laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სმაუგი

სმაუგი (Smaug) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იგი არის დრაკონი და რომანის „ჰობიტი“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი, რომელმაც სამეფო ერებორი დაიპყრო და ჯუჯები გამოაძევა. ჯადოსანი განდალფი ფიქრობდა, რომ თუ სმაუგი ომის დროს საურონს დაუჭერდა მხარს, ეს დიდძალი ზარალის მიზეზი იქნებოდა, ამიტომ გადაწყვიტა მისი განადგურება. იგი შეხვდა თორინ მუხისფარს, რომელსაც შესთავაზა დახმარება ჯუჯების განძის დაბრუნებაში. თორინი თორმეტ ჯუჯასთან და ერთ ჰობიტთან ერთად შეუდგა მოგზაურობას, რომელიც დაწვრილებით აღწერილია „ჰობიტში“. სმაუგი ცხოვრობდა მარტოსულ მთაში, სადაც აგრეთვე ინახებოდა ჯუჯებისგან წართმეული განძი. მას შემდეგ, რაც ჯუჯებმა მარტოსულ მთას მიაღწიეს, ბილბომ შეძლო, მოეპარა ერთი თასი და დრაკონს გასაუბრებოდა. სმაუგი გაბრაზდა და ქალაქ ველზე თავდასხმა გადაწყვიტა, ვინაიდან თვლიდა, რომ ჯაშუში იქიდან მიუგზავნეს. მაცხოვრებლებმა დაინახეს დრაკონი და მზადება დაიწყეს. ამის მიუხედავად, მან დიდი ზარალი მიაყენა ქალაქს, თუმცა განგმირულ იქნა ბარდის, შემდგომში ველის მმართველის მიერ ისრით, რომელიც მოხვდა ჯავშნის დაუცველ ადგილს. ეს ადგილი თავდაპირველად ბილბომ შეამჩნია დრაკონთან ლაპარაკის დროს. პიტერ ჯექსონის ფილმების სერიაში ჰობიტი სმაუგს განასახიერებს და ახმოვანებს მსახიობი ბენედიქტ კამბერბეჩი. სმაუგი — საიტზე Tolkien Gateway ↑ თარგი:ME-ref/ᲨᲮ ↑ Fleming, Mike. (16 June 2011) Benedict Cumberbatch To Voice Smaug in 'The Hobbit'. Deadline New York. ციტირების თარიღი: 19 June 2011.
ნარვის ბრძოლა (1700)

ნარვის ბრძოლა — პირველი დიდი ბრძოლა პეტრე I-ის არმიასა და შვედეთის მეფე კარლ XII-ის არმიას შორის ჩრდილოეთის ომის დროს. გაიმართა 1700 წლის 30 ნოემბერს ქალაქ ნარვასთან. 1700 წლის 16 სექტემბერს რუსეთის ჯარებმა ალყა შემოარტყეს ნარვასა და ივანგოროდს. 30 სექტემბრისთვის პეტრე I-მა ნარვასთან თავი მოუყარა თავის არმიას. ალყამ შედეგი არ გამოიღო. კარლ XII-მ პერნოვთან (პიარნუ) საკუთარი არმია გადმოსხა, ნარვისაკენ დაიძრა და 30 ნოემბერს მოულოდნელი დარტყმით რუსების ცენტრი გაარღვია. რუსეთის ცუდად გაწრთვნილმა პოლკებმა მდინარე ნარვის გადასასვლელებისაკენ დაიხიეს, ხოლო აზნაურთა ცხენოსანი ჯარი უწესრიგოდ გადაეშვა მდინარეში და ცურვით უშველა თავს. მტერს მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს მხოლოდ პრეობრაჟენსკოესა და სემიონოვსკოეს პოლკებმა. იმის გამო, რომ რუსეთის ბანაკში არ იყო ერთიანი სარდლობა, ჩრდილოეთი და სამხრეთი ჯგუფები ერთმანეთისაგან იზოლირებულები აღმოჩნდნენ, რუსეთის არმიამ მტერს ორგანიზებული წინააღმდეგობა ვერ გუწია და რუსმა გენერლებმა ხელი მოაწერეს კაპიტულაციას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 320. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნარვის ბრძოლა (1700)
ნარვის ბრძოლა

ტერმინი ნარვის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს: ნარვის ბრძოლა (1558) ნარვის ბრძოლა (1581) ნარვის ბრძოლა (1700) ნარვის ბრძოლა (1704) ნარვის ბრძოლა (1918) ნარვის ბრძოლა (1919) ნარვის ბრძოლა (1944)
ხეობის მთავარანგელოზის ეკლესია

ხეობის მთავარანგელოზის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით დაახლოებით 800-900 მეტრზე, მთის ძირში. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია, შენობის კუთხეები შედარებით მოზრდილი ქვებითაა ამოყვანილი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, გადახურული ყოფილა ხის ძელებით (შემორჩენილია ბუდეები). ღრმა (თითქმის დარბაზის სიგრძის) ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი ქვით გადახურული ვიწრო სარკმელია, რომლის ღიობი ქვემოდან ზემოთ ვიწროვდება. დასავლეთით შიგნიდან შეისრული ვიწრო სარკმელია. საკურთხევლის კედელში ორი ნიშია: ჩრდილოეთით იატაკის დონეზე, სამხრეთით იატაკიდან 1 მეტრის სიმაღლეზე. ჩრდილოეთის ნიში, რომლის ქვემოთ, მიწის სიღრმეში 1,6 მეტრის სიმაღლის სამალავია, უფრო ღრმაა და მოხრილი. სამხრეთ კედელშიც მცირე სწორკუთხა ნიშია. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. ეკლესიის ნახევარწრიული სხმული კამარა დარბაზის გრძივ კედლებს და სატრიუმფო თაღს ეყრდნობა. ორფერდა სახურავი გადახურული იყო ღარიანი კრამიტით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 413.
ნევის ბრძოლა

ნევის ბრძოლა — ბრძოლა რუსეთისა და შვედეთის ჯარებს შორის მდინარე ნევაზე. გაიმართა 1240 წლის 15 ივლისს. შვედები მიზნად ისახავდნენ მდინარე ნევის შესართავისა და ქ. ლადოგის ხელში ჩაგდებას, რომ დაუფლებოდნენ „ვარიაგებიდან ბერძნებამდე“ გზის უმნიშვნელოვანეს უბანს. შვედეთის ჯარებს სარდლობდა მეფე ერიკ XI-ის სიძე ბირგერი. ნოვგოროდის მთავარი ალექსანდრე იაროსლავის ძე მდინარე ვოლხოვის გზით ლადოგის ტბასთან პირველი მივიდა. ამ დროისათვის შვედებმა თავიანთ მოკავშირეებთან (ნორვეგიელები და ფინელები) ერთად მდინარე იჟორის შესართავს მიაღწიეს. რუსებმა ისარგებლეს ნისლით, უეცრად დაესხნენ მათ თავს და გაანადგურეს. თვით ბირგერი ალექსანდრე იაროსლავის ძემ პირისპირ ბრძოლაში დაჭრა. ამ ბრძოლაში გამოჩენილი მხედრთმთავრული ხელოვნებისა და მამაცობისათვის ალექსანდრე იაროსლავის ძეს ნეველი შეარქვეს. ნევის ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვებამ აღკვეთა ჩრდილოეთიდან მტრის თავდასხმის საშიშროება და უზრუნველყო რუსეთის საზღვრების უსაფრთხოება შვედეთის მხრიდან. ალექსანდრე ნეველი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 363.
რამეშვარი ნერუ

რამეშვარი ნერუ (დ. 1886 — გ. 8 ნოემბერი, 1966, დელი) — ინდოეთის საზოგადო მოღვაწე ქალი. მაჰათმა განდის მიმდევარი. 20-იანი წლების შუა ხანებში ქალთა მოძრაობის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1926 წელს მისი ინაიციატივით შეიქმნა დელის ქალთა ლიგა — ქვეყანაში ერთ-ერთი პირველი ქალთა ორგანიზაცია. ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ აქტიურად გამოდიოდა ქალთა თანასწორუფებიანობისათვის და კასტობრივი უთანსწორობის წინააღმდეგ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 395.
ხეობის ღვთისმშობლის ეკლესია

ხეობის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში, მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მთის ფერდობზე, მუხნარში. ეკლესია თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ნაგებია რიყის ქვით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 413.
ნიკეის იმპერია

ნიკეის იმპერია — სახელმწიფო მცირე აზიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჯვაროსანთა მეოთხე ლაშქრობის შემდეგ ბიზანტიის იმპერია ოთხ ნაწილად დაიშალა: ლათინთა (კონსტანტინოპოლის), ნიკეის, ტრაპიზონის იმპერიებად და ეპირის დესპოტატად. ჯვაროსანთა მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ საპატრიარქოს უმაღლესმა წარმომადგენლობამ და დედაქალაქის მრავალმა დიდებულმა ნიკეას შეაფარა თავი, რომელიც მალე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის მთავარ ცენტრად. ნიკეის იმპერიის დამაარსებლად თეოდორე I ლასკარისი ითვლება (1208-1222 წწ.). მან დაქირავებული ჯვაროსნების დახმარებით დაამარცხა თურქ-სელჩუკები. აღმოსავლეთიდან მეორე საშიში მტერი იყო ტრაპიზონის იმპერია, რომლის იმპერატორმა ალექსი კომნენოსმა გადაწყვიტა დაეპყრო ნიკეის იმპერია, მაგრამ თეოდორე I ლასკარისმა იგი დაამარცხა და შავიზღვისპირეთის რამდენიმე ქალაქიც დაიპყრო (1214 წ.). თეოდორე ლასკარისის სიკვდილის შემდეგ ნიკეის იმპერიას განაგებდა მისი სიძე იოანე III დუკა ვატაცე (1222-1254 წწ.), ენერგიული და შორსმჭვრეტელი პოლიტიკოსი. მისი მმართველობის დროს ნიკეის იმპერია კიდევ უფრო გაძლიერდა, დაუპირისპირდა რა მეორე ეროვნულ ცენტრს - ეპირის დესპოტატს, რომელიც ბოლოს თავის ვასალად აქცია. იგი ხელს უწყობდა ვაჭრობას, ლიტერატურისა და ხელოვნების აყვავებას, ეროვნული თვითშეგნების გაღვივება-განმტკიცებას. თეოდორე II ლასკარისის დროს (1254-1258 წწ.) ნიკეის იმპერიას კვლავ მოუხდა შეტაკება ბულგარელებთან და ეპირის დესპოტატთან, რასაც ახალმა იმპერატორმა წარმატებით გაართვა თავი. თეოდორე II ლასკარისი ცდილობდა არმია მთლიანად ეროვნული კონტინგენტით შეევსო და აღარ დაყრდნობოდა უცხოელთა დაქირავებულ ლაშქარს. თეოდორე II-ის უდროოდ გარდაცვალების შემდეგ ნიკეის იმპერიის ტახტზე არსრულწლოვანი იოანე IV ლასკარისი (1258-1261 წწ.) ავიდა, ხოლო რეგენტი და იმპერიის ფაქტობრივი მმართველი გახდა გაქნილი პოლიტიკოსი მიხეილ პალეოლოგოსი, რომელმაც 1259 წელს თავი იმპერატორად გამოაცხადა. ამავე წელს ქალაქ კასტორიასთან მან სასტიკად დაამარცხა ეპირისა და დასავლეთ ევროპის რამდენიმე სახელმწიფოს (სიცილიის სამეფო, სერბია და სხვ.) გაერთიანებული ლაშქარი. 1261 წელს მიხეილ პალეოლოგოსმა ნიმფეონში ხელშეკრულება დადო გენუასთან ვენეციისა და ლათინთა იმპერიის წინააღმდეგ, რამდენიმე თვის ალყის შემდეგ კონსტანტინოპოლი გაათავისუფლა ჯვაროსნებისაგან და წმინდა სოფიას ტაძარში ხელმეორედ ეკურთხა იმპერატორად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 426.
საუნდტრეკი

საუნდტრეკი (ინგლ. soundtrack) შეიძლება აღნიშნავდეს ჩაწერილ მუსიკას, რომელიც კინოფილმის, წიგნის, სატელევიზიო გადაცემისა თუ ვიდეო თამაშის თანმხლებია. იგი ასევე შეიძლება ნიშნავდეს კომერციულად გამოცემულ ალბომს მუსიკით, რომელიც შეტანილი იქნა ფილმსა თუ ტელეგადაცემაში. აგრეთვე ის აღნიშნავს ფილმის ფიზიკურ მონაკვეთს, რომელსაც ახლავს სინქრონიზებული ჩაწერილი ხმა. პროექტი Soundtrack INFO კინოკომპოზიტორები და საუნდტრეკები Soundtrack.Net - საუნდტრეკების მონაცემთა ბაზა Soundtrackcollector.com - საუნდტრეკების მონაცემთა ბაზა
ნიკიფორე I (ბიზანტია)

ნიკიფორე I (დ. 760 — გ. 26 ივლისი, 811) — ბიზანტიის იმპერატორი 802–811 წლებში. წარმოშობით არაბი. დედოფალ ირინეს მმართველობის ხანაში (797–802) ეკავა დიდი მოხელის პოსტი. ტახტი ხელთ იგდო შეთქმულების მეოხებით. გაატარა მრავალი რეფორმა, ხელს უწყობდა ვაჭრობას, ფლოტის მშენებლობასა და არმიის გაძლიერებას. სახელმწიფო ხაზინის შესავსებად ეკლესია-მონასტრებისა და ზოგიერთ რეპრესირებულ დიდებულთა სიმდიდრეს იყენებდა. მართალია რელიგიური პოლიტიკის გატარებისას ნიკიფორე I ხატთაყვანისმცემლობის მომხრე იყო, მაგრამ მწვალებელთა მიმართ შემწყნარებლობას იჩენდა, რითაც ბერ-მონაზვნებისა და კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს უმაღლესი წარმომადგენლები საბოლოოდ გადაიკიდა. არაბებთან ბრძოლაში დამარცხდა. ებრძოდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე ჩამოსახლებულ სლავებს და ხელს უწყობდა ამ ტერიტორიის ელინიზაციას. სცნო კარლოს დიდის ფრანკთა იმპერია და მჭიდრო ურთიერთობა დაამყარა მასთან. დაიღუპა ბულგართა წინააღმდეგ პლისკას ბრძოლაში (809–811) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 428. The Oxford Dictionary of Byzantium, ed. by Alexander Kazhdan, Oxford University Press, 1991. Norwich, John J. (1991). Byzantium: The Apogee. Alfred A. Knopf, Inc.. ISBN 0-394-53779-3.
გერმანიის მართლმსაჯულება

მართლმსაჯულება აღნიშნავს გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში ერთი მხრივ სახელმწიფო სასამართლოების ერთობლიობას, ხოლო მეორე მხრივ კი მართლწესრიგის განხორციელებას პირველის მეშვეობით. სახელმწიფო სასამართლოები, თავის მხრივ, სასამართლო პრაქტიკას, ან სხვა სახის იურისდიქციებს განახორციელებენ. საკონსტიტუციო მართლმსაჯულება. სახელმწიფო ძალაუფლებათა კონტროლი. საკონსტიციო სამართლის კონკრეტიზება და კვლავგანვითარება. საერთო მართლმსაჯულება, ანუ საერთო სასამართლო განსჯადობა. ყველა სამოქალაქო დავა და სისხლის სამართლის საქმე. საერთო სასამართლოები: საქალაქო სასამართლო, სამხარეო სასამართლო, უმაღლესი სამხარეო სასამართლო და უზენაესი ფედერალური სასამართლო. სამოქალაქო სასამართლოები (მოქალაქეთა შორის სამართლებრივი დავის დროს). სისხლის მართლმსაჯულება (სისხლის სამართლებრივი დევნის დროს). საგანგებო მართლმსაჯულება. შრომითი მართლმსაჯულება. შრომითი დავების განმხილველი სასამართლოების, შრომითი დავების განმხილველი სამხარეო სასამართლოებისა და შრომის სამართლის საქმეების განმხილველი ფედერალური სასამართლოების კომპეტენციაში შედის დასაქმებულთა და დამსაქმებელთა, კოლექტიური შრომითი ხელშეკრულების მხარეთა დავები. ფინანსური სასამართლოების მართლმსაჯულება (სარჩელი საფინანსო უწყების წინააღმდეგ მოსაკრებელთან დაკავშირებულ საქმეებზე). სოციალური მართლმსაჯულება (სოციალური სამართლის საკითხებთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები. საზოგადო - სამართლებრივი). ადმინისტრაციული მართლმსაჯულება (სახელმწიფო ადმინისტრაციული ქმედებების შემოწმება). გარდა ეროვნული მართლმსაჯულებისა, არსებობს აგრეთვე ზეეროვნული სასამართლოების იურისდიქცია. თანამონაწილე სახელმწიფოები დელეგირებენ თავიანთი სასამართლო ძალაუფლების გარკვეულ ნაწილს ზესახელმწიფოებრივ ორგანიზაციაზე, რითაც ნებაყოფლობით თმობენ გარკვეულწილად თავიანთ სუვერენიტეტს. ზეეროვნული სასამართლოების მაგალითია ევროკავშირის ევროპის უზენაესი სასამართლო, მათ შორის გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან არსებული საერთაშორისო უზენაესი სასამართლო. სამართლებრივი დავის მონაწილე მხარეებს შეუძლიათ, იმის მიხედვით, თუ რამდენად ფლობენ ისინი დავის საგანს (მაგალითად არა სისხლის სამართლის შემთხვევაში), დარეკონ საარბიტრაჟო სასამართლოში. სამართლებრივი დავის მონაწილე ორივე მხარეები ემორჩილებიან საარბიტრაჟო სასამართლოს, საარბირაჟო სასამართლოს შეუძლია დამავალდებულებელი გადაწყვეტილება მიიღოს. გადაწყვეტილების მომდევნო აღსრულება სახელმწიფოს კომპეტენციაში შედის. მთავარი სტატია: სახელმწიფოს ძალაუფლების მონოპოლია. საარბიტრაჟო სასამართლოს კომპეტენციის შეთანხმება ხშირად ვაჭრებს შორის დიდი და ზღვარგარდამავალი საქმეების დროს ხდება. გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის სასამართლო სისტემის სტრუქტურა დაარქივებული 2014-02-28 საიტზე Wayback Machine. (პე-დე-ეფ-ფაილი; 34 კბ)
რიცხვთა თეორია

რიცხვთა თეორია — მათემატიკის დარგი, რომელიც სწავლობს რიცხვთა თვისებებს. რიცხვთა თეორიას ზოგჯერ არითმეტიკასაც უწოდებენ, მაგრამ, ჩვეულებრივ, არითმეტიკის ქვეშ გულისხმობენ სწავლებას მთელ და წილად რიცხვებზე იმ დროს, როდესაც რიცხვთა თეორიაში შეისწავლება მთელ რიცხვთა კანონზომიერებანი. რიცხვთა თეორიაში ბუნებრივადაა ჩართული ალგებრულ რიცხვთა თეორიაც. კანონზომიერებით მდიდარია რიცხვთა თეორიის ის ნაწილი, რომელიც სწავლობს განუსაზღვრელი განტოლებების, ე. წ, დიოფანტური განტოლებების მთელი რიცხვების სიმრავლეში ამოხსნადობის საკითხს. რიცხვთა თეორიიდან გამოიყოფა რამდენიმე ქვედარგი. ელემენტარული რიცხვთა თეორია მთელი რიცხვების კანონზომიერებებს სწავლობს მათემატიკის სხვა დარგების გამოყენების გარეშე. ანალიზური რიცხვთა თეორია მთელი რიცხვების შესწავლისას იყენებს მათემატიკური ანალიზიის მეთოდებს. ალგებრული რიცხვთა თეორია ბუნებრივადაა ჩართული რიცხვთა თეორიაში, მასში შეისწავლება ალგებრული რიცხვები, ე.ი. მთელკოეფიციენტებიანი მრავალწევრების ამონახსნები. რიმანის ჰიპოთეზა ფერმას დიდი თეორემა
ნიკოლოზ V (ანტიპაპი)

ნიკოლოზ V — ანტიპაპი 1328-1330 წლებში, ერისკაცობაში პიეტრო რაინალუჩი, ბერი. ლუდვიგ ბავარიელის კანდიდატურა იყო იოანე XXII-ის საპირისპიროდ. აირჩია სამღვდელოების კრებამ და არა კარდინალებმა, დაამტკიცა იმპერტორმა, მაგრამ ლუდვიგის წასვლის შემდეგ რომი კვლავ იოანე XXII-ს დამორჩილდა და ნიკოლოზმა უკიდურესი დამცირებით პატიება გამოითხოვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 434.
ატოცის ციხე

ატოცის ციხე — ციხესიმაგრე ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატოცში, მდებარეობს სოფლის ზედა ნაწილში, ნასოფლარზე. ციხე-გალავანი (სათემო ციხე 52,2 X 50,3 მ), თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანებით, ნაგებია ნატეხი ქვით. ჭიშკარი (შემორჩენილია ერთი წირთხლი) სამხრეთ კედლის მარჯვენა მონაკვეთში ჰქონია, ხოლო ვიწრო სათადარიგო კარი - მოპირდაპირე მხარეს. გალავნის კედლის ქვედა ნაწილი (3-4 მეტრამდე) ყრუ და სქელია, ხოლო ზედა თხელია და ცალმაგი და ორმაგი სათოფურები აქვს. კედლის თხელი და სქელი ნაწილების ზღვარზე გადის საბრძოლო ბილიკი. ჩრდილო-აღმოსავლეთის სამსართულიანი კოშკის თავზე, სავარაუდოა, საბრძოლო ბანი იყო. სართულშუა ხის გადახურვა ჩანგრეულია. პირველი სართული ყრუკედლებიანია, ამოვსებულია მიწით; მეორე სართულზე კოშკის ერთადერთი კარია, რომელიც ციხის ეზოში გადის. კარის პირდაპირ ბუხარია, დანარჩენ კედლებში - სათოფურები. კარის მარჯვნივ მესამე სართულზე ასასვლელი კიბეა. ამ სართულის კედლებში სათოფიერები და ნისკარტა სალოდეებია. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 358.
სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაცია

სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაცია (რუს. Санкт-Петербургская агломерация) — მონოცენტრული საქალაქო აგლომერაცია, რომელიც სანქტ-პეტერბურგის გარშემოა შექმნილი. აგლომერაცია მოიცავს სანქტ-პეტერბურგსა და ლენინგრადის ოლქის მნიშვნელოვან ნაწილს. აგლომერაცია სანქტ-პეტერბურგის გარშემო დაახ. 50 კმ-ზე ვრცელდება. სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაციის მოსახლეობა 5,4 მილიონს შეადგენს, ხოლო ფართობი — დაახ. 11,6 ათასს კმ²-ს. აგლომერაცია სიდიდით მეორეა რუსეთში, მოსკოვის აგლომერაციის შემდეგ. აგლომერაციის შიგნით მდებარე დასახლებებს შორის ტრანსპორტირება შესაძლებელია მატარებლით, ავტობუსებითა და ტაქსებით. აგლომერაცია სწრაფი ტემპით ვითარდება, რასაც ხელს უწყობს ასევე სანქტ-პეტერბურგის წრიული ავტომაგისტრალი. 2006 წელს დაიწყო ახალი ქალაქის, კუდროვოს, მშენებლობა. არსებობს, ასევე სხვადასხვა ქალაქების გავითარების პროექტები, რომელთა განხორციელება მიმდინარეობს. ↑ Население // Ленинградская область: Знаете ли вы? / Сост. В. А. Уланов, Санкт-Петербург: «Паритет», 2007. — გვ. 291-292, ISBN 978-5-93437-281-2.
დიფერენციალური გეომეტრია და ტოპოლოგია

დიფერენციალური გეომეტრია და ტოპოლოგია — მათემატიკის ორი მომიჯნავე დარგი. მათემატიკის ამ ორი დარგის გაყოფა თითქმის შეუძლებელია. კლასიკურ დიფერენციალურ გეომეტრიაში შეისწავლებოდა წირები და ზედაპირები სამგანზომილებიან სივრცეში. დიფერენციალური ტოპოლოგია სწავლობს დიფერენციალურ მრავალნაირობებს და მათზე განსაზღვრულ დიფერენცირებად ფუნქციებს. იგი ბუნებრივად აღმოცენდა დიფერენციალური განტოლებების შესწავლიდან.
გერმანიის საქალაქო სასამართლო

საქალაქო სასამართლო (გერმ. Amtsgericht [ამტსგერიხტ]) გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში არის სამხარეო სასამართლოსთან ერთად - იშვიათად უმაღლეს სამხარეო სასამართლოსთან - ერთად საერთო მართლმსაჯულების პირველი ინსტანცია. საქალაქო სასამართლოს გერმანიაში პირველი, ან საწყისი ინსტანციის სასამართლოს გარდა, საერთო სასამართლოსაც უწოდებენ. შვეიცარიის კანტონ ზოლოთურნში (2007 წლამდე კი აგრეთვე კანტონ ლუცერნში) „ამტსგერიხტი“ არის აგრეთვე პირველი ინსტანციის სასამართლოს სახელწოდება. იხილეთ აგრეთვე საოლქო სასამართლო ავსტრიაში. გერმანიის საქალაქო სასამართლოების უმეტესობას ხელმძღვანელობს (საქალაქო სასამართლოს) დირექტორი. ასეთ საქალაქო სასამართლოებში დანარჩენი სამსახურებრივი ზედამხედველობა აკისრია სხვა რომელიმე საქალაქო სასამართლოს ერთ-ერთ პრეზიდენტს, ანდა სასამართლო ინსტანციებს შორის ზემდგომ სამხარეო სასამართლოს პრეზიდენტს. საქალაქო სასამართლოებში განიხილება და წყდება უპირველეს ყოვლისა სამოქალაქო და სისხლის სამართლის საქმეები. საქალაქო, ანუ საერთო სასამართლოები დაკავებულია ე.წ. „აინცელრიხტერ“-ებით, ანუ ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილების მქონე მოსამართლეებით. საქალაქო სასამართლოებში გამარტივებული წესით განიხილავენ საქმეებს დავალიანებათა გადახდევინების შესახებ. საქალაქო სასამართლოში ხდება სავაჭრო რეესტრის, კოოპერატივების რეესტრის, კავშირების რეესტრის, მეუღლეთა ქონებრივი უფლებების რეესტრის წარმოება. აქედან მომდინარეობს გერმანულ სიტყვახმარებაში სარეესტრო სასამართლო. საქალაქო სასამართლოს ეკუთვნის აგრეთვე საჯარო რეესტრის სამსახური (გამონაკლისი: ბადენ-ვიურტემბერგი). საზოგადოებრივი და საჯარო რეესტრების წარმოება ხდება ნებაყოფლობითი მართლმსაჯულების ნორმების შესაბამისად. გადაწყვეტილების მიღების უფლება გააჩნიათ ე.წ. "აინცელრიხტერებს", ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილების მქონე მოსამართლეებით, სამართალგამომყენებლებს, ანდა შესაბამის განყოფილებების მოწმობის გაცემის საკითხებზე პასუხისმგებელ მოხელეებს. სამოქალაქო დავებში საქალაქო სასამართლო უფლებამოსილია დავის საგნის ღირებულება ასწიოს 5 000 ევრომდე. დავის საგნის ღირებულების მიუხედავად სამოქალაქო სასამართლო უფლებამოსილია განიხილოს ქირავნობის დავები, საქმეები, რომლებიც შეეხება საცხოვრებელ ფართს, ბავშვსა და მშობლებს შორის მართლურთიერთობის დადგენას, სარჩოს, ან ალიმენტის მოთხოვნას, საოჯახო დავებს. გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საქალაქო (საერთო) სასამართლოების მისამართები
მთვარის ჰალო

მთვარის ჰალო (22°-იანი ჰალო, მთვარის რგოლი) — ოპტიკური ფენომენის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც შემთხვევით მზის ან მთვარის გარშემო წარმოქმნის 22°-იან წრეს (მას მთვარის რგოლს ან ზამთრის ჰალოსაც უწოდებენ). წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც მზის შუქი გარდატყდება ატმოსფეროში არსებული მილიონობით ქაოსურად ორიენტირებული მრავალკუთხედი ყინულის კრისტალების საშუალებით. ჰალო დიდია; მისი რადიუსი, უხეშად რომ შედარდეს, არის შენი მხრებიდან გაშლილი ხელების ზომის. როდესაც შუქი მრავალკუთხედი ყინულოვან პრიზმების 60°-იან წვეროში გაივლის, ის ორჯერ გადაიხრება, რაც ვლინდება გადახრილი კუთხეებით 22°-დან 50°-მდე. მინიმალური გადახრის კუთხე თითქმის 22°-ია ან უფრო განსაკუთრებული შემთხვევაში, საშუალოდ21,84°; წითელ სინათლეზე ის 21.54°–ია და ლურჯზე 22,37°. ტალღის სიგრძეზე დამოკიდებული ვარიაცია გარდატეხაში იწვევს წრის შიდა კუთხეების მოწითალო ფერს, ხოლო გარეთა კუთხეები მოლურჯოდ გვევლინება. როდესაც სინათლე არ გარდატყდება 22°-ზე მცირე კუთხეზე, მაშინ ჰალოში დანახული ცა უფრო მუქი და ბნელია. 22°-იანი ჰალოს დანახვა წელიწადში 100-ჯერაცაა შესაძლებელი. ლეგენდაში ნათქვამია, რომ მთვარის რგოლები გვაფრთხილებენ შტორმების მოახლოებას. სხვა ჰალოების მსგავსად, 22°-იანი ჰალოები ჩნდებიან, როდესაც ცა დაფარულია თხელი ბუმბულისებრი ღრუბლებით, რომლებიც რამდენიმე დღით ადრე ჩნდებიან დიდ შტორმამდე. მსგავსი ფენომენი, სახელად „გვირგვინები,“ გამოწვეულია წყლის წვეთებით და ისინი ბევრად უფრო პატარები და უფრო ფერადები არიან, ვიდრე 22°-იანი ჰალოები. Halo September 27 2012, from India დაარქივებული 2014-02-21 საიტზე Wayback Machine. www.paraselene.de - 22° halo Jun 24, 2006 Timelapse of top portion of a 22° halo Photo of Halo[მკვდარი ბმული] 22° halo Jul 3, 2011, Cambodia დაარქივებული September 27, 2020[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები 22° solar halo video 14th March 2012, Sydney Australia ↑ 1.0 1.1 Pretor-Pinney, Gavin (2011). The Cloud Collector's Handbook. San Francisco, California: Chronicle Books, გვ. 120. ISBN 978-0-8118-7542-4.  ↑ Carl R. Nave. The 22° Halo. Georgia State University. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-04-01. ციტირების თარიღი: 2007-04-18. ↑ Les Cowley. 22° Halo Formation. Atmospheric Optics. ციტირების თარიღი: 2007-04-15. (Including excellent illustrations and animations.) ↑ Harrison, Wayne (February 1, 2012). „Nelson: Ring Around Moon Sign Of Approaching Storm“. The Denver Channel. Denver. TheDenverChannel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 3, 2012. ციტირების თარიღი: February 4, 2012. ↑ Les Cowley. 22° Circular halo. Atmospheric Optics. ციტირების თარიღი: 2007-04-15.
ესტონეთის ქალაქების სია

ამჟამად ესტონეთში ქალაქის სტატუსი აქვს 47 დასახლებულ პუნქტს. ქვემოთ წარმოდგენილ ცხრილში მოცემულია მათი სტატისტიკური მონაცემები. ↑ Eesti statistika 2012 ესტონეთის სტატისტიკა 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-08. ციტირების თარიღი: 2013-01-02. ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 ამ ქალაქს არ აქვს საკუთარი მუნიციპალური სტატუსი. მოსახლეობის რაოდენობის მონაცემები „მუნიციპალური სტატუსის გარეშე“ მოყვანილია 01.01.2012 პერიოდის მონაცემების მიხედვით(ინგლისური) ესტონეთის სტატისტიკის სამსახური(ინგლისური)
პიარნუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი პიარნუ შეიძლება აღნიშნავდეს: პიარნუ - ქალაქი ესტონეთში. პიარნუ - მდინარე ესტონეთში. პიარნუ - კარლ ბურმანის ნახატი.
რიცხვითი ანალიზი

რიცხვითი ანალიზი ან გამოთვლითი მათემატიკა სწავლობს ალგორითმებს "უწყვეტი მათემატიკის" ამოცანებისთვის (დისკრეტული მათემატიკის ამოცანებისგან განსხვავებით). ეს ამოცანები უკავშირდება ნამდვილი და კომპლექსური ცვლადის ფუნქციებთან დაკავშირებულ გამოთვლებს, დიფერენციალური განტოლებების მიახლოებით ამოხსნებს და ა.შ. რიცხვით ანალიზში განხილული საკითხები მომდინარეობენ ინჟინერიისა და მეცნიერების სხვადასხვა ნაწილებში მდგარი ამოცანებიდან. ექსტრაპოლაცია ინტერპოლაცია ოპტიმიზაცია (მათემატიკა)
ტაპა

ტოპონიმი ტაპა შეიძლება აღნიშნავდეს: ტაპა - ქალაქი ესტონეთში. ტაპა - ქალაქი მალაიზიაში.
მაარდუ

მაარდუ (ესტ. Maardu) — ქალაქი ესტონეთში, მდებარეობს ესტონეთის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. შედის ჰარიუმაას მაზრის შემადგენლობაში. მოსახლეობა - 16,5 ათ. კაცი (2010), 17,1 ათ. კაცი (2012). მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ რუსები, ესტონელები მოსახლეობის მხოლოდ 20 %-ია. ესტონეთის ქალაქების სია ქალაქ მაარდუს საიტი დაარქივებული 2011-11-21 საიტზე Wayback Machine. მაარდუს რუკა დაარქივებული 2005-09-08 საიტზე Wayback Machine.
ვალგამაა

ვალგამაა (ესტ. Valgamaa ან Valga maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ვალგა, რომელიც მდებარეობს ესტონეთ-ლატვიის საზღვარზე და წარმოიქმნა ქალაქ ვალკის (ლატვია) გაყოფის შედეგად 1920 წელს. მაზრის შემადგენლობაში შედის 13 მუნიციპალიტეტი: 2 ქალაქი (ვალგა და ტირვა) და 11 თემი. რელიეფი გორაკ-ბორცვიანია. მაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს 200-ზე მეტი ტბა. განვითარებულია ტურისტული ინდუსტრია. მაზრის მოსახლეობა, ისევე როგორც მთელი ესტონეთისა, მცირდება. მაზრის შობადობის კოეფიციენტი 2006 წელს იყო 9,1 %, ხოლო სიკვდილიანობისა - 15,1 %. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: ესტონელები - 82,7 % რუსები - 12,5 % უკრაინელები - 1,5 % ცხოვრობენ ასევე ფინელები, გერმანელები, ბელარუსები, თათრები, სომხები. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვალგამაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი