laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბჟაყვა

აბჟაყვა (აფხ. Абжьаҟәа — „ნახევარი სოხუმი“) ― სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბესლეთის მარცხენა ნაპირზე. ბესლეთის თემის ცენტრი (სოფლები: ბესლეთი, ზემო ბირცხა, ქვემო ბირცხა). ზღვის დონიდან 3 მ, შავი ზღვიდან 5,5 კმ, სოხუმიდან 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1347 ადამიანი. აბჟაყვა ბესლეთის აფხაზური სახელწოდებაა. სიტყვა ორი ნაწილისაგან შედგება, სახელდობრ „აბჟა“ — რაც აფხაზურად ნახევარს ნიშნავს და „აყვა“ — ქალაქ სოხუმის აფხაზური სახელი. მაშასადამე აბჟაყვა აფხაზურად ნახევარ აყვას ე. ი. ნახევარ სოხუმს ნიშნავს. აფხაზეთის არც ერთ სოფელში არაა იმდენი ისტორიული ძეგლი, რამდენიც აბჟაყვაში მოიპოვება. ზოგი მთგანი, როგორც მაგალითად XII საუკუნის ძეგლი ე. წ. ვენედიკური ხიდი მდინარე ბესლეთზე წარმოადგენს ხუროთმოძღვრების ნიმუშს. მთა გვარდას სამხრეთ კალთაზე ყურადღებას იპყრობს თავისი შესანიშნავი აღნაგობით საშუალო ზომის კათედრალური ეკლესია, რომლის ნახევარი XIX საუკუნის 90-იან წლებში დაანგრიეს აბჟაყვის ახალი ეკლესიის ასაშენებლად. XX საუკუნის 40-იან წლებშია ნაპოვნი ტრაპიზონის იმპერიის XV საუკუნის ვერცხლის მონეტები, რომელიც სოხუმის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს გადაეცა. ამ ეკლესიას გარშემო დიდი გალავანი ჰქონდა. მის გვერდით დარჩენილია ერთი საკმაოდ დიდი ზომის ნანგრევი, რომელიც პალატის შთაბეჭდილებას ახდენს. სავარაუდოა რომ ის რამდენიმე სართულისაგან შედგებოდა. არქეოლოგიური გათხრების დროს კედლებთან ჩაკირული ქვევრები ნახეს. პალატის ნანგრევების ჩრდილოეთით არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს მრავალოთახიანი შენობის ნანგრევი. ნაგებობათა თვისების მიხედვით, როგორც ზემოთ ჩამოთვლილი ნანგრევები, ისე დღემდე დაცული ბესლეთის ხიდი, ქართული ასომთავრული წარწერებით, და მის ქვემოთ ამგვარივე თაღიანი ხიდის ნანგრევები და ბოლოს მესამე ხიდის ბურჯები სრულად დანგრეული 1934 და 1936 წლებში მომხდარი წყალდიდობის შედეგად, აგრეთვე ნანგრევები გოგირდის წყაროების აბანოსი, რამდენიმე სააბაზანო განყოფილებით — სავარაუდოდ აშენებულნი უნდა იყვნენ ერთი და იმავე პერიოდში, სახელდობრ X-XII საუკუნეების დამლევამდე. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 31. კ. ბერულავა, „აბჟაყვა“, გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, 1938, №92 ↑ 1989 წლის სსრკ-ს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა, აფხაზეთის ასსრ ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-03-16.
დიდი ზიმბაბვე

დიდი ზიმბაბვე — ზიმბაბვეში მდებარე უძველესი სამხრეთ აფრიკული ქალაქის ნანგრევების სახელწოდება. როგორც ვარაუდობენ დიდი ზიმბაბვე შონას (ბანტუს ტომის ხალხი) წინაპრების მთავარი საკულტო ქალაქი უნდა ყოფილიყო. ქალაქი დაარსდა 1100-1400 წლებს შორის პერიოდში. იგი წარმოადგენდა მვენემუტაპას სახელმწიფოს ცენტრს, რომელიც ასევე ცნობილი იყო დიდი ზიმბაბვეს სახელმწიფოს სახელწოდებით. აღნიშნული იმპერია მოიცავდა ტერიტორიას, რომელიც დღეს მოქცეულია ზიმბაბვეს (რომელმაც სახელი მიიღო ამ ქალაქისაგან) და მოზამბიკის ტერიტორიაზე. 1928–1929 წლებში დიდი ზიმბაბვეს ნანგრევები გამოიკვლია ბრიტანელმა არქეოლოგმა გერტრუდა კატონ-ტომპსონმა, რომელმაც დაადასტურა ნაგებობის აფრიკული წარმომავლობა. მანამდე არქეოლოგების გარკვეული ჯგუფი მიიჩნევდა, რომ ადგილობრივ შავკანიან მოსახლეობას არ შეეძლო აღნიშნული ციხესიმაგრის აგება და მის აშენებას მიაწერდნენ ფინიკიელებს ან არაბებს.. 1986 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში მსოფლიო ისტორიის ენციკლოპედია, თბ. 2009 წ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დიდი ზიმბაბვე Great Zimbabwe site page in JSTOR's African Cultural Heritage Sites and Landscapes database"[მკვდარი ბმული] Chapter on Great Zimbabwe from "Ending Stereotypes for America" დაარქივებული 2009-04-02 საიტზე Wayback Machine. Great Zimbabwe entry on the UNESCO World Heritage site The Story of Africa: Great Zimbabwe — BBC World Service ↑ მსოფლიო ისტორიის ენციკლოპედია, თბ. 2009 წ., გვ. 167 ↑ Caton-Thompson. The Zimbabwe Culture, 1931. «Ascribes Zimbabwe to African Bantus», The New York Times, 1929-10-20, p. 2. ↑ «Vast Ruins in South Africa- The Ruined Cities of Mashonaland», The New York Times, 1892-12-18, p. 19. ↑ დიდი ზიმბაბვე იუნესკოს საიტზე
მაგმა

მაგმა (ბერძნ. magma – სქელი საცხი) — სილიკატური (ზოგჯერ სულფიდური) შედგენილობის გამდნარი მასა, რომელიც წარმოიქმნება დედამიწის ქერქში ან ზედა მანტიაში. ზოგჯერ საკმაოდ დიდი რაოდენობით შეიცავს ადვილადქროლად კომპონენტებს, გაცივების შედეგად მაგმა წარმოქმნის მაგმურ ქანებს. მკვლევართა უმრავლესობის აზრით, მაგმის მთავარი ტიპებია: ულტრაფუძე, ფუძე (ბაზალტური) და მჟავა (გრანიტული); უფრო იშვიათია ტუტე მაგმა, ულტრაფუძე მაგმა და ფუძე მაგმა. წარმოიქმნება ზედა მანტიის ნივთიერების დნობის შედეგად, მჟავა მაგმა – დედამიწის „გრანიტული“ ფენის სელექციური დნობის, ანატექსისისა და პალინგენეზისის შედეგად. ფუძე ან მჟავა მაგმის დიფერენციაციისა და შემცველი ქანების ასიმილაციის შედეგად წარმოიქმნება ტუტე მაგმა. მაგმური მდნარის გენერაციის ფაქტორებია: რადიოგენური სითბო, სიღრმული ნაპრალების გაჩენის შედეგად წნევის ერთბაშად შემცირება და სხვა. მაგმის ტემპერატურა, ქიმიური შედგენილობის შესაბამისად, ცვალებადობს 600-1200 °C ფარგლებში. ვულკანურ მხარეებში მაგმა აღწევს დედამიწის ზედაპირს და ამოინთხევა ლავის სახით. დედამიწის სიღრმეში გაცივებული მაგმა წარმოქმნის ინტრუზივებს. ლავა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 324.
W (ეროვნული პარკი)

W – პირველი ტრანს-სასაზღვრო ბიოსფერული ნაკრძალი აფრიკაში. მდებარეობს ნიგერის, ბენინისა და ბურკინა-ფასოს ტერიტორიაზე მდინარე ნიგერის ხეობაში. იქ სადაც აღნიშნული მდინარე თავისი კალაპოტის საშუალებით შემოხაზავს ლათინურ ასო W-ს. აქედან მომდინარეობს ნაკრძალის სახელწოდებაც. 1996 წელს ნაკრძალის ნიგერის ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, ხოლო ბენინის ნაწილი შეტანილია საცდელ სიაში. ნაკრძალის საერთო ფართობია 31 223,13 კმ², მათ შორის: ბენინი: 11°53′34″ ჩ. გ. 02°42′32″ ა. გ.﻿ / ﻿11.893000° ჩ. გ. 2.70889° ა. გ.﻿ / 11.893000; 2.70889, ფართობი — 20 483,13 კმ² (ბირთვი — 5632,8 კმ², ბუფერული ზონა — 3250,33 კმ², თანამშრომლობის ზონა — 11 600 კმ²). ბურკინა-ფასო: 11°29′15″ ჩ. გ. 02°00′45″ ა. გ.﻿ / ﻿11.48750° ჩ. გ. 2.01250° ა. გ.﻿ / 11.48750; 2.01250 — 12°21′00″ ჩ. გ. 02°24′10″ ა. გ.﻿ / ﻿12.35000° ჩ. გ. 2.40278° ა. გ.﻿ / 12.35000; 2.40278, ფართობი — 3460 კმ² (ბირთვი — 2350 კმ², ბუფერული ზონა — 1110 კმ², თანამშრომლობის ზონა — არა). ნიგერი: 11°55′ ჩ. გ. 02°04′ ა. გ.﻿ / ﻿11.917° ჩ. გ. 2.067° ა. გ.﻿ / 11.917; 2.067 — 13°20′ ჩ. გ. 03°20′ ა. გ.﻿ / ﻿13.333° ჩ. გ. 3.333° ა. გ.﻿ / 13.333; 3.333, ფართობი — 20 483,13 კმ² (ბირთვი— 2200 კმ², ბუფერული ზონა — 770 კმ², თანამშრომლობის ზონა — 4310 კმ²). მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში Detailed Nigerien government tourist map დაარქივებული 2008-04-20 საიტზე Wayback Machine. . WCMC World Heritage Site Data Sheet დაარქივებული 1997-07-10 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links UNESCO Page on W National Park BirdLife IBA Factsheet 'W' National Parkდაარქივებული 2012-10-10 საიტზე Wayback Machine. . Le Parc du W du Niger (Niger, Burkina Faso, Bénin): Aires protégées Burkina Faso - Niger - Bénin დაარქივებული 2007-06-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ 'W' REGION. ადამიანი და ბიოსფერო. ციტირების თარიღი: 2010-10-30. ↑ იუნესკოს საიტი, საცდელი სია, ბუნებრივი რეზერვატი W
W (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელწოდება W შეიძლება აღნიშნავდეს: W — ლათინური ანბანის 23-ე ასო; Ԝ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო; W — იაპონური პოპ-მუსიკის დუეტი; W — 1974 წლის ფილმი; W — ამერიკული მოდის ჟურნალი; W — ეროვნული პარკი ნიგერში.
ნიკოლოზ ხომასურიძე

ნიკოლოზ ხომასურიძე (დ. 10 მაისი, 1977) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. ნიკოლოზ ხომასურიძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ საქართველოს კინოკომისია, ფილმმწარმოებლები – ნიკოლოზ ხომასურიძე
ცინჟი-დიუ-ბემარაჰის ნაკრძალი

