laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Animal Collective

Animal Collective — ექსპერიმენტული როკ ჯგუფი ბალტიმორიდან, რომელიც ამჟამად მოღვაწეობს ნიუ-იორკში. ჯგუფის წევრები არიან Avey Tare (დევიდ პორტნერი), Panda Bear (ნოა ლენოქსი), Deakin (ჯოშ დიბი) და Geologist (ბრაიან ვეიტცი). ჯგუფის წევრებმა ერთმანეთი სკოლაში გაიცნეს და ადრეული ასაკიდან დაიწყეს მუსიკალური თანამშრომლობა. მათ ასევე აქვთ საკუთარი ხმის ჩამწერი ლეიბლი Paw Tracks, რომელზეც უშვებენ როგორც საკუთარ, ასევე სხვა შემსრულებლების ჩანაწერებს. Spirit They're Gone, Spirit They've Vanished (2000) Danse Manatee (2001) Campfire Songs (2003) Here Comes the Indian (2003) Sung Tongs (2004) Feels (2005) Strawberry Jam (2007) Merriweather Post Pavilion (2009) Centipede Hz (2012) Painting With (2016) Time Skiffs (2022) Isn't It Now? (2023) Prospect Hummer (2005) People (2006) Water Curses (2008) Fall Be Kind ( 2009) Meeting of the Waters (2017) Hollinndagain (2002) Animal Crack Box (2009) Live at 9:30 (2015) ODDSAC (2010) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Animal Collective ოფიციალური საიტი
ენტრე-რიოსის პროვინცია

ენტრე-რიოსი (ესპ. Provincia del Entre Ríos) — არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – პარანა. პროვინციის მოსახლეობა – 1 158 147 კაცი (2001). ფართობი – 78 781 კმ². პროვინცია მოიცავს 17 დეპარტამენტს და 266 მუნიციპალიტეტს. პროვინცია მდებარეობს გეოგრაფიულ არეალში, რომელსაც არგენტინის მესოპოტამიას უწოდებენ და მოქცეულია მდინარეებს პარანასა და ურუგვაის შორის, რის გამოც პროვინციამ მიიღო სახელწოდება (Entre Ríos ქართულად ითარგმნება, როგორც „მდინარეთა შორის“). არგენტინის პროვინციები ოფიციალური საიტი (ესპანური) Universidad Nacional de Entre Ríos (ესპანური) Pictures of Entre Ríos დაარქივებული 2016-11-19 საიტზე Wayback Machine. Complete Tourism Guide of Zona Colón in Entre Ríos დაარქივებული 2014-12-18 საიტზე Wayback Machine. Provincial Tourism (ესპანური) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica ↑ ენტრე-რიოსის პროვინციის დეპარტამენტების რუკა
ფორმოსის პროვინცია

ფორმოსა (ესპ. Provincia de Formosa) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ფორმოსა. პროვინციის მოსახლეობა – 486 559 კაცი (2001). ფართობი – 72 066 კმ². პროვინცია მოიცავს 9 დეპარტამენტსა და 55 მუნიციპალიტეტს. არგენტინის პროვინციები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2000-12-06 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) საინფორმაციო-პოლიტიკური გვერდი (ინგლისური) ტურისტული ბიურო დაარქივებული 2005-11-26 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) პროვინციის პორტალი დაარქივებული 2008-12-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.formosa.gob.ar/noticia/31550/12/proclamaron_a_gildo_insfran_y_a_eber_solis_como_gobernador_y_vice_para_el_periodo_2023-2027 ↑ https://www.formosa.gob.ar/modulos/cultura/templates/files/revista1/pag4.html ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
მესიანიზმი

მესიანიზმი (ძვ. ებრ. „მაშიახ“ – კურთხეული, ცხებული) — რელიგიური მოძღვრება უფლის რწმუნებულზე, კაცობრიობის მხსნელზე, მესიაზე, რომელიც ქვეყნად წესრიგს დაამყარებს, იხსნის ცოდვის ტეხვისაგან (ადამის და ევას პირველი ცოდვაა ნავარაუდევი). პირველად იუდეველნი მესიას ეძახდნენ მეფეს, რომელიც ზეთის ცხების შემდეგ კურთხეულად, უზენაეს მიწიერ მბრძანებლად იქცეოდა, შემდეგ, რაკი, ერის ტანჯვას არაფერი ეშველა, თანდათან შეიქმნა მითი ციურ მხსნელზე, რომელიც თავის რჩეულ ხალხთან დადებულ უფლის (იაჰვეს) შეთანხმებას აღასრულებდა. მოგვიანებით უკეთეს დროზე მეოცნებე ხალხმა უფრო ფართო მასშტაბით გაიაზრა, შექმნა მითი „უფლის სამეფოს“ შემქმნელ, საყოველთაო მხსნელ მესიაზე და ეს მისია დაეკისრა ძე ღმერთს იესო ქრისტეს. საბოლოო სახით რომის იმპერიაში ჩამოყალიბდა. Millenarianism and Messianism in Early Modern Culture (4 voll.), Dordrecht: Kluwer. Vol. 1: Goldish, Matt and Popkin, Richard H. (eds.). Jewish Messianism in the Early Modern World, 2001. Vol. 2: Kottmnan, Karl (eds.). Catholic Milleniarism: From Savonarola to th Abbè Grégoire, 2001. Vol. 3: Force, James E. and Popkin, Richard H. (eds.). The Millenarian Turn: Millenarian Contexts of Science, Politics and Everyday Anglo-American Life in the Seventeenth and Eighteenth Centuries, 2001. Vol. 4: Laursen, John Christian and Popkin, Richard H. (eds.). Continental Millenarians: Protestants, Catholics, Heretics, 2001.
Manowar

Manowar — ამერიკული ჯგუფი, უკრავს მძიმე მეტალის ჟანრში. ჯგუფი ცნობილია თავისი სიმღერების საომარი თემატიკით. ის ასევე დიდ ყურადღებას აქცევს სკანდინავიურ მითოლოგიას. დღესდღეობით ჯგუფის შემოქმედება მოიცავს 10 სტუდიურ ალბომს, 15 სინგლს, ასევე 8 ვიდეოალბომს. უკანასკნელი მონაცემებით, Manowar-ი გინესის რეკორდების წიგნშია შესული, როგორც ”ყველაზე ხმამაღალი ჯგუფი”. Manowar-ი შეიქმნა 1980 წლის აპრილში, როდესაც ნიუკასლში, Black Sabbath-ის კონცერტზე ერთმანეთს შეხვდნენ ჯგუფის უკვე ყოფილი გიტარისტი როს ფრიდმენი და ბასისტი ჯოუი დიმაიო. ჯგუფის ვოკალისტი გახდა დიმაიოს სკოლის მეგობარი ერიკ ადამსი, ხოლო დრამერი - კარლ კენედი. ჯგუფის წევრები დიდხანს არჩევდნენ თავისთვის შესაფერის სახელწოდებას და ბოლოსდაბოლოს manowar-ზე შეჩერდნენ. ერთი მხრივ, ეს სიტყვა პირდაპირ თარგმანში აღნიშნავს ”მეომარს”, მეორე მხრივ - ასე ინგლისურად ერქვა ფლოტის ყველაზე მსხვილ გემს, მოგვიანებით კი ამ სახელით ხშირად მოიხსენიებდნენ სახაზო გემს (XVI საუკუნიდან XIX საუკუნემდე, man-of-war, ან man of war, ან manowar, ან man). ამ შემადგენლობით ჯგუფმა 1980 წელს დემო ჩაწერა, ამის შემდეგ კი კარლ კენედი ჯგუფიდან წავიდა, ხოლო მის ადგილზე პოლონური წარმოშობის ამერიკელი მუსიკოსი - დონი ჰამზიკი მოვიდა. ერიკ ადამსი - ვოკალი, გიტარა (1980-დან) ჯოუი დიმაიო - ბას-გიტარა, კლავიში, კლასიკური გიტარა (1980-დან) კარლ ლოგანი - გიტარა, კლასიკური გიტარა (1994-დან) დონი ჰამზიკი - დრამი (1981-1983), 2009-დან - როგორც სეზონური წევრი, 2010-დან - როგორც ოფიციალური წევრი როს ფრიდმენი - გიტარა (1980-1989) სკოტ კოლამბუსი - დრამი (1983-1992 და 1995-2008) მიხაელ დევიდ შენკელი - გიტარა (1989-1993) კარლ კენედი - დრამი (1980) კენი ერლ ედუარდსი - დრამი (1992-1995 და 2008-2009 მხოლოდ კონცერტებზე) Battle Hymns (1982) Into Glory Ride (1983) Hail to England (1984) Sign of the Hammer (1984) Fighting the World (1987) Kings of Metal (1988) The Triumph of Steel (1992) Louder Than Hell (1996) Warriors of the World (2002) Gods of War (2007) Thunder In The Sky (2009) Hammer Of The Gods (2010) Hell on Wheels (1997) Hell on Stage (1999) Gods of War live (2007) Defender (1983) All Men Play on Ten (1984) Blow Your Speakers (1987) Herz Aus Stahl (1988) Metal Warriors (1992) Defender (1994) Return of the Warlord (1996) Courage (1996) Courage Live (1996) Number 1 (1997) Warriors of the World United (2002) Warriors of the World United (Part 2) (2002) An American Trilogy / The Fight For Freedom (2002) The Dawn of Battle (2003) Sons of Odin (2006) The Hell of Steel: Best of Manowar (1994) Anthology (1997) The Kingdom of Steel (1998) Steel Warriors (1998) Secrets of Steel (1997) Hell on Earth Part 1 (2001) Fire and Blood (2002) Warriors of the World United (2002) Hell on Earth Part 3 (2003) Hell on Earth Part 4 (2005) The Absolute Power (2006) Gloves of Metal (1983) Blow Your Speakers (1987) Metal Warriors (1992) Return of The Warlord (1996) Warriors of The World (2002) I Believe (2002) Die for Metal (2007) Manowar Sweden Manowar საიტზე Encyclopaedia Metallum რუსულენოვანი ფან-გვერდი
არგენტინის ზღვა

არგენტინის ზღვა (ესპ. Mar Argentino) — ატლანტის ოკეანის ნაწილი, რომელიც ესაზღვრება არგენტინას სამხრეთ-აღმოსავლეთით ს. გ. 35°–56°30′. ზღვის სიგანეა 210-850 კმ. ზედაპირის ფართობია 940 ათ. კმ2, რაც ქმნის მას ერთ-ერთ უდიდესს მსოფლიოში. ტერმინი „არგენტინის ზღვა“ შემოიტანა ჯულიუს პოპერმა 1891 წელს. ↑ http://www.state.gov/documents/organization/61535.pdf ↑ http://juliopopper.freevar.com/popper.htm
მეტემფსიქოზი

მეტემფსიქოზი (ბერძნ. „სულთა გადასახლება“) — რელიგიურ–მისტიური შეხედულება სულის გადასახლებაზე მიცვალებულის სხეულიდან ახლადშობილის ან მეორე არსების სხეულში, სულის რეინკარნაცია. რწმენა უძვ. დროისაა, გავრცელება ჰპოვა აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკის ინდიელთა შორის და სხვა, მაგრამ მთელი სისრულით დამუშავდა ინდოეთში. წინაპრის სული მეტემფსიქოზის კანონის ძალით შესახლდება მემკვიდრეში, თანაც ეს წინაპარი ხშირად ტოტემური, ცხოველისეულია. ადამიანი მოვალეა იყოს მართლმორწმუნე, ესწრაფოს სრულყოფას, რის შედეგადაც მისი სული შესახლდება უფრო მაღალ, სრულყოფილ სხეულში, ან თუ მიაღწია კარმას, მოქმედების სრულყოფას, თავისი "მომავლისათვის ზრუნვას", მაშინ შეიძლება სულაც შეწყდეს სანსარა – გარდაქმნა და სულის გადასახლება, შეწყდება ნირვანა და ადამიანი ქრება, როგორც ჭრაქი, რომელშიაც ზეთი ილევა. ის თავისუფლდება ყოველგვარი გარდაქმნისა და მიწიერი ვნებისაგან. ბუდისტები სულის უკვდავებას და გადასახლებას უარყოფენ, მაგრამ ადამიანის სულიერი, ფსიქიკური და ფიზიკური ძალების კომპლექსი გარდაცვალების შემდეგ კვლავ შეიყრებიან და ახალი პიროვნება წარმოიქმნება. თუ ადამიანი ცოდვილია და უღირსი, ინდუიზმის მიხედვით მისი სული გადასახლდება უფრო დაბალ არსებაში, ან ცხოველში და მწერში, ასპიტშიც კი. ამისი შიში მრავალ მორწმუნეს აიძულებს, თავის ნირვანას შეეწიროს. სამსარა The Columbia Encyclopedia: Transmigration of souls or Metempsychosis დაარქივებული 2008-08-21 საიტზე Wayback Machine. The Catholic Encyclopedia: Metempsychosis Jewish view of reincarnation Did Plato Believe in Reincarnation?
29 მარტი

29 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 88-ე დღე (ნაკიან წლებში – 89-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 277 დღე. 1831 : ბოსნიელების აჯანყება დაიწყო ოსმალების წინააღმდეგ. 1849 : ბრიტანეთმა პენჯაბი შეიერთა. 1879 : პ. ჩაიკოვსკის ოპერის „ევგენი ონეგინის“ პრემიერა გაიმართა მცირე თეატრში. 1973 : ვიეტნამის ომი - უკანასკნელმა ამერიკელმა ჯარისკაცებმა სამხრეთი ვიეტნამი დატოვეს. 1974 : ამერიკულმა კოსმოსურმა ხომალდმა მარინერ 10-მა გადაიღო პლანეტა მერკური. 2004 : ბულგარეთი, ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა, რუმინეთი, სლოვაკეთი და სლოვენია გაწევრიანდნენ ნატოში. 2008 : მსოფლიოს მრავალი ქალაქის ღირსშესანიშნაობები ერთი საათით ბნელდება დედამიწის საათის აღსანიშნავად, რომელიც ენერგიის დაზოგვის პოპულარიზაციას ეძღვნება. 2010 : არქიტექტურაში, ფირმა „SANAA“-ს თანადამფუძნებლები კაცუიო სეჯიმა და რუიე ნიშიცავა 2010 წლის პრიცკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ. მოსკოვის მეტროპოლიტენში მომხდარ ორ აფეთქებას ათეულობით ადამიანი ემსხვერპლა. 2014 : ანდრეი კისკა სლოვაკეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2015 : ისლამ ქარიმოვი უზბეკეთის პრეზიდენტად მეოთხედ აირჩიეს. 1790 : ტაილერი, ჯონ — აშშ-ის მე-10 პრეზიდენტი 1890 : ჯოუნზი, ჰეროლდ სპენსერ — ინგლისელი ასტრონომი 1895 : იუნგერი, ერნსტ — გერმანელი მწერალი, ფილოსოფოსი 1899 : ბერია, ლავრენტი — სსრ კავშირის პოლიტიკური მოღვაწე 1902 : უოლტონი, უილიამ — ინგლისელი კომპოზიტორი 1928 : ბაქრაძე, აკაკი — ქართველი კრიტიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე, საზოგადო მოღვაწე 1934 : ბათიაშვილი, გიორგი — ქართველი არქიტექტორი 1940 : ჟილბერტო, ასტრუდ — ბრაზილიელი მომღერალი 1942 : უილსონი, სკოტ — ამერიკელი მსახიობი (გ. 2018) 1943 : ვანგელისი — ბერძენი მუსიკოსი და კომპოზიტორი 2015 : ნიგერიის ოპოზიციის ლიდერი მუჰამადუ ბუჰარი ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1368 : გო-მურაკამი — იაპონიის იმპერატორი 1772 : სვედენბორგი, ემანუელ — შვედი მეცნიერი და თეოსოფი 1792 : გუსტავ III — შვედეთის მეფე 1891 : სერა, ჟორჟ — ფრანგი მხატვარი 1912 : სკოტი, რობერტ — ანტარქტიდის ინგლისელი მკვლევარი 1927 : ამბროსი — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1967 : წერეთელი, ალექსანდრე — ქართველი მეცნიერი-ისტორიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე 1978 : პაპაშვილი, გიორგი — ქართველი მწერალი და მოქანდაკე 1982 : ორფი, კარლ — გერმანელი კომპოზიტორი 1987 : შანიძე, აკაკი — ქართველი ენათმეცნიერი 2009 : ჟარი, მორის — ფრანგი კომპოზიტორი. 2016 : ნანა მჭედლიძე — ქართველი კინორეჟისორი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ამბროსი აღმსარებელი (ხელაია) პიმენ სალოსი და ანტონი მესხი მოციქული არისტობულე წმინდა საბიანე წმინდა პაპი ალექსანდრე - რომის პაპი იულიანე ანაზავრელი ტროფიმე და თალია აგრეთვე: აშშ : ვიეტნამის ომის ვეტერანთა დღე ტაივანი : ახალგაზრდობის დღე სხვა თვეები
მეტანია

მეტანია (ბერძ. მეტა-ნოია – „სინანული“) — თაყვანისცემა ან სინანულით შევრდომა. ორგვარი წესი საეკლესიო ტიბიკონში: მცირე – პირჯვრის გამოსახვა; დიდი – მუხლის მოყრა, მკერდით (შუბლით) მიწის შეხება. მეტანია მოვიყარე – სინანულის ნიშნად მუხლი მოვიყარე. მეტანია — კარიბჭე სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
მეჩეთი

მეჩეთი, იგივე მიზგითი (არაბ. მასჯიდ – ლოცვის, მუხლის მოყრის ადგილი; საჯადა – ლოცვა), მუსლიმანთა საკულტო სახლი, სალოცავი და საქადაგებელი. სასოფლო, საუბნო, ტაძრული, გუმბათიანი ან თაღებიანი, სვეტებზე ნაგები. გარედან, კუთხეში, კოშკებია – მინარეთები (ან ზედ სახურავზე, საიდანაც მუეძინი უქადაგებს მორწმუნეებს და მოუწოდებს მათ). ნიში უჩვენებს მექას გზას, იქვე ინახება ყურანი და სხვა წმინდა ტექსტები. იქით, მიჰრაბისკენ უნდა იყოს მლოცველის სახე მიმართული, ესე იგი მექისკენ. მარჯვნივ კათედრაა, საიდანაც ყურანს კითხულობენ, კედლებზე ორნამენტებია ან ადგილები ყურანიდან. მასჯიდ ალ-ჰარამი, მექა მასჯიდ ალ-ნაბავი, მედინა ალ-აკსა, იერუსალიმი ომეიადოვი, დამასკო ალ-ახზარი, კაირო იმამ ალის მეჩეთი, ნაჯაფი იმამ ჰუსეინის მეჩეთი, კერბელა ალ-კუბა, მედინა, მსოფლიოში უძველესი მეჩეთი ალ-კუბა, მედინა, მსოფლიოში უძველესი მეჩეთი ვალიდ სულთანის მეჩეთი, სტამბოლი უკბას მეჩეთი ოლივის მეჩეთი, ტუნისი იბნ ტულუნის მეჩეთი, კაირო მესკიტა ალეპოს დიდი მეჩეთი სულთან ხასანის მეჩეთი, კაირო ალ-ად-დინის მეჩეთი, კონია ისპაანის დიდი მეჩეთი ბიბი-ხანიმის მეჩეთი, სამარყანდი ჯუმა-მეჩეთი სელიმიეს მეჩეთი, ედირნე სულთან აჰმედის მეჩეთი, სტამბოლი ჯამას მეჩეთი ბადშახის მეჩეთი, ლაჰორი პოლონელი თათრების ხის მეჩეთი ნიუცზე, პეკინი ჯენეს დიდი მეჩეთი მეჩეთი დასავლეთ სუმატრაზე პარიზის დიდი მეჩეთი ფეისალის მეჩეთი, ისლამაბი პუტრა, პუტრაჯაია Arberry, A. J. (1996). The Koran Interpreted: A Translation, 1st, Touchstone. ISBN 978-0-684-82507-6.  Hawting, Gerald R. (2000). The First Dynasty of Islam: The Umayyard Caliphate AD 661–750. Routledge. ISBN 978-0-415-24072-7.  Khan, Muhammad Muhsin; Al-Hilali Khan, Muhammad Taqi-ud-Din (1999). Noble Quran, 1st, Dar-us-Salam Publications. ISBN 978-9960-740-79-9.  Kramer (ed.), Martin (1999). The Jewish Discovery of Islam: Studies in Honor of Bernard Lewis. Syracuse University. ISBN 978-965-224-040-8.  Kuban, Dogan (1974). Muslim Religious Architecture. Brill Academic Publishers. ISBN 978-90-04-03813-4.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეჩეთი Directory of Malaysian Mosques by Islamic Development Department, Malaysia (Jakim) დაარქივებული 2013-05-11 საიტზე Wayback Machine. Great Mosque of Kairouan (Okba Ibn Nafi Mosque in Kairouan) დაარქივებული 2016-08-14 საიტზე Wayback Machine. Great Mosque-Cathedral of Córdoba დაარქივებული 2013-03-13 საიტზე Wayback Machine. Modern Islamic design in mosque interior The Mosque Sheikh Lotfollah დაარქივებული 2015-08-05 საიტზე Wayback Machine.
მირონცხება

