laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კლონი (2010 წლის სერიალი)

კლონი (ესპ. EL Clon) — აშშ-ში გადაღებული ტელესერიალი. გადაღებულია 2009-2010 წლებში ტელემუნდო ინტერნასიონალის მიერ. სერიალში მოთხრობილია მუსლიმი გოგონას ჰადესა და მაიამელ ლუკასის შესახებ, რომლებსაც ერთმანეთი მაროკოში შეუყვარდებათ. ლუკასს ჰყავს ტყუპისცალი ძმა დიეგო, რომელიც ავიაკატასტროფის დროს იღუპება. ლუკასისა და დიეგოს ბიძა დოქტორი ალბიერი (რობერტო მოლი) ძალიან ნაღვლიანია, რადგან მან თავისი საყვარელი ძმის შვილი დაკრგა და ამიტომ იგი გააკეთებს ლუკასის კლონს, დანიელს. ის ცდილობს, ყველას დაუმალოს კლონის ამბავი, თუმცა წლების შემდეგ, როდესაც დანიელი იზრდება და ლუკასს ემსგავსება, საიდუმლოს შენახვა ადვილი აღარ. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-01-11 საიტზე Wayback Machine.
სალამური (ჟურნალი)

„სალამური“, ამ სახელწოდებით სხვადასხვა წლებში გამოდიოდა ორი ჟურნალი: 1. ქართული ყოველკვირეული სატირულ-იუმორისტული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1909 წელს. ალმანახის სახით გამოიცა 2 ნომერი. გამომცემელი - თ. ბოლქვაძე. თანამშრომლობდნენ პოლიო ირეთელი, ვ. მალაქიაშვილი, გ. ქუჩიშვილი და სხვები; კარირატურები ეკუთვნით ოსკარ შმერლინგსა და სხვებს. „სალამურის“ შემდეგ, როგორც მისი გაგრძელება, გამოვიდა ჟურნალი „ეშმაკის სალამური“. 2. ქართული ყოველკვირეული სალიტერატურო-იუმორისტული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1911 წელს. გამოიცა 19 ნომერი. რედაქტორი გამომცემელი — ნ. სულხანიშილი. თანამშრომლობდნენ ნ. ჩხიკვაძე, დ. ახვლედიანი, ცახელი (პ. თვალჭრელიძე), ს. ქურიძე (ს. ეული), ვ. რუხაძე, ა. აბაშელი და სხვები. ლორთქიფანიძე ი., ქსე, ტ. 8, გვ. 687, თბ., 1984
გრემ სვიფტი

გრემ კოლინ სვიფტი (ინგლ. Graham Swift; დ. 4 მაისი, 1949) — ბრიტანელი მწერალი. გრემ სვიფტი დაიბადა ლონდონში, ინგლისში და განათლება მიიღო დალვიჩის კოლეჯში, ლონდონში; შემდგომ სწავლობდა კუინზის კოლეჯში, კემბრიჯში, და მოგვიანებით სწავლა გააგრძელა იორკის უნივერსიტეტში. იგი იყო თედ ჰაგისის მეგობარი. შექმნილია მისი ზოგიერთი ნაწარმოების — „უკანასკნელი ბრძანებების“ (Last Orders) და „მიწა–წყლის“ (Waterland) ეკრანიზაცია. „უკანასკნელ ბრძანებებში“ მთავარ როლებს თამაშობენ მაიკლ კეინი და ბობ ჰოსკინსი, ხოლო „მიწა-წყალში“ — ჯერემი აირონსი. „უკანასკნელმა ბრძანებებმა“ დაიმსახურა 1996 წლის ჯეიმზ ტაიტის შავი მემორიალური პრიზი. მას აგრეთვე მოპოვებული აქვს ბუკერის პრიზი 1996 წელს. ამ ნაწარმოების სიუჟეტსა და ფაბულაში ერთგვარი მსგავსება აღინიშნება უილიამ ფოლკნერის რომანთან „სული რომ ამომდიოდა“ (As I Lay Dying). რაც შეეხება „მიწა-წყალს“ აქ მოქმედება ვითარდება ფენსში; ეს არის რომანი ლანდშაფტზე, ისტორიასა და ოჯახზე, და ხშირად მას აღიარებენ ერთ-ერთ საუკეთესო ომის შემდგომ შექმნილ ბრიტანულ რომანად. მის მნიშვნელობაზე მოწმობს ის ფაქტიც, რომ იგი ბრიტანულ სკოლებში ინგლისური ლიტერატურის სასწავლო გეგმაში არის შეტანილი. „ტკბილეულობის მაღაზიის მეპატრონე“ (The Sweet-Shop Owner, 1980); „ვოლანი“ (Shuttlecock, 1982, 1983 წლის ჯიოფრი ფაბერის მემორიალური პრიზის გამარჯვებული); „მიწა-წყალი“ (Waterland, 1983); „ამ სამყაროს გარეთ“ (Out of This World, 1988); Ever After (1992); „უკანასკნელი ბრძანებები“ (Last Orders, 1996, 1996 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატი); „დღის სინათლე“ (The Light of Day, 2003); „ხვალ“ (Tomorrow, 2007); „სპილოს შექმნა:შიგნიდან დაწერილი“ (Making an Elephant: Writing from Within, 2009). „ცურვის სწავლა“ (Learning to Swim, 1982); „ქიმია“ (Chemistry, 2008). http://www.guardian.co.uk/books/2009/mar/10/grahamswift-tedhughes http://www.panmacmillan.com/Titles/displayPage.asp?PageTitle=Individual%20Title&BookID=408469[მკვდარი ბმული] ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ https://thebookerprizes.com/fiction/backlist/1996
სალარო (სამართალი)

სალარო (სამართლის ისტორია), „ლართ საუნჯე“ (საბა) — განძსაცავი ძველ საქართველოში. გაერთიანებულ სამეფოს ხანაში სახელმწიფოს სალარო ერთგვარი ხელუხლებელი ხაზინა იყო. იქ, საჭურჭლისაგან განსხვავებით, „შეკრული“ იდო ისეთი განძეულობა, „ოქროს ჭურჭელი, ანუ ვერცხლისა“, რომელიც „საჴმარებლად სანიადაგოდ“ არ იყო განკუთვნილი. არსებობდა მოძრავი სალაროც, რომელიც თან მიჰქონდათ მეფის მოგზაურობის დროს. სალაროს გამგეს მოლარეთუხუცესი ეწოდებოდა. მისი მომხმარე და მშველელი მოხელეები იყვნენ სალაროს მოლარეები. სალარო თავისი მოხელეებითურთ მსახურთუხეცესს ექვამდებარებოდა. გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში სხვადასხვაგვარი სანიადაგო სახმარიც (მაგ., სახარჯავი ფული, ტანსაცმელი და სამკაულები და ნადირობის მოწყობილობაც) ინახებოდა. მეფის სალაროს ერთ-ერთ მთავარ მოხელედ სალაროს ნაზირი ითვლებოდა. არსებობდა აგრეთვე სალაროს მუშრიბი და თავილდარი ანუ ნივთების შემნახავ-გამცემი მოხელე. სალაროში იდო ვახტანგ VI-ის სამართლებრივი წიგნის ოფიციალური ეგზემპლარი, რომელსაც საქმის განხილვისას იყენებდნენ (ვახტანგ VI-ის სამართალი, მ. 205). ბაგრატ კურაპალატის სამართლის მიხედვით (მ. 152), „დიდი სალაროს“ გამტეხი „თვალთა დაწვით“ ისჯებოდა. ფუტკარაძე ი., ქსე, ტ. 8, გვ. 687, თბ., 1984
ყირხბულახის ბრძოლა

ყირხბულახის ბრძოლა — ბრძოლა ქართლ-კახეთისა და აზატ-ხანის ლაშქარს შორის. გაიმართა 1751 წელს სოფელ ყირხბულახთან, ერევნის სახანოში. აგრის ბრძოლაში დამარცხებამ შეარყია თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის გავლენა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. ერევნისა და განჯის სახანოებში თავი იჩინა ქართლ-კახეთის ვასალობისგან განდგომის ტენდენციამ. ამან წაახალისა პუშტუნების სამხედრო მეთაური აზატ-ხანი, რომელიც სპარსეთის შაჰობისთვის იბრძოდა. აზატ-ხანმა გადალახა არაქსი, დაარბია ნახიჩევანის სახანო და გააძევა ქართველი მეფეების მომხრე ხანი, შემდეგ შეუტია ერევნის სახანოს და ალყა შემოარტყა ერევანს. ერევნის ხანმა ქართველ მეფეებს სთხოვა დახმარება. ქართველთა ჯარს სარდლობდა ერეკლე II, ის ბამბაკის გავლით მივიდა ერევანთან, გზაში მას შეუერთდა დაქირავებულ ოსთა ჯარი. ქართველთა ჯარის დანახვაზე აზატ-ხანმა მოხსნა ალყა და უკან დაიხია. ერეკლეს ჯარი დაეხმარა ერევნის სახანოს მოსახლეობას მოსავლის აღებაში და ციხის გამაგრებაში, ერეკლემ ასევე დააპატიმრა რამდენიმე საეჭვო პირი და ისინი თბილისში გაგზავნა. ამასობაში აზატ-ხანმა თავი მოუყარა 18 ათასამდე მეომარს. მისი ჯარი შედგებოდა შუბოსნებისა და მეთოფეებისგან, რომელთაც წინ აქლემები მიუძღოდა. ერეკლეს, რომელსაც ნაკლები სამხედრო ძალა ჰყავდა, სამხედრო საბჭომ ურჩია, უკან დახეულიყო. მაგრამ ერეკლემ იცოდა, რომ უკან დახევის შემთხვევაში აზატ-ხანი დაედევნებოდა და ბრძოლას მაინც ვერ აცდებოდა, ამიტომ ბრძოლისთვის მოემზადა. ბრძოლა სოფელ ყირხბულახთან გაიმართა. ქართველთა წინა ხაზზე იდგნენ ქიზიყელები, ფლანგებზე ქართლელები და კახელები შერეულად, ხუთასი მუსლიმი მხედარი მან რეზერვში დააყენა. ჯარს ამირსპასალარი რევაზ ორბელიანი სარდლობდა. აზატ-ხანმა ჯარი ექვს ნაწილად დაჰყო. თავდაპირველად მან ქართველთა მარცხენა ფლანგს შეუტია და უკან დაახევინა ერთი ნასოფლარისკენ. აზატ-ხანი მთავარი ძალებით გარს შემოერტყა ქართველების დარჩენილ ჯარს. ერეკლემ რევაზ ორბელიანის მოწინავე რაზმი ძირითად ძალებთან დააბრუნა და მხედრობას დაქვეითება უბრძანა. ათასხუთასამდე მხედარი დაქვეითდა და მტრის მოახლოებისთანავე ცეცხლი გახსნა. აზატ-ხანის ჯარმა ცეცხლს ვერ გაუძლო და დაიშალა. ქართველთა ჯარის კავალერიამ მას 40 კილომეტრზე სდია და არაქსის მარცხენა სანაპირო მთლიანად გაწმინდა აზატ-ხანის ჯარებისგან. ქართველებს დიდძალი ალაფი დარჩათ. საქართველოს ბრძოლების სია ხანთაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 653. ქიქოძე, გ., „ერეკლე II“, თბილისი: სახელგამი, 1942. — გვ. 95-98.
ლახამულა

ლახამულა — სოფელი საქართველოში. სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: გენწვიში, დიზი, თოთელეში, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირას. ჯვარი-მესტიის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1000 მ. მესტიიდან 37 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 82 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 150. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
სალაფნე კულტურები

სალაფნე კულტურები — მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ ლაფნის ბოჭკოს მისაღებად. ერთ- და მრავალწლოვანი სახეობები, რომლებიც ლაფნის ბოჭკოს შეიცავენ ღეროსა (სართავი სელი, კანაფი, ჯუთი, რამი, შვია, ქენდირი და სხვა) და ფოთოლში (აგავა, ახალზელანდიური სელი, საფეიქრო ბანანი, დრაცენა და სხვა). სალაფნე კულტურების ბოჭკოსა და მისგან მიღბულ ნაწარმს იყენებენ სახალხო მეურნეობის მრავალ დარგში. ზეთი, რომელსაც თესლი შეიცავს, გამოსადეგია საკვებად და ტექნიკური მიზნებისათვის. ჩენჩოსაგან ამზადებენ სამშენებლო ფილებს, ქაღალდს, თერმოსაიზოლაციო მასალას, იყენებენ სათბობად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 687.
სალაშქროსღელე

სალაშქროსღელე — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილო განშტოებაზე — კიდეგანის ქედზე, მწვერვალებს თათელისმაღალსა და საამღოსმაღალს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3695 მ. მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი. უღელტეხილზე გადადის საცალფეხო გზა ხევსურეთიდან ინგუშეთისკენ. უთმელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 687. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 147. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 89.
რგოლი (მათემატიკა)

რგოლი – მათემატიკაში, კერძოდ აბსტრაქტულ ალგებრაში არის ალგებრული სტრუქტურა, რომელშიც განმარტებულია ორი ბინარული ოპერაცია და ისინი აკმაყოფილებენ გარკვეულ პირობებს. რგოლების მაგალითებია მთელ რიცხვები, პოლინომები, მატრიცები და ა.შ. რგოლი არის სტრუქტურა (R, +, *, 0, 1), სადაც R არის სიმრავლე, + და * წარმოადგენს ორ ოპერაციას (ხშირად მოიხსენიება, როგორც შეკრება და გამრავლება, თუმცა კერძო შემთხვევებში შეიძლება განსხვავდებოდეს მათი ჩვეულებრივი გაგებისგან) განმარტებულს ამ სიმრავლეზე, 0 და 1 კი ამ ოპერაციების ნეიტრალურ ელემენტებს, შესაბამისად. რგოლი, განმარტების თანახმად, აკმაყოფილებს შემდეგ აქსიომებს: 1. (R, +, 0) არის კომუტაციური ჯგუფი: (a + b) + c = a + (b + c) 0 + a = a + 0 = a ყოველი a–სთვის არსებობს ელემენტი -a (მოიხსენიება, როგორც მოპირდაპირე ელემენტი) ისეთი რომ, a + −a = −a + a = 0 a + b = b + a (კომუტაციურობა) 2. (R, ·, 1) არის მონოიდი: (a·b)·c = a·(b·c) 1·a = a·1 = a 3. ოპერაციები დაკავშირებულია დისტრიბუციულობის აქსიომებით: a·(b + c) = (a·b) + (a·c) (a + b)·c = (a·c) + (b·c) რგოლს, რომელშიც მონიოდი (R,·,1) კომუტაციურია, ანუ a·b=b·a, კომუტაციური რგოლი ეწოდება. მაგალითად, მთელი რიცხვების რგოლი და პოლინომთა რგოლი კომუტაციური რგოლებია, ხოლო მატრიცების რგოლი მოცემულ ველზე – არაკომუტაციური. კომუტაციურ რგოლს, რომელშიც ყველა ნულისგან განსხვავებულ a ელემენტს გააჩნია შებრუნებული გამრავლების ოპერაციის მიმართ b, ანუ a·b = b·a = 1, ეწოდება ველი.
წმინდა მონიკა

წმინდა მონიკა (დ. 332, ჩრდილოეთ აფრიკა — გ. 387, ოსტია, იტალია) — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე — 4 მაისი. ნეტარი ავგუსტინეს (354 – 430 ახ. წ.) დედა. წმინდა მონიკა დაიბადა რომაულ აფრიკაში, სავარაუდოდ ბერბერული წარმომავლობის ქრისტიანულ ოჯახში. ახალგაზრდობაში მონიკას მიდრეკილება ჰქონდა ალკოჰოლისადმი, მაგრამ ეს მავნე ჩვეულება დაძლია და გათხოვდა წარმართ პატრიციუსზე, რომელიც ქ. ტაგასტში (ახლანდელი სუკ აჰრას, ალჟირი) სახელმწიფო მოხელედ მუშაობდა. პატრიციუსი კეთილი ადამიანი იყო, მაგრამ ცუდი ხასიათი ჰქონდა და ღალატობდა მეუღლეს. მიუხედავად ამისა, წმ. მონიკა მას დათმენით, პატივისცემით და სრული ერთგულებით პასუხობდა და შესძლო კიდეც მეუღლის ქრისტიანად მოქცევა. წმინდა მონიკამ პატრიციუსს 3 შვილი შესძინა. მათ შორის გამოირჩეოდა ახალგაზრდა ავგუსტინე, რომელმაც წარმატებებს მიაღწია მეცნიერებაში, მაგრამ თავაშვებულად ცხოვრობდა და მანიქეიზმის მიმდევარი იყო. დედის ლოცვითა და ცრემლებით ავგუსტინე განეშორა მწვალებლობას და 33 წლის ასაკში ქრისტიანად მოინათლა წმ. ამბროსის მიერ. სიკვდილის წინ, წმინდა მონიკამ ნეტარი ავგუსტინე უკანასკნელად დალოცა და უთხრა: წმინდა მონიკასადმი განსაკუთრებული ინტერესი გაჩნდა 1430 წლიდან, როდესაც მისი წმინდა ნაწილები ოსტიადან რომში გადაასვენეს. წმინდანის სახელი ეწოდა რემოდენიმე ქალაქს, აშენდა ეკლესიები ოსტიაში, რომში, ნეაპოლში, ფლორენციაში და სხვა ქალაქებში. ნეტარი ავგუსტინე, ”აღსარებანი” IX, ix, 19 ადრეული ეკლესიის ენციკლოპედია, 1998 კათოლიკური ენციკლოპედია ↑ https://plus.si.cobiss.net/opac7/conor/132158819 ↑ CONOR.SI <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16744133"></a> ↑ Union List of Artist Names — 2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649"></a>
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩილეში

2014 წლის მონაცემებით ჩილეში 6 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 981 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,5 % ჩილეს ძეგლებია. ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში მათი დამატების მიხედვით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩილეში იუნესკოს ოფიციალური საიტი. ჩილეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია ↑ სამხრეთი ამერიკის, მექსიკისა და გერმანიის ობიექტები მსოფლიო კულტურულ მემკვიდრეობად გამოცხადდა
მონტე-ვერდე

მონტე-ვერდე – (ესპ. Monte Verde, მწვანე მთა) — არქეოლოგიური ძეგლი სამხრეთ-ცენტრალურ ჩილეში. რომლის ასაკი განისაზღვრება 14,5 ათასი წლით.. ამ თვალსაზრისით, მონტე-ვერდე, თუ მისი დათარიღება სანდოა, წარმოადგენს იმის დასტურს, რომ ამ ტერიტორიაზე პალეოინდიელები გამოჩნდნენ კლოვისის კულტურამდე, როგორც მინიმუმ 1000 წლით ადრე. თავდაპირველად მონტე-ვერდეს აღმოჩენები უარყო მსოფლიოს არქეოლოგიურმა საზოგადოებამ, მაგრამ დროთა განმავლობაში მოიპოვა დიდი აღიარება, მიუხედავად იმ ადამიანების მუდმივი კრიტიკისა, ვინც თვლიდა, რომ პირველი ტალღა ამერიკის დასახლებისა დაკავშირებული იყო კლოვისის კულტურასთან. 2004 წლის 23 თებერვლიდან მონტე-ვერდეს არქეოლოგიური ლანდშაფტი წარდგენილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში. ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები სერა-და-კაპივარის ეროვნული პარკი უეიატლაკო პროექტი მონტე-ვერდე დაარქივებული 2010-11-20 საიტზე Wayback Machine. მონტე-ვერდე დაარქივებული 2007-12-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EARLIEST_AMERICANS?SITE=MOSTP&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT ↑ Monte Verde Archaeological Site — UNESCO World Heritage Centre ↑ Ancient seaweed chews confirm age of Chilean site | Science | Reuters ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-20. ციტირების თარიღი: 2010-10-31. ↑ მონტე-ვერდე იუნესკოს საიტზე
წყნარი ოკეანის მეორე ომი

წყნარი ოკეანის მეორე ომი (ესპ. Guerra del Pacífico) ან გვარჯილის ომი (ესპ. Guerra de Salitres) - ჩილეს ომი პერუსა და ბოლივიის წინააღმდეგ. ომის დაწყების მიზეზი გახდა ატაკამის უდაბნოში მდებარე პერუსა და ბოლივიის გვარჯილის საბადოები, რის გამოც მიიღო მეორე სახელწოდება – გვარჯილის ომი. XIX საუკუნის მეორე ნახევარი ჩილეში აღინიშნა ეკონომიკური კრიზისით. კრიზისის პირობებში, ეკონომიკის ერთადერთი შემოსავლიანი დარგი აღმოჩნდა გვარჯილის წარმოება, მაგრამ გვარჯილის საბადოები, რომლებსაც ჩილელები ამუშავებდნენ, განლაგებული იყო ბოლივიის (ანტოფაგასტა) და პერუს (ტარაპაკა) ტერიტორიებზე, რაც ხშირად იწვევდა ჩილელთა და პერუ-ბოლივიის მთავრობების შეტაკებებს. 1879 წელს ბოლივიამ დაიწყო ჩილელ მრეწველთა შევიწროება. 1879 წლის 14 თებერვალს 500 ჩილელმა ჯარისკაცმა, სწორედ იმ დროს როცა დანიშნული იყო აუქციონზე ჩილეს კომპანიების გაყიდვა, გენერალ ემილიო სოტომაიორის ხელმძღვანელობით დაიკავა ქ. ანტოფაგასტა, რაც ნიშნავდა ომის დაწყებას ჩილესა და ბოლივია-პერუს შორის. ამ ომში დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერამ განაპირობა ჩილეს არმიის წარმატება. პერუს არმია განაგრძობდა წინააღმდეგობის გაწევას 1881 წლის იანვრამდე, ვიდრე ჩილეს არმიამ ლიმა არ დაიკავა. 1883 წელს ლიმის მახლობლად, ანკონაში ხელმოწერილ იქნა ზავი ჩილესა და პერუს შორის, რომლის მიხედვითაც ჩილეს გადაეცა პერუს პროვინცია ტარაპაკა სამუდამოდ, ტაკნა და არიკა კი 10 წლით. 1929 წელს ხანგრძლივი კონფლიქტი მოგვარდა, ტაკნა დაუბრუნდა პერუს, ხოლო არიკა გადაეცა ჩილეს. 1884 წელს ვალპარაისოში დაიდო საზავო ხელშეკრულება ჩილესა და ბოლივიას შორის, რომლის ძალით ბოლივიამ დაკარგა პროვინცია ანტოფაგასტა და, ამრიგად ზღვაზე გასასვლელიც. ჩილეს ისტორია ტარაპაკა ანტოფაგასტა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წყნარი ოკეანის მეორე ომი ჩილეს საზღვრების ისტორია წყნარი ოკეანის მეორე ომის ისტორია ↑ 19,000 in San Juan, 4,000 in Lima, 1,000 in El Callao (Pierola letter to Julio Tenaud) 4,000 in Arequipa, Col. Jose de la Torre Jorge Basadre. History of Republic of Peru
არიკა და პარინაკოტა

არიკა და პარინაკოტა (პორტ. Arica y Parinacota) — ადმინისტრაციული რეგიონი ჩილეს ჩრდილოეთში. მოიცავს 2 პროვინციასა და 4 კომუნას. ფართობი — 16 873,3 კმ². მოსახლეობა — 189 644 კაცი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 11,24 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. არიკა. რეგიონი მდებარეობს ჩილეს უკიდურეს ჩრდილოეთში და ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან – რეგიონი ტაკნა (პერუ) აღმოსავლეთიდან – ლა-პასის და ორუროს დეპარტამენტები (ბოლივია) სამხრეთიდან – ტარაპაკის რეგიონი დასავლეთიდან – წყნარი ოკეანე Ley Nº 20.175 დაარქივებული 2007-04-21 საიტზე Wayback Machine. , 2007 law creating the region Constitutional Court sentence
ტარაპაკა

ტარაპაკა (პორტ. Tarapacá) — ადმინისტრაციული რეგიონი ჩილეს ჩრდილოეთში. მოიცავს 2 პროვინციასა და 7 კომუნას. ფართობი — 41 799.5 კმ². მოსახლეობა — 238 950 კაცი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 5.7 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. იკიკე. რეგიონი მდებარეობს ჩილეს ჩრდილოეთში და ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან – არიკა და პარინაკოტა აღმოსავლეთიდან – პოტოსის და ორუროს დეპარტამენტები (ბოლივია) სამხრეთიდან – ანტოფაგასტის რეგიონი დასავლეთიდან – წყნარი ოკეანე რეგიონის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია უძველესი პეტროგლიფები, რომლებიც მიუთითებს აღნიშნულ ტერიტორიაზე ადამიანის ცხოვრების ხანგრძლივ ისტორიაზე. მოგვიანებით, ესპანეთის კოლონიზაციამდე, რეგიონი შედიოდა ინკების იმპერიის შემადგენლობაში. 1879 წელს ჩილე პერუსა და ბოლივიის წინააღმდეგ ომში ჩაება.. ეს ომი წყნარი ოკეანის მეორე ომის სახელითაა ცნობილი. ომი ძირითადად რეგიონის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა, რომელიც იმ დროისთვის პერუს შემადგენლობაში იყო. 1883 წლის 20 ოქტომბერს ანკონაში (ლიმის ახლოს) ხელმოწერილი ზავის მიხედვით ჩილეს გადაეცა პერუს პროვინცია ტარაპაკა სამუდამოდ, ტაკნა და არიკა კი 10 წლით. ჩილეს ისტორია წყნარი ოკეანის მეორე ომი ტარაპაკის რეგიონული მთავრობის ოფიციალური საიტი Information about Tarapaca დაარქივებული 2011-05-26 საიტზე Wayback Machine. Canal 57 - Tarapacá Digital Televisión დაარქივებული 2023-07-25 საიტზე Wayback Machine. ↑ ქსე, ტ. 11, თბ., 1987, გვ. 120 ↑ 1929 წელს ხანგრძლივი კონფლიქტი მოგვარდა, ტაკნა დაუბრუნდა პერუს, ხოლო არიკა გადაეცა ჩილეს.
ჩილეს ადმინისტრაციული დაყოფა

ჩილეს ადმინისტრაციული დაყოფა – 2006 წელს ჩილეს პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება ორი ახალი რეგიონის დაარსების შესახებ: პირველი ქალაქ არიკას გარშემო — არიკა და პარინაკოტის რეგიონი (ესპ. Región de Arica y Parinacota), მეორე — ქალაქ ვალდივიის გარშემო, სახელწოდებით ლოს-რიოსი (ესპ. Región de los Ríos). ახალი პროვინციები ოფიციალურად არსებობენ 2007 წლიდან. რეგიონები იყოფა 53 პროვინციად, ხოლო პროვინციები თავის მხრივ, 346 კომუნად.
ი

ი, ⴈ, Ⴈ, Ი (ინი) — ქართული ანბანის მეცხრე ასო (ძველ ქართულში მეათე იყო). შეესაბამება წინა რიგის მაღალ აწეულობის არალაბიალიზებულ ხმოვან ბგერას. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ათს (10). ი-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომპინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ი ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში ი-ს მარტივი რკალური ფორმა აქვს. ნუსხურსა და მხედრულში იგი შუა ორ ხაზში იწერება. ი — სამხრეთ ჩინეთში მცხოვრები ხალხის სახელი, იგივეა, რაც იძუ. ი — ჩინური მითოლოგიის პერსონაჟი. Graphemica (ი) Graphemica (ⴈ) Graphemica (Ⴈ) ↑ Georgian Extended ↑ UNESCO, World Braille Usage, Third Edition, Washington, D.C. p. 45
ტონი ლევინი

ენტონი ფრედერიკ ლევინი (ინგლ. Anthony Frederick Levin; დ. 6 ივნისი 1946, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ამერიკელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი, რომელიც უკრავს ბას გიტარაზე, ჩემპენ სტიკზე და სხვა ინსტრუმენტებზე. იგი ცნობილია სხვადასხვა ჯგუფთან და მუსიკოსთან თანამშრომლობით. მათ შორის აღსანიშნავია King Crimson-ის წევრობა და პიტერ გებრიელის ალბომებსა და კონცერტებზე სესიური მუსიკოსის სახით მონაწილეობდა. იგი აგრეთვე ჩართული იყო პროექტებში Liquid Tension Experiment, Bruford Levin Upper Extremities, ProjeKct One, ProjeKct Four და ჰყავს საკუთარი ჯგუფი, Tony Levin Band. ტონი ითვლება ერთ-ერთ პირველ ბლოგერად, ვინაიდან სწორედ მან ჯერ კიდევ 1996 წელს დაიწყო ინტერნეტ-საიტზე ტურნეს დღიურის გამოქვეყნება, უფრო ადრე, სანამ მსოფლიოში დაიწყეს ტერმინ „ბლოგის“ გამოყენება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტონი ლევინი ოფიციალური საიტი დისკოგრაფია ↑ ლევინის ბლოგი
მოდული (პროგრამირება)

მოდული კომპიუტერულ პროგრამირებაში წარმოადგენს პროგრამის ფუნქციონალურად დასრულებულ ფრაგმენტს, რომელიც გვხვდება საწყისი კოდის მქონე ცალკეული ფაილის ან სხვა პროგრამაში გამოსაყენებლად განსაზღვრული მისი მუდმივი ნაწილის დასათაურებული სახით. მოდულირების პრინციპიდან გამომდინარე მოდულები საშუალებას იძლევიან რთული ამოცანები დაყონ შედარებით მცირე ნაწილებად. მოდული შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი, ანუ იყოს დაწერილი იმავე პროგრამირების ენაში, რომელშიც შექმნილია ის ძირითადი პროგრამა, რაშიც გამოიყენება ეს მოდული, ან გაფართოებული, რომელიც შექმნილია ძირითადი პროგრამირების ენისაგან განსხვავებულ ენაში. გაფართოებული მოდულები ჩვეულებრივ იწერებიან შედარებით დაბალი დონის ენების გამოყენებით, რაც პროგრამის შესრულების სიჩქარეს ზრდის. მოდულთა კონცეფციის ისტორიას, როგორც კომპილაციის ერთეულებს, მივყავართ ფორტრან II და ქობოლ ენებამდე, ანუ 1950-იან წლებამდე. 1976 წელს გამოვიდა პუბლიკაცია, რომელშიც განიხილებოდა მოდულირების კონცეფცია და Mesa პროგრამირების ენა, შექმნილი Xerox PARC-ში. 1977 წელს ამ კონცეფციას დეტალურად გაეცნო მეცნიერი ნიკლაუს ვირტი, რომელიც ურთიერთობდა Xerox PARC-ის გამომგონებლებთან. ეს იდეები ვირტს გამოადგა მოდულა-2-ს ენის შექმნისას, რომლის შესახებაც პუბლიკაცია გამოიცა 1977 წელსვე. ესენია ენები, რომელთაც გააჩნიათ მოდულირების კონცეფციის მხარდაჭერა: IBM S/360 Assembler, ქობოლი, RPG, PL/1, ადა, D, F (ინგლ.), ფორტრანი, Haskell, Blitz BASIC, OCaml, პასკალი, ML, მოდულა-2, ობერონი, კომპონენტური პასკალი, Zonnon, Erlang, Perl, Python და Ruby. IBM System გამოიყენებდა RPG, ქობოლ და CL ენათა მოდულებს მაშინ, როცა პროგრამირება ხდებოდა ILE-ს გარემოში.
დრეიკის სრუტე

დრეიკის სრუტე ან ჰოკეს ზღვა (ესპ. Mar de Hoces) — სრუტე სამხრეთ ამერიკასა (ჰორნის კონცხთან, ჩილე) და სამხრეთ შეტლანდის კუნძულებს (ანტარქტიკა) შორის. ის აკავშირებს ატლანტის ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს (სკოშის ზღვა) და წყნარი ოკეანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს. გრძელდება სამხრეთის ოკეანეში. სრუტეს სახელი XVI საუკუნეში ინგლისელი კეპერის ფრენსის დრეიკის პატივსაცემად ეწოდა. 1578 წლის სექტემბერში, მაგელანის სრუტის გავლის შემდეგ დრეიკის გადარჩენილი გემი მოხვდა შორეულ სამხრეთში, სადაც შემთხვევით აღმოაჩინეს ეს გასასვლელი ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის. ნახევარი საუკუნით ადრე, 1525 წელს, ძლიერმა ქარმა ესპანელი ნავიგატორის ფრანცისკო დე ჰოკეს გუნდს მაგელანის გზიდან სამხრეთისკენ გადაახვევინა, მათ დაინახეს მიწის დასასრული და ივარაუდეს, რომ იქ შეიძლება გასასვლელი ყოფილიყო. ამის გამო ზოგიერთი ესპანელი და ლათინურ ამერიკელი ისტორიკოსი მას ჰოკეს ზღვას (ესპ. Mar de Hoces) უწოდებს. ↑ Oyarzun, Javier, Expediciones españolas al Estrecho de Magallanes y Tierra de Fuego, 1976, Madrid: Ediciones Cultura Hispánica ISBN 84-7232-130-4 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Drake Passage ეროვნული ოკეანოგრაფიის ცენტრი დაარქივებული 2010-07-02 საიტზე Wayback Machine. სრუტის გავლის ისტორია დაარქივებული 2013-10-07 საიტზე Wayback Machine. სრუტის სურათები ნასასგან დაარქივებული 2007-12-11 საიტზე Wayback Machine. მაღალი გარჩევადობის ფოტოები ამერიკის საზღვაო ძალებისგან დაარქივებული 2004-10-23 საიტზე Wayback Machine.