laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მრავალთავი

მრავალთავი, ძველი ქართული ლიტურგიკული კრებული, სადაც თავმოყრილია საუფლო და წლის დიდი საეკლესიო დღესასწაულებისათვის განკუთვნილი საკითხავები. სახელწოდება, რომელიც პირველად დადასტურებულია „სინურ მრავალთავში“ (864), შეერქვა „ოთხთავის“ ანალოგიით. მრავალთავის ბერძნული მოდელია „პანეგირიკონი“, რომელიც თითქმის ყოველთვის შეიცავს ქრისტესა და ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილ ჰომოლიებს. მოგვიანებით ქართული მრავალთავი გამდიდრდა ჰაგიოგრაფიული მასალითაც. ჩვენამდე მოღწეულია მრავალთავის 10 ხელნაწერი, მათ შორის აღსანიშნავია უძველესი მრავალთავის ფრაგმენტები (ხელნაწერი S-3902, ა. შანიძემ, 1927), „სინური მრავალთავი“ (გამოსცა ა. შანიძემ, 1959), „უდაბნოს მრავალთავი“ (ხელნაწერი A -1109), „სვანური მრავალთავი“ (X საუკუნე, ხელნაწერი A-19), „პარხლის მრავალთავი“ (X საუკუნე, ხელნაწერი A-95), „კლარჯული მრავალთავი“ (ხელნაწერი A-144) და სხვა. მრავალთავის ყველა ნუსხა ნაკლულია. სავარაუდოა, რომ მრავალთავი თავდაპირველად შეიცავდა 228 დასახელების 480 ტექსტს. ი. აბულაძისა და აკაკი შანიძის გამოკვლევების მიხედვით, მრავალთავის საკითხავთა კოლექცია ეკუთვნის ქართულ თარგმანთა უძველეს ფენას. მრავალთავი თარგმნილია ბერძნულიდან, ნაწილი სომხურიდან, უფრო მცირე ნაწილი — სირიულიდან და არაბულიდან. მრავალთავების ენობრივ-ტექსტოლოგიური ანალიზი და ვარიანტთა დიდი სახესხვაობა მოწმობს, რომ VI-VII საუკუნეებში საქართველოში დიდი რაოდენობით უნდა ყოფილიყო გავრცელებული ამ ტიპის კრებულები. ქართულმა მრავალთავებმა რიგ შემთხვევაში ბერძნულზე უკეთ შემოგვინახა ორიგინალის სახე, ზოგჯერ კი მხოლოდ ქართული ძეგლების მიხედვით შეიძლება დაკარგული ბერძნული მოდელის აღდგენა (მაგ., პეტრე იერუსალიმელის, ბარნაბა იერუსალიმელის, ეპიფანე კვიპრელის, იუსტინე კეისრის, კირილე იერუსალიმელის, იოანე ოქროპირის საკითხავები, წინდა ნინოს სახელით ცნობილია ჰომილიები და სხვა). კრებულის იერუსალიმურ წარმომავლობას გვიდასტურებს როგორც საკითხავების ავტორთა ვინაობა, ისე მრავალთავებში დაცული ლიტურგიკული წელიწადის რიგი, რომელიც დიდ მსგავსებას ავლენს უძველესი ქართულ იადგარების, ლექციონარისა და იოანე-ზოსიმეს კალენდრებთან. ჩანს, V საუკუნეში არსებობდა ერთიანი იერუსალიმური კალენდარული წესი, რომელიც აისახა ძველ ლიტურგიკული ძეგლების ქართულ ტარგმანებში უახლესი გამოკვლევების მიხედვით, მრავალთავების ქართულად თარგმნისა და გავრცელების ხანად ვახტანგ გორგასლის ეპოქა უნდა ვივარაუდოთ და, ამდენად, თვით მრავალთავი ქართული თარგმნით ლიტერატურის ერთ-ერთ უძველეს ძეგლად მივიჩნიოთ. მ. ვან ესბროკი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 162. კლარჯული მრავალთავი
ადრიან გრენიე

ადრიან გრენიე (ინგლ. Adrian Grenier; დ. 10 ივლისი, 1976) — ამერიკელი მსახიობი, მუსიკოსი და რეჟისორი; ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი მთავარი როლით HBO-ს ტელესერიალში „ანტურაჟი“, ვინსენტ ჩეიზის როლში. გრენიე დაიბადა და გაიზარდა ბრუკლინში, ნიუ-იორკი, დედასთან. მისი დედ-მამა ერთმანეთს 1970-იან წლებში კომუნაში შეხვდნენ, თუმცა არასდროს დაქორწინებულან. გარნიე წარმოშობით აპაჩის ტომის ადგილობრივი ინდიელისა და ევროპელის ნაზავია. დაამთავრა ფიორელო ლაგარდიას საშუალო სკოლა, შემდეგ კი ბარდის კოლეჯში სწავლობდა დრამატურგიას. ადრიან გრენიე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2017-07-21 საიტზე Wayback Machine.
იგელის სვეტი

იგელის სვეტი, რომელიც სოფელ იგელში მდებარეობს, მაინცის ქვასთან ერთად წარმოადგენს მოზელის ნაპირზე მიწის ზედაპირზე შემორჩენილ ანტიკური ხანის რომაულ ძეგლს, რომელიც საინტერესო იმითაცაა, რომ იმ ადგილას დგას, სადაც თავის დროზე დაუდგამთ. ძეგლი რომის იმპერიის დაცემის შემდგმომ მხოლოდ იმიტომ გადაურჩა დანგრევას, რომ შუა საუკუნეებში ძეგლზე გამოსახული მთავარი მოტრაპეზე ფიგურები კონსტანტინე I და წმ. ელენე ეგონათ. იგელის სვეტი 1986 წელს ტრირის სხვა რამდენიმე შენობა-ნაგებობასთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო კულტურის მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Heinz Cüppers: Arbeiten und Beobachtungen an der Igeler Säule. In: Trierer Zeitschrift für Geschichte und Kunst der Trierer Landes und seiner Nachbargebiete 31 Jg. (1968), S. 222-226. Hans Dragendorff, Emil Krüger: Das Grabmal von Igel. Lintz, Trier 1924. Friedrich Drexel: Die Bilder der Igeler Säule. In: Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Römische Abteilung. Bd. 25, 1920, S. 84–142 Andreas Mehl: Wirtschaft, Gesellschaft, Totenglauben. Die "Igeler Säule" bei Trier und ihre Grabherrn. In: Laverna. Bd. 8, 1997, S. 59ff. Eberhard Zahn: Die neue Rekonstruktionszeichnung der Igeler Säule. In: Trierer Zeitschrift für Geschichte und Kunst der Trierer Landes und seiner Nachbargebiete 31 Jg. (1968), S. 227-234. Eberhard Zahn: Die Igeler Säule in Igel bei Trier. 5. Aufl. Neusser Dr. u. Verl., Neuss 1982. მეტი ინფორმაცია და სურათები იხილეთ სოფელ იგელის გვერდზე დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
სამეხი

სამეხი — მეთხუთმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „ს“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 60 ↑ The Arabic alphabet has no glyph of this origin. sīn, derived from Shin, takes its place in abjadi order.
აინი

აინი (აჲინი) — მეთექვსმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც „ჸ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 70
პე

პე (פא) — მეჩვიდმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „პ“, ან „ფ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 80
ცადე

ცადე (צדי) — მეთვრამეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „ც“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 90
ქოფი

ქოფი — მეცხრამეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც ქართული „ქ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 100
რეში

რეშ — მეოცე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც რ. რიცხვითი მნიშვნელობა — 200
შინი (ებრაული ასო)

შინი — ოცდამეერთე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „შ“ — რიცხვითი მნიშვნელობა — 400
თავი (ებრაული ასო)

თავ — ოცდამეორე, ბოლო ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „თ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 400
ჱ

ჱ, ⴡ, Ⴡ, Ჱ (ეჲ, ეი, ზოგჯერ „ე-მერვეს“ უწოდებენ) — ქართული ანბანის ასო, რომელიც დღეს თანამედროვე ქართულ ენაში აღარ გამოიყენება. ძველ ქართულ ანბანში იგი რიგით მერვე იყო და რიცხვითი მნიშვნელობაც 8 ჰქონდა. აქედან მოდის მისი სახელწოდებაც — ე-მერვე. ძველ ქართულ ენაში იხმარებოდა „ეჲ“ კომბინაციის ნაცვლად. მაგალითად: ქრისტეჲ — ქრისტჱ მთვარეჲ — მთვარჱ მეცხრამეტე საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ქართული ანბანიდან ამოიღეს. ჱ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში რკალისა და ხაზის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ჱ ნუსხურში ოთხ ხაზში იწერებოდა. მხედრულში მისი მოხაზულობა ზედა სამ ხაზში არის მოთავსებული. ხელნაწერი ტექსტების მოსართავად აღნიშნული ასო ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჱ სიტყვას არ იწყებს. Graphemica (ჱ) Graphemica (ⴡ) Graphemica (Ⴡ) ↑ Georgian Extended ↑ ა. შანიძე. 1973/1980. „ქართული ენის გრამატიკის საფუძვლები“. თბილისი: თსუ გამომცემლობა. გვ. 18.
ჲ

