laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰაილე გებრსილასე

ჰაილე გებრსილასე (ამჰ. ኃይሌ ገብረ ሥላሴ, haylē gebre silassē; დ. 18 აპრილი, 1973) — შორი დისტანციის მორბენალი ათლეტი ეთიოპიიდან. ამჟამად ფლობს მსოფლიო რეკორდს 20K და მარათონში. მოხსნილი აქვს 25 მსოფლიო რეკორდი და მრავალი ოლიმპიური და მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტულს ფლობს; საყოველთაოდ აღიარებულია ერთ-ერთ უდიდეს მორბენალად ისტორიაში. Olympedia
გურამ ფაშურიშვილი

გურამ ფაშურიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს, სოფიაში, ბულგარეთში. გურამ ფაშურიშვილი დაარქივებული 2020-07-03 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
გიორგი ნებუნიშვილი

გიორგი ნებუნიშვილი (დ. თარიღი უცნობია, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის ევროპის  ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2018, სკოპიე, ჩრდილოეთი მაკედონია). ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ოქროს მედლის მფლობელი (2019, ანტალია, თურქეთი). გიორგი ნებუნიშვილი დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
გიორგი წაწალაშვილი

გიორგი წაწალაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2015 წელს, ანაპაში, რუსეთში. გიორგი წაწალაშვილი დაარქივებული 2020-07-03 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ბიძინა ონოფრიშვილი

ბიძინა ონოფრიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2017, თბილისი, საქართველო). საერთაშორისო ტურნირის ოქროს მედლის პრიზიორი ( 2018, ერევანი, სომხეთი). ბიძინა ონოფრიშვილი დაარქივებული 2020-07-06 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ზაზა ოქროცვარიძე

ზაზა ოქროცვარიძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს მედლის მფლობელი (2015, კუალა-ლუმპური, მალაიზია). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი). ზაზა ოქროცვარიძე — ქართული სპორტი დაარქივებული 2020-07-05 საიტზე Wayback Machine.
ივანე პაპოშვილი

ივანე პაპოშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (ტანვარჯიში). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 1994 წელს ზელენა გურაში (პოლონეთი). ივანე პაპოშვილი დაარქივებული 2020-07-03 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ნიკოლოზ პეტრიაშვილი

ნიკოლოზ პეტრიაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (ჭადრაკი). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ოქროს მედლის მფლობელი (2018, კრაკოვი, პოლონეთი). ევროპის სასკოლო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2018, კრაკოვი, პოლონეთი). ნიკოლოზ პეტრიაშვილი დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
კონსტანტინე გვარამაძე

კონსტანტინე ივანეს ძე გვარამაძე (დ. 20 სექტემბერი, 1867, ახალციხე — გ. 13 სექტემბერი, 1943) — ქართველი ეთნოლოგი, ფოლკლორისტი. დაწყებითი განათლება მიიღო ახალციხის სასულიერო სკოლაში მიიღო. შემდეგ დაასრულა ორწლიანი პედაგოგიური კურსები. 21 წლის ასაკში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. სწავლობდა ეთნოგრაფიულ–არქეოლოგიურ და ფოლკლორულ მასალებს. კონსტანტინე გვარამაძის კორესპონდენციები და მის მიერ შეგროვებული ფოლკლორული მასალები ხშირად იბეჭდებოდა საყმაწვილო ჟურნალებში „ჯეჯილსა“ და „ნაკადულში“, აგრეთვე თანამშრომლობდა ჟურნალ „კვალში“. სხვადასხვა დროს პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ართვინში, მაკვანეთში, ხიზაბავრაში. მის სახელს უკავშირდება ახალციხეში თეატრალური დასის ჩამოყალიბება, უფასო საავადმყოფოს, ქართული წიგნების მაღაზიისა და არქივის დაარსება. მისი ინიციატივით ბიბლითეკები გაიხსნა მაკვანეთსა და ხიზაბავრაში. 1909 წელს კონსტანტინე გვარამაძე იყო ახალციხის მაზრაში „ქართველთა შორის წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ განყოფილების შექმნის ინიციატორი და ყოველწლიურად იხდიდა სამ–სამ მანეთს. 1914 წლიდან აქტიურად იყო ჩაბმული „ქართველთა შორის წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების„ ახალციხის განყოფილების მუშაობაში. მან უდიდესი წვლილი შეიტანა ახალციხეში მუზეუმის დაარსებაში. მუზეუმის დაარსებას საფუძვლად დაედო კონსტანტინესა და მისი მამის, ივანე გვარამაძის მიერ შეკრებილი მასალები. გარდაიცვალა 1943 წლის სექტემბერში გარდაიცვალა. დაკრძალულია რაბათის ციხეში თავისი მამის გვერდით. ყოვლად სამღვდელო რომის კათოლიკეთა, ტირასპოლის ეპარხიის ეპისკოპოსი ედუარდ ბარონ-დე როპპი და მისი მოგზაურობა საქართველოში - თბილისი, ქართველთა წიგნის გამავრცელებელი ამხ. სტ., 1903. მგზავრი ამხანაგი - ქუთაისი, ნ. ი. გამრეკელოვის სტ., 1902. სარკე გურულთა ცხოვრებისა ანუ გურულთა დახასიათება-ჩვეულებანი მოკლე ნაწყვეტებით - თბილისი, ე.ი. ხელაძის სტ., 1902 გამიჯნურებული ქალ-ვაჟიანის ლექსი - ახალ-სენაკი, კ. თავართქილაძის სტამბა, 1893 ივანე გვარამაძე ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 604. იმედაშვილი ი. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I გვ.577 — თბილისი, 2018 კონსტანტინე გვარამაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კონსტანტინე გვარამაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კონსტანტინე გვარამაძე დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine.
მარათონი

