laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ადელ შამპანელი

ადელ შამპანელი (ფრანგ. Adèle de Champagne; დ. 1140 — გ. 4 ივნისი, 1206), აგრეთვე ცნობილი როგორც ადელაიდა, ან ალისი — შამპანის გრაფ თეობალდ II-ისა და მისი ცოლის, გრაფინია მატილდა კარინტიელის ასული. სახელი უწოდეს ბებიამისის, ინგლისის მეფე უილიამ I დამპყრობლის ასულ ადელ ნორმანდიელის პატივსაცემად. იყო საფრანგეთის დედოფალი 1160-1180 წლებში როგორც ლუი VII-ის ბოლო, მესამე მეუღლე. საფრანგეთის მეფე ფილიპ II-ისა და ბიზანტიის იმპერატრიცა აგნეს ფრანგის დედა. ადელი დაიბადა 1140 წელს, საფრანგეთის ქალაქ ბლუაში. იგი იყო შამპანის გრაფ თეობალდ II-ისა და მისი ცოლის, გრაფინია მატილდა კარინტიელის ასული. მას სახელი ბებიის, ბლუას გრაფინია ადელ ნორმანდიელის პატივსაცემად დაარქვეს, რომელიც ნორმანდიის ჰერცოგ და ინგლისის მეფე უილიამ დამპყრობლის ქალიშვილი იყო. ადელ შამპანელი და საფრანგეთის მეფე ლუი VII 1160 წლის 13 ნოემბერს დაქორწინდნენ, ლუის წინა ცოლის, დედოფალ კონსტანსია კასტილიელის მშობიარობისას დაღუპვიდან მხოლოდ ხუთი კვირის შემდეგ. მხოლოდ დედოფალმა ადელმა შესძლო მისთვის ვაჟის, მომავალში საფრანგეთის მეფე ფილიპ II-ისა და ბიზანტიის იმპერატრიცა აგნეს ფრანგის გაჩენა. ადელამდე ლუის პირველი ცოლი იყო დედოფალი ელეონორ აკვიტანიელი, რომელსაც ღალატისა და უმემკვიდრეობის გამო გასცილდა და რომელიც ცოლად ინგლისის მეფეს გაჰყვა, მეორე ცოლი, დედოფალი კონსტანსია კასტილიელი კი მშობიარობას გადაჰყვა. დედოფალი ადელი პოლიტიკურად ძალიან აქტიური პიროვნება იყო. იგი სამეფო ხელისუფლებას თავის ძმებთან, თეობალდთან და ანრისთან ერთად დაეპატრონა. მალევე მან თავისი მდგომარეობის გასამყარებლად თავისი ძმები მეფე ლუისა და დედოფალ ელეონორ აკვიტანიელის ქალიშვილებზე — ალისსა და მარიზე დააქორწინა. მეფე ლუი 1180 წლის 18 სექტემბერს გარდაიცვალა, ტახტზე კი მისი ვაჟი ფილიპ II ავიდა. ადელისა და მისი ძმების მმართველობა მას შემდეგ შეირყა რაც ფილიპმა ცოლად ენოს გრაფის ქალიშვილი, არტუას გრაფინია იზაბელა ენოელი შეირთო ცოლად. ადელმა რძლისა და მისი ნათესავების წინააღმდეგ ბურგუნდიის ჰერცოგსა და საღვთო რომის იმპერატორთან ერთად ალიანსი ჩამოაყალიბა. ადელმა და მოკავშირეებმა მათ ომი 1181 წელს გამოუცხადეს და ვითარება იმდენად დაიძაბა, რომ 1184 წელს იზაბელა კინაღამ ფილიპს არ გასცილდა. 1180 წლის სექტემბერში ვაჟის გადმობირების შემდეგ იზაბელას ძალაუფლება მკვეთრად შემცირდა, რაც იმაშიც გამოიხატა, რომ როდესაც ფილიპი მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში გაემგზავრა, რეგენტად ტრადიციულად ცოლის ნაცვლად დედა დატოვა. მას შემდეგ რაც ფილიპი საფრანგეთში დაბრუნდა ადელი კვლავ ჩრდილში აღმოჩნდა და კვლავ ცდილობდა ძალაუფლების ჩაგდებას. დედა-დედოფალი ადელ შამპანელი გარდაიცვალა 1206 წლის 4 ივნისს, 65-66 წლის ასაკში. Garland, Lynda. Byzantine empresses: women and power in Byzantium, AD 527–1204. London, Routledge, 1999. http://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/32.html დაარქივებული 2016-12-20 საიტზე Wayback Machine.
აიმან შოლფანი

„აიმან შოლფანი“ (ყაზახ. Айман-Шолпан) — XIX საუკუნის I ნახევრის ყაზახური ხალხური ლირიკულ-ეპიკური პოემა. ნაწარმოების მთავარი გმირია ქალიშვილი აიმანი, რომელიც კეთილშობილებაზე, ღირსებასა და პატიოსნებაზე ყაზახი ხალხის წარმოდგენის პოეტური განსახიერებაა. პოემა ამათრახებდა მაღალი საზოგადოების წარმომადგენლებს, იცავდა ქალის უფლებებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 233.
კონსტანსია კასტილიელი

კონსტანსია კასტილიელი (ესპ. Constanza de Castilla, ფრანგ. Constance de Castille; დ. 1136 — გ. 4 ოქტომბერი, 1160) — კასტილიისა და ლეონის მეფე ალფონსო VII-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ბერენგარია ბარსელონელის შუათანა ქალიშვილი. საფრანგეთის დედოფალი 1154-1160 წლებში როგორც ლუი VII-ის მეორე მეუღლე. ინგლისის, ირლანდიის, უნგრეთისა და ხორვატიის დედოფალ მარგარიტა ფრანგის დედა. კონსტანსია დაიბადა 1136 წელს. იგი იყო კასტილიისა და ლეონის მეფე ალფონსო VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ბერენგარია ბარსელონელის შუათანა ქალიშვილი. მან დედა მალევე დაკარგა, რის გამოც მამამისი მეორედ დაქორწინდა რიჩეზა პოლონელზე. როგორც კი კონსტანსია წამოიზარდა მის გათხოვებაზე დაიწყეს ფიქრი. მისთვის შესაბამისი მეუღლის ძებნა გაჭიანურდა, თუმცა მას შემდეგ რაც საფრანგეთის მეფე ლუი VII დედოფალ ელეონორ აკვიტანიელს გასცილდა, კასტილიელებმა დრო იხელთეს და იგი ლუიზე დანიშნეს. ლუისა და ელეონორს მართალია ორი შვილი ჰყავდათ, მაგრამ ორივე გოგონა, მეფეს კი ვაჟი სჭირდებოდა და თუ მას კონსტანსია გააჩენდა, ამით იგი უდიდეს ძალაუფლებას მიიღებდა. 1154 წელს ლუი და კონსტანსია დაქორწინდნენ, რითაც იგი საფრანგეთის დედოფალი გახდა. მალევე სამეფო წყვილი ძალიან დაახლოვდა და შეუყვარდა ერთმანეთი. 1157 წელს დედოფალმა პირველი გოგონა გააჩინა, თუმცა იგი თავის მეორე მშობიარობას გადაჰყვა 1160 წლის 4 ოქტომბერს, 23-24 წლის ასაკში. ვინაიდან მან ვაჟი ვერ გააჩინა, მისი ქმარი კონსტანსიას გარდაცვალებიდან სულ ხუთ კვირაში მესამედ დაქორწინდა ადელ შამპანელზე, რომელმაც ვაჟი და გოგონა გაუჩინა. დედოფალი კონსტანსია დაკრძალულია სენ დენის ბაზილიკაში, პარიზში. მარგარიტა (1157—1197), პირველად ცოლად გაჰყვა ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჰენრი ახალგაზრდას, ხოლო მეორედ უნგრეთისა და ხორვატიის მეფე ბელა III-ს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; ალისი (1160—1220), სწორედ მისი მშობიარობას გადაჰყვა კონსტანსია, ცოლად გაჰყვა პუატიესა და ვექსენის ჰერცოგ უილიამ IV-ს, რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი, პუატიეს გრაფინია მარი. Bouchard, Constance (2001). Those of My Blood: Creating Noble Families in Medieval Francia. University of Pennsylvania Press. Bradbury, Jim (2007). The Capetians. Hambledon Continuum. Jaritz, Gerhard; Szende, Katalin, eds. (2016). Medieval East Central Europe in a Comparative Perspective. Routledge. Warren, W.L. (1978). King John. University of California Press.
ბოდუენ I ფლანდრიელი

ბოდუენ (ბალდუინ) I ფლანდრიელი (ფრანგ. Baudouin I de Flandre; დ. ივლისი, 1172 — გ. დაახლ. 1205, ტირნოვო) — ლათინთა პირველი იმპერატორი 1204 წლიდან, ენოს გრაფი ბოდუენ VI დე ენოს (ფრანგ. Baudouin VI de Hainaut) სახელით 1195–1205 და ფლანდრიის გრაფი ბოდუენ IX ფლანდრიელის (ფრანგ. Baudouin IX de Flandre) სახელით 1194–1205 წლებში. ფლანდრიის საგრაფო დედამისის — მარგარიტა I-ის გარდაცვალების შემდეგ მიიღო, მალევე, ერთ წელში კი მამამისი ბოდუენ V დე ენოც გარდაიცვალა და ბოდუენმა ენოს საგრაფოც ხელში ჩაიგდო. აქტიურად მონაწილეობდა მეოთხე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ, 1204 წლის 9 მაისს ჯვაროსნებმა ბოდუენი ახლადდაარსებული ლათინთა იმპერიის პირველ იმპერატორად აირჩიეს. კორონაცია 16 მაისს შედგა აია-სოფიას ტაძარში. მის დომენში შედიოდა საკუთრივ კონსტანტინოპოლი, ევროპული და აზიური ტერიტორიები და რამდენიმე კუნძული: ლემნოსი, ლესბოსი, ქიოსი, ტინოსი. დაპირისპირებაში აღმოჩნდა ბონიფაციუს I-თან. 1205 წელს თრაკიაში აჯანყდნენ ბერძნები, რომლებმაც დასახმარებლად ბულგარეთის მეფე კალოიანს მოუხმეს. მათ დაიკავეს ადრიანოპოლი. 1205 წლის 14 აპრილს ადრიანოპოლის ბრძოლაში ჯვაროსნები დამარცხდნენ. ბოდუენი ტყვედ ჩავარდა. გიორგი აკროპოლიტის ცნობით, იგი მოკლეს და მისი თავის ქალისაგან სასმელის ფიალა გააკეთეს. ბოდუენის მემკვიდრე მისი ძმა ანრი I გახდა, რომელიც ტახტზე დაახლ. 1 წლის დაგვიანებით ავიდა. Angold, Michael, The Fourth Crusade: Event and Context, Harlow: Pearson, 2003. ISBN 978-0582-35610-8 Cohn, Norman (1970), The Pursuit of the Millennium, Oxford, UK: Oxford University Press. Evergates, Theodore (1999), Aristocratic Women in Medieval France, location=Philadelphia, ISBN 0-8122-1700-4.
სარალი-ხაშთაბი

სარალი-ხაშთაბი (აზერ. Sarallı Xəştab) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
იაგო ხვიჩია

იაგო ხვიჩია (დ. 19 მაისი, 1982, დიდი ჭყონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. 2018 წლის 23 ივნისიდან „ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩის“ თავმჯდომარე. საქართველოს მეათე მოწვევის პარლამენტის წევრი. 2004 წელს იაგო ხვიჩიას მიენიჭა იურისტის კვალიფიკაცია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იაგო არის იურიდიული კომპანია „Tbilisi Legal Consulting“-ის დამფუძნებელი და ადვოკატი, იგი იყო ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციის, ლიცენზიებისა და ნებართვების დანერგვის პროექტის იურისტი. მოგვიანებით იაგო ხვიჩია მუშაობდა თბილისის მერიის, განათლებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის იურისტად. იგი ასევე იყო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის იურიდიული განყოფილების უფროსის მოადგილე, შემდგომ კი 2009-2013 წლებში იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი. 2015 წელს შეუერთდა ახლადშექმნილ პოლიტიკურ პარტია „გირჩს“. 2018 წლის 23 ივნისიდან „გირჩის“ თავმჯდომარე. 2020 წლიდან საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი. 2021 წლის 19 აპრილს იაგო ხვიჩიამ და „გირჩის“ ორმა დეპუტატმა, ვახტანგ მეგრელიშვილმა და ალექსანდრე რაქვიაშვილმა შარლ მიშელის შეთანხმების დოკუმენტს ხელი მოაწერა. 2022 წლის 20 სექტემბერს იაგო ხვიჩიამ პარლამენტის სხდომაზე საკუთარი კანდიდატურა დაასახელა საქართველოს სახალხო დამცველის თანამდებობაზე. 2022 წლის 22 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტმა იაგო ხვიჩიას კანდიდატურას სხვა კანდიდატებთან ერთად უყარა კენჭი, მაგრამ მან არჩევისთვის საჭირო ხმების რაოდენობის მოგროვება ვერ შეძლო. 2023 წლის 13 აპრილს საქართველოს პარლამენტმა 100 ხმით იაგო ხვიჩია საპროკურორო საბჭოს წევრად 4-წლიანი ვადით აირჩია. 2024 წლის 1 აპრილს „გირჩი“ საარჩევნო სიების ფორმირების პროცესში გენდერული კვოტირების გაუქმების ინიციატივით გამოვიდა. საკანონმდებლო ინიციატივის თანაავტორთა შორის იყო იაგო ხვიჩიაც. იაგო ხვიჩიამ 2024 წლის 4 აპრილს ინიციატივას მესამე მოსმენით მხარი დაუჭირა. 2022 წლის მარტიდან მიჰყავს გადაცემა „საქართველოს დაბადება“. იაგო ხვიჩია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) იაგო ხვიჩია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ იაგო ხვიჩია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-29. ციტირების თარიღი: 2018-09-22. ↑ ადმინისტრაციული სამართლის კლინიკის ხელმძღვანელი.[მკვდარი ბმული] ↑ „გირჩის“ თავმჯდომარედ იაგო ხვიჩია აირჩიეს.[მკვდარი ბმული] ↑ გირჩის სამმა დეპუტატმა შარლ მიშელის ახალ დოკუმენტს ხელი მოაწერა ↑ იაგო ხვიჩიამ სახალხო დამცველის კანდიდატად საკუთარი თავი დაასახელა ↑ პარლამენტმა ახალი სახალხო დამცველი ვერ აირჩია ↑ პარლამენტმა საპროკურორო საბჭოს წევრად იაგო ხვიჩია აირჩია ↑ პარლამენტმა საპროკურორო საბჭოს წევრად იაგო ხვიჩია აირჩია ↑ გირჩი საარჩევნო სიების ფორმირებისას გენდერული კვოტირების გაუქმების ინიციატივით გამოდის ↑ პარლამენტმა გენდერული კვოტირება გააუქმა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-07-04. ციტირების თარიღი: 2024-05-11. ↑ „საქართველოს დაბადება“
გობუსტანის კლდის მხატვრობა

