laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვასილი ბლიუხერი

ვასილი კონსტანტინეს ძე ბლიუხერი (რუს. Васи́лий Константи́нович Блю́хер; დ. 19 ნოემბერი, [ძვ. სტ. 1 დეკემბერი], 1890, სოფ. ბარშჩინკა, იაროსლავის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 9 ნოემბერი, 1938, მოსკოვი, სსრკ) — საბჭოთა სამხედრო და პარტიული მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი (1935). სკკპ წევრი 1916 წლიდან. დაიბადა გლეხის ოჯახში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1917 წლის ნოემბერში იყო სამარის სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტის წევრი; ნოემბრის ბოლოდან ჩელიაბინსკის რევკომის, ხოლო 1918 წლის მარტიდან საბჭოს თავმჯდომარე. ჩეხოსლოვაკიელთა კორპუსის აჯანყების შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ორენბურგის რაიონში გარშემორტყმულ საბჭოთა ჯარებს და განახორციელა 1500 კმ-იანი გადასვლა მე-3 წითელ არმიასთან შესაერთებლად. მონაწილეობდა კოლჩაკის განადგურებაში, ხოლო 1920 წლის აგვისტო-ნოემბერში — კახოვკის პლაცდარმის დაცვასა და პერეკოპის შტურმში. 1921–1922 წლებში იყო შორეული აღმოსავლეთის სახალხო რესპუბლიკის სამხედრო მინისტრი, სახალხო-რევოლუციური არმიის მთავარსარდალი და სამხედრო საბჭოს წევრი. ხელმძღვანელობდა არმიის რეორგანიზაციას და ვოლოჩაევკასთან თეთრგვარდიელთა განადგურებას. 1924–1927 წლებში გუანჯოუში (კანტონი) ჩინეთის რევოლუციური მთავრობის მთავარი სამხედრო მრჩეველი იყო და მონაწილეობდა ჩრდილოეთის დიდი ლაშქრობის განხორციელებაში. 1929–1938 წლებში სარდლობდა შორეული აღმოსავლეთის განსაკუთრებულ წითელდროშოვან არმიას. ხელმძღვანელობდა ჩინეთის მილიტარისტების განადგურებას ჩინეთ-საბჭოთა კავშირის კონფლიქტის დროს (1929) და შორეულ აღმოსავლეთში მძლავრი თავდაცვის შექმნას. 1934 წელს პარტიის XVII ყრილობაზე ვასილი ბლიუხერი აირჩიეს სკკპ (ბ) ცკ-ის წევრობის კანდიდატად. იყო სსრკ I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და 6 სხვა ორდენით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 430. ↑ 1.0 1.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a>
სტენ სტენსენ ბლიხერი

სტენ სტენსენ ბლიხერი (დან. Steen Steensen Blicher; დ. 11 ოქტომბერი, 1782, ვიუმი — გ. 26 მარტი, 1848, ტორნინგი) — დანიელი მწერალი. ავტორია ნოველებისა, რომელთა სიუჟეტს იუტლანდიის ისტორიიდან ან თანამედროვეობიდან იღებდა („ყაჩაღების სახლი“, 1827; „პასტორი ვეილბიუში“, 1829 და სხვ.). ნაწილი მისი ნაწარმოებებისა დაწერილია იუტლანდიურ დიალექტზე („სართავი სახელოსნო“, 1842). სტენ ბლიხერი პირველმა დაამკვიდრა ნოველის ჟანრი დანიურ ლიტერატურაში; გავლენა მოახდინა ი. ოკიერზე, ი. სკიოლბორგზე, მ. ანდერსენ-ნექსეზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 430. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Dansk Biografisk Leksikon, 3. udgave — 3 — 1984. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66311588"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ LIBRIS — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a>
ეკონომიკური ბლოკადა