მარათონი — მძლეოსნობის ოლიმპიური სახეობა — გარბენა დისტანციაზე 42 კმ 195 მ. სახელი „მარათონი“ მომდინარეობს ფედიპიდეს ლეგენდიდან, ბერძენი ჯარისკაცის, რომელიც ქალაქ მარათონიდან ათენში გააგზავნეს მარათონის ბრძოლაში სპარსელების დამარცხების შესატყობინებლად. თქმულების თანახმად მან მთელი დისტანცია შეუსვენებლივ გაირბინა, თუმცა ქალაქისთვის ამბის შეტყობინებიდან რამდენიმე წუთში სული ამოხდა. მარათონიდან ათენში გარბენის პირველი ხსენება პლუტარქეს წერილში „ათენის დიდების შესახებ“ ჩანს ჩვ. წ.-ის I საუკუნეში, რომელსაც ჰერაკლიდეს პონტიკუსის დაკარგული ნამუშევრიდან ციტატა მოჰყავს, სადაც აღნიშნავს მორბენალის სახელს, როგორც ან თერსპუს ერხიუსს ან ევკლესს. ჩვ. წ.-ის II საუკუნეში ლუციანე სამოსატაელი ასევე აღწერს ამ ისტორიას და მორბენალს ფილიპიდესს უწოდებს.
დენ სტივენზი

დენიელ ჯონათან სტივენზი (ინგლ. Daniel Jonathan Stevens; დ. 10 ოქტომბერი, 1982) — ინგლისელი მსახიობი. მან პირველი მნიშვნელოვანი როლი, მეთიუ კროული, ITV-ს დრამაში „დაუნტონის სააბატოში“ (2010-2012) ითამაშა. 2014 წელს დეივიდის როლი ითამაშა ამერიკულ თრილერში „სტუმარი“, სერ ლენსლოტი სათავგადასავლო ჟანრის ფილმში, „ღამე მუზეუმში:აკლდამის საიდუმლო“, 2017 წელს ურჩხულის/პრინცის როლი შეასრულა დისნეის ფილმში მზეთუნახავი და ურჩხული, ლორინ უილზი ბიოგრაფიულ დრამაში „მარშალი“, და ჩარლზ დიკენსი ბიოგრაფიულ დრამაში „ადამიანი, რომელმაც შობა გამოიგონა“. 2017 წლიდან 2019 წლამდე დეივიდ ჰელერის როლს ასრულებდა FX-ს სერიალში, „ლეგიონი“. 2018 წელს გადაიღეს Netflix-ის საშინელებათა-თრილერში „მოციქული“. ↑ Dan Stevens profile. UK Cinema Release Dates. ↑ Dan Stevens @ Talented British Actors. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 May 2009.
მანტუის კონსორტთა სია

