laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შარაგასი

შარაგასი — ქართლის პიტიახში იბერიის მეფე მითრიდატე II-ის დროს, I საუკუნის II ნახევარში. იყო ზევახის ძე. იხსენიება არმაზის ბილინგვის არამეულ წარწერაში. მამულია, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 685. წერეთელი, გ. არმაზის ბილინგვა, „ენიმკის მოამბე“, ტ. 13, 1942
ცა

ცა — ატმოსფეროს ან გარე კოსმოსის ნაწილი, დანახული ნებისმიერი ციური სხეულის ზედაპირიდან. მისი ზუსტი განსაზღვრა რამდენიმე მიზეზის გამო შეუძლებელია. ცა ზოგჯერ განმარტებულია, როგორც პლანეტის ატმოსფეროს ხშირი, აიროვანი ზონა. ღამით, თუ ცა მოწმენდილია, ცის გუმბათის შიგა ზედაპირი ანუ ცამრგვალი ურიცხვი ვარსკვლავით მიმოფანტულ შავ ზედაპირად ჩანს. დღისით მოწმენდილი ცა მტრედისფერია, რაც იმით არის გამოწვეული, რომ დედამიწის გარემომცველი ატმოსფეროს გაზის ანუ ჰაერის მოლეკულები არეკლავენ და განაბნევენ მზის სხივებს, უმეტესად ლურჯს, და ამნაირად მოლურჯოდ, მტრედისფრად „ღებავენ“ ცას. კოსმონავტს, რომელიც ატმოსფეროს გარეთ ან ატმოსფეროს შედარებით მკვრივი ფენების ზემოთაა მოქცეული, სადაც ნაკლები სიმკვრივის გამო სხივების გაბნევაც ნაკლებია, ცა დღისითაც შებნელებულად წარმოუდგება. ამიტომაც შეუძლია ცაზე მზის კაშკაშა დისკოსა და ვარსკვლავებს ერთდროულად ხედავდეს. ღამით მოწმენდილ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით ათასობით ვარსკვლავის დანახვა შეიძლება. მათი ხილული განაწილება მოკლებულია ყოველგვარ სიმეტრიასა და წესრიგს; მაგრამ უკვე უძველესი დროიდან ცის სხვადასხვა მონაკვეთზე ერთ ოჯახად დაჯგუფებული ვარსკვლავებისათვის ცხოველებისა და მითოლოგიური პერსონაჟების სახელები დაარქვეს. ვარსკვლავთა ასეთ ცალკეულ ჯგუფებს თანავარსკვლავედები ეწოდებათ. ცის სფერო ე. ხარაძე, „ასტრონომია“ (მე-11 კლასის სახელმძღვანელო), თბ., 1989
შარადა

შარადა — ლექსი-გამოცანა, რომელიც ემყარება სხვადასხვა სიტყვის ნაწილთა ერთ სიტყვად გაერთიანებას. სახელწოდება მოდის ფრანგული და პროვანსულისაგან. შარადაში გამოსაცნობი სიტყვა დაყოფილია ცალკეულ ასოებად ან ასოთა კომპლექსებად, რომლებიც გარკვეულ საგანზე მიუთითებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 685.
ბრილისი

ბრილისი — არქეოლოგიური ძეგლი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთიულთუბანში. კავთისხევ-ნოსტეს გზის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება ქვის ხანით. ზედაპირზე იპოვება კაჟის იარაღები და წარმოების ნაშთები. ხუბუტია, გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 179.
ლევან შარაშენიძე

ლევან შარაშენიძე (დ. 24 მარტი, 1931, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი გენერალ-მაიორი. 1979-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის სამხედრო კომისარი. 1953 წელს დაამთავრა ალმა-ათას საჰაერო-სადესანტო სამხედრო სასწავლებელი. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მსახურობდა კიევის სამხედრო ოლქში საჰაერო-სადესანტო დივიზიის, საპარაშუტო-სადესანტო პოლკის ოცმეთაურად. 1955 წელს გააგრძელა სამსახური სადესანტო ჯარებში. დაამთავრა პოლიტშემადგენლობის ცენტრალური კურსები და დაინიშნა სამხედრო-საჰაერო დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსის თანაშემწედ, შემდეგ საპარაშუტო-სადესანტო ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ პოლიტდარგში. 1963 წელს აირჩიეს პოლკის პროპაგანდისტად და 1967 წელს გააგრძელა სწავლას ვილნიუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტზე დაუსწრებლად. 1965 წელს იგი გადაიყვანეს ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში საპარაშუტო-სადესანტო პოლკის მეთაურის მოადგილედ პოლიტდარგში, შემდეგ კი საჰაერო-სადესანტო დივიზიის პოლიტ განყოფილების უფროსად. 1970 წელს დაამთავრა მოსკოვის ვ. ი. ლენინის სახელობის სამხედრო-პოლიტექნიკური აკადემია. 1969-1976 წლებში იყო საჰაერო-სადესანტო დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსი, 1976-1979 წლებში ამიერკავკასიის წითელ დროშოვანი სამხედრო ოლქის პოლიტიკური-სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1979-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის სამხედრო კომისარი. არჩეული იყო საქართველოს სსრ X და XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1992 წელს საქართველოს სამოქალაქო ომის შემდეგ იყო დანიშნული დე-ფაქტო მთავრობის თავდაცვის მინისტრად იანვირდან მაისამდე, ხოლო მაისში დაინიშნა სახელმწიფოს მეთაურის მთავარ სამხედრო მრჩევლად. 1994 წელს გავიდა თადარიგში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 684. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 120, ISBN 978-9941-0-7386-1. ლევან შარაშენიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ამირან შავაძე

ამირან შავაძე (დ. 22 სექტემბერი, 1993) — ქართველი ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. 2020 წელს რომში, იტალიაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, 60კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ↑ https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbwrestling/daten.php?spid=A0A4FFF94C624268A11C04FD76D74F20 ↑ Etchells, Daniel (12 February 2020). „Armenia claim two Greco-Roman titles on day three of European Wrestling Championships“. InsideTheGames.biz. ციტირების თარიღი: 13 February 2020. ↑ 2020 European Wrestling Championships Results. ციტირების თარიღი: 12 April 2020 ამირან შავაძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ნიგოზის ნამოსახლარი

ნიგოზის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზის სამხრეთით, 2 კილომეტრზე ნიგოზას ხევში, გორაზე. თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. ნამოსახლარზე იპოვება თიხის ჭურჭლის შავად, ნაცრისფრად და მოწითალოდ გამომწვარი დერგები, რომლებსაც შემოვლებული აქვთ რელიეფური ტალღისებური სარტყელი, შავად და ნაცრისფრად გამომწვარი, პირგადაშლილი ქოთნები. ნაცრისფრად გამომწვარი ფართოყელიანი დოქები და ტალღისებური ორნამენტიანი პირგადაშლილი ჯამები, წნულისანაბეჭდიანი ბათქაშისა და ხელსაფქვავის ნამტვრევები. ნაკრძალზე ეკლესიის ნანგრევებია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 180.
ნიგოზის ნასოფლარი

ნიგოზის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზის სამხრეთით 2 კილომეტრზე, აშურიანისა და ტირიფონის ველის გამყოფი ქედის ჩრდილო კალთაზე. ნასოფლარზე შემორჩენილი საფლავის ქვების მიხედვით იგი დასახლებული ყოფილა XX საუკუნის 20-იან წლებამდე. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 180.
ზნედაცემული ანგელოზი (ფილმი)

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმის გმირს თავს გადახდება დაუჯერებელი თავგადასავლები დედამიწის ყველაზე ეგზოტიკურ კუთხეებში – და არ აქვს მნიშვნელობა, რომ ეს არის მხოლოდ მსახიობის წარმოდგენა სცენარის კითხვისას. რამაზ ჩხიკვაძე დათო სოხაძე ლეო ანთაძე ვიქტორ ნინიძე ამირან ამირანაშვილი მამუკა კიკალეიშვილი ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია ზნედაცემული ანგელოზი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ნიგოზის პირველი სამაროვანი

ნიგოზის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზის სამხრეთით 2.5 კილომეტრზე ადგილ ცემჯენაზე, სამაროვანი ორფეროვანია. ზედა ფენა განეკუთვნება ადრინდელ ფეოდალურ ხანას, ქვედა — გვაინდელ ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის ხანას. პირველი ფენა მდებარეობს მიწის ზედაპირიდან 0,1-0,15 მეტრ სიღრმეზე. აქ აღმოჩნდა ქვის ფილები და წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.მეორე ფენა მიწის ზედაპირიდან 0,25-0,35 მეტრ სიღრმეზე, უშუალოდ პირველი ფენის ქვეშ. აქ გამოვლინდა კარგად განლექილი წვრილმარცვლოვანი ქვიშანარევი თიხის ცომისგან სამეთუნეო მბრუნავ ჩარხზე დამზადებული ნაცრისფრად გამომწვარი ჭურჭლის ფრაგმენტები. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 180.
მუხაურის ნასოფლარი

მუხაურის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსტეს აღმოსავლეთით, 1 კმ-ზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე გამოვლინდა კვალი, წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. რამდენიმე ადგილას შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები შენობათა საძირკვლის ნაშთები. გადმოცემის თანახმად ეს ადგილი ურწყავი ყოფილა და ამიტომ მოსახლეობა აქედან კახეთში გადასახლებულა. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 181.
ოძისი (ნასოფლარი)

ოძისი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსტეს სამხრეთით, მეფრინველეობის ფერმიდან 800 მ-ზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. სოფელი გაშენებული ყოფილა ტერასაზე. მრავალ ადგილას ჩანს რიყის ქვით კირის ხსნარზე ნაგებ შენობათა საძირკვლის ნაშთები. უხვად იპოვება თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები (მ. შ. შავად გამომწვარიც). ნასახლარის ნაწილი იხვნება, რის გამოც ზიანდება კულტურული ფენები. ერთ-ერთი ფენის ჭრილში ჩანს ქვაყრილი, სავარაუდოა, ბრინჯაოს ხანის სამაროვანი. ლეკების შემოსევების დროს მოსახლეობა აქედან აყრილა და გადასახლებულა ქსნის ხეობაში. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 181.
ცხავერის მესამე ნასოფლარი

ცხავერის მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერის სამხრეთით, კაჩაანთ უბანში, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე იპოვება წითლად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, გამოვლენილია რამდენიმე ხელოვნური ტერასა. ბერაძე ე., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 210.
ჯორჯ ფორმენი

ჯორჯ ედვარდ ფორმენი (ინგლ. George Edward Foreman; დ. 10 იანვარი, 1949) — ამერიკელი მოკრივე, მეწარმე, მღვდელი და მწერალი. კრივში ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი და ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი მძიმე წონით კატეგორიაში, ზედმეტსახელად „დიდი ჯორჯი“, ასპარეზობდა 1969-1997 წლებში. მძიმე ბავშვობის შემდეგ, ფორმენი გახდა მოყვარული მოკრივე და მოიგო ოქროს მედალი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. მომდევნო წელს იგი გახდა პროფესიონალი მოკრივე, სადაც მოიგო მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული, მას შემდეგ, რაც 1973 წელს, იმ დროისთვის დაუმარცხებელი ჯო ფრეიზიერი დაამარცხა ნოკაუტით. ჩემპიონის ქამრის დაცვა მოახერხა ორჯერ, სანამ პირველი მარცხი არ იწვნია მუჰამედ ალის წინააღმდეგ. კიდევ ერთი წარუმატებელი სატიტულო ბრძოლის შემდეგ, 1977 წელს, ფორმენმა მოკრივის კარიერა დაასრულა. მოკრივის კარიერის დასრულების შემდეგ ფორმენი გახდა ქრისტიანი მღვდელი. ათი წლის შემდეგ მან განაცხადა კრივში დაბრუნების შესახებ. 1994 წელს, 45 წლის ასაკში ნოკაუტით დაამარცხა 26 წლის მძიმეწონოსანი ჩემპიონი მაიკლ მურერი და მოიპოვა ერთდორულად სამი საჩემპიონო ქამარი. საჩემპიონო ქამარს ფლობდა ერთი წლის განმავლობაში, რითაც გახდა ყველაზე მხცოვანი მძიმეწონოსანი მსოფლიო ჩემპიონი კრივში. კარიერა დაასრულა 1997 წელს, 48 წლის ასაკში. პროფესიონალურ კრივში მისი მაჩვენებელია 76 გამარჯვება (68 ნოკაუტი) და 5 მარცხი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯორჯ ფორმენი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ჯორჯ ფორმენი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ჯორჯ ფორმენი (ინგლისური) — სტატისტიკა საიტზე „BoxRec“ ჯორჯ ფორმენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Porter, David L. (1995). African-American Sports Greats: A Biographical Dictionary. ABC-CLIO, გვ. 94. ISBN 978-0-313-28987-3.  ↑ Amateur Accomplishments.. BoxRec.com. ციტირების თარიღი: 2011-04-20 ↑ Professional boxing record: George Foreman. ციტირების თარიღი: 14 March 2020
ცხავერის სამაროვანი

ცხავერის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერიდან 1 კილომეტრზე, ადგილ გადმოსაყართან. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. სამაროვანზე გამოვლინდა რამდენიმე ქვაყუთის ნაშთი - ფილაქვებით შედგენილი სამარხები რომლებშიც მიცვალებულები დაკრძალულია უინვენტაროდ, გაშოტილი, თავით დასავლეთისკენ. ზოგ ქვაყუთში ორი მიცვალებული ესვენა, ზოგში ორზე მეტი (საოჯახო სამარხები). სამაროვანი ნიაღვრებს დაუზიანებია. ბერაძე ე., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 210.
წინარეხის ნასოფლარი

წინარეხის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში, შუა უბანში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე გამოვლინდა ეკლესიის საძირკველი, ნასახლართა ნაშთები და სამარხი ქვაყუთები. ნაეკლესიარზე ამჟამად სოფლის მაღაზია დგას. კვიტაიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 218.
ცხავერის ნასოფლარი

ტერმინი ცხავერის ნასოფლარი შესაძლოა აღნიშნავდეს: ცხავერის პირველი ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერში. ცხავერის მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერში. ცხავერის მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერში.
წინარეხის სამაროვანი

წინარეხის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში, ხვედრელიანთ უბნისაკენ მიმავალი გზის პირას. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. სამაროვანზე გამოვლინდა სამარხი ქვაყუთები. კვიტაიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 218.
ხოვლის კოშკი

ხოვლის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლის სასაფლაოზე, მდინარე ხეხმელას დასავლეთით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კვადრატული კოშკი (7,3×7,3 მ) ხუთ სართულიანია. ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. დაზიანებულია: ჩაქცეული სართულშუა გადახურვა, ჩამონგრეულია ზედა სართულის კედლები, პირველი სართული მიწითა და ქვებითაა ამოვსებული. კოშკში შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ამავე სართულზე აღმოსავლეთ კედელში ბუხარი და ორი სათოფურია, ჩრდილოეთ კედელში — ორი სათოფური. დასავლეთ კედელი ყრუა, მესამე სართულზე, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში — ორ-ორი სათოფურია, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში — თითო. მეოთხე სართულზე ოთხივე კედელში თითო სათოფურია, მეხუთეზე — ორ-ორი. დახურვა ხის კოჭებს ეყრდნობოდა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 222.
ხოვლის კოშკი-სამრეკლო

ხოვლის კოშკი-სამრეკლო — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლში ჯავახიშვილების უბანში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კოშკები და სამრეკლო დაშენებულია მოგვიანებით. კოშკი ცილინდრულია (დიამ. 5,6 მ),სამსართულიანი, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვა. კოშკში შესასვლელი მეორე სართულზეა. პირველი სართული ყრუა, მის კედლებზე ორი სწორკუთხა ნიშია. მე-2 სართულზე ერთი წრიური ნიში და 6 სათოფურია, მესამეზე - 4 სწორკუთხა ნიში და 6 სათოფური. ყველაზე სათოფური სწორკუთხაა, გადახურულია არქიტავრით. აგურისა და რიყის ქვის შერეული წყობით ამოყვანილი სამრეკლოს თაღები საკმაოდ მასიურ რვა სვეტს ეყრდნობა და გადახურულია ხის კონსტრუქციებზე მოწყობილი თუნუქის პირამიდული სახურავით (დაზიანებულია). მარსაგიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 222.
ნაბელიანთ საყდარი

ნაბელიანთ საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლეს შუაში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (9,2X6,7 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილი, 1მ სიმაღლეზე ნანგრევებით ამოვსებული. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, მის გვერდებზე — თითო სწორკუთხა ნიში. წყვილი პილასტრით დარბაზის გრძივი კედლები თითქმის ორ ტოლ ნაწილად იყოფა. მარსაგიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 222.
ხოვლის ნამოსახლარი

ხოვლის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლეში, მდინარე ხეხმელას მარცხენა სანაპიროზე, წყალსაქაჩი ქვესადგურის დასავლეთით, 50 მეტრზე. თენდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასახლარზე ზედაპირულად იპოვება კერამიკული მასალა: წითელზედაპირიანი ჯამის შავზედაპირიანი, პირგადაშლილი და მუცელგამობერილი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. თიხის ჭურჭლის ყელს შუაში რელიეფური წიბო მიუყვება, მუცლის ირგვლივ ღარული წრეებია. წრეებს შორის ჩასმულია ფრჩხილისებრი ირიბული ორნამენტი. მოპოვებული მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ცქიტიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 222.
ხოვლის საკულტო ნაგებობა

ხოვლის საკულტო ნაგებობა — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლეში, ხოვლეგორას სამხრეთ-დასავლეთით, 500-600 მეტრზე, ადგილ დუბეში. თიხით შელესილი ძელური ნაგებობა, რომელიც ამჟამად დამწვარია, თარიღდება ძვ. წ. II, ახ. წ. I საუკუნით. ნაცროვან-ნახშიროვან ფენაში აღმოჩნდა უწესრიგოდ არეული ნივთები: ვერცხლის ორი თხელი ფირფიტა, ბრინჯაოს ზარაკები, ვერცხლისა და ბრინჯაოს საკიდები და მძივები. ვერცხლის ერთი ფირფიტა ხარის თავის სტილიზებულ გამოსახულებას ჰგავს. მას ცენტრში ორი მანჭვალი აქვს. მეორე ფირფიტა ცხოველის მოხრილი კიდურისმაგვარია, აქვს წერტილოვანი სარტყელო და სამანჭვლე ნახვრეტი. აღმოჩენილი ნივთები უნდა უკავშირდებოდეს რელიგიურ-რიტუალურ დროშას. გვეტაძე ჯ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 222.
ნიგოზის მეორე სამაროვანი

ნიგოზის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზას დასავლეთით, 2 კილომეტრზე ადგილ დაჭრილებში. მიეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოს და ადრინდელ რკინის ხანას. აღმოჩნდა შემთხვევით, მიწის სამუშაოების დროს. სამაროვანიდან ადამიანის ძვლებთან ერთად გუთანმა ამოყარა ნაცრისფრად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტრევები. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 180.
გველდესი

გველდესი — არქიტექტურული ძეგლი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსტეს სამხრეთით, 3 კილომეტრზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე კარგად შეიმჩნევა ნასახლართა კვალი, კედლების ნაშთები. იპოვება კერამიკული ნაწარმის ფრაგმენტები. ნასოფლარზე მდებარეობს გველდესის ნათლისმცემლის ეკლესია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 180.
გოჩა გახარია

გოჩა გახარია (დ. 23 ოქტომბერი, 1973) — ქართველი წყალში მხტომელი. მონაწილეობა მიიღო 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, წყალში ხტომაში, კაცთა 10 მეტრიან პლატფორმაზე. ↑ 1.0 1.1 Olympedia — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922"></a> ↑ Gocha Gakharia. Olympedia. ციტირების თარიღი: 24 May 2020.
ალექსანდრე სარაჯიშვილი

ალექსანდრე სარაჯიშვილი (ფსევდონიმი: რიშ-ბაბა) (დ. 1851 — გ. 1914) — ქართველი კრიტიკოსი, მკვლევარი, მთარგმნელი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე. 1868 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია და სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უნივერსიტეტში, იურიდიულ ფაკულტეტზე. ასევე, სწავლობდა ყაზანის უნივერსიტეტში ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტზე და კიევის უნივერსიტეტში, იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1873–1876 წლებში ჟენევის უნივერსიტეტში სიტყვიერების ფაკულტეტის სტუდენტი იყო. ჟენევაში აქტიურად მონაწილეობდა სტუდენტთა ცხოვრებაში, ფრანგულად კითხულობდა მოხსენებას ქართული ლიტერატურის საკითხებზე. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მისი პირველი ხაზინადარი, მუზეუმ-წიგნთსაცავის გამგე. თანამშრომლობდა გამოცემებთან „დროება“ (ათავსებდა კრიტიკულ წერილებსა და რეცენზიებს) და „მოამბე“, სადაც 1895 წელს დაიწყო მისი ნაშრომის — „ვეფხისტყაოსნის ყალბი ადგილების“ გამოქვეყნება. 1901–1902 წლებში რედაქტორობდა გაზეთ „ივერიას“, ხოლო 1903–1905 წლებში იყო ამ გაზეთის გამომცემელი. იუმორისტული ხასიათის წერილებსა და ნათარგმნ თხზულებებს აქვეყნებდა გამოცემებში „ფასკუნჯი“, „ჯეჯილი“ და „კლდე“. ალექსანდრე სარაჯიშვილი იკვლევდა აგრთვე ძველ ხელნაწერებსაც. 1884 წელს ილია ჭავჭავაძესა და პეტრე უმიკაშვილთან ერთად გამოსცა „ვისრამიანი“. ი. რომენსკისთან ერთად თარგმნა ინდური ეპოსი „რამაიანა“. ი. მეგრელიძე, რუსთველოლოგები, 1970; ი. სონღულაშვილი, ალექსანდრე ივანეს ძე სარაჯიშვილი, კრებული: ძველი საქართველო, ტ. IV, 1914–1915.
გრიგოლ ყიფშიძე

გრიგოლ (გიგა) ყიფშიძე (ფსევდონიმი: გ. გოდორია; დ. 1858 — გ. 1921, 13 ნოემბერი) — ქართველი ჟურნალისტი, პროზაიკოსი, მთარგმნელი, პედაგოგი. გრიგოლ ყიფშიძე დაიბადა 1858 წელს გორის მაზრის სოფელ წვერში მღვდლის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, სასულიერო სემინარიასა და პეტერბურგის უნივერსიტეტში (1877 წ. თავისუფალ მსმენელად). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ (1878) მასწავლებლობდა წრომსა და ახალქალაქში. 1879 წლიდან ჩაირიცხა მუდმივი ქართული დასის წევრად. იყო მოკარნახე. 1882-85 წლებში მუშაობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებაში საქმის მწარმოებლად, 1907-21 წლებში — ქართულ სამეურნეო ბანკში მოლარედ, შემდეგ — დირექტორად. იყო ილია ჭავჭავაძის უახლოესი თანამშრომელი და მისი ბიოგრაფი. ლიტერატურულ-კრიტიკულ (განხილული აქვს ალექსანდრე ყაზბეგის, დავით კლდიაშვილის, ანასტასია ერისთავი-ხოშტარიას, რაფიელ ერისთავის შემოქმედება), თეატრალურ და პუბლიცისტურ წერილებს აქვეყნებდა „ივერიაში“, „დროებაში“, „იმედში“, „მოამბეში“. მისი თხზულებების უმთავრეს თემას წარმოადგენს ქართლის სოფელი, გლეხობის ყოფა, სოფლის მასწავლებლის მდგომარეობა, სახალხო განათლება (აღსანიშნავია „ენა და ეროვნება“, 1895). სოფლის სიდუხჭირე აისახა მის მხატვრულ ქმნილებებშიც: „ერთი მიცვალებულის ბედი“ (1878), „ერთი ღამე თოვლქვეშ“ (1883), „ქართლელის ფიქრი გაზაფხულის პირზედ“ (1878), „ძალიან დღეობა კი იყო, ი დალოცვილი“ (1885). გრიგოლ ყიფშიძემ კირიონთან ერთად შეადგინა სახელმძღვანელო წიგნი „ქართული სიტყვიერების თეორია“ (1908), რომელიც რამდენჯერმე დაიბეჭდა. მანვე შეადგინა და რუსულ ენაზე გამოსცა კავკასიის პერიოდული პრესის ბიბლიოგრაფია (1901). გრიგოლ ყიფშიძეს ნათარგმნი აქვს ჰენრიკ სენკევიჩის „ცეცხლითა და მახვილით“, პოლ ბურჟეს „ანდრე კორნელი“, ედმონდ დე ამიჩის „კარმელა“, ფრანსუა კოპეს „იაკობელები“, მატილდა სერანოს „ამბავი სიყვარულისა“, დე-ვო-გუეს „მართლმსაჯულები“, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“. გრიგოლ ყიფშიძე გარდაიცვალა 1921 წლის 13 ნოემბერს და მისივე ანდერძის თანახმად დაკრძალულია ქარელის რაიონის სოფელ საღოლაშენში. ს. მგალობლიშვილი, მოგონებანი, 1838; ი. მანსვეტაშვილი, მოგონებანი, ნახული და გაგონილი, 1936. გრიგოლ ყიფშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გურამ გვეტაძე

გურამ ივანეს ძე გვეტაძე (დ. 24 ნოემბერი, 1931, გურჯაანი, საქართველოს სსრ — გ. 22 მარტი, 2019) — ქართველი ოპერმუშაკი, საქართველოს სსრ-ის შინაგან საქმეთა მინისტრი, გენერალ-ლეიტენანტი. გურამ გვეტაძე დაიბადა 1931 წლის 24 ნოემბერს, ქ. გურჯაანში, მოსამსახურის ოჯახში. 1950 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის რკინიგზის მე-7 საშუალო სკოლა და იმავე წელს ჩაირიცხა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტზე, რომელიც 1955 წელს დაამთავრა. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ განაწილებით მუშაობა დაიწყო კიროვის სახელობის თბილისის ჩარხმშენებელ ქარხანაში, ინჟინერ-კონსტრუქტორად, შემდეგ კი აირჩიეს კომკავშირის კომიტეტის მდივნად. 1956-1963 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორად, საქართველოს სახალხო მეურნეობის საბჭოს მანქანათმშენებლობის სამმართველოს ინჟინრად და კომკავშირის საქალაქო კომიტეტის ინსტრუქტორად. 1963 წლის 18 ოქტომბრიდან 1965 წლის 30 ივნისამდე იყო საქართველოს კპ ქ. თბილისის ლენინის რაიონული კომიტეტის მდივანი. გურამ გვეტაძე 1965 წლის 30 ივნისიდან 1969 წლის 16 ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის სამინისტროს მილიციის სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, ხოლო 1969 წლის 16 ივნისიდან 1972 წლის 22 აგვისტომდე — საქართველოს სსრ შსს სოციალისტური საკუთრების დატაცებისა და სპეკულაციის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს უფროსად. 1969 წლის 16 ივნისიდან 1976 წლის 20 ივლისამდე იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს კოლეგიის წევრი. 1972 წლის 22 აგვისტოდან 1976 წლის 20 ივლისამდე მუშაობდა საქართველოს შს მინისტრის მოადგილედ. 1975 წლის 31 ოქტომბერს მიენიჭა მილიციის გენერალ-მაიორის წოდება. 1976 წლის 20 ივლისიდან 1977 წლის 8 თებერვლამდე იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების უფროსის მოადგილე, ხოლო 1977 წლის 8 თებერვლიდან ამავე განყოფილების უფროსი. 1979 წლის 26 მაისიდან 1986 წლის 21 იანვრამდე გურამ გვეტაძე იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1986 წლის 28 იანვრიდან 1987 წლის 7 აგვისტომდე მუშაობდა საქართველოს კპ ცკ-ის პირველი მდივნის თანაშემწედ სამობილიზაციო საქმეში. 1982 წლის 17 თებერვალს მიენიჭა შინაგანი სამსახურის გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. შს ორგანოებში მუშაობის პერიოდში წახალისებულ იქნა 24-ჯერ. 1986 წლიდან 1992 წლამდე გურამ გვეტაძე მუშაობდა საქართველოს საგეგმო კომიტეტის მეორე განყოფილების უფროსად, 1992-1996 წლებში — საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილედ, ძალოვანი უწყებების დაფინანსების საკითხთა კურატორად. 2002 წელს გურამ გვეტაძე მუშაობდა საქართველოს ვეტერანთა საქმეების სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ. გურამ გვეტაძე საქართველოს კპ თბილისის ლენინის რაიკომისა და ბიუროს წევრი (16.03.1963 — 27.01.1966), საქართველოს კპ ცკ-ის წევრი (24.01.1981-დან). იყო ასევე თბილისის მშრომელთა დეპუტატების ლენინის რაიონული საბჭოს X მოწვევის დეპუტატი (21.03.1965 — 19.03.1967), საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს IX-XI მოწვევების დეპუტატი (15.06.1979 — 24.02.1985). გამოცემული აქვს წიგნები: „მართლწესრიგის სადარაჯოზე“ (1983 წ.), „გენერლის მოგონებათა ზარდახშა“ (2012 წ.). გურამ გვეტაძე დაჯილდოებულია სხვადასხვა სახელმწიფო ჯილდოთი, მათ შორის ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენითა და მედლებით. თუშურაშვილი ო., ჯახუა ი., „XX საუკუნის საქართველოს შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრები“, თბილისი, 2013. — გვ. 83-84, ISBN 978-9941-0-5532-4.