laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ღართა (ნასოფლარი)

ღართა — ნასოფლარი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოთასთან. სოფელი დაიცალა ოსმალების შემოსევებისას. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ამჟამად შემორჩენილია IX-X საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ორნავიანი ბაზილიკის ნანგრევები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10792
ფლატეს მეჩეთი

ფლატეს მეჩეთი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლატეში. მეჩეთი აგებულია 1927 წელს მაჰმადიანი მესხების მიერ, რომლებიც სტალინურმა რეჟიმმა 1944 წელს ერთიადან აყარა და გადაასახლა შუა აზიაში. შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია. კედლებიდან ქვები ცვივა. ფლატეს მკვიდრნი ამბობენ, რომ თავის დროზე შენობა მახლობლად მდებარე ეკლესიის ქვებით აშენდა. იგი წლების წინ ხორბლის საწყობად იყო ქცეული. მეოცე საუკუნის სამოციან წლებში, კედლებისა და სახურავის ჩამონგრევამდე კი აქ სკოლა, ბიბლიოთეკა და კულტურის სახლი განთავსდა დღესდღეობით კი მხოლოდ კედლებია შემორჩენილი. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია ადამიანის უფლებათა ცენტრის მიმართვა სოფელ ფლატეს მეჩეთის სავარაუდოდ განზრახ დაზიანების ფაქტთან დაკავშირებით ↑ ადიგენისა და ფლატის ისტორიული მეჩეთები დანგრევის პირასაა
ჟორჟინიო

ჟორჟე ლუიზ ფრელო ფილიო (პორტ. Jorge Luiz Frello Filho; დ. 20 დეკემბერი, 1991, იმბიტუბა, ბრაზილია), უფრო ცნობილი როგორც ჟორჟინიო (პორტ. Jorginho) — იტალიელი ფეხბურთელი. ინგლისური „ჩელსისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩელსი:(4) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2020–21 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2021 უეფა-ს ევროპა ლიგა (1): 2018–19 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2022 Soccerway
შალვა ბერიძე

შალვა ბერიძე (დ. 29 თებერვალი, 1892 — გ. 1970) აქტიურად მოღვაწეობდა ქართული ლიტერატურის, განსაკუთრებით კი „ვეფხისტყაოსნის“ პოპულარიზაციისთვის ევროპაში. 1945წელს მან გამოსცა „ვეფხისტყაოსნის“ იტალიური თარგმანი. შალვა ბერიძე დაიბადა 1892 წლის 29 თებერვალს ახალ–სენაკში. დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზია, შემდეგ - ხარკოვის უნივერსიტეტი. 1917-20 წლებში შალვა ბერიძეს მოსკოვსა და თბილისში რუსულ ენაზე გამოუქვეყნებია წიგნაკები ნიკოლოზ ბარათაშვილის, აკაკი წერეთლისა და პუშკინის მეგობრის, პოეტ ვ. ტეპლიაკოვის, ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ. 1919 წლის მარტში, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიამ ნიკო მარის ინიციატივით შალვა ბერიძეს მიანდო მეგრული სიტყვიერებითი და ეთნოგრაფიული მასალების შეკრება და ჩაწერა. 1934 წელს ემიგრაციაში ყოფნისას დაამთავრა სორბონას უნივერსიტეტი. ამ ხნის განმავლობაში ბეჭდავდა წერილებს ჟურნალ „აზიატიკში“. 1941–48 წლებში კითხულობდა ლექციებს და ქართულს ასწავლიდა ნეაპოლის აღმოსავლეთის ინსტიტუტში, სადაც მიანიჭეს პროფესორის ხარისხი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ შალვა ბერიძე ემიგრაციაში წავიდა. 1924 წლის სექტემბრის დამლევს ქართული არასოციალისტური პოლიტიკური ემიგრაციის ახალგაზრდული ფრთის აქტიურ წარმომადგენელთა ჯგუფმა შალვა ბერიძის თაოსნობით პარიზში დააფუძნა ქართველი ახალგაზრდობის პატრიოტული ორგანიზაცია „მომავალი“. იმავე წლის 24 ოქტომბერს ქაქუცა ჩოლოყაშვილი და მისი შეფიცულები მიწვეულები იყვნენ „მომავლის“ ერთ–ერთ სხდომაზე. შეფიცულთა ბელადმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო თავისი წინადადება ორგანიზაციისათვის ეწოდებინათ „თეთრი გიორგი“, ვინაიდან გველეშაპის განმგმირავი თეთრი გიორგი (წმინდა გიორგი) იყო ქედუხრელი, მებრძოლი საქართველოს სიმბოლო. ორგანიზაციას სათავეში ლეო კერესელიძე და მიხეილ წერეთელი ჩაუდგნენ. პოლიტიკური მოღვაწეობის პარალელურად შალვა ბერიძე ეწეოდა უაღრესად ნაყოფიერ სამეცნიერო საქმიანობას. ბეჭდავდა წერილებს ჟურნალ „აზიატიკში“. 1930-იანი წლების დასაწყისში შალვა ბერიძეს ლონდონში ინგლისურად გამოუცია ანთოლოგია „ქართველი პოეტები“; ფრანგულად დაუწერია ნაშრომი „ბაირონი და პუშკინი“; იტალიურად – „ლერმონტოვი კავკასიაში“. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია შალვა ბერიძის ღვაწლი, როგორც მეცნიერ–რუსთველოლოგისა. ამ სფეროში პირველი ნაშრომი, სახელწოდებით „რუსთაველი“, მან 1937 წელს წაიკითხა ნეაპოლის უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში. ამას მოჰყვა არაერთი საინტერესო წერილი და გამოკვლევა (მათ შორის 1967 წელს გამოსული წიგნაკი იტალიურ ენაზე „რუსთაველი და მედიცინა“), თუმცა რუსთველოლოგიაში მისი მოღვაწეობის დაგვირგვინებად უნდა ჩაითვალოს „ვეფხისტყაოსნის“ სრული პროზაული თარგმანი იტალიურ ენაზე, რომელიც 1945 წელს მილანში გამოქვეყნდა. 1966 წ. შალვა ბერიძემ შოთა რუსთაველის დაბადების 800 წლის იუბილესთან დაკავშირებით წაიკითხა მოხსენება „რუსთაველის მსოფლიო მნიშვნელობა“, ხოლო რომში იტალიურ ენაზე გამოსცა „ვეფხისტყაოსნის“ აფორიზმები და ანდაზები. ამას მოჰყვა არაერთი საინტერესო გამოკვლევა. მათ შორის 1967 წელს გამოსული წიგნაკი იტალიურ ენაზე „რუსთაველი და მედიცინა“, მეცნიერს ხელნაწერის სახით დარჩენია „ვეფხიტყაოსნის“ სრული ფრანგული თარგმანი, რომელიც არ გამოქვეყნებულა. შალვა ბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ემიგრანტი ქართველოლოგები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 9)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ხის ელემენტებით უხვად დეკორირებული შენობებისგან მკაცრი საფასადე დეკორით გამოირჩევა. ერთსართულიანი, მართკუთხა გეგმარების მქონე შენობა რელიგიური დანიშნულების - კერძოდ კი მეჩეთი ყოფილა. სახლის ძირითადი ნაწილი ოდნავ უფრო მაღალია და წახნაგოვანი აფსიდით აქცენტრირებული. ფალიაშვილის ქუჩაზე შენობა გრძელი ფასადით გამოდის, სადაც ყურადღებას თაღოვანი გადახურვით დასრულებული სამწახნაგა შვერილი მოცულობა იქცევს, რომელზეც სამი, სიმეტრიულად განთავსებული ღიობია გაჭრილი. კედლის სიბრტყე თავდაპირველად შეულესავი იყო. მთავარი ფასადის მხრიდან, შვერილ მოცულობასა და მისგან მარჯვნივ არსებულ, უკან დაწეულ ფლიგელს შორის წარმოქნილი უბე ქვის ცოკოლით არის შევსებული, სადაც აივანი უნდა ყოფილიყო. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6299
ბოლაჯურის ეკლესია

ბოლაჯურის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სამცხე ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოლაჯურში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესიის კედლები მხოლოდ მცირე სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შენობას თლილი ქვის პერანგი ჰქონია. ზოგიერთი ქვის სიგრძე 1.60 სანტიმეტრზე მეტია, შესასვლელის შემკვრელი ქვა კი სიგანით 2 მეტრს აღემატება. ჩუქურთმიანი სამშენებლო ქვების მიხედვით ეკლესია დაახლოებით XIII საუკუნის შეიძლება იყოს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17762
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 19)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. სახლი ქუჩისკენ მიმართული ფასადის ხის, ორქანობა გადახურვით დაბურული, ჭვირული დეკორით უხვად დეკორირებული (მოაჯირი, ჭვირული ფარდა, თაღი) აივნით იხსნება. ღიობები პროფილირებული ხის საპირეებით არის შემოზღუდული და გახლეჩილი ფრონტონით აქცენტრირებული. შემორჩენილია ავთენტური, დეკორირებული ხის კარი. მორებისგან "აწყობილი" კედლის სიბრტყის, ხეში შესრულებული არქიტექტურული პროფილებისა და აჟურული დეკორის სინთეზი ფასადს მაღალ მხატვრულ ღირებულებას სძენს და ურბანული ქსოვილისთვის მნიშვნელოვან ობიექტად აქცევს. გვერდითა ფასადი, შვერილი, სწორკუთხა, დამოუკიდებელი ორქანობა გადახურვით დაბურული მოცულობით გამოდის ეზოში. ფასადი, რომელიც ასევე კარგად აღიქმება ქუჩიდან, შეფიცრულია, კედლის სიბრტყეს აქაც, მთავარი ფასადის ანალოგიურად, საპირეებით მოჩარჩოებული და გახლეჩილი ფრონტონით აქცენტრირებული სამი (აქედან ერთ-ერთი შეფიცრულია) სარკმელი ანაწევრებს და მაქმანისებრი დეკორით გაფორმებული ფრონტონი ასრულებს. სახლის ძირითად კორპუსთან შედარებით ვიწრო და შვერილ მოცულობაშია მოწყობილი მთავარი, ჭვირული თაღით მონიშნული შესასვლელი, რომელიც ქუჩისკენ არის მიმართული. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6288
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 18)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ნაგებობა ერთი საკარმიდამო კომპლექსის შემადგენელი ნაწილია და ის თავდაპირველად საჯინიბოს წარმოადგენდა. კარ-მიდამო სამეფო ოჯახის ახლობელს ეკუთვნოდა, ხოლო საჯინიბო ცოტა მოშორებით, მდინარე ოცხეს ზემო წელზე განთავსებულ რომანოვების სასახლეთა კომპლექსს ემსახურებოდა. ფლეთილი კლდის ქვით მკვიდრად ნაგები ეს მიწისპირა ერთსართულიანი შენობა, რომელიც გეგმით წაგრძელებულ მართკუთხედს წარმოადგენს, თავისი არქიტექტურული კომპოზიციისა და საფასადო მორთულობის სისადავით სავსებით პასუხობს თავდაპირველ ფუნქციას. შენობის გაფორმება სწორკუთხა ღიობთა ირგვლივ თლილი ქვის გამოყენებასა და კედლებიდან მკვეთრად შვერილი ორქანობა გადახურვის დამჭერი კოჭების პროფილირებული ნამუშევრებით იფარგლება, ქუჩის მხრიდან შენობას მხოლოდ ფანჯრები აქვს, კარები კი ეზოს მხრიდან - როგორც ვიწრო, ისე გრძელი ფასადებისკენაა დატანებული. შენობის ქუჩის ფასადის ზედა კუთხესთან შემორჩენილია მასზე უშუალოდ მიდგმული საკმაოდ განიერი კედლის ნანგრევი, რაც კარ-მიდამოს ძველი ქვის ზღუდის გადარჩენილ ფრაგმენტს წარმოადგენს. ნაგებობაზე მარცხენა მხრიდან ბლოკით მიშენებულია ახალი, უსახური და უმეტყველო მოცულობა, რაც არღვევს მხატვრულ მთლიანობას, შენობას სიგრძეს მატებს და მასშტაბს უკარგავს. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6287
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 17ა)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ფალიაშვილის ქუჩის დასაწყისში ყურადღებას იქცევს ერთმანეთის გვერდი-გვერდ განლაგებული რამდენიმე, მაღალი მხატვრული ღირებულების მქონე, ერთ ან ორსართულიანი, ქვით ნაგები და ხის ელემენტებით უხვად დეკორირებული შენობათა რიგი. განსაკუთრებით სამი სახლი, რომლებიც არქიტექტურული თვალსაზრისით ერთიან კომპოზიციად აღიქმებიან. სამი მხრიდან შემოზღუდულ და ქუჩისკენ გახსნილი ეზოს მარცხენა მხარეს განთავსებულია ფლეთილი ქვით ნაგები, ორსართულიანი შენობა. ალაგ-ალაგ შემორჩენილია ჭვირული მოაჯირისა და ბადისებრი დეკორით შექმნილი სარტყელის ფრაგმენტები. უკანა ზურგის კედელი ყრუა, შეულესავი. მიუხედავად გარკვეული ცვლილებებისა ობიექტს შენარჩუნებული აქვს ავთენტურობა. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6286
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 60)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. საცხოვრებელი სახლი აბასთუმნის ძველი განაშენიანების ნაწილია, რომელსაც თითქმის არ შეხებია გვიანდელი განახლება-გადაკეთება. ნაგებობა მის წინ არსებული შენობის გამო ქუჩიდან თითქმის არ აღიქმება. მიუხედავად საკმაოდ მოკრძალებული ზომისა, შენობას გააჩნია აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლებისათის დამახასიათებელი ყველა კომპონენტი - ქვით ნაგები ძირითადი ნაწილი და ხის მსუბუქი საზაფხულო სამყოფი, რომელიც ნაკვეთის სიმცირის გამო სიგრძივად განვითარებულ შენობაზეა მიშენებული და ამით განსხვავდება აბასთუმნის აივნიანი საცხოვრებელი სახლებიდან. შენობა ძირითადად ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით. თლილი ქვა, გარკვეული წესით, მხოლოდ ღიობების გარშემოა დალაგებული - მშვილდათაღიანი სარკმლების ზევით ვერტიკალურად დაწყობილი მოგრძო კვადრებია, ხოლო ამყოლები გრძელ-მოკლედ დალაგებული კვადრებითაა ამოყვანილი. შენობას აქვს ცალქანობიანი, თუნუქით დაბურული სახურავი, რომლის ფარგლებში, შენობის ზურგის მხარეს, ღიობებით გახსნილი სხვენის სათავსებია მოწყობილი. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6272
პაველ ზავალნი

