laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვერის სასაფლაოს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ვერის სასაფლაოს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — ეკლესია თბილისში ყოფილი ვერის სასაფლაოზე, ახლანდელი ვერის ბაღში. ძველად ვერაზე ხეხილის ბაღები, ვენახები და ბოსტნები ლურჯი მონასტრიდან მდინარე ვერესა და მტკვრის შესართავამდე ვრცელდებოდა. „ვერა ვკითხულობთ ძველ აღწერაში – ძევს ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში. ვერა მდიდარია ვენახებითა და ბაღებით, რომელნიც ქალაქის მცხოვრებთ ეკუთვნით”. შემდეგ ვერის ბაღების ნაწილი სასაფლაოს დაეთმო. ამ სასაფლაოს პლატონ იოსელიანი მოიხსენიებს როგორც „ვერის ძველ სასაფლაოს”. სასაფლაო ვერაზე გახსნილა ქაშვეთის ეკლესიის გარშემო მდებარე სასაფლაოს დახურვის შემდეგ. პლატონ იოსელიანი წერს, რომ ქაშვეთის ირგვლივ არსებული საზოგადო სასაფლაო ტფილისის კომენდანტს 1804 წელს მოუშლია სასულიერო მთავრობის თხოვნით და გადაუტანია ვერაზე, სადაც შემდეგში აგებულა წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია. 1898 წელს, როდესაც ქალაქურმა განაშენიანებამ ვერისუბნის ნაწილი დაიპყრო, ეგზარქოსის თანხმობით ქალაქის გამგეობამ სასაფლაო გააუქმა და ბაღის განაშენიანება დაიწყო. კალისტრატე ცინცაძე წიგნში „ქვაშვეთის წმიდის გიორგის ეკლესია ტფილისში” წერს: თბილისის ცენტრალურ არქივში დაცულია 1925 წლით დათარიღებული ვერის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის რელიგიური საბჭოს შუამდგომლობა: . შუამდგომლობას ხელს აწერს ტფილისის ვერის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის რელიგიური საზოგადოების საბჭოს თავმჯდომარე – დეკანოზი ანტონ თოთიბაძე. კალისტრატე ცინცაძე წიგნში „ქვაშვეთის წმიდის გიორგის ეკლესია ტფილისში” ვერის ნიკოლოზის ეკლესიის მღვდელმსახურებზე წერს: „…დეკანოზი სოლომონ ელიოზოვი, აზნაური. 1884-1889 წლებში მსახურობდა. აქვეა დაკრძალული“. „…პროტოპრესვიტერი ანტონ თოთიბაძე – 1918 წელს დანიშნულ იქნა ტფილისის სამხედრო ტაძრის წინამძღვრად და ქართული ლაშქრის უფროს მღვდლად. 1921 წელს სამხედრო ტაძარი მიეწერა ვერის ნიკოლოზის ეკლესიაზე და მ. თოთიბაძეც დანიშნულ იქნა ვერის სამრევლოს წინამძღვრად”. „დეკანოზი გრიგოლ გამდლიშვილი (გიორგიძე) 1899 წელს 8 აგვისტოს გადმოყვანილი იქნა ქაშვეთიდან ვერის ნიკოლოზის ეკლესიის წინამძღვრად, გარდაიცვალა იქვე 1921 წელს”. „…1928 წელს პროდიაკონი ამბროსი ახობაძე… გამწესებულ იქნა ტფილისის ვერის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში შტატგარეშე დიაკონად”. თბილისის ვერის ძველი სასაფლაოს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია დაანგრიეს 1933 წელს. მ. ქუთათელაძე, გ. წერეთელი, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 389-390
ამალთეა

საკუთარი სახელი ამალთეა შეიძლება აღნიშნავდეს: ამალთეა — ზევსის დედობილი ბერძნულ მითოლოგიაში ამალთეა — რძის პროდუქტის მწარმოებელი კომპანია. ამალთეა — პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრი 113 ამალთეა — ასტეროიდი
მიხეილ დავითაშვილი (ჟურნალისტი)

მიხეილ დანიელის ძე დავითაშვილი (დ. 15 ივნისი, 1914, ქუთაისი, — გ. 5 სექტემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი პუბლიცისტი, მწერალი. საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1965). მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის რუსული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი (1953). მუშაობდა გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ სოფლის მეურნეობის განყოფილების გამგედ (1938–1960), გაზეთ „სოფლის ცხოვრების“ რედაქტორად (1960–1985), ჟურნალ „საქართველოს სოფლის მეურნეობის“ მთავარ რედაქტორად (1985-1988). 1960-იანი წლებიდან იყო საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის პრეზიდიუმის წევრი. გამოქვეყნებული აქვს წიგნები სოფლის მეურნეობის თემებზე, მათ შორის: „საქართველოს გზებსა და სოფლებში“, „რეპორტაჟი საქართველოდან“, „ოქროს თაროები“, „საქართველოს ცის ქვეშ“, „ჩაი ჩვენი ქართული“ (1967, საკავშირო ჟურნალისტთა კავშირის პრემია).დ-ის წიგნები თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ და სლოვაკურ ენებზე. „კონსტანტინე ლესელიძის“ მიხედვით კი გადაღებულია დოკუმენტური ტელეფილმი. დავითაშვილის ინიციატივით თბილისში აშენდა „ჩაის სახლი“. მიღებული აქვს ჟურნალისტთა საერთაშორისო ფედერაციის ი. ფუჩიკის სახელობის მედალი (1984). ჩაი ჩვენი, ქართული (ავტორი). - თბილისი, საქ. კპ ცკ-ს გამ-ბა, 1966. - 155 გვ. ძვირფასი მცენარე (ავტორი). - თბილისი, სახელგამი, 1955. - 38 გვ. გენერალი ლესელიძე : ნარკვევი (ავტორი). - თბილისი, სახელგამი, 1950. - 102 გვ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 277. საქართველოში მოღვაწე ებრაელები / გივი მეფისაშვილი, სამსონ იაკობაშვილი; რედაქტორი: თამაზ ხარაბაძე. [ქუთაისი]: გამომცემლობა "ქუთაისი", 1994. მიხეილ დავითაშვილი (ჟურნალისტი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დავითიშვილი

საკუთარი სახელი დავითიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ანასტასია ბაგრატიონ-დავითიშვილი — საზოგადო მოღვაწე გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი — სახელმწიფო მოხელე ელიზბარ დავითიშვილი — დიდგვაროვანი, პოლიტიკოსი მიხეილ დავითიშვილი — სამხედრო მოღვაწე, ავტორი სოლომონ დავითიშვილი — პოლიტიკოსი დავითიშვილ-ბაგრატიონები — ბაგრატიონთა თავადური განშტოება
მიხეილ დავითიშვილი

მიხეილ ილიას ძე დავითიშვილი (დავიდოვი) — XVIII საუკუნის I ნახევრის რუსეთში მოღვაწე ქართველი თავადი. ნიკოლოზ ბატონიშვილის (მომავალი ერეკლე I) ამალაში მყოფ დავითიშვილთა შთამომავალი, ალექსანდრე არჩილის ძის ცოლის — გლიკერიას ძმა, გენერალ პავლე ციციანოვის პაპა (დედის მხრიდან). განათლება მიიღო მოსკოვში. დაეუფლა სამხედრო საქმეს. მოსკოველ ქართველთა რაზმთან ერთად მონაწილეობდა რუსეთის ჯარის კასპიისპირეთის ლაშქრობაში (1722). პეტერბურგში პირველი ჩასვლის დროს (1725) ეახლა ვახტანგ VI-ს. დავითიშვილმა მეფე ბაქარის წინადადებით თარგმნა „ვაკაფა“ — რუსულ-ქართული სასაუბრო. იმავე 1725 წელს მან რუსული და ევროპული ლიტერატურის საფუძველზე შეადგინა მეორე სასწავლო წიგნი — „მცირე რამ გამოკრებილი ანგარიშის ცოდნისა“, რომელიც გაასწორა და განავრცო ვახტანგ VI-მ. ეს იყო ქართულ ენაზე შედგენილი ევროპული ტიპის სახელმძღვანელო მათემატიკაში (პრაქტიკულ არითმეტიკაში). მოღწეულია დავითიშვილის რამდენიმე ხელნაწერი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ფონდი შ–167, ფონდი H–2204; პეტერბურგის სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკის იოანე ბატონიშვილის პირველი კოლექცია, ხელნაწერი №313). სიხარულიძე ფ., ქართველი მეომრები კასპიისპირეთის ლაშქრობაში, კრ.: საქართველოს, კავკასიისა და მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1968; ჩაგუნავა რ., ვახტანგ ბაგრატიონის საბუნებისმეტყველო სამეცნიერო მოღვაწეობა, თბ., 1986; ცხაკაია დ., მათემატიკის ისტორია XVII საუკუნიდან XIX საუკუნის მეორე ნახევრამდე, თბ., 1965; სიხარულიძე ფ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 278.
ელიზბარ დავითიშვილი

ელიზბარ დავითის ძე დავითიშვილი (ჩანს 1605–1666) — XVII საუკუნის შუა წლების ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, დავითიშვილების საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართლის სამეფოს ბოქაულთუხუცესი. დავით დავითიშვილის გარდაცვალების (1635/37) შემდეგ გახდა დავითიშვილების სათავადო სახლის მეთაური. იყო როსტომ მეფის აქტიური მხარდამჭერი, მეფის ელჩი ირანის შაჰის კარზე (ნ. ციციშვილის აჯანყების შემდეგ დატყვევებული ჩხეიძეები ირანში მისი მეშვეობით გაიგზავნა). დავითიშვილმა როსტომის უშვილობის გამო ლუარსაბ ბატონიშვილი (ლუარსაბ I-ს შვილთაშვილი) ირანიდან ჩამოიყვანა და ქართლის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ამ მისიის დროს როსტომს შაჰის მიერ ბოძებული ხალათიც ჩამოუტანა. თეიმურაზ I-ის დამარცხებისა და მისი ძის დათუნა ბატონიშვილის დაღუპვის შემდეგ (1648) ბატონიშვილისა და სხვა დახოცილ თავად-აზნაურთა თავები, თეიმურაზის დროშასთან ერთად, ირანის შაჰს მიართვა. შაჰმა დავითიშვილს განჯაში სამფლობელოდ სამი სოფელი უბოძა. გორგიჯანიძე ფ., საქართველოს ისტორია, ს. კაკაბაძის გამოც., «საისტორიო მოამბე», 1925, [ტ.] 2; ცხოვრება საქართველოQსა (პარიზის ქრონიკა), გ. ალასანიას გამოც., თბ., 1980. ნინიძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 290.
გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი

გიორგი ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონ-დავითიშვილი (დ. 2 იანვარი, 1858 — გ. 1929) — თავადი, ქართველი მემამულე, სახელმწიფო მოხელე და საზოგადო მოღვაწე. ივანე მაჩაბლის ცოლის — ანასტასია ბაგრატიონ-დავითიშვილის ძმა. თადარიგის პორუჩიკი, ჰქონდა კამერ-იუნკერის (1912), შემდეგ კამერჰერის (1914) წოდება, ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის ტიტული. იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს საპატიო მომრიგებელი მოსამართლე, კავკასიაში საიმპერატორო კანცელარიის საგანგებო დავალებათა მოხელე. 1890-იან წლებიდან 1906 წლამდე იყო გორის მაზრის, 1906-1913 წლებში — თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლი („მარშალი“). რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში ცდილობდა ქართლში მემამულეებსა და გლეხებს შორის გამწვავებული ურთიერთობა მშვიდობიანად მოეგვარებინა და აღელვებული სოფლები მთავრობის „ეგზეკუციისგან“ დაეცვა. 1907 წელს ბაგრატიონ-დავითიშვილს ინციდენტი მოსვლია თბილისის სამოქალაქო გუბერნატორთან, ბარონ პავლე რაუშ-ფონ-ტრაუბენბერგთან: თბილისის სამხედრო ტაძარში გუბერნატორის ქედმაღლობით გაღიზიანებულმა თავადმა მას გამოწვდილი ხელი არ ჩამოართვა და ზურგი შეაქცია. ეს ამბავი აკაკი წერეთელმა გამოიყენა თავის ლექსში „დიდ-ყურაანთ ყროყინას...“ (გაზეთი „ხუმარა“ №1, 1907), რომელიც გუბერნატორს აქილიკებდა. ამის გამო პოეტი მცირე ხნით მეტეხის ციხეში დააპატიმრეს. ბაგრატიონ-დავითიშვილი აქტიურად მონაწილეობდა ქართლ-კახეთის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. ხელი შეუწყო კახეთის რკინიგზის მშენებლობის დაწყებას, ელექტროსადგურის ამოქმედებას, საადგილმამულო კომისიის მუშაობას. მარშლობიდან გადადგომის შემდეგ დაუბრუნდა მეურნეობას საკუთარ მამულში, სოფ. სატივეში. მისი მამულები დაზარალდა 1917-1918 წლების გლეხთა მღელვარებების დროს. 1918 წლის ოქტომბერში გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი და მისი ძმა დავითი მცირე ხნით დაპატიმრებული იყვნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მონარქისტული შეთქმულების ბრალდებით, რამაც საზოგადოების დიდ ნაწილში უკმაყოფილება გამოიწვია. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის IV და წმ. ანას III ხარისხის ორდენებით და მედლებით. Дворянские роды Российской империи. Том 3. Князья / Под ред. С. В. Думина. — М.: Линкоминвест, 1996. — С. 84; საშვილიშვილო მოკავშირე — დიმიტრი ყიფიანი : მასალები XIX საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიისათვის : ტ. 3 / ალექსანდრე ორბელიანის საზ-ბა. – თბ., 2011. თანამდევი სული დაარქივებული 2020-07-18 საიტზე Wayback Machine. . „24 საათი“. 15 მაისი, 2010. ↑ ლომოური, ნ., „წერილი რედაქციის მიმართ“, გაზ. „ივერია“ №14 – 4 ივნისი, 1906 – გვ. 15-16. ↑ ი., „ბ-ნ გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილის მეურნეობა“, გაზ. „კლდე“ №7 – 27 ოქტომბერი, 1918 – გვ. 4. ↑ „გ. ბაგრატიონის და სხვა მემამულეთა დატუსაღების გამო“, გაზ. „კლდე“ №4 – 6 ოქტომბერი, 1918 – გვ. 3.
გელა ნიკოლაიშვილი

გელა ნიკოლაიშვილი (დ. 27 მარტი, 1958, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, იურისტი. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხოლო 1999 წელს იურიდიულ–ფსიქოლოგიური ინსტიტუტი. 1981-1992 წლებში იყო მცხეთის ხელოვნებისა და ისტორიულ–არქიტექტურულ მუზეუმ–ნაკრძალის ექსკურსიამძღოლი, მეცნიერ თანამშრომელი, სწავლული მდივანი, სამეცნიერო განყოფილების გამგე. 1983-1985 წლებში იყო ანტისაბჭოთა აგიტაცია-პროპაგანდის ბრალდებით იყო პოლიტპატიმარი. 1992 წელს იყო საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის წამყვანი სპეციალისტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოება“. 1996-1999 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა და ეროვნულ უმცირესობათა საკითხების ექსპერტ–კონსულტანტი. არის ავტორი წიგნებისა: „ადამიანის უფლებები საქართველოში“ (1998), „როგორ დავიცვათ საკუთარი უფლებები“ (1999), „საქართველოს ციხეები“ (2001), „შევაჩეროთ წამება“, „პოლიცია და საზოგადოება“ (2003), „ადამიანის უფლებები საქართველოში 2005-2006“, „ფასადური დემოკრატია საქართველოში“ (2008), „დემოკრატიის შუქურა (მითი და რეალობა)“ (2009). გელა ნიკოლაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გელა ნიკოლაიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ფაეტონი (გვარი)

ფაეტონი (ლათ. Phaeton) — ფრინველთა გვარი ფაეტონისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 70–90 სმ, მასა 230–500 გრამი, ფრთების შლილი 90–100 სმ. აქვთ მოკლე, სუსტი და აპკიანი ფეხები. თავი დიდია, ნისკარტი კონუსისებრი, ფრთები გრძელი და მახვილი. შეფერილობა თეთრია, დაჰკრავს ვარდისფერი ან ყვითელი ელფერი, მოხატულია ნაწილობრივ შავად. ცნობილია 3 სახეობა, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან შეფერილობის დეტალებით, ნისკარტისა და კუდის ფერით. მშვენივრად ფრენენ, კარგად ცურავენ, დადიან გაუბედავად. ბინადრობენ ტროპიკული განედების სანაპირო აკვატორიაში. იკვებებიან თევზით, თავფეხიანი მოლუსკებით, დიდი ზომის კიბოსნაირებით. ნადირობის დროს ჯერ ზღვის თავზე დაფრინავს, შემდეგ კი სწრაფად ახდენს პიკირებას და ყვინთავს ერთ მეტრზე და უფრო ღრმად. აღნიშნულია კლეპტოპარაზიტიზმი (საკვებს ართმევენ სხვა თევზიჭამია ფრინველებს). წყვილებად ან 3–6-წყვილიან გუნდებად ბუდობენ კლდეების ნაპრალებსა და ნიშებში. ერთადერთ კვერცხზე ორივე პარტნიორი კრუხობს 40–46 დღის განმავლობაში. ბარტყი ნახევრად წიწილოვანი ტიპისაა, დაფარულია ხშირი რუხი ღინღლით, 80–100 დღის შემდეგ ფრენას იწყებს. ფაეტონების ნათესაური კავშირები დისკუსიის საგანია; ადრე ოჯახი შედიოდა ვარხვისნაირთა რიგში, დღეისათვის გამოყოფილია ცალკე რიგში — Phaethontiformes. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 155, 221. ↑ Phaeton — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ Коблик Е. А. ФАЭТОНЫ // Большая российская энциклопедия. т. 33. — М., 2017. — стр. 217.
ნოდარ დავითაშვილი

ნოდარ სუმბათის ძე დავითაშვილი (დ. 23 ივნისი, 1939, სოფ. ახალქალაქი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერ-ტექნოლოგი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1989), პროფესორი (1991), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (2000). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1964). 1965–1977 წლებში მუშაობდა მეტროლოგიის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალში, 1973 წლიდან მუშაობს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიზმებისა და მანქანების თეორიის კათედრაზე. მისი შრომები ეხება ერთ და ორ თავისუფლებისხარისხიანი სივრცითი, სფერული და ბრტყელსახსროვანი მექანიზმების ანალიზის, სინთეზის, დინამიკისა და სიზუსტის საკითხებს. მან დაამუშავა სფერული პანტოგრაფების მექანიზმების თეორია, გამოიკვლია სფერული და სივრცითი მექანიზმების დინამიკა. ჟურნალ „გამოყენებითი მექანიკის პრობლემების“ (2003 წლიდან — „მექანიკის პრობლემები“) დამფუძნებელი (2000) და მთავარი რედაქტორი. ქართულ-ინგლისური და ინგლისურ- ქართული სტანდარტული ტერმინოლოგიური ლექსიკონი მექანიზმებისა და მანქანების მეცნიერებაში, თბ., 2008; Динамика сферических механизмов, М., 1992; Основы теории погрешности и точности шарнирно-рычажных механизмов, Тб., 1999; Динамика шарнирных механизмов с упругими звеньями, Тб., 2010. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 278. ნოდარ დავითაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
შალვა დავითაშვილი (არქიტექტორი)

შალვა გიორგის ძე დავითაშვილი (დ. 27 მაისი, 1916, თბილისი, — გ. 5 აგვისტო, 1995. იქვე) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1967). დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1941). სხვადასხვა დროს მუშაობდა „საქსახპროექტში“, „კომუნპროექტში“, საცხოვრებელი სახლებისა და საზოგადოებრივ შენობათა თბილისის ზონალურ ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, „საქქალაქმშენსახპროექტში“ არქიტექტურული სახელოსნოების ხელმძღვანელად. მუშაობდა ტიპურ პროექტირებაში (პირველი მსხვილბლოკიანი საცხოვრებელი სახლები თბილისში — ვასილ ბარნოვის, ზაქარია ფალიაშვილის, მერაბ კოსტავას ქუჩებზე და სხვ.). ძირითადი ნამუშევრები: კომპოზიტორთა კავშირის შემოქმედებითი სახლი სოხუმში (1966), კინემატოგრაფისტთა და ჟურნალისტთა კავშირების შემოქმედებითი სახლი ბიჭვინთაში (1966; ორივე გ. ჯაბუასთან ერთად), საქართველოს პროფკავშირების სახლი (ყოფ. შრომის სასახლე, ახლანდ. თბილისის მერია) თბილისში (1975; მ. ლორთქიფანიძესა და თ. ნაცვლიშვილთან ერთად), კომპოზიტორთა კავშირის შემოქმედებითი სახლი ბორჯომში (1975; საავტორო ჯგუფის ხელმძღვანელი) და სხვ. კინწურაშვილი ს., მაისურაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 278. შალვა დავითაშვილი (არქიტექტორი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მურმან ომანიძე

მურმან ომანიძე (დ. 7 ნოემბერი, 1938 — გ. 20 ნოემბერი, 2020) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი, იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი 1991 წელს (აგვისტო-დეკემბერი), საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (რუსთავის მაჟორიტარი) 1992-1995 წლებში. მურმან ომანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მურმან ომანიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
შალვა დავითაშვილი (კომპოზიტორი)

შალვა გრიგოლის ძე დავითაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1934, თელავი, — გ. 1 ნოემბერი, 2011, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2010). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საკომპოზიტორო ფაკულტეტი (1962, ხელმძღვანელი პროფ. ალექსი მაჭავარიანი). 1961-იდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1966–1968 წლებში იყო ახალქალაქის სამუსიკო სკოლის დირექტორი, 1969 წლიდან — თბილისის II სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგი (თეორიული დისციპლინები, კომპოზიცია), 1993–2011 წლებში — თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის მუზეუმის დირექტორი. ძირითადი ნაწარმოებებია: 2 ბალეტი — „ვეფხი და მოყმე“ (1978, დაიდგა ქუთაისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში), „ზვიადაური“ (1985, დაიდგა იქვე), 2 სიმფონია — „უშბა“ (1963, 1991), 3 სიმფონიური პოემა — „ვეფხი და მოყმე“ (1960), „9 აპრილი“ (1992), „დავით აღმაშენებელი“ (1994), კლარნეტისა (4) და ფლეიტის კონცერტები (1981–2001), 3 კანტატა, ვოკალურ-სიმფონიური ციკლები ილია ჭავჭავაძისა და ვაჟა-ფშაველას ლექსებზე (1992–1995), რომანსები ქართველი პოეტების ლექსებზე (2002–2008), გუნდები, სიმღერები, მუსიკა სპექტაკლების, დოკუმენტური და თოჯინური ფილმებისათვის და სხვ. დაჯილდოებულია ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემიით (2001). თორაძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 279. შალვა დავითაშვილი (კომპოზიტორი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სოლომონ დავითიშვილი

სოლომონ შანშეს ძე დავითიშვილი (ბაგრატიონ-დავითიშვილი) — თავადი, XIX საუკუნის დასაწყისის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. ხელთუბანელი ბაგრატიონ-დავითიშვილების სახლის წევრი. რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის შემდეგ (1801) იყო ახალი რეჟიმის ოპოზიციაში. 1803 წელს თეიმურაზ ბატონიშვილთან ერთად გაიქცა ირანში, შემდეგ წერილები მიჰქონდა შაჰის კარს და ირანში მყოფ ალექსანდრე ბატონიშვილს, იმერეთის მეფე სოლომონ II-ს და საქართველოში დარჩენილ ბატონიშვილებს შორის. 1804 წელს რუსეთის ხელისუფლებამ დააპატიმრა. 1806 წელს თავდებით გაათავისუფლეს. მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის : II მასალები ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (ა–ე) / მაქსიმე ბერძნიშვილი. თბილისი : მეცნიერება, 1980. ბაგრატიონ-დავითაშვილი სოლომონ შანშეს ძე. პროექტი „საქართველოს თავადაზნაურთა გენეალოგია“. ციტირების თარიღი: 18 ივლისი, 2020.
ნესტორ გარდაფხაძე

ნესტორ გრიგოლის ძე გარდაფხაძე (დ. 12 სექტემბერი 1867, სოფ. თეკალი, ლეჩხუმის მაზრა, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, მაიორი; 1920-იანი წლების ანტისაბჭოთა მოძრაობის მონაწილე. დაამთავრა პავლეს სამხედრო სკოლა სანქტ-პეტერბურგში (1889). სამხედრო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში (კაპიტანი, 1909). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში, იყო ქართული სამხედრო სკოლის 1-ლი გუნდის უფროსი. მონაწილეობდა სომხეთთან ომში (1918). 1921 წლის თებერვალში იბრძოდა საბჭოთა რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ თბილისის მისადგომებთან; ტაბახმელის ფრონტზე მეთაურობდა იუნკერთა ასეულს. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1921-1922 წლებში ხელმძღვანელობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ სვანეთის აჯანყებას. 1922 წელს მოლაპარაკებების შედეგად მოსახლეობის მოთხოვნით ზემო სვანეთის რწმუნებულად დაინიშნა. 1923 წლის ივნისში გარკვეული ხნით დაპატიმრებული იყო. 1924 წლის მარტიდან ზემო სვანეთში შეუდგა ახალი შეიარაღებული რაზმის ჩამოყალიბებას. 1924 წლის ივლისში კვლავ დააპატიმრეს და სექტემბერში დახვრიტეს მუშნი და ოთარ დადიანებთან ერთად. ჯიქია ლ., 1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში, თბ.: უნივერსალი, 2012. ჟურნალი „მხედარი“ №17 (პარიზი) – 1934 – გვ. 12-21.
გარდაფხაძე

საკუთარი სახელი გარდაფხაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ახმათგერ გარდაფხაძე — მფრინავი-ინსტრუქტორი კარლო გარდაფხაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე ნესტორ გარდაფხაძე — სამხედრო მოღვაწე
კარლო გარდაფხაძე

კარლო კონსტანტინეს ძე გარდაფხაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1917, სოფ. ტვიში, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 სექტემბერი, 2015) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი, შემდეგ სწავლობდა საბჭოთა კავშირის უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში (უფროსი ლეიტენანტი). 1959 წლიდან იყო სხვადასხვა ხელმძღვანელ პარტიულ თანამდებობაზე. 1961-1977 წლებში საქართველოს სსრ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობის დროს აიგო მაუწყებლის დღევანდელი შენობა, საქართველოს ტელევიზია ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში ერთ-ერთი პირველი გადავიდა ფერად მაუწყებლობაზე. 1977-1985 წლებში იყო საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრი; საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს V-XII მოწვევების დეპუტატი. 1988 წლიდან სტალინის საერთაშორისო საზოგადოების, 1995 წლიდან — „სტალინის იდეურ მემკვიდრეთა საქართველოს კავშირის“ თავმჯდომარე. 2000-იან წლებში იყო საქართველოს ომის ინვალიდთა და ვეტერანთა კავშირის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998) და სხვა საბრძოლო და სახელმწიფო ჯილდოებით. გზაზე ერთი კაცი მოდიოდა... : კარლო გარდაფხაძე - 90 / კუპატაძე, ელვერ // საქართველოს რესპუბლიკა. - თბილისი, 2007. - 28 აგვისტო. - N166 (5767). კარლო გარდაფხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ პირველი არხის ყოფილი ხელმძღვანელი კარლო გარდაფხაძე გარდაიცვალა დაარქივებული 2020-07-19 საიტზე Wayback Machine. , „საზოგადოებრივი“. 17 სექტემბერი, 2015.
ახმათგერ გარდაფხაძე

ახმათგერ ბუხულას ძე გარდაფხაძე (დ. 15 მაისი, 1943, ლეუშერი, ახლანდ. ლენტეხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამოქალაქო ავიაციის მფრინავი. 1983 წელს თბილისში ახალგაზრდების ჯგუფის მიერ თვითმფრინავის გატაცების მცდელობისას იყო ხომალდ ტუ-134-ის ეკიპაჟის მეთაური. შტურმან ვლადიმერ გასოიანთან ერთად წინააღმდეგობა გაუწია გამტაცებლებს, რის გამოც საბჭოთა კავშირის მთავრობის მიერ დაჯილდოვდა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებით, ლენინის ორდენით და „ოქროს ვარსკვლავის“ მედლით (1984). პენსიაზე გასვლის შემდეგ იყო თბილისის საავიაციო საწარმოს პილოტი-ინსტრუქტორი. Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/.
დავით პაიჭაძე

დავით პაიჭაძე (დ. 11 აგვისტო, 1956) — ქართველი პოლიტიკოსი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“. დავით პაიჭაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დავითაძე

საკუთარი სახელი დავითაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დაუდ დავითაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე ემენ დავითაძე — მწერალი იური დავითაძე — პოლიტიკოსი მინდია დავითაძე — იურისტი მურმან დავითაძე — ბიოლოგი რევაზ დავითაძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
ავქსენტი აბესაძე

ავქსენტი ბესარიონის ძე აბესაძე (დ. 8 ივნისი, 1873, სოფ. მუხურა, შორაპნის მაზრა, ახლანდ. ტყიბულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი. დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია, შემდეგ თბილისის სამხედრო სასწავლებელი 1899 წელს. 1894 წლიდან მსახურობდა რუსეთის საიმპერატორო არმიაში. 1904 წელს ბათუმში მიტინგის დროს დახვრეტისგან დაიცვა მუშები, რის გამოც სასჯელის სახით მანჯურიაში გაამწესეს. 1905 წელს საქართველოში დაბრუნდა. 1901 წლიდან ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს, 1911 წლიდან დაიწყო საქართველოს რუსეთთან შეერთების პერიოდის შესწავლა. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში. კაპიტნის წოდებით მსახურობდა 204-ე ქვეითი არდაგან-მიხაილოვის პოლკში. თავი გამოიჩინა და მძიმედ დაიჭრა 1914 წლის დეკემბერში გერმანელების წინააღმდეგ ბრძოლებში ვენჟიკი-ანტოსინის რაიონში (პოლონეთი), რისთვის დაჯილდოვდა წმ. გიორგის იარაღით (ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“), შემდეგ წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენით (1915). 1918 წლიდან აბესაძე პოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში. მეთაურობდა სანაპირო ჯარის ნაწილს, რომელიც დარიალის ხეობას და საქართველოს სამხედრო გზას იცავდა. 1918 წლის მაის-ივნისში დუშეთის მაზრაში ამბოხების დროს ბოლშევიკებთან საბრძოლველად ჩამოაყალიბა ადგილობრივ მოხევეთა მოხალისეთა რაზმი. მალე აბესაძის საეტაპო ბატალიონის ჯარისკაცები ბოლშევიკების მხარეს გადავიდნენ, რის გამოც უმოქმედობის ბრალდებით 1918 წლის ნოემბერში თანამდებობიდან გადააყენეს და გარკვეული ხნით შინაპატიმრობაში მოათავსეს. შემდეგ განაგრძო სამსახური საქართველოს სამხედრო სამინისტროში. იყო ომში დაჭრილ-დასახიჩრებულთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. 1918-1920 წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებთან: „სახალხო გაზეთი“, „საქართველო“, „ჯარისკაცი“, „ჯარი და ერი“, „რესპუბლიკის ჯარი“, სადაც ქართული ჯარის შექმნისა და ჯარისკაცის გაწვრთნა-სწავლების შესახებ სპეციალურ სამხედრო წერილებს ათავსებდა. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის საბჭოთა ხელისუფლების გადაწყვეტილებით დახვრიტეს. აჭარის მთავარი ახმედ-ფაშა ხიმშიაშვილი (ავტორი). - თბილისი, იასონ კერესელიძის გამოც., 1914. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი:1801-1952: ტ.I .-თბ.,2018.-გვ.52. ავქსენტი აბესაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ამატა

ამატა (ლათ. Amata) — მეფე ლატინუსის მეუღლე, ლავინიას დედა. მან შეაფერხა თავისი ქალიშვილის და ენეოსის ქორწინება, რადგან უნდოდა ქალიშვილი ტურნუსისათვის მიეთხოვებინა. როდესაც ტურნუსი დაიღუპა, ამატამ თავი ჩამოიხრჩო.