laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბოლა ტინუბუ

ბოლა აჰმედ ადეკუნლე ტინუბუ (ინგლ. Bola Ahmed Adekunle Tinubu; დ. 29 მარტი, 1952, ლაგოსი) — ნიგერიელი პოლიტიკოსი. ნიგერიის არჩეული პრეზიდენტი. ლაგოსის შტატის გუბერნატორი 1999 წლიდან 2007 წლამდე და სენატორი დასავლეთი ლაგოსიდან მესამე რესპუბლიკის პერიოდში. ტინუბუმ თავისი ადრეული ცხოვრება სამხრეთ-დასავლეთ ნიგერიაში გაატარა და მოგვიანებით გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც სწავლობდა ბუღალტერიას ჩიკაგოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში. ნიგერიაში დაბრუნდა 1990-იანი წლების დასაწყისში და მუშაობა დაიწყო Mobil Nigeria-ში ბუღალტრად. აქ მუშაობდა 1992 წლამდე, სანამ პოლიტიკურ კარიერას დაიწყებდა, როგორც დასავლეთი ლაგოსის სენატორი სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით. მას შემდეგ, რაც დიქტატორმა სანი აბაჩამ 1993 წელს დაითხოვა სენატი, ტინუბუ გახდა აქტივისტი, რომელიც დემოკრატიის აღდგენის კამპანიას აწარმოებდა, როგორც ეროვნული დემოკრატიული კოალიციის მოძრაობის წევრი. ლაგოსის შტატის გუბერნატორის პირველ არჩევნებში ტინუბუმ დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა, როგორც პარტია „ალიანსი დემოკრატიისთვის“ წევრმა. ოთხი წლის შემდეგ მეორე ვადით აირჩიეს. 2007 წელს თანამდებობის დატოვების შემდეგ, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 2013 წელს საერთო პროგრესული კონგრესის ჩამოყალიბებაში. 2023 წელს აირჩიეს ნიგერიის პრეზიდენტად. ↑ Ufuoma, Vincent. Chicago University replies ICIR on Tinubu's controversial certificate (27 June 2022). ციტირების თარიღი: 8 July 2022 ↑ Jide Ajani. (10 October 2009) They labelled me military mole in NADECO for nothing – Bucknor Akerele. Vanguard. ციტირების თარიღი: 24 December 2009 ↑ INEC declares Bola Tinubu winner of 2023 presidential election (March 2023). ციტირების თარიღი: 1 March 2023
ცერკნიცის ტბა

ცერკნიცის ტბა (სლოვენ. Cerkniško jezero) — დროებითი კარსტული ტბა სლოვენიაში. მდებარეობს კარსტის პლატოზე, ცერკნიცის პოლიეს სამხრეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 546–551 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი მერყეობს 28 კმ²-დან 38 კმ²-მდე. ტბის სიგრძეა 10.5 კმ, ხოლო სიგანე 4.7 კმ. ორიენტირებულია დინარიდების მიმართულებით ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ და წელიწადის მეტ დროს წყლითაა ამოვსებული, რა დროსაც სლოვენიის უდიდეს ტბას წარმოადგენს. ტბის ქვაბულს სამხრეთით ესაზღვრება იავორნიკის ბორცვები, ხოლო ჩრდილოეთით სლივნიცა. დამახასიათებელია კონტინენტური კლიმატი. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა 9.2 °C. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა დაახლოებით 1700 მმ. ველური ბუნების მნიშვნელოვანი ადგილსამყოფელია, განსაკუთრებით ფრინველთა ბუდობის თვალსაზრისით. ბოტანიკურად, განირჩევა წყალხმელეთა მცენარეების მრავალფეროვნებით, რის გამოც Natura 2000-ის ორი დაცული ტერიტორიის ნაწილია. ცნობილია ანტიკური ხანიდან. მოხსენიებული ჰყავს გეოგრაფ სტრაბონს თავის „გეოგრაფიაში“. 1687 წლის ნოემბერში ტბა აღწერა სლოვენიელმა სწავლულმა იანეზ ვაიკარდ ვალვაზორმა. დასვენების პოპულარული ადგილია. ტბის სიახლოვესაა ქალაქი ცერკნიცა. 2006 წლის 19 იანვრიდან ცერკნიცის ტბა დაცულია რამსარის კონვენციით. ↑ 1.0 1.1 Cerkniško polje. Enciklopedija naravne in kulturne dediščine na Slovenskem ↑ Cerkniško polje. Notranjski park ↑ Information Sheet on Ramsar Wetlands (RIS) ↑ Projektno območje. Notranjski regijski park ↑ Strabo, Strabo, Geography, v. 7, ch. 5 at perseus.tufts.edu ↑ Lacus Cirknicensis potiora phaenomena ex principiis physicis et mathematicis explanata ↑ Boating. Notranjski park ↑ Cerkniško jezero z okolico. Ramsar Sites Information Service
აბდულ სამად ბეის აბანო

