laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბაქოს ქუჩა

ბაქოს ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში; დავით აღმაშენებლის გამზირიდან მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის შუა წლებში. 1862 წელს მიხეილის ქუჩაზე (ახლანდელი დავით აღმაშენებლის გამზირი) აშენდა თბილისის გეოფიზიკური (ყოფილი მაგნიტურ-მეტეოროლოგიური) ობსერვატორიის შენობა და ფასადიდან ჩრდილოეთით მიმართულ ქუჩას დაერქვა ობსერვატორიის ქუჩა, შემდეგ ასათიანის ქუჩა ერქვა. 1900 წელს სახელი შეეცვალა და ეწოდა ბაქოს ქუჩა. შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები, მათ შორის გამოირჩევა სახლი N2 (არქიტექტორი პ. შტერნი). ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 30, ISBN 978-99928-20-35-3.
არამ ასატრიანი

არამ ასატრიანი (სომხ. Արամ Ասատրյան; დ. 3 მარტი, 1953, ვაღარშაპატი, სომხეთი — გ. 7 ნოემბერი, 2006, ოშაკანი) — სომეხი მომღერალი, სომხური პოპისა და რაბისის მუსიკების ტექსტის მწერალი; ცნობილია თავისი ენერგიული კონცერტებით. ასატრიანი ბავშვობიდან მოყოლებული აღიარებული იყო როგორც არაჩვეულებრივი მუსიკოსი. 1985 წელს ასატრიანმა ჩამოაყალიბა საკუთარი ჯგუფი. გვიან ცხოვრებაში მან პოპულარობა მოიპოვა თავისი მკაფიო ხმითა და მუსიკალური სტილით; იგი პოპულარობით სარგებლობდა როგორც სომხეთში, ისე საერთაშორისო საზოგადოებაში, განსაკუთრებით სომხურ დიასპორაში. ასათრიანს უყვარდა მუშაობა და მან მთელი სიცოცხლე მიუძღვნა მუსიკას. იგი უახლოვდებოდა პოზიტიურ საკითხებს და საკუთარ თავში დაწმუნებული იყო. მის სიმღერებში გამოხატულია მისი სიყვარული როგორც თავისი ქვეყნის, სომეხი ხალხის, ისევე როგორც სხვა ეთნიკური ჯგუფების მიმართ. მთიანი ყარაბაღის ომის დროს მან შეასრულა სიმღერები ჯარისკაცებისთვის და ზოგადად სომეხებისთვის, რათა განეხორციელებინათ მორალური მხარდაჭერა. ასტრიანი მრავალ კოცერტს მართავდა საერთაშორისო მასშტაბით (აზია, ევროპა, რუსეთი, შუა აღმოსავლეთი); მრავალ კონცერტს ატარებდა სომხეთის სხვადასხვა ქალაქში. მან დაწერა 500-ზე მეტი სიმღერა; იგი მუდმივად ატარებდა მსოფლიო ტურებს. მთელი ცხოვრების განმავლობაში მიღებული აქვს მრავალი ჯილო; მათ შორისაა "გუსანი", რომელიც მას 2003 წლის 18 აპრილს, სომხეთის კულტურული მუსიკის მინისტრმა მიანიჭა. არამ ასტარიანი დაიბადა ვაღარშაპატში, სომხეთში. მისი შობლები იყვნენ ჰაპეტ ასატრიანი და აშკენ მამპრეიანი. იგი დაიბადა ლტოლვილ ოჯახში. სიკვდილამდე იგი შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. მას სჯეროდა, რომ მუსიკა თაობიდან თაობას გადაეცემა. მისი ვაჟი, სეთრაკი (სეთო) გარდაიცვალა ტრაგიკულ საავტომობილო ავარიაში, არამის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე; ამ ფაქტმა არამ ასატრიანი მწუხარებაში ჩააგდო. არამ ასატრიანი გარდაიცვალა 2006 წლის 7 ნოემბერს, ოშაკანში, არაგაწოტნის პროვინციაში, სომხეთში, გულის შეტევით. გარდაიცვალა ნათესავებით გარშემოტყმულ ადგილში; მისმა გარდაცვალებამ გულშემატკივრები ძალიან დაამწუხრა, რადგან იგი თანამედროვე სომხური პოპ მუსიკაის ერთ-ერთ დიდ წარმომადგენლად ითვლებოდა და მას "ჰაიასტანის ხმას" უწოდებდნენ. ასატრიანების მთელი ოჯახი მიიჩნევა პოსტ-საბჭოთა სომხეთის პოპ მუსიკის უმთავრეს წვლილის შემტანად. მისი ვაჟები, ტიგრან და არტაშ ასატრიანები, და მისი შვილიშვილი გრიშა ასატრიანი, როგორც პოპულარული სომეხი მუსიკოსები, მამის კვალს მიჰყვებიან Aram Asatryan - Aram Asatryan Online Music Playlist Death დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. a1plus death report დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. არამ ასატრიანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Aram Asatryan Music Videos დაარქივებული 2021-03-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ de la Bretèque, Estelle Amy; Stoichita, Victor Alexandre (17 January 2012) Musicians of the New Times: Romanian Manele and Armenian Rabiz as Icons of Post-Communist Changes (The Balkans and Caucasus: Parallel Processes on the Opposite Sides of the Black Sea). United Kingdom: Cambridge Scholars Publishing, გვ. 321. ISBN 978-1-4438-3652-4. ციტირების თარიღი: 19 September 2019.  ↑ Gevorgyan, Siranouish; Grigoryan, Marianna. "King of Rabiz" Dies: Heart attack claims Aram Asatryan during celebration. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ნოემბერი 2019. ციტირების თარიღი: 19 September 2019.
