laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ასი (მონეტა)

ასი (ლათ. as ) — სპილენძისაგან ჩამოსხმული რომაული მონეტა; წონა – 272,8 გრ.; მონეტის ავერსზე გამოსახულია იანუსი, რევერსზე – გემის ცხვირი. შეიცავს 12 უნციას და იყოფა შემდეგ ერთეულებად: სემისი (6 უნციის ღირებულებისა, შუბლზე – იუპიტერი), ტრიენსი ( 4 უნცია, შუბლზე – მინერვა), კვადრანსი ( 3 უნცია, შუბლზე – ჰერმესი), სექსტანსი ( 2 უნცია, შუბლზე – ჰერმესი) და უნცია ( შუბლზე – რომა). ზურგზე ყველა ერთეულს ერთნაირი გამოსახულება აქვს. ასის მოჭრა ძვ. წ. 338 წელს დაიწყო და მიმოქცევაში იყო რამდენიმე საუკუნე. ნუმიზმატისა და ბონისტის განმარტებითი ლექსიკონი გვ. 2
ჯოკო ვიდოდო

ჯოკო ვიდოდო (ინდონ. Joko Widodo), ასევე ფართოდაა ცნობილი სახელით ჯოკოვი (ინდონ. Jokowi; დ. 21 ივნისი, 1961) — ინდონეზიის პოლიტიკური მოღვაწე. ჯაკარტის გუბერნატორი (2012-2014), სურაკარტის მერი (2005-2012). ინდონეზიის პრეზიდენტი 2014 წლის 20 ოქტომბრიდან. Majeed, Rushda (2012). "The City With a Short Fuse." Foreign Policy. September. Majeed, Rushda (2012). "Defusing a Volatile City, Igniting Reforms: Joko Widodo and Surakarta, Indonesia, 2005–2011." Innovations for Successful Societies. Princeton University. Published July. McCawley, Peter (2014). Joko Widodo's Indonesia: Possible future paths, Australian Strategic Policy Institute, Canberra. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯოკო ვიდოდო“ ვიკისაწყობში. Interview: Yogyakarta and Surakarta mayors prove good governance sells Berita tentang calon presiden Jokowi di pemilu 2014 დაარქივებული 2014-05-14 საიტზე Wayback Machine.
მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი

მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი (გერმ. Marc-André ter Stegen; დ. 30 აპრილი, 1992, მენხენგლადბახი) — გერმანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონასა“ და გერმანიის ეროვნული ნაკრების მეკარე. კარიერა დაიწყო მშობლიური ქალაქ მენხენგლადბახიის კლუბ „ბორუსიაში“, საიდანაც 2014 წლის ზაფხულში 12 მილიონ ევროდ შეიძინა „ბარსელონამ“. განახლდა: 26 მარტი, 2024 ბარსელონა:(16) ესპანეთის ლა ლიგა (5): 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2022–23 ესპანეთის თასი (5): 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 ესპანეთის სუპერთასი (3): 2016, 2018, 2022–23 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2014–15 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2015 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი (1): 2015 ევროპის სპორტული მედიის წლის გუნდის წევრი: 2022–23 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი“ ვიკისაწყობში. მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი — BDFutbol მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი — National-Football-Teams.com მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი — Soccerway მარკ-ანდრე ტერ შტეგენი — Transfermarkt ↑ 1.0 1.1 FIFA Confederations Cup Russia 2017: List of players: Germany (PDF). FIFA (2 ივლისი, 2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ივლისი, 2017. ციტირების თარიღი: 21 ივლისი, 2017. ↑ Marc-André ter Stegen. ციტირების თარიღი: 4 მაისი, 2017 ↑ ESM Team of the 2022-23 Season // World Soccer
ლეოპოლდ V ავსტრიელი