ცინჟი-დიუ-ბემარაჰის ნაკრძალი (ინგლ. Tsingy de Bemaraha) — ნაკრძალი მადაგასკარში. ფართობი 152 ათასი ჰა. შეიქმნა 1927 წელს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე უნიკალური კარსტული ლანდშაფტის, ინდრისა და ლემურების სხვადასხვა სახეობების დასაცავად. 1990 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. სამხრეთით დაცულ ტერიტორიას შემდგომში შეენაცვლა „ცინჟი-დიუ-ბემარაჰის ნაკრძალი“, რომელიც მოიცავს 666 კვადრატულ კილომეტრს. ჩრდილოეთით დაცულ ტერიტორიაზე რჩება ნატურალური ინტეგრალი, რომელიც მოიცავს 853 კვადრატულ კილომეტრს. იგი ხასიათდება წაწვეტებული კირქვის ფორმირებებით, კლდეების ზემოთ მდინარე მანამბოლოს გადაღმა. კირქვის ბასრმა ფორმირებამ ადვილად შეიძლება დააზიანოს ადამიანი და აღჭურვილობა, რაც ტერიტორიაზე გავლას ძალზედ სახიფათოს ქმნის. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ცინჟი-დიუ-ბემარაჰის ნაკრძალი“ ვიკისაწყობში. Tsingy de Bemaraha Reserve დაარქივებული 2009-08-05 საიტზე Wayback Machine. — UNEP-WCMC Shea Neil. (2009 Nov) Living On a Razor's Edge: Madagascar's labyrinth of stone. National Geographic. ციტირების თარიღი: 2009-12-04. Bemaraha — wildmadagascar.org Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve, Madagascar — Encyclopedia of Earth
ლეოპოლდ ბუხი

ლეოპოლდ ბუხი (გერმ. Christian Leopold Freiherr von Buch; დ. 26 აპრილი, 1774, შტოლპე — გ. 4 მარტი, 1853, ბერლინი) — გერმანელი გეოლოგი. ლეოპოლდ ბუხი სწავლობდა ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტთან სამთო აკადემიაში, რომელსაც აბრაამ გოტლობ ვერნერი ედგა სათავეში. როგორც ვერნერის მოწაფე ემხრობოდა ნეპტუნიზმს, ხოლო შემდეგ ასეთი პოზიცია უარყო. დაამთავრა ფრაიბერგის სამთო აკადემია. ბერლინისა (1806) და პარიზის (1840) მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის (1832) საპატიო წევრი. თავდაპირველად ბუხი თანამიმდევრული ნეპტუნისტი იყო, შემდეგ პლუტონისტებს მიემხრო. მან წამოაყენა კრატერების აზევების ჰიპოთეზა, რომლის თანახმადაც ყველა ამაღლება და ქედი შემოჭრილი მაგმითაა წარმოქმნილი. მთათწარმოშობის პროცესი ბუხს თითქმის წუთიერ მოვლენად მიაჩნდა, რაც კატასტროფების თეორიას შეესაბამებოდა. ბუხმა პირველმა დაასაბუთა, რომ ძველთან ერთად არსებობს ახალგაზრდა გრანიტებიც. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს პალეონტოლოგიაში, ასევე იურული ნალექების სტრატიგრაფიაში. Gesammelte Schriften, Bd 1—4, В., 1867—85. ლეოპოლდ ბუხი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ლეოპოლდ ბუხი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 597. ↑ 1.0 1.1 Biographies of the Entomologists of the World — Senckenberg German Entomological Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q57831640"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q472839"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #116817569 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 53. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ https://www.geolsoc.org.uk/About/Awards-Grants-and-Bursaries/Society-Awards/Wollaston-Medal
სერკადოს პროვინცია (ბენი)

სერკადო — პროვინცია ჩრდილო–დასავლეთ ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 12 276 კმ²–ს შეადგენს. 2006 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 94 221 ადამიანია. დედაქლაქია ტრინიდადი. სერკადოს პროვინცია დაყოფილია 2 მუნიციპალიტეტად (ტრინიდადის მუნიციპალიტეტი და სან-ხავირეის მუნიციპალიტეტი), რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. ბოლივიის პროვინციები ბენის დეპარტამენტის პროვინციები Instituto Nacional de Estadística Bolivia
იტენესის პროვინცია

იტენესი — პროვინცია ბოლივიაში, ერთ-ერთი ბენის დეპარტამენტის 8 პროვინციიდან. მისი ფართობი 36.576 კმ²–ს შეადგენს. 2006 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20.190 ადამიანია. პროვინციის დედაქალაქია მაგდალენა. ბოლივიის პროვინციები Instituto Nacional de Estadística Bolivia პროვინციის რუკა დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine.
ატოლი