ჲ, ⴢ, Ⴢ, Ჲ (იოტა) — ძველი ქართული ანბანის მეთხუთმეტე ასო. მისი სახელია ჲოტა. გამოითქმის, როგორც მოკლე ი. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ სამოცს (60). ჲოტა ერთადერთი ასო იყო ქართულ ანბანში, რომელიც სიტყვას არ იწყებდა. იგი ძირითადად სიტყვის ბოლოში იდგა და სახელობითი ბრუნვის ნიშანი იყო ხმოვანფუძიანი სიტყვებისთვის: დედაჲ, მამაჲ. დღეს იგი ყველა ქართველურ ენაში გამოიყენება ქართულის გარდა (მეგრული, ლაზური, სვანური). XIX საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ანბანიდან ამოიღეს. ჲ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში გახსნილი წრეა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ჲ ნუსხურსა და მხედრულში შუა ორ ხაზს შორის იწერება. ხელნაწერი ტექსტების მოსართავად აღნიშნული ასო ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჲ სიტყვას არ იწყებს. Graphemica (ჲ) Graphemica (ⴢ) Graphemica (Ⴢ) ↑ Georgian Extended
ჳ

ჳ, ⴣ, Ⴣ, Ჳ (ჳე) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეორე ასო. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ოთხასს (400), იგი შეესაბამება ბერძნულ იფსილონს. „ლექსიკონი ქართულში“ სულხან-საბა ასო „ჳ“-ზე გვაწვდის შემდეგ ინფორმაციას: ჳ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზისა და წრის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. VII საუკუნეში წრიული ნაწილი ზემოთკენ იხსნება. ნუსხურში ჳ ოთხ ხაზში იწერება, მხედრულში კი — ქვედა სამ ხაზში. იგი ხელნაწერებში მხატვრული ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჳ იშვიათი ხმარების უცხოურ სიტყვებს იწყებს მხოლოდ. Graphemica (ჳ) Graphemica (ⴣ) Graphemica (Ⴣ) ↑ Georgian Extended ↑ სულხან-საბა ორბელიანი, „ლექსიკონი ქართული“ ტ. II, თბ., გვ. 469
ჴ

ჴ, ⴤ, Ⴤ, Ჴ (ჴარი) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეთხუთმეტე ასო. გამოითქმის, როგორც ფარინგალური ხ. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა შვიდიათასს (7000) მეცხრამეტე საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამოაზრეებმა ჴარი ქართული ანბანიდან ამოიღეს. ჴ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. იგი ნუსხურსა და მხედრულში ქვედა სამ ხაზში იწერება. Graphemica (ჴ) Graphemica (ⴤ) Graphemica (Ⴤ) ↑ Georgian Extended
ჵ

ჵ, ⴥ, Ⴥ, Ჵ (ჰოე) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეთვრამეტე ასო. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა ათიათასს (10000). ჵ ზოგ შემთხვევაში გამოითქმის როგორც გრძელი ო და შეესაბამება ბერძნულ ომეგას, მაგრამ უფრო ხშირად გამოიყენებოდა შორისდებულების — ჰოი! ოი! ჰაი! აღსანიშნად, მაგალითად: მეცხრამეტე საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ქართული ანბანიდან ამოიღეს. ჵ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზისა და წრეების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ჵ საუკუნეების მანძილზე მხოლოდ მხატვრული ინიციალების სახით გვხვდება. Graphemica (ჵ) Graphemica (ⴥ) Graphemica (Ⴥ) ↑ Georgian Extended
ჶ

