laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ემილ ზინსუ

ემილ ზინსუ (ფრანგ. Émile Derlin Henri Zinsou; დ. 23 მარტი 1918, ვიდა — გ. 28 ივლისი 2016, კოტონუ) — ბენინელი პოლიტიკოსი, ბენინის პრეზიდენტი 1968 წლის 17 ივლისიდან 1969 წლის 10 დეკემბრამდე. დაიბადა 1918 წელს პორტუგალიის კოლონიურ ქალაქ ვიდაში. 1955–1958 წლებში იყო საფრანგეთის პარლამენტის ზედა პალატის წევრი. 1960 წელს დაგომეის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ მუშაობდა დიპლომატიურ სფეროში. ასევე იყო ჯანმრთელობის დაცვის (1962–1963) და საგარეო საქმეთა (1965–1967) მინისტრად ქვეყნის სხვადასხვა ხელისუფლების პერიოდში. 1960-იანი წლების შუა პერიოდიდან ბენინში სამხედრო გადატრიალებების სერია დაიწყო. ერთ სამხედრო ხელისუფლებას მეორე ცვლიდა. ზოგჯერ სამხედროები სამოქალაქო პირს იწვევდნენ პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რომელსაც დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა მოსახლეობაში. 1968 წელს მას შემდეგ რაც ვერცერთმა კანდიდატმა ვერ მოაგრვა საკმარისი ხმები , სამხედროებმა პრეზიდენტად გამოაცხადეს ემილ ზინსუ. მისი დახმარებით დაბრუნდა სამშობლოში ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი იუბერ მაგა. 1969 წელს ქვეყანაში კვლავ სამხედრო გადატრიალება მოხდა, ემილ ზინსუ გაათავისუფლეს თანამდებობიდან და დააპატიმრეს. ციხიდან გაათავისუფლა პრეზიდენტმა პოლ-ემილ დე სუზამ. ძალიან მალე ქვეყანაში დამყარდა მატიე კერეკუს მარქსისტული, ერთპარტიული სისტემა. ემილ ზინსუ გადავიდა ოპოზიციაში. მოუწია ემიგრაციაში წასვლა. დიდი ხანი ცხოვრობდა საფრანგეთში. 1977 წელს მონაწილეობდა მარქსისტების წინააღმდეგ შეთქმულებაში, რომელიც არ განხორციელდა. XX საუკუნის 80-იანი წლების ბოლოდან ქვეყანაში დემოკრატიული ძვრები დაიწყო. 1990 წლის ამრტში შეიქმნა საკონსულტაციო საბჭო, რომელშიც გაერთიანდნენ ყოფილი ხქვეყნის მმართველები, მათ შორის ემილ ზინსუც. ასევე აგრძელებდა თანამშრომლობას საერთაშორისო ორგანიზაციებთან. 2000 წელს ლომეში ხელი მოაწერა აფრიკის კავშირის შექმნის ხელშეკრულებას. გარდაიცვალა 2016 წლის 28 ივლისს ბენინის არაოფიციალურ დედაქალაქ კოტონუში. Houngnikpo, Mathurin; Decalo, Samuel (2013) Historical Dictionary of Benin. Rowman & Littlefield. ISBN 0810871718.  French senate: Émile Derlin Zinsou ↑ «Африканские эпизоды советского флота - Бенин». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-13. ციტირების თარიღი: 2013-02-09. ↑ Chales Yansunnu, «Mathieu Kérékou refuse l’école des anciens présidents» დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. , Fraternite (sonangnon.net), 15 June 2007 (ფრანგული). ↑ Former President of Benin, Emile Zinsou, dead.
კვაჰუ

კვაჰუ — პლატო სამხრეთ განაში. მოიცავს მდინარე ვოლტის აუზის ამაღლებულ სამხრეთ კიდეს. ქალაქ ვენჩიდან კოფირიდუამდე, შესაბამისად, ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 260 კილომეტრზე. კვაჰუ განის მთავარი წყალგამყოფია. წარმოადგენს ერთი მხრივ, ქვეყნის დასავლეთი (ბირიმი, პრა, ანკობრა) და, მეორე მხრივ, აღმოსავლეთი (აფრამი, პრუ, სენე) ნაწილის მდინარეთა აუზების წყალგამყოფს. პლატოს საშუალო სიმაღლე 460 მ-ს აღწევს. ჩრდილოეთით და სამხრეთით მკა­ფიოდაა გამოკვეთილი ეროზიული ფერდობები. ღრმად არის დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით. მაქსიმალური სიმაღლე 788 მ-ს აღწევს (მთა აკვავა). სამხრეთით შემოსილია ხშირი ტყით, რომელიც მას იცავს ჰარმატანისაგან. მთავარი ქალაქებია: ვენჩი, მამპონგი, მპრაესო და აბეტიფი. კვაჰუ — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვოლტა

ვოლტა (ინგლ. Volta River, ფრანგ. Fleuve Volta) — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში და განაში. წარმოიქმნება თეთრი და შავი ვოლტის შეერთებით. სიგრძე — 1500 კმ, აუზის ფართობი — 407 093 კმ². თეთრი ვოლტის შეერთებამდე მდინარე მიედინება განიერ ხეობაში, ქვემოთ ჭორომიანია. ერთვის გვინეის ყურეს. წყალდიდობა იცის წვიმიან ზაფხულში, წყალმცირობა თებერვალ-მარტში. წყლის დონე სექტემბერ-ოქტომბერში 14 მეტრით მაღლდება. სანაოსნოა შესართავიდან 400 კილომეტრზე. მთავარი შენაკადია ოტი. განვითარებულია თევზჭერა. ვოლტის აუზში გვხვდება თევზის დაახლოებით 400-მდე სახეობა. მთავარი დასახლებული პუნქტებია: კეტე-კრაჩი, აკოსომბო და კპანდუ. ვოლტაზე აგებულია მსოფლიოს უდიდესი წყალსაცავი ვოლტის წყალსაცავი. მდინარეზე გაშენებულია აკოსომბოს ჰიდროელექტოსადგური. ვოლტა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ფრედერიკ აკუფო

ფრედერიკ აკუფო (ინგლ. Edward Akufo-Addo, დ. 21 მარტი, 1937, აკროპონგი, ოქროს ნაპირი — გ. 26 ივნისი, 1979, აკრა, განა) — განელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. განის პრეზიდენტი 1978–1979 წლებში დაამხეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად და დახვრიტეს. 1958 წელს დიდ ბრიტანეთში გაემგზავრა სასწავლებლად სამხედრო აკადემიაში. 1960 წელს დაბრუნდა განაში და დაიწყო სამხედრო კარიერა. 1976 წელს გახდა პრეზიდენტ იგნატიუს აჩეამპონგის მოადგილე და თავდაცვის შტაბის ხელმძღვანელი. 1978 წელს უმაღლესმა სამხედრო საბჭომ იგნატიუს აჩეამპონგი გადააყენა, დააპატიმრეს და გაუშვეს შინა პატიმრობაში. მისი ადგილი კი შტაბის უფროსმა ფრედერიკ აკუფომ დაიკავა. 1979 წლის 15 მაისს პრეზიდენტის წინააღმდეგ დაიწყო აჯანყება, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლეიტენანტი ჯერი როლინგსი. 4 ივნისს ფრედერიკ აკუფოს ხელისუფლება დაემხო. დაპატიმრეს კორუფციის ბრალდებით და 26 ივნისს ყოფილ პრეზიდენტ აკვასი აფრიფასთან ერთად დახვრიტეს აკრაში ტეშის სამხედრო პოლიგონზე. Ghana government official website for the celebration of Ghana's 50th anniversaryდაარქივებული 2012-02-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ FREDRICK WILLIAM AKWASI AKUFFO. Official Website For The 50th Independence Anniversary Celebration Of Ghana. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-20. ციტირების თარიღი: 2011-12-26.
ნაჯაფალიდიზა

ნაჯაფალიდიზა (აზერ. Nəcəfəlidizə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 147 კაცი. ნაჯაფალიდიზა GEOnet სახელების სერვერზე
ნაჰაჯირი

ნაჰაჯირი (აზერ. Nəhəcir) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 514 კაცი. ნაჰაჯირი GEOnet სახელების სერვერზე
ნეჰრამი

ნეჰრამი (აზერ. Nehrəm) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 13 900 კაცი. ნეჰრამი GEOnet სახელების სერვერზე
ტიმატი

