laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რაიხენაუ (კუნძული)

რაიხენაუ (გერმ. Reichenau) — კუნძული ბოდენის ტბაში, გერმანიის ქალაქი კონსტანცის სიახლოვეს. ცნობილია თავის ბენედიქტური მონასტრით, რომელიც 742 წელს აშენდა და დღემდე სამხრეთ გერმანიის მნიშვნელოვან კულტურულ და რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენს. 2000 წელს, იუნესკო ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ჩრდილოეთ ევროპიდან იტალიაში მიმავალი თითქმის ყველა პილიგრიმი, გზად რაიხენაუს მონასტერს გაივლის. მთავარი ეკლესია აშენებულია წმინდა მარიამისა და წმინდა მარკოზის სახელზე, ხოლო მოგვიანებით აშენებული ორი ეკლესია წმინდა გიორგის, წმინდა პეტრესა და წმინდა პავლეს სახელზე. წმინდა გიორგის მონასტერი ცნობილია X საუკუნის ოტონიური რენესანსის ეპოქის ფრესკებით, რომლებზეც ქრისტეს სასწაულებია ასახული. სააბატოს მმართველთა ქვის შენობები ორი სართულისგან შედგება, რომლებზეც დაშნებულია XIV საუკუნის ხის სტრუქტურები, ერთ-ერთი უძველესი ხის ნაგებობები მთელს სამხრეთ გერმანიაში. დღეისათვის კუნძული ასევე ცნობილია ბოსტნეულის ვრცელი სავარგულებით. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში აერო-ხედი აერო-ხედი კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი წმინდა გიორგის ეკლესია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Reichenau Island Reichenau: monastic island History and images (გერმანული) Reichenau Abbey Church 3 spherical panoramas of St. Georg Church დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. Saint George in Overzell in Circulo Romanico page Abacial de Santa Maria y San Marcos in Circulo Romanico page Iglesia de San Pedro y san Pablo in Circulo Romanico
აკადემიური მწერლობის კავშირი

"აკადემიური მწერლობის კავშირი", "ძველი მწერლობის კავშირი", "აკადემიური მწერლობის ასოციაცია", სამწერლო გაერთიანება XX საუკუნის 20-იანი წლების ქართულ ლიტერატურაში. ლიტერატურულ-ესთეტიკური მრწამსით "აკადემიური მწერლობის კავშირის" შემადგენლობა არ იყო ერთგვაროვანი. მის ძირითად ბირთვს შეადგენდნენ კონსტანტინე გამსახურდია, პავლე ინგოროყვა, ალექსანდრე აბაშელი, ი. გრიშაშვილი, კონსტანტინე მაყაშვილი, ვ. კოტეტიშვილი, ვ. რუხაძე, ს. თავაძე, ა. ჭუმბაძე და სხვა. "კავშირის" გამოცემებში ("ლომისი", "ილიონი", "ხომალდი", "ქართული სიტყვა", "კავკასიონი", "ახალი კავკასიონი" და სხვა ჟურნალ-გაზეთები) ზოგჯერ თავს იჩენდა სოციალური მშენებლობის ამოცანებთან შეუთავსებელი შეხედულებები. 30-იანი წლების დამდეგს "აკადემიური მწერლობის კავშირი" დაიშალა. ჟღენტი ბ., ქსე, ტ. 1, გვ. 246, თბ., 1975
ნიშაბური

ნიშაბური (სპარს. نیشاپور) — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში, ხორასან-რეზავის ოსტანში. მდებარეობს ნაყოფიერ ვაკეზე, ბინამუდის მთების მთისწინეთში, რეგიონულ დედაქალაქ მაშადის სიახლოვეს. 2006 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 270 972 ადამიანს. ქალაქის სახელწოდება სანსკრიტიდან მომდინარეობს (Nisha-Pur - ღამის ქალაქი), რადგან ერთ დროს ამ ტერიტორიას ინდოელი მმართველები მართავდნენ. რეგიონის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობაზეა დამყარებული. მთავარი კულტურებია მარცვლეული და ბამბა. ნიშაპური მრავალი პოეტისა და ცნობილი ადამიანის სამშობლოა. მათ შორისაა პოეტი და მათემატიკოსი ომარ ხაიამი, რომელიც აქ 1048 წელს დაიბადა და დასაფლავებულია ქალაქიდან რამდენიმე მილში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნიშაბური ნიშაბურის მაიორები დაარქივებული 2007-02-20 საიტზე Wayback Machine. ნიშაბურის მმართველები Ceramics of Nishapur and other centers World Gazetteer on Nishapur Neyshaburian e-newspaper დაარქივებული 2013-01-21 საიტზე Wayback Machine. A useful weblog about Nishapur ↑ https://www.amar.org.ir/english
აკაზმები

აკაზმები, ვერტიკალური საქსოვი დაზგა თუშეთში (ფშავ-ხევსურული ყდანი). განეკუთვნება ქართული ხალხური ბეჭ-საშევრიანი საქსოვი დაზგების ჯგუფს. შედგება ორი მაღალი სვეტისა (აკაზმა) და მათ „თვლებში“ განივად ჩასმული ორი უძრავი ლილვისაგან, რომლებზეც ქსელი (თხროლი) დაგებული ვერტიკალურად. აკაზმების საქსოვი მოწყობილობის მთავარი ნაწილებია: საშევარი (ქსლის გამყოფი უძრავი დგიმი), ბეჭი (მისაქსლის ჩასაბრჭდი ხელსაწყო) და ცხემლა (მაქო). აკაზმებზე სხვადასხვა ტექნიკით (ცალწვერი, ორმაგი ანუ სადიაცო, წაღმაუკუღმა და სხვა) ქსოვდნენ უმთავრესად მთის მაუდს — ტოლს, აგრეთვე სახიან ქსოვილებს (ფარდაგი, ხურჯინი, საფენები და სხვა), რომლებსაც ამკობდა ტრადიციული ორნამენტი. თუშურ სახლში აკაზმების გასამართავად გამოყოფილი იყო ცალკე ადგილი — საქსლური. მაკალათია ს., თუშეთი, თბ., 1933; ჩაჩაშვილი გ., ქართული ხალხური საქსოვი დაზგები, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1954, ტ. 18 B; ჩაჩაშვილი გ., ქსე, ტ. 1, გვ. 246, თბ., 1975
აისაი

აისაი (იაპონ. 愛西市 Aisai-shi?) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ ნაწილში, აიტის პრეფექტურაში. 2005 წლის 15 მარტის მონაცემებით აისაის ფართობია 66.63 კმ², ცხოვრობს – 65,597 კაცი, სიმჭიდროვე – 984 კმ². (იაპონური) ქალაქი აისაი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აისაი
ამა (ქალაქი)

ამა (იაპონ. あま市?, Ama-shi) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ ნაწილში, აიტის პრეფექტურაში. ამას ფართობია 27.59 კმ², ცხოვრობს – 86,103 კაცი, (იაპონური) ქალაქი ამა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ამა (ქალაქი)
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი

ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ახალქალაქი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წლამდე ტფილისის გუბერნიის ახალქალაქის მაზრაში შედიოდა, 1921-30 წლებში — აღმოსავლეთ საქართველოს ახალქალაქის მაზრაში, 1930 წლიდან ცალკე რაიონია. სამხრეთი საზღვარი ემთხვევა საქართველო-თურქეთის სახელმწიფო საზღვარს. მუნიციპლალიტეტი მდებარეობს ჯავახეთის ვულკანურ ზეგანზე, რომლის სიმაღლე 1500-დან 3300 მ-მდე მერყეობს. პლატოს ზედაპირი ტალღობრივი ვაკეა, რომლის აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართულია სამსრის ქედი (უმაღლესი მწვერვალი მთა დიდი აბული — 3301 მ). ტერიტორია — 1235 კვ.კმ., მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 990 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარეები ფარავანი, ჭობარეთი, ბარალეთისწყალი. ტბებიდან აღსანიშნავია კარწახის ტბა, ვაჩიანის ტბა, მრუდე ტბა. მუნიციპალიტეტში მოიპოვება სასარგებლო წიაღისეული: ვულკანური წიდა (სოფელი ზაკვი), პემზა (სოფლები სულდა და ოკამი) და პერლიტი (სოფელი სულდა). მუნიციპალიტეტში 65 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი, 64 სოფელი. ადგილობრივი თვითმმართველობის უმაღლესი ორგანოა საკრებულო. მმართველობის ტერიტორიული ერთეულებია: 1 ქალაქი — ახალქალაქი 15 თემი — აზავრეთი, ალასტანი, არაგვა, ბარალეთი, გოგაშენი, ვაჩიანი, ზაკვი, კარტიკამი, კარწახი, კოჭიო, კუმურდო, ოკამი, სულდა, ხავეთი, ხოსპიო. 6 სოფელი — დილისკა, კოთელია, პტენა, ტურცხი, ჩუნჩხა, ხანდო. სოფლის მეურნეობაში წამყვანია მეცხოველეობა, მოჰყავთ საგაზაფხულო ხორბალი და კარტოფილი. მრეწველობა სუსტადაა განვითარებული, ძირითადი დარგია კვების მრეწველობა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის რკინიგზის ხაზი (მარაბდა-ახალქალაქი), რომელიც 2018 წლის გაზაფხულიდან დაუკავშირდა სასაზღვრო პუნქტ კარწახს და რომელმაც ერთმანეთთან შეაერთა საქართველოსა და თურქეთის რკინიგზები. მუნიციპალიტეტში 67 საჯარო სკოლაა, 61 ბიბლიოთეკა, 1 თეატრი და 1 მუზეუმი (მხარეთმცოდნეობის). ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში ბევრია ადრინდელი და შუა საუკუნეების ქართული კულტურის ძეგლები: კუმურდოს ტაძარი (964 წ.) აბულის ციკლოპური ციხე აბულის ეკლესია (X ს.) ბავრას ეკლესია (X-XI სს.) ალასტანის ეკლესია (X-XI სს.) ბარალეთის ეკლესია (XI ს.) ბურნაშეთის ეკლესია (XI ს.) ახალქალაქის ციხე-ნაქალაქარი (XI-XVIII სს.) ↑ გამოეყო ქართულ ოცნებას. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ georgia-religion2014 ↑ მოსახლეობის რიცხოვნობა რეგიონების და თვითმმართველი ერთეულების მიხედვით (XLS). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (1 იანვარი, 2021). ციტირების თარიღი: 2021-11-11. ↑ პროტოკოლით არჩეული მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრები და მერები 2017 გვ. 45-46. ცესკო. ციტირების თარიღი: 2022-12-21[მკვდარი ბმული] ↑ პროტოკოლით არჩეული მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრები და მერები 2021 გვ. 55-57. ცესკო. ციტირების თარიღი: 2022-12-21[მკვდარი ბმული] ↑ 'ხალხის ძალას' სამცხე-ჯავხეთიდან 'ოცნების' 10–მდე დეპუტატი შეუერთდა (2022-10-25). ციტირების თარიღი: 2024-06-15
აკაკი (მცენარე)

აკაკი (ლათ. Celtis) — მცენარეების გვარი კანაფისებრთა ოჯახისა. უმეტესად ხეა, იშვიათად — ბუჩქი. აერთიანებს 75-მდე სახეობას. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელსა და ტროპიკებში. ზომიერი სარტყლის მშრალ ადგილებში გვხვდება ფოთოლმცვივანი, ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში ხშირად — მარადმწვანე სახეობები. აკაკის მორიგეობით განლაგებული ფოთლები ჩვეულებრივ ასიმეტრიულია, დაკბილული, იშვიათად — კიდემთლიანი. ნაყოფი — კურკიანაა, იჭმევა. დასავლეთ საქართველოში გვხვდება სამხრეთის აკაკი (ლათ. Celtis australis), აღმოსავლეთ საქართველოში — კავკასიური (ლათ. Celtis caucasica) და შიშველი აკაკი (ლათ. Celtis dlabrata), რომლებიც მთელ კავკასიაშია გავრცელებული. აკაკი სინათლისა და სითბოს მოყვარული, გვალვაგამძლე მცენარეა. კარგად ეგუება მშრალ, ქვაღორღიან და კლდოვან ადგილებს. მის მაგარ მერქანს იყენებენ სადურგლო საქმეში. ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. მათიკაშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 246.
ჯორჯ უოლტერ ტირელი

ჯორჯ უოლტერ ტირელი (ინგლ. George Walter Tyrrell; დ. 30 მაისი 1883, უოტფორდი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 20 ივლისი 1961, გლაზგო) — ინგლისელი გეოლოგი, პეტროგრაფი. 1906 წლიდან ასწავლიდა გლაზგოს უნივერსიტეტში. ხელმძღვანელობდა შოტლანდიის სამეცნიერო ექსპედიციებს შპიცბერგენსა (1919) და ისლანდიაში (1924). ტირელის ძირითადი შრომები ეხება პეტროლოგიის, ვულკანოლოგიისა და მაგმური პროცესების ტექტონიკასთან კავშირის საკითხებს. იკვლევდა შოტლანდიის, დასავლეთ აფრიკის, აგრეთვე არქტიკისა და ანტარქტიდის ზოგიერთი რაიონის გეოლოგიურ აგებულებას. პირველმა აღწერა შპიცბერგენის მყინვარები, გამოყო მყინვარის ახალი ტიპი – ბადისებრი მყინვარი. The principles of petrology, 11 ed., Edinburg, 1950; Основы петрологии. Введение в науку о горных породах 2 изд., Л.—М.— Новосиб., 1933. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 724. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ https://www.geolsoc.org.uk/About/awards-grants-and-bursaries/society-awards/murchison-fund ↑ https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/george-walter-tyrrell18831961/A53555233053D4ACC35083F9A628330E
ცოლფერაინის სამრეწველო კომპლექსი

ცოლფერაინის სამრეწველო კომპლექსი (გერმ. Zeche Zollverein) — ყოფილი სამრეწველო არეალი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარის ქალაქ ესენში. 2001 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ქვანახშირის პირველი მაღარო აქ 1847 წელს გაიხსნა და მოქმედება დაიწყო 1851 წელს. მარაგის ამოწურვის გამო, მაღარო 1986 წელს დაიხურა. 1950-იანი წლებიდან დაწყებული, ორი დეკადის განმავლობაში, ამ სახის მაღაროებს შორის ის პირველი იყო ევროპაში. შახტი № 12 1932 წელს გაიხსნა და აგებულია ბაუჰაუზის სტილში. მიჩნეულია არქიტექტურულ და ტექნიკურ შედევრად და „ყველაზე მშვენიერ ქვანახშირის მაღაროდ მსოფლიოში".. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Zeche Zollverein Webauftritt von Zollverein mit Lageplan des vollständigen Weltkulturerbes Zollverein დაარქივებული 2010-02-15 საიტზე Wayback Machine. Fotoarchiv mit großer Auswahl von Bildern der Zeche Zollverein Weltkulturerbe der Unesco Ein Septembertag in der Zeche Zollverein. დაარქივებული 2011-09-03 საიტზე Wayback Machine. 360°-Panorama von Zollverein დაარქივებული 2008-10-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ European Route of Industrial Heritage. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-05. ციტირების თარიღი: 2011-05-13.
შტრალზუნდი

შტრალზუნდი (გერმ. Stralsund) — ქალაქი გერმანიის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეში. მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროზე, შტრელაზუნდის სრუტესთან, რომელიც კუნძულ რიუგენს კონტინენტისგან გამოყოფს. კუნძული და შტრალზუნდი ერთმანეთთან ორი ხიდითა და რამდენიმე ბორნითაა დაკავშირებული. ქალაქის ფართობი 38.97²-ია, მოსახლეობა 58 027 (2007). ეკონომიკის მთავარ დარგებს გემთმშენებლობა, მეთევზეობა და ტურიზმი წარმოადგენს. შუა საუკუნეებში, შტრალზუნდის არეალი დასდავლეთ სლავური რუგიის სამთავროს ნაწილი იყო, რომელიც თავის მხრივ 1168 წლიდან დანიის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. ამ დროისთვის, ქალაქის ადგილას მეთევზეთა პატარა სოფელი მდებარეობდა. ქალაქ ვისმარის ისტორიულ ნაწილთან ერთად, 2002 წელს, იუნესკომ შტრალზუნდის ძველი ცენტრი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Satellite picture by Google Maps The "Stralsund Expedition" of 1715, depicted in Thomas Carlyle's "History Of Friedrich II of Prussia" ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შტრალზუნდი
ვისმარი

ვისმარი (გერმ. Wismar) — პატარა ნავსადგური და ჰანზის კავშირის ქალაქი ჩრდილოეთ გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. მდებარეობს ქალაქ ლიუბეკიდან 30 კმ-ით აღმოსავლეთით. 2005 წლის მონაცემებით, ვისმარის მოსახლეობა 45 414 ადამიანს შეადგენს. XIII-XIV საუკუნეებში ვისმარი ჰანზის კავშირის წარმატებული ქალაქი იყო, მუშაობდა შალის მნიშვნელოვანი საწარმოები. მიუხედავად იმისა, რომ 1376 წელს შავმა ჭირმა ვისმარის 10 000 მცხოვრები იმსხვრეპლა, XVI საუკუნემდე ის მაინც განვითარებულ ქალაქად რჩებოდა. იმის გამო, რომ ქალაქში მრავლადაა ჰანზის კავშირისდროინდელი აგურის ნაგებობები, მათ შორის გერმანული აგურის ეკლესიები, 2002 წელს იუნესკომ ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ოფიციალური საიტი Wismar City Panoramas - Panoramic Views and Virtual Tours Hochschule Wismar, University of Technology, Business and Design Evangelische Kirchengemeinden in Wismar დაარქივებული 2021-03-15 საიტზე Wayback Machine.
აკაკი

საკუთარი სახელი „აკაკი“ შეიძლება აღნიშნავდეს: აკაკი — საკუთარი სახელი აკაკი წერეთელი — ქართველი მწერალი და საზოზაგო მოღვაწე აკაკი — მცენარეების გვარი აკაკი — საიუბილეო ალმანახი აკაკი — ადმინისტრაციული ერთეული ეთიოპიაში აკაკი — სოფელი ნიკოსიის მხარეში, კვიპროსი აკაკიანი — მცენარეთა ფორმაცია აკაკის დღე საქართველოში — დასურათებული ალმანახი აკაკის თვიური კრებული — ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი აკაკი წერეთლის მწვერვალი — მწვერვალი კავკასიონზე
ჰერმეტიზმი

ჰერმეტიზმი — ლათინურიდან პირდაპირი თარგმანი ნიშნავს საიდუმლოს, ფარულს ამოუცნობს. მას უწოდებენ მეცნიერებას, რომელიც სწავლობს ბუნების ამოუცნობი ძალებისა და ადამიანის ურთიერთკავშირს. ამ სიტყვის ფართო მნიშვნელობაა: მაგიური ძალების გამოვლენა ადამიანში და მისი მართვა, ტელეპათია, ასტროლოგია, და საერთოდ ადამიანის ფსიქიკური და ფიზიკური შესაძლებლობები, რომლებიც მეცნიერების მიერ ჯერჯერობით აუხსნელია. ჰერმეტიზმს ასევე უწოდებენ ოკულტიზმს. ჰერმეტისტულ მეცნიერებებში მოიაზრება: ალქიმია, კაბალისტიკა, სხვადასხვა ტიპის მაგია, ასევე წინასწარმეტყველება, ნეკრომანტია, ასევე თეოლოგიური ფოლოსოფია ანუ თეოსოფია, რომელსაც შეისწავლის ელენე პეტრეს ასულ ბლავაცკაიასა და პოლკოვნიკ ოლკოტის მიერ დაარსებული თეოსოფიური საზოგადოება. ჰერმეტიზმი შეიცავს თეორიულ და პრაქტიკულ მხარეებს. ჰერმეტიზმი განსხვავდება მისტიკისგან. თავისი ბუნებით მისტიკა არის სულიერი, ხოლო ჰერმეტიზმი კი უფრო პრაქტიკული და ნატურალისტური. ჰერმეტიზმი იკვლევს ადამიანის დამოკუდებულებას ბუნების საიდუმლო ძალებთან კონტაქტს. თუმცა მისტიკასა და ჰერმეტიზმს ბევრი საერთო ასპექტიც აქვთ. არსებობს ჰერმეტიზმის შემდეგი სახეობები: უმაღლესი ჰერმეტიზმი: თეურგია, თაურმატურგია, ფსიქურგია; კლასიკური ჰერმეტიზმი: კაბალა, მაგია, ასტროლოგია, ალქიმია; ჰერმეტისული მედიცინა: ჰიპნოტიზმი და მაგნეტიზმი; პრაქტიკული ჰერმეტიზმი: ტელეპატია, ტელეფსიქია, ტელეკინეზი, ფსიქომეტრია; სახალხო ჰერმეტიზმი: ორაკული, მკითხაობა, მწვანე (მცენარეული) მაგია. Kevin van Bladel. The Arabic Hermes From Pagan Sage to Prophet of Science, Oxford University Press, 2009.
ოხოჯა

ოხოჯა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 230 მ, ოჩამჩირიდან 32 კმ, ტყვარჩელიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-13.
ოხურეი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

ოხურეი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ილორის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 20 მ, ოჩამჩირიდან 7 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 626. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-13.
ოტაფი

ოტაფი (ყოფილი წყარხმული) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მრამბა). მდებარეობს კოდორის ქედის სამხრეთ ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 300 მ, ოჩამჩირიდან 32 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 603. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-13.
ოტორონჯია

ოტორონჯია (ყოფილი კირქლუქი), სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (სომხური ათარის თემი), კოდორის ქედის სამხრეთ ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 380 მ, ოჩამჩირიდან 45 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 605. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 30, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
რაინის ხეობა

რაინის ხეობა — ასე უწოდებენ ხეობას ზემო რაინის შუაწელზე, გერმანიაში, მდინარის 65 კმ-იან მონაკვეთს ქალაქ კობლენცსა და ბინგენს შორის. 2005 წელს, თავისი გეოლოგიური, ისტორიული, კულტურული და სამრეწველო მიზეზების უნიკალური კომბინაციის გამო, იუნესკომ ხეობა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. რეგიონის კლდოვანი რელიეფი დევონურ პერიოდში წარმოიქმნა და ფაციების სახელითაა ცნობილი. ესაა დანალექი, განმარხებული ნაშთების მატარებელი, კლდოვანი რელიეფი, რომელიც ძირითადად ფიქლებისგან შედგება. კარბონულ პერიოდში, რეგიონი დატბორილი იყო. ხეობა ამოიკვეთა ხმელეთის აწევის შედეგად, როდესაც მდინარე დაახლოებით 200 მეტრით დაბლა დარჩა. ამ მოვლენის ყველაზე მეტყველი მაგალითია კლდოვანი სანაპირო ლორელი. ხეობას საკუთარი მიკროკლიმატი გააჩნია. კალთები დატერასებულია სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის, ძირითადად მევენახეობისთვის. ხეობაზე ჯერ კიდევ პრეისტორიული ხანიდან ცენტრალური ევროპის მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზები გაედინებოდა, რის გამოც მდინარის ნაპირებზე განლაგებული პარტარა დასახლებები თანდათან გაიზარდა. ზოგიერთი მათგანი, დღესაცაა შემორჩენილი, როგორც ისტორიული ქალაქი. საღვთო რომის იმპერიაში, ხეობა სახელმწიფოს გული გახდა, კეთილდღეობის შენარჩუნების მიზნით აიგო მრავალი ციხესიმაგრე. ოცდაათწლიანი ომის ცენტრი სწორედ რაინის ხეობა იყო. ამ დროს მრავალი ციხესიმაგრე დაინგრა, რომლებიც დღეს რაინზე კრუიზში მყოფ ტურისტებს შორის დიდი პოპულარობით სარგებლობს. ერთ დროს, ხეობაზე გადიოდა საზღვარი საფრანგეთსა და გერმანიას შორის, XIX საუკუნეში კი პრუსიის შემადგენლობაში შევიდა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რაინის ხეობა ოფიციალური საიტი Article about the Middle Rhine Valley with nice photo gallery (German)
აკაკი (ალმანახი)

„აკაკი“ — ა. წერეთლის მოღვაწეობის 50 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო სურათებიანი ალმანახი (თბილისი, 1908, № 1 და № 2), გამომცემელი - ა. ჭელიძე. ალმანახში დაიბეჭდა აკაკისადმი მიძღვნილი ლექსები და წერილები, ო. შმერლინგისა და გ. ზაზიაშვილის ნახატები და კარიკატურები.
ევოლუციური მოძღვრება

ევოლუციური მოძღვრება — თეორია ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების შესახებ ერთი ფორმის ორგანიზმთა მეორედ გარდაქმნის გზით. ევოლუციური მოძღვრების ამოცანაა სახეობათა ცვალებადობის დასაბუთება, ორგანიზმთა განვითარების მიზეზებისა და კანონზომიერებათა დადგენა მათი თავდაპირველი წარმოშობიდან დღემდე. ევოლუციურ იდეებს ვხვდებით ჯერ კიდევ ძველ ბერძენ ფილოსოფოსთა და სწავლულთა შრომებში (ძვ. წ. VI-I ს.). მათ არ ჰქონდათ სათანადო მეცნიერული ცოდნა ბუნებაზე, ამიტომ მათი გამონათქვამები თუმცა ხშირად მახვილგონიერი იყო, დღევანდელი თვალთახედვით გულუბრყვილოა. XVIII ს. ბევრმა მეცნიერმა მრავალი ფაქტი აღწერა ორგანიზმთა ცვალებადობისა და განვითარების შეხედულების სასარგებლოდ. XIX საუკუნის დასაწყისში ჟან ბატისტ ლამარკმა სცადა მწყობრი ევოლუციური მოძღვრების შექმნა, მაგრამ ფაქტობრივი მასალის უკმარობის გამო ვერ შეძლო თანამედროვეთა დარწმუნება. ამასთან, მისი შეხედულებანი მცდარ დებულებებსაც შეიცავდა. მეცნიერულად დასაბუთებული ევოლუციური თეორია შექმნა ჩარლზ დარვინმა, რაც ჩამოაყალიბა წიგნში „სახეობათა წარმოშობა ბუნებრივი გადარჩევის გზით, ანუ უკეთ შეგუებული ჯიშების გადარჩენა სიცოცხლისათვის ბრძოლაში“ (1859). მან ბოლო მოუღო მანამდე გაბატონებულ მეტაფიზიკურ შეხედულებებს ბუნების უცვლელობაზე და დაამკვიდრა ორგანიზმთა ცვალებადობისა და განვითარების იდეა. ჯოხაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 34-35.
როლანდის ძეგლი (ბრემენი)

როლანდის ძეგლი — როლანდის ქანდაკება გერმანიის ქალაქ ბრემენში. აღიმართა 1404 წელს. მდებარეობს ქალაქის ბაზრის მოედანზე, კათედრალის წინ. სკულპტურაზე გამოსახული როლანდი, საღვთო რომის იმპერიის პირველი იმპერატორის, კარლოს დიდის რაინდი და რონსევალის ხეობის ბრძოლის გმირი იყო. ქანდაკება ქალაქის ნამდვილი მცველის სახით გვევლინება, მას ხელში ქარქაშიდან ამოღებული ხმალი უჭირავს, ფარზე კი იმპერიის სიმბოლო - ორთავიანი არწივია გამოსახული. ქანდაკების სიმაღლე 5.47 მეტრია, საყრდენი სვეტის კი 10,21 მ. გამოკვეთილია კირქვისგან. მისი მშენებლობა ეპისკოპოსმა დააფინანსა, რათა 1366 წელს დამწვარი ანალოგიური, ხისგან გამოკვეთილი ქანდაკება ჩაენაცვლებინათ. როლანდის ქანდაკებები საღვთო რომის იმპერიის მრავალ ქალაქში გამოჩნდა, როგორც ქალაქის თავისუფლების სიმბოლო. ბრემენის ქანდაკება ანალოგებს შორის უძველესია. 2005 წელს, ბრემენის რატუშასთან ერთად, იუნესკომ ქანდაკება მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში UNESCO World heritage listing
ბრემენის რატუშა