ჶ, Ჶ (ჶი) — დამატებითი ასო ქართულ ანბანში. გამოითქმის როგორც ლათინური f და კირილური ф. მეოცე საუკუნეში გამოიყენებოდა უცხოურიდან შემოსულ სიტყვებში, მაგალითად: ჶილოსოჶია, ჶილმი და სხვა, მაგრამ იგი ქართულ ენაში ვერ დამკვიდრდა და დღეს მის ნაცვლად იხმარება ფ ან ვ. დღეს ქართველური ენებიდან მას იყენებს ლაზური ენა, უცხოურიდან შემოსული სიტყვებისთვის. ჶ ქვედა სამ ხაზში იწერება. დიმიტრი ბაქრაძე თავის „მოგზაურობაში“ გვაწვდის ინფორმაციას, რომ აღნიშნული ასო ქართულ ანბანში პირველად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ანტონ I-მა შეიტანა. სულხან-საბა ორბელიანი „ლექსიკონი ქართულში“ ასო „ჶ“-ზე გვაწვდის შემდეგ ინფორმაციას: Graphemica (ჶ) ↑ Georgian Extended ↑ ბაქრაძე დ., „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“, თბილისი, 1987, გვ. 78 ↑ სულხან-საბა ორბელიანი, „ლექსიკონი ქართული“ ტ. II, თბ., გვ. 471
ანკორიჯი

ანკორიჯი (ინგლ. Anchorage) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ალასკის შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობა 286 184 კაცი (2009). უდიდესი ქალაქია ალასკის შტატში. შტატის მოსახლეობის 42 %-ზე მეტი ანკორიჯში ცხოვრობს. დარვინი (ინგლ. Darwin), ავსტრალია ინჩონი (კორ. 인천 광역시, 仁川廣域市), სამხრეთი კორეა მაგადანი, რუსეთი ტრომსე (ნორვ. Tromsø), ნორვეგია უიტბი (ინგლ. Whitby), გაერთიანებული სამეფო ტიტოსე (იაპონ. 千歳市), იაპონია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანკორიჯი The Municipality of Anchorage The Anchorage Convention and Visitors Bureau
აიაჩო

აიაჩო (ფრანგ. Ajaccio) — ქალაქი კუნძულ კორსიკაზე. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, ხმელთაშუა ზღვის ულამაზეს უბეში. რკინიგზის სადგური. მოსახლეობა 58 ათ. მცხოვრები (2000). განვითარებულია სუბტროპიკული მეხილეობა, გემთმშენებლობა, თევზჭერა, მარჯნის მოპოვება. გააქვთ ზეითუნის ზეთი, ღვინო, კორპი. არის ზღვისპირა კურორტი და ტურიზმის ცენტრი. აიაჩოში დაიბადა ნაპოლეონ ბონაპარტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 231. ოფიციალური საიტი ტურისტული საიტი ↑ Ministry of the Interior French National Directory of Representatives <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3456281"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1518496"></a> ↑ 2.0 2.1 Populations légales 2016
მრავალმჭრელიანები

მრავალმჭრელიანები (Polyprotodontia), ძუძუმწოვრების ქვერიგი ჩანთოსნების რიგისა. უმთავრესად ხორცისმჭამელი ცხოველებია. ზედა ყბის თითოეულ მხარეზე ჩვეულებრივ 5-4 საჭრელი კბილი აქვთ, ქვედაზე — 4-3. ზოგიერთ მრავალმჭრელიანებს ჩანთა არ უვითარდება. ასეთი სახეობები მეტი ნაყოფიერებით გამოირჩევიან (ზოგჯერ 10-ზე მეტ ნაშიერს შობენ). გავრცელებული არიან ავსტრალიაში და მოსაზღვრე კუნძულებზე, აგრეთვე ამერიკაში. მრავალმჭრელიანების ქვერიგში გაერთიანებულია 5 ოჯახი: ამერიკული ოპოსუმისებრნი, მტაცებელი ჩანთოსნები, ჩანთოსანი ჭიანჭველიჭამიასებრნი, ჩანთოსანი თხუნელისებრნი და ავსტრალიური ბანდიკუტისებრნი. ქსე, ტ. 7, გვ.162, თბ., 1984
ემილი ბლანტი

