laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანაკონდა (მოთხრობა)

ანაკონდა (ესპ. Anaconda) — ურუგვაელი მწერლის, ორასიო კიროგას 1921 წლის მოთხრობა. ამ მოკლე მოთხრობის მთავარ არსს წარმოადგენს იდეა იმის შესახებ, თუ რა ზიანს აყენებს ადამიანი ბუნებას და რამდენად დიდ ზიზღს იწვევს მისი ამგვარი დამოკიდებულება ველურ ბუნებაში, რაც გამოწვეულია მათ მიერ ცხოველთა ბუნებასა და მათ ცხოვრებაში უკანონო შეჭრითა და დაქვემდებარების სურვილით. კიროგა ამ თემის ახსნას გველების გაპიროვნებით გვთავაზობს. სიუჟეტი იხსნება ლანსეოლადას, იარარას სახეობის გველის მიერ იმის შემჩნევით, რომ ტყის სიახლოვეს ეს-ესაა რაც ადამიანები დასახლდნენ, საკუთარი ცხენებითა და ძაღლითურთ. სიტუაციის განსამუხტავად, ის იძულებული ხდება, აცნობოს მთელ თავის სათვისტომოს მოსალოდნელი უბედურების შესახებ და ყოველ მათგანს კონგრესის მოწვევისკენ მოუწოდებს, რათა საერთო გადააზრებით გადაწყვიტოთ თავიანთი ბედი. კონრესზე ერთ-ერთი იარარა, სახელად ნიაკანინა, წამოწევს წინადადებას იმის შესახებ, რომ საჭიროა ამ ბრძოლაში უშხამო, ე.წ. მახრჩობელა გველების ჩართვაც, ამას კი ის იმ არგუმენტით ასაბუთებს, რომ მათი დახმარებით ისინი უკეთესად შეძლებენ, ჩაუსაფრდნენ მტრის სახლს და მათ შესახებ ყველა სახის ინფორმაცია მოიპოვონ. კონგრესი, საბოლოოდ, ამ იდეას თანხმდება, რის შემდეგაც ნიაკანინა გადაწყვეტს, დასახმარებლად კრუსადას მიმართოს. დასაზვერად გამართულ კრუსადას შეიპყრობენ, რის შემდეგაც მას სპეციალურ გველთსაწყობში მოათავსებენ. აქ ის გაეცნობა უცხო წარმომავლობის მქონე სამეფო გველ კობრას, რომელიც ასევე დიდი უნდობლობით გამოირჩევა ადამიანების მიმართ. მალე, ისინი შეიმუშავებენ გეგმას, რომ ერთობლივად დაესხან თავს ლაბორატორიაში მომუშავე ერთ-ერთ თანამშრომელს – იმ სატყუარით, რომ კობრა ჰკბენს კრუსადს –, რაც წარმატებითაც განხორციელდება. კრუსადა და ჰამადრიას (სწორედ ასე ერქვა იმ კობრას, რომელიც კრუსადამ გაიცნო) დაბრუნებამდე კი ქვაბულში კონგრესი კვლავაც გაჩაღებულიყო. ამჯერად, კონგრესს ანაკონდაც ესწრებოდა, რამაც დიდი ანტიპათია გამოიწვია დამსწრეთ შორის. ეს აიხსნება იმ ფაქტით, რომ ანაკონდა დღემდე ინარჩუნებდა ადამიანებისადმი ერთგულ დამოკიდებულებას. კრუსადას და ჰამადრიას დაბრუნების შემდეგ ხდება პატარა ინციდენტი ჰამადრიასსა და ანაკონდას შორის, რაც საბოლოოდ მშვიდობიანად მთავრდება. გველთა ბრბოს უნდა გადაეწყვიტათ, რაზე მიეტანათ საბოლოო იერიში, რითაც შეძლებდნენ ადამიანთა გეგმების ჩაშლას (როგორც ისკვევა, მათი აქ დასახლება იმ მიზეზით იყო განპირობებული, რომ სურდათ ახლოში მყოფი ყველა გველის შხამი შრატის დასამზადებლად გამოეყენებინათ, რაც დიდ აგრესიას იწვევდა თავად ასპიტთა შორის) – დასხმოდნენ თავს ცხენებს, თუ იმ ერთადერთ ძაღლს, რომელიც ადამიანის სახლის ეზოში ნავარდობდა და რომელიც სპეციალურად გველების საწინააღმდეგოდ იყო გაწვრთნილი. საბოლოოდ, კონგრესმა პირველი წინადადება არჩია. თავდასხმის ღამეს ისინი პირდაპირ შეიპარნენ თავლაში, რაც ლაბორატორიის ერთ-ერთმა თანამშრომელმა შეიტყო და დირექტორს გააგებინა. კულმინაციურ მომენტში იმართება ხელჩართული ბრძოლა ადამიანებსა და გველებს შორის, რომელშიც, იუხედავად მრავალი ნაჭრილობევისა, რომელიც დაბოიმ (ძაღლის სახელია) და ცხენებმა მიიღეს – გველები მაინც მარცხდებიან. სწორედ მაშინჯ იწყება გადამწყვეტი ბრძოლა ჰამადრიასა და საძულველ ანაკონდას შორის, რომელშიც ანაკონდა იმარჯვებს და რომელიც მხოლოდ ერთადერთ გადარჩენილ გველად დარჩება, რომელსაც ადამიანები სამკურნალოდ საავადმყოფოს გზას დააყენებენ. ორასიო კიროგა ↑ https://www.goodreads.com/book/show/658231.Anaconda
ემილ ჟაკ-დალკროზი

ემილ ჟაკ-დალკროზი (ნამდვილი გვარი ჟაკი) (დ. 6 ივლისი, 1865, ვენა — გ. 1 ივლისი, 1950, ჟენევა), შვეიცარიელი კომპოზიტორი და პედაგოგი. სწავლობდა ჟენევის კონსერვატორიაში, შემდეგ - ვენაში (რ. ფუქსსა და ა. ბრუკნერთან) და პარიზში (ლ. დელიბთან). 1892- 1910 იყო ჟენევის კონსერვატორიის პედაგოგი. აქ შექმნა მუსიკალური-რიტმული აღზრდისა (რიტმული გიმნასტიკა) და მუსიკალური და რიტმული შესაძლებლობების განვითარების სისტემები (ვარჯიში აბსოლუტური სმეისა და მუსიკალური იმპროვიზაციის უნარის გამომუშავებისათვის). 1911-1914 რიტმული აღზრდის კურსს კითხულობდა ჯერ ჰელერაუს სპეციალურ სკოლაში, 1915-იდან კი მის მიერვე ჟენევაში დაარსებულ ინსტიტუტში. ამგვარი სკოლები შეიქმნა სტოკჰოლმში, ლონდონში, პარიზში, ვენასა და ბარსელონაში. ჟაკ-დალკროზის მოწაფეები იყვნენ: მ. რამბერი, ვ. ნიჟინსკი, მ. ვიგმანი, რ. სენ-დენი და სხვები. 1920 მოსკოვსა და პეტროგრადში შეიქმნა რიტმის ინსტიტუტები ჟაკ-დალკროზის მეთოდის მიხედვით. ჟაკ-დალკროზმა დაწერა 7 ოპერა, ნაწარმოებები სიმფონიური ორკესტრისათვის, 3 კანტატა, 2 კონცერტი ვიოლინოსა და ორკესტრისათვის და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 238.
ადენოზინტრიფოსფორმჟავა

ადენოზინტრიფოსფორმჟავა (ატფ) — უჯრედის ნებისმიერი ფუნქციის ენერგიით უზრუნველყოფის უშუალო წყარო. უჯრედის ყოველგვარი აქტივობა — მოძრაობა, ბიოსინთეზი, ელექტრობის გენერაცია და სხვ. — ხორციელდება ატფ-ის ჰიდროლიზის შედეგად გათავისუფლებულ ენერგიის ხარჯზე. ქიმიური სტრუქტურის მიხედვით ატფ განეკუთვნება ნუკლეოტიდებს. ის შეიცავს ადენოზინს და ფოსფორმჟავას სამ ნაშთს. თავად ადენოზინი შედგება აზოტოვანი ფუძე ადენინისა და ნახშირწყალ რიბოზასგან. ატფ-ის ემპირიული ფორმულაა: C10H16N5O13P3. ატფ-ის მოლეკულური სტუქტურა არასტაბილურია, სპეციფიკური ფერმენტების ზეგავლენით ის განიცდის ჰიდროლიზს — იერთებს წყლის მოლეკულას და იხლიჩება: ატფ + H2O → ადფ + H3PO4 + ენერგია ატფ + H2O → ამფ + H4P2O7 + ენერგია ამ დროს საბოლოო ფოსფორიანი ნაშთი გვაძლევს ფოსფორმჟავას, ხოლო ატფ გარდაიქმნება ადენოზინდიფოსფორმჟავად (ადფ) ან ადენოზინმონოფოსფორმჟავად (ამფ). ამ რეაქციის შედეგად თავისუფლდება 40-დან 60-მდე კ ჯოულ/მოლი ენერგია.ატფ გამოიყენება როგორც ცხოველურ ასევე მცენარეულ უჯრედში. ადენოზინდიფოსფორმჟავა (ადფ) ადენოზინმონოფოსფორმჟავა (ამფ) მიტოქონდრია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 88-89. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ადენოზინტრიფოსფორმჟავა ATP bound to proteins in the PDB ScienceAid: Energy ATP and Exercise დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine. PubChem entry for Adenosine Triphosphate KEGG entry for Adenosine Triphosphate
უკვდავი პარტია

უკვდავი პარტია — სახელწოდება საჭადრაკო პარტიისა, რომელიც გათამაშდა ადოლფ ანდერსენსა და ლიონელ კიზერიცკის შორის 1851 წელს. აღნიშნულ პარტიაში ანდერსენმა მოწინააღმდეგეს არაერთი ფიგურა შეწირა, რამაც მას საბოლოო გამარჯვება მოუტანა. ანდერსენი — კიზერიცკი ლონდონი, 1851 მეფის გამბიტი 1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. კf1-c4 აღნიშნული სვლა იმ დროს პოპულარული იყო. თანამედროვე თეორია უპირატესობას ანიჭებს 3.მg1-f3 3…ლd8-h4+ 4. მფe1-f1 b7-b5? აღნიშნული სვლის გამოყენებით კიზერიცკიმ ბევრჯერ მოახერხა მოგება. თუმცა შემდგომში მისი სუსტი მხარეები გამოვლინდა და დღესდღეობით მიიჩნევა, რომ მისი გამოყენებით შეუძლებელია პოზიციის გათანაბრება. 5. კc4:b5 მფg8-f6 6. მg1-f3 ლh4-h6 7. d2-d3 მf6-h5 8. მf3-h4 ლh6-g5? გადამწყვეტი შეცდომა. ამიერიდან უპირატესობას თეთრები ეუფლებიან. 9. მh4-f5 c7-c6 10. g2-g4 მh5-f6 11.ეh1-g1! ფიგურის შეწირვით ანდერსენი დიდ უპირატესობას აღწევს. 11…c6:b5 12. h2-h4 ლg5-g6 13. h4-h5 ლg6-g5 14.ლd1-f3 თთერები იმუქრებიან 15.კc1:f4-ის შემდეგ ლაზიერის მოგებით. 14…მფf6-g8 15. კc1:f4 ლg5-f6 16. ლb1-c3 თეთრებს დიდი უპირატესობა აქვთ და თავის დაცვა შავებს მეტისმეტად უჭირთ. 16…კf8-c5 17. მc3-d5 ლf6:b2 18. კf4-d6 ეფექტური სვლაა, რომელიც მოწინააღმდეგეს საშალებას აძლევს, აიყვანოს ნებისმიერი ეტლი. კუს აყვანა ფორსირებულ შამათს გამოიწვევს. (18... კ:d6? 19.მ:d6+ მფd8 20. მ:f7+ მფe8 21. მd6+ მფd8 22. ლf8X) 18…კc5:g1 როგორც მიუთითებდა ვილჰელმ სტეინიცი, გაგრძელება 18…ლ:a1+ 19.მფe2 ლb2! შავებს პარტიის გადარჩენის შანსს უნარჩუნებდა. 19. e4-e5!! ძლიერი სვლაა, რომლის შემდეგად შავი ლაზიერი უძლურია, დაიცვას საკუთარი მეფე. 19. …ლb2:a1+ 20.მფf1-e2 მb8-a6 21. მf5:g7+ მფe8-d8 22. ლf3-f6+!! უძლიერესი სვლაა, რომლითაც თეთრი ლაზიერი ახერხებს შავი მხედრის გატყუებას f6 უჯრაზე, რათა კუმ დააშამათოს შავების მეფე e7 უჯრაზე. 22…მg8:f6 23. კd6-e7x. Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — стр. 36-37.
თეთრი დრინის კანიონი

თეთრი დრინის კანიონი ან თეთრი დრინის ხეობა (ალბ. Gryka e Drinit të Bardhë; სერბ. Kayon Belog Drima) — პატარა კანიონი კოსოვოს რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთით. კანიონში მიედინება მდინარე თეთრი დრინი. ხეობა შედარებით მოკლეა, დაახლოებით 900მ სიგრძის და 45მ სიღრმის. კანიონის შესასვლელთან არის ოსმალეთის იმპერიის დროინდელი შვანის ძველი ხიდი, რომელიც იზიდავს მყვინთავებს მთელი ბალკანეთიდან. კანიონი თავისი ჰიდროლოგიური და გეომორფოლოგიური მნიშვნელობისთვის 1986 წელს, როგორც ბუნების ძეგლი, სახელმწიფო დაცვის ქვეშ მოექცა. თეთრი დრინის კანიონი მდებარეობს სოფელ ზრზესთან (ორახოვაცის მუნიციპალური ერთეული) ჯაკოვიცა-პრიზრენის გზაზე. კანიონი ჩამოყალიბდა ნეოგენის პერიოდში. მისი ფორმირება მრავალი ტექტონიკური პროცესით იყო გამოწვეული. ხეობას აქვს ტიპური კანიონის მახასიათებლები და შეიცავს ბევრ კარბონატულ წარმონაქმნს. მასზე ფშაიტის ხიდია აგებულია. ხანგრძლივი გეომორფოლოგიური პროცესების შედეგად თეთრმა დრინმა ორ კირქვის კლდეს შორის კანიონი აფორმირა, რომელიც ახლა მკვლევარებისა და ტურისტებისთვის მეტად მიმზიდველ ობიექტს წარმოადგენს. თეთრი დრინის კანიონს, რომელიც ჯაკოვიცასა და პრიზენს აკავშირებს, დიდი რაოდენობით უცხოელი ტურისტი და ადგილობრივი მაცხოვრებელი სტუმრობს. ერთთაღიანი შვანის ხიდი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ტურისტული ატრაქციონია ამ მხარეში. აქ ყოველწლიურად იმართება ხიდიდან ხტომის შეჯიბრი და მასში რეგიონიდან ბევრი სპორტსმენი იღებს მონაწილეობას. ხიდი და კანიონი 1986 წლიდან სახელმწიფო დაცვის ქვეშ იმყოფება. დაცული ტერიტორიის ფართობი 199 ჰა-ია. კანიონის ზედა ბოლოში არის რესტორანიც. ფშაიტის ხიდი კანიონის ხედი ხიდიდან გაყინული მდინარე დრინი და ხევი, რომელიც იანვარში ხიდიდან ჩანს კანიონის ხედი ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილიდან ↑ Kosova Environmental Protection Agency. (2008) State Of Nature Report 2006-2007. ციტირების თარიღი: 2020-03-30. ↑ Kosova Environmental Protection Agency. (2010) Report On The State Of Nature 2008-2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-05. ციტირების თარიღი: 2020-03-30. ↑ Drini i Bardhë (White Drin) Canyon, Kosovo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-03. ციტირების თარიღი: 2020-03-30.
განძი

განძი — სამართალში: მიწაში ჩაფლული ან სხვაგვარად დამალული ფული ან ძვირფასეულობა, რომლის მესაკუთრის დადგენა შეუძლებელია ანდა, რომლის მესაკუთრესაც კანონის ძალით დაკარგული აქვს მასზე უფლება. კანონმდებლობის მიხედვით განძი სახელმწიფო საკუთრებად ითვლება და აღმომჩენი ვალდებულია ჩააბაროს იგი საფინანსო ორგანოებს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით: თუ აღმოჩენილია საგანი, რომელიც ისე დიდხანს იყო დაფლული, რომ შეუძლებელია მისი მესაკუთრის დადგენა, მაშინ საკუთრება სანახევროდ გადადის აღმომჩენზე და იმ მესაკუთრეზე, რომლის ნივთშიც იქნა განძი ნაპოვნი. ტერმინი „განძი“ ქართულში ძველთაგანვე იხმარებოდა საუნჯის, ქონების, სიმდიდრის აღსანიშნავად. სამართლის ძეგლებში მოწესრიგებულია განძის პოვნასთან დაკავშირებული ცალკეული საკითხები. თუ ვინმე განძს თავის ადგილ-მამულში იპოვიდა, ნაპოვნი მთლიანად მას ეკუთვნოდა. სხვაგან ნაპოვნი განძი მპოვნელსა და „ალაგის პატრონს“ შორის ნაწილდეობდა. ნაპოვნი განძის მიმთვისებელი კარგავდა წილის მიღების უფლებას („სამართალი ბერძული“, მმ. 254, 255; შდრ. „სამართალი სომხური“ — მხითარ გოშის სამართლის წიგნის ქართული ვერსია, მ. 182). ფუტკარაძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. არქეოლოგიური განძი ↑ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლი 192)[მკვდარი ბმული].
გარეთმოსული გლეხი

გარეთმოსული გლეხი — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში, აყრილი გლეხის ერთ-ერთი სახეობა. საარსებო პირობების გაუარესების გამო გლეხი თავისი მამაპაპეული სამკვიდრებლიდან იყრებოდა და გაქცევით შველოდა თავს. თუ აყრილი გლეხი ვერ აღწევდა დამოუკიდებელ, „თავისუფალ“ არსებობას, მაგრამ ახერხებდა უცხო გარემოში ახალი პატრონისა და თავშესაფრის მოძებნას, ის „გარეთმოსულის“ სტატუსს ღებულობდა. ანალოგიური მოვლენაა XIV საუკუნეში ფიქსირებული „გარეთმყოფი“ ანუ „გარეთ წასვლით მყოფი“ გლეხები. კანონმდებლობაში მისი შეტანა იმაზე მიგვანიშნებს, რომ ამ პერიოდისთვის ეს მოვლენა გახშირდა, რაც საქართველოში მონღოლთა ბატონობის შედეგია. მეგრელაძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?.
აყრილი გლეხი

აყრილი გლეხი — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში; გლეხი, რომელიც ნებით მიატოვებდა მამაპაპურ სამკვიდრებელს. აყრის მიზეზი სხვადასხვა იყო: მიწის სიმცირე, მებატონით უკმაყოფილება, მტრის შემოსევები, ეპიდემიები, მოუსავლიანობა და სხვ. აყრილი გლეხი ფიქსირებულია XIV საუკუნის კანონმდებლობაში, მაგრამ ის უფრო ადრეული მოვლენაა. აყრილი გლეხის პირველი საზრუნავი არსებობისათვის ბრძოლა იყო. ძირითადად იგი ისევ ახალ მებატონესთან აფარებდა თავს (გარეთმოსული გლეხი). სამეფო ხელისუფლება გლეხთა აყრის წინააღმდეგ იბრძოდა. XVIII საუკუნეში ვახტანგ VI-ის კანონმდებლობით, აყრის შემთხევაში 30, 16 და 6-წლიანი საძებნელი ვადები იყო დაწესებული. ამავე პერიოდში ჩატარდა სპეციალური ღონისძიება, ე. წ. „მყრელობა“, რაც ირანის მთავრობის თანხმობით ქართლიდან გაქცეული გლეხების დაბრუნებას გულისხმობდა. თუმცა ამ ღონისძიებებმა საბოლოოდ ვერ გადაწყვიტა აყრის პრობლემა. ბერძენიშვილი ნ., ბორჯომის ხეობა (დღიური 1947), წგ.: საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგ. 1, თბ., 1964. ბერძენიშვილი მ., გლეხთა კატეგორიები XI–XII სს. «ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინ-ტის შრომები», 1960, ტ. 5, ნაკვ. 1. მეგრელაძე დ., გლეხობის კლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XVII–XVIII სს.), თბ., 1979. მეგრელაძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. ხიზანი
ვახტანგ გარიკი

ვახტანგ გიორგის ძე გარიკი (ნამდვილი გვარი ვაჩნაძე) (დ. 31 მარტი, 1896, სოფ. ბაკურციხე, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 სექტემბერი, 1937) — ქართველი რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე, კრიტიკოსი. დაამთავრა მოსკოვის არქეოლოგიური ინსტიტუტი (1918). თეატრალური მიიღო მოსკოვის მცირე თეატრის დრამატულ სტუდიაში. 1918 წელს თბილისში დადგა ა. ერისთავ-ხოშტარიას „მოლიპულ გზაზე“. 1922 წლიდან იყო პროლეტკულტის ქართული დრამატული სტუდიის, 1924–1927 წლებში — პროლეტკულტის წითელი თეატრის ქართული სექტორის რეჟისორ-პედაგოგი. დადგა შემდეგი სპექტაკლები: ს. ტრეტიაკოვის „გესმის, მოსკოვო“, რ. როლანის „ბასტილიის აღება“, ფ. შილერის „ყაჩაღები“. გარიკს დიდი ღვაწლი მიუძღვის სოხუმის პროფესიული დრამატული თეატრის ჩამოყალიბებაში. 1928–1931 წლებში ამ თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო. დადგა სპექტაკლები: ს. ჭანბას „მუჰაჯირები“, ს. შანშიაშვილის „ანზორი“, კ. კალაძის „როგორ“, მ. კოვეს „ინაფხა კიაგუა“, ფ. შილერის „ფიესკოს შეთქმულება“ და სხვ. 1931–1933 წლებში გარიკი იყო თელავის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, დადგა: ვ. კირშონის „პური“, ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“ და სხვ. 1933–1934 წლებში მოღვაწეობდა ზუგდიდის, 1934–1937 წლებში კვლავ სოხუმის თეატრებში. წერდა მოთხრობებსა და პიესებს, გაასცენიურა ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“, „ოთარაანთ ქვრივი“, დ. ჭონქაძის „სურამის ციხე“. მანვე თარგმნა ფ. შილერის „ფიესკოს შეთქმულება“ და „ვერაგობა და სიყვარული“, მოლიერის „დონ-ჟუანი“. გარიკი არის ასევე თეორიული შრომის „თეატრის“ (I წიგნი — 1929, II წიგნი — 1958) ავტორი. სტალინური რეპრესიების დროს, 1937 წლის აგვისტოში გარიკი დააპატიმრა საქართველოს სსრ-ის შინსახკომმა „კონტრრევოლუციური ტერორისტული ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით. 11 სექტემბერს გაასამართლა სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გამსვლელმა სესიამ და მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა. იმავე დღეს დახვრიტეს. ნათესავებს ეცნობათ, რომ გარდაიცვალა სასჯელის მოხდისას (1940). სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის 1956 წლის განჩინებით, განაჩენი გაუქმდა და საქმე შეწყდა დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო. ცუცქირიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. ვახტანგ გარიკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ვახტანგ გარიკ-ვაჩნაძე გიორგის ძე — „სტალინური სიები“.
ელის ბაკაი

ელის ბაკაი(დ. 25 ივნისი, 1987) — ყოფილი ალბანელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველად და თავდამსხმელად. ბაკაიმ კარიერა KF Kristali-ის ახალგაზრდულ კლუბში დაიწყო, შემდეგ კი ტირანას პარტიზანში გადავიდა. 2002 წელს მან დაიწყო პროფესონალურლი კარიერა პარტიზანში და იქ თამაშობდა 2009 წლამდე, სანამ იგი ტირანას დინამოში გადავიდოდა, ეგრედ წოდებულ მეტოქეებთან. ამ კლუბში იგი ორი წლის მანძილზე თამაშობდა, შემდეგ კი იგი გაცდა ალბანეთის საზღვრებს და გააფორმა კონტრაქტი რუმინულ კლუბ დინამო ბუკურესტთან. მათთან ერთად ბაკაიმ ერთი სეზონის განმავლობაში ითამაშა და იგი უკრაინაში წავიდა. აქ მან კონტრაქტი გააფორმა ოდესის ჩორნომორეცთან. 2014 წლის უკრაინის რევოლუციით გამოწვეული სამოქალაქო არეულობის გამო, ბაკაი დაბრუნდა ალბანეთში და გააფორმა კონტრაქტი KF Tirana-სთან, რომელიც მისი კარიერის დაწყებიდან მესამე კლუბი იყო. 2008 წლიდან, იგი გახდა ალბანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელი, ბაკაის ალბანეთის ქვეყნის ნაკრებში 25-ზე მეტი მატჩი აქვს ჩატარებული. მისი დებიუტი 2008 წელს შედგა და ოთხი წლის შემდეგ ეროვნულ ნაკრებში პირველი გოლი გაიტანა. ბაკაი დაიბადა ტირანაში, მან დაიწყო თავისი კარიერა რვა წლის ასაკში და მისი პირველი კლუბი KF Kristali იყო, რომელსაც იგი 1996 წლის მაისში, შეუერთდა მიუხედავად იმისა, რომ კლუბში იგი ექვს თვეზე ნაკლები თამაშობდა, მან მაინც მოახერხა ახალგაზრდული ლიგის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელება. მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში ელისს პირადად ავარჯიშებდა ყოფილი ალბანელი ფეხბურთელი და დინამო ტირანას მოთამაშე ანდრეა მარკო. 1997 წლის ივნისში იგი საფეხბურთო კლუბ ტირანას პარტიზანს შეუერთდა, იმ დროისთვის ამ კლუბს გაზმენდ კრაია ხელმძღვანელობდა. ბაკაიმ იდეალურად ასპარეზობდა კლუბის რიგებში, მან გააოცა კლუბი, მათ შორის კლუბის პრეზიდენტი ალბერტ ჯანი, რომელმაც 2002 წლის იანვარში ბაკაი კლუბის ძირითად გუნდში გადაიყვანა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელის ბაკაი ელის ბაკაი – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) ელის ბაკაი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ელის ბაკაი — National-Football-Teams.com Elis Bakaj career statistics at Soccerbase ↑ „Football : Elis Bakaj“. Football Database. ციტირების თარიღი: 8 February 2016. ↑ „Albania – E. Bakaj – Profile with news, career statistics and history“. Soccerway. ციტირების თარიღი: 26 August 2015. ↑ „Dinamo, Bakaj, blerja e shtrenjtë e kampionëve“ [Dinamo, Bakaj, expensive purchase of the champions] (Albanian). Arkiva Shqiptare e Lajmeve. 8 January 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 ივნისი 2016. ციტირების თარიღი: 10 June 2016. ↑ Элис Бакай стал «моряком» uk. ციტირების თარიღი: 2023-06-14 ↑ „Zyrtare, Elis Bakaj firmos për Tiranën“ [Official, Elis Bakaj signs for Tirana] (Albanian). The Albanian. 19 July 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 February 2016. ციტირების თარიღი: 25 August 2014. ↑ 6.0 6.1 Elis Bakaj Bio Albanian. Bakaj19.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 31 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 3 September 2011
გიორგი ბურკოვი

გიორგი ბურკოვი (რუს. Георгий Иванович Бурков; დ. 31 მაისი, 1933, პერმი, სსრკ — გ. 19 ივლისი, 1990, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, კინორეჟისორი, სცენარისტი. რსფსრ დამსახურებული არტისტი (1980). გიორგი ბურკოვი დაიბადა 1933 წლის 31 მაისს პერმში. დაამთავრა №49 საშუალო სკოლა. 1952-56 წლებში სწავლობდა პერმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, 1955-58 წლებში - პერმის დრამატული თეატრის საღამოს სტუდიაში. 1965 წლიდან მთავარი რეჟისორის, ბორის ლვოვ-სნოხინის მიწვევით, გახდა კ. სტანისლავსკის სახელობის მოსკოვის დრამატული თეატრის დასის მსახიობი. 1970-71 წლებში იყო თეატრ „თანამედროვეს“, 1980-84 წლებში კი - მოსკოვის მ. გორკის სახელობის სამხატვრო თეატრის (МХТ) მსახიობი. 1984-87 წლებში მოსკოვის პუშკინის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობია. 1988 წლიდან ვ. შუკშინის სახელობის კულტურის ცენტრის მხატვრული ხელმძღვანელი გახდა. პარალელურად იღებდნენ კინოში, ახმოვანებდა მულტიპლიკაციურ ფილმებს. 1980 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი გიორგი ბურკოვი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) გიორგი ბურკოვი animator.ru-ზე
ქართული ოთხთავი (1070)

ოთხთავი 1070 წლისა (შიფრი: Щук. 760) — ქართული ოთხთავი, გადაწერილი კონსტანტინოპოლში 1070 წელს, კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I-ის ძმის აბაზისათვის. ამჟამად ინახება რუსეთის ისტორიულ მუზეუმში. ოთხთავი შედგება ეტრატის 373 ფურცლისაგან (ზომები: 19.8×14.8 სმ.). ტექსტი შესრულებულია ნუსხურით. ყდა კომბინირებულია, კერძოდ, XIX საუკუნის ყავისფერ ტყავგადაკრულ ფრთებზე დაკრულია გადაწერის თანადროული რელიეფური მოჭედილობა: ზედა ფრთაზე გამოსახულია ჯვარცმა, ქვედა ფრთაზე — ვედრების სცენა. ოთხთავი გადაწერილია რომანას მოხასტერში, გადამწერ თეოდორეს მიერ. ოთხთავი გიორგი ათონელის რედაქციისაა. ბოლოში ერთვის საკითხავთა კალენდარული საძიებელი. წიგნი განეკუთვნება ე.წ. „საზეიმო“ ხელნაწერთა რიცხვს, საგანგებოდაა გადაწერილი და შემკული. მინიატიურები განაწილებულია კლასიკური ხანის ოთხთავებისთვის დამახასიათებელი წესის მიხედვით: აყვავებული ჯვარი, ევსებიოსის წერილი კარპიანესადმი, სახარების კანონთა 12 კამარა, თითოეული სახარების წინ მახარებელთა გამოსახულება. ტექსტი გაფორმებულია დეკორირებული საზედაო ასოებით. ხელნაწერი განკუთვნილია კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I-ის ძმის, აბაზისათვის. ოთხთავს ერთვის გადამწერის ვრცელი ანდერძი და გვიანდელი მინაწერები. წიგნის გადაწერის თარიღის, ადგილისა და ოთხთავის მფლობელის ვინაობის შესახებ ცნობებს გვაწვდის გადამწერის ანდერძი: ...მე, სულითა საწყალობელმან თეოდორე მთავარანგელოზელმან, დავწერე წმიდაჲ ესე სახარებაჲ სრული ყოვლითავე ფერითა... ესე დავწერე და მოვაჴსენე ბრწყინვალესა მეფესა აბაზს, უმბრწამესსაჲ შვილსა სულკურთხეულისა გაგიკ მეფისა... დავწერე და განვასრულე სანახებსა კოსტანტინეპოლისსა, სოჴასტერსა რომანისსა, საჴელსა წმიდისა ღმრთისმშობელისსა, რომელსა მეგეთონა ეწოდების, მეფობასა ბერძენთა ზედა დეოგენესისასა, და აფხაზთა და ქართველთა ზედა – ბაგრატ სევასტოსისა და გიორგი კურაპალატისა, ძისა მისისსა, და კახთა და რანთა ზედა – ხსართანან კურაპალატისა და ძმათა მისთა... ხელნაწერი XVI საუკუნეში დაცული იყო სამხრეთ საქართველოში. ქართული ხელნაწერი წიგნი საზღვარგარეთ, შეადგინეს მ. კარანაძემ, ვლ. კეკელიამ, ლ. შათირიშვილმა და ნ. ჩხიკვაძემ, მეორე შევსებული გამოცემა, თბილისი, 2023, გვ. 151 კლდიაშვილი 2005: კლდიაშვილი დ., გარეჯა-კონსტანტინეპოლი; თეოდორე გარეჯელის მიერ რომანას მონასტრის ქართულ სკრიპტორიუმში 1070 წელს გადაწერილი ოთხთავი, საქართველოს სიძველენი, 7-8 ( 2005), გვ. 143-162. Стерлигова И., Чеканный оклад грузинского Тетраевангелия государственного Исторического Музея (Щук. 760). Хризограф. Сборник статей к юбилею Г. З. Быковой, Москва, 2003, ст. 308-320. Добрынина, Неизвесная лицевая рукопись из Государственного Исторического Музея (Щук. 760). Хризограф. Сборник статей к юбилею Г.З. Быковой, Москва, 2003, ст. 259-307. ↑ Государственный Исторический музей // Щук. 760. Евангелие. XII в.
ნარტას ლაგუნა

ნარტას ლაგუნა (ალბ. Laguna e Nartës ) — ადრიატიკის ზღვის ლაგუნა ხმელთაშუა ზღვაზე ალბანეთის ცენტრალურ სანაპიროზე . ნარტას ლაგუნა ვრცელდება ფლორას ყურის ჩრდილოეთით ოტრანტოს სრუტის აღმოსავლეთ სანაპიროზე და ზღვიდან გამოყოფილია ვიწრო სანაპირო ზოლით, რომელიც შედგება ალუვიური დიუნისგან . მისი ფართობია 41.8მ² მაქსიმალური სიღრმით კი 1.5მეტრი ფუტი. იგი მდებარეობს Vjosa Wild River ეროვნული პარკის საზღვრებზე და აღიარებულია საერთაშორისო ფრინველთა და მცენარეთა ზონად . 2020 წლის მაისის მონაცემებით, მასში 3000 ფლამინგო ცხოვრობს. იგი წარმოიქმნება მდინარე ვიოსას მყარი დინების დაგროვებით, რომელიც სათავეს იღებს პინდუსის მთებში ალბანეთისა და საბერძნეთის საზღვარის შუაში. ლაგუნას დაარქვეს სოფელ ნარტეს სახელი, რომელიც მდებარეობს ლაგუნის სამხრეთ სანაპიროზე. ლაგუნიში არის ორი კუნძული, რომლისგანაც ყველაზე დიდი ზვრნეცის კუნძულია. ხის საფეხმავლო ხიდი აკავშირებს მატერიკს კუნძულთან, სადაც მდებარეობს მე-VII საუკუნის მონასტერი. ლაგუნაზე მინიმუმ 34 800 გამოზამთრებელად წასული ფრინველის დათვლაა შესაძლებელი. ალბანეთის გეოგრაფია ალბანეთის დაცული ტერიტორიები ↑ Hektor Pustina (May 12, 2020). „Flamingos flock to Albania lagoon amid coronavirus“. Associated Press. ↑ N.Pano, Pasuritë ujore të Shqipërisë.
გარუნ აკოფოვი

გარუნ აკოფოვი (დ. 19 ოქტომბერი, 1923 — გ. 18 ოქტომბერი, 2020) — ქართველი სპორტული ჟურნალისტი. დაიბადა ქალაქ თბილისში. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და ფიზკულტურის ინსტიტუტი. მუშაობდა გაზეთ „სოვეტსკი სპორტისა“ (1949-1987) და „ფუტბოლის“ (1960-1978) საკუთარ კორესპონდენტად საქართველოში. 1997-2010 წლებში მუშაობდა გაზეთ „სვობოდნაია გრუზიის“ სპორტის განყოფილების გამგედ. სპეციალურ კორესპონდენტად იყო მივლინებული ოლიმპიურ თამაშებზე რომში, ტოკიოში, მიუნხენში, მოსკოვში, ატლანტაში, აგრეთვე ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებზე კალათბურთში. მიღებული აქვს საქართველოს აკაკი წერეთლის სახელობის საბავშვო ფონდის პრემია, საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციის პრემია. გამოქვეყნებული აქვს 20-ზე მეტი წიგნი კალათბურთსა და ფეხბურთზე. 1958 წლიდან იყო საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის წევრი. ასევე იყო საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი კალათბურთში, ღირსების ორდენის კავალერი. გარუნ აკოფოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ სამწუხარო ინფორმაცია - 97 წლის ასაკში გარუნ აკოფოვი გარდაიცვალა.