laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
უოტერგეიტის სკანდალი

უოტერგეიტის სკანდალი (ინგლ. The Watergate scandal) — აშშ-ის პოლიტიკური სკანდალი რიჩარდ ნიქსონის პრეზიდენტობის პერიოდში, რომელიც ნიქსონის რამდენიმე უახლოესი მრჩეველის დაპატიმრებითა და თვით პრეზიდენტის გადადგომით დასრულდა 1974 წლის 9 აგვისტოს. სკანდალი დაიწყო ვაშინგტონში 1972 წლის 17 ივნისს უოტერგეიტის საოფისე კომპლექსში დემოკრატიული ეროვნული კომიტეტის შტაბ-ბინაში შეჭრისთვის ხუთი ადამიანის დაპატიმრებით. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს მიერ წარმოებული გამოძიებით, ხოლო მოგვიანებით სენატის უოტერგეიტის კომიტეტისა და თემთა პალატის იურიდიული კომიტეტისა და პრესის მხილებით დადგინდა, რომ ეს შეჭრა ერთ-ერთი იყო მრავალრიცხოვან არალეგალურ საქმიანობათაგან, რომლებიც ნიქსონის შტატის თანამშრომლების მიერ იყო ნებადართული და წარმოებული. მათ ასევე გამოააშკარავეს დანაშაულისა და კანონდარღვევის უამრავი შემთხვევა, რომლებიც მოიცავდა საარჩევნო კამპანიის დარღვევებს, პოლიტიკურ შპიონაჟსა და საბოტაჟს, არალეგალურ შეჭრებს, გაუმართლებელ საგადასახადო აუდიტებს, არალეგალურ მოსმენებს მასშტაბურ დონეზე და ასევე საიდუმლო ფარულ საბანკო ანგარიშს მექსიკაში, ამგვარი ოპერაციების ჩამტარებელთა ანაზღაურებისთვის. ეს საიდუმლო ფონდი გამოიყენებოდა ასევე იმ შვიდი ადამიანის გასაჩუმებლად, რომლებიც 17 ივნისის შეჭრისთვის იყვნენ დაკავებული. ნიქსონი და მისი შტატი ერთმანეთში შეთანხდმენ შეჭრის გარემოებების დასაფარავად, განსაკუთრებით კი, მისი თეთრ სახლთან კავშირის დასამალად, ამ ფაქტის მოხდენამდე ექვსი დღით ადრე. პრეზიდენტისა და მისი შტატის თანამშრომლების მაკომპრომეტირებელი მტკიცებულებების ორი წლის განმავლობაში შეგროვების შემდეგ, რაც მოიცავდა მისი ყოფილი შტატის თანამშრომლების აღიარებებს სენატის გამოძიებაში, გაირკვა, რომ ნიქსონს ხმის ჩამწერის სისტემა ჰქონდა საკუთარ ოფისში თეთრ სახლში, რომელსაც მრავალი საუბარი ჰქონდა დაფიქსირებული. ამ ფირების ჩანაწერებიდან გამოაშკარავდა, რომ მას პირადად მიუძღოდა ბრალი მართლმსაჯულებისთვის სიმართლის დამალვაში, კერძოდ ამ შეჭრასთან დაკავშირებულ გარემოებებში. ეს ჩანაწერი მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც „კვამლიანი თოფი“ (smoking gun). სასამართლო გარჩევების სერიის ბოლოს აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ საქმეში „აშშ ნიქსონის წინააღმდეგ“ ერთხმად უყარა კენჭი გადაწყვეტილებას პრეზიდენტის მიერ ჩანაწერების გადაცემაზე და ნიქსონი იძულებული გახდა ისინი გამოეაშკარავებინა. თემთა პალატაში უეჭველი იმპიჩმენტისა, ხოლო სენატში დატუსაღების შესაძლებლობის წინაშე დამდგარი ნიქსონი ათ დღეში გადადგა, რითაც პირველი და ერთადერთი აშშ-ის პრეზიდენტი გახდა, რომელიც ამ პოსტიდან ვადამდე გადადგა. მისმა მემკვიდრემ ამ პოსტზე, ჯერალდ ფორდმა, გამოსცა წინააღმდეგობრივი ნიქსონის შეწყალება ნებისმიერი ფედერალური კანონდარღვევისთვის, რომელიც კი მას ჩადენილი შეიძლება ჰქონდა პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას. უოტერგეიტის სკანდალი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) Watergate Trial Conversations დაარქივებული 2011-10-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Watergate Timeline (ინგლისური) BBC News reports on Watergate (ინგლისური)
პრჟევალსკის ცხენი

პრჟევალსკის ცხენი (ლათ. Equus ferus przewalskii) — კენტჩლიქოსანთა ცხოველი ცხენის გვარისა. 1879 წელს ცენტრალურ აზიაში აღმოაჩინა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ. აქვს მოკლე ფაფარი, მოზრდილი თავი, მსხვილი კისერი, მოკლე ფეხები და პატარა ყურები. ულაყის სხეულის სიგრძეა 2,3 მ, ჭაკი რამდენადმე უფრო პატარაა. ბინადრობდა ჯუნღარის უდაბნოში. ქმნიდა 5-20 სულისაგან შემდგარ რემას. ამჟამად ბუნებაში მისი არსებობა საეჭვოა. უკანასკნელი ჯოგი ბუნებაში 1967 წელს შეამჩნიეს, ხოლო უკანასკნელი წარმომადგენელი 1969 წელს. შემონახულია ევროპისა და ამერიკის ზოოპარკებში, უკრაინაში — ასკანია-ნოვაში. ეჯვარება შინაურ ცხენს და ქმნის ნაყოფიერ შთამომავლობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 221.
გრაფიკა

გრაფიკა — გამოსახულების შექმნა სხვადასხვა სახის ხელსაწყოებისა და ტექნიკის მეშვეობით. ის ძირითადად მოიცავს რაიმე გლუვ ზედაპირზე (მაგ. თაბახზე) ანაბეჭდების შექმნას მასზე ხელსაწყოს ზეწოლითა ან ზედაპირის გასწვრივ მისი მოძრაობით. ძირითადი ხელსაწყოებია გრაფიტის ფანქრები, კალამი და მელანი, მელნის ფუნჯები, სანთლის ფერადი ფანქრები, კრაიონი, ნახშირი, პასტელი და მარკერები. თანამედროვე გრაფიკაში ასევე გამოიყენება ციფრული მედია და ხელსაწყოები მსგავსი ეფექტის მისაღებად. გრაფიკაში ძირითადი ტექნიკაა: ხაზვა, ჰაჩინგი, კროსჰაჩინგი, სკრიბლინგი, სტიპლინგი და ბლენდინგი. საქართველოში საკუთრივ გრაფიკის განვითარებას საფუძველი ჩაეყარა ნაბეჭდი წიგნის განვითარებასთან ერთად. დაზგური გრაფიკის მნიშვნელოვანი წარმომადგენლები არიან ალექსანდრე ბერიძე, რომანოზ გველესიანი, გიგო გაბაშვილი, ალექსანდრე მრევლიშვილი, ანტონ გოგიაშვილი. წიგნის გრაფიკის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვის პირველ ქართველ გრავიორ-ქსილოგრაფს, ახალი გრაფ. ხელოვნების ფუძემდებელს გრიგოლ ტატიშვილს და ვლადიმერ გრიგოლიას, კარიკატურის განვითარებაში —ოსკარ შმერლინგს. გრაფიკის განვითარების კერა იყო თბილისის სამხატვრო აკადემია. გრაფიკის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს იოსებ შარლემანმა, დავით კაკაბაძემ, ლადო გუდიაშვილმა, ელენე ახვლედიანმა, თამარ აბაკელიამ, ირაკლი თოიძემ, სერგო ქობულაძემ, კორნელი სანაძემ და სხვ. გრაფიკის ხელოვნება განსაკუთრებით განვითარდა 1950–60-იან წლებში. მნიშვნელოვანი ნამუშევრები შექმნეს რევაზ თარხან-მოურავმა, დიმიტრი ერისთავმა, დიმიტრი ხახუტაშვილმა, ლევან ცუცქირიძემ, ელგუჯა ბერძენიშვილმა, ალექსანდრე ბანძელაძემ, ზურაბ კაპანაძემ, თენგიზ მირზაშვილმა, თეიმურაზ ყუბანეიშვილმა, ოთარ ჯიშკარიანმა და სხვ.; 1970–80-იან წლებში — გიორგი წერეთელმა, გურამ ღლონტმა, ლორეტა შენგელია-აბაშიძემ, ნანა ცინცაძემ, გ. კიკალიშვილმა, ია გიგოშვილმა, მ. თავაძემ, ლალი ზამბახიძემ, გურამ დოლენჯაშვილმა, ნინო ზაალიშვილმა, კარლო ფაჩულიამ, ნანა ჭურღულიამ. განვითარდა გრაფიკის სახეობები — პლაკატი და კარიკატურა (ირაკლი თოიძე, სამსონ ნადარეიშვილი მერაბ და ელგუჯა ბერძენიშვილები, ნოდარ მალაზონია, ჯემალ ლოლუა, გიგლა ფირცხალავა, ალექსანდრე სარჩიმელიძე, თამაზ ვარვარიძე, ზ. ნაცვლიშვილი, ასევე ანდრო კანდელაკი, დონი, გურო, ზურაბ ფორჩხიძე, თენგიზ ქართველიშვილი, ვახტანგ კუცია, ზაალ სულაკაური). ქართული ილუსტრაციის განვითარებისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა 1930-იან წლებში შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ საიუბილეო თარიღისათვის, აგრეთვე, იაკობ ცურტაველის „შუშანიკის წამების“ 1500 წლისთავის საიუბილეოდ შექმნილ ილუსტრაციებს. XX საუკუნის 30–90-იან წლებში ქართველმა მხატვრებმა დაასურათეს უილიამ შექსპირის ყველა ნაწარმოები, 1960-იან წლებიდან იქმნება „ვეფხისტყაოსნის“ ახალი ილუსტრაციები, ასევე დასურათდა სახარების მთლიანი და ცალკეული ეპიზოდები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 256-257. ჩხარტიშვილი ა., ხერხეულიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გრაფიკა“ ვიკისაწყობში. კომპიუტერული გრაფიკისა და ანიმაციის ისტორიული ქრონოლოგია დაარქივებული 2008-03-10 საიტზე Wayback Machine.
პტერანოდონი

პტერანოდონი (ლათ. Pteranodon) — ამომწყდარი გიგანტური მფრინავი ქვეწარმავლები პტეროდაქტილისნაირთა რიგისა. მათი ფრთბის შლილი 7,5 მ აღწევდა. ჰქონდათ დიდი (1 მ) თავი, დაახლოებით ტანისა და უკან გაჭიმული ფეხების საერთო სიგრძის ტოლი. ქალას ზედა მხარეზე განვითარებული იყო გრძელი ქედი, ყბები ქმნიდნენ წვეტიან უკბილო ნისკარტს. ზომიერად გრძელი კისერი ჰქონდათ. წინა კიდურები ღონიერ და გრძელ ფრთებად იყო ქცეული. ცნობილი არიან აშშ-ის (კანზასი, ორეგონი) ზედაცარცული ნალექებიდან. მჭედლიძე გ., ქსე, ტ. 8, გვ. 223-224, თბ., 1984
პტერიდოსპერმები

პტერიდოსპერმები, თესლოვანი გვიმრები (Pteridospermae, Lyginopteridopsida, Cycadofilices) — უძველესი ამომწყდარი შიშველთესლოვანი მცენარეების ჯგუფი. გამოჩნდნენ დევონური პერიოდის ბოლოს და მიაღწიეს ადრინდელ ცარცულ ეპოქას. გარეგნულად მცირე ნაწილი წააგავდა ხისებრ გვიმრებს (ამიტომაც ადრე გვიმრებად მიიჩნევდნენ). პტერიდოსპერმები განსხვავებულსპორიანი მცენარეები იყო. მიკროსპორანგიუმები თავმოყრილი ჰქონდათ სორუსებად ანდა ქმნიდნენ სინანგიუმებს. თესლკვირტები განლაგებული იყო ვეგეტატიურ ფოთლებზე, ზოგიერთისა — მოქცეული იყო დახურულ ან ნახევრად დახურულ სათავსში — კუპულაში. ქსე, ტ. 8, გვ. 224,. თბ., 1984
The Geese & the Ghost

The Geese & the Ghost — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის გიტარისტ ენტონი ფილიპსის სადებიუტო სოლო-ალბომი, გამოცემული 1977 წელს. 1969 წელს, ჯენესისში მოღვაწეობამდე, ფილიპსმა და მაიკ რეზერფორდმა ჩაწერეს რამდენიმე მუსიკალური პიესა, რომელთა შორის იყო D Instrumental. 1970 წლიდან, ჯგუფიდან წასვლის შემდეგ ფილიპსმა განაგრძო მუშაობა საკუთარ სიმღერებზე. 1973 წელს მან კვლავ იმუშავა რეზერფორდთან, მცირე პროექტებზე, მაგრამ გადადო მათი შედეგები. მოგვიანებით ის კვლავ დაუბრუნდა ჩაწერილ მასალას. ალბომზე მუშაობა დასრულებული იქნა 1976 წლისათვის Charisma Records აღარ იყო დაინტერესებული ფილიპსის სოლო-ნაშრომების გამოცემით, მაგრამ გამოჩნდა ლეიბლი Passport Records, რომელმაც გამოხატა სურვილი, ეთანამშრომლა ფილიპსთან. ენტონი ფილიპსი – გიტარები მაიკ რეზერფორდი – გიტარები ფილ კოლინზი – ვოკალი (2, 4) რობ ფილიპსი – ჰობოი (11, 12, 14) ლაზო მომულოვიჩი – ჰობოი (3, 11) ჯონ ჰეკეტი – ფლეიტები (9, 13, 14) უილ სლითი – ფლეიტა, პიკოლო (3) ჯეკ ლანკასტერი – ფლეიტა, ლირიკონი (14) ჩარლი მარტინი – ჩელო (10-12) კირკ ტრევორი – ჩელო (10-12) ნიკ ჰეილი – ვიოლინო (11, 12) მარტინ უესტლეიკი – ტიმპანონები (3, 10-12) ვივ მალ-კოლიფი – ვოკალი (9) დევიდ თომასი – კლასიკური გიტარა (15) რონი განი – ჰარმონი – (15) ↑ The Geese & the Ghost AllMusic-ზე
პტეროდაქტილისნაირნი

პტეროდაქტილისნაირნი (ლათ. Pterodactyloidei), იურულ და ცარცულ პერიოდებში მცხოვრებ ამომწყდარ ქვეწარმავალთა რიგი. შეგუებული იყვნენ ჰაერში ფრენას. ცნობილია დასავლეთ ევროპიდან, აღმოსავლეთ აფრიკიდან და ამერიკიდან. რუსელთში ნაპივნია ვოლგისპირეთში. პტეროდაქტილისნაირთათვის დამახასიათებელია წაგრძელებული, მსუბუქი ქალა, წაგრძელებული კისრის მალები, მასიური, ფართო და ძლიერი ფრთები, მოკლე კუდი. სხეულის ზომა მერყეობდა ბეღურას ზომის წვრილი ფორმებიდან გიგანტურ პტერანოდონამდე. წვრილი ფორმები იკვებებოდნენ მწერებით, მსხვილები — თევზებითა და წყლის სხვა ორგანიზმებით. ქსე, ტ. 8, გვ. 224, თბ., 1984
პტიში (მრავალმნიშვნელოვანი)

პტიში შეიძლება აღნიშნავდეს: პტიში — მყინვარი აფხაზეთის კავკასიონზე სამხრეთის პტიში — მთა აფხაზეთის კავკასიონზე პტიში — უღელტეხილი აფხაზეთის კავკასიონზე პტიში — მდინარე აფხაზეთში პტიში — გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი სახელწოდება
პტიშის უღელტეხილი

პტიში — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2995 მ. პტიშის უღელტეხილი აგებულია ქვედა პალეოზოური მეტამორფული ფიქლებით. აკავშირებს მდინარეების სამხრეთ პტიშისა (ჩხალთის აუზი) და ჩრდილოეთ პტიშის (ამანაუზის აუზი) ხეობებს საცალფეხო ბილიკით. უთმელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 224.
იგნალინა

იგნალინა (ლიეტ. Ignalina) — ქალაქი ლიეტუვაში, უტენის მაზრაში, იგნალინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 6 307 ადამიანი (2005). ქალაქშია ერბო-კარაქის წარმოების ქარხანა. ქალაქის მახლობლადაა (39 კმ) — იგნალინის ატომური ელექტროსადგური. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-01-27 საიტზე Wayback Machine.
იონიშკისი

იონიშკისი (ლიეტ. Joniškis, პოლ. Janiszki, რუს. Янишки) — ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, მდებარეობს ლატვიის საზღვრიდან 14 კილომეტრში. იონიშკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ვილნიუსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 253 კილომეტრზე. კაუნასიდან ჩრდილოეთით 187 კილომეტრზე, ხოლო შიაულიაიდან 39 კმ. ასევე ჩრდილოეთით. გერბი მიიღეს 1992 წელს. მასზე გამოსახულია მთავარანგელოზი მიქაელი, რომელიც ამარცხებს დრაკონს. ისევე როგორც ლიეტუვის ქალაქების უმრავლესობაში იონიშკისშიც მოსახლეობის უმრავლესობას ებრაელები შეადგენდნენ. 1897 წლის მონაცემებით ქალაქში მაცხოვრებელი 4 774 ადამიანიდან 2 272 ებრაელი იყო. პირველსა და მეორე მსოფლიო ომს შორის პერიოდში აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 700 ებრაელი. მოქმედებდა ებრაული სკოლა და სამი სინაგოგა. იონიშკისის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-03-09 საიტზე Wayback Machine.
კაიშიადორისი

კაიშიადორისი (ლიეტ. Kaišiadorys, პოლ. Koszedary, რუს. Кошедары) — ქალაქი ლიეტუვის ცენტრალურ ნაწილში, კაუნასის მაზრის კაიშიადორისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. კათოლიკური კაიშაიდორისის ეპარქიის ცენტრი, რომლის შემადგენლობაშიც შედის 7 დეკანატი. მდებარეობს ვილნიუსსა და კაუნასს შორის, ვილნიუსიდან 60 კმ. კაუნასიდან 40 კმ. არის სარკინიგზო კვანძი, ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ქალაქშია მუზეუმი, რომელიც 1998 წელს გაიხსნა. 1915 წელს გერმანული ოკუპაციის პერიოდში იყო მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი.
კელმე

კელმე (ლიეტ. Kelmė) — ქალაქი ლიეტუვაში, მდებარეობს შიაულიაის მაზრაში, მდინარე კრაჟანტეზე, 19 კმ-ში რკინიგზის სადგურ ტიტუვენაიდან. კელმის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ლაზდიიაი

ლაზდიიაი (ლიეტ. Lazdijai) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, ალიტუსის მაზრაში, ლაზდიიაის რაიონის თვითმმართველობის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პოლონეთის საზღვრიდან 7 კმ-ში..
პასვალისი

პასვალისი (ლიეტ. Pasvalys, პოლ. Poswol, რუს. Посволь) — ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრის პასვალისის რაიონის და პასვალისის სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სვალიას ნაპირებზე. ქალაქის ცენტრს აქვს ისტორიული ძეგლის სტატუსი. ქალაქში მდებარეობს წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ტაძარი (აშენებულია 1787 წ.) XVIII საუკუნის სამრეკლოთი.
დოვმონტი

დოვმონტი (რუს. Довмонт, ბელარ. Даўмонт , (რუს. Тимофей), ნათლობისას თიმოთე; დ. 1240 — გ. 17 მაისი, 1299) — ლიტვური წარმოშობის ფსკოვის დიდი მთავარი, მეფობდა 1266 წლიდან 1299 წლამდე. არაერთხელ ებრძოდა ლიტველებსა და გერმანელებს, მათ შორის რაკოვის ბრძოლაშიც. მისი მმართველობისას ფსკოვმა მიიღო ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა ნოვგოროდისგან. იგი იყო დაქორწინებული მინდოვგის ცოლის დაზე. ასევე მიჩნეულია, რომ დევმონტმა პირადად მოკლა მინდოვგი. მინდოვგის მკვლელობის შემდეგ იგი გადასახლდა ფსკოვში, სადაც ფსკოველებმა იგი თავის მთავრად აღიარეს. Simas Sužiedėlis, ed. (1970–1978). „Daumantas“. Encyclopedia Lituanica (ლიეტუვური). II. Boston, Massachusetts: Juozas Kapočius. pp. 39–40. OCLC 95559. Ivinskis, Zenonas (1937). „Daumantai“. In Vaclovas Biržiška (ed.). Lietuviškoji enciklopedija (ლიეტუვური). VI. Kaunas: Spaudos Fondas. pp. 172–177. OCLC 1012854. Entries for the years 1265-1299 in The Pskov 3rd Chronicle.  დაარქივებული 2020-08-31 საიტზე Wayback Machine. provide information on Daumantas as the ruler of Pskov. ↑ Orthodox Lithuania. Orthodox England. ციტატა: „St Dovmont or Timothy“ ციტირების თარიღი: 2007-12-17. ↑ http://www.spsl.nsc.ru/history/descr/litv01.htm
შვენტოიი

შვენტოიი ან შვიანტოიი (ლიეტ. Šventoji) — დასახლებული პუნქტი ლიეტუვის დასავლეთით, ბალტიის ზღვის ნაპირზე. ადმინისტრაციულ განხილვაში არის ქალაქ პალანგას ნაწილი. მოსახლეობა – მიახლ. 2000 ადამიანი. შვენტოიიში დგას წმინდა მარიამის ეკლესია, რომელიც აშენდა XXI საუკუნეს დასაწყისში ადრეული ხის ეკლესიის (1931 წ.) ნაცვლად. მოქმედებს ზოგადსაგანმანეთლებლო სკოლა, ფოსტა და სავაჭრო ცენტრი.
რასეინიაი

რასეინიაი (ლიეტ. Raseiniai, პოლ. Rosienie, რუს. Россиены) — ქალაქი ლიეტუვაში, რასეინიაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კლაიპედა–კაუნასის გზატკეცილზე. რკინიგზის სადგურ ვიდუკლედან 20 კმ-ში, ვილნიუსიდან სამხრეთ-დასავლეთით 187 კმ-ში. ქალაქში მდებარეობს XVII-XVIII საუკუნეების რენესანსული მონასტერი და ღვთისმშობლის მონასტერი (1782), დანარჩენი ღირსშესანიშნაობანი დაინგრა მეორე მსოფლიო ომის დროს. ქალაქი დაძმობილებულია პოლონეთის ქალაქ ლუბარტუვთან. ↑ Расейняй // Большая советская энциклопедия, т. 21 — М. : Советская энциклопедия, 1975. ↑ Tarptautinis bendradarbiavimas lt. raseiniai.lt. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-09-06.
რადივოე კორაჩის თასი

კორაჩის თასი დაარსდა 1972 წელს ბელგრადის საკალათბურთო კლუბის ოკკ-ს წინადადებით, რომელშიც თამაშობდა ეს სერბი კალათბურთელი. თითოეულ ქვეყანას უფლება ჰქონდა გამოეყვანა 4 გუნდი, გუნდებს თავად ეროვნული ფედერაცია არჩევდა. ეს ტურნირი მესამე საკლუბო ტურნირად ით[ლებოდა ჩემპიონთა და თასის მფლობელთა თასების შემდეგ. 2003 წელს ევროპული საკლუბო თასების რეორგანიზაციის შემდეგ ტურნირი ამ სახელით აღარ გაგრძელებულა და ევროპულმა კომიტეტმა მესამე ტურნირად ევროპის ჩელენჯ-ქაფი შემოიღო. შენიშვნა: გუნდებს რომლებსაც უწერიათ ორი ქვეყანა (მაგ. იუგოსლავია, ხორვატია), პირველი ნიშნავს იმ ქვეყანას რომელსაც წარმოადგენდა გუნდი მოცემულ წელს, ხოლო მეორე - ქვეყანას რომელასაც გუნდი წარმოადგენს დღევანდელ დღეს სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 Official Web Site FIBA Europe Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
როკიშკისი

როკიშკისი (ლიეტ. Rokiškis, პოლ. Rokiszki, რუს. Ракишки) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრის როკიშკისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ლატვიის საზღვართან ვილნიუსიდან 158 კილომეტრზე, კაუნასიდან 165 კმ და უტენიდან 63 კმ. 1916–1950 წწ. მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო, 1950 წლიდან რაიონული ცენტრია. როკიშკისის რაიონის ოფიციალური ვებ-გვერდი Rokiškio dvaro rūmai: дворцовый ансамбль დაარქივებული 2004-10-25 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
ამერიკული ბოცვერი

ამერიკული ბოცვერი (ლათ. Sylvilagus) — ძუძუმწოვრების გვარი კურდღლისებრთა ოჯახისა. გვარის 16 წარმომადგენელი ცხოვრობს ამერიკის კონტინენტზე სამხრეთი კანადიდან დაწყებული ჩრდილოეთ არგენტინამდე დამთავრებული. მათი სხეულის სიგრძე 22-47 სმ აღწევს, წონა 250-2700 გრამს. სახეობების გარკვეული ნაწილი ჭაობებში ცხოვრობს, საშიშროების შემთხვევაში წყალში ყვინთავენ. სხვები ტყეებსა და ბუჩქნარებში ცხოვრობენ. ამერიკული ბოცვერი
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010

2009-10 ჩემპიონთა ლიგა უეფას მიერ ორგანიზებული შეჯიბრება, ევროპის კლუბებს შორის. შეჯიბრება 2009 წლის 30 ივნისს დაიწყო პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპით და 2010 წლის 22 მაისს დასრულდა მადრიდში სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე გამართული ფინალით. პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე ოთხი ქვეყნის, სან-მარინოს, ანდორის, მალტის და მონტენეგროს ჩემპიონები მიიღებენ მონაწილეობას. შეხვედრები ჩატარდება პრინციპით "შინ და გარეთ". ორი გამარჯვებული გუნდი მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპზე გადის. უეფა-ს ევროპის ლიგა 2009-10 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010, უეფა-ს საიტი. უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010, RSSSF.
პტიშის მყინვარი

პტიშის მყინვარი — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა შენაკადის — ჩხალთის აუზში. სიგრძე 1,1 კმ, ფართობი 2,1 კმ², მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2680 მ სიმაღლემდე. საზრდოობს მყინვარული ნაკადებით. პტიშის მყინვარიდან გამოდის მდინარე სამხრეთი პტიში. ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 224.
პტიში

პტიში — აფხაზეთის გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლების მარჯვენა პტიშისა და მარცხენა პტიშის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 224.
სამხრეთის პტიში

სამხრეთის პტიში — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა შენაკადის — ჩხალთის აუზში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3605 მ. აგებულია ქვედა პალეოზოური გნაისებითა და კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 224.
ემელიან პუგაჩოვი

ემელიან ივანეს ძე პუგაჩოვი (რუს. Емельян Иванович Пугачёв; დ. დაახლოებით 1742, სტანიცა დონის ზომოვეისკაია — გ. 19 იანვარი/21 იანვარი, 1775, მოსკოვი) — 1773–1775 წლებში გლეხთა ომის წინამძღოლი რუსეთში. წარმოშობით კაზაკი იყო. 1756-1763 წლებში მონაწილეობდა შვიდწლიან ომში, ხოლო 1768-1770 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1771 წელს თავი აარიდა სამხედრო სამსახურს და 1773 წლის იანვრიდან კატორღა მიუსაჯეს. მაისში გაიქცა ყაზანის ციხიდან და ჩავიდა იაიკის კაზეკებთან. მათთან მოლაპარაკების შემდეგ დაირქვა გარდაცვლილი იმპერატორ პეტრე III-ის სახელი და კაზაკებს აჯანყებისაკენ მოუწოდა. მისი მიზანი ტიპური გამოხატვა იყო ხალხის საერთო განწყობისა — შეექმნათ კაზაკურ-გლეხური სახელმწიფო, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა სამართლიანი „გლეხთა მეფე“. გლეხთა ომის დროს გამომჟავნდა პუგაჩოვის არაჩვეულებრივი ენერგია, სიმამაცე, გამჭრიახობა, ორგანიზატორული და სამხედრო ნიჭი. 1774 წლის 8 სექტემბერს პუგაჩოვი შეთქმულებმა შეიპყრეს და ხელისუფლებას გადასცეს. ძიება მიმდინარეობდა იაიცკი-გოროდოკში (ახლანდელი ურალსკი), სიმბირსკა (ახლანდელი ულიანოვსკი) და მოსკოვში. სასამართლო შედგა 1774 წლის 29-31 დეკემბერს მოსკოვში. სენატის განაჩენით, რომელიც დაამტკიცა იმპერატორმა ეკატერინე II-მ, პუგაჩოვი და მისი 4 თანამებრძოლი 1775 წლის 10 იანვარს სიკვდილით დასაჯეს მოსკოვში. პუგაჩოვის ოჯახი — მეუღლე სოფიო, შვილები ტროფიმი, აგრაფენა და ხრისტინა, მეორე ცოლი — „იმპერატრიცა“ უსტინია კუზნეცოვა კექსჰოლმში (ახლანდელი პრიოზერსკი) გადაასახლეს. ნაკაშიძე ნ., დონი კაცს არ უღალატებს, თბ., 1967; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 226–227.
პუერარია

პუერარია, კუძუ (Pueraria) — მრავალწლოვანი ხვიარა მცენარეების გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. აერთიანებს 15 (სხვა მონაცემებით 35-მდე) სახეობას. გავრცელებულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიაში, ახალ გვინეაში, პოლინეზიასა და ტროპიკულ აფრიკაში. კუძუ (Pueraria lobaTa, ადრე Pueraria hirsuta) ლიანაა ხვიარა ან გართხმული გახევებული ღეროთი. იზრდება ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში. ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში კულტივირებულია, როგორც საკვები და ზოგჯერ სართავი მცენარე. ფესვსა და ნაყოფს (პარკს) იყენებენ ბოსტნეულად. ფესვიდან იღებენ სახამებელს (ე. წ. იაპონური არორუტი), ღეროსაგან - ბოჭკოს. კარგად ამაგრებს ნიადაგს. დეკორატიულ მცენარედ აშენებენ კავკასიაში შავი ზღვის სანაპიროზე და ყირიმში. ადვილად ველურდება. განსაკუთრებით სწრაფად იბარდება ბათუმის მიდამოებში, სადაც ყველგან ფარავს ზღვისპირა კალთებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 227.
ფლეიტა

ფლეიტა — სასულე მუსიკალური საკრავი. არსებობს განივი (დაკვრისას უჭირავთ ჰორიზონტალურად) და გასწვრივი ანუ სიგრძივი (იჭერენ ვერტიკალურად) ფლეიტები. გავრცელებულია უძველესი დროიდან, აღსანიშნავია, რომ ფლეიტა ამ დროისთვის უძველესი მუსიკალური საკრავია მსოფლიოში. გერმანიაში აღმოჩნდა 35,000 წლის წინ ძვლისგან გამოთლილი ფლეიტა. თანამედროვე ფლეიტა განივი ტიპისაა; აქვს ცალი მხრიდან დახურული ცილინდრული ლულა. ლულის ზედა ნაწილი წარმოადგენს საკრავის თავს, შუა ნაწილში განლაგებულია მოძრავი საცობი (წყობის რეგულირებისთვის), ჰაერის ჩასაბერი ხვრელი და ყველა ძირითადი სარქველი; ლულის ქვედა ნაწილში მოთავსებულია 3—4 სარქველი. საკრავი მზადდება სპეციალური ჯიშის ხისგან, ლითონისა და პლასტმასისაგან. დიაპაზონი — მცირე ოქტავის სი, ან პირველი ოქტავის დო — IV ოქტავის დო-მდე. ფლეიტის ნოტები იწერება ვიოლინოს გასაღებში. ფლეიტა საორკესტრო, საანსამბლო და სოლო საკრავია. ნაირსახეობებია: მცირე ფლეიტა (ფლეიტა პიკოლო), ალტის ფლეიტა და ბანის ფლეიტა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 343. ნანა მაჭარაშვილი, ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გამომცემლობა „მერედიანი“, თბ. 2004. სპებ-ის მასალები. ფლეიტა[მკვდარი ბმული], უცხო სტყვათა ლექსიკონი დაარქივებული 2020-02-19 საიტზე Wayback Machine. . ↑ Pallab Ghosh (25 ივნისი, 2009). „'Oldest musical instrument' found“. ახალი ამბები, სამეცნიერო კორესპონდენცია (ინგლ.). BBC. ციტირების თარიღი: 30 ივნისი 2009. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ James Owen (24 ივნისი, 2009). „Bone Flute Is Oldest Instrument, Study Says“. ახალი ამბები (ინგლ.). National Geographic. ციტირების თარიღი: 30 ივნისი 2009. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ John Noble WILFORD (24 ივნისი, 2009). „Flutes Offer Clues to Stone-Age Music“. ახალი ამბები, მეცნიერება (ინგლ.). The New York Times. ციტირების თარიღი: 30 ივნისი 2009. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფლეიტა
ევროპის ჩელენჯ-თასი

დაარსდა 2004 წელს. ეს ტურნირი მესამე საკლუბო ტურნირად ითვლება ულების ევროლიგის და ევროთასის შემდეგ და ორგანიზატორთა აზრით თითქოსდა უნდა შეეცვალა რადივოე კორაჩის თასი. ტურნირს 2008 წლამდე ეწოდებოდა ფიბა-ევროლიგა. 2008 წელს გაერთიანდა ფიბას თასთან და ეწოდა ევროპის ჩელენჯ-ქაფი. სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 Official Web Site FIBA Europe Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
They Dance Alone (Cueca Solo)

„They Dance Alone (Cueca Solo)“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა ალბომიდან Nothing Like the Sun, რომელიც გამოიცა სინგლის სახით, 1988 წელს. სიმღერაში მუსიკოსი აკრიტიკებს აუგუსტო პინოჩეტის რეჟიმს და უმღერის მის მსხვერპლებს. უშუალოდ, სიმღერა ტრიალებს მათი თემის ირგვლივ. ასევე საუბარია დედებზე, რომლებიც საკუთარ თავს ეცეკვებიან - როგორც ცნობილია, ეს იყო დედების სამგლოვიარო ცეკვა, რომელიც ეძღვნებოდა დაკარგულ ადამიანს. სიმღერაში მოწვეული მუსიკოსის სახით უკრავს მარკ ნოპფლერი. CD, A&M Records – 390 325-2 They Dance Alone (Cueca Solo) - 7:16 If You There - 4:08 Ellas Danzan Solas (Cueca Solo) - 7:17 ↑ http://www.discogs.com/Sting-They-Dance-Alone/release/814873