ემილი ოლივია ლორა ბლანტი (ინგლ. Emily Olivia Laura Blunt; დ. 23 თებერვალი, 1983) — ოქროს გლობუსის მფლობელი ინგლისელი მსახიობი, განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში „ჩემი სიყვარულის ზაფხული“ და „ეშმაკი ატარებს პრადას“. მან მოიპოვა ოქროს გლობუსი, როგორც საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელმა ქალმა მსახიობმა, BBC-ის ტელე-ფილმისათვის „გიდეონის ქალიშვილი“ და ამავე დაჯილდოების ცერემონიალზე იყო ნომინირებული ფილმისათვის „ეშმაკი ატარებს პრადას“. ემილი ბლანტი არის როჰამპტონიდან (ლონდონი, ინგლისი). ის ერთ-ერთია ოთხი დედმამიშვილიდან, რომლებიც ადვოკატი მამისა და მასწავლებელი დედის ოჯახში დაიბადნენ. მისი ბიძა არის კრისპინ ბლანტი, კონსერვატორი, პარლამენტის წევრი. 16 წლის ასაკში ბლანტმა ჩააბარა ექვსწლიან კოლეჯში — ჰარტვუდ ჰაუსში, რომელიც ცნობილია თავისი ხელოვნებისათვის მზადების პროგრამებით. სწორედ ამ კოლეჯში მოხიბლა მან ერთ-ერთი აგენტი. ემილი ცხოვრობს ლონდონსა და ვანკუვერში. ის თავის მეგობარ ბიჭთან, კანადელ მომღერალ მაიკლ ბუბლეისთან ერთად ცხოვრობს, რომელსაც ის პირველად მელბურნში, ავსტრალიის სატელევიზიო დაჯილდოებაზე შეხვდა 2005 წელს. როცა ისინი შეხვდნენ მაიკლს ბლანტი სატელევიზიო პროდიუსერი ეგონა. მოგვიანებით ემილიმ ბეკ-ვოკალი ჩაწერა ბილი პოლის სიმღერის „Me and Mrs. Jones“-ის მაიკლისეული ქავერ-ვერსიისათვის, რომელიც შევიდა ალბომში სახელწოდებით „Call Me Irresponsible“. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ემილი ბლანტი ემილი ბლანტი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში მსახიობის ინტერვიუ ჟურნალ Empire-სთვის ემილი ბლანტის რუსული ფან-საიტი დაარქივებული 2019-03-26 საიტზე Wayback Machine.
რა (ღვთაება)

რა (რე) — ძველეგვიპტური მზის ღვთაება ქალაქ ჰელიოპოლისიდან. ის ასევე იყო ძველი ეგვიპტის პირველი ფარაონი. მისი სახელი (R`) ეგვიპტურ ენაზე ნიშნავს „მზეს“. ძველეგვიპტური წარმოდგენით რა ცაზე ორჩხომელით მოგზაურობს, დილით ჰორიზონტიდან ამოდის და საღამოთი „სულთა სამეფოში“ ესვენება. რას კულტი ოფიციალურად სახელმწიფო კულტად გამოცხადდა V დინასტიის დროს (ძვ.წ. XXVI-XXV სს). რას თაყვანს სცემდნენ, როგორც ღვთაებათა მამას და მეფეს, ფარაონი მის ძედ იყო გამოცხადებული და ფარაონის სახელს წინ რა ემატებოდა. შუა სამეფოს ხანიდან რა ამონთან გაიგივდა და შეიქმნა ამონ-რა.რას საკულტო ცენტრი იყო ქალაქი ჰელიოპოლისი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 264.
ჰელიოპოლისი

ჰელიოპოლისი (ბერძ. Ἡλιούπολις — მზის ქალაქი; ძვ. ეგვიპტ. იუნუ; ბიბლიაში მოხსენიებულია, როგორც ონ) — ანტიკური ქალაქი ძველ ეგვიპტეში ძველი სამეფოს პერიოდიდან, დღევანდელი კაიროს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ცამეტი ეგვიპტური ნომის ცენტრი. ჰელიოპოლისი დღეს წარმოადგენს ნანგრევებს და არქეოლოგიური გათხრების მნიშვნელოვანი ობიექტია. Allen, James Paul. 2001. "Heliopolis". In The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, edited by Donald Bruce Redford. Vol. 2 of 3 vols. Oxford, New York, and Cairo: Oxford University Press and The American University in Cairo Press. 88–89 Redford, Donald Bruce. 1992. "Heliopolis". In The Anchor Bible Dictionary, edited by David Noel Freedman. Vol. 3 of 6 vols. New York: Doubleday. 122–123 Bilolo, Mubabinge. 1986. Les cosmo-théologies philosophiques d'Héliopolis et d'Hermopolis. Essai de thématisation et de systématisation, (Academy of African Thought, Sect. I, vol. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰელიოპოლისი Windows Live Local: The Site of ancient Heliopolis Obelisk of Psametik II from Heliopolis, removed and reerected by Augustus in Rome
ჯუნო (ალასკა)

