laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლავრენტი მანაგაძე

ლავრენტი (ლაურ) გიორგის ძე მანაგაძე (დ. 14 ოქტომბერი, 1944, თბილისი — გ. 7 აგვისტო, 2019, იქვე) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი და პოლიტიკოსი. 1944 წლის 14 ოქტომბერს ქალაქ თბილისში. 1967 წელს დაამთავრა ი. სეჩენოვის სახელობის მოსკოვის I სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1970-1972 წლებში მუშაობდა სსრკ სამედიცინო აკადემიის ორგანოთა გადანერგვის ლაბორატორიის უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1972–1974 წლებში — უფროს მეცნიერ თანამშრომლად საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კ. ერისთავის სახელობის ექსპერიმენტულ და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის ლაბორატორიაში. 1974-1984 წლებში იყო ექსპერიმენტული ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, 1984-1985 წლებში — ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 1986-2000 წლებში — ა. წულუკიძის სახელობის უროლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი იყო, ხოლო 1991-1992 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის რექტორი. 1998 წლიდან იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის უროლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი. 2000-2004 — წლებში საქართველოს სახელმწიფო ა. წულუკიძის სახელობის უროლოგიის ეროვნული ცენტრის სამეცნიერო ხელმძღვანელი. 1999-2004 წლებში — საქართველოს პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“, ჯანმრთელობობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის წევრი. 2008 წლიდან იყო ამავე ცენტრის გენერალური დირექტორი. გამოცემული აქვს ერთი სახელმძღვანელო, ავტორია 300-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის. იყო პროფესორი და მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი. 1971 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „თირკმლის კონსერვაცია ჰიპოთერმიისა და ჰიპერბარიული ოქსიგენაციის მეთოდების გამოყენებით“. ხოლო 1981 წელს სადოქტორო დისერტაციის თემა – „ბავშვთა თირკმლების გადანერგვა ზრდასრულ რეციპიენტებში“. გარდაიცვალა 2019 წლის 7 აგვისტოს. 1986 — საპატიო ნიშნის ორდენი 1997 — ღირსების ორდენი 1998-2000 წლებში შესრულებულ შრომათა ციკლისათვის — „შარდის დერივაციისა და ენტეროცისტოპლასტიკის ახალი მიმართულებები — ხელოვნური შარდისბუშტის ფორმირება ნაწლავის დეტუბულირებული სეგმენტით“. 2004 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება) საქართველოს პარლამენტის წევრები 1990-2015, გვ. 235, თბ. 2015; საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წწ., გვ. 179, თბ., 2012. ლავრენტი მანაგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლავრენტი მანაგაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
მატილდა II ბულონელი

მატილდა II ბულონელი (ფრანგ. Mathilde II de Boulogne, პორტ. Matilde II de Bolonha; დ. 1202 — გ. 1259) — ბულონის გრაფინია 1216-59 წლებში დედამისის მემკვიდრეობით. ინგლისის მეფე სტეფან I-ის შვილიშვილი. პორტუგალიის დედოფალი როგორც აფონსუ III-ის პირველი მეუღლე 1248 წლიდან განქორწინებამდე, ანუ 1253 წლამდე. მატილდა დაიბადა 1202 წელს ჩრდილო საფრანგეთში. იგი იყო დამარტინის გრაფ რენოდისა და მისი ცოლის, ბულონის გრაფინია იდას ასული. 1216 წელს, დედის გარდაცვალების შემდეგ ბულონის გრაფინია გახდა მატილდა II-ის სახელით. 1223 წელს იგი ცოლად გაჰყვა კლერმონ-ენ-ბუვეს გრაფ ფილიპ ურეპელს, რომელიც იყო საფრანგეთის მეფე ფილიპ II ოგიუსტის უკანონო ვაჟი. 1226 წელს, მას შემდეგ, რაც მეფე ლუი VIII გარდაიცვალა, ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ვაჟი ლუი IX ავიდა, რომელსაც რეგენტად დედამისი, დედოფალი ბლანკა კასტილიელი დაენიშნა. გრაფი ფილიპ ურეპელი ყველანაირად ცდილობდა რძლისთვის რეგენტობა ჩამოერთმია, მაგრამ ამაოდ. საბოლოოდ ფილიპ ურეპელი 1235 წელს გარდაიცვლალა, მატილდას კი მისგან ორი შვილი დარჩა. ქმრის გარდაცვალებიდან სამ წელიწადში, თავისი მემკვიდრეობისა და ვაჟის დასაცავად 1238 წელს მატილდა დაქორწინდა პორტუგალიის ინფანტ აფონსუზე, რომელიც იყო მეფე სანშუ II-ის უმცროსი ძმა. 1245 წელს სანშუს რომის პაპთან დიდი განხეთქილება მოუვიდა, რის გამოც პაპმა 1248 წელს იგი დაამხო და ტახტზე მისი ძმა აფონსუ III დასვა, რითაც მატილდა პორტუგალიის დედოფალი გახდა. 1253 წელს, უშვილობის გამო აფონსუ მატილდას გაეყარა. მართალია მატილდა უნაყოფო არ იყო და ეს დამტკიცებულიც იყო, მაგრამ აფონსუ მას მაინც გაეყარა. ამით მან დაკარგა დედოფლის სტატუსი და მშობლიურ საფრანგეთში გაემგზავრა. 1258 წელს აფონსუ მეორედ დაქორწინდა ბეატრის კასტილიელზე, ბედის ირონიით მას სწორედ მასთან შეეძინა შვილები. განქორწინებული მატილდა შვილებთან ერთად დაბრუნდა ბულონში და თავის საგრაფოს მართავდა. როგორც ცნობილია, მასა და აფონსუს სიცოცხლის ბოლომდე არ გაუწყვეტიათ კონტაქტი. მატილდამ თავისი ასული კავშირების მიზნით ნევერის გრაფზე დააქორწინა, თუმცა წყვილს შვილები არ ჰყოლია. მან თავისი ერთადერთი ვაჟი, ყველასათვის უცნობი მიზეზებით ინგლისში გაუშვა, საიდანაც აღარ დაბრუნებულა. ზოგიერთი ვერსიით მან იგი საფრანგეთის მეფისგან იხსნა, რომელსაც მათი საგრაფოს ხელში ჩაგდება სურდა. მატილდა გარდაიცვალა 1259 წელს, 56-57 წლის ასაკში. Barber, Malcolm (1992). The Two Cities: Medieval Europe 1050–1320. Routledge. Livermore, H.V. (1947). A History of Portugal. Cambridge University Press. Wood, Charles T. (1966). The French Apanages and the Capetian Monarchy: 1224-1328. Harvard University Press.
ბაშკირული ფერადი იხვი

ბაშკირული ფერადი იხვი — სახორცე მიმართლების იხვის ჯიში. გამოყვანილია მეფრინველეობის სანაშენო ფაბრიკა „ბლაგოვარსკში“ (ბაშკირეთი). შეფერია ყავისფრად. 5–6 კვირის ასაკიდან მამლის თავი, კისრის ქვედა ნაწილი, ფრთები, ზურგი და კუდი შავ-ვეჟან ელფერს იღებს. თავი საშუალო ზომისაა, კისერი — მოკლე და სქელი, მკერდი — ფართო და გამოზნექილი. მოზარდეულის ცოცხალი მასა 7 კვირის ასაკში 3,4 კგ-ია. კვერცხმდებლობა 193,8 ცალი 68 კვირაში. კვერცხის მასა 92,6 გ. ხორცი ნაზი, წვნიანი, მაღალი დიეტური თვისებების მქონეა. ბაშკირულ ფერად იხვებს ზრდიან და იყოლიებენ უბრალო შემსუბუქებულ სადგომებსა და არაღრმა წყალსატევებში. Егоров И. А. БАШКИРСКИЕ ЦВЕТНЫЕ УТКИ დაარქივებული 2019-08-08 საიტზე Wayback Machine. // Большая российская энциклопедия. Том 3. Москва, 2005, стр. 136.
ზარია ლუჰანსკი (საფეხბურთო კლუბი)

ზარია ლუჰანსკი (უკრ. ФК «Зоря» Луганськ) — უკრაინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლუჰანსკიდან. ჩამოყალიბდა 1923 წელს. უკრაინის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016–17), უკრაინის თასის ფინალისტი (2015–16), სსრ კავშირის ჩემპიონი (1972), უკრაინის სსრ-ს სამგზის (1938, 1962, 1986) ჩემპიონი. უკრაინის პრემიერლიგის მონაწილე. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჩემპიონი: 1972 საბჭოთა კავშირის თასი ფინალისტი (2): 1974, 1975 უკრაინის სსრ ჩემპიონატი ჩემპიონი (3): 1938, 1962, 1986 უკრაინის პრემიერლიგა ბრინჯაოს პრიზიორი: 2016–17 უკრაინის თასი ფინალისტი: 2015–16 „ზარია“ ლუჰანსკი — FootballFacts.ru ↑ «Славутич Арена». ციტატა: „Начиная с лета 2014-го года домашние матчи в Чемпионате Украины и Кубке Украины луганская «Заря» проводит в Запорожье на стадионе «Славутич Арена».“ ციტირების თარიღი: 7 თებერვალი, 2021. ↑ "Заря" (Луганск) — Год за годом. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-08. ციტირების თარიღი: 7 თებერვალი, 2021.
ვაჩნაძიანის მეორე კოშკი

ვაჩნაძიანის მეორე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის სამხრეთით, გუჯიაურებად წოდებულ ტერიტორიაზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი ოთხსართულიანი. ზემოთკენ შევიწროვებული ნაგებია საშუალო ზომის რიყის ქვით. კუთხეებში ოდნავ მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. კედლის ზედაპირი შიგნიდან და გარედან გასწორებულია ბათქაშით. ძლიერაა დაზიანებული. შემორჩენილია სამი სართული და მეოთხე სართულის კედლების ნაწილი. ჩამონგრეულია ხის სართულშუა გადახურვები. კოშკი აღმოსავლეთიდან დასავლეთით წაგრძელებული სწორკუთხედია. შესასვლელი პირველ სართულზეა აღმოსავლეთიდან. კარი ორივე მხრიდან შეისრულთაღოვანია. პირველი სართულის სამხრეთ კედელში გეგმით ნახევარწრიული, რიყის ქვითა და აგურითა ნაგები შეისრულთაღოვანი ბუხარია. სართულის კედლებში მოწყობილია სწორკუთხა ნიშა რომლებსაც ფიცრული გადახურვა ჰქონიათ. გარდა ამისა, ერთი ნიშაა სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშიც. ადრე ამ ადგილას პატარა თაღოვანი ღიობი ყოფილა, რომელიც მოგვიანებით ნიშად გადაუკეთებიათ და მასში ცალმაგი სათოფური მოუწყვიათ. სართული სამი შეწყვილებული სათოფურითა აღჭურვილი ორი აღმოსავლეთ კედელშია, შესასვლელის გვერდებზე, ხოლო ერთი — ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კედლის ნახევარში. შიდა სივრცეს ოთხი სარკმელი აშუქებდა; ორი მათგანი სამხრეთითაა თითო-თითო აღმოსავლეთითა და დასავლეთით. სართულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მოწყობილია მეორე სართულზე ასასვლელი მასიური ქვის კიბე. მეორე სართულის კედლები პირველი სართულის კედლებთან შედარებით ოდნავ თხელია, რის გამოც სართულშუა გადახურვის დონეზე, სართულის მთელ პერიმეტრზე შექმნილია მცირე საფეხური, რომელსაც გადახურვის კოჭები ეყრდნობოდა, ამგვარი საფეხური მესამე და მეოთხე სართულებს შორისაცაა, მაგრამ იგი აქ მხოლოდ სამ კედელს გაუყვება. მესამე სართულზე არის ბუხარი, რამდენიმე სწორკუთხა ნიშა და სათოფურები აღმოსავლეთ კედლის შუაში და სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ფართო ღიობებია, რომლებითაც შესაბამისი კედლების მხარეს მოწყობილ ღია აივნებზე გადიოდნენ. აღმოსავლეთ აივანი კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევდა, სამხრეთ აივანი ბევრად უფრო პატარა ყოფილა. ამჟამად აივნებზე გასასვლელი ორივე ღიობი ამოშენებულია, ხოლო აივნებიდან მხოლოდ მათი საყრდენი ხის კონსოლების ნაწილებიღაა შემორჩენილი. აღმოსავლეთ აივანზე გამოსასვლელი სწორკუთხა კარის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. მეოთხე სართულის კედლების მხოლოდ ნახევარია შემორჩენილი. სამხრეთით ბუხარია საკმაო რაოდენობითაა სათოფურები განათებისთვის სართულის თითოეულ კედელში თითო ფართო ღიობია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 96-98.
ვაჩნაძიანის მესამე კოშკი

ვაჩნაძიანის მესამე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 400-დე მეტრზე, კალაურისხევის მარცხენა ნაპირზე, კალაურისხევსა და უსახელო ღელეს შორის მოქცეული ტერიტორიაზე. განეკუთვნება XVII საუკუნეს. კოშკი გეგმით კვადრატულია ზემოთკენ შევიწროვებული, ნაგებია რიყის ქვით. კედლები შიგნიდან და გარედან ბათქაშითაა გასწორებული. შემორჩენილია სამი სართული და მეოთხე სართულის კედლების ნაწილი. პირველი სართული საცხოვრებელი ყოფილა. დანარჩენები საბრძოლო. პირველი სართული შელესილია, რაც მას უფრო კეთილმოწყობილს ხდის. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს კარი გარედან თაღოვანია. შიგნით კი თარაზულად ყოფილა გადახურული. კარის ორივე წირთხლში საურდულე ხვრელია. ბუხრის მარცხნივ ნიშების გადახურვის დონეზე, ერთი ცალმაგი სათოფურია მსგავსი თითო სათოფური შესასვლელის გვერდებზეცაა. სართულის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო შეწყვილებული სათოფურია, რომელთაგან ერთი ხვრელი შესაბამის კედლებში მოწყობილი სწორკუთხა ნიშაში მოქცეული ერთი უსათოფურო ნიშა ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში. კოშკის პირველი სართული მეორესაგან იზოლირებულია, მათ შორის საიდუმლო სართული ყოფილა. მესამე სართულზე აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სათოფურია, ხოლო ჩრდილოეთისაში — ორი. მეოთხე სართულის თითოეულ კედელში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, ორ-ორი სათოფურია. სართულს შუა გადახურვა ხის ყოფილა, გადახურვის დასაყრდნობად სართულებს შორის, ოთხივე კედელზე, მცირე საფეხურია მოწყობილი, რომელიც ყოველი მომდევნო სართულის კედლების სისქის შემცირებითაა გამოყვანილი. გარედან მესამე სართულის დონეზე ოთხივე კედელში ჩასმულია ერთმანეთისაგან თანაბარი მანძილით დაშორებული ცხვრის ორ-ორი რქა. კოშკის მიმდებარე ტერიტორიაზე ერთმანეთისაგან მცირე მანძილით დაშორებული რამდენიმე ნაგებობის კვალი შეიმჩნევა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 98.
თითა

თითა — სასუფრე ყურძნის ჯიში. გავრცელებულია საქართველოს სხვადასხვა რაიონში. განსაკუთრებით ცნობილია "ქართლური თითა", რომელიც შიდა ქართლისა და მესხეთში დიდი რაოდენობით მოჰყავდათ. ფოთოლი კვერცხისმაგვარი ფორმისაა, ძლიერ დანაკვთული, მარცვალი გრძელია, თითისებრი მოყვანილობისა (აქედან სახელწოდება). ფერად მომწვანო-მოყვითალოა, მოტკბო-მომჟავო გემო და სუსტი არომატი აქვს. ძლიერ იზრდება, ზოგიერთი რქის სიგრძე 2-3 მ აღწევს. მოსავალს დარგვიდან მესამე წელს იძლევა. მტევნის საშუალო წონაა 151 გ (უდიდესი - 400 გ). მოსავალი ჰექტარზე 56 ც აღწევს. ქართლში მისი მოშენება ძლიერ შემცირდა, პერსპექტიულია მესხეთისათვის. ქართული ვაზის ჯიშები რამიშვილი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 682.
მამაშაურის ეკლესია

მამაშაურის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე მღვრიეხევის მარცხენა ნაპირზე შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა და კირის ხსნარით. გარეთა კედლების წყობაში ალაგ-ალაგ ლოდებიცაა ჩართული. წყობა ირეგულარულია, გარედან კედლების ზედაპირი ბათქაშით ყოფილა გასწორებული. შიგნით კედლები წვრილი რიყის ქვისაა და მთლიანად შელესილი ყოფილა. დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდნის უმეტესი ნაწილი, განგრეულია ჩრდილოეთ კედელი, კამარის მთელ სიგრძეზე განიერი ბზარი გასდევს, ფასადებზე აქა-იქ ამოცვენილია საპირე ქვები. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომელშიც თაღოვანი სარკმელია და ორი მცირე ზომის სწორკუთხაა ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისგან ორსაფეხურიანი მხრებითა და მათზე გადაყვანილი ნალისებრი თაღითაა გამოყოფილი. თაღების ქუსლებთან შირიმის ტლანქად ნაკვეთი იმპოსტებია, რომელთა პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილი თითო სარკმელიც აშუქებს. დასავლეთ სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია, სამხრეთისა კი თარაზულადაა გადახურული. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით საბჯენი თაღის გარეშე. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის ნახევარწრიული თაღი გამოკვეთილია შირიმის ნახევარწრიული ფორმის ქვაში რომელზეც ამოკვეთილია ბოლოებგაფართოებული ტოლმკლავი ჯვარი. ქვას ზემოდან ევლება შირიმისავე ქვაში გამოკვეთილი რელიეფური თავსართი ჰორიზონტალური გადანაკეცებით ბოლოებში. ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია რიყის ბრტყელი ქვებისგან ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგარდნის ნაწილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 99.
ადლერის ანომალია

ადლერის ანომალია — იშვიათი ანომალია, დაკავშირებულია გლიკოზამინოგლიკანების მეტაბოლიზმის დარღვევასთან. ამ დროს აღინიშნება ხერხემლის დეფორმაციის, გარგოილიზმის, ან ქონდროდისპლაზიის შერწყმა; ანომალიური მარცვლოვნება ნეიტროფილებში, ეოზინოფილებში, მონოციტებსა და ლიმფოციტებში მსხვილი ზუროფილურია. ხუციშვილი გ., იაშვილი ნ., კლინიკური ჰემატოლოგიის ცნობარი, თბილისი, 1981.
ზურაბ ჭელიძე

ზურაბ ჭელიძე (დ. 17 სექტემბერი, 1963) — ქართველი მეცნიერი, ფიზიკოსი და თანანმდებობის პირი. დაიბადა 1963 წლის 17 სექტემბერს, ქალაქ თბილისში. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. იყო გეოფიზიკის ინსტიტუტის ტექნიკოსი, უმცროსი და უფროსი ინჟინერი, 1982 წლიდან კი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1983 წლიდან არის „პირველი რადიოს“ პრეზიდენტი, 1997 წლიდან „პირველი სტერეოს“ გენერალური დირექტორი. გამოქვეყნებული აქვს 10-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მიწისძვრის შესწავლის შესახებ, სხვადასხვა ქვეყნის გეოფიზიკურ ჟურნალებში. 1998 — სამაუწყებლო ტექნიკის ინჟინერ-ექსპერტის ევროპული სერთიფიკატი „BDHX“-ის მედალი და სიგელი, ელექტრონიკის დარგში ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 397, თბ., 1998-1999. ზურაბ ჭელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თამაზ ჭელიძე

თამაზ ჭელიძე (დ. 24 დეკემბერი, 1934) — ქართველი ფიზიკოსი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013). დაიბადა 1934 წლის 24 დეკემბერს, ქალაქ ქუთაისში. 1957 წელს დაამთავრა მოსკოვის მიხელ ლომოსოვის სახელობის უნივერსიტეტი. 1992-2007 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მ. ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი, ამავე ინსტიტუტის ექსპერიმენტული გეოფიზიკის განყოფილების გამგე. 1997-2007 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოფიზიკური ძიების კათედრის გამგე. 1996 წლიდან არის ევროპის საბჭოსთან არსებული სპეციალიზებული ცენრტის „მაღლივი კაშხალების გეოდინამიკური რისკი“-ს დირექტორი, საქართველოს მუდმივი კორესპონდენტი ევროპის საბჭოს ღია წილობრივ შეთანხმებაში დიდი კატასტროფების შესახებ 1996-2007 წლებში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული სეისმოლოგიისა და სეისმური პროგნოზის საბჭოს თავმჯდომარე. 1987-1992 წლებში იყო სტრასბურგის უნივერსიტეტის მიწვეული პროფესორი. 1995–1997 — წლებში რენის უნივერსიტეტის (საფრანგეთი) მიწვეული პროფესორი, ხოლო 2000 წელს — „ეკოლ ნორმალ სუპერიორ“–ის მიწვეული პროფესორი (პარიზი). არის 300 სამეცნიერო სტატიისა და 6 მონაგრაფიის ავტორი და თანაავტორი. თამაზ ჭელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფაინა ჭელიძე

ფაინა ჭელიძე (დ. 4 სექტემბერი, 1939) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და მხატვარი. დაიბადა 1939 წლის 4 სექტემბერს. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. ილია დოიაშვილთან ერთად მუშაობდა „ქართული ფილმის“ მულტგაერთიანებაში. გააფორმა ნახატი ფილმი „კაცი და ლომი“ (მ. ლავრაშვილი, 1969), დამდგმელი მხატვარია მისივე ფილმებისა: „ჩიბუხი“ (1975), „ბუმბული“ (1977), „ოპტიმისტური მინიატურა“ (1978), „ღამურა“ (1981), „ორი გოჯი მიწა“ (1987), „მორიელი“ (1990), „ანი, ბანი და სხვანი“ (1989) და სხვა. 2006 წლიდან პედაგოგად მუშაობს თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. მიღებული აქვს სპეციალური დიპლომი ანიმაციური ფილმების ფესტივალზე (ესპანეთი, სან-სებასტიანი) და პრიზი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის საბჭოთა ანიმაციური ფილმების საკავშირო ფესტივალზე (ესტონეთი, ტალინი). ქართული კინო, 1896-2011, გვ. 213, თბ., 2011. ფაინა ჭელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ფაინა ჭელიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ბელიზი (ქალაქი)

ბელიზი (ინგლ. Belize) — უდიდესი ქალაქი და პორტი ბელიზში. მდებარეობს კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქი დააარსეს ინგლისელმა მეზღვაურებმა, XVII საუკუნის დასასრულს. იგი გამოიყენებოდა, როგორც სატრანსპორტო ბაზა, ხის ვაჭრებისა და დამამზადებლებისათვის. თავიდანვე ბელიზი სახელმწიფოს დედაქალაქი იყო, მაგრამ 1961 წელს ქარიშხალმა ჰეტიმ დიდი ზიანი მიაყენა მას, რის შემდეგაც, 1960-იან წლებში, დედაქალაქი გადაიტანეს ქვეყნის შიგნით, ქალაქ ბელომოპანში. მიუხედავად ამისა, ბელიზში რჩება პრემიერ-მინისტრის რეზიდენცია და ქვეყნის მთავრობა. ქალაქში მდებარეობს საზღვაო პორტი, მუნიციპალური აეროპორტი საერთაშორისო ტერმინალით, ქალაქის ცენტრიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 3 კმ-ში, მისი კოდია TZA. წმინდა იოანეს სახელობის ეკლესია (1812-1847 წლები) — ყველაზე ძველი ინგლისური ტაძარი ცენტრალურ ამერიკაში; ბელიზის მუზეუმი, ძველი სასჯელაღსრულების შენობაში (1857); სანაპირო ზოლის მუზეუმი, ყოფილი სახანძრო სადგურის შენობაში (1923) ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით, ორმოცდაათი კილომეტრის დაშორებით, მდებარეობს ბელიზის ზოოპარკი. შეიქმნა 1983 წელს. ქალაქ ბელიზის ისტორია დაარქივებული 2018-03-12 საიტზე Wayback Machine. ონლაინ ჟურნალი ქალაქ ბელიზის შესახებ [1] ↑ Great dictionary of geographical names / под ред. В. М. Котляков — Екатеринбург: Русское географическое общество, 2003. — С. 83. — 832 с. — ISBN 5-94799-148-9 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113510146"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q726762"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q887"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4236098"></a> ↑ Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. — Т. 3. — С. 108. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Большая российская энциклопедия — Москва: Большая российская энциклопедия, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1768199"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ფაჯუ

პაჯუ (კორ. 파주시?, 坡州市?) — ქალაქი სამხრეთი კორეაში, კიონგიდოს პროვინციაში. მდებარეობს ჩრდილოეთ კორეის საზღვართან ახლოს. სამხრეთით ესაზღვრება კოიანსა და კიმპჰოს, აღმოსავლეთით — იანჯუს, დასავლეთით აკრავს ყვითელი ზღვა. თანამედროვე პაჯუს ტერიტორიაზე დასახლების არსებობის შესახებ პირველი ცნობები 475 წელს გვხვდება. იმ დროს, ეს ტერიტორია შედიოდა კოგურიოს სახელმწიფოს შემადგენლობაში. აქ მდებარეობდა ჰიონის სტატუსის მქონე ადმინისტრაციული ერთეული. 757 წელს, ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ (ამ დროს უკვე სილას შემადგენლობაში იყო), სულიჰოლმა შეიცვა სახელი და გახდა პონსონი. 1174 წელს, კორიოს დინასტიის არსებობისას, სახელწოდება შეიცვალა სოვონით. 1996 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. პაჯუსთან ახლოს მდებარეობს ცნობილი ადგილი პანმუნჯონი, სადაც 1953 წელს დადებულ იქნა კორეის ომში ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება. ძნჯოუ, ჩინეთი — 1994 წლიდან ჰადანო , იაპონია ტუვუმბა, ავსტრალია მუდანძიანი, ჩინეთი ესქიშეჰირი, თურქეთი სტელენბოსი, სამხრეთი აფრიკა კუენკა, ესპანეთი რანკაგუა, ჩილე კრასნოდარი, რუსეთი კოკუიტლამი, კანადა სასებო, იაპონია სამხრეთ კორეის ქალაქები ოფიციალური საიტი პაჯუს ღირსშესანიშნაობები სეულის მიმდებარე მთავარი ღირსშესანიშნაობები ↑ http://kosis.kr/eng/ ↑ https://kosis.kr/statHtml/statHtml.do?orgId=101&tblId=DT_1B040A3&checkFlag=N ↑ История Пхаджу. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-01. ციტირების თარიღი: 2011-01-23.
კონსტანცა პორტუგალიელი