გობუსტანის კლდის მხატვრობა — ეკუთვნის მეზოლითის პერიოდს, ასევე სპილენძის ეპოქას. იგი გობუსტანის ნაკრძალშია. მათი რიცხვი 6000-მდე აღწევს, რომელთა შორის არის ნახატები, რომლებიც 25 ათასი წლისაა. გობუსტანის პეტროგლიფების შესახებ, რუსმა მეცნიერებმა იცოდნენ XIX საუკუნის 40-იან წლებში. 1939 წელს აზერბაიჯანელმა არქეოლოგმა ისააკ ჯაფარზადემ ნახატების შესწავლა დაიწყო და დაახლოებით 3 500 კლდის ფერწერის დოკუმენტაცია ჩაატარა. სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის არქივებში ამ თემასთან დაკავშირებით  3-4 ანგარიში ინახებოდა. ბრიტანეთის ნავთობინჟინრები ამ ადგილას იწვევდნენ ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორებს. მთავარი მღვიმის შესასვლელთან არის 1905 წლის რუსულენოვანი წარწერა, რომელშიც ნათქვამია, რომ ამ ადგილებში ვინმე კრუზე  იმყოფებოდა. ნავების ნახატები კი ნორვეგიელმა მკვლევარმა თურ ჰეიერდალმა შეისწავლა. კლდის მხავრობა წარმოდგენილია რამდენიმე მთის ტერიტორიაზე, მათ შორის ბოიუქდაშზე და ქიჩიქდაშზე. ნახატები ძირითადად გამოქვაბულებში გვხვდებიან. გამოსახულებები ასახავს უძველესი ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებას, ჯადოსნურ და ტოტემიურ წარმოდგენებს, მათ რელიგიურ რიტუალებს, სხვადასხვა ველური ცხოველების სანადირო სცენებსა და სხვა. ასევე გვხვდება მამაკაცებისა და ქალების გამოსახულება, თევზაობის სცენები, სხვადასხვა ველური ცხოველების გამოსახულებები, ცხენებზე ამხედრებული მონადირეები, მარტოხელა გმირის ფიგურები, ადამიანების ცეკვის სცენები. ნახატების დათარიღების მიხედვით, ითვლება, რომ პირველი ნახატები იყო დიდი, ხოლო ოდნავ გვიან საუკუნეებში მცირე ზომის. გამოსახული მამაკაცები ნადირობდნენ. მათ ხელში უკავიათ მშვილდი და ისრები. ისინი მაღლები და ტანადები იყვნენ. ასევე არსებობს ბრძოლის სცენების გამოსახულებები, სადაც  მამაკაცებს ხელში უკავიათ იარაღი, როგორიცაა ჯოხი ან დანა. ასევე გვხვდებიან მატრიარქატის წარმომადგენლები. ზოგი მათგანი სრულია, ხოლო მებრძოლი ქალები უფრო ტანადი და წვრილი წელით არიან გამოსახულნი. ნახატებს შორის შემდეგი ცხოველების გამოსახულებებიცაა: ველური თხები, ირმები, ქურციკები, ცხენები, ლომები და სხვა. ასევე გვხვდება ფრინველების ნახატებიც. ზღვის ცხოველებს შორის გამოხატულია - თევზი, გველები და ა.შ. ველური ცხოველების გარდა, ასევე შინაური ცხოველების ნახატებიცაა, მაგალითად, ძაღლების. კლდის ფერწერაზე გამოსახულია რეგიონის მეცხოველეობა და მეურნეობა. ბოიუქდაშისა და იაზითეფეს კლდის ნახატებს შორის, რომელიც ეკუთვნის ძვ.წ III-II ათასწლეულებს გვხვდება ნადირობის სცენები ირმებზე, თხებზე და ა.შ. გამოსახული იარაღი იყო: სამკბილა, შუბი, ქამანდი და ა.შ. ბოიუქდაში კლდეებზე გამოსახულია ნავები და ადამიანები მშვილდებით. კლდის მხატვრობა პეტროგლიფები გობუსტანის სახელმწიფო ნაკრძალი გობუსტანის პეტროგლიფები დაარქივებული 2013-01-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ ДУХОВНЫЙ МИР КОННЫХ И ЛОДОЧНЫХ ОХОТНИКОВ ЭПОХИ БРОНЗЫ АЗЕРБАЙДЖАНА ↑ Каспийская книга: Приглашение к путешествию ↑ A Historical Atlas of Azerbaijan ↑ Azerbaijan International ↑ Petroglyphs of Gobustan ↑ Наука в СССР
Far Cry 5

„Far Cry 5“ — მოქმედებითი-სათავგადასავლო და პირველი პირის შუტერი ვიდეო თამაში, შემუშავებული Ubisoft Montreal-ის და Ubisoft Toronto-ს მიერ, ხოლო გამოცემული Ubisoft-ის მიერ Microsoft Windows, PlayStation 4 და Xbox One-ისთვის. „Far Cry 5“ არის მისი წინამორბედის, „Far Cry 4“-ის გაგრძელება და რიგით მეხუთე ძირითადი თამაში „Far Cry“-ის სერიიდან. თამაში მსოფლიოს მასშტაბით გამოვიდა 2018 წლის 27 მარტს. „Far Cry 5“ წილად ჰხვდა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან. მათ შეაქეს ღია სამყაროს დიზაინი, ვიზუალური მხარე, გეიმპლეი და საუნდტრეკი. თუმცა უარყოფითად მიიღეს თამაშის სიუჟეტი და ზოგიერთი პერსონაჟი. თამაშს კომერციული წარმატებაც ჰხვდა წილად. იგი გახდა ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი ნაწილი ფრენჩაიზიდან, რომელმაც პირველივე კვირაში 310 მილიონი აშშ დოლარის მოგება მოუტანა შემქმნელებს, შედეგად მათ გამოსცეს რამდენიმე გადმოტვირთვადი კონტენტი. ოფიციალური საიტი „Far Cry 5“ საიტზე MobyGames
ჯემალ გოგიტიძე

ჯემალ გოგიტიძე (დ. 30 იანვარი, 1960 — გ. 20 დეკემბერი, 2009, მოსკოვი) — ქართველი პოლიტიკოსი, აჭარის ლიდერის, ასლან აბაშიძის თანამებრძოლი. 1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ძირითადი ორგანული და ნავთობქიმიური სინთეზის ტექნოლოგიის განხრით. 1991 წლიდან ასწავლიდა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“. 1999 წელს სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირის პარტიული სიით არჩეული იქნა საქართველოს პარლამენტში. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 1999-2004 წლებში იყო საპარლამენტო ფრაქცია „აღორძინების“ თავმჯდომარე, 2000-2001 წლებში, იმავდროულად, საპარლამენტო უმცირესობის ლიდერი. 2003 წლის ნოემბერში აქტიურად გამოდიოდა შემდეგში ვარდების რევოლუციის სახელით ცნობილი ოპოზიციური დემონსტრაციების წინააღმდეგ. რევოლუციის გამარჯვების შემდეგ იმყოფებოდა აჭარაში, სადაც ასლან აბაშიძემ აჭარის შინაგან საქმეთა მინისტრად დანიშნა. 2004 წლის აპრილ-მაისში ხელმძღვანელობდა ჩოლოქის ადმინისტრაციულ საზღვარზე განლაგებულ აბაშიძის შეიარაღებულ დაჯგუფებას. 2004 წლის მაისში აბაშიძის გადადგომის შემდეგ თავი შეაფარა რუსეთს, სადაც შეუერთდა იქ მყოფი იგორ გიორგაძის გუნდს. გარდაიცვალა მოსკოვში, 2009 წელს. 2016 წელს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ დამნაშავედ სცნო ასლან აბაშიძესთან და სხვა პირებთან ერთად ტერორისტული აქტების ორგანიზებაში, აჭარის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აღჭურვისათვის გამოყოფილი თანხების გაფლანგვაში და სხვ. სასამართლომ მას გარდაცვალების გამო სასჯელი არ დაუნიშნა. მას ჰყავს სამი შვილი. ჯემალ გოგიტიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ჯემალ გოგიტიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ ჯემალ გოგიტიძე, საქართველოს V მოწვევის პარლამენტი. ნანახია 23.09.2018. ↑ ჯემალ გოგიტიძე საქართველოში ჩამოასვენეს, ინტერპრესნიუსი, 24.12.2009. ნანახია 23.09.2018. ↑ სასამართლომ ასლან აბაშიძე და მასთან ერთად ბრალდებული 5 პირი დამნაშავედ სცნო. საქართველოს პროკურატურა, 2016-08-11. ნანახია 23.09.2018.
გოგნის უდაბნო

გოგნის უდაბნო — სამონასტრო კომპლექსი იმერეთის სოფელ გოგნში (ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი). დააარსა 1778 წელს იმერეთის მეფის, სოლომონ I-ის მეუღლემ – დედოფალმა მარიამმა. დედოფალ მარიამის 1778 წლის წყალობის სიგელი, რომელიც ამ უდაბნოს დაარსებასთან დაკავშირებით არის გაცემული, გვამცნობს, რომ ამ დროისათვის გოგნში აშენებული ღვთისმშობლის მიძინების ქვიტკირის ეკლესია გოგნის უდაბნოს გადაეცა. მასვე ებოძა ყმა-მამული ახლომახლო სოფლებიდან. დედოფლის ბრძანებითვე დადგინდნენ უდაბნოს წინამძღვარი და ბერები. 1826 წელს გოგნის უდაბნო გელათის მონასტერს ექვემდებარებოდა. აქ იდგა ორი ქვიტკირის ეკლესია, ხის შვიდი სენაკი ბერებისათვის და ერთიც წინამძღვრის ხის სახლი. გოგნის უდაბნოს ეკუთვნოდა ყმა-მამული, აგრეთვე სახნავ-სათესი მიწები და ტყის ნაკვეთები. იმ დროისათვის გოგნის უდაბნოში, წინამძღვრის გარდა, ოთხი ბერი იყო. ბერაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 66.
დაიან ფაინშტაინი

დაიან გოლდმან ბერმან ფაინშტაინი, დაბადებისას დაიან ემილ გოლდმანი (ინგლ. Dianne Goldman Berman Feinstein; დ. 22 ივნისი, 1933) — ამერიკელი დემოკრატი პოლიტიკოსი, სენატორი კალიფორნიადან 1992 წლიდან. იქამდე, 1978-1988 წლებში იყო სან-ფრანცისკოს მერი. Senator Dianne Feinstein დაარქივებული 2018-09-24 საიტზე Wayback Machine. official U.S. Senate website Campaign website დაარქივებული 2021-03-23 საიტზე Wayback Machine. Op-ed archives at Project Syndicate ↑ Fe. Real Names of Famous Folk. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 5, 2008. ციტირების თარიღი: November 11, 2007.
თაგვიკუდა

თაგვიკუდა (ლათ. Myosurus) — ერთწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ბაიასებრთა ოჯახისა. აქვთ ფესვთანურ როზეტად შეკრებილი ვიწროხაზური ფოთლები და წვრილი, ორსქესიანი მარტოული ყვავილები. გვიგვინის ფურცლები გადაქცეულია სანექტრეებად. ნაყოფი მრავალკაკლუჭაა; განლაგებულია წაგრძელებულ ყვავილსაჯდომზე. გვარი მოიცავს 6 (სხვა მონაცემებით 15 სახეობას), რომლებიც გავრცელებულია ზომიერ სარტყელში. საქართველოში გვხვდება 1 სახეობა — ლათ. Myosurus minimus; იზრდება ნესტიან მდელოებზე და მდინარეებში ნაპირებზე, სარევლად — ნათესებსა და გზისპირებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 558.
თაგვისარა (გვარი)

თაგვისარა (ლათ. Ruscus) — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. ორსახლიანი, დაბალი, მარადმწვანე მხოხავფესურიანი ბუჩქბალახებია. ყლორტები ფოთლისებრ, ზოგჯერ ეკლიან ფილოკლადიუმებად აქვთ გარდაქმნილი, თვითონ ფოთოლი კი ძალიან წვრილი და ქერქლისებრია, ზის ფილოკლადიუმის ძირში. აქვს წვრილი, მწვანე, ერთსქესიანი ყვავილები; სფერული, ხორცოვანი წითელი კენკრა ნაყოფი. 5-6 (ზოგი წყაროთი 9) სახეობა გავრცელებულია აზორის, კანარისა და მადეირის კუნძულებზე, აგრეთვე დასავლეთ ევროპაში, ყირიმსა და კავკასიაში. იზრდება მთის ტყეებში, ბუჩქნარებში, ქვიან და კლდოვან ფერდობებზე. ზოგჯერ ქმნის რაყას. საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: საკუთრივ თაგვისარა ანუ პონტოური თაგვისარა (R. aculeatus), რომელიც იზრდება აფხაზეთის, სამეგრელოს, იმერეთის და ქართლის ტყის ქვედა სარტყლის ტყესა და ბუჩქნარში; და ძმერხლი ანუ კოლხური თაგვისარა (R. colchicus), რომელიც გავრცელებულია აფხაზეთის, აჭარისა და ქართლის ტყესა და ბუჩქნარში. ყველა სახეობას დეკორატიულ მცენარედ იყენებენ. ძმერხლის ნაყოფი იჭმევა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 გურგენიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 418–419. ↑ 2.0 2.1 2.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 558.
თაგვისებრნი

თაგვისებრნი (ლათ. Muridae) — ძუძუმწოვართა ოჯახი მღრღნელების რიგისა. აქვთ 5-50 სმ სიგრძის სხეული. გავრცელებული არიან ყველგან, უმრავლესობა ბინადრობს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში. ამერიკაში ადამიანმა შეიყვანა. ზოგი სინანთროპული ცხოველია (სახლის თაგვი, ზოგიერთი ვირთაგვა). აქტიურნი არიან ღამით, უმრავლესობა ცხოვრობს მარტივ სოროში. სამოსახლო ადგილებში მრავლდებიან მთელი წლის განმავლობაში, მაკეობის ხანგრძლივობა 18-25 დღე; შობენ 2-10 წრუწუნას. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევენ 1,5-3 თვისა. იკვებებიან მცენარეებით, ზოგჯერ ცხოველებითაც. თაგვისებრთა უმრავლესობა ზიანი მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის. ზოგიერთს ადამიანისა და შინაურ ცხოველთა ინფექციური და ინვაზიური დაავადებანი გადააქვს. ბრძოლის ღონისძიებანი:მექანიკური, ქიმიური და ბაქტერიოლოგიური საშუალებები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 558.
თეთრი დათვი

