laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბალაშ აზეროღლუ

ბალაშ აზეროღლუ (აზერ. Balaş Azəroğlu; დ. 11 ნოემბერი, 1921, ბაქო - 2011 წლის 24 აპრილი, იქვე) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა პოეტი, რედაქტორი, მთარგმნელი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ირანის აზერბაიჯანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მონაწილე, სახალხო პოეტი. აზერბაიჯანის სსრ (1981), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი სტიპენდიატი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1966 წ.). 1938 წელს აზეროღლუ ოჯახთან ერთად გადავიდა არდაბილში. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა ირანის აზერბაიჯანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში, იყო არდაბილის ანტიფაშისტური ორგანიზაციის „ზიდდ-ფაშისტის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1942 წელს შეუერთდა ირანის სახალხო პარტიას, ხოლო 1943 წელს აირჩიეს ზიდდ-ფაშისტური ორგანიზაციის არდაბილის კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1945 წლიდან - აზერბაიჯანის დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1945-1946 წლებში იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული პარტიის არდაბილის რაიონული კომიტეტის ორგანოს, გაზეთ „ჯოვდეტის“ რედაქტორი, თავრიზის რადიოკომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ასევე აზერბაიჯანის ეროვნული მეჯლისის დეპუტატი. 1947 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1952 წელს. 1966 წელს გახდა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. აზერბაიჯანის დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანოს გაზეთ „აზერბაიჯანის“ რედაქტორი იყო. 1956-1964 წლებში ეკავა პროპაგანდის განყოფილების უფროსის და აზერბაიჯანის დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობები. ხელმძღვანელობდა სსრკ-ში მცხოვრებ ირანელ პოლიტიკურ ემიგრანტთა საზოგადოებას. 1963-1982 წლებში იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტის თანამშრომელი, 1981-1991 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის გამგეობის მდივნად. იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის უხუცესთა საბჭოს წევრი (1991). 1991 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის სამხრეთ აზერბაიჯანის ლიტერატურის უფროსი მრჩეველი. პოეტის 40-ზე მეტ წიგნში თავმოყრილი, სხვადასხვა ჟანრში დაწერილი შემოქმედების მთავარი ლაიტმოტივი არის სამშობლოსადმი მიჯაჭვულობა, ეროვნული გამოღვიძებისა და თავისუფლებისთვის ბრძოლის განდიდება. ჰუმანიზმის იდეების მაცნე აზეროღლუს ლექსები ასევე ფართოდ ასახავს ღრმა შეშფოთებას და პასუხისმგებლობის გრძნობას კაცობრიობის მომავალ ბედზე. აზეროღლუ თავის ნაშრომებში წერდა სამშობლოს სიყვარულზე, ირანელი ხალხის რევოლუციურ განწყობებზე და ამხილებდა ფაშიზმს. საბჭოთა აზერბაიჯანისადმი მიძღვნილ მის ლექსებში დომინირებს შემოქმედებითი მოღვაწეობის, ხალხთა მეგობრობის, მშვიდობისთვის ბრძოლის თემები. აზეროღლუს ლექსები ღრმა ლირიზმით გამოირჩევა. ბაქოში გამოიცა მისი კრებულები: „ლექსები“ (1948), „სავალანი“ (1949), „ბრძოლის ბილიკებზე“ (1950), „ახალგაზრდობის მეგობრები“ (1950), „ჩემი სიმღერები“ (1952), „ დილის ვარსკვლავი“ (1953) და სხვა. პოეტის მრავალი ნაწარმოები ითარგმნა და გამოიცა უცხო ენებზე. ბალაშ აზეროღლუ ასევე ცნობილი იყო როგორც შუა საუკუნეების აზერბაიჯანული ლიტერატურის კვლევების ავტორი. დაჯილდოებულია არაერთი ორდენითა და მედლით. ↑ Балаш Азероглу. azertag.az. ციტირების თარიღი: 2019-09-22.
ჰუსეინ არიფი

ჰუსეინ არიფი (აზერ. Hüseyn Arif; 1924, ყაზახის ოლქი - 14 სექტემბერი, 1992, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი პოეტი. დაიბადა 1924 წელს გლეხის ოჯახში ყაზახის რაიონის სოფელ იენი-გუშში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო საბირის სახელობის რუსეთის პედაგოგიურ კოლეჯში (ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური კოლეჯი), რის შემდეგაც დაიწყო სკოლის მასწავლებლის კარიერა (1940-1942). 1942 წელს გაიწვიეს დიდ სამამულო ომში, სადაც მონაწილეობა მიიღო უკრაინის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიისა და გერმანიის განთავისუფლებისთვის ბრძოლებში. 1946 წელს დემობილიზაციის შემდეგ გაემგზავრა ბაქოში და ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1951 წელს. 1951-1952 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში. 1957-1959 წლებში - აზერბაიჯანის საგარეო ქვეყნებთან მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობის საზოგადოების განყოფილების გამგე, 1965-1967 წლებში - მხატვრული ლიტერატურის "აზერნეშრას" რედაქციის უფროსი რედაქტორი, 1967-1968 წლებში - რედაქციის ხელმძღვანელი. სტამბა „განჯლიკის“ მხატვრული ლიტერატურა, 1982 -1992 წლებში - აზერბაიჯანის აშუღთა კავშირის თავმჯდომარე, 1991 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის აქსაკალთა საბჭოს წევრად. ბავშვობიდან ჰუსეინ არიფი უსმენდა რამდენიმე აშუღის მეჯლისს, რამაც შემდგომში გავლენა მოახდინა პოეტის შემოქმედებაზე. შემოქმედებითი მოღვაწეობა მან დაიწყო დიდი სამამულო ომის დროს, როგორც ლირიკული პოეტი, მაგრამ ჰუსეინ არიფის შემოქმედების ადრეული პერიოდიც კი გამოირჩევა ორიგინალურობითა და სიახლეებით. ჰუსეინ არიფის შემოქმედება ახლოსაა ნაციონალურ სულთან და იმდენად არის გამსჭვალული ხალხის არსით, რომ აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ხელოვნების ცოდნის გარეშე შეუძლებელია პოეტის შემოქმედების მნიშვნელობის სრულად გაგება. ჰუსეინ არიფის ნამუშევრები სავსეა ხალხური სიბრძნისა და ხალხური ლეგენდების ხელახალი ინტერპრეტაციით. პოეტის შემოქმედებას ასევე აქვს ძლიერი ტრაგიკული დასაწყისი, რომელიც დაკავშირებულია პოეტის ვაჟის არიფის გარდაცვალებასთან, რომლის ხსოვნას ჰუსეინ ჰუსეინზადემ აიღო ასეთი ფსევდონიმი, მაგრამ ამის მიუხედავად, პოეტის ბევრ შემოქმედებაში ოპტიმისტური მოტივები ჭარბობს. ეწეოდა უცხოელი პოეტების თხზულებათა თარგმანს, მათ შორის გამოირჩეოდა ლერმონტოვისა და გურამიშვილის ნაწარმოებების თარგმანები.
დონ ჰენლი

დონალდ ჰიუ ჰენლი (დ. 22 ივლისი, 1947) — ამერიკელი მუსიკოსი, როკ-ჯგუფ Eagles-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი, მისი დრამერი და ერთ-ერთი წამყვანი ვოკალისტი, ისევე, როგორც ჯგუფის ისტორიის განმავლობაში მუდმივი წევრი. მან შეასრულა წამყვანი ვოკალები Eagles-ის სიმღერებში „Witchy Woman“, „Desperado“, „Best of My Love“, „One of These Nights“, „Hotel California“, „Life in the Fast Lane“, „Victim of Love“, „The Last Resort“, „The Long Run“ და „Get Over It“. ჯგუფის 1980 წელს დაშლის შემდეგ ჰენლიმ სოლო-კარიერა დაიწყო და 1982 წელს გამოსცა სადებიუტო სტუდიურ ალბომი I Can't Stand Still, რასაც მოჰყვა ხუთი სტუდიური ალბომი, ორი კომპილაცია და საკონცერტო DVD. ჰენლის სოლო-ჰიტებს შორის აღსანიშნავია სიმღერები „Dirty Laundry“, „The Boys of Summer“, „All She Wants to Do Is Dance“, „Sunset Grill“, „Not Enough Love in the World“, „The End of the Innocence“, „The Last Worthless Evening“ და „The Heart of the Matter“. ჰენლის Eagles-თან ჩაწერილი ალბომების გაყიდულმა რაოდენობამ გადააჭარბა 150 მილიონს. ჯგუფს მიღებული აქვს ექვსი გრემის ჯილდო, სხვადასხვა დროს გამოცემული აქვს ჩარტში შემდგომში წარმატებული ხუთი #1 სინგლი, 17 სინგლი საუკეთესო 40-ეულში და ექვსი #1 ალბომი. ჯგუფი 1998 წელს შეიყვანეს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში. იგი მუსიკის ისტორიაში ყველაზე გაყიდვადი ამერიკული ჯგუფია. როგორც სოლო-შესრულებელმა, ჰენლიმ გაყიდა 10 მილიონზე მეტი ალბომი, ჰქონდა საუკეთესო 40-ეულში მოხვედრილი რვა სინგლი, მიიღო ორი გრემის და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ხუთი ჯილდო. 2008 წელს ჟურნალმა Rolling Stone-მა იგი შეიყვანა ყველა დროის უდიდესი მომღერლების სიის #87 ადგილზე. მთავარი სტატია: დონ ჰენლის დისკოგრაფია და Eagles-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები I Can't Stand Still (1982) Building the Perfect Beast (1984) The End of the Innocence (1989) Inside Job (2000) Cass County (2015) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დონ ჰენლი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი დონ ჰენლი AllMusic-ზე დონ ჰენლი საიტზე Discogs დონ ჰენლი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ „100 Greatest Singers“. Rolling Stone. December 3, 2010. ციტირების თარიღი: January 2, 2015.
Digging in the Dirt

Digging in the Dirt — პიტერ გებრიელის სიმღერა და სინგლი ალბომიდან Us. ეს არის ამ ალბომიდან გამოცემული პირველი სინგლი. იგი პოპულარული იყო აშშ-ში, მაგრამ ბრიტანეთში მიაღწია მხოლოდ ჩარტის #24 ადგილამდე. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაიღო ჯონ დოუნერმა. კლიპში გამოყენებულია ანიმაცია. აქ წარმოიქმნა სირთულეები, რადგანაც გებრიელი იძულებული იყო, მრავალი საათისა და დღის განმავლობაში ერთ პოზაში დაწოლილი ყოფილიყო. სინგლში აგრეთვე შეტანილია სიმღერები: Digging In The Dirt (ინსტრუმენტული ვერსია), Quiet Steam (სიმღერის Steam (პიტერ გებრიელის სიმღერა)|Steam განსხვავებული მიქსი) და Bashi-Bazouk. კომპაქტ დისკი Digging in the Dirt (ვინილის ფირფიტის ვერსია) — 5:16 Digging in the Dirt (ინსტრუმენტული) — 5:10 Quiet Steam — 6:25 Bashi-Bazouk — 4:47 7" სინგლი Digging in the Dirt — 5:16 Quiet Steam — 6:23 ინფორმაცია საიტზე Discogs
ეკატერინე ვაჩნაძე

ეკატერინე ვაჩნაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1920, სოფელი ნანიანი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 20 თებერვალი, 2012) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1990). 1943 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1943 წელს ჩაირიცხა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის დასში. განსახიერებული აქვს 50-მდე სხვადასხვა სახის როლი: კაროჟნა („შემოდგომის აზნაურები“, დ. კლდიაშვილის მიხედვით), სონა (გ. წერეთლის „პირველი ნაბიჯი“), ლარისა (პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“), ვარა (ო. მამფორიას „მეტეხის ჩრდილში“), მაკრინე (მ. ელიოზიშვილის „ბებერი მეზურნეები“), ვარვარა კარპოვნა და კოკონა (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“ და „ამბავი სიყვარულისა“), სონა (გ. ნახუცრიშვილის „ფიროსმანი“), თამარი (გ. ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი“) და სხვა. შესანიშნავად ასრულებდა უპირატესად სახასიათო როლებს. გამოირჩეოდა სცენური მომხიბვლელობით, აქტიორული ინდივიდუალობით, პროფესიული ოსტატობით. გამოდიოდა ესტრადაზეც. 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი 2000 — ღირსების ორდენი გოგოლაშვილი მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 208. ეკატერინე ვაჩნაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჰანს ჰოფმანი

ჰანს ჰოფმანი (გერმ. Hans Hofmann) (დ. 21 მარტი, 1880, ვაისენბურგ-ინ-ბაიერნი, გერმანია, — გ. 17 თებერვალი, 1966, ნიუ-იორკი, აშშ) — გერმანელი მხატვარი. მოღვაწეობდა გერმანიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჰოფმანი იყო აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის წინამორბედი და XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ხელოვნების პედაგოგი. 1898 წლიდან მხატვრობას მიუნხენში, 1904 წლიდან პარიზში სწავლობდა. პარიზში მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ანრი მატისისა და რობერ დელონეს ნამუშევრებისთვის დამახასიათებელმა ფერთა ექსპრესიულმა გამოყენებამ. მიუნხენში დაბრუნების შემდეგ, 1915 წელს მან მხატვრობის სკოლა გახსნა. 1930 წლიდან გადასახლდა აშშ-ში, სადაც ნიუ-იორკის ხელოვნების სკოლაში ასწავლიდა, მოგვიანებით კი საკუთარი, სახვითი ხელოვნების ჰანს ჰოფმანის სკოლა გახსნა, რომელიც მალევე ქვეყანაში ხელოვნების ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ სასწავლებლად ჩამოყალიბდა. 1930-იანი წლების მიწურულისთვის ჰოფმანი საბოლოოდ ჩამოშორდა ექსპრესიონისტული პეიზაჟებისა და ნატურმორტების ხატვას და მიმართა მხატვრობის სრულად აბსტრაქტულ სტილს, რომელიც გამოირჩეოდა მუდმივი ინოვაციებით, ხატვის ენერგიული მანერით, გაჯერებული ფერებით. ის იყენებდა როგორც გეომეტრიულ, ასევე არარეგულარულ ფორმებს. იყო იმპროვიზაციული ტექნიკის ექსპერიმენტული გამოყენების პიონერი. მისმა შემოქმედებამ გზა გაუკვალა ომისშემდგომი ამერიკელი მხატვრების პირველ თაობას აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის ჟანრში. ჰოფმანის „გაზაფხული“ (1940) თანამედროვე ხელოვნებაში ერთ-ერთი პირველი ნამუშევარია, სადაც გამოყენებულია დაშხეფების ტექნიკა (ე. წ. „დრიპინგი“), რომელსაც აქტიურად მიმართავდა ჰოფმანის უმცროსი თანამედროვე ჯექსონ პოლოკი. 1958 წელს ჰოფმანმა მისი სასწავლებელი გააუქმა და ცხოვრების დარჩენილი წლები მხატვრობას მიუძღვნა. გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე მან საკუთარი ნამუშევრებისთვის ცალკე გალერეა მოაწყო ბერკლიში (კალიფორნია). Marika Herskovic, American Abstract Expressionism of the 1950s An Illustrated Survey, (New York School Press, 2003.) ISBN 0-9677994-1-4. ჰანს ჰოფმანი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 1999

რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი-რიგით მეოთხე 1999 წელს გაიმართა უელსში 1 ოქტომბრიდან- 6 ნოემბრამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ფორმალური მასპინძელი უელსი იყო თამაშები ასევე მიმდინარეობდა ირლანდიის, შოტლანდიის, ინგლისის და საფრანგეთის სტადიონებზეც. ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა ავსტრალიის ნაკრები გუნდი. მან ფინალში საფრანგეთის ნაკრები დაამარცხა 35:12.  ინგლისი —  ფიჯი 45:24  შოტლანდია —  სამოა 35:20  არგენტინა —  ირლანდია 28:24
ვილმა ჰუგონაი

გრაფინია ვილმა ჯოზეფა ლაურა ილკა ჰუგონაი სენტ-დიორდი (უნგრ. Hugonai Szentgyörgyi Vilma Jozefa Laura Ilka, ასევე ცნობილია, როგორც ვილმა ჰუგონაი (უნგრ. Hugonnai Vilma); დ. 30 სექტემბერი, 1847, ნად-ტეტენი — 25 მარტი, 1922, ბუდაპეშტი) — პირველი უნგრელი ქალი ექიმი. გრაფ კალმან ჰუგონაი ფონ სენტ-გიორგის და გრაფინია რიზა პანჩეის მეხუთე შვილი. მე-19 საუკუნეში გოგონები არ დადიოდნენ საშუალო სკოლებში, ამიტომ ვილმამ განათლება სახლში მიიღო. 18 წლის ასაკში იგი ცოლად გაჰყვა მიწის მესაკუთრე დიორდ სილაშისს. წყვილს სამი ვაჟი შეეძინა. 1872 წელს სილაშიმ ცოლს მისცა ნება ციურიხის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე ჩაბარების უფლება, მაგრამ იგი ვალდებული იყო გადაეხადა სწავლის და საცხოვრებლის საფასური. 1879 წელს ჰუგონაიმ წარმატებით ჩააბარა საბოლოო საკვალიფიკაციო გამოცდები, დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი და სამსახური მიიღო უნივერსიტეტის ქირურგიულ კლინიკაში. 1880 წელს დაბრუნდა უნგრეთში, მაგრამ სამედიცინო პრაქტიკის უფლება ვერ მიიღო. 1881 წლის მარტში მან ჩააბარა სავალდებულო გამოცდები უნგრეთის უნივერსიტეტში შესასვლელად, თუმცა 1882 წლის მაისში თხოვნა უნგრეთის რელიგიისა და განათლების მინისტრისადმი, რომ მისი დიპლომი უნგრეთში მოქმედად აღიარებულიყო, უარყოფილი იქნა. ვილმამ ჩააბარა გამოცდები და მოიპოვა მხოლოდ მეანად მუშაობის უფლება. განქორწინების შემდეგ იგი იძულებული გახდა მარტო ერჩინა ოჯახი. 1887 წელს მეორედ გათხოვდა. მისი ქმარი გახდა პროფესორი ვინს (ვინცე) ვარტა (1844-1914), რომელიც უნგრეთის სამეფო სამეცნიერო საზოგადოების პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1899-1909 წლებში. ქორწინებაში ქალიშვილი შეეძინათ. ქმრის თხოვნით მან შეწყვიტა სამედიცინო საქმიანობა, მაგრამ განაგრძო ბრძოლა მისი დიპლომის კანონიერად აღიარების უფლებისთვის. 1895 წელს უნგრეთში ქალებს უნივერსიტეტებში სწავლის უფლება მიეცათ, ხოლო 1897 წლის მაისში მას უფლება მიეცა ოფიციალურად ემუშავა ექიმად, მაგრამ 1913 წლამდე ყველა ქალი მუშაობდა მამაკაცი კოლეგების მეთვალყურეობის ქვეშ. . ამრიგად, იგი გახდა პირველი ქალი ექიმი უნგრეთში, ხოლო 1900 წელს პირველი უნგრელი ქალი ექიმი, რომელმაც დიპლომი უნგრეთში მიიღო, გახდა შარლოტა შტაინბერგერი. 1914 წლის აგვისტოში ჰუგონაიმ დაამთავრა საველე მედიცინის კურსები და დაინიშნა ტექნიკური უნივერსიტეტის სამხედრო ჰოსპიტალის მთავარ ექიმად. იგი დააჯილდოვეს ომის სამახსოვრო მედლით, ასევე წითელი ჯვრისგან დამსახურებისთვის გადაეცა II ხარისხის ჯილდო. იგი გარდაიცვალა 1922 წლის 25 მარტს 74 წლის ასაკში. დაკრძალულია ბუდაპეშტის კერეპეშის სასაფლაოზე. Erzsébet Kertész: Vilma doktorasszony. Az első magyar orvosnő életregénye. Budapest 1965, 1998. Iván Völgyes, Nancy Völgyes: The liberated female. Life, work, and sex in socialist Hungary. Westview Press 1977. S. 9.{{ ↑ http://www.omikk.bme.hu/archivum/angol/htm/hugonnay_v.htm ↑ 2.0 2.1 Jennifer S. Uglow, Maggy Hendry, The Northeastern Dictionary of Women’s Biography, UPNE, 1999, p. 268 ↑ Originaltext der kuk. Urkunde, Wien 17. August 1915.
მარინა შანიძე

მარინა შანიძე (დ. 4 დეკემბერი, 1959) — ქართველი მწერალი, მუსიკოსი, საავტორო უფლებამფლობელთა ასოციაციის (GERA) წევრი. მარინა შანიძე დაიბადა ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჯოლაში 1959 წლის 4 დეკემბერს. 1977 წელს დაამთავრა ორპირის საშუალო სკოლა. 1978 წელს ჩაირიცხა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიურ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1984 წელს. პარალელურად სწავლობდა საზოგადოებტივ პროფესიათა ფაკულტეტზე, საგუნდო-სადირიჟორო განხრით და დაამთავრა 1981 წელს. 1978-1984 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის საესტრადო ანსამბლის სოლისტი, ხალხურ საკრავთა ანსამბლის სოლისტი და ვოკალურ-ინსრუმენტული ტრიოს წევრი. მისი ლექსები იბეჭდებოდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებში. 1985 წელს გახდა ინდივიდუალურ შემსრულებელთა რესპუბლიკური კონკურსის გამარჯვებული და ოქროს მედლის მფლობელი. 1995 წელი - ხალხური შემოქმედების რესპ. ოლიმპიადის გამარჯვებულია; 1997 წელი - ხალხ. შემოქმედების ოლიმპიადა - პირველი ადგილი; 1998 წელი - რესპ. კონკურსი ,,ესტრადა - 98" მეორე ადგილი; 2001 წელი, რესპუბლიკური კონკურსი ,,ესტრადა-2001" მეორე ადგილი; 2004 წელი - რესპუბლიკური კონკურსი ,,ჩონგურო ჩემო" - გრან-პრი; 2012 წელი - განათლების სამინისტროს ჯილდო - ი.გოგებაშვილის მედალი, განსაკუთრებული შემოქმედებითი ღვაწლისათვის; 2019 წელი - მწერალთა კავშირის მიერ მიენიჭა მარიკა ბარათაშვილის სახ. პრემია; 2019 წელი - წოდება ,,პერსონა" რეგიონში კულტურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის; 2019 წელი - ანა კალანდაძის სახ. პრემია; მის ლექსებზე შექმნილია 50-ზე მეტი სიმღერა, რომლებიც ჟღერს ქართულ რადიოებსა და ტელევიზიებში. არის საქართველოს ქალთა საბჭოს წევრი, საავტორო უფლებამფლობელთა ასოციაციის (GERA) წევრი. გივი აბულაძე. „გარეჯელები". საგარეჯო 2024 წ. გვ.509-510. მარინა შანიძე — სამოთხის კართან დაგელოდები მარინა შანიძე — შენკენ სავალი ბილიკი
აჭარის ოკრუგი

აჭარის ოკრუგი (რუს. Аджарский округ; 1878-1883) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი ქედა. 1878 წელს ბერლინის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, რუსეთის მიერ ოსმალეთის იმპერიისგან დაპყრობილ მიწებზე მოეწყო ადმინისტრაციული ერთეულები, მათ შორის ბათუმის ოლქი, რომლის შემადგენლობაშიც ართვინისა და ბათუმის ოკრუგებთან ერთად შედიოდა აჭარის ოკრუგიც. ოკრუგი შედგებოდა ზემო-აჭარის, ქვემო-აჭარის და მაჭახელის უბნებისაგან. აჭარის ოკრუგის მოსახლეობა 1881 წლისთვის შეადგენდა 19859 კაცს, რომელთაგან ძირიადად ნაწილს მუსულმანი ქართველები იყვნენ. 1883 წლის 12 ივლისის დადგენილებით ბათუმის ოლქი გაუქმდა, ხოლო მასში შემავალი ართვინის, აჭარისა და ბათუმის ოკრუგები, ქუთაისის გუბერნიაში ორი ოკრუგის ართვინისა და ბათუმის ოკრუგების (აჭარის ოკრუგი შეუერთეს ბათუმის ოკრუგს) სახით შევიდა. ↑ Кавказский календарь на 1883 год, Тифлис, 1882, გვ. 75 ↑ Кавказский календарь на 1882 год, Тифлис, 1881, გვ. 84 ↑ Кавказский календарь на 1884 год, Тифлис, 1883, გვ. 328-330 ↑ Полное собрание законов Российской империи, собрание 3-ое (1881-1913), т. III, указ 1636, ст. 300-301
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2003

მეხუთე რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი — რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელიც ჩატარდა ავსტრალიაში 2003 წელს 10 ოქტომბრიდან - 22 ნოემბრამდე. თავიდან ამ ტურნირის გამართვის უფლება ავსტრალიამ ახალ ზელანდიასთან ერთად მოიპოვა, თუმცა ზელანდიის ფედერაციასა და პირველობის საორგანიზაციო კომიტეტს შორის გაუგებრობის გამო ყველა თამაში ავსტრალიაში გადაიტანეს. ჩემპიონატის გამარჯვებული ინგლისის ნაკრები გახდა. ფინალში მან მასპინძელი გუნდი დაამარცხა.
კონსტანტინე ბრინკოვიანუ

კონსტანტინე ბრინკოვიანუ (რუმ. Constantin Brâncoveanu) (დ. 1654 — გ. 15 აგვისტო, 1714) — ვლახეთის მთავარი (გოსპოდარი) 1688 წლიდან. მიეკუთვნებოდა ბოიარინთა გავლენიან საგვარეულოს. ტახტზე ავიდა 1688 წელს თავისი დედის საგვარეულოს — კანტაკუზენთა მხარდაჭერით ბიძის (დედის ძმის), შერბან კანტაკუზენის გარდაცვალების შემდეგ. 1703 წელს დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარა რუსეთთან, რომლის დახმარებითაც ცდილობდა ოსმალეთის ქვეშევრდომობისგან გათავისუფლებას. პეტრე I-ის პრუტის ლაშქრობის (1711) დროს ლოდინის პოლიტიკა არჩია. საბოლოოდ ბრინკოვიანუს ფარული გეგმები ოსმალეთის მთავრობისთვის ცნობილი გახდა. 1714 წელს ის სულთნის ბრძანებით ოჯახის წევრებთან ერთად დააპატიმრეს და კონსტანტინოპოლში სიკვდილით დასაჯეს. ბრინკოვიანუს მმართველობის პერიოდული რუმინული კულტურის აღორძინების ხანად ითვლება. 1689-1690 წლებში იერუსალიმის პატრიარქის დოსითეოს II-ის რეკომენდაციით ვლახეთში ბრინკოვიანუმ მიიწვია ანთიმოზ ივერიელი, რომლის თაოსნობით მოეწყო 4 სტამბა, სადაც წიგნები რუმინულ, ბერძნულ, ძველსლავურ, არაბულ და თურქულ ენებზე იბეჭდებოდა. ბრინკოვიანუს დახმარებით დაარსდა პირველი არაბული სტამბა სირიაში (ქ. ჰალაბი, 1706) და საქართველოში (თბილისი, 1708-1709). გვინჩიძე ო., ანთიმ ივერიელი, მიხაილ იშტვაინოვიჩი და პირველი ქართული სტამბა, თბ., 1973. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997.
ბრინჯაოს მღვიმე

ბრინჯაოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცუცხვათის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე, მდინარე შაბათაღელის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს ცუცხვათის მრავალსართულიანი მღვიმოვანის V იარუსს. იგი მუსტიესა და ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მრავალფენიანი ძეგლია. პირველად გაითხარა 1974–1976 წლებში (ხელმძღვ. ლ. მარუაშვილი და დ. თუშაბრამიშვილი). მუსტიეურ ფენებში აღმოჩენილია ათასობით ნივთი (ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები, სხვადასხვა სახის დაკბილული იარაღი და სხვ.). ფაუნა წარმოდგენილია მგლის, მღვიმური და მურა დათვის, ბიზონის, შვლის, მარტორქის და სხვა ცხოველთა (24 სახეობის ძუძუმწოვარი და 6 სახეობის ფრინველი) ძვლების ნაშთები ნასუფრალის სახით. II მუსტიურ ფენაში (XVIII ლითოლოგიური ფენა) აღმოჩენილია 12–13 წლის ნეანდერტალელის ზედა საძირე კბილი. ბრინჯაოს მღვიმის შუა პალეოლითური ფენები მუსტიეს ეპოქის სხვადასხვა საფეხურით თარიღდება. ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. IV–III ათასწლეულები) ფენებში აღმოჩენილია დასავლეთ საქართველოს მღვიმური კულტურისათვის დამახასიათებელი კერამიკული ნაწარმი, გახეხილ-გაპრიალებული ქვის იარაღი, კაჟის ისრისპირები, ქვის სამაჯურის ფრაგმენტები, ხელსაფქვავები, ძვლისა და რქის თოხისნაირი იარაღი და სხვ. მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში. Тушабрамишвили Д. М., Археологические памятники Цуцхватского многоэтажного пещерного комплекса, წგ.: Изучение пещер Колхиды, Тб., 1978. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. ცქვიტინიძე ნ., წიქარიძე ნ., ყვავაძე ე., ლორთქიფანიძე დ. ქალკოლითური დასახლება ბრინჯაოს მღვიმეში, ცუცხვათის მღვიმოვანი, საქართველო, იმერეთი. „საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მოამბე“, ტ. 14, №2, 2020; გვ. 127-131.
ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — წარმოადგენს ურუგვაის საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ურუგვაის ფეხბურთის ასოციაცია. გუნდის მეტსახელია La Celeste (ცისფერ-ლურჯები). ურუგვაის ნაკრებს კოპა ამერიკა 15-ჯერ აქვს მოგებული და ამ მხრივ ყველაზე წარამატებული ქვეყანაა. უკანასკნელად მათ ეს ტიტული 2011 წელს მოიგეს. მათ ასევე მოიგეს მსოფლიო თასი 1930 და 1950 წელს. პირველ ჩემპიონატზე, 1930 წელს, არგენტინა დაამარცხეს 4–2, ხოლო 1950 წელს ბრაზილია 2–1. ურუგვაი-ბრაზილიის მატჩი ისტორიაში შევიდა ყველაზე დიდი დასწრებით, რადგან ამ თამაშს მარაკანაზე 199 854 ადამიანი ესწრებოდა. ურუგვაის ნაკრებს ორჯერ აქვს მოგებული ზაფხულის ოლიმპიადის ოქროს მედლები, 1924 და 1928 წელს. ეს ტურნერები ფიფას მიერ აღიარებულია როგორც მსოფლიო ჩემპიონატის ეკვივალენტი. ამიტომ, ურუგვაის საფეხბურთო ნაკრების ფორმაზე გამსოხულია 4 ვარსკვლავი (2 — მსოფლიო ჩემპიონობას აღნიშნავს, 2 — ოლიმპიადის მოგებას). 1980 წელს ურუგვაიში გაიმართა საზეიმო ტურნირი — „მუნდიალიტო“, რომელიც მსოფლიო ჩემპიონატის დაფუძვნების 50 წლისთავს მიეძღვნა. ურუგვაის ნაკრებმა ამ ტურნირზეც გაიმარჯვეს და საერთო ჯამში 20 საერთაშორისო ტურნირის მოგება მოახერხეს. (15 — კონტიენტის თასი, 2 — მსოფლიო თასი, 2 — ოლიმპიადა, 1 — მუნდიალიტო). 2022 წლის 21 სექტემბრის მონაცემებით. ოფიციალური საიტი ურუგვაის ფეხბურთის ასოციაცია ↑ World Cup 2018: tournaments by numbers ↑ Uruguay – Record International Players
სიმონ ბრონევსკი

სიმონ მიხეილის ძე ბრონევსკი (რუს. Семён Миха́йлович Броне́вский) (დ. 1763, სოფ. მანკოვო, ახლანდ. სმოლენსკის ოლქი, რუსეთი, — გ. 17 დეკემბერი, 1830, ქ. ფეოდოსია, ყირიმი, უკრაინა) — რუსი სახელმწიფო მოხელე, ისტორიკოსი-კავკასიოლოგი. მონაწილეობდა გრაფ ვ. ზუბოვის სპარსეთის ლაშქრობაში (1796). 1802 წელს პავლე ციციანოვმა კავკასიის მთავარმართებლის კანცელარიის გამგედ დანიშნა. 1805 წლიდან მუშაობდა რუსეთის იმპერიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1808 წლიდან იყო ქ. ფეოდოსიის ქალაქის თავი. თბილისში მუშაობის დროს ბრონევსკიმ შეძლო კავკასიოლოგიის დარგში ადრე (1796 წლიდან) დაწყებული მუშაობის გაფართოება. არსებული ლიტერატურისა და და თავისი შეკრებილი მასალის საფუძველზე გამოსცა კავკასიური ნარკვევები ორ წიგნად. თხზულება შეიცავს გეოგრაფიულ და ისტორიულ ცნობებს საქართველოსა და კავკასიაზე, იმდროინდელ მხარეთა მოსახლეობის საქმიანობის, ყოფის, ენებისა და რელიგიების დახასიათებას. ბრონევსკის მიმოხილული აქვს რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ამსახველი დოკუმენტები. Новейшие географические и исторические известия о Кавказе, собранные и пополненные Семеном Броневским // Ч. 2 : Северная сторона Кавказа ; Восточная сторона Кавказа. - Москва, Тип. С. Селивановского, 1823. - 465ст. Новейшие географические и исторические известия о Кавказе, собранные и пополненные Семеном Броневским // Ч. 1 : Географические известия : Общие предварительные познания о Кавказе. - Москва, Тип. С. Селивановского, 1823. - 352ст. სიხარულიძე ფ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 484. Броневский, Семен Михайлович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.
გიორგი ორბელიანი

გიორგი ორბელიანი შეიძლება აღნიშნავდეს: გიორგი ორბელიანი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალი. გიორგი ორბელიანი — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და „საქართველოს მოამბის“ თანამშრომელი.