laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლოზ იზაშვილის ქუჩა

ნიკოლოზ იზაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან ალექსანდრე წურწუმიას ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ხაზოვანი II ქუჩა, თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია ყუბის ქუჩის სახელწოდებით. 1923 წელს — პეტრე კროპოტკინის, 1998 წელს კი ნიკოლოზ იზაშვილის სახელი ეწოდა. აქვს 1 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 92, ISBN 978-99928-20-35-3.
იეთიმ გურჯის ქუჩა

იეთიმ გურჯის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი); ილია და ნინო ნაკაშიძეების ქუჩის შესახვევიდან კახი კავსაძის ქუჩამდე. თბილისის 1876 და 1934 წლების გეგმებზე დატანილია როგორც საზოგადოებრივი ქუჩა, თბილისის ქუჩების 1960 წლის ცნობარში შეტანილია საზოგადოების ქუჩის სახელწოდებებით. 1964 წელს იეთიმ გურჯის სახელი ეწოდა. მოკლე და ვიწრო თბილისური ქუჩა განაშენიანებულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლებით. აქვს 1 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 91, ISBN 978-99928-20-35-3.
ტერა...

ტერა... (ინგლ. tera- < ბერძ. τέρας — „ურჩხული“; აღნიშვნა: ტ, T) — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 1012 (1 000 000 000 000, ტრილიონი) ამოსავალ ერთეულს. წარმოშობილია ბერძნულიდან — τέρας (ურჩხული). 1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული ჯერადი ერთეულის თავსართად. 1 ტომ (ტერაომი) = 1012 ომი = 1 000 000 000 000 ომი. 1 ტბ (ტერაბაიტი) = 1012 ბაიტი= 1 000 000 000 000 ბაიტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 695. ↑ 11th meeting of the CGPM
დუშეთის ქუჩა

დუშეთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); გელათის ქუჩიდან ლადო მესხიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე სურბ-მინანსის ქუჩა ერქვა. სახელწოდება უკავშირდება ქუჩაზე მდგარ სურბ-მინასის ეკლესიას. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. 1925 წელს ნატახტრის ქუჩა დაერქვა. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც დუშეთის ქუჩა. ქუჩაზეა XIX საუკუნის წმინდა მარინეს ეკლესია. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 63, ISBN 978-99928-20-35-3.
ომი (მრავალმნიშვნელოვანი)

არსებითი სახელი ომი შეიძლება ნიშნავდეს: ომი — სახელმწიფოებს შორის არსებული კონფრონტაციის გადაწყვეტა სამხედრო ძალადობის გზით; ომი — წინაღობის ერთეული. ომი — მდინარე რუსეთში.
როზა თაღიევა

როზა თაღიევა მურთუზა ყიზი (დაიბადა 1942, აღჯაბადის რაიონი) — აზერბაიჯანის ტელევიზიის წამყვანი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1991). როზა მურთუზა ყიზი თაღიევა 1942 წელს აღჯაბედის რაიონში დაიბადა. მამამისი მურთუზა ალავერდი ოღლი თაღიევი იყო აღჯაბედის რაიონის სოფელ მეჰრაბლიდან. მუშაობდა აღჯაბადის, შემდეგ კი ტერტერის რაიონულ პროკურატურაში გამომძიებლად. როზა თაღიევა 1949 წელს ტერტერის რეგიონის საშუალო სკოლის პირველ კლასში წავიდა და საშუალო განათლება 1959 წელს მიიღო. იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის უცხო ენების სახელმწიფო უნივერსიტეტის რუსული ენის განყოფილებაში (ყოფილი აზერბაიჯანის ენათა ინსტიტუტი). თუმცა, სკოლის წლებიდან ის ყოველთვის ასრულებდა მხატვრულ რეციდივებს ღონისძიებებზე და მისი ორატორული შესაძლებლობები ახალგაზრდა ქალბატონის ცხოვრებისეულ საქმიანობას სხვა მიმართულებით წარმართავს. 1962 წელს როზა თაღიევამ გაიმარჯვა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელერადიო კომპანიის მაუწყებლობის კონკურსში. ამიტომ მესამე კურსიდან დაიქირავეს სახელმწიფო ტელერადიომაუწყებლობის დიქტორად. ამ დროიდან დღემდე როზა თაღიევა თანამშრომლობს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელერადიო კომპანიასთან. ↑ Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı az. e-qanun.az. ციტირების თარიღი: 05.10.2023.
დიმიტრი II