ლეოპოლდ V ავსტრიელი (გერმ. Leopold V von Österreich; დ. 9 ოქტომბერი 1586, გრაცი — გ. 13 სექტემბერი 1632, შვაცი, ტიროლი) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი ჰაბსბურგების გვარიდან. პასაუს მთავარ-ეპისკოპოსი, სტრასბურგის მთავარ-ეპისკოპოსი, მურბახის აბატი. ლეოპოლდ V ავსტრიელი დაიბადა 1586 წლის 9 ოქტომბერს ავსტრიის ქალაქ გრაცში. ის იყო ერცჰერცოგ კარლ II შტირიელის და მარია ანა ბავარიელის ვაჟი. განათლება მიიღო გრაცის იეზუიტების უნივერსიტეტში. 1597 წელს ჯერ კიდევ მოზარდი დაინიშნა პასაუს ეპისკოპოსის კოადიუტორად, ხოლო 1598 წელს გახდა ეპისკოპოს ურბან ფონ ტრენბახის მემკვიდრე განათლების მუიღებლად. 1607-1626 წლებში იყო სტრასბურგის ეპისიკოპოსის კოადიუტორი. 1614 წლიდან 1626 წლამდე ასევე იყო მურბახის აბატი. ლეოპოლდ V ცხოვრობდა სასახლის კარზე საღვთო რომის იმპერატორ რუდოლფ II-ის მფარველობის ქვეშ, რომელიც ცდილობდა მის აყვანას ბოჰემიისა და გერმანიის სამეფო ტახტზე. 1609 წელს ის მონაწილეობდა ქალაქ კლევისათვის ბრძოლაში იმპერატორის მხარეს. ლეოპოლდ V განსაკუთრებულ მფარველობას უწევდა იეზუიტთა ორდენს. 1611 წელს მან დაპატიჟა ისინი პასაუში, სადაც დაეხმარა დაეარსებინათ კოლეჯი. 1612 წელს პასაუში მან დააარსა სკოლა, რომელიც 1622 წელს ასევე ჩაბარდა იეზუიტთა ხელმძღვანელობას. 1614 წელს ქალაქ მოლშაემში ააშენა ეკლესია იეზუიტთა კოლეჯში, რაზეც მეტყველებს მისი გერბი ტაძრის შიდა დეკორზე. მან ასევე ააშენა იეზუიტთა ეკლესია ქალაქ ინსბრუკში. მისი ბიძაშვილის, ერცჰერცოგ მაქსიმილიან III-ის გარდაცვალებიდან ერთი წლის თავზე, ლეოპოლდ V გახდა ტიროლის და შუა ავსტრიის რეგენტი, ხოლო 1623-დან 1630 წლამდე — ფეოდალური მიწების მმართველი ერცჰერცოგის ტიტულით. 1619 წელს მისმა ძმამ, საღვთო რომის იმპერატორმა, ფერდინანდ II-მ ის დანიშნა ვენის გუბერნატორად. 1618–1632 წლებში კათოლიკურ ქვეყნებთან ერთად მონაწილეობდა პროტესტანტების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1632 წელს მან დაიცვა ტიროლი შვედეთის არმიისგან. 1626 წელს ლეოპოლდ V-მ უარი თქვა სტრასბურგისა და პასაუს მთავარ-ეპისკოპოსის ტიტულზე თავის ბიძაშვილის, ლეოპოლდ ვილჰელმ ავსტრიელის სასარგებლოდ. 1626 წლის 19 აპრილს დაქორწინდა ურბინოს ჰერცოგინია კლაუდია მედიჩზე, რომელიც დიდი ჰერცოგის, ფერდინანდ I-ის ქალიშვილი და ურბინოს ჰერცოგის ქვრივი იყო. მათ დააარსეს ჰაბსბურგების დინასტიის არაპირდაპირი შტო, რომელმაც 1665 წლამდე იარსება. მათი ქორწილი იმ დროის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი მოვლენა გახდა. ლეოპოლდ V ავსტრიელი გარდაიცვალა 1632 წლის 13 სექტემბერს შვაცში. ის დაკრძალულია ინსბურგში იუეზუიტთა ეკლესიაში. ლეოპოლდ V ავსტრიელს და კლაუდია მედიჩის შეეძინათ 5 შვილი: მარია ელეონორა ავსტრიელი (1627–1629). ფერდინანდ კარლ ავსტრიელი (1628–1662) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი. იზაბელა კლარა ავსტრიელი (1629–1685) — კარლო III გონაძაგას ცოლი. სიგზმუნდ ფრანც ავსტრიელი (1630–1665) — ავსტრიის ერცჰერცოგი და ტიროლის გრაფი. მარია ლეოპოლდინე ავსტრიელი (1632–1649) — ფერდინანდ III-ის ცოლი. ლეოპოლდ V ავსტრიელის წინაპრები Constantin von Wurzbach.. Habsburg, Leopold V. De.wikisource.org. (გერმანული) Franz Krones. Habsburg, Leopold V. De.wikisource.org. (გერმანული) Hugo Altmann.. Habsburg, Leopold V. Deutsche-biographie.de. (გერმანული)
სახლი ქალაქის განაპირას (2004 წლის ფილმი)

სახლი ქალაქის განაპირას (ინგლ. Home on the Range) — 2004 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი. იგი გადაიღო Walt Disney Feature Animation-მა, ხოლო დისტრიბუტორია Buena Vista Pictures. ფილმი გამოვიდა 2004 წლის 2 აპრილს და არის უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების რიგით 45-ე სრულმეტრაჟიანი ნახატი ანიმაციური ფილმი, უკანასკნელი 2009 წლის ფილმამდე „პრინცესა და ბაყაყი“. ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს ამავე სახელწოდების სიმღერიდან. მის პერსონაჟებს ახმოვანებენ როზანა ბარი, ჯუდი დენჩი, კუბა გუდინგ უმცროსი, რენდი კუეიდი, ჯენიფერ ტილი და სტივ ბუშემი. მოქმედება მიმდინარეობს ძველ დასავლეთში. მთავარი პერსონაჟია სამი ძროხა - თავგადასავლების მოყვარული მეგის, სამართლიანი მისის კელოუეი და სულელი გრეისი. მათ მიერ გამოაშკარავებულია ფერმის ხელოვნურად გაკოტრების და დახურვის გეგმა, ამიტომ ყველაფერი უნდა გაკეთდეს, რათა ეს არ მოხდეს. აჯანყებას ხელმძღვანელობენ ცხენი ბაკი და ძროხები, რომლებმაც გადაწყვიტეს ყველაფერზე წავიდნენ, ოღონდ ფერმა გაკოტრებისგან გადაარჩინონ. „სახლი ქალაქის განაპირას“ გამოვიდა 2004 წლის 2 აპრილს. მან მიიღო არაერთგვაროვანი შეფასებები და კინოგაქირავებში წინა ფილმებთან შედარებით ნაკლებად წარმატებული იყო. ოფიციალური საიტი „სახლი ქალაქის განაპირას“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „სახლი ქალაქის განაპირას“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „სახლი ქალაქის განაპირას“ — Allmovie-ზე „სახლი ქალაქის განაპირას“ — Rotten Tomatoes „სახლი ქალაქის განაპირას“ — Metacritic-ზე „სახლი ქალაქის განაპირას“ — Box Office Mojo-ზე ↑ 1.0 1.1 Home on the Range. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: January 5, 2012.
ფუად მასუმი

ფუად მასუმი (არაბ. محمد فؤاد معصوم هورامي; დ. 1938, კოი-სანჯაყი, ერბილი, ერაყი) — ერაყელი და ქურთი პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის ქურთისტანის პირველი პრემიერ-მინისტრი 1992-1994 წლებში. ერაყის მე-7 პრეზიდენტი 2014 წლის 24 ივლისიდან 2018 წლის 2 ოქტომბრამდე. ↑ Michael M. Gunter (4 ноября 2010). Historical Dictionary of the Kurds. Scarecrow Press, გვ. 208 и далее. ISBN 978-0-8108-7507-4. ციტირების თარიღი: 24 июля 2014.
ნახევარქათამა (2005 წლის ფილმი)

ნახევარქათამა (ინგლ. Chicken Little) — 2005 წლის ამერიკული 3D ანიმაციური ფილმი. იგი გადაიღო Walt Disney Feature Animation-მა, ხოლო დისტრიბუტორია Buena Vista Pictures. „ნახევარქათამა“ არის უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების რიგით 46-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. იგი აგრეთვე არის დისნეის სტუდიების პირველი მთლიანად სამგანზომილებიან გრაფიკაზე დაფუძნებული სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ვინაიდან იგი მანამდე Pixar-ის ფილმებს მხოლოდ დისტრიბუციას უწევდა, ხოლო „დინოზავრი“ შეიცავდა ცოცხლად გადაღებულ ფონებსაც. „ნახევარქათამა“ დისნეის მიერ ამავე სახელწოდების ამბის მეორე ადაპტირებაა (პირველი, 1943 წლის ფილმი, გამოვიდა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში). ეს აგრეთვე არის დისნეის უკანასკნელი ანიმაციური ფილმი, შექმნილი ჯონ ლესეტერის აღმასრულებელ დირექტორად დანიშვნამდე და Walt Disney Feature Animation-ის სახელით გამოსული უკანასკნელი ფილმი (შემდგომში მას სახელი შეეცვალა და უბრალოდ „უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიები“ ეწოდა) „ნახევარქათამას“ შემოსავალმა მსოფლიო მასშტაბით 314 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ოფიციალური საიტი „ნახევარქათამა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ნახევარქათამა“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „ნახევარქათამა“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „ნახევარქათამა“ — Allmovie-ზე „ნახევარქათამა“ — Box Office Mojo-ზე „ნახევარქათამა“ — Rotten Tomatoes ↑ 1.0 1.1 Chicken Little. American Film Institute. ციტირების თარიღი: October 29, 2016. ↑ 2005 Annual Report. The Walt Disney Company (2006). დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 23, 2016. ციტატა: „In November 2005, Walt Disney Feature Animation (WDFA) marked a major milestone in its fabled history with the highly successful release of Chicken Little, the Studio’s first fully computer-animated motion picture.“ ციტირების თარიღი: October 30, 2016. ↑ "CHICKEN LITTLE" (U). British Board of Film Classification (November 4, 2005). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 15, 2016. ციტირების თარიღი: November 14, 2016. ↑ 4.0 4.1 Chicken Little (2005). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: October 22, 2009. ↑ Willman, Chris (March 17, 2006). „Chicken Little“. Entertainment Weekly. ციტირების თარიღი: July 9, 2015. ციტატა: „This Chicken Little feature wasn’t Disney’s first stab at animating the enduring fable of animal alarmism. In 1943, the studio released a short,...“ ↑ O'Hehir, Andrew (July 13, 2011). „Can "Winnie the Pooh" save Disney from Pixar?“. Salon. ციტირების თარიღი: November 21, 2015. ციტატა: „The last release under the aegis of Walt Disney Feature Animation was “Chicken Little” in 2005,...“
სელენ სოიდერი

სელენ სოიდერი (თურქ. selen soyder; დ. 26 დეკემბერი, 1986, სოლინგენი, გერმანია) — თურქი მსახიობი და მოდელი. სელენ სოიდერი, ემიგრანტი მშობლების ერთადერთი შვილი, დაიბადა 1986 წლის 26 დეკემბერს, თურქეთის ქალაქ იზმირში. დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო სალიჰ იშგორენის სახელობის სკოლაში. შემდეგ სწავლობდა იზმირის სელმა იგიტალპის ლიცეუმში. ჩააბარა ანატოლიის უნივერსიტეტში საზოგადოებასთან ურთიერთობის ფაქულტეტზე. სელენ სოიდერი ცნობილი მოდელია,რომელიც 2007 წელს გადხა მის თურქეთი. მანამდე, 2006წელს მან მონაწილეობა მიიღო “Miss Model of Turkey” (მის თურქეთის მოდელი) და მოიპოვა საუკეთესო მოდელის ტიტული. ასევე მან მონაწილეობა მიიღო ჩინეთში გამართულ კონკურსში "Miss Bikini Universe" ( მის სამყარო ბიკინი), ის შევიდა საუკეთესო ხუთეულში და მიიღო პრიზი საუკეთესო ეროვნული კოსტუმის ნომინაციაში. სელენ სოიდერმა 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო FOX TV-ის მიერ წარმოებულ სერიალ "Yer Gök Aşk"-ში, სადაც შეასრულა Toprak Karagül-ის როლი. 2011 წელს, იგი იმავე როლით მიიწვიეს ამავე არხის წარმოებულ სერიალში - "Lale Devri". 2014 წელს, სელენმა მონაწილეობა მიიღო STAR TV-ის სატელივიზიო სერიალში "Reaksiyon". 2015 წელს, ასევე ითამაშა მოკლემეეტრაჟიან კომედიურ ფილმში "Cahide's Open Marriage", 2016 წელს კი "TRT TV"-ის სერიალ "Hangimiz Sevmedik"-ში. 2013 წელს, გამოკითხვების შედეგად გულშემატკივრებს უნდა გამოევლინათ წლის ყველაზე პოპულარული მსახიობი ქალი და მამაკაცი. გამოკითხვების შედეგად, წლის ყველაზე პოპულარულ ქალად დასახელდა სელენ სოიდერი, და თაყვანისმცემლებისგან მიიღო სამახსოვრი ჯილდოც. 2015 წელს, იგი დაქორწინდა ბიზნესმენ Oren Frances-ზე. Miss World 2007 resimleri დაარქივებული 2008-04-11 საიტზე Wayback Machine. სელენ სოიდერი ტვიტერზე
კამელოტი

კამელოტი — ციხე–სიმაგრე, დაკავშირებული მეფე ართურთან. კამელოტი პირველად გაჩნდა XII საუკუნის ფრანგული რომანსებიდან და საბოლოოდ აღწერილი იქნა, როგორც ართურის სამეფოს ფანტასტიკური ქალაქი და ართურისეული მსოფლიოს სიმბოლო. ართურის ეპოქის შემსწავლელი, ნორის ჯ. ლეისი წერდა, რომ „კამელოტი, რომელსაც გარკვეული მდებარეობა არ გააჩნია, შესაძლებელია, იყოს ყველგან.“ ↑ Lacy, Norris J. (1991). "Camelot". In Norris J. Lacy (Ed.), The New Arthurian Encyclopedia, pp. 66–67. New York: Garland. ISBN 0-8240-4377-4.
ერაყის წარმომადგენელთა საბჭო

ერაყის წარმომადგენელთა საბჭო (არაბ. مجلس النواب العراقي Majlis an-Nuwwāb al-ʿIrāqiyy، ქურთ.: ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، Encumena Nûnerên Êraq) — ერაყის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო. წევრების რაოდენობა - 325. სხდომები იმართება ბაღდადში, ე. წ. მწვანე ზონაში. 2014 წლის 15 ივლისიდან საბჭოს სპიკერია სალიმ ალ-ჯაბური. 2005 წლის კონსტიტუციის თანახმად წარმომადგენელთა საბჭო არის ერაყის პარლამენტის ქვედა პალატა, თუმცა ზედა პალატა ჯერჯერობით არ ჩამოყალიბებულა. Справочник ЦРУ დაარქივებული 2018-12-24 საიტზე Wayback Machine. Переходное иракское правительство დაარქივებული 2018-06-25 საიტზე Wayback Machine. Katzman, Kenneth. «Iraq: Elections, Government, and Consistution.» CRS Report for Congress: January 15, 2006. Регламент
მარია ანა ბავარიელი (1551-1608)

მარია ანა ბავარიელი (გერმ. Maria Anna von Bayern; დ. 21 მარტი 1551, მიუნხენი — გ. 29 აპრილი 1608, გრაცი) — ერცჰერცოგ კარლ II შტირიელის ცოლი. მარია ანა იყო ბავარიის ჰერცოგ ალბრეხტ V-ის და ანა ავსტრიელის ქალიშვილი. ის იყო ოჯახში მეოთხე შვილი. მის და-ძემბს შორის იყვნენ ვილჰელმ V, ერნესტ ბავარიელი, ფერდინანდ ბავარიელი და მარია მაქსიმილიანა. მამის მხრიდან მისი ბებია და პაპა იყვნენ ვილჰელმ IV და მარია ჯაკობა ბადენელი, ხოლო დედის მხრიდან — ფერდინანდ I და ანა იაგელონი. 1571 წლის 26 აგვისტოს, ვენაში მარია ანა დაქორწინდა თავის ბიძა კარლ II-ზე. კარლის გარდაცვალების შემდეგ შვილების (განსაკუთრებით მომავალი იმპერატორ ფერდინანდ II-ის) აღზრდა მარია ანას ძმამ, ჰერცოგ ვილჰელმ V-მ თავის თავზე აიღო. მარია ანა ბავარიელი გარდაიცვალა 1608 წლის 29 აპრილს, ქმრის გარდაცვალებიდან 18 წლის შემდეგ. მარია ანა ბავარიელს და კარლ II-ს ჰყავდათ 15 შვილი: ფერდინანდი (1572) ანა (1573–1598) — პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ III-ის ცოლი. მარია კრისტინა (1574–1621) — ჟიგმონდ ბატორის პირველი ცოლი. კატარინა რენეტა (1576–1595) ელიზაბეთი (1577–1586) ფერდინანდ II (1578–1637) — საღვთო რომის იმპერატორი კარლი (1579–1580) გრეგორია მაქსიმილიანა (1581–1597) ელეონორა (1582–1620) — მონაზონი მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი (1583–1616) — ერცჰერცოგი მარგარეტი (1584–1611) — ესპანეთის მეფე ფილიპე III-ის ცოლი. ლეოპოლდ V (1586–1632) — ავსტრიის ერცჰერცოგი. კონსტანცია (1588–1631) — პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ III-ის მეორე ცოლი. მარია მაგდალინა (1589–1631) — კოზიმო II მედიჩის ცოლი. კარლ ავსტრიელი (1590–1624) — ეპისკოპოსი. HAMANN, Brigitte, Die Habsburger: Ein Biografisches Lexicon (Munich: Piper, 1988). SÁNCHEZ, Magdalena, (2000) A Woman’s Influence: Archduchess Maria of Bavaria and the Spanish Habsburgs. In C. Kent, T.K. Wolber, C.M.K. Hewitt (Eds.) The lion and the eagle: interdisciplinary essays on German-Spanish relations over the centuries (pp. 91–107). New York: Berghahn Books. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მარია ანა ბავარიელი (1551-1608)
ანდების სახელმწიფოები