ჯუნო (ინგლ. Juneau [dʒuːnoʊ]) — ქალაქი აშშ-ში, ალასკის შტატის დედაქალაქი. ნავსადგური გასტონის სრუტეში, ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დაარსდა 1880 წელს. ქალაქში არის აეროპორტი. მისდევენ თევზჭერას. განვითარებულია ხე-ტყის ხერხვა, თევზ-საკონსერვო წარმოება, ტურიზმი. სახელი ეწოდა ჯოზეფ ჯუნოს პატივსაცემად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 580.
თეოდორ ბეგუელი

თეოდორ „ტი-ბეგ“ ბეგუელი (ინგლ. Theodore "T-Bag" Bagwell) — ციხიდან გაქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პერსონაჟი. მას განასახიერებს ამერიკელი მსახიობი რობერტ ნეპერი. „ტი-ბეგი“ ფოქს რივერის გამოსასწორებელი ციხის ერთ-ერთი პატიმარია, რომელსაც მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა არასრულწლოვანი ბავშვების გაუპატიურებისათვის და შემდეგ მათი მკვლელობისთვის. პერსონაჟი თავისი მოქმედებებით გამორჩეულია რასიზმით და დაუნდობლობით. იგი გაქცეულთაგან ერთ-ერთია. თეოდორ „ტი-ბეგ“ ბეგუელის ბიოგრაფია (ინგლისური)
სიმღერა

სიმღერა — მუსიკალური კომპოზიცია, რომელიც შეიცავს ტექსტს. სიმღერის შექმნის ბევრი გზა არსებობს. ზოგი ადამიანი სხვებთან ერთად ქმნის ჯგუფს, თხზავს და წერს სიმღერას რათა ფული იშოვოს. აგრეთვე არსებობს ხალხური სიმღერა. ხალხური სიმღერები თაობიდან თაობას ზეპირად გადაეცემიან, ამიტომ ისინი ხშირად იცვლებიან, ვრცელდება მათი რამდენიმე ვარიანტი და ავტორის ვინაობა უცნობი რჩება.სიმღერის კიდევ ერთი გავრცელებული ფორმაა პაროდია. პაროდიის ავტორები ხშირად ცვლიან ტექსტს, მაგრამ მელოდიას უცვლელს ტოვებენ. ამდაგვარი ტიპის სიმღერები იქმნება ხალხის გასამხიარულებლად. სიმღერას ხშირად ეძახიან ისეთ მუსიკალურ კომპოზიციასაც რომელიც ტექსტს არ შეიცავს და მხოლოდ ინსტრუმენტების ხმითაა გაჯერებული. ჰიმნი ქანთრი კარაოკე ხალხური საესტრადო როკი რომანსი რეპი პაროდია Marcello Sorce Keller (1984), "The Problem of Classification in Folksong Research: a Short History", Folklore, XCV, no. 1, 100- 104.
მრავალნაყოფიანები

მრავალნაყოფიანები (Polycarpicae) — ორლებნიანთა კლასის ფურცლებგანცალკევებულ მცენარეთა რიგი. აერთიანებს 20-ზე მეტ ოჯახს. მ. შ. ძირითადია: მაგნოლიისებრნი, ანონისებრნი, ჯავზისებრნი, დაფნისებრნი, კოწახურისებრნი, ბაიისებრნი და სხვა. ამ რიგის ხეებს, ბუჩქებს, ბალახებს (იშვიათად ლიანებს ან წყლის მცენარეებს) აქვთ ორსქესიანი, სიმეტრიული, სპირალური (აციკლური), იშვიათად ნახევარწრიული (ჰემიციკლური) ან წრიული (ციკლური) ყვავილები, მრავალი მტვრიანა და ბუტკო, თავისუდალი, ჩვეულებრივ მრავალი ნაყოფფოთოლი. მრავალნაყოფიანების უძველეს წარმომადგენლებს მარტივი ანატომიური აგებულება აქვთ. სისტემატიკოსთა ნაწილი მრავალნაყოფიანებს განიხილავს ფარულთესლოვანთა პრიმიტიულ ჯგუფად, რომელიც ახლოს დგას ფარულთესლოვანთა წინაპრებთან. ღვინიანიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 162.
ნოვოსიბირსკი

