laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ასპუჭაკა

ასპუჭაკა (ლათ. Sylvia) — ფრინველთა გვარი ბაღურასნაირთა რიგის ასპუჭაკასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 12–15 სმ. შეფერილობაში შეხამებულია რუხი, თეთრი, შავი და მოწითურო ტონები. რამდენიმე სახეობის მამრის შეფერვა მდედრისაგან განსხვავდება. აერთიანებს 27–28 სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან ევროპაში, დასავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში; საქართველოში გვხვდება მიმინოსებრი, რუხი, შავთავა და ბაღის ასპუჭაკები. ჩრდილოური სახეობები გადამფრენი ფრინველებია, იზამთრებენ აფრიკასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. ბუდე ღიაა, აკეთებენ ბუჩქებზე. დებენ 4–5 ლაქებიან კვერცხს. ინკუბაცია 10–15 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებებიან მწერებით, ობობებით, კენკრით. ზოგიერთი ასპუჭაკა კარგად გალობს. ასპუჭაკა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 642. ↑ Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 343—344. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0. ↑ Sylviid babblers, parrotbills & white-eyes. World Bird List Version 6.3. International Ornithologists' Union. ციტირების თარიღი: 4 August 2016. ↑ Del Hoyo, J.; Elliot, A., & Christie, D. (editors). (2006). Handbook of the Birds of the World. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X. ↑ Helbig, A. J. (2001). The characteristics of the genus: Phylogeny and biogeography of the genus Sylvia. Pages 24–28 in: Shirihai, H., Gargallo, G., Helbig, A. J., & Harris, A. Sylvia Warblers. Helm Identification Guides ISBN 0-7136-3984-9 ↑ Jønsson, K. A. & Fjeldså, J. (2006). A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). Zool. Scripta 35 (2): 149–186. doi:10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x (HTML abstract) ↑ 7.0 7.1 Славки // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 23 — М., 1976.
მკერდის კიბო

მკერდის კიბო — სარძევე ჯირკვლების კიბო. მსოფლიო მასშტაბით, მკერდის კიბო მეხუთე ადგილზეა სიკვდილის გამომწვევი კიბოს ტიპების მიხედვით (ფილტვების კიბოს, კუჭ-ნაწლავის კიბოს, ღვიძლის კიბოს და მსხვილი ნაწლავის კიბოს შემდეგ). 2005 წელს, მკერდის კიბოთი მთელ მსოფლიოში 502 000 ადამიანი დაიღუპა, რაც კიბოთი სიკვდილის 7 % და ყველა სხვა მიზეზით სიკვდილის 1 %-ია. როგორც წესი, მკერდის კიბოს შემთხვევები ქალებში ვლინდება, თუმცა შესაძლებელია, რომ მკერდის კიბო კაცსაც დაემართოს. იმის ალბათობა, რომ მკერდის კიბო ქალს დაემართება, 100-ჯერ უფრო დიდიაა, რის გამოც ქალებში მკერდის კიბო კიბოს ყველაზე გავრცელებული სახეობაა. მკერდის კიბოს იწვევს ის განსხვავებული უჯრედები, რომლებიც მკერდის ქსოვილში ჩნდებიან და დროთა განმავლობაში სიმსივნედ ყალიბდებიან. სიმსივნე იზრდება სარძევე სადინარებში და, თუ დროულად არ მოხდა მისი გამოვლენა და მკურნალობა, ის შეიძლება გავრცელდეს მკერდის დარჩენილ ნაწილშიც. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მკერდის კიბო მკერდის კიბო საიტზე Curlie მკერდის კიბო — გამომწვევი მიზეზები, სიმპტომები და მკურნალობა
აბანოს ხიდი

აბანოს ხიდი (რუს. Банный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 35 მეტრი, ხოლო სიგანე — 15 მეტრი. ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს დეკაბრისტების ქუჩასა და მატისოვის შესახვევს. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მატისოვის ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — ბერდოვის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია (2,2 კმ) „სადოვაია“. ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1820 წლიდან და მომდინარეობს ახლოს მდებარე მატისოვის აბანოს სახელწოდებიდან. აბანო მუშაობდა XIX საუკუნის შუა წლებიდან 1950-იან წლებამდე. 2005 წელს იგი დაანგრიეს მშენებლობისთვის. ხიდი ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მისთვის სახელი არასოდეს შეუცვლიათ. პოეტი ალექსანდრე ბლოკი, რომელიც ცხოვრობდა ხიდის პირდაპირ მდებარე სახლში, ხიდს უწოდებდა „ამოოხვრის ხიდს“ ცნობილი ვენეციური ხიდის მიხედვით. არცთუ ისე იშვიათად ხიდზე მისი თაყვანისმცემლები იდგნენ და ამოიოხრებდნენ მაშინ, როდესაც პოეტს ფანჯარაში დაინახავდნენ. აბანოს ხიდი თავის ისტორიას იწყებს 1821 წლიდან. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს ხის მასალებით. 1877 წელს გაარემონტეს მასზე კონკის გზის გაყვანასთან დაკავშირებით. ხიდი გააგანიერეს 4,3 მეტრამდე. ასევე მოხდა ხიდის რეკონსტრუქცია 1893 და 1908 წლებში. XX საუკუნის შუა წლებში ხიდი იყო ხის და სამმალიანი. თანამედროვე ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1963 წლიდან 1964 წლამდე, ინჟინერ ი. ლ. იურკოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. ხიდი ერთმალიანია, აგებულია რკინა-ბეტონით. სანაპირო საყრდენები მოპირკეთებულია გრანიტით. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с. Банный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ბერდოვის ხიდი

ბერდოვის ხიდი (რუს. Бердов мост) — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 31 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,25 მეტრი. ხიდი წარმოადგენს ხორცის ქუჩის გაგრძელებას მდინარე პრიაჟკაზე. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს აბანოს ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — სათვალთვალო ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია“ (2,6 კმ) და „ადმირალტეიტსკაია“ (3 კმ). ხიდის სახელწოდება დაკავშირებულია XVIII საუკუნეში მოღვაწე მრეწველის ჩარლზ ბერდის სახელთან, რომლის მეტალის გადამამუშავებელი ქარხანა XIX საუკუნის დასაწყისში იყო ერთ-ერთი უდიდესი ქარხანა სანქტ-პეტერბურგში. მცირე საფეხმავლო ხიდი პირდაპირ ქარხანასთან გადიოდა (ამჟამად ამ ადგილზე განთავსებულია ქარხანა „საადმირალოს ვერფი“). XVIII საუკუნის დასასრულიდან ეწოდება თუჯის ხიდი, ხოლო 1830-იანი წლებიდან „მჭედლის ხიდი“. 1849 წლიდან ხიდს თანამედროვე სახელი ეწოდება. მოსახლეობაში ასევე გავრცელებულია სახელწოდება „ნასტინის ხიდი“. XVIII საუკუნის ბოლოს ააგეს ხის სამმალიანი ხიდი. იგი ააშენეს ჩარლზ ბერდის ქარხნის პირდაპირ და აკავშირებდა მას ხორცის კუნძულთან. 1805-1806 წლებში იგი გადააკეთა უილიამ გესტემ. გადაკეთებული ხიდი წარმოადგენდა ერთ-ერთ პირველ მეტალის ხიდს სანქტ-პეტერბურგში. თანამედროვე ხიდი ააგეს 1852 წელს ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვის პროექტის მიხედვით. თანამედროვე ხიდი სამმალიანია და დგას მეტალის საყრდენებზე. რუსმა მწერალმა კონსტანტინე სტანიუკოვიჩმა ბერდოვის ხიდთან დაასახლა რომან „ერთი ცხოვრების ისტორიის“ გმირი ა. ი. ოპოლევი. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 26. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2. Бердов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ყარანა

ყარანა, ყვითელმუცელა (ლათ. Phylloscopus) — ფრინველთა გვარი ყარანასებრთა ოჯახისა. მათ სხეულის სიგრძეა 10–14 სმ, იწონიან 5–12,5 გ-ს. შეფერილობა მურა ან მომწვანოა, სხეულის ქვედა ნაწილი როგორც წესი ყვითელია, რამდენიმე სახეობას თვალების ზემოთ ღია ფერის „წარბი“ აქვს. გავრცელებული არიან ევროპასა და აზიაში; 1 აზიური სახეობა ალასკამდეც აღწევს. ბინადრობენ სხვადასხვა განედებში — ბუჩქნარიანი ტუნდრიდან მუქწიწვოვან ტაიგამდე. ბუდობენ მიწაზე, ხეებზე ან ბუჩქებზე. ბუდე დახურულია, აქვს გვერდითი შესასვლელი. დებენ 4–8 წინწკლებიან ღია ფერის კვერცხს. კრუხობს უმთავრესად დედალი. ინკუბაცია 12–13 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებებიან ობობებით, მწერებით, შემოდგომაზე ზოგჯერ კენკრითაც. ყარანა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 163. ↑ Phylloscopus — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ ყვითელმუცელა — ქართულ სინონიმთა ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
ურალის ხიდი

ურალის ხიდი (რუს. Уральский мост) — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 24,6 მეტრი, ხოლო სიგანე — 31 მეტრი. ხიდი აკავშირებს ვასილევსკის კუნძულის მერვე და მეცხრე ხაზებს ურალის ქუჩასთან. დინების ქვემო მიმართულბით მდებარეობს სმოლენსკის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია „ვასილეოსტროვსკაია“. 1829 წლიდან ხიდს ეწოდება ღვინის ხიდი, ახლოს მდებარე ღვინის დასახლების გამო: ეს არის თხრილებით შემოვლებული ტერიტორია, სადაც განთავსებულია ღვინის მარნები. ასევე არსებობს ვერსია, რომ ღვინის დასახლებას XVIII საუკუნეში უწოდებდნენ საპყრობილეს, სადაც ლოთობის გამო გასამართლებული პატიმრები იხდიდნენ სასჯელს. თანამედროვე სახელი კი ცნობილია XX საუკუნის დასაწყისიდან და მიენიჭა ურალის ქუჩის მიხედვით. პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზე არსებობდა უკვე 1716 წელს. XIX საუკუნეში ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს: 1841, 1877 და 1883 წლებში. 1902 წელს ქალაქის საბჭო განიხილავდა ხის ხიდის შეცვლას რკინა-ბეტონის ხიდით, თუმცა გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. 1916 წელს ხიდი გადააკეთეს. 1928 წელს ხიდი გააძლიერეს ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით. ამ დროისათვის ხიდის სიგრძე იყო 26,2 მ, ხოლო სიგანე – 22,4 მ. ამჟამად არსებული რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1973-1974 წლებში ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. სამშენებლო სამუშაოების დროს ხიდის გვერდით ფუნქციონირებდა ხის ხიდი, რომელზეც დადიოდა ტრამვაი. 2002 წელს ტრამვაის მოძრაობის შეწყვეტის გამო ხიდიდან აყარეს ტრამვაის გზა და განაახლეს გზის საფარი. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 389. — 511 с. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — С. 85—86. — 280 с. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 269. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Уральский мост // СПб ГБУ «Мостотрест»
სმოლენსკის ხიდი

