laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტაირა

ტაირა (ლათ. Eira barbara) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. მონოტიპური გვარის წარმომადგენელია. ახლოს ენათესავება ევროპულ კვერნებს (ლათ. Martes). აღნაგობის თვალსაზრისით ქრცვინებს წააგვანან, მაგრამ შესამჩნევად დიდია მათზე. მისი სხეული სუსტია და წაგრძელებული, კიდურები შედარებით მოკლე. სქელი და მოკლე ბეწვი მუქი ყავისფერია, თავი შედარებით ღია. არსებობს შედარებით ღია ფენოტიპებიც, რომელთა ბეწვი ვერცხლისფერია, ხოლო თავი — მუქი. ტაირის კუდი გრძელია და ფაფუკი. მისი სხეულის სიგრძეა 60-70 სმ, კუდისა 38-47 სმ, წონა 4-5 კგ. ბინადრობს ტროპიკულ ტყეებში. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, მექსიკიდან არგენტინამდე. აქტიურია ღამით. შევხვდებით როგორც მიწაზე, ასევე ხეებზეც. ტაირები ნაირმჭამელები არიან. მისი რაციონის მთავარ ნაწილს მცირე ძუძუმწოვრები შეადგენენ, აგრეთვე იკვებება ფრინველებით, უხერხემლოებით, ხილით. ზიანს აყენებენ ბანანის პლანტაციებს. მაკეობა გრძელდება 70 დღე, მდედრი შობს ორამდე ნაშიერს, რომლებსაც სიცოცხლის მეორე თვეში ეხილებათ თვალები, სამ თვემდე იკვებებიან რძით. ტყვეობაში ცოცხლობს 18 წლამდე. ტაირა სანადირო ობიექტს წარმოადგენს. Nowak, Ronald M. Walker’s Mammals of the World. — Johns Hopkins University Press, 1999. — ISBN 0-8018-5789-9.
ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი

ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი (რუს. Мемориальный музей В. П. Чкалова) — მემორიალური კომპლექსი, რომელიც ეძღვნება გამოჩენილ რუს მფრინავს, საბჭოთა კავშირის გმირს ვალერი ჩკალოვს. მუზეუმი მოიცავს სახლ-მუზეუმს, რომელშიც დაიბადა და გაიზარდა მომავალი მფრინავი ვა პავილიონ-ანგარს, რომელშიც გამოფენილია XX საუკუნის 30-იანი წლების ის თვითმფრინავები, რომელიც დაკავშირებულია მის მოღვაწეობასთან. მემორიალური მუზეუმი მდებარეობს ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ჩკალოვსკში, ჩკალოვის ქუჩა № 5-ში. 1938 წლის 15 დეკემბერს თვითმფრინავის გამოცდის დროს დაიღუპა ვალერი პავლეს ძე ჩკალოვი. საბჭოთა კავშირის მთავრობის გადაწყვეტილებით მფრინავის უკვდავსაყოფად შეიქმნა მუზუმი სახლში, რომელშიც დაიბადა მფრინავი. მუზეუმის გახსნა შედგა 1940 წლის 7 ივლისს. 1956 წელს გორკის წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით, უსაფრთხოების მიზნით, სახლი სანაპირო ზოლიდან გადაიტანეს უსაფრთხო ზონაში. მუზეუმი მდებარეობს სახლში, სადაც 1904 წლის 2 თებერვალს დაიბადა ვალერი ჩკალოვი. სახლი აგებულია 1896 წელს ლეგენდარული მფრინავის მამის მიერ. სახლი ტიპური საცხოვრებელია ნიჟნი-ნოვგოროდის ვოლგისპირეთისათვის. მუზეუმის პირველი ოთახი ჩკალოვების ოჯახის ყოფილი სამზარეულოა. ამ ოთახის ექსპოზიცია ეძღვნება ჩკალოვის ბავშვობას და ახალგაზრდობას. ოთახის კედლებზე ვალერის მშობლების და პირველი მასწავლებლის ფოტოებია, სურათებზე კი გამოსახულია სკოლა, რომელშიც იგი სწავლობდა. ექსპოზიციის შემვეგი განყოფილება მოგვითხრობს ვალერის ჩერეპოვეცის ტექნიკუმში სწავლების პერიოდზე. ამავე ოთახის მინის ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას ეცვა პირველი ფრენის დროს. მესამე ოთახი მოგვითხრობს სწავლისა და სამსახურის შესახებ. მუზეუმის სტენდზე გამოსახულია ფოტოები, დოკუმენტები და ნახატები. შემდეგ ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომელიც მოგვითხრობს ჩკალოვის მიერ შესრულებული ორ უწყვეტი ფრენის შესახებ. შემდეგი ოთახი ჩკალოვის ყოფილი საძინებელია. ამ ოთახის ექპონატები მოგვითხრობს მფრინავის ცხოვრების უკანასკნელ დღეებზე. ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას უკანასკნელი ფრენის დროს ეცვა, ასევე გაუხსნელი პარაშუტი. სახლის ახლოს მდებარეობს პავილიონი-ანგარი, რომელიც ააგეს 1957 წელს. აქ გამოფენილია 1930-იანი წლების საავიაციო ტექნიკა და ასევე მფრინავის პირადი ავტომობილი. Маринов В. М. Мемориальный музей В. П. Чкалова. — Горький: Волго-Вятское кн. изд-во, 1977. На родине Чкалова. — Москва, 1989. Михаил Лисов Мемориальный музей Чкалова (рус.) // Авиация и космонавтика. — М., 2016. — № 10. — С. 8-11. ოფიციალური ვებგვერდი
კალიმანტანური ციბეტა

კალიმანტანური ციბეტა (ლათ. Diplogale hosei) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი ვივერისებრთა ოჯახისა. კუნძულ კალიმანტანის ენდემია. მასზე დაკვირვება ველურ ბუნებაში, სხვადასხვა ტყეებსა და სიმაღლეებზე არ იძლევა საშუალებას ზუსტად აისახოს მისი ეკოლოგია. ცხოვრების წესი უცნობია, რადგან საკმაოდ მცირერიცხვოვანია. მიუხედავად ამისა ადრე ივარაუდეს, რომ სახეობა ცხოვრობდა მთებში, შემჩნეული იქნა დაბლობის ნოტიო ტყეებში, საშუალო სიმაღლის შერეულ ტყეებში და მაღალმთიან ფართოფოთლოვან ტყეებში. მისი სხეულის სიგრძეა 47-54 სმ, კუდისა 28-33 სმ. ფერად მუქი ყავისფერია ან ზემოდან შავი და რუხი, მოყვითალო-მოთეთრო ან ქვემოთ ოდნავ წითური. ყურები დაფარულია თხელი ბეწვით; შუაში თეთრი. ყავისფერ-ყვითელ-რუხი ლაქა გააჩნია თვალებს ქვევით, ლოყებზე. ტუჩები და ყელი თეთრია. კიდურების შიდა მხარე ნაცრისფერია, გარე — შავი. კუდი მუქია, არ გააჩნია ზოლები. აქტიურია ღამით. ამ სახეობის ძირითადი საფრთხეებია ჰაბიტატის დაკარგვა და დეგრადაცია. კანონითაა დაცული სარავაკისა და საბაჰის შტატებში. ცხოვრობს რამდენიმე გარემოსდაცვით ოლქში. Mammal Species of the World: Diplogale hosei დაარქივებული 2012-08-10 საიტზე Wayback Machine.
ბალახნის ქრისტეშობის ტაძარი

ბალახნის ქრისტეშობის ტაძარი (რუს. Храм Рождества Христова) — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ბალახნაში. დაარსებულია 1620 წელს. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას. XVI-XVII საუკუნეებში აღნიშნულ ადგილზე მდებარეობდა შობის დედათა მონასტერი, რომელიც გაუქმდა 1764 წელს. ამ ადგილზე ძეგლი პირველად მოიხსენიება 1620 წელს. მისი ამშენებლი იყო მღვდელი ალექსი. ჩანაწერთა წიგნში 1674-1676 წლებში მოიხსენიება კიდევ ერთი ქვის სამონასტრო კომპლექსი, რომელიც ჯერ არ ყოფილა ნაკურთხი. სამონასტრო მიწაზე აგებული პირველი ტაძრის მფარველი და მზრუნველი იყო მოსკოვის მიძინების ტაძრის წინამძღვარი კონდრატ ილინი. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ეკლესია დახურეს. 1937 წელს ეკლესიის დახურვის შემდეგ ტაძრის შენობაში განათავსეს ბალახნის საქალაქო ბაზრის საწყობი, რომელიც შენობიდან გაიტანეს მხოლოდ 1988 წელს. ეკლესიის აღორძინება დაიწყო 1989 წელს. აღსდგა ღვთისმსახურება და ეკლესიის აღდგენითი სამუშაოები და ტაძრის კეთილმოწყობა. ტაძარი ქალაქის მთავარი საკულტო ნაგებობაა, რომლის წინამძღვარიც ხელმძღვანელობს ბალახინის სამრევლოს. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, სადაც ასევე სწავლობენ სამების ეკლესიის მრევლის ბავშვები. 2010 წლის აგვისტოდან ყოველთვიურად გამოდის გაზეთი „Православный вестник“. ტაძარი ხუთგუმბათიანია, აქვს კუბის ფორმა. საკურთხეველი ორი აქვს. სამრეკლოც ააშენეს ეკლესიასთან ერთად XVII საუკუნის შუა წლებში, დაანგრიეს 1931 წელს. 2011 წელს ააგეს სამრეკლო. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Ермолина, Анна. (№ 1 (190) за 2011 год) Главный храм Балахны. Нижегородские епархиальные ведомости. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-24. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Балахна: есть ли жизнь в тени Нижнего Новгорода?. balakhna.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-24. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Газета «Православный вестник». Нижегородская епархия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-24. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ 4.0 4.1 Вихарев, Александр. (6 августа 2011 года) В Балахне освящены колокола для звонницы храма в честь Рождества Христова (фото). Нижегородская епархия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-24. ციტირების თარიღი: 2011-08-09.
ეკატერინე II-ის ძეგლი (კრასნოდარი)

ეკატერინე II-ის ძეგლი (რუს. Памятник Екатерине II) — ძეგლი რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. აიგო იმპერატორ ეკატერინე II-ის საპატივმცემლოდ. ძეგლი 1907 წელს გაიხსნა. 1920 წელს ის ბოლშევიკებმა დაანგრიეს, ხოლო 2006 წელს კვლავ აღადგინეს. იმპერატორს ხელში სკიპტრა და სამეფო სფერო უჭირავს, ხოლო თავად კი ბრძენი და დიდებულია გამოხატული რომელიც სამეფო ძოწეულით არის შემოსული. კვარცხლბეკის ცენტრალურ ნაწილში განთავსებულია ტექსტი. მარცხნივ საბრძოლო დროშებისა და სამხედრო ნიშნების ფონზე გამოსახულია თავადი გრიგორი პოტიომკინი. მარჯვნივ შავი ზღვის კაზაკთა დანაყოფის პირველი სამი ყოშის ატამანი: ანტონ გოლოვატი, სიდორ ბელი და ზახარი ჩეპეგა დგას. ძეგლის უკანა მხარეს გამოსახულია კობზარი გამყოლით, აგრეთვე რუსეთის მიერ ყუბანელი კაზაკების მონაწილეობით მოპოვებული გამარჯვებების სია. ძეგლის პროექტი 1895 წელს ცნობილმა მხატვარმა და მოქანდაკემ მიხეილ მიკეშინმა ყუბანელი კაზაკების შენაერთის 200 წლის იუბილისათვის შეიმუშავა. მოულოდნელმა გარდაცვალებამ მიკეშინს სამუშაოს დასრულების საშუალება არ მისცა, მისი საქმე განსაკუთრებული საჯარისო სამშენებლო კომისიის უშუალო ზედამხედველობით მოქანდაკე ბორის ედუარდსმა გააგრძელა. ძეგლის მშენებლობას საფუძველი 1896 წლის შემოდგომაზე ჩაეყარა, ხოლო მისი გახსნა მხოლოდ 1907 წლის 6 მაისს მოხერხდა. ახალი ძეგლი ცნობილმა ყუბანელმა მოქანდაკემ, რუსეთის მხატვართა კავშირის წევრმა ალექსანდრე აპოლონოვმა შექმნა. ძეგლის შექმნისას მან მისი ბრინჯაოს მოდელის ფოტოები, საარქივო დოკუმენტები და ნახაზები გამოიყენა. მონუმენტი როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მხატვრული ჩამოსხმის სახელოსნოში დამზადდა. არქიტექტურულ-სკულპტურული ატრიბუტიკა კრასნოდარის კომპრესორულ ქარხანაში დამზადდა. 2011 წელს ეკატერინე II-ის ძეგლი სოჭშიც გაიხსნა, რომელიც კრასნოდარში არსებული ძეგლის შემცირებულ ასლს წარმოადგენს. ↑ 17.058.—Июля 1. Жалованная грамота войску Черноморскому.— О вспоможенiи козакамъ переселяющимся на новопожалованныя сему войску земли..1.7.1792 года
ცხენი პალტოთი (ძეგლი)

ცხენი პალტოთი (რუს. Конь в пальто) — ძეგლი რუსეთის ქალაქ სოჭში. კომპოზიცია ცნობილი რუსული ანდაზის გმირს ეძღვნება. ძეგლის ქალაქის ცენტრში 2007 წელს დაიდგა და ანეკდოტურ პერსონაჟს განასახიერებს, რომელიც ზღაპრისთავში „Кто, кто? Конь в пальто!“ ფიგურირებს. ძეგლის ავტორი სოჭელი მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანია. წარმოსადეგი ცხენი ძვირფასი ინგლისური პალტოთი, მარცხენა ჩლიქში ჭიქა ღვინითა და საფირმო ჩიბუხით ზის. ცხენი ფართო ღიმილიანი სახით ამბობს: жизнь, мол, удалась! მდებარეობს რუსეთის ქალაქ სოჭის ცენტრალურ რაიონში, ტეატრალნაიას ქუჩაზე. ფიგურა „ცხენი პალტოთი“ 2007 წელს სოჭელმა მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანმა დაამზადა. ძეგლის დასამზადებლად დიდი დიამეტრის წყალსადენის შავი ლითონისგან დამზადებული მილის 80 კილოგრამიანი ნაწილი გამოიყენეს. მონუმენტზე მუშაობისას მოქანდაკემ სამჭედლო ქურა, ჩაქუჩი, ურო და შემდურებელი აპარატი გამოიყენა. ძეგლის ხარჯების დაფინანსება თავის თავზე ერთ-ერთმა სოჭელმა მეცენატმა აიღო. მთლიანმა ხარჯმა 120 000 რუბლი შეადგინა. ძეგლი ქალაქმა სოჭმა შეიძინა. М. Ю. Круглякова, Сочи. Черноморская Ривьера России, Вече, 2015. — 260-261 გვ, ISBN 9785444477458. Юлия Чмеленко. Культурная жизнь Кавказа в преддверии Олимпийских игр. Научное Общество Кавказоведов, 27.01.2014. Татьяна Киреева. В Сочи появился памятник Коню в пальто. Комсомольская правда, 25 июня 2007 Скульптор из Сочи «оживляет» металл. РИА Новости (видео, текстовое изложение на сайте информационного агентства Сочи-2014) Памятники коню в пальто, ёшкину коту и счастью. Ставропольская правда, 25 февраля 2012 г. «Кто, кто? — Конь в пальто!» — Новому году по-китайски посвящается დაარქივებული 2014-08-26 საიტზე Wayback Machine. . Сочи-экспресс, 31.01.2014 Михаил Вострышев. Всё о Сочи. История и достопримечательности. — მოსკოვი, «Алгоритм», 2014 — С. 179
ანა მესხი

ანა სიმონის ასული მესხი (დ. 1851, სოფ. რიონი — გ. 1919, ქუთაისი) — ქართველი მსახიობი, მთარგმნელი. სიმონ მესხისა და მაგდანა მარჯანიშვილის მეხუთე შვილმა, ანამ პირველდაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. მამას სურდა ქალიშვილი ქუთაისის სასწავლებელში გაეგზავნა, მაგრამ ეკონომიური ხელმოკლეობა ზღუდავდა. ანას აღზრდა უფროსმა დამ პელაგიამ იკისრა. იმ დროს ქართულის ცოდნის საზომად „ვეფხისტყაოსანი“ ითვლებოდა. მაგდანა მარჯანიშვილმა ზეპირად იცოდა შოთა რუსთაველის პოემა და ისე სიღრმისეულად შეასწავლა ანას, რომ იგი „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენ კომისიაში შეიყვანეს. „ვეფხისტყაოსნის“ გიორგი ქართველიშვილის გამოცემაზე მუშაობის დროს ანა მესხმა რამდენიმე დამაჯერებელი და სწორი შენიშვნა მიაწოდა კომისიას. თეატრალურ წარმოდგენებში ანა ბავშვობიდან მონაწილეობდა. 1870 წლიდან იგი ქუთაისის სცენისმოყვარეთა წრეში ირიცხება, რომელიც იმ დროს წარმოდგენებს ეგრეთ წოდებულ სახელმწიფო სახლში მართავდა. 1878 წელს ანა თავის ძმასთან, კოტე მესხთან და ეფროსინე (ეფრო) კლდიაშვილთან ერთად გამოდის ალექსანდრე ოსტროვსკის ხუთმოქმედებიან კომედიაში „შემოსავლიანი ადგილი“. 1880 წელს ანა მესხი ქუთაისის მსახიობთა ჯგუფში შედის და რამდენიმე სპექტაკლში მონაწილეობს: „აყალ-მაყალი ცოლ-ქმარს შუა“, „მზის დაბნელება“, „სიყვარული მკურნალობს“, „ყვავი ფარშევანგის ფრთებით“ და სხვ. ამავე წელს ქუთაისის თეატრის მოყვარულთა მიერ დადგმულ გიორგი წერეთლის დრამაში „ოჯახის ასული“ და ივანე მესხის ვოდევილში „ჰერკულესი“ იღებს მონაწილეობას. ანა მესხმა 1882 წლიდან მიატოვა სცენა და მთარგმნელობით საქმიანობას შეუდგა. 1883 წელს მან თარგმნა ეტი პირსის რომანი, „არა, არ არის დანაშაული“ და ქუთაისის ჟურნალ „ქართულ ბიბლიოთეკაში“ გამოაქვეყნა. ანა ამ სალიტერატურო ჟურნალის სარედაქციო კოლეგიის წევრი იყო სხვა ქუთაისელ ქალბატონებთან ერთად. ანა მესხი თეატრს მთლიანად არ ჩამოშორებია. ამაზე მეტყველებს გაზეთ „ივერიის“ ერთი ცნობა, სადაც ნათქვამია, რომ ანა მესხმა თარგმნა ვასილ ველიჩკოს თხზულება „პირველი ბუზი“, რომელიც შემდეგ ორმოქმედებიან კომედიად გადააკეთა ვალერიან გუნიამ და სახელად უწოდა „გამარჯვებულებს არ სჯიან“. ეს კომედია თეატრში 1898 წლის 6 დეკემბერს დაიდგა და მასში მონაწილეობდნენ: ეფემია მესხი, ელისაბედ ჩერქეზიშვილი, ვალერიან გუნია, ვასო აბაშიძე და სხვები. ანას მეუღლე იყო ქუთაისში ცნობილი პედაგოგი ვასილ პეტრიაშვილი. მათი შვილი, ელენე პეტრიაშვილი ასევე პედაგოგი იყო. ანა მესხი ცნობილია როგორც ხალხური სიტყვიერების ნაწარმოებთა შემკრები. იგი გაზეთ „დროებას“ სისტემატურად აწვდიდა ქუთაისიდან ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს დასაბეჭდად. ანა მესხი გარდაიცვალა 1919 წელს. რამაზ სურმანიძე. ივანე მესხი: (ქალაქის მდივანი) , თბ., 2013. დავით მესხის მოგონებანი განმანათლებლობა საქართველოში დაარქივებული 2019-03-18 საიტზე Wayback Machine.
მთავარანგელოზ მიქაელის მონუმენტი

მთავარანგელოზ მიქაელის მონუმენტი (რუს. Монуме́нт Михаи́ла-Арха́нгела) — მონუმენტური სვეტი მიქაელ მთავარანგელოზის ქანდაკებით რუსეთის ქალაქ სოჭში. მდებარეობს ქალაქ სოჭის ცენტრალური რაიონის საკურორტო გამზირის ესპლანადაზე. 7 მეტრის ქანდაკება ბრინჯაოსგან არის დამზადებული. მონუმენტის ავტორები არიან არქიტექტორი სერგეი სუხორუკოვი და მოქანდაკე ვლადიმერ ზელენკო. ქანდაკება ჩამოსხმულია ბელარუსულ საწარმო „Отменное литье“-ში. ქანდაკების საფუძველს წარმოადგენს წითელი გრანიტის ხუთმეტრიანი კვარცხლბეკი და 20-მეტრიანი რკინა-ბეტონის სვეტი. მონუმენტი 2006 წლის 10 მაისს დაიდგა. კვარცხლბეკზე დამაგრებულია ბრინჯაოს აბრა წარწერით: Установлен по повелению градоначальника града Сочи Виктора Викторовича Колодяжного в 2006 году от Рождества Христова მთავარანგელოზი მიქაელი ქალაქ სოჭის მფარველს წარმოადგენს. ქალაქის მთავარი ტაძრის - მთავარანგელოზ მიქაელის ტაძრის ტახტი ამ წმინდანს ეძღვნება. მონუმენტი თანამედროვე ქალაქ სოჭის ციტადელის - ალექსანდრიის ფორტის დაცვის დროს დაღუპული რუსი სამხედროების სამარხის სიახლოვეს მდებარეობს. ↑ Памятник защитникам Сочи. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2018-03-20.
ოთარაანთ ქვრივი (ფილმი)

ოთარაანთ ქვრივი — მიხეილ ჭიაურელის 1957 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია ილია ჭავჭავაძის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. პირველი ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1958 წლის 28 სექტემბერს ქალაქ მოსკოვში. ვენეციის XIX საერთაშორისო კინოფესტივალზე მიიღო დიპლომი 1958 წელს. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ოთარაანთ ქვრივში მთავარ როლს ასრულებენ: ვერიკო ანჯაფარიძე და გიორგი შენგელაია. ფილმის სიუჟეტის თანახმად, ოთარაანთ ქვრივის ერთადერთი ვაჟი გიორგი ყოფილი ბატონის სახლში მოჯამაგირედ დადგომას გადაწყვეტს. თავმოყვარე ქვრივს დარდი მოსვენებას არ აძლევს, ხვდება, რომ მის შვილს თავადის ქალი კესო შეუყვარდა. გიორგი სიხარულით ემსახურება თავადის ასულს, ეზო-კარს წალკოტად უქცევს, თუმცა გულისნადებს ვერ მიახვედრებს. თივის ზვინიდან გადმოვარდნილი გიორგი სასიკვდილოდ დაშავდება, მხოლოდ სიკვდილის წინ გაუმჟღავნებს კესოს სიყვარულს. ზამთრის ერთ დღეს ოთარაანთ ქვრივს შვილის საფლავზე ნახავენ გაყინულს. „ოთარაანთ ქვრივი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ოთარაანთ ქვრივი“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ ოთარაანთ ქვრივი — ინფორმაცია ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, საქართველოს სსრ, გვ. 306, 1981 წელი.
თეთრთავა იხვი

თეთრთავა იხვი (ლათ. Oxyura leucocephala) — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომის იხვია. მისი სხეულის სიგრძეა 43-48 სმ, მასა 500-900 გ. მამლის ფრთის სიგრძეა 15,7-17,2 სმ, დედლისა — 14,8-16,7 სმ, ფრთის შლილი 62-70 სმ. მამალს თეთრი თავი აქვს შავი „ქუდით“, ნისკარტი — ცისფერი, ტანზე ყავისფერია, დედალი მამლისაგან ნისკარტის შეფერილობით განსხვავდება. გავრცელების არეალი ძლიერ ფრაგმენტულია; მაროკოდან და ესპანეთიდან მონღოლეთამდე. შეუძლია ყვინთვა 30-40 მ-მდე. სხვადასხვა ადგილზე განსხვავებულია კვერცხის დადების დრო. გაზაფხულზე დებს 4-9 (უმეტესად 5-6) დიდ კვერცხს. მისი სიგრძეა 60-80 მმ, მაქსიმალური დიამეტრი 42-58 მმ, უდიდესი წონა 100 გ (უმეტესად 90). ინკუბაცია 22-26 დღე-ღამეს გრძელდება. იკვებება მოლუსკებით, წყლის მწერებით, მათი ლარვებით, წყლის მცენარეთა ფოთლებითა და თესლით. Красная книга России М.: АСТ 2001 Жизнь животных т.6 Птицы М.: Просвещение Green A.J. & Hughes B. White-headed Duck Oxyura leucocephala. // BWP Update: he journal of birds of the Western Palearctic, Vol. 3, No. 2. Oxford: Oxford University Press, 2001 — P. 79 — 90 SCOTT D.A. AND ROSE P.M. (1996) Atlas of Anatidae Populations in Africa and Western Eurasia. Wetlands International Publication No.41, Wetlands International, Wageningen.
ოლივია დე ჰევილენდი

ოლივია მერი დე ჰევილენდი (/dəˈhævᵻlənd/; დ. 1 ივლისი, 1916, ტოკიო, იაპონია — გ. 25 ივლისი, 2020, პარიზი, საფრანგეთი) — ორი ოსკარის მფლობელი ბრიტანელ-ამერიკელი მსახიობი, რომლის კარიერა გრძელდებოდა 1935–88 წლებში. ითამაშა 49 მხატვრულ ფილმში და იყო კლასიკური ჰოლივუდის ოქროს ხანის ერთ-ერთი წამყვანი კინოვარსკვლავი. ცნობილია თავისი ადრინდელი როლებით ფილმებში: „რობინ ჰუდის თავგადასავალი“ (1938) და „ქარწაღებულნი“ (1939) და ჯილდოთი აღნიშნული შედარებით გვიანდელი გამოსვლებით ფილმებში „ყველას თავისი“ (1946) „გველის სორო“ (1948) და „მემკვიდრე“ (1949). ოლივია დე ჰევილენდი საიტზე Curlie ოლივია დე ჰევილენდი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) ოლივია დე ჰევილენდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ოლივია დე ჰევილენდი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
პეშავარის შვიდეული

პეშავარის შვიდეული (ოფიციალური სახელწოდება — „ავღანეთის მოჯაჰედთა ისლამური კავშირი“, აგრეთვე, „შვიდის ალიანსი“ ან „შვიდის კავშირი“) — ავღანეთის ომის პერიოდში ავღანეთის მოჯაჰედთა ლიდერების სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი. იგი შეიქმნა 1982 წელს. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობდა პაკისტანის ქალაქ პეშავარში. მასში შედიოდნენ ფუნდამენტური ისლამის მიმართულების სხვადასხვა პარტიათა ლიდერები, რომლებიც, ძირითადად, იყვნენ პუშტუნთა უმრავლესობიდან და წარმოადგენდნენ ისლამის სუნიტურ მიმართულებას. გამოიყენებოდა, ასევე, როგორც ინსტრუმენტი აშშ-დან (პროგრამა "ოპერაცია ციკლონი" ცსს), საუდის არაბეთიდან, პაკისტანიდან, ისლამურ ქვეყნებში და დასავლეთ ევროპაში ფინანსური და სამხედრო დახმარების მოსაზიდად. „7-ის კავშირი“ („პეშავარის შვიდეული“) სხვა ისლამური პოლიტიკური ალიანსების მსგავსად (მაგ: „შიიტური რვიანი“, რომელიც შედგებოდა ავღანელი შიიტების რვა მსხვილი პარტიისაგან) შეიქმნა კონფესიური პრინციპით ომის პერიოში მრავალი მიზნისა და ამოცანების შესასრულებლად. ავღანეთის საზოგადოება ისტორიულად მრავალ განსხვავებულ სოციალურ ჯგუფს წარმოადგენს, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ეთნიკური, კონფესიური და სხვა ნიშნებით. ისინი ცხოვრობენ პატარა ავტონომიურ ჯგუფებად, ან სხვა ჯგუფებთან მჭიდრო კავშირში. 1981 წლის ბოლოს ავღანეთის სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიები გაერთიანდნენ ავღანეთის მოჯაჰედთა ისლამური კავშირშში. ალიანსი შეადგენდა შვიდი პოლიტიკური ორგანიზაციის გაერთიანებას, რომელთა საერთო მიზანი იყო ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის შექმნა. „ავღანეთის ისლამური პარტია“ გულბედინ ჰექმათიარის მეთაურობით. ის სარგებლობდა აშშ-ს განსაკუთრებული ყურადღებით და ავღანური ოპოზიციის ამერიკული დახმარების 40%-ანი წილით. „ავღანეთის ისლამური საზოგადოება“ („ჯამიათ-ი-ისლამი“), მეთაური ბურჰანუდინ რაბანი - ქაბულის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების ყოფილი პროფესორი. „ავღანეთის განთავისუფლების ისლამური კავშირი“, მეთაური აბდულ რასულ საიაფი, ძირითადად ორიენტირებული იყო საუდის არაბეთზე და დახმარების დიდ ნაწილს მისგან იღებდა. „ავღანეთის ისლამური პარტია“ - გულბედინ ჰექმათიარის პარტიიდან გამოსული სამხედრო დაჯგუფება საველე მეთაურის იუნუს ჰალესის ხელმძღვანელობით. „ავღანეთის ისლამური რევოლუციის მოძრაობა“, ერთი დაჯგუფების ლიდერი საიდ მანსური, მეორე დაჯგუფების ლიდერი ნაბი მუჰამადი, ცნობილი, აგრეთვე, როგორც მუჰამადი - რელიგიური მოღვაწე. „ავღანეთის ეროვნული ისლამური ფრონტი“, ხელმძღვანელი საიდ აჰმად გილანი. პარტიის შეიარაღებული დაჯგუფების ლიდერი აბდულ რაჰიმ ბარდაკი ავღანეთის გადარცენის ეროვნული ფრონტი, მეთაური სიბგატულა მოჯადედი, პარტია მცირერიცხოვანი იყო და იდგა მონარქიულ პოზიციაზე, მხარს უჭერდა ავრანეთში ყოფილი მეფის ზაჰირ შაჰის დაბრუნებას. ავღანეთის ომი (1979-1989) ავღანელი მოჯაჰედები შიიტური რვიანი Kaplan, Robert D. Soldiers of God: With the Mujahidin in Afghanistan. Boston: Houghton Mifflin Company, 1990. ISBN 0-395-52132-7 Weisman, Steven R. "Rebel Rivalry is Hampering Afghan Talks", The New York Times, March 1, 1988.
ქათმისებრი ბატი

ქათმისებრი ბატი (ლათ. Cereopsis novaehollandiae) — ფრინველი ბატისნაირთა რიგის იხვისებრთა ოჯახისა. დიდი ზომის ბატია. მისი სხეულის სიგრძეა 75-100 სმ, წონა 3,2-6,8 კგ. ფერად ნაცრისფერია ღია ლაქებით. თავი პატარაა, კისერი შედარებით მოკლე. მისი ნისკარტი ყვითელი, მოკლე და მაღალია, დაბოლოვებაზე შავი, ჰგავს ქათმისას. აქვს გრძელი წითელი ფეხები; მოკლე, შავ თითებს შორის გადაჭიმულია აპკი. გავრცელებულია სამხრეთ ავსტრალიასა და ტასმანიის სანაპიროზე. ქათმისებრი ბატი ძირითადად ფეხით გადაადგილდება, ძალიან სწრაფად დარბის და ამიტომ ამ საშუალებს ანიჭებს უპირატესობას. ცურავს საკმაოდ ცუდად და ფრენს მძიმედ. წყალთან მხოლოდ ბარტყების გამოჩეკისასაა დაკავშირებული, სხვა დროს თავს არიდებს მას. ბუდობის დროს იკრიბებიან გუნდებად, მაგრამ შემდეგ ცალკევდებიან წყვილებად. შეწყვილებას წინ უძღვის ბატების ცეკვა. სხვა ბატებისაგან განსხვავებით მათი ბუდე დახვეწილია, დაფარულია ბუმბულით. დედალი დებს 4-6 თეთრ-ყვითელ კაშკაშა არც ისე დიდ კვერცხს. ინკუბაცია 5 კვირა გრძელდება, ბარტყებს პირველივე დღიდან შეუძლიათ მშობლებს გაყვეს უკან. გამრავლების პერიოდში მამალი მეტად აგრესიულია, რათა დაიცვას დედალი და ბარტყები. იკვებებიან ძირითადად ბალახით, უმთავრესად მცენარისმჭამელია, როგორც სხვა ბატები. მოიცავს ორ ქვესახეობას: Cereopsis novaehollandiae novaehollandiae და Cereopsis novaehollandiae grisea. BirdLife Species Factsheet დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. Holotype of Cereopsis novaehollandiae in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa ↑ Anseriformes // World Birds Taxonomic List: Genera and species with citations. Version 9.027 (2011.10.19).
