laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეთნოცენტრიზმი

ეთნოცენტრიზმი — საკუთარ კულტურაში არსებული მზა ღირებულებებისა და თეორიების მორგება სხვა საზოგადოებრივ ჯგუფებსა თუ ეთნოსებზე. ეთნოცენტრიზმი თავისთავად მიკერძოებასა თუ მრუდ ხედვას გულისხმობს. ტერმინი შემოიტანა უილიამ გრაჰამ სამნერმა. ეთნოცენტრიზმი მიმდინარეობს პოლიტიკური სისტემების კლასიფიცირებისას. კომუნისტური და ლიბერალური ღირებულებების შედარებას ეთნოცენტრიზმი ხელს უშლის და თითქოს ერთმანეთთან აიგივებს. ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა მ. ბრიუერმა და დონალდ კემპბელმა ჩამოაყალიბეს ეთნოცენტრიზმის ძირითადი მაჩვენებლები: საკუთარი კულტურის ელემენტების (ნორმების, როლების და ღირებულებების) აღქმა ბუნებრივად და სწორად, სხვა კულტურების ელემენტების კი არაბუნებრივად და არასწორად მიჩნევა; საკუთარი ჯგუფის წესების მიჩნევა უნივერსალურად; ბუნებრივად მიიჩნევა ითანამშრომლონ თავისი ჯგუფის წევრებთან, დაეხმარონ მათ; ამჯობინებენ საკუთარ ჯგუფს, ამაყობენ საკუთარი ჯგუფით და არ ენდობიან, მტრობენ კიდეც სხვა ჯგუფების წევრებს. ევროპოცენტრიზმი იმპერიალიზმი ნაციონალიზმი რასიზმი Ankerl, G. Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western. Geneva: INU PRESS, 2000, ISBN 2-88155-004-5 Reynolds, V., Falger, V., & Vine, I. (Eds.) (1987). The Sociobiology of Ethnocentrism. Athens, GA: University of Georgia Press. Salter, F. K., ed. 2002. Risky Transactions. Trust, Kinship, and Ethnicity. Oxford and New York: Berghahn. Seidner, S. S. (1982). Ethnicity, Language, and Power from a Psycholinguistic Perspective. Bruxelles: Centre de recherche sur le pluralinguisme. van den Berghe, P. L. (1981). The ethnic phenomenon. Westport, CT: Praeger. Martineau, H. (1838). "How to Observe Morals and manners". Charles Knight and Co., London. Wade, Nicholas, "Depth of the Kindness Hormone Appears to Know Some Bounds," New York Times, Jan. 10, 2011. Group Processes and Intergroup Relations ↑ ივანე წერეთელი, ირაკლი ჩხაიძე, მალხაზ მაცაბერიძე, დავით მაცაბერიძე, ნაციონალიზმი : ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2021. — გვ. ??.
ბურლაკუ

ბურლაკუ (რუმ. Burlacu) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 109 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 835 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ენსენადის მუნიციპალიტეტი

ენსენადის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Ensenada) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1-1743 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 466 814 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 52 482 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ენსენადა. ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები მექსიკის შტატები მექსიკის ქალაქების სია (ესპანური) Ayuntamiento de Ensenada დაარქივებული 2008-05-03 საიტზე Wayback Machine. Official government website. (ინგლისური) Property frenzy in Baja California, Diane Lindquist, San Diego Union-Tribune, April 24, 2006. Article on planned port construction at Punta Colonet. ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ http://tucodigo.mx/index.php?estado=2&mpio=1&b_query=mpio
მეხიკალის მუნიციპალიტეტი

მეხიკალის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Mexicali) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 936 826 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 68 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13 700 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მეხიკალი. ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები მექსიკის შტატები მექსიკის ქალაქების სია (ესპანური) Ayuntamiento de Mexicali, official government web site. (ინგლისური)/(ესპანური) Mexicali Tourism Guide დაარქივებული 2008-03-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ 2.0 2.1 https://loquesigue.tv/lada-658-de-donde-es/ ↑ http://tucodigo.mx/index.php?estado=2&mpio=2&b_query=mpio
ტეკატეს მუნიციპალიტეტი

ტეკატეს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Tecate) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 101 079 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3 079 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტეკატე. ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები მექსიკის შტატები მექსიკის ქალაქების სია (ესპანური) Gobierno Municipal de Tecate, Baja California დაარქივებული 2015-08-23 საიტზე Wayback Machine. Official government website. ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ http://tucodigo.mx/index.php?estado=2&mpio=3&b_query=mpio
ტიხუანის მუნიციპალიტეტი

ტიხუანის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Tijuana) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 0-1 200 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 559 683 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 800 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 879.2 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტიხუანა. ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები მექსიკის შტატები მექსიკის ქალაქების სია (ესპანური) Ayuntamiento de Tijuana Official government website. (ესპანური) Para mi Tijuana დაარქივებული 2008-04-17 საიტზე Wayback Machine. Dedicated to a safe and secure Tijuana, A Tijuana la quiero Segura ↑ http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM02bajacalifornia/municipios/02004a.html ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ http://tucodigo.mx/index.php?estado=2&mpio=4&b_query=mpio
პლაიას-დე-როსარიტოს მუნიციპალიტეტი

პლაიას-დე-როსარიტოს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Playas de Rosarito) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 0-727 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 90 668 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 513.32 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როსარიტო. ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები მექსიკის შტატები მექსიკის ქალაქების სია (ესპანური) Ayuntamiento de Playas de Rosarito დაარქივებული 2006-04-25 საიტზე Wayback Machine. Official government website. (ინგლისური) Official government tourism office website ↑ 1.0 1.1 http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ http://tucodigo.mx/index.php?estado=2&mpio=5&b_query=mpio
ანტისემიტიზმი

ანტისემიტიზმი — ებრაული ერის ან რელიგიის მიმართ მტრული, უარყოფითი ან არასანდომიანი დამოკიდებულება. ისტორიულად, სხვადასხვა ადგილას და სხვადასხვა პერიოდში ებრაელები ხშირად იყვნენ მასიური დევნის და შევიწროების საგანი. გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის (1933-1945) მკვეთრად გამოხატულ ანტისემიტურ პოლიტიკას შეეწირა ევროპაში მცხოვრები 9 600 000 ებრაელიდან დაახლოებით 6 000 000 ებრაელის სიცოცხლე. რასიზმი შოვინიზმი სიონიზმი Johnston, William M. The Austrian Mind: An Intellectual and Social History, 1848–1938, University of California Press, 1983, p. 27. "Semites and Antisemites" დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. . Extract from Islam in History: Ideas, Men and Events in the Middle East, The Library Press, 1973. "Anti-Semitism", Encyclopædia Britannica, 2006. Johnson, Paul. A History of the Jews, HarperPerennial 1988, pp. 133 ff. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანტისემიტიზმი
ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები

მექსიკის ერთ-ერთი შტატი ქვემო კალიფორნია (Baja California) შვიდ მუნიციპალიტეტად იყოფა: 2020 წლის აღწერით, ქვემო კალიფორნია მე-13 ადგილზეა მოსახლეობის მიხედვით (3 769 020) და მე-12 ადგილზეა ფართობის მიხედვით (73 290.08 კმ²). Instituto Nacional de Estadística y Geografía INEGI INEGI : Baja California - División municipal დაარქივებული 2015-02-27 საიტზე Wayback Machine. INEGI - Mexico in Cifras დაარქივებული 2010-12-20 საიტზე Wayback Machine. INAFED Encíclopedía de los Munícípos y Delegacíones de Méxíco : Baja California დაარქივებული 2015-02-08 საიტზე Wayback Machine. SEDESOL - Catálogo de Localidades : Baja California დაარქივებული 2015-04-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 INEGI. Censo de Población y Vivienda 2020. Tabulados del Cuestionario Básico – Baja California es (Excel) გვ. 1–4. INEGI (2020). ციტირების თარიღი: 27 January 2021 ↑ Unidad de Microrregiones Cédulas de Información Municipal (SCIM) Spanish. Secretaría de Desarrollo Social. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-01. ციტირების თარიღი: November 18, 2017
ლაღმანის პროვინცია

ლაღმანის პროვინცია (დარი لغمان Laġmān, პუშტუ لغمان‎) — ავღანეთის ოცდათოთხმეტიდან ერთ-ერთი პროვინცია (ვილაიეთი), მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მეჰტარლამი. ტერიტორია მოიცავს 3 843 კმ² 441 000 მცხოვრებით (2007 წლის მონაცემებით). მას ესაზღვრება ავღანეთის 6 პროვინცია - ფანჯშირის პროვინცია, კაპისას პროვინცია, ქაბულის პროვინცია, ნანგარჰარის პროვინცია, ნურისტანის პროვინცია და ქუნარის პროვინცია. ალექსანდრე მაკედონელის შემოჭრის დროს ეს ადგილი ცნობილი იყო სახელით ლამპაკა. მე-7 ასწლეულში ოლქი მოინახულა ცნობილმა ჩინელმა მოგზაურმა სიანცზანმა და აღნიშნა, რომ ამ ადგილების მცხოვრებთა უდიდესი უმრავლესობა ინდუზმის მიმდევარი იყო. მხოლოდ მცირე ნაწილი მისდევდა ბუდიზმს. აქ ისლამის გავრცელების შემდეგ რეგიონი შევიდა ღაზნევიდების სახელმწიფოს შემადგენლობაში, რომლის მმართველმა სრულიად გაანადგურა ინდური არმია. თანამედროვე ქაბულის მუზეუმში განთავსებულია წარწერები არამეულ ენაზე, რომელიც გვამცნობს, რომ ეს ადგილები წარმოადგენდა ინდოეთიდან პალმირამდე მდებარე სავაჭრო მარშრუტს. მე-10 საუკუნეში ლაღმანის პროვინცია კვლავ დიდი ინდური სამყაროს შენადგენელი ნაწილია, რომელიც დაახლოებით 982 წლისათვის სრულდება. მუსლიმი ავტორის, ალ უთბის ცნობით მე-10 საუკუნის ბოლოს რეგიონში გავრცელდა ისლამი ღაზნევიდების სახელმწიფოს მეთაურის აბუ მანსურ საბუქტიგინის წყალობით. საბუქტიგინმა ამის შემდგომ რეგონში მოიგო დიდი ბრძოლა, რომელიც მიმართული იყო ჰინდუს შაჰის ჯაიაპალას 100 000-ანი არმიის წინააღმდეგ. მე-16 საუკუნის პირველ წლებში რეგიონში ცხოვრობდა დიდ მოგოლთა მეფე ბაბური , რომელმაც სწორედ აქ დაწერა თავისი მემუარები ”ბაბურნამე”. ”ბაბურნამეს” თანახმად, ლაღმანის დიდ მოგოლთა ეპოქაში ცნობილი იყო, როგორც დამოუკიდებელი მხარე ქაბულისტანში, მუსლიმური გადმოცემის თანახმად, კაფირისტანის ნაწილი. ლაღმანი ითვლებოდა ”ურწმუნოთა” ბუდედ და ხშირად ეწყობოდა ჯიჰადის დამსჯელი ექსპედიციები მოგოლთა იმპერატორ აქბარის უმცროსი ძმის მეთაურობით. საბჭოთა კავშირ-ავღანეთის ომის დროს ორივე მხარის მებრძოლები დაუნდობლად ანადგურებდნენ სახლებს, ბიზნესდაწესებულებებს. ამას გარდა, საბჭოეთი მიზნობრივად ანადგურებდა ლაღმანის სოფლის მეურნეობის ინფრაქტრუქტურას. 2007 წლიდან რეგიონში მოქმედებს საერთაშორისო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ძალების პროვინციის რეკონსტრუქციის ჯგუფი, რომელსაც სათვეში უდგას ამერიკის შეერთებული შტატები. პროვინცია იყოფა 5 ოლქად. ესენია: ალინგარი ალიშინგი ბაად-პუხი დავლათ-შაჰი კარგაი მეჰტარლამი ლაღმანის ოფიციალური ვებ-გვერდი
ალექსანდრე დუბჩეკი

ალექსანდრე დუბჩეკი (სლოვაკ. Alexander Dubček; დ. 27 ნოემბერი, 1921, უგროვეცი, ჩეხოსლოვაკია — გ. 7 ნოემბერი, 1992, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკიის სლოვაკი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. 1968-1969 წლებში ეკავა ჩეხოსლოვაკიის კომპარტიის ცკ-ის პირველი მდივნის თანამდებობა. 1968 წლის 4 იანვარს, ცკ-ს პლენუმმა, კომპარტიის პირველ მდივნად, ანტონინ ნოვოტნის ნაცვლად 47 წლის ალექსანდრე დუბჩეკი აირჩია, რომელიც მანამდე სლოვაკეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი იყო. 1968 წლის თებერვალში, დუბჩეკი სოფლის მეურნეობის კოოპერატორთა ყრილობაზე გამოვიდა და განაცხადა, რომ აუცილებელია ჩეხოსლოვაკიაში განხორციელდეს სოციალიზმის დემოკრატიზაცია. ამ მხრივ მთავრობამ პირველი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი 3 მარტს გადადგა, როდესაც პრესაზე ნაწილობრივ გაუქმდა ცენზურა. პრაღის გაზაფხულის პერიოდში შეეცადა ასევე სხვა რეფორმების გატარებას. მან სსრკ-საგან დამოუკიდებელი პოლიტიკის გატარება დაიწყო, რაშიც ბუნებრივია წააწყდა საბჭოთა წინააღმდეგობას. 1968 წლის 20-21 აგვისტოს ღამეს ვარშავის ხელშეკრულების ჯარები ჩეხოსლოვაკიაში შევიდნენ (ოპერაცია „დუნაი“) და ბოლო მოუღეს ალექსანდრ დუბჩეკის დემოკრატიულ რეფორმებს. 1968 წლის აგვისტოდან იგი დანებდა სსრკ-ს ზეწოლას და თანდათან მოხსნა თანამდებობიდან რეფორმატორი კომუნისტები. 1969 წლის აპრილში, თანამდებობიდან გადადგა ჩეხოსლოვაკიის კომპარტიის თავმჯდომარე ალექსანდრე დუბჩეკი. ქვეყანაში გუსტავ ჰუსაკის მმართველობა დაიწყო. 1989 წელს აქტიურად მონაწილეობდა ხავერდოვან რევოლუციაში. გარდაიცვალა 1992 წლის 7 ნოემბერს, ორი თვით ადრე ავტოავარიაში მიღებული დაზიანებების შედეგად. Hope Dies Last The Autobiography of Alexander Dubcek by Alexander Dubcek (Author), Jiří Hochman (Editor, Translator), Kodansha Europe (1993), ISBN 1-56836-000-2. Alexander Dubček profile on the Sakharov Prize Network დაარქივებული 2015-09-25 საიტზე Wayback Machine.
გამპოლის სამეფო

გამპოლა — მდებარეობს კანდის მახლობლად შრი-ლანკის ცენტრალურ პროვინციაში. ის XIV საუკუნეში მეფე პარაკრამაბაჰუ V–მ დედაქალაქად გამოაცხადა. პარაკრამაბაჰუ V ტახტიდან ვიკრამაბაჰუ III–მ ჩამოაგდო და მალაკის ნახევარკუნძულზე გადაასახლა. გამპოლას ბოლო მეფე იყო ბჰუვანაიკაბაჰუ V. კუნძულზე შემდეგი დომინანტი სამეფო უკვე კოტეს სამეფო იყო.
ალბერტა

ალბერტა (Alberta, ab) — პროვინცია კანადის დასავლეთში. სახელი ეწოდა დედოფალ ვიქტორიას ვაჟის მიხედვით. მოსახლეობა — 3.7 მილიონი; ენები (%) — ინგლისური – 74, ფრანგული - 2; ფართობი — 661 ათასი. ქალაქები (ათ.) — კალგარი (865), ედმონტონი (C, 694), სტრატკონა (72). ისტორია — XVII საუკუნეში ტერიტორიის დიდი ნაწილი შედიოდა ჰუდსონის ყურის ბეწვეულის კომპანიის შემადგენლობაში შედიოდა. პროვინცია გახდა 1905 წელს. ალბერტას ჰყავს შემდეგი დამეგობრებული ტერიტორიები და ქალაქები: ხალისკო, მექსიკა, სპეციალური ურთიერთობა ჰოკაიდო, იაპონია, სპეციალური ურთიერთობა კიონსან-ნამდო, სამხრეთ კორეა, სპეციალური ურთიერთობა ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა ნეუკენი, არგენტინა, ეკონომიკური კავშირი მპუმალანგა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, სამთავროპო პროექტები ხეილუნძიანი, ჩინეთი, სპეციალური ურთიერთობა ტიუმენი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა მონტანა, ამერიკის შეერთებული შტატები, სასაზღვრო პარტნიორობა კანვონდო, სამხრეთ კორეა, სპეციალური ურთიერთობა ↑ "Alberta Twinning Relationships" დაარქივებული 2012-01-18 საიტზე Wayback Machine. . Retrieved on August 12, 2011.
ბოიკოტი

ბოიკოტი — პროტესტის ნიშნად განსაზღვრულ პიროვნებასთან, ორგანიზაციასთან, ქვეყანასთან თანამშრომლობაზე, გარიგებაზე, ურთიერთობაზე უარის თქმა, რაიმე მოვლენაში მონაწილეობის მიღებაზე უარის თქმა. სიტყვა ბოიკოტი დაკავშირებულია კაპიტან ჩარლზ ბოიკოტთან, მიწათმფლობელის წარმომადგენელ მაკლერთან, რომელსაც 1880 წელს ირლანდიის ერთ-ერთი საგრაფოს მოსახლეობამ ორგანიზებული ბოიკოტი მოუწყო.
ცხელი ზაფხულის სამი დღე

ცხელი ზაფხულის სამი დღე — მერაბ კოკოჩაშვილის 1981 წლის ქართული ფილმი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ცნობილ მეცნიერი სულხან იბერიელი უდაბნოს სამონასტრო კომპლექსის არქეოლოგიური გათხრების ხელმძღვანელია. მას სამუშაოს დასასრულებლად სახსრები არ ჰყოფნის და იძულებულია დასახმარებლად სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებებს მიმართოს. სხვებს მისი თავგამოდება გადამეტებულად ეჩვენებათ, რადგან სხვა საქმეები უფრო მნიშვნელოვნად მიაჩნიათ. სულხანს ეხმარება ახალგაზრდა არქეოლოგი თამრიკო. ისინი ერთად იბრძვიან, რომ სამხედროების საწვრთნელ პოლიგონად ქცეული მონასტრის ტერიტორია განადგურებას გადაურჩეს. გათხრეს მაინც დააკონსერვებენ და მიწას მიაყრიან. ქალაქისკენ მიმავალი სულხანი უდაბნოს მიწაზე ინფარქტით კვდება. კახი კავსაძე — სულხან იბერიელი ნინელი ჭანკვეტაძე — თამრიკო რამაზ ჩხიკვაძე — გივი ოთარ ლითანიშვილი — ერეკლე ერლომ ახვლედიანი — რამაზი გია ფერაძე — ლევანი სულიკო ჟღენტი — ვაჟა ციცინო ციციშვილი — ია მარინა ჯორჯაძე — ელისაბედი აბრეკ ფხალაძე — ლოტბარი „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
ბარბაროსი

ბარბაროსი (ძვ. ბერძნ. βάρβαρος [barbaros]) — არაცივილიზებული, უკულტურო ან დაბალი ზნეობის მქონე ადამიანი. სიტყვის მრავლობითი ფორმა, ბარბაროსები შეიძლება აღნიშნავდეს დაბალი სოციალური და კულტურული განვითარების მქონე ხალხს, ეთნოსს. სიტყვა ბარბაროსი ძველ-ბერძნული წარმოშობისაა. ძველ ბერძნულად βάρβαρος (ბარბაროს) ნიშნავდა არა ბერძენს, არა ბერძნულად მოლაპარაკე ადამიანს. სიტყვა იმიტაციურია. ბარ-ბარ გამოხატავს უცნობ ენაზე საუბრის მოსმენისგან მიღებულ შთაბეჭდილებას. ბერძნებს ეჩვენებოდათ რომ მათი ლაპარაკის დროს ისმის „ბარ-ბარ“. ევროპა ალპების ჩრდილოეთით, ეკავათ მრავალრიცხოვანი ტომების სამ ჯგუფს: კელტებს, გერმანელებს და სლავებს. მათ არ ესმოდათ ერთმანეთის ენა, მაგრამ კელტების, გერმანელებისა და სლავების ენები ერთსა და იმავე ენათა ჯგუფს- ინდოევროპულს მიეკუთვნება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ ხალხთა შორეული წინაპრები ერთმანეთის მეზობლად ცხოვრობდნენ. კელტები ევროპაში ბევრად უფრო ადრე გამოჩნდნენ, ვიდრე გერმანელები და მით უმეტეს, სლავები. ოდესღაც ისინი მთელ ევროპაში ცხოვრობდნენ, ატლანტის ოკეანიდან ბალკანეთის ნახევარკუნძულამდე. შესაბამისად რომაელებიც ყველაზე ადრე კელტებს გაეცნენ-გალების ტომს, რომლებმაც თავის დროზე კაპიტოლიუმის გარდა თითქმის მთელი რომი დაიპყრეს. მოგვიანებით რომაელებმა დაიპყრეს გალების მიწები ჩრდილოეთ იტალიაში და დღევანდელი საფრანგეთის ტერიტორია. ადგილობრივმა მოსახლეობამ რომანიზაცია განიცადა (გალებმა შეითვისეს რომაელთა ენა და წეს-ჩვეულებები). გალიის დასავლეთ რაინის გადაღმა. ქრ.შ-მდე რამდენიმე საუკუნით ადრე განსახლდნენ ჩრდილოეთიდან მოსული გერმანელთა მრავალრიცხოვანი ტომები. მათი ძველი სამშობლო, როგორც ვარაუდობენ ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთი და სამხრეთ სანაპირო, ბალტიის ზღვის კუნძულები და სკანდინავიისა და იუტლანდიის ნახევარკუნძულები. დაახლოებით სამი ათასი წლის წინ, როგორც ჩანს მკვეთრი აციების გამო, გერმანელები იძულებული გახდნენ, სამხრეთისაკენ გადასახლებულიყვნენ. ხალხთა დიდი გადასახლება ცივილიზაცია ეთნოცენტრიზმი ეთნოგრაფია ეთნოლოგია ვანდალები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 204. История варварских племен დაარქივებული 2019-12-19 საიტზე Wayback Machine.
უნგრეთის კულტურა

უნგრეთის კულტურა — უნგრეთს ხალხური რეწვის მდიდარი ტრადიცია აქვს, მაგალითად: ქარგვა, მეთუნეობა, ჩუქურთმები. უნგრული მუსიკა მოიცავს როგორც ლისტის რაპსოდიებს ასევე ხალხურ მუსიკას და ბოშურ სიმღერებს. უნგრეთს აქვს მდიდარი ლიტერატურა მრავალი მწერლებით და პოეტებით. გამორჩეულად ცნობილებია შანდონ მარაი და იმრე კერტეში. იმრე კერტეში 2002 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ლიტერატურის დარგში. Culture of Hungary (Film, Fine arts, Folklore, Literature, Music, Press and Theatre) დაარქივებული 2006-12-02 საიტზე Wayback Machine. Some Hungarian proverbs reflecting the history and culture of the county დაარქივებული 2007-03-21 საიტზე Wayback Machine.
სამეგრელო ჩხოროწყუ (საფეხბურთო კლუბი)

„სამეგრელო ჩხოროწყუ“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი დაბა ჩხოროწყუდან. თამაშობს ჩხოროწყუს „ცენტრალურ“ სტადიონზე. პროფილი Soccerway–ზე (ინგლისური) საფეხბურთო კლუბის საიტი დაარქივებული 2020-09-22 საიტზე Wayback Machine.
პარალელეპიპედი

პარალელეპიპედი არის პრიზმა, რომლის ფუძე პარალელოგრამია. თუ პარალელეპიპედის ფუძე მართკუთხედია, მაშინ მას მართკუთხა პარალელეპიპედი ეწოდება. მართკუთხა პარალელეპიპედი ტოლი წიბოებით არის კუბი. მართკუთხა პარალელეპიპედი დაარქივებული 2020-02-21 საიტზე Wayback Machine.
ამანიშახეტო

ამანიშახეტო — ნუბიის (ქუშის) დედოფალი (კანდაკი). მართადა ძვ. წ. 10-დან 1 წლამდე თუმცაღა ნუბიის ისტორიის თარიღების აბსოლუტური უმრავლესობა ჯერ კიდევ გაურკვეველია. ცნობილია მისი დაპირისპირება იმპერატორ ავგუსტუსთან. Laszlo Török, in: Fontes Historiae Nubiorum Vol. II, p. 723–725 (Bergen, 1996). ISBN 82-91626-01-4
ანატოლი კაჭარავა

ანატოლი ალექსის ძე კაჭარავა (დ. 15 აგვისტო, 1910, სოხუმი — გ. 8 მაისი, 1982, ბათუმი) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ერთ-ერთი დამაარსებელი და პირველი ხელმძღვანელი. სწავლობდა სოხუმის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში, შემდეგ ხერსონის საზღვაოსნო სასწავლებელსა და შორეული აღმოსავლეთის თევზ-მრეწველობის ტექნიკუმში. ამავდროულად, 1927 წლიდან იყო მეზღვაური. მეორე მსოფლიო ომის წლებში უფროსი ლეიტენანტის წოდებით მეთაურობდა ყინულმჭრელ „ალექსანდრე სიბირიაკოვს“. 1942 წლის 25 აგვისტოს ჩრდილოყინულოვან ოკეანეში გერმანულ კრეისერ „ადმირალ შეერთან“ უთანასწორო შეტაკებისას ყინულმჭრელი დაიღუპა, დაჭრილი კაჭარავა და გადარჩენილი მეზღვაურები კი ტყვედ ჩავარდნენ. 1945 წელს გათავასუფლების შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლებამ უფის სპეციალურ ბანაკში მოათავსა. 1961 წელს რეაბილიტირებული იქნა და დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. შემდგომში სამეთაურო თანამდებობებზე მსახურობდა ჩრდილოეთის გემებზე: „ილია მურომეცი“, „ლევანოვსკი“, „ბაიკალი“ და „თბილისი“. 1967-1979 წლებში ხელმძღვანდელობდა საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს. კაჭარავას პირველი მეუღლე იყო მსახიობი ნატო ვაჩნაძე. გარდაიცვალა 1982 წლის 8 მაისს. დაკრძალულია ბათუმის საზღვაო აკადემიის ტერიტორიაზე. საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ისტორიიდან : (საარქივო სამმართველოში დაცული დოკუმენტური მასალების მიხედვით) / მერაბ მეგრელიშვილი, შოთა მახარაძე // სამხრეთ-დასავლეთი საქართველო : (ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოლოგია) / აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საარქივო დაწესებულება-საარქივო სამმართველო. - თბილისი, 2012. - ISSN 2298-0776. - N II, საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის მასალები. - გვ.. - რეზ. ინგლ. ენ.. - გამოყენებული ლიტ-რა გვ.22 ანატოლი კაჭარავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველოს სანაპირო დაცვა