ატოლი (მალდივის ენაზე – ატოლუ) — მარჯნის კუნძული, აქვს წრიული (მთლიანი ან წყვეტილი, ზოგჯერ უსწორმასწორო) მოყვანილობა. ატოლი ჩვეულებრივ პატარაა, მაგრამ ზოგჯერ მისი დიამეტრი 50 კმ და მეტსაც აღწევს. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ატოლია კვაჯალეინი, რომელიც მდებარეობს წყნარ ოკეანეში. მისი ფართობია – 2336 კმ², რომლის 92% ლაგუნაზე მოდის. ამ ატოლის კუნძულების საერთო ფართობი აღწევს 14,5 კმ². მნიშვნელოვანია ასევე რანგიროას ატოლი, რომლის ფართობი უდრის 1639 კმ²-ს. ვითარდება წყალქვეშა მაღლობების (ხშირად ვულკანების) თხემების ირგვლივ და შემდეგ ტექტონიკური აზევების ან ოკეანის დონის დაწევის შედეგად. ჩარლზ დარვინის ჰიპოთეზით, ბარიერული რიფით გარშემორტყმული კუნძულის თანდათან ჩაძირვის დროს რიფის თხემზე მარჯნის ახალ-ახალი შრეები ჩნდება და წყლის ზედაპირზე ამოდის, ამგვარად ხდება თხემის „დაშენება“. ატოლები გავრცელებულია ტროპოკული სარტყლის ოკეანეებსა და ზღვებში, განსაკუთრებით წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში. მარჯნის რიფი Formation of Bermuda reefs Darwin's Volcano - a short video discussing Darwin and Agassiz' coral reef formation debate ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 674.
ახალსოფელი (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი (ყოფილი ნაიდორფი - გადაერქვა 1943 წლის 14 აპრილი.) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ალექსეევკა, ვოლოდარსკოე, კელასური, ძიგუთა). ზღვის დონიდან 160 მ, სოხუმიდან 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 285. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
იოსებ ლაღიაშვილი

იოსებ ლაღიაშვილი (დ. 2 იანვარი, 1866 – გ. ?) – თბილისის სასულიერო სემინარიის სტუდენტი, მისი სახელი გახმაურდა მას შემდეგ, რაც მოკლა ამავე სემინარიის რექტორი პავლე ჩუდეცკი. იოსებ ლაღიაშვილი დაიბადა სამეგრელოში. მამა გორელი, კერძოდ კი ხურვალეთელი მღვდელი, დედა მარტვილის რაიონის სოფელ ბანძის მღვდლის ქალიშვილი იყო. დედ–მამა იოსებს ადრე დაეღუპა, მისი აღზრდა კი ბებიამ და ბიძებმა ითავეს. დაამთავრა გორის სასულიერო სემინარია, შემდეგ კი ჩაირიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში . ის სემინარიის პანსიონში ცხოვრობდა და სტიპენდიას იღებდა. ამის შემდეგ იოსებ ლაღიაშვილი სემინარიიდან გარიცხეს მას შემდეგ, რაც სასწავლებლის ზედამხედველმა ხელნაწერი ჟურნალი „ყვავილი“ აღმოუჩინა, მას ამასთანავე სტიპენდია მოეხსნა. ლაღიაშვილმა თხოვნით მიმართა რექტორს და ეგზარქოსსაც, მაგრამ ამაოდ. 1886 წლის 24 მაისს, მას შემდეგ, რაც მორიგ თხოვნაზე სემინარიაში აღდგენის შესახებ უარით უპასუხეს, მან ხანჯლით სემინარიის რექტორი პავლე ჩუდეცკი მოკლა. ამ შემთვევამ საქართველოში სათავე დაუდო მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენებს. თავადაც დაჭრილი და გულწასული 20 წლის ლაღიაშვილი დაიჭირეს. გამოითქვა მოსაზრება, რომ ის კავშირში იყო ეროვნულ ჯგუფთან, რომელსაც უნდა დაეცვა „სარწმუნოება და სამშობლო“. ამას უნდა გამოეწვია მხურვალე მხარდაჭერა ქართული საზოგადოების მხრიდან. ლაღიაშვილის სასამართლო პროცესი აქტიურად განიხილებოდა ქართულ პრესაში. მისი დაცვა გავლენიანმა თავადმა კონსტანტინე მუხრანბატონმა ითავა. მან ლაღიაშვილს განთქმული ადვოკატი ტურკევიჩი დაუქირავა. სემინარიის ყოფილი სტუდენტი გაასამართლეს, მას დახვრეტის განაჩენი არასრულწლოვნობის გამო ვერ მიუსაჯეს (მაშინ სრულწლოვნად 21 წლის პირი ითვლებოდა). ის 20 წლით სახალინზე კატორღაში გაუშვეს. მას თავის ნაწარმოებში ანტონ ჩეხოვი ლაგიევად მოიხსენიებს. მისი შემდეგდროინდელი ცხოვრების შესახებ რამდენიმე ცნობა არსებობს, თუმცა, შესაძლოა, ისინი სიმართლეს არ შეესაბამებოდნენ. ერთ–ერთი ცნობის მიხედვით, ის კატორღიდან გაიქცა და იაპონიაში ჩააღწია, 1889 წელს კი ამერიკაში იყო. 1908 თუ 1913 წელს ის ამერიკაში ქართველ ზღვაოსან დავით ჭავჭავაძეს უნახავს. საფრანგეთში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტის ცნობით კი, 1943 წელს ის თეირანში ყოფილა კონფერენციის დროს. ↑ ზვიად დოლიძე, შურისმაძიებელი თუ ტერორისტი? „ისტორიანი“, № 2, გვ. 51 ↑ ზვიად დოლიძე, შურისმაძიებელი თუ ტერორისტი? „ისტორიანი“, № 2, გვ. 51 ↑ ალექსანდრე ელისაშვილი, დიდი მოვლენების პატარა გმირის ისტორია ↑ ზვიად დოლიძე, შურისმაძიებელი თუ ტერორისტი? ისტორიანი, № 2, გვ. 54 ↑ ნოდარ გრიგალაშვილი, თანამდევი სული, „24 საათი“, 30.03.10. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-02. ციტირების თარიღი: 2011-03-17. ↑ ანტონ ჩეხოვი, კუნძული სახალინი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-12. ციტირების თარიღი: 2011-03-17. ↑ ზვიად დოლიძე, შურისმაძიებელი თუ ტერორისტი? „ისტორიანი“, № 2, გვ. 55 ↑ ზვიად დოლიძე, შურისმაძიებელი თუ ტერორისტი? „ისტორიანი“, № 2, გვ. 55
ატმოსფერული ნალექები

ატმოსფერული ნალექები — ატმოსფეროდან დედამიწის ზედაპირზე თხევადი ან მყარი სახით მოსული წყალი. იზომება ფენის სისქით (მმ ან სმ-ში), რომელიც უდანაკარგოდ (გაჟონვა, აორთქლება) გროვდება დედამიწის ზედაპირზე დროის გარკვეულ შუალედში (საათი, დღე-ღამე, თვე, წელიწადი). ატმოსფერული ნალექები ძირითადად ღრუბლებიდან მოდის თხევადი (წვიმა, თქორი), მყარი (თოვლი, თოვლოვანი ხორხოშელა, თოვლოვანი მარცვლები, ყინულოვანი მარცვლები, ყინულოვანი წვიმა, სეტყვა) ან შერეული (თოვლ-ჭყაპი) სახით. ატმოსფერული ნალექების უმნიშვნელო ნაწილი წარმოიშობა დედამიწის ზედაპირზე ან მასზე არსებულ საგნებზე (ნამი, თრთვილი, ლიპყინული, მარცვლოვანი ჭირხლი, კრისტალური ჭირხლი). ატმოსფერული ნალექები ყველაზე დიდი რაოდენობით მოდის ინდოეთში (ჩერაპუნჯში, საშუალო წლიური რაოდენობა 12700 მმ), ყველაზე ნაკლები ჩილეში, პერუში, საჰარაში და სხვ. უდაბნო მხარეებში. საქართველოში ყველაზე მეტი ნალექი მოდის შავი ზღვის სანაპიროზე, აჭარაში, მთა მტირალაზე (3500 მმ და მეტი). ნალექების მინიმუმი კი ფიქსირდება საქართველოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში – ელდარის დაბლობზე, რის საფუძველზე აქ ჩამოყალიბებულია ნახავრად უდაბოს ლანდშაფტი. World precipitation map დაარქივებული 2009-11-02 საიტზე Wayback Machine. Collision/Coalescence; The Bergeron Process Report local rainfall inside the United States at this site (CoCoRaHS) Report local rainfall related to tropical cyclones worldwide at this site დაარქივებული 2009-01-16 საიტზე Wayback Machine. Global Precipitation Climatology Center GPCC Types of rainfall (BBC) დაარქივებული 2001-12-21 საიტზე Wayback Machine. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 673.
Tower Records (ლეიბლი)

Tower Records — ამერიკული ხმისჩამწერი ლეიბლი, რომელიც დაარსდა აშშ-ში, 1964 წელს. წარმოადგენდა ლეიბლის Capitol Records ფილიალს. იარსება 1970 წლამდე. ძირითადად მასზე გამოდიოდა უფრო მცირე პროფილის მქონე მუსიკოსების ჩანაწერები (Capitol Records-ის კლიენტებთან შედარებით). Tower Records-ის დისკოგრაფია დაარქივებული 2011-06-03 საიტზე Wayback Machine. პინკ ფლოიდის დისკოგრაფია Tower Records-ზე დაარქივებული 2009-01-31 საიტზე Wayback Machine. ტომ ჯონსის ვიზუალური დისკოგრაფია Tower Records-ზე დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine.
Columbia Records

Columbia Records — ამერიკული ხმისჩამწერი ლეიბლი, რომელიც დაარსდა აშშ-ში, 1988 წელს. წარმოადგენს ლეიბლის Sony Music Entertainment ფილიალს. მასზე გამოდის სხვადასხვა ცნობილი შემსრულებლისა და ჯგუფის ჩანაწერები, როგორებიც არიან: AC/DC, Aerosmith, ბისტი ბოიზი, ჯეფ ბეკი, დეივიდ ბოუი, კეიტ ბუში, მერაია კერი, Cypress Hill, სელინ დიონი, დევიდ გილმორი, The Offspring, როლინგ სტოუნზი, Savage Garden, შაკირა, Simon & Garfunkel, როჯერ უოტერსი, ZZ Top და სხვები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Columbia Records“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ბრიტანული წარმომადგენლობა Columbia Nashville - ოფიციალური საიტი
ლავა

ლავა (იტალ. lava < ლათ. labes – ზვავი, ჩამოზვავება) — ცეცხლოვანი სილიკატური მდნარი, რომელიც ამოინთხევა დედამიწის ზედაპირზე ვულკანური ამოფრქვევების დროს. მაგმისაგან განსხვავებით, ლავა არ შეიცავს აირებს, ისინი ამონთხევისას ქროლდებიან. შედგენილობის მიხედვით განარჩევენ მჟავე, საშუალო და ფუძე ლავას. კაჟმიწით მდიდარი მჟავე ლიპარიტული ლავა ბლანტია და შედარებით ცივი. წარმოქმნის გუმბათებს, იშვიათად ლავურ ნაკადს; აფეთქების შედეგად კრატერიდან ამოტყორცნილი დაქუცმაცებული ლავის ნამსხვრევები წარმოშობს სხვადასხვა ტიპის ტუფებს. საშუალო, ანდეზიტური ლავა და ფუძე, ბაზალტური ლავა უფრო მოძრავია; ამონთხევის ადგილას, სადაც მისი ტემპერატურა საკმაოდ მაღალია (1000-1200 °C), დიდი სიჩქარით (30 კმ/სთ) მიედინება. ძლიერი ამონთხევისას ლავა რელიეფის დადაბლებებს ავსებს და გაცივების შემდეგ ჩნდება ლავური განფენი, რომლებიც შერჩევითი ეროზიის შედეგად ლავურ პლატოებს (ზეგნებს) წარმოქმნის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 101.
კლაინფენტერის სინდრომი

