laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
OnePlus 8

OnePlus 8 და OnePlus 8 Pro — ჩინური კომპანია OnePlus-ის მიერ Android-ის ბაზაზე წარმოებული სმარტფონები. ორივე მოდელი წარმოადგინეს 2020 წლის 14 აპრილს ონლაინ-პრეზენტაციის ფარგლებში. სერია OnePlus 8 წარმოადგენს სერია OnePlus 7-ის შთამომავალს. სერიის ყველა მოდელს გააჩნია მობილური კავშირგაბმულობის სტანდარტ 5G-ის მხარდაჭერა. 2020 წლის ივნისში OnePlus 8 Pro-მ დაიკავა მე-2 ადგილის AnTuTu-ს რეიტინგში. DisplayMate-მა დააჯილდოვა OnePlus 8 Pro კატეგორიაში "Best Smartphone Display". ინდოეთში OnePlus 8 Pro-ს პირველი პარტია გაყიდვების დაწყებიდან რამდენიმე წუთში გაიყიდა. პორტალმა DxOMark „OnePlus 8“-ის ხმა 68 ქულით შეაფასა, ხოლო „OnePlus 8 Pro“-მ მოაგროვა 67 ქულა. საერთო აუდიოს რეიტინგში მოდელებმა დაიკავეს მე-11 და მე-12 ადგილები. OnePlus 8 5G UW (Verizon) და OnePlus 8 5G (T-Mobile) არის ვერსიები აშშ-ის ბაზრისთვის; OnePlus 8 სერიაში მხოლოდ მათ აქვთ მინიჭებული წყლისა და მტვერისაგან დაცვის სერტიფიკატი IP68. ვერსია 5G UW გამოშვებულია ერთობლივად ამერიკულ უმსხვილეს მობილურ ოპერატორ Verizon-თან. ეს ვერსია ყველაზე სწრაფია OnePlus 8-ს სერიაში, რადგან მას გააჩნია Ultra Wideband-მხარდაჭერა — კომპანია Verizon-ის სპეციალური ზესწრაფი 5G-ის ვერსია. ვერსია 5G (T-Mobile) ექსკლუზიურად იყიდება მხოლოდ T-Mobile-ის მაღაზაიათა ქსელში. OnePlus 8 Pro ახალი სმარტფონის კამერის ფოტოქრომატულ ფილტრს აღმოაჩნდა რენტგენის ეფექტი. იგი გამჭვირვალეს ხდის რამდენიმე ტიპის პლასტიკს და ტანსაცმელს. პრივატულობის დარღვევის შესახებ ნაგატიური შეფასებების დიდი ტალღის გამო, OnePlus-მა გამორთო ფილტრი ჯერ ჩინურ ვერსიებში, შემდეგ კი მთელს მსოფლიოში. რამდენიმე ხნის შემდეგ კომპანიამ შესაძლებელი გახადა ფილტრის ჩართვა OxygenOS 10.5.9 განახლებაში. OnePlus 8 OnePlus 8 Pro ↑ Performance Ranking. AnTuTu. ↑ OnePlus 8 Pro Series Display Technology Shoot-Out. DisplayMate. ↑ OnePlus 8 Pro sale in India ends in minutes after stock runs out. GSMArena. ↑ Политика не смогла повлиять на продажи OnePlus 8 Pro. ЯВитрина. ↑ Full phone specifications OnePlus 8. GSMArena. ↑ Full phone specifications OnePlus 8 Pro. GSMArena. ↑ OnePlus 8 Pro camera review. DxOMark. ↑ OnePlus 8 Audio review. DxOMark. ↑ OnePlus 8 Pro Audio review. DxOMark. ↑ Full phone specifications OnePlus 8 5G UW (Verizon). GSMArena. ↑ Full phone specifications OnePlus 8 5G (T-Mobile). GSMArena. ↑ Android Circuit: New Galaxy Leaks, X-Ray Vision From OnePlus, Huawei’s Google Surprise. Forbes. ↑ OnePlus 8 Pro-ს ფილტრი პლასტმასისა და ტანსაცმლის მიღმა ხედავს. ON. ↑ OnePlus 8 Pro-ს color filter კამერის ზოგიერთი ფუნქცია მალე რამდენიმე ქვეყანაში სრულად გაითიშება!. Review.[მკვდარი ბმული] ↑ OxygenOS 10.5.9 disables the OnePlus 8 Pro’s color filter camera, even on the global variant. xda Developers. ↑ OnePlus «сломала» рентгеновское зрение своего флагманского смартфона. Функция теперь работает только на улице. iXBT.
ვანლერ დაისელი

