laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ადამანტინომა

ადამანტინომა — იშვიათი კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც უმეტესად ქვედა ყბაზე ვითარდება. მას ეპითელური სიმსივნეების რიგში აერთიანებენ. მისი პარენქიმა კბილის მინანქარს ჰგავს. სწორედ აქედან წარმოდგება მისი სახელწოდება (ბერძნ. adamantinum - კბილის მინანქარი). ბოლო დროს, ზოგიერთი მას მეზენქიმურ ანგიობლასტომად ანუ სისხლძარღვოვანი წარმოშობის სიმსივნედ განიხილავს, თუმცა კვლევები ამას არ ადასტურებს. ადამანტინომა 40-60 წლის ასაკში ვითარდება. სახასიათო კლინიკური ნიშნები არ გააჩნია, ამიტომ პირველი სიმპტომების გამოვლენიდან ექიმთან მისვლამდე 1-2 წელი გადის. ადამანტინომის მთავარი კლინიკური სიმპტომია ქვედა ყბის დაზიანებული ნაწილის გადიდება, რაც სახის ასიმეტრიას იწვევს. სიმსივნური წარმონაქმნის ზემოთ კანი და პირის ლორწოვანი გარსი არ იცვლება. თუ მეორეული ანთებითი პროცესი არ დერთო, სიმსივნე უმტიკვნეულოდ მიმდინარეობს. არსებობს ადამანტინომის ორი ფორმა: სოლიდური კისტოზური სოლიდური სიმსივნე მონაცრისფრო-მოთეთრო ცილინდრისებრი ან თითისტარისებრი წარმონაქმნია, რომელიც ძვლოვანი ნივთიერებების სისქეში მდებარეობს. კისტოზური ფორმა შეიცავს მრავალ ღრუს, რომლებსაც ერთმანეთისგან ძვლოვანი ქსოვილის შრეებისგან შემდგარი ხარიხები ჰყოფს. კისტის ღრუ ამოფენილია შემაერთებელი ქსოვილით და ეპითელიუმით, სავსეა თიხით ან მოყვითალო ფერის ნახევრად თხელი სუბსტანციით. იშვიათად კისტოზური ფორმა ერთკამერიანია და შეიცავს ამოუჭრელ კბილს. ადამანტინომას აქვს დამახასიათებელი რენტგენოლოგიური სურათი. ჩვეულებრივ, ყბის რენტგენოგრამაზე ჩანს სხვადასხვა ზომის რამდენიმე ღრუ და ერთი ღრუს ჩრდილის მეორეზე დაფარება ნახევარმთვარის მსგავს გამოსახულებას ქმნის. ადამანტინომის მკურნალობა მხოლოდ ქირურგიული გზით შეიძლება. კვეთენ პირის ღრუს ლორწოვან გარსს სიმსივნის ზემოთ, სიმსივნეს იღებენ და ახდენენ ძვლოვანი ღრუს ტამპონადას. ასეთი ოპერაციის შემდეგ არ არის გამორიცხული რეციდივი. რეციდივის თავიდან ასაცილებლად, მიმართავენ მკურნალობის უფრო რადიკალურ მეთოდს - ყბის დაზიანებული უბნის ამპუტაციას და ამპუტირებული ძვლის ნაცლად, იმპლანტანტის (ხელოვნურს ან პაციენტისავე ძვლისას) გადანერგვას. ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი" #13 (151) 2007 წ.
რომან კაკულია

რომან კაკულია (დ. 19 მაისი, 1961, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1961 წლის 19 მაისს. 1984 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიების ფაკულტეტი. 1984-1991 წლებში მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში. 1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების დაგეგმვისა და ორგანიზების სპეციალობით. 1991-1993 წლებში იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. 1993-1995 წლებში იყო სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების დეპარტამენტის პროექტების კოორდინაციისა და მარკეტინგის სამმართველოს უფროსი. 1995-1997 წლებში — სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე. 1997-2005 წლებში იყო სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსი. 2006-2015 წლებში იყო ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის ევროკავშირის პროგრამების კოორდინაციის დეპარტამენტის უფროსი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. რომან კაკულია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რომან კაკულია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
პირიქითი ქედი

პირიქითი ქედი, თუშეთის ქედი — ქედი საქართველოს — ახმეტის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის — ჩეჩნეთის, ინგუშეთისა და დაღესტნის ფარგლებში. კავკასიონის ჩრდილოეთი გამყოლი ქედი, მდინარეების პირიქითი ალაზნისა (ანდის ყოისუს სისტემა) და არღუნის (თერგის სისტემა) წყალგამყოფი, სიგრძე 80 კმ. უმაღლესი მწვერვალია თებულოსმთა (4493 მ). ზღვის დონიდან 4000 მ-ზე მაღალია მწვერვალები: ქომიტო (4261), დიკლოსმთა (4285 მ), დანოსმთა (4174 მ) და სხვა. უღელტეხილები 3000-3500 მ სიმაღლეზეა, მ.შ. აღსანიშნავია: უყერიჩო (3042 მ), ქერიღო (3140 მ) და ქაჩუ (3550 მ). პირიქითი ქედი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. ორივე კალთაზეა თანამედროვე მყინვარები და პლეისტოცენური გამყინვარების კვალი. კალთები 3000-3000 მ სიმაღლემდე შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულობით. სამხრეთი კალთის აღმოსავლეთ ნაწილში ზღვის დონიდან 1600-2200 მ-მდე, ფიჭვნარ-არყნარია. საქართველოს ქედების სია მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 81. Sh. Shetekauri, L. Tsiskarauli, T. Zangurashvili‏, High mountain flora of Pirikiti Khevsureti and Tusheti (NE Greater Caucasus)‏
კემბა უოკერი

კემბა ჰადლი უოკერი (ინგლ. Kemba Hudley Walker; დ. 8 მაისი, 1990, ბრონქსი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი პროფესიონალური კალათბურთის მოთამაშე. ამჟამად თამაშობს ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) კლუბ ბოსტონ სელტიქსში. უოკერი 2011 წლის დრაფტზე ჩარლოტ ბობკატსმა პირველი რაუნდის მე-9 არჩევნად აირჩია. აღიზარდა ბრონქსში, ნიუ-იორკში. 2008 წელს რაისის საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ კოლეჯის კალათბურთის სათამაშოდ კონეკტიკატ ჰანკსს შეუერთდა. 2011-12 წლების სეზონში იყო NCAA-ს მეორე საუკეთესო მექულე რის გამოც წლის ბოლოს NCAA-ს ყველა-ამერიკელის წლის პირველ გუნდში მოხვდა; აგრეთვე მოიპოვა ყველაზე გამორჩეული მოთამაშის ჯილდო. არის 3 სამ გზის NBA All-Star მატჩის მონაწილე. კემბა არის პოლ და ანდრეა უოკერების შვილი. მისი დედა წარმოშობით სანტ-კრუსიდანაა, აღზრდილია ანტიგუაში, ანტიგუელი მშობლების ოჯახში; მისი მამა პოლი ანტიგუელია. კემბას ჰყავს ორი ძმა: აკილი და კეია; აგრეთვე ჰყავს და სახელად შარიფა. უოკერი აღიზარდა საკ-ვერნის სახლში, სანდვივში. იგი არის მოცეკვავე. თეატრ აპოლოში Showtime at the Apollo-სთვის სამჯერ აქვს წარმოდგენა შესრულებული. 