აბდულ სამად ბეის აბანო (აზერ. Əbdül Səməd bəy hamamı) — ისტორიული ძეგლი ქალაქ შუშაში, აგებულია 1750-იან წლებში ფანაჰალი ხანის ძმისშვილის, აბდულ სამად ბეი ბეჰბუდალი ბეი ოღლუ ჯავანშირის ბრძანებით. აბდულ სამად ბეის აბანო შუშაში აშენებული ერთ-ერთი პირველი აბანოა და მდებარეობს შუშის ზემო უბანში. აბანო აშენდა მე-18 საუკუნის 50-იან წლებში, როდესაც შუშას ციხემ ქალაქად ჩამოყალიბება დაიწყო, ფანაჰალი ხანის ძმისშვილის, აბდუსამად-ბეკ ბეჰბუდალი-ბეკ ოღლუ ჯავანშირის მიერ. აბანოს კარზე ამოტვიფრულია ქალაქ შუშის დაარსების თარიღი, აბანოს აგების თარიღი და მფლობელის სახელი. შენობის ნაშთები შემორჩა XIX საუკუნის ბოლომდე. შუშას ციხე შედგებოდა 17 უბნისგან და მუსლიმური ტრადიციების მიხედვით, ქალაქის ყოველ კვარტალში აბანო უნდა ყოფილიყო. ამიტომ შუშაში ჩვიდმეტი აბანო უნდა ყოფილიყო. წყალი ჩვეულებრივი ჭებიდან ამოდიოდა და ძალიან მარილიანი იყო. შუშას აბანოებს ჰქონდათ ცალ-ცალკე ბანაობის დღეები ქალებისა და მამაკაცებისთვის. აბანოების უმეტესობა შედგებოდა დიდი სველი წერტილებისგან თავისი გასახდელებით, სადაც ხალხს შეეძლო დასვენება და ჩაის დალევა ბანაობის შემდეგ. ზოგჯერ აბანოები იკეტებოდა, მათში იმართებოდა სპორტული შეჯიბრებები - ზორხანები. აბანოს შიდა და გარე ნაწილებს თითქმის ამშვენებდა ბრძოლებისა და ნადირობის სცენები, ფაჰლავანთა (მოჭიდავეების) ჭიდაობის სცენები, ნიზამის, ფირდოუსის და აზერბაიჯანული და სპარსული ლიტერატურის სხვა კლასიკოსების შემოქმედების ილუსტრაციები. ↑ Şuşanın hamamları az. 525-ci qəzet (19.02.2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 06.01.2022. ციტირების თარიღი: 06.01.2022. ↑ Бани города Шуша – старинные традиции, особенности для женщин. ციტირების თარიღი: 2022-08-31
ბაჰმან მირზა ყაჯარის აბანო

ბაჰმან მირზა ყაჯარის აბანო (აზერ. Bəhmən Mirzə Qacar hamamı — ერთ-ერთი პირველი შენობა, რომელიც ააშენა უფლისწულმა ბაჰმან მირზა ყაჯარმა, როდესაც ის შუშაში დასახლდა XIX საუკუნის ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში. აბანო, რომელიც უფლისწულის სასახლის კომპლექსის ნაწილია, მხოლოდ მის ოჯახს ემსახურებოდა. მისი გარდაცვალებიდან ერთი თვის შემდეგ, 1884 წელს, იგი დაინგრა უყურადღებობის გამო. ↑ Şuşanın hamamları. ციტირების თარიღი: 18 iyun 2022 ↑ Şuşanın hamamları. ციტირების თარიღი: 18 iyun 2022
მალიბეილის აბანო

მალიბეილის აბანო (აზერ. Malıbəyli hamamı — 300 წლის სეფიანთა დროის აბანო სოფელ მალიბეილიში. ეს არის რვაკუთხა აბანო ნაგებობა სპანდრილის თაღით, ორი გუმბათითა და წყლის აუზით. აბაზანას ჰქონდა ცალკე კანალიზაცია, ცხელი და ცივი წყალი. ეს აბანო ნაგებობა აშენდა აღმოსავლური არქიტექტურის სტილში. მალიბეილის აბანო, რომელიც ასახავს და ინარჩუნებს ანტიკური არქიტექტურის ეროვნულ თავისებურებებს, გამოიყენებოდა 1960 წლამდე. ადგილობრივების თქმით, ქალები მხოლოდ პარასკევს აბანოში ბანაობდნენ, დანარჩენ დღეებში კი კაცები. ამ აბანოში მოდიოდნენ და აქ ბანაობდნენ დღევანდელი ხანქენდიდან და მის მახლობლად არსებული დასახლებებიდან. შუშას აბანოები, რომლებიც მართლაც ლამაზი დასასვენებელი კუთხეებია, აზერბაიჯანში ამ დარგის არქიტექტურული ტრადიციების საფუძველზე აშენდა. ↑ anl.az. (2011.-8 fevral) İlk hədəf Malıbəyli - Quşçular idi az. Rəsmiyyə RZALI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-21. ციტირების თარიღი: 2018-06-29. ↑ qanun-namine.info. (11-02-2016, 09:32) Malıbəyli - Quşçular faciəsi az. Nazim Tapdıqoğlu (Vəlişov). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-01. ციტირების თარიღი: 2018-06-29.
ხანის მღვიმე

ხანის მღვიმე (აზერ. Xan mağarası) — გამოქვაბული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შუშას ტერიტორიაზე. სოფელ დაშალთში, ქალაქ შუშას სამხრეთით 5 კმ-ში, იევლაღ-ლაჩინ-ნახიჩევანის საავტომობილო გზიდან 2 კმ-ის დაშორებით, მდინარე ზარისლის ნაპირზე არის გამოქვაბული. მისი სიგრძე 125 კმ, სიგანე და სიმაღლე 10 მეტრია. მღვიმეში ნაპოვნია ძვ.წ. ნაპოვნია ძვ. წ. IV-II ათასწლეულისა და მე-10-14 საუკუნეების კერამიკა და შუა საუკუნეების მუსლიმური საფლავი. ↑ Arxeoloji qazıntılar. ციტირების თარიღი: 10 may 2022
გენრიეტა წიწავა

გენრიეტა წიწავა (დ. 27 დეკემბერი, 1977) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2022 წლიდან. დაიბადა 1977 წლის 27 დეკემბერს. 1999 წელს დაამთავრა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტი (ჟურნალისთიკის სპეციალობით). 2005 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (სამართალმცოდნეობის სპეციალობით). 2001-2004 წლებში აფხაზეთის საგანგებო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციულ-ანალიტიკური განყოფილების უფროსი. 2022 წლის 5 ოქტომბრიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. გენრიეტა წიწავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ჩარლზ I

ჩარლზ I სტიუარტი (ინგლ. Charles I; დ. 19 ნოემბერი, 1600, დანფერმლაინი, შოტლანდია — გ. 30 იანვარი, 1649, უაიტჰოლის სასახლე, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფე 1625 წლის 27 მარტიდან სიკვდილამდე. 1625 წელს ინგლისის ტახტზე ავიდა ჩარლზ I სტიუარტი.მეფემ თავიდანვე განუსაზღვრელი უფლებები მიანიჭა თავის მინისტრებს, მაღალი თანამდებობის მოხელეებს,ხელისუფლებასთან დაახლოებულ პირებს , რომლებიც მისი სიმპატიით სარგებლობდნენ.ის ანგარიშს არ უწევდა პარლამენტის აზრს.პარლამენტი მკაცრად აკრიტიკებდა მინისტრებს , რომელთა საქმიანობას ინგლისისთვის წარმატება არ მოჰქონდა.მეფემ ურჩი პარლამენტი დაითხოვა , მაგრამ მის მიერ დაწესებული გადასახადები პარლამენტის გარეშე უკანონოდ ითვლებოდა. 1628 წელს ჩარლზი იძულებული გახდა , პარლამენტი მოეწვია.პარლამენტმა მეფეს წარუდგინა ,,პეტიცია უფლებათა შესახებ". მუხლი 10: პასუხად მეფემ ისევ დაითხოვა პარლამენტი და ინგლისში მკაცრი ერთმმართველობა დაამყარა. ვითარება მხოლოდ 1640 წელს შეიცვალა.შოტლანდიასთან დაწყებული ომის გამო იძულებული გახდა, ისევ მოეწვია პარლამენტი. ის 1640 წლიდან 1653 წლამდე მუშაობდა და „ხანგრძლივი პარლამენტი“ ეწოდა. პარლამენტის დეპუტატების უმრავლესობა მეფის მიმართ აგრესიულად იყო განწყობილი. მათ მიიღეს 204-მუხლიანი დოკუმენტი, რომელშიც მეფის პოლიტიკა იყო გაკრიტიკებული.პარლამენტმა გააუქმა მეფის შემოღებული უკანონო გადასახადები და სხვა კანონებიც. აიკრძალა პარლამენტის დათხოვნა მისი თანხმობის გარეშე.პარლამენტი ცდილობდა,მოეპოვებინა მინისტრების დანიშვნისა და მეფის სხვადასხვა ქმედებათა კონტროლის უფლება. პარლამენტში მეფის მომხრეებიც იყვნენ , ძირითადად,უმაღლესი არისტოკრატიის წარმომადგენლები. მათ ,,კავალეტებს" უწოდებდნენ. ისინი მეფის უფლებების ასეთ შეზღუდვის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ და ცდილობდნენ,სამეფოში ძველი წესრიგი შეენარჩუნებინათ. მათი მოწინააღმდეგეები კი , რომლებსაც მეფის მომხრეები "მრგვალთავიანებს" უწოდებდნენ - ძირითადად წვრილი მემამულეები - პარლამენტის უფლებების გაძლიერებას, ახალი ეკონომიკური და სამართლებრივი ურთიერთობების დამყარებას უჭერდნენ მხარს. ამ დაჯგუფებას სათავეში ჩაუდგა ოლივერ კრომველი. დაპირისპირება მეფესა და პარლამენტის გარკვეული ნაწილის შორის უკიდურესად გამწვავდა. მეფე იძულებული გახდა , თავის მომხრეებთან ერთად დაეტოვებინა ლონდონი და იორკში დაბანაკებულიყო. კრომველმა 1645 წ. ნეიზბის ბრძოლაში გაანადგურა მეფის მომხრეები. ჩარლზმა კიდევ სცადა ბრძოლა ტახტისა და ხელისუფლების დასაბრუნებლად , მაგრამ ის ტყვედ ჩავარდა. სასამართლომ ის დამნაშავედ ცნო ,,არაბუნებრივი , მკაცრი და სისხლისმღვრელი ომის დაწყებასა და გაგრძელებაში" და მეფეს სიკვიდილი მიუსაჯა. 1649 წელს ჩარლზ I-ს თავი მოჰკვეთეს და ინგლისი რესპუბლიკად გამოცხადდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 84.
ნედ პრაისი

ედუარდ „ნედ“ პრაისი (დ. 22 ნოემბერი, 1982) — ამერიკელი პოლიტიკური მრჩეველი და დაზვერვის ყოფილი მუშაკი. 2006-2017 წლებში მუშაობდა ცენტრალურ სადაზვერვო სააგენტოში. 2021 წლის 20 იანვრიდან 2023 წლის 17 მარტამდე ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის პრეს-სპიკერი. ნედ პრაისის ბიოგრაფია ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის საიტზე ↑ 1.0 1.1 Teeman T. The State Department’s Ned Price Speaks for America. He Also Just Made LGBTQ History. — The Daily Beast, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1308139"></a> ↑ Lippman D. BIRTHDAY OF THE DAY: Ned Price, director of policy and communications at National Security Action, Georgetown professor and NBC contributor — Politico, 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3109740"></a> ↑ Ned Price — აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q789915"></a> ↑ https://www.state.gov/biographies/ned-price/ ↑ 5.0 5.1 https://elliott.gwu.edu/ned-price ↑ https://web.archive.org/web/20170303131222/http://trumanproject.org/home/team-view/ned-price/ ↑ https://www.dfwworld.org/page.aspx?pid=1188&cid=5&ceid=2725&cerid=0&cdt=2/13/2017 ↑ Kelly, Mary Louise (February 22, 2017). „Career CIA Analyst Ned Price Quits Rather Than Serve Trump Administration“. NPR. ციტირების თარიღი: March 2, 2017.
შალვა კეღოშვილი

შალვა კეღოშვილი (დ. 1946, ხიზაბავრა, ასპინძის რაიონი) — ქართველი მსახიობი, პედაგოგი, პოეტი, ჟურნალისტი. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი, მსახიობის სპეციალობით; გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ქართული ენისა და ლიტერატურის განხრით. იგი დიდხანს მოღვაწეობდა ახალციხისა და გორის სახელმწიფო თეატრებში. იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში ჟურნალისტად მუშაობდა, ბოლოს კი პედაგოგის პროფესია აირჩია, იგი დიდხანს მოღვაწეობდა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კითხულობდა ლექციებს; 1988 წელს დაინიშნა ადიგენის რაიონის კულტურის განყოფილების გამგედ და ოცდასამი წლის განმავლობაში უძღვებოდა მისადმი მინდობილ საქმეს. ის ორი პოეტური კრებულის ავტორია: "ცოტაც დაქალდი და მერე..." (1997), "ვაზს ცრემლები ვინ სწმინდოს?" (2007). ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021, გვ. 185-186 შალვა კეღოშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გოგლო ყაზახაშვილი

გიორგი (გოგლო) ყაზახაშვილი (დ. 18?? ― გ. ოქტომბერი, 1908) ― ქართველი პოეტი და პედაგოგი. ასწავლიდა ქართულ ენასა და ლიტერატურას. ქართული პრესის თანამშრომელი. ლექსებს ბეჭდავდა „ივერიაში“, „ცნობის ფურცელსა“ და სხვ. პეტერბურგში სწავლისას დაუახლოვდა ივანე ჯავახიშვილს, და სხვებს. მონაწილეობდა ქართველ სტუდენტთა სათვისტომოს კულტურულ საქმიანობაში; გაზეთ „ივერიის“ 1893 წლის № 85-ში დაიბეჭდა მისი „ლექსი ნ. ბარათაშვილზედ“. გამოქვეყნებული აქვს ლექსები: „უდროოდ დამიქრა ვარსკვლავი“, „სურათი“, „სიმღერა“, „ფანტურს“, „ალექსამდრე ყაზ(ი)ბეგს“, „მგონი აჩრდილი იყო“ (ლექსი პროზად). ქართველი პოეტები: ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. თბ., 2021. გვ.92 გოგლო ყაზახაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იოსებ იმედაშვილი. თბ., 2018. გვ.644
შალვა ყიასაშვილი

შალვა ყიასაშვილი (დ. 1908, თბილისი — გარდაცვალების თარიღი უცნობია) — ქართველი ინჟინერი, სპორტსმენი. 1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის საინჟინრო სამელიორაციო ინსტიტუტი. 1931 წელს მუშაობა დაიწყო კურორტ აბასთუმნის საავტომობილო გზის მშენებლობაზე; საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროს სისტემაში სხვადასხვა პოზიციებზე — მწარმოებლად, უბნის უფროსად, სამშენებლო სამმართველოს უფროსად, სამშენებლო ტრესტის მმართველად; 1950 წლიდან მუშაობდა საქართველოს წყალთა მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში სამშენებლო სამმართველოს უფროსად; დიდი წვლილი აქვს შეტანილი წყალსამეურნეო ობიექტების მშენებლობაში; მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით განხორციელდა წყალსამეურნეო ობიექტების მშენებლობა, როგორებიცაა: ტაშისკარის, თეძამისა და კავთისხევის სარწყავი სისტემები, ტირიფონისა და ხალთვის სარწყავი სისტემების რეკონსტრუქცია; ახალგაზრდობაში იყო თბილისის დინამოს კალათბურთელთა გუნდის ერთ-ერთი წამყვანი მოთამაშე; დიდი წვლილი აქვს შეტანილი საქართველოში კალათბურთის განვითარების საქმეში; დაჯილდოებული იყო სახელმწიფო ორდენებითა და მედლებით. შალვა ყიასაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ალექსანდრა კავკასიძე

ალექსანდრა კავკასიძე (დ. 1908, თბილისი — გ. 16 აპრილი, 1994) — ქართველი ბიბლიოგრაფი, ფილოლოგი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტი ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით 1928 წელს. 1937-1942 წლებში შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს ალკკ ცეკასთან არსებულ პიონერხელმძღვანელთა რესპუბლიკურ სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად; 1942 წლიდან კ. მარქსის სახელობის რესპუბლიკურ ბიბლიოთეკაში დარბაზების განყოფილების გამგედ; 1954 წლიდან ამავე ბიბლიოთეკის დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო ნაწილში, ხოლო 1968-1984 წლებში ბიბლიოთეკის დირექტორად. მისი რედაქტორობით დაისტამბა „ქართული პერიოდული გამოცემების ანალიტიკური ბიბლიოგრაფიის“ რამდენიმე ტომი, რომელიც შემდგომში ქართველ მეცნიერთა სამაგიდო წიგნი გახდა. ალექსანდრა კავკასიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ტრისომია

ტრისომია — ანეუპლოიდიის სახე, ქრომოსომათა ერთ წყვილში ერთი ქრომოსომით მეტი რაოდენობა (2n+1n). ტრისომია ხდება როგორც აუტოსომებში, ასევე სასქესო ქრომოსომებში. როგორც ადამიანებში, ასევე მცენარეებსა და ცხოველებშიც აღინიშნება და გამომწვევი ძირითადი მიზეზი მეიოზის პროცესში (ანაფაზა) ქრომოსომათა განურიდებლობაა. ასევე ტრისომიის მიზეზი შეიძლება იყოს ტრანსლოკაცია. სასქესო ქრომოსომის ტრისომიით გამოწვეული დაავადებები: კლაინფელტერი 44+XXY ქალებში 44+XXX მამაკაცებში 44+XYY არასასქესო ქრომოსომის ტრისომიით გამოწვეული დაავადებები: დაუნის სინდრომი — 21-ე ქრომოსომის ტრისომია(47n) ედვარდსის სინდრომი — 18-ე ქრომოსომის ტრისომია(47n) პატაუს სინდრომი — 13-ე ქრომოსომის ტრისომია(47n) არსებობს დაუნის სინდრომის სხვა შემთხვევა, ტრანსლოკაციით გამოწვეული მოზაიციზმი. O’Connor, Clare (2008). „Chromosomal Abnormalities: Aneuploidies“. Nature Education 1 (1): 172. ტრისომია ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტზე
მავაში

მავაში — (იაპონ. 廻し?) — ნაჭრის სახვევი, რომელსაც სუმოს მებრძოლები ატარებენ ვარჯიშისა და შეჯიბრების დროს. პროფესიული სუმოს ორივე ელიტური დივიზიონის — ჯურიოსა და მაკუუჩის — მებრძოლები (სეკიტორები) შეჯიბრებების დროს ასპარეზობენ სხვადასხვა ფერის აბრეშუმის მავაშებით. გაშლილ მდგომარეობაში მავაშის სიგრძე 9 მეტრს აღწევს, სიგანე — 60 სანტიმეტრს, ხოლო წონა — 4-5 კილოგრამს. მას რამდენჯერმე ახვევენ სუმოისტს ტანზე და წელთან მსხვილად უნასკვავენ. მავაშის წინა მხარეს ამაგრებენ ხოლმე საგარის. ეს არის აბრეშუმისგანვე დამზადებული წვრილი, ხისტი სხივები, რომელთა რაოდენობა 13-დან 25-მდეა. სუმოისტი ყოველთვის კენტი რაოდენობის საგარის ატარებს ხოლმე. ისინი აღნიშნავენ (ფარავენ) მავაშის იმ ერთადერთ ნაწილს, სადაც მოწინააღმდეგეს ხელის ჩავლება ეკრძალება. მავაშის ეს ნაწილი სუმოისტის სასქესო ორგანოს ფარავს. ორთაბრძოლის დროს საგარი ხშირად მოსძვრებათ ხოლმე სუმოისტებს. გიოჯი პირველივე ხელსაყრელ შემთხვევაში ძირს დავარდნილ საგარის ხელით იღებს და დოჰიოს მიღმა მოისვრის. სუმოისტები მავაშის ხშირად იყენებენ ტაქტიკური მიზნებისთვის. მას იმგვარად შემოიხვევენ ხოლმე, რომ მოწინააღმდეგის მიმართ უპირატესობა მოიპოვონ. ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელი სტილის მიმდევარია რიკიში. მაგალითად, იოცუ-ძუმოს მიმდევრები მავაშის ოდნავ მოშვებულ მდგომარეობაში იკეთებენ, ხოლო ოში-ძუმოს წარმომადგენლები ძალიან მჭიდროდ იხვევენ მას. ↑ "Success for Japan - The Secrets of Sumo". bccjapan.com. British Chamber of Commerce in Japan. Archived from the original on 28 October 2019. Retrieved 28 October 2019.
მირტა დიას-ბალარტი

