოსელიანი ერთ ხანს დარჩა გერმანიაში და მუშაობა განაგრძო ზოოლოგიის ცნობილ სპეციალისტთან პროფესორ გეკერთან. 1923 წელს სამშობლოში დაბრუნებული ღრმადგანათლებული ინტელიგენტი მიიწვიეს აგრონომიული ფაკულტეტის დოცენტად, მიანდვეს ზოოტექნიკის კათედრა, ხოლო შემდეგ სათავეში ჩაუდგა მის მიერვე დაარსებულ შინაურ ცხოველთა მომშენებლობასა და გენეტიკის კათედრას. იგი ფართო მეცნიერულ მუშაობას ეწეოდა მუხრანის სასწავლო მეურნეობაში, კათედრის სასწავლო-ექსპერიმენტულ ჯოგებში საფუძვლიანად შეისწავლა ცხოველთა ადგილობრივი ჯიშების გენოფონდი, ადგილობრივ ჯიშებთან შემოყვანილი ჯიშების შეჯვარება-შეგუებისა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხები. 1927 წელს ჯვებე იოსელიანი გადაიყვანეს საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორის მოადგილედ, სადაც სამეცნიერო საქმიანობას განაგრძობდა იქვე, მუზეუმის ზოოლოგიის განყოფილებაში. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 190, თბილისი, 1994
სარდარაპატის ბრძოლა

სარდარაპატის ბრძოლა (სომხ. Սարդարապատի ճակատամարտ; თურქ. Sardarapat Savaşı) — პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლა. გაიმართა 1918 წლის 21-29 მაისს დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე სარდარაპატთან ერთი მხრივ სომხეთის რეგულარული არმიის ნაწილებსა და, მეორე მხრივ თურქეთის არმიას შორის. ბრიტანელი ისტორიკოსის კრისტოფერ უოლკერის თქმით თუკი ბრძოლაში სომხები წააგებდნენ, სრულიად შესაძლებელი იყო სიტყვა სომხეთი შემონახულიყო, როგორც ისტორიული გეოგრაფიის ტერმინი. ბრძოლის მიმდინარეობის დროს 1918 წლის 28 მაისს, თბილისში, გამოცხადდა სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. 1968 წლის 26 მაისს ბრძოლის 50-ე წლისთავზე, სარდარაპატთან აღიმართა მემორიალი. ↑ Walker, Christopher J. (1980). Armenia The Survival of a Nation. New York: St. Martin's Press, გვ. 254–255. ISBN 0-7099-0210-7.
ბაზიერი

ბაზიერი, ბაზიარი (სპარს.) — ქორ-შავარდენთა სანადიროდ დამგეშავ-მწვრთნელი და მეთვალყურე ფეოდალურ საქართველოში. ევალებოდა აგრეთვე შავარდნის ბუდის დაცვა და საშავარდნო გადასახადის აკრეფის თვალყურის დევნება. ვახტანგ მეფის დასტურლამალის მიხედვით (კარი 59, პ. 193-195), იყვნენ ქორის, შავარდნისა და გავაზის ბაზიერები. სამეფო კარის ბაზიერი სანადირო უწყებას ეკუთვნოდა და ბაზიერთუხუცესს ემორჩილებოდა. ბაზი კეკელია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 144.
ქაშუნი

ქაშუნი (სომხ. Քաշունի) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7.15 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხდრანცი

ხდრანცი (სომხ. Խդրանց) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 050 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 58 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.58 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხნაწახი

ხნაწახი (სომხ. Խնածախ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 400 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 100 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 29.41 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხნძორესკი

ხნძორესკი (სომხ. Խնձորեսկ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 580 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 146 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 32 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 67.86 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ხოტი

ხოტი (სომხ. Խոտ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 470 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 029 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 57 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.97 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბაშ-აბარანის ბრძოლა

ბაშ-აბარანის ბრძოლა (სომხ. Բաշ Ապարանի ճակատամարտ) — პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლა. გაიმართა 1918 წლის 23-29 მაისს დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე ქალაქ აპარანთან ერთი მხრივ სომხეთის რეგულარული არმიის ნაწილებსა და, მეორე მხრივ თურქეთის არმიას შორის. ბრძოლის შედეგად დაამარცხეს თურქები და განდევნეს აპარანიდან დასავლეთისკენ. ბაშ-აბარანისა და სარდარაპატის ბრძოლებში სომეხთა გამარჯვებამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა არარატის ვაკეზე თურქების შეჭრის საფრთხის არიდებაში. Yalçın Murgul, "Baku Expedition of 1917–1918: A Study of the Ottoman Policy towards the Caucasus", Master’s Thesis, 2007, Department of History Bilkent University, p. 55. William Edward David Allen, Paul Muratoff, Caucasian Battlefields: A History of the Wars on the Turco-Caucasian Border 1828–1921, Cambridge University Press, 2011, ISBN 978-1-108-01335-2 Walker, Christopher (1980). ARMENIA: The Survival of a Nation. New York: St. Martin's Press. p. 254. ISBN 0-7099-0210-7.
ლიჭქი

ტოპონიმი ლიჭქი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლიჭქი — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. ლიჭქი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში.
ხოზნავარი

ხოზნავარი (სომხ. Խոզնավար) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 413 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.22 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კორნიძორი

კორნიძორი (სომხ. Կոռնիձոր) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 190 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 297 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.18 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კურისი

კურისი (სომხ. Կուրիս) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 365 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 66 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.13 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლეჰვაზი

ლეჰვაზი (სომხ. Լեհվազ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 623 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 33.85 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლერნაძორი

ლერნაძორი (სომხ. Լեռնաձոր) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 551 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 102.78 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლიჭქი (სიუნიქი)

ლიჭქი (სომხ. Լիճք) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 780 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 161 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 84.11 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლორი (სომხეთი)

ლორი (სომხ. Լոր) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 680 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 421 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 33,61 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლწენი

ლწენი (სომხ. Լծեն) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 118 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.15 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
მუცქი

მუცქი (სომხ. Մուցք) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 357 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 46.38 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ნერქინ-ჰანდი

ნერქინ-ჰანდი (სომხ. Ներքին Հանդ) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 75 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.64 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები