laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლუნა-19

„ლუნა-19“ (რუს. «Луна-19», «Е-8ЛС №202») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1971 წლის 28 სექტემბერს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. მისი საშუალებით შეისწავლებოდა მთვარის გრავიტაციული ველი. დედამიწაზე გადმოსცა მთვარის ზედაპირის ფოტოსურათები. 1971 წლის 28 სექტემბერს 10:00:22 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-19. 29 სექტემბერი – 1 ოქტომბერს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 3 ოქტომბერს სადგური „ლუნა-19“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე. 1972 წლის 1 ნოემბერს ასს „ლუნა-19“-თან რადიოკავშირი გაწყდა მთვარის გარშემო მისი ერთწლიანი ბრუნვის შემდეგ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. "Luna 19", Solar System Exploration, NASA.gov დაარქივებული 22 January 2021 საიტზე Wayback Machine.
ლუნა-20

„ლუნა-20“ (რუს. «Луна-20») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1972 წლის 14 თებერვალს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. პროექტის მიზანი იყო, მთვარის ქანების გაბურღვა და დედამიწაზე ჩამოტანა. 1972 წლის 14 თებერვალს 03:27:59 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-20. 15 თებერვალს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 18 თებერვალს სადგური „ლუნა-20“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე. 21 თებერვალს 19:19 UTC დროით 21 თებერვალს 19:19 UTC დროით დაეშვა მთიან რაიონში ნაყოფიერებისა და კრიზისების ზღვას შორის (კოორდინატები 3°47′11″N 56°37′27″E﻿ / ﻿3.7863° ჩ. გ. 56.6242° ა. გ.﻿ / 3.7863; 56.6242). გაბურღა მთვარის ქანები, შეაგროვა ნიმუშები, 22 თებერვალს 22:58 UTC დროით დატოვა მთვარე და 25 თებერვალს 19:19 UTC დაეშვა დედამიწაზე (კოორდინატები 47°24′ ჩ. გ. 68°36′ ა. გ.﻿ / ﻿47.400° ჩ. გ. 68.600° ა. გ.﻿ / 47.400; 68.600). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. Zarya - Luna program chronology დაარქივებული 2022-07-01 საიტზე Wayback Machine. NASA NSSDC Master Catalog
ლუნა-21

„ლუნა-21“ (რუს. «Луна-21», «Е-8 №204») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1973 წლის 8 იანვარს, მთვარეზე მთვარემავალ „ლუნოხოდ-2“-ის ჩასატანად. 1973 წლის 8 იანვარს 06:55:38 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-21, რომლის ბორტზე იმყოფებოდა სამეცნიერო ლაბორატორია, მთვარის თვითმავალი აპარატი — „ლუნოხოდ-2“. 9 იანვარს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 12 იანვარს სადგური „ლუნა-21“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე (მთვარის ზედაპირიდან დაშორება 90-110 კმ). 15 იანვარს 22:35 რბილად დაეშვა მოწმენდილობის ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირას და მიიტანა სამეცნიერო ლაბორატორია „ლუნოხოდ-2“ (კოორდინატები 25°51′N 30°27′E﻿ / ﻿25.85° ჩ. გ. 30.45° ა. გ.﻿ / 25.85; 30.45). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. Расположение «Луны-21» на Луне — на карте QuickMap сайта камеры LRO, координаты: широта 25,99619°, долгота 30,42749°.
გიგა ოჩხიკიძე

გიგა ოჩხიკიძე (Giga Ochkhikidze) (დ. ნოემბერი 14, 1990, ვანი, საქართველო) — ქართველი პარამძლეოსანი, ბირთვის კვრაში (ბირთვის კვრა) მსოფლიო ჩემპიონი. სიმაღლე - 190 სმ წონა - 150 კგ [რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] გიგა ოჩხიკიძე დაიბადა 1990 წლის 14 ნოემბერს ქ. ვანში, საქართველო. არის თეატრისა და კინოს რეჟისორი. 2018 წელს დაამთავრა მაგისტრატურა ამავე განხრით საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაარქივებული 2024-07-28 საიტზე Wayback Machine. . გიგა ოჩხიკიძე ასევე არის თბილისის აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მედიახელოვნების ბაკალავრი (თეატრისა და კინოს რეჟისორი). სპორტული განათლება მიღებული აქვს 2000-2007 წლებში კ. საფინას სახელობის კრივის სკოლაში (პეტროპავლოვსკი, ყაზახეთი). 2018-2022 წლებში გიგა დაკავებული იყო პარამკლავჭიდით. მიღებული აქვს მონაწილეობა მრავალ შეჯიბრსა და ჩემპიონატში. 2019 წლის IFA მსოფლიო ჩემპიონატი მკლავჭიდში, პოლონეთი https://armsportfederation.com/ - ოქროს მედალი- 1 ადგილი; 2018 წლის ნომებერი მკლავჭიდში მსოფლიო თასი შშმ პირებისათვის, რუმია, პოლონეთი (ARMWRESTLING WORLD CUP FOR DISABLED – RUMIA, POLAND)- https://en.armpower.net/event/849/armwrestling-world-cup-for%EF%BF%BEdisabled-rumia-2018 - ოქროს მედალი - I ადგილი; 2019 წლის 26 ოქტომბერი-4 ნოემბერი, XXII მსოფლიო ჩემპიონატი მკლავჭიდში, კონსტანტა, რუმინეთი - მე-4 ადგილი- მარცხენა ხელი- (PID Sitting Men +75 Kg Left - 4th Place) - https://www.waf-armwrestling.com/wp-content/uploads/2019/11/2019-WAF-Official-Para-results.pdf 2018 წლის 12-21 ოქტომბერი, XXI მსოფლიო ჩემპიონატი მკლავჭიდში, ანტალია, თურქეთი - III დგილი მარჯვენა ხელში 75+ კგ, IV ადგილი მარცხენა ხელში 75+ კგ (Disabled Sitting Men +75 Kg) -https://www.waf-armwrestling.com/wp-content/uploads/2018/10/2018-WAF-Official-results-PARA.pdf . 2022 წლიდან გიგა ოჩხიკიძე დაკავებულია პარამძლეოსნობით, კერძოდ ბირთვის ტყორცნით. პარამძლეოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე 2024 წელს ქ. კობეში, იაპონია, მოიპოვა ოქროს მედალი (Men's Shot Put F53-GOLD MEDAL) და პარიზის 2024 წლის ზაფხულის პარალიმპიური თამაშების ლიზენზია. ამავე წლის 22-24 მარტს, იტალიის ქალაქ ჯესოლოში გამართულ მსოფლიო პარა მძლეოსნობის გრან პრიზე ასევე მოიპოვა ოქროს მედალი ბითვის ტყორცნაში (Golden Medal - Shot Put F53 M/W) https://www.fidalservizi.it/risultati/2024/Jesolo_2024/Risultati/GaraM53.html ↑ გიგა ოჩხიკიძე პარამძლეოსანი
ჭოლა კუკულაძე

ჭოლა კუკულაძე (დ. 1 მაისი, 1921, ლანჩხუთი — გ. სექტემბერი, 1998) — ქართველი მოქანდაკე და მხატვარი. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტი. მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1956 წლიდან დაიწყო სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობა. 1963–1968 წწ. სოხუმის მთავარი მხატვარი იყო. მისი ძირითადი ნამუშევრები: ფერწერა – „პარტიზანთა მდინარეზე გადასვლა", „გიორგი ლეონიძე და დიმიტრი გულია“, „კონსტანტინე გამსახურდია“, „ნესტორ ლაკობა“, „გალაკტიონ ტაბიძე“, „იაკობ გოგებაშვილი“, „ილია ჭავჭავაძე“, „შოთა რუსთაველი“, „აკაკი წერეთელი“, „ეფრემ ეშბა“. ასევე ეკუთვნის „შინმიუსვლელთა მემორიალი“ სოფ. ჯვარში და ძიგუას ძეგლი ქ. გალში. იყო აფხაზეთის მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1969–1979). მონაწილეობა მიიღო „საქართველოს სსრ სახვითი ხელოვნების“ გამოფენაში 1987 წელს მოსკოვში. მისი ნამუშევრები დაცულია მოსკოვის, სანქტ-პეტერბურგის, მინსკის, შვეიცარიისა და გერმანიის კერძო კოლექციებში. 1969 — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დამსახურებული მხატვარი 1971 — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი ჭოლა კუკულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კუკულაძე ჭოლა ვლადიმერის ძე მშვიდობისა და სიყვარულის კაცი — ჭოლა კუკულაძე — 100
ლუნა-22

„ლუნა-22“ (რუს. «Луна-22», «Е-8 ЛС №206») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1974 წლის 29 მაისს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. ჩაატარა მთვარის ზედაპირის ტელეგადაღება მაღალი გარჩევით. 1974 წლის 29 მაისს 08:56:51 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-22. 30 მაისს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 22 ივნისს სადგური „ლუნა-22“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე. 11 ნოემბერს გადავიდა გაწელილ ელიფსურ ორბიტაზე და გააგრძელა პროგრამით გათვალისწინებული კვლევა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. Zarya - Luna programme chronology დაარქივებული 2022-07-01 საიტზე Wayback Machine. Catalog of Soviet Luna Probe images
ლუნა-23

„ლუნა-23“ (რუს. «Луна-23», «Е-8-5М №410») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1974 წლის 28 ოქტომბერს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. ჩაატარა მთვარის ზედაპირის ტელეგადაღება მაღალი გარჩევით. 1974 წლის 28 ოქტომბერს 14:30:32 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-23. 31 ოქტომბერს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 2 ნოემბერს სადგური „ლუნა-23“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე. 6 ნოემბერს რბილად დაეშვა მთვარეზე კრიზისების ზღვის სამხრეთ ნაწილში (კოორდინატები 12° ჩ. გ. 62° ა. გ.﻿ / ﻿12° ჩ. გ. 62° ა. გ.﻿ / 12; 62). არახელსაყრელ რელიეფზე დაშვების გამო კვლევის პროგრამა შეიკვეცა, ხოლო 9 ნოემბერს შეწყდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. Zarya - Luna programme chronology დაარქივებული 2022-07-01 საიტზე Wayback Machine. NASA NSSDC Master Catalog
ლუნა-24

„ლუნა-24“ (რუს. «Луна-24», «Е-8-5М №413») — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1976 წლის 9 აგვისტოს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. პროექტის მიზანი იყო, მთვარის გრუნტის გაბურღვა და დედამიწაზე ჩამოტანა. 1976 წლის 9 აგვისტოს 15:04:12 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, რაკეტა-მატარებელი „პროტონ-კ/დ“-ით («Протон-К/Д») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-24. 11 აგვისტოს მოხდა ტრაექტორიის კორექტირება. 13 აგვისტოს სადგური „ლუნა-24“ გაყვანილ იქნა სელენოცენტრულ ორბიტაზე. 18 აგვისტოს რბილად დაჯდა მთვარის ზედაპირზე, კრიზისების ზღვის რაიონში (კოორდინატები 12°45′N 62°12′E﻿ / ﻿12.75° ჩ. გ. 62.2° ა. გ.﻿ / 12.75; 62.2). საბურღმა მოწყობილობამ გაბურღა მთვარის ქანები და გრუნტის ნიმუშები ასს-მა 1976 წლის 22 აგვისტოს დედამიწაზე ჩამოიტანა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 312. Турчанинов И. А., Медведев Р. В., Чашников В. В. Предварительные результаты определений физических свойств микрофрагментов лунных пород из грунта Луны-24 // Доклады Академии наук СССР. 1980. Т. 252. № 2. С. 358—360. Тарасов Л. С., Иванов А. В., Высочкин В. В., Родэ О. Д., Назаров М. А., Шерстюк А. И. Приемка и первичное исследование колонки реголита «Луны-24». Лунный грунт из Моря Кризисов: Сб. статей// Отв. ред. В. Л. Барсуков. М.: Наука, 1980. 360 с. Документальный фильм о станции «Луна-24» на сайте киноархива Net-Film «Луна-24» на сайте НПО имени С. А. Лавочкина Расположение посадочной ступени «Луны-24» на Луне — на карте QuickMap сайта камеры LRO, координаты: широта 12.71701 гр., долгота 62.22147 гр.
ლუნა-25

„ლუნა-25“ (რუს. «Луна-25») — რუსეთის კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 2023 წლის 10 აგვისტოს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. 2023 წლის 10 აგვისტოს 23:10:57 UTC დროით ვოსტოჩნის კოსმოდრომიდან. რაკეტა მატარებელმა სადგური წარმატებით გაიყვანა მთვარის ტრაექტორიაზე, ხოლო 16 აგვისტოს — მთვარის ორბიტაზე. 19 აგვისტოს, წინასწარი მონაცემებით, მამოძრავებელი სისტემის იმპულსის რეალური პარამეტრების გამოთვლილიდან გადახრის გამო, სადგურმა დატოვა ორბიტა და ჩამოვარდა მთვარის ზედაპირზე. Г. А. Аванесов, А. В. Бережков, Р. В. Бессонов, С. В. Воронков, Б. С. Жуков, А. Э. Зубарев, М. И. Куделин, А. В. Никитин, И. В. Полянский, А. А. Форш, Я. Д. Эльяшев. Служебная телевизионная система КА Луна-25 // Астрономический вестник : журнал. — 2021. — № 6. — С. 601—617. — doi:10.31857/S0320930X21060013. Митрофанов И. Г., Зелёный Л. М., Третьяков В. И., Калашников Д. В. Луна-25: первая полярная миссия на Луну // Астрономический вестник : журнал. — 2021. — Т. 55, № 6. — С. 497—508. — doi:10.31857/S0320930X21060098. Первая за полвека российская лунная миссия окончилась провалом. Почему станция «Луна-25» не добралась до поверхности спутника? Кто виноват в аварии? И сможет ли Россия вернуться в межпланетную гонку?. ციტირების თარიღი: 2023-10-13 Интервью Г. М. Полищука к Дню космонавтики // «Российской газете», 12.04.2007 /вебархив/ Луна-25 на сайте «Космическая лента» «Луна-25» на сайте ИКИ РАН. Подробности и история проекта на портале ТАСС Космический аппарат «ЛУНА-25» — основа новых исследований Луны // Вестник НПО им. Лавочкина, 2016, № 4(34), стр.9-19.
შოთა არახამია

შოთა არახამია (დ. 14 ოქტომბერი, 1919, საბუე, ჩხოროწყუ — გ. 1994) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პედაგოგი, სამხედრო პირი. 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი ეკონომისტის სპეციალობით. 1939 წლის სექტემბრიდან 1941 წლის ივნისამდე მუშაობდა გალის რაიონული სამშენებლო მასალათა მრეწველობის სამმართეელოს ეკონომისტ-მგეგმავად; დიდი სამამულო ომის დაწყების პირველსავე დღეებში გაიწვიეს საბჭოთა არმიაში; 1954 წელს დაბრუნდა ჯარიდან კაპიტნის წოდებით; 1941-1942 წლებში იბრძოდა ფაშისტ დამპყრობთა წინააღმდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში, შემდგომ მსახურობდა ამიერკაეკასიის სამხედრო ოლქის ნაწილებში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე - იყო ათასეულის მეთაურის მოადგილე, პოლკის პროპაგანდისტი, ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის კავშირგაბმულობის კურსების უფროსის მოადგილე პოლიტდარგში; ჯარიდან დაბრუნების შემდეგ წლების მანძილზე ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას; 1954-1959 წლებში მუშაობდა თელავის პედაგოგიური ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრის უფროს მასწაელებლად; 1959-1994 წლებში იყო თბილისის უცხოენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრის ჯერ უფროსი მასწავლებელი, შემდეგ კი კათედრის დოცენტი; 1964 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მოიპოვა ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. მის კალამს ეკეთვნის 34 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის ოთხი მონოგრაფია. მონაწილეობდა მრავალ რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო სამეცნიერო სიმპოზიუმის მუშაობაში. დაჯილდოებულია ორდენითა და 10 მედლით. მინიჭებული აქვს საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკის წოდება. ომგადახდილი მეცნიერები: საგამომცემლო ცნობები, შემდგ.: გრიგოლ ბრეგაძე, თბილისი, 2000, გვ. 6-7 შოთა არახამია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00020718/ ↑ შოთა არახამია
ვაჟა კუბლაშვილი

ვაჟა კუბლაშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1930, სოფელი ღვანკითი — გ. 17 ივლისი, 2004) — ქართველი მომღერალი (ტენორი). საქართველოს სახალხო არტისტი (1990). 1958 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი და პარალელურად მუსიკალური სასწავლებელი. 1966 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ვოკალური). 1968–2004 წლებში იყო ქუთაისის ოპერის თეატრის წამყვანი სოლისტი. მის რეპერტუარში იყო: აბესალომი, თანდარუხი, მალხაზი, გურამი (ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), ნიკო, მასხარა (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან ცბიერი“), მინდია (ო. თაქთაქიშვილი „მინდია“, შეასრულა 100–ჯერ), კოტე (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე“), ზაქრო, მეურმე (ა. ანდრიაშვილი „კაკო ყაჩაღი“), ბაში–აჩუკი, ბერუჩა (ა. კერესელიძე „ბაში–აჩუკი“, II რედაქცია „ბერუჩა“), არსაკიძე (შ. მშველიძე „დიდოსტატის მარჯვენა“), თავადი ერისთავი (დ. თორაძე „ჩრდილოეთის პატარძალი“), ბერდო (რ. ლაღიძე „ლელა“), ორფეოსი (ბ. კვერნაძე „მედეა“). 2003 წელს ქუთაისის ოპერის წინ გაიხსნა ვაჟა კუბლაშვილის ვარსკვლავი. 1982 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი 1995 — ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია 1999 — ღირსების ორდენი ქართული მუსიკალური და თეატრალური ხელოვნების განვითარება-პოპულარიზაციაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი შემოქმედებითი მოღვაწეობისათვის ვაჟა კუბლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კუბლაშვილი ვაჟა ვარლამის ძე ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1982. N 3. გვ. 25. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1990. N 3. გვ. 19.
ნიკოლოზ კავსაძე

ნიკოლოზ კავსაძე (დ. 1889 — გ. 1974) — ქართველი მომღერალი და ლოტბარი. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია. 1908-1926წწ. იყო მიხეილ კავსაძის გუნდის სოლისტი. სანდრო კავსაძის ხელმძღვანელობით თბილისში გამართულ ბევრ კონცერტში მიიღო მონაწლეობა სოლისტის სახით. საცხოვრებლად ბორჯომში გადასვლის შემდეგ კულტსახლის პასუხისმგებელი მუშაკი გახდა, შემდეგ ხელმძღვანელი. ბევრ სპექტაკლში აქვს მონაწილეობა მიღებული, ზოგი თვითონ დადგა, ხოლო მუსიკალური გაფორმება ყოველვის მას ჰქონდა დაკისრებული. 1959 წელს გაზეთი „თბილისი“ შეეხო ხანდაზმულ პენსიონერთა სიმღერის ანსამბლს და აღნიშნა ის ფაქტი თუ რამხელა წვლილი შეიტანა ძველი მივიწყებული სიმღერების აღდგენა-გაცოცხლებაში ნიკოლოზ კავსაძის გამოცდილებამ და ხალხური სიმღერის ღრმა ცოდნამ. იყო ხანდაზმულთა გუნდის ლოტბარი, რომელშიც ბევრი ხალხური სიმღერის ოსტატი მღეროდა. 1968 წელს მიიღო საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკის წოდება. ხალხური სიმღერის მოამაგენი, თბილისი, 2007, გვ. 114 ნიკოლოზ კავსაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ივან ჟაია

ივან ჟაია (ხორ. Ivan Žaja; დ. 29 ივლისი, 1965) — ხორვატი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2001). 1999 და 2000 წლების ხორვატიის ჩემპიონი. საჭადრაკო რეიტინგი ივან ჟაიას პარტიები Chessgames.com-ის ბაზაში ↑ FIDE Ratings and Statistics <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q102178"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27038151"></a> ↑ ივან ჟაიას პირადი ბარათი Fide-ს გვერდზე
ირაკლი ჭიაურელი

ირაკლი ჭიაურელი (დ. 8 მარტი, 1948, თბილისი — გ. 17 ოქტომბერი, 2013) — ქართველი დირიჟორი. 1972 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია . 1973 – 1975 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში. 1975 – 1977 წლებში იყო მოსკოვის სტანისლავსკისა და ნემირეოვიჩ–დანჩენკოს სახელობის თეატრის დირიჟორი. 1977 – 1994 წლებში ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირიჟორი, პარალელურად, 1991 – 1997 წლებში ქუთაისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი დირიჟორი. 1997 – 2004 წლებში მერსინის ოპერის თეატრის დირიჟორი. ქართული რეპერტუარებიდან და ოპერებიდან შესრულებული აქვს : მერი დავითაშვილი, „ნაცარქექია“, ზაქარია ფალიაშვილი, „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“. ვიქტორ დოლიძე, „ქეთო და კოტე“. ასევე შესრულებული აქვს ბალეტები: გერშვინი–ოძელი, „პორგი და ბესი“. საორკესტრო ნაწარმოებებიდან შესრულებული აქვს: გიორგი ჩლაიძე, „სამი სიმფონიური მინიატურა“, ალექსანდრე შავერზაშვილი „მცირე მიწა“, ზურაბ ნადარეიშვილი, „საგალობლები“, ირაკლი გეჯაძე კონცერტი კამერული ორკესტრისათვის, ელიზბარ ლომდარიძე კონცერტი ვიოლონჩელოსათვის, მისივე „სიყვარულის ლირიკა“. სხვა რეპერტუარებიდან შესრულებული აქვს: ბეთჰოვენი, ოპერა „ფიდელიო“, ჯუზეპე ვერდი, „ტრავიატა“, „აიდა“, ჯოაკინო როსინი „სევილიელი დალაქი“, რიხარდ შტრაუსი „სალომე“ და სხვა. ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბოლისი, 2015, გვ. 568 ირაკლი ჭიაურელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველო 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ ასპარეზობს 2024 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ოლიმპიური თამაშები 2024 წლის 26 ივლისიდან 11 აგვისტომდე გაიმართება. აქ მოცემულია მიმდინარე ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეთა რაოდენობა: განმარტება Note– მინიჭებული რანგი მითითებულია მხოლოდ სპორტსმენებისთვის Q = კვალიფიცირებული შემდეგ რაუნდში q = კვალიფიცირებული შემდეგ რაუნდში, როგორც სწრაფად დამარცხებული ან, ტექნიკურ დისციპლინაში, ადგილის მიხედვით საკვალიფიკაციო მიზნის მიღწევის გარეშე NR = ეროვნული რეკორდი N/A = რაუნდი ამ დისციპლინაში არ გამოიყენება Bye = სპორტსმენს არ სჭირდება რაუნდის დასრულება კაცები ქალები
ფელიქს კალანდარიშვილი

ფელიქს კალანდარიშვილი (დ. 26 ნოემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1972-1975 წლებში სამეცნიერო კვლევა დაიწყო მოსკოვის კოლცოვის სახელობის ბიოლოგიის განვითარების ინსტიტუტის ბიოქიმიის განყოფილებაში აკადემიკოს ი. ზბარსკის ­ხელმძღვანელობით. 1975 წლიდან იყო ი. ბერი­ტა­შვი­ლის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ნეიროქიმიური ლა­ბო­რა­ტო­რიის თანამშრომელი, ქცევის გენეტიკის მიმართულების ჩამომყალიბებელი და ლაბორატორიის გამგე (2000-2006), დირექტორის მო­ად­გილე (1986-1991 — 2000-2005). გაიარა დოქტორანტურა უეიკ-ფორესტის უნივერსიტეტში (ჩრდ. კაროლინა, აშშ) — 1992–1993 წლებში, ორგანიზატორი ფორუმისა „კულტურათა დიალოგი“ (UNEშჩO). 1996–2002 წლებში აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ურთიერთობების ცენტრის გენერალური დირექტორი. 2005 წლიდან სა­ქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტის თა­ნაშემ­წე, მო­ად­გი­ლე (2007-2013). 2013 წლიდან ადმინისტრაციის აპარატის უფროსი. მისი სამეცნიერო კვლევის სფეროა ქცევის გენეტიკური და ნეიროფიზიოლოგიური ასპექტები სტრესის პირობებში. დნმ-ის რეპლიკაცია და რეპარაცია, უჯრედის ბირთვის ბიოქიმია. მან დაადგინა ვირთაგვას ღვიძლის დაბერებულ უჯრედებში დნმ-ის ­რაოდენობის, რეპლიკაციისა და რეპარაციის სი­ჩქარეების შემცირება. გამოიყვა­ნა ვირთაგვების ხაზი, რომელთაც გააჩნდათ გენეტიკურად დეტერმი­ნირებული ქცევის აშლილობა ინფორმაციული სტრესის პირობებ­ში. აღმოაჩინა, რომ ვირთაგვას ღვიძლის უჯრედის ბირთვის ენერგეტიკული უზრუნველყოფა ხორ­ციელდება ატფ-ით ­წარ­მო­ქმნილ ამფ-ის და მაკროერგული ფოსფატებისგან. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. ბიოქიმიკოსი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2002). 2003 - ღირსების ორდენი საქართველო: ენციკლოპედია: ტ. IV. -თბ., 2018, გვ. 486
ვახტანგ კალანდარიშვილი

ვახტანგ კალანდარიშვილი (დ. 1 თებერვალი, 1924, სენაკი — 18 ოქტომბერი, 1997) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოსოფოსი. 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. 1974-1979 წლებში მუ­შა­ობ­ა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოსოფიის კა­თე­დრაზე. 1979-1993 წლებში იყო სა­ქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში ფილოსოფიის კა­თე­დრის გამგე. 1993 წლიდან იყო სა­ქართველოს გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის ფილოსოფიისა და ეკონომიკური თეორიის საფუძვლების კა­თე­დრის გამგე. მისი შრომები ეხება ფილოსოფიისა და სოციოლოგიის პრობლემებს, საზო­გადოებრივი პროგრესის სოციალურ-ფილოსოფიურ საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 6 მონოგრაფია. იყო სახელმძღვანელოების, სამეცნიერო კრებულებისა და მონოგრაფიების რედაქტორი და თანაავტორი. მონაწილეობდა სა­ქართველოს ­ფილოსოფიის საზოგადოების, სოციოლოგიური ასოციაციისა და ილია ჭავჭავაძის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო-საგანმანათლებლო საზოგადოება „ცოდნის“ ღონისძიებათა მომზადებასა და ჩატარებაში. 1986 წლიდან იყო სენაკის აკადემიის პრეზიდენტი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1971). 1994 — საქართველოს მეცნიერებიათა დამსახურებული მოღვაწე სენაკის საპატიო მო­ქა­ლა­ქე ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი საზოგადოებრივი პროგრესი: ლექცია კურსიდან „ფილოსოფია“ (ავტორი), თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1991, გვ. 32 საზოგადოებრივი პროგრესის მარქსისტულ-ლენინური თეორიის ზოგიერთი საკითხი (ავტორი), თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1969, გვ. 166 ფრიდრიხ ენგელსის ფილოსოფიურ შეხედულებათა ჩამოყალიბების საკითხისათვის: ფრიდრიხ ენგელსის ფილოსოფიურ შეხედულებათა განვითარება, 1838-1845წწ. (ავტორი), თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1961, გვ. 133 ფილოსოფიის საფუძვლები : ლექციების კურსი (თანაავტორი), თბილისი, გვ. 338 საზოგადოებრივი პროგრესის მეცნიერული თეორიის შემუშავება (ავტორი), თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა. გვ. 391
ერგილემისი

ერგილემისი (ლათ. Ergilemys) — ხმელეთის კუს (ოჯახი Testudinidae) ერთ-ერთი გადაშენებული გვარი. ფართოდ იყო გავრცელებული პალეარქტიკის სამხრეთ ზოლში ზედა ეოცენში და ოლიგოცენში. ერგილემისი გიგანტური ქვეწარმავალია. მისი გადაშენება გამოიწვია ჰავის შეცვლამ. გვარი აერთიანებს ათიოდე სახეობას. 1960 წელს სამხრეთ საქართველოში ვ. ჩხიკვაძემ იპოვა ერთ-ერთი სახეობის — მესხეთის ერგილემისის (E. meschethica) ჩონჩხის ნაშთები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს გიგანტური კუ გვიანდელ ოლიგოცენში ბინადრობდა ამ რეგიონის სავანის ტიპის ლანდშაფტებში. ჩხიკვაძე ვ., ვეკუა ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.