ვანლერ დაისელი (ნამდვილი სახელი და გვარი — ივანე სერგოს ძე ბაბუაძე; დ. 1903, სოფ. ზედა საქარა, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. სავარაუდოდ 1932 ან 1937) — ქართველი მოდერნისტი პოეტი. 1927 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. წერდა ლექსებს, მოთხრობებს, მინიატურებს, პიესებს. იყო „სომნამბულების“ სახელით ცნობილი ლიტერატურული ორდენის დამფუძნებელი და ლიდერი (თბილისი, 1925). ავტორია პოეტური კრებულებისა: „მზის სისხლი“ (1926); „გული და დღეები“ (1927); „გუშინ და ხვალ“ (1928). ცალკე წიგნად გამოვიდა მისი მოთხრობა „ლივილა“ (1927). 1920-იან წლებში რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული საბჭოთა ხელისუფლების მიერ. გადასახლებული იყო არხანგელსკში, სადაც მისი კვალი 1932 წლის შემდეგ ქრება. რეაბილიტირებულია 1968 წელს. 2018 წელს პირველად გამოიცა ვანლერ დაისელის წიგნი „მზის სისხლი“, რომელშიც მკვლევარმა ლევან ჟვანიამ თავი მოუყარა პოეტის მიერ, 26 წლის ასაკამდე, 1926-1929 წლებში, შექმნილ სხვადასხვა გამოცემაში გამოქვეყნებულ ლექსებს, მინიატურებს, პირად ჩანაწერებსა და წერილებს აერთიანებს (მ.შ. ნოველას „ლივილლა“), რომელიც გიორგი ლეონიძის სახელობის ლიტერატურულ მუზეუმსა და საქართველოს შსს სამინისტროს არქივშია დაცული. წიგნის პრეზენტაცია გაიმართა ქალაქ თბილისის საკრებულოში. აგრეთვე, წიგნში დაბეჭდილია ვ. დაისელის ორი სისხლის სამართლის საქმის ნაწილი. 2019 წელს გამოვიდა პოეტის მეორე წიგნი „გადამტყდარი რკალი“ (შემდგენელ-რედაქტორი: ლევან ჟვანია). [წყარო არ არის მითითებული 1138 დღე] 2020 წელს თბილისში, ვალერიან გუნიას ქუჩაზე № 4, სადაც პოეტი 1920–1929 წლებში ცხოვრობდა, მემორიალური დაფა გაიხსნა. თბილისის საკრებულოს 2021 წლის 29 იანვრის განკარგულებით, ისნის რაიონში, ბანაკის დასახლების II ქუჩას და მასთან არსებულ ერთ ჩიხს ეწოდა პოეტის სახელი. კვერენჩხილაძე რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 297.; კაპანაძე ს. მოდერნიზმის ისტორიისათვის საქართველოში // ინტელექტი . – 2001 . — № 1 . – გვ. 130–132; ავალიანი ლ. ვანლდერ დაისელის დაბრუნება // ლიტერატურული გაზეთი . — 2020 . — № 2 (258) – გვ. 15-16. ვანლერ დაისელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი პიკის საათი — ვინ იყო ვანლერ დაისელი? ↑ მიქაძე, ზვიადი (21 დეკემბერი, 2018). „წიგნი ვანლერ დაისელის შემოქმედების შესახებ“. kvemokartli.gov.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-08-30. ციტირების თარიღი: 30 აგვისტო, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „თბილისის საკრებულოში რეპრესირებული პოეტის ვანლერ დაისელის პოეზიის საღამო და წიგნის პრეზენტაცია გაიმართა“. interpressnews.ge. 21 დეკემბერი, 2018. ციტირების თარიღი: 30 აგვისტო, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „პოეტ ვანლერ დაისელის მემორიალური დაფა გაიხსნა“. interpressnews.ge. 23 იანვარი, 2020. ციტირების თარიღი: 30 აგვისტო, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ქალაქ თბილისში, ისნის რაიონში, ბანაკის დასახლების II ქუჩისთვის და მასთან არსებული ერთი ჩიხისთვის პოეტის ვანლერ დაისელის სახელის მინიჭების შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე (29 იანვარი, 2021). ციტირების თარიღი: 30 აგვისტო, 2021[მკვდარი ბმული]
1660-იანები

1660-იანი (ათას ექვსას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1660-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1660 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1669 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 16 ივლისი : ევროპაში პირველი ბანკნოტები გამოუშვა სტოკჰოლმის ბანკმა. 5 აგივსტო - ინგლისის სამხედრო სანაოსნო მიშელ დე რაიტერის მეთაურობით ამარცხებს ნიდერლანდებს 2 სექტემბერი - ლონდონის დიდი ხანძარი: ძლიერი ხანძარი ჩნდება ლონდონში ჩარლზ II-ის ხაბაზის სახლში პუდინგის ქუჩაზე ლონდონის ხიდთან. ხანძარი სამი დღის განმავლობაში მძვინვარებდა და 10.000 შენობა გაანადგურა წმ. პავლეს კათედრალის ჩათვლით. თუმცა, როგორც ცნობილია ხანძარმა მხოლოდ 16 ადამიანი იმსხვერპლა. სერ ისააკ ნიუტონი იყენებს პრიზმას მზის სხივის გარდასატეხად მის შემადგენელ ფერებად, რაც კაცობრიობას დაეხმარა სინათლის ბუნებას უფრო ღრმად ჩასწვდომოდა. (იხ. ოპტიკური სპექტრი). ლუნდის უნივერსიტეტი დაარსდა ლუნდში, შვედეთი ქალაქი ნიუარკი დაარსდა შტატ ნიუ ჯერსიში, აშშ. ჟან ტალონი ასრულებს მოსახლეობის აღწერას ახალ საფრანგეთში, პირველად ჩრდ. ამერიკაში. ლუი XIV აფუძნებს საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიას. 20 იანვარი : პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობამ კიევი, სმოლენსკი და აღმოსავლეთი უკრაინა რუსეთის იმპერიას დაუთმო ანდრუსოვოს ხელშეკრულებით. 15 ივნისი : ადამიანის სისხლის პირველი გადასხმა მოახდინა ექიმმა ჟან-ბატისტ დენისმა. 25 ნოემბერი : მიწისძვრამ შემახაში, აზერბაიჯანი, 80 000 ადამიანი იმსხვერპლა. 13 თებერვალი : ესპანეთმა პორტუგალია ცნო როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო. 7 ივლისი : ისააკ ნიუტონმა მაგისტრის ხარისხი მიიღო ტრინიტის კოლეჯში, კემბრიჯი. 6 სექტემბერი : კანდიას ალყა დასრულდა ვენეციელების მიერ ციხესიმაგრის ოსმალებისთვის დათმობით.
ფრიდრიხ ვილჰელმ დაიხმანი

ფრიდრიხ ვილჰელმ დაიხმანი (გერმ. Friedrich Wilhelm Deichmann) (დ. 17 დეკემბერი, 1909, იენა, — გ. 13 სექტემბერი, 1993, რომი) — გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი, ადრინდელი ქრისტიანული ხანის ხელოვნების, უმთავრესად ხუროთმოძღვრების, თვალსაჩინო მკვლევარი. სწავლობდა გრაცის, მიუნხენის, იენისა და ჰალეს უნივერსიტეტებში. ჰალეს უნივერსიტეტის დოქტორი (1934). 1934/1935 და 1936/37 წლებში იყო ბერლინის მუზეუმის სამეცნიერო ასისტენტი, 1935-1936 წლებში — გერმანიის არქეოლოგიური ინსტიტუტის რომის განყოფილების სტიპენდიატი. იმავე ინსტიტუტთან 1937 წლიდან სხვადასხვა ხანგრძლივობის კონტრაქტებისა და პროექტების ფარგლებში თანამშრომლობდა, 1955-1974 წლებში მისი მუდმივი თანამშრომელი იყო (ბოლო წლებში რომის განყოფილების სამეცნიერო დირექტორი). ხელმძღვანელობდა ელენეს მავზოლეუმისა და მინერვა მედიკას ტაძრის გათხრებს რომში. დაიხმანი თავის შრომებში ქრისტიანული არქიტექტურის ჩამოყალიბებისა და განვითარების შესწავლისას განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა ამ პროცესის თავისებურებებსა და განსხვავებულ ხასიათს სხვადასხვა საქრისტიანო ქვეყანაში. დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა აღმოსავლეთქრისტიანული რეგიონების — ეგვიპტის, სირიის, მესოპოტამიის — მხატვრულ მემკვიდრეობას. აქვს საგანგებო ნაშრომები ქართული ხუროთმოძღვრების შესახებაც, მ. შ. ბოლნისის სიონისადმი მიძღვნილი ნარკვევი. ბაზილიკური თემის განვითარებაში სიონის სტრუქტურას (ჯვარულ-ბურჯებიანი კამაროვანი სამნავიანი ნაგებობა) იგი მიიჩნევს აღმოსავლეთ საქართველოს შემოქმედებით წვლილად. დაწერილი აქვს აგრეთვე საგულისხმო წერილი VI–XI საუკუნეების საქართველოში ფასადთა მორთულობის შესახებ. Frühchristliche Kirchen in Rom, Basel, 1948; Ravenna. Hauptstadt des spätantiken Abendlandes, Bd. 1–3, Wiesbaden, 1969–89; Zur Entwicklung der Pfeilerbasilika: die Basilika von Bolnisi (473–493), «Bedi Kartlisa», vol.36, Paris, 1978; Einführung in die christliche Archäologie, Darmstadt, 1983. ბერიძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 297. Mietke, Gabriele, “Deichmann, Friedrich-Wilhelm”, in: Brill’s New Pauly Supplements I - Volume 6 : History of classical Scholarship - A Biographical Dictionary, English edition by Chad M. Schroeder (2014). Original German-language edition: Geschichte der Altertumswissenschaften: Biographisches Lexikon. Herausgegeven von Peter Kuhlmann und Helmuth Schneider. Serie: Der Neue Pauly Supplemente 1. Staffel, herausgegeben von Hubert Cancik, Manfred Landfester und Helmuth Schneider, vol. 6. Stuttgart, Germany. Copyright © J.B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung und Carl Ernst Poeschel Verlag GmbH (2012).
დალა კოჯას ხელღვაჟალე

„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ („დალი კლდეში მშობიარობს“) — უძველესი სვანური ფერხული და მისი თანმხლები სიმღერა. შექმნილია ნადირობის ქალღმერთ დალის პატივსაცემად. ფერხულში მონაწილეობენ როგორც მამაკაცები, ისე ქალები. შინაარსობრივად განეკუთვნება ამირანიანის სიმღერების ციკლს. მასში გადმოცემულია ამირანის დაბადების ეპიზოდი: კლდეში მშობიარე დალის დიდი სიმაღლიდან გადმოუვარდა ახალშობილი ამირანი, იგი მონადირე გერგილმა გამოსტაცა კლდის ძირში დაბუდებულ მგლის ხროვას და დედას დაუბრუნა. დალიმ დალოცა მონადირე და წარმატება უსურვა. სიმღერა სრულდება ჭუნირის თანხლებით (ან მის გარეშე) სამ ხმაში. სიმღერას ვრცელი ბალადური ტექსტი ახლავს. როგორც ლექსი, ისე სიმღერა წარმართულ პერიოდს უნდა განეკუთვნებოდეს. სიმღერა სრულდებოდა რიტუალის სახით, ნადირობის წინ; იგი სვანურისათვის დამახასიათებელი კომპლექსური მრავალხმიანობის ერთ-ერთი ცნობილი ნიმუშია. სრულდება ორგუნდოვანად (ანტიფონურად). მღერიან ქალებიც. მუსიკალური ზომაა 2/8. თათარაძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. „დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ ანსამბლ „ქართული ხმების“ შესრულებით („პირველი არხი“, 2020) YouTube-ზე; „სვანური პოეზია“, სიმღერები შეკრიბეს და ქართულად თარგმნეს ა. შანიძემ, ვ. თოფურიამ, მ. გუჯეჯიანმა (მასალები ქართველურ ენათა შესწავლისათვის, II). - თბილისი 1939. — ელექტრონული ვერსია, პროექტი „არმაზი“.
1650-იანები

1650-იანი (ათას ექვსას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1650-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1650 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1659 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659 22 თებერვალი : რუსეთში პატრიარქი ნიკონის საეკლესიო რეფორმა დაიწყო. 28 ივნისი : ბერესტეცკოს ბრძოლა დაიწყო პოლონელებსა და უკრაინელებს შორის. 2 თებერვალი : კუნძულ მანჰეტენზე ჰოლანდიელმა ახალმოსახლეებმა ახალი ამსტერდამი დააარსეს. 5 აპრილი : ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1652-1654) დასრულდა უესტმინსტერის ხელშეკრულებით. 7 ივნისი : ლუი XIV საფრანგეთის მეფე გახდა. 25 მარტი : ჰოლანდიელმა ასტრონომმა კ. ჰუიგენსმა აღმოაჩინა სატურნის უდიდესი მთვარე ტიტანი. 7 აპრილი : იტალიელი ფაბიო ჩიგი გახდა რომის პაპი ალექსანდრე VII. 10 მაისი : ბრიტანეთის ჯარმა დაიპყრო იამაიკა. პორტუგალიის მეფე აფონსუ VI ადის სამეფო ტახტზე. 8 დეკემბერი : დაარსდა მექსიკის ქალაქი სიუდად-ხუარესი. კახეთი ყიზილბაშ დამპყრობელთა წინააღმდეგ აჯანყდა.
დალაი

„დალაი“ — ქართული ხალხური სამგლოვიარო ლექს-სიმღერა. სახელწოდება მომდინარეობს რეფრენიდან („დალაჲ...“), რომელიც ლექსის ყოველ ტაეპს ერთვის. შემორჩენილია თუშურ ზეპირსიტყვიერებაში, დაკავშირებულია გარდაცვლილის წლისთავზე გამართულ სამგლოვიარო რიტუალთან. „დალაის“ შესრულების წესს დალაობა ეწოდება და დღემდე შემორჩა თუშეთში. „დალაი“ სრულიად განცალკევებით დგას მთელ ქართულ ხალხურ მუსიკალურ შემოქმედებაში — სრულდება მთქმელისა და უნისონური გუნდის მონაცვლეობით, მხედარმოდალავე („დალაის“ წარმომთქმელი) სევდიანი კილოთი იწყებს: „დალაჲ თქვით, დალაჲ, მხედრებო“, გუნდი უპასუხებს: „დალაჲ ჰე, დალაჲ ჰე“. ტექსტი მიცვალებულის კულტთან არის დაკავშირებული. არის მოსაზრება, რომ თუშეთში „დალაი“ შევიდა ვაინახური და დაღესტნური კულტურიდან (დარგუულ მუსიკალურ ფოლკლორში „დალაი“ სიმღერას ნიშნავს). დაღესტანში „დალაის“ სამგლოვიარო შინაარსი არა აქვს, ჩაჩნეთ-ინგუშეთში კი გლოვასთან არის დაკავშირებული. ასლანიშვილი შ., ნარკვევები ქართული ხალხური სიმ- ღერების შესახებ, [ნაწ.] 2, თბ., 1956; მაკალათია ს., თუშეთი, ტფ., 1933; ჩხიკვაძე გ., ქართული ხალხური სიმღერა, ტ. 1, თბ., 1960; ზანდუკელი ფ., ჟორდანია ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
დალაქიშვილი

საკუთარი სახელი დალაქიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე დალაქიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი თამაზ დალაქიშვილი — არქიტექტორი თინათინ დალაქიშვილი — მსახიობი მიხეილ დალაქიშვილი — აგრონომი ნარიმან დალაქიშვილი — სამხედრო პირი ნოდარ დალაქიშვილი — პოლიციის მოხელე რომან დალაქიშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი სარდიონ დალაქიშვილი — საზოგადო მოღვაწე ცარუ დალაქიშვილი — ფარმაკოქიმიკოსი
ევგენი დალეჯიო დ'ალესიო

ევგენი დალეჯიო დ'ალესიო (იტალ. Eugène Dallegio d'Alessio; დ. 7 ოქტომბერი, 1888, სტამბოლი, — გ. 1983?, იქვე) — იტალიელი მკვლევარი, წარმოშობით წარჩინებულ ვენეციელთა საგვარეულოდან. დაიბადა და სწავლობდა სტამბოლში. ოცი წლის ასაკიდან ისტორიულ გამოკვლევებს ბეჭდავდა სტამბოლის ცნობილ გაზეთ „ლა ტიურკი“-ში („La Turquie“). მუშაობდა არქეოლოგიაშიც. 1918 წელს გაიცნო სტამბოლში ჩასული ქართული დიპლომატიური მისიის წევრები და მის მდივნად დაიწყო მუშაობა. შემდეგ ამავე თანამდებობაზე მუშაობდა საქართველოს საკონსულოში. იმოგზაურა საქართველოშიც, ისწავლა ქართული ენა. სტამბოლში დაბრუნების შემდეგ სწავლობდა ქალაქის ქართული დიასპორის ისტორიასა და კულტურას. ფრანგულ ენაზე დაწერა ნარკვევი „ქართველები კონსტანტინოპოლში“ (სტამბოლი, 1921). ამ ნაშრომში განხილულია საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობა, მოცემულია ოსმალეთში მცხოვრებ ქართველთა რაოდენობა, მათი პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობა, ქართული ენა და ქართული წესები, აღწერილია აგრეთვე ქართველების ახალშენი სტამბოლში, სასაფლაო, ფერი-კვეის ქართული სავანე და სხვ. აქვს ასევე შრომები სტამბოლის ისტორიისა და კულტურის სხვადასხვა საკითხის შესახებ. ქართველები კონსტანტინოპოლში და სპარსეთში / რედაქტორი : გივი ალხაზიშვილი, თბ., 1990; Galata et la souveraineté de Byzance. In: Revue des études byzantines, tome 19, 1961. pp. 315-327. Galata et ses environs dans l'antiquité. In: Revue des études byzantines, tome 4, 1946. pp. 218-238. La communauté latine de Constantinople au lendemain de la conquête ottomane. In: Échos d'Orient, tome 36, n°187, 1937. pp. 309-317. ყიფიანი ც., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
მალხაზ მაკარაძე

მალხაზ მაკარაძე (დ. 25 ივნისი, 1975, სოფ. ოლადაური, ახლანდ. შუახევის მუნიციპალიტეტი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2019). დაამთავრა გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის ისტორიული ფაკულტეტი და მოტომსროლელი ჯარების სამეთაურო-საშტაბო კურსი (ორივე 1999). 2000-2002 წლებში სხვადასხვა სამეთაურო თანამდებობები ეკავა კოჯრის სპეციალური დანიშნულების ძალების ბაზაზე, შემდეგ იყო სახმელთო ჯარების G-3 ოპერატიული სამმართველოს უფროსი ოფიცერი (2003-2004), ლოჯისტიკის ცალკეული ბატალიონის მეთაური (2004-2006), საქართველოს თავდაცვის ეროვნული აკადემიის კაპიტნის საკარიერო (2007-2008) და სახმელეთო ჯარების ოფიცერთა მომზადების (2008) კურსების უფროსი, V ბრიგადის შტაბის უფროსი (2008), თავდაცვის ეროვნული აკადემიის რექტორის მოადგილე (2008-2009), V ბრიგადის მეთაური (2009-2010), წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდლის მოადგილე (2010-2012), სერჟანტთა მომზადების სკოლის მეთაური (2012), სახმელეთო ძალების შტაბის უფროსი (აღმოსავლეთ ოპერატიული დაჯგუფების შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, 2012-2013), თავდაცვის ეროვნული აკადემიის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი (2015-2016), წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდალი (2016-2018). 2019 წელს დაინიშნა დავით აღმაშენებლის სახელობის საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიის რექტორად და მიენიჭა ბრიგადის გენერლის წოდება. მონაწილეობა აქვს მიღებული სამშვიდობო მისიებში კოსოვოსა (2002-2003) და ერაყში (2005). მიღებული აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო და უწყებრივი ჯილდო, მ. შ. მედალი „მხედრული მამაცობისათვის“ და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი. ეროვნული თავდაცვის აკადემიის რექტორი ბრიგადის გენერალი მალხაზ მაკარაძე
მაკარაძე

საკუთარი სახელი მაკარაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ელგუჯა მაკარაძე — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი მალხაზ მაკარაძე — სამხედრო პირი
1640-იანები