თეთრი დათვი (ლათ. Ursus maritimus — „ზღვის დათვი“) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი დათვისებრთა ოჯახისა. იგი არის არქტიკული ფაუნის ტიპობრივი წარმომადგენელი და გავრცელებულია ჩრდილოეთ ყინილოვანი ოკეანის კუნძულებსა და სანაპიროებზე. მამრის სხეულის სიგრძე 2.5-3 მ, ხოლო მდედრის 2-2.5 მ აღწევს. მამრების წონა 400-650 კგ (იშვიათ შემთხვევაში 1000კგ), ხოლო მდედრების 175-300 კგ. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 20-30 წელია. სხეული დაფარულია თეთრი (მოყვითალო), ხშირი, გრძელი ბალნით. თეთრი დათვის ძირითადი საკვებია სელაპი, ჭამს აგრეთვე თევზს, ფრინველებსა და მათ კვერცხებს, ლეშს. ზამთრის ძილს არ ეძლევა. კარგად ცურავს და ყვინთავს. ცურვაში ეხმარება სქელი კანქვეშახიმის ფენა, რომელიც ამცირებს ცხოველის კუთრ წონას და იცავს მას სიცივისაგან. მაკეობა 8 თვემდე გრძელდება. ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ შობს 1-2, იშვიათად 3 ბელს. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 4 წლისა (მამალი უფრო გვიან). თეთრი დათვის ტყავს იყენებენ ნოხად, ხორცს — საკვებად. ზოოექსპორტის ძვირფასი ობიექტია. მასზე ნადირობა ზოგ ქვეყნებში აკრძალულია, ზოგან კი — შეზღუდული. ჩრდილოეთ პოლუსის ყინულები, რომელიც გადაჭიმულია რუსეთამდე, გრენლანდიამდე, ნორვეგიამდე, კანადასა და აშშ-მდე, თეთრი დათვის არასტუმართმოყვარე სამმშობლოს წარმოადგენს. თეთრი დათვი ერთ-ერთე უდიდესია დათვებს შორის. ზოგიერთი მეცნიერის აზრით კი — ყველაზე დიდი. თეთრი დათვის ლათინური დასახელება ნიშნავს „ზღვის დათვს“, რადგან იგი გავრცელებულია იმ ადგილებში, სადაც ყინულებიანი ზღვა ხვდება დედამიწას. წყალი მათთვის სახლივით არის. თეთრი დათვი საუკეთესო მცურავი და მყვინთავია. წყალში იგი 20 კმ/სთ სიჩქარეს ავითარებს, ხოლო წყალქვეშ ორი წუთის განმავლობაში ძლებს. წყალში მათ იცავთ კანქვეშა საიზოლაციო ცხიმის სქელი ფენა და წყალგაუმტარი ბეწვი. თეთრი დათვის ხშირი ბეწვი ძალიან ღია ყვითელი ფერისაა იმისათვის, რომ შეერწყას თოვლიან გარემოს. კიდურების მიდამოებში ბეწვი გრძელია, რაც ეხმარება დათვს სრიალა ყინულზე გადაადგილებისას. თეთრ დათვს დიდი მანძილის გავლა შეუძლია. ის გაცილებით მეტს მოძრაობს, ვიდრე სხვა დათვები. თეთრი დათვი არა მარტო ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროებთან ცხოვრობს, არამედ ხშირად მცურავ ყინულებზეც გვხვდება. ასეთი ყინული ზოგჯერ 50 000 კვ.კმ.-ის ფართობსაც აღწევს. თეთრი დათვების ძირითად საკვებს სელაპები წარმოადგენენ. მათზე ნადირობისას ისინი ყინულის ქვევიდან უსაფრდებიან მსხვერპლს, ცურვით მისდევენ მათ და უეცრად „ამოხტებიან“ ყინულიდან. ბუნაგში ზამთარს მხოლოდ მაკე მდედრი დათვი ატარებს. იგი ბუნაგს თოვლის გროვაში, წყალთან ახლოს თხრის. მამრი თეთრი დათვები აქტიურობას ინარჩუნებენ მთელი წლის განმავლობაში. პატარა ბელები დეკემბერ-იანვარში იბადებიან და ბუნაგიდან, დაახლოებით, სამი თვის შემდეგ გამოდიან. Bruemmer, Fred (1989). World of the Polar Bear. Toronto, ON: Key Porter Books. ISBN 1-55013-107-9.  Hemstock, Annie (1999). The Polar Bear. Manakato, MN: Capstone Press. ISBN 0-7368-0031-X.  Lockwood, Sophie (2006). Polar Bears. Chanhassen, MN: The Child's World. ISBN 1-59296-501-6.  Matthews, Downs (1993). Polar Bear. San Francisco, CA: Chronicle Books. ISBN 9780811802048.  Rosing, Norbert (1996). The World of the Polar Bear. Willowdale, ON: Firefly Books Ltd.. ISBN 1-55209-068-X.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Polar bears ARKive — სურათები და ვიდეო ვიდეო მასალები თეთრ დათვზე (Ursus maritimus) დაარქივებული 2006-03-17 საიტზე Wayback Machine.
ORZ-7

ORZ-7 — გარე განათების სანათი. აწარმოებდა პოლონური ფირმა Mesko, ქ. სარჟისკო-კამიენნაში. აღნიშნული ტიპის სანათები იწარმოებოდა 1960-იანი წლებიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის, ხოლო მოგვიანებით შემუშავდა მისი ახალი მოდიფიკაცია, ORZ-7-1 რომელიც მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებზე იყო ადაპტირებული და დაახლოებით 1985 წლამდე აწარმოებდნენ. ამ ტიპის სანათები დღემდე გამოიყენება საქართველოს რეგიონებში. https://old-lighting.ru/ru/content/orz-7-mesko https://old-lighting.ru/ru/tipy-svetilnikov/orz-7-1 დაარქივებული 2018-04-23 საიტზე Wayback Machine.