„დიმიტრი II“ — სს „ქართული ფილმის“ 1982 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმის რეჟისორია რამაზ ხოტივარი. ფილმში მოვლენები XIII საუკუნის საქართველოში ვითარდება. შორეული აღმოსავლეთიდან შემოსეულმა ურდოებმა წალეკეს მთელი აზია, ევროპის დიდი ნაწილი და ამიერკავკასიაც დაიმორჩილეს. საქართველოს ძლიერებას ბოლო მოეღო. დამპყრობლებს ქართველი ხალხის გადაგვარება ჰქონდათ განზრახული. ქვეყანას ფიზიკური განადგურება ემუქრებოდა. ქართლის ბედი დიდად იყო დამოკიდებული იმაზე, თუ როგორ წარუძღვებოდა საქვეყნო საქმეებს ახალგაზრდა მეფე დემეტრე თავდადებული. ლევან თუთბერიძე — დიმიტრი II ელგუჯა ბურდული — დავითი გურამ საღარაძე — ბუღა ნოინი გივი ჩუგუაშვილი — არღუნ ნოინი ზაზა მაღალაშვილი — რატი გიორგი (გია) ბურჯანაძე — გურამი ოთარ კობერიძე — ტარსაიჭ ორბელი გივი სარჩიმელიძე — მხატვარი ივანე საყვარელიძე — სადუნი კახი კავსაძე — კათალიკოსი გივი თოხაძე — ბექა ჯაყელი იმედა კახიანი — ბერი მურთაზ არაბული — მიქელ გაგა ალუდაური — ხევისბერი გია ლეჟავა — კეთროვანი ლიკა ქავჟარაძე — დედოფალი ნანა თამარ ლომინაძე — სოლღარი ინგა გოცირიძე — თამარი ელენე ფხალაძე — რუსუდანი ია ღამბაშიძე — ნათელა ჯაყელი ლევან ყიფიანი — დიმიტრი ბავშვობაში ბაადურ (ბადრი) ბეგალიშვილი — ქოსა გივი ჯაჯანიძე — ასისთავი ედიშერ (დავით) გიორგობიანი — მეფანდურე „დიმიტრი II“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) დიმიტრი II — ეროვნული ფილმოგრაფია
ჩაქურა

ჩაქურა — მამაკაცის ქართული ეროვნული ტანსაცმლის კომპლექტი, რომელიც გავრცელებული იყო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, გურია-აჭარასა და სამეგრელოში. ამ ტიპის ტანსაცმლისათვის დამახასიათებელია ჩოხა-ახალუხის უჩვეულო სიმოკლე, რომელთა სიგრძე მამაკაცის წელს ეთანასწორება. მასალად იყენებდნენ როგორც ადგილობრივი, ისე ფაბრიკულ ნაწარმს, კერძოდ, საჩოხე შალეულს, ახალუხებისათვის კი აბრეშუმის ტილოს ან ბამბის ქსოვილების, ელეგისათვის შალს და მაუდს. ამავე მასალისაგან ამზადებდნენ შარვლებს. სარჩულად იყენებდნენ ატლასს, სატინას, ნარმას. კომპლექტის ძირითადი ელემენტებია: მოკლე, წინჩახსნილი, მასრებიანი ჩოხა — „ჭონია“ // „კვარტუა“, მოკლე, ორჯიბიანი, საყელოიანი და გულდახურული ახალუხი — „ზუპუნა“ და მის შიგნით ჩასაცმელი უსახელოებო ზედატანი — „ელეგი // „ელეღი“ // „კანთარი“ (რაჭ.) // „საბეჭური“ (ლეჩხ.) // „დუშლუღი“ (კახ.), განიერუბიანი შარვალი „ჩაქურა“, რომლის სახელწოდება შემდგომ კომპლექტის აღმნიშვნელიც გამხდარა, ამ ტიპის კომპლექტის თავსაბურავში შედის ცხვრის ტყავისა და ქეჩის ქუდები, ასევე ყაბალახი და ფაფანაკი, ფეხზე წინდა-პაიჭებთან ერთად ქალამანი, მესტები, ჩექმები. ჭონია ტანზე მჭიდროდ მომდგარი, წელამდე ან უფრო გრძელი, წინ ბოლომდე გახსნილი ზედა სამოსელია. იკვრება დუგმებით ან რამდენიმე ლარით, მკერდზე აქვს მასრები. ჭონია სარჩულიანია, ხშირად უსარჩულოც, ზოგჯერ მორთული იყო ბუზმენტითა და ოქრომკერდის გრეხილით. მის შესაკერად იხმარებოდა შინ ნაქსოვი შალი, მაუდი და ხავერდი. ზუბუნი, რომელსაც ჭონის ქვეშ იცვამდნენ, აგრეთვე მოკლე, ტანზე მჭიდროდ მორგებული სარჩულდადებული და წინ მთლიანად ჩახსნილი სამოსია. იკვრებოდა დუგმებით და ღილებით. ჰქონდა ორი მკერდზე მიკერებული ჯიბე და მაღალი საყელო. ზუბუნზე ხანდახან იცვამდნენ ელეგს. „ბუდიანი“ ანუ „ჩაქურა შარვალი“ ძალზე განიერ უბიანი იყო. იკვრებოდა სათავეში გაყრილი ლარით (ხვანჯრით). შეკვრისას შარვლის ზემო ნაწილი მრავალ ნაოჭს იყრიდა. მათ ჩაქები ეწოდებოდა. შარვლის ტოტები ზემოთ განიერი, ქვემოთ კი ვიწრო იყო. ტოტებს ბოლოში მიკერებული ჰქონდა პაჭანიკები (უზანგები) ანუ ფეხის გასაყრელები. ჩაქურაზე ჯერ ფართო სამყადის (ფერადი აბრეშუმი) „თოლაბულუხის სარტყელს“ შემოირტყავდნენ, შემდეგ ბელყაიშს (ტყავისა ან გრეხილისაგან დამზადებული სარტყელი), რომელშიც გარჭობილი იყო დამბაჩა და ცხემლაიში (მოხრილი, მოკლე სატევარი). სოხაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 87. მასალები საქართელოს შინამრეწველობისა და წვრილი ხელოსნობის ისტორიისათვის, ივ. ჯავახიშვილის საერთო რედაქციით, ტ. 3, ნაწ. 1 — ტანისამოსი, თბ., 1983; Волклва Н. Г., Джавахишвили Г. Н., Бытовая культура Грузии XIX-XX веков, традиции и иновации, М., 1982; Народы Кавказа, т. 2, М., 1962. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა — ჩაქურა
სვანიშვილი

საკუთარი სახელი სვანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ნიკოლოზ სვანიშვილი — ინჟინერი რომანოზ სვანიშვილი — ექიმი, სპორტული მედიცინის ერთ-ერთი პიონერი საქართველოში
აჰმედ-ფაშას ლაშქრობა საქართველოში

აჰმედ-ფაშას ლაშქრობა საქართველოში — ოსმალეთის ჯარის ლაშქრობა სამცხე-საათაბაგოში ვეზირ აჰმედ-ფაშას ხელმძღვანელობით 1549 წელს. ოსმალთა სულთანმა სულეიმან I-მა (მართავდა 1520–1566 წლებში) სპარსეთის წინააღმდეგ განზრახული ომის წინ სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობა გადაწყვიტა. 25 აგვისტოს ოსმალთა 40-ათასიანი ჯარი მეორე ვეზირის აჰმედ-ფაშას სარდლობით საქართველოსაკენ დაიძრა. 13 სექტემბერს მტერმა ალყა შემოარტყა და ზარბაზნების ცეცხლი დაუშინა თორთუმის ციხეს. ქართველთა მედგარი წინააღმდეგობის მიუხედავად მტერმა შეძლო ციხის აღება. ამის შემდეგ მან დაიკავა ფანასკერტი, ნიხახი, ამირახორი, ახჩაყალა, მეორე ახჩაყალა, თალხისი, ლივანის ხეობა და ტაოს მხარე — სულ 35 ციხე. ოსმალებმა 14 ციხე დაანგრიეს, 21-ში კი თავიანთი გარნიზონი ჩააყენეს. დაპყრობილ ტერიტორიაზე თორთუმის, ქიამხის, ახჩაყალისა და ლივანის სანჯაყები დააარსეს. იბრაჰიმ ფეჩევის ცნობები საქართველოსა და კავკასიის შესახებ, ს. ჯიქიას გამოც., თბ., 1964. სვანაძე მ., საქართველო-ოსმალეთის ურთიერთობის ისტორიიდან XVI–XVII სს., თბ., 1971. სვანიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997.
რაფიგ აზიმოვი

აზიმოვი რაფიგ აშრაფ ოღლი (აზერ. Rafiq Əzimov; დაიბადა 1938 წლის 6 თებერვალი, ბაქო) — აზერბაიჯანის თეატრისა და კინოს მსახიობი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2000), დაჯილდოვებული დიდების ორდენით (2018 წ.). რაფიკ აზიმოვი დაიბადა 1938 წლის 6 თებერვალს ბაქოში. 1964 წელს დაქორწინდა. 1962 წლის 10 სექტემბერს რაფიგ აზიმოვი მიიღეს აზერბაიჯანის აკადემიური ეროვნული დრამატული თეატრის დასში. მას შემდეგ ის მუშაობს ამ თეატრის სცენაზე. თამაშობდა სატელევიზიო სპექტაკლებში. 2013 წელს აზერბაიჯანის ტელევიზიამ რეჟისორ სანან სულთანოვის ხელმძღვანელობით გადაიღო ფილმი „ხელოვნების სიყვარული“, რომელიც ეძღვნება რაფიგ აზიმოვის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. ↑ 1.0 1.1 Cəmilə Əhmədova. (21 may 2011) Rafiq Əzimov-səhnəmizin əzmkar sənətkarı az. 525-ci qəzet. [anl.az ANL]. ციტირების თარიღი: 2017-11-12. ↑ Allahverdiyev, E. Məmməd Arif, Rafiq Əzimov…: [rejissor Sənan Sultanovun quruluşunda akademik Məmməd Arif Dadaşzadəyə həsr olunmuş "Zirvələrdən gələn səs" və xalq artisti Rafiq Əzimova həsr olunmuş "Sənət sevgisi" filmi haqqında] //Ekran-efir.- 2013.- 13 dekabr.- S. 4–6.
კომბოსტო

კომბოსტო (ლათ. Brassica) — მცენარის გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვანი მცენარეა. აქვს თითისტარისებრი ფესვი, სწორი ან ნახევრად წამოწეული დატოტვილი ღერო, მორიგეობით განლაგებული ფოთლები, შიშველი ან შებუსულუ ღერო და ფოთოლი, მტევნებად ან ფარებად შეკრებილი ყვავილები. ყვითელი გვირგვინის ფურცლები; ნაყოფი — პარკი, სფეროსებრი თესლი, ფერად მუქი მურა, მომიხაკისფრო, მოწითალო-მურა ან ყვითელი. კომბოსტოს გვარში 100-ზე მეტი სახეობაა. სამშობლოდ ითვლება ჩინეთი და ხმელთაშუაზღვისპირეთი. ველური ფორმები გავრცელებულია ევრაზიაში. კულტურული სახეობებია ბოსტნისა და საკვები კომბოსტო, მიწამხალა, რაფსი, თალგამი, შალგი, მდოგვი და სხვა. ბოსტნისა და საკვები კომბოსტოს ჯგუფში შედის ბოსტნის კომბოსტო, ჩინური კომბოსტო, პეკინური კომბოსტო. კომბოსტოს ყველა სახეობა, ყვავილოვანი და პეკინური კომბოსტოს გარდა, ორწლოვანი მცენარეა. კომბოსტოს იყენებენ ნედლად, ხარშავენ, თუშავენ, ამწნილებენ, ამარილებენ, ახმობენ, ყინავენ და სხვა. კომბოსტო შეიცავს ნახშირწყლებს, ცილებს, მინერალურ მარილებს, ვიტამინებს (C, B ჯგუფის და სხვა). აქვს დიეტური და სამკურნალო თვისებები. განსაკუთრებით დიდი სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს თავიან კომბოსტოს. საქართველოში გავრცელებული თავიანი კომბოსტოს ჯიშების (პირველი ნომერი გრიბოვოს 147, ოქროს ჰექტარი, გრიბოვოს დიდება 231, ბელორუსული 456, მოსკოვური საგვიანო 15, ამაგერი 611 და სხვა) გარდა გავრცელებული და დარაიონებულია ხარისგულა, ლანირული ხარისგულა, დარუბანდული ადგილობრივი, გორული ბრაუნშვაიგი, ქართული (მესხური) ბერბუკულა და სხვა. კომბოსტოს მოსავალი 200-900 ც/ჰა. საყუათო ნივთიერების შემცველობით და საგემოვნო თვისებების მხრივ განსაკუთრებით მდიდარია ყვავილოვანი კომბოსტო. მისი ჯიშებია: მოსკოვური საკონსერვო, „სნეჟინკა“, ადრეული, სამამულო და სხვა. მოსავლიანობა ღია გრუნტზე 180 ც/ჰა. კოლრაბის (ბოსტნის კომბოსტოს სახეობა) თალგამისებურად გამსხვილებულ ღეროს — ღერონაყოფს იყენებენ ნედლად. შემწვარს და მოთუშულს. კოლრაბის მსგავსია საქართველოში გავრცელებული კეჟერა, რომელიც მრავალნაირი ფორმით გვხვდება. ფოთლოვანი კომბოსტო მოჰყავთ საკვებად და დეკორატიულ მცენარედ. ჩითილით კომბოსტოს მოყვანა ყველაზე გავრცელებული წესია. ჩითილები გამოჰყავთ კვალსათბურებში, ცივ ან თბილ საჩითილეებში, სამხრეთის თბილ რაიონებში - ღია გრუნტზე. კომბოსტოს დაავადებებია: კომბოსტოს შავფეხა, ალტერნარიოზი, ჭრაქი, ნაცრისფერი სიდამპლე და თეთრი სიდამპლე. Brassica carinata Brassica elongata Brassica fruticulosa Brassica hilarionis Brassica juncea Brassica napus — რაფსი Brassica nigra Brassica oleracea — ბოსტნის კომბოსტო თავიანი კომბოსტო ბროკოლი ყვავილოვანი კომბოსტო ბრიუსელის კომბოსტო კოლრაბი სავოიის კომბოსტო Brassica rapa — თალგამი Brassica rapa subsp. oleifera – შალგი Brassica tournefortii Brassica kaber: მინდვრის მდოგვი — Sinapis arvensis Brassica alba or B. hirta: თეთრი მდოგვი — Sinapis alba Brassica geniculata — Hirschfeldia incana კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 601. კვაჭაძე გ., მებოსტნეობა, გამოც. მე-2, თბ., 1965; Жуковский П. М., Культурные растения и их сороличи, 3 изд., Л., 1971.
ძმები კაკაბაძეების ქუჩა

