laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თვითმკვლელი ქალწულები

„თვითმკვლელი ქალწულები“ (ინგლ. The Virgin Suicides) — ამერიკელი ავტორის, ჯეფრი იუჯინიდისის სადებიუტო რომანი, გამოქვეყნდა 1993 წელს. ნაწარმოები, რომელშიც მოქმედება 1970-იან წლებში, მიჩიგანის შტატის ქალაქ გროს-პოინტში მიმდინარეობს, ლისბონების ოჯახის ხუთი დის შესახებ მოგვითხრობს. რომანი ანონიმი თინეიჯერი ბიჭების პერსპექტივიდანაა მოთხრობილი, რომლებიც ცდილობენ გოგონების სიკვდილს ახსნა მოუძებნონ. წიგნის პირველი თავი 1990 წელს ჟურნალში The Paris Review გამოქვეყნდა. 1999 წელს რომანის მიხედვით რეჟისორმა სოფია კოპოლამ ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო, რომელშიც მთავარ როლს კირსტენ დანსტი ასრულებს. Playground Love: Landscape and Longing in Sofia Coppola's The Virgin Suicides ↑ The Paris Review დაარქივებული 2009-10-13 საიტზე Wayback Machine. , The Paris Review.
მიდლსექსი (რომანი)

მიდლსექსი (ინგლ. Middlesex) — ამერიკელი ავტორის, ჯეფრი იუჯინიდისის რომანი, გამოქვეყნდა 2002 წელს. 2003 წელს მიენიჭა პულიცერის პრემია მხატვრულ ლიტერატურაში. რომანის პერსონაჟები და მოვლენები ნაწილობრივ იუჯინიდისის ცხოვრებასა და მისი ბერძნული იდენტობის კვლევაზეა დაფუძნებული. ავტორმა წიგნის დაწერა ერკიულინ ბარბინის მემუარის წაკითხვის შემდეგ გადაწყვიტა, რომელშიც იგი ინტერსექსუალი ადამიანის ანატომიასა და შინაგად მდგომარეობას გაეცნო. ნაწარმოები შეგვიძლია საყმაწვილო რომანისა და ოჯახური საგის ჟანრებს მივაკუთვნოთ. ის მოგვითხრობს ამერიკელ ბერძენთა ერთი ოჯახის სამი თაობის წარმომადგენლების გენეტიკურ ისტორიაზე, რომელიც რომანის პროტაგონისტის ცხოვრებას ძირფესვიანად შეცვლის. მეცნიერთა მიხედვით, წიგნის მთავარი თემებია დაპირისპირება ბიოლოგიურ ფაქტორებსა და გარემოპირობებს შორის და განსხვავებული გამოცდილება იმისა, თუ როგორ აყალიბებს საზოგადოება ქალებისა და მამაკაცების გენდერულ სურათებს. ასევე რომანში ვხვდებით ამერიკული ოცნებისადმი სწრაფვისა და გენდურული იდენტობის კვლევას. წიგნში არაერთი ალუზიაა ბერძნულ მითოლოგიაზე, მათ შორის ისეთ არსებებზე, როგორებიც არიან მინოტავრი და ქიმერა. რომანის მთხრობელი და პროტაგონისტია ბერძნული წარმოშობის კალ სტეფანიდისი, ინტერსექსუალი, რომელიც გოგოდ აღიზარდა, მაგრამ გენეტიკურად ბიჭია. წიგნის პირველი ნახევარი მოგვითხრობს კალის ოჯახზე, კერძოდ 1922 წელს მისი ბებია-ბაბუის ანატოლიის ქალაქ ბურსადან აშშ-ში ემიგრირებაზე. ამას მოსდევს ამერიკულ საზოგადოებასთან მათი ასიმილაცია დეტროიტში, იმჟამად მზარდ ინსუტრიულ ქალაქში. რომანის ბოლო ნაწილი, რომელშიც მოქმედება მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში ვითარდება, მოგვითხრობს დეტროიტში კალის გამოცდილებასა და მის სან-ფრანცისკოში გაქცევაზე, სადაც იგი საბოლოოდ ახერხებს, თავისი გენდერული იდენტობის მიღებას. თემურ ზოიძე. ორ სქესს შორის. Middlesex Oprah's Book Club-ში Middlesex პულიცერის პრემია ↑ Goldstein, Bill (2003-01-01). „A Novelist Goes Far Afield but Winds Up Back Home Again“. The New York Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-02-21. ციტირების თარიღი: 2010-02-01.
