laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზემო შარახევი

ზემო შარახევი — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ზარიძეების თემში. მდებარეობს ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე შარახეულის (ივრის აუზი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ლეო XII

ლეო XII (ლათ.: Leo Duodecimus) ერისკაცობაში ანიბალე ფრანჩესკო კლემენტე მელკიორე ჯიროლამო ნიკოლა დელა ჯენგა (იტალ.: Annibale Francesco Clemente Melchiore Girolamo Nicola della Genga) (დ. 22 აგვისტო 1760, ჯენგა, იტალია — გ. 10 თებერვალი 1829, რომი) — რომის პაპი 1823–1829 წლებში. 1760 22 აგვისტო : ანიბალე დელა ჯენგა დაიბადა იტალიელი არისტოკრატის ოჯახში ლა ჯენგას სასახლეში სპოლეტოსთან. 1793 დაინიშნა ტიროსის არქიეპისკოპოსად. 1794-1814 დელა ჯენგა პაპ პიუს VI-ის ნუნციუსი იყო გერმანიაში (დრეზდენი, მიუნხენი, ვენა და ვიურტემბერგი) 1814-1816 ნუნციუსი პარიზში. 1816-1820 დელა ჯენგა იყო სენიგალიის ეპისკოპოსი. 1820-1823 იყო რომის ეპარქიის გენერალვიკარი. 1823 28 სექტემბერი : არჩეულ იქნა რომის პაპად ლეო XII-ის სახელით. როგორც პაპი, იგი რეაქციონისტი იყო. შეწყვიტა ყველა იმ რეფორმის გატარება, რომელსაც მისი წინამორბედი პიუს VII და კარდინალი-სახელმწიფო მდივანი ერკოლე კონსალვი ატარებდნენ. მისმა პოლიტიკამ დიდა შეუწყო ხელი პაპის სახელმწიფოს დასუსტებას და ავტორიტეტის დაკარგვას. 1829 10 თებერვალი : ლეო XII გარდაიცვალა რომში.
ზენამხარი

ზენამხარი (ყოფილი ბეჟაანთკარი) — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ზარიძეების თემში. მდებარეობს ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე წერათოულის (ივრის აუზი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1600 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 513. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
თოლენჯი

თოლენჯი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში სიმონიანთხევის თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. მოხსენიებულია XV საუკუნის გარეჯის ისტორიულ დოკუმენტში. წყაროებში მოიხსენიება თორენჯის სახელწოდებით. თოლენჯისგან არის ნაწარმოები საკუთარი სახელი დოლენჯი და გვარები: დოლენჯიშვილი, თოლენჯიშვილი. თოლენჯი მნიშვნელოვან პუნქტთაგანი იყო იმ სავაჭრო გზის ერთ-ერთ განშტოებაზე, რომელიც ქართლს კავკასიის ალბანეთსა და სომხეთთან აკავშირებდა. XV საუკუნეში თოლენჯი საკათალიკოსო სოფელი იყო და სვეტიცხოვლის სასარგებლოდ გარკვეული გამოსაღები ეკისრებოდა. ალექსანდრე II-მ 1579 წელს სვეტიცხოველს განუახლა თოლენჯზე მფლობელობა. მეფე კონსტანტინე II-მ (1722-1732 წლები) ალიყულიბეგ გარაყანიძეს სოფელ თოლენჯში 8 გლეხი (ბესალაშვილები და პეტრიაშვილები) უბოძა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 208 ადამიანი. ჯამბურია ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 385-386. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 690. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
თოხოლჩა

თოხოლჩა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე თრანულის (ივრის აუზი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1110 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 698. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქართული ფოტოგრაფია

ფოტოგრაფიის ტექნიკის განვითარებისა და ფოტოგრაფიული პროცესების გამარტივებასთან ერთად გაიზარდა ფოტოგრაფიული საქმიანობის მოსურნეთა რიცხვი. 1893 წელს თბილისში ჩატარდა მოყვარულ ფოტოგრაფთა საზოგადოების პირველი კრება. საზოგადოება მიზნად ისახავდა ფოტოგრაფიის შესწავლაში ხელის შეწყობას და მის გამოყენებას სხვადასხვა დარგში. ვლადიმერ ბარკანოვი ალექსანდრე ენგელი დიმიტრი ერმაკოვი კონსტანტინე ზანისი ალექსანდრე ივანიცკი და ივან ნოსტიცი მელქონ კაჩუხაშვილი, ალექსანდრე მიხაილოვი და ნიკოლოზ საღარაძე ედუარდ კლარი დიმიტრი ნიკიტინი ალექსანდრე როინაშვილი ვასილ როინაშვილი გრიგორი ტერ-გევონდიანცი გურამ თიკანაძე იოსებ ანდრონიკაშვილი დავით გურამიშვილი სერგეი მარგულოვი დიმიტრი შევარდნაძე ნინო ჯორჯაძე თბილისის ფოტოსახელოსნოები ბათუმის ფოტოსახელეოსნოები ქუთაისის ფოტოსახელოსნოები ფოტოგრაფიის ქართული მუზეუმი დაარქივებული 2012-07-22 საიტზე Wayback Machine. . Кавказский календарь. на 1915 год. Кавказский календарь. на 1915 год. (Vittorio Sella)
თრანი

თრანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე თრანულის (ივრის აუზი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. სოფელი თრანი ადრინდელ შუა საუკუნეებში დიდ აღმავლობას განიცდიდა. აქ აღმოჩენილი ნამოსახლარები და სამაროვნები ადასტურებენ, რომ ერწო ეს ნაწილი საკმაოდ დიდხანს მჭიდროდ ყოფილა დასახლებული. სოფელი ადრე კახეთის სამთავროში შედიოდა. თრანი ქართული წერილობით საისტორიო წყაროებში X საუკუნიდან („ერწოს საკათალიკოსო გამოსაღების ნუსხაში“) მოიხსენიება და სოფლის მნიშვნელოვანი წილი სვეტიცხოვლის მონასტერს მიეკუთვნებოდა. საქართველოს ერთიანობის ხანაში (XII-XIII საუკუნეები) სოფელი გარკვეულ აღმავლობას განიცდიდა. მონღოლთა ლაშქრობის დროს ყაზან-ყაენმა ერწო-თიანეთის სხვა სოფლებთან ერთად თრანიც დაარბია. ერთიანი სამეფოს დაშლის შემდეგ სოფელი კახეთის სამეფოშია. XVII საუკუნის დასაწყისში, შაჰ-აბასის ლაშქრობის დროს, სოფელი მოსახლეობისგან დაცლილა. XVII საუკუნიდან თრანში დაიწყო ქართველ მთიელთა მიგრაციის პროცესი, რომელიც XIX-XX საუკუნეებშიც გრძელდებოდა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში სოფელი სახასო საკუთრება იყო და იქიდან გამოყვანილი ლაშქარი რუსთველი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ დგებოდა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 88 ადამიანი. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 386. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 698. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვეძათხევა

ეს სოფელი არ უნდა აგერიოთ სოფელ ვეძათხევში. ვეძათხევა (ყოფილი ვეძა, უნაგაძე) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე), თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ნაქალაქარის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, მდინარე აძეძის (ივრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1040 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. ვეძათხევა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარის ერწოს ნაწილია. სოფელი ახლო წარსულში ვეძად და უნაგაძედ იწოდებოდა. მისი სახელწოდება აქედან გამომდინარე მჟავე, მინერალური წყლებიდან წარმოდგება. ზოგიერთ ისტორიულ საბუთში სოფლის ტერიტორიულ სავეძოთაც იწოდება. იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის სამეფოს აღწერაში” ვეძათხევის სახელწოდების სოფელი არა ჩანს, სამაგიეროდ დასახელებულია მჟავე, ტუტე წყლიდან ნაწარმოები სახელწოდება — ტუტალა, რომელიც გვიანდელ შუა საუკუნეებში ვეძათხევის სახელს უნდა ფარავდეს. XVI-XVIII საუკუნეებში სოფელი ვეძათხევა კახეთის სამეფოში შედიოდა და სვეტიცხოვლის მონასტერს ეკუთვნოდა. იგი „სრულიად მისი შენობით სვეტიცხოვლის სამკვიდრო მამული იყო“. მისი მფლობელობა ჯერ ალექსანდრე I დიდმა (1434 წელს), ხოლო შემდეგ ლევანმა და ალექსანდრე კახთა მეფეებმა (1537 და 1579 წლები) განუახლეს სვეტიცხოველს. XVII საუკუნის II ნახევრიდან სოფლის მნიშვნელოვანი ნაწილი სახასო საკუთრებად იქცა და მის მართვას სამეფო კარი თავისი მოხელის მეშვეობით ახორციელებდა. გვიანდელი შუა საუკუნეების სამხედრო-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, ვეძათხევა რუსთველი ეპისკოპოსის სამწყსოსა და სადროშოში შედიოდა; საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ კი — თიანეთის მაზრაში. შაჰ-აბასისა და სხვა დამპყრობთა დამარბეველი შემოსევების შედეგად სოფელი მოსახლეობისგან დაიცალა, ამიტომ XVII-XIX საუკუნეში შესამჩნევია მთიელთა მიგრაციის პროცესი. ვეძათხევაში ჯერ კიდევ XIX საუკუნის I ნახევარში, ცხოვრობდნენ ფშაველები. მათი ჩამოსახლება XIX საუკუნის II ნახევარშიც გრძელდებოდა. სოფლის მახლობლად შემორჩენილია შუა საუკუნეების რამდენიმე ძეგლი. ჩრდილოეით, ხევის მარჯვენა ნაპირზე, მდებარეობს პატარა ერთნავიანი ეკლესია „ადგილისდედა“. სოფლის ჩრდილოეთით, ზეგანზე, მარიამწმინდის ერთნავიანი ეკლესიაა. მის მახლობლად ზეგანზე დგას რიყის სხვადსხვა ზომის ქვითა და დუღაბით ნაგები დარბაზული ეკლესია „ლომისა“. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია ასევე ძველი დასახლების ნაშთები და კიდევ ორი ეკლესიის ნანგრევები (ვეძათხევის პირველი ეკლესია, ვეძათხევის მეორე ეკლესია). 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 380. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 390. კახაძე კ., რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ბედოშვილი გ., ერწო-თიანეთის ტოპონიმია, თბ., 1980. თოფჩიშვილი რ., აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა მიგრაცია XVII–XX სს., თბ., 1984. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., ერწო-თიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის სადაზვერვო მუშაობის შედეგები, «მაცნე». ისტ., არქეოლ., ეთნოგრ. და ხელოვნ. ისტორიის სერია, 1978, №1. ჯორბენაძე ბ., ივრის ხეობის არქეოლოგიური ძეგლები, კრ. 4 – ერწო-თიანეთი შუა საუკუნეებში, თბ., 1982. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ნაქალაქარი

ზემო ნაქალაქარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ნაქალაქარის თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეში, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. საისტორიო წყაროებში დასახლებულია სოფლის უბნები — თელათუბანი და თხილნარა. ეს სახელწოდებანი გაიგივებულია სახელწოდება ზემო ნაქალაქართან, რაც იმაზე მიგვანიშნებს, რომ სოფელს დიდი ხნის ისტორია აქვს. იგი ჯერ მონღოლთა, ხოლო შემდეგ შაჰ-აბასის შემოსევებმა გაანადგურა. XI-XVI საუკუნეებში, სვეტიცხოვლის მონასტრის კუთვნილება იყო, ხოლო მომდევნო საუკუნეებში — კახეთის მეფეთა სახასო საკუთრება. გვიანდელი შუა საუკუნეების სამხედრო-ტერიტორიული დაყოფის საფუძველზე კახეთის სამეფოს რუსთველი ეპისკოპოსის სადროშოში შედიოდა. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ზემო ნაქალაქარი თიანეთის მაზრაშია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 384. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 509. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვლადიმერ ბარკანოვი

ვლადიმერ ბარკანოვი (დ. 1826 — გ. 1892, თეირანი, ირანი) — რუსი ფოტოგრაფი. 1862 წელს ვლადიმერ ბარკანოვი ტფილისში ფოტოგრაფ გოლდშტეინთან ერთად გახსნა ფოტოსახელოსნო. 1869 წელს ქუთაისში ბარკანოვმა და ვიქტორ ვოიუცკმა გახსნეს ფოტო სალონი. 1869 წელს „Bulletin de la Société française de photographie“-ში შესულია ბარკანოვის პირველი განაცხადი წევრობაზე და საზოგადოების მიერ მისი განხილვა. თავის წერილში ბარკანოვი აღნიშნავს რომ ცხოვრობს ქუთაისში და საზოგადოების წინაშე წარდგენილი სურათები გადაღებული აქვს ქუთაისიდან 60-70 ლიეს (≈300 კმ.) მანძილზე მდებარე რეგიონებში. 1870-1875 წლებში იყო ფრანგული ფოტოგრაფიული საზოგადოების წევრი. 1872 წელს მონაწილეობა მიიღო ქალაქ მოსკოვში მოწყობილ პოლიტექნიკური გამოფენაში. გამოფენაზე გააგზავნა კავკასიის ხედების 163 სურათი და ასევე გელათის მონასტერში დაცული უძველესი ქართული სახარების ფურცლების სურათების კოლექცია (დაჯილდოვდა ვერცხლის მედლით). 1873 წელს ქალაქ ვენაში მოწყობილ მსოფლიო გამოფენაზე გაგზავნა ფოტოსურათების სერია, სადაც მიანიჭეს ქების სიგელი. იმავე წელს ის გადავიდა თბილისში სადაც გახსნა ფოტოგრაფიული სახელოსნო ერევანსკის (თავისუფლების) მოედანზე. 1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის დროს მსახურობდა კავკასიის ფრონტზე სამხედრო კორესპონდენტად. 1880 წლიდან ვლადიმერ ბარკანოვი სურათებს იღებს როგორც პროფესიონალი. 1881 წელს ტულუზაში გამოფენაზე მიანიჭეს პროგრესის დიპლომი. ვლადიმერ ბარკანოვი გარდაიცვალა თეირანში 1892 წელს, დაკრძალულია სომხური ეკლესიის ეზოში. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი მემკვიდრე ედუარდ კლარი გახდა. ვლადიმერ ბარკანოვის ფოტოები ინახება მრავალ მუზეუმში. მათი ძირითადი ნაწილი თავმოყრილია დიმიტრი ერმაკოვის ფოტოკოლექციაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვლადიმერ ბარკანოვი ვ. ბარკანოვის ფოტოგალერეა დაარქივებული 2010-12-19 საიტზე Wayback Machine. . საქართველოს ფოტოგრაფიის მუზეუმი. БАРКАНОВ В. В. Кутаис/Тифлис ↑ газ. Кавказ, №86, 1862 ↑ ФЛ-905, №6, с.204 ↑ გაზ. კავკაზი, N145, 1872 ↑ აღნიაშვილი ლ., „სპარსეთი და იქაური ქართველები“, ტფილისი 1896, გვ. 57
სიმონოპეტრას მონასტერი

სიმონოპეტრას მონასტერი (ბერძ. Μονή Σιμωνόπετρα) - მამათა მონასტერი ათონის მთაზე.წმინდა მთის III ტიპიკონში სიმონოპეტრას ოცდამესამე ადგილი ეკავა მაშინდელი ათონის მონასტრებს შორის, ხოლო თანამედროვე იერარქიაში მეცამეტე ადგილზეა. მონასტერი 1257 წელს, ხილვის შემდეგ დააარსა ღირსმა სიმონმა, უდავოდ ყველაზე გაბედული არქიტექტურული კომპოზიციაა ათონის მთაზე. ის მყარად დგას 330 მეტრი სიმაღლის მთათა სისტემის მწვერვალზე. 1363 წელს მონასტერი მთლიანად გადაკეთდა. ამისთვის გულუხვი შემოწირულობა გაიღო სერბეთის მეფემ იოანემ, რომელიც ამის გამო მონასტრის მეორედ დამაარსებლის რანგში იხსენიება. 1570 წლის ხანძარმა მოსპო უნიკალური დოკუმენტები, მათ შორის - ისინიც, რომლებიც მონასტრის ისტორიის ბიზანტიურ პერიოდს განეკუთვნებოდა. 1622 წლის ხანძარმა დიდი ზიანი მიაყენა მონასტრის ხელნაწერებს. სიმონოპეტრა, რომელიც საერთო ცხოვრების წესებით ცხოვრობდა, XVII საუკუნეში თვითშენახვაზე გადავიდა. ის არასდროს დაურბევიათ მეკობრეებს, მაგრამ თურქების აუტანლად მძიმე გადასახადებმა ბერებს სავანის დატოვება აიძულა. XVIII საუკუნეში, მღვდელმონაზონ იოსაფატ მიტილენელის უდიდესი ძალისხმევით ასიმოპეტრას (თურქული ბატონობის დროს ასე იწოდებოდა მონასტერი) სავანეს კვლავ დაუბრუნდა სიცოცხლე. XIX საუკუნეში მონასტრის სამხრეთ ნაწილში მრავალსართულიანი კორპუსი ააშენეს. 1891 წელს მორიგმა ხანძარმა მონასტრის ძველი ნაგებობები და საგანძური იმსხვერპლა. XX საუკუნეში სიმონოპეტრას აღორძინებისა და აყვავების ხანა დაუდგა. განსაკუთრებით კეთილისმყოფელი გამოდგა პერიოდი, როდესაც ათონის წმინდა მთა თურქებისგან გაათავისუფლეს და მონასტერს განათლებული წინამძღვრები ნეოფიტე, იოანიკე და იერონიმე ჩაუდგნენ სათავეში. XX საუკუნის შუა ხანებში, მეტადრე - 1963 წელს, როდესაც ათონი ათასწლოვან იუბილეს დღესასწაულობდა, სიმონოპეტრას არცთუ ნათელი პერსპექტივა ჰქონდა, თუმცა 70-იან წლებში მონასტერი თანდათან გამოცოცხლდა და აღორძინდა. ოდესღაც სავანეს უამრავი საშემოსავლო სახლი და ფერმა ჰქონდა. მათგან უძველესია სიტონიაში მდებარე პეტრიოტიკო. დღეს მონასტერს საშემოსავლო სახლები აქვს სალონიკში, ათენში, ქალკიდაზე, საფრანგეთსა და რუმინეთში. სიმონოპეტრას ტაძარი, რომელიც დაახლოებით 1600 წელს აიგო, მაცხოვრის შობის სახელზეა ნაკურთხი. ამჟამინდელი სახე მან 1891 წლის ხანძრის შემდეგ მიიღო. მონასტრის ტერიტორიაზე 4 ტაძარია, მის გარეთ - რვა. მონასტრის არქივში დაცულია უამრავი ბერძნული, თურქული, რუმინული დოკუმენტი, საგალობელთა გრაგნილები, ნაბეჭდი წიგნები, თუმცა ყველა პოსტბიზანტიურ პერიოდს განეკუთვნება. მონასტერში დაცულია ძვირფასი ხატები, შესამოსლები, ვერცხლის ნაკეთობანი, გრავიურები, ანტიმინსები, მაგრამ მისი უდიდესი განძია მარიამ მაგდალინელის მარჯვენა, რომელიც 2000 წელია უხრწნელად ინახება. ამჟამად მონასტერში 50 ბერი მოღვაწეობს. სიმონოპეტრას მონასტრის ისტორია (ბერძნ.) დაარქივებული 2008-06-15 საიტზე Wayback Machine. სიმონოპეტრას მონასტრის არქივი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიმონოპეტრას მონასტერი
წმინდა პავლეს მონასტერი

წმინდა პავლეს მონასტერი (ბერძ. Μονή Αγίου Παύλου) — სავანე ათონის მთის დასავლეთ ნაწილში, ნავსადგურთან ახლოს მდებარეობს. თანამედროვე იერარქიაში მეთოთხმეტე ადგილზეა წმინდა მთის მონასტრებს შორის. მონასტრის აღმშენებლად, გადმოცემით, X საუკუნის მოღვაწე ღირსი პავლე ქსიროპოტამელი მიიჩნევა. ათონზე კატალონიელების თავდასხმის შემდეგ მონასტერმა დროებით დაკარგა დამოუკიდებლობა და ქსიროპოტამის მონასტრის სენაკებად იქცა. 1370 წელს, სერბეთის ბატონის გიორგი ბრანკოვიჩის წყალობით, მან დამოუკიდებლობა დაიბრუნა და გაძლიერდა. XV-XVII საუკუნეებში აქ ხალისით სახლდებოდნენ სლავი ბერები. ხანძრებისა და სხვა უბედურებების, მათ შორის - 1911 წლის წყალდიდობის შედეგად მონასტერმა არაერთი ნაგებობა დაკარგა, რომლებიც დროთა განმავლობაში აღადგინეს. უფლის მირქმის სახელობის ტაძარი 1839-1844 წლებში ხელახლა აშენდა და მთლიანად მარმარილოთი მოპირკეთდა. ტაძრის კანკელი ათონის ხეზე კვეთის კლასიკური ნიმუშია. შემორჩენილ ნაგებობათაგან უძველესია XVI საუკუნის თავდაცვითი კოშკი. სავანეში 12 სალოცავია. ბიბლიოთეკაში ხუთასამდე ხელნაწერი და თორმეტი ათასზე მეტი ძველი ნაბეჭდი წიგნი ინახება. ხელნაწერთაგან 174 სლავურია. წმინდა პავლეს მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2014-12-25 საიტზე Wayback Machine. წმინდა პავლეს მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2007-03-02 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წმინდა პავლეს მონასტერი
სტავრონიკიტას მონასტერი

სტავრონიკიტას მონასტერი (ბერძ. Μονή Σταυρονικήτα) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. წმინდა მთის თანამედროვე იერარქიაში მეთხუთმეტე ადგილზეა. მონასტერი წმინდა მთაზე ყველაზე პატარაა. იგი ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით, ივერიის მონასტერსა და პანტოკრატორის სავანეს შორის მდებარეობს. იგი X-XI საუკუნეში დაუარსებია ვინმე ნიკიფორე ნიკიტას (სტავრონიკიტას), იმპერატორ ციმისხიოსის ოფიცერს. XII საუკუნეში მეკობრეების თავდასხმებმა მონასტერი ძალიან დაასუსტა, XIII საუკუნეში ის ყუთლუმუშის მონასტერს დაემორჩილა, ხოლო XVI საუკუნეში ფილოთეოსის სავანის გამგებლობაში გადავიდა. 1533 წელს ჰერომერის იღუმენმა გრიგოლმა სტავრონიკიტა გამოისყიდა და შეუდგა მის აღორძინებას. იმავე წელს, საპატრიარქოს ბრძანებით, სავანე სტავროპიგიალურად აღიარეს. 1541 წელს მონასტრის აღსადგენად კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა იერემიამ უხვად გაიღო ფინანსები, უზრუნველყო საშემოსავლო სახლებით კასანდრასა და ლემნოსის კუნძულზე. მონასტერი კვლავ საერთო საცხოვრებლის წესდებას დაუბრუნდა. ტაძარი, რომლის მშენებლობა დამთავრდა 1546 წელს, ნაკურთხია წმინდა ნიკოლოზის სახელზე და მოხატულია თეოფანეს მიერ. სავანეში ინახება მის მიერ დაწერილი ათორმეტ დღესასწაულთა ხატები. 1607 წელს მონასტრის დიდი ნაწილი ხანძარმა ფერფლად აქცია. XVIII საუკუნეში მოლდოვლახელმა დიდებულმა ალექსანდრე გიკმა სავანეს უბოძა წმინდა მოციქულთა მონასტერი ბუქარესტში. სტავრონიკიტას მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-11 საიტზე Wayback Machine. სტავრონიკიტას მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2008-06-29 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტავრონიკიტას მონასტერი ↑ Commons Institution page <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q565"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q48552277"></a>
გრიგორიატის მონასტერი

გრიგორიატის მონასტერი (ბერძ. Μονή Οσίου Γρηγορίου) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. ათონის მონასტრების იერარქიაში 1574 წლიდან მონასტერი მე-17 ადგილზეა. მონასტერი მდებარეობს ნახევარკუნძულის სანაპიროზე. აქ მოხვედრა შეიძლება მხოლოდ გემით დაფნიდან. სავანე XIV საუკუნეში დააარსა გრიგოლ განდეგილმა. მონასტერი დიონისიატისა და პანტოკრატორის თანამედროვეა. გრიგორიატის დამაარსებლის შესახებ მხოლოდ ის ვიცით, რომ იგი გრიგოლ სინელის მოწაფე იყო. ინფორმაციის ნაკლებობის მიზეზი გახდა 1500 და 1762 წლების ხანძრები, გარდა ამისა, მონასტერი არაერთხელ გამხდარა მსხვერპლი მეკობრეების თავდასხმისა. სავანეს აღადგენდნენ მართლმადიდებელი ხელმწიფეების დახმარებებით, მათ შორისაა მოლდავეთის მმართველი იოანე სტეფანე დიდი. მან უდიდესი როლი ითამაშა სავანის აღორძინებაში და ამიტომაც ითვლება მის მეორე დამაარსებლად. 1762 წელს ხანძრით განადგურებული გრიგორიატი აღდგა იღუმენ იოაკიმეს ხელმძღვანელობით. 1851 წელს აშენდა წმინდა გიორგის ეკლესია, 1851 წელს - წმინდა ნიკოლოზისა. მონასტერში დაცულია 279 ხელნაწერი, მათ შორის 11 პერგამენტია. გარდა ამისა, ინახება დაახლოებით 6000-მდე ნაბეჭდი წიგნი. მონასტრის სიწმინდეებიდან აღსანიშნავია ცხოველმყოფელი ჯვრის ნაწილი, წმინდანთა ნაწილები, წმინდა ჭურჭელი და სამოსი. გრიგორიატს აქვს 7 ტაძარი თავის ტერიტორიაზე და 6 - ტერიტორიის გარეთ. მონასტრის დაქვემდებარებაშია სამი კაფიზმა და ექვსი კელია. კელია - პატარა უდაბნოა, აქ არის 1-2 ბერის საცხოვებელი და პატარა ტაძარი. კელიის მცხოვრებნი თვითონ ირჩენენ თავს. კაფიზმა, კელიისგან განსხვავებით, მონასტრის სრულ უზრუნველყოფაზეა. გრიგორიატის მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. გრიგორიატის მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გრიგორიატის მონასტერი
კლემენტ XIV

კლემენტ XIV (ლათ.: Clemens Quartus Decimus) ერისკაცობაში ჯოვანი ვინჩენცო ანტონიო განგანელი (იტალ.: Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli) (დ. 31 ოქტომბერი, 1705, სანტ არკანჯელო დი რომანია, იტალია — გ. 22 სექტემბერი, 1774, რომი) — რომის პაპი 1769–1774 წლებში. პაპად არჩევისას ის მხოლოდ უბრალო ფრანცისკანელი ბერი იყო.
ესფიგმენის მონასტერი

ესფიგმენის მონასტერი (ბერძ. Μονή Ἐσφιγμένου) — მონასტერი დგას ათონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ხილანდარის მონასტრის ახლოს. მონასტერს საძირკველი ზღვაში აქვს. მის გარშემო სხვადასხვა პერიოდის ნანგრევებია - რომაელთა ბატონობის დროიდან დაწყებული, პირველ განდეგილთა ეპოქით დამთავრებული. მონასტერი დაარსებულია X-XI საუკუნეებში. ის ესფიგმენის მონასტრად პირველად მოხსენიებულია ათონის მეორე ტიპიკონში 1045 წელს. მონასტერს არაერთხელ დასხმიან თავს მეკობრეები, იგი ზარალდებოდა ხანძრებისგანაც. დოკუმენტებით, მეკობრეები სამჯერ (873, 1047 და 1543 წლებში) დასხმიან თავს მონასტერს. 1491 წლის ხანძარი ყველაზე მძიმე აღმოჩნდა ესფიგმენისთვის. მონასტერს განსაკუთრებით მფარველობდნენ ბიზანტიელი მონარქები. იმპერატორთა სიგელები ადასტურებდნენ, რომ მონასტერს არაერთი უძრავი ქონება ჰქონდა პროვლაკში, სკუტარში, კროსევში, კრასტაში, თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლში. ესფიგმენმა აღზარდა ისეთი უმაღლესი სასულიერო მოღვაწენი, როგორიცაა წმინდა ანასტასი კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (1310 წ.) და სოლუნელი არქიეპისკოპოსი წმინდა გრიგოლ პალამა (1335 წ.). XVII საუკუნეში მონასტერს ფინანსურად გაუჭირდა, მაგრამ შემდეგ ფეხზე წამოდგა მიტროპოლიტი გრიგოლის დახმარებით, რომელმაც მონასტრის ვალები გაისტუმრა. მონასტრის სატრაპეზო აშენდა იღუმენ თეოდოსიტეს დროს. 1821 და 1832 წლებში ესფიგმენი თურქების არმიამ დაიკავა და გამოიყენა ჯარისკაცების სადგომად. სავანე აღადგინა წმინდა ანას სკიტის ბერმა აღათანგელოზმა. ამ დროს, კერძოდ, 1832-1871 წლებში, შეიქმნა მონასტრის დიდებული ნაგებობანი, სამრეკლო, ტაძრები, ტაძრის მორთულობანი და სამხრეთის კარიბჭე. ტაძარი უფლის ამაღლების სახელზეა ნაკურთხი, ამის გარდა, მის ტერიტორიაზე არის 7 ეკლესია-მონასტერი, 7 - მის გარეთ. მონასტერში არის მრავალი წმინდა ნაწილი. ბიბლიოთეკაში დაცულია 372 ხელნაწერი და 8000 ნაბეჭდი წიგნი. ესფიგმენს მე-18 ადგილი უკავია ათონის მონასტრების იერარქიაში, მაგრამ მისი წარმომადგენელი არ მონაწილეობს წმინდა კინოტის სხდომებში. ესფიგმენის მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-11 საიტზე Wayback Machine. ესფიგმენის მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2007-04-16 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ესფიგმენის მონასტერი
დაფნი (ათონი)

დაფნი (ბერძ. Δάφνη) – კარიესის, ათონის სამონასტრო რესპუბლიკის დედაქალაქის, ნავსადგური და მისგან რვა კილომეტრზე მდებარეობს. პორტი ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზეა გაშენებული. მომლოცველები იქ პატარა გემებით მიემგზავრებიან ურანოპოლიდან (მგზავრობას 1,5-2 საათი სჭირდება), ხოლო შემდეგ მიხვეულ-მოხვეული გზით კარიესისკენ მიემართებიან. დაფნის პორტს, რომელიც სიმონოპეტრას და ქსეროპოტამის მონასტრებს ექვემდებარება, აქვს ნავმისადგომი, საბაჟო, სააგენტოები, სასტუმროები, კავშირგაბმულობა. ერთ-ერთი ვარაუდით, ნავსადგურს სახელი ამ მხარეში დაფნის ხეების სიმრავლის გამო დაერქვა, მითოლოგიური ვერსიის თანახმად კი დაფნი არკადიელი მდინარის ღმერთის ქალიშვილი იყო, რომელიც მასზე შეყვარებულ აპოლონს ამ ქალაქის სანახებში დაემალა. ჟურნალი „კარიბჭე“ № 3-8 2006 დაფნი