მირტა დიას-ბალარტი გუტიერესი (ესპ. Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart y Gutiérrez; დ. 30 სექტემბერი, 1928) — ფიდელ კასტროს პირველი მეუღლე. დაოჯახდნენ 1948 წელს, ყავდათ ერთი საერთი ვაჟი, განქორწინდნენ 1955 წელს. მირტა დიას-ბალარტი გუტიერესი იყო ამერიკელი გუტიერესისა და რაფაელ ხოსე დიას-ბალარტის, გამოჩენილი კუბელი პოლიტიკოსისა და კუბის ქალაქ ბანესის მერის ქალიშვილი. ის იყო ჰავანის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტი, როდესაც გაიცნო და დაქორწინდა ფიდელზე. კასტრო და დიას-ბალარტი დაქორწინდნენ 1948 წლის 11 ოქტომბერს, თაფლობის თვის გასატარებლად გაემგზავრნენ ნიუ-იორკში და განქორწინდნენ შვიდი წლის შემდეგ 1955 წელს (მაშინ როცა კასტრო ციხეში იმყოფებოდა მონკადას ყაზარმზე წარუმატებელი თავდასხმის შემდეგ). მათ თანაცხოვრების განმავლობაში შეეძინათ ერთი შვილი, ვაჟი, ფიდელ ანხელ „ფიდელიტო“ კასტრო დიას-ბალარტი (1949–2018). განქორწინების შემდეგ კასტროს შვილის მეურვეობა არ მიუღია. სამაგიეროდ, ფიდელ უმცროსი დაშორდა მამას, სანამ მექსიკაში ვიზიტის შემდეგ მასთან არ დარჩებოდა, სანამ მამა დაბრუნდა კუბის რევოლუციის სათავეში. 1956 წელს დიას-ბალარტი დაქორწინდა ემილიო ნუნეზ ბლანკოზე (1925–2006), გაეროში კუბის ყოფილი ელჩის, ემილიო ნუნეზ პორტუონდოს ვაჟზე. წყვილი შვილებთან ერთად ცხოვრობდა ჰავანის სანაპირო კურორტ ტარარაში. დიას-ბალარტი 1959 წლის შემდეგ ოჯახთან ერთად ესპანეთში, მადრიდში ცხოვრობდა, იმ წელს, როდესაც კასტროს რევოლუცია წარმატებული იყო. მას მრავალი წლის განმავლობაში ჩამოერთვა შვილის კომპანია, რადგან ის სწავლობდა კუბასა და საბჭოთა კავშირში. The Miami Herald აცხადებდა 2000 წელს, რომ ის ჯერ კიდევ ესპანეთში ცხოვრობდა და რომ პერიოდულ ვიზიტებს კუბაში აწყობდა რაულ კასტრო, მისი ყოფილი სიძე. 2018 წლისთვის, როდესაც მისმა ვაჟმა ფიდელიტომ თავი მოიკლა, ის კვლავ ცხოვრობდა კუბაში 90 წლის ასაკში. ↑ 1.0 1.1 Muere a los 95 años Mirta Díaz-Balart, primera esposa de Fidel Castro — 2024. ↑ Fallece a los 95 años la primera esposa de Fidel Castro, Mirta Díaz-Balart — 14ymedio. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18343421"></a> ↑ 3.0 3.1 Press E. Muere la primera esposa de Fidel Castro, Mirta Díaz-Balart — 2024. ↑ Guerrilla Prince: The Untold Story of Fidel Castro, Georgie Anne Geyer, 2011. "Fidel's courting of Mirta Díaz-Balart, the lovely green-eyed girl with the dark blond hair and the wistful smile, from one of Cuba's wealthiest families, marked the period in his life that was closest to ..." ↑ The Secret Fidel Castro: Deconstructing the Symbol - page 227, Servando González, 2001. "For example, author Georgie Anne Geyer, who studied Castro for many years, noted that most women with whom Castro has been romantically involved, including his first wife Mirtha Díaz-Balart, the daughter of a lawyer who ..." ↑ 6.0 6.1 Martínez Barraqué, Carlos. (2 February 2018) Former correspondent remembers Fidel Castro’s son as a ‘virtual prisoner’ in Cuba. Miami Herald. ციტირების თარიღი: 3 February 2018. ↑ Gámez Torres, Nora. (2 February 2018) Fidel Castro’s firstborn joined a long list of suicides in Cuba. Miami Herald. ციტირების თარიღი: 3 February 2018.
შალვა ვარდიძე

შალვა ვარდიძე (დ. 1885, სოფ. არალი, ახლანდ. ადიგენის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 დეკემბერი, 1958, ქ. ბეირუთი) — ქართველი კათოლიკე მღვდელი, მეცნიერი, მთარგმნელი, მწერალი. განათლება მიიღო სტამბოლში, სადაც განაგრძო მოღვაწეობა ფერიქოის უბანში სტამბოლის ქართველ კათოლიკეთა უმანკო ჩასახების მონასტერში. თანამშრომლობდა ევროპაში არსებულ "საქართველოს დამოუკიდებლობის ეროვნულ კომიტეტთან", ხოლო 20-იანი წლებიდან — პარიზში დაარსებულ "თეთრი გიორგის" ორგანიზაციასთან. 1921 წლიდან დიდ დახმარებას უწევდა ქართულ ემიგრაციას სტამბოლში. II მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს თურქეთის ხელისუფლებამ ქვეყნიდან გააძევა. ვარდიძე ლიბანში გადასახლდა. იყო ბეირუთის სან-ჟოზეფის ფრანგული უნივერსიტეტის პროფესორი. სიცოცხლის ბოლო წლები ბეირუთთან ახლომდებარე ლიბანის მთის ერთ-ერთ მონასტერში გაატარა. გარდაიცვალა 1958 წელს. დაკრძალულია ბეირუთში, ზეითუნის ლათინთა სასაფლაოზე. ვარდიძემ ფრანგულიდან ქართულად თარგმნა და სტამბოლში გამოსცა ევგენი დალეჯიო დ'ალესიოს წიგნი „ქართველები კონსტანტინეოპოლში“ და რ. ჟანენის წიგნი „ქართველები იერუსალიმში“ (ორივე 1921 წელს). მისი შრომები სისტემატურად იბეჭდებოდა უცხოურ ჟურნალ-გაზეთებში. გარდა სამეცნიერო ნაშრომებისა მას ეკუთვნის პატრიოტული ხასიათის ლექსები „ჩემი ლოცვა“ (1950), „წმინდა ნინოს“ (1951). ბეირუთში არაბულ ენაზე გამოსცა 2 ბროშურა საქართველოს შესახებ. სტამბოლის მონასტერი და რაფიელ ინგილო, გაზ. «დამოუკიდებელი საქართველო», პარიზი, 1931, №63–64. ლიბანში აღმოჩენილი ქართული ხელნაწერის შესახებ, «ბედი ქართლისა», პარიზი, 1954, №17. ხმა ლიბანის ობოლ კედართა მაღნარიდან, იქვე, 1955, №19. Un court aperçu historique sur le monastère géorgien de la Sainte Croix à Jérusalem, P., 1932. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 171. შალვა ვარდიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ...სამუშაოები... შალვა ვარდიძის საფლავის მოძიებისთვის — საქართველოს საელჩო იორდანიის ჰაშიმიტურ სამეფოში, ლიბანის რესპუბლიკასა და ერაყის რესპუბლიკაში, 22 მაისი 2023.
ანდრეი პლატონოვი

ანდრეი პლატონის ძე პლატონოვი (რუს. Андре́й Плато́нович Плато́нов, ნამდვილი გვარი კლიმენტოვი, რუს. Климе́нтов; დ. 28 აგვისტო, 1899 — გ. 5 იანვარი, 1951) — რუსი ფილოსოფოსი, დრამატურგი და პოეტი. მიუხედავად იმისა, რომ პლატონოვი თავს კომუნისტად თვლიდა, მისი ძირითადი ნაშრომები სიცოცხლის განმავლობაში გამოუქვეყნებელი დარჩა კოლექტივიზაციისა და სტალინისტური პოლიტიკის მიმართ სკეპტიკური დამოკიდებულების გამო.მისი ცნობილი ნაწარმოებებია ჩევენგური, ქვაბული, ჯანი და სხვა . პლატონოვი დაიბადა ვორონეჟის გარეუბანში, ჩერნოზემის რეგიონში. მამა რკინისგზის საამქროში მუშაობდა, დედა კი ადგილობრივი მესაათის შვილი იყო. პლატონოვი სწავლობდა ადგილობრივ სამრევლო სკოლაში, დაამთავრა ოთხწლიანი დაწყებითი განათლება საქალაქო სკოლაში და მუშაობა დაიწყო 13 წლის ასაკში, სადაზღვევო კომპანიაში. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ სწავლობდა ვორონეჟის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ელექტრო ტექნოლოგიებს. 1918-1921 წლებში პლატონოვი ინტენსიურად აქვეყნებს ლექსებს, მოთხრობებს, სტატიებსა და ესეებს ისეთ თემატიკებზე როგორიცაა: პოლიტიკა, ფილოსოფია, რელიგია, ეკონომიკა, მეცნიერება და სხვა. 1920 წელს შეუერთდა კომუნისტ ჟურნალისტთა კავშირს და მუშაობდა რედაქტორად ადგილობრივი რკინიგზის მუშათა კავშირის გაზეთში. 1920 წელს პლატონოვი აირჩიეს ვორონეჟში ახლად ჩამოყალიბებულ პროლეტარ მწერალთა კავშირის დროებით გამგეობაში. 1920 წლის ივლისში პლატონოვი მიიღეს კომუნისტურ პარტიაში მისი მეგობრის ლიტვინის(მოლოტოვის) რეკომენდაციით . ის ესწრებოდა პარტიის შეხვედრებს, მაგრამ 1921 წლის 30 ოქტომბერს გარიცხეს პარტიიდან, როგორც"არასტაბილური ელემენტი." Chevengur. Full text in English at Monoskop.org Fourteen Little Red Huts. Full text in English. From SovLit.net From the Notebooks of Andrei Platonov. From SovLit.net ანდრეი პლატონოვი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive Андрей Платонович Платонов Works in Russian at ImWerden ↑ Варламов А. Н. Андрей Платонов. — М.: Молодая гвардия, 2011. — 546 c. ISBN 978-5-235-03411-2. ↑ Alexei Varlamov, "Platonov and the Party", quoted in Online diary of Svetlana Koppel-Kovtun, 4 December 2016 (რუსული).