ძმები კაკაბაძეების ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერე); შოთა რუსთაველის მოედნიდან მთის ფერდობამდე. XIX საუკუნემდე ქალაქის მიჯნა იყო. ამავე საუკუნის შუა წლებამდე აქედან მიემართებოდა გზა, მცხეთის გავლით, რუსეთისკენ. ადრე აქ იყო ხევი, რომელიც მტკვრისკენ ჩადიოდა. ახლანდელი რუსთაველის მოედნის სიახლოვეს იყო ე.წ. მოსკოვის საგუშაგო („მოსკოვსკაია ზასტავა“) — ქალაქისპირა საპოლიციო პუნქტი შლაგბაუმით. საგუშაგო მოწყობილი იყო ხევზე გადებულ ხის ხიდზე — აქედან მოდის მეორე რუსული სახელწოდება „მოსკოვსკაია ბალკა“. XIX საუკუნის 70-იან წლებში ხევი ამოავსეს. საგუშაგოს მახლობლად გაჩნდა გადამდგარ სამხედრო მოსამსახურეთა დასახლება, შემდგომში — მოსკოვის ქუჩა (დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე) და ვერის დაღმართი (ახლანდელი მიხეილ ჯავახიშვილის ქუჩა). 1967 წელს ქუჩას გიორგი ლეონიძის სახელი დაერქვა, 1990 წელს — დავით კაკაბაძის, შემდგომ — ძმები კაკაბაძეებისა (მეორე ძმა — სარგის კაკაბაძე), რომლებიც ამავე ქუჩაზე ცხოვრობდნენ. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 96, ISBN 978-99928-20-35-3.
დავით კლდიაშვილის ქუჩა

დავით კლდიაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ოქროსუბანი) მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩიდან გიორგი ჩიტაიას ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 40–50-იან წლებში. ქალაქის 1876 წლის გეგმაზე აღნიშნულია მოლოკნების ქუჩის სახელით, შემდეგ მისიონერის ქუჩა დაერქვა. 1900 წელს ქალაქის სათათბირომ მიანიჭა გენერალ დიმიტრი მილიუტინის სახელი. 1923 წელს დავით კლდიაშვილის სახელი ეწოდა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 99, ISBN 978-99928-20-35-3.
კიევის ქუჩა