კონსტანცა პორტუგალიელი (პორტ. Constança de Portugal, ესპ. Constanza de Portugal; დ. 3 იანვარი, 1290 — გ. 18 ნოემბერი, 1313) — ბურგუნდიული დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე დინიშ I-ისა და დედოფალ ისაბელ არაგონელის უფროსი ასული. კასტილიისა და ლეონის დედოფალი 1302-12 წლებში როგორც ფერდინანდ IV-ის მეუღლე. მეფე ალფონსო XI-ის დედა. კონსტანცა დაიბადა 1290 წლის 3 იანვარს კოიმბრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე დინიშ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ისაბელ არაგონელის პირველი შვილი. მას სახელი ბებიის, არაგონის დედოფალ კონსტანცა სიცილიელის პატივსაცემად დაარქვეს. უკვე 1291 წელს, დინიშ I-მა კასტილიასთან დადო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ჯერ კიდევ ჩვილი კონსტანცა უნდა გამხდარიყო ინფანტ ფერდინანდის მომავალი მეუღლე. მომდევნო წლები საქორწინო სამზადისი მიმდინარეობდა. 1302 წელს, ვალიადოლიდში შედგა კონსტანცა პორტუგალიელისა და უკვე კასტილიის მეფე ფერდინანდ IV-ის ქორწინება, რითაც იგი დედოფალი გახდა. კასტილიაში ახალგაზრდა დედოფალი თავით გადაეშვა ინტრიგებისა და შეთქმულებების ქსელში. ამასთან, იგი ზუსტად ასრულებდა იმ მითითებებს, რომელიც პორტუგალიაში მისცეს. იგი თავის, როგორც დედოფლის ყველა მოვალეობას ასრულებდა და მეფეს სამი შვილიც გაუჩინა. ფერდინანდ IV 1312 წელს, 26 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა, რა დროსაც მეფე მათი ერთი წლის ვაჟი ალფონსო XI გახდა. ამას სამეფო კარზე დიდი ბრძოლა მოჰყვა მეფის რეგენტობისათვის, სადაც კონსტანცაც აქტიურად იყო ჩაბმული. თუმცა, ქმრის გარდაცვალებიდან მალევე, 1313 წლის 18 ნოემბერს 23 წლის კონსტანცა პორტუგალიელი მოულოდნელად გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ვალიადოლიდში, ქმრის გვერდით. ლეონორი (1307-1359), ცოლად გაჰყვა არაგონის მეფე ალფონსო IV-ს, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა; კონსტანსია (1308-1310), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ალფონსო XI (1311-1350), კასტილიისა და ლეონის მეფე 1312-50 წლებში, პირველად იქორწინა კონსტანცა პანაფიელზე, რომელსაც მალევე გაეყარა და ცოლად მარია პორტუგალიელი შეირთო, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა, თუმცა საყვარლისგან ჰყავდა ათი უკანონო შვილი; Coria Colino, Jesús J. (1999). Reinado de Fernando IV (1295-1312), 1ra. edición (in Spanish). Palencia: Aretusa. ISBN 84-605-9954-X. Fernández Peña, María Rosa (2006). La Iglesia española y las instituciones de caridad, 1ra. edición (in Spanish). Madrid: Ediciones escurialenses. pp. 883–898. ISBN 84-89788-16-2. Gaibrois Riaño de Ballesteros, Mercedes (1967). María de Molina, tres veces reina (in Spanish). Madrid: Espasa Calpe. Colección Austral nº 1411. OCLC 470262789. González Mínguez, César (1995). Fernando IV, 1295-1312, 1ra. edición (in Spanish). Palencia: La Olmeda. ISBN 84-8173-027-0. Loayza, Jofré de (1982). Crónicas de los Reyes de Castilla Fernando III, Alfonso X, Sancho IV y Fernando IV (1248-1305), 2da. edición (in Latin and Spanish). Murcia: Academia Alfonso X el Sabio, Colección Biblioteca Murciana de bolsillo Nº 27. ISBN 84-00-05017-7.