ქაიაქიოი (ქემალფაშის რაიონი)

ქაიაქიოი (თურქ. Kayaköy) — სოფელი ქემალფაშის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 90 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 471 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Kayaköy Köyü Türkçe. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2016. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Artvin Kemalpaşa Kayaköy Köy Nüfusu Türkçe. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 Kasım 2018. ციტირების თარიღი: 18 Mayıs 2020.
ნიკოლოზ არჯევანიძე

ნიკოლოზ არჯევანიძე (დ. 28 მარტი, 1858, თბილისი — გ. 1 ივნისი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, სასოფლო და საზოგადო მოღვაწე, კულტურტრეგერი. წარმოშობით გარეკახეთის სოფელ ნორიოდან იყო. მამამისი თბილისის ოლქში საქართველოს საეკლესიო მამულების გამგებელი იყო, რომელმაც თბილისის ახლოს რამდენიმე სოფელი დაასახლა: პატარა ლილო, ახალსოფელი, მამკოდა, სვიმონიანთხევი, იკვლევი. ნიკოლოზ არჯევანიძემ პეტერბურგში ნიკოლოზის კავალერიის სასწავლებელი დაამთავრა. სამხედრო ასპარეზზე პოლკოვნიკის ხარისხამდე მიაღწია. სხვადასხვა დროს, ოთხი კორპუსის სარდლის (ზაქარია ჭაჭავაძის, ივანე ამილახვრის, ელ. ზეზემანისა და ს. ფადეევის) ადიუტანტი იყო. მსოფლიო ომის დროს (1914-1918) ლაზარეთების უფროსად მუშაობდა. სამხედრო ასპარეზზე სამსახურის დროსვე (პოლკოვნიკის ხარისხში მყოფმა) თავის ძმასთან, ანტონთან ერთად, ნორიოში სასოფლო მეურნეობა დააფუძნა. შტაბ-როტმისტრის ხარისხში მყოფი, 1890-1891 წლებში ნორიოს საზოგადოებამ მინდვრის მეველედ აირჩია, რაც ნიკოლოზ არჯევანიძემ სრულიად უფასოდ, სამაგალითოდ და სამართლიანად შეასრულა. 1891-1894 წლებში აირჩიეს თბილისის ხმოსნად (ნიკო ნიკოლაძესთან, ნ. ზუბალაშვილთან. ივანე და მიხეილ მაჩაბლებთან, სარაჯიშვილებთან ერთად, სულ 22 ქართველი ხმოსანი), რომლის დროსაც ნიკოლოზ არჯევანიძემ გააკეთა მოხსენებები ციციშვილის (ან ნიკოლოზ ბარათაშვილის) აღმართზე ქუჩის გაყვანის, ავჭალის წყალსადენის და ალექსანდრეს (კომუნართა) ბაღის მოვლის შესახებ. მრავალგზის არჩეული იყო ბანკის, სკოლისა და სხვა დაწესებულებათა სარევიზიო კომისიებში. მისი უშუალო მონაწილეობით განახლდა და აიგო თბილისის ქაშვეთის ტაძარი სოფელ ჭალის სამთავისის ტაძრის გეგმაზე, რომელიც თვით არჯევანიძემ მოითხოვა. ის აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ქართული გიმნაზიის (თბილისის უნივერსიტეტი) აშენების საქმეში. 1914 წელს აირჩიეს გრიგოლ ორბელიანის ძეგლის დამდგმელი კომისიის წევრად, მაგრამ ძეგლის დადგმას ხელი შეუშალა პირველმა მსოფლიო ომმა. ნიკო ნიკოლაძემ ყველა ხმოსნის დახასიათების დროს ნიკოლოზ არჯევანიძე ალექსანდრე გრიბოედოვის სიტყვებით ასე დაახასიათა: „И прямизною стана, Лицом и голосом — герой“. კათალიკოს ამბროსის და საკათალიკოსო საბჭოს წევრთა გასამართლების დროს ნიკოლოზ არჯევანიძე პასუხისგებაში მისცეს, როგორც საკათალიკოსო საბჭოს წევრი და ბრალად წაუყენეს: „სამხედრო ტაძრის მთავრობაზე გადაცემის წინააღმდეგ წახვედიო“, რაზეც მან შემდეგი პასუხი გასცა: „არა თუ წინააღმდეგი ვიყავი, არამედ მე მომხრე ვარ ეგ ტაძარი დაინგრეს, როგორც გარეგნობით უშნო, ხატების აბანოდ წოდებული, ქუჩის შემავიწროვებელი, ჰაერის მოძრაობის შემაფერხებელი და რუსთა თვითმპყრობლობის ბატონობის სიმბოლო“ (ნ. არჯევანიძის ეს აზრი აღსრულდა კიდეც, 1930 წელს სამხედრო ტაძარი დაანგრიეს და მის ადგილას საქართველოს სსრ მთავრობის სასახლე ააგეს). პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ სამსახურს ჩამოშორებული, ერთ დროს საკმაო ქონებისა და პენსიის მქონე ნიკოლოზ არჯევანიძე, სიღარიბეში გარდაიცვალა. დაკრძალვის ადგილი: კუკიის სასაფლაო. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი: 1801-1952, ტ. I, თბ., 2018, გვ. 206 ნიკოლოზ არჯევანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბალიკროი

ბალიკროი (ინგლ. Ballycroy; ირლ. Baile Chruaich, „სვეტების ქალაქი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ბალიკროში მდებარეობს ირლანდიის რესპუბლიკის 6 ეროვნული პარკიდან ერთ-ერთი. მეიოს საგრაფო ↑ Baile Chruaich / Ballycroy. Placenames Commission of Ireland. ციტირების თარიღი: 17 October 2018 ↑ Ballycroy, County Mayo, in the west of Ireland. mayo-ireland.ie. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 აგვისტო 2012. ციტირების თარიღი: 12 August 2012 ↑ Ballycroy National Park. ballycroynationalpark.ie. ციტირების თარიღი: 12 August 2012
კონსტანტინე ტაბატაძე

კონსტანტინე ტაბატაძე (დ. 29 მაისი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი. 1970 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით ხოლო მოსკოვის ბიზნესის სკოლა ერთობლივი საწარმოებისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სპეციალობით 1989 წელს. 1957-1961 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „თბილქალაქმშენის“ სამშენებლო ორგანიზაციებში მშენებელ ოსტატად, თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ტექნიკურ ბიუროში; 1961-1965 წლებში საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის“ პირველ არქიტექტურულ სექტორში — ინჟინრად, უფროს ინჟინრად; 1965-1970 წლებში იყო საქართველოს ტურიზმისა და ექსკურსიების რესპუბლიკური საბჭოს მშენებლობის განყოფილების უფროსი ინჟინერი; 1970-1972 წლებში ამავე განყოფილების გამგე; საქართველოს ტურიზმისა და ექსკურსიების რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე მშენებლობის დარგში; 1997 წლიდან საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს მშენინდუსტრიის, საშენ მასალათა წარმოებისა და განვითარების სამმართველოს უფროსის მოადგილე; ხელმძღვანელობდა თბილისის, მცხეთის, ბაზალეთის, თელავის, ლაგოდეხის, ფასანაურის, ყაზბეგის, ბორჯომის, ბაკურიანის, ვარძიის, გორის, ქუთაისის, ჩაქვის, მწვანე კონცხის, ციხისძირის, ბათუმის, სოხუმის, ახალი ათონის და სხვა ტურისტული ბაზებისა და სასტუმროების მშენებლობას; დიდი წვლილი აქვს შეტანილი უნიკალური ახალი ათონის მღვიმის კეთილმოწყობაში; არის სხვადასხვა სახელმწიფო ჯილდოს მფლობელი. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 524-525 კონსტანტინე ტაბატაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჩაქვი

ჩაქვი — დაბა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (დაბა ჩაქვი, სოფლები: ბუკნარი, სახალვაშო). ჩაქვში არის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების, აგრეთვე კულტურის, განათლების და ჯანდაცვის ობიექტები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6720 კაცი. ჩაქვი შავი ზღვისპირა კლიმატური კურორტია. დაბაში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ჩაქვისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 30 მ, ქობულეთიდან 12 კმ. დაბაში არის რკინიგზის სადგური სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე. დაბაში გამოვლენილია გოგირდწყალბადიანი ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატული და ნატრიუმიან-კალციუმიანი მინერალური წყალი, დებეტი 12 000 ლ/დ. ადამიანს ჩაქვში ჯერ კიდევ ქვის ხანაში უცხოვრია, აღმოჩენილია ბრინჯაოს ხანის განძი. ჩაქვი შედიოდა გურიის სამთავროში 1720-იან წლებამდე. XVII საუკუნის შუიდან XVIII საუკუნის 20-იან წლებამდე წარმოადგენდა თავდგირიძეების საკუთრებას. 1878 წლიდან შეიერთა რუსეთის იმპერიამ. ჩაქვი ქართული მეჩაიეობის ერთ-ერთი პირველი ცენტრი იყო. 1885 წელს ინჟინერ-პოლკოვნიკმა ალექსანდრე სოლოვცოვმა (Александр Александрович Соловцов, გ. 1896) გამოიწერა ჩაქვის სადგურის ახლოს, 1,5 ჰექტარზე გააშენა ჩაის პლანტაცია. 1890-იან წლებში რუსმა მეწარმე პოპოვმა ჩაქვში, კაპრეშუმსა და სალიბაურში 14 ჰექტარზე გააშენა ჩინური ჩაის ჯიშები. მანვე 1899 წელს ააშენა ინგლისური მანქანებით აღჭურვილი ქარხანა. 1895 წელს საუფლისწულო საზოგადოებამ ჩაქვში 16 ჰექტარზე გააშენა პლანტაცია. ჩაის სამეთვალყურეოდ ჩინეთიდან მიწვეულ იქნა 23 წლის ჩინელი ახალგაზრდა ლაო ჯონჯაო. ჯონჯაო და ჩაქვის პლანტაცია ფოტოებზე აღბეჭდა იმპერატორის კარის ფოტოგრაფმა სერგეი პროკუდინ-გორსკიმ. ფოტოები ამჟამად ამერიკის კონგრესის ბიბლიოთეკაშია შენახული. დაბის სტატუსი მიიღო 1954 წელს. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეჩაიეობის და მეციტრუსეობის მეურნეობები, ჩაის ოთხი ფაბრიკა, ციტრუსების შემფუთავი ქარხანა, პოლიკლინიკა და საავადმყოფო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 87. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ბურჭულაძე ზ. ურბოეკოლოგია გვ. 83 — 2016 წ. ↑ სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან, ტ. II, თბილისი: მეცნიერება, 1981. — გვ. 178. ↑ ჩაი საქართველოში ↑ 5.0 5.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-28. ციტირების თარიღი: 7 დეკემბერი, 2016.
პატრისია ესპინოსა

პატრისია ესპინოსა კანტელიანო (დ. 21 ოქტომბერი, 1958; ესპ. Patricia Espinosa Cantellano) ― მექსიკელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების შესახებ კონვენციის ამჟამინდელი აღმასრულებელი მდივანი. იყო მექსიკის ელჩი ავსტრიაში, გერმანიაში, სლოვენიასა და სლოვაკეთში და მსახურობდა მექსიკის საგარეო საქმეთა მინისტრად 2006-2010 წლებში. დაამთავრა მექსიკის კოლეჯის (ესპ. El Colegio de México) საერთაშორისო ურთიერთობების საბაკალავრო პროგრამა ჟენევის საერთაშორისო და განვითარების კვლევების სამაგისტრო ინსტიტუტი. დაქორწინებულია და ორი შვილი ჰყავს. ესპინოსა საგარეო სამსახურს 1981 წლის 16 სექტემბერს შეუერთდა. ჟენევაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მექსიკის დელეგაციაში მსახურობდა. 1992-1997 წლებში ნიუ-იორკში გაეროს მექსიკის დელეგაციაში და იბერიულ-ამერიკული სამიტისა და ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის სამიტის გენერალურ დირექტორად მუშაობდა. 2000 წელს ელჩად დააწინაურეს და 2001 წლის იანვრიდან 2002 წლის ივნისამდე გერმანიაში მექსიკის საელჩოში მსახურობდა. 2002 წლის ივნისიდან 2006 წლის ნოემბრამდე ავსტრიაში მექსიკის ელჩის თანამდებობა ეკავა და ვენაში სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციაში მსახურობდა. 2006 წლის 28 ნოემბერს პრეზიდენტმა ფელიპე კალდერონმა განაცხადა, რომ ესპინოსა 2006 წლის 1-ელი დეკემბრიდან საგარეო საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შესრულებას შეუდგებოდა. ესპინოსას პრიორიტეტებს შორის იყო აშშ-მექსიკის აგენდის (განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა იმიგრაციასა და უსაფრთხოების საკითხებს) დივერსიფიკაცია და კუბასთან და ვენესუელასთან დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენა. 2016 წლის მაისში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურმა მდივანმა, პან გი მუნმა, გაეროს კლიმატის ცვლილების კონვენციის აღმასრულებელ მდივნად დანიშნა. არის International Gender Champions-ის წევრი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პატრისია ესპინოსა Secretariat of Foreign Affairs ↑ Este fue el gabinete de Felipe Calderón es. Capital México (Feb 6, 2018). ციტირების თარიღი: September 17, 2020 ↑ 2.0 2.1 2.2 „Profile of Patricia Espinosa“ (Spanish). Felipe Calderon's Official Website. 2006-11-29. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-01-08. ციტირების თარიღი: 2006-11-29. ↑ „"Se hará política exterior de Estado": Patricia Espinosa“ (Spanish). El Universal (Mexico). 2006-11-29. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-12. ციტირების თარიღი: 2006-11-29. ↑ Ban announces intention to appoint seasoned Mexican diplomat to head UN climate framework (2016-05-03). ციტირების თარიღი: May 6, 2016. ↑ Members International Gender Champions (IGC).
გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია ES-11/1

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია ES-11/1 — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის მეთერთმეტე საგანგებო სესიის რეზოლუცია, რომელიც მიღებულია 2022 წლის 2 მარტს. რეზოლუცია გმობდა რუსეთის შეჭრას უკრაინაში და მოითხოვდა რუსული ძალების სრულ გაყვანას დადონეცკისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებული სახალხო რესპუბლიკების აღიარების შესახებ გადაწყვეტილების გაწვევას. გაეროს გენერალური ასამბლეის 2022 წლის 2 მარტის რეზოლუციის მე-10 პუნქტმა დაადასტურა ბელარუსის ჩართვა უკრაინის წინააღმდეგ ძალის უკანონო გამოყენებაში. რეზოლუციას მხარი დაუჭირა 141-მა სახელმწიფომ, წინააღმდეგ მისცა ხმა 5-მა, თავი შეიკავა 35-მა, ხოლო სხდომაზე არ გამოცხადდა – 12. ↑ „UN resolution against Ukraine invasion: Full text“. Al Jazeera (ინგლისური). 3 March 2022. ↑ Ukraine: UN General Assembly condemns invasion as Russia reports gains. Deutsche Welle (2 March 2022). ციტირების თარიღი: 2 March 2022
რესტორატორი

რესტორატორი (ფრანგ. restaurateur) — რესტორნის (რესტორნების ქსელის) დამფუძნებელი, მფლობელი. როგორც წესი, რესტორნის კონცეფციის ფარგლებში, რესტორატორი ირჩევს შეფ-მზარეულს. რომელიც ზოგჯერ, მიაღწევს რა მაღალ პროფესიონალურ დონეს, თავად ხსნის საკუთარ რესტორანს და ხდება რესტორატორი. ერთ-ერთი პირველი რესტორატორი იყო ფრანგი რურტო (ფრანგ. Rourteau), რომელმაც 1952 წელს პარიზში დააარსა რესტორანი „ვერცხლის კოშკი“(ფრანგული)ქართ.. ეს იყო პარიზში პირველი დაწესებულება, რომლის გამორჩეული მახასიათებლები იყო თეთრი გადასაფარებლები მაგიდისთვის, სუფთა ჭურჭელი და მომსახურების მაღალი დონე. სწორედ ეს რესტორანი გახდა ცნობილი ანიმაციური ფილმის „რატატუის“ შემქმნელებისთვის შთაგონების წყარო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რესტორატორი ↑ ჭაბაშვილი მიხეილ. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შემდგ. მიხეილ ჭაბაშვილი. მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. თბილისი. განათლება. 1989. 600გვ.
გველის კედელი

გველის კედელი (უკრ. Змієві вали) — თიხის მიწის სამუშაოების უძველესი სისტემა, რომელიც მდებარეობს შუა დნეპრის უკრაინაში (ნადნიპრიანშჩინა), რომელიც გადაჭიმულია ძირითადად კიევის ოლქში. ისინი, როგორც ჩანს, დანიშნულებითა და ხასიათით ჰგავს ტრაიანეს კედელს, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით ბესარაბიაში. დარჩენილი უძველესი კედლების საერთო სიგრძე 1000 კილომეტრია და წარმოადგენს თავდაპირველი კედლის სისტემის 20%-ზე ნაკლებს. ლეგენდის თანახმად, მიწის სამუშაოები არის უძველესი მოვლენების შედეგი, როდესაც მითიური გმირმა (ბოჰატირი) კოზმოდემიანელმა (ან ბორისოჰლიბი), რათა მოეკლა უზარმაზარ დრაკონი (გველი), გველი გიგანტურ გუთანში შეაბა და მიწას ახვნევინებდა. დრაკონი (გველი) მოკვდა და ხვნისგან დარჩა თხრილები, რომელთა ორივე მხარეს ადიდებული იყო მიწის უზარმაზარი ნაწილები, რომლებსაც ხალხში გველის კედელი ეწოდა. უძველესი კედლები აშენდა ძვ. წ. II-VII საუკუნეებში. არსებობს სამი თეორია იმის შესახებ, თუ ვინ ააშენა კედლები: კედელი უნდა აეგოთ ან სარმატებს სკვითების წინააღმდეგ ბრძოლისას, ან ოიუმის გუთებს ჰუნების წინააღმდეგ ბრძოლისას, ან ადრეული აღმოსავლეთის სლავებს სამხრეთ სტეპების მომთაბარეების წინააღმდეგ. სლავურ კულტურაში მეომარი მომთაბარეები ხშირად ასოცირდება ფრთოსან დრაკონთან, აქედან მოდის სახელი. დნეპრის მარჯვენა სანაპიროზე მის შენაკადებს ტეტერივსა და როსს შორის კედლების ნარჩენები ქმნის ექვს ხაზს, რომლებიც წაგრძელებულნი არიან დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. ერთი გველის კედელი გადის დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე და მის შენაკად სულაზე. 1974-85 წლების გამოკვლევებმა დაადგინა, რომ გველის კედელი არის ტყიანი მიწის სიმაგრეების ნარჩენი, რომელიც აშენდა X საუკუნის ბოლოს და XI საუკუნის პირველ ნახევარში, უფრო მცირე ნაწილი XII საუკუნეში, რათა დაიცვათ შუა დნეპრის უკრაინა და კიევი პაჭანიკებისა და კუმანებისგან. კედელი სოფელ ივანკოვიჩის მახლობლად, ვასილკოვის რაიონში კედელი სოფელ ივანკოვიჩესთან ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Kuchera, M. Serpent Walls (ЗМІЄВІ ВАЛИ). Encyclopedia of History of Ukraine. ფოტოდოკუმენტური ფილმი გველის კედლის შესახებ, ელენა ფილატოვას მიერ
ქრისტოფ რანსმაირი

ქრისტოფ რანსმაირი (დ. 20 მარტი, 1954) — ავსტრიელი ავტორი. რანსმაირი ზემო ავსტრიის ქალაქ ველსში დაიბადა. 1972-78 წლებში ვენაში ფილოსოფიასა და ეთნოლოგიას სწავლობდა. 1978-1982 წლებში ჟურნალ-გაზეთებში რედაქტორად მუშაობდა. 1988 წელს გამოქვეყნდა მისი მეორე რომანი „უკანასკნელი სამყარო“, რის შემდეგაც ავტორმა იმოგზაურა ირლანდიაში, აზიაში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკაში. 1994 წელს იგი ირლანდიაში გადავიდა. 2006 წელს ავტორი დაქორწინდა და საცხოვრებლად ვენაში დაბრუნდა. თავის ტექსტებში რანსმაირი ისტორიული ფაქტებს მხატვრულ გამონაგონთან აერთიანებს. მათში ისტორიული რეალობა და თანამედროვეობა ერთმანეთს ერწყმის. ავტორს პირველ ორ რომანში საენტერესო სიუჟეტებისა და ფორმების ერთობლიობამ ლიტერატურათმცოდნეთა ყურადღება და პრესტიჟული ჯილდოებიც მოუტანა. „უკანასკნელი სამყარო“ მოგვითხრობს მაქსიმუს კოტას მოგზაურობის შესახებ შავიზღვისპირა ქალაქ ტომისში, აქ გადასახლებული პუბლიუს ოვიდიუს ნაზონის კვალდაკვალ. ტომისში კოტა „მეტამორფოზების“ არაერთ პერსონაჟს შეხვდება. ქართულ ენაზე თარგმნილია მისი რომანი „უკანასკნელი სამყარო“. ოფიციალური საიტი Library of Congress, New Literature from Europe S. Fischer Verlag, his publisher დაარქივებული 2013-01-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ Literaturhaus Wien: Ransmayr Christoph. ციტირების თარიღი: 21 April 2022.
პუენტე ნუევო

პუენტო ნუევე ( ესპ. Puente Nuevo, „ახალი ხიდი“) — ქალაქ რონდაში არსებული ხიდი, რომელიც აკავშირებს ქალაქს გარე სამყაროსთან. ხიდი აშენებულია მდინარე გვადალევინის მიერ შექმნილი 120 მეტრიანი უფსკრულის თავზე. პუენტო ნუევე არის მესამე და ყველაზე დიდი ხიდი ამ ადგილას არსებულ სამ ხიდს შორის. ხიდის მშენებლობა 1793 წელს დასრულდა. მისი არქიტექტორი იყო ხოსე მარტინ დე ალდეჰუელა, ხოლო მთავარი მშენებელი - ხუან ანტონიო დიას მაჩუკა. პუენტო ნუევეს მშენებლობა 1759 წელს დაიწყო და 34 წელი გაგრძელდა. ცენტრალური თაღის ზემოთ არის მცირე ოთახი, რომელიც გამოიყენებოდა სხვადასხვა დანიშნულებით, მათ შორის, ციხედ. 1936-1939 წლების ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ორივე მხარე იყენებდა ამ ოთახს მოწინააღმდეგეების საწამებელ ადგილად. გარკვეული მონაცემებით არაერთი ადამიანი წამების შემდეგ 120 მეტრიანი სიმაღლიდან მდინარეში ჩააგდეს. ↑ History of the Puente Nuevo. Ronda Today. ციტირების თარიღი: 7 March 2017. ↑ Thomas (1961). p. 176. Ronda Today ინგლისურენოვანი ტურისტი ინფორმაცია რონდასა და მიმდებარე ტერიტორიების შესახებ.
რევაზ ხაზარაძე

რევაზ ხაზარაძე (დ. 21 სექტემბერი, 1933, ქუთაისი) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი და სპორტსმენი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით. 1958-1959 წლებში მე-7 რაიონის ექსპედიცია, სსრკ გეოლოგიისა და წიაღისეულთა დაცვის სამინისტროს მე-4 გეოლოგიური სამმართველო, ინჟინერ-გეოლოგი. 1959-1974 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1974-1984 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1989-1993 წლებში გეომორფოლოგიისა და პალეოგეოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1993-2001 წლებში პალეოგეოგრაფიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 1984-2006 წლებში წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1984-2005 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 2001-2006 წლებში მეოთხეული გეოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 2006-2015 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილება. 2015-2017 წლებში მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილება. 2018 წლიდან — მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილება. 1956 წლიდან ეწევა ალპინისტურ საქმიანობას. დაპყრობილი აქვს კავკასიონის, პამირის, ტიან-შანის, ალპების მრავალი მწვერვალი. არის სსრ კავშირის მრავალგზის ჩემპიონი და პრიზიორი. მისი სამეცნიერო კვლევის ძირითადი მიმართულებები: საქართველოსა და მიმდებარე რეგიონების გეოგრაფიული გარემოს წარმოშობისა და განვითარების კანონზომიერებანი. საქართველოს მეოთხეული ნალექების გენეზისი და სედიმენტაციის პირობები პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქციით. საქართველოს მაღალმთიანი რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პრობლემები და მათი გადაჭრის გზები. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები, მათ შორის, უცხო ენებზეც. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ამერიკის ბიოგრაფიული ინსტიტუტის ოქროს მედალი (2006). საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მდინარე ენგურის აუზის რელიეფი, კონტინენტური ნაფენები და პლეისოცენური გამყინვარება“, დაიცვა 1971 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კავკასიონის პლეისოცენური გამყინვარება“, დაიცვა 2002 წელს. 2005 — ღირსების ორდენი სსრკ სპორტის ოსტატი საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (ალპინიზმი) საქართველოს ბუნების ფენომენები, თბილისი, 2014, გვ. 425 ISBN 9789941062742 თუშეთი: კრებული, თბილისი, საქ. მეცნ. ეროვნ. აკადემიის გამ-ბა , 2014, გვ. 300 ISBN 9789941056505 კავკასიონის პლეისტოცენური გამყინვარება, თბილისი, მეცნიერება, 2004, გვ. 320 ISBN 9992809337 ცენტრალური კავკასიონის მყინვარებზე : ალპინისტის შთაბეჭდილებანი, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1977, გვ. 108 რევაზ ხაზარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი