laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კამერალური აღწერა

საქართველოში XIX საუკუნის დამდეგიდან რუსეთის ხელისუფლება შეუდგა ქვეყნის ფისკალურ-ეკონომიკურ შესწავლას. ამ მიზნით ჩატარდა კამერალური აღწერა 1803, 1816-1818, 1821-1824, 1831-1832, 1842-1844 და სხვა წლებში. ამ აღწერებში მოცემულია კომლები და მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა. თითოეული კომლის სულობრივი შემადგენლობა, ეროვნება, მათ მფლობელობაში მყოფი სახელმწიფო, საბატონო ან საეკლესიო სახნავი მიწების ფართობი. საკუთარი ნასყიდი მიწის ფართობი, მარცვლეულისა და პირუტყვის რაოდენობა, თითოეული კომლის წამყვანი საქმიანობა. მაგრამ ყველა აღწერის ცნობები ერთი პრინციპით არ არის შედგენილი. ზოგჯერ აღნიშნულია მხოლოდ კომლის რიცხობრივი შემადგენლობა, ეროვნება და ძირითადი საქმიანობა, გაპარულია მრავალი უხეში შეცდომა, გამოტოვებულია გლეხთა კომლები და სხვა. აღნიშნული ნაკლის მიუხედავად ეს აღწერები მნიშვნელოვანი წყაროა საქართველოს მწარმოებელი მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური ყოფის დასადგენად. გუგუშვილი პ., საქართველოსა და ამიერკავკასიის ეკონომიკური განვითარება XIX-XX სს., ტ. 1, თბ., 1949; მისივე, საქართველოს მოსახლეობა 160 წლის მანძილზე, «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის», 1963, ტ. 12-13; ორჯონიკიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 346-347.
პრეეაკულატი

პრეეაკულატი (ასევე ცნობილია, როგორც პრეეაკულატორული სითხე, კუპერის სითხე და „პრექამი“; ინგლ. Pre-cum) — გამჭვირვალე, უფერო, ბლანტი სითხე, რომელიც სექსუალური აღგზნების დროს პენისის შარდსაწვეთიდან გამოიყოფა. შემადგენლობის მხრივ ის სპერმის მსგავსია, თუმცა აქვს მნიშვნელოვანი განსხვავებებიც. სითხეში სპერმატოზოიდების შემცველობა ცვალებადია ძალიან დაბლიდან ნულოვანამდე. პრეეაკულატი ლუბრიკანტისა და მჟავას გამანეიტრალებლის როლს ასრულებს. ვაგინალური ლუბრიკაცია რა არის პრეეაკულატი?
მანუელ აარონი

მანუელ აარონი (ინგლ. Manuel Aaron; დ. 30 დეკემბერი, 1935, ტაუნგუ, ახლანდ. მიანმარი) — ინდოელი მოჭადრაკე; ინდოეთის პირველი საერთაშორისო ოსტატი (1961). სრულიად ინდოეთის ჭადრაკის ფედერაციის პასუხისმგებელი მდივანი, ფიდეს ცენტრალური კომიტეტის წევრი (1986-დან). აზიაში პირველი საჭადრაკო ჟურნალის „Chess Mate“ საპატიო რედაქტორი. ინდოეთის 9-გზის ჩემპიონი (1959–1980). სტოკჰოლმის ზონათაშორისი ტურნირის მონაწილე (1962), დაიკავა 23-ე ადგილი, დაამარცხა ლაიოშ პორტიში და ვოლფგანგ ულმანი. აზიის ქვეყნების საერთაშორისო ტურნირზე (აშხაბადი, 1961) გაინაწილა მე-5–6 ადგილი. ↑ Аарон Мануэль // Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — стр. 7, 621 c.
კამერუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კამერუნი შეიძლება აღნიშნავდეს: კამერუნი — სახელმწიფო ცენტრალურ აფრიკაში კამერუნი — ვულკანური მასივი აფრიკაში
სალამინი

