laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არაბეთის ნახევარკუნძული

არაბეთის ნახევარკუნძული — ყველაზე დიდი ნახევარკუნძული მსოფლიოში. მდებარეობს აზიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი 3 მლნ. კმ²-ს აღწევს. ფართობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ახლო აღმოსავლეთი, ასრულებს უმნიშვნელოვანეს გეოპოლიტიკურ როლს ნავთობისა და ბუნებრივი აირის უზარმაზარი მარაგის გამო. არაბეთის ნახევარკუნძულს გარს ერტყმის შემდეგი ზღვები: დასავლეთით - წითელი ზღვა და აკაბის ყურე, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - სპარსეთის ყურე, ჰორმუზის სრუტე და ომანის ყურე. სამხრეთით - არაბეთის ზღვა (ინდოეთის ოკეანის ნაწილი), ადენის ყურე და ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე ბაბ-ელ-მანდების სრუტე, რომელიც ერთმანეთთან წითელ ზღვასა და ადენის ყურეს აკავშირებს. ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდებარეობს სირიის უდაბნო (200,000 კვადრატული მილი). ნახევარკუნძულის ყველაზე რეალური სახე უდაბნოა, მაგრამ მის სამხრეთ ნაწილში განლაგებულია მთათა სისტემა, სადაც ხშირია წვიმები. არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს სახელმწიფოები: აღმოსავლეთით - ბაჰრეინი, კატარი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ომანი, სამხრეთით - იემენი, ცენტრალურ ნაწილში - საუდის არაბეთი, ჩრდილოეთით, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე ისრაელი და პალესტინის ტერიტორიები. ჩრდილოეთით მდებარე სირიის უდაბნო ასევე მოიცავს ჩრდილო-აღმოსავლეთ იორდანიას, სამხრეთ-აღმოსავლეთ სირიას, სამხრეთ ქუვეითს და დასავლეთ ერაყს. ყველა ეს ქვეყანა, იემენის გამოკლებით, შედის სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საჭოში და ცნობილნი არიან როგორც სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნები. ნახევარკუნძულის უდიდეს ნაწილს იკავებს საუდის არაბეთის სამეფო. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი თავმოყრილია საუდის არაბეთსა და იემენში. არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს მსოფლიოს უდიდესი ნავთობის საბადოები. რეგიონის ეკონომიკურად ყველაზე განვითარებული ქვეყნები არიან საუდის არაბეთი და არაბთა გაერთიანებული საამიროები. ნახევარკუნძულის მცირე, სპარსეთის ყურეში მდებარე კატარის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს კატარი, რომელიც მთელ მსოფლიოში ცნობილია არაბულ და ინგლისურენოვანი ტელეკომპანია ალ-ჯაზირათი. 2008 წლის მონაცემებით, არაბეთის ნახევარკუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 77,983,936 ადამიანს. სპარსეთის ყურის ქვეყნებში, განსაკუთრებით დიდია ემიგრანტების რიცხვი. მაგალითად, საუდის არაბეთში ისინი მოსახლეობის 20%-ს შეადგენენ. არაბეთის ნახევარკუნძულის ძველი, მაღალი გარჩევადობის რუკა დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine. ნახევარკუნძულის რუკა დაარქივებული 2008-12-17 საიტზე Wayback Machine.
კრისტიან დოპლერი

