laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლოზ აღნიაშვილი

ნიკოლოზ (ნიკო) აღნიაშვილი (დ. 1901 წლის 14 თებერვალი, ბათუმი — გ. 1928 წლის 5 ოქტომბერი, კრაკოვი, პოლონეთი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუნკერი, შემდეგში პოდჰალეს (მთიანი რეგიონი სამხრეთ პოლონეთში) ქვეით მსროლელთა პოლკის პორუჩნიკი (შეესაბამება ლეიტენანტის წოდებას). ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ, ნიკო აღნიაშვილი სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთის მაშინდელმა ხელისუფალმა, მარშალმა იუზეფ პილსუდსკიმ ორასამდე ქართველი სამხედრო მიიწვია პოლონეთში. მათ შორის იყო იუნკერი ნიკო აღნიაშვილიც. სამხედრო სასწავლებლების დამთავრების შემდეგ, ქართველებმა საკონტრაქტო ოფიცრებად დაიწყეს სამსახური პოლონეთის არმიაში. 2009 წელს პოლონეთის ეროვნულმა არქივმა საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადასცა XX საუკუნის 20-იანი წლების პოლონურ-ქართული ურთიერთობების ამსახველი რამდენიმე მნიშვნელოვანი დოკუმენტის ასლი, რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ, ზუსტად დავადგინოთ იმ ქართველი იუნკრების ვინაობა, რომლებიც მარშალ პილსუდსკის უშუალო მითითებით ჩარიცხეს პოლონეთის სამხედრო სკოლებში. ჩარიცხულთა სიაში, სხვა ქართველ იუნკრებთან ერთად, არის იუნკერი ნიკოლოზ აღნიაშვილიც. ნიკო აღნიაშვილი სრულიად ახალგაზრდა, ოცდაშვილი წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვაზე ამოკვეთილი ქართული წარწერა გვამცნობს: „ნიკო აღნიაშვილი, იუნკერი საქართველოს სამხედრო სკოლისა“, ხოლო პოლონური წარწერა იუწყება: „ღმერთმა გაანათლოს ნიკო აღნიაშვილი, მამაცი ქართველი ერის შვილი. გაძევებული რუსების მიერ სამშობლოდან, სამშობლოს მონატრებული გარდაიცვალა კრაკოვში. ღმერთო, მიეცი თავისუფლება საქართველოს!“ საფლავის ქვაზე ასევე არის ნიკოს ფოტოსურათიც, ქვაზე გადატანილი. ქართულ და პოლონურ წარწერებს შორის კი კავკასიელთა სიმამაცის სიმბოლოს, ხანჯლის გამოსახულებაა ამოკვეთილი. 2011 წელს პოლონეთში დავით ყოლბაიას, პიოტრ ჰლებოვიჩისა და პიოტრ ვარიშის ავტორობით გამოიცა ალბომი „უცნობი საქართველო. ქართველებისა და პოლონელების საერთო ბედი“. ალბომში სამშობლოზე დარდით გარდაცვლილი ოცდაშვიდი წლის ნიკო აღნიაშვილის საფლავის სევდის მომგვრელ ფოტოს მთელი გვერდი აქვს დათმობილი. ნიკო აღნიაშვილზე სხვა ცნობების უქონლობა იმითაც აიხსნება, რომ ის ახალგაზრდა გარდაიცვალა, მაგრამ უმთავრესი მიზეზი მაინც ის არის, რომ ოკუპირებული საქართველოდან გადახვეწილები ერიდებოდნენ ოჯახის წევრებთან კონტაქტს, ხოლო საქართველოში დარჩენილები ემიგრაციაში წასულთა სახელების ხსენებასაც კი გაურბოდნენ, მოსალოდნელი რეპრესიების შიშით. საბჭოთა პერიოდის საქართველოში პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრების შესახებ არაფერი იცოდნენ — პოლიტიკური მიზეზების გამო ეს თემა საქართველოშიც და საბჭოთა კავშირის სატელიტად ქცეულ კომუნისტურ პოლონეთშიც მკაცრად ტაბუირებული იყო მისი პოლიტიკური არაკომფორტულობის გამო — პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრები საქართველოშიც და პოლონეთშიც ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ იბრძოდნენ. ↑ ლევან ზ. ურუშაძე, პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობათა ისტორიისათვის (1918-1930-იანი წლები), ბურუსი, 2010 ↑ ქეთი ტოროტაძე. უცნობი ქართველი იუნკერი პოლონეთში, ჟურნალი „ისტორიანი“ N4, 2012 ↑ 3.0 3.1 Dawid Kolbaia, Piotr Hlebowicz, Piotr Warisch, Gruzja nieznana. Wspólne losy Gruzinów i Polaków, Krakow, 2011
ვალენტი

ფლავიუს ვალენტი (დ. 328 — გ. 9 აგვისტო, 378) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 364-378 წლებში. ვალენტინიანე I-ის ძმა და თანამმართველი. 376 წელს ვალენტმა ჰუნებისაგან დევნილ ვესტგუთებს რომის პროვინცია მეზიაში დასახლების ნება დართო. მაგრამ რომის მოხელეებისაგან შევიწროებული ვესტგუთები აჯანყდნენ, ვალენტი დაიღუპა მათ წინააღმდეგ გამართულ ადრიანოპოლის ომში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 282.
გოლომიანკა

გოლომიანკა (ლათ. Comephorus) — ცოცხლადმშობი თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. აქვთ მოვარდისფრო შიშველი სხეული. მუცლის ფარფლი არ აქვთ. მკერდის ფარფლი ძალიან გრძელია. ცნობილია 2 სახეობა: დიდი გოლომიანკა (Comephorus baicalensis) და პატარა გოლომიანკა (Comephorus dybowskii). დიდი გოლომიანკას სხეულის სიგრძე 19 სმ აღწევს. ცხიმიანია, ჩვეულებრივ, ბინადრობს წყლის სქელ ფენებში. 800 მ-ზე უფრო ღრმად არ გვხვდება. პატარა გოლომიანკას სხეულის სიგრძე 15 სმ აღწევს. უმეტესწილად გვხვდება 250-500 მ სიღრმეზე, ღამით 50-100 მ-მდე. ზოგჯერ ჩადის 1 კმ სიღრმეზეც კი. ორივე სახეობა ცოცხლადმშობია. ბაიკალის ენდემური ფორმებია. სარეწაო მნიშვნელობა არა აქვთ. გოლომიანკა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
შოთხვი

შოთხვი (ლათ. Prunus padus) — მცენარის სახეობა ვარდისებრთა ოჯახისა. ტანდაბალი ხე ან იშვიათად ბუჩქნარია. სიმაღლე 0,6-10 მ. აქვს წაგრძელებული და ხშირი ვარჯი. ქერ­ქი მქრქალია, მოვაშო-მონაცისფრო. ფოთლების სიგრძე 3-10 (იშვიათად 15) სმ აღწევს. ყვავილები თეთრი ან ვარდისფერი აქვს. ნაყოფი შავია და სფეროსებრი მოყვანილობის, დიამეტრი — 8-10 მმ. გავრცელების ბუნებრივი არეალია: ჩრდილოეთი აფრიკა (მაროკო), სამხრეთი, ცენტრალური, დასავლეთი, ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ევროპა, მცირე, ცენტრალური და აღმოსავლეთი აზია, სამხრეთი კავკასია. უპირატესობას ანიჭებს ნოყიერ ნიადაგს. უმეტესწილად იზრდება მდინარეთა ნაპირებზე, მდინარისპირა ტყეებში, ბუჩქნარებში და სხვ. მრავლდება ვეგეტატიურად, ზოგჯერ თესლით. კულტივირებულია როგორც დეკორატიული მცენარე. სამკურნალოა. შოთხვი – ბოტანიკური ლექსიკონი (ქართული ენა) შოთხვი – აღწერა დაარქივებული 2012-06-11 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) შოთხვი – აღწერა დაარქივებული 2012-10-12 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
ადამსის მთა

ადამსის მთა (ინგლ. Mount Adams) — მთა ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულზე, უესტ-კოსტის რეგიონში. მდებარეობს დასახლება ჰარიჰარიდან 19 კმ-ით სამხრეთით და აღწევს 2 208 მეტრს ზღვის დონიდან. აღმართულია სამხრეთ ალპების მთავარი წყალგამყოფის დასავლეთით და კვებავს მდინარე ფატაროისა და პოერუის აუზებს. ორივე მათგანი ტასმანის ზღვაში ჩაედინება. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთებზე გაწოლილია ორი პატარა მყინვარი. ↑ Pat Barrett, 17 August 1999, "Top From the Top" დაარქივებული 2013-02-07 საიტზე Wayback Machine. , Christchurch Press, pg. 36.
სესილის პიკი

სესილის პიკი (ინგლ. Cecil Peak) — მთა ახალ ზელანდიაში, უაკატიპუს აუზში, ზღვის დონიდან 1 978 მეტრზე. მის სამხრეთით მდებარეობს უაკატიპუს ტბა, სამხრეთ დასავლეთით კი კურორტი კუინზტაუნი. ↑ Malcolm, McKinnon. Otago places - Wakatipu basin. Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand.
ოლივიეს მთა

ოლივიეს მთა (ინგლ. Mount Ollivier) — მთა ახალ ზელანდიაში, კენტერბერის რეგიონში. მდებარეობს კუკის მთის სოფლისგან 2,5 კმ-ით დასავლეთით. სახელი ეწოდა მთამსვლელ ართურ ოლივიეს პატივსაცემად, რომელიც 1897 წელს გარდაიცვალა. ოლივიეს მთის დალაშქვრა პირველი დიდი მიღწევა ედმუნდ ჰილარის იყო ალპინისტურ ცხოვრებაში. როდესაც 2008 წელს იგი გარდაიცვალა, გაჩნდა მოსაზრებები, რომ მისი ხსოვნის უკვდავსაყოფად მწვერვალისთვის ჰილარის მთა დაერქმივნათ, მაგრამ ეს წინადადება ართურ ოლივიეს ოჯახმა უარყო. ↑ 1.0 1.1 Booker, Jarrod. (18 January 2008) Renaming peak for Sir Ed meets resistance. New Zealand Herald. ციტირების თარიღი: 2009-04-25.
უოლტერის პიკი

უოლტერის პიკი (ინგლ. Walter Peak) — მთა ახალ ზელანდიაში, ქალაქ კუინზტაუნის სიახლოვეს, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. ↑ Dulkara, Martig. Tracks > Walter Peak. New Zealand Tramper. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-05. ციტირების თარიღი: 2012-10-27.
Lightbulb Sun

Lightbulb Sun — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს მეექვსე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2000 წლის 22 მაისს. ისევე, როგორც წინამორბედი Stupid Dream, ეს ალბომი ითვლება კომერციული ჟღერადობის მქონე ჩანაწერად, განსხვავებით უფრო ადრეული, ინსტრუმენტული ალბომებისგან ან შემდგომ ალბომებში გაჟღერებული მძიმე მეტალის ელემენტებისგან. ალბომი იყო ნაწილად იყოფა, რომლებსაც ხსნის კომპოზიციები „Rest Will Flow“ და „Hatesong“. პირველი ნაწილი ჯგუფის სტილის მელოდიურ ელემენტებზეა აგებული, ხოლო მეორე ექსპერიმენტულ ხასიათს ატარებს. ყველა სიმღერის ავტორი - სტივენ უილსონი, გარდა სიმღერების: „Hatesong“ (კოლინ ედვინი, სტივენ უილსონი) და „Russia on Ice“ (რიჩარდ ბარბიერი, კოლინ ედვინი, კრის მეიტლენდი, სტივენ უილსონი). არანჟირება - Porcupine Tree ჯგუფი სტივენ უილსონი – ვოკალი, გიტარები, ფორტეპიანო, მელოტრონი, ციმბალი, სემპლები, ბანჯო, არფა, პროდიუსერი რიჩარდ ბარბიერი – სინთეზატორები, Hammond-ის ორგანი, Fender Rhodes, კლავინეტი, მელოტრონი კოლინ ედვინი – ბას-გიტარა, დრამ-მანქანა, სინტირი კრის მეიტლენდი – დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალები დამატებითი მუსიკოსები სტიუარტ გორდონი - ვიოლინო, ალტი ნიკ პერი – ჩელო ელი ჰიბიტი - დამხმარე რიტმული გიტარა მინერვას სიმებიანი კვარტეტი ქეიტი ლეთემი - ვიოლინო ლიზა ბეტერიჯი - ვიოლინო სარა ჰაინზი - ალტი ემელინ ბრუერი - ჩელო სხვა პერსონალი კრის ბლერი - მასტერინგი ჯონ ფოქსი – ფოტოსურათი გარეკანზე, დამატებითი ფოტოგრაფია ლუიჯი კოლასანტი ანტონელი - ჯგუფის პორტრეტები, სხვა ფოტოგრაფია ↑ Raggett, Ned. (2011 [last update])Lightbulb Sun - Porcupine Tree | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 6 July 2011. ↑ Magnuson, Mike. (2011 [last update])@ ARTISTdirect.com - Shop, Listen, Download. artistdirect.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 ოქტომბერი 2016. ციტირების თარიღი: 6 July 2011. ↑ Nettleton, Chris. (2011 [last update])Porcupine Tree - Lightbulb Sun / Releases / Releases // Drowned In Sound. drownedinsound.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 6 July 2011. ↑ Griffith, Craig. (2011 [last update])Porcupine Tree: Lightbulb Sun: Pitchfork Record Review. web.archive.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ივნისი 2008. ციტირების თარიღი: 6 July 2011. ↑ Richardson, Ken. (2011 [last update])Porcupine Tree: Lightbulb Sun | Sound and Vision Magazine. soundandvisionmag.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 სექტემბერი 2010. ციტირების თარიღი: 6 July 2011. ↑ http://www.dprp.net/specials/porcupinetree/index.html ↑ http://www.allmusic.com/album/lightbulb-sun-r489200/review ↑ http://www.ultimate-guitar.com/reviews/compact_discs/porcupine_tree/lightbulb_sun/index.html
ევაგრიოს სქოლასტიკოსი

ევაგრიოს სქოლასტიკოსი (ბერძ. Ευάγριος Σχολαστικός; ლათ. Evagrius Scholasticus დ. 537, ეპიფასია — გ. 594) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი, ღვთისმეტყველი, იურისტი და ლიტერატორი. იურიდიული განათლება მიიღო და ვექილად მუშაობდა ანტიოქიაში. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი მსახურეული არისტოკრატიის განათლებული ნაწილის წარმომადგენელი და პატრიარ გრიგოლთან (570-593) დაახლოებული პირი იყო. როდესაც გრიგოლი მის წინააღმდეგ აღძრული საქმის გამო კონსტანტინოპოლში გაემგზავრა, ევაგრიოსიც მას გაჰყვა. აქ ის დაწინაურდა სამეფო კარზე, იმპერატორების, ტიბერიუს II-სა და მავრიკიოსისგან მიიღო საპატიო წოდებები. მისი ძირითადი ნაშრომია ექვს წიგნად დაწერილი „საეკლესიო ისტორია“, რომელიც მოიცავს 431-593 წწ. პერიოდს. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი აგრძელებს საეკლესიო ავტორების - სოკრატეს, ევსები პამფილიელის, სოზომენეს და თეოდორიტე კვრელის ტრადიციებს. ის აგრეთვე სარგებლობდა საერო ისტორიკოსებითაც, პროკოპი კესარიელით, მენანდრე პროტიქტორით, იოანე ეპიფანელით. სხვა საეკლესიო მწერლებისაგან განსხვავებით, ევაგრიოს სქოლასტიკოსი წყაროებს კეთილსინდისიერად და კრიტიკულად ეკიდება. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი ორთოდოქსალური მიმართულებისაა. დიდ ადგილს უთმობდა საერო ისტორიისა და სახალხო მოძრაობის აღწერას, თუმცა ამ უკანასკნელს საკმაოდ მუქი ფერებით ხატავდა. აქვს ცნობები პეტრე იბერის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის, აფხაზეთში ქრისტიანობის განმტკიცების, 572 წელს სპარსელების წინააღმდეგ სომეხთა და ქართველთა აჯანყების შესახებ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 30. ლომოური ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 546. ყაუხჩიშვილი, ს. (1936). ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტომი III. ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 290-300.
ევრიპონტიდები

ევრიპონტიდები — დინასტია, რომელიც მეფობდა სპარტაში ძვ. წ. XI-II საუკუნეებში. დინასტიის დამაარსებლად მეფე ევრიპონტს მიიჩნევენ. ისტორიულად ცნობილი ევრიპონტიდები მეფობდნენ ძვ. წ. VIII საუკუნიდან.ამ დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ: აგესილაე II, აგის II, აგის IV, არქიდამე V და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 37.
კასუმიგაურა

კასუმიგაურა შეიძლება იყოს: კასუმიგაურა (ქალაქი) — ქალაქი იბარაკის პრეფექტურაში, იაპონია კასუმიგაურა (ტბა) — ტბა იაპონიაში
მეგალოდონი

მეგალოდონი (ლათ. Carcharocles megalodon) — ზვიგენის გადაშენებული სახეობა. ითვლება ყველა დროის უდიდეს ზვიგენად და, შესაბამისად, უდიდეს თევზად მსოფლიოს ისტორიაში. აღმოჩენილი ნაშთების საფუძველზე მის არსებობას მოიაზრებენ ადრეული მიოცენიდან (დაახლ. 23 მლნ წლის წინ) პლიოცენის დასარულამდე (დაახლ. 2,6 მლნ წლის წინ). სიტყვა „მეგალოდონი“ ბერძნული ენიდან მოდის და „გიგანტურ კბილს“ ნიშნავს. 2020 წელს ჩატარებული კვლევების თანახმად, მეგალოდონი სიგრძეში 16 მეტრს აღწევდა (დიდ თეთრ ზვიგენს 3-ჯერ აღემატებოდა), თავი დაახლ. 4,65 მეტრი იყო, ზურგის ფარფლი ზრდასრული ადამიანის სიმაღლეს უტოლდებოდა, ხოლო კუდი 3,85 მეტრს შეადგენდა. ნაშთები ნაპოვნია წყალმარჩხ ტროპიკულ და ზომიერ ზღვებში, ანტარქტიდის გარდა ყველა კონტინენტის სანაპირო ზოლთან ახლოს და კონტინენტური შელფის რეგიონებში. კბილის ფორმით ჰგავდა თანამედროვე დიდ თეთრ ზვიგენს, განიხილება მასთან ნათესაური კავშირი, თუმცა ეს ჯერჯერობით მაინც კვლევის საგანია. სავარაუდოდ წარმოადგენდა კვების პირამიდის უმაღლეს საფეხურს. ნადირობდა კბილიან და უკბილო ვეშაპებზე, სირენებზე და სელაპებზე. ზრდასრულს ბუნებრივი მტერი ფაქტობრივად არ ჰყავდა, მოზარდი შესაძლოა სხვა ზვიგენების მსხვერპლი გამხდარიყო. მეგალოდონის გადაშენება დაკავშირებულია ოკეანის ტემპერატურის კლებასთან, რაც კლიმატის ცვლილებებმა გამოიწვია; ერთ-ერთ ფაქტორად განიხილება მისი ძირითადი მსხვერპლის, უკბილო ვეშაპების, ხელმისაწვდომობის შემცირება და ბუნებრივი კონკურენტების — მაგალითად, დიდი თეთრი ზვიგენის, ცელნამგალა ვეშაპის — ზრდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეგალოდონი მეგალოდონი Dykens, M.. ; Gillette, LSDNHM Fossil Field Guide: Carcharodon megalodon, Giant "Mega-Tooth" Shark. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-13. ციტირების თარიღი: 2012-04-29. იურული პერიოდის ზვიგენი დაარქივებული 2009-06-04 საიტზე Wayback Machine. სტატია საიტზე prehistoric-wildlife.com დაარქივებული 2021-03-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Agassiz, Louis (1843). Recherches sur les poissons fossiles (ფრანგული). Neuchatel: Petitpierre, გვ. 41.  ↑ Otodus (Megaselachus) megalodon (Agassiz, 1837). shark-references.com. ციტირების თარიღი: 24 ოქტომბერი, 2017. ↑ Eastman, C. R. (1904). Maryland Geological Survey. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University, გვ. 82.  ↑ Cappetta, H. (1987). „Mesozoic and Cenozoic Elasmobranchii“, Handbook of Paleoichthyology. München, Germany: Friedrich Pfeil. ISBN 978-3-89937-046-1. OCLC 829906016.  ↑ Hay, O. P. (1901). „Bibliography and Catalogue of the Fossil Vertebrata of North America“. Bulletin of the United States Geological Society (179): 308. ↑ 6.0 6.1 Rafferty, John P.. (2019-02-15) Megalodon. Encyclopædia Britannica. britannica.com. ციტირების თარიღი: 21 სექტემბერი, 2020. ↑ Demuth, Oliver. (2020-09-03) Shark researchers size up real 'Megalodon' for first time. BBC News. ციტირების თარიღი: 21 სექტემბერი, 2020.
2 მაისი

2 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 122-ე დღე (ნაკიან წლებში - 123-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 243 დღე. 1808 : დაიწყო ესპანელთა ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის. 1888 : ბარსელონაში გაიხსნა საერთაშორისო გამოფენა. 1920 : XI წითელი არმია საქართველოში შემოიჭრა. 1927 : ჰოლივუდში დაარსდა კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია. 1945 : საბჭოთა ჯარებმა აიღეს ბერლინი. 1945 : იოსებ სტალინმა ხელი მოაწერა დადგენილებას გერმანიის ტერიტორიაზე სამოქალაქო ადმინისტრაციის ჩამოყალიბების თაობაზე. 1953 : იორდანიაში ტახტზე ავიდა მეფე ჰუსეინი. 1968 : დაიწყო სტუდენტური მანიფესტაცია „ფრანგული მაისი“. 1997 : დიდ ბრიტანეთში ტონი ბლერი პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1998 : ბრიუსელში დაარსდა ევროპის ცენტრალური ბანკი. 2004 : ცენტრსა და რეგიონს შორის დაძაბულობამ პიკს მიაღწია: აჭარის ხელისუფლებამ რეგიონთან დამაკავშირებელი ჩოლოქის და ქაქუთის ხიდები ააფეთქა. 2011 : პაკისტანში, ქ. აბოტაბადში აშშ-ის სამხედრო ძალებმა ალ-კაიდას ლიდერი ოსამა ბინ ლადენი მოკლეს. კანადის კონსერვატიულმა პარტიამ, სტეფან ჰარპერის მეთაურობით, საპარლამენტო არჩევნებში უმრავლესობით გაიმარჯვა. 2012 : იანოშ ადერი უნგრეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1660 : ალესანდრო სკარლატი — იტალიელი კომპოზიტორი 1729 : ეკატერინე II — რუსეთის იმპერატორი. 1772 : ნოვალისი — გერმანელი პოეტი და ფილოსოფოსი 1854 : ჟორდანია, თედო — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი 1859 : ჯერომი, ჯერომ — ინგლისელი მწერალი 1868 : ვუდი, რობერტ — ამერიკელი ფიზიკოსი 1872 : ჰიგუტი იტიიო — იაპონელი მწერალი 1904 : კოკელაძე, გრიგოლ — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი 1918 : გილაშვილი, პავლე — კომუნისტური პარტიისა და სახელმწიფო მოღვაწე. 1935 : სუარესი, ლუის — ესპანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 1935 : ფაისალი II — ერაყის მეფე 1990 : ჯორჯი, პოლ — ამერიკელი კალათბურთელი. 1519 : ლეონარდო და ვინჩი — აღორძინების ეპოქის იტალიელი ხელოვანი. 1857 : მიუსე, ალფრედ დე — ფრანგი პოეტი. 1928 : ფანცხავა, რომანოზ — ქართველი კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი 1973 : სეკი აკიკო — იაპონელი მომღერალი 2011 : ოსამა ბინ ლადენი — „ალ-კაიდას“ ტერორისტი 2013 : ჯეფ ჰანემანი — ჯგუფ სლეიერის გიტარისტი 2015 : მაია პლისეცკაია — რუსი ბალერინა მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იოანე ხუცესი ქრისტეფორე, თეონი და ანტონინე პაფნუტი იერუსალიმელი გიორგი აღმსარებელი წმინდა ტრიფონი ნიკიფორე იღუმენი აგრეთვე: მადრიდის რეგიონი, ესპანეთი : რეგიონის დღე ბაჰაიზმი - რიზვანის მე-12 დღე პოლონეთი : დროშის დღე სხვა თვეები
ეპირის დესპოტატი

ეპირის დესპოტატი (ბერძ. το Βασίλειο της Ηπείρου) — ბიზანტიური სახელმწიფო. დააარსა მიქაელ ანგელოს დუკა კომნენოსმა 1204 წელს, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ. მოიცავდა შუა და სამხრეთ მაკედონიას, თესალიასა და ეპირს. დედაქალაქი – არტა. ეპირი ბიზანტიისა და სხვა პროვინციებისაგან მკვეთრად გამოირჩეოდა თავისი ეთნიკური სიჭრელით: შუა და სამხრეთ მაკედონიაში სლავური ელემენტები ჭარბობდა, სამხრეთ ეპირში და თესალიაში – ბერძნული, ხოლო ჩრდილოეთ ეპირში უმრავლესობას ალბანელები შეადგენდნენ. გარდა ამისა, მრავლად იყვნენ მომთაბარე და ბინადარი ვლახები. ეპირის დესპოტატმა მემკვიდრეობით მიიღო მმართველობის ბიზანტიური სისტემა (ბიზანტიის მემკვიდრეობისათვის ბრძოლაში იყო ჩაბმული ლათინთა და ნიკეის იმპერიებთან და ბულგარეთთან). ეპირის დესპოტატის ტერიტორიისათვის ერთმანეთს ეომებოდნენ ნეაპოლის სამეფო და ბიზანტიის იმპერატორები – პალეოლოგოსები. XIV საუკუნის I ნახევარში ეპირის დესპოტატი ბიზანტიის გავლენაში მოექცა, შემდეგ სერბებს, ალბანელებსა და იტალიელებს დამორჩილდა. 1468 წელს ეპირის დესპოტატი ოსმალებმა დაიპყრეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 168.
ვალდემარ I დიდი

ვალდემარ I დიდი (დ. 14 იანვარი, 1131 — გ. 12 მაისი, 1182) — დანიის მეფე 1157–1182 წლებში. დედის მხრიდან კიევის მთავრის ვლადიმერ მონომახის შთამომავალი. რამდენიმეჯერ გაილაშქრა პოლაბელი სლავების წინააღმდეგ. დაახლ. 1169 წელს დაიმორჩილა კუნძული რუიანა (რიუგენი). ლუნდის არქიეპიეკოპოსად (დანიის ეკლესიის მეთაურად) დაანიშნინა თავისი მრჩეველი აბსალონი. საფუძველი ჩაუყარა დანიაში ცენტრალიზებულ ფეოდალურ მონარქიას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 280.
ვალდემარ II გამარჯვებული

ვალდემარ II გამარჯვებული (დ. 9 მაისი, 1170 — გ. 28 მარტი, 1241) — დანიის მეფე 1202–1241 წლებში. XIII საუკუნის დამდეგს დაიმორჩილა ჩრდილოეთ გერმანიის ქალაქები (ჰამბურგისა და ლიუბეკის ჩათვლით) და სამთავროები (დაკარგა ბორნჰევედის ბრძოლაში ჩრდილოეთ გერმანიის მთავრებთან დამარცხების შემდეგ 1227 წელს), 1219 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ესტონეთი. 1241 წელს გამოსცა ე. წ. იუტების კანონები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 280.
ვალდემარ IV ატერდაგი

ვალდემარ IV ატერდაგი (დან. Valdemar Atterdag; დ. 1320 — გ. 24 ოქტომბერი, 1375) — დანიის მეფე 1340–1375 წლებში. 40-იან წლებში გააერთიანა სამეფოს ცალკეული ნაწილები, რომლებიც გერმანელ ფეოდალებს ჰქონდათ მიტაცებული. დააწესა მძიმე გადასახადები. ესტონელ გლეხთა აჯანყებამ აიძულა ჩრდილოეთ ესტონეთი ლივონიის ორდენისათვის მიეყიდა. ბალტიის ზღვის დასავლეთ ნაწილში გაბატონებისათვის ეომებოდა ჰანზას და შვედეთს. 1361 წელს დაიპყრო კუნძული გოტლანდი, მის დროს დანია-ჰანზის ახალი ომი (1367–1370) დანიის დამარცხებით დამთავრდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 280.
ციმბირული ლარიქსი

ციმბირული ლარიქსი (ლათ. Larix sibirica) — წიწვოვანი მცენარის სახეობა ფიჭვისებრთა ოჯახისა. იზრდება ტყის ზონაში. 30-40 მ სიმაღლის ხეა, ღეროს დიამეტრი 80-100 (180) სმ. ახალგაზრდა ხის ვარჯი პირამიდისებურია, შემდეგ მომრგვალო ფორმას იღებს. კვირტი ფართო კონუსისებრი ან — ნახევარსფეროსებრია. წიწვი რბილია, ვიწროზოლიანი, სიგრძე 13-45 მმ, სიგანე 1,6 მმ. დამტვერვა მაისშია. გირჩა კვერცხისებრი ან მოგრძო-ოვალურია, ჯერ მეწამული, ხოლო შემდეგ ღია მურა ან ღია მოყვითალო; სიგრძე 2-4 სმ, სიგანე 2-3 სმ. თესლის სიგრძე 2-5 მმ, ხოლო სიგანე 3-4 მმ აღწევს. გავრცელებულია ძირითადად ციმბირში. ციმბირული ლარიქსი - ბოტანიკური ლექსიკონი ციმბირული ლარიქსი დაარქივებული 2012-12-09 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
სკოტლანდ იარდი

ახალი სკოტლანდ იარდი (ინგლ. New Scotland Yard — ახალი შოტლანდიური ეზო), შემოკლებით სკოტლანდ იარდი — დიდი ლონდონის საქალაქო პოლიციის სამსახურის (ინგლ. Metropolitan Police Service) შტაბ-ბინაა. მოთავსებულია 20-სართულიან საოფისე ბლოკში ბროდვეისა და ვიქტორიის ქუჩების გასწვრივ ვესტმინსტერში, პარლამენტიდან დაახლოებით 450 მეტრში. განთქმული მოტრიალე აბრა (სურათზე), რომელიც ხშირად ჩანს ტელევიზიით და კინოფილმებში, შტაბ-ბინის მთავარი შესასვლელის წინ დგას ბროდვეიზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სკოტლანდ იარდი“ ვიკისაწყობში. Metropolitan Police Branches დაარქივებული 2017-06-25 საიტზე Wayback Machine.
ვაშუქანი

ვაშუქანი — მითანის დედაქალაქი ძვ. წ. XV-XIII საუკუნეებში. ვარაუდობენ რომ მდებარეობდა თანამედროვე თელ-ფეხერიეს ადგილას (ჩრდილოეთი მესოპოტამია). აქ აღმოჩნდა არქეოლოგიური მასალით მდიდარი სასახლე. დაარბია ხეთების მეფე სუფილულიუმა I-მა (ძვ. წ. XIV საუკუნე), დაიპყრო ასურეთის მეფე ადადნირარი I-მა (ძვ. წ. XIII საუკუნე), რომლის შემდეგაც ასურეთის პოლიტიკური გავლენის ქვეშ მოექცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 332. ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, თბ. 1971
ზაქარია რიტორი

ზაქარია რიტორი (დ. დაახლ. 482 — გ. დაახლ. 560) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი და საეკლესიო მოღვაწე. იყო მონოფიზიტური მიმდინარეობის წარმომადგენელი. იცავდა ღმერთის მარადიულობის, ტრანსცენდენტობისა და ღმერთის მიერ ქვეყნის დროში შექმნის იდეას, რომელიც მიმართული იყო იმ დროს გავლენიანი ნეოპლატონიზმის წინააღმდეგ. დაიბადა მაიუმასში, მისი მამის სახლი მდებარეობდა მაიუმასის ეპისკოპოსის, პეტრე იბერის მონასტრის მახლობლად. 482-489 წლებში სწავლობდა ალექსანდრიაში, ხოლო შემდეგ გადავიდა ბეირუთში სამართლის შესასწავლად. ჯერ კიდევ ალექსანდრიაში ჩამოყალიბდა აქტიურ ქრისტიანად. მანუტინში მონაწილეობდა ღმერთების კერპების დამმსხვრევაში. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა პეტრე იბერის წრემ, ისე, რომ ბერად აღკვეცასაც ფიქრობდა. ბეირუთში სწავლის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში. ზენონის იმპერატორობის დროს გადასახლდა კონსტანტინოპოლში და დაიწყო ვექილობა. 527 წლის დოკუმენტით ის კვლავ ვექილად იხსენიება. 536 წელს ის უკვე მიტილენის ეპისკოპოსის სტატუსით მონაწილეობდაკონსტანტინოპოლის სინოდში. ამის შემდეგ ზაქარიას შესახებ ცნობები არღა მოიპოვება. 553 წელს სინოდში მიტილენის წარმომადგენელი უკვე მიტროპოლიტი პალადი იყო. De mundi opilicio contra philosophos disputatio პეტრე იბერის ცხოვრება, დაკარგულია მამა ესაია ასკეტის ცხოვრება სევერეს ცხოვრება, შედგენილია 512-518 წლებში, კონსტანტინოპოლში მანიქეველთა წინააღმდეგ საეკლესიო ისტორია „საეკლესიო ისტორია“ შეიცავს ბიზანტიის ისტორიის საყურადღებო ცნობებს 436 წლიდან 491 წლამდე. „საეკლესიო ისტორიამ“ შემოინახა უაღრესად საყურადღებო ცნობები პეტრე იბერის შესახებ, რომელიც მას მიაჩნია იმ დროის უდიდეს და უმნიშვნელოვანეს პიროვნებად. „საეკლესიო ისტორია“ ზაქარია რიტორის სახელით გამოიცა, თუმცა მთლიანად მას არ ეკუთვნის. ის დაწერილი იყო ბერძნულად, თუმცა ბერძნული ორიგინალი დაკარგულია და ნაშრომი ასურული თარგმანის მეშვეობით შემორჩა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 489. ყაუხჩიშვილი, ს., ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. III, ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1936. — გვ. 1-22.
ჭახვათა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ჭახვათა შეიძლება აღნიშნავდეს ჭახვათა - მდინარე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში ჭახვათა - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
ჭახვათა

ჭახვათა — მდინარე საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. ნატანების მარჯვენა შენაკადი, რომელსაც უერთდება სოფელ ჭახვათასთან.
უაკატიპუ

უაკატიპუ (ინგლ. Lake Wakatipu) — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ოტაგოს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, საუთლანდის რეგიონის საზღვართან. 80 კმ სიგრიძით, იგი ახალი ზელანდიის უგრძესი ტბაა, ხოლო 291 კმ² ფართობით მესამე უდიდესი. ამავე დროს, უაკატიპუ ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბაა ახალ ზელანდიაში, მისი ფსკერი ზღვის დონეზე 100 მეტრით დაბლა მდებარეობს, სიღრმე კი 378-420 მეტრია და ამ მხრივ მესამეა ქვეყანაში, მსოფლიოში კი 32-ე. ტბა მდებარეობს ზღვის დონიდან 310 მეტრზე, სამხრეთ ალპების სამხრეთ დაბოლოებასთან. მისი ტოპოგრაფია ასო „N“-ს წააგავს, ხშირად ადარებენ ძაღლის ფეხსაც. ჩრდილოეთ კიდესთან ჩაედინება მდინარე დართი. ტბიდან გაედინება მდინარე კავარაუ, ქალაქ კუინზტაუნიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით. უოლტერის პიკის სიახლოვეს ხედი კუინზტაუნიდან ჩრდილოეთ კიდე ზამთარში ახალი ზელანდიის ტბების სია Lake Wakatipu დაარქივებული 2009-04-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ (2005) The Easy to See 2005 Calendar. New Zealand: Kingsgrove Calendars, გვ. 4. ISBN 0-9-625-0469 Invalid ISBN.  ↑ List of lakes by depth. eNotes. ციტირების თარიღი: 17 September 2011.