ალფრედ რასელ უოლესი

ალფრედ რასელ უოლესი (ინგლ. Alfred Russel Wallace; დ. 8 იანვარი, 1823, ასკი, მონმუთშირის საგრაფო — გ. 7 ნოემბერი, 1913, ბროდსტოუნი, დორსეტშირის საგრაფო) — ბრიტანელი ბუნებისმეტყველი, ჩარლზ დარვინთან ერთად ბუნებრივი გადარჩევის თეორიის შემქმნელი და ზოოგეოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1848-1852 წლებში ჰენრი ბეიტსთან ერთად გამოიკვლია მდინარეების ამაზონისა და რიო-ნეგროს სანაპიროები, ხოლო 1854-1862 წლებში — მალაის არქიპელაგი: შეაგროვა ზოოლოგიურ-ბოტანიკური და გეოლოგიური კოლექციები, შეისწავლა არქიპელაგის ხალხთა კრანიოლოგია და გვიჩვენა, რომ მალაის არქიპელაგზე გადის საზღვარი (ეგრეთ წოდებული „უოლესის ხაზი“), რომელიც ზოოგეოგრაფიულად ყოფს კუნძულ სულავესს მალაის არქიპელაგის დანარჩენი კუნძულებიდან. უოლეს მიაჩნდა, რომ ყოველი სახეობის წარმოშობა გეოგრაფიულად და ქრონოლოგიურად დაკავშირებულია ძალზე ახლო მდგომ წინამორბედ სახეობასთან. მიუხედავად შეხედულებათა მსგავსებისა, უოლესმა ბუნებრივი გადარჩევის თეორიის შექმნის პრიორიტეტი მიაკუთვნა დარვინს, რომელიც გადარჩევის თეორიაზე 20 წელზე მეტხანს მუშაობდა. უოლეს ეკუთვნის ტერმინი „დარვინიზმი“. იგი ილაშქრებდა ლამარკიზმის წინააღმდეგ, ადამიანის ფსიქიკის წარმოშობის საკითხში იდეალისტურ პოზიციებზე იდგა და სპირიტიზმი სწამდა. ალფრედ რასელ უოლესი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ალფრედ რასელ უოლესი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 162. George W. В., Biologistphilosopher, L., 1964; Williams-Ellis A., Darwin's moon. A. R. Wallace, L., 1966; Mc Kinney H. L., Wallace and natural selection, New Haven, 1972. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Camerini J. R. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Internet Philosophy Ontology project <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6023365"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ https://collections.royalsociety.org/Dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA6632%27&dsqCmd=Show.tcl ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118806009 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ 12.0 12.1 Bionomia — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q64446405"></a> ↑ 13.0 13.1 Pas L. v. Genealogics — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326"></a> ↑ https://collections.royalsociety.org/DServe.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=Show.tcl&dsqDb=Persons&dsqSearch=((text)=%27wallace%27)&dsqPos=16 — Royal Society. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ Wallace Letters Online WCP543 — Natural History Museum, London. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q309388"></a> ↑ Honours Wallace Received ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61782217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q691152"></a> ↑ Award winners: Darwin Medal ↑ The Darwin-Wallace Medal — Linnean Society of London. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867447"></a> ↑ https://www.royalsociety.org.nz/who-we-are/our-people/our-fellows/all-honorary-fellows/