სალამინი (ბერძ. Σαλαμίνα) — კუნძული საბერძნეთში, მდებარეობს ათენის ახლოს, სარონიკოსის ყურეში. შედის სარონიკის კუნძულების შემადგენლობაში. კუნძულის ფართობია 91,503 კმ², მოსახლეობა 39 283 ადამიანი (2011) შედის ამავე სახელწოდების დიმის შემადგენლობაში, ატიკა. დიმის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სალამინი. ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში კუნძულის დასაუფლებლად ხანგრძლივი ბრძოლა მიმდინარეობდა ათენსა და მეგარას შორის. ძვ. წ. 480 წელს სალამინთან გაიმართა ანტიკურობის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბრძოლა, რომელშიც ბერძნებმა თემისტოკლეს ხელმძღვანელობით დაამარცხეს სპარსეთის ფლოტი. სალამინი ასევე ცნობილია, როგორც აიაქსის კუნძული. აიაქსი იყო ჰომეროსის გმირი, რომელიც ხელმძღვანელობდა სალამინელებს ტროის ომში. ოსმალების მმართველობის პერიოდში კუნძულს ერქვა კულური. სალამინის ბრძოლა ↑ II: 7. Eπιφάνεια, πραγματικός και μόνιμος πληθυσμός των κατοικημένων νήσων της Eλλάδος, Πειραιάς, 2011, 46. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-13. ციტირების თარიღი: 2022-01-17. ↑ Δελτίο τύπου. Ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 για το Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας. Ελληνική Στατιστική Αρχή (28 Δεκεμβρίου 2012). ციტირების თარიღი: 2017-06-04.
პოლ რომერი

პოლ მაიკლ რომერი (ინგლ. Paul Michael Romer; დ. 6 ნოემბერი, 1955) — ამერიკელი ეკონომისტი და პოლიტიკის მეწარმე, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორი. ცნობილია როგორც მსოფლიო ბანკის ყოფილი ეკონომისტი. 2018 წელს „ეკონომიკურ ზრდაში ინოვაციებისა და კლიმატის ინტეგრაციისათვის“, უილიამ ნორდჰაუსთან ერთად გადაეცა ნობელის პრემია ეკონომიკაში. გამოიგონა ტერმინი „მათემატიზმი“, რომელსაც იგი აღწერს, როგორც მათემატიკის არასწორ გამოყენებას ეკონომიკურ კვლევებში. ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლებამდე, ასწავლიდა ჩიკაგოს, კალიფორნიის, სტენფორდის უნივერსიტეტის ბიზნესის სამაგისტრო სკოლასა და როჩესტერის უნივერსიტეტში. რომერი იყო მსოფლიო ბანკის მთავარი ეკონომისტი და უფროსი ვიცე-პრეზიდენტი 2018 წლამდე. რომერმა დატოვა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორის თანამდებობა, როდესაც შეუერთდა მსოფლიო ბანკს, თუმცა დაუბრუნდა აკადემიურ საქმიანობას გადადგომის შემდეგ. გარდა ამისა, იყო ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს, სტენფორდის საერთაშორისო განვითარების ცენტრის, ჰუვერის ინსტიტუტის და ასევე ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის და გლობალური განვითარების ცენტრის თანამშრომელი. რომერი დაიბადა კოლორადოს ყოფილი გუბერნატორის როი რომერის და ბეატრიცა „ბეა“ მილერის ოჯახში. ჰყავს ოთხი ძმა და ორი და. მისი ერთ-ერთი ძმა, კრის რომერი, კოლორადოს შტატის ყოფილი სენატორია. 1973 წელს დაამთავრა ფილიპს ექსთერის აკადემია. მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკაში, ხოლო 1983 წელს დოქტორის ხარისხი ეკონომიკაში. რომერის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომი ეკონომიკური ზრდის სფეროა და მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ენდოგენური ზრდის თეორიის შემუშავებაში. ის 1997 წელს ჟურნალმა ტაიმზმა დაასახელა ამერიკის 25 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის, ხოლო 2002 წელს მიენიჭა ჰორსტ კლაუს რექტენვალდის პრემია ეკონომიკაში. 2015 წელს მიიღო ჯონ რ. კომონსის ჯილდო, რომელიც გადასცა ეკონომიკის საპატიო საზოგადოება Omicron Delta Epsilon-მა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პოლ რომერი პოლ რომერის ვებსაიტი ↑ Paul Romer. ციტირების თარიღი: 2021-06-22 ↑ The Prize in Economic Sciences 2018 Press Release. ↑ „N.Y.U. Lands Top Economist for Cities Project“. New York Times. 2011-05-27. ციტირების თარიღი: 2011-05-27. ↑ „World Bank economist Paul Romer quits after Chile comments“. Reuters. 24 January 2018. ციტირების თარიღი: 8 October 2018. ↑ „Risk and Return“. Hoover Digest. No. 2. 1996. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-02. ციტირების თარიღი: 2022-01-17. ↑ The Politically Incorrect Guide to Ending Poverty. ↑ „Time's 25 Most Influential Americans“. Time Magazine. Time Inc. 1997-04-21. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-04. ციტირების თარიღი: 2007-12-21. ↑ Omicron Delta Epsilon - the International Economics Honor Society.
იაკობ ხვედელიანი