ბრემენის რატუშა (გერმ. Bremer Rathaus) — გერმანიის ქალაქ ბრემენის სენატის პრეზიდენტისა და მაიორის რეზიდენცია. წარმოადგენს აგურით ნაგებ, გოთიკური არქიტექტურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნიმუშს ევროპაში. 2004 წელს, ბრემენის როლანდის ქანდაკებასთან ერთად, იუნესკომ ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. რატუშა მდებარეობს ქალაქის ცენტრში, ბაზრის მოედანზე, როლანდის ქანდაკების წინ. მოედანზე მის მოპირდაპირე მხარეს ქალაქის კათედრალია. ქალაქის ძველი რატუშა 1405 - 1409 წლებში აშენდა. 1595 - 1612 ის გადააკეთეს და დაუმატეს ახალი ფასადი, რომლის არქიტექტურული ელემენტებიც გერმანულ რენესანსზეა დაყრდნობილი. 1909 - 1913 წლებში, მიუნხენელმა არქიტექტორმა გაბრიელ ფონ შეიდლმა რატუშა გააფართოვა და უკანა მხრიდან ნეო-რენესანსული სტილის ახალი ნაგებობა მიაბა. მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, როდესაც ქალაქის 60% დაინგრა, ბრემენის მაცხოვრებლების სიმამაცის წყალობით, ნაგებობა თითქმის ხელუხლებელი გადარჩა - ნაგებობის კედლები დამცავი ფიცრებით დაფარეს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Official website of Bremen City Hall UNESCO World Heritage listing
სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია

სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია — გეოლოგიის განხრა, რომელიც შეისწავლის სასარგებლო წიაღისეულების ადგილმდებარეობას; აგრეთვე მათ აგებულებას, შედგენილობას, წარმოქმნის პირობებს, დედამიწის წიაღში მათ განლაგების კანონზომიერებებს. სასარგებლო წიაღისეულიების გეოლოგიის მთავარი ამოცანაა საფუძველი მოუმზადოს სასარგებლო წიაღისეულების გავრცელების პროგნოზირებას, ძიებას, შეფასებასა და ძებნის ადგილმდებარეობის საქმეს. სასარგებლო წიაღისეულების შესახებ მოძღვრება ჩაისახა მას შემდეგ, რაც გაღვივდა ინტერესი საზოგადოების მიერ სასარგებლო წიაღისეულების მოთხოვნათა მიმართ. პირველი წარმოდგენები სასარგებლო წიაღისეულების წარმოქმნის შესახებ გვხვდება ძველი ბერძენი ფილოსოფოსების შეხედულებებში. ნეპტუნიზმის ფუძემდებელი თალესი მიიჩნევდა, რომ სამყაროს არსი ანუ მრავალფეროვან მოვლენათა და საგანთა პირველსაწყისი არის წყალი, ხოლო პლუტონისტი ჰერაკლიტე მატერიალისტური სამყაროს საფუძვლად ცეცხლს მიიჩნევდა. ამრიგად, გეოლოგიაში წარმოიქმნა ორი წარმოდგენა, ერთის მიხედვით, ქანები და მათ შორის განლაგებული მინერალური ნივთიერებების წარმოქმნა წყლის აუზების ფსკერზე დაგროვებით არის განპირობებული (ნეპტუნიზმი); მეორე შეხედულებით, მათი წარმოქმნა დაკავშირებულია დედამიწის მიწისქვეშეთში არსებული სიცხით (პლუტონიზმი). მეტად მნიშვნელოვანი შრომები სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგიის დარგში ეკუთვნით გეორგ აგრიკოლასა და რენე დეკარტს. Смирнов B. И. Геология полезных ископаемых. — М.: Недра, 1982. — 668 с. Ампилов Ю. П., Герт А. А. Экономическая геология. — М.: Геоинформмарк, 2006. — 329 с. — ISBN 5-98877-010-X