ნოვოსიბირსკი (რუს. Новосибирск) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ნოვოსიბირსკის ოლქისა და ციმბირის ფედერალური ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვისა და სანქტ-პეტერბურგის შემდეგ, მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მესამე უდიდესი ქალაქია რუსეთში. ↑ Official website of Novosibirsk. Anatoly Yevgenyevich Lokot დაარქივებული August 27, 2009, საიტზე Wayback Machine. , ნოვოსიბირსკის მერი ↑ Official website of Novosibirsk. General Information დაარქივებული October 22, 2015, საიტზე Wayback Machine. ↑ Численность населения по муниципальным районам и городским округам Новосибирской области на 1 января 2018 года и в среднем за 2017 год. Novosibirsk Oblast Territorial Branch of the Federal State Statistics Service.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-23. ციტირების თარიღი: 2021-01-16.
მრავალჟამიერი

მრავალჟამიერი — ქართული ხალხური სამხმიანი სუფრული სიმღერა და სასულიერო საგალობელი. სუფრული მრავალჟამიერი ორგვარია — სოფლური და ქალაქური. არის აგრეთვე გრძელი და მოკლე მრავალჟამიერი. გრძელ მრავალჟამიერს ვხვდებით ქართლურ და კახურ სასიმღერო შემოქმედებაში. იგი ფორმის, ფაქტურის, სტრუქტურის დახვეწილობით, მხატვრული გამომსახველობის საშუალებათა სიმდიდრით ქართული მუსიკალური ფოლკლორის მშვენებაა. ამ სიმღერის ლაღად გაშლილ ჰანგს ამთავრებს 2 ზემოთა ხმა, რომლებიც გაბმული ბანის ფონზე ერთიმეორეს ხან ენაცვლებიან, ხან პარალელურად მოჰყვებიან და ქმნიან კონტრაპუნქტულ შეხამებებს. საყურადღებოა მეტრის ცვალებადობა, კილოური გადასვლები, სამოდულაციო ხერხები, რომელთა საშუალებით მრავალჟამიერი ყოველ გამეორებისას თითო საფეხურით მაღლდება, ემოციური ზემოქმედება მატულობს და სიმღერა საზეიმო ხასიათს იღებს. მრავალჟამიერის პოეტური ტექსტი ნებისმიერია, ხშირად მიმართავენ აფორიზმებს. მოკლე მრავალჟამიერი კუპლეტური ფორმისაა. მას არ გააჩნია პოეტური ტექსტი, შემოფარგლულია მიმართვით იმისდამი, ვისი სადღეგრძელოც შეისვა — „მრავალჟანიერ ღმერთმან ინებოს თქვენი სიცოცხლე“, რომელსაც მისდევს სამადლობელი — „მადლობელი ვარ სადღერგრძელოსთვის“. აღმოსავლეთ საქართველოში მას ხმათა ჰომოფონიურობა ახასიათებს, დასავლეთ საქართველოში — პოლიფონიური შეხამება. ქალაქური მრავალჟამიერი წარმოიშვა XIX საუკუნეში ევროპული მუსიკისა და რუსული საეკლესიო გალობის ზეგავლენით. ამას ადასტურებს მრავალჟამიერის პოპულარული სახელწოდებები „ცეტური“, რომელიც მომდინარეობს გერმანული სამუსიკო ტერმინისაგან „ცე დურ“ (დო მაჟორი) და „ცერკოვნი“, რომელიც ცხადია, მომდინარეობს რუსული „церковный“-დან. სხვა ქალაქური მრავალჟამიერებიც მსგავს მუსიკალურ მასალაზეა აგებული. სასულიერო მრავალჟამიერი საზეიმო ხასიათის საგალობელია, სრულდება ეკლესიაში, რომელიმე პიროვნების ან მოვლენისადმი მიძღვნილი პარაკლისის დროს. ტექსტი შედგება მხოლოდ ერთი სიტყვისაგან — „მრავალჟამიერ“. ჩხიკვაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 162.
მრავალსახლიანი მცენარეები