სმოლენსკის ხიდი (რუს. Смоленский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 30,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 27 მეტრი. მდებარეობს ვასილევსკის კუნძულის მე-16 და მე-17 ხაზების დასაწყისში. ხიდთან ახლოს მდებარეობს სმოლენსკის სასაფლაო. დინების ზემო მიმართულბით მდებარეობს ურალის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულენით — ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია „პრიმორსკაია“. 1798 წლიდან 1844 წლამდე ხიდს ერქვა სომხური ხიდი, ახლოს მდებარე სომხური სასაფლაოს გამო ასევე მოქმედებდა სახელწოდება გერმანული ხიდი, ახლოს მდებარე სმოლენსკის ლუთერანული სასაფლაოს გამო. თანამედროვე სახელწოდება ცნობილია 1829 წლიდან და მიენიჭა სმოლენსკის მართლმადიდებლური სასაფლაოს გამო. ხის ძელებიანი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1750-იან წლებში, რათა დაკავშირებოდნენ ლუთერანულ სასაფლაოს. XIX საუკუნეში ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს: 1841, 1873 და 1885 წლებში. 1902 წელს ქალაქის საბჭო განიხილავდა ხის ხიდის შეცვლას რკინა-ბეტონის ხიდით, თუმცა გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. 1916 წელს ხიდი გადააკეთეს. 1913 წელს ხიდი გადააკეთეს მე-16 და მე-17 ხაზზე ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით. 1930 წელს ხის ბურჯები შეცვალეს მეტალის ძელებით. ამჟამად მოქმედი ხიდი ააგეს 1959-1961 წლებში ინჟინერ ა. დ. გუტცაიტისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. 2002 წელს ტრამვაის მოძრაობის შეწყვეტის გამო ხიდიდან აყარეს ტრამვაის გზა და განაახლეს გზის საფარი. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 389. — 511 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 269. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Смоленский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ჭრიჭინა მეჩალია

ჭრიჭინა მეჩალია (ლათ. Locustella) — ფრინველთა გვარი ჭრიჭინა მეჩალიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 12–16 სმ. შეფერილია მურა ან ზეთისხილისფერ ტონებში, მკერდი და ზურგი ზოგჯერ აჭრელებული აქვს. აერთიანებს 20 სახეობას. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიასა (სამხრეთი ნაწილის გარდა) და ჩრდილოეთ აფრიკაში. იზამთრებენ აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში. ბინადრობენ ტყისპირების ბუჩქნარებში და მაღალ ბალახში, უმეტესად ნესტიან ადგილებში. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე ან ბუჩქებზე ძალიან დაბლა. დებენ 4–6 წინწკლებიან თეთრ ან ვარდისფერ კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, ობობებით. ზოგიერთი სახეობის გალობა წააგავს ჭრიჭინის ან კუტკალიის ხმას (აქედან სახელწოდება). ჭრიჭინა მეჩალია — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ grasshopper warbler — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 Сверчки // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 23 — М., 1976. ↑ Grassbirds, Donacobius, Malagasy warblers, cisticolas, allies. IOC World Bird List (v 8.2) (2018).
ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი

ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი (რუს. Ново-Андреевский мост) — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 30 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3 მეტრი. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს სმოლენსკის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულენით — ნაღდი ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია „პრიმორსკაია“. ხიდის აგების პერიოდისათვის ქალაქში უკვე არსებობდა ანდრეევსკის ხიდი. ორი მსგავსი ტოპონიმის თავიდან აცილების მიზნით, მდინარე სმოლენკაზე არსებულ ხიდს უწოდეს ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი, აღნიშნული დადგენილება მიიღეს 2010 წლის 28 ივლისს. პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1960-იან წლებში, ჯერ კიდევ მაშინ, როცა დეკაბრისტების კუნძულის განაშენიანება ახალი დაწყებული იყო. ახლოს მდებარე სახლების მაცხოვრებლებმა შეაგროვეს თანხა და ააგეს აუცილებელი გადასასვლელი. ამის შემდეგ ხიდს უწოდეს კოოპერატიული ხიდი, ან რკინის ხიდი. ასევე არსებობდა სახელწოდება ანდრეევსკის ხიდი, რომელიც ეწოდა ხიდის შემქმნელის იგორ ანდრეევის გვარის მიხედვით. ანდრეევი იყო ბალტიის ქარხნის ინჟინერი, რომელმაც ხიდი ააგო პრაქტიკულად თვითნებურად, ამისათვის მიიღო საკუთარი ქარხნის არასაჭირო მეტალის ძელები და დაუკვეთა მისი ტრანსპორტირება და დამონტაჟება. 2005 წლის გაზაფხულზე გავრცელდა განცხადება, რომ ხიდი დაიკეტებოდა სამი თვით სმოლენკის კალაპოტის გასუფთავების მიზნით, ხოლო მოხდებოდა ხიდის დემონტაჟი. სანაპირო ზოლის გაწმენდისა და მშენებლობის სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ხიდი არ დუმონტაჟებიათ და 2006 წლის შემოდგომაზე დაიკრაგა. იგი არ ირიცხებოდა „ხიდტრესტის“ ბალანსზე. 2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ხიდი აღედგინათ. მშენებლობა დაიწყო 2009 წლის სექტემბრის დასაწყისში. ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 2009 წლის 17 დეკემბერს. Ново-Андреевский мост //СПб ГБУ «Мостотрест» Через Смоленку начинают строительство пешеходного моста. — Карповка.нет. — 8 сентября 2009. Ново-Андреевский мост через Смоленку откроется 15 декабря. — Карповка.нет. — 2 декабря 2009. Ново-Андреевский мост через Смоленку построен. — Карповка.нет. — 12 декабря 2009.
აპრაქსინის ეზო

აპრაქსინის ეზო (რუს. Апраксин двор) — არქიტექტურული კომპლექსი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ ნაწილში. ქალაქის ერთ-ერთი უდიდესი ისტორიული სავაჭრო ცენტრი. უკავია 14 ჰა ფართობი. სახელი ეწოდა მიწის ნაკვეთის პირველი მფლობელის გრაფ თედორე აპრაქსინის გვარის მიხედვით. ისტორიულად, დღევანდელი აპრაქსინის ეზოს ტერიტორია შედგება ორი ნაწილისაგან — შუკინის ეზო (სადაც სოფლის მეურნეობის პროდუქტი იყიდება, აღნიშნული მიწა მეწარმე ივან შუკინმა იყიდა XVIII საუკუნის შუა რიცხვებში) და თვითონ აპაქსინის ეზო, რომელიც ეკუთვნოდა ფიოდორ აპრაქსინს. პირველი ბაზარი აღნიშნულ მიწაზე, ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის შუა რიცხვებში წარმოიშვა. პირველი ბაზრის შენობები ხისგან იყო აშენებული და 1782 წელს დაიწვა. 1863 წელს ამ ადგილზე გაიხსნა ახალი საწყობი. შენობები აშენდა დიზაინერ ჯერონიმო კორსინის მიერ. მომდევნო ათწლეულში აღნიშნული საწყობების, სიახლოვეს 45-ზე მეტი მაღაზიის შენობა აშენდა. 1833 წელს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით, აპრაქსინის და შუკინის ეზოებში არსებული სავაჭრო შენობები, ერთ დიდ ბაზრად გაერთიანდა. 1862 წელს ძლიერი ხანძრის შედეგად სავაჭრო შენობების უმრავლესობა დაიწვა და შემდგომ დაანგრიეს. ხანძრის შემდეგ, ბაზარი აშენდა გეგმის მიხედვით: 1863 წელს ალექსანდრეს ხაზი აშენდა სადავოიას ქუჩამდე (არქიტექტორი ი. დ. კორსინი) 1864 წელს — მარიინსკის ხაზი (არქიტექტორი ა. კრაკაუ). 1870-1880 წლებში აშენდა აპრაქსინის ბაღის ძირითადი შენობები, რომლებიც დღემდე შენარჩუნებულია. XX საუკუნის დასაწყისში სავაჭრო ობიექტები მესამე და მეოთხე სართულებზე აშენდა, მათი საერთო რაოდენობა კი — 660-ია. 1913 წელს, აპრაქსინის ეზოში შედიოდა დაახლოებით 500-ზე მეტი მაღაზია, ხოლო შუკინის ეზოში მდებარეობდა 270 პატარა საბითუმო საწარმო. ამჟამად აპრაქსინის ეზოში შედის 57 შენობა, რომელთა უმრავლესობაც ქალაქს ეკუთვნის. წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთ უდიდეს სავაჭრო ცენტრს. XXI საუკუნის დასაწყისში დაიწყო მუშაობა სავაჭრო კომპლექსის ტერიტორიის ფუნდამენტური რეკონსტრუქციზე ქალაქის პერიფერიაზე არსებული საცალო სივრცის გაყვანის გზით. აქ აშენდა არაერთი დიდი კომპანიის ფილიალი და სასტუმროები. История Апраксина двора. ↑ "Apraksin Dvor masterplan in St Petersburg by Wilkinson Eyre Architects", De Zeen, 29 January 2008 ↑ Olcayto, Rory. (18 January 2008) Foster's and Wilkinson Eyre battle for St Petersburg masterplan. «Building Design». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 February 2012. ციტირების თარიღი: 28 March 2008.
მიხაილ ავაქიანი

მიხაილ (მიქაელ) ავაქიანი (სომხ. Միքայել Ավագյան; დ. 19 აპრილი, 1957, ბუღაშენი, საქართველოს სსრ — გ. 6 მარტი, 1994, ჰორადიზი, აზერბაიჯანი) — სომეხი მებრძოლი, ყარაბაღის ომის მონაწილე. მიხაილ ავაქიანი დაიბადა საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუღაშენში. სოფლის 8-წლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა სომხეთში, ქალაქ რაზდანის ტექნიკურ სასწავლებელში გააგრძელა. სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, ჩააბარა სვერდლოვსკის შინაგან საქმეთა სასწავლებელში, ხოლო შემდეგ აფხაზეთში დაიწყო მუშაობა შინაგან საქმეთა ორგანოებში. მოგვინებით გადასახლდა სოფელ აღბულაგში, სადაც დაქორწინდა კიდეც. როდესაც ომი დაიწყო მთიან ყარაბაღში, მონაწილეობდა სამხედრო მოქმედებებში ჰორადიზში, ხოჯალში, ჰადრუთსა და ფიზულში. ცნობილი იყო მეტსახელით „კობრა“, რადგან იცოდა აზერბაიჯანული, რაც მას სადაზვერვო საქმიანობაში ეხმარებოდა. მიხაილ ავაქიანი სასიკვდილოდ დაჭრა სნაიპერმა ჰორადიზის ხიდთთან ბრძოლაში და გარდაიცვალა საავადმყოფოსკენ მიმავალ გზაზე 1994 წლის 6 მარტს 36 წლის ასაკში. მიხაილ ავაქიანის ძეგლი სოფელ ბუღაშენში მისი გარდაცვალებიდან მალევე, 1994 წელს დაიდგა. 2019 წლის 20 იანვარს შედგა რესტავრირებული ძეგლისა და მისი სახელობის საბავშვო მოედნის საზეიმო გახსნა, თუმცა ამას საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი რეაქცია მოჰყვა. 20 იანვარს ძეგლის გახსნის ცერემონიალს ადგილობრივებთან ერთად დაესწრნენ: საქართველოს პარლამენტის წევრები — ენზელ მკოიანი და სამველ მანუკიანი, სომხეთის ელჩი საქართველოში რუბენ სადოიანი, ახალქალაქის საკრებულოს თავმჯდომარე და ახალქალაქის მერი იურიკ უნანიანი. აღსანიშნავია, რომ ბიუსტი ავაქიანის ნათესავმა საკუთარი ფინანსებით აღადგინა. 2019 წლის 8 თებერვალს ყარაბაღის ომის მონაწილის ძეგლის აღების მოთხოვნით პარლამენტის ყოფილ შენობასთან აქცია გაიმართა; თბილისის პარალელურად, ეთნიკურად სომეხი ახალგაზრდების საპროტესტო აქცია გაიმართა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუღაშენშიც, მიხეილ ავაქიანის ძეგლის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მიხაილ ავაქიანს დარჩა მეუღლე მანუშაკ ავაქიანი. ↑ 1.0 1.1 Бюст Михаилу Авагяну в Джавахети: Баку требует разъяснений ↑ 2.0 2.1 ყარაბაღის ომის მონაწილის ძეგლის აღების მოთხოვნით პარლამენტთან აქცია გაიმართა ↑ „ამ თემაზე აჟიოტაჟის ატეხვა ზედმეტია“ – საგარეო ახალქალაქში აღმართულ ძეგლზე ↑ Ազատամարտիկ Միքայել Ավագյանը չի մասնակցել վրաց-աբխազական բախումներին. մերկացվել է ադրբեջանական հերթական սուտը. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-01. ციტირების თარიღი: 2019-02-13.
იაშილქოლი

იაშილქოლი (ტაჯ. Яшилкӯл) — მაღალმთიანი ტბა ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. გაწოლილია სამხრეთ პამირში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ალიჩურის ქედებს შორის, ზღვის დონიდან 3734 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 36,1 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 50 მ. საზრდოობს თოვლისა და მყინვარული წყლით. წარმოიქმნა ჩამონაზვავის შედეგად, რომელმაც გზა გადაუღობა მდინარე ღუნდს. ტბის ჩამოყალიბება უნდა მომხდარიყო XIII საუკუნემდე, რაზეც ტბის კლდეებზე არსებული გაშიფრული არაბული წარწერები მეტყველებს. იაშილქოლიდან გამოედინება მდინარე ფანჯის მარჯვენა შენაკადი ღუნდი. ტბის წყალი მტკნარია. ზამთარში იყინება. ტბაში გვხვდება მარინკა და გოჭალა. ↑ იაშილქოლი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ იაშილქოლი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული) ↑ იაშილქოლი // გეოგრაფიის ენციკლოპედია (რუსული) ↑ Краткая географическая энциклопедия, Том 5, Ст., 544, Г. 1966.
სესტრორეცკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია

სესტრორეცკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია (რუს. Пантелеимоновская церковь) — მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია 1905-1906 წლებში. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. რევოლუციამდე სოფელ ტარხოვკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია მიწერილი იყო სესტრორეცკის პეტრესა და პავლეს ეკლესიაზე. იგი მდებარეობდა სააგარაკო ნაწილში. ტაძარი ააგეს აგარაკის მფლობელებისა და ტარხოვსკის საკურორტო ზონის კეთილმოწყობის საზოგადოების შემოწირულობებით. 1937 წელს ეკლესიას, ისევე როგორც დიდმოწამე პანტელეიმონს, თავი წაჰკვეთეს. 1938 წელს ეკლესიის ნგრევა კვლავ მიმდინარეობდა. მიწაზე დაანარცხეს გუმბათი და ჯვარი. სესტრორეცკში საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ყველა ეკლესია დაანგრიეს. ტარხოვსკის პანტელეიმონის ეკლესია თავდაპირველად გადააკეთეს კლუბად, შემდეგ გადაეცა შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატს და მასშ 1948 წლამდე განთავსებული იყო სასამართლო, რომელიც წარმოადგენდა ცნობილ სამეულს. ახლო მაცხოვრებლებს ესმოდათ დახვრეტების ხმა, დახვრეტილებს მარახევდნენ იქვე, საძმო სასაფლაოზე, ხოლო ბლოკადის დროს არც კი მარხავდნენ. 1952 წელს შენობა გადაეცა სახანძრო სამსახურის სამმართველოს. 1990 წელს დაიწყო ეკლესიის დაბრუნების მოძრაობა. 1991 წლის 4 იანვარს დარეგისტრირდა საზოგადოების წესდება. პირველი ლოცვა ტაძარში აღევლინა 1991 წლის 1 იანვარს. 1991 წელს აღმასკომმა შენობა გაათავისუფლა. 1992 წელს გადასცეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. შენობა საკმაოდ ავარიულ მდგომარეობაში იყო. დანგრეული იყო თითქმის 60 % სამრეკლო, გუმბათი და აფსიდა. 2004 წლის აგვისტოში ეკლესია აკურთხა სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტმა ვლადიმირმა. Церковь во имя Святого Великомученика Пантелеймона Целителя и Святого Преподобного Александра Константинопольского в Тарховке დაარქივებული 2019-03-01 საიტზე Wayback Machine.