laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეტრატი

ეტრატი (ბერძ. τετράδιο [tetradiōn] — „რვეული“) — განსაკუთრებული წესით დამუშავებული საქონლის ტყავისაგან დამზადებული საწერი მასალა, რომელსაც იყენებდნენ ქაღალდის გამოგონებამდე. ეტრატი ასევე ეწოდება ასეთ მასალაზე შესრულებული ხელნაწერს. ეტრატი უძველესი დროიდან გამოიყენებოდა აღმოსავლეთში. ძვ. წ. II საუკუნიდან ეტრატის წარმოებით განსაკუთრებით დაწინაურდა მცირე აზიის ქალაქი პერგამონი, რომლის სახელწოდებიდან არის ნაწარმოები პალეოგრაფიული ტერმინი „პერგამენტი“. ეტრატი გამძლე, მოქნილი და ადვილად მოსახმარი იყო, ამიტომ პაპირუს-ჭილთან შედარებით უპირატესობა მოიპოვა და დიდად შეუწყო ხელი მწიგნობრობის წინსვლას. ეტრატის დასამზადებლად ტყავს ალბობდნენ კირიან ან ნაცარტუტიან წყალში, შემდეგ ბალანს აცლიდნენ და გასაშრობად გადაჭიმავდნენ. გამომშრალ ტყავს დასარბილებლად ცხიმით პოხავდნენ, ზოგჯერ კვერცხის ცილითა და შაბით დამზადებულ ემულსიას უსვამდნენ, გასათეთრებლად კი — ცარცს ან კირს. XV საუკუნიდან ეტრატი თანდათან უფრო იაფმა და ხელმისაწვდომმა ქაღალდმა ჩაანაცვლა. საქართველოში ეტრატი უმეტესად შემოჰქონდათ და ადგილზეც ამზადებდნენ. ქართულ ხელნაწერებში ეტრატი X საუკუნიდან მოიხსენიება; ტერმინი უფრო ადრე (V საუკუნე) უნდა იყოს ზეპირი გზით ბერძნულიდან შემოსული. როგორც ჩანს, ეტრატი თავდაპირველად აღნიშნავდა ტყავის ოთხფურცლედ რვეულს, შემდეგ — საერთოდ ტყავის საწერ მასალას. აღმოსავლეთ საქართველოს მთის კილოებში შემორჩენილია ტერმინები: „ატრატი“, „ატრატაი“. ეტრატზეა დაწერილი უძველესი ქართული ხელნაწერები: VI-VII საუკუნეების პალიმფსესტები, ხანმეტი ლექციონარი (VII საუკუნე), სინური მრავალთავი (864), ადიშის ოთხთავი (897), ოშკის ბიბლია (978) და სხვ. სურგულაძე მ., ძველი ქართული პალეოგრაფიული ტერმინები, თბ., 1978. ჯავახიშვილი ივ., ქართული პალეოგრაფია, თბ., 1949 (თხზ. თორმეტ ტომად, ტ. 9, თბ., 1996). დანელია კ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ეტრატი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ალტუ-დორუ

მეღვინეობის რეგიონი ალტუ-დორუ (პორტ. Região Vinhateira do Alto Douro) – ისტორიული ოლქი პორტუგალიის ჩრდილოეთ რეგიონში. სადაც ტრადიციული მეთოდებით ამზადებენ ღვინოს აგერ უკვე 2 000 წელია. რეგიონი მდებარეობს მდინარე დორუს ხეობაში, ქალაქ პორტუსთან ახლოს, საიდანაც წარმოსდგება მისი სახელწოდებაც, რომელიც პორტუგალიურად ნიშნავს ზემო დორუს. ამ რეგიონში მზადდება ბორდოს სტილის ღვინო, თუმცა რეგიონისათვის ძირითადი მახასიათებელია პორტვეინი, რომელიც მსოფლიოში ცნობილი გახდა XVIII საუკუნეში. ალტუ-დორუს მეღვინეობის რეგიონი 2001 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მეღვინეობა ალტუ-დორუში[მკვდარი ბმული] The Wine Anorak: Spotlight on Portugal's Douro region მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ↑ 1.0 1.1 ალტუ-დორუ იუნესკოს საიტზე.
560

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 560 560 (ხუთას სამოცი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-6 დეკადის მე-10 წელი. აუდოინის გარდაცვალების შემდეგ ლანგობარდების მეფე გახდა მისი ვაჟი ალბოინი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 560. 1 სექტემბერი : აბუ სუფიან იბნ ჰარბი — კურაიშთა ტომის მეთაური (გ. 652) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 560. ზოსიმე პალესტინელი — მოღვაწე ქრისტიანი ასკეტი ბერი (დ. 460)
561

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 561 561 (ხუთას სამოცდაერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის 1-ლი წელი. კარიბერტ I პარიზის მეფე გახდა მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 561. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 561. 4 მარტი: პელაგიუს I — რომის პაპი (დ. უცნობია) 31 დეკემბერი: ხლოტარ I — ფრანკთა მეფე (დ. 497)
562

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 562 562 (ხუთას სამოცდაორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-2 წელი. ირანელები განდევნეს ეგრისიდან, დასრულდა ეგრისის დიდი ომი. ბიზანტია-ირანს შორის დაიდო დარას ზავი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 562. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 562.
გიმარაინში

გიმარაინში (პორტ. Guimarães; [gimɐˈɾɐ̃ĩʃ]) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ პორტუგალიაში. მდებარეობს პორტუგალიის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ ჩრდილოეთ რეგიონში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრ ბრაგიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 16 კილომეტრზე. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 52 200 ადამიანი. ქალაქი დააარდა 1096 წელს. გიმარაინშს უწოდებენ პორტუგალიის აკვანს. სწორედ ამ ადგილზე 1128 წლის 24 ივნისს პორტუგალიის მეფემ აფონსო I დაამარცხა საკუთარი დედა ტერეზა ლეონელი და ლეონის სამეფოსაგან გამოაცხადა პორტუგალიის საგრაფოს დამოუკიდებლობა. აქვე, 1139 წლის 26 ივლისს, მავრებზე გამარჯვების შემდეგ აფონსო I თავი პორტუგალიის სამეფოს მეფედ გამოაცხადა. 2001 წლიდან ქალაქის ცენტრალური ისტორიული ნაწილი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 2008 წელს კი ქალაქი გამოაცხადეს 2012 წლის ევროპის კულტურული დედაქალაქად. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-09-26 საიტზე Wayback Machine. გიმარაინში - ევროპის კულტურული დედაქალაქი – 2012 დაარქივებული 2008-12-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ The European Capitals of Culture for 2012 and 2013 are announced
პიკუ (კუნძული)

პიკუ – კუნძული აზორის კუნძულების შემადგენლობაში, პორტუგალია. მისი ფართობია 447 კმ², მოსახლეობა 15 ათ. კაცი. უმაღლესი მწვერვალია მთა პიკუ – სიმაღლე 2351 მეტრი. კუნძულის სიგრძეა 42 კილომეტრი, ხოლო სიგანე 15 კილომეტრი. პიკუს ვენახის ლანდშაფტები 2004 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Pico - A Ilha Montanha Atlantica, a Flickr Group with images of the island The Azores Islands Blogspot, with information on the Azores and Pico Island A Pico hike and trip report (September 2007)
კოას ხეობა

კოას ხეობის არქეოლოგიური პარკი — არქეოლოგიური კომპლექსი კედლის ნახატებით. სავარაუდოდ მიეკუთვნება პალეოლითისა და ნეოლითის შორის პერიოდს (ძირითადად წარმოდგენილია სოლიუტრეის კულტურა). კედლის ნახატები აღმოაჩინეს 1992 წელს ქალაქ ვილა-ნოვა-დე-ფოშ-კოას მახლობლად ჩრდილო-აღმოსავლეთ პორტუგალიაში. ნახატებზე გამოსახულია სხვადასხვა ცხოველები – ძირითადად ცხენები და თხები. ყველაზე ადრეული ნახატები თარიღდება ძვ. წ. 20 000 წლით. 1998 წლიდან პეტროგლიფები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Côa Valley Archaeological Park - official site (Portuguese and English) დაარქივებული 2012-06-21 საიტზე Wayback Machine. Paleolithic Art in the Côa Valley დაარქივებული 2010-11-26 საიტზე Wayback Machine. HERITAGE 2008 - World Heritage and Sustainable Development International Conference დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.
563

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 563 563 (ხუთას სამოცდასამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-3 წელი. კოლუმბამ დააარსა მონასტერი კუნძულ აიონაზე. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 563. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 563.
როკის კონცხი

როკის კონცხი (პორტ. Cabo da Roca) — ევროპის ყველაზე დასავლეთი წერტილი. მდებარეობს პორტუგალიის ტერიტორიაზე. რომაელები მას უწოდებდნენ „Promontorium Magnum“, ხოლო დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში — ლისაბონის კონცხს. კონცხი მდებარეობს ლისაბონიდან 40 კილომეტრზე დასავლეთი, ხოლო სინტრიდან 18 კოლომეტრში. კონცხი მდებარეობს ატლანტის ოკეანის დონიდან 140 მეტრზე. პორტუგალიელმა მწერალმა ლუის კამოენსმა კონცხზე თქვა: „ეს არის ადგილი, სადაც მთავრდება დედამიწა და იწყება ზღვა“ (პორტ. Onde a terra acaba e o mar começa). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „როკის კონცხი“ ვიკისაწყობში.
ნორდკინი

ნორდკინი ან კინარუდენი (ნორვ. Nordkyn, Kinnarodden) — ევროპის ყველაზე ჩრდილოეთი წერტილი. მდებარეობს ნორვეგიის ტერიტორიაზე. კონცხი წარმოადგენს კლდეს, რომელიც მთავრდება ნორდკინის ნახევარკუნძულით. მდებარეობს ბარენცის ზღვაში. ზღვის დონიდან 240 მეტრ სიმაღლეზე. 71°08′02″ ჩ. გ. 27°39′00″ ა. გ.﻿ / ﻿71.13389° ჩ. გ. 27.65000° ა. გ.﻿ / 71.13389; 27.65000
ფრანსუა რავაიაკი

ფრანსუა რავაიაკი (ფრანგ. François Ravaillac; დ. 1578 — გ. 27 მაისი, 1610, პარიზი) — საფრანგეთი მეფის, ანრი IV-ის მკვლელი. ფანატიკოსი კათოლიკე. სასამართლო პროცესზე წამების დროსაც კი არ დაასახელა თავისი თანამონაწილეები. გრევის მოედანზე საათიანი წამების შემდეგ ცხენებს გააგლეჯინეს. გ. ჟორდანია, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 288. ↑ ერთ-ერთი მოსაზრების თანახმად ის ქალაქ ტუვრში (ანგულემის მახლობლად) დაიბადა, თუმცა ეს ვერსია უარყვეს თანამედროვე ფრანგმა ისტორიკოსებმა.
რაველინი

რაველინი — ცალკე მდგომი, შეკრული, სამკუთხედის ფორმის საფორტიფიკაციო ნაგებობა ციხესიმაგრის თხრილის წინ, ბასტიონებს შორის. XVI საუკუნიდან XX საუკუნემდე რაველინებს იყენებდნენ მოწინააღმდეგის საარტილერიო ცეცხლისა და შეტევისაგან ციხე-გალავნის ცალკეული უბნების, ციხესიმაგრის კარიბჭის და სხვათა დასაცავად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 289.
564

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 564 564 (ხუთას სამოცდაოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-4 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 564. ლი ბაილიაო — ჩინელი პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი (გ. 647) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 564. გაო ბაინიანი — ჩრდილოეთ ცის დინასტიის უფლისწული (დ. 556)
მაროკის კონცხი

მაროკის კონცხი ან ტარიფის კონცხი (ესპ. Punta Marroquí, Punta de Tarifa) – კონტინენტური ევროპის ყველაზე სამხრეთი წერტილი. მდებარეობს ესპანეთის ქალაქ ტარიფის გარეუბანში კადისის პროვინცია. კონცხის კოორდინატებია: 36°00′24″ ჩ. გ. 5°36′29″ დ. გ.﻿ / ﻿36.00667° ჩ. გ. 5.60806° დ. გ.﻿ / 36.00667; -5.60806. კონცხი მდებარეობს გიბრალტარის სრუტის ყველაზე ვიწრო ადგილას, აფრიკიდან 14 კილომეტრში. 1826 წელს აქ ააშენეს მიმანიშნებელი კოშკი.
ტაშენშინი-ალსეკის პროვინციული პარკი