პაველ ზავალნი (დ. 11 აგვისტო, 1961) — რუსი პოლიტიკოსი. 2016 წლის 18 სექტემბრიდან არის რუსეთის სახელმწიფო დუმის წევრი. იყო „გაზპრომ ტრანსგაზ იუგორსკის“ დირექტორი. ბიოგრაფია რუსეთის სახელმწიფო დუმის საიტზე ↑ 1.0 1.1 https://www.dumahmao.ru/history/depfivesoz/detail.php?ID=23185 ↑ 2.0 2.1 https://www.dumahmao.ru/history/depthsoz/detail.php?ID=10284 ↑ https://www.dumahmao.ru/history/depfoursoz/detail.php?ID=10253
400 (რიცხვი)

ოთხასი — მეოთხასე ნატურალური რიცხვი. არის სამას ოთმოცდაცხრამეტის მომდევნო და ოთხას ერთის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი - 400. numberempire numconvert bikubik
სვანტე სტრემგრენი

სვანტე ელის სტრემგრენი (დ. 31 მაისი, 1870, ჰელსინგბორგი — გ. 5 აპრილი, 1947, კოპენჰაგენი) — დანიელი ასტრონომი, ცის მექანიკის სპეციალისტი, 1907-1940 წლებში იყო კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პროფესორი და ობსერვატორიის დირექტორი. იკვლევდა კომეტების ორბიტების ევოლუციას და სამი სხეულის ამოცანას, ასტროფიზიკის და ვარსკვლავთა ასტრონომიის საკითხებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 580. სვანტე სტრემგრენი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11734379X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ Dansk Biografisk Lexikon <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1164910"></a> ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ Svenskt författarlexikon <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685689"></a>
პოლინა სტრეპეტოვა

პოლინა სტრეპეტოვა (დ. 14 ოქტომბერი, 1850, ნიჟნი ნოვგოროდი — გ. 4 ოქტომბერი, 1903, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მსახიობი. მის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა მოახდინეს ბესარიონ ბელინსკისა და ნ. დობროლიუბოვის შეხედულებებმა. სტრეპეტოვას დებიუტი შედგა 1865 წელს რიბინსკში. თამაშობდა კომედიებში, ვოდევილებში, დრამებში, ოპერეტებში. 1880 წელს თამაშობდა ა. ბრუნო პუშკინის თეატრის დასშ, 1881-18890 და 1899-1900 წლებში სანქტ-პეტერბურგის ალექსანდრას თეატრის დასში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 580. პოლინა სტრეპეტოვა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
სტრეპტოკოკები

სტრეპტოკოკები (ლათ. Streptococcus < ბერძ. στρεπτός [streptós] — „ჯაჭვი“ და κόκκος [kókkos] — „მარცვალი“) — სფერული ფორმის უძრავი, გრამდადებითი ბაქტერიები. მრავლდებიან უჯრედების ერთ სიბრტყეზე დაყოფით, სპორებს არ ქმნიან, კარგად იზრდებიან ხორცის პეპტონურ საკვებ არეებზე. შეუძლიათ შაქრებისა და სპოტების დუღილის გამოწვევა. პათოგენური სტრეპტოკოკები იწვევენ ანგინას, წითელ ქარს, პნევმონიას, სეფსისს, დაჩირქებას, აბსცესს. ზოგიერთ სტრეტოკოკს შეუძლია სისხლში ერითროციტების დაშლა — ჰემოლიზი. კოკები ბაქტერიები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 580. სტრეპტოკოკები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
სტრეპტომიცინი

სტრეპტომიცინი — ანტიბიოტიკი ამინოგლიკოზიდების ჯგუფისა. რომელიც პირველად მიიღო ამერიკელმა მეცნიერმა, რატგერსის უნივერსიტეტის მკვლევარმა ზ. ვაქსმანმა 1943 წელს. მჟავური ჰიდროლიზის დროს სტრეპტომინიცინი იშლება ექვსატომიან ციკლურ სპირტად — ინოზიტად. სტრეპტომიცინს აქვს ფუძის თვისება, კარგად იხსნება წყალში, პრაქტიკულად არ იხსნება ორგანულ გამხსნელებში. სხვადასხვა მჟავებთან ერთად ადვილად ქმნის მარილებს. კვაჭაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 580. სტრეპტომიცინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
სტრესი

სტრესი — ორგანიზმის ფიზიკური დაძაბულობის მდგომარეობა., რომელიც ვითარდება ძლიერი გამაღიზიანებლის ზეგავლენით, როგორც ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ისე სპეციფიკურ პირობებში. ტერმინი შემოიღო კანადელმა ფიზიოლოგმა ჰ. სელიემ 1936 წელს ადაპტაციური სინდრომის აღწერის დროს. სტრესმა შესაძლოა მოახდინოს როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი გავლენა ადამიანის მოქმედებაზე მის სრულ დეზორგანიზაციამდე. ფიზიოლოგიური ადაპტაცია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 580. სტრესი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
პრავინდ ჯაგნოტი

პრავინდ კუმარ ჯაგნოტი (დ. 25 დეკემბერი, 1961) — მავრიკელი პოლიტიკოსი. მავრიკის პრემიერ-მინისტრი 2017 წლის 23 იანვრიდან. 2009 წლიდან არის ეროვნული ასამბლეის წევრი. 2003-2005 წლებში ჯაგნოტი იყო პრემიერ-მინისტრის მოადგილე. 2010-2011 წლებში – ვიცე-პრემიერი. 2014 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იყო ოპოზიციის ლიდერი. 2014-2015 წლებში იკავებდა ტექნოლოგიის, კომუნიკაციისა და ინოვაციის მინისტრის თანამდებობას. 2003-2005 და 2009-2011 წლებში იკავებდა ფინანსთა მინისტრის თანამდებობას. პოსტს კვლავ იკავებს 2016 წლიდან. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 24)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. სახლი აბასთუმნის შესასვლელში ოცხეს მარცხენა ნაპირაზე მდებარეობს. საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი შენობა მთის ციცაბო კალთის პირას არის აგებული, მთავარი ფასადი კი, მდინარე ოცხესკენ არის მიმართული. სწორკუთხა, გეგმაში თითქმის ოთხკუთხა, ორსართულიანი სახლი ფლეთილი, უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. შენობის კუთხეებისა და გვერდითა ფასადებში გაჭრილი სარკმლების მოჩარჩოებაში გამოყენებული კვადრები თლილია, სუფთად დამუშავებული, რითაც მშენებელს დეკორატიულობის ელემენტი შემოაქვს. მთავარი ფასადი გალერეა-აივნების სისტემით არის მოცული, რომელიც ამჟამად შემინულია და შუშაბანდად არის ქცეული. გალერეის ავთენტური დეტალები თითქმის მთლიანადაა შეცვლილი. სახლის მთავარ ფასადზე ერთსართულიანი, უსახო მიშენებაა, მიშენებითაა დამახინჯებული გვერდითა ფასადებიც. ზურგის, მთის კალთისკენ მიმართული ფასადი მომცრო ზომის ეზოში გადის და უსახო, შეფიცრული შუშაბანდის სახით არის წარმოდგენილი. მიუხედავად მინაშენებისა და სახეცვლილი გალერეისა ნაგებობას შენარჩუნებული აქვს ღირებულება, მაშტაბი და გეგმარება. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6469
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 14)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ფალიაშვილის ქუჩა აბასთუმანში ორ ნაწილადაა გაყოფილი და ერთმანეთის პარალელურად მიემართება მდინარე ოცხის მარცხენა ნაპირზე. მათ შორის არსებულ, ზოგჯერ რამდენიმე შენობისაგან შემდგარ ლუწნომრიან ნაგებობათა ჯგუფს ერთი მისამართი აქვს. მათ რიცხვს მიეკუთვნება კამერული ხასიათის ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელიც მხატვრულად მეტად მნიშვნელოვანი შენობის გაგრძელებას წარმოადგენს. ზურგით და გვერდითი კედლით იგი მეზობლად მდგარ შენობებზეა მიდგმული და მხოლოდ ორი ფასადი აქვს ხილული. წაგრძელებული გეგმის მქონე ნაგებობა მდინარისკენ მიმართულია ქვით ნაგები შეულესავი ფასადით, ხოლო შუშაბანდიანი გრძივი მხრით ეზოს სიღრმეში ვითარდება. შუშაბანდს ხის მოხარატებული მოაჯირი აქვს. სახლს აქვს ორი შესასვლელი - ქვის ოთხსაფეხურიანი კიბე, რომლითაც შუშაბანდში შეიძლება მოხვედრა და მოკლე ფასადზე განთავსებული სადა კარის ღიობი. ეს უკანასკნელი ფასადის უხეშად თლილი ქვით ნაგები სიბრტყიდან გამოიყოფა ღიობის ირგვლივ დალაგებული კარგად თლილი კვადრებით. ამავე ფასადზეა განთავსებული ფანჯარა, რომელიც მოგვიანებით უნდა იყოს გაჭრილი. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6284
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 46)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. რუსთაველის ქუჩის შუა ნაწილში, სადაც აბასთუმნის განაშენიანება მხოლოდ ერთ მხარეს, მდინარე ოცხეს მარჯვენა სანაპიროს გზისპირსა და მიმდებარე ფერდზე იშლება, დიდ თავად მიხეილ ნიკოლოზის ძის მიერ აბასთუმანში რომანოვების ცხოვრების პერიოდში გამართული ისტორიული წყაროს გვერდით მდებარეობს თლილი ქვის ცოკოლზე მდგარი ხის კოტეჯი. ყოველი მხრიდან შუშაბანდებით გახსნილ კუბური მოცულობის ბელეტაჟს, ქუჩისკენ მიმართული მთავარი ფასადის შუაში, შეფიცრული ფრონტონით დასრულებული მკვეთრად შვერილი რიზალიტი აქვს. აივნების სისტემის თავდაპირველი სახის შეცვლას - ნაწილობრივ ამოშენების, შეფიცვრისა და შემინვის მიუხედავად, რიზალიტი, ფრონტონით აქცენტირებული გამოზიდული სტრუქტურით და ხის ელემენტების ინდივიდუალური მხატვრული დამუშავებით დომინირებს დანარჩენ ნაწილებზე. მხოლოდ ამ ნაწილშია შენობის ცოკოლი შეულესავი და ჩანს კარგად თლილი კვადრების სწორხაზოვანი წყობა, რომელსაც სართულშუა დონეზე, აივნის ძირში, პროფილირებული სარტყელი ასრულებს. რიზალიტზე განსაკუთრებით საყურადღებოა ხის ელემენტების მხატვრული დამუშავება. სამმალიანი აივნის სწორკუთხა სვეტების პროფილი სხვადასხვა დონეზე იცვლება და წახნაგების ჩაკვეთით პლასტიკურ ფორმებს იძენს, რომელსაც ზედაპირზე ამოზიდული სწორკუთხედი, თუ კუწუბები ამკობს. მოაჯირი აჟურულია; სვეტებისა და მოაჯირის მსგავსი გაფორმება შემორჩენილია მთავარ ფასადის მარჯვენა მხარეს. რიზალიტის შეფიცრულ ფრონტონს ირგვლივ კუწუბების მწკრივი აჩარჩოებს, ხოლო სიბრტყის შუა ნაწილში ორმხრივად დაკუწუბებული გადაჯვარედინებული ფიცრების გადაკვეთასთან მცირე ზომის, ამავე მოტივიან ჩარჩოშემოვლებული მრგვალი ღიობია დატანილი, ხოლო ფიცრების ზემო ნაპირიდან ჭვირული სამკუთხედებით დამუშავებული ჩამოშვებული ფიცრებია დაკრული. რაც შეეხება შუშაბანდების ჩარჩოებს, მათ დანაწევრებასა და პროპორციებში სხვაობა ჩანს, რაც აივნის თანდათან, დროთა განმავლობაში შემინვაზე მიუთითებს. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6268
კოლობუსი

კოლობუსი (ლათ. Colobus) — ცხვირვიწრო მაიმუნების გვარი ანთრისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ხუთი სახეობა: ანგოლური (C. angolensis), აღმოსავლური ანუ გვერეცა (C. guereza), სამეფო (C. polykomos), შავი (C. satansa) და თეთრფეხა (C. vellerosus). გავრცელებული არიან ცენტრალურ აფრიკაში. სხეულის სიგრძეა 45–72 სმ, კუდისა 52–100 სმ, მასა 5,4–14,5 კგ. შეფერილობა კონტრასტულია: ბეწვი შავია, საზის კიდეები თეთრი, გვერდებზე გასდევთ გრძელი თეთრი ზოლები. კუდის ბოლოში დიდი თეთრი ფუნჯია. მტევნის დიდი თითი რედუცირებულია (აქედან სახელწოდება: ბერძ. ϰολοβός — დასახიჩრებული, გახეიბრებული). ცხოვრობენ ტროპიკულ ტყეებში, ხეებზე. დღის ცხოველებია. იკვებებიან უპირატესად ფოთლებით, მცირე რაოდენობით ხილითა და ყვავილებით. ჩვეულებრივ ცხოვრობენ მცირე ზომის ჯგუფებად, რომელშიც 1 ზრდასრული მამალი და 2–6 ზრდასრული დედალია. მაკეობა 175 დღე გრძელდება. დედლები სქესობრივ სიმწიფეს 4 წლის ასაკში აღწევენ, მამლები 6 წლის ასაკში. ტყვეობაში ცხოვრობენ 23 წელზე მეტს. აქტიურად ნადგურდებიან ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ლამაზი ბეწვის გამო, რომელიც ქალის ტანსაცმლის მოსართავად გამოიყენება. სამეფო, შავი და თეთრფეხა კოლობუსები განიხილებიან მოწყვლად სახეობებად. ↑ colobus — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ Аверьянов А. О. Толстотелы // Большая российская энциклопедия. т. 32. — М., 2016. — стр. 249.
ვან დონ ჟან ჰალენი

ვან დონ ჟან ჰალენი, ალენი ესპ. Juan Van Halen y Sartí (დ. 16 თებერვალი, 1790, კუნძილი ლეონი — გ. 8 ნოემბერი, 1864, კადიქსი) — ესპანეთის გენერალი (წარმოშობით ბელგიელი). ახალგაზრდობაში მსახურობდა ესპანეთის ფლოტში, შემდეგ ჟოზეფ ბონაპარტის ჯარში იყო. 1819 რუსეთში გადასახლდა, მაიორის ჩინით მსახურობდა ნიჟნი-ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკში, რომელიც კავკასიაში იდგა. 1820 ესპანეთში დაბრუნდა და კონსტიტუციის დამცველებს მიემხრო. მონაწილეობდა ბელგიის 1830 რევოლუციაში და ბრაბანტის გუბერნატორად დანიშნეს. ბელგიაში ყოფნისას ჰალენმა გამოაქვეყნა თავისი მემუარები, რომელიც II ტომი თითქმის მთლიანად ეძღვნება რუსეთსა და კავკასიას (ჰალენი თბილისში ჩამოვიდა 1819 წლის სექტემბერში საქართველოს სამხედრო გზით. 1819–1820 წლების ზამთარი ძირითადად თბილისში გაატარა). ჰალენი ზოგადად მიმოიხილავს კავკასიისა და საქართველოს ადმინისტრაციულ წყობილებას. დაწვრილებით აღწერს კაზაკების, ჩაჩნების, ქართველებისა და ლეკების ყოფას, ეხება კათოლიკე მისიონერების მოღვაწეობას საქართველოში. საინტერესო ცნობებს იძლევა ალექსანრე ბატონიშვილზე, ა. ერმოლოვის ირანში ელჩობაზე (1817); ცოცხლად აქვს აღწერილი ე. წ. "ერმოლოვის თბილისი" და ერმოლოვის პოლიტიკა, მოჰყავს გრეთვე ცნობები იმერეთის 1820 აჯანყების შესახებ და სხვა. ყიფიანი ც., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 595.
უდის ზურგიანი კოშკი

უდის ზურგიანი კოშკი — სათავდაცვო-სასიგნალო ნაგებობა ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ უდესთან. დგას ფლატის პირას. ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. ერთი მხარე სწორი აქვს, დანარჩენი მრგვალი. ციხეში შესასვლელი საკარე ღიობი სწორ გვერდზეა გაკეთებული მეორე სართულის დონეზე. კოშკი ორსართულიანია. სართულშორისი გადახურვა ხის უნდა ყოფილიყო. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 286
ალესანდრო ბასტონი

ალესანდრო ბასტონი (დ. 13 აპრილი, 1999) — იტალიელი ფეხბურთელი. მილანის „ინტერისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. ნათამაშები აქვს იტალიის 15, 16, 17, 18, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ინტერ მილანი:(1) სერია A (1): 2020–21 იტალია ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი (1) 2020 ალესანდრო ბასტონი — Soccerway
ანდრეა ბელოტი

ანდრეა ბელოტი (დ. 20 დეკემბერი, 1993) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „ფიორენტინასა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. ნათამაშები აქვს იტალიის 19, 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ანდრეა ბელოტი — Soccerway
რობერტო მანჩინი

რობერტო მანჩინი (იტალ. Roberto Mancini; დ. 27 ნოემბერი, 1964) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. კარიერის მანძილზე თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. 2021 წელს მისი ხელმძღვანელობით იტალიის საფეხბურთო ნაკრებმა მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. მანჩინიმ სამწვრთნელო კარიერა 2001 წელს დაიწყო. რობერტო მანჩინი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური)
ლეონარდო სპინაცოლა

ლეონარდო სპინაცოლა (იტალ. Leonardo Spinazzola; დ. 25 მარტი, 1993, ფოლინიო, პერუჯის პროვინცია, უმბრია, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „ნაპოლისა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. განახლდა: 30 ივნისი, 2024 ლეონარდო სპინაცოლა — Soccerway