მანტუის კონსორტთა სიაში წარმოდგენილია იმ ქალთა სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ მანტუის მონარქებზე. სხვადასხვა პერიოდში ისინი ფლობდნენ მანტუის სენიორას, მარკიზას, საბოლოოდ კი ჰერცოგის წოდებას. 1531 წლიდან მანტუის ჰერცოგინიები მონფერატის კონსორტებიც გახდნენ, რის გამოც ამ ორ საჰერცოგოს ამის შემდეგ ერთი და იგივე კონსორტი ჰყავდათ ხოლმე. წოდება საბოლოოდ 1710 წელს, გონძაგას დინასტიის შეწყდომის გამო გაუმდა და საჰერცოგოც ჰაბსბურგთა მონარქიაში შევიდა. მანტუის მონარქთა სია http://fmg.ac/Projects/MedLands/NORTHERN%20ITALY%20after%201400.htm#_Toc248628241
ჯიმ პარსონსი

ჯეიმზ იოზეფ პარსონსი (ინგლ. James Joseph Parsons; 24 მარტი, 1973) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. ცნობილია შელდონ კუპერის შესრულებული როლით CBS-ის სიტკომში „დიდი აფეთქების თეორია“ (2007-2019). ამ როლის შესრულებისთვის მიღებული აქვს რამდენიმე ნომინაცია, მათ შორისაა პრაიმტაიმის ემი და ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის სატელევიზიო მიუზიკლში ან კომედიაში. 2018 წელს Forbes-მა მისი წლიური ანაზღაურება 26,5 მილიონ აშშ დოლარად შეაფასა და დაასახელა მსოფლიოში ყველაზე მაღალანაზღაურებად სატელევიზიო მსახიობად. ↑ „Monitor“. Entertainment Weekly (1252): 30. Mar 29, 2013. ↑ Oswald, Brad. „The buzz: Jim Parsons as Sheldon“. Winnipeg Free Press. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 17, 2009. ციტირების თარიღი: February 13, 2009. ↑ Salem, Rob (January 24, 2009). „Nerd herd doing a bang-up job“. The Toronto Star. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 12, 2010. ციტირების თარიღი: February 13, 2009. ↑ Gilbert, Matthew (February 8, 2009). „Gentle twists on reliable formulas keep viewers hooked“. The Boston Globe. ციტირების თარიღი: February 13, 2009. ↑ 61st Primetime Emmy Awards | Academy of Television Arts & Sciences. Emmys.tv. დაარქივებულია ორიგინალიდან — July 18, 2009. ციტირების თარიღი: January 30, 2010. ↑ „Highest-Paid TV Actors 2018“. Forbes. ციტირების თარიღი: March 21, 2019.
ჯონი გალეკი

ჯონ მარკ გალეკი (ინგლ. John Mark Galecki; დ. 30 აპრილი, 1975) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია ლეონარდ ჰოპსტედერის შესრულებული როლით CBS-ის სიტკომში „დიდი აფეთქების თეორია“ (2007-2019), და დეივიდ ჰიელის როლით ამერიკულ სიტკომში „Roseanne“ (1992-1997, 2018). მონაწილეობა მიღებული აქვს რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა: ამერიკული კომედია „საშობაო არდადეგები“ (1989), ფანტაზიური დრამა „სანტას ირემი“ (1989), კრიმინალური თრილერი „თვითმკვლელი მეფეები“ (1997), „მე ვიცი რა ჩაიდინეთ წინა ზაფხულში“ (1997), 2011 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკა „დრო“ და საშინელებათა ჟანრის ფილმი „ზარები“ (2017). გალეკი იყო ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ანაზღაურების მქონე სატელევიზიო მსახიობი. 2018 წელს Forbes-მა მისი წლიური ანაზღაურება 25 მილიონ აშშ დოლარად შეაფასა და დაასახელა მსოფლიოში მეორე ყველაზე მაღალი ანაზღაურების მქონე სატელევიზიო მსახიობად. ↑ Johnny Galecki. TV Guide. დაარქივებულია ორიგინალიდან — June 11, 2016. ციტირების თარიღი: August 27, 2014. ↑ „Highest-Paid TV Actors 2018“. Forbes. ციტირების თარიღი: March 21, 2019.
Dawn (კოსმოსური ხომალდი)

Dawn (ინგლ. Dawn Mission) — 2007 წლის 27 სექტემბერს გაშვებული NASA-ს კოსმოსური ზონდი, რომლის მისია ასტეროიდების სარტყლის ორი ყველაზე მასიური წევრის გამოკვლევა იყო: ასტეროიდი ვესტასა და ჯუჯა პლანეტა ცერერასი. Dawn-მა ვესტას 2011 წელს მიაღწია, ხოლო 2012 წლის სექტემბერში ციური სხეულის ორბიტაზე მუშაობა დაასრულა. ზონდმა ცერერას 2015 წელს მიაღწია. Dawn-ი პირველი კოსმოსური ხომალდია, რომელიც დედამიწისა და მთვარის გარდა ორი პლანეტარული სხეულის ორბიტაზე მოხვდა და ასევე პირველი, რომელიც ცერერას ეწვია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Dawn“ ვიკისაწყობში. Dawn-ის საიტი — Jet Propulsion Laboratory Dawn-ის საიტი — NASA ↑ McCartney, Gretchen; Brown, Dwayne; Wendel, JoAnna. Legacy of NASA's Dawn, Near the End of its Mission. NASA (September 7, 2018). ციტირების თარიღი: September 8, 2018. ↑ Landau, Elizabeth; Brown, Dwayne. NASA Spacecraft Becomes First to Orbit a Dwarf Planet. NASA (March 6, 2015). ციტირების თარიღი: March 6, 2015. ↑ Rayman, Marc. (April 8, 2015) Now Appearing At a Dwarf Planet Near You: NASA's Dawn Mission to the Asteroid Belt. ციტირების თარიღი: July 7, 2018.
მელოტა (გვარი)

მელოტა (ლათ. Fulica) — წყალმცურავ ფრინველთა გვარი ლაინასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 33–59 სმ, მასა 0,4–2,5 კგ. აქვთ მასიური სხეული, ძლიერი ფეხები, გრძელი თითები კუწუბოიანი ლაპოტებით. კარგად ცურავენ და დადიან, შეუძლიათ ყვინთვა, აფრენისათვის დიდი გარბენი სჭირდებათ, ფრენენ მძიმედ, არამანევრულად. შეფერილობის საერთო ტონი შავ-რუხია. სახეობები ადვილად განირჩევა ნისკარტის ფერითა და ფორმით, აგრეთვე შეუბუმბლავი კანით შუბლზე (აქედან სახელწოდება); შეიმჩნევა შიდასახეობრივი მორფიზმი შიშველი კანის ფერის მიხედვით. ბარტყები დაფარული არიან მუქი ღინღლით, აქვთ კაშკაშა ჭრელი თავი და ბუმბული. ცნობილია 10 თანამედროვე სახეობა. წარმოშობისა და მრავალფეროვნების ცენტრია სამხრეთი ამერიკა; აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში გვხვდება ორი სახეობა; საქართველოში — მხოლოდ [ჩვეულებრივი] მელოტა (F. atra). უპირატესობას ანიჭებენ მდგარ მტკნარ წყალსატევებს, მიგრაციებისა და გამოზამთრების დროს შეინიშნებიქან ზღვის სანაპირო აკვატორიაში. ძირითად საკვებს წარმოადგენს წყლის მცენარეულობა, ბარტყები აგრეთვე იკვებებიან უხერხემლოებით. მონოგამური ფრინველებია. ბუდეს თავთხელ ადგილებში აკეთებენ მცენარეული მასალისაგან. გიგანტური მელოტა (F. gigantea) ლერწმისაგან აკეთებს 3 მ-მდე სიგრძისა და 50 სმ-მდე სიმაღლის ტივებს. რქოსანი მელოტა (F. cornuta) კენჭებისაგან წყალში აგებს 1,5 ტონამდე მასის კონუსისებრ ამაღლებას; იგი სიმაღლეში 1 მ-მდეა, დიამეტრი ფსკერზე — 2–4 მ, ზედაპირთან — 1 მ; შემდეგ ამ ამაღლებაზე ათავსებს მცენარეული ნარჩენებისაგან შემდგარ 20–30 სმ სიმაღლის ბუდეს. დებენ 4–15 კვერცხს. დედალ-მამალი კრუხობს 3–4 კვირის განმავლობაში, ბარტყებს კვებავენ 2 კვირამდე. წელიწადში 2–3-ჯერ მრავლდებიან. ჩვეულებრივი მელოტა ნადირობის ტრადიციული ობიექტია. ჰავაიური მელოტა (F. alai) როგორც მოწყვლადი სახეობა შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) წითელ ნუსხაში. Коблик Е. А. ЛЫСУХИ // Большая российская энциклопедия. т. 18. — М., 2011. — стр. 182. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 133. ↑ ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, გვ. 200. ↑ The list of species of genus Fulica. iucnredlist.org. ციტირების თარიღი: 4 ივლისი, 2020. ↑ ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 560.
ამაღლობელი

