laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საქართველოს ბელტი

საქართველოს ბელტი — საქართველოს ერთ-ერთი გეოტექტონიკური ერთეული. 1942 წელს გამოყო ალექსანდრე ჯანელიძემ, რომელმაც დაასაბუთა, რომ დედამიწის ქერქის სტაბილურ და შედარებით ლაბილურ უბნებს შორის თვისებრივი განსხავება უშუალო გამოხატულებას პოულობს დანალექი საფრის ფაციესებსა და დისლოკაციის ხარისხში. საქართველოს ბელტისთვის დამახასიათებელია ზეწრული ნაოჭები და ნალექების ბაქნურისებრი ხასიათი. იგი ჩამოყალიბდა ბაიკალური და ჰერცინული ოროგენეზისების გავლენით დედამიწის ქერქის კონსოლიდაციის შედეგად. ალპური განვითარების ოროგენულ ეტაპზე მისი უმეტესი ნაწილი მთათაშუა როფად გადაიქცა. საქართველოს ბელტი შედგება დასავლეთი დაძირვის, ცენტრალური აზევებისა და აღმოსავლეთი დაძირვის ზონებისაგან. დასავლეთი დაძირვის ანუ კოლხეთის ზონა უმთავრესად აგებულია ნეოგენური და ანთროპოგენური ასაკის მოლასური წარმონაქმნებით, რომლებიც ფარავენ სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ ნალექებს. ცენტრალური აზევების ზონა მოიცავს ძირულის მასივს და ოკრიბა-ხრეითის აზევებას. ძირულის მასივში გაშიშვლებულია საქართველოს ბელტის იურულისწინა კკრისტალური სუბსტრატი. ოკრიბა-ხრეითის აზევება აგებულია მეზოზოური და კაინოზოური ნალექებით. საქართველოს ბელტის აღმოსავლეთი დაძირვის ანუ ქართლის ზონა უმთავრესად აგებულია სქელი ოლიგოცენური და მიო-პლიოცენური მოლასებით, რომლებიც ფარავენ საქართველოს ბელტის სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ დანალექ კომპლექსს. გამყრელიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 172. ჯანელიძე ა., საქართველოს ბელტის პრობლემა, „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“ , 1942, ტ.3, № 1—2.
ნეოტექტონიკა

ნეოტექტონიკა, უახლესი ტექტონიკა — ტექტონიკის დარგი, რომელიც იკვლევს ახალგაზრდა ტექტონიკურ მოძრაობებსა და სტრუქტურებს. ნეოტექტონიკა სინონიმია აგრეთვე ალპური ოროგენეზისის გვიანდელი ოროგენული სტადიისა, როდესაც დაიწყო დედამიწის თანამედროვე რელიეფის ჩამოყალიბება. ვინაიდან დედამიწის ზედაპირის თანამედროვე რელიეფი სხვადასხვა დროს წარმოიქმნა, ამიტომ ნეოტექტონიკური სტადიის დასაწყისიდან სხვადასხვა რეგიონში სხვადასხვა დროს მიიჩნევენ (ოლიგეცენური ეპოქის დასაწყისიდან მიოცენურის ბოლომდე). კავკასიაში ნეოტექტონიკის დასაწყისად ითვლება გვიანდელი სარმატული საუკუნე. ნეოტექტონიკა მოიცავს ყველა ტიპის ტექტონიკურ მოძრაობას (დანაოჭება, რღვევა, ეპეიროგენული, ტალღური), რომელიც წარმოქმნის რელიეფის დადებით და უარყოფით ფორმებს. ნეოტექტონიკური მოძრაობა ორგვარია: თანამედროვე (ჰოლოცენური) და საკუთრივ ნეოტექტონიკური. თანამედროვე მოძრაობებს შეისწავლიან გეოდეზიური (განმეორებითი ნიველება, ტრიანგულაცია), გეომოროფლოგიური (დაკვირვება ჰოლოცენური ტერასებისა და ხეობების პროფილებისა დეფორმაციაზე და ნალექთდაგროვებაზე მდინარის კალაპოტსა და პლაჟზე), გეოფიზიკური (გრავიმეტრიული, სეისმური, მაგნიტომეტრიული, ელექტრომეტრიული და სხვ.), აგრეთვე ისტორიულ-არქეოლოგიური მეთოდებით. ნეოტექტონიკურ მოძრაობას შეისწავლიან ტრადიციული გეოლოგიური (სტრატიგრაფიულ-პალეონტოლოგიური, სტრუქტურული, პალეოგეოგრაფიული, ლითოლოგიური, ვულკანოლოგიური, პეტროლოგიური და სხვ.), გეომოროფლოგიური და გეოფიზიკური მეთოდებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 386.
ზურაბ სამადაშვილი

ზურაბ გიორგის ძე სამადაშვილი (დ. 29 იანვარი, 1955, თბილისი, საქართველო — გ. 30 აგვისტო, 2021, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი. ზურაბ სამადაშვილი დაიბადა თბილისში, 1955 წლის 29 იანვარს. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის 51-ე სკოლა და იმავდროულად მუსიკალური სასწავლებელი, ხოლო 1977 წელს — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი, ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით. მისი ლექსები პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „ნობათში“, 1983 წელს, ხოლო პროზაული დებიუტი შესდგა მოთხრობით „დუბლინელები“, 1986 წლის „მნათობის“ მე-7 ნომერში. 2010-2012 წლებში იყო გალა (ლიტერატურული პრემია) ჟიურის წევრი. ზურაბ სამადაშვილი გარდაიცვალა თბილისში, 2021 წლის 30 აგვისტოს. ორის ნახევარი (ლექსები), რედაქტორი – დათო ახობაძე, თბ. მერანი, 1990 წრე (მოთხრობები), რედაქტორი – ლია შარვაშიძე, თბ. მერანი, 1993 სველი აგური (რომანი), თბ. საარი, 1997 შეშლილი სახლი (თრილერი), თბ. "ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა", 1998, 127 გვერდი – ISBN 99928-52-10-0 ხმაურიანი დღეები (რომანი), სერია – "ქალაქური პროზა", რედაქტორი დათო აბულაძე, თბ. "საარი", 1999 – ISBN 99928-39-10-4 აქსიომა (ლექსები), თბ. მერანი, 2006 ხატვის გაკვეთილი (ლექსები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015 ექსპერიმენტი (მოთხრობები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015 მოსალოდნელი მოულოდნელობანი (რომანი), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015 კარს იქით, 1990 წრე, 1992 ობლები (გაქართულებული ვარიანტი მარტინ მაკდონაჰის პიესისა The Lonesome West), ილუსტრატორი ალექსანდრე სლოვინსკი, ჟურნალი „ჩვენი მწერლობა“, N6 (110) - N7(111), თბილისი, 2010. - ISSN: 1987-7730. ხმაურიანი დღეები, გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016 ობლები, სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017 „კარს იქით“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1990 „წრე“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1992 „ხმაურიანი დღეები“ გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016 „ობლები", სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017 "ხმაურიანი დღეები", რეჟისორი ლევან ლორთქიფანიძე, 2002 საბა (ლიტერატურული პრემია) ნომინაციაში „წლის საუკეთესო რომანი“ რომანისათვის „მოსალოდნელი მოულოდნელობანი“, 2016 ზურაბ სამადაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სოციალურ ქსელში „სოციალური საკითხები“ (მოთხრობა) „ივლისი მესამედ“ (მოთხრობა), ჟურნალი „მნათობი“, N12, 1988 დაარქივებული 2021-09-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ [1] ↑ [2] ↑ [3]
აკაკი წერეთლის მწვერვალი

აკაკი წერეთლის მწვერვალი — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთი შტოქედ — შავანის ქედზე (მდინარეების ხდის და არმხის წყალგამყოფი), შავანის მასივში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3780 მ. 1938 წელს მდინარე ხდის ხეობიდან მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრა ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და მას აკაკი წერეთლის სახელი უწოდა. უთმელიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 79. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15.
Union (Yes-ის ალბომი)

Union — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეცამეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1991 წლის 30 აპრილს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Arista. ალბომი ჩაწერილია Yes-ის სახელით, თუმცა მასში ასევე გაერთიანებულია Anderson Bruford Wakeman Howe-ს შემადგენლობაც. ალბომიდან 1991 წელს გამოვიდა ორი სინგლი - „Lift Me Up“ და „Saving My Heart“. შენიშვნა - "Angkor Wat" და "Give & Take" არ არის შეტანილია გრამფირფიტის გამოცემაში. ჯონ ანდერსონი - წამყვანი ვოკალი კრის სკუაირი - ბას გიტარა, ვოკალი ტრევორ რებინი - გიტარა, ვოკალი ტონი კეი - კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი ალან უაიტი - დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი ბილ ბრუფორდი - დასარტყმელი საკრავები რიკ უეიკმენი - კლავიშებიანი საკრავები სტივ ჰაუ - გიტარა, ვოკალი ჯონათან ელაიასი - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი ტონი ლევინი - ბას-გიტარა ჯიმი ჰოუნი - გიტარა ბილი შერვუდი - ბას-გიტარა, გიტარები, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი ალან შვარცბერგი - პერკუსია გერი ბერლოუ - სინთეზატორი ჯერი ბენეტი - სინთეზატორი, პერკუსია ჯიმ კრაიტონი - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები გერი ფალკონი - ვოკალი დებორა ანდერსონი - ვოკალი (ჯონის შვილი) იენ ლოიდი - ვოკალი ტომი ფანდერბერკი - ვოკალი შერმა ფუტი - სინთეზატორი ბრაიან ფორეიკერი - სინთეზატორი კრის ფოსდიკი - სინთეზატორი რორი კაპლანი - სინთეზატორი ალექს ლაზარენკო - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები სტივ პორკარო - სინთეზატორი მაიკლ შერვუდი - ვოკალი (ბილის შვილი) დენი ვონი - ვოკალი ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ https://www.allmusic.com/album/r22447 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-05-08. ციტირების თარიღი: 2012-04-07. ↑ Union (LP version) (Media notes). Arista Records. 1991. 211 558. ↑ Union (CD version) (Media notes). Arista Records. 1991. 261 558. ↑ „Dutchcharts.nl – Yes – Union“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016. ↑ "Longplay-Chartverfolgung at Musicline" (გერმანულად). Musicline.de. Media Control. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016. ↑ "Yes – Union". Swedishcharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016. ↑ "Yes – Union". Swisscharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016. ↑ "Yes | შემსრულებელი | ოფიციალური ჩარტების კომპანია". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016. ↑ „Yes ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard. წაკითხვის თარიღი 8 September 2016.
ღიმილი

ღიმილი — სახის გამომეტყველება, რომელიც პირის ორივე მხარეს წარმოიქმნება კუნთების მოხვრით. ღიმილი თვალების გარშემოც წარმოიქმნება. ადამიანებში, ესაა გამომეტყველება, რომელიც გამოხატავს ბედნიერებას ან სიამოვნებას, მაგრამ ზოგჯერ არის შფოთვის უნებლიე გამოხატვა; ამ შემთხვევაში ცნობილია როგორც სახის მანჭვა. ღიმილი კულტურის, რასისა და რელიგიის მიუხედავად ყველასთვის გასაგებია და საერთაშორისოდაა ცნობილი. კროს-კულტურულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მსოფლიოში ღიმილი კომუნიკაციის ერთ-ერთი საშუალებაა, მაგრამ კულტურათა მიხედვით დიდი განსხვავებაა. ეს ასევე შეიძლება იყოს სპონტანური და ხელოვნური. ცხოვრებაში, სულ მცირედ, ერთხელ მაინც ყველას გაუღიმია და ეს არაა რაღაც, რასაც დავისწავლით — არამედ პოზიტიური გამოცდილების ბუნებრივი რეაქციაა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ღიმილი სიცილი მისალმება ↑ Freitas-Magalhães, A., & Castro, E. (2009). The Neuropsychophysiological Construction of the Human Smile. In A. Freitas-Magalhães (Ed.), Emotional Expression: The Brain and The Face (pp.1-18). Porto: University Fernando Pessoa Press. ISBN 978-989-643-034-4. ↑ Carroll E. Izard (1971). The Face of Emotion, New York: Appleton-Century-Croft. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-29. ციტირების თარიღი: 2011-05-14.
რასელ კროუ

რასელ აირა კროუ (ინგლ. Russell Ira Crowe; დ. 7 აპრილი, 1964) — ახალ ზელანდიაში დაბადებული ავსტრალიელი მსახიობი. „ოსკარის“ სამგზის ნომინანტი. 2000 წლის „ოსკარის“ პრემიის ლაურეატი. სახელი გაუთქვა როლებმა ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა „გლადიატორი“ და „ბრწყინვალე გონება". ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რასელ კროუ ოფიციალური საიტი რასელ კროუ კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში რასელ კროუ საიტზე MySpace რასელ კროუ Twitter-ზე
კრონბორგი

კრონბორგი — ვარსკვლავის ფორმის ციხესიმაგრე დანიაში. მდებარეობს კუნძულ ზელანდიის უკიდურეს ჩრდილოეთ კიდეზე, დანიასა და შვედეთს შორის მდებარე ერესუნის სრუტის სანაპიროზე, ქალაქ ჰელსინგერის სიახლოვეს. ამ მონაკვეთში, სრუტის სიგანე მხოლოდ 4 კმ-ია. კრონბორგს, როგორც საზღვაო ციხესიმაგრეს, მეტად სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, იმდენად, რამდენადაც ბალტიის ზღვიდან მსოფლიო ოკეანეში გამოსასვლელი სულ რამდენიმე სრუტეს შორის ერთ-ერთის სანაპიროზე მდებარეობდა. ხიხესიმაგრე საუკუნეების განმავლობაში ჩრდილოეთ ევროპის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს რენესანსულ ციხედ რჩებოდა. 2000 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ციხესიმაგრე 1420 წლით თარიღდება და მისი აგება დანიის მეფე ერიკ პომერანელს მიეწერება, რომელიც ერესუნის სრუტის გავლით ბალტიის ზღვაში შემავალი და გამომავალი გემებისგან გადასახადს იღებდა. ციხესიმაგრემ ამჟამინდელი სახელი 1585 წელს მიიღო, როდესაც ის დანიის მეფე ფრედერიკ II-მ გადააკეთა და ბრწყინვალე, რენესანსული სტილის ევროპის უზარმაზარ ციხედ აქცია. 1629 წელს ორი მუშის დაუდევრობის გამო გაჩენილმა ხანძარმა ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად დააზარალა. მხოლოდ 1639 წელს, მეფე კრისტიან IV მოახდინა მისი შეკეთება და კვლავ ძველებურ სახეს დაუბრუნდა, მაგრამ პირვანდელი ბრწყინვალება სრული სახით ინტერიერს აღარასდროს დაუბრუნებია. 1658 წელს, სიმაგრე შვედებმა დაიპყრეს. 1688-1690 წლებში მას დამატებითი დაცვითი ხაზი დაემატა, რის შემდეგაც კრონბორგი მთელს ევროპაში უძლიერეს ციხესიმაგრედ მიიჩნეოდა. 1739 - 1900-იან წლებში ის გამოიყენებოდა როგორც საპყრობილე. კრონბორგის ციხესიმაგრე, ბევრისათვის ელსინორის სახელითაა ცნობილი, როგორც ის უილიამ შექსპირმა თავის ტრაგედია „ჰამლეტში“ მოიხსენია. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კრონბორგი კრონბორგის ციხესიმაგრე იუნესკოს საიტზე ფოტო-გალერეა დაარქივებული 2012-02-24 საიტზე Wayback Machine.
ბრედფორდი

ბრედფორდი (ინგლ. Bradford [ˈbrædfəd]) — ქალაქი ინგლისში, ჩრედილოეთ იორკშირის საგრაფოში. ქალაქის მოსახლეობა — 293,7 ათ. მაცხოვრებელი (2001), სულ სამოქალაქო დასახლება — 493,1 ათ. მაცხოვრებელი (2007). [www.bradford.gov.uk/ ოფიციალური საიტი]
ბრაიტონი

ბრაიტონი (ინგლ. Brighton) — ქალაქი ინგლისში, სამხრეთ სანაპიროზე, აღმოსავლეთ სასექსის საგრაფოში, ლა-მანშის სრუტის ნაპირზე. ლონდონისგან დაშორებული 50 მილით. ადმინისტრაციულად გაერთიანებულია მეზობელ ქალაქ ჰოუვთან და არსით ერთ ქალაქს წარმოადგენენ (Brighton and Hove ან Brighton & Hove). Brighton & Hove City Council. ციტირების თარიღი: 2007-08-20. Brighton & Hove in Pictures. ციტირების თარიღი: 2007-08-20. Brighton from Space – Satellite image of Brighton courtesy of Google Maps. ციტირების თარიღი: 2007-08-20. History of Brighton and the Royal Pavilion palace. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-30. ციტირების თარიღი: 2007-08-20. Map Of Brighton დაარქივებული 2017-09-15 საიტზე Wayback Machine. Interactive map of Brighton & Hove, with locations of businesses and other points of interest savebrighton campaign website
მეტალოგენია

მეტალოგენია (ბერძ. metallon – ლითონი და genia – რთული სიტყვის ნაწილი, აღნიშნავს წარმოშობას, შექმნას) — გეოლოგიის დარგი, რომელიც იკვლევს მადნეული საბადოების ჩამოყალიბებისა და განაწილების რეგიონულ კანონზომიერებებს მაგმურ, ტექტონიკურ და ნალექთდაგროვებით პროცესებთან კავშირში. ეს პროცესი გეოსინკლინებსა და ბაქნებზე სხვადასხვაგვარად მიმდინარეობს. გეოსინკლინის დაძირვის ეტაპზე წარმოიქმნება მაგმური ქანების 4 ფორმაცია: სპილიტ-კერატოფირული — სპილენძის, თუთიის, ზოგჯერ ტყვიის კოლჩედანური ტიპის საბადოებით; პერიდოტიტური-ქრომიტების მაგმური საბადოებით; გაბრო-პიროქსენიტ-დუნიტური — ტიტანმაგნეტიტური მადნების მაგმური საბადოებით და პლაგიოგრანიტ-პლაგიოსიენიტური — რკინისა და სპილენძის სკარნული საბადოებით. მეტალოგენია წარმოადგენს მადნეული საბადოების პროგნოზის მეცნიერულ საფუძველს. საქართველოსა და კავკასიაში მეტალოგენიის პრობლემები გაშუქებულია გიორგი ზარიძის, გიორგი თვალჭრელიძის, გიორგი ძოწენიძის და სხვ. შრომებში. ყუფარაძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 604.
ფრედერიკ დიუბუა დე მონპერე

მარი-ფრედერიკ დიუბუა დე მონპერე (ფრანგ. Marie-Frédéric Dubois de Montpéreux; დ. 28 მაისი, 1798, მოტიე, შვეიცარია — გ. 7 მაისი, 1850, იქვე) — შვეიცარიელი მოგზაური, სიძველეთა მკვლევარი და გეოლოგი. ნევშატელის აკადემიის პროფესორი. 1831-1834 წლებში იმოგზაურა შავი ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ყირიმსა და ამიერკავკასიაში. შედეგები გამოაქვეყნა 1839-1845 წლებში, ექვსტომიან ნაშრომში (დიდი ატლასის დართვით), რომელშიც თავმოყრილია ძვირფასი ფაქტობრივი მასალა ქვეყნის ბუნებისა და სიძველეთა შესახებ. დიუბუა დე მონპერე საქართველოს გეოლოგიის პირველი მკვლევარია. მან შენიშნა კავკასიონის კრისტალური სუბსტრატის გამოსავლები დარიალის ხეობასა და აფხაზეთში, აღნიშნა კავკასიონის ნაოჭა სისტემის ახალგაზრდა (გვიანმესამეული) ასაკი და სიმეტრიული აგებულება გარდიგარდმო ჭრილში. აღწერა საქართველოს დანალექი წყებების განამარხებული ფაუნა და შეადგინა საქართველოს პირველი გეოლოგიური რუკა. დიუბუა დე მონპერე განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა ხალხთა ისტორიის საკითხებს, ქართულ და სომხურ ხუროთმოძღვრულ ძეგლებს. გამოთქვამდა მოსაზრებებს ძველი ქართული ხუროთმოძღვრების თავისებურებათა და ისტორიის განვითარების შესახებ. მისი აზრით, ქართული ხუროთმოძღვრება ბიზანტიური და სომხური ხუროთმოძღვრების განშტოება ან ანარეკლი იყო. დიუბუა დე მონპერეს თეორიის სიმცდარე დაამტკიცეს ქართველმა ხელოვნებათმცოდნეებმა. მიუხედავად იმისა, რომ დიუბუა დე მონპერეს მიერ შემუშავებული კონცეფცია არასწორი იყო, მისი ნაშრომები მნიშვნელოვანია, რადგან მათში მოცემულია შემდგომში დაღუპული ან სახეშეცვლილი ძეგლების აღწერილობები და ჩანახატები. Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, v. 1–6, P., 1839–45. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 578. ბერიძე ვ., ჯავრიშვილი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ 1.0 1.1 1.2 SIKART — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q683543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2256716"></a>
ფადგუ

ფადგუ, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის ხეობაში. ზღვის დონიდან 170 მ, ოჩამჩირიდან 26 კმ, გუფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 206.
ფსკალი

ფსკალი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (სომხური ათარის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ჭაშის ზემოთში. ზღვის დონიდან 150 მ, ოჩამჩირიდან 45 კმ. სახელწოდება ქართულია, „ფსკა“ მეგრულად „საფუტკარეს“ ნიშნავს. 1949 წლის მდგომარეობით, შედიოდა მეორე ათარის (დღევანდელი სომხური ათარა) სოფსაბჭოს შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 111. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 416.
ფოქვეში

ფოქვეში — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ღალიძგის მარცხენა ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები:აყვარაში, კაციჰაბლა, საჩაჩხალია, ურთა). ზღვის დონიდან 40 მ, ოჩამჩირიდან 18 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 386. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15. ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 216 ↑ Кавказский календарь на 1894 год გვ. 340
ქვალონი

ქვალონი, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), მდინარე ოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 140 მ, ოჩამჩირიდან 35 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 506. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
ქერქენი

ქერქენი, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კუტოლის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე დღამშის ნაპირას. ზღვის დონიდან 120 მ, ოჩამჩირიდან 25 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 502. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
ღვადა

ღვადა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ცხენიშწყარის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: აბააჟვახუ, მეორე ჯირღული, ღვადაახუწა). ზღვის დონიდან 200 მ, ოჩამჩირიდან 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. წარმოშობით ქართული წარმოშობის სახელწოდებაა. მეგრულად „მსუქან, ნოყიერ მიწას“, „წყლისპირა ადგილს“ ნიშნავს. XIX საუკუნის 30-იანი წლებიდან ხშირად იხსენიება წყაროებში (ა. ნორდმანი). 1886 წელს იგი ჯგერდის თემში შემავალი სოფელია. 1930 წელს კვლავ იგივე თემში შედიოდა. სრულიად საქართველოს ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის „აფხაზეთის ასსრ-ს ადმინსტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შესახებ“ დადგენილებით 1935 წლის 16 აგვისტოს ჯგერდის სასოფლოს საბჭოს გამოეყო სოფლები აბააჟვახუ, ღვადა, ჯირგული და ახუწა. შედეგად დაარსდა დღევანდელი ღვადის სასოფლო საბჭო ცენტრით სოფელ ღვადაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 586. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 130. ↑ ბ. ხორავა,  ნ. ჭანტურია, აფხაზეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა 1921-1991 წლებში, თბილისი: უნივერსალი, 2019. — გვ. 130, 156, 221, 229, 243,, ISBN 978-9941-26-675-1. ↑ უახლესი ისტორიის ცენტერალური არქივი, ფ. 284, აღწ. 1, საქმე 2894, ფურც. 11
ღვადაახუწა

ღვადაახუწა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ღვადის თემი), კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ცხენიშწყარის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 400 მ, ოჩამჩირიდან 28 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 586. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
აკანათი

აკანათი, კაკანათი (ფშაური „სასხიპურა“, ხევსურული „საჩიტურა“, თუშური „სასხლეტი“, „ბალუ“, სვანური „ნეჯიდ“, „ღერენჯიკა“) — ძუის მახე ფრინველთა დასაჭერად. მაგრად დაჭიმულ ღვედზე დამაგრებულია სასხლეტიანი რკალი, რომელზეც ჩიტის მისაყტუებლად სიმინდის ან პურეულის მარცვალი ჰკიდია. როგორც კი ჩიტი მარცვლის კენკვას დაიწყებს, სასხლეტი დასხლტება, რკალი ჩამოვარდება და ჩიტს დაიჭერს. არის სხვანაირი აკანათიც: ცხრილს ან ვარცხლს წამოაპირქვავებენ და ჯოხზე ისე დაატუდებენ, რომ ჩიტს შიგ შესვლა შეეძლოს. ცხრილქვეშ საკენკი ყრია. შევა თუ არა ჩიტი საკენკის ასაკენკად, დამალული მონადირე აკანათის ჯოხზე გამობმულ ძუას ან ძალს გამოსწევს, ჯოხი გამოეცლება, აკანათი დაემხობა და ჩიტი შიგ მოემწყვდევა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 247.
ჩაწვქითი

ჩაწვქითი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის ხეობაში. ზღვის დონიდან 170 მ, ოჩამჩირიდან 25 კმ, აკვასკიიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. საქართველოს უახლესი კანონმდებლობით მიეკუთვნება „რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებს“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 91. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
ცაგერა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

ცაგერა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (არადუს თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 35 მ, ოჩამჩირიდან 10 კმ. 1940-იან წლებში აქ ლეჩხუმელი კოლმეურნეებით ჩაასახლეს და სოფელს ლეჩხუმის ადმინისტრაციული ცენტრის ცაგერის მიხედვით ცაგერა უწოდეს. 1949-1954 წლებში არსებობდა ცაგერას სასოფლო საბჭო. 1954 წლის 19 ივნისს მოქვის სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფლები არადუ და ჯუკმური და შეუერთდნენ ცაგერის სასოფლო საბჭოს, რომელსაც ეწოდა არადუს სასოფლო საბჭო ცენტრით სოფ. არადუში. 1960 წლის 3 აგვისტოს არადუს სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფ. ცაგერა და კოჩარის სასოფლო საბჭოს მიუერთდა. მოგვიანებით, სოფელი კოჩარის თემს გამოეყო და კვლავ არადუს სასოფლო საბჭოს დაუბრუნდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 183. ↑ 2.0 2.1 2.2 ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 112-113. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №4 (61), გვ. 15-16, თბ., 1954 წ. ISSN 0203-2023 ↑ 4.0 4.1 ბ. ხორავა,  ნ. ჭანტურია, აფხაზეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა 1921-1991 წლებში, თბილისი: უნივერსალი, 2019. — გვ. 164, 185, ISBN 978-9941-26-675-1. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №11 (109), გვ. 13, თბ., 1960 წ. ISSN 0203-2023 ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
ცხენისწყალი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

ცხენისწყალი (ყოფილი ხვაფსი, ხეცკუარა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კოჩარის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მ, ოჩამჩირიდან 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-05-15. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 251.
მარშალ კეი

ჯორჯ მარშალ კეი (ინგლ. George Marshall Kay; დ. 10 ნოემბერი 1904, პეისლი, ონტარიო — გ. 3 სექტემბერი, 1975, ენგლვუდი, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკელი გეოლოგი. 1927 წელს ნიუ-იორკში დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი. 1944 წლიდან კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი. ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. მარშალ კეის ძირითადი შრომები ეხება ორდოვიციული პერიოდის (ნიჟარიანები) სტრატიგრაფიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკის საკითხებს. Geology of the Utica quadrangle, N. Y., 1953; Marshall Kay, North American geosynclines (Memoir 48), Geological Society of America, 1971. Stratigraphy and Life History. Marshall Kay and Edwin Colbert. Wiley, New York, 1965. Trenton Group scientific history, "Academic Period" bio at Harvard დაარქივებული 2013-03-06 საიტზე Wayback Machine. University of Iowa distinguished alumni award bio, 1971 დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. Time Magazine obituary, 1975 დაარქივებული 2011-05-24 საიტზე Wayback Machine. University of Iowa Paleontology Repository Archive დაარქივებული 2011-08-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ http://www.geosociety.org/awards/past.htm#penrose