laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ომი (ერთეული)

ომი (აღნიშვნა: ომ, Ω) — ელექტრული წინაღობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სახელი ეწოდა გეორგ ომის პატივსაცემად. ომი განიმარტება, როგორც გამტარის ორ წერტილს შორის წინაღობა, როდესაც მუდმივი 1 ვოლტი ძაბვის პირობებში გამტარში გადის 1 ამპერი დენი. Ω = V A = m 2 ⋅ kg s ⋅ C 2 = J s ⋅ A 2 = kg ⋅ m 2 s 3 ⋅ A 2 = HP 745.69 ⋅ A 2 {\displaystyle \Omega ={\dfrac {\mbox{V}}{\mbox{A}}}={\dfrac {{\mbox{m}}^{2}\cdot {\mbox{kg}}}{{\mbox{s}}\cdot {\mbox{C}}^{2}}}={\dfrac {\mbox{J}}{{\mbox{s}}\cdot {\mbox{A}}^{2}}}={\dfrac {{\mbox{kg}}\cdot {\mbox{m}}^{2}}{{\mbox{s}}^{3}\cdot {\mbox{A}}^{2}}}={\dfrac {\mbox{HP}}{745.69\cdot {\mbox{A}}^{2}}}} ხშირად გამტარის წინაღობა არის მუდმივი და არ არის დამოკიდებული გამტარზე მოდებულ ძაბვაზე, ტემპერატურაზე და სხვა პარამეტრებზე. ასეთ რეზისტორებს წრფივი რეზისტორი ეწოდება. წრფივ რეზისტორში დისიპირებული სიმძლავრე შეიძლება გამოთვლილი იქნას წინაღობის, ძაბვისა და დენის მეშვეობით. ქვემით მოყვანილი ფორმულა მიღებულია ომის კანონისა და ჯოულის კანონის კომბინირებით. P = V ⋅ I = V 2 R = I 2 ⋅ R {\displaystyle P=V\cdot I={\frac {V^{2}}{R}}=I^{2}\cdot R} სადაც P არის სიმძლავრე ვატებში, R არის წინაღობა ომებში, V არის ძაბვა, ხოლო I არის დენი. SI სისტემა ომის კანონი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 525—526. The International System of Units (SI) ↑ BIPM SI Brochure: Appendix 1, p. 144
ფარადა

ფარადა (აღნიშვნა: ფ, F) — ელექტროტევადობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის მაიკლ ფარადეის პატივსაცემად. 1 ფარადა არის ისეთი კონდენსატორის ტევადობა, რომელზედაც 1 კულონი მუხტის მოთავსებისას შემონაფენებს შორის ძაბვა იქნება 1 ვოლტი. 1 კულონი არის 1 ამპერი წამში. სხვა ერთეულებით ფარადა ასე გამოისახება: F = A ⋅ s V = J V 2 = W ⋅ s V 2 = C V = C 2 J = C 2 N ⋅ m = s 2 ⋅ C 2 m 2 ⋅ kg = s 4 ⋅ A 2 m 2 ⋅ kg = s Ω {\displaystyle {\mbox{F}}=\,\mathrm {\frac {A\cdot s}{V}} ={\dfrac {\mbox{J}}{{\mbox{V}}^{2}}}={\dfrac {{\mbox{W}}\cdot {\mbox{s}}}{{\mbox{V}}^{2}}}={\dfrac {\mbox{C}}{\mbox{V}}}={\dfrac {{\mbox{C}}^{2}}{\mbox{J}}}={\dfrac {{\mbox{C}}^{2}}{{\mbox{N}}\cdot {\mbox{m}}}}={\dfrac {{\mbox{s}}^{2}\cdot {\mbox{C}}^{2}}{{\mbox{m}}^{2}\cdot {\mbox{kg}}}}={\dfrac {{\mbox{s}}^{4}\cdot {\mbox{A}}^{2}}{{\mbox{m}}^{2}\cdot {\mbox{kg}}}}={\dfrac {\mbox{s}}{\Omega }}} ფარადა საკმაოდ დიდი ერთეულია. ელექტროტექნიკაში უმეტესად გამოიყენება კონდენსატორები, რომელთა ტევადობა მიკროფარადებში, ნანოფარადებში და პიკოფარადებში გამოისახება. The International System of Units (SI)
ჰენრი (ერთეული)

ჰენრი (აღნიშვნა: ჰ, H) — ინდუქციურობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. მას სახელი ეწოდა ჯოზეფ ჰენრის (1797 - 1878) პატივსაცემად, რომელმაც მაიკლ ფარადეის პარალელურად აღმოაჩინა ელექტრომაგნიტური ინდუქციის მოვლენა. თუ დენის ცვლილების დრო რაიმე კონტურში არის 1 ამპერი წამში და ამის შედეგად წარმოქმნილი ელექტრომამოძრავებელი ძალა არის 1 ვოლტი, მაშინ ამ გამტარის ინდუქტიურობა არის 1 ჰენრი. H = m 2 ⋅ kg s 2 ⋅ A 2 = Wb A = V ⋅ s A = J/C ⋅ s C/s = J ⋅ s 2 C 2 = m 2 ⋅ kg C 2 = Ω ⋅ s {\displaystyle {\mbox{H}}={\dfrac {{\mbox{m}}^{2}\cdot {\mbox{kg}}}{{\mbox{s}}^{2}\cdot {\mbox{A}}^{2}}}={\dfrac {\mbox{Wb}}{\mbox{A}}}={\dfrac {{\mbox{V}}\cdot {\mbox{s}}}{\mbox{A}}}={\dfrac {{\mbox{J/C}}\cdot {\mbox{s}}}{\mbox{C/s}}}={\dfrac {{\mbox{J}}\cdot {\mbox{s}}^{2}}{{\mbox{C}}^{2}}}={\dfrac {{\mbox{m}}^{2}\cdot {\mbox{kg}}}{{\mbox{C}}^{2}}}=\Omega \cdot s} ამ განტოლებაში გამოყენებული ერეთეულები A = ამპერი V = ვოლტი C = კულონი J = ჯოული Wb = ვებერი kg = კილოგრამი m = მეტრი s = წამი Ω = ომი ინდუქტიურობა ვებერი The International System of Units (SI)
სენტ-ჯონი (ნიუ-ბრანსუიკი)

სენტ-ჯონი (ინგლ. Saint John, ფრანგ. Saint-Jean) — უდიდესი ქალაქი კანადის პროვინციაში ნიუ-ბრანსუიკიში. ამ ქალაქის მოსახლეობა 2006 წლის აღწერის შედეგად შეადგენს 68 ათას. ადამიანს, აგლომერაციაში კი სახლობს 122,4 ათასი. ადამიანი. ხოლო საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 215.7 ადამიანს. ამ ქალაქის ფართობი შეადგენს 316.31 კმ²-ს. სენტ-ჯონი დაარსდა 1604 წელს მდინარე სენტ-ჯონის სანაპიროზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სენტ-ჯონი (ნიუ-ბრანსუიკი) ქალაქ სენტ-ჯონის ოფიციალური საიტი
დინი (ერთეული)

დინი (ბერძ. δύναμις [dynamis] — „ძალა“; აღნიშვნა: დნ, dyn) — ძალის საზომი ერთეული ერთეულთა CGS სისტემაში. დინი განიმარტება როგორც ძალა, რომელიც საჭიროა 1 გრამი მასის მქონე სხეულისთვის 1 მეტრი/წამი2 აჩქარების მისანიჭებლად. 1ნ=105 დნ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 557. ფიზიკის ენციკლოპედია
ტუტე

ტუტე — ტუტე ლითონების, ტუტემიწა ლითონების და ამონიუმის ჰიდროქსიდები. დისოციაციის დროს ტუტეები წარმოქმნიან იონებს OH− და ლითონის იონებს. ფუძე (ტუტე) რთული ნივთიერებაა, რომელიც შედგება ლითონის ატომისა და ერთი ან რამდენიმე ჰიდროქსილის ჯგუფისაგან. ფუძე მჟავას ქიმიური მოწინააღმდეგეა. ტუტეების ფორმულების გრაფიკული გამოსახვისას მხედველობაში უნდა ვიქონიოთ, რომ ჟანგბადის ატომი ერთი სავალენტო ბმით შეერთებულია წყალბადთან, მეორე კი მეტალის ატომთან. ტუტეებს მიეკუთვნება პერიოდული სისტემის I და II ქვეჯგუფის ლითონების ჰიდროქსიდები, ესენია: NaOH — ეწოდება მწვავე ნატრი; KOH — მწვავე კალი; Ca(OH)2 — ჩამქრალი კირი; Ba(OH)2 — მწვავე ბარიტი. მწვავე ტუტეები — ტრივიალური დასახელება ლითიუმის LiOH, ნატრიუმის NaOH, კალიუმის КОН, რუბიდიუმის RbOH, და ცეზიუმის CsOH ჰიდროქსიდები. წყალში ხსნადი ფუძეები ე.ი ტუტეები მიიღება ლითონის ან მათი ოქსიდების წყალთან ურთიერთქმედებით ანუ 2Na+2H2O=2NaOH+H2 ნატრიუმის და კალიუმის ჰიდროქსიდების სამრეწველო მიღების ძირითადი მეთოდია მათი ქლორიდების წყალხნარების ელექტროლიზი: 2NaCl+2H2O ელექტროლიზი H+2NaOH+Cl2 2KCl+2H2O ელექტროლიზი H2+2KOH+Cl2 კათოდური და ანოდური არე გამოყოფილია ფორებიანი დიაგრამით (ქლორი არ უნდა შეერიოს ტუტეებს, რადგან მასთან ურთიერთქმედებს), რომელიც უზრუნველყოფს დენის გადატანას, კათოდურ არეში არსებულ ხსნარის აორთქლებისას მიიღება ტუტეები. ნატრიუმის და კალიუმის ნაერთებიდან მნიშვნელოვანია მათი ჰიდროქსიდები-NaOH და KOH. ისინი თეთრი, გამჭვირვალე, ძლიერ ჰიგროსკოპული კრისტალური ნივთიერებებია. ლღვებიან შედარებით დაბალ ტემპერატურაზე, tლღ(NaOH)=3180C, tლღ(KOH)=3600C. გავარვარებისას_14000C-ზე დუღან და ქროლდებიან დაშლის გარეშე. წყალში კარგად იხსნებიან, ამ დროს ჰიდრატების წარმოქმნის გამო დიდი რაოდენობით სითბო გამოიყოფა. არაორგანულ ნაერთთა ძირითადი კლასები ტუტეები რეაგირებს მჟავა ოქსიდებთან. 2NaOH+SiO2=Na2SiO3+H2O NaOH+CO2=NaHCO3 Ca(OH)2+CO2=CaCO3+H2O ნეიტრალიზაციის რეაქცია ფუძის და მჟავის ექვივალენტური რაოდენობების ურთიერთქმედებისას. KOH+HCl=KCl+H2O 2NaOH+H2SO4=Na2SO4+H2O ურთიერთქმედება სხვადასხვა მარილის ხსნარებთან. 2KOH+CuSO4=Cu(OH)2+K2SO4 Ca(OH)2+Ca(HCO3)2=2CaCO3+2H2O ამფოტერული ჰიდროქსიდი ავლენს სუსტ მჟავა თვისებებს და რეაგირებს ტუტეებთან. Al(OH)3+NaOH=Na[Al(OH)4] NaOH და KOH ძლიერი ტუტეებია. ისინი წყალხსნარებში სრულად დისოცირდებიან იონებად. NaOH Na++OH- KOH K++OH- ნატრიუმის და კალიუმის ტუტეები არ შეიძლება გავალღოთ მინის ან ფაიფურის ჭურჭელში, რადგან იწვევს მათ დაშლას.(მათი გალღობა შეიძლება რკინის, ნიკელის ან ვერცხლის ჭურჭელში) ტუტე — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ერგი

ერგი (ბერძ. ἔργον [ergon] — „მუშაობა“; აღნიშვნა: ერგ, Erg) — ენერგიისა და მექანიკური მუშაობის ერთეული სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემაში. სახელწოდება წარმოიშვა ბერძნული სიტყვიდან ergon, რომელიც მუშაობას ნიშნავს. 1 ერგი არის 1 დინი ძალის მიერ 1 სანტიმეტრი გადაადგილებისას შესრულებული მუშაობა. სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემის საბაზისო ერთეულებით ერგი ასე გამოისახება: 1 ერგ = 1 გ·სმ2/წმ2. სხვა ერთეულებში გადაყვანა: 1 ერგ = 10−7 ჯოული 1 ერგ = 624.15 GeV = 6.2415 1011 eV 1 ერგ = 1 დინი სმ. სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემა გაუსის ერთეულთა სისტემა SI სისტემა ↑ Oxford English Dictionary
შარლოტტაუნი

შარლოტტაუნი (ინგლ. Charlottetown) — კანადის პროვინციის და კუნძულ პრინს-ედუარდის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 32,174 (2006), აგლომერაციაში სახლობს — 58,625 ადამიანი, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 725.8 ადამიანს. მოსახლეობის უმრავლესობა თეთრი რასის წარმომადგენელია. აქ მცხოვრებთა 91 % აღმსარებლობის მხრივ — ქრისტიანია, ქრისტიანობიდან კი აქ მცხოვრებთა უმრავლესობა კათოლიციზმს და პროტეტანტიზმის მიმდევარია. ქალაქ შარლოთთაუნის ფართობი შეადგენს 44.33 კმ²-ს. ამ ტერიტორიაზე უძველესი დროიდადან სახლობდნენ ინდიელები. 1720 წელს ფრანგების მიერ მოხდა ამ ადგილების აღმოჩენა. 1758 წლიდან ეს ტერიტორია გადავიდა ინგლისელების შემადგენლობაში, გაერთიანებული სამეფოს მეფის ჯორჯ III-ის ბრძანებით მხდა 1764 წელს ამ ადგილზე დასახლებული პუნქტის შექმნა. 1855 წლის 17 აპრილს შარლოთთაუნს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ამ ქალაქის ძირითადი შემოსავალი ტურიზმია. აქ კლიმატი ძირითადად კონტინენტურია, ამ ქალაქზე დიდ გავლენას ახდენს ატლანტის ოკეანის ჰავა. ზამთარში აქ ტემპერატურა შეადგენს −7, ხოლო ზაფხულობით — +17-+18°С. °C. ყოველწლირი ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მაღალია, ის შეადგენს 1,173.3 მმ-ს. ამ ქალაქში საკმაოდ ხშირადაა წვიანი ამინდა. ქალაქ შარლოტტაუნის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine.
ბოლნისის ბრძოლა

ბოლნისის ბრძოლა — საქართველოს ლაშქრის ბრძოლა ხვარაზმელების წინააღმდეგ ბოლნისის მახლობლად 1227 ან 1228 წელს. ჯალალედინის 1225-1226 წლების ლაშქრობებით განადგურებამდე მისული საქართველო მეზობელ მუსლიმან მმართველებს (რუმის სულთანს, ხლათის მმართველ შაჰარმენს და სხვა) დაუკავშირდა და ხვარაზმშას წინააღმდეგ ბრძოლის სამზადისსს შეუდგა. ჯალალედინმა დროულად შეიტყო ეს და გადაწყვიტა დაესწრო მოკავშირეებისათვის. თავდაპირველად 1227 წელს ხვარაზმში მუღანის ველზე დაბანაკდა, ხოლო საქართველოს ლაშქარი, რომლის შემადგენლობაში ჩრდილოკავკასიელი მეომრებიც იყვნენ — ნაჭარმაგევში (ისტორიკოს ნესევის ცნობით, ქართველთა ლაშქარი 40 000 აღემატებოდა). ნაჭარმაგევიდან საქართველოს ჯარი თბილისზე გავლით სამხრეთით დაიძრა. ამ დროს ხვარაზმელები უკვე ბოლნისის ხეობაში იდგნენ. ქართველები იძულებული გახდნენ მოკავშირე მაჰმადიანური ქვეყნების ლაშქრის მოსვლამდე შებმოდნენ მტერს, სასტიკ ბრძოლაში დამარცხდნენ და დიდი ზარალით უკუიქცნენ. ჯალალედინმა დაარბია და გაძარცვა საქართველოს სხვადასხვა მხარეები. საქართველოს ბრძოლების სია გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 452-453.
იელოუნაიფი

იელოუნაიფი (ინგლ. Yellowknife) — ქალაქი ჩრდილოეთ კანადაში. 1967 წლიდან ეს ქალაქი არის კანადის ტერიტორიის ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიების ადმინისტრაციული ცენტრი. ეს ქალაქი გაშენებულია დიდი მონების ტბის სანაპიროზე. აქ მიედინება მდინარე იელოუნაიფი. იელონაიფი დაარსდა 1936/1937 წლებში. 2006 წლის აღერის შედეგად აქ სახლობს 18 700 ადამიანი, მოსახლეთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 157.2 ადამიანს. ქალაქ იელოუნაიფის ფართობი შეადგენს 136 კმ²-ს. ამ ქალაქიდა 400 კილომეტრში მდებარეობს არქტიკული წრე, ეს ყველაფერი უდიდეს გავლენას ახდენეს ქალაქზე, ამის გამო აქ კლიმატი საკაოდ მკაცრია. ზამთარში აქ ტემპერატურა შეადგენს -22, -18, ხოლო ზაფხულობით — +18-+21°С. ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 280.7 მმ-ს. ფერბენკსი, ალასკა, აშშ იაკუტსკი, რუსეთი City of Yellowknife website Entry about Yellowknife Airport on the Canadian Owners and Pilots Association's Places to Fly Airport Directory დაარქივებული 2011-07-25 საიტზე Wayback Machine. Prince of Wales Northern Heritage Centre დაარქივებული 2008-11-18 საიტზე Wayback Machine.
უაიტჰორსი

უაიტჰორსი (ინგლ. Whitehorse) — კანადის ტერიტორიის იუკონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ეს დასახლებული პუნქტი, მთელს ამ რაიონში უდიდესია მოსახლეობით. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ სახლობს 20,461 ადამიანი, საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 49.1 კაცს კმ²-ზე. უაითჰორსის სიახლოვეს მდებარეობს აეროპორტი. უაიტჰორსიდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს აშშ-ს შტატი ალასკა. ეს ქალაქი დაარსდა 1898 წელს. უაიტჰორსის მერია ბევ ბაკვეი. City of Whitehorse დაარქივებული 2011-08-08 საიტზე Wayback Machine. Yukon Government Fact Page Community Profile დაარქივებული 2007-08-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Area_code_867
ზარზმა

ზარზმა — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზარზმის თემის ცენტრი (ზარზმა, უტყისუბანი). მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ახალციხიდან 38 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 394 ადამიანი. სოფელში დგას ქართული ხეროთმოძღვრების ძეგლი ზარზმის მონასტერი. სოფელთან არის XIV საუკუნის „თამარის წყარო“. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა ადიგენის მეცხოველეობისა და მემცენარეობის მეურნეობა, შედიოდა მლაშეს თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 321 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 485. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ფლატე

ფლატე — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მლაშეს თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა ნაპირზე, მესხეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1420 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 32 კილომეტრით. სოფელში მოიპოვება მინერალური წყლები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 131 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 342. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
არზნე

არზნე — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მლაშეს თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა ნაპირზე, მესხეთის ქედის სამხრეთით, ფერსათის შტოქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1472 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 6,5 კილომეტრით, სოფელ მლაშედან 3 კმ-ით. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა მოხის მერძევეობა-მეხორცეობის საბჭოთა მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 85 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 194. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ 3.0 3.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562-563.
უტყისუბანი

უტყისუბანი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზარზმის თემში. სოფელში არის „ჩაკიდულას“ და „ქაცარაულის“ — შუა საუკუნეების ეკლესიების ნანგრევები. სოფლის მიდამოებში, მდინარე ძინძისწყლის ხეობაში შემორჩენილია ქვის ხანის გაქვავებული ტყის მასივი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 57 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
იკალუიტი

იკალუიტი (ინგლ. Iqaluit, ინუკტ. ᐃᖃᓗᐃᑦ/iqaluit) — ქალაქი კანადის ჩრდილოეთ ნაწილში, კანადის ტერიტორიის ნუნავუტის ადმინისტრაციული ცენტრი. იკალუიტი ტერიტორიულად მდებარეობს კანადის უდიდეს კუნძულზე ბაფინის მიწაზე, ქალაქი გაშენებულია ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროზე. ეს ტერიტორიები აღმოჩენილია ფროშერ მარტინის მიერ, 1576 წელს. 2004 წლის იანვრარში ჩატარებული აღწერის შედეგად, აქ სახლობს 6 000 ადამიანი (5 000 მოსახლე, 2000 წლისათვის). ამ ქალაქის მოსახლეობა სწრაფად მატულობს. საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 118.2 კაცს კმ²-ზე. ქალაქის ფართობია 52.34 კმ². ამ ტერიტორიებზე იყო აშშ-ს სამხედრო ბაზები. ქალაქ იკალუიტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-06-15 საიტზე Wayback Machine.
არალი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

არალი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: არალი, წარბასთუმანი). მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. არალი ძველი ქართული სოფელია. მდებარეობს ისტორიულ სამცხეში. იხსენიება „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. იმ დროისათვის არალში ცხოვრობდა 18 კომლი. სოფელში დგას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები: ადრეული შუა საუკუნეების სტელა, შუა საუკუნეების კათოლიკური ეკლესია და გვიანდელი შუა საუკუნეების ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1324 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 184. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბენარა

ბენარა — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბენარა, უნწა, შოლავერი). მდებარეობს მდინარე ოცხის მარჯვნივ, ახალციხე-ბათუმის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. სოფელში „ზადენ გორის“ ტერიტორიაზე შემორჩენილია ბენარის ფაუნა. საბჭოთა პერიოდში ბენარას თემი შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. სოფლის ძველი სახელწოდება ყოფილა ბელნარა. იგი პირველად მოიხსენიება „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (1595 წ.), როგორც ახალციხის ლივის ალთუნყალის (ოქროს ციხე) ნაჰიეში შემავალი სოფელი. იმ პერიოდისათვის იქ 17 კომლი ქართველი ცხოვრობდა. მისდევდნენ მემინდვრეობას, მესაქონლეობას, მებოსტნეობას, მეფუტკრეობას და შეწერილი ჰქონდათ გადასახადი 20 000 ახჩის ოდენობით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 201 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 396. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ნაქურდევი

ნაქურდევი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ხევაშენის თემში. მდებარეობს მდინარე ოცხის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 25 კილომეტრით, ხევაშენიდან 3 კმ. სოფელში დგას XIX საუკუნის მეჩეთი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში, მოქმედებდა ვარხანის მებოსტნეობა-მერძევეობის მეურნეობა 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 93 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 334. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ხევაშენი

ხევაშენი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ხევაშენის თემში. მდებარეობს მდინარე ოცხის (ქვაბლიანის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, მესხეთის ქედის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 1170 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 19 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 270 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 450-451. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
შორაველი

შორაველი (შოლავერი) — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ბენარას თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ახალციხის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 18 კილომეტრით. სოფელში არის განვითარებული შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 215 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 19. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბოლაჯური

ბოლაჯური — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოლაჯური, ქვემო ენთელი). მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 1220 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 7,5 კილომეტრით. სოფელში დგას XIII საუკუნის ეკლესია, განვითარებული შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი, შუა საუკუნეების „ოქროსციხე“, XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აგებული მეჩეთი. საბჭოთა პერიოდში ბოლაჯურის სასოფლო საბჭოში შედიოდა ასევე სოფელი ზემო ენთელი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 770 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 455. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ Gümüş, Nebi, ve Kancal-Ferrari, Nicole, editörler. Ahıska Bölgesindeki Türk İslam Mimarı Yadigarları, İstanbul, 2019, 52. ISBN 978-975-17-4362-6. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, გვ. 448, თბ., 1977 წელი. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბოლნისის სიონი

ბოლნისის სიონი — V საუკუნით დათარიღებული ბაზილიკა ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ბოლნისში. იგი, ისევე როგორც საერთოდ ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული არქიტექტურა, გამოირჩევა ინტერიერის მკაცრი მონუმენტურობით — მთავარი ყურადღება შიგა სივრცის მხატვრულ გადაწყვეტას ექცევა, ფასადთა მნიშვნელობა ჯერ კიდევ მეორეხარისხოვანია. საქართველოსათვის ტრადიციული ცენტრული კომპოზიციების გავლენას მოწმობს დასავლეთით შესასვლელის უქონლობა (ახლანდელი XVII საუკუნეშია გაჭრილი), რაც ეწინააღმდეგება ბაზილიკის „სიგრძივ“ ხასიათს. ბაზისებისა და სვეტისთავების საინტერესო სკულპტურული მორთულობა თავმოყრილია ჩრდილოეთი გალერეასა და ტაძრის ინტერიერში. მცენარეულ და გეომეტრიული სახეებთან ერთად, რომლებიც სასანური ხელოვნების წრესთან ნათესაობას ამჟღავნებს, გვხვდება ქრისტიანული სიმბოლოს - ჯვრის სხვადასხვაგვარი გამოსახულებანი. მ.შ. ერთ-ერთი (ბოლოებგაფართოებული ჯვარი წრიულ ჩარჩოში) „ბოლნური ჯვრის“ სახელითაა ცნობილი. ბოლნისის სიონში, პირველად ქართულ არქიტექტურაში, გვხვდება აგრეთვე რელიეფური სკულპტურული გამოსახულებანი (ხარის თავი, სხვადასხვა ფრინველი და ცხოველი), რომლებიც წინაქრისტიანულ ხანასთანაა დაკავშირებული, მაგრამ შეთვისებულია ქრისტიანული სარწმუნოების მიერ. ბოლნისის სიონი ნათლად წარმოგვიდგენს როგორც ქართული ბაზილიკის ნათესაობას ქრისტიანული სამყაროს სხვა ქვეყნის ბაზილიკასთან, ისე მის მკაფიოდ გამოსახულ თავისებურებებსაც. ეკლესიის გვერდით, სამხრეთ-დასავლეთით, დგას XVII საუკუნის სამრეკლო. ბოლნისის სიონი საფუძვლიანადაა რესტავრირებული და შეკეთებული. XVII საუკუნეში აღადგინეს გადახურვის კამარები საბჯენი თაღებით, გაჭრეს დასავლეთ შესასვლელი. 1936-1939 ჩატარებულ სამუშაოთა შედეგად ძეგლი გათხარეს, შეაკეთეს, გადახურეს და გაამაგრეს. 1967-1969 გადახურეს ჩრდილოეთ გალერეს და აღადგინეს მისი დასავლეთი კედელი, უძველესი წარწერის პირი ჩადგეს თავის ადგილას, დააგეს ქვის ახალი იატაკი. ბოლნისის სიონში გაჩაღებული იყო მწიგნობრული საქმიანობა. ცნობილია ბოლნელ ეპისკოპოსთა ინიციატივით დამზადებული ხელნაწერები. X-XI საუკუნეებში იქ მოღვაწეობდა იოანე ბოლნელი. ბოლნისის სიონს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ბოლნისის წარწერები ქვემო ბოლნისის წმინდა გიორგის მონასტერი ქვემო ბოლნისი ბერიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 454. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბოლნისის სიონი ბოლნისის სიონი დაარქივებული 2007-06-25 საიტზე Wayback Machine. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-04. ციტირების თარიღი: 2020-01-30.