მირონცხება — ქრისტიანული სარწმუნეობის ერთი საიდუმლო შვიდიდან, მიმდევრობით მეორე, ნათლობის შემდეგ, თითქმის მისი შემადგენელი ნაწილი. მირონცხება უშალოდ მოსდევს ნათლისღებას და მის ნაწილად აღიქმება, თუმცა საეკლესიო მოძღვრების მიხედვით ცალკე საიდუმლოა. კათოლიკურ ეკლესიაში მირონცხებას, რომელიც ეხება 8-12 წლის ბავშვებს, ატარებს ეპისკოპოსი. მირონცხება სავალდებულო არაა პროტესტანტულ ეკლესიებში. წმინდა მირონის ცხება მონათლულს სულიწმიდის მეშვეობით ანიჭებს სასიცოცხლო ძალას. ესაა უფლის მადლის გადმოსვლის ნიშანი მოსანათლავზე, რომელიც ამით ეკლესიის წიაღში გადადის და სულიერი ცხოვრება ქრისტიანი კაცისა იწყება. რიტუალი სრულდებოდა ეპისკოპოსის მიერ ხელის დადებით, შემდეგ მორწმუნეთა გამრავლების გამო გამარტივდა მირონის – სურნელოვანი ნახარში ზეთის წაცხებით შუბლზე, ყურებზე, ნესტოებზე, თვალებზე, ხელ–ფეხზე. ხელის დადება კი მღვდლობის წესად დაკანონდა (II და IV საეკლესიო ყრილობები ხელის დადებას აღარც ახსენებენ). საქმე მოციქულთა უკვე იძლევა ამ წესის გასაღებს, რასაც იესოს სიტყვები მიუთითებს სახარებაში („ბანილ იყვნეს სახელითა უფლისა იესოსითა. მაშინ დასხმიდეს ხელთა მათ ზედა, და მიაქუნდა სული წმინდა“). ხელის დადება, მერე მირონცხება ახალ აღთქმაში სხვაგანაც ნახსენებია. აქედან მომდინარეობს ტერმინი ხელდასხმა. „რელიგიები საქართველოში“, თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 125-126, ISBN 978-9941-0-0902-0. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 651. EtymologyOnLine - word history
წოფი I

წოფი I — გვიანდელი აშელისა და ადრინდელი მუსტიეს ხანის ძეგლი სოფ. წოფის (მარნეულის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად. ბანასწყლის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს გამარმარილოებული კირქვის ნაპრალში მოწყობილ ღია ტიპის ძეგლს, სადაც ადამიანი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ცხოვრობდა. აღმოჩენილია 1957 (აკად. ნ. ბერძენიშვილი), გათხრილია 1957-1958 (გ. გრიგოლია). კულტურული ფენის საერთო სისქე 3 მ-ზე მეტია. გამოვლინდა 5 საცხოვრებელი ჰორიზონტი, რომლებიც ერთმანეთისაგან მხოლოდ შეფერილობით განსხვავდება. მოპოვებულია 2800 ქვის ნივთი (მათ შორის ნუკლეუსები, ანატკეცები, სახოკები, წვეტანები და სხვა). წოფი I-ის ქვის ინდუსტრია არალევალუაზური, არაფაცეტირებულია, ახლოს დგას მუსტიეს კულტურის ვარიანტთან და ჯერჯერობით ცალკეა საქართველოს პალეოლითურ ძეგლებს შორის. წოფი I-ში დადგენილია ცხოველთა 11 სახეობა. წოფი I-ის ფაუნა: ბეწვიანი მარტორქა, ნამარხი ცხენი და ვირი, ნიამორი, დაღესტნური ჯიხვი, კეთილშობილი ირემი, დომბა, დათვი და სხვა. წოფის ინვეტარში აღმოჩენილია „შომუ-თეფეს ტიპის“ შემადგენელი ნამგლის ჩანართები. არის აგრეთვე ამ ნამოსახლარზე ცნობილი დაკბილული მსხვილრეტუშიანი სამკელი დანა. აქვე ნაპოვნი ორი დიდი ზომის ობსიდიანის ლამელა. გრიგოლია გ., ქვემო ქართლის პალეოლითი (დამარხული გამოქვაბული წოფი I), თბ., 1963; Тушабрамишвили Д. М., Палеолит в Грузии, «საქართველოს მღვიმეები და გამოქვაბულები», 1981, ტ. 9; თუშაბრამიშვილი დ., ქსე, ტ. 11, გვ. 344, თბ., 1987
წოფის ციხე

წოფის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ისტორიულ სომხითში, მდინარე ბანოშისწყლის (ძვ. ხოჟირნა) მარცხენა ნაპირზე (ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფ. სადახლოს დასავლეთით 7 კმ-ზე). წოფის ციხის მიდამოებში ადამიანის ცხოვრების კვალი ქვედა პალეოლითის ხანიდან დასტურდება. აქაური დანგრეული გამოქვაბული - მუსტიეს ხანის სადგომია. წოფის ციხის მიდამოებშივეა ზედა პალეოლითისა და ენეოლითის ხანის, გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარები. წოფის ციხე ფუნქციონირებდა VI-XIII საუკუნეებში. სიმაგრე კლდოვან მთაზეა აგებული. შემორჩენილია ზედა ციხის ნანგრევები და გალავნის ფრაგმენტები, რომლითაც კლდოვანი ფერდობის დიდი ტერიტორია იყო შემოზღუდული. ზედა ციხეში 2 სათავსია და 4 ნახევრად წრიული ბურჯი. აქვეა საცხოვრებელი კომპლექსების ნაშთები და მცირე ეკლესიის ნანგრევები. კლდეკარში, ზღუდის წყობაში და სხვა ნაწილების შენებისას გამოყენებულია უფრო ადრეული „ციკლოპური“ კედლები. წოფის ციხესთან ნასოფლარია. შემორჩენილია ორი დარბაზული ტიპის საყდარი, რომლებიც VI-VII საუკუნეებით თარიღდება. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წოფის ციხე ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 344. „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 354. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2020-02-24.
წოფოფორი

წოფოფორი, წობოფორი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი, ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ისტორიულ სომხითში (ახლანდელი მარნეულის რაიონის ტერიტორიაზე). მოიცავდა მდ. ბანოშისწყლის (ძვ. ხოჟორნა) ხეობას მდ. დებედის ზვემო წელამდე (მიაჩნიათ, რომ გარკვეულ პერიოდში მის საზღვრებში იყო მოქცეული ჭოჭკანის ხეობა და მდ. დებედის ქვემო წელიც). სახელწოდება „წოფოფორი“ მომდინარეობს რეგიონის ცენტრის - წოფის ციხისაგან და სომხური სიტყვისაგან „ფორ“ (ნიშნავს ხევს). ქართული ისტორიული წყაროების თანახმად წოფოფორი გაჩიანის მხარეში შედიოდა. სომხეთის ისტორიის წყაროები მას გუგარქის (გოგარენე) მხარეში იხსენიებენ. წოფოფორზე გადიოდა ქართლიდან სომხეთში მიმავალი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გზა. დაახლოებით X საუკუნეში წოფოფორში აშენდა ხოჟორნის ციხე, რომელიც მხარის ახალი ცენტრი გახდა. ბერძენიშვილი, დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 344.
ასტერიქსი (პერსონაჟი)

ასტერიქსი (Asterix) — ამავე სახელწოდების ფრანგული კომიქსების სერიის პერსონაჟი. ამ სერიაში იგი წარმოდგენილია, როგორც მომცრო, მაგრამ უშიშარი, გალიის მოსახლე, რომელიც წინააღმდეგობას უწევს იულიუს კეისრის დამპყრობლურ პოლიტიკას. ასტერიქსი შეიქმნა 1959 წელს, სცენარისტ რენე გოსინისა და მხატვარ ალბერ უდერზოს მიერ. ასტერიქსი, გარდა კომიქსების 35 ძირითადი ტომისა, არის რამდენიმე ანიმაციური და მხატვრული ფილმის პერსონაჟიც. ბიოგრაფია ოფიციალურ საიტზე Asterix.com დაარქივებული 2014-12-18 საიტზე Wayback Machine.
არგენტინის მდინარეების სია

სტატიაში მოყვანილია არგენტინის მდინარების სია: არგენტინის შიდა წყლები დაარქივებული 2008-06-04 საიტზე Wayback Machine.
დინოზავრი (2000 წლის ფილმი)

დინოზავრი (ინგლ. Dinosaur) — Walt Disney Feature Animation-ის და The Secret Lab-ის 2000 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი დისტრიბუტორი იყო Walt Disney Studios Motion Pictures. ეს არის დისნეის რიგით 39-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი (თუმცა ბრიტანეთში არ ითვლება დისნეის ანიმაციური კლასიკის ნაწილად - ადგილობრივ ქრონოლოგიაში კანონიკური ადგილი მის სანაცვლოდ უკავია „ველურს“. ის აგრეთვე წარმოადგენს სტუდიის რიგით პირველ ანიმაციურ ფილმს, რომელიც მთლიანად კომპიუტერული გრაფიკით შეიქმნა. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის პერსონაჟები კომპიუტერული გრაფიკით არის შექმნილი, მისი ფონები ცოცხლად გადაღებულია. მათი ნაწილი მომდინარეობს კანაიმას ეროვნული პარკიდან (ვენესუელა). ოფიციალური, 127.5 მილიონი აშშ დოლარის მქონე ბიუჯეტით, იგი იყო წლის ყველაზე ძვირადღირებული კინოწარმოების მაგალითი. იგი ფინანსურად წარმატებული იყო, მსოფლიო მასშტაბით 349 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავლით და აგრეთვე იყო მეხუთე 2000 წლის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმების სიაში. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. დინოზავრი ალადარი გაიზარდა ლემურებთან ერთად. ცხოვრება მშვიდი იყო, სანამ მათ კუნძულზე დიდი მეტეორიტი ჩამოვარდებოდა. მოხდა კატასტროფა, კუნძული დაინგრა და ალადარი ოჯახთან ერთად ახალი სახლის ძიებით დაკავდა. მოგზაურობისას ისინი მოხვდნენ დინოზავრთა ჯოგში, რომელსაც სასტიკი ბელადი კრონი მართავდა. ალადარს მოსწონს მისი მიმზიდველი და. მაგრამ მისთვის ახალ საზოგადოებაში დინოზავრი იძულებულია, ცხოვრების ახალ წესებს შეეჩვიოს. ოფიციალური საიტი „დინოზავრი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Dinosaur (2000). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2011-12-09. ↑ Disney's Official Animated Features list. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-03. ციტირების თარიღი: 2009-06-17. ↑ Disney DVDs & Blu-ray - DVD Collections
წუნარი

წუნარი — ქართული ხუროთმოძღვრების ნიმუში, XIV საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესია სოფ. წუნარში (ახლანდელი სოფ. ხეთაგუროვი, ქურთის მუნიციპალიტეტი). ნაგებია მუქი ყავისფერი გათლილი ქვით, გარედან მოპირკეთებულია რუხი ჩოფურა ქვაფიქალით, შიგნიდან შეთეთრებულია. ფასადების მორთულობა ძუნწია. ეკლესიის დაბალ, ფართო კორპუსზე აღმართულია მაღალი გუმბათის ყელი. გუმბათი სიმეტრიულია. შიგნით იგი დაყრდნობილია ორ თავისუფლად მდგარ ბოძსა და საკურთხევლის აფსიდის კუთხეებზე. გუმბათის ყელისა და ფასადების სარკმლები ვიწროა, ამიტომ ეკლესია ბნელია. გუმბათის სარკმლები ათია, ისინი დაღარულ ჩარჩოებშია ჩასმული, სარკმლებს შორის ჩასმულია ამობურცული კუშტულები. დასავლეთის კარის თავში ამოკვეთილია ჯვარი, რომლის ქვეშ მოთავსებულია 12-სხივიანი როზეტი. აღმოსავლეთის ფასადზე ორი ღრმა ნიშია. სამხრეთი კედელი აღდგენილია და ზედვეა დატანილი განახლების თარიღი — 1887 წელი. გუმბათი გადახურულია ქვაფიქალით. ეკლესიას გალავანი ჰქონია, რომლის შიგნით მრავალი სათავსოს ნანგრევია. წუნარის ეკლესია აგებულია საქართველოს ძნელბედობის დროს, მონღოლთა ბატონობის ხანაში. ამ პერიოდში საქართველოში ძეგლები ნაკლებად შენდებოდა და შიდა ქართლში დიდი გუმბათოვანი ტაძრის აგება თავისთავად მნიშვნელოვანი მოვლენაა. Меписашвили Р. С., Цинцадзе В. Г. Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии — Шида-Картли. — Тб., 1975. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 მეფისაშვილი ტ., ცინცაძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 351. ↑ 2.0 2.1 2.2 გვასალია ჯ., ფრონის ხეობათა ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები // საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული, ტ. VII, თბ.: „მეცნიერება“, 1989. — გვ. 12–13, ISBN 5-520-00154-5.