ჰიპოგონადიზმი – კლინიკური სინდრომი, რომელიც განპირობებულია საკვერცხეების ან სათესლეების მიერ სასქესო ჰორმონების დაქვეითებული სეკრეციით. მისი ძირითადი ნიშანია მეორადი სასქესო ნიშნების არარსებობა ან განუვითარებლობა. შესაძლოა იყოს თანდაყოლილი (მაგ. კლაინფენტერის სინდრომის დროს), ან აღინიშნებოდეს კრიპტორქიზმის დროს, სასქესო ჯირკვლების ტოქსიკური, ინფექციური, სხივური დაზიანებისას, ჰიპოთალამურ – ჰიპოფიზური სისტემის ფუნქციის დარღვევისას. ჩვენების მიხედვით ტარდება თერაპია ჰორმონალური პრეპარატებით.
ალბედო

ალბედო (ლათ. albedo < ლათ. albus — „თეთრი“) — რაიმე სხეულის ზედაპირიდან არეკლილი სხივური ნაკადის ფარდობა მასზე დაცემულ სხივურ ნაკადთან. ალბედო ახასიათებს სხეულის ზედაპირის არეკვლის უნარს: იდეალურად გამბნევი ზედაპირის ალბედო ერთის ტოლია, ხოლო აბსოლუტურად შავი სხეულისა — ნულის. ასტრონომიაში ალბედოს იყენებენ პლანეტებისა და მათი თანამგზავრების ფიზიკური დახასიათებისათვის. მაგალითად ციური სხეულის ალბედოს შეპირისპირებით დედამიწის ლანდშაფტებისა და სხვადასხვა ნივთიერების ალბედოსთან შეიძლება გამოვიტანოთ დასკვნა ამ სხეულების ზედაპირისა და ატმოსფეროს ბუნების შესახებ. უმრავლეს შემთხვევაში მაღალი ალბედო მიუთითებს მკვრივი ღრუბლოვანი ატმოსფეროს არსებობაზე, დაბალი კი — კლდოვანი მუქი ზედაპირის არსებობისა და ატმოსფეროს უქონლობაზე. ალბედოს ზომავენ სპეციალური ხელსაწოთი — ალბედომეტრით და ჩვეულებრივ პროცენტობით გამოსახავენ. მაგალითად: მთვარის ალბედო უდრის 0,07-ს, მარსისა — 0,15-ს; ვენერასი — 0,59-ს. დედამიწის ალბედო იცვლება 0,03-იდან (წყლის ზედაპირი) 0,9-მდე (ფიფქი თოვლი). ბალახით დაფარული ზედაპირის ალბედო საშუალოდ 0,22-0,25-ს უდრის, ვენახისა — 0,18-0,20-ს, ჩაის მწვანე ფოთლებისა — 0,24-0,26-ს, სიმინდისა — 0,18-ს, ტყის მასივისა — 0,14-0,17-ს, წყლის ზედაპირისა 0,03-0,1-ს, ფიფქი თოვლისა 0,8-0,9-ს და ა.შ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 278.
ხოსე-ბალივიანის პროვინცია

ხოსე-ბალივიანი — პროვინცია ჩრდილოეთ ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა გენერლისა და ბოლივიის პრეზიდენტის, ხოსე ბალივიანის პატივსაცემად. პროვინციის ფართობი 40 444 კმ²-ია. დასავლეთით, მისი საზღვარი გადის მდინარე ბენიზე, დასავლეთით კი ესაზღვრება იაკუმის პროვინცია. დედაქალაქია რეიესი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: სან-ბორხა, რურენაბაკე, სანტა-როსა. დაყოფილია 4 მუნიციპალიტეტად. პროვინცია მეჩხერადაა დასახლებული. 2006 წლის მონაცემებით, სულ ცხოვრობს 81 578 ადამიანი. ბოლივიის პროვინციები პროვინციის დეტალური რუკა დაარქივებული 2012-04-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ Instituto Nacional de Estadística de Bolivia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-27. ციტირების თარიღი: 2011-03-17.