იაკობ ხვედელიანი (დ. 1906, სოფ. ქრისტესი, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 1978) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი. 1946–1978 წლებში საქართველოს სსრ II–VII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1936 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1929–1931 წლებში ქ. ნიჟნე-დნეპროვსკის კარლ ლიბკნეხტის სახელობის ქარხანა, ტექნიკოს-მექანიკოსი; 1931 წლიდან — ქ. თბილისის ორთქმავალ-ვაგონშემკეთებელი ქარხანა; 1937 წლიდან მუშაობდა ოსტატად თბილისის კიროვის სახელობის დაზგათსამშენებელი ქარხანაში, ხოლო 1943 წლიდან — მთავარ ინჟინერად. 1944 წლიდან — ამავე ქარხნის დირექტორი; 1948–1978 წლებში 30 წლის განმავლობაში თბილისის გიორგი დიმიტროვის სახელობის N 31 საავიაციო ქარხნის დირექტორი. მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის და არაერთი გამოგონების ავტორი. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა და ჩიხი. 1960 — საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი 1966 — სოციალისტური შრომის გმირი 1967 — დამსახურებული რაციონალიზატორი ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 495, ISBN 99928-20-32-2. გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები, თბ., 2012, გვ. 168-169 იაკობ ხვედელიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი იაკობ ხვედელიანის ბიოგრაფია (II მოწვევა) იაკობ ხვედელიანის ბიოგრაფია (III მოწვევა) იაკობ ხვედელიანის ბიოგრაფია (IV მოწვევა) იაკობ ხვედელიანის ბიოგრაფია (V მოწვევა) იაკობ ხვედელიანის ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
გიორგი ჯაბუა

გიორგი ჯაბუა (დ. 1911 — გ. 1990) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. დაამთავრა ლენინგრადის ხე-ტყის ტექნიკური აკადემიის ასპირანტურა. 1937 წლიდან იქვე მუშაობდა დოცენტად. 1937 წლიდან — თბილისის ხე-ტყის ტექნიკური ინსტიტუტის დირექტორი. 1939-1955 წლებში მუშაობდა სამთავრობო ორგანოებში. 1935 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი. 1972 წლიდან — ხის დამუშავების კათედრის ხელმძღვანელი. 1977-1990 წლებში — მექნიზმებისა და მანქანების თეორიის კათედრის პროფესორი. გიორგი ჯაბუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ჯაბუას ბიოგრაფია (II მოწვევა) გიორგი ჯაბუას ბიოგრაფია (III მოწვევა) გიორგი ჯაბუას ბიოგრაფია (IV მოწვევა) გიორგი ჯაბუას ბიოგრაფია (V მოწვევა)
რობერტა მეცოლა

