laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
2022 წლის 10 ოქტომბრის სარაკეტო თავდასხმა უკრაინაზე

2022 წლის 10 ოქტომბერს, რუსეთ-უკრაინის ომის დროს,რუსეთმა უკრაინის ტერიტორიაზე მასირებული სარაკეტო თავდასხმა განახორციელა. თავდასხმას მოგვიანებით რუსული ტერორისტული დაბომბვის კამპანია ეწოდა. ზოგიერთი რაკეტის სამიზნე უკრაინის კრიტიკული ინფრასტრუქტურული ობიექტები იყო, მათ შორის ელექტროსადგურები, ქვესადგურები, თბოელექტროსადგურები, ტრანსფორმატორები, ხიდები და ა.შ. რაკეტების ნაწილის სამიზნე იყო სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა, მათ შორის - საბავშვო მოედნები. 10 ოქტომბრის დილის მდგომარეობით, აფეთქებები დაფიქსირდა უკრაინის ათობით რეგიონულ ცენტრსა და დედაქალაქ კიევში . Fox News-მა უკრაინაზე მასირებული სარაკეტო დაბომბვა „რუსეთის შურისძიებას ყირიმის ხიდზე თავდასხმას დაუკავშირა, თუმცა, უკრაინის დაზვერვის მთავარი სამმართველოს ცნობით, რუსულმა ჯარებმა მასირებული დაბომბვისთვის მოსამზადებელი ბრძანება 2 და 3 ოქტომბერს მიიღეს. რაკეტები შავი და კასპიის ზღვიდან რამდენიმე ტალღად, Tu-95ms და Tu-22m 3 თვითმფრინავების გამოყენებით გაუშვეს. Ukrenergo-ს ცნობით, დაბომბვის შედეგად ქვეყნის ზოგიერთ ქალაქსა და დაბაში ელექტრომომარაგების მიწოდება შეფერხდა. დილის 11 საათისთვის დარტყმების შედეგად დაზიანდა 11 მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული ობიექტი 8 რეგიონსა და ქალაქ კიევში. სარაკეტო თავდასხმის დროს დაიღუპა 2008 წლის აგვისტოს ომის მონაწილე და ქართული ლეგიონის წევრი ედიშერ კვარაცხელია. ↑ [1] ↑ [2] ↑ Schwirtz, Michael; Specia, Megan; Ramzy, Austin (2022-10-10). „Live Updates: At Least 8 Dead in Kyiv as Ukraine Comes Under Sustained Attack“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2022-10-10. ↑ „Russia strikes Kyiv and cities across Ukraine after Crimea bridge attack“. Washington Post (ინგლისური). ISSN 0190-8286. ციტირების თარიღი: 2022-10-10. ↑ Ukrenergo uses backup power schemes to restore power supply en. ციტირების თარიღი: 2022-10-10 ↑ As of 11:00 a.m., 11 important infrastructure facilities in 8 regions and Kyiv were damaged, - Shmyhal en. ციტირების თარიღი: 2022-10-10 ↑ „ცნობილია, ვინ არის უკრაინაში დაღუპული ქართველი“. primetime.ge. ციტირების თარიღი: 2022-10-10.
კაქტუსისებრნი

კაქტუსისებრნი, კაქტუსები (ლათ. Cactaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ხისებრი, ბუჩქისებრი და ლიანისებრი ფორმებია, იშვიათად — დაბალი ხეები. აქვთ ეკლით, ბუსუსით ან ქერქლით დაფარული წვნიანი ხორცოვანი ღერო, რომელიც სფეროსებრი, კვერცხისებრი, ცილინდრული და სვეტისებრია, ზოგჯერ კი განრტყელებულია და დაყოფილია ნაწილებად. ფოთლები რედუცირებული აქვთ. ფოტოსინთეზი და ტრანსპირაცია ხდება ღეროთი, რომელშიც მძლავრადაა განვითარებული წყლის შემცველი პარენქიმა (დიდ კაქტუსებში 2000-მდე ლ წყალი გროვდება). ბევრ კაქტუსისებრნს ცვილისებრი ნაფიფქი აქვს ან ქეჩისებურად არის შებუსვილი. თითქმის ყველა კაქტუსისებრნს აქვს წიბოებიანი დვრილები. განსაკუთრებით დამახასიათებელია ე. წ. არეოლები (მკვეთრად შემოსაზღვრული ბუსუსიანი და ეკლიანი უბნები, რომლებიც ალბათ უბის კვირტებისგანაა წარმოშობილი). ყვავილები მეტწილად დიდი და კაშკაშაა, მარტოული, იშვიათად კენწრულ ყვავილედებად შეკრებილი. მრავალთესლიანი ნაყოფი კენკრისებრია, ზოგჯერ მშრალი. ყვავილები, ჩვეულებრივ, იშლება საღამოს ან გვიან ღამით. ცნობილია კაქტუსისებრთა 85 გვარი (სხვა მონაცემებით 50 — 220) და 2000-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებულია თითქმის მხოლოდ ამერიკაში (აქედან ნახევარი — მექსიკაში), მხოლოდ ერთადერთი გვარი — ლათ. Rhipsalis — გვხვდება ტროპიკულ აფრიკაში (გზადმოყოლილია). კაქტუსისებრნი იზრდება ტროპიკულ და სუბტროპიკულ უდაბნოებში (ზოგან მთებშიც 4500 მ-მდე), იშვიათად ტროპიკულ წვიმის ტყეებში, ზღვის სანაპიროებსა და სავანებშიც. ზოგი კაქტუსისებრნი (უმეტესად ოპუნციას სახეობები) გავრცელდა ავსტრალიაში, სადაც იგი სათიბ-საძოვრის ძლიერ სარეველად იქცა, ჩინეთში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ქვეყნებში, ყიტიმის სამხრეთ სანაპიროზე და სხვა. საქართველოში ძირითადად მხოლოდ ბოტანიკურ ბაღებშია. თბილისის ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე გვხვდება თვითნათესი ოპუნციები. ბევრი კაქტუსის ნაყოფი და ღეროს რბილობი იჭმება. ზოგს იყენებენ საქონლის საკვებად (უეკლო ოპუნციები), სათბობად და მსუბუქ საშენ მასალად (გამერქნებული ღეროები), ცოცხალ ღობედ (ეკლიანი ოპუნციები და ზოგი ცერუესი). ბევრ სახეობას (მამილარია, ოპუნცია, ცერეუსი, ცეფალოცერეუსი და სხვა) აშენებენ ოთახებსა და სათბურებში. Дьяконов В. М., Курнаков Н. И., Кактусы и их культура в комнатных условиях, Л., 1953; Пажоут Ф., Валичек З., Шубик Р., Кактусы, пер., с чешск., Прага, 1936; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 441-442.
ახალბედისეულის მთავარანგელოზის ეკლესია

ახალბედისეულის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალბედისეულში, სოფლის სასაფლოზე. აგებულია XIX საუკუნეში. დღეისათვის ფუნდამენტამენტამდეა დანგრეული. კედლები ნაგებია კარგად დამუშავებული სხავადასხვა ზომის საფასადე ქვებით. იატაკი შემორჩენილია საკურთხეველში. იატაკიდან 15-20 სმ-ით ამაღლებულ ამბიონზე შემორჩენილია კვადრატული ფორმის (75X75 სმ) კანკელის ორი სვეტი. გადმოცემის მიხედვით, ეკლესია 1937 წელს ანტირელიგიური კამპანიის დროს დანგრიეს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24606
ლუის კრიუგერი

იოჰან ჰაინრიხ ლუის კრიუგერი (გერმ. Louis Krüger; დ. 21 სექტემბერი 1857 — გ. 1 ივნისი 1923) — გერმანელი მათემატიკოსი და გეოდეზისტი. 1917–22 წლებში პრუსიის გეოდეზიის ინსტიტუტის დირექტორი. 1884 წლიდან მუშაობდა პრუსიის სამეფო გეოდეზიის ინსტიტუტში ჯერ ასისტენტის, ხოლო შემდეგ პროფესორის თანამდებობაზე. განავითარა კარლ ფრიდრიხ გაუსის იდეები. 1912 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი: „დედამიწის ელიფსოიდის კონფორმული გამოსახულება სიბრტყეზე“, რომელიც ერთ-ერთი ფუძემდებლური ნაშრომი გახდა გაუს-კრიუგერის პროექციის შექმნის თვალსაზრისით. ↑ https://www.deutsche-biographie.de/sfz46301.html ↑ Krüger, Johann Heinrich Louis nell'Enciclopedia Treccani. Treccani.it. ციტირების თარიღი: 2016-08-22 ↑ Krüger, Louis (1912). „Konforme Abbildung des Erdellipsoids in der Ebene“. Bib.gfz-potsdam.de. doi:10.2312/GFZ.b103-krueger28. ციტირების თარიღი: 2016-08-22. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება)
ემზარ იოსელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი

ემზარ იოსელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლახირში. ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე ნაგები დარბაზ-მაჩუბი ზომიერი პროპორციისა და მასშტაბის წყალობით ორგანულად ეწერება არსებულ, მჭიდრო განაშენიანებაში. შენობას სამხრეთით საბჭოთა პერიოდში მიდგმული აქვს ქვის სახლი აივნით. აივნის დასავლეთ ნახევარი ამოშენებულია. დარბაზ-მაჩუბი ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ მხრიდან, მეორე სართულის იატაკის დონემდე ჩასმულია მიწაში. აღმოსავლეთის მხრიდან მეორე სართული დონეზე აქვს სწორკუთხა კარის ღიობი. დარბაზ-მაჩუბი და სახლიც ორივე ერთითიანი, ოთხქანობა, აზბოცემენტისა და თუნუქის ფილებიანი სახურავით არის გადახურული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19762
ბეგოთკარის ნამოსახლარი ბორცვი

ბეგოთკარის ნამოსახლარი ბორცვი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენიან-ბეგონში, მისგან დასავლეთით, ალვის ხეებითა და ბუჩქნარით დაფარულ ბორცვზე შეინიშნება ნაგებობათა ქვაბულები. ალაგ-ალაგ ფიქსირდება კედლის ნაშთებიც. არქეოლოგიური სამუშაოების გარეშე რთულია განისაზღვროს დასახლების ტიპი და ასაკი. არ არის გამორიცხული, რომ აღნიშნულ ბორცვზე პრეისტორიული ხანის ფენებიც დაფიქსირდეს. საჭიროა ჩატარდეს არქეოლოგიური სამუშაოები. უნდა მოხდეს ნაგებობათა მაქსიმალური გამოვლენა, ფიქსაცია და დეტალური აღწერა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39293
თეოდოსი კრასოვსკი

თეოდოსი კრასოვსკი (რუს. Феодосий Николаевич Красовский; დ. 26 სექტემბერი 1878 — გ. 1 ოქტომბერი, 1948) — რუსი ასტრონომ-გეოდეზისტი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1939). რსფსრ მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1943). მოღვაწეობდა აგრეთვე კარტოგრაფიის დარგში. თეოდოსი კრასოვსკიმ 1900 წელს დაამთავრა სამიჯნო ინსტიტუტი მოსკოვში, 1907 წლიდან მასწავლებელია, 1917 წლიდან პროფესორი, 1919–21 წლებში ამ ინსტიტუტის რექტორი, რომლის ბაზაზე კრასოვსკის ხელმძღვანელობით 1930 წელს შეიქმნა მოსკოვის გეოდეზიის ინსტიტუტი, რომელიც 1936 წელს გარდაიქმნა გეოდეზიის, აეროგადაღებისა და კარტოგრაფიის ინჟინერთა მოსკოვის ინსტიტუტად. კრასოვსკიმ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა „უმაღლესი გეოდეზიის“ დისციპლინის განვითარებაში, რომელიც საფუძვლად დაედო ასტრონომგეოდეზიის სპეციალობას. 1928 წლის ბოლოს მისი ინიციატივით შეიქმნა გეოდეზიის, აეროგადაღებისა და კარტოგრაფიის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, რომლის დირექტორი (1928–30) და დირექტორის მოადგილე (1930–37) იყო სამეცნიერო ნაწილში. 1924–30 წლებში ხელმძღვანელობდა ასტრონომ-გეოდეზიურ და კარტოგრაფიულ სამუშაოებს სსრკ-ში. 1928 წელს კრასოვსკიმ შეიმუშავა სსრკ-ის სახელმწიფო საყრდენი გეოდეზიური ქსელის აგების პროგრამა. დაამუშავა ასტრონომ-გეოდეზიური და სანიველირე ქსელების აგების, ტოპოგრაფიული აგეგმვის, გრავიმეტრიულ სამუშაოთა წარმართვისა და სხვა სამეცნიერო-თეორიული და პროგრამულ-მეთოდური საკითხები. დაადგინა დედამიწის ელიფსოიდის პარამეტრები. 1940 წელს რუსმა გეოდეზისტმა ალექსანდრე იზოტოვმა გეოდეზიის, აეროგადაღებისა და კარტოგრაფიის ცენტრალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში თეოდოსი კრასოვსკის საერთო ხელმძღვანელობით გატარებული კვლევების საფუძველზე დაადგინა დედამიწის ელიფსოიდის პარამეტრები, რომლის გამოყენება სსრკ-ში დაიწყეს 1942 წლიდან, ხოლო სსრკ მინისტრთა საბჭოს 1946 წლის 7 აპრილის დადგენილებით, მისი გამოყენება სავალდებულო გახდა სსრკ-ში გეოდეზიური სამუშაოების შესრულებისას. ამ რეფერენც-ელიფსოიდს კრასოვსკის ელიფსოიდი ეწოდა. კრასოვსკის ფუნდამენტური ნაშრომი: „უმაღლესი გეოდეზიის სახელმძღვანელო“ (მე-2 გამოცემა, 1938) ინარჩუნებს სამეცნიერო და მეთოდოლოგიურ ღირებულებას და ფართოდ გამოიყენება სამეცნიერო-კვლევითსა და სასწავლო-მეთოდოლოგიურ სამუშაოებში. მინიჭებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1943; 1952). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. დაკრძალულია მოსკოვში, ვედენსკოეს სასაფლაოზე. Из­бран­ные со­чи­не­ния. М., 1953–1956. Т. 1–4. ↑ 1.0 1.1 Человек, который точно определил фигуру Земли |Феодосий Николаевич Красовский ↑ 2.0 2.1 Красовский Феодосий Николаевич | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-11. ციტირების თარიღი: 2022-10-11. ↑ Определение "Красовского эллипсоид" в Большой Советской Энциклопедии
სეთურნის სამარხი

სეთურნის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სეთურნში. ნასოფლარ საყურიანის სიახლოვეს, მინდორში, დაფიქსირდა წრიული ქვაყრილი, რომელიც რამდენიმე წყება, წვრილი და საშუალო ზომის ნატეხი ქვებისგანაა შედგენილი. ყრილი, თანამედროვე მიწის ზედაპირიდან დაახლოებით 10სმ-ითაა აცილებული და ვიზუალური დაკვირვების მიხედვით, ჩადის სიღრმეშიც. ყრილის დიამეტრია 3,20 მ. ჩრდილოეთის მხარეს, ქვაყრილის გარკვეული მონაკვეთი დარღვეულია, ხოლო ქვაყრილის ცენტრი ოდნავ ჩაქცეული. სამარხის ჩაქცეულ ნაწილში მცენარეებია ამოსული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39283
ყოფილი კულტურის სახლი

ყოფილი კულტურის სახლი — არქიტექტურული ძეგლი, აბაშის მუნიციპალიტეტის, სოფელ მარანში. კულტურის სახლი მდებარეობს სოფლის ბაგა-ბაღის მეზობლად, გზის პირას, ეზოს სიღრმეში, გარემოცულია ასწლოვანი ხეებით. ზეძირკველზე შესმული, გეგმაში მუხლის ფორმის მქონე შენობის სქემა კორიდორულია. მარცხენა ფლიგელი მთლიანად სოფლის მოზრდილ კლუბს უკავია, მარჯვენა, შვერილი ფლიგელის დერეფნის ორივე მხარეს ოთახებია განლაგებული. დღეისობით, 1980-იან წლებში განხორციელებული კაპიტალური რემონტისა და გადაკეთების გამო, ძველი, XX საუკუნის დასაწყისის შენობისგან ამჟამად მხოლოდ მოზაიკის იატაკი და ნალესობით დაფარული აგურის წყობაღაა შემორჩენილი. ამას გარდა ჩანს, რომ მარჯვენა ფლიგელის მთავარი ფასადის სარკმლის თავები მშვილდისებური ფორმისა იყო და რემონტისას, როდესაც მინაშენით დააგრძელეს ეს მხარე გაუჰორიზონტალებიათ, ერთი სარკმელი კი მთავარი კარის წინ მოდგმულ პორტალს შეეწირა, რომლის მარცხნივ, ყრუ კედელზე მცენარეული და ტოტემური გამოსახულებიანი 22 კვადრატული და 4 წრიული ფილაა დამონტაჟებული. გვერდითა ფასადს, ანუ დარბაზის მხარეს, ორი ვიწრო გამოსასვლელია ლითონის წინფრით და ხუთი ცალი მაღალი და განიერთაღიანი სარკმელია გაჭრილი, რომელთაც მარტივად პროფილირებული საპირეები შემოუყვებათ. განსაკუთრებული რეპრეზენტაციულობით არის გამშვენებული კლუბი, თავისი მოზრდილი სცენით, სადაც თეატრალური წარმოდგენებიც ეწყობოდა და კინო-ფილმების ჩვენებაც ხდებოდა (კინო-პროექტორისთვის სპეციალური ოთახიცაა მოწყობილი ლითონის ბოძებზე). კედლები, ჭერი და სცენის წინა მხარე მორთულია თაბაშირისგან ჩამოსხმული, ბაროკალურად „ჩახლართული“ ორნამენტებით, კაპიტელიანი, პილასტრებით. თავად კედლებსა და ჭერში, ჩარჩოებში გამოსახულნი არიან მუზები. ერთ-ერთ ნახატზე მითითებულია ავტორი იური ფიფია და წელი 1988, ხოლო მეორე, დაზიანებული ნუსხური წარწერა მნიშვნელოვან ინფორმაციას შეიცავს: „დალოცვილ იყოს მათი მარჯვენა რომელთა მეცადინეობით დამშვენდა სახლი ესე შიგნით და გარეთ. ხელმძღვანელები რომან კიზირია და გიორგი დონდუა. არქიტექტორი ვალერი ნოდია. მხატვრები ბონდო ტკვაცირია და იური ფიფია ათას ცხრაას ოთხმოცდარვა წელს ქრისტეს დაბად“. მხატვრობა (კედლებზე) ძლიერაა დაზიანებული, ზოგან საღებავია ამძვრალი ან ატკეცილი. მარნის ყოფილი კულტურის სახლი ორ განსხვავებულ და საინტერესო ეპოქას მოიცავს, პირველი, ფაქტობრივად, მხოლოდ მოზაიკის იატაკის სახით არის შემორჩენილი, ხოლო მეორე, უფრო თვალსაჩინოდ საბჭოთა ეპოქის მიწურულს ასახავს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16964
ქვაითის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქვაითის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მარტვილის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ქვაითში. ნაგებობა ერთსაფეხურიან ცოკოლზეა განთავსებული, დღეის მდგომარეობით სრულად არც ერთი ფასადი არაა შემორჩენილი. გეგმაზე იკითხება შვერილი აფსიდის ორი წახნაგი. ტაძარს შესასვლელი კარის ღიობი დასავლეთ, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზე ჰქონია გაჭრილი. მცირე დარბაზული ეკლესია ნაგებია ირეგულარული ძვლისფერი ქვებით, ხოლო კუთხეებსა და კონსტრუქციული მნიშვნელობის ადგილებში გამოყვანილია კარგად თლილი სწორკუთხა, დაკეჭნილი კირქვის კვადრები. ტაძარს ჰქონია ორ-ორი სარკმლის ღიობი ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადებზე, ხოლო აღმოსავლეთის შვერილი აფსიდი მხოლოდ გეგმის დონეზეა შემორჩენილი, თუმცა მისი პირდაპირი ანალოგის, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეორე ტოლაში მდებარე ტაძრის შვერილ აფსიდში სამი სარკმელი აქვს გაჭრილი, შეგვიძლია ვივარაუდოთ რომ მსგავსად იქნებოდა ქვაითის ტაძარზეც. ქვაითის ტაძრის ინტერიერში, დასავლეთით განთავსებულია სვეტის ბაზისები ზემოთ ხსენებული დარბაზული ეკლესიის მსგავსად, რაც გვაფიქრებინებს, რომ სოფელი მეორე ტოლას ტაძრის მსგავსად მოწყობილი უნდა ყოფილიყო პატრონიკე (სამგალობლო).  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26739
იური ლევიტანი

იური ბორისის ძე ლევიტანი (დ. 19 სექტემბერი (2 ოქტომბერი), 1914, ვლადიმირი — გ. 4 აგვისტო, 1983, სოფ. ბესონოვკა, ბელგოროდის ოლქი) — სრულიად საკავშირო რადიოს დიქტორი (1931 წლიდან), სსრკ სახალხო არტისტი (1980). 17 წლიდან მუშაობდა რადიოში. ფლობდა იშვიათი ტემბრის ხმასა და დრამატული მეტყველების უნარს, ერთმანეთს ორგანულად უხამებდა დეკლამაციურ ოსტატობასა და სამსახიობო გამომხატველობას, რითაც იწვევდა ძლიერ ემოციურ ზემოქმედებას. 50 წლის განმავლობაში კითხულობდა უმნიშვნელოვანეს ოფიციალურ შეტყობინებებს, მ.შ. საბჭოთა საინფორმაციო ბიუროს კრებსებს დიდი სამამულო ომის დროს. იური ლევიტანის ხმა ომის წლების ატმოსფეროს განუყოფელი ნაწილი და რამდენიმე თაობისათვის ეპოქის სიმბოლო გახდა. მონაწილეობდა ფილმების, ტელეგადაცემებისა და სხვათა გახმოვანებაში. ↑ Левитан Юрий Борисович // Большая российская энциклопедия. т. 17. — М., 2011. — стр. 122.
საბჭოთა საინფორმაციო ბიურო

„ლაპარაკობს მოსკოვი! გერმანიის შეიარაღებული ძალების კაპიტულაციის აქტი. 1945 წლის 8 მაისი“. რეპროდუქცია. ჩაწერილია 1950-იან წლებში. საბჭოთა საინფორმაციო ბიურო (რუს. Советское информационное бюро, შემოკლ. Совинформбюро) — საინფორმაციო-პროპაგანდისტული სამსახური სსრკ-ში. შეიქმნა 1941 წლის 24 ივნისს დიდი სამამულო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით, ფრონტის, ზურგისა და საერთაშორისო ცხოვრების მოვლენათა გაშუქებისას მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების სახელმძღვანელოდ. იყო სსრკ სახალხო კომისართა საბჭოს და სკპ(ბ) ცკ-ს (1941–1946), სსრკ მინისტრთა საბჭოს (1946–1953), სსრკ კულტურის სამინისტროს (1953–1957) და სსრკ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული საზღვარგარეთის ქვეყნებთან კულტურული კავშირის სახელმწიფო კომიტეტის (1957–1961) დაქვემდებარებაში. განთავსებული იყო მოსკოვში (1941 წლის ოქტომბრიდან 1942 წლის მარტამდე — კუიბიშევში). საინფორმაციო ბიუროს შემადგენლობაში შედიოდა სამხედრო, თარგმანების, საერთაშორისო ცხოვრების, ლიტერატურის, აგრეთვე პროპაგანდისა და კონტრპროპაგანდის (1944 წლიდან საზღვარგარეთის ქვეყნებზე პროპაგანდის ბიურო) და სხვა განყოფილებები (1944 წლის ივნისისათვის — სულ 11). 1946–1961 წლებში წარმომადგენლობები ჰქონდა საზღვარგარეთ. ბიუროს გამგებლობაში შედიოდა ანტიფაშისტური კომიტეტები. 1941–1945 ადგენდა კრებსებს მთავარი სარდლობის მასალების მიხედვით (უშვებდნენ ყოველდღიურად გაზეთების პირველ ზოლებში, რადიოში მათ, ჩვეულებრივ, იური ლევიტანი კითხულობდა), ხელმძღვანელობდა სამხედრო კორესპონდენტთა მუშაობას, ინფორმაციით უზრუნველყოფდა საზღვარგარეთ სსრკ-ის საელჩოებსა და საკონსულოებს, უცხოურ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებს, სსრკ-ის მოკავშირეთა საზოგადოებებს. წითელი არმიის მთავარ პოლიტიკურ სამმართველოსთან ერთად ამზადებდა ფურცლებს გერმანელი ჯარისკაცებისადმი მიმართვებით. საინფორმაციო ბიუროს ლიტერატურულ ჯგუფში შედიოდნენ ცნობილი საბჭოთა მწერლები და პოეტები: ვალენტინ კატაევი, ბორის პოლევოი, კონსტანტინე სიმონოვი, ალექსანდრე ფადეევი, მიხეილ შოლოხოვი, ილია ერენბურგი და სხვ. 1946–1961 წლებში ძირითადი ყურადღება ეთმობოდა საზღვარგარეთ სსრკ-ის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის და სოციალისტური ორიენტაციის ქვეყნების მოვლენათა გაშუქებას. გაუქმდა სკკპ ცკ-ს 1961 წლის 5 იანვრის დადგენილებით, მის ბაზაზე შეიქმნა ბეჭდვითი სიტყვის სააგენტო „ნოვოსტი“. ↑ Солдат эфира Интервью А. Шереля с Н. Левитаном. Московский Комсомолец. (2.10.2004). ↑ Совинформбюро // Большая российская энциклопедия. т. 30. — М., 2015. — стр. 560.
გარდაფხაძეების დარბაზ-მაჩუბი

გარდაფხაძეების დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეკალში. გარდაფხაძეების კოშკის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 30 მეტრში. იგი აშენებულია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით, კირის დუღაბზე. ამჟამად დარბაზ-მაჩუბიდან შემორჩენილია მხოლოდ კედლები. სახურავი და სართულშუა გადახურვა აღარ არსებობს. აღმოსავლეთ კედელზე დატანილია ორი კარი: ერთი პირველი სართულის დონეზე, მეორე - მეორე სართულის დონეზე. ორივე კარს აქვს თაღოვანი გადახურვა. თაღის ფორმა შექმნილია რადიალურად განლაგებული ქვებისაგან. აღნიშნული ფასადის ორივე სართულზე ვხვდებით ორ-ორ სარკმელს. მეორე სართულის სარკმლები, პირველი სართულის სარკმლებთან შედარებით, ბევრად დიდი ზომისაა. ამავე ფასადის მეორე სართულზე მოწყობილი იყო აივანი, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ საძელე ფოსოებია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კედელზე პირველ სართულზე გაჭრილია ნაკელის გადმოსაყრელი ღიობი და პატარა სარკმელი, ხოლო მეორე სართულზე ერთი მოზრდილი თაღოვანი სარკმელი. დასავლეთ კედელზე ვხვდებით სამ ფანჯარას. ერთი ფანჯარა პირველ სართულზეა გაჭრილი, ხოლო ორი — მეორე სართულზე. სამხრეთ კედელზე გაჭრილია ერთი თაღოვანი კარი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე შემოჩენილია ფრონტონები, რის საფუძველზეც შეგვიძლია ვიფიქროთ, რომ დარბაზ-მაჩუბის გადახურვა ორფერდა უნდა ყოფილიყო.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39411
ათარის ნასახლარი

ათარის ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფელ ათარაში. ათარის ნასახლარი ითხრებოდა 1976-1978 წლებში. ნასახლარი ბუნებრივი ბორცვის თხემზეა განლაგებული, ერთფენიანია და კულტურული ნაშთები კორდოვანი შრის ქვეშ, მონაცრისფრო ჰუმუსოვან თიხნარში გვხვდება. კულტურული ფენის სისქეა 30-45 სმ. დაფიქსირდა მიწატკეპნილი მოედნები. აღმოჩენილია კერამიკის ფრაგმენტები და ქვის მასალა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26567
ახრა-კაპშის ნამოსახლარი

ახრა-კაპშის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი სოხუმის მუნიციპალიტეტში. შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთით აქვს, გამოკვეთილია კირქვიან მასივში და აქვს სწორი იატაკი. მღვიმის ფართობი ჩამონაღვენთებით არის დაფარული. 1968 წელს აფხაზეთის ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის დ. გულიას სახელობის ინსტიტუტის ექსპედიციამ დაიწყო მღვიმის გათხრები. მღვიმეში 4 ფენა დაფიქსირდა, აქედან ადრებრინჯაოს მასალებს მე-4 ფენა შეიცავდა. იგი პირდაპირ მდინარეულ ქვიშნარ გრუნტზე მდებარეობდა. გაჯერებული იყო ნაცრით, ნახშირით და კულტურული ნაშთებით. კაჟისა და ქვის იარაღები ნაკლებმეტყველია, დამზადებულია მსხვილ ანატკეცებზე, რომელთა ერთი გვერდი სამუშაოდაა დათხელებული (საჭრისები, საფხეკები). აღსანიშნავია ქვიშაქვის ნამზადი სატეხისებრი იარაღისათვის. ძეგლის თარიღის განმსაზღვრელად კერამიკა გვევლინება. იგი კარგად გამომწვარია, ხელით ნაძერწი დანაყილი კალციტის მინარევით თიხის ცომში. ფორმათა უმეტესობა ქილებია, ბრტელძირიანი სწორი ან ოდნავ გადაშლილი პირით. ჭურჭლის უმრავლესობას მარყუჟისებრი ყურები აქვს, რომელიც სპეციალური შვერილით მაგრდება ჭურჭლის კედელში. ზოგ მათგანზე ყურის ნაცვლად სხვადასხვა ფორმის შვერილებია დაძერწილი. იშვიათია დიდი ზომის მუცელგამობერილი ჭურჭელი მასიური ყურებით. ჭურჭლის ზედაპირი მოსწორებულია სავარცხლისებრი იარაღით, რომელიც ზედა პარალელურ ხაზებს ტოვებს, ზოგჯერ ეს ხაზები იმდენად ღრმაა, რომ ღარული ორნამენტის შთაბეჭდილებას ქმნის.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24489
სახტიგვერდის ნაეკლესიარი

სახტიგვერდის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარდიგორაში, სახტისგვერდის თხემზე. მცირე ზომის (7,6X5,4) დარბაზული ტიპის ეკლესიაზე გამოიყოფა ორი არქიტექტურული შრე: პირველი წარმოადგენს კარგად გათლილი ქვებით ნაშენებ 25 სმ-ით გამოზიდულ ცოკოლზე დაფუძნებულ კედელს (სიგანე 0.87 მ.), ხოლო მეორე კი სავარაუდოდ უკვე დანგრეული და გადამწვარი კედლების ქვებისაგან დამზადებულ შენავსებ ფენას. ეკლესიის ქვის თაღოვანი კამარა ჩამოშლილია, რომელიც კირხსნარიან იატაკზე წარმოქმნის 60-70 სმ-იან ნაშალ, ღორღოვან შრეს. ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს 1,25 მ. სიგანის კარი. სარკმლები შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედლებზე. საკურთხეველში გაწმენდილ კირხსნარიან იატაკზე კარგად იკითხება კედელზე მიდგმული ტრაპეზის (1,1X0.3 მ.) კვალი. ტრაპეზის მარჯვნივ და მარცხნივ დასტურდება ორი ნიშა. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე გამოსახულია წრეში ჩასმული ჯვარი. ეკლესიის ირგვლივ შემორჩენილია ყორე-გალავნის ფრაგმენტული ნაშთები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19381
ჯონ ჰემპდენი

ჯონ ჰემპდენი (ინგლ. John Hampden; დ. 1594, ლონდონი — გ. 24 ივნისი, 1643, ოქსფორდშირი) — ინგლისელი პოლიტიკოსი, რევოლუციონერი. 1621 წელს აირჩიეს თემთა პალატის წევრად და იყო პარლამენტში ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერი. უპირისპირდებოდა მეფე ჩარლზ I–ს. 1642 წელს უპირებდნენ დაპატიმრებას სხვა ოთხ ლიდერთან ერთად, თუმცა ხალხის წინააღმდეგობის გამო არ დააპატიმრეს. მონაწილეობდა პარლამენტის არმიიის შექმნაში. სასიკვდილოდ დაიჭრა 1643 წლის 18 ივნისს. ჯონ ჰემპდენი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ British Museum person-institution thesaurus <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18785969"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34753751"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ National Library of Wales archives and manuscripts catalogue <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q25877697"></a> ↑ Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ 6.00 6.01 6.02 6.03 6.04 6.05 6.06 6.07 6.08 6.09 Lundy D. R. The Peerage <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 Kindred Britain <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a> ↑ Pas L. v. Genealogics — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326"></a>
ჰენგელო

ჰენგელო ― ქალაქი ნიდერლანდებში, ოვერეისელის პროვინციაში. მოქმედებს ნავსადგური ტვენტეს არხზე. არის სამრეწველო და სარკინიგზო ცენტრი. მოსახლეობა 102 773 (2019). ჰენგელო — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Kerncijfers wijken en buurten 2021 — 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q167086"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55555722"></a>
ჰენგ სამრინი

ჰენგ სამრინი (ქმერ. ហេង សំរិន; დ. 1934) — კამბოჯელი პოლიტიკოსი. 1979-1989 წლებში იყო კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკის თავმჯდომარე. 2006 წლიდან არის თავმჯდომარე კამბოჯის ეროვნული საბჭოსი, რომელიც კამბოჯის პარლამენტის ქვედა პალატაა. ბიოგრაფია დაარქივებული 2009-04-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ https://www.khmertimeskh.com/50608646/nation-marks-birthday-of-one-of-its-most-influential-sons/
რჩეული რადა

რჩეული რადა ― რუსეთის სამეფოს ფაქტობრივი მთავრობა XVI საუკუნის შუაში. დაკომპლექტებული იყო ივანე IV-ის თანამოაზრეებით. მასში შედიოდნენ აზნაური ადაშევი, კარის მღვდელი სილვესტრი, მიტრპოლიტი მაკარი და სხვები. რადა ატარებდა რეფორმებს, წყვეტდა საგარეო პოლიტიკის და სასამართლოს საკითხებს, ნიშნავდა თანამდებობის პირებს. რადას საქმიანობის შედეგად ჩამოყალიბდა ცენტრალური და ადგილობრივი მმართველობა, გამოიცა ივანე IV-ის სამართლის წიგნი, შეიქმნა მეთოფეთა ჯარი. რადა გაუქმდა 1560 წელს. რჩეული რადა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)