laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მატერის პროვინცია

მატერა (იტალ. Provincia di Matera) — პროვინცია იტალიაში, ბაზილიკატის რეგიონში. დედაქალაქია მატერა. პროვინციის ფართობი 3 447 კმ²-ია, მოსახლეობა 203 837 ადამიანი (2008). შედგება 31 კომუნისგან. მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მთავარი კომუნებია: იტალიის პროვინციები Provincia di Matera homepage (in Italian) Documentary Film about the Sassi di Matera, Roba Forestiera, 44 min., 2004 Sassi di Matera PHOTO TOUR დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine.
პოტენცის პროვინცია

პოტენცა (იტალ. Provincia di Potenza) — პროვინცია იტალიაში, ბაზილიკატის რეგიონში. დედაქალაქია პოტენცა. პროვინციის ფართობი 6 545 კმ²-ია, მოსახლეობა 387 107 ადამიანი (2008). შედგება 100 კომუნისგან. ძვ. წ. 272 წელს პროვინციის ტერიტორია ბერძენთა არმიამ დაიპყრო. ახალმა მმართველებმა ბაზილიკატას სახელი შეუცვალეს და ლუკანია უწოდეს. მოგვიანებით, XI საუკუნეში ეს არეალი აპულიის საჰერცოგოს შემადგენლობაში შევიდა, რომელსაც იმ დროისათვის ნორმანი ფრანგები მართავდნენ, XIII საუკუნიდან კი ის ნეაპოლის სამეფოს ნაწილი გახდა, რელაურად კი პოტენცას ადგილობრივი მხედართმთავრები მართავდნენ. 1861 წელს პროვინცია შეუერთდა დანარჩენ იტალიას და ახლადშემქნილი იტალიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. რეგიონის თავზე გადაიარა ურიცხვმა მიწისძვრამ და იგი დღემდე რჩება სეისმურად აქტიურ ზონად. ქალაქი პოტენცა, რომელიც იტალიის პროვინციულ დედაქალაქებს შორის ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარეობს, გაშენებულია ორ ხეობას შორის. იგი თითქმის ხელახლა აშემდა ბაზილიკატის 1857 წლის მიწისძვრის შემდეგ. მიძისძვრამ და მეორე მსოფლიო ომის სისასტიკემ საშინლად დააზიანა ქალაქი და მისი ისტორიული ნაგებობები. გამომდინარე აქედან, ქალაქის ძირითად შთამბეჭდაობას წარმოადგენს ბეტონის თანამედროვე შენობები. ერთ-ერთი თვალწარმტაცი ეკლესია, რომელიც გადარჩა არის სან-ფრანსისკოს ეკლესია პიაცა-პაგანოს გვერდით. ეკლესიის საგანძურს შორისაა ბიზანტიური ხატი მადონა-დელ-ტერემოტო. ქალაქის სხვა საინტერესო ადგილია პროვინციული არქეოლოგიური მუზეუმი, რომელშიც გამოფენილია რომაული ეპოქის ბაზილიკატის მრავალი არტეფაქტი. პოტენცის პროვინცია 100 კომუნისგან შედგება. მათ შორის უმსხვილესებია: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
ბენგალური კატა

ბენგალური კატა, ჯუჯა კატა, ან შორეული აღმოსავლეთის კატა (ლათ. Prionailurus bengalensis) — კატისებრთა ოჯახის წარმომადგენელი მცირე კატების ქვეოჯახიდან. ბენგალური კატები ბინადრობენ სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიაში. მათი სხეულის ზომა უტოლდება შინაური კატის ზომებს. გააჩნია სხეულის სხვადასხვანაირი ფერის შეფერილობა. ბენგალური კატების გარეგნობა სახეობის შიგნით ძლიერ განსხვავებულია. პრიმორიეში ისინი სულ სხვანაირად გამოიყურებიან, ხოლო ინდონეზიის კუნძულებზე სხვანაირად. სამხრეთში, მათი ბეწვის ძირითადი ფერი უფრო ყვითელია, როგორც ჯიქს აქვს, ხოლო ჩრდილოეთში დომინირებს მონაცრისფრო-ყავისფერი. ბეწვი დაფარულია შავი ლაქებით, რომელიც თავზე შავი ზოლებითაა წარმოდგენილი. ჩრდილოეთის წარმომადგენლების ლაქებს სამხრეთულისაგან განსხვავებით წრიული ფორმა აქვს. ბენგალური კატების ზომები მერყეობს 65 სანტიმეტრიდან (კუნძული იავა) - 1 მეტრამდე (პრიმორიე), კუდის ჩათვლით, რომლის სიგრძე 20-40 სანტიმეტრია. ბენგალური კატები ყოველთვის ცხოვრობენ წყალთან ახლოს. ისინი ისევე კარგად ეგუებიან როგორც ტროპიკულ ტყეებს, ისე წიწვოვან ტყეებს, სავანებსა და მთებს. ბენგალური კატები გაურბიან ადამიანებთან ურთიერთობას და მხოლოდ იშვიათად იკვეთება მათი გზები. მათი გავრცელების არეალია ამურისპირეთი, კორეა, ჩინეთი, ინდოეთი, პაკისტანი, ინდონეზია და ფილიპინები.
არინ-ბერდი

არინ-ბერდი (სომხ. Արին բերդ) — ბორცვი ქალაქ ერევნის მახლობლდ, რომელზედაც ურარტუს მეფე არგიშთი I-მა დაახლოებით ძვ. წ. 782 წელს ააგო ციხესიმაგრე. არინ-ბერდზე აღმოჩენილ ლურსმულ წარწერებში ციხე ერებუნის სახელწოდებით მოიხსენიება. ბორცვზე გამოვლინებულია უძველესი დასახლება ერებუნი. პირველად ბორცვმა ყურადღება მიიქცია 1894 წელს. 1950 წლიდან კ. ოჰანესიანის ხელმძღვანელობით ტარდებოდა არქეოლოგიური გათხრები, სადაც აღმოჩნდა სასახლისა და სატაძრო კომპლექსები, რომელთა კედლები მოხატულია. აღმოჩენილია აგრეთვე სამეურნეო ნაგებობანი, წარწერები. ციხესიმაგრე ურარტელების საყრდენი პუნქტი იყო სამხრეთ ამიერკავკასიაში. ძვ. წ. VIII საუკუნის მიწურულს არინ-ბერდმა დაკარგა ადრინდელი მნიშვნელობა. ერებუნი არინ-ბერდი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 568. Оганесян К. Л., Раскопки урартского города Эребуни, "Советская археология", № 3, 1960.
არისტაკეს ლასტივერტცი

არისტაკეს ლასტივერტცი (არისტაკეს ლასტივერტელი; სომხ. Արիստակես Լաստիվերցի; 1002 – 1080) — სომეხი ისტორიკოსი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა XI საუკუნეში. არაერთი შრომის ავტორი. 1072-1087 წწ. არისტაკეს ლასტივერტცმა დაწერა „სომხეთის ისტორია“, სადაც მოთხრობილია 1000-1071 წლების ამბები, კერძოდ, აღწერილია ბიზანტიისა და თურქ-სელჩუკთა ექსპანსია სომხეთში, თონდრაკელთა სოციალური მოძრაობა. ნაშრომში დიდი ადგილი უკავია ბიზანტიას, რომლის შესახებ ლასტივერტცს ფართო ცნობები მოეპოვებოდა. ნაშრომი შედგება 25 თავისაგან და უნიკალური კოლოფონისაგან. ლასტივერტცის ცხოვრების შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. როგორც ვარდაპეტი კარგად ერკვეოდა ქრისტიანულ თეოლოგიაში და ფლობდა ბერძნულ ენას. საყურადღებო ცნობები დაგვიტოვა საქართველოს შესახებ, სადაც მოიხსენიება ტაო-კლარჯეთი და დავით I კურაპალატი, ბაგრატ III, გიორგი I და ბაგრატ IV. ისტორია, ე. ცაგარეიშვილის გამოცემა, თბ., 1974; Повествование..., пер. с древнеарм., М., 1968 (библ.). არისტაკეს ლასტივერტცი (რუსული) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Հայկական համառոտ հանրագիտարան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — ტ. 1. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053618"></a> ↑ (სომხური) Manukyan, Gurgen. "Introduction" in Արիստակես Լաստիվերցի: Պատմություն (Aristakes Lastivertsi: History). A. Abrahamyan (ed.) Yerevan, Armenian SSR: Hayastan Publishing, 1971, pp. vii-viii. ↑ ჯანაშია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 569.
კატანძაროს პროვინცია

კატანძაროს პროვინცია (იტალ. Provincia di Catanzaro) — პროვინცია იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. როგორც პროვინციის, ისე რეგიონის დედაქალაქია კატანძარო. პროვინცია შედგება 80 კომუნისგან, მაგრამ ცხრილში მოცემულია ის კომუნები, რომელთა მოსახლეობაც 5 000 ადამიანს აღემატება: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი ↑ ISTAT DATA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-26. ციტირების თარიღი: 2011-11-23.
კოზენცის პროვინცია

კოზენცის პროვინცია (იტალ. Provincia di Cosenza) — პროვინცია იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. დედაქალაქია კოზენცა. პროვინციის ფართობი 6 650 კმ²-ია, მოსახლეობა 733 797 (2001) და ამ მხრივ უდიდესია კალაბრიის რეგიონში. შედგება 155 კომუნისგან. პრპვინციაში სახლობს ოქსიტანურ ენაზე მოლაპარაკე საზოგადოება, რომელიც თავს იყრის გუარდია-პიემონტეზეს კომუნაში. იგი დააარსეს ვალდენსებმა, რომლებიც აქ XIII-XIV საუკუნეებში რელიგიურ დევნას გამოექცნენ. ასევე არსებობს არბერეშების მნიშვნელოვანი საზოგადოება, რომლებიც იტალიაში XV-XVI საუკუნეებში დასახლდნენ. მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-02-06 საიტზე Wayback Machine.
კროტონეს პროვინცია

კროტონეს პროვინცია (იტალ. Provincia di Crotone) — პროვინცია იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. შეიქმნა 1996 წელს კატანძაროს პროვინციისგან გამოყოფის შედეგად. დედაქალაქია კროტონე. პროვინციის ფართობი 1 717 კმ²-ია, მოსახლეობა 172 970 (2005). შედგება 27 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია კროტონეს პროვინციის უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005). იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი Calabria's History, Culture, Language and Genealogy
რეჯო-კალაბრიის პროვინცია

რეჯო-კალაბრიის პროვინცია (იტალ. Provincia di Reggio Calabria) — პროვინცია იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. დედაქალაქია რეჯო-დი-კალაბრია. 2005 წლის მონაცემებით, მისი ფართობია 3 183 კმ², მოსახლეობა 565 866. შედგება 97 კომუნისგან. რეგიონი ცნობილია ბერგამოტის წარმოებით, რომელიც ძირითადად გავრცელებულია იონიის ზღვის სანაპირო ზოლზე ისეთი განფენილობით, რომ ეს მცენარე მთელი რეგიონის სიმბოლოა. ბერგამოტის უდიდესი ნაწილი მოდის მიწის ვიწრო ყელზე, სადაც მისთვის ხელსაყრელი ტემპერატურაა. იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი Province of Reggio Calabria (multilanguage) Tourist Web Official Site of Reggio Calabria
ჯელა

ჯელა (იტალ. Gela) — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, კუნძულ სიცილიის სამხრეთით, მდინარე ჯელას შესართავთან. ქალაქ კალტანისეტიდან მდებარეობს 84 კილომეტრში. წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვის საპორტო ქალაქს. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 77,611 ათ. ადამიანი. დაარსდა კრეტელი და როდოსელი კოლონისტების მიერ დაახლოებით ძვ. წ. 688 წელს. ქალაქს სახელი ეწოდა მდინარე ჯელას მიხედვით. ბერძნები სამხრეთით მრავალ კოლონიას ფლობდნენ, რომლებმაც დიდი გავლენა მოახდინეს აქაურ მხარეებზე. მოგვიანებით ქალაქი განვითარდა, დაარსდა აგრიჯენტოს კოლონია. ქალაქის ზრდას მოყვა ეკონომიკური და სოციალური გართულებები და პლებეების გადასახლება უახლოეს მაკტორიონში. ჯელამ განსაკუთრებულ აპოგეას მიაღწია ტირანის ჰიპოკრატის (ძვ. წ. 498-491) მმართველობის დროს, რომლის ძალაუფლება ვრცელდებოდა კუნძულის დიდ ნაწილში, ხოლო მისმა მემკვიდრემ ჯელონმა მოახდინა სირაკუზას დაპყრობა. ძვ. წ. 405 წელს ქალაქი დაარბიეს კართაგენელებმა, ხოლო დიონისე I-ის განკარგულებით მოსახლეობა სირაკუზაში ჩაასახლეს. დაახლოებით 337 წელს მოსახლეობა დაბრუნდა მშობლიურ ჯელაში და დაიწყო ქალაქის ხელახალი აღორძინება. ძვ. წ. დაახლოებით 305 წელს ქალაქი მოექცა აგათოკლეს ძალაუფლების ქვეშ. შემორჩენილია არქიტექტურული ნაგებობანი. ეკონომიკას საფუძვლად უდევს სოფლის მეურნეობა. განვითარებულია თევზის მრეწველობა. 1950-იან წწ. მიმდებარე ტერიტორიებზე აღმოაჩინეს ნავთობის საბადო. იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ელევსინი –  საბერძნეთი ვიტინგენი –  გერმანია ქალაქი ჯელა ენციკლოპედია ბრიტანიკა ქალაქი ჯელა დაარქივებული 2004-08-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) (იტალიური) (არაგონული) Piccolo, Salvatore. Gela. Ancient History Encyclopedia. December 20, 2017.
ვიბო-ვალენტიის პროვინცია

ვიბო-ვალენტიის პროვინცია (იტალ. Provincia di Vibo Valentia) — პროვინცია იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში. შეიქმნა 1992 წლის კანონის საფუძველზე, რომელიც ძალაში 1996 წლის 1 იანვარს შევიდა და გამოეყო კატანძაროს პროვინციას. დედაქალაქია ვიბო-ვალენტია. პროვინციის ფართობი 1 139 კმ²-ია (კალაბრიის რეგიონის ფართობის 7,6%), მოსახლეობა 168 894 (2005) და ამ მხრივ უდიდესია კალაბრიის რეგიონში. შედგება 50 კომუნისგან. მოცემულია პროვინციის ის კომუნები, რომელთა მოსახლეობაც 5 000 ადამიანს აჭარბებბს: იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-01-21 საიტზე Wayback Machine.
ვალი-დი-კომაკიო

ვალი-დი-კომაკიო (იტალ. Valli di Comacchio) — მარილიანი ლაგუნების ჯგუფი იტალიაში. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის სანაპიროსთან, ჩრდილოეთ იტალიაში. ზედაპირის ფართობი 115 კმ², უდიდესი სიღრმე 1,5 მ. წარმოადგენს ოთხი ძირითადი აუზისგან შემდგარ წყალ-ჭაობური ტიპის ლაგუნების კომპლექსს. მათი წარმოქმნა დაკავშირებულია ნიადაგის ჩაწოლასთან და ახლოს მდებარე ადრიატიკის ზღვის სანაპიროს დატბორვასთან. პირველ ეტაპზე ქვაბული აივსო მტკნარი წყლით, XVI საუკუნეში კი ქვაბული თანდათანობით შეივსო ზღვის წყლით, რამაც წყალსატევის წყალი მარილიანად აქცია. ზედაპირის ფართობი რყევადია. მელიორაციული სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, ერთი პერიოდი სარკის ფართობი მკვეთრად იყო შემცირებული. ვალი-დი-კომაკიოს სანაპიროებთან იზრდება მუხა, ფიჭვი, წიფელი, ლელქაში და იალღუნი. მრავლადაა ფიჭვის ტყე. მრავალფეროვანია აქაური ფაუნა. ორნითოფაუნა 300-მდე სახეობას ითვლის. აღსანიშნავია ფლამინგო, ყანჩა და სხვ. გვხვდება ალკუნიც. იტალიის ტბების სია ოფიციალური საიტი (იტალიური) ვალი-დი-კომაკიო (იტალიური) ვალი-დი-კომაკიო დაარქივებული 2004-05-15 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური)
აველინოს პროვინცია

აველინოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Avellino) — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. ეს არეალი გამოირჩევა ბევრი პატარა ქალაქითა და სოფლით, რომლებიც პროვინციის გასწვრივაა მიმოფანტული, მაგრამ მხოლოდ ორი მათგანის მოსახლეობა აღემატება 20 000 ადამიანს, ერთი მათგანია დედაქალაქი აველინო და მეორე არიანო-ირპინო. პროვინციის ფართობი 2 792 კმ²-ია, მოსახლეობა 429 178 (2001) და ამ მხრივ უდიდესია კალაბრიის რეგიონში. შედგება 119 კომუნისგან. ძველად, ნეაპოლის სამეფოს დროს, პროვინციის ტერიტორია უხეშად შეესაბამებოდა ულტრას პრინსიპატს (Principato Ultra), ნაწილი კი სიტრას პრინსიპატს (Capitanata ან Principato Citra). პროვინციას შიდა მდებარეობა გააჩნია, არ აქვს გასასვლელი ზღვაზე. არეალის ძველი სახელი იყო ჰირპინია (Hirpinia), რაც მომდინარეობდა ოსკური სიტყვა „ჰირპუსგან“ (hirpus), ნიშნავს მგელს. ეს ცხოველი დღემდე ფართოდ რჩება ამ ტერიტორიაზე გავრცელებული. პროვინციის გარემო დიდ მნიშვნელობას ატარებს, შექმნილია რამდენიმე რეგიონული პარკი. მთავარი ტურისტული ღერსშესანიშნაობებია მონტევერჯინესა და სან-ჯერარდო-ა-მაიელის ნაკრძალები, ლეჩენოს სათხილამურო კურორტი, აველისა და მირაბელა-ეკლანოს არქეოლოგიური ძეგლები, ლანჩელოტის ციხესიმაგრე, შუა საუკუნეების სოფელი ჯეზუალდო, აბელინუმის ძველრომაული ნანგრევები, პრატის ადრექრისტიანული ბაზილიკა. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური) Lupi Emigranti დაარქივებული 2016-01-23 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) (ინგლისური)
ბენევენტოს პროვინცია

ბენევენტოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Benevento) — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. დედაქალაქია ბენევენტო. პროვინციის ფართობი 2 071 კმ²-ია, მოსახლეობა 289 455 (2005). შედგება 78 კომუნისგან. ბენევეტოს პროვინცია მეთხვევა XI საუკუნის შუა და ბოლო წლებში არსებულ ბენევეტოს საჰერცოგოს. ცხრილში მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები: იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი
კაზერტის პროვინცია

კაზერტის პროვინცია (იტალ. Provincia di Caserta) — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. დედაქალაქია კაზერტა, რომლის სიახლოვესაც მდებარეობს ყოფილი სამეფო სასახლე კაზერტა. პროვინციის ფართობი 2 639 კმ²-ია, მოსახლეობა 879 342 (2005). შედგება 104 კომუნისგან. ომის გამო, რომ პროვინციაში დიდი იყო ფაშისტური რეჟიმის მოწინააღმდეგეთა რიცხვი, ბენიტო მუსოლინიმ იგი დაშალა და კომუნები მოსაზღვრე რომის, ნეაპოლის, ბენევეტოსა და კამპობასოს, ასევე ახლადშექმნილ ფროზინონეს პროვინციებს მიუერთა. 1945 წელს პროვინცია ხელახლა შეიქმნა ამჟამინდელი სახელით, მაგრამ მის შემადგენლობაში აღარ შევიდა ის კომუნები, რომლებიც დღეს ლაციოს რეგიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს. პროვინცია ნახსენებია სატელევიზიო სერიალ „სოპრანოს კლანში“, როგორც პერსონაჟ დოქტორ ჯენიფერ მელფის სამშობლო. ცხრილში მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები: იტალიის პროვინციები (იტალიური)ოფიციალური საიტი Official Blog & Citizen Journalism of Provica di Caserta დაარქივებული 2016-03-19 საიტზე Wayback Machine.
ნეაპოლის პროვინცია

ნეაპოლის პროვინცია (იტალ. Provincia di Napoli) — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. დედაქალაქია ნეაპოლი. შედგება 92 კომუნისაგან. ნეაპოლის პროვინცია ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულია იტალიაში. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, იტალიის ექვსი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული კომუნა სწორედ ნეაპოლში მდებარეობს, ზოგადად კი 11 პირველი თხუთმეტეულიდან. ფართობი 1 171,13 კმ²-ს შეადგენს, მთლიანი მოსახლეობა კი 3 092 859 ადამიანს (2005). არეალი განსაკუთრებით ხელსაყრელია ტურიზმისთვის. აქ მოგზაურობენ როგორც თვად იტალიელები, ასევე უცხოელები. ყველაზე პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა ახ. წ. 79 წელს ვულკან ვეზუვის ამოფრქვევის შედეგად განადგურებული რომაული ქალაქის, პომპეის ნანგრევები. ასევე ცნობილი დესტინაციებია ნეაპოლის ყურეში მდებარე კუნძულები: ისკია, პროჩიდა, კაპრი. ლაპრიზე მდებარეობს ცნობილი ლურჯი მღვიმე, რომლის შიგნითაც ზღვის წყალი თითქოს ქვეშიდან ანათებს. სორენტინის ნახევარკუნძული უკვე საკმაო ხანია რაც პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და ცნობილია სასმელ ლიმონჩელოთი და ზღვის საუცხოო კლიფებით. მდიდარია ვილებით, ციხესიმაგრეებით, სადარაჯო კოშკებით, ეკლესიებით და ქალაქ ვიკო-ეკუენსეს უძველესი ფერმებით. პროვინციაში ყველაზე პოპულარული სპორტი ფეხბურთია. ეს არეალი ერთ-ერთი პირველი იყო სამხრეთ იტალიაში, რომელმაც სპორტის მიყოლა დაიწყო, როდესაც მისი სხვადასხვა სახეობა 1900-იან წლებში ინგლისელმა მეზღვაურებმა შემოიტანეს. ყველაზე წარმატებული საფეხბურთო კლუბია ნაპოლი, რომელმაც ორჯერ მოიგი სერია ა და ერთხელ უეფა-ს თასი, როდესაც მის შემადგენლობაში დიეგო მარადონა თამაშობდა. დღეისათვის პროვინციაში ფუნქციონირებს ხუთი საფეხბურთო კლუბი, რომლები იტალიის ჩემპიონატის სხვადასხვა ლიგებში ასპარეზობენ. მათ შორის, ნაპოლი — სერია ა-ში, იუვე-სტაბია და სორენტო — მეორე დივიზიონში. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-12-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ ItalianCookingandLiving. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-08-29. ციტირების თარიღი: 2011-11-23. ↑ Italia.it. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-03-25. ციტირების თარიღი: 2011-11-23. ↑ SorrentoTourism.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-10. ციტირების თარიღი: 2011-11-23.
გარგანოს ეროვნული პარკი

გარგანოს ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale del Gargano) — ეროვნული პარკი სამხრეთ იტალიაში. მდებარეობს გარგანოს ნახევარკუნძულზე, ფოჯის პროვინციაში. ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ვრცელდება გარგანოს მთა, აქვეა ტრემიტის არქიპელაგი. პარკი ცნობილია თავისი უძველესი ფიჭვის ტყეებით. დაარსდა 1991 წლის 6 დეკემბერს. ფართობი დაახლოებით 118.144 ჰა. წარმოადგენს იტალიიის ერთ-ერთ უდიდეს პარკს. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. იზრდება დაახლოებით 2200 სახეობის მცენარე, მათ შორისაა მაკვისი, მუხა, წიფელი, ფიჭვი, თელა, წაბლი, ნეკერჩხალი და სხვ. გვხვდება ფრინველთა დაახლოებით 170 სახეობა. უხვადაა ძუძუმწოვრები, ქვეწარმავლები და ამფიბიები. პარკის ტერიტორიაზე განვითარებულია კარსტი. ჩრდილო-დასავლეთით არის ორი ულამაზესი ლაგუნა. იტალიის ეროვნული პარკების სია გარგანოს ეროვნული პარკი დაარქივებული 2011-12-05 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) გარგანოს ეროვნული პარკი (იტალიური) გარგანოს ეროვნული პარკი დაარქივებული 2009-08-09 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ↑ Elenco ufficiale delle aree protette (EUAP)[მკვდარი ბმული] 5º Aggiornamento approvato con Delibera della Conferenza Stato Regioni del 24 luglio 2003 e pubblicato nel Supplemento ordinario n. 144 alla Gazzetta Ufficiale n. 205 del 4 settembre 2003.
სალერნოს პროვინცია

სალერნოს პროვინცია (იტალ. Provincia di Salerno) — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. დედაქალაქია სალერნო. შედგება 158 კომუნისგან. პროვინციის უდიდესი ქალაქებია: სალერნო, პროვინციის დედაქალაქი 139 579 მოსახლით, კავა-დე-ტირენი 53,488 მოსახლით, ბატიპალია 51,11 მოსახლით და ნოჩერა-ნიფერორე 45,868 მოსახლით. პროვინციის ფართობი 4 923 კმ²-ია, მთლიანი მოსახლეობა კი 1 107 504 ადამიანი (2010). მრავალ ისტორიულ შენობას შორის ერთ-ერთია კაპიტულის შენობა, რომელიც ქალაქ პადულაში მდებარე კარტეციანულ მონასტერ ჩერტოზა-დი-პადულას ეკუთვნოდა. ნაგებობა იცვლებოდა საუკუნეთა განმავლობაში. უძველესი ნაწილები აშენებულია ადრეულ XIV საუკუნეში. ზოგიერთი ნაწილი აშენებულია მანერიტულ და ბაროკოს სტილში. კაპიტულის შენობა დღეს არქეოლოგიურ მუზეუმადაა გადაკეთებული, სადაც გამოფენილია რომაული პერიოდის მრავალი არტეფაქტი. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი
ბოლონიის პროვინცია

ბოლონიის პროვინცია (იტალ. Provincia di Bologna) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია ბოლონია. პროვინციის ფართობი 3 702 კმ²-ია, მოსახლეობა 991 647 (2010). შედგება 60 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი Bologna Old Picture
ფერარის პროვინცია

ფერარის პროვინცია (იტალ. Provincia di Ferrara) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია ფერარა. პროვინციის ფართობი 2 632 კმ²-ია, რაც აშშ-ის შტატ როდ-აილენდის ფართობის ორი მესამედია. მთლიანი მოსახლეობა 350 000 ადამიანს შეადგენს (2005). პროვინცია შედეგება 26 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2005 წ. 30 მაისი). იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი
მოდენის პროვინცია

მოდენის პროვინცია (იტალ. Provincia di Modena) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია მოდენა. პროვინციის ფართობი 2 689 კმ²-ია, მოსახლეობა 659 925 (2005). შედგება 48 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (31 მაისი, 2005 წ.): იტალიის პროვინციები (იტალიური) ოფიციალური საიტი
დავით აღმაშენებლის გამზირი

დავით აღმაშენებლის გამზირი — გამზირი თბილისში. თავდაპირველად ეწოდებოდა მიხეილის გამზირი, კავკასიის მეფისნაცვლის, დიდი მთავრის მიხეილ ნიკოლოზის ძე რომანოვის (ნიკოლოზ I-ის შვილი) პატივსაცემად (გამზირზე აშენებულ საავადმყოფოს დღემდე შემორჩა სახელი „მიხაილოვი“). 1918 წელს დაერქვა პლეხანოვის გამზირი რუსი მარქსისტის გიორგი პლეხანოვის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით. ეს სახელი შერჩა საბჭოთა მმართველობის პერიოდში, ხოლო 1990 წელს დავით აღმაშენებლის სახელი ეწოდა. დავით აღმაშენებლის გამზირის რეაბილიტაცია თბილისის მერიამ 2009 წლის ბოლოს დაიწყო. გეგმის თანახმად, სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ისტორიულმა ქუჩამ აქტიური სავაჭრო და კულტურული გამზირის ფუნქცია შეიძინა. 2011 წლის 23 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა და თბილისის მერმა განახლებული დავით აღმაშენებლის გამზირი გახსნეს. დავით აღმაშენებლის გამზირის ისტორიული ფოტოები // "ბურუსი" ↑ თბილისის მერმა გიგი უგულავამ დავით აღმაშენებლის გამზირზე ახალი მულტიბრენდული მაღაზია “ვია მონტე–ნაპოლეონე” დაათვალიერა // თბილისის მერიის ოფიციალური საიტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2011-11-29. ↑ საქართველოს პრეზიდენტმა და თბილისის მერმა განახლებული დავით აღმაშენებლის გამზირი გახსნეს // თბილისის მერიის ოფიციალური საიტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-20. ციტირების თარიღი: 2011-11-29.
პარმის პროვინცია

პარმის პროვინცია (იტალ. Provincia di Parma) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია პარმა. პროვინციის ფართობი 3 449 კმ²-ია, მოსახლეობა 413 198 (2005). შედგება 47 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: პარმა ცნობილია თავის პროშუტოთი. მთლიანად ეს არეალი კო ცნობილია სოსისების წარმოებით, ისევე როგორც პარმეზანის ყველით და პასტის ზოგიერთი სახეობით. საფეხბურთო კლუბი პარმა 1913 წელს დაარსდა. კლუბი სერია ა-ში ასპარეზობს და საკმაოდ წარმატებულია როგორც იტალიაში, ისე ევროპის მასშტაბით. მოგებული აქვს სამი ეროვნული თასი, უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი, ორი უეფა-ს თასი, ევროპისა და იტალიის სუპერთასები. პარმაში ასევე არსებობს რაგბის ორი კლუბი და ამერიკული ფეხბურთის კლუბი. იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი (იტალიური)
რაინლანდ-პფალცი

რაინლანდ-პფალცი (გერმ. Rheinland-Pfalz) — მხარე დასავლეთ გერმანიაში. მხარის დედაქალაქია მაინცი. რაინლანდ-პფალცის მხარე შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ 1946 წლის 30 აგვისტოს. სამთავრობო ოლქები არის კობლენცში და ტრირში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რაინლანდ-პფალცი“ ვიკისაწყობში. რაინლანდ-პფალცი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
პიაჩენცის პროვინცია

პიაჩენცის პროვინცია (იტალ. Provincia di Piacenza) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია პიაჩენცა. პროვინციის ფართობი 2 589 კმ²-ია, მოსახლეობა 273 689 (2005). შედგება 48 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (31 მაისი, 2005 წ.): იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2004-12-07 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) Provincia di Piacenza homepage დაარქივებული 2004-12-07 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Piacenzainternet.it დაარქივებული 2016-10-25 საიტზე Wayback Machine. - Portale di Piacenza (იტალიური)
რავენის პროვინცია

რავენის პროვინცია (იტალ. Provincia di Ravenna) — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია რავენა. პროვინციის ფართობი 1 858 კმ²-ია, მოსახლეობა 365 369 (2005). შედგება 18 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ: იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-11-11 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური)
სასაპყრო

სასაპყრო — „სისხლის“ ნაწილი,რომელიც ეძლეოდა მოკლული კაცის ქვრივს თავის სარცენად ძველ საქართველოში. იგი ძმისმკვლელობისას (თუ „ძმანი... გაყოფით იყვნენ“) დააკანონა გიორგი ბრწყინვალის სამართალმა (მ. 18). სასაპყროს ქვრივს გაუთხოვრობის პირობით აძლევდნენ. მის ოდენობას „ძალისა მსგავსად“ განსაზღვრავდა დარბაზი ან ერისთავი და განმგებელი. სასაპყრო გვაროვნული საზოგადოების ანალოგიური დანაწესიდან წარმოდგა (ეთნოგრაფიული მასალით დასტურდება გადანაშთური ჩვეულება, რომლის მიხედვითაც მკვლელისათვის შეიძლებოდა „დაეკუთვნებინათ“ მოკლულის ქვრივ-ობლის რჩენა-შენახვა). დოლიძეი., გიორგი ბრწყინვალის სამართალი, თბ., 1957; ფუტკარაძე ი., ქართული ვალდებულებითი სამართლის ისტორიის ნარკვევები, თბ., 1976, გვ. 186; ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 117.