რობერტა მეცოლა (მალტ. Roberta Metsola Tedesco Triccas; დ. 18 იანვარი, 1979, სენტ-ჯულიანსი, მალტა) — მალტელი პოლიტიკური მოღვაწე. მალტის ნაციონალისტური პარტიის წევრი. ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტი 2022 წლის 18 იანვრიდან. 2020-2022 წლებში ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტის პირველი მოადგილე. მალტის წარმომადგენელი ევროპის პარლამენტში 2013 წლიდან. ევროპის სახალხო პარტიის ფრაქციის წევრი. დაიბადა 1979 წლის 18 იანვარს მალტაში. 2003 წელს დაამთავრა მალტის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, სადაც სწავლობდა ევროპის სამართალსა და პოლიტიკას. 2003-2004 წლებში სწავლობდა ბრიუგეში მდებარე ევროპის კოლეჯში, სადაც სწავლობდა ევროპის სამართალს. 2000-2002 წლებში იყო ევროპელი დემოკრატი სტუდენტების თავმჯდომარის მოადგილე, ხოლო 2002-2003 წლებში გენერალური მდივანი. 2004-2012 წლებში მუშაობდა ევროკავშირში მალტის მუდმივ წარმომადგენლობაში იურიდიულ და სასამართლო თანამშრომლობის ატაშესა და იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა დეპარტამენტის უფროსად. 2012-2013 წლებში იყო უსაფრთხოების პოლიტიკის და საგარეო საკითხებში ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის კეტრინ ეშტონის იურისტ-კონსულტანტი. 2013 წლის 25 აპრილს გახდა ევროპის პარლამენტის დეპუტატი. 2020 წლის 12 ნოემბერს აირჩიეს ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტის პირველ მოადგილედ. 2022 წლის 11 იანვარს, დავიდ სასოლის გარდაცვალების შემდეგ იყო ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტის მოვალეობის შესმსრულებელი, ხოლო 18 იანვარს აირჩიეს ახალ პრეზიდენტად. მიიღო 458 ხმა 690-დან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტა მეცოლა ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Roberta Metsola. European Parliament. ციტირების თარიღი: 2022-01-18 ↑ Биография Роберты Метсолы. РИА Новости (2022-01-18). ციტირების თარიღი: 2022-01-18 ↑ ევროპარლამენტის პრეზიდენტად რობერტა მეცოლა აირჩიეს
ნუსანტარა

ნუსანტარა (ინდონ. Nusantara) — ქალაქი ინდონეზიაში, სადაც ქვეყნის დედაქალაქი გადაინაცვლებს ჯაკარტიდან. მთავრობის რეზიდენცია 2022 წელს გადავა ნუსანტარაში, ხოლო 2024 წელს ინდონეზიის სასამართლო. ამავდროულად ჯაკარტა დარჩება ქვეყნის კომერციულ და ფინანსურ ცენტრად. დედაქალაქის გადატანის ძირითადი მიზანი გრუნტის წყლის დონის მატებაა. ყოველწლიურად ჯაკარტის ზოგი რაიონი დაახლოებით 25 სანტიმეტრით იძირება. ამ გადაწყვეტილების კიდევ ერთი მიზეზი ჯაკარტაში ჭარბი მოსახლეობის პრობლემაა, ქალაქში და მის გარეუბნებში დაახლოებით 30 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. სახელწოდება ნუსანტარა სიტყვათა შეერთების საფუძველზეა წარმოქმნილი. ძველ იავურ ენაზე nusa („კუნძული“) + antara („გარე“), რაც სიტყვასიტყვით შეიძლება ითარგმნოს როგორც „გარე კუნძულები“. თავდაპირველად ეს ტერმინი აღნიშნავდა მაჯაპაჰიტის იმპერიის დაპყრობილ ტერიტორიებს, რომლის ტერიტორიაზეც თანამედროვე ინდონეზია მდებარეობს. მეორე და უფრო გავრცელებული ვერსიით მომავალი დედაქალაქის სახელწოდება ითარგმნება როგორც „არქიპელაგი“. პირველი ინფორმაცია დედაქალაქის გადატანასთან დაკავშირებით ჯერ კიდევ 2017 წელს გაჩნდა. ინდონეზიის პრეზიდენტმა ჯოკო ვიდოდომ ქვეყნის დედაქალაქის ჯაკარტიდან სხვა ქალაქში გადატანის შესახებ 2019 წელს განაცხადა. ახალი დედაქალაქი ბორნეოს კუნძულის აღმოსავლეთით, აღმოსავლეთი კალიმანტანის პროვინციაში გაშენდება, ქალაქ სამარინდასა და საპორტო ქალაქ ბალიკპაპანს შორის. 2021 წლის იანვრიდან გეგმა ელოდება პარლამენტის დამტკიცებას. მშენებლობა, სავარაუდოდ, დაიწყება COVID-19 ვაქცინაციის კამპანიის დასრულების შემდეგ, 2022 წლის მარტში. ↑ 1.0 1.1 ინდონეზიის ახალ დედაქალაქს სახელწოდება შეურჩიეს. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-18. ციტირების თარიღი: 2022-01-18. ↑ „Nusantara“. Kamus Besar Bahasa Indonesia (3 ed.). Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa. 2016. ↑ Rais, Mohamed Amien; Ng, Taryn; Irwan, Omar; Najib, Muhammad (2004) Putra Nusantara: Son of the Indonesian Archipelago. Singapore: Stamford Press. ISBN 9810499078.  ↑ Indonesia names new capital Nusantara, replacing sinking Jakarta ↑ ინდონეზიის ახალ დედაქალაქს ნუსანტარა დაერქმევა ↑ ინდონეზიას სურს ახალი დედაქალაქის მშენებლობა წამოიწყოს ↑ Indonesia to develop new capital city after vaccine drive (2021-01-24).
კამეჩები

კამეჩები — მცოხნელი ძუძუმწოვარი წყვილჩლიქოსანთა რიგის ძროხისებრთა ოჯახისა. შეტანილია პლანეტის ყველაზე დიდტანიანი და ძლიერი ცხოველების ხუთეულში. აქვს მასიური სხეული, მოკლე კისერი, დაბალი და მძლავრი ფეხები, განიერი თავი, დინგის წვეროს ზედა ტიტველი ნაწილი, 4 ძუძუ, გრძელი კუდი გრძელბალნიანი ფუნჯით ბოლოვდება. არსებობს მოშინაურებული და გარეული. კამეჩები ველურ ბუნებაში გავრცელებული არიან სამხრეთ აზიასა და სამხრეთ აფრიკაში, ჯგუფურად ცხოვრობენ. მაკეობა 12 თვემდე გრძელდება. აფრიკული კამეჩი, რომელიც სავანებში ცხოვრობს, სპორტული ნადირობის ობიექტია და ბევრგან უკვე მოისპო. ადამიანმა უძველესი დროიდან მოაშინაურა ინდური, ანუ აზიური შინაური კამეჩი (Bubalus bubalis), რომელიც გავრცელდა სამხრეთ აზიაში, აფრიკასა და სამხრეთ ევროპაში. მოშინაურებულია აზერბაიჯანში, სომხეთში, საქართველოში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. აზიური ში­ნაური კამეჩი იყოფა ინდურ (ანუ მდინარის) და ფილიპინურ (ანუ ჭაობის — კარაბაო) ჯგუფებად. მსხვილი, ღონიერი, დიდტანიანი ცხოველია. სიმაღლე მინდაოში 130 სმ. ცოცხალი მასა ფურკამეჩისა 450 კგ, ზოგჯერ 600 კგ აღწევს, კუროკამეჩისა 700 კგ. კამეჩებს მეურნეობაში 18–20 წლამდე იყენებენ სარძეო ცხოველად, ზოგჯერ მუშადაც. ხასიათდება კარგი სამუშაო თვისებებით. ძროხასთან არ ჯვარდება. ფურკამეჩის ნაყოფიერება 100%-ს აღწევს, ანუ ყოველწლიურად იძლევა 1 ნაშიერს (ზაქს). ლაქტაციური მონაწველი – 1400–1600 კგ, რეკორდული – 4500 კგ რძე. მაღალი წველადობით გამოირჩევიან მურაჰისა (ინდოეთი) და ნილი-რავის (პაკისტანი) ჯიშები. კამეჩებს უმთავრესად აშენებენ ცხელ კლიმატურ პირობებში, მდინარეების, არხებისა და სხვა წყალსატევების მახლობლად. იკვებება უხეში მცენარეული საკვებით (ისლი, ლაქაში, ლერწამი). კამეჩების ძირითადი პროდუქციაა რძე, ხორცი, ტყავი (იხ. კავკასიური კამეჩი).კარგად უძლებს დაავადებებს — ჰერმოსპორიდიოზს, ჯილეხს, თურქულს, ბრუცელოზსა და სხვა. კავკასიური კამეჩის ცალკე ჯილაგია ქართული კამეჩი. ცნობილია კამეჩების ორი გვარი: აზიური (Bubalus) და აფრიკული (Sincerus). აზიური კამეჩი (Bubalus) აზიური გარეული კამეჩი, არნი (Bubalus arnee) აზიური შინაური კამეჩი, ინდური კამეჩი (Bubalus bubalis) ფილიპინური კამეჩი, მინდოროს კამეჩი, ტამაროუ (Bubalus mindorensis) ანოა (Bubalus depressicornis) მთის ანოა (Bubalus quarlesi) აფრიკული კამეჩი (Sincerus) აფრიკული კამეჩი, კაფრული კამეჩი, სავანის კამეჩი (Sinserus caffer) ↑ 1.0 1.1 კამეჩები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 349. ↑ გოგოლი გ., კამეჩი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 507.
რომან ჯოხაძე