მერი ავიძბა

მერი ხაფიზის ასული ავიძბა (აფხ. Мери Ҳафиз-иԥҳа Аҩӡба; დ. 24 იანვარი, 1917, სოხუმი, რუსეთის იმპერია — გ. 5 დეკემბერი, 1986, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველო სსრ) — პირველი აფხაზი მფრინავი ქალი, ბელორუსიის მე-2 ფრონტის, მე-4 საჰაერო არმიის, 46-ე გვარდიის ღამის ავიაციის შტურმანი, გვარდიის ლეიტენანტი. აფხაზეთის ასსრ-ის VII-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაიბადა 1917 წელს ქალაქ სოხუმში. 1933 წელს დაამთავრა აფხაზური სკოლის 7 კლასი. 1935 წელს შევიდა სრულიად საკავშირო ლენინური კომკავშირის რიგებში. შევიდა ბატაისკის ბარანოვის სახელობის სამწლიან საავიაციო-საფრენოსნო სკოლაში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1938 წელს. სოხუმის აეროკლუბში მისი მასწავლებელი იყო ვიქტორ არგუნი, რომელიც მუშაობდა საფრენოსნო ნაწილის უფროსად. ერთი წლის განმავლობაში მუშაობდა მფრინავ-ინსტრუქტორადსოხუმის აეროკლუბში. 1939 წელს გახდა ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის კურსანტი. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების წინ ჩაირიცხა ლენინგრადის კიროვის სახელობის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში. ჯანმრთელობის გამო ის სწავლას თავს ანებებს და ამის დამიუხედავად ჩაეწერა მოხალისედ წითელ არმიაში და 122-ე ავიაჯგუფის, ავიასკოლის მფრინავი გახდა. მსახურობდა კავშირგაბმულობის ცალკე ესკადრილიაში. 1942 წლის დეკემბრიდან გერმანიის დამარცხებამდე, სწავლება გაიარა პერმის ავიასკოლაში. იგი იბრძოდა ჩრდილო-კავკასიის მე-4 საჰაერო არმიის შემადგენლობაში, მე-4 უკრაინის და მე-2 ბელორუსიის ფრონტებზე. ოპერაცია „ბაგრატიონის“ შესრულების შემდეგ, მერი ავიძბა იბრძოდა ბელორუსიის მე-2 ფრონტზე. ერთ-ერთ სამხედრო გაფრენაზე, მისი თვითმფრინავი მტრის მიერ იქნა დაზიანებული და გაუჭირდა აეროდრომამდე მიღწევა. მან მიიღო მონაწილეობა კავკასიის დაცვაში და ყირიის, ბელორუსიის, პოლონეთის განთავისუფლებაში. აგრეთვე გერმანიის ტერიტორიის დაბომბვაში. 1944 წელს, გადავიდა სხვა საავიაციო პოლკში. საომარი ქმედებების დროს, მერი ავიძბამ შეასრულა 477 საბრძოლო აფრენა და ჰაერში გაატარა 1000 საათი, ხოლო მტერზე 63 000 კილოგრამი ბომბი ჩამოაგდეს. ომის შემდგომ, საომარი მოქმედედების დროს მიღებული ტრავმის გამო, პარალიზებულ იქნა, ხოლო 7 წლის შემდეგ ჩაუტარდა წარმატებული ოპერაცია. პენსიაზე მყოფი, მერი ავიძბა ცხოვრობდა საზოგადოებრივი ცხოვრებით, იგი არჩეულ იქნა აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს დეპუტატად ახალგაზრდებს შორის. ატარებდა დიდ პატრიოტულ აღმზრდელობით მუშაობას. იყო აფხაზეთის ასსრ-ის VII-XI მოწვევეის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. გარდაიცვალა 1986 წელს, სოხუმში, აფხაზეთში. დაჯილდოვებული იყო: I ხარისხის სამამულო ომის ორდენი; II ხარისხის სამამულო ომის ორდენი; მედლებით; აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელით. გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №235 (12351), 6 დეკემბერი, 1986 მერი ავიძბა ↑ გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №234 (12350), 5 დეკემბერი, 1986 ↑ Сухумский аэропорт. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-12. ციტირების თარიღი: 2018-03-20.