3× NBA All-Star (2017, 2018, 2019) NBA-ს ყველა-მოთამაშის მესამე გუნდი (2019) 2× NBA-ს სპორტული ჯილდო (2017, 2018) NCAA ჩემპიონი (2011) ბობ კოუზის ჯილდო (2011) ლუთ ოლსენის ჯილდო (2011) NCAA ფინალური ოთხის ყველაზე გამორჩეული მოთამაშე (2011) კონსესუსის პირველი გუნდის ყველა-ამერიკელი (2011) დიდი აღმოსავლეთის ტურნირის MVP (2011) NCAA ფინალური ოთხის ყველა-ტურნირის გუნდი (2011) ყველა-დიდი აღმოსავლეთის პირველი გუნდი (2011) ყველა-დიდი აღმოსავლეთის მესამე გუნდი (2010) ყველა-დიდი აღმოსავლეთის ყველა-ახალბედის გუნდი (2009) სპორტსმენის კარიერა საიტზე NBA.com (ინგლისური) Basketball-Reference.com (ინგლისური) UConn Huskies bio დაარქივებული 2011-03-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ Kemba Walker. ციტირების თარიღი: June 21, 2009. ↑ Kemba Walker profile on espn.go.com. ციტირების თარიღი: March 15, 2011. ↑ 3.0 3.1 Begley, Ian (June 19, 2007). „Walk this way: Kemba can relax, now that he's settled on Connecticut“. New York Daily News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-29. ციტირების თარიღი: 2019-12-25. ↑ 4.0 4.1 Lupica, Mike (March 11, 2011). „Kemba Walker and Dwight Hardy both make Bronx love at Garden, but Walker steals the spotlight“. New York Daily News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-14. ციტირების თარიღი: 2019-12-25. ↑ Robbins, Lenn (March 31, 2011). „Selfless star Walker is heart of Huskies“. New York Post. ციტირების თარიღი: March 5, 2019. ↑ KEMBA WALKER. ციტირების თარიღი: March 5, 2019. Armstrong, Kevin. First NYC point guard to make NBA All-Star team since ’03, Kemba Walker stays true to roots (February 4, 2017). ციტირების თარიღი: March 5, 2019. ↑ Rubin, Roger (November 25, 2009). „UConn's Kemba Walker retraces steps to Manhattan's Rice High School“. New York Daily News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-27. ციტირების თარიღი: 2019-12-25.
ლითიუმის ნიტრატი

ლითიუმის ნიტრატი — არაორგანული ნივთიერება, ტუტე ლითონის ნიტრატი, ქიმური ფორმულით LiNO3. წყალში არის კარგად ხსნადი, გახსნისას წარმოქმნის ლითიუმის ნიტრატის ტრიჰიდრატს. გამოიყენება წითელი ფერის ფეიერვერკებში. ლითიუმის ნიტრატი მიიღება ლითიუმის კარბონატისა და აზოტმჟავას რეაქციით: Li2CO3 + 2 HNO3 → 2 LiNO3 + H2O + CO2 რეაქციის დასრულების ამოცნობა შესაძლებელია pH ინდიკატორით, ანუ არის თუ არა მთლიანი მჟავა განეიტრალებული. სხვა მხრივ რეაქცის დასრულებაზე მიუთითებს აირი ნახშირორჟანგის გამოყოფის შეწყვეტა. ლითიუმის ნიტრატმა შეიძლება დააზიანოს თირკმელები, ცენტალური ნერვული და გულ-სისხლძარღვთა სისტემები. კანზე, თვალებზე და ლორწოვან გარსებზე ზემოქმედებამ, შეიძლება გამოიწვიოს მათი გაღიზიანება. Berchiesi, Gianfrancesco; Vitali, Giovanni; Amico, Antonio (1985). „Transport properties of lithium nitrate and calcium nitrate binary solutions in molten acetamide“. Journal of Chemical & Engineering Data. 30 (2): 208–9. doi:10.1021/je00040a023. Kelly, Michael T; Tuan, Christopher Y (2006) „A Case Study Evaluating the Use of Lithium Nitrate to Arrest Alkali-Silica Reaction in an Existing Concrete Pavement“, Airfield and Highway Pavement, გვ. 625–35. DOI:10.1061/40838(191)53. ISBN 978-0-7844-0838-4.  Muniz-Miranda, Francesco; Pagliai, Marco; Cardini, Gianni; Righini, Roberto (2012). „Bifurcated Hydrogen Bond in Lithium Nitrate Trihydrate Probed by ab Initio Molecular Dynamics“. The Journal of Physical Chemistry A. 116 (9): 2147–53. Bibcode:2012JPCA..116.2147M. doi:10.1021/jp2120115. PMID 22309150. Ruiz, María L; Lick, Ileana D; Leguizamón Aparicio, María S; Ponzi, Marta I; Rodriguez-Castellón, Enrique; Ponzi, Esther N (2012). „NO Influence on Catalytic Soot Combustion: Lithium Nitrate and Gold Catalysts“. Industrial & Engineering Chemistry Research. 51 (3): 1150–7. doi:10.1021/ie201295s. ↑ Synthesis database: Lithium nitrate synthesis. Amateur Science Network. ციტირების თარიღი: 18 June 2012. ↑ Material Safety Data Sheet. Sigma-Aldrich Catalog. ციტირების თარიღი: April 12, 2012. ↑ Chemical Datasheet. CAMEO Chemicals. ციტირების თარიღი: April 26, 2012.