რომან ჯოხაძე (დ. 15 მარტი, 1968, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოსამსახურე, ბრიგადის გენერალი (2020). საქართველოს ეროვნული გვარდიის მეთაური 2020 წლის 17 ივნისიდან. სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს თავდაცვის ატაშე პოლონეთში, უნგრეთში, სლოვაკეთისა და ჩეხეთის რესპუბლიკებში, გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, J2 დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსი, სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსი, თავდაცვის სამინისტროს ანალიტიკურ დეპარტამენტში სამხედრო ექსპერტი. მსახურობდა ასევე ეროვნულ გვარდიაში ჯერ ბატალიონის, შემდეგ კი საწვრთნელი ცენტრის მეთაურად. მონაწილეობა აქვს მიღებული საერთაშორისო მისიებში ერაყსა და ავღანეთში ISAF-ის ოპერაციაში. 2020 წლის 17 ივნისს პოლკოვნიკი ჯოხაძე დაინიშნა ეროვნული გვარდიის მეთაურად. ↑ ეროვნული გვარდიის მეთაურად პოლკოვნიკი რომან ჯოხაძე დაინიშნა, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 17 ივნისი 2020
ჯოხაძე

საკუთარი სახელი ჯოხაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანრი ჯოხაძე — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი გია ჯოხაძე — ქართველი ისტორიკოსი, მთარგმნელი დავით ჯოხაძე — ქართველი ბიოლოგი ელისე (ჯოხაძე) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი მაკა ჯოხაძე — ქართველი მწერალი რომან ჯოხაძე — ქართველი სამხედრო მოსამსახურე
გელა ჭედია

გელა ჭედია (დ. 14 აგვისტო, 1978, სოფ. ლეციცხვაიე, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 აგვისტო, 2008, სოფ. ფრისი, ერედვის მუნიციპალიტეტი; დაკრძალულია ლეციცხვაიეში, გიორგი ჭყონდიდელის ეკლესიაში) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, მაიორი (2006). დაიღუპა რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). 1999 წელს დაამთავრა საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემია და ჩაირიცხა კოჯრის სპეცდანიშნულების ბატალიონში. 2005–2007 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების მეოთხე ქვეით ბრიგადაში ბატალიონის მეთაურად. 2003 წელს კაპიტანი ჭედია მეთაურობდა პირველ ქართულ სამშვიდობო კონტინგენტს ერაყში, შემდეგ მსახურობდა ცხინვალის რეგიონში (2006–07) და ზემო აფხაზეთში (2007–08). 2008 წელს დაინიშნა V ქვეითი ბრიგადის 53-ე ბატალიონის მეთაურად. 2008 წლის აგვისტოში რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ხელმძღვანელობდა საბრძოლო ოპერაციას სოფელ ფრისის ტერიტორიაზე, მათ შორის სტრატეგიულად მნიშვნელოვან წვერიახოს მთასთან, სადაც სასიკვდილოდ დაიჭრა. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2008). მის სახელს ატარებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სპეციალური დანიშნულების სასწავლო ცენტრი. ↑ გელა ჭედია, პროექტი „გმირი“. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ↑ გარდაცვლილი მაიორის ცოლი. „რადიო თავისუფლება“, RFE/RL. აგვისტო 11, 2021.
ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი

ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი, ზოგიერთ რეგიონში ასევე ცნობილია სახელით ავატარი: ლეგენდა აანგზე — ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალი რომელიც Nickelodeon Animation Studio-ს მიერ არის წარმოებული . სერიალი ერთობლივად შექმნეს მაიკლ დანტე დიმარტინომ და ბრაიან კონიეტზკომ, აარონ ეჰაზთან, სერიალის მთავარ სცენარისტთან ერთად. სერიალი მიმდინარეობდა Nickelodeon-ზე სამი სეზონის განმავლობაში, 2005 წლის თებერვლიდან 2008 წლის ივლისამდე. ავატარი არის აზიურით შთაგონებული სამყარო, სადაც ზოგიერთ ადამიანს შეუძლია ტელეკინეზით მანიპულირონ ოთხი კლასიკური ელემენტი (წყალი, მიწა, ცეცხლი და ჰაერი.), მანიპულირების, მართვის მოძრაობები შთაგონებულია ჩინური საბრძოლო ხელოვნებებით. ერთადერთი პიროვნება რომელსაც შეუძლია მართოს ოთხივე ელემენტი, „ავატარი“ არის პასუხისმგებელი მსოფლიოს ოთხ ერს შორის ბალანსის შენარჩუნებაზე და ასევე ფიზიკურ და სულიერ სამყაროთა ხიდად მსახურობს. სერიალი წარმოდგენილია სტილში, რომელიც აერთიანებს ანიმეს და თანამედროვე ამერიკულ ანიმაციის სტილს, და ძირითადად ეყრდნობა ამღმოსავლეთ აზიური კულტურის ხატოვანებას, სამხრეთ აზიის, ინუიტური და სირენიკური კულტურის გავლენით. სერიალი ბრუნავს თორმეტი წლის აანგის თავგადასავლის გარშემო , ავატარი აანგი არის თვისი ერის, ჰაერის ბერების უკანასკნელი გადარჩენილი, ის თავის მეგობრებთან: კატარასთან სოკასთან და მოგვიანებით ტოფ ბეიფონგთან ერთად, ცდილობს ცეცხლის ერის ომი სხვა ერების წინააღმდეგ დაასრულოს. ის ასევე ზუკოს, ცეცხლის სამეფოს გაძევებული პრინცის ისტორიას მიყვება, რომელიც თავისი ღირსების დასაბრუნებლად ავატარის დაჭერისაკენ მიისწრაფის. მას თან ახლავს მისი ბრძენი ბიძა აირო, და მოგვიანებით მისი ამბიციური და აზულა. ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი რეიტინგული წარმატება იყო და კრიტიკოსებისგან მოწონება მიიღო მისი პერსონაჟების, კულტურული ცნობების, ხელოვნების მიმართულების, საუნდტრეკის, იუმორისა და თემებისთვის. სერიალი მოიცავს ისეთ თემებს რომელთნაც ახალგაზრდობას შეხება იშვიათთ აქვს. როგორიცაა ომი, გენოციდი, იმპერიალიზმი, ტოტალიტარიზმი, ინდოქტრინაცია და თავისუფალი არჩევანის ქონა. შოუს რამდენიმე კრიტიკოსი განიხილავს, როგორც ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ანიმაციურ სატელევიზიო სერიალს. შოუს მონაგები აქვს ხუთი Annie Awards, Genesis Award, Primetime Emmy Award, Kids' Choice Award და Peabody Award. გაშლილი ავატარის ფრენჩაიზი მიმდინარე კომიქსის სერიებს, რომანის სახის წინაისტორიას, სერიების ანიმაციური გაგრძელებას და ფილმს, ასევე Netflix-ისთვის გამოცემული ფილმის მომავალ სერიებს შეიცავს. სრული სერიები დისკზე 2018 წლის ივნისში გამოვიდა, მისი ფინალის ათი წლის აღნიშვნის საპატივსაცემოდოდ, 2020 წლის მაისს კი შეგეძლო სერიალისთვის Netflix-ზე გეყურებინა, 2020 ივნისისთვის Paramount+-ზეც დაემატა, Amazon Prime Video-ზე კი 2021 წლის იანვარში გახდა ხელმისაწვდომი. ↑ Perlmutter, David (2018) ამერიკული ანიმაციური ტელეშოუების ენციკლობედია. Rowman & Littlefield, გვ. 50–51. ISBN 978-1538103739.
კამო (მრავალმნიშვნელოვანი)

კამო შეიძლება აღნიშნავდეს: კამო — პროფესიონალი რევოლუციონერი კამო — ყოფილი სოფელი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონში კამო — სომხეთში ქალაქ გავარის ძველი სახელწოდება
კამური თეთრი

კამური თეთრი, თეთრი კამურა, კამურა, კამურის ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას გამოჩენამდე კამური თეთრი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული მაღლარების სახით გურიაში და ქვემო იმერეთში. მას ხშირად აივნების გასალამაზებლად და მარნების თავზე დასაჩრდილებლად აშენებდნენ. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ განტოტვილი და თხელი. მარცვალი საშუალოზე მსხვილია, მოგრძო-ოვალური. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი მკვრივხორციანია, ძალიან სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. კამური თეთრი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. მისი სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 175 დღეა. მტევნის წონა 170-250 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 5.5-7.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.4-8.0 გ/ლ-ს. კამური თეთრისგან მიიღება სუფრის თეთრი ღვინო, რომელიც ალკოჰოლის ნორმალური შემცველობით, ხალისიანი მჟავიანობით, საკმაო ექსტრაქტულობით და მაღალი გემური თვისებებით ხასიათდება. ყურძენი გამოირჩევა სასიამოვნო გემოთი, კარგი შენახვისუნარიანობით და უძლებს ტრანსპორტირებას. წარმატებით შეიძლება მისი გამოყენება სასუფრე ყურძნად. გოცირიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 355. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბილისი, 2018, გვ. 171 ქართული ვაზის ძველი ჯიშები
ვლადიმერ ბურაკოვსკი

ვლადიმერ ბურაკოვსკი (დ. 20 აგვისტო, 1922, ქ. თბილისი — გ. 22 სექტემბერი, 1994) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისში. 1960–1966 წლებში — მოსკოვის ალექსანდრე ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა ქირურგი. ამავე ინსტიტუტის თანდაყოლილი მანკების განყოფილების გამგე. 1966 წლიდან — დირექტორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომების. კარდიოქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი(1962), პროფესორი. 1973 — სსრკ სახელმწიფო პრემია 1973 — სერგო სპასოკუკოცკის სახელობის პრემია 1976 — ლენინური პრემია 1981 — თბილისის საპატიო მოქალაქე 1982 — სოციალისტური შრომის გმირი ვლადიმერ ბურაკოვსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
2+2=5

მათემატიკურად არასწორი ფრაზა „ორს პლუს ორი უდრის ხუთს“ (2 + 2 = 5) მომდინარეობს ჯორჯ ორუელის 1949 წელს გამოქვეყნებული ანტიუტიპიური რომანიდან „1984“, როგორც ინგსოცის (ინგლისური სოციალიზმი) ფილოსოფიის შესაძლო მტკიცება, მსგავსად დოგმისა „ომი მშვიდობაა“, რომელიც უნდათ, რომ ხალხს დააჯერონ. 1984 წელს, დღიურის წერისას, მთავარი გმირი უინსტონ სმიტი იწყებს ფიქრს, შეუძლია თუ არა შიდა პარტიას იმის გამოცხადება, რომ „ორს პლუს ორი უდრის ხუთს“. სმიტი შემდეგ იმაზე ფიქრობს, ამგვარი კონსენსუსური რეალობა სიმართლედ აქცევს თუ არა სიცრუეს. აღსანიშნავია, რომ ფრაზა 2 + 2 = 5 ორუელამდეც არსებობდა, მაგალითად — ნაშრომი Deux et deux font cinq (ორს დამატებული ორი უდრის ხუთს), რომელიც 1895 წელს ალფონს ალემ დაწერა და წარმოადგენს აბსურდული მოთხრობების კრებულს. ↑ Orwell, George (1949). Part Three, Chapter Two.
კანა

კანა, უფრო სწორად ჩვეულებრივი კანა (ლათ. Taurotragus oryx) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 3,5 მ აღწევს, სიმაღლე მინდაოში 1,8 მ, წონა — 900 კგ. რქა გრძელი და ძირში დაგრეხილია. ფერად ღია მორუხო-ყვითელია. კანა გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკის სავანებში. იკვებება ბალახითა და ფოთლებით. მაკეობა 81/2—9 თვე გრძელდება. შობს 1 ხბოს. იყენებენ მის ხორცს, ტყავსა და მსუყე რძეს. კანის მოშინაურება ადვილია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 356.
რუსუდან კიკნაძე

რუსუდან კიკნაძე (დ. 7 მარტი, 1946 — გ. 20 იანვარი, 2022, ლოს-ანჯელესი, აშშ) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1969 წელს. მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში „გიორგობისთვე“ (რეჟისორი ოთარ იოსელიანი, 1966), „ფერისცვალება“ (ეკა; რეჟისორი ლანა ღოღობერიძე, 1968), „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ტატა; რეჟისორი გუგული მგელაძე, 1969), „თვალი პატიოსანი“ (მედეა; რეჟისორი შოთა მანაგაძე, 1976), „მონანიება“ (რეჟისორი თენგიზ აბულაძე, 1984), „ფესვები“ (რეჟისორი გუგული მგელაძე, 1987), „დანაშაული მოხდა“ (რეჟისორი ნანა მჭედლიძე, 1988) და სხვ. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. რუსუდან კიკნაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რუსუდან კიკნაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ მსახიობი რუსუდან კიკნაძე გარდაიცვალა, ტელეკომპანია „რუსთავი 2“. 20 იანვარი, 2020.