კრისტიან ანდრეას დოპლერი (გერმ. Christian Andreas Doppler; დ. 29 ნოემბერი, 1803 — გ. 17 მარტი, 1853) — ავსტრიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი. კრისტიან დოპლერი დაიბადა 1803 წლის 29 ნოემბერს ქალაქ ზალცბურგში. 1825 წელს დაამთავრა ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1835-1847 წლიებში მოღვაწეობდა ჩეხურ ტექნიკურ უნივერსიტეტში, 1847 წლიდან ჰემნიცის მთის და ტყის შესწავლის აკადემიის პროფესორი, 1848 წლიდან ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1850 წლიდან ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი და მსოფლიოში პირველი ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი, რომელიც მისი ინიციატივით შეიქმნა ვენის უნივერსიტეტში. კრისტიან დოპლერის სამეცნიერო ინტერესი მოიცავდა ფიზიკის ისეთ დარგებს როგორიცაა: ოპტიკა და აკუსტიკა. ძირითადი შრომები მიეძღვნა სინათლის აბერაციას, მიკროსკოპის თეორიასა და ოპტიკურ მანძილმზომს, ფერების თეორიასა და სხვა. 1842 წელს მან თეორიულად დაამტკიცა დამოკიდებულება რხევების სიხშირის და ტალღების წყაროს მოძრაობის მიმართულებებს შორის. შემდგომ მის სასახელოდ ამ მოვლენას დოპლერის ეფექტი ეწოდა. 1848 წელს დოპლერის ეფექტი ფრანგი ფიზიკოსის არმან ფიზოს მიერ იყო დაზუსტებული, ხოლო 1900 წელს ექსპერიმენტულად იყო შემოწმებული არისტარქე ბელოპოლსკის მიეს ლაბორატორიულ დანადგარზე. დოპლერის პრინციპმა მრავალრიცხოვანი გამოყენება ჰპოვა ასტრონომიაში, ვარსკვლავთა მოძრაობის და მათი ღერძის გარშემო ბრუნვის სისწრაფის გამოთვლისას, მზის ფოტოსფეროს ტურბულენტური ნაკადების და სხვა, ხოლო შემდგომ სხვა ფიზიკის და ტექნიკის (რადარები) დარგებში. კრისტიან დოპლერი გარდაიცვალა 1853 წლის 17 მარტს ვენეციაში. ↑ 1.0 1.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Who Named It? <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66683"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Dr. Constant v. Wurzbach Doppler, Christian // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben — Wien: 1856. — ტ. 3. — S. 370. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q88643467"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q25856"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q665807"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 8.0 8.1 Доплер Кристиан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ბულგარეთის გერბი

ბულგარეთის გერბი (ბულგ. Герб на България, Gerb na Bălgariya), ქვეყანაში მიღებულია 1997 წლის 5 აგვისტოდან გერბი შედგება ორი გვირგვინოსანი ლომისგან, ცენტრალურ ნაწილში არის წითელი ფერის ფარი რომელზეც აგრეთვე გამოსახულია ლომი. ფარი მარჯვნივ და მარცხნივ მდომ ლომებს უჭირავს. ეს ორი ლომი დაგას ორი მუხის რტოზე, სიმბოლორუად მუხის რტოები სამ ისტორიულ ბულგარულ სახელმწიფოს: თრაკიას, მოეზიას და მაკედონაის გამოხატავს. გერბის ქვედა ნაწილში, ასახულია ბულგარეთის დროშის ფერების სარტყლები, სწორედ ამ ნაწილში წერის ბულგარეთის ეროვნული დევიზი "Съединението прави силата" . ბულგარეთის ჰერალდიკისა და ვექსილოლოგიის საზოგადოება (ბულგარული) (ინგლისური) ბულგარეთის გერბის ისტორია დაარქივებული 2007-03-06 საიტზე Wayback Machine. (ბულგარული) (ინგლისური)
ნეო-კლასიკური მეტალი

ნეო-კლასიკური მეტალი — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელზედაც დიდი გავლენა მოახდინა კლასიკურმა მუსიკამ. ეს ეხება მეტად ტექნიკურ შესრულებას, რომელიც შედგება ნასესხები ელემენტებისგან როგორც კლასიკური მუსიკიდან, ისე მძიმე მეტალიდან. ინგვი მალმსტინმა, ცნობილმა მუსიკოსმა ქვეჟანრში, დიდად შეუწყო ხელი სტილის მნიშვნელოვნად განვითარებას 1980-იან წლებში. ნეო-კლასიკური მეტალ-ჯგუფების სია ↑ 1.0 1.1 სტეფანე ფორტე, «Metal néoclassique» Guitarist Magazine Pedago, Hors, სერია # 29, « Les secrets du métal- Études de Style» მარტი 2009, გვ.14-15
პროგრესული მეტალი

პროგრესული მეტალი (ზოგჯერ შემოკლებით პროგ მეტალი) — მძიმე მეტალის ქვეჟანრი, რომელიც შეზავებულია მეტალის ძლიერი, გიტარაზე ორიენტირებული ხმა კომპლექსურ კომპოზიციურ სტრუქტურასა და რთულ ინსტრუმენტულ შესრულებასთან პროგრესული როკიდან. ბევრ პროგრესულ მეტალ ჯგუფზე ზეგავლენა მოახდინეს ასევე ჯაზ ფიუჟენმა და კლასიკურმა მუსიკამ. ისევე როგორც პროგრესული როკ სიმღერები, პროგრესული მეტალ სიმღერები ხშირად უფრო ხანგრძლივია, ვიდრე სხვა მეტალ სიმღერები და უმეტესად თემატურადაა განთავსებული კონცეფტუალურ ალბომებში. პროგრესული მეტალ ჯგუფების სია Buckley, Peter (2003). The Rough Guide to Rock. London: Rough Guides. ISBN 1-85828-201-2.
ეთერ ანჯაფარიძე

ეთერ ანჯაფარიძე (დ. 15 სექტემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი/ამერიკელი პიანისტი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1989). დაიბადა მუსიკოსების ოჯახში; მამა – ზურაბ ანჯაფარიძე, გამოჩენილი ქართველი ტენორი იყო; დედა – ივეტა ბახტაძე, პიანისტი და პედაგოგი; მამობილი – ლეონიდ ოკლეი (1923–1991), – ქართველი მეცნიერი. დედა იყო ეთერის პირველი ფორტეპიანოს მასწავლებელი, 5 წლიდან კი სწავლობდა ზ. ფალიაშვილის სახ. საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში პედ. მერი ჭავჭანიძის კლასში. დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია და ასპირანტურა პროფესორ ვერა გორნოსტაევას ხელმძღვანელობით. ეთერ ანჯაფარიძე პირველი საბჭოთა პიანისტია, რომელმაც მონრეალის საერთაშორისო კონკურსში გაიმარჯვა 1976 წელს და გრან–პრის მფლობელი გახდა. 1974 წელს მან ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსში მოსკოვში მეოთხე პრემია მოიპოვა. მას შემდეგ გამოდის მსოფლიოს სხვადასხვა სცენებზე სოლო და კამერული პროგრამებით და თანამშრომლობს როგორც სოლისტი, განთქმულ ორკესტრებთან და გამოჩენილ დირიჟორებთან, როგორებიც არიან ჯ. კახიძე, ვ. სპივაკოვი, ვ. გერგიევი, ი. ტემირკანოვი, ჯ. დეპრისტი და სხვ. მისი ჩანაწერები გამოცემულია მელოდია, ნაქსოს და მარკო პოლოს მიერ. 1992 წლიდან საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა აშშ-ში; რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს და არის სასწავლო–საშემსრულებლო პროგრამის AmerKlavier ხელმძღვანელი. ასწავლიდა თბილისისა და მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიებში და აგრეთვე ნიუ-იორკისა და ჩიკაგოს დეპოლის უნივერსიტეტების პროფესორი იყო. არის გრემისა და Deutsche Schallplatten–ის ნომინანტი, საქართველოს სახალხო არტისტი, ხალხთა მეგობრობის საერთაშორისო ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი. ოფიციალური საიტი ეთერ ანჯაფარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1965. №6. გვ. 57.
ჯანი როდარი

ჯანი როდარი (დ. 23 ოქტომბერი, 1920, ომენია, იტალია — გ. 14 აპრილი, 1980) — იტალიელი მწერალი და ჟურნალისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა საბავშვო წიგნებით. 1970 წელს მან მიიღო ჰანს ქრისტიან ანდერსენის სახელობის ჯილდო და დღემდე ითვლება XX საუკუნის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საბავშვო მწერლად. მისი წიგნები, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია რომანი „ჩიპოლინოს თავგადასავალი“, ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე. იტალიური საიტი ბიოგრაფია (იტალიურად) ↑ 1.0 1.1 Потапова З. М. Родари Джанни // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 22 : Ремень—Сафи. — С. 159. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4374660"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ 4.0 4.1 4.2 Потапова З. М. Родари // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 6. — С. 322–323. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 http://web.archive.org/web/20170324032930/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/gianni-rodari ↑ 6.0 6.1 NooSFere — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3343389"></a> ↑ 7.0 7.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 8.0 8.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ 9.0 9.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 10.0 10.1 Vegetti Catalog of Fantastic Literature <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23023088"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 Archivio Storico Ricordi — 1808. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644"></a> ↑ 12.0 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 12.6 12.7 BeWeB <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q77541206"></a> ↑ 13.0 13.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 14.0 14.1 ПроДетЛит — 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124821483"></a> ↑ 15.0 15.1 15.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118790846 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ https://web.archive.org/web/20170324032930/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/gianni-rodari ↑ https://www.premioletteraturaragazzi.it/ufficio_stampa.htm?v_lingua=ITA&v_menu_lista=PLETT-PL000-PL004-PL402-U2021&v_newsdavis=COMUNICATO121
ჩიპოლინოს თავგადასავალი

ჩიპოლინოს თავგადასავალი - მწერალ ჯანი როდარის მიერ 1951 წელს გამოცემული ზღაპარი-რომანი, რომელიც მის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად ითვლება. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. უფლისწული ლიმონი სასტიკი მმართველია. ერთ დღეს იგი ეწვევა თავისი ქვეყნის ერთ-ერთ სოფელს, რათა გაიცნოს გლეხები. მოხუცი ჩიპოლონე (ხახვი) მას შემთხვევით აბიჯებს ფეხზე, რის გამოც მას იჭერენ და ციხეში უკრავენ თავს. მისი ბიჭუნა, ჩიპოლინო, დარწმუნებულია, რომ ოდესმე გაათავისუფლებს მამას. იმ დროიდან მისი ცხოვრება იცვლება. სიუჟეტი უფრო რთულდება, როდესაც საბრალო გოგრა აშენებს პატარა სახლს (აგურებით, რომლებსაც მთელი ცხოვრების მანძილზე აგროვებდა). ლიმონის რწმუნებული, პომიდორი, ირწმუნება, რომ მას ამის უფლება არ აქვს, ვინაიდან ეს მიწა სხვებს ეკუთვნის. გოგრას ასახლებენ, მაგრამ ჩიპოლინო, რომელიც, ფაქტობრივად, აჯანყების ერთ-ერთი ინიციატორია, არ ჩერდება და ბოლომდე იბრძვის უდანაშაულო ხალხის განთავისუფლებისათვის და უსამართლო მმართველების დამხობისათვის.
ცა ეცემა მათ თავზე (ასტერიქსი)

„ცა ეცემა მათ თავზე“ (ფრანგ. „Le ciel lui tombe sur la tête“) — რიგით 33-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი და მხატვარია ალბერ უდერზო. კომიქსი გამოიცა 2005 წლის 14 ოქტომბერს. უდერზოს თქმით, ეს გამოცემა უოლტ დისნეის ეძღვნება, რომელმაც მასზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ეს გამოცემა ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მასში უცხოპლანეტელები ჩნდებიან. ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი
გალი ასტერიქსი

„გალი ასტერიქსი“ (ფრანგ. „Astérix le Gaulois“) — რიგით პირველი წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1959-1960, გამოშვებები 1-38), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1961 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ. სიუჟეტის მიხედვით, კენტურიონი კაიუს ბონუსი გადაწყვიტავს, გამოსტყუოს გალებს მათი საოცარი სასმელის საიდუმლო, რომლითაც ისინი საკუთარ ძალას აათმაგებენ. ამით მას სურს იულიუს კეისრის ჩამოგდება. ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი
ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი

„ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი“ (ფრანგ. „La Serpe d'or“) — რიგით მეორე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1960–1961, გამოშვებები 42-74), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1962 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ. სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსის ოქროს ნამგალი (რომლითაც იგი ჭრის მცენარეებს სასწაულმოქმედი სასმელისთვის) ტყდება. ასტერიქსი და ობელიქსი ჩადიან ლუტეციაში და ეძებენ ამერიქსს, ნამგლების ოსტატს, რომელიც უცნაურ ვითარებაში გაუჩინარებულია. ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი
ასტერიქსი და გუთები

„ასტერიქსი და გუთები“ (ფრანგ. „Astérix et les Goths“) — რიგით მესამე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1961-1962, გამოშვებები 82–122), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1963 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ. სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსს (ისევე, როგორც პირველ ამბავში, „გალი ასტერიქსი“) კვლავ იტაცებენ – ამჯერად გუთები. მათ სურთ, გამოსტყუონ ძალის მოსამატებელი სასწაულმოქმედი ელიქსირის საიდუმლო და რომის იმპერიის წინააღმდეგ გაილაშქრონ. ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი
რომანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

რომანი შეიძლება აღნიშნავდეს: რომანი — პროზაული ნაწარმოები რომანი — ქალაქი რუმინეთში
ბაგრამიანის ბატალიონი

ბაგრამიანის ბატალიონი (სომხ. Բաղրամյան) – იყო აფხაზეთის 1992-93 წლების ომის პერიოდში (1993 წლის 9 თებერვალს) ჩამოყალიბებული სომხური ბატალიონი, რომელსაც თავდაპირველად ნაციონალისტური ორგანიზაცია „კრუნკის“ ლიდერი, ვლადისლავ არძინბას მომხრე ალბერტ ტოპოლიანი მეთაურობდა და აფხაზურ მხარეზე იბრძოდა. ეს შენაერთი საბჭოთა სომეხი მარშლის ივანე ბაგრამიანის სახელს ატარებდა. გაგრელი სერგეი ზაბელიანის ინიციატივით, რომელსაც შემდგომ ბაგრამიანის ბატალიონის ზურგის უფროსის მოადგილე გახდა, 1992 წ. 15 აგვისტოს 200 სომეხი მზად იყო საომრად. მათგან 20-მდე კაცმა პირველ შეტაკებაშიც მიიღო მონაწილეობა, რომელიც გაიმართა გუდაუთის რაიონ სოფ. შიცკვარაში (ვიტალი სმირის დაჯგუფებაში). შემდგომ 1993 წ. 5 იანვარის სოხუმზე განხორციელებულ შეტევაში გენა ჭანბას ასეულის შემადგენლობაში იბრძოდა სომეხთა ოცეული. აქ მათ დანაკარგები ნახეს მოკლულთა და ტყვეთა სახით. ბაგრამიანის ბატალიონში ძირითადად გაერთიანდნენ გაგრის, გუდაუთის რაიონებსა და ტყვარჩელის ზონაში მცხოვრები სომეხი ახალგაზრდები. მეთაურად დაინიშნა უფროსი ლეიტენანტი ვაგარშაკ კოსიანი, ხოლო შტაბის უფროსად — პოლკოვნიკი ლეონიდ მარქარიანი. აღნიშნულმა ბატალიონმა თვითმხილველთა, საქართველოს გენპროკურატურის, უშიშროების და სადაზვერვო ორგანოების შეფასებით, თავი გამოიჩინა განსაკუთრებული სისასტიკით და მონაწილეობა მიიღო ქართველთა გენოციდსა და ეთნიკურ წმენდაში. ბაგრამიანის ბატალიონს ფინანსურად და ეკონომიკურად ეხმარებოდნენ რუსეთის სომხური დიასპორის წარმომადგენლები, ბიზნესმენები (მაგ., ყოფილი გაგრელი სერგეი ჩაკრიანი და სხვ.). განსაკუთრებულად გამოიჩინა თავი ბაგრამიანის ბატალიონმა სოხუმზე 1993 წ. მარტის შეტევის დროს. აქტიურობდა მე-3 ასეული (მეთაური გალუსტ ტრაპიზონიანი), რომელმაც მდ. გუმისთაზე გადასული 31-დან 15 მებრძოლი დაკარგა. აქტიურობდა აგრეთვე ეს ბატალიონი სოხუმის რაიონ სოფ. ცუგუროვკავთან გამართულ სისხლისმღვრელ ბრძოლებში. სომხები იბრძოდნენ სეპარატისტთა სხვა ბატალიონებშიც: პირველ მსროლელთა, მეორე მოტომსროლელთა, განთიადის, სოხუმის, ეშერა-ათონის, ბიჭვინთის, გაგრის ასეულში „აძაფშ“. სამხედრო მოქმედებებში აფხაზების მხარეზე სულ 1500-ზე მეტი სომეხი მონაწილეობდა. მათგან 140 დაიღუპა. საბრძოლო დამსახურებებისათვის 11 სომეხს მიენიჭა ე.წ. აფხაზეთის გმირის წოდება (კ. გურგენიანი, გ. ტრაპიზონიანი, ა. ისხანიანი, ს. კირაკოზიანი, ა. ასატურიანი და სხვ.), 5 დაჯილდოვდა „ლეონის ორდენით“, ხოლო 10 — მედლით „მამაცობისათვის“. სომხური ბატალიონი მონაწილეობდა აგრეთვე 1998 წლის მაისში გალის რაიონში განხორციელებულ ქართველთა ეთნიკურ წმენდაში. ↑ დავით ლაცუზბაია, ვახტანგ ყოლბაია, რაფიელ გელანტია, თეიმურაზ ჭახრაკია. აფხაზეთის ლაბირინთი, – თბილისი, „არხატი“, 1999. ↑ Когда засада является целью жизни დაარქივებული 2012-07-18 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links, Серги Саджая
რუისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი რუისი შეიძლება აღნიშნავდეს: რუისი, ხუან — ესპანელი პოეტი; რუისი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში;
რუსე

რუსე (ბულგ. Русе) – ბულგარეთის მეხუთე ქალაქი მოსახლეობის მიხედვით, აქ ცხოვრობს 166 991 ადამიანი. რუსე მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე დუნაის მარჯვანე სანაპირო ზოლში, სანაპიროს მეორე მხარეს არის რუმინეთის ქალაქი ჯურჯუ, რუსედან 300 კილოემტრში მდებარეობს ბულგარეთის დედაქალაქი სოფია, ხოლო 200 კილომეტრში არის შავი ზღვის სანაპირო ზოლი. ეს დასახლებული პუნქტი არის ბულგარეთის ყველაზე მნიშვნელოვანი სამდინარე პორტი. რუსეში არის XIX-XX საუკუნეების ნეობაროკოს და ნეოროკოკოს არქიტექტურული სტილი. ქალაქში მდინარე დუნაიზე მდებარეობს ბულგარეთ-რუმინეთის საერთო რუსე-გიურგის მეგობრობის ხიდი. ↑ Bratislava City - Twin Towns. © 2003-2008 Bratislava-City.sk. ციტირების თარიღი: 2008-10-26.
საკვები კულტურები

საკვები კულტურები — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვანი მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა გამოსაკვებად. საკვები კულტურებს განეკუთვნება საკვები ბალახები, ძირხვენები და გორგლეული, საკვები ბაღჩეული კულტურები, სასილოსე და მარცვალალაფი (საფურაჟე) კულტურები. საკვები კულტურების ნაკვეთები განლაგებულია მინდვრის და საკვებ მცენარეთა თესლბრუნვებში, აგრეთვე თესლბრუნვის გარეშე ნაკვეთებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 672.
სტარა-ზაგორა

სტარა-ზაგორა — ბულგარეთის მეექვსე ქალაქი მოსახლეობის მიხედვით. მოსახლეობა 202 619 კაცი (2008 წლის 18 ივნისის მიხედვით). ქალაქში მოქმედება თრაკიის უნივერსიტეტი. ქალაქი მოქცეულია სტარა-ზაგორის ოლქის შემადგენლობაში და წარმოადგენს მის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქის მერია - სვეტლინ ტანჩევი (მოქალაქეები ბულგარეთის ევროპული განვითარებისთვის). ქალაქიდან 9 კილომეტრში მდებარეობს სტარა-ზაგორის აეროპორტი. რადომი, პოლონეთი ლარისა, საბერძნეთი სამარა, რუსეთი დაუნპატრიკი, გაერთიანებული სამეფო კრუშევეცი, სერბეთი ბარეირუ, პორტუგალია ↑ Статистика населения ↑ Radom Official Website - Partner Cities. (ინგლისურად და პოლონურად) © 2007 Urząd Miasta Radom. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-03. ციტირების თარიღი: 2008-10-23.
პლევენი

პლევანი (ბულგ. Плевен) — ისტორიულად ცნობილია როგორც პლევნა. არის მეშვიდე ყველაზე დასახლებული ქალაქი ბულგარეთში. პლევანი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში და წარმოადგენს პლევანის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს და უდიდეს ქალაქს, ქალაქის გარშემო არის პლევანის მუნიციპალიტეტი. 1877 წელს რუსეთ-თურქეთის ომის დროს, აქ განხორციელდა პლევანის ალყა. დღეისთვის ეს ქალაქი არის ჩრდილოეთ და ცენტრალური ბულგარეთის მთავარი ეკონომიკური ცენტრი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პლევენი Municipality of Pleven Pictures from Pleven Pictures from the Panorama building Regional Historical Museum დაარქივებული 2021-04-19 საიტზე Wayback Machine.
სლივენი

სლივენი (ბულგ. Сливен) არის ქალაქი სამხრეთ ბულგარეთში და ის წარმოადგენს სლივენის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. სლივენში ცხოვრობს 115.000 კაცი (მე-8 ქალაქი ბულგარეთში). ქალაქის მერია ყოფილი საფეხბურთო ვარსკვლავი იორდან ლეჩკოვი. ალბა-იულია, რუმინეთი გერა, გერმანია პეჩი, უნგრეთი ვორონეჟი, რუსეთი სვეტლოგორსკი, ბელარუსი ტერნოპოლი, უკრაინა თექირდაღი, თურქეთი
Tatra K2R

Tatra K2R — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, შესახსრული, ორსექციური, სამურიკიანი (ექვსღერძიანი) ტრამვაის ვაგონის, ტატრა K2–ის განახლებული ვარიანტი. „R“ ამ შემთხვევაში რეკონსტრუირებულს ნიშნავს. ამ ვაგონებს შეცვლილი აქვთ ძარას წინა და უკანა მხარის დიზაინი და აგრეთვე ისინი აღჭურვილია თანამედროვე ელექტროაღჭურვილობით. ასეთი ვაგონები ექსპლუატაციაშია ჩეხეთის ქალაქ ბრნოში. სიგრძე (ბუფერებამდე): 20,4 მ სიგანე: 2,5 მ სიმაღლე: 3,05 მ წონა: 21,9 ტ მაქსიმალური რეკომენდებული სიჩქარე: 60 კმ/სთ დაგილების რაოდენობა: 158 დასაჯდომი ადგილები: 50 დასადგომი ადგილები: 108 ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ ძაბვა: 600 V HINČICA, Libor. Pivní tramvaj K2R-RT. Československý dopravák. 2013, čís. 3, s. 46–52. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tatra K2R ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tatra K2R.03
Tatra K2P

Tatra K2P — ჩეხური წარმოების, ცალმხრივი მიმართულების, შესახსრული, ორსექციური, სამურიკიანი ტრამვაის ვაგონის, Tatra K2–ის ერთ–ერთი განახლებული ვარიანტი. ეს ვაგონები პირვანდელი Tatra K2–ებისგან განსხვავებით აღჭურვილია თანამედროვე ელექტროაღჭურვილობით. პრიმიტიული სვლა–გეზის მაჩვენებელი (ვაგონის კაბინის „შუბლზე“) შეცვლილია შუქდიოდებიანი ტაბლოთი, ხოლო ტატრას კლასიკური, რომბისებური პანტოგრაფი თანამედროვე ნახევარპანტოგრაფმა ჩაანაცვლა. სიგრძე (ბუფერებამდე): 20,4 მ სიგანე: 2,5 მ სიმაღლე: 3,05 მ წონა: 21,9 ტ მაქსიმალური რეკომენდებული სიჩქარე: 60 კმ/სთ დაგილების რაოდენობა: 158 დასაჯდომი ადგილები: 50 დასადგომი ადგილები: 108 ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ ძაბვა: 600 V ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tatra K2P ბრნოს K2P-ს ფოტოები დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ოსტრავის K2R.P-ს ფოტოები დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
პირინის ეროვნული პარკი

პირინის ეროვნული პარკი (ბულგ. Национален Парк Пирин) მდებარეობს პირინის მთების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბულგარეთი. პარკის ფართობი შეადგენს 403 კმ², ხოლო ეს ტერიტორია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,008 - 2.914 მეტრ სიმაღლეზე. პარკი დაარსდა 1962 წლის 8 დეკემბერს, თავდაპირველად მას ეწოდა ვიჰრენის ეროვნული პარკი. პარკის შექმნის მთავარი დანიშნულება იყო, პირინის მთებზე არსებული უიშვიათესი ჯიშის მცენარეულობის შენარჩუნება. ეს ტერიტორია თავდაპირველად მოიცავდა 62 კმ²-ს. 1974 წელს ამ ტერიტორიას თანამედროვე სახელი, პირინის ეროვნული პარკი ეწოდა და მისი ფართობი საკმაოდ გაიზარდა. 1979 წელს პარკის მთავარი სამმართველო ცენტრი, გაიხსნა ქალაქ ბანსკოში. 1983 წელს პირინის ეროვნული პარკი შევიდა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 1998 წელს მიღებული ახალი კანონით, პარკის ფართობი გაიზარდა და ის დღემდე შეადგენს 403,32 კმ² ტერიტორიას. პარკში იზრდება დაახლოებით 1300 სახეობის მცენარე. მათ შორის 300 სახეობის ხავსი და დიდი რაოდენობით წყალმცენარეა. პარკში არსებული 18 სახეობის მცენარე ენდემურია. აქ ასევე იზრდება მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობა, მათ შორის ედელვაისი, რომელიც პირინის სიმბოლოა. პირინის ეროვნული პარკში დაახლოებით 2.090 სახეობის ცხოველი ბინადრობს. აქედან 214 ენდემურია. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-01-10 საიტზე Wayback Machine. World Conservation Monitoring Centre დაარქივებული 2007-02-23 საიტზე Wayback Machine. Official UNESCO website entry Pirin National Park at BulgariaTravel.org დაარქივებული 2005-04-15 საიტზე Wayback Machine.
სერბეთის გერბი

სერბეთის გერბი იგივე ობრენოვიცების დინასტიის გერბია. იგი პირველად სახელმწიფო გერბად 1882 წელს მიიღეს, მეორედ კი - 2004 წელს. გერბზე გამოსახულია ორთავიანი არწივი.