ტაშენშინი-ალსეკის პროვინციული პარკი (ინგლ. Tatshenshini–Alsek Provincial Park) — მდებარეობს კანადის დასავლეთ ნაწილში, ბრიტანეთის კოლუმბიის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილის ტერიტორიაზე, იუკონის და ალასკის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. პარკის ფართობი შეადგენს 9 580 კმ²-ს. აქ დაცული ტერიტორიის შექმნის მთავარი მიზეზი იყო ამ ტერიტორიაზე არსებული უნიკალური და მრავალფეროვანი ბუნების დაცვა. ტაშენშინი-ალსეკის ეროვნული პარკი შეიქმნა 1993 წელს, ერთი წლის შემდეგ იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტაშენშინი-ალსეკის პროვინციული პარკი Tatshenshini Rafting Description დაარქივებული 2008-05-16 საიტზე Wayback Machine. Tatshenshini-Alsek at BC Parks დაარქივებული 2006-05-03 საიტზე Wayback Machine. The Campaign: The 12 Top Reasons why Tatshenshini was Protected Tatshenshini River info Tatshenshini River Photos and Map
პუანტი

პუანტი (ფრანგ. Pointes - წვერი, წვეტი), პუანტებზე ცეკვა, ცეკვა ფეხის წვერებზე (ფეხის დაჭიმული ზურგით). პუანტი ქალთა კლასიკური ცეკვის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია. მის შესასრულებლად საჭიროა განსაკუთრებული მაგარცხვირიანი ფეხსაცმელი. გავრცელებული რომანტიკულ ბალეტში, როგორც მხატვრული გამომსახველობის ხერხი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 225.
ფროუორდი

ფროუორდის კონცხი (ესპ. Cabo Froward) — სამხრეთ ამერიკის ყველაზე სამხრეთით მდებარე წერტილი. გეოგრაფიული კოორდინატებია — 53°54′00″ ს. გ. 71°18′00″ დ. გ.﻿ / ﻿53.90000° ს. გ. 71.30000° დ. გ.﻿ / -53.90000; -71.30000. კონცხი მდებარეობს ჩილეს სამხრეთ ნაწილში, მაგელანის სრუტის სანაპიროზე ბრანსუიკის ნახევარკუნძულზე. კონცხზე დგას დიდი რკინის ჯვარი კრუს-დე-ლოს-მარესი (ესპ. Cruz de los Mares), რომელიც ააგეს 1987 წელს რომის პაპის იოანე-პავლე II-ს ჩილეში ვიზიტის პატივსაცემად.
565

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 565 565 (ხუთას სამოცდახუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-5 წელი. 22 იანვარი : იუსტინიანე დიდმა ევტიქიუსი ჩამოაგდო კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ტახტიდან. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 565. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 565. 14 ნოემბერი: იუსტინიანე I — ბიზანტიის იმპერატორი (დ. 482)
პორტუგალიის დროშა

პორტუგალიის დროშა(პორტ. Bandeira de Portugal) — მართკუთხა და ორფეროვანი, რომელიც მართობულად გაყოფილია წითლ და მწვანე ფერებად. მცირე გერბი მოთავსებულია ფერების გამყოფი ზოლის სიმეტრიულად, ზემოდან და ქვემოდან თანაბარი დაშორებით. პორტუგალიამ ეს დიზაინი ოფიციალურად მიიღო 1911 წლის 30 ივნისს რითიც ჩანაცვლეს მანამდე არსებული დროშა, რომელიც გამოიყენებოდა კონსტიტუციური მონარქიის მმართველობის პერიოდში. გადაწყვეტილება მიღებული იქნა სპეციალური კომისიის მიერ რომელშიც შედიოდნენ: კოლუმბანო ბორდალუ ფიერუ, ჟუან ჩაგასი და აბელ ბოტელუ. ოფიციალური პორტალი სახელმწიფოებრიობის მუზეუმი
მილანი (საფეხბურთო კლუბი) 2010–11 სეზონი

საფეხბურთო კლუბ მილანის 2010-2011 წლების სეზონი - იყო 77 სეზონის ამ კლუბისა სერია ა-ში. ამ სეზონში კლუბს წვრთნიდა ახალი მწვრთნელი მასიმილიანო ალეგრი. მილანი გახდა ჩემპიონატის გამარჯვებული. პრეზიდენტი – ადრიანო გალიანი მთავარი მწვრთნელი – მასიმილიანო ალეგრი მწვრთნელის ასისტენტი – მაურო ტასოტი მეკარეების მწვრთნელი – ვილიამ ვეკი, ვალერიო ფიორი ფიტნეს მწვრთნელი – დანიელე ტოგნაჩინი, ჯოვანი მაური გუნდის ექიმი – მასიმო მანარა შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. მასიმო ამბროზინი ჯენარო გატუზო ანდრეა პირლო ალესანდრო ნესტა ფილიპო ინძაგი შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ.
სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტი

სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტი (ესპ. Universidad Nacional Mayor de San Marcos (UNMSM), ან მოკლედ San Marcos) საზოგადოებრივი უნივერსიტეტი პერუს დედაქალაქ ლიმაში. პერუელთა მიერ უნივერსიტეტი ყველაზე პრესტიჟულ უმაღლეს სასწავლებლად და წამყვან სამეცნიერო კვლევით ცენტრად ითვლება. დაფუძნდა 1551 წელს, ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტია მსოფლიოში და უძველესი ლათინურ ამერიკაში მეხიკოს ნაციონალურ უნივერსიტეტთან ერთად, რომელიც იმავე წელს დაარსდა, როგორც ახალი ესპანეთის სამეფო უნივერსიტეტი. სან-მარკოს ისტორიული კამპუსი ლიმას ცენტრში მდებარეობს, თუმცა ძირითადი აკადემიური ღონისძიებანი და სწავლება მიმდინარეობს თანამედროვე სიუდად უნივერსიტარიაში. ბერნარდო ო'ჰიგინსი ვალენტინ პანიაგუა ლუის ალბერტო სანჩესი მანუელ სკორსა ხულიო ტელო აბრაამ ვალდელომარი მარიო ვარგას ლიოსა (ესპანური) სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტის ხელმძღვანელის გვერდი (ესპანური) მედიცინის ფაკულტეტის გვერდი დაარქივებული 2007-02-28 საიტზე Wayback Machine.
ვენერას სიზმარი (რომანი)

ვენერას სიზმარი — ქართველი ნოველისტის, პრემია „საბას“ სამგზის ლაურეატის, აკა მორჩილაძის მიერ დაწერილი რომანი. დამახასიათებელი ფრაგმენტაციით და უჩვეულო სტრუქტურით, რომანი მიეკუთვნება ისტორიული ჟანრის პოსტმოდერნულ ლიტერატურას. რომანი დაიბეჭდა 2005 წელს, „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის“ მიერ, ხოლო 2006 წელს მოიპოვა ლიტერატურული პრემია საბა, ნომინაციაში — „წლის საუკეთესო რომანის“. "საღამოს პირზე გამოღვიძებულმა ბუმ შემთხვევით დაინახა ტყეში მომხდარი ფათერაკები და შემდეგ მწერალს უამბო. ყველაფერი, რაც ამ ამბავთან დაკავშირებით ავტორს გაახსენდა, შენიშვნების სახითაა ჩართული ძირითად ტექსტში, აქვეა მოცემული მეტად საჭირო განმარტებებიც. რომანი რამდენიმე გმირის ირგვლივ ერთდროულად ვითარდება, სამხედრო აჯანყების შედეგად სამოქალაქო ომის პირზე მდგარ ქვეყანაში, რომელიც საქართველოა. სხვადასხვა პროფესიისა და კლასის პერსონაჟებს აჯანყებული სამხედროები აპატიმრებენ და ტყეში აჩერებენ იმის შიშით, რომ მათ მთავრობას არ გადასცენ ინფორმაცია მათი ადგილსამყოფელის შესახებ. მათ შორისა არიან გლეხი არსენა ოძელაშვილი, დამკვრელი ზერო გვრიტიძე, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე და საქართველოს პრეზიდენტის ახლობელი — ნუგზარ ერისთავი და სხვანი. რომანში აკა მორჩილაძე სხვადასხვა ადგილას აკეთებს რამდენიმე საინტერესო კომენტარს ქართული რეალობის შესახებ, მაგალითად ღვინისა და სადღეგრძელოს ტრადიციაზე, ქალაქისა და სოფლის ურთიერთობებზე. რომანი შედგება ორი ნაწილისა და ოთხი თავისგან, რომლებიც თავად ქვე-თავებად იყოფიან. 2006 — „საბა” საუკეთესო რომანისთვის.
566

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 566 566 (ხუთას სამოცდაექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 566. ლი იუანი — ჩინეთის იმპერატორი (გ. 635) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 566.
პორტუგალიის ადმინისტრაციული დაყოფა

1979 წლამდე პორტუგალია დაყოფილი იყო 11 პროვინციად. ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ პორტუგალიის კონტინენტური ტერიტორია დაიყო 18 რაიონად, ხოლო აზორისა და მადეირის კუნძულებს მიენიჭა ავტონომიური რეგიონის სტატუსი. ავტონომიური რეგიონის წარმომადგენლობითი ორგანოა საკანონმდებლო ასამბლეა, რომელსაც ირჩევს რეგიონის მოსახლეობა. რეგიონის აღმასრულებელი ხელისუფლებას ახორციელებს რეგიონის მთავრობა. რესპუბლიკა ავტონომიურ რეგიონში პორტუგალიის რესპუბლიკის წარმომადგენლითაა წარდგენილი, რომელსაც ქვეყნის მეთაური ნიშნავს. ხოლო იგი თავის მხრივ ნიშნავს რეგიონის მთავრობის თავმჯდომარეს. პორტუგალიის ადმინისტრაციული ერთეულების აღწერისას გამოიყენება სხვადასხვა ტერმინები: რეგიონი (პორტ. região), სუბრეგიონი (პორტ. subregião), რაიონი (პორტ. distrito), საქალაქო აგლომერაცია (პორტ. grande área metropolitana, GAM), საქალაქო გაერთიანება (პორტ. comunidade urbana), მუნიციპალიტეტთაშორისი გაერთიანება (პორტ. comunidade intermunicipal). ქალაქები და მისი მიმდებარე დასახლებული პუნქტები იყოფა მუნიციპალიტეტებად (პორტ. município). მუნიციპალიტეტები კი თავის მხრივ იყოფა გაერთიანებებად (პორტ. freguesia). პორტუგალიაში დღესდღეობით 308 მუნიციპალიტეტი და 4 200 გაერთიანებაა. მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოა მუნიციპალური ასამბლეა, ხოლო აღმასრულებელი მუნიციპალური პალატა. გაერთიანება (პორტ. freguesia) – პორტუგალიის მინიმალური ადმინისტრაციული ერთეულია. ტერმინი freguesia თავდაპირველად აღნიშნავდა მრევლს. ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოა – გაერთიანების გამგეობა (პორტ. junta de freguesia). გაერთიანების წარმომადგენლობითი ორგანოა გაერთიანების ასამბლეა, რომელიც დაკომპლექტებულია გაერთიანების მოსახლეობისაგან არჩეული წევრებით. აღმასრულებელ ხელისუფლებას აწარმოებს გაერთიანების საბჭო, რომელსაც გაერთიანების ასამბლეა ირჩევს. Lisbon Metropolitan Area Greater Porto დაარქივებული 2004-06-02 საიტზე Wayback Machine. Madeira's Regional Government Azores' Regional Government CityMayors feature Current and Former Colonies and Possessions of Portugal from WorldStatesmen.org
ფაზისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას ფაზისი აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა, მათ შორის: ფაზისი, ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, მდინარის ღმერთი. ოკეანოსის და ტეთისის ძე. ფაზისი, მდინარე რიონის ძველ-ბერძნული სახელწოდება; ფაზისი, თანამედროვე ფოთი; ფაზისის სამიტროპოლიტო; ფაზისი, სტადიონი ფოთში. ↑ მანგლელი მიტროპოლიტი ანანია „ფაზისი – ფოთი“. 22 ნოემბერი, 2017. ↑ ჰესიოდე „თეოგონია“ 340
567

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 567 567 (ხუთას სამოცდაშვიდი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-7 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 567. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 567. ხარიბერტ I — ფრანკების მეფე (დ. დაახლ. 517)
პორტუგალიის ქალაქების სია

პორტუგალიის ქალაქების სია – აქ წარმოდგენილია პორტუგალიის ქალაქების სია (პორტ. cidade). პორტუგალიაში ქალაქი რომ ეწოდოს დასახლებას უნდა დააკმაყოფილოს რამდენიმე კრიტერიუმი, როგორიცაა მინიმუმ მობინადრეების რაოდენობა და კარგი ინფრასტრუქტურა (სკოლა, სამედიცინო მომსახურების, კულტურული და სპორტული ნაგებობები) ან უნდა ჰქონდეს ისტორიული მნიშვნელობა. 1980-იან წლებში ქვეყნის დემოგრაფიულმა გაფართოებამ გამოიწვია მოთხოვნილება იმისა, რომ რამდენიმე დასახლებისათვის ქალაქის სტატუსი მიენიჭებინათ. 2006 წელს 151 დასახლებამ მიიღო ეს სტატუსი. სულ ბოლოს ქალაქები გამოაცხადეს 2009 წლის 12 ივნისს: ვალენსა, სენორა-დე-ორა, სან-პედრუ-დუ-სული, სამორა-კორეია და ბორბა. უდიდესი ქალაქებია: ლისაბონი, პორტუ, ვილა-ნოვა-დე-გაია, ბრაგა, ამადორა, კოიმბრა, აგუალვა-კასემი, სეტუბალი, კელუში, ალმადა... ↑ მოსახლეობის აღწერის თარიღია 2004 წელი, ხოლო გამოყენებული საიტი National Association of Portuguese Municipalities
568

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 568 568 (ხუთას სამოცდარვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-8 წელი. გერმანული წარმომავლობის ლანგობარდების შემოსევა ჩრდილოეთ იტალიაში და საკუთარი სახელმწიფოს შექმნა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 568. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 568.
569

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 569 569 (ხუთას სამოცდაცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის VI საუკუნის მე-7 დეკადის მე-9 წელი. ლანგობარდებმა აიღეს ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქები, მათ შორის მილანი და პავია. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 569. იან-დი — სუის დინასტიის იმპერატორი (გ. 618) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 569.
ადრიანე და ნატალია

ადრიანე და ნატალია — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 26 აგვისტო, ახალი სტილით - 8 სექტემბერი. წმინდა მოწამენი ადრიანე და ნატალია ახალგაზრდობაში შეუღლდნენ, წამებამდე სულ ერთი წლით ადრე. ისინი ბითვინიის ნიკომიდიაში ცხოვრობდნენ იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305-311) დროს. ღვთისმოძულე ხელისუფალმა დაიწყო რა ქრისტიანთა დევნა, ჯილდოები აღუთქვა ყველას, ვინც მათ გასცემდა და სამსჯავროზე წარადგენდა. დაიწყო დასმენები. ერთი მოენის ცნობით, ნიკომიდიის მახლობელ მღვიმეს შეხიზნული ოცდასამი ქრისტიანი შეიპყრეს. კერპთაყვანისცემაზე უარის თქმისთვის ისინი საშინლად აწამეს, შემდეგ კი სამსჯავრო პალატაში მიიყვანეს, რომ მათი ვინაობა დაედგინათ. აღმსარებელთა სიმტკიცით გაკვირვებულმა სამსჯავრო პალატის უფროსმა ადრიანემ მწერლებს მიმართა: როცა მწერლებმა იმპერატორს მოახსენეს ამის შესახებ, მან თავისთან მოუხმო ერთგულ მოხელეს და უთხრა: მაშინ მაქსიმიანემ ბრძანა, საპყრობილეში ჩაეგდოთ აღმსარებელი. როცა მარტვილის მეუღლემ, ნატალიამ შეიტყო, რომ მისმა ქმარმა ქრისტე აღიარა, სიხარულით აღივსო, რადგან თავადაც ფარული ქრისტიანი იყო. მან საპყრობილეში მოინახულა და გაამხნევა ადრიანე: „ნეტარ ხარ შენ, უფალო ჩემო, რამეთუ ირწმუნე ქრისტე. დიდი საუნჯე მოგიგია. ნუ დაგენანება ნურაფერი მიწიერი: სილამაზე, სიყმაწვილე და სიმდიდრე - ყველაფერი მტვერი და ნაცარია, უფალს კი მხოლოდ სარწმუნოება და კეთილი საქმეები სათნოეყოფა“. სხვა პყრობილთა თავდებით წმიდა ადრიანე საპყრობილიდან გაუშვეს, რომ მეუღლისთვის თავისი სიკვდილით დასჯის დღე შეეტყობინებინა. ნატალიამ იფიქრა, რომ იგი მაცხოვრის უარყოფის ფასად გაათავისუფლესო; მაგრამ ქრისტეს ტარიგმა დაარწმუნა, წამებას არ გავქცევივარ, ჩემი აღსასრულის დღე მინდა გაუწყოო. წმინდა ადრიანე სასტიკად აწამეს. წმინდა ნატალია განამტკიცებდა ქმარს; ევედრებოდა, ღვთის წინაშე პირველი ლოცვა მისთვის აღევლინა. მტარვალმა ბრძანა, ადრიანესა და სხვა მსჯავრდებულებისთვის გრდემლზე ხელ-ფეხი გადაემსხვრიათ. უღმრთოებს სურდათ, დაეწვათ მათი ცხედრები, მაგრამ საშინელი ჭექა-ქუხილი ატყდა და ღუმელში ცეცხლი ჩაქრა. ბევრი ჯალათი ემსხვერპლა მეხის ტეხას. მალე ლაშქრის ერთ-ერთმა ათასისთავმა იმპერატორისგან მომხიბლავ და მდიდარ ნატალიაზე დაქორწინების ნებართვა გამოითხოვა, მაგრამ ქვრივი ბიზანტიონში გაიხიზნა და მეუღლის წმინდა ცხედარიც თან წაასვენა. აქ მას ძილში წმინდა ადრიანე გამოეცხადა და აუწყა, რომ მალე მიიცვლებოდა. გადატანილი სატანჯველებით მოუძლურებული ქრისტეს ტარიგის სული, მართლაც, მალე შეივედრა უფალმა – იგი მეუღლის ცხედარს დააკვდა. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
ოსია აღმსარებელი

ოსია აღმსარებელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 27 აგვისტო, ახალი სტილით - 9 სექტემბერი. წმინდა ოსია აღმსარებელი IV საუკუნეში მოღვაწეობდა. იგი სამოცზე მეტი წლის განმავლობაში წინამძღვრობდა კორდობის (ესპანეთი) ეკლესიას. იმპერატორი კონსტანტინე დიდი (306-337) დიდ პატივს სცემდა მას და თავის უახლოეს მრჩევლადაც გაიხადა. სწორედ ოსიას რჩევით მოიწვია მან ნიკეის I მსოფლიო კრება 325 წელს. წმინდა მამა ამ კრების ყოველი დადგენილების ქვეშ პირველი აწერდა ხელს. 347 წელს იგი თავმჯდომარეობდა სარდის ადგილობრივ კრებას. წმინდა კონსტანტინე დიდის მიცვალების შემდეგ ოსია მტკიცედ იცავდა მღვდელმთავარ ათანასე ალექსანდრიელს არიანელი იმპერატორის კონსტანციუსისაგან (337-361), რისთვისაც სირმიაში გაასახლეს. უფლის რჩეული მშვიდობით მიიცვალა 359 წელს, კორდობაში დაბრუნების შემდეგ. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
მიგუაშის ეროვნული პარკი

მიგუაშის ეროვნული პარკი (ფრანგ. Parc national de Miguasha) — მდებარეობს კანადის აღმოსავლეთ ნაწილში, კვებეკის პროვინციაში. პარკი გაშენებულია სანაპირო ზოლში, ნახევარკუნძულზე. სწორედ აქ ხდება მდინარე წმინდა ლავრენტის შეერთება ოკეანესთან. ეროვნული პარკი დაარსდა 1985 წლის 6 თებერვალს, 1999 წლიდან კი ეს ტერიტორია შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. პარკში იზრდება არყი, ვერხვი და წიწვოვანი ხეები. თუმცა, დაახლოებით 380 მილიონი წლის წინ აქ ძირითადად იყო ტროპიკული მცენარეები. ყოველწლიურად მიგუაშის ეროვნული პარკს სტუმრობს 40 ათასი ტურისტი. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მიგუაშის ეროვნული პარკი UNEP-WCMC profile დაარქივებული 2005-11-26 საიტზე Wayback Machine. World Heritage List: Miguasha National Park Parcs Québec: Parc National de Miguasha