საკუთარი სახელი ამაღლობელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით ამაღლობელი — ქართველი ეკონომისტი ნოდარ ამაღლობელი — ქართველი ფიზიკოსი რატი ამაღლობელი — ქართველი პოეტი სერგო ამაღლობელი — ქართველი თეატრალური მოღვაწე
ამირხანაშვილი

საკუთარი სახელი ამირხანაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ივანე ამირხანაშვილი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე კობა ამირხანაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი და ფიზიკოსი
ბუთხუზი

საკუთარი სახელი ბუთხუზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ ბუთხუზი — ქართველი მომღერალი გიორგი ბუთხუზი — ქართველი იურისტი თამაზ ბუთხუზი — ქართველი ფიზიკოსი საურმაგ ბუთხუზი — ქართველი ბიოლოგი
დიდებულიძე

საკუთარი სახელი დიდებულიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე დიდებულიძე — ქართველი ფიზიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე — ქართველი ელექტრომექანიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე — ქართველი სამხედრო პირი გრიგოლ დიდებულიძე — ქართველი ექიმი ვიქტორ დიდებულიძე — ქართველი მორაგბე კონსტანტინე დიდებულიძე — ქართველი ინჟინერი მარიამ დიდებულიძე — ხელოვნების ისტორიკოსი
დოღონაძე

საკუთარი სახელი დოღონაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანა დოღონაძე — სპორტსმენი (ბატუტზე ხტომა) ბაჩუკი დოღონაძე — მსახიობი ნათელა დოღონაძე — პედაგოგი რევაზ დოღონაძე — ფიზიკოსი რომან დოღონაძე — აგრონომი
კერვალიშვილი

საკუთარი სახელი კერვალიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ზურაბ კერვალიშვილი — ქიმიკოსი პაატა კერვალიშვილი — ფიზიკოსი რუსუდან კერვალიშვილი — მეწარმე, პოლიტიკოსი
ნიკურაძე

საკუთარი სახელი ნიკურაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ნიკურაძე — ქართველი ფიზიკოსი გივი ნიკურაძე — ქართველი სპორტსმენი დავით ნიკურაძე — ქართველი ჟურნალისტი ივანე ნიკურაძე — ქართველი ქიმიკოსი მარინე ნიკურაძე — ქართველი კომპოზიტორი
როინიშვილი

საკუთარი სახელი როინიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი როინიშვილი — მსახიობი, პოლიტიკოსი გოგი როინიშვილი — მხატვარი ვლადიმერ როინიშვილი — ფიზიკოსი იოსებ როინიშვილი — სამხედრო მოღვაწე კოკო როინიშვილი — მსახიობი მარიამ როინიშვილი — საოპერო მომღერალი მინა როინიშვილი — რუსეთის არმიის ოფიცერი ნიკოლოზ როინიშვილი — ინჟინერი ნინო როინიშვილი — ფიზიკოსი როინაშვილი
ჩაგელიშვილი

საკუთარი სახელი ჩაგელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ჩაგელიშვილი — ქართველი ფიზიკოსი გოგი ჩაგელიშვილი — ქართველი მხატვარი გოჩა ჩაგელიშვილი — ქართველი ეკონომისტი დემნა ჩაგელიშვილი — ქართველი ჟურნალისტი თომა ჩაგელიშვილი — ქართველი ისტორიკოსი და ჟურნალისტი შალვა ჩაგელიშვილი — ქართველი სამხედრო პირი
ხელაშვილი

საკუთარი სახელი ხელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანზორ ხელაშვილი — ქართველი ფიზიკოსი გიორგი ხელაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი, დიპლომატი თეიმურაზ ხელაშვილი — ქართველი მომღერალი, მსახიობი თეოდოსი (ხელაშვილი) — ქართველი სასულიერო პირი, პედაგოგი იონა ხელაშვილი — ქართველი ბერი, მწიგნობარი, თეოლოგი, ფილოსოფოსი იოსებ ხელაშვილი — ქართველი ინჟინერი მიხა ხელაშვილი — ქართველი პოეტი
სუვერენიტეტი

სუვერენიტეტი (ფრანგ. souveraineté — უზენაესი ხელისუფლება) — ექსკლუზიური უზენაესობა, უზენაესი უფლებების ერთობლიობა, რომელიც სახელმწიფოსა და მის მეთაურს ეკუთვნის. ქვეყნის სუვერენიტეტი მის სრულ დამოუკიდებლობას ნიშნავს. სხვა სიტყვებით, სუვერენიტეტი ნიშნავს, რომ მოცემული ქვეყნის ტერიტორიის ყველა წესი და კანონი თავად ამ ტერიტორიის მიერ წესდება, და მხოლოდ მის მიერ. სახელმწიფო სუვერენიტეტის გარეშე სახელმწიფო არ არის და რომელიმე სხვა სახელმწიფოს ნაწილს ან კოლონიას წარმოადგენს. სახელმწიფო სუვერენიტეტი ვრცელდება შიდა წყლებზე, ტერიტორიულ ზღვაზე, მიმდებარე ზონაზე, გეზ-ზე, კონტინენტურ შელფზე. აქედან აბსოლუტური სუვერენიტეტი ვრცელდება შიდა წყლებსა და ტერიტორიულ ზღვაზე. სახელმწიფო საზღვარი ზღვაზე ამ შემთხვევაში გადის ტერიტორიულ ზღვაზე. Benton, Lauren (2010). A Search for Sovereignty: Law and Geography in European Empires, 1400-1900. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88105-0.  Philpott, Dan. Sovereignty. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Thomson, Janice E. (1996). Mercenaries, pirates, and sovereigns: state-building and extraterritorial violence in early modern Europe. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-02571-1.
კანონი სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ

კანონი „სახელმწიფო ხელისუფლების შესახებ“ — 1992 წლის 6 ნოემბერს მიღებული კანონი, რომელიც „მცირე კონსტიტუციის“ სახელწოდებით არის ცნობილი. 1991 წლის ბოლოს არაკონსტიტუციური გზით ვადამდე შეუწყდა უფლებამოსილება საქართველოს უზენაეს საბჭოს, რესპუბლიკის პრეზიდენტსა და მთავრობას. 1992 წლის 6 იანვარს შეიქმნა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო საბჭო (ტრიუმვირატი) და დროებითი მთავრობა. სამხედრო საბჭომ ძალადაკარგულად გამოაცხადა გარდამავალი პერიოდის კონსტიტუცია და კანონმდებლობა, და 1992 წლის 21 თებერვალს მიიღო დეკლარაცია 1921 წლის 21 თებერვლის კონსტიტუციის აღდგენის თაობაზე. იმავე წელს დაიშალა სამხედრო საბჭო და შეიქმნა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო. 1921 წლის აღდგენილ კონსტიტუციას კი ისეთივე ბედი ეწია, როგორიც მიღების დროს — მას არც ერთი დღე რეალურად არ უმოქმედია, რადგან იმ დროსთან შეუსაბამო იყო. აღნიშნული კანონი აღმოჩნდა ერთადერთ აქტად, რომელსაც სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ კონსტიტუციის გარეშე დარჩენილ ქვეყანაში შეეძლო გაეწია ძირითადი კანონის მაგივრობა. კანონი შედგებოდა 8 თავისა და 33 მუხლისაგან. დემეტრაშვილი ა., პაპუაშვილი ა., საქართველოს კონსტიტუცია, გვ. 10, თბ., 1996 საქართველოს პარლამენტის უწყებები, N1-4 (618-619), გვ. 41-56, თბ., 1992-93 წ. ISSN 0203-2023
ლუკა წულეისკირი

ლუკა წულეისკირი (დაბადების თარიღი უცნობია, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს, თბილისში, საქართველოში. ლუკა წულეისკირი დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
დავით წყაროზია

დავით წყაროზია (დაბადების თარიღი უცნობია)— ქართველი სპორტსმენი (კონტაქტური კარატე). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2015 წელს, ვარშავაში, პოლონეთში. დავით წყაროზია დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ოთარ ახალაია

ოთარ ახალაია (დაბადების თარიღი უცნობია, ზუგდიდი) — ქართველი სამბისტი. ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2006 წელს, ბელგრადში, სერბეთში. ოთარ ახალაია — ქართული სპორტი.
4 ვესტა

4 ვესტა (სიმბოლო: , 4 Vesta) — ასტეროიდთა სარტყელის ერთ-ერთი უმსხვილესი ასტეროიდი. მასით მეორე და ზომით მესამე ასტეროიდი პალადისა და ცერერას შემდეგ. ეს ასევე ყველაზე კაშკაშა ასტეროიდია და ერთადერთი, რომელზე დაკვირვება შეუიარაღებელი თვალით შეიძლება. აღმოაჩინა 1807 წლის 29 მარტს ჰენრიხ ვილჰელმ ოლბერსმა და კარლ გაუსის წინადადებით ფუძისა და სახლის ძველრომაული ქალღმერთის ვესტას სახელი დაერქვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 382. The Dawn Mission to Minor Planets 4 Vesta and 1 Ceres, Christopher T. Russell and Carol A. Raymond (Editors), Springer (2011), ISBN 978-1-4614-4903-4 Keil, K.; Geological History of Asteroid 4 Vesta: The Smallest Terrestrial Planet in Asteroids III, William Bottke, Alberto Cellino, Paolo Paolicchi, and Richard P. Binzel, (Editors), University of Arizona Press (2002), ISBN 0-8165-2281-2 NASA video დაარქივებული 2021-04-22 საიტზე Wayback Machine. Vesta atlas Vesta to scale
ვახტანგ ახობაძე

ვახტანგ ახობაძე (დ. 31 მარტი, 1982 [საჭიროებს წყაროს მითითებას]) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2015, კუალა ლუმპური, მალაიზია). შშმ პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს მედლის პრიზიორი (2015, კუალა ლუმპური, მალაიზია). ვახტანგ ახობაძე დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ზაზა ბალაშვილი

ზაზა ბალაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო). 18 წლამდელებს შორის  მსოფლიოს ჩემპიონი და ვერცხლის მედლის მფლობელი. 21 წლამდელებს შორის ევროპის ორგზის ჩემპიონი და სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი ძუდოში, ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2008, +100 კგ). ძიუდოში 23 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2007, +100 კგ). ზაზა ბალაშვილი დაარქივებული 2020-07-04 საიტზე Wayback Machine. — ქართული სპორტი.
ჯუჯა პლანეტა

ჯუჯა პლანეტა — საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის გასაზღვრებით ციური სხეული მზის სისტემაში, რომელიც შემდეგ ოთხ მოთხოვნას აკმაყოფილებს: მოძრაობს მზის გარშემო; აქვს საკმარისი მასა საკუთარი გრავიტაციისთვის გარე პლანეტების მიზიდულობის ძალის დასაძლევად და ჰიდროსტატიური წონასწორობის (თითქმის სფერული) ფორმის მისაღებად; საკუთარ ორბიტაზე არ დომინირებს (არ ძალუძს გაწმინდოს სივრცე სხვა ობიექტებისგან); არ არის თანამგზავრი. ტერმინი „ჯუჯა პლანეტა“ მიიღეს 2006 წელს, როგორც შემადგენელი ნაწილი მზის გარშემო მოძრავი სხეულები სამგვარი კლასიფიკაციის. სხეულები, რომლებსაც იმდენი ძალა შესწევთ, რომ მათ გარშემო სივრცე გაწმინდონ სხვა სხეულებისგან, პლანეტები ეწოდებათ, ხოლო ისინი, რომლებიც ზედმეტად მცირენი არიან ჰიდროსტატიური წონასწორობისთვის განსაზღვრულია, როგორც მზის სისტემის მცირე სხეულები. კატეგორია „ჯუჯა პლანეტა“ არ არის პლანეტის ქვეკატეგორია, არამედ სრულიად ცალკე მდგომი კატეგორიაა. ანუ, ეს იმას ნიშნავს, რომ ჯუჯა პლანეტა პლანეტა არ არის. ამჟამად საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ აღიარებულია ხუთი ჯუჯა პლანეტა: ცერერა, პლუტონი, ჰაუმეა, მაკემაკე და ერისი. კენტავრები (ასტეროიდები) NPR: Dwarf Planets May Finally Get Respect (David Kestenbaum) BBC News: Q&A New planets proposal ↑ Planet and Satellite Names and Discoverers
მემატლია

მემატლია (ლათ. Muscicapa) — ფრინველთა გვარი მემატლიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9–15 სმ, მასა 8–25 გრამი. აქვთ ოჯახისათვის დამახასიათებელი სხეულის აგებულება. ფრთები წამახვილებული ან ბლაგვია (მკვიდრი ფრინველებისათვის). ზურგი მურა-რუხია, ზოგჯერ ყავისფერი, წითური ან ცისფერი იერით, ქვედა მხარე ჩვეულებრივ მოთეთროა, მკერდი და გვერდები ზოგჯერ რუხ-მურა იერითა და მუქი გრძივი ლაქებითაა, საჭის ბუმბული ერთფეროვანია. დედალ-მამალი ერთმანეთს ჰგავს. ცნობილია 27-მდე თანამედროვე სახეობა. გავრცელებული არიან აფრიკასა და ევრაზიაში; ბინადრობენ ტყეებში, სავანებში, ეკლიან ბუჩქნარში, ბაღებსა და პარკებში, ზოგიერთი სახეობა დასახლებულ პუნქტებშიც ცხოვრობს; მთებში გვხვდება ტყის ზედა საზღვრამდე. მემატლიების უმრავლესობა მობინადრე ცხოვრებას ეწევა; ჩრდილოეთ ევრაზიის სახეობები აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში იზამთრებენ. საქართველოში მობუდარია რუხი მემატლია (M. striata). იკვებებიან უმთავრესად მწერებით (ჩვეულებრივ მათ ჰაერში იჭერენ), იშვიათად ობობებით, მცირე ზომის მოლუსკებითა და წვნიანი ნაყოფებით. გალობა ხმადაბალია, რუხ მემატლიას მკვეთრი და წრიპინა ხმა აქვს. ჯამისებრ ბუდეს აშენებენ ხის და ბუჩქის ვარჯზე ან კლდის და ნაგებობების ნაპრალებსა და ნიშებში. დებენ 3–6 კვერცხს. კრუხობს დედალი, ინკუბაცია 11–15 დღე გრძელდება; 11–16 დღის ასაკში ბარტყები ბუდეს ტოვებენ, ამ დროს მომქნევი და საჭის ბუმბულები ჯერ კიდევ ზრდადაუმთავრებელია. 2 სახეობა შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) წითელ ნუსხაში. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 55, 133, 214. ↑ 2.0 2.1 Лоскот В. М. МУХОЛОВКИ // Большая российская энциклопедия. т. 21. — М., 2013. — стр. 537. ↑ Gill, Frank; Donsker, David, eds. Chats, Old World flycatchers. World Bird List Version 6.2. International Ornithologists' Union (2016). ციტირების თარიღი: 20 მაისი, 2016. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 564.
ზემო არტანის კოშკი

ზემო არტანის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო არტანში, მდინარე არტანულას მარცხენა ნაპირზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. გეგმით სწორკუთხაა. ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია სამი სართულის სიმაღლეზე. გარედან თაღოვანი, ხოლო შიგნიდან სწორკუთხა შესასვლელი გაჭრილია I სართულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში, მიწის დონიდან 1,3 მეტრის სიმაღლეზე II და III სართულების სამხრეთ აღმოსავლეთ კედელში ორ-ორი სათოფურია. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა. კედლებზე შემორჩენილია ძელების საყრდენი სწორკუთხა ბუდეებში. კოშკის მახლობლად სხვა ნაგებობათა ნაშთებიცაა შემორჩენილი. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 383.