laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დინამოს სტადიონი (სტავროპოლი)

დინამოს სტადიონი — საფეხბურთო სტადიონი სტავროპოლში, რუსეთი. ეს ადგილობრივი საფეხბურთო კლუბ დინამოს საშინაო არენაა. ოციალურად გაიხსნა 1920 წლის 1 მაისს. სტადიონი ასევე არის მეორე დივიზიონის სამხრეთ ზონის მატჩების ერთ-ერთი ასპარეზი. სტავროპოლის სტადიონი „დინამო“ მოედნის სიახლოვეს მდებარეობს. ლენინის რაიონში, ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, სადაც ასევე მდებარეობს სტავროპოლის ტერიტორიის სათათბირო, სტავროპოლის ტერიტორიის მთავრობისა და გუბერნატორის რეზიდენცია, რეგიონალური ბიბლიოთეკა, ლერმონტოვი, დიდი სავაჭრო ცენტრები და ქალაქის პარკი მომიჯნავე სტადიონის აღმოსავლეთ მხარეს. მთავარი ტროლეიბუსი და ავტობუსი მარშრუტები გადის სტადიონის მახლობლად. ტრანსპორტის ყველაზე გავრცელებული სახეობებიდან - მიკროავტობუსები აქ შეიმჩნევა. ამრიგად, ქალაქის ნებისმიერი უბნიდან არის მისასვლელი. სტადიონიდან შვიდი წუთის სავალზე არის ავტობუსის სადგური. 10-15 წუთის სავალზე არის რკინიგზის სადგური. სტადიონი დინამო სტავროპოლის საერთაშორისო აეროპორტიდან ნახევარი საათის სავალზეა. საზაფხულო კაფეები მდებარეობს დასავლეთის სტენდის პირდაპირ. სტადიონი კლასიკური განლაგების შესაბამისად მდებარეობს ცენტრალური დასავლეთის და აღმოსავლეთის ტრიბუნებით. სტადიონის უფრო ტევად აღმოსავლურ ტრიბუნაზე ყვითელი სავარძლებით გამოკვეთილია წარწერა „დინამო“ და ფეხბურთელის ორი პიქტოგრამაა ასახული. დასავლეთის ტრიბუნზე ორი ასოა „D“. გამოყოფილია ცალკე VIP ტრიბუნაც. შესანიშნავი ხედი იშლება სტადიონის თითქმის ნებისმიერი ადგილიდან (გარდა ცენტრალური კოშკების უშუალოდ მიმდებარე ადგილებისა). ინდივიდუალური სავარძლები საკმაოდ კომფორტულია, მაღალი ზურგით. თითოეულ ტრიბუნაზე შესვლა შესაძლებელია სტადიონის ნებისმიერი შესასვლელიდან, ტრიბუნის შესასვლელის ადგილი საკმაოდ ფართოა. გამოსაცვლელი ოთახები ფართოა, არის საშხაპეები და ტუალეტები, არის მსაჯის ოთახი გასახდელებიდან შორს. აქ ასევეა მძლეოსნობის ასპარეზი. რადიო კომუნიკაცია კარგია, სტადიონის ნებისმიერი ნაწილიდან მოსმენა ნორმალურ დონეზეა. ადეკვატური განათება მეორე და პირველი განყოფილებების მატჩებისთვის. სტადიონის ტევადობა 15589 მაყურებელია. სტადიონის არქიტექტორი იური მახროვია. სტადიონის გაზონი მაღალ დონეზეა. მომსახურე პერსონალი მასზე საკმაოდ პროფესიონალურად ზრუნავს, მაგრამ ბუნებრივი ზედაპირის დარღვევები მაინც არსებობს. სტავროპოლის 230-ე წლისთავის აღსანიშნავად, 2007 წლის 29 სექტემბერს კონცერტი გაიმართა, სადაც მონაწილეობა მიიღეს ალა პუგაჩოვამ, ფილიპ კირკოროვმა და იულია სავიჩევმა. Стадион «Динамо» на redwhite.ru ↑ Динамо
ანდრეი მოვჩანი

ანდრეი მოვჩანი (დ. 25 აპრილი, 1968, მოსკოვი) — რუსი ეკონომისტი, ფინანსისტი, ინვესტიციების სპეციალისტი. Movchan's Group-ის დამფუძნებელი, ეკონომიკური პოლიტიკის პროგრამის ექსპერტი კარნეგის მოსკოვის ცენტრში. Movchans Group-ის საქმიანობის სფეროა გლობალური ფინანსური ბაზრებზე მაღალი შემოსავლების მქონე ფიზიკური პირების ქონების მართვა, კონსულტაცია ბიზნესის მართვის საკითხებზე და საინვესტიციო პორტფელების დამოუკიდებელი შეფასება. დაიბადა 1968 წლის 25 აპრილს მოსკოვში. 2020 წელს დატოვა რუსეთი და ოჯახთან ერთად ლონდონში გადავიდა საცხოვრებლად 1985-1992 — მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი 1995-1996 — რუსეთის მთავრობის დაქვემდებარებაში მყოფი ფინანსური აკადემია, საბანკო და სადაზღვევო ფაკულტეტი 2001-2003 — MBA, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლა (University of Chicago Booth GSB) კვიპროსის ცენტრალური ბანკის მიერ გაცემული პროფესიული კომპეტენციის სერტიფიკატი (Certificate of Professional Competence of Supervisors and Employees of Banks and Investment Firms) რუსეთის ფედერალური ფინანსური ბაზრების სამსახურის სერტიფიკატი 1.0 1992-1993 წლებში იყო ალფა ჯგუფის განყოფილების უფროსი. 1993 წელს დაინიშნა გუტას ჯგუფის ფინანსური განყოფილების უფროსად. 1994-1997 რუსეთის საკრედიტო ბანკის განყოფილების უფროსი. 1997 წლიდან 2003 წლამდე — ტროიკა დიალოგის აღმასრულებელი დირექტორი. 2003-2009 წლებში — აღმასრულებელი დირექტორი კომპანიაში Ренессанс Управление инвестициями. 2006-2008 წლებში — რენესანს კრედიტი ბანკის აღმასრულებელი დირექტორი. 2015 წელს იგი ხელმძღვანელობდა ეკონომიკური პოლიტიკის პროგრამას კარნეგის მოსკოვის ცენტრში, პროგრამის ექსპერტი 2017 წლის ივლისიდან. 2016 წელს მან დააფუძნა Movchan's Group, ინვესტიციების მართვის კომპანია და არის მმართველი პარტნიორი. იგი ცნობილია როგორც ეკონომიკური და სოციალურ-პოლიტიკური სტატიების ავტორი და აქვს პირადი ბლოგი Facebook-ზე. არის YouTube და Telegram-ზე არხების ავტორი, რომელიც ეხება ფინანსური და საინვესტიციო ბაზრების თემატიკას. იგი არის ჟურნალების Forbes, გამოცემა Republic.ru და გაზეთების Vedomosti, РБК და Kommersant-ის სვეტების ავტორი. მიჰყავს ბლოგი საიტზე Snob.ru. Андрей Мовчан. Россия в эпоху постправды. Здравый смысл против информационного шума. — М.: Альпина Паблишер, 2019. — 598 с. — ISBN 978-5-9614-2428-7. ↑ Андрей Мовчан — Московский Центр Карнеги — Фонд Карнеги за Международный Мир. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-16. ციტირების თარიღი: 2020-10-03. ↑ Андрей Мовчан. Директор программы «Экономическая политика». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-16. ციტირების თარიღი: 2020-10-03. ↑ Forbes.ru | Андрей Мовчан — Финансист, руководитель экономической программы Московского центра Карнеги — FORBES CONTRIBUTOR. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-08. ციტირების თარიღი: 2020-10-03. ↑ Андрей Мовчан на Republic.ru ↑ Андрей Мовчан — Блог — Сноб
ლუარსაბ იაშვილი

ლუარსაბ სეითის ძე იაშვილი (დ. 31 მარტი, 1907, თბილისი — გ. 29 ოქტომბერი, 1993) — ქართველი მევიოლინე და ალტისტი, პედაგოგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1983). თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პროფესორი (1947 წლიდან). სეით იაშვილის შვილი. 1931 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ვილშუას სავიოლინო კლასი), 1932 წლიდან სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიის ასპირანტურაში (ალტის კლასი, ხელმძღვანელი პროფ. სოსინი). 1925-1928 წლებში უკრავდა „ახალგაზრდა ქართველ მუსიკოსთა საზოგადოების“ ორკესტრში, საოპერო სტუდიისა და რუსთაველის თეატრის ორკესტრში. 1928-1945 წლებში იყო საქართველოს პირველი სახელმწიფო კვარტეტის შემადგენლობაში (ალტი). როგორც სოლისტი და კონცერმაისტერი სისტემატურად გამოდიოდა საქართველოს ფილარმონიისა და რადიოს ორკესტრში. 1935 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში და ცენტრალურ სამუსიკო ათწლედში. 1935 წელს კონსერვატორიაში დააარსა სპეციალობა ალტის კლასი. მისი მოწაფეები არიან: ი. ლეუსი, პ. შავერდიანი, გ. მელიქიშვილი, თავისი ქალიშვილები — მარინე, ირინე და ნანა იაშვილები; ალტისტი ა. ბეგალიშვილი, კომპოზიტორები: რ. ლაღიძე, ი. გეჯაძე, შ. შილაკაძე და სხვები. 1967-1974 წლებში იაშვილი მივლინებული იყო ეგვიპტეში ქ. კაიროს კონსერვატორიაში პედაგოგად. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. გედევანიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 65. ლუარსაბ იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დესეტინა

დესეტინა (რუს. десятина) — მიწის ფართობის საზომი ერთეული რუსეთში. ცნობილია XV საუკუნის ბოლოდან. თავდაპირველად წარმოადგენდა ისეთი კვადრატის ფართობს, რომლის გვერდები 1/10 ვერსს უდრიდა (2500 კვ. საჟენი). 1753 წელს სამიჯნო ინსტრუქციით სახაზინო დესეტინა 2400 კვ. საჟენით (1,0925 ჰა) განისაზღვრა; სამეურნეო ანუ ირიბი დესეტინა 3200 კვ. საჟენი იყო, სამეურნეო წრიული — 3600 კვ. საჟენი, ასობითი დესეტინა — 10000 კვ. საჟენი და სხვ. XIX საუკუნიდან დესეტინა საქართველოშიც იხმარებოდა. ზომის მეტრულ სისტემაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, რსფსრ სახკომსაბჭოს 1918 წლის 14 სექტემბრის დეკრეტით დესეტინის გამოყენების სფერო შეიზღუდა, 1927 წლის 1 სექტემბერს კი მთლიანად აიკრძალა. ჯაფარიძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
დესპანი

დესპანი — II კლასის დიპლომატიური წარმომადგენელი; ერთი სახელმწიფოს მიერ მეორეში წარგზავნილი საგანგებო პირი სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის დავალებით. ვენის 1961 წლის კონვენციით დიპლომატიური ურთიერთობათა შესახებ, რომლითაც დაწესებულია დიპლომატიურ წარმომადგენელთა კლასები, დესპანი II კლასის დიპლომატიური წარმომადგენელია (ამავე კლასს მიეკუთვნება ვატიკანის ინტერნუნციუსი). დესპანი აკრედიტებულია სახელმწიფოს მეთაურთან (გზავნის ერთი სახელმწიფოს მეთაური მეორე სახელმწიფოს მეთაურთან). დესპანის რანგი, ისევე როგორც სხვა დიპლომატიური რანგები (წოდებები), განისაზღვრება შინასახელმწიფოებრივი სამართლით. საქართველოს 2007 წლის 7 დეკემბრის კანონით „დიპლომატიური სამსახურის შესახებ“, დესპანს ეწოდება „საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი“. საქართველოს დიპლომატიურ სამსახურში დესპანი საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩთან ერთად წარმოადგენს უმაღლეს დიპლომატიურ რანგს და უფროს დიპლომატიურ თანამდებობას. დესპანის რანგს საქართველოს მოქალაქეებს ანიჭებს საქართველოს პრეზიდენტი, საგარეო საქმეთა მინისტრის წარდგინებით და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის თანახელმოწერით. მუდმივი დიპლომატიური წარმომადგენლობის ინსტიტუტის ჩამოყალიბებამდე ტერმინი „დესპანი“ აღნიშნავდა სხვა ქვეყანაში სპეციალური მისიით, რაიმე გარკვეული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის დავალების შესასრულებლად წარგზავნილ საგანგებო პირს. ისტორიულად საქართველოში იმავე მნიშვნელობით იხმარებოდა აგრეთვე ტერმინები „ელჩი“ და „მოციქული“. ხანგრძლივად, დიდი ხნით წარგზავნილ დესპანს „ომირა“ — „დიდი დესპანი“ — ერქვა (სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით). დესპანი იხსენიება, მაგალითად, ოშკის ბიბლიაში (გადაწერილია 978), ჯუანშერის თხზულებაში „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, გეორგიევსკის ტრაქტატში (1783) და სხვ. „შუშანიკის წამებაში“ (V საუკუნე) ნახსენებია „სადიასპანო ცხენი“ („წარმოჰმართა სადიასპანოჲთა ცხენითა მონაჲ თჳსი“). დესპანს დანიშნულებისამებრ „წასაყენებელნი აზრი-მოხსენებანი“ როგორც სიტყვიერად, ისე წერილობითაც მიეცემოდა. გიორგი XII-ის ძის, დავით ბატონიშვილის საკოდიფიკაციო პროექტით (შედგენილია XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე), მეფის დესპანის „ნებსით“ გამძარცველისა და მკვლელისათვის გათვალისწინებული იყო ჩამოხრჩობა. ასეთი სასჯელი პროექტში დასაბუთებულია იმით, რომ დესპანი „სახე არს წარმომგზავნელისა თჳსისა და ...ჯერ არს მეზობელთა პატივის-ცემაჲ მეზობელთაგან“. დესპანად წარგზავნილი კაცი კი „მცბიერობით“" მოქცევისათვის „მსგავსად ორგულთა“ დაისჯებოდა. ფუტკარაძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ საქართველოს კანონი „დიპლომატიური სამსახურის შესახებ“. 7 დეკემბერი, 2007; კონსოლიდირებული ვერსია: 15 ივლისი, 2020. „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე“.
ფურცელაძე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფურცელაძე საკუთარი სახელი ფურცელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ალექსანდრე ფურცელაძე — გენერალი ანტონ ფურცელაძე — მწერალი არჩილ ფურცელაძე — სამხედრო პირი გიორგი ფურცელაძე — გენერალი დავით ფურცელაძე — იურისტი, მთამსვლელი დიმიტრი ფურცელაძე — ისტორიკოსი ვიოლა ფურცელაძე — ფილოლოგი, მთარგმნელი ირაკლი ფურცელაძე — სამხედრო პირი ისაია ფურცელაძე — აგრონომი ლალი ფურცელაძე — პოლიტიკოსი მიხეილ ფურცელაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი ოთარ ფურცელაძე — სამხედრო პირი სოლომონ ფურცელაძე — პედაგოგი
აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი

აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ASUCA , აზერ. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ბაქოში, აზერბაიჯანი. ის დაარსდა 1923 წელს ბაქოს თეატრალური კოლეჯის ბაზაზე. აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1923 წლიდან ფუნქციონირებდა თეატრალური ინსტიტუტის სახელწოდებით. მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის სასწავლებელი, რომლის ბაზაზეც კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტი ჩამოყალიბდა, მსახიობებსა და რეჟისორებს ამზადებდა არა მხოლოდ აზერბაიჯანის, არამედ უზბეკეთის, თურქმენეთის, დაღესტნის, ყირიმისა და სხვა რეგიონებისთვის. პირველმა სტუდენტებმა, რომლებმაც ამ სასწავლებელში ჩააბარეს, განათლება მხოლოდ მსახიობობისა და კინემატოგრაფიის დარგებში მიიღეს. 1954 წელს თეატრალურ ინსტიტუტს ცნობილი მსახიობის მირზაღა ალი-ოღლუ ალიევის სახელი მიენიჭა. 1959 წლიდან სკოლას ჰყავს სპეციალისტები კულტურულ განათლებაში, 1963 წლიდან დაემატა გამოყენებითი დეკორატიული ხელოვნების განყოფილებაც. 1968 წელს თეატრალურ ინსტიტუტს ეწოდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტი. 1981–1991 წლებში სასწავლო პროგრამაში მრავალი ახალი დისციპლინა შემოვიდა, მათ შორის ფერწერა, ხაზვა, გამოქანდაკება, თეატრი, კინო, კულტუროლოგია და ხელოვნების ისტორია. 1991 წელს ხელოვნების ინსტიტუტმა მოიპოვა უნივერსიტეტის სტატუსი. 1991 წელს დაარსდა უნივერსიტეტის ფილიალი ყუბაში. 1997 წელს შეიქმნა მოსამზადებელი განყოფილება უცხოელი სტუდენტებისათვის. შესრულების ხელოვნების ფაკულტეტი ფილმის შექმნის ხელოვნების ფაკულტეტი ხელოვნებათმცოდნეობის ფაკულტეტი მუსიკის ფაკულტეტი მხატვრობის ფაკულტეტი უნივერსიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი უნივერსიტეტის ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი უნივერსიტეტის ოფიციალური ინსტაგრამ გვერდი ↑ Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti". დაარქივებული 2019-05-27 საიტზე Wayback Machine. (in azerbaijani) ↑ "Azerbaijan State University of Culture and Arts" დაარქივებული 2019-05-27 საიტზე Wayback Machine. . www.admiu.edu.az (Azerbaijani). Archived on May 27, 2019. ↑ "Azerbaijan State University of Culture and Arts" . www.admiu.edu.az (Azerbaijani). Archived from orginal
ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (რუს. Ингушский государственный университет, ინგშ. Гlалгlай паччахьалкхен университет) — საჯარო უნივერსიტეტი მაგასში, ინგუშეთის რესპუბლიკაში. იგი დაარსდა 1994 წელს და ითვლება რუსეთის ერთ-ერთ ყველაზე ახალგაზრდა უნივერსიტეტად. 10 ფაკულტეტით და 42 აკადემიური განყოფილებით უნივერსიტეტი არის ყველაზე დიდი უმაღლესი სასწავლებელი რეგიონში. ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაყოფისა და ინგუშეთის რესპუბლიკის დაარსებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, 1992 წლის 4 ივნისს, ახლად ჩამოყალიბებულ ფედერალურ რეგიონში საჭირო გახდა ახალი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების დაარსება, რომელიც ეტაპობრივად გახდებოდა რესპუბლიკის მთავარი უნივერსიტეტი. შედეგად, 1994 წლის 23 აპრილს რუსეთის მთავრობის No380 განკარგულებით შეიქმნა ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, რომლის დამფუძნებელი იყო რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი განათლების სახელმწიფო კომიტეტი. 1994 წლის სექტემბერში უნივერსიტეტმა დაიწყო ფუნქციონირება და მდებარეობდა სტავროპოლის საფრენოსნო სკოლის ყოფილი ყაზარმის შენობაში, სოფელ ორჯონიკიძევსკაიაში. 2012 წლის 29 დეკემბერს ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპორტული კომპლექსის ტერიტორიაზე საცურაო აუზი გაიხსნა. უნივერსიტეტში მუშაობს 508 პედაგოგი, მათ შორის 53 პროფესორი - მეცნიერებათა დოქტორი და 275 ასოცირებული პროფესორი - მეცნიერებათა კანდიდატი, რომელთაგან 26-ს აქვს „რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი პროფესიული განათლების საპატიო მუშაკის“ წოდება. ისინი უზრუნველყოფენ ლექციებს 22 სფეროში. სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 10 ათასს აღწევს. დაარსებიდან თითქმის 10 წლის შემდეგ, ინგუშის სახელმწიფო უნივერსიტეტს აქვს კამპუსები ინგუშეთის მთავარ ქალაქებში - ნაზრანი, სუნჟა და მაგასი, ახლად აშენებული კვლევითი ლაბორატორიებით და საერთო საცხოვრებლებით. ფილოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომიკის ფაკულტეტი ეკონომიკისა და ფინანსების ფაკულტეტი სამართლის ფაკულტეტი ისტორიის ფაკულტეტი მედიცინის ფაკულტეტი ქიმიისა და ბიოლოგიის ფაკულტეტი მათემატიკის ფაკულტეტი ინჟინერიის ფაკულტეტი სასოფლო-სამეურნეო ინჟინერიის ფაკულტეტი პედაგოგიკის ფაკულტეტი ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კომპლექსი მოიცავს: 8 კორპუსი; 106 საკლასო ოთახი; 31 ლაბორატორია; 27 სალექციო დარბაზი; 17 კომპიუტერული ლაბორატორია; ბიბლიოთეკები 4 სამკითხველო დარბაზით; ელექტრონული ბიბლიოთეკა რუსეთისა და მსოფლიოს წამყვან კატალოგებზე წვდომით; სპორტ-დარბაზი; 3 სტადიონი, რომელთაგან ერთს აქვს ხელოვნური საფარი; საცურაო აუზი; ბინის ტიპის საერთო საცხოვრებელი. კვლევებისა და განვითარების 15 წელი ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარქივებული 2021-01-20 საიტზე Wayback Machine. მეცნიერება ინგუში საზოგადოების ცხოვრებაში ↑ Decree of the Government of the Russian Federation of April 23, 1994 N 380 "On the Ingush State University" (In Russian) ↑ The Republic of Ingushetia. Chronicle of the formation of 1991-2002. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-13. ციტირების თარიღი: 2020-10-03. ↑ first swimming pool was built in Ingushetia დაარქივებული 2014-03-18 საიტზე Wayback Machine. (In Russian)
ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (რუს. Се́веро-Осети́нский госуда́рственный университе́т имени К. Л. Хетагу́рова, ოს. Хетæгкаты Къостайы номыл Цæгат Ирыстоны паддзахадон университет) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება ვლადიკავკაზში, ჩრდილოეთ ოსეთში, რუსეთის ფედერაციაში. იგი დაარსდა 1920 წელს და მას კოსტა ხეთაგუროვის სახელი უწოდეს. ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ვლადიკავკაზში არის ერთ-ერთი უდიდესი საჯარო დაწესებულება. დღეისათვის უნივერსიტეტი შედგება 17 ფაკულტეტისგან. უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს მთის ტერიტორიების მდგრადი განვითარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკა ალანიის ისტორიისა და არქეოლოგიის ინსტიტუტი, ოსური ენის ისტორიისა და განვითარების ინსტიტუტი. 2000 წლიდან უნივერსიტეტმა წამოიწყო და მონაწილეობა მიიღო ერთობლივ კვლევით და აკადემიურ პროექტებში ევროკომისიასთან, გაეროსთან და სტენფორდის უნივერსიტეტის საერთაშორისო კვლევით ინსტიტუტთან თანამშრომობით. ბოლო წლებში 500-ზე მეტმა სტუდენტმა და პროფესორმა მონაწილეობა მიიღო საერთაშორისო კონფერენციებში, სემინარებსა და სამეცნიერო გაცვლით პროგრამებში. ტერსკის სახალხო განათლების ინსტიტუტი გაიხსნა 1920 წლის 20 აგვისტოს. ინსტიტუტი განთავსებული იყო ყოფილი ოლგინსკაიას ქალთა გიმნაზიის შენობაში, ვლადიკავკაზში, მარიინსკაიას ქუჩაზე. გეორგი კესაევი გახდა ინსტიტუტის პირველი დირექტორი. ინსტიტუტმა თავისი საქმიანობა დაიწყო სოციალურ ისტორიასა და ფიზიკა-მათემატიკაში. 1921 წელს რეგიონი გადაკეთდა მთის ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად. ამ მხრივ უნივერსიტეტს ეწოდა მთის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1922/1923 სასწავლო წლამდე მას ეწოდებოდა სახალხო განათლების მთის პრაქტიკული ინსტიტუტი. ინსტიტუტმა შექმნა ახალი განყოფილებები: პედაგოგიური, ქიმიურ-ტექნიკური, ფიზიკურ-ტექნოლოგიური და სოციალურ-ლიტერატურული განყოფილებები რუსული, ოსური, ყაბარდო-ბალყარული და ყარაჩაი-ჩერქეზული დანაყოფებით. 2017 წელს ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გახდა რუსეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს პრიორიტეტული პროექტის „უნივერსიტეტები, როგორც ინოვაციების შექმნის ცენტრები“ კონკურსის გამარჯვებული და მიიღო რეგიონის ინოვაციური, ტექნოლოგიური და სოციალური განვითარების უნივერსიტეტის ცენტრის სტატუსი. უნივერსიტეტს აქვს 17 ფაკულტეტი და 52 განყოფილება. არსებობს 6 კვლევითი ცენტრი. დისერნეტის კვლევის თანახმად, ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში აღმოჩნდნენ არაერთი პროფესორი და პედაგოგი, რომლებიც მონაწილეობდნენ აკადემიური ხარისხის დაუსაბუთებელ მინიჭებაში ან იცავდნენ დისერტაციებს აკადემიური ეთიკის დარღვევით. ამ უნივერსიტეტში მსგავსი 32 შემთხვევაა აღიცხული. უნივერსიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2006-11-16 საიტზე Wayback Machine. North Ossetian University Rank&Review NORTH OSETIAN STATE UNIVERSITY AFTER K. L. KHETAGUROV დაარქივებული 2020-06-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ North Ossetian State University named after I. KL Khetagurova დაარქივებული 2020-03-22 საიტზე Wayback Machine. . rosvuz.dissernet.org. (In Russian)
სტავროპოლის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი

სტავროპოლის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი (რუს. Ставропольский государственный аграрный университет) — უმაღლესი საგანმანათლებლო სახელმწიფო დაწესებულება სტავროპოლში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. უნივერსიტეტის წინა სახელწოდებაა სტავროპოლის სახელმწიფო სოფლის მეურნეობის აკადემია. 1930 - მოსკოვის ზოოტექნიკური ინსტიტუტის რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნა ოთხი საგანმანათლებლო დაწესებულება: ცხენის მოშენების მოსკოვის ზოოტექნიკური ინსტიტუტი, მოსკოვის პირუტყვის ინსტიტუტი, მოსკოვის მეცხვარეობის ინსტიტუტი და მოსკოვის ვეტერინარული ინსტიტუტი. მოსკოვის მეცხვარეობის ინსტიტუტი ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა მოსკოვში, შემდეგ იგი მთლიანად ჩრდილოეთ კავკასიაში გადაიტანეს, რის შედეგადაც წარმოების ძირითადი ბაზა მეცხვარეობასთან მეტად დაახლოვდა. 1933 - ინსტიტუტს შეუერთდნენ კრასნოდარის მეცხვარეობის ინსტიტუტი და ტაგანროგის ინსტიტუტი რძისა და მეხორცეული პირუტყვის მოშენების დეპარტამენტი. მას ეწოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ზოოტექნიკური ინსტიტუტი. 1940 - საბჭოთა კავშირის მეცხვარეობის ინსტიტუტი სოფლის მეურნეობის კომისარიატად გადაკეთდა. 1970 - შეიქმნა ინსტიტუტის მოსამზადებელი განყოფილება. სტუდენტებს იღებდნენ სოფლის მეურნეობის საწარმოების, აგრარული წარმოების ლიდერობის და სადურგლო სპეციალობებზე. 1976 - ინსტიტუტს მიენიჭა შრომის წითელი დროშის ორდენი მაღალკვალიფიციური აგრარული სპეციალისტების გადამზადებისთვის, აგრარული საქმიანობის სამეცნიერო მიღწევების შემუშავებისა და დანერგვისთვის. 1994 წელს - უმაღლესი განათლების სახელმწიფო კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება ინსტიტუტის სტავროპოლის სახელმწიფო სოფლის მეურნეობის აკადემიად გადაკეთების შესახებ. 2001 - აკადემიას ეწოდა სტავროპოლის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი. ჩრდილოეთ კავკასიის ზოოტექნიკური ინსტიტუტის მთავარი ოფიცრები 1930–1934 - ვიქტორ ვიქტორი 1934–1937 - იან ვირსი 1937–1938 - ალექსეი მიხალინი ვოროშილოვის ზოოვეტერინარული ინსტიტუტის მთავარი ოფიცერი 1938–1941 - გერასიმ ალაფინოვი სტავროპოლის სახელმწიფო სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტის მთავარი ოფიცრები 1942–1955 - ფეოდოსი კოზელი 1955–1961 - იგნატი სალმინი სტავროპოლის აგრარული ინსტიტუტის რექტორები 1961–1968 - ალექსანდრ ჟუკოვი 1968–1984 - ვიქტორ ლისუნოვი 1984–1999 - ვიქტორ იაკოვლევიჩ ნიკიტინი,რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერების დამსახურებული მეცნიერი, საერთაშორისო აგრარული განათლების აკადემიის წევრი, საერთაშორისო უმაღლესი სკოლის აკადემიის წევრი, საერთაშორისო IT აკადემიის წევრი, სტავროპოლის რეგიონის დამსახურებული მოქალაქე. აგრონომიის ფაკულტეტი ვეტერინარული მედიცინის ფაკულტეტი მცენარეთა დაცვის ფაკულტეტი სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის ფაკულტეტი სტუმართმოყვარეობის ბიზნესის და ტურიზმის ფაკულტეტი ტექნოლოგიური მენეჯმენტის ფაკულტეტი საბუღალტრო და საფინანსო ფაკულტეტი ეკონომიკის ფაკულტეტი სოფლის მეურნეობის ელექტრიფიკაციის ფაკულტეტი სტავროპოლის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის ოფიციალური ვებ-საიტი უნივერსიტეტის ყოფილი სტუდენტები დაარქივებული 2020-09-24 საიტზე Wayback Machine. უნივერსიტეტის მიღწევები დაარქივებული 2020-10-03 საიტზე Wayback Machine. სტავროპოლის აგრარული უნივერსიტეტის რანკინგი და მიღწევები
მარინე იაშვილი

მარინე ლუარსაბის ასული იაშვილი (დ. 20 ოქტომბერი, 1932, თბილისი — გ. 9 ივლისი, 2012, მოსკოვი, რუსეთი) — ქართველი მევიოლინე, საქართველოს სახალხო არტისტი (1967), ზ. ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1975). ლუარსაბ იაშვილის შვილი და მოწაფე. 1958 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. იქვე სწავლობდა ასპირანტურაში (პროფ. მ. მოსტრასის კლასი). 1957 წლიდან „მოსკონცერტის“ სოლისტია. 1958 წელს მიიწვიეს მოსკოვის კონსერვატორიის პედაგოგად. 1966 წლიდან თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგია. 1967-1973 წლებში იყო საქართველოს ფილარმონიის კამერული ორკესტრის სოლისტი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. მისი საშემსრულებლო ხელოვნება გამოირჩეოდა მაღალი პროფესიული კულტურით, ტექნიკურო სრულყოფილებით, ნატიფი გემოვნებით. ხშირად მართავდა კონცერტებს საზღვარგარეთ. იგი ქართული სავიოლინო ნაწარმოებთა დიდი პროპაგანდისტი იყო. იყო მრავალი საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი (იან კუბელიკის სახელობის კონკურსი, პრაღა, 1949; ჰენრიკ ვენიავსკის სახელობის კონკურსი, პოზნანი, 1952; ელისაბედის სახელობის კონკურსი, ბრიუსელი, 1955). 1975 წელს მიიწვიეს იუგოსლავიის ქ. ნოვი-სადის კონსერვატორიაში სავიოლინო კათედრის კამგედ. მუშაობდა 1979 წლამდე. 1967 — საქართველოს სახალხო არტისტი 1971 — შრომის წითელი დროშის ორდენი 1975 — ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია 1996 — პოლონეთის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე 1996 — ღირსების ორდენი 1997 — რუსეთის დამსახურებული არტისტი 2003 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია გედევანიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 65. მარინე იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ურიშულა

ურიშულა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. ძველად შედარებით მეტად ყოფილა გავრცელებული რაჭა-ლეჩხუმში. ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხლადაა ქეჩისებრად შებუსული. აბლაბუდისებრი შებუსვა შედარებით ადვილად შორდება და რჩება თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ან ცილინდრული ფორმის, ფრთიანი, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ზოგჯერ პატარა, მრგვალი ან მომრგვალო. მუქი წითელია ან მოწითალო. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. ურიშულა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.7 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-28%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5-11 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 361-362 გაზ. „ჩვენი სოფელი“, №6 (56), 1 სექტემბერი 2020, გვ. 11.