laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Traveling Wilburys

Traveling Wilburys — 1980-იანი წლების ბოლოს შექმნილი სუპერჯგუფი. მასში შედიოდა მსოფლიო როკ და პოპ მუსიკის ხუთი ვარსკვლავი: ჯორჯ ჰარისონი, ჯეფ ლინი, როი ორბისონი, ტომ პეტი და ბობ დილანი. ჯგუფმა თავისი ორწლიანი არსებობის მანძილზე ჩაწერა ორი ალბომი. სიტყვა Wilburys იყო სლენგი, რომელიც მოიგონეს ჯორჯ ჰარისონმა და ჯეფ ლინმა 1987 წელს ჰარისონის Cloud Nine ალბომის ჩაწერის პერიოდში, როგორც სტუდიის ჩამწერი მოწყობილობებისათვის შექმნილი მოფერებითი სახელი. ჰარისონი მიუთითებდა რა აპარატურის მიერ დაშვებულ შეცდომებზე, ხუმრობით მიანიშნებდა ლინს: „We'll bury 'em in the mix“. ეს ტერმინი იქნა გამოყენებული ხელმეორედ, როდესაც მთელი ჯგუფი ერთად შეიკრიბა. ჰარისონმა ჯგუფის დასახელებად წამოაყენა The Trembling Wilburys, ამის ნაცვლად კი ლინმა შესთავაზა Traveling, რომელიც ჯგუფმა მოიწონა. ამერიკულად დაწერილი Traveling ბრიტანული Travelling-ის ნაცვლად იმიტომ გამოიყენეს, რომ ჯგუფმა მოღვაწეობა დაიწყო შეერთებულ შტატებში, ხოლო შემადგენლობაში იყვნენ სამი ამერიკელი და ორი ბრიტანელი. Traveling Wilburys Vol. 1 — გამოვიდა 1988 წლის 25 ოქტომბერს ლეიბლზე Wilbury, 2 წლის შემდეგ ხელახლა გამოვიდა ლეიბლზე „Warner Bros.“. Traveling Wilburys Vol. 3 — გამოვიდა 1990 წლის 19 ოქტომბერს ლეიბლზე Wilbury, შემდეგ — Warner Bros.. „The Traveling Wilburys Collection“ — გამოვიდა 2007 წლის 12 ივლისს ლეიბლზე 12 Rhino. „Handle with Care“ — 1988 „Last Night“ — 1988 „End Of The Line“ — 1989 „Heading For The Light“ — 1989 „Nobody's Child“ — 1990 „She's My Baby“ — 1990 „Inside Out“ — 1991 Amburn, Ellis (1990). Dark Star: The Roy Orbison Story. New York, NY: Carol Publishing Group. ISBN 0-8184-0518-X.  Badman, Keith (2001). The Beatles Diary Volume 2: After the Break-Up 1970–2001. London: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-8307-6.  Clayson, Alan (1989). Only the Lonely: Roy Orbison's Life and Legacy. London: St. Martin's Press. ISBN 0-312-03961-1.  Clayson, Alan (2003). George Harrison. London: Sanctuary. ISBN 1-86074-489-3.  The Editors of Rolling Stone (2002). Harrison. New York, NY: Rolling Stone Press. ISBN 978-0-7432-3581-5.  ოფიციალური საიტი Traveling Wilburys ფანების გვერდი
ვილკაბამბა (პერუ)

ვილკაბამბა (ესპ. Vilcabamba) — ინკების ქალაქი, რომელიც 1539 წელს დააარსა მანკო ინკა იუპანკიმ, როდესაც ესპანელებთან დამარცხებული ინკების გარკვეულმა ნაწილმა ტყეს შეაფარა თავი. ქალაქი წარმოადგენდა ინკების იმპერიის უკანასკნელ თავშესაფარს, სანამ ის 1572 წელს ესპანელებმა არ გაანადგურეს, რითაც ფაქტობრივად შეწყდა ინკების წინააღმდეგობა დამპყრობლებისადმი. 1892 წელს, პერუში გამოჩნდა სამი ადამიანი, რომელთაც გადაწყვიტეს ვილკაბამბას პოვნა. ესენი იყვნენ, მანუელ უგარტე, მანუელ ლოპეს ტორესი და ხუან კანსიო საავედრა. 1960 წელს, მნიშვნელოვანი აღმოჩენები გააკეთეს და გამოკვლევები ჩაატარეს მეცნიერებმა ანტონიო სანტადერ გასეილმა და ჯენ სავოიმ. 1976 წელს, ნანგრევების გამოკვლევებს აგრძელებენ ედმუნდო გილანი და პოლონელი მკვლევრები – ტონი ჰალიკი და ელიზაბეტა ძიკოვსკი. აღსანიშნავია, რომ ექსპედიციაში წასვლამდე, გილანი ესტუმრა სევილიის მუზეუმს, სადაც მან აღმოაჩინა ესპანელი კონკისტადორების წერილები, რომლებშიც ისინი აღწერდნენ, თუ როგორ აღმოაჩინეს მათ ვილკაბამბა. წერილების შინაარსისა და ნანგრევების შედარებამ, მათ დამატებითი მასალები მისცა ვილკაბამბას ზუსტი ადგილმდებარეობის დასადგენად. 1981 წელს, ამერიკელმა მკვლევარმა, გრეგორი დეირმენჯიანმა, მიაღწია ქალაქის ნანგრევებს და ისინი ფოტოებზეც აღბეჭდა. ამასთან, გამოაქვეყნა დიდი სტატია ვილკაბამბას შესახებ, რომელიც სულ მალე გახდა პოპოლარული. უფრო მოგვიანებით, ვინსენტ ლიმ ჩაატარა მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური გათხრები და დაამტკიცა, რომ ეს ნანგრევები მართლაც ინკების ქალაქი ვილკაბამბა იყო. ინკების დაკარგული ქალაქი არაერთი მწერლის შთაგონების წყარო ქცეულა. ასევე ვილკაბამბა ასახულია რამდენიმე შემეცნებით კომპიუტერულ თამაშშიც. პერუს არქეოლოგიური ძეგლები Deyermenjian, Gregory "Vilcabamba Revisited" in South American Explorer, No. 12 (1985) Hemming, John (1970). The conquest of the Incas. New York: Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 978-0-15-602826-4. Lee, Vincent H. L. (2000). Forgotten Vilcabamba: final stronghold of the Incas. [Wilson, Wyo.]: Sixpac Manco Publications. ISBN 978-0-9677109-0-7. Santander Casselli, Antonio (no date) "Vilcabamba" in Andanzas de un Soñador.
რატი II სურამელი

რატი II სურამელი, ქართველი დიდგვაროვანი ფეოდალი XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე, ბეგა II სურამელის ძე. სურამელი თან ახლდა მეფე დემეტრე II თავდადებულს მონღოლთა ლაშქრობებში და არაერთხელ გამოიჩინა თავი, როგორც კარგმა სარდალმა და გმირმა მებრძოლმა. თავის ძმასთან, ჰამადასთან ერთად იბრძოდა ქართლში შემოჭრილი ალან-ოვსების წინააღმდეგ. შოშიაშვილი, ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 610.
ვანო მურადელი

ვანო ილიას ძე მურადელი (დ. 6 აპრილი [ძვ. სტ. 24 მარტი], 1908, გორი — გ. 14 აგვისტო, 1970, ტომსკი, დაკრძალულია მოსკოვში) — ქართველი კომპოზიტორი, საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს (11 აპრილი, 1968) და სსრკ (19 სექტემბერი, 1968) სახალხო არტისტი. ვანო მურადელმა მუსიკის სწავლა დაიწყო 1925 წელს თბილისის კუკიის სამუსიკო სასწავლებელში, 1926 წელს კი — განაგრძო თბილისის კონსერვატორიაში კომპოზიციის (ს. ბარხუდარიანის და მ. ბაგრინოვსკის კლასში) და სადირიჟორო განხრით, რომელიც დაამთავრა 1931 წელს, ხოლო 1934–1938 წლებში კი სწავლა განაგრძო მოსკოვის კონსერვატორიაში ბ. შეხტერთან და ნ. მიასკოვსკისთან (კომპოზიციაში). ვანო მურადელი ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში გამოვიდა სამოღვაწეო ასპარეზზე. 1929–1932 წლებში მუშაობდა სამუსიკო ნაწილის გამგედ თბილისის მუშა-ახალგაზრდობის თეატრში. მუსიკალურად გააფორმა მარჯანიშვილის მიერ დადგმული სპექტაკლი „მზის დაბნელება საქართველოში“. 1932–1934 წლებში მუშაობდა საესტრადო განხრით ვასო გოძიაშვილთან ერთად. 1934 წელს გადავიდა მოსკოვში. 1939–1948 წლებში იყო საკავშირო მუსფონდის თავმჯდომარე. 1942–1944 წლებში იყო სსრ კავშირის სამხედრო–საზღვაო ფლოტის ცენტრალური ანსამბლის ხელმძღვანელი. 1959–1970 წლებში იყო კომპოზიტორთა კავშირის მოსკოვის ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1960–1970 წლებში იყო რუსეთის კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი. 1968–1970 წლებში საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი. მურადელის ძირითადი ნაწარმოებებია: „ოთხი ქართული სიმღერა“ (1935); „ქართული სიმფონიური საცეკვაო“ (1936); „ექვსი რომანსი“ პუშკინის ლექსებზე (1937); სიმფონიები (I – 1938; II – 1944 – სსრკ სახელმწიფო პრემია 1946); „გორული სიმღერები“ (1945); ოპერები – „დიადი მეგობრობა“ ლიბრეტო გ. მდივანისა (1947), „ოქტომბერი“ ლიბრეტო ვ. ლუგოვსკისა (1961); ოპერეტები – „ცისფერთვალა ქალიშვილი“ (1965), „მოსკოვი–პარიზი–მოსკოვი“ (1967); „ქართული საცეკვაო“ – ქსილოფონისა და ფორტეპიანოსათვის (ახალი რედაქცია 1968); „ექვსი საფორტეპიანო პიესა“ (1969); კანტატები; გუნდები; მასიური სიმღერები (300–ზე მეტი, მათ შორის „ჩემო გორო“ და „გორის მოსწავლეთა სიმღერა“ ორივე 1960.); მუსიკა სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის. დაჯილდოებულია ლენინის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 198. ო. ეგაძე., ვანო მურადელი – თანამედროვეობის მომღერალი, „საბჭოთა ხელოვნება“, 1970, № 12; В. Мурадели. Из моей жизни. Музыка. 1970. Шкаф, полный времени. ВАНО… — Михаил Садовский «Размышлизмы» Михаила Садовского. Вано Ильич Мурадели В. А. Разумный Воспоминания современника о В.И. Мурадели В. И. Мурадели. Нотобиблиографская справка. Сост. Д. М. Персон и В. И. Мурадели. М., 1983. Вано Мурадели. Воспоминания и статьи. Сост. А. Д. Скоблионок и И. Е. Олинской. М., 1983.
ორფეოსი

ორფეოსი (ძვ. ბერძნ. Ὀρφεύς) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში მომღერალი და მუსიკოსი. ყველაზე გავრცელებული ვარიანტით იყო თრაკიის მეფის ეაგრას (ასევე თრაკიის მდინარის ღმერთი) და მუზის კალიოპეს ვაჟიშვილი. ეაგრი იყო ატლანტის შთამომავალი, 5 მუხლში, მისი ქალიშვილის ალკიონას მხრიდან. ხოლო უფრო გვიანდელ ლეგენდებში ის მოხსენებულია როგორც აპოლონის შვილი, რომელმაც შეასწავლა სიმღერის ხელოვნება მას. ორფეოსი იყო ნიმფა ევრიდიკეს ქმარი. ცხოვრობდა თრაკიაში პიმპლეაში კიკონის ოლქში ოლიმპის ახლოს. იყო ევრიდიკეს სატრფო აპოლონმა მას აჩუქა ოქროს ლირა, და დაიყვანა 9-მდე სიმების რაოდენობა ლირაზე. გაემგზავრა ეგვიპტეში სადაც საკმაოდ დახვეწა თავისი ცოდნა, და გახდა პირველი თეოლოგიაში, პოეზიაში, მუსიკაში. კრძალავდა სისხლის დაღვრას. სცემდა თაყვანს აპოლონს. იყო თრაკიულ მისტერიაში გაწევრიანებული. ის მონაწილეობდა იაზონის მეთაურობით არგონავტების მოგზაურობაში კოლხეთის სამეფოში ოქროს საწმისის დასაუფლებად. მან გადაარჩინა თავისი მეგობრები უკან დაბრუნების დროს. როდესაც მეზღვაურები სირინოზების ხმებით იყვნენ მონუსხულნი მან თავისი ლირის ხმით გადაფარა სირინოზთა ხმები. მან სწორედ თავისი მომღერალის ნიჭის გამოყენებით მოახერხა მიეღო პრივილეგია ჩასულიყო ქვესკნელის სამეფოში ევრიდიკეს საძებნელად. ორფეოსის ხმა და ლირა მთელს საბრძნეთში იყო განთქმული: მას შეეძლო ადამიანის გულის მოლბობა და ცხოველების მოთვინიერება, რომლებიც სასმენად უახლოვდებოდნენ; მაგრამ როდესაც სიკვდილმა მისი მეუღლე ევრიდიკე წაიყვანა, მან გამოამჟღავნა მუსიკოსისა და მომღერალის უდიდესი ნიჭი. ევრიდიკე იყო ტყის ნიმფა. ერთხელ ის მწყემსმა არისთემ ნახა და მიახლოება სცადა. ის კი შიშისაგან გაიქცა. სირბილის დროს მას ფეხზე გველმა უკბინა და უსულოდ დაეცა. ორფეოსმა მთელი საბერძნეთი შემოიარა მწუხარე სიმღერების შესრულებით. ბოლოს და ბოლოს მან პელოპონესის უკიდურეს წერტილს მიაღწია სადაც მიწისქვეშა სამეფოს კარი იყო. თავისი სიმღერის მეშვეობით მან შეძლო დაერწმუნებინა ქარონი რათა გადაეყვანა ის სტიქსზე, იქ ყველას გული აუჩუყა მღერით, ძაღლ ქერბერსაც (ცერბერი). ჰადესის მეუღლის პერსეფონას შემწეობით მიაღწია ევრიდიკეს ცოცხალთა სამეფოში დაბრუნების ნებართვა, მხოლოდ ერთი პირობით, მას მთელი გზის განმავლობაში უნდა ემღერა შეუჩერებლად და არ უნდა გაეხედა უკან რომ დარწმუნებულიყო ცოლი მოჰყვებოდა თუ არა უკან. ორფეოსი მიდიოდა და თან უკრავდა მთელი გზა, ხოლო ევრიდიკე მსუბუქად მისდევდა უკან; უცებ მას გულში ეჭვი შეეპარა და უკან მიიხედა, რითაც დაარღვია პირობა. ჰადესმა მაშინვე სტაცა ხელი ევრიდიკეს, შეშლილი ორფეოსი ისევ მიადგა ქარონს მაგრამ უარი მიიღო. გაწბილებული ორფეოსი დაბრუნდა თრაკიაში და იქ განაგრძნობდა ნაღვლიან მღერას. მან დაიფიცა რომ სხვა ქალს არ შეიყვარებდა და ამიტომ მის ირგვლივ მხოლოდ ყმაწვილები იყვნენ. მან თრაკიელებს ასწავლა ყმაწვილებთან სიყვარული (ოვიდიუსის წყაროებით) ვირგილიუსი აღნიშნავს რომ ერთხელ მისი იგნორირებით შეურაცხყოფილმა თრაკიელმა ქალებმა მას თავი მოსჭრეს და ზღვაში გადააგდეს მაგრამ მისი ბაგეებიდან ისევ ისმოდა სევდიანი ჰანგები. სხვა ლეგენდის მიხედვით კი ორფეოსი თვით ზევსის მიერ მეხით იქნა მოკლული. ↑ დიოდოროს სიცილიელი. ისთორიული ბიბლიოთეკა ↑ სტრაბონი. გეოგრაფია ↑ ფსევდო-კლიმენტ რომაელი. გომილიუსი 15//ლოსევი ა.ფ.ბერძნული და პომაული მითოლოგია. 1996. 431; ლიხტი გ. ძველი საბერძნეთის სექსუალური ცხოვრება. 2003. 397 ↑ ფსევდო-რატოსფენი. კატასტერიზმები 24 ↑ არისთოფანი
კალიოპე

კალიოპე (ბერძ. Καλλιόπη „მშვენიერ ხმოსანი“) — ეპიკური პოეზიის მუზა ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში. დიოდოროს სიცილიელის ეტიმოლოგიის მიხედვით, სახელი მიიღო მშვენიერი სიტყვის შეძახებით (კალენ ოპა). ზევსისა და მნემოსინეს უფროსი ქალიშვილი (ერთ-ერთი 9 მუზათაგანი). ორფეოსისა და ლინოსის დედა აპოლონისაგან (ან ეაგრასაგან). ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით რესის დედა. ზოგჯერ მოხსენიებულია როგორც კორიბანტების დედა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კალიოპე ↑ მსოფლიო ხალხთა მითები. 1991-92. ტ.1. გვ.616 ↑ დიოდოროს სიცილიელი. ისტორიული ბიბლიოთეკა ↑ ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა 13,1
ევრიდიკე

ევრიდიკე (ძვ. ბერძნ. Εὐρυδίκη) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ერთ-ართი დრიადთაგანი (ზოგი მონაცემებით აპოლონის ქალიშვილი). მუსიკოსი და მომღერალის ორფეოსის მეუღლე. გარდაიცვალა ქუსლზე გველის ნაკბენისაგან ვერსიით მას მოსდევდა შეყვარებული არესტაიოსი, და დააბიჯა გველს. ორფეოსის მიერ საიქიოდან გამოყვანილი დაბრუნდა ისევ უკან, რადგან მისმა მეუღლემ გზაში დაარღვია პერსეფონესათვის მიცემული პირობა, და მიიხედა ცოლისაკენ. ↑ მსოფლიო ხალხის მითები. М., 1991-92. 2 ტ. ტ.2. გვ.656 ↑ ვატიკანის პირველი მითოგრაფი I 75, 1 ↑ ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა I 3, 2; ოვიდიუსი. მეტამორფოზები X 10 ↑ ვერგილიუსი. გეორგიკა IV 456-459;
ჟან ბატისტ პერონო

ჟან ბატისტ პერონო (ფრანგ. Jean-Baptiste Perronneau; დ. 1715, პარიზი — გ. 19 ნოემბერი, 1783, ამსტერდამი) — ფრანგი ფერმწერი. მორის კანტენ დე ლატურთან ერთად პასტელის პორტრეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ოსტატი საფრანგეთში. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა წერის შედარებით თავისუფალი მანერით, ფერთა გამის სინაზით. უმეტესად ქმნიდა კამერულ (მკერდამდე, იშვიათად წელამდე) პორტრეტებს. ასრულებდა პროვინციის თავადაზნაურობისა და ბურჟუაზიულ წარმომადგენელთა შეკვეთებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჟან ბატისტ პერონო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 33.
მუზები

მუზები (ძვ. ბერძნ. Μοῦσα) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ზევსისა და ტიტანიდი მნემოსინეს (მეხსიერების ქალღმერთი) ქალიშვილები. ჰესიოდის „თეოგონიის“ გადმოცემით, ზევსისა და მნემოსინეს საიდუმლო კავშირის შედეგად, რომელიც 9 დღე და ღამე გრძელდებოდა, დაიბადა 9 ქალიშვილი, რომელთაგან ყოველი მათგანი ერთნაირად იყო დაჯილდოებული სიმღერისა და ცეკვის ხელოვნებით. ეს მუზა-ქალღმერთები ყველა დროის პოეტების შთაგონების წყაროები იყვნენ და პარნასზე ცხოვრობდნენ. ისინი იყვნენ ერთადერთნი, რომლებსაც გააჩნდათ სრულყოფილი მეხსიერება წარსულის, აწმყოსა და მომავლის წინასწარმეტყველების ნიჭი. მუზები პოეზიას, მეცნიერებასა და ხელოვნებას მფარველობდნენ. მოხსენიებული არიან ჰომეროსის ნაწარმოებებში: „ილიადა“ და „ოდისეა“. ასევე, მათ ჰარმონიის ქალიშვილებს უწოდებენ. მუზებს ჰქონდათ თავიანთი ტაძრები, რომლებიც მუსეინებად იწოდებოდა (აქდან წამოვიდა სიტყვა „მუზეუმი“). მნემოსინეს 9 ქალიშვილი იშვიათად თამაშობდა მთავარ ძირითად როლს მითოლოგიურ სიუჟეტებში, მაგრამ ისინი ყოველთვის ფიგურირებენ ღმერთების ტრაპეზებზე, სადაც თავიანთი ლამაზი მელოდიური ხმებით ართობდნენ ყველას. ისინი ადიდებდნენ ოლიმპიური ღმერთების გამარჯვებას ტიტანებზე. კრატეტის მიხედვით მუზები იყვნენ რვანი. მეფიმნელი მირთილიუსის მიხედვით -შვიდი ან ცხრა. ცეცუსი ასახელებს 9 მუზას: ტერპსიქორა და ევტერპე ემთხვევა გესიოდეს მიერ დასახელებულ მუზებს. დანარჩენნი კი არიან: გელიკა, დია, ევნიკე, კალიქორა, ფელქსინოა, ენკელადა, ენოპა’’’. ბევრი ადგილი ითვლება მუზების სამყოფელად: მთა ჰელიკონი ბეოტიაში, სადაც ისინი ჰიპოკრანეას ფანტანთან იკრიბებოდნენ ერთად სიმღერისა და ცეკვისათვის, მთა პარნასი; მთა პინდი და რა თქმა უნდა ოლიმპის ფერდობები, მამის - ზევსის სამყოფელთან ახლოს. როდესაც ისინი იმყოფებოდნენ ძველ სამყოფელში ჰელიკონის მთაზე მუზები სულ 3 იყო: მელეთა (გამოცდილება), მნემა (მეხსიერება) და აოიდა (სიმღერა). თუკი ბეოტიაში სამი მუზის კულტი დიდ ხანს შენარჩუნდა, სხვა ოლქებში მათი რაოდენობა ვარირებდა. უფრო გვიან ეპოქაში დამკვიდრდა 9 მუზა რომელთაგან მთავარი იყო ტკბილხმოსანი კალიოპე. მუზები რომლებიც ჰესიოდეს მიხედვით აძლევდნენ რჩევას მეფეებს, ართობდნენ ხალხს ასევე მათ შესწევდათ ძალა მრისხანე შურისძიებისათვის. ისინი არ იღებდნენ არავითარ კრიტიკას თავიანთი ხელოვნების მიმართ. როდესაც ტბილხმოსანმა სირინოზებმა გამოწვევა სცადეს, მუზებმა შური იძიეს მათზე და ფრთები წაართვეს, სირცხვილის დასამალად სირინოზები წყალში ჩაცვივდნენ და წყლის ბინადარნი გახდნენ. ასევე მაკედონიის მეფის პიეროსის ცხრა მოკვდავმა ქალიშვილმა (მათ პიერიდები უწოდეს) სცადეს მათი გამოწვევა რადგან ისინიც ცხოვრობდნენ ჰელიკონის ფერდობებზე, და ისეთივე სახელები ჰქონდათ როგორც მუზებს. ოვიდიუსის გადმოცემით შეჯიბრის დროს პიერიდების სიმღერამ არავიზე არ იმოქმედა ხოლო როცა გაისმა მუზების წმინდა წკრიალა ხმა მაშინ მთელი კოსმოსი გაჩერდა, გაწბილებული პიერიდები წაგებას არ შეურიგდნენ და მუზების ცემა განიზრახეს, ამ დროს ჩაერია აპოლონი და ისინი კაჭკაჭებად გადააქცია. მათი კულტი პრაქტიკულად გაქრა ელინური ეპოქის დასაწყისში და ვერ ჰპოვა გაგრძელება რომაულ მითოლოგიაში. მაგრამ ზევსის 9 ქალიშვილის არსებობა ყოველთვის ახდენენ ზეგავლენას პოეტების წარმოდგენაზე Claudia Schindler u. a.: Musen. In: Reallexikon für Antike und Christentum. Band 25, Hiersemann, Stuttgart 2013, ISBN 978-3-7772-1318-7, Sp. 184–220.
სულა სურამელი

სულა სურამელი, XIII საუკუნის I მეოთხედში მოღვაწე ქართველი დიდგვარიანი ფეოდალი. ქართლის ერისთავ რატი I სურამელის ძე. მამის შემდეგ თვით გახდა ქართლის ერისთავი. ლაშა-გიორგი სიგელის ცნობით, ქვათახევის მონასტერს შესწირა სოფ. სუელნეთი. მისი ვაჟი იყო ქართლის ერისთავი და მსახურთუხუცესი გრიგოლ სურამელი. შოშიაშვილი, ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 610.
აბდულ ბარადარი

მულა აბდულ განი ბარადარი (პუშტუ: عبدالغنی برادر; დ. 1968), (აგრეთვე ცნობილი როგორც მულა ბარადარ ახუნდი) — თალიბანის ავღანელი სამხედრო ლიდერი. ის არის მულა მუჰამედ ომარის თანაშემწე და კვეტას შურას წევრი. 2009 წელს მას მიიჩნევდნენ თალიბანის დე ფაქტო ლიდერადაც. 8 თებერვალს კარაჩიში, პაკისტანი ერთობლივი ოპერაციის შედეგად ცენტრალურმა სადაზვერვო სააგენტომ და პაკისტანელმა ძალოვნებმა მულა ბარადარი დააკავეს. ბარადარისგან მიღებული ინფორმაციის საშუალებით პაკისტანელებმა დააკავეს თალიბანის რამდენიმე ლიდერი. 25 თებერვალს ავღანეთის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ბარადარის იქ ექსტრადიციის მოთხოვნას პაკისტანი დათანხმდა. ↑ https://x.com/Kalamnigar/status/1277955793451577344 ↑ https://web.archive.org/web/20220131121232/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2021/ ↑ BARADAR, Abdul Ghani. Interpol. ციტირების თარიღი: 2010-02-16. ↑ Moreau, Ron (2009-07-25). „America's New Nightmare“. Newsweek. ციტირების თარიღი: 2010-02-16. ↑ „Taliban commander Mullah Baradar 'seized in Pakistan'“. BBC News. ციტირების თარიღი: 2010-02-16. უცნობი პარამეტრი |Date= იგნორირებულია (შემოთავაზებულია |date=) (დახმარება) ↑ Salahuddin, Sayed (2010-02-25). „Pakistan to hand over Taliban No 2,says Afghanistan“. Reuters. ციტირების თარიღი: 2010-02-25.
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს4

საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი — [ს 4] — საქართველოს ერთ–ერთი მთავარი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება თბილისში, გაივლის რუსთავს და მიემართება სამხრეთ–აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანის საზღვრამდე.
მარიის სასახლე (კიევი)

მარიის სასახლე, ასევე მარიინსკის სასახლე (უკრ. Маріїнський палац) — ბაროკოს სტილის სასახლე კიევში, მდინარე დნეპრის შემაღლებულ ნაპირზე. სასახლე უკრაინის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენციაა ცერემონიებისათვის, სასახლე მდებარეობს უმაღლესი რადის გვერდით. სასახლის მშენებლობა 1744 წელს შეუკვეთა რუსეთის იმპერატრიცა ელიზავეტა პეტროვნამ და მისი პროექტი ბართოლომეო რასტრელის ეკუთვნის, რომელიც ყველაზე განთქმული არქიტექტორი იყო იმხანად რუსეთში. რასრესლის ერთ-ერთმა მოსწავლემ, ივან მიჩურინმა, სხვა არქიტექტორთა ჯგუფთან ერთად სასახლე 1752 წელს დაასრულა. თუმცა იმპერატრიცა ელიზავეტამ სასახლის დასრულებას ვერ მოუსწრო. პირველი სამეფო ფიგურა, რომელმაც ამ სასახლეში იცხოვრა იყო იმპერატრიცა კატერინა II, რომელმაც კიევს 1787 წელს იმგზავრა. მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისში სასახლე გუბერნატორ-გენერალთა რეზიდენცია იყო. მე-19 საუკუნის დასაწყისში სასახლე ხანძართა სერიამ თითქმის სრულიად გაანადგურა. ნახევარი საუკუნით გვიან, 1870 წელს, აელქსანდრე II-ს ბრძანებით სასახლეს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა არქიტექტორი კონსტანტინ მაევსკის მიერ, რომელიც ძველ ნახაზებსა და ფერწერულ ტილოებს იყენებდა სასახლის უწინდელი იერის აღსადგენად. აღდგენის შემდეგ სასახლეს სახელი გადაერქვა იმჟამინდელი იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნას პატივსაცემად. იმპერატიცას სურვილით სასახლის სამხრეთით დიდ პარკი გაშენდა. 1917 წლამდე სასახლე კიევში დროდადრო ჩამოსულ სამეფო ოჯახის წევრთა რეზიდენციად გამოიყენებოდა. რუსეთის სამოქალაქო ომის წლებში (1917-20) სასახლე სამხედრო შტაბ-ბინად გამოიყენებოდა. 1920-იან წლებში მასში სასოფლო-სამეურნეო სკოლა მოთავსდა, მოგვიანებით კი ის მუზეუმად გადაკეთდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს მარიინსკი მძიმედ დაშავდა, თუმცა 1940-იანების ბოლოს ის ისევ აღადგინეს. კიდევ ერთი მასშტაბური აღდგენითი სამუშაოები სასახლეს 1980-იან წლებში ჩაუტარდა.
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

საბუნებისმეტყველო ეწოდება მეცნიერებას, რომელიც შეისწავლის ცოცხალ ან არაცოცხალ ბუნებას. მისი მთავარი პრინციპია მოვლენათა გამომწვევი უცნობი მიზეზების მუდმივი ძიება და კვლევა. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები და მათი კვლევის მთავარი საგანი: ასტრონომია – ციური სხეულები და კოსმოსური მოვლენები; ბიოლოგია – სიცოცხლე და ცოცხალი ბუნება; გეოგრაფია – დედამიწის გეოგრაფიული გარემო; გეოდეზია – დედამიწის ფორმები და ზომები; გეოლოგია – დედამიწის აგებულება და შედგენილობა; კოსმოლოგია – სამყარო როგორც ერთი მთლიანი; მეტეოროლოგია – დედამიწის ატმოსფერო; პალეონტოლოგია – ნამარხი ცხოველები და მცენარეები; ფიზიკა – მატერიის მოძრაობის თვისებები; ქიმია – ნივთიერებათა აგებულება. მათ შორის გამოიყოფა ერთი ჯგუფი, ე.წ. დედამიწის მეცნიერებები, რომელთა კვლევის ობიექტია დედამიწა.
ჰამადა სურამელი

ჰამადა (აჰმადა) სურამელი, ქართველი დიდი ფეოდალი XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე, ბეგა II სურამელის ძე, საქართველოს მეფის დავით VIII-ის დაახლოებული პირი, მისი ვეზირი-მსახურთუხუცესი, ქართლის ერისთავი. 1290-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ბრძოლას ოვსთაგან გორის გასათავისუფლებლად, თუმცა მონღოლთა ჩარევამ აიძულა აიძულა ჰამადა შეეწყვიტა გორის ალყა. სურამელის ასული ცოლად შეირთო დავით VIII-მ. მას შემდეგ, რაც დედოფალი ოლჯათი აღარ დააბრუნეს ურდოდან. ჰამადას შემდეგ, როგორც ჩანს სურამელთა საგვარეულო დაემცრო და აღარ იხსენიება წყაროებში. შოშიაშვილი ნ., ქსე, ტ. 9, გვ. 610, თბ., 1985
ლიმის პროვინცია

ლიმა — პროვინცია პერუში. მისი ფართობია 2,672.28 კმ². მოსახლეობა 7,605,742 (2007 წლის მონაცემებით). პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქვეყნის დედაქალაქი ლიმა. ლიმა იყოფა 43 ოლქად. პროვინციას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: აღმოსავლეთიდან პასკო და ხუნინი, სამხრეთითდან იკა და უანაკაველიკა, ხოლო ჩრდილოეთიდან ანკაში და უანუკო. ↑ INEI. Censos Nacionales 2007: XI de Población y VI de Vivienda. Primeros Resultados. (pdf-file, 1453 kB) დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine. 2007 Population Census, first results. Retrieved on 2008-11-09.
აკუკოჩა

აკუკოჩა — ტბა პერუში, პასკოს რეგიონის ტინიაუარკოს რაიონში. ტბიდან 27 კილომეტრში მდებარეობს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი ტინიაუარკო. პერუს ტბების სია
პაკა

პაკა (ესპ. Paca) — ტბა პერუში. მდებარეობს ქალაქ ხაუხადან 3,5 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 3418 მეტრ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 21,40 კმ². პერუს ტბების სია La Laguna paca დაარქივებული 2010-10-14 საიტზე Wayback Machine.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1888)

1888 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 6 ნოემბერს გაიმართა, სადაც პრეზიდენტმა გროვერ კლივლენდმა მოსახლეობის მეტი ხმა მოიპოვა, ვიდრე რესპუბლიკელმა კონკურენტმა ბენჯამინ ჰარისონმა, თუმცა ამომრჩეველთა კოლეგიის ხმების უმრავლესობით პრეზიდენტი ჰარისონი გახდა. ამით 1876 წლის არჩევნების სიტუაცია განმეორდა, როდესაც გამარჯვებულმა კანდიდატმა მოსახლეობის ხმების უმრავლესობა ვერ მოიპოვა. შემდეგი ასეთი შემთხვევა მხოლოდ 112 წლის შემდეგ 2000 წლის არჩევნებში განმეორდა.
პაკუჩა

პაკუჩა — ტბა პერუში. მდებარეობს აპურიმაკის რეგიონში, ზღვის დონიდან 3100 მეტრ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 151 კმ². პერუს ტბების სია INEI, Compendio Estadistica 2007 დაარქივებული 2012-01-18 საიტზე Wayback Machine.
ალკაკოჩა

ალკაკოჩა — ტბა პერუში. მდებარეობს პასკოს რეგიონში. ტბიდან 12 კილომეტრში მდებარეობს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი სერო-დე-პასკო. პერუს ტბების სია
არაპა

არაპა — ტბა პერუში. მდებარეობს პუნოს რეგიონის, სან-რომანის რაიონში. ტბიდან 40 კილომეტრში მდებარეობს რეგიონის ყველაზე დიდი ქალაქი ხულიაკა. პერუს ტბების სია
არიკოტა

არიკოტა — ტბა პერუში. მდებარეობს ტაკნა რეგიონის, ტაკნას რაიონში. ტბიდან 25 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი ილაბაია. პერუს ტბების სია
დე-კიშუარი

დე-კიშუარი — ტბა პერუში. მდებარეობს ლა-ლიბერტადის რეგიონში, ზღვის დონიდან 3 530 მეტრზე. პერუს ტბების სია
ვალენსია (ტბა, პერუ)

ვალენსია — ტბა პერუში. მდებარეობს მადრე-დე-დიოსის რეგიონში, ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. პერუს ტბების სია INEI, Compendio Estadistica 2007 დაარქივებული 2012-01-18 საიტზე Wayback Machine. (pdf), p.26
ვილაკოტა

ვილაკოტა — ტბა სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, პერუში. მდებარეობს ტაკნას რეგიონში. პერუს ტბების სია
ვისკაჩა

ვისკაჩა — ტბა პერუში. მდებარეობს მონკეგის რეგიონში, ზღვის დონიდან 4575 მეტრზე. ვისკაჩას ფართობი 118 კმ²-ს. პერუს ტბების სია
ვინიაიმარკა

ვინიაიმარკა — ტბა პერუსა და ბოლივიის ოფიციალურ საზღვარზე. ვინიაიმარკა არხის მეშვეობით უკავშირდება ტიტიკაკას ტბას. მდებარეობს პერუს პუნოს რეგიონში, ხოლო ბოლივიის ლა-პასის დეპარტამენტში, ზღვის დონიდან 3810 მეტრზე. პერუს ტბების სია სატელიტური რუკა
კარპა

კარპა — ტბა პერუში. მდებარეობს ლიმის რეგიონის, სენტრას რაიონში. პერუს ტბების სია