ანდების სახელმწიფოები — სახელმწიფოთა ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, რომელთათვისაც დამახასიათებელია მსგავსი გეოგრაფია და კულტურა, მაგალითად კეჩუას ენა და ანდური სამზარეულო, რომელიც თავდაპირველად ინკების იმპერიის დროს გავრცელდა, თუმცა ეს მანამდე და მის შემდეგაც ხდებოდა. პოლიტიკური თვალსაზრისით, არგენტინა და ჩილე, როგორც წესი, ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება, რადგან ამ ქვეყნებში ძლიერი ადგილობრივი ანდური მემკვიდრეობის ნაკლებობაა და კულტურულად უფრო ევროპაზეა ორიენტირებული; ამავე დროს, ეს ქვეყნები არ არიან ანდური საზოგადოების წევრები (ორგანიზაციის დატოვების პროცესშია ვენესუელაც). ანდები სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილს იკავებს და გადაჭიმულია შემდეგი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე:  კოლუმბია  ვენესუელა  ეკვადორი  პერუ  ბოლივია  არგენტინა (გეოპოლიტიკურად ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება)  ჩილე (გეოპოლიტიკურად ანდების სახელმწიფოებს არ მიეკუთვნება) როდესაც დაჯგუფება ხდება „ანდების სახელმწიფოების“ სახელით, მთავარი აქცენტი, რა თქმა უნდა, ამ ქვეყნების მთიან რეგიონებზე კეთდება. მაგალითად, არგენტინის პამპა ანდების რეგიონის ნაწილი არაა, თუმცა ამ რეგიონს ეკუთვნის არგენტინის დასავლეთი ნაწილი და ანდურ სამეზობლოსთან კულტურული კავშირები გააჩნია. ანდების საზოგადოების (სავაჭრო ბლოკი) წევრები არიან ვენესუელა, კოლუმბია, პერუ, ეკვადორი და ბოლივია. თითოეულ მათგანში ვრცელდება ამაზონის წვიმის ტყეები და ამაზონელი ადგილობრივები, ისევე როგორც ანდების მთები. Johannes Winter und André Scharmanski: "Sind die Andenstaaten unregierbar? Ursachen der politischen Krise in Bolivien, Ecuador und Peru." In: Zeitschrift Entwicklungspolitik. 14/2005, S. 30-34. Download დაარქივებული 2009-04-24 საიტზე Wayback Machine.
გვიანა

გვიანა (ინგლ. Guyana, ფრანგ. Guyane, ესპ. Guayana) — რეგიონი სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს შემდეგ სამ ტერიტორიას: საფრანგეთის გვიანა — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტი; გაიანა, 1831-1966 წლებში ცნობილი როგორც ბრიტანეთის გვიანა — სახელმწიფო გვიანის ზეგანსა და მდინარე კორანტეინს შორის; სურინამი, 1814 წლამდე ნიდერლანდის გვიანა — სახელმწიფო მდინარე კორანტეინსა და მარონის შორის. ზოგჯერ, ამ რეგიონს ასევე მიაკუთვნებენ: გვიანის რეგიონს, ყოფილ გვიანის პროვინციას სამხრეთ-აღმოსავლეთ ვენესუელაში; პორტუგალიის გვიანას (ბრაზილიის გვიანა) ჩრდილო-დასავლეთ ბრაზილიაში, ამჟამინდელ ამაპის შტატში. (ინგლისური) Conceptualisation and History of the Guianas (31 ივლისი 2003).
ილია წივწივაძე

ილია ბენედიქტის ძე წივწივაძე (დ. 20 მარტი, 1881 ― გ. 15 მარტი, 1938) — ქართველი კომუნისტი პოლიტიკოსი, რუსული რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. დაიბადა ხონში, გლეხების ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისის თეოლოგიურ სემინარიაში, რომელიც 1902 წელს მიატოვა რევოლუციური პროპაგანდისტული საქმიანობის გამო. 1903 წელს შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მშრომელთა პარტიას. 1905–1907 წლების რევოლუციის პერიოდში სამხრეთ კავკასიაში ეძებდა თანამოაზრეებს, ასევე იყო ბოლშევიკური გაზეთის „დროს" რედაქტორი. 1911 წლიდან მოსკოვში განაგრძო პარტიული საქმიანობა. 1915 წელს ირკუტსკის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მოსკოვის კომუნისტური პარტიის წევრი და რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მშრომელთა პარტიის ზამოსკვორეჩიეს რაიკომის პასუხისმგებელი ორგანიზატორი გახდა. 1917 წლის დეკემბრიდან იყო მოსკოვის საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი და მოსკოვის რევოლუციური ტრიბუნალის თავმჯდომარე. 1921 წლიდან საქართველოს საბჭოთა სოციალური რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოში მუშაობდა, იყო თბილისის აღმასრულებელი კომიტეტის საბჭოს თავმჯდომარე. 1923 წლიდან მოსკოვში განაგრძო საქმიანობა. 1937 წელს დააპატიმრეს და კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს. დანელია, ფ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 316-317. ილია წივწივაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ Сахаровский центр ↑ დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
კორანტეინი

კორანტეინი (ინგლ. Courantyne, ნიდერლ. Corantijn) — მდინარე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, სურინამში; ამ ქვეყნის უგრძესი მდინარე. სათავეს იღებს გვიანის მთიანეთში, აკარაის მთებში და დაახლოებით 724 კილომეტრის მანძილზე მიედინება გაიანასა და სურინამს შორის; ერთვის ატლანტის ოკეანეს, გაიანის ქალაქ კორივერტონისა და სურინამის ქალაქ ნეივ-მიკერის სიახლოვეს. ამ ორ ქალაქს შორის დადის ბორანი. გაიანა-სურინამის საზღვარი გაიანის მხარეს მდებარე ნაპირზე გადის (მდინარის დასავლეთი ნაპირი), რასაც ტალვეგის დოქტრინის საფუძველზე აპროტესტებს გაიანა. 2007 წელს, ტრიბუნალმა, რომელიც ამ ორი ქვეყნის საწყლოსნო საზღვარს განიხილავდა, მთელ მდინარეზე სურინამის სუვერენიტეტი სცნო. მდინარის სიღრმეში, 120 კმ-ის მანძილზე, ქალაქ აპურამდე, შედიან მცირე ზომის საოკეანო ხომალდები. დიდი რუსული ენციკლოპედია კორანტეინის ერთ-ერთი ჩანჩქერის ვიდეო ↑ Guyana/Suriname ↑ Award of the Tribunal. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-02. ციტირების თარიღი: 2021-01-02.
მარონი

მარონი (ფრანგ. Maroni, ნიდერლ. Marowijne) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. სათავეს იღებს ტუმუკ-უმაკის მთებში. მასზე გაივლის საზღვარი საფრანგეთის გვიანასა და სურინამს შორის. ზემო დინებაში, მდინარეს ლავას უწოდებენ. მარონის ესტუარის მიმდებარედ, სურინამის მხარეს, სოფელ გალიბის სიახლოვეს, ბუნების ორი ნაკრძალია, სადაც დაცულია ფრინველები და ტყავიანი კუები, რომლებიც აქ იჩეკებიან. მარონის სიგრძე 520 კმ-ია, აუზის ფართობი 65 830 კმ². ნაპირები დაფარულია ტროპიკული ჯუნგლებით. შუაწელში მოქმედებს ოქროს მაღაროები. C.F.A. Bruijning und J. Voorhoeve (Ed.): Encyclopedie van Suriname. Amsterdam & Brussels 1977, B.V. Uitgeversmaatschappij Argus Elsevier, p. 256, 396–397; ISBN 90-10-01842-3. დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] მდინარე მარონი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ბულგარული კომუნისტური პარტია

ბულგარული კომუნისტური პარტია (ბულგ. Българска комунистическа партия) — ყოფილი ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის კომუნისტური და მარქსისტ-ლენინისტური მმართველი პარტია 1946 - 1989 წლებში. კომუნისტური პარტია მეორე მსოფლიო ომის დასასრულისკენ, 1944 წლის ბოლოს წითელი არმიის მხარდაჭერით მოწყობილი პუტჩის მეშვეობით მოვიდნენ ხელისუფლებაში. პარტია სათავეს იღებს ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტიიდან, რომელსაც 1903 წელს პარტიის X ყრილობაზე გამოეყო. პარტიის პირველი ლიდერი იყო დიმიტრ ბლაგოევი, ხოლო შემდეგი გეორგი დემიტროვი. პარტია ბულგარეთის პირველ მსოფლიო ომში მონაწილეობის წინააღმდეგი იყო. ისინი მხარს უჭერდნენ რუსეთის ოქტომბრის რევოლუციას და 1919 წელს გაწევრიანდნენ კომინტერნში. გაწევრიანების შემდეგ პარტია გადაკეთდა ბულგარეთის კომუნისტურ პარტიად, ხოლო დიმიტროვი გახდა ცენტრალური კომიტეტის წევრი და 1946 წლიდან 1949 წელს მის გარდაცვალებამდე ბულგარეთის ლიდერი. 1948 წელს პარტიას ისევ შეუერთდა ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტია. ბლაგოევის უეცარი გარდაცვალების შემდეგ პარტიის ლიდერი გახდა სტალინისტი ვილკო ჩერვენკოვი, რომელმაც მოსკოვის დავალებით პარტიის "წმენდა" ჩაატარა. პარტია კომინფორმს 1948 წელს შეუერთდა და იუგოსლავიის კომუნისტური პარტიის ალიანსიდან გარიცხვის შემდეგ ეგრეთ წოდებული ტიტოისტების დევნა დაიწყო. 1954 წელს, სტალინის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, ჩერვენკოვი გადააყენეს. 1954 - 1989 წლებში პარტიის ლიდერი იყო ტოდორ ჟივკოვი. მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ბულგარეთი აგრძელებდა საბჭოთა კავშირის მხარდამჭერ პოლიტიკას. მისი მმართველობის ხანა პოლიტიკურად სტაბილური იყო. მოხდა სცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება. 1989 წელს მომხდარი დემოკრატიული ცვლილებების შემდეგ ჟივკოვი გადადგა. ის შედარებით ლიბერალმა კომუნისტმა პეტარ მლადენოვმა შეცვალა, თუმცა მალევე ქვეყნის მართვაზე მასაც უარის თქმა მოუწია. 1990 წლის გაზაფხულზე პარტიამ უარი თქვა მარქსისტ-ლენინისტური იდეოლოგიისგან და გადაკეთდა ბულგარულ სოციალისტურ პარტიად. მას ასევე გამოეყო რამდენიმე შედარებით მცირე პარტია, მათ შორის ბულგარეთის კომუნისტური პარტია ალეკსანდარ პაუნოვის ხელმძღვანელობით. ბულგარეთის ისტორია ↑ Bulgarian Communist Party - an article translated from The Great Soviet Encyclopedia (1979). Taken from the Free dictionary by Farlex. ↑ http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+bg0062%29
სარიპულის პროვინცია

სარიპულის პროვინცია (დარი سر پل - Sar-e Pol) — ავღანეთის 34 პროვინციიდან ერთ–ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია მსგავსი სახელწოდების მქონე ქალაქი სარი-პული. მის შემადგენლობაში შედის შვიდი რეგიონი. ესენია: ბალჰაბი გოსფანდი კოჰისტანატი სანგჩარაკი სარიპული საიადი სოზმაყალა Naval Postgraduate School, Program for Culture and Conflict Studies, Afghanistan, Sar-e Pol Province Afghanistan Research and Evaluation Unit (AREU), Afghanistan Livelihood Trajectories: Evidence from Sar-i-Pul Voice of Sangcharak
ანა ავსტრიელი

ანა ავსტრიელი შეიძლება იყოს: ანა ავსტრიელი — ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის მეოთხე ცოლი. ანა ავსტრიელი — პოლონეთის მეფის და ლიტვის დიდი მთავრის, სიგიზმუნდ III-ის პირველი ცოლი. ანა ავსტრიელი — საფრანგეთისა და ნავარის მეფის ლუი XIII-ის ცოლი. ანა ავსტრიელი — ბავარიის ჰერცოგის ალბერხტ V-ის ცოლი.
სამანგანის პროვინცია

სამანგანის პროვინცია (დარი سمنگان Samangān, პუშტუ سمنګان‎) — ავღანეთის 34 პროვინციიდან ერთ–ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აიბაკი. მას ჩრდილო–დასავლეთით ესაზღვრება ბალხის პროვინცია, ჩრდილო–აღმოსავლეთით — ყუნდუზის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბაღლანის პროვინცია, ხოლო სამხრეთით — ბამიანის პროვინცია რეგიონი იყოფა შვიდ ნაწილად. ესენია: აიბაკი დარაი სუფ ბალა დარაი სუფ პაიანი რუი დუ აბი ფეროზ ნახჩირი ჰაზრათ სულთანი ხორამ ვა სარბაგი ინფორმაცია სანაგანის პროვინციაზე USAID–ი ავღანეთი ნეტ–წიგნები ავღანეთი (სამანგანი) "გარდიანი" ავღანურ ამბებზე რუსტამის მონასტერი სამანგანის სიახლოვეს მიწისძვრა სამანგანში Dupree, Nancy Hatch (1977): An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization.