დიმიტრი ცქიტიშვილი

დიმიტრი ცქიტიშვილი (24 ივლისი, 1975) - ქართველი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი და დიპლომატი. პოლიტიკური პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ წევრი. 2016-2019 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი. დაიბადა თბილისში, 1975 წელს, მარიამ გიორგაძისა და (ექიმი ბიოლოგი) დავით ცქიტიშვილის (საჯარო ჯანდაცვის სპეციალოსტი) ოჯახში. დაამთავრა თბილისის 1 ექსპერიმენტული საჯარო სკოლა. 1992-1998 წლებში სწავლობდა ეკონომიკურ ურთიერთობათა თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტი, საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების მიმართულებით. 2011-2013 წლებში კი ვაიომინგის უნივერსიტეტში (აშშ), სადაც გახდა საერთაშორისო მეცნიერებათა მაგისტრი. მისი სამაგისტრო კვლევის თემა იყო "საქართველოსა და ლიეტვუის მიმართ საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის პოლიტიკის შედარებითი ანალიზი." 1990-1991 წლებში,15 წლის ასაკში მოხალისედ მუშაობდა აკად. ე. ფიფიას სახელობის კლინიკური საავადმყოფოს ახალშობილთა პალატაში, სადაც სანიტრის მოვალეობას ასრულებდა. 1998 წელს ცქიტიშვილი გაწევრიანდა ორგანიზაცია "ახალგაზრდა სოციალისტებში", სადაც მისი საქმიანობის ძირითად მიმართულებას საერთაშორისო ახალგაზრდულ სოციალისტურ მოძრაობებთან ურთიერთობების დამყარება და თანამშრომლობა წარმოადგენდა. 1999 წელს დიმიტრი ცქიტიშვილი ორგანიზაციის სართაშორისო მდივანი გახდა, 2002 წელს კი თავმჯდომარე. ამ პერიოდიდან დაიწყო კიდევ უფრო ინტენსიური კავშირების დამყარება საერთაშორისო სოციალისტურ მოძრაობებთან და ორგანიზაციებთან, მათ შორის "ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო გაერთიანებასთან" (International Union of Socialist Youth) და "ახალგაზრდა ევროპელ სოციალისტებთან" (Young European Socialist). მისი ხელმძღვანელობით ქართველი ახალგაზრდა სოციალისტები აქტიურად მუშაობდნენ ქვეყანაში სოციალური საკითხების ადვოკატირებზე, ახალგაზრდებში იდეების განვითარების ხელშეწყობაზე და პოლიტიკური შეხედულებების ჩამოყალიბებაზე. ასევე, შავი ზღვის რეგიონში ახალგაზრდული ორგანიზაციების კოორდინაციაზე და რეგიონალური ფორმატის შექმნაზე. 2008 წელს ცქიტიშვილი აირჩიეს "ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო გაერთიანების" ვიცე პრეზიდენტად. ის პირველი იყო პოსტ-საბჭოთა სივრციდან, ვინც ამ ორგანზიაციის ვიცე პრეზიდენტი გახდა. ამ პერიოდიდან ის კოორდინირებას უწევდა რეგიონალურ საკითხებს შავი ზღვის ქვეყნებში, აორგანიზებდა თემატურ კონგრესებს, ახალგაზრდულ ფესტივალებს, პოლიტიკურ დისკუსიებსა და დებატებს სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენელი ახალგაზრდების მონაწილეობით. "ახალგაზრდა სოციალისტებში" საქმიანობის დაწყების პარალელურად დიმიტრი ცქიტიშვილი ქართულ პოლიტიკურ ცხოვრებაშიც ჩაერთო. 1998- 2004 წლებში ის იყო დსთ-ს და მშვიდობიანი კავკასიის საქმეთა სახელმწიფო ბიუროს ორმხრივი და რეგიონული თანამშრომლობის განყოფილების მრჩეველი. 2005-2006 წლებში კი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს რუსეთის დეპარტამენტის მეორე მდივანი. 2012 წელს ცქიტიშვილი ვაშინგტონში, კვლევით ცენტრ ჰადსონის ინსტიტუტის დირექტორის ასისტენტად მუშაობდა. 2013 წელს დიმიტრი ცქიტიშვილი "ქართულ ოცნებას" შეურთდა და პარტიის პოლიტიკური მრჩეველი გახდა. მისი ძირითადი მიმართულება მმართველი პარტიის ევროპის სოციალისტურ პარტიასთან დაახლოება და ურთიერთობების გაღრმავება იყო. ცქიტიშვილის უშუალო ჩართულობით და აქტიურობით 2015 წელს "ქართულ ოცნება" ევროპის სოციალისტური პარტიის წევრი გახდა. 2016 წელს დიმიტრი ცქიტიშვილი საარჩევნო ბლოკის „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს" სიით საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი გახდა. 2016 წლიდან 2019 წლამდე ის პარლამენტში საერთაშორისო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობას იკავებდა. გარდა ამისა, იყო ჯანმრთელობის დაცვის და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის და გენდერული თანასწორობის საბჭოს წევრი. ცქიტიშვილი კომიტეტის სხვა წევრებთან ერთად ინტენსიურად მუშაობდა ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესზე, რაც მოიცავდა ასოცირების ხელშეკრულების დღის წესრიგის იმპლემენტაციის ხელშეწყობას, ვიზალიბერალიზაციის საკითხზე მოლაპარაკებების წარმოებას და პარტნიორული ურთიერთობების გაღრმავებას ევროპელ პოლიტიკურ აქტორებთან. გენდერული საბჭო დიმიტრი ცქიტიშვილი პარლამენტის წევრობის პეიროდში იყო გენდერული თანასწორობის საბჭოს წევრი, სადაც თამარ ჩუგოშვილთან და სხვა თანამოაზრეებთან ერთად მუშაობდა ქალთა უფლებების დაცვისა და გაძლიერების თემაზე, ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის ხელშეწყობაზე და გენდერეული ძალადობის წინააღმდეგ განხორციელებულ ინიციატივებზე. მისი უშუალო თანაავტორობით და ჩართულობით მომზადდა და შემდეგ პარლამენტში იქნა გატანილი განსახილველად სექსუალური შევიწროების კანონი. ცქიტიშვილს არაერთხელ უსაუბრია საპატრლამენტო ტრიბუნიდან ქალთა ულფლებების თემაზე, მათ შორის ქალთა შრომითი უფლებების მიმართულებით. შრომის კოდექსი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რაც დიმიტრი ცქიტიშვილის სახელს უკავშირდება, საქართველოში შრომის კოდექსის ცვლილებაა. ის რეფორმის ერთ-ერთი ავტორი და ინიციატორი იყო და უშუალოდ იყო ჩართული პროცესში. შრომის კანონმდებლობის რეფორმა ხანგრძლივი და მრავალ ეტაპიანი პროცესი იყო. რეფორმის მომზდების, განხილვებისა და საკანონმდებლო ცვლილებების მიღების პროცესი თითქმის სრული 4 წელი მიმდინარეობდა და მხოლოდ 2020 წლის სექტემბერში დასრულდა, მე-9 მოწვევის პარლამენტის ბოლო სასესიო დღეს, როცა ციქტიშვილი პარლამენტში უკვე დამოუკიდებელი დეპუტატის სტატუსით მუშაობდა. 2005-2006 წლებში ქვეყანაში მიმდინარე ლიბერალური ეკონომიკური რეფორმების ფარგლებში შრომითი კანონმდებლობის სრული ლიბერალიზაცია მოხდა. ინსიტუციურად სუსტი და კორუფციული შრომის ინსპექცია, რომელიც საბჭოთა პერიოდის შემდეგ მხოლოდ ნომინალურად ფუნქციონირებდა, რეფორმირებისა და რეორგანიზაციის ნაცვლად, სრულად გაუქმდა. ამ გადაწყვეტილების მიზანი ინვესტიციების მოზიდვა და ახალი სამუშაო ადგილების შექმნა იყო, თუმცა, მოსალოდნელი შედეგი ვერ გამოიღო. 2006-დან 2013 წლამდე ქვეყანაში უმუშევრობა 12%-იდან 15%-მდე გაიზარდა. მნიშვნელოვნად გაუარესდა შრომითი უფლებების დაცვის სტანდარტები და შრომითი უსაფრთხოების ნორმებიც 2014 წელს ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების შეთანხმების დღის წესრიგიდან გამომდინარე, აქტუალური გახდა შრომის ინსპექციის შექმნის საკითხი. 2015 წლის მარტში შეიქმნა ჯანდაცვის სამინისტროსთან არსებული შრომის პირობების ინსპექტირების დეპარტამენტი, რომელსაც შეზღუდული მანდატი ჰქონდა. თუმცა, ინსპექტირება არ ატარებდა სავალდებულო ხასიათს და არ მოიცავდა სანქციების მექანიზმს. 2018 წლის 5 აპრილს ტყიბულის შახტაში გვირაბის ჩამოშლის შედეგად ერთდროულად 6 მეშახტე დაიღუპა. ამან ქვეყანაში დიდი პროტესტი გამოიწვია და ყველასთვის აშკარა გახდა უსაფრთხოების ზომების გამკაცრების აცუილებლობა. 2018-2019 წლებში მიღებულ იქნა შრომის უსაფრთხოების კანონი, რომელიც 2019 წლის 19 თებერვალს  ორგანულ კანონად იქცა 2020 წელს წელს მიღებული განახლებული შრომის კოდექსის მიხედვით მკვეთრად გაიზარდა შრომის ინსპექციის მანდატი. მას დაემატა ასევე შრომის უფლებების მონიტორინგიც. რეფორმამ უკვე ეკონომიკის ყველა დარგი მოიცვა და შრომის ინსპექციასაც სრული მანდატი მიანიჭა. ინსპექტორს უფლება მიეცა, წინასწარი შეტყობინების გარეშე შესულიყო ნებისმიერ სამუშაო სივრცეში და გაერფრთხილებინა, დაეჯარიებინა ან სამუშაო პროცესი შეაჩერებინა კომპანიისთვის. ინსპექციას შრომის უფლებების მონიტორინგის მანდატიც მიენიჭა. მას უკვე შეეძლოა დაედგინა, რამდენად დაცულია დასაქმებული კანონით გასნზაღვრული სამუშაო დროის ხანგრძლივობა, ზეგანაკვეთური ანაზღაურების გაცემა, აქვს თუ არა ადგილი დისკრიმინაციას, ან სხვა ტიპის არასათანადო მოპყრობას სამუშაო ადგილზე. დიმიტრი ცქიტიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დიმიტრი ცქიტიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ ახალგაზრდა სოციალისტები