1640-იანი (ათას ექვსას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1640-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1640 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1649 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649 1 დეკემბერი : ბრაგანსის ჰერცოგი ჟუან IV ხდება პორტუგალიის მეფე: ესპანეთის ბატონობის დასასრული. სამეგრელოს მთავარმა ლევან მეორე დადიანმა და დას. საქართველოს სათავადოების გაერთიანებულმა სამხედრო რაზმებმა დაიბრუნეს ფოთი და თურქების მიერ აშენებული ციხე დაანგრია. ჰოლანდიელებმა მალაკიდან პორტუგალიელები გააძევეს. მეფე კრისტიან IV-მ დააფუძნა ქალაქი კრისტიანსანი. 4 იანვარი : ინგლისის სამოქალაქო ომი : მეფე ჩარლზ I პარლამენტს ესხმის თავს. აბელ ტასმანმა, როგორც პირველმა ევროპელმა, მიაღწია ტასმანიასა და ახალ ზელანდიას. ლუი XIV საფრანგეთის მეფე ხდება, ხუთი წლის ასაკში. 25 აპრილი : ლი ძიჩენის ჯარებმა დაარბიეს პეკინი და დაამხეს მინის დინასტია. 30 მაისი : ესპანეთმა და ნიდერლანდებმა დროებით ზავს მოაწერეს ხელი. დასრულდა ოცდაათწლიანი ომი. დაიდო ვესტფალიის ზავი.
შალვა ჯაბახიძე

შალვა იოსების ძე ჯაბახიძე (დ. 19 ივნისი, 1973, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი (2019) და სპორტსმენი (ძიუდო). დაამთავრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის საარტილერიო და სახმელეთო ჯარების სამეთაურო-ტაქტიკური ფაკულტეტები, გაიარა კაპიტნის საკარიერო და სამეთაურო–საშტაბო კურსები. მოხალისედ იბრძოდა აფხაზეთის ომში (1992-1993). შემდეგ მისდევდა სპორტულ კარიერას (სამბო) საქართველოსა და საბერძნეთში. 1998 წლიდან მსახურობს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა სამშვიდობო მისიაში ერაყში (2006-2007). სხვადასხვა დროს იყო IV მექანიზირებული ბრიგადის მეთაური (2015-2016), სახმელეთო ჯარების დასავლეთის სარდალი (2016), გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე (2016-2019). 2019 წლიდან ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში (ეუთო) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო წარმომადგენელი. მიღებული აქვს თავდაცვის სამინისტროს სხვადასხვა უწყებრივი ჯილდო. შალვა ჯაბახიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ თავდაცვის მინისტრმა დასავლეთ სარდლობას ახალი სარდალი წარუდგინა, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 7 მარტი 2016.
ირაკლი ძნელაძე

ირაკლი ძნელაძე (დ. 10 მაისი, 1968, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2019). დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის ფაკულტეტი (1992) და საქართველოს გაერთიანებული სამხედრო აკადემია (1999). 1986-1988 წლებში სავალდებული სამხედრო სამსახური გაიარა საბჭოთა კავშირის არმიაში. 1992 წლიდან მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, მ. შ. კადრების განყოფილების ოფიცრად, განყოფილების უფროსად გაერთიანებული შტაბის J-5 სტრატეგიული დაგეგმვის და შეიარაღების კონტროლის და J-3 ოპერატიული დეპარტამენტებში, სახმელეთო ძალების სარდლობის მართვის ცენტრის (2005), J-3 ოპერატიული დეპარტამენტის (2006-2007), G3 ოპერატიული სამმართველოს (2009-2012) და J-2 დაზვერვის დეპარტამენტის (2011) უფროსად, საქართველოს სამხედრო ატაშედ უკრაინაში, მოლდოვასა და ბელარუსში (2011). 2012-2013 წლებში იყო საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის უფროსი, 2014-2017 წლებში — საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო წარმომადგენელი ნატოში, 2017 წლიდან — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის J-3 ოპერატიული დეპარტამენტის უფროსი. მიღებული აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო და უწყებრივი ჯილდო, მ. შ. მედალი „საბრძოლო დამსახურებისათვის“ (2000), ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი (2013). ბრიგადის გენერალი ირაკლი ძნელაძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
აბესალომ მანჯავიძე

აბესალომ მანჯავიძე (დ. 20 იანვარი, 1972, თბილისი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (2019). სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა და თავდაცვის სამინისტროებში. 2017-2019 წლებში იყო თავდაცვის ძალების სამხედრო პოლიციის დეპარტამენტის უფროსი. ↑ საქართველოს პრეზიდენტმა საქართველოს თავდაცვის ძალების 8 წარმომადგენელს სამხედრო წოდებები მიანიჭა[მკვდარი ბმული], საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია. 30.04.2019.
ალექსანდრე კიკნაძე

ალექსანდრე კიკნაძე (დ. 24 თებერვალი, 1969, სოფ. წითელხევი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2019). დაამთავრა ლენინგრადის უმაღლესი სამხედრო-პოლიტიკური სასწავლებელი (1991), უკრაინის თავდაცვის ნაციონალური აკადემია (2002), ამერიკის შეერთებული შტატების „არმიის ომის კოლეჯის“ კურსი (2018). 1991 წლიდან სხვადასხვა სამეთაურო და ადმინისტრაციულ თანამდებობზე იყო საქართველოს ეროვნულ გვარდიაში, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შინაგან ჯარებში, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეიარაღებულ ძალებში, მათ შორის, 2004-2005 წლებში იყო სამშვიდობო ძალების წარმომადგენლობის მეთაური ცხინვალის რეგიონში, 2005 და 2006 წლებში — ეროვნული სასწავლო ცენტრ „კრწანისის“ მეთაური, 2005 წელს — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 2007-2008 წლებში — III ქვეითი ბრიგადის მეთაურის მოადგილე ერაყში, 2008 წელს — ეროვნული გვარდიის დეპარტამენტის რეზერვისტთა მომზადების ბაზის მეთაური, 2008-2009 წლებში — წვრთნებისა და სამხედრო განთლების სარდლობის შტაბის უფროსი, 2009 წელს — სახმელეთო ჯარების სარდლის მოადგილე, 2009-2010 წლებში — ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის სარდლობის შტაბის უფროსი, 2010-2011 წლებში — წვრთნებისა და სამხედრო განთლების სარდლის მოადგილე, 2012-2013 და 2015-2016 წლებში — ავღანეთში საქართველოს სამშვიდობო ძალების წარმომადგენლობის მეთაური, 2013-2015 წლებში — აღმოსავლეთ ოპერატიული დაჯგუფების სარდალი, 2018 წელს — გენერალური შტაბის J1 პერსონალის დეპარტამენტის უფროსი. 2018 წლის სექტემბრიდან 2020 წლის აგვისტომდე კიკნაძე იყო საქართველოს თავდაცვის ძალების აღმოსავლეთის სარდალი. კიკნაძეს მონაწილეობა აქვს მიღებული საბრძოლო მოქმედებებში ცხინვალის რეგიონში (1992, 2004), აფხაზეთში (1993), პანკისის ხეობაში (2000-2003), რუსეთ-საქართველოს ომში (2008), ასევე სამშვიდობო მისიებში ერაყსა (2007-2008) და ავღანეთში (2012-2013, 2015-2016). მიღებული აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო და უწყებრივი ჯილდო, მ. შ. მედალი „მხედრული მამაცობისათვის“ (ორგზის, 2002), ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი (2004), ღირსების ორდენი (2012) და ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2013). ალექსანდრე კიკნაძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
1630-იანები

1630-იანი (ათას ექვსას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1630-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1630 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1639 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639 იეზუიტმა მისიონერებმა დიდი ტბების რეგიონში მისიების დაარსება დაიწყეს. 20 სექტემბერი : გალილეო გალილეი გაასამართლეს ინკვიზიციის წინაშე დედამიწის მზის გარშემო მოძრაობის მტკიცების გამო. როსტომი ქართლის მეფე გახდა. 29 იანვარი : დაარსდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია. 30 მაისი : პრაღის სამშვიდობო ხელშეკრულება დაიდო. (ოცდაათწლიანი ომი) 28 ივნისი : გვადელუპა საფრანგეთის კოლონია გახდა. 18 სექტემბერი : იმპერატორი ფერდინანდ II საფრანგეთს ომს უცხადებს. 8 სექტემბერი : დაარსდა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. 15 თებერვალი : ფერდინანდ III გახდა საღვთო რომის იმპერატორი. თეიმურაზ I-მა განაახლა რუსეთთან „ფიცის წიგნი“