აკაკი ბაქრაძის ქუჩა

აკაკი ბაქრაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოსა და დიდუბის რაიონებში (დიღომი); ჰეიდარ ალიევის სანაპიროდან აკაკი ბელიაშვილის ქუჩამდე (მტკვრის მარჯვენა სანაპირო). ქუჩას აკაკი ბაქრაძის სახელი ეწოდა 2001 წელს. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 30, ISBN 978-99928-20-35-3.
დავით ბაქრაძის ქუჩა

დავით ბაქრაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე); რაფიელ აგლაძის ქუჩიდან რკინიგზამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. უსახელო ქუჩას დავით ბაქრაძის სახელი ეწოდა 1983 წელს. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 30, ISBN 978-99928-20-35-3.
კოტე ბაქრაძის ქუჩა

კოტე ბაქრაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (საბარგოს დასახლება); ნოე ხომერიკის ქუჩიდან სერგი დურმიშიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე საბარგოს დასახლების IX ქუჩა ერქვა, 1971 წელს კოტე ბაქრაძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 30, ISBN 978-99928-20-35-3.
სჩაჰან ბერბერიანი

სჩაჰან რ. ბერბერიანი (სომხ. Շահան Ռ. Պէրպէրեան; დ. 1 იანვარი, 1891, კონსტანტინოპოლი — გ. 9 ოქტომბერი, 1956) — სომეხი ფილოსოფოსი, კომპოზიტორი, პედაგოგი, ფსიქოლოგი, ესთეტიკოსი, ორატორი და ავტორი. ბერბერიანი დაიბადა 1891 წლის 1 იანვარს, კონსტანტინოპოლში (ახლანდელი სტამბული, თურქეთი). ამის შემდეგ მალევე, მშობლებთან, რესეოსთან და ზარუჰთან და მის უფროს ძმასთან ონითან ერთად ბერბერიანი სახოვრებლად ჟენევაში, შვეიცარიაში გადავიდა; მათ უნდოდათ, რომ თავი დაეღწიათ ოსმალეთის სულთან აბდულ ჰამიდ II-ის მიერ 1894–1896 წლებში სომეხთა მიმართ ჩადენილ დანაშაულებს. კონსტანტინოპოლში დაბრუნებისას ბერბერიანი ჩაირიცხა ბერბერიანის სკოლაში, რომელიც მამამისმა, რეტოს ბერბერიანმა დააარსა. ამ პერიოდში მან ვიოლინოზე კერძო გკვეთილების ჩატარება დაიწყო, თუმცა მალე ეს „აუტანელი ინსტრუმენტი“ მიატოვა (სავარაუდოდ ის ბუხარში გადააგდეს რათა დამწვარიყო). ამის ნაცვლად მან ფორტეპიანოს გაკვეთილები დაინიშნა, თუმცა ეს მცდელობაც საკმაოდ წარუმატებელი აღმოჩნდა. სკოლა მან 1906 წელს დაამთავრა. თხუთმეტი წლის ახალგაზრდის პირველი სამუშაო იყო სკოლაში ლიტერატურისა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერების სწავლება, მაგრამ 1908 წელს იგი გაემგზავრა პარიზში, სადაც სწავლობდა სორბონასა და კოლეჟ დე ფრანსში, მან აიღო ფილოსოფიასა და მეტაფიზიკაში. 1911 წელს ბერბერიანი ვალდებული იყო დაბრუნებულიყო კონსტანტინოპოლში რათა ბერბერეთის სკოლის დირექტორი გამხდარიყო; ამრიგად ვერ შეძლო დაემთავრებინა სადოქტორო დისერტაცია (სახელწოდებით "პათოლოგიური მეთოდი ფსიქოლოგიაში"). სკოლაში მოვალეობის შესრულების გარდა, იგი ჩაერთო ქალაქის სომეხი საზოგადოების კულტურულ ცხოვრებაში. ამ პერიოდიში იგი მჭიდროდ დამეგობრდა კომიტასთან (იგი მასთან ხელოვნების სხვადასხვა საკითხში მსჯელობაში დიდ დრო ხარჯავდა). 1918 წელს შაჰან ბერბერიანი შეირჩა სომეხ მასწავლებელთა კავშირის ცენტრალური კომიტეტის დირექტორად და 1919 წელს დაინიშნა ცენტრალური საგანმანათლებლო საბჭოს წევრად. მან ასევე დიდი როლი შეასრულა სომხური ხელოვნების ცენტრის (Hayardun) კონსტანტინოპოლში დაარსებაში; მოგვიანებით გახდა ამ დაწესებულების თავმჯდომარე. 1921 წელს ცოლად შეირთო ტელი სირაკიანი. მათ ჰყავდათ ორი ვაჟი, ართავაზდი და ბარედი. ბარედი ახალგაზრდა, 20 წლის ასაკში, გარდაიცვალა მოტოციკლეტით მომხდარი ავარიის დროს. ართავაზდ ბერბერიანი იერუსალიმსა და ბეირუთში ცხოვრების შემდეგ, ცოლთან, პაულესთან ერთად საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა; აქ იგი ცნობილი მხატვარი გახდა და ასევე, ძლიერ ჩაერთო სომხურ კულტურაში. მას ჰყავდა ორი ვაჟი, სახელად ვანიკი და შაჰანი, და ქალიშვილი სახელად გარინე. არდავაზტი გარდაიცვალა ავინიონში 79 წლის ასაკში, 2002 წლის აგვისტოში. Տէր Խաչատուրեան, Ա։ Շահան Ռ. Պէրպէրեան (1891–1956)։ Beirut, 1969. სჩაჰან ბერბერიანი enacademic.com-ზე დაარქივებული 2019-12-08 საიტზე Wayback Machine.
სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი

სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი — მუზეუმი ერევანში, რომლის ექსპოზიცია ეძღვნება პირველი სომხეთის რესპუბლიკისა და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის უშუალო ისტორიას. მუზეუმი თავდაპირველად გაიხსნა 1946 წელს პარიზში და წლების განმავლობაში შეაგროვა 3000-ზე მეტი ექსპონატი. პოლიტიკური მიზეზების გამო, მისი არსებობა საბჭოთა სომხეთის ტერიტორიაზე შეუძლებელი იყო, ხოლო 1990-იან წლებში ქვეყნის ფინანსურმა პრობლემებმა ხელი შეუშალა მის გადაცემას. მუზეუმი გადავიდა ერევანში და გახსნითი ღონისძიება ჩატარდა 2007 წლის 13 ივლისს, ქრისტოფერ მიქაელიანის ცენტრში, ოფიციალური ცერემონიის დროს. გახსნას ესწრებოდნენ დაშნაკების ლიდერები, როგორებიცაა ჰანტ მარგარიანი და მისი მომხრეები. სოციალისტური ინტერნაციონალის პრეზიდენტი ლუის აალა ასევე დაესწრო და მიესალმა მუზეუმის გახსნას, როგორც ისტორიულად მნიშვნელოვან გარდამტეხ მომენტს სომხეთის ისტორიაში. მუზეუმში წარმოდგენილია სახელმწიფო დოკუმენტები, მარკები და სხვა ექსპონატები. მისი პირველი ექსპონატი ეძღვნება სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას 1918 წლიდან 1920 წლამდე. იგი ასევე ასახავს სომხეთის მიერ 1919 წელს ვერსალის ხელშეკრულებაში წარდგენილ ოფიციალურ დოკუმენტებს, აგრეთვე პირველი რესპუბლიკის პრემიერ მინისტრების პირად ნივთებს: ჰამო ოგანჯიანანს, ალექსანდრე ხატიანს, სიმონ ვრაციანს და იოანეს კაჩატნუნს. გენერალთა ანდრონიკ ოზანიანის და დრასტამატ კანაიანის საგნები ასევე აქვთ ექსპონატებს შორის. მუზეუმში გამოფენილია სომხური ელინისტური კულტურის უაღრესად მხატვრული მაგალითები, მათ შორის: ქანდაკებები, არქიტექტურული დეტალები, ოქროს ნივთები, ჭურჭელი ნაპოვნი უძველესი დასახლებული გარნის, არტაშატის, ოშაკანის დასახლებებში. "სომეხთა გენოციდის მუზეუმისა და ინსტიტუტის" დირექტორმა ჰაიკ დემოიანმა დრამატული მუზეუმის ექსპოზიციას უწოდა ყველაზე მდიდარი კოლექცია, რომელიც ეძღვნებოდა სომხეთის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე დრამატულ დროს და პერიოდს. დღეისათვის მუზეუმის ეროვნული კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 400000 ექსპონატს. მუზეუმი შედგენილია კავკასიის სომეხთა ეთნოგრაფიული საზოგადოების, ახალი ნახიჩევანის სომხური სიძველეების მუზეუმის, ანის მუზეუმის, ვაღარსაფატის მატანადარის კოლექციების საფუძველზე. კოლექციები მოპოვებულია, ძირითადად, სომხეთის ძირითადი ტერიტორიის ძველ დასახლებებში შესყიდვების, საჩუქრების გზით. მუზეუმში დაცულია მთელი რიგი კულტურული, ისტორიული ექსპონატები. ძვ. წ. III - II ათასწლეულის ბრინჯაოს საგნების ფართო და უნიკალურ კოლექცია, რომლებიც შედის მსოფლიო შედევრების რიგში. ოფიციალური საიტი]
გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო

გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო — ერევნის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ცნობილი სომეხი მხატვრის გევორგ გრიგორიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. მუზეუმი მდებარეობს, ერევანში მესროპ მაშტოცის გამზირზე. მუზეუმი დაარსდა 1977 წელს მხატვრის ქვრივის დიანა უკლევისა და მხატვრების ჯგუფის ინიციატივით, 2 წლის შემდეგ იგი გახდა სომხეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფილიალი. იგი გაიხსნა 1980 წლის 25 ნოემბერს. გევორგ გრიგორიანი (1897-1976), რომელსაც ასევე უწოდებენ ჯოტო- ს, ჩამოყალიბდა მხატვარი თბილისში და ეკუთვნოდა სომხურ სახვითი ხელოვნების ეგრეთ წოდებულ "ტიფლის სკოლას". მისი თემატური კომპოზიციები ხშირად ეძღვნება ტფილისს, ზუსტად ასახავს იმდროინდელი ქალაქის ატმოსფეროს, მის ცხოვრების წესსა და მდინარეებს. მხატვრის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია პორტრეტების სერია. მუზეუმში წარმოდგენილია მხატვრის ნამუშევრები, საარქივო მასალები, ისევე როგორც რამდენიმე პირადი ნივთი. მუზეუმის პირველ სართულზე არის "ტიფლისის სკოლის" სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, რომელთა ერთ-ერთ დარბაზში არის დიანა უკლების რამდენიმე გამორჩეული და პოპულარული ნახატი. ჯოტო შვიდი წლის ასაკიდან იძულებული გახდა ემუშავა: საწვავის ზეთის საწყობში, საპარიკმახეროში; ის იყო კურიერი, გაზეთების დამტარებელი, ხილის მაღაზიაში გამყიდველად მშაობდა, წიგნების მაღაზიაშიც და ა.შ. 1916-1920 წლებში დაესწრო მხატვრობის და ქანდაკებების სკოლის ლექციებს კავკასიის საზოგადოებაში სახვითი ხელოვნების პოპულარიზაციისთვის (ტიფლისი), სადაც სწავლობდა ბაჟბეიქ-მელიქიანთან, კოჩართან, ლადო გუდიაშვილთან. 1918 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სკოლის მოსწავლეთა საანგარიშო გამოფენებში და საკმაოდ წარმატებით. წლების განმავლობაში მან შექმნა მრავალი უაღრესად მხატვრული ნაწარმოები, რომელშიც აშკარად აისახა მისი თავისებური პიროვნება. შემდეგ მოჰყვა ორი ათწლეულის გაუცხოება ხელოვნების სამყაროდან, შემოქმედებითი მარტოობის წლები, რომლის დროსაც მხატვარი არ წყვეტს შექმნას, არჩეული ბილიკის შემდეგ. ამ პერიოდის ნამუშევრები ხასიათდება მკვეთრი დრამატიზმით, რაც ნათლად ჩანს მის ნახატებში, მის თითოეულ დეტალში ამოვიკითხავთ იმას რასაც მხატვარი გრძნობდა იმ პერიოდში. მუზეუმის დარბაზი არის თავისებური სომხურ-ქართული კულტურული ცენტრი, აქ იმართება ქართველი მხატვრების ნამუშევრების გამოფენები, სომხეთ-საქართველოს კულტურულ კავშირებთან დაკავშირებული ღონისძიებები. მუზეუმი მუზეუმი ჯოტოს მუზეუმი ჯოტოს
ედგარ მანასი

ედგარ მანას ეფენდი (სომხ. Էտկար Մանաս; დ. 12 აპრილი, 1875, ისტამბული — 9 მარტი, 1964, იქვე) — სომხური წარმოშობის თურქი კომპოზიტორი, დირიჟორი და მუსიკათმცოდნე. ის არის თურქეთის ეროვნული ჰიმნის სამიდან ერთი ავტორი, რადგან მან იგი ორკესტრთან შეათანხმა. სომხური წარმოშობის ედგარის მამა, ალექსანდრე მანასი იყო „ოსმალეთის სახელმწიფო ვალთა ადმინისტრაციის მთავარი თარჯიმანი. ოჯახის საგვარეულო ხაზი შეიძლება მოდიოდეს კაესარეადან (დღევანდელი კაისერიდან), სადაც იგი მეთექვსმეტე საუკუნის შუა პრიოდში წარმოიქმნა. რაფაელ მანასი (1710 - 1790), ოსმალეთის იმპერიის ოფიციალური მხატვარი, უდავოდ იყო მანასის დინასტიის ყველაზე გამორჩეული ფიგურა: მან შექმნა მაჰმუდ I-ის, ოსმან III-ის და მუსტაფა III-ის პორტრეტები. ედგარ მანასი დაიბადა 1987 წლის 12 აპრილს, ისტამბულში. არტისტულად ნიჭიერი ახალგაზრდა ედგარი 13 წლის ასაკში გაიგზავნეს იტალიაში, რათა ჩარიცხულიყო მურიტ-რაფაელიანის სომხური სკოლაში კომერციის შესასწავლად. ვენეციაში ყოფნის დროს იგი ასევე ესწრებოდა პიანინოს გაკვეთილებს, რომლებსაც პროფესორ ტრიველლინი ატარებდა. 1894 წელს სწავლის დამთავრების შემდეგ, იგი დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქში. მისმა მუსიკის შესწავლის გაგრძელების შურვილმა იგი კვლავ იტალიაში დააბრუნა, სადაც იგი პადუაში დასახლდა; აქ მანასი მუშაობდა კომპოზიტორ ლუიჯი ბოტაზოსთან. სტამბულში დაბრუნების შემდეგ მანასმა მუსიკის შესწავლა განაგრძო. მან პირველ რიგში კონცენტრირდა კლასიკისა და თანამედროვე ფრანგი ოსტატების ნაწარმოებების შემოწმებაზე. 1912 წელს მანას გაეცნო თანამედროვე სომხური მუსიკის ფუძემდებლის, კომიტას. მიუხედავად იმისა, რომ მათი ურთიერთობა გულწრფელი იყო, ისინი მჭიდროდ არ იყვნენ ერთმანეთთან დაკავშირებულნი, რადგან მანასი და კომიტა ცხოვრობდნენ ორ სხვადასხვა ესთეტიკურ სამყაროში. იმავე წელს, ლაიფციგში დაფუძნებულმა Breitkopf & Härtel-მა გამოაქვეყნა ედგარ მანასის ორი კომპოზიცია - სუიტა ფორტეპიანოსთვის და სიმებიანი კვარტეტი. ამას მოჰყვა სხვა ევროპული გამომცემლობებიც, მათ შორის: სალბერტი, სენარდი და ჰამელი. მანასის მუსიკას ხშირად ასრულებდნენ სტამბულში და, ზოგჯერ, ევროპული მუსიკის დედაქალაქებშიც. ზემოთ აღნიშნული სიმებიანი კვარტეტის პრემიერა შედგა 1921 წლის 6 მაისს, „Union française“-ში. კვარტეტის წევრები იყვნენ: მევიოლინე ეკრემ ზუკი უნი და კრიკორ გარაბედიანი, მევიოლინე დირან ისრაელიანი და ვიოლონჩელისტი კალაიოვი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ Mayda Saris (2005). Armenian Painting: From the Beginning to the Present. Agos Press, Istanbul, pp. 107-9. ISBN 975-8856-01-4. ↑ Ս. Թէոդորեան։Պատմութիւն Մուրատեան վարժարանի։ Paris, 1857, Vol. I. ↑ it:Luigi Bottazzo ↑ Ցիցիլիա Բրուտեան (1968). Սփյուռքի հայ երաժիշտները. «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան. p 406. ↑ The New Music Dictionary of Music and Musicians (1980). Vol XVI, p 409. ↑ The New Music Dictionary of Music and Musicians (1980). Vol XVII, p 126. ↑ The New Music Dictionary of Music and Musicians (1980). Vol VIII, p 69. ↑ tr:Ekrem Zeki Ün
ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა

ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა — ერევნის საგამოფენო დარბაზი, რომელიც ეძღვნება სომეხთა სსრკ ეროვნული მხატვრის, ედუარდ ისაბეკიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. გალერეა განთავსებულია ერევანში, მაშტოცის გამზირზე 7 ა–ში, კულტურის ცენტრის „ჰაიარტის“ ერთ–ერთ განყოფილებაში. ახალი საგამოფენო დარბაზის შექმნის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღეს 2004 წელს, ხოლო გალერეას გახსნა მოხდა 2013 წელს. ედუარდ ისაბეკიანის ვაჟმა, არამ ისაბეკიანმა, ცნობილი ნახატების 28 ნამუშევარი „ჰაიარტ“ კულტურულ ცენტრს მუდმივი გამოფენისთვის გადასცა. გახსნის დღიდან გალერეას ხელმძღვანელობს ირინა ისაბეკიანი. აღნიშნულ გალერეაში დაცული ექსპოზიცია ორ სართულს იკავებს. ზედა, ბეჭდის ფორმის დარბაზში არის დიდი კომპოზიციურად თემატური ნახატები. ძირითადი ფონდის გარდა, წარმოდგენილია 4 ნამუშევარი ეროვნული სამხატვრო გალერეის დაქვემდებარებიდან და კერძო კოლექციიდანაც. ექსპონატებს შორის ასევე შედის დღიურები, ხელნაწერები, მემუარები და ფოტომასალა. უნდა აღინიშნოს, რომ საერთო ჯამში, გამოფენაზე წარმოდგენილია მხატვრის 39 ნამუშევარი. ედუარდ ისაბეკიანის ნამუშევრები გამოფენილია საგამოფენო დარბაზის ორ სართულზე. მაღლა წრიულ დარბაზში არის დიდი ტილოები იზაბეკიანის ეპიკური სუნთქვით; ისტორიის გვერდებიდან დღეს მხატვრის მზერა გადმოგვცემს წარსული სულისკვეთებას, კაცობრიობას, სიამაყეს და გამარჯვებას. 2015 წლიდან ტარდება გამოფენები „ედუარდ ისაბეკიანი და მისი მოსწავლეები“ წელიწადში ორჯერ (სწავლების წლების განმავლობაში, მას დაახლოებით 300 სტუდენტი ჰყავდა). დარბაზი მონაწილეობს მუზეუმების ღამეში, რომელიც იმართება ყოველწელს. ყოველი ახალი გამოფენით, მხატვრები დარბაზს აძლევენ თავიანთ ნამუშევრებს. 2014 წელს დარბაზში აღინიშნა მხატვრის 100 წლის იუბილე. 2017 წლის მარტში ჩატარდა ქალთა დღისადმი მიძღვნილი საგაზაფხულო გამოფენა. არაერთხელ აღნიშნეს, რომ ოთახს რემონტი სჭირდება, თუმცა ჯერჯერობით ვერ გამოინახა გალერეის რეაბილიტაციისათვის თანხები და რესურსები. ბოლო პერიოდში ედუარდ ისაბეკიანის საგამოფენო დარბაზი აქტიურად მონაწილეობს ერევნის კულტურულ ცხოვრებაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია გამოფენის მენეჯერის, ირინა ისაბეკიანის ინიციატივები. სწორედ მისი სურვილით და მონდომებით ეწყობა ღონისძიებები, ლექციები, შეხვედრები, რომელიც მიზნად ისახავს ედუარდ ისაბეკიანის, როგორც მხატვრის, პედაგოგის, მწერლის, მზრუნველი მოქალაქის და, უპირველეს ყოვლისა, პატრიოტული შვილის გამოვლენას და წამოჩენას. Сайт галлереи Эдуарда Исабекяна (რუსული) «ԷԴՈՒԱՐԴ ԻՍԱԲԵԿՅԱՆԸ ԵՎ ԻՐ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԸ» ՇԱՐՔԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ / azg.am / 2016-01-17 / Вторая выставка цикла «Эдуард Исабекян и его ученики» «Էդուարդ Իսաբեկյան» ցուցասրահը «ՀայԱրտ»-ում დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. / imyerevan.com / 3 мая 2013 / Фоторепортаж с открытия зала Видеорепортаж с открытии зала YouTube-ზე Eduard Isabekyan Gallery Yerevan — EIGY დაარქივებული 2019-11-07 საიტზე Wayback Machine. — афиши выставок зала თარგი:ВС
ჰრაჩია მელიქიანი

ჰრაჩია მელიქიანი (სომხ. Հրաչյա Մելիքյան; დ. 8 მაისი, 1947, ერევანი, სომხეთი — გ. 6 მარტი, 2006, იქვე) — სომეხი მუსიკისა და ფილმების კომპოზიტორი. ჰრაჩია მილიქიანმა ერთმანეთში შეაზავა მსოფლიო მუსიკის განვითარება და ეროვნული მუსიკალური თავისებურებები, და ამით ჩამოაყალიდა საკუთარი დამახასიათებელი და გამორჩეული მუსიკალური სტილი. მისი კომპოზიციების უმეტესი ნაწილი არის ინსტრუმენტული. მელიქიანმა ასევე შეასრულა მრავალრიცხოვანი საგუნდო კომპოზიციები, რომანები, სხვადასხვა ინსტრუმენტების ნაწვეტები; აგრეთვე ასრულებდა მუსიკებს ფილმებისთვის. 1972 წლიდან იყო კომპოზიტორთა და მუსიკისმცოდნეთა კავშირის წევრი, ხოლო 1992 წლიდან სიკვილამდე (2006 წლაის მარტამდე) იყო სომხეთის კომპოზიტორთა და მუსიკისმცოდნეთა კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი. ჰრაჩია მელიკიანი დაიბადა 1947 წლის 8 მაისს, ერევანში, სომხეთში, ადვოკატს და ბუღალტერის ოჯახში. ჰრაჩია, მისი ძმა და დები სკოლაში სწავლის პერიოდში ბრწყინავდნენ. როდესაც მისი და-ძმები ინჟინერიისა და ფიზიკისკენ მიისწრაფვოდნენ, ჰრაჩიას ოცნება მუსიკის სწავლა იყო. დაწყებითი სკოლაში სწავლის ადრეულ პერიოდში, მან გიტარა იყიდა იმ ჯიბის ფულით, რომელსაც ჯიბის ფულიდან აგროვებდა; ამ დროს დაიწყო მან დაკვრაც. ცოტა ხნის შემდეგ, მან ასევე დაიწყო აკორდეონზე დაკვრაც (თვითონ ისწავლა). ბოლო წლებში საშუალო სკოლაში აქტიურად იყო ჩართული სკოლის მუსიკალურ ჯგუფში, ასრულებდა დირიჟორის როლს და უკრავდა აკორდეონაზე. 1962 წელს, მისმა გადაწყვეტილებამ იგი მუსიკალურ სკოლაში, 15 წლის ასაკში, მიიყვანა - ამ ასაკში მუსიკალურ სკოლაში მიღება უჩვეულო იყო - აქ მან დაიწყო კლარნეტზე დაკვრაი (ლავჩიანების კლასი). ტრადიციული 5 წლის მაგივრად, მან სკოლა 2 წელიწადში დაამთავრა და შემდეგ სწავლა განაგრძო ერევნის სახელმწიფო მუსიკალურ კოლეჯში, სადაც ჩაირიცხა კლარნეტის კურსზე, ამავე დროს სწავლობდა კომპოზიციებს პროფესორ ემინ არისტაკესიანის ხელმძღვანელობით. მის მამა შვილის მუსიკალური კარიერისადმი კარგად არ იყო განწყობილი. ოჯახის თხოვნითა თუ მოთხოვნით, ჰრაჩია ერთდროულად ემზადებოდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე მისაღები გამოცდებისთვის. თუმცა, ერთ დღეს იგი სახლში მივიდა და გამოაცხადა, რომ მისი არჩევანი იყო ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1967 წელს, 20 წლის ასაკში, იგი შევიდა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციურ განყოფილებაში, სსრკ სახალხო არტისტის, პროფესორ ედვარდ მირზოიანის კლასში. როგორც მირზოიანმა აღიარა- „მე უნდა ვაღიარო, რომ ის ერთ-ერთი საყვარელი მოსწავლე იყო ჩემი გრძელი მასწავლებლობის პერიოდის განმავლობაში. ჩემთვის მასთან მუშაობა სიამოვნებას მანიჭებდა“. ოფიციალური საიტი ჰრაჩია მელიქიანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Armenian Cinema დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine. Classical Archives ↑ 1.0 1.1 Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570"></a> ↑ Հայկական սովետական հանրագիտարան — Երևան: 1981. — ტ. 7. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123625363"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a>
სომხეთის უსაფრთხოების სააგენტოების ისტორიის მუზეუმი