მრავალსახლიანი მცენარეები, პოლიგამიური მცენარეები — ყვავილოვანი მცენარეები, რომელთაც ორსქესიან ყვავილებთან ერთად ცალსქესიანი ყვავილებიც უვითარდებათ. ერთსა და იმავე მცენარეზე შეიძლება იყოს ორსქესიანი და მამრობითი ყვავილები (ანდრომონეცია) ან ორსქესიანი და მდედრობითი ყვავილები (გინომონეცია). ზოგჯერ ერთ ეგზემპლარზე ვითარდება ორსქესიანი ყვავილები, სხვებზე — მამრობითი (ანდროდიეცია) ან მდედრობითი (გინოდიეცია). ორსქესიანი, მამრობითი და მდედრობითი ყვავილები შეიძლება სხვადასხვა მცენარეზეც განვითარდეს (ტრიეცია). აღნიშნულ ტიპებს შორის დადგენილია გარდამავალი ფორმებიც. მრავალსახლიანობა ხელს უწყობს მცენარეთა ჯვარედინ დამტვერვას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 163.
ISO 9984

ISO 9984-ის საერთაშორისო სტანდარტი ქართული ასოების ლათინური ასოებით წარმოდენის საშუალებას იძლევა. რომანიზაციის ქართული ეროვნული სისტემა
ფერნანდო ტორესი

ფერნანდო ხოსე ტორეს სანსი (ესპ. Fernando José Torres Sanz; დ. 20 მარტი, 1984, ფუენლაბრადა, ესპანეთი), მეტსახელად „ელ ნინიო“ (El Niño - ბიჭუნა) — ესპანელი ფეხბურთელი, მადრიდის „ატლეტიკოს“ თავდამსხმელი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფერნანდო ტორესი ოფიციალური საიტი (ესპანური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ფერნანდო ტორესი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] Fernando Torres — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური)
სპაიდერვიკის ქრონიკები (ფილმი)

„სპაიდერვიკის ქრონიკები“ (ინგლ. The Spiderwick Chronicles) — 2008 წლის ფენტეზის ჟანრის ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ჰოლი ბლეკისა და ტონი დიტერლიზის ამავე სახელწოდების ბესტსელერი წიგნების სერიის ადაპტირებულ ვარიანტს. თავგადასავალი ვითარდება ჯარედ გრეისის და მისი ოჯახის გარშემო, როდესაც აღმოაჩენენ წიგნს, რომელსაც ისინი ფერიებთან, ავ სულებთან - ე.წ. გობლინებთან და სხვა ზღაპრულ ქმნილებებთან მიჰყავს. ფილმის რეჟისორია მარკ უოტერსი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ფრედი ჰაიმორი, სარა ბოლჯერი, მარტინ შორტი, ნიკ ნოლტი და სეთ როგენი. შექმნილია Nickelodeon Movies-ის მიერ, ხოლო დისტრიბუციას უწევს Paramount Pictures. ფილმი 2008 წლის 14 თებერვალს გამოვიდა, ხოლო ამავე წლის 24 ივნისს DVD-ზე და ე.წ. Blu-ray დისკზე გამოიცა აშშ-ში. ფილმის შესამოსავალმა 162,839,667 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ოფიციალური საიტი „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ — Box Office Mojo-ზე „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ — Rotten Tomatoes „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ — Metacritic-ზე ↑ THE SPIDERWICK CHRONICLES (PG). British Board of Film Classification (2007-12-18). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-05-04. ციტირების თარიღი: 2013-01-19.
Blond Ambition Tour

Blond Ambition Tour — ამერიკელ მომღერალ მადონას რიგით მესამე ტურნე, რომელიც გაიმართა 1990 წელს და შეიცავდა 57 შოუს 27 ქალაქში, იაპონიაში, ჩდ. ამერიკასა და ევროპაში. ის ოთხ თვეს გაგრძელდა და დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია თავისი რელიგიური და სექსუალური დატვირთვის გამო. ჟურნალმა „როლინგ სტოუნმა“ მას „ქორეოგრაფიულად დამუშავებული, სექსუალურად პროვოცირებული ახირებულობა“ უწოდა და 1990 წლის საუკეთესო ტურნედ აღიარა. Express Yourself (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Everybody) Open Your Heart Causing a Commotion Where's The Party Like a Virgin Like a Prayer (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Act of Contrition) Medley: Live to Tell Oh Father Papa Don't Preach Sooner or Later Hanky Panky Now I'm Following You Material Girl Cherish Into the Groove (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Ain't Nobody Better) Vogue Holiday (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Do the Bus Stop) Keep It Together (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Family Affair) ინფორმაცია ტურნეს შესახებ მადონას ოფიციალურ გვერდზე დაარქივებული 2014-11-07 საიტზე Wayback Machine.