ეფესო

ეფესო (ძვ. ბერძნ. Ἔφεσος, თურქ. Efes) — ძველი ბერძნული პოლისი, შემდეგ კი მნიშვნელევონი რომაული ქალაქი მცირე აზიის დასავლეთ ნაწილში. თანამედროვე სელჩუკის ადგილას, იზმირის პროვინცია, თურქეთი. ის იყო იონიელების კავშირში შემავალი ერთ-ერთი ქალაქი თორმეტიდან.. რომაული მმართველობის პერიოდში, დიდი ხნის განმავლობაში იგი იყო რომის იმპერიის სიდიდით მეორე ქალაქი, იმპერიის დედაქალაქის, რომის შემდეგ. ძვ. წ. I საუკუნეში ეფესოს მოსახლეობა იყო 250 000, რაც მას მსოფლიოში სიდიდით მეორე ქალაქადაც აქცევს. ქალაქი სახელგანთქმულია იქ მდებარე არტემიდას ტაძრის გამო, (აშენდა დაახლ. ძვ. წ. 550 წელს) რომელიც შეტანილია ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრების სიაში. ეფესო ახალი წელთაღრიცხვის 50-ანი წლებიდან, ადრეული ქრისტიანობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. 52-54 წლებში ეფესოში პავლე მოციქული ცხოვრობდა, სადაც ის თანამოაზრებთან ერთად ღია მისიონერულ საქმიანობას ეწეოდა. მას პრობლემები შეექმნა ხელოსნებთან, რომელთა შემოსავლის წყაროს არტემიდას ტაძარში არტემიდას ქანდაკებების გაყიდვა წარმოადგენდა . 53-57 წლებში მან დაწერა პირველი კორინთელთა მიმართ, მოგვიანებით როდესაც ის იმყოფებოდა რომის ციხეში (62 წელი) მან დაწერა ეფესელთა მიმართ. იოანე ღვთისმეტყველი რომის აზიურ ნაწილში მოღვაწეობდა, და მისი სახარება შესაძლებელია ეფესოში იყოს დაწერილი. ეფესო გამოცხადებაში მოხსენებული შვიდი ეკლესიიდან ერთ-ერთია , რაც მის სიძლიერეზე მიუთითებს. მარიამ ღვთისმშობელის სახლი ითვლება მარიამ ღვთისმშობელის ბოლო საცხოვრისად (სელჩუკიდან დაახლოებით 7 კილომეტრი). ის პოპულარულია მომლოცველებში, მათ შორის მოინახულა ბოლო სამმა პაპმაც. ეფესოს ღვთისმშობლის ეკლესია რომელიც მდებარეობს ეფესოს პორტთან ახლოს 431 წელს იყო ეფესოს საეკლესიო კრების ადგილი, სადაც მოხდა ნესტორის (428-431 წწ.) ცრუსწავლების განსჯა. ეფესოს მეორე საეკლესიო კრება შედგა 449 წელს, თუმცა მისი მიერ მიღებული აქტები არ არის საყოველთაოდ აღიარებული. 2015 წელს ისტორიული ქალაქი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. არტემიდას ტაძრის ადგილი ეფესოში მარიამ ღვთისმშობლის სახლი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეფესო lib.utexas.edu/რუკები, მცირე აზიის რუკა (დღევანდელი თურქეთი). unc.edu დაარქივებული 2010-03-02 საიტზე Wayback Machine. , რომის იმპერიის რუკა, მეორე საუკუნის ბოლოს. lib.utexas.edu/რუკები, რომის იმპერიის აღმოსავლეთ ნახევარის რუკა. online.mq.edu.au დაარქივებული 2007-12-19 საიტზე Wayback Machine. , ეფესოს ფულის ერთულები, მაქვარინის უნივერსიტეტი, ავსტრალია. whitman.edu/თეატრი, ეფესოს თეატრი. ეფესოს ანტიკური ქალაქის სურათბი asiaminorcoins.com დაარქივებული 2011-07-07 საიტზე Wayback Machine. , მცირე აზიაში მოშრილი ფულის ერთულები – ანტიკური ეფესოს ბერძნულ-რომაული ფული. fotopedia.com დაარქივებული 2010-05-10 საიტზე Wayback Machine. , ეფესოს რჩეული სურათები. ეფესოს 340 სურათი ვიენა ეფესოს მუზეუმი, ეფესოს მუზეუმი – გალერეა ↑ ჰეროდოტე, 1.142 ↑ Quezi: Ephesus ↑ 3.0 3.1 Oklahoma Christian University: Ephesus ↑ "Paul, St." Cross, F. L., ed. The Oxford dictionary of the Christian church. New York: Oxford University Press. 2005 ↑ http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/saqme-19.htm - მოციქულთა საქმენი ↑ უილიამ დურანტი. Caesar and Christ. New York: Simon and Schuster. 1972 ↑ სტეფან ჰარისი, Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985. "The Gospels" p. 266-268 ↑ http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/apokalips-2.htm - გამოცხადება ↑ Sites in Japan, Turkey, Mexico, Uruguay inscribed on UNESCO’s World Heritage List, extension of Spanish site approved