ცეზიუმის ნიტრატი

ცეზიუმის ნიტრატი — არაორგანული ნივთიერება, ტუტე ლითონის ნიტრატი, ქიმური ფორმულით CsNO3. ცეზიუმის ნიტრატი მიიღება, ცეზიუმის კარბონატისა და აზოტმჟავას რეაქციით: C s 2 C O 3 + 2   H N O 3 ⟶ 2   C s N O 3 + 2   C O 2 ↑ +   H 2 O {\displaystyle \mathrm {Cs_{2}CO_{3}+2\ HNO_{3}\longrightarrow 2\ CsNO_{3}+2\ CO_{2}\uparrow +\ H_{2}O} } ცეზიუმის ნიტრატი გაცხელებით იშლება, მიიღება ცეზიუმის ნიტრიტი და ჟანგბადი: 2   C s N O 3 → 2   C s N O 2 + O 2 {\displaystyle \mathrm {2\ CsNO_{3}\rightarrow 2\ CsNO_{2}+O_{2}} } ცეზიუმი ასევე ქმნის ორ უჩვეულო მჟავა ნიტრატს, რომელიც შეიძლება ჩაიწეროს როგორც, CsNO3 · HNO3 და CsNO3 · 2HNO3 (შესაბამისად მათი დნობის ტემპერატურებია 100 ° C და 36–38 ° C). ↑ 1.0 1.1 Weast, Robert C., ed. (1981). CRC Handbook of Chemistry and Physics (62nd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. p. B-92. ISBN 0-8493-0462-8.. ↑ 2.0 2.1 Datenblatt Cäsiumnitrat (PDF; 26 kB) bei Cabot. ↑ Caesium. In: Encyclopædia Britannica. 11. Auflage. Band 4: Bishārīn – Calgary. London 1910, S. 944 (englisch, Volltext Wikisource).
რუბიდიუმის ნიტრატი

რუბიდიუმის ნიტრატი — არაორგანული ნივთიერება და ტუტე ლითონის ნიტრატი, ქიმური ფორმულით RbNO3. არის წყალში ძალიან კარგად ხსნადი მარილი. რუბიდიუმის ნიტრატი მიიღება რუბიდიუმის ჰიდროქსიდისა და აზოტმჟავას რეაქციით: RbOH + HNO 3 ⟶ RbNO 3 + H 2 O {\displaystyle {\ce {RbOH + HNO3 -> RbNO3 + H2O}}} სხვა გზით მას იღებენ მეტალი რუბიიუმისა და აზოტმჟავისგან. 2 Rb + 2 HNO 3 ⟶ 2 RbNO 3 + H 2 ↑ {\displaystyle {\ce {2Rb + 2HNO3 -> 2RbNO3 + H2 ^}}} Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0. Плющев В. Е., Степин Б. Д. Химия и технология соединений лития, рубидия и цезия. — М.: «Химия», 1970. — 408 с. Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др. — 2-е изд., испр. — М.-Л.: Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с. Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с. ↑ 1.0 1.1 Datenblatt Rubidiumnitrat bei Acros, abgerufen am 20. Februar 2010..
მესხეთის ქედი

მესხეთის ქედი, აჭარა-იმერეთის ქედი, ახალციხის ქედი (ძვ. ღადო, ლომსია ანუ ფერსათი) — მცირე კავკასიონის შემადგენელი ქედი საქართველოს უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სამცხე-ჯავახეთისა და იმერეთის მხარეებში. წყალგამყოფია, ერთი მხრივ, მდინარეების კინტრიშის, ნატანების, სუფსისა და რიონის მარცხენა შენაკადებისა, მეორე მხრივ აჭარისწყლის, ქვაბლიანისა და მტკვრის მარცხენა შენაკადთა აუზებისა. ოდიშ-გურიის დაბლობს გამოყოფს აჭარისა და ახალციხის მთიანი ქვაბულებისაგან. გადაჭიმულია შავი ზღვის აჭარის სანაპიროდან ბორჯომის ხეობამდე. სიგრძე 140 კმ, უდიდესი განი 45 კმ, უმაღლესი მწვერვალი მეფისწყარო (2850 მ). 2500 მ-ზე მაღალია აგრეთვე მწვერვალები ხინო, თაგინაური, საყორნია, ზოტიმერია, დიდმაღალი, სანისლია, ნაგება. მესხეთის ქედზე არის ზეკარის უღელტეხილი (2180 მ), რომელზეც გადადის საავტომობილო გზა. ქედი აგებულია უმთავრესად ეოცენის ვულკანოგენური წყებებით. ქედის დასავლეთ ნაწილს ჩრდილოეთიდან ეკვრის უფრო ახალგაზრდა ქანებით აგებული გურიის ქედი, ხოლო შუა ნაწილს სამხრეთიდან — ნეოგენური ლავებით აგებული ფერსათის პლატო. თხემურ ზონაში შემორჩენილია პლეისტოცენური გამყინვარების კვალი. კალთები დასერილია მდინარეების ხანისწყლის, სულორის, სუფსის, ნატანების, კინტრიშის, ჩაქვისწყლისა და სხვა მდინარეების ღრმა ხეობებით. ქედის დასავლეთი ნაწილი გამოირჩევა ატმოსფერული ნალექების მაქსიმალური რაოდენობით (მთა მტირალაზე 4500 მმ). ხეობები მდიდარია მესამეული პერიოდის რელიქტური სუბტროპიკული მცენარეულობით. მესხეთის ქედი 2000-2200 მ სიმაღლემდე შემოსილია ტყით, 1000-1200 მ-მდე შერეული ფოთლიანი ტყეებია (მუხა, რცხილა, წაბლი, წიფელი), ხოლო უფრო ზევით — წიწვიანები (ნაძვი, სოჭი, ზოგან ფიჭვი). თხემურ ზოლში გავრცელებულია სუბალპური და ალპური მდელოები და დეკიანები. ძნელად მისადგომ ადგილებში დიდი რაოდენობით ბინადრობს დათვი, შველი, ირემი, არჩვი. მესხეთის ქედზე არის ბალნეოლოგიური (საირმე, ნაბეღლავი, ზეკარი და სხვა) და კლიმატური (აბასთუმანი, ბახმარო, შუაგორა, გომისმთა და სხვა) კურორტები. საქართველოს ქედების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მესხეთის ქედი“ ვიკისაწყობში. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 602. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 20.
რობერტ გუისკარი

რობერტ გუისკარი (ფრანგ. Robert Guiscard; დ. დაახლ. 1020 (სხვა მონაცემებით 1015), ოტვილ-ლა-გიშარი, ნორმანდია — გ. 17 ივლისი, 1085, კ. კეფალონია, იონიის კ-ები) — იტალიაში შეჭრილ ნორმანთა ერთ-ერთი წინამძღოლი. ნორმანდიის წვრილი ფეოდალის ტანკრედ დ’ოტვილის ვაჟი. დაახლოებით 1047 წელს თავის უფროსი ძმების მსგავსად ჩავიდა იტალიაში და ემსახურებოდა სხვადასხვა ლანგობარდ მმართველს. 1057 წელს აპულიის გრაფის თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ძმა, მოახერხა კალაბრიისა და აპულიის ტერიტორიიდან ბიზანტიელთა გამოდევნა (1071 წელს დაიპყრო მათი უკანასკნელი საყრდენი სამხრეთ იტალიაში — ქალაქი ბარი). 1059 წელს რომის პაპმა ნიკოლოზ II-მ, რომელიც მოკავშირეს ეძებდა საღვთო რომის იმპერიისა და ბიზანტიის წინააღმდეგ, დააკანონა ნორმანთა დაპყრობები (როგორც უკვე განხორციელებული, ისე მომავალი) და რობერტი აპულიის, კალაბრიისა და სიცილიის ჰერცოგად გამოაცხადა. ბენევენტოს და სალერნოს დაპყრობამ, რომელთა სენიორები რომის პაპები იყვნენ, აიძულა გრიგოლ VII, რომ რობერტი ეკლესიიდან მოეკვეთა. თუმცა იმპერატორ ჰაინრიხ IV-სთან კონფლიქტის გამო რობერტთან მშვიდობის დამყარება და ყველა დაპყრობილი ტერიტორიის ლენის სახით ჩუქება მისთვის. 1081 წელს დურაცოსთან (დირაქიონთან) დაამარცხა ალექსი I კომნენოსის მებრძოლები; 1084 წელს რომში ჰაინრიხის მიერ ალყაშემორტყმულ გრიგოლ VII-ის დასახმარებლად გაემართა. რობერტ გუისკარის ბრძანებით რომი გაძარცვეს და დაწვეს. გარდაიცვალა ბიზანტიის წინააღმდეგ ლაშქრობისათვის მზადების დროს. Roberto il Guiscardo tra Europa, oriente e mezzogiorno. Galatina, 1990; Roberto il Guiscardo e il suo tempo. Bari, 1991; Роберт Гвискар // Большая российская энциклопедия. т. 28. — М., 2015. — стр. 564. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 433.
სულხან მახათაძე

სულხან მახათაძე (დ. 26 ივნისი, 1982, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფინანსისტი და პოლიტიკოსი. დაიბადა 1982 წლის 26 ივნისს. 2007 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 2006-2012 წლებში იყო შპს „ბურჯის“ შესყიდვების მენეჯერი. 2007-2012 წლებში ასოციაცია „აცეს“ შესყიდვების მენეჯერი. 2012-2016 წლებში იყო ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. სულხან მახათაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სულხან მახათაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ტვიშის ქუჩა

ტვიშის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (მეტრომშენებელთა დასახლება). მდებარეობს მესხეთის ქუჩიდან თედორე უშაკოვის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნეში. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 170, ISBN 978-99928-20-35-3.
ევდოკია ლოპუხინა

ევდოკია თედორეს ასული ლოპუხინა (რუს. Евдоки́я Фёдоровна Лопухина́; დ. 9 აგვისტო, 1669, მოსკოვი — გ. 7 სექტემბერი, 1731, მოსკოვი) — რუსი არისტოკრატი და რუსეთის ცარიცა 1689-1698 წლებში როგორც პეტრე I დიდის პირველი მეუღლე. იგი იყო უკანასკნელი რუსი კონსორტი რუსეთის ისტორიაში. რუსეთის იმპერატორ პეტრე II-ის ბებია. ევდოკია ლოპუხინა დაიბადა 1669 წლის 9 აგვისტოს მოსკოვში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, თედორე აბრამის ძე ლოპუხინისა და მისი მეუღლის, უსტინია ბოგდანოვის ასულ რტიშჩევას ქალიშვილი. იმის გამო, რომ მამამისს ბოიარინის თანამდებობა ეკავა, ცარიცა ნატალია ნარიშკინამ ევდოკია თავისი ვაჟის, რუსეთის ცარ პეტრე I-ის საცოლედ შეარჩია. მათი ქორწილი 1689 წლის 6 თებერვალს შედგა, რის შემდეგაც იგი რუსეთის ცარიცა გახდა. შეუღლებიდან მალევე, 1690 წლის 28 თებერვალს ევდოკიამ ერთადერთი ვაჟი — დიდი მთავარი ალექსეი გააჩინა. მიუხედავად იმისა, რომ 1692 და 1693 წლებში ევდოკიამ კიდევ ორი ვაჟი: პეტრე და ალექსანდრე გააჩინა, ალექსეი მათ ერთადერთ შვილად ითვლება, რადგან ისინი ჩვილობაშივე დაიღუპნენ. ბავშვების გაჩენიდან მალევე ცარს ევდოკიას მიმართ გრძნობები გაუნელდა და მალევე მიატოვა იგი ჰოლანდიელი კურტიზანის, ანა მონსის გამო. 1696 წელს პეტრე დასავლეთ ევროპაში წავიდა სამოგზაუროდ, რა დროსაც თავის ნათესავებს სთხოვა დაერწმუნებინათ ევდოკია, რომ მონასტერში წასულიყო. მისი დარწმუნება მეტად გაჭირდა, თუმცაღა 1698 წელს ევდოკია გაეყარა პეტრეს და სუზდალის დედათა მონასტერში წავიდა. როგორც ცნობილია, აქ ცხოვრებისას მას ერთ-ერთი ოფიცერი შეუყვარდა, სახელად სტეპან გლებოვი, რომელიც შემდგომში ამისათვის სიკვდილით დასაჯეს. სასულიერო წოდების გავლენით, ევდოკია და თავისი ვაჟი პეტრეს რეფორმების წინააღმდეგ გამოდიოდნენ. თავის ქადაგებებში დიმიტრი როსტოველი ევდოკიას „ჩვენი დიდი სუვერენის“ სახელით მოიხსენიებდა და მის ტახტზე დაბრუნებას წინასწარმეტყველებდა. 1718 წელს, პეტრემ ეს კონსერვატიული პარტია საბოლოოდ დაშალა. ამავდროულად, ღალატის გამო გაასამართლეს დიდი მთავარი ალექსეიც, ხოლო ის ეპისკოპოსები და მღვდელ-მთავრები, რომლებიც მას უჭერდნენ მხარს სიკვდილით დასაჯეს. თავად ევდოკია მალევე გადაიყვანეს ლადოგას მონასტერში. 1724 წელს, პეტრე I-ის გარდაცვალების შემდეგ საიმპერატორო ტახტი მისმა მეორე ცოლმა, ეკატერინე I-მა დაიკავა, რომელმაც მონასტერში გამოკეტილი ევდოკია პეტერბურგში მდებარე შლისელბურგის ციხესიმაგრეში გადაიყვანა. 1727 წელს, ეკატერინეს გარდაცვალების შემდეგ ტახტს ევდოკიას შვილიშვილი, პეტრე II იკავებს, რომელმაც თავისი ბებია მაშინვე გაათავისუფლა და მოსკოვში, საიმპერატორო კარზე დააბრუნა. დედაქალაქში ევდოკია პომპეზურად შევიდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება. იგი 1731 წლის 7 სექტემბერს, 62 წლის ასაკში გარდაიცვალა მოსკოვში. Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Eudoxia Lopukhina" . Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 882. Olaf Brockmann: Der Bruch Peters des Großen mit Alt-Moskau. Korbs Diarium und Diplomatenberichte aus Moskau zu den Ereignissen der Jahre 1698 und 1699, in: Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. Band 38, 1990, S. 481–503 Edith M. Almedingen: Die Romanows. Die Geschichte einer Dynastie. Russland 1613–1917, Ullstein, Frankfurt 1992 Hans-Joachim Torke (Hrsg.): Die russischen Zaren 1547–1917. Verlag C. H. Beck, München 1999
ელენე ლუხუტაშვილი

ელენე ლუხუტაშვილი (დ. 9 ოქტომბერი, 1929, თელავი — გ. 22 დეკემბერი, 2019, იქვე ) — ქართველი თვითნასწავლი ხელოვანი, მხატვარი. თელავის საპატიო მოქალაქე (2018). ხატვით ბავშვობაში დაინტერესდა. სამხატვრო მუშაობა მატერიალური მდგომარეობის გამო (დედამისი დაავადდა, მამამ ოჯახი მიატოვა და თვითონ თავშესაფარში რამდენჯერმე მოხვდა) ქუჩაში დაყრილი ნივთებისგან დაიწყო. აქედან მოყოლებული სურათებს ქმნიდა შუშის ბოთლების, ჭურჭლის, თიხის ნამტვრევებით, ქვებით, ცემენტისა და ქვიშის გამოყენებით, კანფეტების ქაღალდებისგან. ნახატებზე გამოსახავდა საქართველოს მეფეებს, ბიბლიურ სიუჟეტებს, ცხოველებს, აგრეთვე შიშველ ქალებს ბუნებაში. 1990-იან წლებში ორჯერ აქვს მიღებული მონაწილეობა საფრანგეთში გამართულ ჯგუფურ გამოფენებში. შექმნილი აქვს 500-მდე ნამუშევარი. 2016 წელს საქართველოს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ელენე ლუხუტაშვილის პერსონალური გამოფენა მოეწყო. ↑ საპატიო თელაველები. თელავის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი. ციტირების თარიღი: 26 დეკემბერი, 2019. ↑ გარდაიცვალა თვითნასწავლი მხატვარი ელენე ლუხუტაშვილი. sputnik საქართველო (22 დეკემბერი, 2019). ციტირების თარიღი: 26 დეკემბერი, 2019.
ალექსანდრე ლორთქიფანიძე

ალექსანდრე ლორთქიფანიძე (დ. 12 ოქტომბერი, 1988, თბილისი) — ქართველი ავტორი, მსახიობი და ტელეწამყვანი. ალექსანდრე ლორთქიფანიძე დაიბადა 1988 წელს, თბილისში. 2009 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით, ხოლო 2011 წელს იმავე უნივერსიტეტის ტელე-კინო დრამატურგიის ფაკულტეტი, მაგისტრის ხარისხით. ალექსანდრე ლორთქიფანიძე სხვადასხვა დროს მუშაობდა რადიოსა და ტელევიზიაში წამყვანად და სცენარისტად. იყო ტელეგადაცემის სარჩევი ავტორი და წამყვანი. მუშაობს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სცენარისტად და დაარსებიდან მიჰყავს ლიტერატურული შოუ წიგნების თარო. არის საქართველოს ელიტარული ინტელექტკლუბის წევრი და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების კაპიტანი თამაშში რა? სად? როდის?. თავისუფალ დროს წერს მუსიკას. ჰყავს მეუღლე — ანა მარდალეიშვილი და 2 შვილი: ლილიანა და პაოლო. ალექსანდრე ლორქიფანიძე იყო პოეტური ჯგუფის ვარდისფერი ავტობუსი ერთ-ერთი დამაარსებელი. მას ეკუთვნის პერსონალური პოეტური კრებულები: „ლურჯი“, „პოლი პოლაკი“, „გამჭვირვალე“ (კრებულში გაერთიანებულია სამლექსიანი ციკლიც, რომელსაც ავტორი „ანა ბერიას“ ფსევდონიმით აქვეყნებდა) და „მოწითალო და მოშავო“. გარდა პოეტური მოღვაწეობისა, დაწერილი აქვს კინოსცენარები და პიესები, რომლებიც სხვადასხვა დროს ქართული თეატრის სცენაზე დაიდგა. მისი მოთხრობები გამოქვეყნებულია სხვადასხვა პროზაულ კრებულში, მათ შორის 2011, 2012 და 2013 წლებში შესულია კრებულში 15 საუკეთესო მოთხრობა. ალექსანდრე ლორთქიფანიძეს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული ჯილდო. 2009 წელს დაჯილდოვდა ახალგაზრდული ლიტერატურული კონკურსის „ალუბლობა“ მთავარი პრიზით. 2011 და 2012 წლებში მიიღო 24 საათიანი თეატრალური ფესტივალის მთავარი პრიზი. 2016 წელს მისმა პიესამ კუნძული ახალგაზრდა დრამატურგთა კონკურსში გაიმარჯვა, რომლის სცენარის მიხედვით გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გადაკარგულები კანის ფესტივალზე იყო წარდგენილი. 2019 წელს ალექსანდრე ლორთქიფანიძემ პიესების კრებულით „დისტოპიესები“ გაიმარჯვა ლიტერატურულ კონკურსში „საბა“, წლის საუკეთესო პიესის კატეგორიაში. „გამჭვირვალე“. (2013). გამომცემლობა „ინტელექტი“. ISBN 978-9941-446-64-1. „მოწითალო და მოშავო“. (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“. ISBN 978-9941-474-29-3. „დისტოპიესები“. (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“. ISBN 978-9941-467-84-4. ალექსანდრე ლორთქიფანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ალექსანდრე ლორთქიფანიძე Facebook-ზე ალექსანდრე ლორთქიფანიძე ქართული რა?სად?როდის?-ის ოფიციალურ გვერდზე ↑ ალექსანდრე ლორთქიფანიძე intelekti.ge-ზე ↑ ლიტერატურული კონკურსის „საბა“ ლაურეატები saba.com-ზე.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-03-14. ციტირების თარიღი: 2020-03-01. ↑ „გამჭვირვალე“ intelekti.ge-ზე. ↑ „მოწითალო და მოშავო“ saba.com-ზე. ↑ „დისტოპიესები“ saba.com-ზე.