ეკონომიკური ბლოკადა — სახელმწიფოს ეკონომიკური იზოლაცია, რომლის მიზანია მოშალოს ბლოკირებული ქვეყნის ეკონომიკა, მოუსპოს მას ნედლეულის წყაროები და გასაღების ბაზრები. ეკონომიკური ბლოკადა ხორციელდება სახელმწიფოებს შორის საგარეო ვაჭრობის, საფინანსო, საკრედიტო და სხვა ეკონომიკური კავშირების გაწყვეტით. ჩვეულებრივ იგი დაკავშირებულია პოლიტიკურ და სამხედრო ოპერაციებთან. ეკონომიკური ბლოკადის მაგალითია ე. წ. კონტინენტური ბლოკადა, რომელიც “ მოაწყო ნაპოლეონ I-მა ინგლისის წინააღმდეგ 1806–1807 წლებში. ამ ბლოკადაში ჩათრეული იყო ევროპის თითქმის ყველა სახელმწიფო, მათ შორის რუსეთიც. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის (გაეროს) წესდება ითვალისწინებს ეკონომიკური ბლოკადის გამოყენებას მისი წევრი ხელმწიფოების მიერ აგრესორი სახელმწიფოების მიმართ, როგორც მშვიდობის აღდგენისა და დაცვის კოლექტიური ღონისძიებას. იმპერიალისტური სახელმწიფოები ეკონომიკურ ბლოკადას იყენებდნენ სოციალიზმის წინააღმდეგ: 1917 წელს აშშ-ის მთავრობამ, 1918 წელს ინგლისისა და საფრანგეთის მთავრობებმა შეწყვიტეს სავაჭრო ურთიერთობა ახალგაზრდა საბჭოთა რესპუბლიკასთან, 1919 წელს კი ანტანტის უმაღლესმა საბჭომ აკრძალა ყოველგვარი ეკონომიკური ურთიერთობა საბჭოთა რუსეთთან. ინტერვენციის დამარცხების და იმპერიალისტურ სახელმწიფოებს შორის წინააღმდეგობათა გამწვავების შემდეგ ანტანტამ 1920 წლის იანვარში მოხსნა ბლოკადა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აშშ-მა ეკონომიკური ბლოკადა გამოიყენა ზოგიერთი სოციალისტურე ქვეყნის (ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა, კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა, კუბის რესპუბლიკა) მიმართ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 430–431.
საზღვაო ბლოკადა

საზღვაო ბლოკადა — საომარი ღონისძიებანი მოწინააღმდეგის კონტროლ ქვეშ მყოფი ზღვისპირა ტერიტორიის მოსაწყვეტად საზღვაო კომუნიკაციებისგან. მისი მიზანია აღკვეთოს მოწინააღმდეგის საზღვაო ვაჭრობა ნეიტრალურ სახელმწიფოთან. საზღვაო ბლოკადის გამომცხადებელ სახელოფოს უფლება აქვს ხელთ იგდოს საზღვაო ბლოკადის დამრღვევი ნეიტრალური გემი და მისი ტვირთი, როგორც სამხედრო ნადავლი (იხ. პრიზის სამართალი). თანახმად ლონდონის დეკლარაციისა (1909), საზღვაო ბლოკადა უნდა გამოცხადდეს და დიპლომატიური გზით ეცნობოს ნეიტრალურ სახელმწიფოებს; ამასთან უნდა აღნიშნოს საზღვაო ბლოკადის დაწყების თარიღი, ბლოკირებული ტერიტორიის ფარგლები და ვადა, რომელიც ეძლევა ნეიტრალურ გემებს ამ ტერიტორიიდან გასასვლელად. წარსულში კანონიერად ითვლებოდა ე. წ. მშვიდობიანი საზღვაო ბლოკადა, რომელსაც იყენებდნენ არასამხედრო კონფლიქტის დროს. მისი დარღვევა იწვევდა დამრღვევი გემის დროებით დაკავებას. ამჟამად იძულების ასეთი ღონისძიება შეიარაღებული აგრესიის აქტად ითვლება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მას გაეროს უშიშროების საბჭო მიმართავს აგრესიის საფრთხის აღსაკვეთად. დასავლეთის ქვეყნების პრაქტიკაში ხშირი იყო საზღვაო ბლოკადის გამოყენება სოციალისტური ქვეყნების წინააღმდეგ (მაგ., 1962 წელს აშშ-ის ცდა დაეკავებინა კუბაზე მიმავალი გემები, რომლებზეც, მათივე ცნობით, შეტევითი ხასიათის იარაღი იყო; აშშ-ის მე-7 ფლოტის პატრულირება ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის სანაპიროსთან და სხვ.). ჟვანია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 431.
იუნის ნური

იუნის ნური (აზერ. Yunis Nuri, ფსევდონიმი იუნის ჰაჯი სულეიმან ოღლი სულეიმანოვი; დ. 23 იანვარი, 1878, ერევანი — გ. 5 იანვარი, 1950, იქვე) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მსახიობი. ერევნის აზერბაიჯანული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. იუნის ჰაჯი სულეიმან ოღლი სულეიმანოვი დაიბადა 1878 წლის 23 იანვარს ერევანში. 1896 წელს დაიწყო მუშაობა ერივნის თეატრში და სიცოცხლის ბლომდე მუშაობდა ერევნის აზერბაიჯანულ თეატრში. მან შეასრულა ისეთი როლები, როგორებიც არის ჰაჯი ყარა (მირზა ფათალი ახუნდოვი „ჰაჯი ყარა“), სოლთან ბეგი (უზეირ ჰაჯიბეკოვი „არშინ მალ ალანში“), ექიმი (ჟან ბატისტ მოლიერის ნაწარმოებში), ათაქიში, ალაჰვერდი (ჯაბარ ჯაბარლის „სევილი“ „1905 წელი“), გიკო (გაბრიელ სუნდუკიანის „პეპოში“) შეიჰ ნასრულა (ჯალილ მამედყულიზადე „მკვდრებში“) და სხვა. იუნის ნურის ნატამაშები აქვს ასევე კინოშიც. მან შეასრულა როლები ისეთ ფილმებში როგორებიცაა: „ზანგეზური“, „სევანის მეთევზეები“, „ანაითი“ და სხვა. იუნის ნური გარდაიცვალა 1950 წლის 5 იანვარს ერევანში. ↑ 1.0 1.1 1.2 Јунис Нури. Под ред. Дж. Кулиева. Азербайджанская советская энциклопедия.Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии. 1981
სამხედრო ბლოკადა

სამხედრო ბლოკადა — საომარი მოქმედების განსაკუთრებული ფორმა, რომლის მიზანია მოწინააღმდეგის ობიექტის იზოლირება და კომუნიკაციის ყველა საშუალებისაგან მოწყვეტა. სამხედრო ბლოკადის ობიექტი შეიძლება იყოს ცალკეული სახელმწიფო, მისი შეიარაღებული ძალები, ჯარის მსხვილი დაჯგუფებები საომარი მოქმედების რაიონში, სტრატეგიული და ოპერატიული მნიშვნელობის პუნქტები სამხედრო გარნიზონებთან ერთად, კუნძულები, სრუტეები, ყურეები, სამხედრო-საზღვაო ბაზები, ნავსადგურები, გამაგრებული რაიონები და ქალაქები. სამხედრო ბლოკადა მთლიანად ან მაქსიმალურად უსპობს მოწინააღმდეგეს მაშველი ძალების, სამხედრო ტექნიკისა და მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის საშუალებათა მიზიდვის (მიღების), ძვირფასეულობათა ევაკუაციის საშუალებას და ამას ბლოკირებული ობიექტის სწრაფი განადგურება ან კაპიტულაცია მოსდევს. ისტორიაში სამხედრო ბლოკადის მრავალი მაგალითია ცნობილი. მაგ., ნაპოლეონის კონტინენტური ბლოკადა ინგლისის წინააღმდეგ; გერმანიის მიერ დიდი ბრიტანეთის საზღვაო ბლოკადა ანდა გერმანიის სამხედრო ბლოკადა მის მოწინააღმდეგეთა მიერ პირველ მსოფლიო ომში. იმისდა მიხედვით, თუ რა ძალები მონაწილეობს სამხედრო ბლოკადაში, იგი შეიძლება იყოს სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო ან შერეული სახისა. მეორე მსოფლიო ომის დროს სამხედრო ბლოკადა, როგორც წესი, შერეული სახისა იყო. დასახული ამოცანებისა და მოქმედების მასშტაბების მიხედვით არსებობს სტრატეგიული, ოპერატიული ან ტაქტიკური სამხედრო ბლოკადა; სახმელეთო სამხედრო ბლოკადას ახორციელებენ სახმელეთო გარები საჰაერო ძალებსა და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ჯარებთან თანამოქმედებით. საჰაერო სამხედრო ბლოკადა სახმელეთო და საზღვაო ბლოკადების ნაწილია და საჰაერო იმ შემთხვევაში ეწოდება, თუ გადამწყვეტი როლი ავიაციას ეკუთვნის. საზღვაო ბლოკადა ეკონომიკური ბლოკადა შაიშმელაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 431.
ალი შაჰსაბაჰლი

ალი ფათულა ოღლუ შაჰსაბაჰლი (აზერ. Əli Fətulla oğlu Şahsabahlı; დ. 28 მარტი, 1896, თბილისი — გ. 13 იანვარი, 1973) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მსახიობი და რეჟისორი, სომხეთის საბჭოთა რესპუბლიკის დამსახურებული მსახიობი (1945). ალი ფათულა ოღლუ შაჰსაბაჰლი დაიბადა 1896 წლის 28 მარტს ტიფლისში. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1911 წლიდან ქალაქ ტიფლისის აზერბაიჯუანულ დასში. 1924-1937 წლებში მუშაობდა მსახიობად და რეჟისორად ტიფლისის აზერბაიჯანულ თეატრში, ხოლო 1937–1949 წლამდე — ერევნის აზერბაიჯანულ თეატრში. ალი ფათულა ოღლუ შაჰსაბაჰლი ცნობილია ისეთი როლებით, როგორებიცაა: ფარვიზი (შ. სამის „მჭედელი ნიავე“, ფირდოუსი „შაჰნამე“-თი), ანტონით, კეიკიავისუსის როლებით (ჰუსეინ ჯავიდი „სიავუშ“-ში) სამედ ვურგუნის „ვაგიფში“ შესრულებული ყაჯარის როლით, ჯაბარ ჯაბარლის „ცეცხლის საცოლე“-ში აგშინის როლით, სამედ ვურგუნის „ნადირ შაჰი“-ს მთავარი გმირის ნადირ შაჰის როლის შესრულებით და მრავალი სხვა. ალი ფათულა ოღლი შაჰსაბახლის საუკეთესო რეჟისორულ ნამუშევრებად ითვლება ისეთი სპექტაკლები, როგორებიცაა: ალექსანდრა შირვანზადეს „ნამუსი“ (1929), უზეირ ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალანი“ (1938), ჯაბარ ჯაბარლის „ცეცხლის საცოლე“, „აიდინი“, „1905 წელს“ (1934, 1940, 1941), სულეიმან რუსტამოვის „ყაჩაღი ნაბი“ (1941). ალი ფათულა ოღლუ შაჰსაბაჰლი დაჯილდოვებული იქნა „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და სხვა მედლებით. Векил А. Али Шахсабахлы. Ереван, 1973. ↑ 1.0 1.1 1.2 Шаһсабаһлы / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 478.
ქითაბე

ქითაბე (არაბ. كتابة — წარწერა, წერილი, დამწერლობა) — მართკუთხა ან ფიგურული (ყარტუშის სახის) პანელი არაბული გრაფიკის წარწერებით, ეპიგრაფიული ორნამენტის სახეობა. ძირითადად იგი შედის არქიტექტორული პანელის, კარების, აკლდამის, ხალიჩის, ფურცლის, ხელნაწერის დეკორის საერთო კომპოზიციაში, ასევე იშვიათად გამოიყენება როგორც დამოუკიდებელი მოსართავი. ქითაბეს აზერბაიჯანელი და ირანელი ხელოსნები და ფერმწერები ჯერ კიდევ იყენებენ. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ქითაბე“ ვიკისაწყობში. ↑ Галина Длужневская. Мусульманский мир Российской империи. — СПб.: Лики России, 2010. — С. 295. — 303 с.
ბლოკთანაპოლიმერები

ბლოკთანაპოლიმერები — პოლიმერები, რომელთა მაკრომოლეკულები შეიცავს ერთი მონომერის რგოლების შედარებით გრძელი ბლოკებისა და სხვა მონომერის ბლოკების თანამიმდევრობას. ბლოკთანაპოლიმერების მაკრომოლეკულა სქემატურად შეიძლება შემდეგნაირად წარმოვიდგინოთ: … — AAAABBBB — … — BBBAAAAA — …, სადაც A და B სხვადასხვა ქიმიური ბუნების მონომერული რგოლებია. თანაპოლიმერები
ხუან ბოსკან ალმოგავერი

ხუან ბოსკან ალმოგავერი (ესპ. Juan Boscán Almogáver; დ. დაახლ. 1490, ბარსელონა — გ. 21 სექტემბერი (ან აპრილი), 1542, პერპინიას ახლოს) — ესპანელი პოეტი. წერდა სონეტებს, კანცონებს, პოემებს („ჰერო და ლეანდრო“). 1534 წელს გამოაქვეყნა კასტილიონეს ტრაქტატის — „კარისკაცის“ თავისუფალი თარგმანი. ხუან ბოსკან ალმოგავერის ლექსები ორიგინალობით არ გამოირჩევა, მაგრამ მან ძირეული რეფორმა მოახდინა ესპანურ ტრადიციულ მეტრიკულ სისტემაში, გადმონერგა ანტიკური და იტალიური აღორძინების პოეტური ჟანრები, მეტრიკული ფორმები და ა. შ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 481. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118662031 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Sapere.it — De Agostini Editore, 2001. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63346450"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2521786"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ https://www.bartleby.com/library/bios/index2.html ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 481.
ვანდალთა სამეფო

ვანდალთა სამეფო (ლათ. Regnum Vandalum) ან ვანდალთა და ალანთა სამეფო (ლათ. Regnum Vandalorum et Alanorum) — გერმანული ტომების ბარბაროსული სახელმწიფო, რომელიც V–VI საუკუნეებში არსებობდა ჩრდილოეთ აფრიკაში, დღევანდელი ტუნისის, ალჟირის, ლიბიის, აგრეთვე კუნძულების სიცილიის, სარდინიისა და კორსიკის ტერიტორიაზე. ვესტგუთებისაგან შევიწროვებულმა ვანდალებმა და ალანებმა, რომელთა მოსახლეობა 80 000-ს აღწევდა, 429 წელს გეიზერიხის მეთაურობით ესპანეთიდან ნავებით გადალახეს გიბრალტარის სრუტე და აფრიკაში შეიჭრნენ. 435 წელს რომისაგან მიიღეს ნუმიდიისა და მავრიტანიის პროვინციებში დასახლების უფლება, როდესაც ნათელი გახდა, რომ რომაელებს არ შეეძლოთ ვანდალთა არმიის დამარცხება. 439 წელს ვანდალებმა განაახლეს საბრძოლო მოქმედებები და კართაგენი, ჩრდილოეთ აფრიკის მთავარი ქალაქი აიღეს. ამის შემდეგ დაიპყრეს ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები: სიცილია, სარდინია და კორსიკა. 460-იან წლებში რომაელებმა განახორციელეს ორი უშედეგო სამხედრო ექსპედიცია, რათა დაებრუნებინათ ჩრდილოეთ აფრიკა. ჩრდილოეთ აფრიკის დაკარგვა დიდი დარტყმა აღმოჩნდა დასავლეთ რომის იმპერიისათის, რადგან ეს მიწები იყო შემოსავლისა და მარცვლეულის (უმთავრესად ხორბლის) მთავარი წყარო ქალაქ რომისთვის. 455 წელს ვანდალებმა რომი გაძარცვეს. დევნიდნენ ნიკეის ქრისტიანებს არიანელობის სასარგებლოდ. მფარველობდნენ სწავლულებს. მათ გააგრძელეს დიდი პროექტების აშენება, აყვავდა სკოლები. აქ მოღვაწეობდა მრავალი რომაელი ლათინურენოვანი მწერალი და ბუნებისმეტყველი. 534 წელს ვანდალთა სამეფო აღმოსავლეთ რომის მხედართმთავარმა, ველისარიუსმა დაიპყრო და იმპერიას შეუერთა (იხ. ვანდალური ომი). Bury, John Bagnell (1923), History of the Later Roman Empire, from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian (A.D.395 to A.D. 565), II, Macmillan, http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/home.html Cameron, Averil (2000). „The Vandal conquest and Vandal rule (A.D. 429–534)“, The Cambridge Ancient History. Late Antiquity: Empire and Successors, A.D. 425–600. Cambridge University Press, გვ. 553–559.  Collins, Roger (2000). „Vandal Africa, 429–533“, The Cambridge Ancient History. Late Antiquity: Empire and Successors, A.D. 425–600. Cambridge University Press, გვ. 124–126.  ↑ Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals (Blackwell Publishing, 2007), 60. ↑ An Empire of Cities, Penelope M. Allison, The Cambridge Illustrated History of the Roman World, ed. by Greg Woolf (Cambridge University Press, 2001), 223 ↑ Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals, 3. ↑ Miles 2007, p. 1
ბურუნლუ

ბურუნლუ (აზერ. Burunlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 622 კაცი. ბურუნლუ GEOnet სახელების სერვერზე
პოდოლსკის სამების ტაძარი

პოდოლსკის სამების ტაძარი (რუს. Свято-Троицкий собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვის ოლქში, ქალაქ პოდოლსკში, ეკლესიის მოედანზე. ტაძარი მეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს, არის პოდოლსკის საეპარქიო ოლქის ცენტრი. წინამძღვარია დეკანოზი ალექსანდრე განაბა. ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი, რომელთაგან მთავარი ნაკურთხია ყოვლადწმინდა სამების სახელზე, ჩრდილოეთისა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, ხოლო სამხრეთისა წმინდა მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. ეკლესია აგებულია 1819-1832 წლებში, საფრანგეთ-რუსეთის 1812 წლის ომში გამარჯვების აღსანიშნავად ოსიპ ბოვეს სკოლის ხელოსნების პროექტის მიხედვით, რომელიც იყო მოსკოვის ცნობილი რესტავრატორი 1812 წლის ხანძრის შემდეგ. სავაჭრო რიგი, რომლის ანსამბლშიც შედიოდა ეკლესია, საბჭოთა კავშირის პერიოდში დაანგრიეს. 1880-იან წლებში ტაძარი დაათბუნეს, დააყენეს ახალი კანკელი, რომელი მორთული იყო ვერცხლის ძვირფასი ხატებით. 1898 წელს განაახლეს სატრაპეზო, კანკელი და შეიძინეს ახალი საეკლესიო ჭურჭელი. საბჭოთა ხელისუფლების მმართველობის პერიოდში იყო ერთადერთი მოქმედი საქალაქო ტაძარი მოსკოვის ოლქში. 1920 წელს ეკლესია გახდა მოსკოვის ეპარქიის ერთ-ერთი საკათედრო ტაძარი. პოდოლსკის ტაძრის პირველი ეპისკოპოსი იყო პეტრე პოლიანსკი, რომელიც დროებით პატრიარქის მოვალეობასაც ასრულებდა. ტაძრის წინამძღვარი 1940-იანი წლების დასაწყისიდან 1954 წლის 7 იანვრამდე იყო არქიმანდრიტი გავრილ გრიგორიევი. 1912 წელს რუსეთ-საფრანგეთის ომის 100 წლისთავთან დაკავშირებით ეკლესიის ეზოში აღმართეს გრენადერ მიხაილ მილორადოვიჩის ძეგლი. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში მის ადგილზე კარლ მარქსის ძეგლი დადგეს, ხოლო 1995 წელს კვლავ აღადგინეს თავდაპირველი ძეგლი. ძეგლზე ფირფიტაა მიმაგრებული სამახსოვრო წარწერით. 1991 წელს ტაძართან გაიხსნა საკვირაო სკოლა, რომელიც ამჟამად ყველაზე დიდი სკოლაა მოსკოვის ოლქში რვაწლიანი სწავლებით. ტაძარი იყო პოდოლსკის არქიტექტურული ანსამბლის ცენტრი, რომელიც მდებარეობდა მდინარე პახრის ნაპირზე აღმართულ ბორცვზე. იგი წარმოადგენს ხუთგუმბათიანი ტაძრის არქიტექტურულ ტიპს და აგებულია ამპირის სტილში. შელესილი ეკლესია აგებულია წითელი აგურით და გაფორმებულია თეთრი ქვის დეტალებით. დასავლეთის მხარე ტაძარს ეკვრის სამნავიანი სატრაპეზო და სამსართულიანი სამრეკლო. იერუსალიმის ღვთისმშობლის ხატი, რომელმაც 1866 წელს ქალაქი იხსნა ქოლერისაგან. ორი ძვალთშესალაგი 140 წმინდანის სხეულის ნაწილებით პოდოლსკის ახალმოწამეთა ხატი. Пресвятая Троице, Боже наш, слава Тебе! Троицкий собор г. Подольска. Официальный сайт[მკვდარი ბმული] Храмы России Русские церкви Народный каталог православной архитектуры ↑ Памятники архитектуры Московской области. Каталог в двух томах. Т. 2. М.: "Искусство", 1975. С. 113 ↑ Журнал Московской патриархии. 1954, № 3. с. 11.
ხრუშჩოვის დათბობა

ხრუშჩოვის დათბობა (რუს. хрущёвская о́ттепель) — პერიოდი 1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანების დასაწყისში, როდესაც საბჭოთა კავშირში რეპრესიები და ცენზურა საგრძნობლად შერბილდა. ტერმინი ეკუთვნის ილია ერენბურგს, რომელმაც ეს სიტყვა პირველად მის 1954 წლის რომანში „დათბობა“ (რუს. „Оттепель“) გამოიყენა. წიგნმა იმ პერიოდის საზოგადოებაში სენსაცია გამოიწვია. დათბობის გენეზისი ხრუშჩოვის მიერ პარტიის საიდუმლო მე-20 სხდომაზე (1956 წლის თებერვალი) წარმოთქმული სიტყვა იყო „პერსონალურ კულტსა და მის შედეგებზე“. ამ გამოსვლაში ხრუშჩოვმა დაგმო სტალინი და მის მიერ საბჭოთა კავშირში განხორციელებული რეპრესიები. სიტყვის დასრულებისა და 1956 წლის 5 მარტს მისი სახალხოდ გამოქვეყნების შემდეგ ქვეყანაში დაიწყო სტალინის დიდი წმენდის შედეგად გადასახლებულთა და მოკლულთა ოფიციალური რეაბილიტაციის ტალღა. ასევე შერბილდა ცენზურა სიტყვის თავისუფლებაზე. William Taubman, Khrushchev: The Man and His Era, London: Free Press, 2004
ტამბოვის წმინდა ჯვრის ამაღლების ეკლესია

ტამბოვის წმინდა ჯვრის ამაღლების ეკლესია (რუს. Церковь Воздвижения Святого Креста) — კათოლიკური ეკლესია ქალაქ ტამბოვში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება სარატოვის წმინდა კლიმენტის ეპარქიას. ეკლესია არის არქიტექტურის ძეგლი. ტაძარში მსახურობენ ვერბისტების ორდენის მღვდლები. წმინდა ჯვრის ამაღლების ეკლესია მდებარეობს შემდეგ მისამართზე: ტამბოვი, კრონშტადტის ქუჩა, 14ა. XIX საუკუნის ბოლოს ჩატარებული აღწერის მიხედვით ტამბოვში 682 ადამიანი ცხოვრობს, რომლებიც აღიარებენ რომაულ-კათოლიკურ სარწმუნოებას. 1896 წლის ოქტომბერში ტამბოვის კათოლიკური საზოგადოების წარმომადგენლებმა, რომლის უმეტესობას ეთნიკური პოლონელები წარმოადგენენ, მიიღეს გადაწყვეტილება სახსრების შეგროვების შესახებ, რათა აეშენებინათ კათოლიკური ეკლესია. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1898 წლის სექტემბერში და მიმდინარეობდა მცირე ხნის განმავლობაში. 1903 წლის 25 მაისს ეკლესიაში უკვე აღევლინა ღვთისმსახურება, თუმცა ცალკეული სამუშაოები მიმდინარეობდა რამდენიმე წელი. ტაძარი ააგეს გოთიკურ სტილში წითელი აგურით, უხვადაა დეკორაციები გამოყენებული. ეკლესიასთან ერთად მის მახლობლად ააგეს ქვის ორსართულიანი სახლი, სადაც განათავსეს კათოლიკური საქველმოქმედო საზოგადოება, ბიბლიოთეკა და წინამძღვრის ოთახები. 1935 წელს ეკლესია დახურეს, ხოლო წინამძღვარს რეპრესიები შეეხო. ომის შემდგომ წლებში იყო მცდელობა ორღანი გადაეტანათ სხვა შენობაში, მაგრამ ორღანი ისე იყო დაშლილი, რომ მისის სხვა ადგილზე გადატანა არ შეიძლებოდა. დიდი ხნის განმავლობაში ეკლესია მიტოვებული იყო, შემდეგ კი გადაეცა ტამბოვის სარემონტო ქარხანას. ექსპლუატაციის დროს ეკლესიის შენობა გამოიყენებოდა საამქროდ, რამაც იგი ძალიან დააზიანა: ჩამოინგრა სამრეკლო, დამახინჯდა ფასადი, დაიტბორა სარდაფი, კედლები მჟავასაგან სერიზულად დაზიანდა. 1996 წელს ტამბოვში კვლავ ჩამოყალიბდა და დარეგისტრირდა კათოლიკური მრევლი. 1997 წელს ეკლესიის შენობა გადაეცა მრევლს. გადაცემისთანავე დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, აღადგინეს შენობის ადრინდელი სახე. 1998 წლის შობის შემდეგ ჯვართამაღლების ეკლესიაში განახლდა ყოველდღიური ღვთისმსახურება. ტაძრის ტერიტორიაზე მდებარეობს ზურაბ წერეთლის ქანდაკება „წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქედი“. А. А. Горелов, Ю. К. Щукин. Справочник-путеводитель «Тамбов» (юго-восточная часть), — Тамбов, 2003 В. А. Кученкова. Тамбовский костел Воздвижения Святого Креста, — Тамбов, 2008 Сайт храма დაარქივებული 2018-11-24 საიტზე Wayback Machine. Статья о храме на сайте Тамбовского государственного технического университета Церкви и монастыри Тамбова დაარქივებული 2018-05-15 საიტზე Wayback Machine.