სომხეთის უსაფრთხოების სააგენტოების ისტორიის მუზეუმი — არის მუზეუმი ერევანში, რომელიც ეძღვნება სომხეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების უწყებების ისტორიას. სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი დირექტორის გორიკ ჰაკბიანის თქმით, მუზეუმის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა - სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების შექმნისა და საქმიანობის პროცესების ფაქტობრივი მხარის ობიექტური და მიუკერძოებელი წარმოდგენა. მუზეუმის მიზანია კონცენტრირება და სისტემატიზაცია მოახდინოს დოკუმენტური მასალების შესახებ, რომლებიც დამადასტურებელია სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების ისტორიაში მიღწეული წარმატებებისა და ძირითადი მოვლენების შესახებ, აგრეთვე სამეცნიერო დონეზე მათი შემდგომი სიღრმისეული შესწავლის საფუძვლის შექმნა. მუზეუმი გაიხსნა 2006 წლის 15 სექტემბერს, სომხეთის ეროვნული უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილებით, სომხეთის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის 15 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. მუზეუმი საზეიმო ფიცს დებს და უერთდება სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების რიგებს. მუზეუმი მდებარეობს სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის ადმინისტრაციული შენობის მეორე სართულზე. მუზეუმის შექმნის გადაწყვეტილების მიღებისას, SNB–ის ხელმძღვანელობა მიზნად ისახავდა სამსახურის თანამშრომლებისა და ჯარის მაღალი განწყობის შენარჩუნებას, ქვეყნის უსაფრთხოების, ოფიცრის პროფესიის მნიშვნელობის გადაფასებას, ახალგაზრდა თანამშრომლებთან საგანმანათლებლო მუშაობის ამაღლებასა და უფრო მაღალ დონეზე ასვლას. თავისი ექსპოზიციისა და შემდგომი გამოკვლევის საშუალებით, სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების ისტორიის მუზეუმმა უნდა შეუწყოს ხელი სომხურ საზოგადოებაში იდეების შემუშავებასა და გავრცელებას სახელმწიფოებრიობის საფუძვლების გაძლიერების, იურიდიული ცნობიერების დონის ამაღლებისა და, ზოგადად, სახელმწიფოებრივი აზროვნების ფესვების დასადგენად. მუზეუმის მთელი ექსპოზიცია განთავსებულია თვრამეტ სექციაში: უძველესი სომხეთის უსაფრთხოების ისტორიიდან - ორი სტენდი; სომხეთის პირველი რესპუბლიკის უსაფრთხოების ორგანოები - ორი სტენდი; საბჭოთა სომხეთის უსაფრთხოების ორგანოების შექმნა და საქმიანობა 1921-1988 - სამი სტენდი; სომხეთის სსრ დაცვის უსაფრთხოების ორგანოების საქმიანობიდან 1988-1991 წლებში - ერთი სტენდი; დაზვერვისა და კონტრდაზვერვის თანამედროვე ისტორიიდან - სამი სტენდი; საკონსტიტუციო წესრიგის დაცვის შესახებ (კონსტიტუციური სისტემის დაცვისა და ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი სამმართველოს შექმნისა და საქმიანობის ისტორიიდან და სპეციალური საბრძოლო ოპერაციების სამსახურისათვის) - ერთი პოზიცია; სასაზღვრო ჯარების ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; ოპერაციულ-ტექნიკური მომსახურებისა და საკომუნიკაციო ერთეულების ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; საერთაშორისო თანამშრომლობის მასალებიდან და პერსონალის მომზადებისა და სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობის თანამედროვე ისტორიიდან - ერთი პოზიცია; სადღესასწაულო მასალებისა და საერთაშორისო შეხვედრების მასალებიდან - ერთი პოზიცია; დაზვერვა და კონტრდაზვერვა. სომხური კვალი - ორი სტენდი; მუზეუმი