საქართველოს სანაპირო დაცვა — საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის საზღვაო განშტოება, დაქვემდებარებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს. პასუხისმგებელია საქართველოს 310 კილომეტრიან სანაპიროსა და ტერიტორიული წყლების დაცვაზე. სანაპირო დაცვის მთავარ დავალებებს წარმოადგენს: ტერიტორიული წყლების გამგეობა, ზღვის დაბინძურებისგან დაცვა, საზღვაო სამართალდაცვა, ძებნის და გადარჩენის დავალებების შესრულება, პორტების დაცვა და საზღვაო თავდაცვა. ყოფილი საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები გაერთიანდა სანაპირო დაცვაში 2009 წელს. საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეიარაღებული ძალების შტო 2009 წლამდე, როცა ის შეუერთდა სანაპირო დაცვას და გადაეცა შინაგან საქმეთა სამინისტროს. 2008 წლის აგვისტოს ომამდე საქართველოს საზღვაო ძალების შემადგენლობაში შედიოდა 19 ხომალდი და 531 ეკიპაჟის წევრი, რომელთაგან 181 იყო ოფიცერი, 200 NCO, 114 ახალწვეული და 36 სამოქალაქო პირი. საქართველოს სანაპირო დაცვის შტაბ-ბინა და მთავარი ბაზა მდებარეობს ფოთის შავი ზღვის პორტში, მეორე, უფრო პატარა ბაზა მდებარეობს აჭარაში, ბათუმში. სანაპირო დაცვა ასევე მოიცავს სპეციალურ კონტრტერორისტულ დანაყოფს. საზღვაო სადაზვერვო რადარები განთავსებულია ანაკლიაში, ფოთში, სუფსაში, ჩაქვსა და გონიოში და საერთო ჯამში ფარავს ტერიტორიულ წყლებს მთლიანად. 2021 წლისათვის საქართველოს სანაპირო დაცვის მეთაურია კაპიტანი რამაზ პაპიძე. საქართველოს სანაპირო დაცვის ფლოტი შედგება შემდეგი ხომალდებისგან: ფოთი ბათუმი არმია და საზოგადოება საქართველოში (1998). საქართველოს სანაპირო დაცვა დაარქივებული 2014-07-18 საიტზე Wayback Machine. სანაპირო დაცვის განყოფილება - საქართველოს შსს-ის სასაზღვრო პოლიცია საქართველოს სამხედრო-საზღვაო ძალები საქართველოს სამხედრო-საზღვაო ძალების ხომალდები ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 John Pike. Maritime Defense Force (MDF) / Georgia Navy. ციტირების თარიღი: 14 December 2014 ↑ MRTP 34 FAST PATROL ATTACK CRAFT GEORGIA -SUKHUMI.flv. YouTube. ციტირების თარიღი: 14 December 2014 ↑ Coast Guard Transfers Two Former Cutters To Republic Of Georgia. Coast Guard News (4 October 2016). ციტირების თარიღი: 5 October 2016
ჩიქვი

ჩიქვი (ლათ. Scorpaena) — თევზების გვარი სკორპენისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში. საქართველოში (შავ ზღვაში) ბინადრობს 1 სახეობა — ზღვის ჩიქვი (ლათ. Scorpaena porcus), რომლის სხეულის სიგრძე 7-13 სმ, იშვიათად 30 სმ აღწევს. ჩიქვები ფორმით ქორჭილას ჰგვანან. ფარფლების ეკლიანი სხივების ფუძესთან შხამიანი ჯირკვალი აქვთ და ქვეწარმავალთა მსგავსად იცვლიან კანს. მტაცებლები არიან. ძირითადად თევზებით იკვებებიან. გემრიელი ხორცი აქვთ. მცირე რაოდენობის გამო მათი რეწვა სხვა თევზებთან ერთად ხდება. უმთავრესად ნედლად იყენებენ. დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 141.