laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სასახლე

სასახლე — მონუმენტური, საზეიმო დანიშნულების შენობა. თავდაპირველად მხოლოდ ხელისუფლების, შემდეგ კი საზოგადოების მაღალი ფენის წარმომადგენლობის რეზიდენციაც იყო. საქართველოში სასახლეების არქიტექტურა უძველესი დროიდან არის ცნობილი. მატიანეში ხშირია სამეფო და ფეოდალური სასახლეების ხსენება, მაგრამ რეალურად თითო-ოროლაა გადარჩენილი და ისიც ნანგრევების სახით. წერილობითი წყაროებიდან ირკვევა, რომ თბილისის სამეფო რეზიდენცია XII საუკუნეში, ისანში მეტეხის ტაძრის გვერდით, მტკვრის კლდოვან ნაპირზე მდებარეობდა და მისი დარბაზები მოხატული იყო ქვეყნის სამხედრო ისტორიის სცენებით. ძველ სასახლეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია გეგუთის სასახლე. კახეთში შემონახულია ნეკრესის მონასტრისა და ჭერემის საეპისკოპოსო სასახლეების, აგრეთვე ვაჩნაძიანისა და ვანათის ფეოდალური სასახლეების ნანგრევები. საქართველოში, მისი ისტორიულ-სოციალური ვითარების გამო, თვით XIX საუკუნებამდე ფეოდალური სასახლე ვერ გამოეთიშებოდა სიმაგრეს, ვერ უგულებელყოფდა სათავდაცვო საშუალებებს. დღეს ტერმინი „სასახლე“ აღარ აღნიშნავს ნაგებობის ერთ გარკვეულ ტიპს. სასახლეს ეკისრება რამდენიმე ფუნქცია, მაგ., სპორტის სასახლის გამოყენება შეიძლება, როგორც ჰოკეის სათამაშოდ, ისე საგამოფენო დარბაზად, აუდიტორიად. თანამედროვე არქიტექტურამ შექმნა ახალი სასახლეები: ყრილობათა სასახლე,, მოსკოვის კრემლში, კულტურის, პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეები და სხვა. ბერიძე ვ., ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 119.
სამურის ქედი

სამურის ქედი (რუს. Самурский хребет) — ქედი აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში, დაღესტნის რესპუბლიკაში. მიეკუთვნება გვერდითი ქედის სისტემას. წარმოადგენს მდინარეების სამურისა და გიულგერიჩაის წყალგამყოფს. გადაჭიმულია დიულთიდაღის ქედიდან აღმოსავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდინარე სამურის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ 115 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლეა 3849 მ (ალახუნდაღი). სამურის ქედი უმეტესად აგებულია თიხაფიქლებით. გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ აგრეთვე შავი თიხოვანი ფიქლები, რომლებიც ზოგან ამონთხეულია მყარი კირქვების სახით. განვითარებულია ზომიერად კონტინენტური კლიმატი. იცის რბილი ზამთარი, ნალექები ცოტაა. თხემი თითქმის გაშიშვლებულია, ქვემოთ და აღმოსავლეთით გაბატონებულია ალპური და სუბალპური მდელოები და მდელოსტეპი, აღმოსავლეთ ნაწილში ფართოფოთლოვანი ტყის უბნებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 37.
გორიციის პროვინცია

გორიციის პროვინცია (იტალ. Provincia di Gorizia) — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია გორიცია. 1924—1927 წლებში მიეკუთვნებოდა უდინეს პროვინციას. გარკვეული კომუნები, რომლებიც ადრე გორიციას მიეკუთვნობოდა, დღეს სლოვენიის ტერიტორიაზეა. პროვინციის ფართობი 466 კმ²-ია, მოსახლეობა 136 491 (2001). შედგება 25 კომუნისგან. მოსახლეობის დაახლოებით 11% ეთნიკურად სლოვენიელია. იტალიური კანონმდებლობა უზრუნველყოფს სლოვენიურენოვანი უმცირესობის დაცვას, რომლებიც თავს იყრიან 9 კომუნაში. ცხრილში მოცემულია იმ კომუნათა სია, რომელთა მოსახლეობაც 5 000 ადამიანს აჭარბებს. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-25. ↑ Dati al 31-12-2009 Bilancio demografico mensile ISTAT დაარქივებული 2018-05-18 საიტზე Wayback Machine.
პორდენონეს პროვინცია

პორდენონეს პროვინცია (იტალ. Provincia di Pordenone) — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია პორდენონე. პროვინციის ფართობი 2 273 კმ²-ია, მოსახლეობა 286 198 (2001). შედგება 51 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-01-21 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) the Official Website for Tourism in the Province of Pordenone (in Italian)
უდინეს პროვინცია

უდინეს პროვინცია (იტალ. Provincia di Udine) — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია უდინე. პროვინციის ფართობი 4 905 კმ²-ია, მოსახლეობა 536 716 (2008). ზღვაზე გასასვლელი სანაპირო ხაზის სიგრძეა 16 კმ. შედგება 137 კომუნისგან. 2008 წლის 30 აპრილის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ პირველი ათი კომუნა იყო: იტალიის პროვინციები Portal of Udine and Province დაარქივებული 2012-12-01 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-08-13 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური)
ბოღოსის ქედი

ბოღოსის ქედი (რუს. Богосский хребет) — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. შედის აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. წარმოადგენს ბოღოსის მთიანი მასივის ნაწილს. კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედს გამოეყოფა სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ და გადაჭიმულია მეჩიკალის მთიდან ხაპურდის უღელტეხილამდე დაახლოებით 72 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალია ადალა-შუხგელმერი (4151 მ). ბოღოსის ქედი მდინარეების ანდის ყოისუსა და ავარიის ყოისუს აუზების წყალგამყოფია. რელიეფი ციცაბოა, კლდოვანი. მწვერვალებზე მყინვარებია (გამყინვარების საერთო ფართობი 20 კმ²). ბოღოსის მასივი კავკასიონის მეგანტიკლინორიუმის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ქედის გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ მძლავრი სისქის თიხოვანი ფიქლები და ქვიშაქვები. კალთები შემოსილია ქსეროფიტული ბუჩქებით, სუბალპური და ალპური მდელოებით. ქედის ფარგლებშია აღკვეთილები. ↑ 27 озер Богосского хребта | Цумадинский район. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-11. ციტირების თარიღი: 2021-05-03. ↑ Геология и полезные ископаемые Дагестана. — Махачкала: Дагкнигоиздат, 1976. ↑ Бежтинский заказник | Особо охраняемые природные территории ↑ Кособско-Келебский заказник | Особо охраняемые природные территории
ნუკატლის ქედი

ნუკატლის ქედი (რუს. Хребет Нукатль) — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. მდინარეების ავარიის ყოისუსა და ყარაყოისუს აუზების წყალგამყოფი. სიგრძე დაახლოებით 50 კილომეტრი. მაქსიმალური სიმაღლე 3932 მ (მთა ბუტნუშუერი). მაღალი მთებია: ტერმირგოხი (3925 მ), ოცორლაკი (3915 მ) და ნუკატლი (3903 მ). გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ უმეტესად კირქვები. 1950-იანი წლების შუა ხანებში ქედზე 30 მყინვარი იყო. სამხრეთ კალთებზე ჭარბობს გვალვაგამძლე ნახევრადბუჩქნარები და ბალახოვანი ქსეროფიტები. ჩრდილოეთ კალთებზე არის მთის სტეპები და მდელოები, რომლებიც თანდათანობით სუბალპურ მდელოებში გადადიან. ↑ 1.0 1.1 Хребет Нукатль ↑ Тающие горы ДагесТана. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-17. ციტირების თარიღი: 2020-06-17.
გიმრის ქედი

გიმრის ქედი (რუს. Гимринский хребет) — ქედი ჩრდილოეთ კავკასიაში, აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. გადაჭიმულია მდინარეების ავარიის ყოისუსა და სულაკის გასწვრივ 60-65 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2338 მ. აგებულია კირქვებით. კალთებზე მთის სტეპი და მდელოებია, იზრდება მთის ქსეროფიტული მცენარეულობა, გვხვდება ტყეებიც. Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.
ანკილოზავრები

ანკილოზავრები (ლათ. Ankylosauria, ბერძ. ankylos — მრუდე, ბერძ. sauros — ხვლიკი) — ცარცული პერიოდის ფრინველმენჯა დინოზავრების ქვერიგი. ჰქონდათ დიდი ზომის (8-9 მ-მდე სიგრძის) გაბრტყელებული ტანი, ძვლის ფირფიტებისაგან შემდგარი, ჯავშნით დაფარული ქალა და ზურგი და კუდის ბოლოზე თავდასაცავი წვეტიანი გამონაზარდები. იკვებებოდნენ მცენარეებით. ანკილოზავრების ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე (ავსტრალიისა და ანტარქტიდის გარდა), მეტწილად ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპისა და აზიის ზედა ცარცულ ნალექებში, აგრეთვე ცენტრალურ ყაზახეთში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 468.
ანკილოსტომისებრნი

ანკილოსტომისებრნი (Ancylostomatidae) — მრგვალი ჭიების ოჯახი. ძუძუმწოვრების (უმთავრესად მტაცებლების), იშვიათად ადამიანის ნაწლავთა პარაზიტები. იკვებებიან მასპინძლის სისხლით. გავრცელებული არიან ზველა მატერიკზე, უმთავრესად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონაში. საქართველოში რეგისტრირებულია 7 სახეობა. ადამიანში პარაზიტობს ანკილოსტომისებრთა ორი სახეობა: ანკილოსტომა (8-13 მმ სიგრძისა) და ნეკატორი (6-12 მმ). მასპინძლის ორგანიზმიდან ჭიის კვერცხები განავალთან ერთად გარემოში (ნიადაგში) ხვდება. გამოჩეკილი ლარვა ადამიანის ან ცხოველის კანის საფარველთან შეხებისას კანში იჭრება, გადადის სისხლში და ფილტვების გზით - პირის ღრუში ანდა საკვებთან ერთად პირის ღრუში ხვდება, ხოლო აქედან ნაწლავში გადადის. ადამიანის ორგანიზმში პარაზიტი 4-8 წელის ცოცხლობს. ანკილოსტომა იწვევს დაავადება ანკილოსტომოზმს, ხოლო ნეკატორი - ნეკატოროზს. ანკილოსტომიდოზი ქსე, ტ. 1, გვ. 469, თბ., 1975
ახცუს ქედი

ახცუს ქედი (რუს. хребет Ахцу) — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში, რუსეთის კრასნოდარის მხარეში. სიმაღლე 1124 მ. აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. არის ვოკლუზები, კარები, ძაბრები, ჭები და მღვიმეები. უდიდესი მღვიმის სიგრძე შეადგენს 550 მ-ს. ქედი გადაკვეთილია მდინარე მზიმთის ხეობით (ადლერ-კრასნაია-პოლიანას გზატკეცილი). მდინარეები ფსახო და მზიმთა ახცუს ქედს სამ ნაწილად ყოფენ. 1968 წლის 13 იანვარს ხეობაში დიდმა ზვავმა ნაგუბარი ტბა შექმნა. კალთებზე ფართოფოთლოვანი წიფლისა და სოჭის ტყეებია. ახცუს ქედის ფიზიკური გეოგრაფია (რუსული) ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 111.
აბიშირა-ახუბა

აბიშირა-ახუბა (რუს. Абишира-Ахуба) — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. კავკასიონის გვერდითი ქედის ნაწილი მდინარე დიდ ლაბასა და მდინარე დიდ ზელენჩუკს შორის. მაქსიმალური სიმაღლე 3236 მ (მთა ჩილიკი). სიგრძე 40 კმ. აგებულია დანალექი, ნაწილობრივ ამონთხეული ქანებით და კრისტალური ფიქლებით. ფერდობებზე ფოთლოვანი ტყეებია, ზემოთ – წიწვნარი, თხემზე – სუბალპური და ალპური მდელოებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 29.
გივი კვანჭახაძე

გივი შალვას ძე კვანჭახაძე (დ. 7 თებერვალი, 1927, თბილისი, — გ. 22 დეკემბერი, 1995,თბილისი) — ქართველი ჰიგიენისტი, პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1969 წ.), პროფესორი (1970 წ.), თსსი–ს ზოგადი ჰიგიენის კათედრის გამგე (1986 – 1995 წწ.), სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი (1973 – 1994 წწ.), მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1989 წ.), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1990 წ.). გივი კვანჭახაძემ 1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტი, 1954 წელს დაამთავრა თსსი–ის შრომის ჰიგიენის კათედრის ასპირანტურა, 1954 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის, ხოლო 1989 წელს მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. მისი სადისერტაციო ნაშრომები ეხებოდა ჭიათურის მანგანუმის საბადოების მიწისქვეშა მუშების ავადობასა და შრომის პირობების გაუმჯობესების ღონისძიებების საკითხებს, თამბაქოს მრეწველობის მუშათა შრომის ჰიგიენის პრობლემებს. ავტორია 100–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთა შინაარსიც უკავშირდება ადამიანის ჯანმრთელობის დაცვას გარემოს მავნე ზემოქმედებისაგან. 1954 წლიდან იყო საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს რესპუბლიკური სან–ეპიდსადგურის სამრეწველო ჰიგიენის განყოფილების გამგე, ნ. მახვილაძი სახელობის შრომის ჰიგიენის და პროფდაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანნამშრომელი, სოფლის მეურნეობის შრომის ჰიგიენის სექტორის და საწარმოო აეროზოლების ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, თსსი–ის შრომის ჰიგიენის კათედრის ასისტენტი. გ. კვანჭახაძე 1986 წლიდან – 1995 წლამდე იყო თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ჰიგიენის კათედრის გამგე (ამჟამად თბილისის სახ. სამედიცინო უნივერსიტეტის პრევენციული მედიცინის და გარემოს ჯანმრთელობის დეპარტამენტი), 1973 წლიდან – 1994 წლამდე თსსი–ს სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი (ამჟამად თსსუ–ის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ფაკულტეტი). იყო საქართველოს ჰიგიენისტთა სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს სანეპიდსამმართველოსთან არსებული სანეპიდსაბჭოს წევრი, მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის და მედიცინის და ადამიანის ეკოლოგიის მეცნიერებათა აკადემიების აკადემიკოსი. 1990 წელს მიიღო საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება. 1982 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით, სამედიცინო მეცნიერებათა დარგში სამეცნიერო–პრაქტიკული კადრების მომზადების საქმეში გაწეული საქმიანობისათვის. გივი კვანჭახაძე გარდაიცვალა 1995 წელს. ტრადიციებით მომავლისკენ, თსსუ–ის საიუბილეო კრებული, თბ. 2010. I$BN 978–9941-O–2788–8. ... და სიკეთე დატოვა ამქვეყნად, რედაქტორი აკად. ვადიმ სააკაძე, თბ., 2009. I$BN 978-99940-938-7-8.
ჩათის მყინვარი

ჩათის მყინვარი, ჩაჩი — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, ხოხის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. განფენილია მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის — ამალის სათავეში. სიგრძე 4,2 კმ, ფართობი 3,7 კმ². საზრდოობს მწვერვალების მაილისა და მყინვარწვერის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ამალი. ჩათა ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 70.
ანოა

ანოა (ლათ. Bubalus depressicornis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ძროხისებრთა ოჯახის წარმომადგენლებიდან ყველაზე პატარა ტანისაა (სხეულის სიგრძე 170 სმ). გვხვდება კუნძულ სულავესიზე. ცხოვრობა ვაკისა და მთის ტყეებში. ანოა სანადირო ობიექტია — იყენებენ მის ტყავს, რქებსა და ხორცს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 469.
სასვრეტელა

სასვრეტელა, დრელი (გერმ. Drillbohrer) — ლითონში, ხეში ან სხვა მასალაში ნახვრეტების გასაკეთებელი ხელის მანქანა. შეიძლება ჰქონდეს ელექტრული ან პნევმატიკური ამძრავი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 119.
შხარის მყინვარი

შხარის მყინვარი — სამხრეთული ექსპოზიციის ხეობის რთული ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. შხარის მყინვარის სათავეში სამი ყინულვარდნილია. საზრდოობს მწვერვალ შხარის სამხრეთ კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებითა და თოვლის ზვავებით. შხარის მყინვარი შედგება სამი ნაკადისაგან, რომლებიც ზღვის დონიდან 2900 მეტრზე ერთდება. აქედან კი მყინვარის ენას სამხრეთ-დასავლეთური მიმართულება აქვს. მყინვარის ენა საკმაოდ დანაპრალებულია, განსაკუთრებით მისი მარჯვენა მონაკვეთი. შუა ნაწილიდან მყინვარის ზედაპირი იფარება ფხვიერი მასალით. მისი ზედაპირი მდიდარია აბლაციური ფორმებით (მაგიდები, ჭიანჭველას გროვები და სხვა). მყინვარის სიგრძე (ცენტრალური ნაკადიდან) 5,19 კმ, ხოლო ფართობი 3,55 კმ²-ია. მყინვარის ენა ზღვის დონიდან 2540 მეტრზე მთავრდება. რადგან მყინვარის ზედაპირი დაფარულია საკმაოდ სქელი ნაშალი მასალით, ამიტომ ყინულის დნობა ძალზე სუსტია. მისასვლელი გზა ადის სოფელ ჟიბიანიდან. მწვერვალი შხარა ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014; ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 65.
მოსე ხონელი

მოსე ხონელი — ქართველი მწერალი. კლასიკური ხანის ქართული საერო მწერლობის ძეგლის „ამირანდარეჯანიანის“ ავტორი. ბიოგრაფიული ცნობები მოსე ხონელის შესახებ არ მოგვეპოვება. მოსე ხონელს „ამირანდარეჯანიანის“ ავტორად მიიჩნევენ იმ ტრადიციის საფუძველზე, რომელიც მომდინარეობს ფსევდორუსთველური სტროფიდან: „ამირან დარეჯანის ძე მოსეს უქია ხონელსა“. შალვა ნუცუბიძე მოსე ხონელს წარმართულ-მითოლოგიური „ამირანიანის“ ავტორად თვლის; ძეგლის ინგლისურ ენაზე მთარგმნელები დ. ლანგი და მ. ოუენი თვლიან, რომ მოსე ხონელი მთარგმნელ-ადაპტატორია და ფოლკლორული ვერსია „ამირანდარეჯანიანის“ გავლენითაა შექმნილი. ალ. ბარამიძე, ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, I თბილისი, 1945 მ. ჯანაშვილი, მოსე ხონელი და მისი „ამირანდარეჯანიანი“, ტფილისი, 1895 ვ. მაღალაფერიძე, „ამირანდარეჯანიანის“ ტიპოლოგიისათვის, თბილისი, 1989, (საკანდიდატო დისერტაცია) კ. კეკელიძე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, II, თბილისი, 1981 იუსტ. აბულაძე, „ამირანდარეჯანიანის“ წარმოშობის საკითხისათვის, „საბჭოთა ხელოვნება“, 1936, N 3 მოსე ხონელი მოსე ხონელი buki.ge-ზე დაარქივებული 2021-01-21 საიტზე Wayback Machine. მოსე ხონელი - ამირანდარეჯანიანი
ტრიესტის პროვინცია

ტრიესტის პროვინცია (იტალ. Provincia di Trieste) — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია ტრიესტი. პროვინციის ფართობი 212 კმ²-ია, მოსახლეობა 236 520 (2009). ზღვაზე გასასვლელი სანაპირო ხაზის სიგრძეა 48,1 კმ. შედგება 6 კომუნისგან. ტრისეტის პროვინცია 1920 წელს შეიქმნა და მოიცავდა დღეს არსებულ ტერიტორიებს, ისევე როგორც კრასის პლატოსა და შიდა-კარნიოლის რეგიონის მნიშვნელოვან ნაწილებს. ეს უკანასკნელი დღეს სლოვენიის ტერიტორიაზეა. 1923—1943 წლებში ასევე მოიცავდა სხვა რამდენიმე კომუნას, რომლებიც დღეს სლოვენიის მუნიციპალიტეტებს წარმოადგენენ. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1947 წელს, ტრიესტის თავისუფალ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა თავისუფალი მმართველობის სისტემა. 1954 წლის 26 ოქტომბერს, იტალიამ და იუგოსლავიამ ტერიტორია დე-ფაქტო გაიყვეს. ზონა ა ტრიესტის პროვინცია გახდა, ზონა ბ კი იუგოსლავიის ნაწილი გახდა. იტალიის შეამდგენლობაშ ტრისეტის პროვინცია ფორმალურად 1977 წლის 11 ოქტომბერს შევიდა ოზიმოს ხელშეკრულებით. ცხრილში მოცემულია ტრიესტის პროვინციაში შემავალი 6 კომუნა: იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი (იტალიური)
საქსონია

საქსონია (გერმ. Sachsen) — მხარე გერმანიაში. სახელი ეწოდა საქსების გერმანული ტომის მიხედვით. ამ ტომებმა შემდგომში ინგლისი დაიპყრეს და შეერივნენ ადგილობრივ მოსახლეობას. აქედან მომდინარეობს ტერმინი ანგლო-საქსები. ფართობი — 18,4 ათასი კმ2, მოსახლეობა — 4.640 ათასი. ქალაქები (ათ.) — ლაიფციგი (488), დრეზდენი (დედაქალაქი, 478), ხემნიცი (279), ცვიკაუ (107). ისტორია: 792 წელს დაიპყრო შარლემანმა. იყო მძლავრი გერმანული საჰერცოგო. საქსონიის მმართველები ამავე დროს პოლონეთის მეფეები იყვნენ 1697—1763 წლებში. 1946-90 წლებში შედიოდა გდრ-ის შემადგენლობაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: საქსონია Official governmental portal Christmas time in Saxony some facts about Saxony some stories about Dresden Neustadt - The Capital of Saxony
ფროზინონეს პროვინცია

ფროზინონეს პროვინცია (იტალ. Provincia di Frosinone) — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ფროზინონე. პროვინციის ფართობი 3 244 კმ²-ია, მოსახლეობა 489 042 (2008). პროვინცია შეიქმნა 1926 წელს, სამეფო დეკრეტის საფუძველზე, ლაციოსა და კამპანიის რეგიონების ტერიტორიებზე. კამპანიის არეალი მდინარე ლირი-გარილიანოს მარცხნივ მდებარეობდა. სორას რაიონი, კომინოს ხეობა, კასინოს რაიონი, ფორმიისა და გაეტის ყურეები, პონტინის კუნძულები კი საუკუნეთა მანძილზე ნეაპოლის სამეფოს ეკუთვნოდა და ტერა-დი-ლავოროს პროვინცია ეწოდებოდა. პროვინცია 91 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია მათ შორის მოწინავე ათეული მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
ლატინის პროვინცია

ლატინის პროვინცია (იტალ. Provincia di Latina) — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ლატინა. პროვინციის ფართობი 2 251 კმ²-ია, მოსახლეობა 519 850 (2005). შედგება 33 კომუნისგან. მიუხედავად იმისა, რომ ლატინა უმცირესი პროვინციაა ლაციოს რეგიონში, იგი მოიცავს მრავალფეროვან გეოგრაფიულ და ისტორიულ არეალებს. პროვინცია შეიქმნა 1934 წლის 18 დეკემბერს და ძირითადად მოიცავდა აგრო-პონტინოს გადამხმარ არეალებს, რომლებიც მანამდე რომის პროვინციაში შედიოდა. ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რეოდენობის მხრივ მოწინავე 10 კომუნა: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
სასილოსე კულტურები

სასილოსე კულტურები — სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, რომლებიც მოჰყავთ სილოსის დასამზადებლად. სასილოსე კულტურებს განეკუთვნება სიმინდი, სორგო, მზესუმზირა, შვრია, ცერცველა, ბარდა, გულისპირა და სხვა. სასილოსედ იყენებენ აგრეთვე მარცვლოვანი და პარკოსანი მცენარეების ნარევს: შვრია:ცერცველას, შვრია-ბარდას, შვრია-ცულისპირას და სხვა. ნორმალურ აგრო-ტექნიკურ პირობებში სასილოსე კულტურებს უხვად უვითარდებათ მწვანე მასა. მოსავლის აღება და დასილოსება მექანიზებული წესით ტარდება. მთავარი სასილოსე კულტურები არის სიმინდი. საკვებად საუკეთესოა მისი საშუალო და საგვიანო ჯიშები და ჰიბრიდები. სასილოსე მასას იღებენ სიმინდის დაბაზებისას (ცვილისებრ სიმწიფეში). ცაგურიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 119.
რიეტის პროვინცია

რიეტის პროვინცია (იტალ. Provincia di Rieti) — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია რიეტი. პროვინციის ფართობი 2 749 კმ²-ია, მოსახლეობა 153 258 (2005). შედგება 73 კომუნისგან. შეიქმნა 1927 წელს. ცხრილში მოცემულია პროვინციის 10 კომუნა, რომელთა მოსახლეობაც 3 000 ადამიანს აღემატება (2010): იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
ჯოზუე კარდუჩი

ჯოზუე კარდუჩი (იტ. Giosuè Carducci) (27 ივლისი 1835, ვალდიკასტელო, იტალია - 16 თებერვალი 1907, ბოლონია, იტალია) — იტალიელი პოეტი, მწერალი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და მასწავლებელი. იგი ითვლება თანამედროვე იტალიის ეროვნულ პოეტად. 1906 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „არა მხოლოდ ღრმა შემეცნებითი და კრიტიკული კვლევის, არამედ შემოქმედებითი ენერგიის, სტილის სიახლისა და მისი პოეტური შედევრების ლირიკული ძლიერებისთვის".კარდუჩი პირველი იტალიელი ნობელიანტია ლიტერატურაში. ჯოზუე კარდუჩი ტოსკანის რეგიონის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეში,ლუკას პროვინციის პატარა ქალაქ პიეტრასანტაში დაიბადა. მამამისი ექიმი იყო. იგი მხარს უჭერდა იტალიის გაერთიანებას და კარბონარების ორგანიზაციის წევრთა რიგებში ირიცხებოდა. მისი პოლიტიკური საქმიანობის გამო, კარდუჩის ბავშვობის პერიოდში ოჯახს რამდენჯერმე მოუწია საცხოვრებლის შეცვლა. საბოლოოდ რამდენიმე წლით ფლორენციაში დასახლდნენ. სკოლაში სწავლის წლებში კარდუჩი მოხიბლული იყო ბერძნული და ანტიკური რომაული სტილით. ზრდასრულობისას შექმნილ მის ნამუშევრებში კლასიკური სტილის გავლენა იგრძნობა, რომლებშც ხშირად ჰორაციუსისა და ვირგილიუსის საზომებია გამოყენებული. ჯოზუე კარდუჩიმ იტალიურად თარგმნა ჰომეროსის ნაშრომის - ილიადა - მეცხრე წიგნი. კარდუჩმა პრესტიჟული სასწავლებლის სტიპენდია მოიპოვა, სადაც სწავლა 1856 წელს დაასრულა, რის შემდეგაც სკოლაში დაიწყო მუშაობა. მომდევნო წელს მან პირველი პოეტური კრებული „Rime“ გამოაქვეყნა. იმავე წელს კარდუჩის მამა გარდაიცვალა, მისმა ძმამ კი თავი მოიკლა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Scotti M. Dizionario Biografico degli Italiani — 1977. — Vol. 20. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1128537"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Scuola Normale Superiore Elenco degli alunni della Scuola Normale Superiore di Pisa dal 1847 al 1970 — Pisa: Pacini Editore, 1973. — P. 18. — 104 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q109378460"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q114415951"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13375"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q672416"></a> ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1906/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ OPAC SBN <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105086090"></a> ↑ 7.0 7.1 I Senatori d'Italia <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105551433"></a> ↑ Giosuè დაარქივებული 2020-08-10 საიტზე Wayback Machine. in DOP ↑ Baldi, Giusso, Razetti, Zaccaria, Dal testo alla storia. Dalla storia al testo, Torino, 2001, vol. 3/1B, p. 778: "Partecipò intensamente alla vita culturale del tempo e ... sostenne infinite polemiche letterarie e politiche". ↑ Giulio Ferroni, Profilo storico della letteratura italiana, Torino, 1992, p. 780: "Si trasforma in poeta ufficiale dell'Italia umbertina". ↑ „Giosue Carducci | Italian poet“. Encyclopædia Britannica. ციტირების თარიღი: 22 August 2017. ↑ Vita, opere e poetica di Giosuè Carducci it-IT (13 June 2014). ციტირების თარიღი: 5 August 2016
სასილოსე ნაგებობები

სასილოსე ნაგებობები — სილოსის ჩასაყრელი და შესანახი ნაგებობები. მათი ძირითადი დანიშნულებაა სილოსის დაცვა ჰაერის, წყლის მოქმედებისა და გაყინვისაგან. სასილოსე ნაგებობები არის ტრანშეის, კოშკისა და ორმოს სახისა. ტრანშეის სასილოსე ნაგებობებს აწყობენ ამაღლებულ ადგილებზე, ბაქნებზე, რომელთაც აქვთ ზედაპირული წყლების ჩასადენი და სატრანსპორტო საშუალების მისასვლელი ქანობები. განასხვავებენ მიწისზედა, ნახევრად ჩაღრმავებული და ჩაღრმავებულ ტრანშეებს. მიწისზედა ტრანშეებს აგებენ ისეთ ადგილებში, სადაც რელიეფი სწორია და გრუნტის წყლების დონე მაღალია. ჩაღრმავებულ და ნახევრად ჩაღრმავებულ ტრანშეებს აწყობენ თიხის და თიხნარ ნიადაგებში. ამგვარი ტრანშეების სიგანე ორჯერ მაინც უნდა აღემატებოდეს სატრანსპორტო, სატკეპნი აან განმტვირთავი მანქანების სიგრძეს. მიწისზედა სასილოსე ნაგებობების სიმაღლეა არაუმეტეს 3 მ-ისა, ჩაღრმავებულისა და ნახევრად ჩაღრმავებულისა — არანაკლები 3 მ-ისა. ტრანშეების მინიმალური სიგრძეა — არანაკლები 2 სიგანისა, ტევადობა — 250÷ 3000 ტ სილოსი. მათი კედლებისა და ძროს ასაგებად იყენებენ ბეტონს, რკინაბეტონს, აგურს, ქვაყორეს, აგრეთვე ასაწყობ რკინაბეტონის ელემენტებს. მიწისზედა ტრანშეებში სილოსის ჩაწყობის დამთავრების შემდეგ მათ ტორსებს ფარავენ ხის ფარებითან ნამჯის ბარდანებით. კედლებს გრუნტით ათბუნებენ. ნახევრად ჩაღრმავებული ტრანშეების მიწისზედა კედლების შემოსაზვინად იყენებენ ამოღებულ გრუნტს. სასილოსე ნაგებობებთან აკეთებენ წყლის ჩასადენ თხრილებს, ხისტსაფარიან გზებსა და პანდუსებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 119.
მარიანო რახოი

მარიანო რახოი ბრეი (ესპ. Mariano Rajoy Brey; დ. 27 მარტი, 1955, სანტიაგო-დე-კომპოსტელა, ესპანეთი) — ესპანელი პოლიტიკოსი. ესპანეთის არჩეული პრემიერ-მინისტრი 2011 წლის 20 ნოემბრიდან. თანამდებობა დაიკავა 2011 წლის 21 დეკემბერს. ოპოზიციის ლიდერი 2004-2011 წლებში. 2004 წლიდან ესპანეთის დეპუტატთა კონგრესის წევრია. 1999-2004 წწ. რამდენიმეჯერ ფლობდა სხვადასხვა სამინისტროს მინისტრთა პორტფელებს. Personal page Extensive biography by CIDOB დაარქივებული 2014-10-31 საიტზე Wayback Machine.