ტიმურ იუნუსოვი (რუს. Тимур Ильдарович Юнусов; თათრ. Тимур Илдар улы Юнусов; უფრო ცნობილი როგორც ტიმატი (Тимати) ; დ. 15 აგვისტო, 1983, მოსკოვი, სსრკ), — რუსი მომღერალი, მუსიკალური პროდიუსერი, მსახიობი, მეწარმე, ჩეჩნეთის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი (2014). თანამშრომლობდა ამერიკელ შემსრულებლებთან, რომელთა შორის არიან სნუპ დოგი, ბასტა რაიმზი, Diddy – Dirty Money, Xzibit, მარიო უაინენსი, Fat Joe, ივი, კრეიგ დევიდი, ტიმბალენდი და Flo Rida.  ოფიციალური საიტი გვერდი ВКонтакте-ში გვერდი Facebook-ში გვერდი Twitter-ში გვერდი MySpace-ში ↑ О компании | Официальный сайт продюсерского центра Black Star inc.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2016-08-02.
ანატოლი ვასერმანი

ანატოლი ვასერმანი (უკრ. Анатолій Олександрович Вассерман, რუს. Анатолий Александрович Вассерман; დ. 9 დეკემბერი, 1952, ოდესა, უკრაინის სსრ, სსრკ) — საბჭოთა, უკრაინელი და რუსი ჟურნალისტი, პუბლიცისტი, ტელეწამყვანი, პოლიტიკური კონსულტანტი. ინტელექტუალური ტელეთამაშების მრავალგზის გამარჯვებული. რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე 2016 წლის 27 იანვრიდან.   ბლოგი "Живой Журнал"-ში ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2023-10-02 საიტზე Wayback Machine. ვასერმანის ვიდეობლოგი ↑ Указ Президента Российской Федерации от 27.01.2016 № 27 «О приеме в гражданство Российской Федерации». ↑ Вести.Ru: Вассерман решил отказаться от украинского гражданства.
აქინ იოზთურქი

აქინ იოზთურქი (თურქ. Akın Öztürk; დ. 21 თებერვალი 1952, გუმუშჰანე, თურქეთი) — თურქეთის საჰაერო ძალების ყოფილი გენერალი, რომელიც თურქეთის საჰაერო ძალების 30-ე მეთაური იყო, 2015 წლის 4 აგვისტომდე. სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის შემდეგ, ის მაინც აგრძელებდა თავის მოვალეობის შესრულებას, როგორც უზენაესი სამხედრო საბჭოს წევრი. იოზთურქი დააკავეს 2016 წლის 16 ივლისს, სახელმწიფო გადატრიალების დროს წამყვანი როლის თამაშის ბრალდებით. მას ჩამოართვეს ყველა მისი სამხედრო წოდება და ბრალი დასდეს საზოგადოებრივი წესრიგის, ტერორიზმის, შეთქმულების და ღალატის გამო. იოზთურქმა უარყო ყველა ბრალდება. აქინ იოზთურქი იმ 2 839 სამხედრო პირებს შორისაა, რომლების 2016 წლის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით დააკავეს 2016 წლის 16 ივლისს. გაზეთ Hürriyet-ის ცნობით, მას ბრალად ედება გადატრიალების მცდელობის ლიდერობა. გენერალ იოზთურქს მიენიჭა ნატოს მედალი, თურქეთის შეიარაღებული ძალების პატივცემული სამსახურის მედალი, თურქეთის შეიარაღებული ძალების ღირსების მედალი და პაკისტანის "Nishan-e Imtiaz"-ის მედალი. ↑ Who is Akin Öztürk? ↑ Who is General Akin Ozturk? Former air force commander reportedly behind Turkey coup attempt ↑ Suspected Turkey Coup Leader Served as Military Attaché to Israel ↑ At least 1,563 pro-coup military personnel detained across Turkey ↑ |title=Turkey: Mass arrests after coup bid quashed, says PM
ველდი

ველდი (ნიდერლ. veld — „მინდორი“) — ვრცელი მშრალი პლატო სამხრეთ აფრიკაში, უპირველეს ყოვლისა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, მდებარე ლიმპოპოსა და ვაალის მდინარეებს შორის და მდინარე ორანჟის ზედა დინებაში. ქმნიან საფეხურების სერიას, რომლებიც მაღლდებიან დრაკონის მთებთან და დაბლდებიან კალაჰარის და ლიმპოპოს ხეობებთან. განასხვავებენ დაბალ ველდს, საშუალო ველდს, მაღალ ველდს, ასევე ბუშველდს. პლატოს კლიმატი კონტინენტალური სუბტროპიკულია. ნალექების რაოდენობა შეადგენს 600—800 მმ-ს წელიწადში. წლის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 12—23 °C-ს. ზღვის დონიდან 1800 მეტრზე მაღლა ზოგჯერ მოდის თოვლი. მცენარეულობიდან სჭარბობს ქსეროფიტული ეკლიანი ბუჩქები (ბუშველდი). მდინარეების ხეობებში ხარობს სუბტროპიკული პოდოკარპუსის წიწვოვანი ტყე და სხვა წიწვოვანი სახეობები. ტერიტორიის ნაწილი მოხნულია სიმინდის, ხორბლის, ბამბის, თამბაქოს დასათესად. არსებობს ხილის ბაღები და საძოვრები. მდიდარი ცხოველთა სამყარო (ანტილოპები, ზებრები, ლომები, ჯიქები სხვადასხვა სახეობები) შენარჩუნებულია რეზერვატებში. პლატოზე მუშავდება ოქროს, ურანის მადნის, ქვანახშირის, ალმასის საბადოები, ასევე პლატინის, რკინის, ტიტანის და ვანადიუმის მადნები, ქრომიტები. დაბალი ველდი (აფრ. Laeveld, ინგლ. Low Veld) მდებარეობს მდინარე ლიმპოპოს მარჯვენა სანაპიროზე. ის წარმოადგენს დოკემბრიული ეპოქის კრისტალური ფუნდამენტის ძველ პენეპლენს (დაბალბორცვებიან ვაკეს). დაყოფილია ფართე ხეობებით. სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 300 მეტრიდან 600 მეტრამდე. დაფარულია ბაობაბიანი სავანით და მოპანეს (ლათ. Colophospermum mopane) ხით. შუა ველდი (აფრ. Middelveld, ინგლ. Middle Veld) მდებარეობს მდინარე ვაალსა და მდინარე ულიფანტსის ზედა დინებას შორის. ის აგებულია თითქმის ჰორიზონტალურად დალექილი ქვიშაქვებით, ფიქლებით და სხვა დანალექი ქანებით. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 800—1300 მეტრს. შუა ველდზე წამოჭიმულია იზოლირებული კოპიესის მთები. დასავლეთით შუა ველდი დაფარულია ქსეროფიტული ბუჩქებით, აღმოსავლეთით — მარცვლოვანი მცენარეებით. ქალაქ კიმბერლის რაიონში მიმდინარეობს ალმასების მოპოვება. მაღალი ველდი (აფრ. Hoëveld, ინგლ. High Veld) მდებარეობს მდინარე ორანჟსა და მდინარე ვაალს შორის. მას აქვს შუა ველდის მსგავსი გეოლოგიური აგებულება. პლატოს ამ ნაწილის სიმაღლე ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ 2000 მეტრიდან დაბლდება 1200 მეტრამდე. 1200—2000 მეტრის სიმაღლის ინტერვალში ზედაპირი მთლიანად დაფარულია 1 მეტრამდე სიმაღლის მარცვლოვანი მცენარეებით. მაღალი ველდის ვიტვატერსრანდის მთების ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ოქროს და ურანის მთავარი საბადოები. ბუშველდი (აფრ. Bosveld, ინგლ. Bush Veld) მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დედაქალაქ პრეტორიიდან ჩრდილოეთით, სადაც ის გადადის დაბალ ველდში. მისი სიმაღლე არ აჭარბებს 900 მეტრს. ბუშველდი აგებულია მაგმური ქანებისგან და დაფარულია ეკლიანი ბუჩქებით (აკაციის სახეობები). ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ველდი Grasslands and Thickets: Bush Encroachment and Herding in the Kalahari thornveld
ჯერი როლინგსი

ჯერი როლინგსი (ინგლ. Jerry John Rawlings, დ. 22 ივნისი 1947 — გ. 12 ნოემბერი, 2020) — განის რესპუბლიკის სამხედრო, სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. სახელმწიფოს მეთაური 1979 და 1981—2001 წწ. დაიბადა 1947 წელს წარმოშობით შოტლანდიელი ფარმაცევტის ოჯახში. დაასრულა განის სამხედრო აკადემია. 1978 წლიდან ლეიტენანტია. 1979 წლის 15 მაისს ჯერი როლინგსმა წარუმატებლად სცადა ამბოხება. დაპატიმრეს და ელოდა სასიკვდილო განაჩენი, მაგრამ მისმა დაპატიმრებამ ქვეყანაში დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია და 4 ივნისს გაათავისუფლეს ჯარისკაცებმა ციხიდან და გამოაცხადეს სახელმწიფო გადატრიალების შესახებ. ხელისუფლებაში მოვიდა შეიარაღებული ძალების რევოლუციური საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ჯერი როლინგსი. ჯერი როლინგსმა 1979 წელს აღიარა საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. 1979 წლის 24 სექტემბერს რევოლუციური საბჭოს მიერ ჩატარებული არჩვენების შემდეგ ხელისუფლება გადაეცა სამოქალქო პირს და პრეზიდენტი გახდა ჰილა ლიმანი. 1981 წლის 31 იანვარს, ღამით ჯერი როლინგსმა გამოაცხადა უსისხლო გადატრიალების შესახებ და ხელისუფლება დაიბრუნა. შეიცვალა ქვეყნის კონსტიტუცია და აიკრძალა ყველა პოლიტიკური პარტია. ხელისუფლება გადავიდა ეროვნული თავდაცვის დროებითი საბჭოს ხელში, რომელსაც კვლავ როლინგსი ჩაუდგა სათავეში. პოლიტიკური პარტიების მოქმედება დასაშვები გახდა მხოლოდ 1992 წელს. საგარეო პოლიტიკაში მხარს უჭერდა სამხრეთ აფრიკის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას და პანაფრიკანიზმს. თავად როლინგს დიდი წვლილი მიუძღვის ლიბერიაში სიტუაციის დარეგულირების საქმეში. სადაც ხუთი წელი მიმდინარეობდა სამოქალაქო ომი. გახდა ნ. აზიკივეს პრემიის ლაურეატი, რომელიც გადაეცა ქვეყნის ეფექტიანი მართვისა და შიმშილის წინააღმდეგ ბრძოლისათვის (1993 წ.). 2000 წელს უარი განაცხადა საპრეზიდენტო არჩევნებზე და წავიდა პოლიტიკიდან. თავის მემკვიდრედ კი დაასახელა ჯონ ატა მილსი. ამჟამად კითხულობს ლექციებს სხვადასხვა ქვეყნის უნივერსიტეტებში (მათ შორის ოქსფორდში) და აკრიტიკებს თავისი ყოფილი პროტეჟეს ჯონ ატა მილსის პოლიტიკურ კურსს. Flight Lieutenant Jeremiah John Rawlings დაარქივებული 2012-02-01 საიტზე Wayback Machine. Official Website დაარქივებული 2016-07-15 საიტზე Wayback Machine. Biography of Jerry J. Rawlings at Encyclopaedia Britannica
დავით რომელაშვილი

დავით რომელაშვილი (დ. 1915 — გ. 1976) — ქართველი მეწარმე. დაიბადა 1915 წელს. დაამთავრა აგრონომიული ფაკულტეტი. 1940–1941 წლებში სწავლობდა სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე. ეწეოდა პარტიულ მოღვაწეობას. 1954–1956 წლებში მუშაობდა საბჭოთა მეურნეობების მინისტრის პირველ მოადგილედ; 1956–1958 წლებში – სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ; 1958–1961 წლებში – „სამტრესტი"–ს მმართველად; 1961–1966 წლებში – კვების მრეწველობის მინისტრად; 1966–1971 წლებში – სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საგეგმო–ეკონომიკური და შემდეგ მარცვლეულის და ტექნიკური კულტურების სამმართველოს უფროსად; 1971–1975 წლებში – მცხეთის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. დავით რომელაშვილი რამდენიმეჯერ იყო არჩეული საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის წევრად და წევრობის კანდიდატად. ოთხჯერ იყო არჩეული საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად და ერთხელ სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. მიღებული ჰქონდა მთავრობის ჯილდოები – 3 ორდენი და 4 მედალი. დავით რომელაშვილი გარდაიცვალა 1976 წელს. ალექსანდრე ქურდაძე, საქართველოს მეღვინეობა-სამტრესტი, მისი ხელმძღვანელები, გარდაცვლილი სპეციალისტები, თბილისი, 1999 დავით რომელაშვილი
ნაზარაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნაზარაბადი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნაზარაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. ნაზარაბადი — ქალაქი ირანში, ალბორზის ოსტანში. ნაზარაბადი — რაიონი ირანში, ალბორზის ოსტანში.
ნიკოლოზ გაბაშვილი

ნიკოლოზ გაბაშვილი (დ. 1880 — გ. 1957) — ქართველი მეწარმე. დაიბადა 1880 წლის 6 აგვისტოს თბილისში. პირველდაწყებითი სწავლა ოჯახში მიიღო. ბავშვობიდანვე კარგად იცოდა გერმანული, ფრანგული, რუსული ენები. 1890 წელს იგი მიაბარეს თბილისის ვაჟთა კლასიკურ გიმნაზიაში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1898 წელს. 1900–1901 წლებში სწავლობს კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტის ბუნებისმეტყველების განყოფილებაზე, თუმცა, რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის, 1902 წლის შემოდგომაზე, გარიცხულ იქნა უნივერსიტეტიდან. 1904 წელს მიემგზავრება საფრანგეთში და აბარებს სორბონის უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელსაც ამთავრებს 1907 წელს. უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე, კვლავ შედის კიევის–ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტში საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე და 1909 წლის მარტში იღებს დიპლომს. 1909 წელს ნიკოლოზი მუშაობს დ. სარაჯიშვილის ფირმის ბაქოს განყოფილებაში, ჯერ კონიაკის საწყობის გამგედ, შემდეგ მოანგარიშედ და ბოლოს მმართველის მოადგილედ. ამის შემდეგ დავით სარაჯიშვილს იგი გადაჰყავს ქ. ორჯონიკიძეში (ვლადიკავკაზი) სპირტის წარმოების სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო 1910 წელს გზავნის საფრანგეთში (ქ. შამპანი) ცოდნის გასაღრმავებლად. 1911 წლიდან ნ. გაბაშვილი აგრძელებს მუშაობას ვლადიკავკავის სპირტის ქარხნის მმართველის მოადგილედ. როდესაც დ. სარაჯიშვილი გარდაიცვალა, ეკატერინე სარაჯიშვილმა იგი გადმოიყვანა თბილისის კონიაკის ქარხანაში ჯერ ხელოსან ოსტატის მოადგილედ, ხოლო შემდეგ, 1913–1916 წლებში, ქარხნის მთავარ ოსტატად. ე. სარაჯიშვილის სიკვდილის შემდეგ, 1916 წელს, ყოფილი სარაჯიშვილის ფირმის ბაზაზე შეიქმნა ე.წ. „დ.ზ. სარაჯიშვილის ამხანაგობა", რომელსაც ნ. გაბაშვილი თავმჯდომარეობდა. ამ ამხანაგობამ იარსება 1919 წლის ბოლომდე, შემდეგ მოხდა მისი კონსერვაცია. 1921 წლის სექტემბერში იგი მუშაობას აგრძელებს ყოფილი დ. სარაჯიშვილის კონიაკის ქარხანაში კონიაკის სპირტის მთავარ სპეციალისტად. 1922 წლის 15 მაისს ნ. გაბაშვილი ინიშნება საქართველოს სახელმწიფო ღვინოების ტრესტში („საქღვინტრესტი") კონიაკის ოსტატის თანამდებობაზე. 1923 წლის 20 ივნისიდან გადაჰყავთ საზოგადოება „წინანდლის" გამგეობაში, ხოლო 1924 წლის 1 იანვრიდან კონიაკისა და სპირტის საქმის სპეციალისტად კოოპერატიულ გაერთიანება „წარმოკავშირში". ამავე წლის ოქტომბერში ინიშნება „წარმოკავშირში" შემავალ „ჭაჭის" ქარხნის დირექტორად და მუშაობს ამ თანამდებობაზე 1926 წლამდე. 1926–1930 წლებში ქარხანა „ჭაჭა" გადადის მევენახეობა–მეღვინეობის გაერთიანება „სოფლის კავშირი"–ს გამგეობაში და ნ. გაბაშვილი ინიშნება მის დირექტორად. 1930–1931 წლებში იგი მუშაობს გაერთიანება „ბაღბოსტანკავშირი"–ს სპირტის მთავარ სპეციალისტად. 1931–1932 წლებში – „საქღვინო"–ში არყისა და სპირტის საქმის მთავარ სპეციალისტად. 1932 წლის აპრილში „საქღვინო" გაუქმდა და შეუერთდა „სამტრესტს". ნ. გაბაშვილი დატოვებულ იქნა ტრესტში კონიაკისა და არყის გადამუშავების პასუხისმგებელ სპეციალისტად. 1947 წელს იგი დაინიშნა მთავარ სპეციალისტ ტექნოლოგად კონიაკის წარმოების დარგში. ნ. გაბაშვილი ავტორია მრავალი წერილისა და სტატიისა, რომლებიც გამოქვეყნდა სხვადასხვა ჟურნალ–გაზეთებში. ნიკოლოზ გაბაშვილი გარდაიცვალა 1957 წელს. ქართველი მეღვინეები / გ. ბერიძე, თ. ღლონტი. - თბილისი: საბჭ. საქართველო, 1974. - 70 გვ. ნიკოლოზ გაბაშვილი
ნაზარაბადი (ბაბექი)

ნაზარაბადი (აზერ. Nəzərabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 064 კაცი. ნაზარაბადი GEOnet სახელების სერვერზე
ჰილა ლიმანი

ჰილა ლიმანი (ინგლ. Hilla Limann, დ. 12 დეკემბერი, 1934, გველო, განა — გ. 23 იანვარი, 1998, აკრა) — განის რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე. სახელმწიფოს მეთაური 1979–1981   წლებში მესამე რესპუბლიკის ერთადერთი პრეზიდენტი. ხელისუფლებიდან გადააყენა ჯერი როლინგსის სამხედრო დაჯგუფებამ. როგორც პოლიტიკოსი განაში იგი პრაქტიკულად უცნობი იყო, მაგრამ 1979 წელს სამხედრო ხელისუფლების მიერ ხელისუფლების გადაბარების დროს აღმოჩნდა ქვეყნის სათავეში. ორტურიან საპრეზიდენტო არჩევნებში დაამარცხა კონკურენტი და 1979 წლის 24 სექტემბერს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 1981 წელს ჯერიროლინგსმა კვლავ დაიბრუნა ძალაუფლება უსისხლო გადატრიალებით და ჰილა ლიმანი ჩამოაშორა ქვეყნის სადავეებს. გარდაიცვალა 1998 წლის 23 იანვარს, აკრაში. Ghana-pedia webpage - Dr Hilla Limann[მკვდარი ბმული] Hilla Limann on Ghanaweb ↑ Ежегодник Большая советская энциклопедия. 1982 / М. Советская энциклопедия, 1982 — С.242.
აკანები

აკანები — მეტა-ეთნიკური ჯგუფი, რომელთა უმეტესობაც საუბრობს აკანურ ენებზე და სახლობენ დღევანდელი განის და კოტ-დ’ივუარის ტერიტორიაზე. აკანები ამ ორივე ქვეყნის მოსახლეობის უმეტესობას წარმოადგენენ, მათი რაოდენობა 20 მილიონზე მეტია. აკანების უმეტესობა საუბრობს აკანური ენების დალექტებზე, რომელიც წარმოადგენს ნიგერ-კონგოს ენების ქვეოჯახს. აკანების ქვეჯ-გუფებს წარმოადგენენ: ასანტები და აკიემები (ერთად ცნობილი როგორც ტვი), აგონა, კვაუ, ვასა, ფანტე, აბრონი. აკანების დიდი რაოდენობა მონობით ვაჭრობის დროს ამერიკაში მოხვდა. XVIII-XIX საუკუნეებში აკანის ყველა ტყვეებს უწოდებდნენ კორომანტეს. Antubam, Kofi, Ghana's Heritage of Culture, Leipzig, 1963. Kyerematen, A. A. Y., Panoply of Ghana, London, 1964. Meyerowitz, Eva L. R., Akan Traditions of Origin, London, c. 1950. Meyerowitz, Eva L. R., At the Court of an African King, London 1962 Obeng, Ernest E., Ancient Ashanti Chieftaincy, Tema (Ghana), 1986. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აკანები Kasahorow Akan Dictionary The Dictionary of Standard Written Akan დაარქივებული 2008-10-13 საიტზე Wayback Machine. Akan gold trade დაარქივებული 2011-07-14 საიტზე Wayback Machine. Akan Philosophy of the Person, Stanford Encyclopedia of Philosophy (2006) ISSN 1095-5054 ↑ "Cote d'Ivoire", CIA - The World Factbook. Cia.gov. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-31. ციტირების თარიღი: 2016-08-03. "Akan 42.1%" of a population of 22.0 million. "Ghana", CIA - The World Factbook. Cia.gov. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-30. ციტირების თარიღი: 2012-08-24. "Akan 45.3%" of a population of 24.6 million. ↑ Languages of the Akan area: papers in Western Kwa linguistics and on the linguistic geography of the area of ancient. Isaac K. Chinebuah, H. Max J. Trutenau, Linguistic Circle of Accra, Basler Afrika Bibliographien, 1976 - pp. 168
ვასიფ მეჰმედ-ფაშა (გუჯაბიძე)

ვასიფ მეჰმედ-ფაშა (დ. 1795, ჩოჩხათი, გურიის სამთავრო — გ. 1865) — წარმოშობით ქართველი სამხედრო პირი, მოღვაწეობდა ოსმალეთის იმპერიაში. დაბადების გვარი იყო გუჯაბიძე. 1819-1820 წლების აჯანყების დროს ახალგაზრდა ჭაბუკი თავადმა დავით მაჭუტაძემ ოსმალებს მიჰყიდა და აღებული ფულით იარაღი იყიდა, რომ რუსებს შებრძოლებოდა. ტყვედ შეიძინა წარმომავლობით ქართველმა დიდვეზირმა ხოსრო მეჰმედ-ფაშა ჩხეიძე-ერისთავმა, აღზარდა და ხელი შეუწყო, რომ მაღალი თანამდებობები დაეკავებინა. ვასიფმა სამხედრო სასწავლებელი დაამთავრა და მოქმედ არმიაში დაიწყო სამსახური. ჯერ მაიორი იყო, შემდეგ პოლკოვნიკი და ლივა გახდა. 1830 წელს დივიზიის გენერლის (ფაშა) წოდება დაიმსახურა. 1836 წელს ბოსფორის ციხისთავად დაინიშნა. ბოსფორის ბრძოლებმა მას გვარდიის გენერლობა მოუტანა, ხოლო 1839 წელს ვეზირის წოდება მიიღო და ნიშის გამგებლადაც (ვალი) განამწესეს. შემდეგ მუშაობდა სილისტრის (1840 წ.), ქოსთენდილის (1842 წ.), სალონიკის (1844 წ.), ვადინასა და ტრაპიზონის (1850 წ.) გამგებლის პოსტებზე. 1853 წელს არაბეთის მარშლად დაინიშნა. 1854 წლის ნოემბერში ანატოლიის ჯარების სარდლად გადაიყვანეს. მონაწილეობდა ყარსის ბრძოლებში. 1855 წელს ყარსის დაცვისას რუსებმა ტყვედ ჩაიგდეს, მაგრამ მეომარ ქვეყნებს შორის სამშვიდობო კონვენციის დადების შემდეგ გაანთავისუფლეს. 1856 წელს სულთნის გვარდიის, ხოლო 1857 წელს არსენალის მარშალი გახდა. იმავე წლის ოქტომბერში კვლავ დააბრუნეს გვარდიის მარშლის თანამდებობაზე, 1860 წელს ისევ არაბეთის მარშალი გახდა. მოგვიანებით თანხმობის სამხედრო საბჭოში შეიყვანეს. ვასიფ მეჰმედ ფაშა გარდაიცვალა 1865 წელს. დაკრძალულია უსკუდარში, ჰუდაი-ეფენდის თექეში (სავანეში). დაქორწინებული იყო წარმოშობით ქართველ აღა-ჰუსრევ ფაშას ქალიშვილზე. ამ ქორწინებიდან მას ქალ-ვაჟი შეეძინა. ვაჟი ადრე გარდაცვლილა, ხოლო ქალიშვილის შთამომავლები დღემდე ცხოვრობენ თურქეთში. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 161, ISBN 978-9941-0-7386-1. ქასაბი, მ., „ოსმალეთის ქართველები“ გვ. 149 — სტამბოლი, 2012 ქართველი გლეხი–ოსმალეთის მუშირი — გაზეთი „აჭარა“, 2012, 30 იანვარი ვასიფ მეჰმედ-ფაშა (გუჯაბიძე) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვასიფ მეჰმედ-ფაშა (გუჯაბიძე) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ოსმალეთის იმპერიის ქართველი დიდი ვეზირები
ფაიზი

ფაიზი (აზერ. Payız) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 074 კაცი. ფაიზი GEOnet სახელების სერვერზე