კიევის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ძველი კუკია); დავით აღმაშენებლის გამზირიდან მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. 20-იან წლებში აქ დასახლდნენ გერმანელი მოახალშენეები და ქუჩასაც გერმანელების ქუჩა ეწოდა (დატანილია თბილისის 1851 წლის გეგმაზე). 1914 წელს ბელგიის ქუჩა დაერქვა (დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე). ეს სახელწოდება უკავშირდება პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში, კერძოდ, 1914 წელს გერმანიის მიერ ბელგიის ნეიტრალიტეტის დარღვევასა და მისი ტერიტორიის დაკავებას. XX საუკუნის 50-იან წლებში კიევის ქუჩა დაერქვა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 98, ISBN 978-99928-20-35-3.
ბორის კუფტინის ქუჩა

ბორის კუფტინის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი), გია აბესაძის ქუჩიდან მიხეილ ლერმონტოვის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც აბასაბადის შესახვევი. სახელწოდება უკავშირდება იქვე მდებარე აბასაბადის, ახლანდელ ლადო გუდიაშვილის მოედანს. 1923 წელს სტეფანე ალავერდოვის შესახვევი დაერქვა, XX საუკუნის 60-იან წლებში — ბორის კუფტინის ქუჩა. შემონახულია XIX საუკუნის საცხოვრებელი სახლი (№7). აქვს 1 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 101, ISBN 978-99928-20-35-3.
ვაჟა ივერიელის ქუჩა

ვაჟა ივერიელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლბარი); ალექსანდრე ხახანაშვილის ქუჩიდან კასპის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ახალი სამების ქუჩა. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც საბადურის ქუჩა. 2003 წელს დაერქვა ვაჟა ივერიელის სახელი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 91, ISBN 978-99928-20-35-3.
სოსიაშვილი

საკუთარი სახელი სოსიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი სოსიაშვილი — მწერალი, ისტორიკოსი უჩა სოსიაშვილი — მწვრთნელი, ფეხბურთელი
სუთიაშვილი

საკუთარი სახელი სუთიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გოგი სუთიაშვილი — მორაგბე შალვა სუთიაშვილი — მორაგბე
სუხიტაშვილი

საკუთარი სახელი სუხიტაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თეა სუხიტაშვილი — სპორტსმენი (სამბო) ია სუხიტაშვილი — მსახიობი
სუჯაშვილი

საკუთარი სახელი სუჯაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: კობა სუჯაშვილი — თანამდებობის პირი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი რეზო სუჯაშვილი — ინჟინერ-ტექნოლოგი, პოლიტიკოსი
კირი

კირი (ბერძ. ἄσβεστος „ჩაუქრობელი“) — მასალა, რომელიც მიიღება კარბონატული მთის ქანების (კირქვის, ცარცის) გამოწვით (გადნობამდე). ქიმიური შემადგენლობის მიხედვით ის თითქმის მთლიანად შედგება თავისუფალი კალციუმის და მაგნიუმის ოქსიდებისგან СаО-ის უპირატესი შემცველობით. გამოიყენება მშენებლობაში, ასევე სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერებების მისაღებად, რომელთაგან ზოგიერთს ასევე ქვია „კირი“. იმ ქანების ტიპიდან გამომდინარე, რომლებიდანაც მიიღება კირი, ის შეიძლება იყოს კალციუმიანი, მაგნეზიალური ან დოლომიტური. ასევე ასეთი მინერალი მიღებულია დავყოთ ჩქარი, საშუალო და ნელი ქრობის კირად. ↑ Под ред. И. Л. Кнунянца, Известь // Химическая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1988.
ცარცი

ცარცი (СаСО3) — კირქვის ნაირსახეობა, ორგანული (ზოოგენური) წარმოშობის დანალექი ქანი, რომელიც შედგება ფარულკრისტალური კალციტისგან. აქვს თეთრი ფერი, რბილი და მტვრევადი, წყალში უხსნადი. ცარცის ქიმიური შემადგენლობის საფუძველს წარმოადგენს კალციუმის კარბონატი მაგნიუმის კარბონატის მცირე რაოდენობით, მაგრამ როგორც წესი არსებობს არაკარბონატული ნაწილიც, ძირითადად ლითონების ოქსიდები. ცარცში ძირითადად იმყოფება კვარცის უმცირესი ყველაზე პატარა მარცვლების მინარევები და კალციტის მიკროსკოპული ფსევდომორფოზები ზღვის ორგანიზმების ნამარხების მიმართ (სხივარები და სხვ.). ზოგჯერ გვხვდება დიდი ცარცული სისტემის ნამარხი ნაშთები: ბელემნიტები, ამონიტები და სხვ. ცარცი არის ცარცის ქაღალდის აუცილებელი კომპონენტი, რომელიც გამოიყენება პოლიგრაფიაში ხარისხიანი ილუსტრირებული გამოცემების დასაბეჭდად. დაფქული ცარცი ფართოდ გამოიყენება იაფ შესათეთრებელ მასალად (პიგმენტი) ღობეების, კედლების და ბორდიურების შესაღებად, ხის ტოტების მზის დამწვრობისგან დასაცავად. ცარცს არ იყენებენ ლაქ-საღებავთა წარმოებაში (თეთრი პიგმენტი, როგორც წესი მაგნიუმის, თუთიის, ტიტანის შენაერთია) მისი ნაწილაკების დამახასიათებელი სტრუქტურის მიზეზის გამო, მაგრამ იყენებენ რეზინის, ქაღალდის და ასევე შაქრის საწარმოებში — ჭარხლის წვენის გასაწმენდად, შემკვრელი ნივთიერებების (კირი, პორტლანდცემენტი), მინის და ასანთის წარმოებაში. ასეთ შემთხვევებში, როგორც წესი გამოიყენება ე. წ. დანალექი ცარცი, რომელიც მიიღება ქიმიური გზით კალციუმშემცველი მინერალებისგან. პოლიმერული ნაერთების (პოლიპროპილენი და პოლიეთილენი) დისპერსული შემავსებლის სახით ცარცმა ფართო გამოყენება ჰპოვა. ცარცი გამოიყენება დიდ დაფებზე საწერად (მაგალითად, სკოლებში), დაყალიბებული სკოლის ცარცი 40 %-ით შედგება ცარცისაგან (კალციუმის კარბონატი) და 60 %-ით თაბაშირისგან (კალციუმის სულფატი). მეცხოველეობაში ცარცი გამოიყენება როგორც საჭმლის დანამატი, რომელიც უზრუნველყოფს კალციუმის აუცილებელ რაოდენობას ფრინველების და საქონლის რაციონში. ცარცი აბრაზივის სახით შედის ბევრი კბილის პასტის შემადგენლობაში. ფარმაცევტიკაში ცარცი გამოიყენება როგორც დამხმარე ნივთიერება (შემავსებელი) პრეპარატებში. კალციუმის უკმარისობის დროს სამედიცინო ცარცი შესაძლებელია ექიმმა გამოწეროს როგორც საკვები დანამატი. ნიდლსის ცარცის კუნძულები კუნძულ უაიტის დასავლეთ სანაპიროზე წითელი ცარცის კლდე თეთრი ცარცის კლდე Мел в базе catalogmineralov.ru. აღწერა, ფოტოგრაფიები, ადგილმდებარეობა.(რუსული) ↑ Calcium carbonate. ციტირების თარიღი: 2020-11-03.
სემიუელ ტეილორ კოლრიჯი

სემიუელ ტეილორ კოლრიჯი (ინგლ. Samuel Taylor Coleridge) (დ. 21 ოქტომბერი, 1772, ოტერი-სენტ-მერი, დევონშირი, ინგლისი, — გ. 25 ივლისი, 1834, ჰაიგეიტი, ლონდონი) — ინგლისელი პოეტი, კრიტიკოსი და ფილოსოფოსი; „ტბის სკოლის“ სახელით ცნობილი ლიტერატურული ჯგუფის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. ახალგაზრდობაში კოლრიჯზე დიდი გავლენა მოახდინა საფრანგეთის რევოლუციამ (ლექსი „ბასტილიის აღება“, 1789, გამოქვეყნდა 1834), მაგრამ რევოლუციური რადიკალიზით იმედგაცრუება გამოიხატა ტრაგედიაში „რობესპიერის დაცემა“ (1794, რობერტ საუთისთან ერთად) და „სონეტებში გამოჩენილ ადამიანებზე“ (1794-1795). ინგლისური კონსერვატული რომანტიზმის ერთგვარ მანიფესტად იქცა კრებული „ლირიკული ბალადები...“ (1798, უილიამ უორდზუორთისთან ერთად), რომელიც ბაირონისა და შელის რევოლუციურ რომანტიზმს უპირისპირდებოდა. ამ კრებულში შევიდა კოლრიჯის მთავარი პოემა „მოხუცი მეზღვაურის სიმღერა“ (1798), რომელიც დაწერილია შუა საუკუნეების ბალადის სტილით. ტრაგედია „ოსორიო“ (1797), პოემები „კრისტაბელი“ (1797, გამოქვეყნდა 1816), „კუბლა-ხანი“ (1798, გამოქვეყნდა 1816), ტრაგედია „ზაპოლია“ (1817), ლექსების კრებული „სიბილას წიგნის ფურცლები“ (1817) აღბეჭდილია პესიმიზმითა და მისტიციზმით. 1798-1799 წლებში განიცადა გერმანული იდეალისტური ფილოსოფიის გავლენა. ინგლისურად თარგმნა შილერის „ვალენშტაინი“. 1849 წელს ორ ტომად გამოიცა მის მიერ 1800-1810 წლებში წაკითხული „ლექციები შექსპირსა და სხვა პოეტებზე“. 1817 წელს გამოქვეყნდა მისი „ლიტერატურული ბიოგრაფიები“. კოლრიჯის პირადი ცხოვრება და კარიერა წინააღმდეგობებით იყო აღსავსე. მას მუდმივად თან სდევდა გაუცხოება ახლობლებთან, ჯანმრთელობის პრობლემები და დამოკიდებულება ოპიუმზე. კოლრიჯი გარდაიცვალა ლონდონის გარეუბან ჰაიგეიტში 1834 წელს, 61 წლის ასაკში. დაკრძალულია იქვე, წმ. მიქაელის ეკლესიაში. კოლრიჯი ინგლისური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიან მოღვაწედ ითვლება. Beer, John B. Coleridge the Visionary (London: Chatto and Windus, 1970). Berkeley, Richard. Coleridge and the Crisis of Reason (Houndmills: Palgrave Macmillan, 2007). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 591. სემიუელ ტეილორ კოლრიჯი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ჟაკ დელორი

ჟაკ ლუსიენ ჟან დელორი (ფრანგ. Jacques Lucien Jean Delors) (დ. 20 ივლისი, 1925, პარიზი, — გ. 27 დეკემბერი, 2023, იქვე) — ფრანგი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ევროპული კომისიის პრეზიდენტი 1985-1995 წლებში. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საერთო ევროპული საბაზრო სივრცის, ერთიანი ევროპული ვალუტის (ევრო) და თანამედროვე ევროპული კავშირის შექმნაში. დელორის სამსახურებრივი კარიერა 1945 წელს დაიწყო საფრანგეთის ბანკში, სადაც ის სხვადასხვა პოზიციაზე მუშაობდა 1962 წლამდე; შემდეგ მოღვაწეობდა საფრანგეთის სახელმწიფო სამსახურში. დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. ამ პერიოდში ის იყო ქრისტიანული პროფკავშირების კონფედერაციის, შემდეგ — დემოკრატიული პროფკავშირების კონფედერაციის აქტიური წევრი. 1974 წელს შეუერთდა საფრანგეთის სოციალისტურ პარტიას. 1981 წლიდან 1984 წლამდე დელორი იყო ფინანსთა მინისტრი პრეზიდენტ ფრანსუა მიტერანის მთავრობაში. 1985-1995 წლებში ჟაკ დელორი არჩეული იყო ევროკომისიის პრეზიდენტად. მისი ხელმძღვანელობით გატარდა ორგანიზაციის ძირეული რეფორმები, რომელთა მიზანი ევროპული თანამეგობრობის (შემდგომში — ევროკავშირი) ქვეყნების შიდა ინტეგრაციის გაძლიერება იყო. ამ პერიოდში დასრულდა საერთო საბაზრო სივრცის შექმნა, დაიდო შენგენის ხელშეკრულებები, შეიქმნა Erasmus-ის სტუდენტური გაცვლის პროგრამა და ერთიანი ევროპული ვალუტა „ევრო“. 1995 წელს დელორი საფრანგეთის პრეზიდენტობის ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა, თუმცა მან უარი თქვა საპრეზიდენტო კამპანიაში მონაწილეობაზე. 1996 წელს დელორი სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა მის მიერვე დაარსებულ ანალიტიკურ ცენტრს Notre Europe („ჩვენი ევროპა“, ამჟამად — ჟაკ დელორის ინსტიტუტი, Institut Jacques Delors). ჟაკ დელორი გარდაიცვალა 2023 წელს, 98 წლის ასაკში, პარიზში, საკუთარ სახლში. Endo, Ken. The presidency of the European Commission under Jacques Delors: The politics of shared leadership (Springer, 1999). ჟაკ დელორი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ გარდაიცვალა ჟაკ დელორი, რომელმაც შექმნა ევრო და გააძლიერა ევროკავშირი, „რადიო თავისუფლება“. დეკემბერი 28, 2023.