laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
White Zombie

White Zombie — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფი, დაარსებული ამერიკელი მუსიკოსის და კინორეჟისორის, რობ ზომბის მიერ 1985 წელს ნიუ-იორკში. თავდაპირველად ჯგუფი დაკავებული იყო ნოიზ როკის შესრულებით, თუმცა მოგვიანებით თავი ანება ნოიზ როკს და და გადაერთო ჰევი მეტალის, ალტერნატიული მეტალისა და გრუვ-მეტალის შესრულებაზე. 1990 წლის სხვა ჯგუფებისგან განსხვავებით, მათი მუსიკა დაფუძნებული იყო წარმოსახვასა და სიურეალისტურ ფანტაზიებზე. ჯგუფის შექმნის იდეა მოუვიდა მუსიკოს რობ ზომბის, მაშინ როდესაც სწავლობდა პერსონის დიზაინის სკოლაში (ინგლ. Parsons School of Design) 1985 წელს. თავის მეგობარ გოგონასთან, შონა აისოლტთან ერთად შეუდგა ჯგუფის წევრების აყვანას. 1987 წელს ჯგუფმა გამოსცა პირველი ალბომი Soul-Crusher. საერთო ჯამში მათ გამოსცეს ოთხი სტუდიური ალბომი. ჯგუფი ოფიციალურად დაიშალა 1998 წელს, მას შემდეგ რაც რობ ზომბიმ გამოსცა მისი პირველი სოლო ალბომი Hellbilly Deluxe. 2000 წელს ტელეარხ VH1-მა თავის სიაში „ჰარდ როკის 100 უდიდესი შემსრულებელი“ White Zombie-ის 56-ე ადგილი მიუჩინა. 2011 წლის თებერვალში რობ ზომბიმ ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ჯგუფი აღარასდროს აღსდგება. მთავარი სტატია: White Zombie-ის დისკოგრაფია. Soul-Crusher (1987) Make Them Die Slowly (1989) La Sexorcisto: Devil Music Volume One (1992) Astro Creep: 2000 (1995) Zombie FAQ White Zombie დაარქივებული 2009-07-14 საიტზე Wayback Machine. როლინგ სტოუნზე White Zombie AllMusic-ზე ↑ Phillips, William; Cogan, Brian (2009) Encyclopedia of Heavy Metal Music. ABC-CLIO, გვ. 269.  ↑ VH1: 100 Greatest Hard Rock Artists: 1-50. Rock On The Net. ციტირების თარიღი: 2016-06-15. ↑ რობ ზომბიმ განაცხადა, რომ WHITE ZOMBIE აღარასდროს აღდგება (რუსული)
მონტანის ოლქი (კოტ-დ’ივუარი)

მონტანის ოლქი (ფრანგ. Montagnes) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მანი. ფართობი — 30 825 კმ², მოსახლეობა — 2 371 920 ადამიანი (2014 წელი). მონტანის ოლქს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ქვემო სასანდრის ოლქი, აღმოსავლეთიდან სასანდრა-მარაუეს ოლქი, ჩრდილოეთიდან ვორობის ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთიდან გვინეა, დასავლეთიდან ლიბერია. მონტანის ოლქი დაყოფილია 3 რეგიონად: კავალის რეგიონი გემონის რეგიონი ტონკპის რეგიონი ↑ http://dgddl.interieur.gouv.ci/documentation/2014100310281120141003102811organadmigen.doc ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
კომოეს ოლქი

კომოეს ოლქი (ფრანგ. District du Comoé) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აბენგურუ. ფართობი — 14 150 კმ², მოსახლეობა — 1 203 052 ადამიანი (2014 წელი). კომოეს ოლქს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება აბიჯანის ავტონომიური ოლქი, დასავლეთიდან ლაგუნების ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთიდან ტბების ოლქი, ჩრდილოეთიდან ზანზანის ოლქი, აღმოსავლეთიდან განა. სამხრეთიდან გარს ერტყმის გვინეის ყურის წყლები. კომოეს ოლქი დაყოფილია 2 რეგიონად: ინდენი-ჯუაბლენის რეგიონი სამხრეთ კომოეს რეგიონი ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
ლაგუნების ოლქი

ლაგუნების ოლქი (ფრანგ. District des Lagunes) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის სამხრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დაბუ. ფართობი — 20 450 კმ², მოსახლეობა — 1 478 047 ადამიანი (2014 წელი). ლაგუნების ოლქს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება კომოეს ოლქი, დასავლეთიდან გო-ჯიბუას ოლქი, ჩრდილოეთიდან ტბების ოლქი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ქვემო სასანდრის ოლქი, სამხრეთიდან აბიჯანის ავტონომიური ოლქი. სამხრეთ-დასავლეთიდან გარს ერტყმის გვინეის ყურის წყლები. ლაგუნების ოლქი დაყოფილია 3 რეგიონად: ანები-ტიასას რეგიონი გრანდ-პონტის რეგიონი ლა მეს რეგიონი ↑ http://www.pndap-ci.org/pdf/decret_districts.pdf ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
ტბების ოლქი

ტბების ოლქი (ფრანგ. District des Lacs) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დიმბოკრო. ფართობი — 26 100 კმ², მოსახლეობა — 1 258 604 ადამიანი (2014 წელი). ტბების ოლქს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება კომოეს ოლქი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ზინზანის ოლქი, ჩრდილოეთიდან ვალე-დუ-ბანდამის ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთიდან სასანდრა-მარაუეს ოლქი, სამხრეთ-დასავლეთიდან გო-ჯიბუას ოლქი, დასავლეთიდან იამუსუკროს ავტონომიური ოლქი, სამხრეთიდან ლაგუნების ოლქი. ტბების ოლქი დაყოფილია 4 რეგიონად: ბელიერის რეგიონი იფუს რეგიონი მარონუს რეგიონი ნ'ზის რეგიონი ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
ბოსმანის წესი

ბოსმანის წესი — ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში მოქმედი კანონი, რომელიც აძლევს საშუალებას ფეხბუთელებს, რომლებსაც დაუმთავრდათ კონტრაქტი კლუბთან, გადავიდნენ სხვა კლუბში კომპენსაციის გარეშე. 1990-იან წლებამდე მოქმედებდა წესები, რომლის თანახმადაც ნებისმიერ კლუბს შეეძლო დაებლოკა საკუთარი ფეხბურთელის ტრანსფერი, რომელსაც დაუმთავრდა კონტრაქტი. თავისუფალი აგენტის სტატუსი რეალურად არ არსებობდა, რადგან კლუბი ინარჩუნებდა ფეხბურთელზე უფლებებს კონტრაქტის დამთავრების შემდეგ ორი წლის განმავლობაში და შეეძლო მოეთხოვა სხვა კლუბში ტრანსფერის სანაცვლოდ ფულადი კონპენსაცია. 1990 წელს ბელგიურმა „ლიეჟმა“ ჟან–მარკ ბოსმანს შეთავაზა დამთვრებული კონტრაქტის გახანგრძლივება, თუმცა ახალი პირობებით მისი ხელფასი 75%-ით მცირდებობა. ბოსმანს ასევე ჰქონდა შეთავაზება ფრანგული „დიუნკერისგან“. „ლიეჟმა“ მოითხოვა მილიონი დოლარის ოდენობის კონპენსაცია ტრანსფერისთვის, რაც „დიუნკერს“ ხელს არ აძლევდა. მოლაპარაკებები შეწყდა, ბოსმანი კი კლუბის გარეშე დარჩა. ფეხბურთელი გარაჟში ცხოვრობდა, ის ასევე მიატოვა ცოლმა. ბოსმანმა სარჩელი შეიტანა სასამართლოში. მან უეფა, ბელგიის საფეხბურთო ასოციაცია და „ლიეჟი“ სამუშაო ჯგუფის გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვაში დაადანაშაულა. 1995 წელს ბელგიის სასამართლომ მათ მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენი გამოიტანა. სასამართლომ იხელმძღვანელა ევროკავშირის კანონმდებლობის დებულებით, რომელიც კრძალავს კონტრაქტის დამთავების შემდეგ ადამიანისთვის გადაადგილების უფლების შეზღუდვას ან სამაგიეროდ კონპენსაციის მოთხოვნას. აქამდე მთელ მსოფლიოში მოქმედი სატრანსფერო სისტემა არაკანონიერად ცნეს. ამ ინციდენტმა უეფა-ს და ფიფა-ს ხელი უბიძგა შემოეღოთ თანამედროვე სატრანსფერო ფანჯარა, რათა ბოსმანის მიმართებაში მომხდარი შემთხვევები აღკვეთილიყო. შემდეგში ბოსმანმა წამოაყენა ლეგიონერთა მიმართებაში არსებული წესების ლეგიტიმურობის საკითხიც. უეფა მივიდა დასკვნამდე, რომ ეს წესები არ შეიძლება მოქმედებდეს ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მოქალაქეებზე, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში ირღვევა რომის ხელშეკრულების პირობები. შემდეგში საკითხი კვლავ განიხილეს სიმუტენკოვის საქმის მსვლელობისას. ჟან–მარკ ბოსმანი სატრანსფერო ფანჯარა სიმუტენკოვის საქმე ევროკავშირი უეფა ↑ Burton, Mark (21 September 1995). „Who is Jean-Marc Bosman?“. The Independent. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 იანვარი 2014. ციტირების თარიღი: 14 December 2011. ↑ Phillips, Martin (21 March 2011). „Jean-Marc Bosman's fight against depression and alcoholism“. The Sun. ციტირების თარიღი: 14 December 2011.
ვორობა

ვორობა (ფრანგ. Woroba) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სეგელა. ფართობი — 31 100 კმ², მოსახლეობა — 845 139 ადამიანი (2014 წელი). ვორობის ოლქს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება მონტანის ოლქი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სასანდრა-მარაუეს ოლქი, აღმოსავლეთიდან ვალე-დუ-ბანდამის ოლქი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სავანების ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთიდან დენგელეს ოლქი, დასავლეთიდან გვინეა. ვორობის ოლქი დაყოფილია 3 რეგიონად: ბაფინგის რეგიონი ბერეს რეგიონი ვოროდუგუს რეგიონი ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
სავანების ოლქი

სავანების ოლქი (ფრანგ. District des Savanes) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კოროგო. ფართობი — 40 200 კმ², მოსახლეობა — 1 607 497 ადამიანი (2014 წელი). სავანების ოლქს სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება ვორობის ოლქი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ვალე-დუ-ბანდამის ოლქი, აღმოსავლეთიდან ზანზანის ოლქი, დასავლეთიდან დენგელეს ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთიდან მალი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ბურკინა-ფასო. სავანების ოლქი დაყოფილია 3 რეგიონად: ბაგუეს რეგიონი პოროს რეგიონი ჩოლოგოს რეგიონი ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
დენგელეს ოლქი

დენგელეს ოლქი (ფრანგ. District du Denguélé) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის ჩრდილო-დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოდიენე. ფართობი — 20 900 კმ², მოსახლეობა — 289 779 ადამიანი (2014 წელი). დენგელეს ოლქს სამხრეთიდან ესაზღვრება ვორობის ოლქი, აღმოსავლეთიდან სავანების ოლქი, ჩრდილოეთიდან მალი, დასავლეთიდან გვინეა. დენგელეს ოლქი დაყოფილია 2 რეგიონად: ფოლონის რეგიონი კაბადუგუს რეგიონი ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation) ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)
ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი

ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი (აზერ. Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi) — შედის აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო განყოფილების შემადგენლობაში. მუზეუმი შეიქმნა სახლში, რომელშიც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა აზერბაიჯანელი პოეტი და დრამატურგი ჰუსეინ ჯავიდი. ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი შეიქმნა ფილოსოფოსის, დრამატურგისა და პოეტის ჰუსეინ ჯავიდის სახელის უკვდავსაყოფად. კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა დიდი ლიდერის ჰეიდარ ალიევის მხარდაჭერით 1981 წლის 21 ივლისს მიიღო განკარგულება „ჰუსეინ ჯავიდის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით“. აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილების თანახმად შეიქმნა ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი, რომელიც დაექვემდებარა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიას. 2002 წლის 24 ოქტომბერს 120 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმის გახსნის ოფიციალური ცერემონიის შემდეგ გაიხსნა ექსპოზიცია მნახველებისათვის. მუზეუმის განყოფილებები მოიცავენ „მეცნიერულ კვლევებს“, „მეცნიერულ დასაბუთებებს“, „მეცნიერულ და მხატვრულ დიზაინს“, „მეცნიერულ ექსპოზიციებს“, „ბიბლიოთეკის მეცნიერულ ინფორმაციას“. ჰუსეინ ჯავიდი მოღვაწეობდა ეროვნული მემკვიდრეობის პროპაგანდისა და კვლევების სფეროში. სახლ-მუზეუმი შედგება 4 ოთახისა და ფოიესაგან. მუზეუმის საერთო ფართობი შეადგენს 245 კვ.მ. მუზეუმში ინახება 4250 ექსპონატი. ფოიეში არის ვარსკვლავის გამოსახულება, რომელსაც აქვს მინიჭებული პოეტის სახელი. მუზეუმში ასევე ინახება პოეტის ტანსაცმელი, მის მიერ გამოცემული ნაწარმოებები, სპექტაკლის აფიშები, მისი ნაწარმოების „ბოლო ზაფხულის“ (მხ. ა. ალიევი) ილუსტრაციები, ასევე პოეტის დრამის „იბლისის“ (მხ. ა. ალიევი), სიუჟეტური ხალიჩა (მხ. ა. ქერიმოვი) და სხვა მასალები. მუზეუმის ერთ-ერთ ოთახს ეწოდება „ჯავიდის ტრაღედია“. ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2018-06-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 House-Museum of Huseyn Javid. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი, 2017.[მკვდარი ბმული] ↑ Ev Muzeyi. Wordpress. ციტირების თარიღი: 16 ივლისი, 2017.
აბდულა შაიგის სახლი

აბდულა შაიგის სახლი (აზერ. Abdulla Şaiqin ev muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანში, ბაქოში. იმყოფება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს პატრონაჟის ქვეშ. 1900 წელს აბდულა შაიგი გადმოსახლდა თბილისიდან ბაქოში და ცხოვრობდა იჩერი შეჰერის რაიონში განლაგებულ მცირე ოთახში დედასთან მეხრი ხანუმთან ერთად და ძმასთან იუსუფ ზია ტალიბზადესთან ერთად. შემდგომ მან რამდენჯერმე შეიცვალა საცხოვრებელი ქალაქი სხვადასხვა რაიონში. 1916 წელს გადავიდა ვერხნი ნაგორნის ქუჩის მე-2 სართულის ხუთ ოთახიან ბინაში, (ახლანდელი. ა. შაიგის ქუჩა), რომელსაც ეწოდება „აბდულა შაიგის სახლ-მუზეუმი“, სადაც იგი სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. აჰმედ ჯავადი, ჰუსეინ ჯავიდი, ჯაფარ ჯაბარლი, მიქაილ მუშფიგი, სამედ ვურგუნი და აზერბაიჯანის ინტელიგენციის სხვა წარმომადგენლები იყვნენ ამ ბინის ხშირი სტუმრები. 1990 წელს სახლ-მუზეუმი დაარსებული იქნა მისი უფროსი ვაჟის აკადემიკოს ქიამალ ტალიბზადეს მიერ. ↑ Дом-музей Абдуллы Шаига. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-19. ციტირების თარიღი: 2018-01-27. ↑ Музей недели: дом-музей Абдуллы Шаига ↑ Дом-музей Абдуллы Шаига. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-19. ციტირების თარიღი: 2018-01-27.
განჯის სახელმწიფო ფილარმონია

განჯის სახელმწიფო ფილარმონია (აზერ. Fikrət Əmirov adına Gəncə Dövlət Filarmoniyası) — საკონცერტო კომპლექსი განჯაში. განჯის ფილარმონიის შენობა აშენდა არქიტექტორ რამის ჰუსეინოვის პროექტის მიხედვით და მდებარეობს ჯავად-ხანის და ჰასან ბეი ზარდაბის ქუჩების კვეთაზე. განჯის ფილარმონია დაფუძნებულ იქნა უზეირ ჰაჯიბეკოვის მიერ 1935-1936 წლებში. 1949 წელს განჯის სახელმწიფო ფილარმონიამ შეწყვიტა თავისი საქმიანობა, მაგრამ 1990 წელს კვლავ განაახლა. განჯის ფილარმონია დაფუძნდა უზეირ ჰაჯიბეკოვის ინიციატივით 1935-1936 წწ. დიდი სამამულო ომის მსვლელობის დროს ფიქრეთ ამიროვი დაბრუნდა განჯის ფილარმონიაში. 1946-1949 წლებში ფილარმონიას ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი მაგომედ ბურიალიევი. 1949 წელს განჯის სახელმწიფო ფილარმონიამ შეწყვიტა თავისი საქმიანობა. 1959 წელს კომპოზიტორ ხალი ჯაფაროვის მიერ განჯაში დაიწყო ფუქნციონირება ცეკვისა და მუსიკის ანსამბლმა. 1969 წელს შირინ რზაევმა შექმნა პირველი სიმფონიური ორკესტრი განჯაში. მოგვიანებით სახალხო არტისტის, ფიქრეთ ვერდიევის ხელმძღვანელობით, განჯაში დაიწყო ფუნქციონირება ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლმა „გიოი-გიოლმა“. შემდგომ ჰეიდარ ალიევის ინიციატივით და დახმარებით ანსამბლმა „გიოი-გიოლმა“ მიიღო სახელმწიფო ანსამბლის სტატუსი. ასევე ამ პერიოდში თავისი მოღვაწეობა დაიწყო განჯის კამერულმა ორკესტრმა. 1990 წელს აღდგა განჯის სახელმწიფო ფილარმონიის საქმიანობა. განჯის სახელმწიფო ფილარმონია აშენდა ნიზამის რაიონში, ჯავადხანისა და ხასან-ბუხტა ზარდაბის ქუჩების კვეთაზე, სადაც ადრე განლაგებული იყო ბაქოს კინოთეატრი. ექვს სართულიანი შენობა აშენებულია კლასიციზმის სტილში. განჯის სახელმწიფო ფილარმონიაში ასევე არის 1200 კაციანი საკონცერტო დარბაზი, საკონფერენციო დარბაზი 300 კაცზე და 1 VIP-დარბაზი. უზეირ ჰაჯიბეკოვის, ფიქრეთ ამიროვის, ყარა ყარაევის, ნიაზისა და არიფ მელიკოვის სკულპტურები განლაგებულია ამ შენობის მესამე სართულზე. ღია ცისქვეშ აშენებულია ორსართულიანი გალერეა ორი ღია დარბაზით, საკონცერტო კოშკით, 500 ადგილიანი ავტოსადგომით და საერთო 2000 კვ.მ. ფართობით. ფიქრეთ ამიროვის სახელობის განჯის სახელმწიფო ფილარმონია იმყოფება აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს დაქვემდებარებაში. 1996-2016 წლებში განჯის სახელმწიფო ფილარმონიის დირექტორი იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი, სახელმწიფო ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლის „გიოი-გიოლის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი — შაჰნაზ ჰაზიმოვა. ↑ Mədəniyyət. Gəncə şəhər İcra Hakimiyyəti. ციტირების თარიღი: 11.11.2017. ↑ „Gəncə filarmoniyasının xanım direktoru ətrafında qalmaqal“. musavat.com. Müsavat qəzeti. 18.02.2017. ციტირების თარიღი: 11.11.2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ისტორიისა და რელიგიის მუზეუმი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ისტორიისა და რელიგიის მუზეუმი (აზერ. Azərbaycan Dövlət Din Tarixi Muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანში, ბაქოში. მუზეუმში შუქდება ადგილობრივი პირველყოფილი ადამიანების რელიგიური მრწამსი. მუზეუმი იმყოფება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს დაქვემდებარებაში. 1967 წელს შექმნილი იქნა აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს ბრძანების საფუძველზე ისტორიული ათეიზმის მუზეუმი. 1990 წლის 17 სექტემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 414 განკარგულების საფუძველზე მუზეუმს გადაერქვა სახელი და ეწოდა რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი. 1993 წლის ივნისში მუზეუმი გადატანილი იქნა სამუზეუმო ცენტრში. მუზეუმის ისტორიული რელიგიის მეცნიერული ფონდი შედგება სამხატვრო ნაწარმოებებისგან, გრაფიკული სახეებისგან, სკულპტურებისგან, წიგნებისგან და ხელნაწერებისგან, ფოტოგრაფიებისგან, გაზეთებისა და ჟურნალებისგან რომლებში არის გამოხატული იუდეური, ბუდისტური, ქრისტიანული და მუსულმანური დოკუმენტაციები. ფონდები მოიცავს 4 ათასს ექსპონატს. ↑ Historical museums and reserves. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-20. ციტირების თარიღი: 2018-02-17.
მარდაკიანის დენდრარიუმი

მარდაკიანის დენდრარიუმი განლაგებულია აფშერონის ნახევარკუნძულზე მარდაკიანის დასახლებაში, ბაქოდან 40 კმ. მოშორებით. ტერიტორია რომელზეც განლაგებულია დენდროლოგიის ინსტიტუტი 1895-1920 წლებში იყო ნავთობის მილიონერის და ფილანტროპის მურთუზ მუხტაროვის საკუთრება. 1926 წელს აფშერონის ნახევარკუნძულზე მარდაკიანის დასახლებაში ყოფილი კოლმეურნეობის ბაზაზე შეიქმნა ინსტიტუტის აღმოსავლეთ-კავკასიური ფილიალი ცნობილი აკადემიკოსის და ბოტანიკოსის ნ. ი. ვავილოვის მიერ. 1930 წელს ფილიალი შევიდა საკავშირო მცენარეულობის ინსტიტუტის სისტემაში. 1936 წელს მიიღო საცდელი მშრალი სუბტროპიკების სადგურის სახელწოდება. 1945 დან - 1964 წლამდე აქ განლაგებული იყო მებაღეობის ინსტიტუტის სამეცნიერო-ექსპერიმენტული ყურძნისა და სუბტროპიკული ხილის ბაზა. 1945 დან - 1963 წლამდე აქ ტარდებოდა სამუშაოები ზეითუნის ხილის, ბროწეულისა და აღმოსავლური ხურმის ჯიშების გამოყვანასთან დაკავშირებით. 1964 დან - 1966 წლებში ინსტიტუტი შედიოდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში. 1966 წელს გადაეცა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ბოტანიკის ინსტიტუტი. 2014 წლიდან აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის გადაწყვეტილებით მიიღო დენდროლოგიის ინსტიტუტის სახელწოდება. დღესდღეობით დენდროლოგიის ინსტიტუტი არის მსოფლიო ბოტანიკური ბაღების წევრი. ინსტიტუტი თანამშრომლობს მსოფლიოს 100 ბოტანიკურ ბაღთან. ოფიციალური საიტი
აზერბაიჯანის სამედიცინო მუზეუმი

აზერბაიჯანის სამედიცინო მუზეუმი (აზერ. Azərbaycan Tibb Muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანში, ბაქოში. მუზეუმის შექმნა, ჩამოყალიბება და განვითარება უშუალოდ დაკავშირებულია აზერბაიჯანის მედიცინის ისტორიასთან. აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტი — მუზეუმი ბაქოში, შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს 1984 წლის 2 ივლისის ბრძანებით. ოფიციალურად გაიხსნა 1986 წლის 29 იანვარს. მუზეუმში წარმოდგენილია აზერბაიჯანული მედიცინის განვითარების ისტორია უძველესი დროიდან. მის ექსპოზიციებს წარმოადგენენ ფოტოები, წიგნები, ინსტრუმენტები, ანატომიური პრეპარატები, გამოჩენილი აზერბაიჯანელი ექიმების პირადი ნივთები. მუზეუმის ექსპოზიცია მუდამ იზრდება. მუზეუმის პირველ დარბაზში დგას აბუ ალი იბნ სინას ბიუსტი. მუზეუმში ასევე ინახება ფოტოები, რომლებიც გაკეთებულია ხელნაწერ „საექიმო მეცნიერების კანონებიდან“ (1143 წ.), რომელსაც სწავლობენ ევროპის სხვადასხვა სამედიცინო უნივერსიტეტებში. მეორე დარბაზში განლაგებულია შუა საუკუნეების ქირურგიული ინსტრუმენტები და XIII-XIX საუკუნის ტრაქტატები, რომელთა ორიგინალებიც ინახება ხელნაწერთა ინსტიტუტში. მესამე დარბაზში განლაგებულია უამრავი ფოტო და დოკუმენტი, რომელიც მიეკუთვნება სამედიცინო დაწესებულებებს, რომლების კეთილმოწყობილი იყვნენ XX საუკუნის დასაწყისის ბაქოს მენავთობე მილიონერების მიერ. მეოთხე დარბაზში წარმოდგენილია მედიცინის განვითარება აზერბაიჯანის სახალხო რესპუბლიკის არსებობის დროს. ასევე ინფორმაცია ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის შენობის, მისი პირველი რექტორების - ქირურგ ვასილი რაზუმოვსკის და ნევროპათოლოგ სერგეი დავიდენკოს შესახებ. მეხუთე დარბაზში წარმოდგენილია ინფორმაცია საბჭოთა აზერბაიჯანის მედიცინის მოწყობის შესახებ. ბოლო დარბაზი მიძღვნილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ხელმძღვანელობით ჩატარებულ საქმიანობას ჯანდაცვის საკითხებთან დაკავშირებით. ↑ Музей медицины Азербайджана
შემახის ციხე

შემახის ციხე (აზერ. Şamaxı qalası) — ციხესიმაგრე აზერბაიჯანის ქალაქ შემახაში. იგი ააგეს ქალაქის თავდაცვის მიზნით შუა საუკუნეებში. XI-XII საუკუნეებში ქალაქმა ეკონომიკური და კულტურული პროგრესი განიცადა. ამ ეკონომიკურმა და კულტურულმა პროგრესმა საშუალება მისცა ქალაქს გადაეკეთებინა და გაუმჯობესებინა გარკვეული რიგი თავდაცვითი ნაგებობები. 1045 წელს შირვანშაჰ გუბადის მიერ (1043-1049 წწ.) წლებში აღიმართა ახალი თეთრი ქვის კედელი რკინის კარით. სსრკ-ის დროს არქეოლოგებმა გათხრების დროს აღმოაჩინეს კედელი, რომელიც აშენებული იყო შირვანშაჰ გუბადის მიერ შემახაში. მეორე შიდაციხე გიულისტანი აღადგინეს XII საუკუნეში. ↑ Джидди Г. А. Средневековый город Шемахы (IX—XVII века). Элм. 1981. 174
კალე-ი ბუგურტი

კალე-ი ბუგურტი (აზერ. Qaleyi Bəyqurt), ან კალე-ი ბუგურდი, ასევე ცნობილი, როგორც ბუგურდი (აზერ. Buğurt qalası) — შუასაუკუნის ციხე, რომელიც განლაგებულია შემახიდან 20 კმ. მოშორებით. სოფელ კალე-ი ბუგურტის მახლობლად, მთის მწვერვალზე.. ციხე, რომელიც განლაგებულია მთებში, ვინაიდან იგი იყო აუღებელი მტრისთვის, წარმოადგენდა შირვანშაჰების რეზიდენციას და გამოიყენებოდა თავშესაფარად შირვანშაჰებისათვის მტრის შემოსევის დროს. XVI საუკუნის ვენეციელი მოგზაური ჯიოვან მარიო ანჯონელო, აღნიშნავდა ციხის აუღებლობას მისი განლაგების გამო და აღნიშნავდა ასევე მის სიდიდეს, რომელიც არ ჩამოუვარდებოდა ქალაქს. არქეოლოგი ი. შებლიკინი გამოთქვამდა აზრს, რომ კალე-ი ბუგურტი წარმოადგენდა შირვანშაჰთა უკანასკნელ თავშესაფარს დედაქალაქის აღების შემდეგ. მას შემდეგ, რაც სეფიანთთა სახელმწიფო მმართველმა ისმაილ I-მა 1501 წელს აიღო ქალაქი ბაქო, მისმა ჯარმა ალყა შემოარტყა კალე-ი ბუგურტს, მაგრამ მისმა ჯარმა მისი აღება ვერ შესძლო. ასევე უშედეგოდ დამთავრდა გიულისტანის და სუხრაბი ციხეების აღებაც. შაჰრუჰ შირვანსაჰის მმართველობის წლებში (1536-1538) სალიანში ვინმე კალანდარ-დერვიშის ხელმძღვანელობით მოხდა აჯანყება. აჯანყებულებმა აიღეს ქალაქი შემახა. თვითონ შაჰრუჰი და დიდებულები შეეფარნენ კალე-ი ბუგურტს. შემდგომ აჯანყებულებს შორის მოხდა განხეთქილება და მათ უკან სალიანისკენ დაიხიეს. შირვანის ამირები გამოვიდნენ ციხიდან და სასტიკად ჩაახჩეს აჯანყება. 1538 წლის გაზაფხულზე სეფიანთა 20 ათასიანი ჯარი შაჰის ძმის ელქას მირზას მეთაურობით, რომელიც იყო გაძლიერებული ყარაბაღისა და მუღანის მოხალისეებით, კვლავ დაიძრა შირვანზე და აიღო შემახა. იმის მიუხედავად, რომ ციხეში არ იყო საკმარისი სურსათ-სანოვაგე, იგი მაინც რამდენიმე თვის განმავლობაში უწევდა წინააღმდეგობას დამპყრობლებს. შაჰმა გაიგო ციხის მცველების სიმამაცეზე და განრისხებულმა გამოაგზავნა უზარმაზარი ჯარი. სეფიანთთა ჯარი აღჭურვილი იყო ქვემეხებით, რის გამოც ალყაშმორტყმულები იძულებულნი გახდნენ დანებებოდნენ ყიზილბაშებს. ასევე ყიზილბაშებმა შესძლეს კალა-ი ბუგურტის აღებაც, რომელშიც იმალებოდნენ შემახას დიდგვაროვნები. შირვანის ამირები დასაჯეს სიკვდილით, ხოლო უკანასკნელი შირვანშაჰი შაჰრუჰი კი თავრიზში იქნა ჩაყვანილი, სადაც მას თავი მოჰკვეთეს. ციხეში არის მიწისქვეშა გასასვლელი, რომელიც წყაროს უკავშირდება. ↑ Qədim, sirli Şamaxı - Qəleybuğurt qalası, Kələxana türbəsi, Avaxıl qəbiristanlığı დაარქივებული 2015-11-17 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ Щеблыкин И. П. Памятники азербайджанского зодчества эпохи Низами (материалы). Под ред. И. Джафарзаде. Издательство АзФАН. 1943. 42. ↑ Сумбатзаде А. С. Азербайджанцы - этногенез и формирование народа. — Б.: Элм, 1990. — С. 214. — 303 с. — ISBN 5-8066-0177-3. ↑ Эфендиев, 1981, с. 82. ↑ Бретаницкий, 1966, с. 74.
ბაბა-დერვიში

ბაბა-დერვიში (აზერ. Babadərviş) — ადამიანის უძველესი სადგომის აღმოჩენის ადგილი აზერბაიჯანში, ქალაქ ყაზახისგან 2 კმ. მოშორებით, მდინარე აღსთაფის მარცხენა ნაპირზე. არქეოლოგიური გათხრები ხორციელდებოდა 1958 წლიდან 1966 წლამდე. შედეგად აქ აღმოჩენილია ადამიანის უძველესი სადგომის სამი ფენა. აზერბაიჯანის სახელმწიფოს მიერ შეყვანილია მსოფლიოს მნიშვნელობის არქეოლოგიურ ძეგლთა ნუსხაში. ქვედა ფენა მიეკუთვნება ჩვ.წ. V ათასწლეულს. ამ ფენაში აღმოჩენილია მრგვალი და ნახევრად მიწაში ნაშენები სახლები, თიხის ჭურჭელი, ძვლისგან დამზადებული თოხი, ნემსი, და სხვადასხვა სახის ცხოველებისგან დამზადებული ნივთები და სხვა. შუა ფენაში, რომელიც მიეკუთვნება ჩვ.წ. III ათასწლეულს, აღმოჩენილია გამოუმწვარი აგურებისგან ნაშენები მრგვალი სახლები, შავი და წითელი ფერის თიხის ჭურჭელი სხვადასხვა სახის ორნამენტებით, ცხოველების ფიგურები, რკინის სადნობი ღუმელები, სპილენძის საგნები, ხორბლის ნარჩენები და სხვა. ზედა ფენა მიეკუთვნება ჩვ.წ. II ათასწლეულის ბოლოს — I ათასწლეულის დასაწყისს. ქვედა ფენა წარმოადგენს შულავერი-შომის კულტურის ძეგლს, შუა — მტკვარ-არაქსის, ზედა — განჯა-ყარაბაღულ კულტურა. არქეოლოგიურმა გათხრებმა გვაჩვენა, რომ ბაბა-დერვიშის დასახლების მოსახლეობა ეწეოდა მესაქონლეობასა და მიწადმოქმედებას, თიხის დამუშავებას, კერავდა, ამუშავებდა რკინას. Нариманов И. Г., Исмаилов Г. С. Акстафачайское поселение близ г. Казаха // Советская археология. — 1962. — № 4. Алиев В. Катакомба в Бабадервише // Изв. АН Аз. ССР, сер. ист. филос. и права. — 1969. — № 4. — С. 54-62. Алиев В. Археологические раскопки в урочище Бабадервиш // Советская археология. — 1971. — № 2. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-08-12. ციტირების თარიღი: 2018-01-27. ↑ АСЭ, 1976, с. 518.
ყარაქეფექთეფე

ყარაქეფექთეფე (აზერ. Qaraköpəktəpə) — ბრინჯაოს ხანის მრავალფენოვანი ძეგლი-დასახლება კურუჩაისა და კენდელენჩაის მდინარეების აუზში ქალაქ ფიზულისთან აზერბაიჯანში. ძეგლი აღმოჩენილი იქნა გ. ისმაილოვოვის მიერ 1961-1971 წლებში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების დროს. გათხრების შედეგად აღმოჩენილი იქნა შუა ბრინჯაოს ხანის საგნები, რომელიც აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე იწყება ჩვ.წ. III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან. სხვადასხვა სახის მასალები ახასიათებს მილი-ყარაბაღის კულტურას. ისმაილოვი ასევე მიაკუთვნებს დასახლებას ყარაბულაღის ყურღანს, რომელიც განლაგებულია კენდელანჩაის მარჯვენა ნაპირზე და რომელიც იქნა შესწავლილი ალექსანდრე ივანოვსკის მიერ 1898 წელს. ↑ Вели Алиев. Культура эпохи средней бронзы Азербайджана. — «Элм», 1991. — 253 с. ↑ Вели Алиев. Культура эпохи средней бронзы Азербайджана. — «Элм», 1991. — 253 с. ↑ Вели Алиев. Культура эпохи средней бронзы Азербайджана. — «Элм», 1991. — 253 с.