laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იზაბელ კოიმბრელი

იზაბელ კოიმბრელი (პორტ. Isabel de Coimbra; დ. 1 მარტი, 1432, კოიმბრა, პორტუგალია — გ. 2 დეკემბერი, 1455, ევორა, პორტუგალია) — ავისთა დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ის ვაჟის, კოიმბრას ჰერცოგ პედრუ ავისის ქალიშვილი. პორტუგალიის დედოფალი 1447-1455 წლებში როგორც მეფე აფონსუ V-ის პირველი მეუღლე. პორტუგალიის მეფე ჟუან II-ის დედა იზაბელი დაიბადა 1432 წლის 1 მარტს, პორტუგალიის ქალაქ კოიმბრაში. იგი იყო კოიმბრას ჰერცოგ პედრუ ავისისა და მისი ცოლის, იზაბელა ურგელის ქალიშვილი. მამამისი იყო თვით პორტუგალიის განსვენებული მეფე ჟუან I-ისა და მისი ცოლის, ინგლისელი პრინცესა ფილიპა ლანკასტერის ვაჟი. იზაბელს მამის ხაზით, ბიძაშვილად ერგებოდა პორტუგალიის მეფე აფონსუ V, რომლის რეგენტიც 1439 წლიდან მოყოლებული იზაბელის მამა, ჰერცოგი დე კოიმბრა იყო. 1445 წელს მამის გავლენის წყალობით იგი მეფე აფონსუზე იქნა დანიშნული, რასაც გარკვეულწილად კონფლიქტი მოჰყვა მათ კიდევ ერთ ბიძაშვილთან, ბრაგანსას ჰერცოგთან, რომელსაც თავის მხრივ თვითონ სურდა იზაბელზე დაქორწინება. იზაბელი და აფონსუ V 1447 წლის 6 მაისს დაქორწინდნენ, ამის შემდეგ იგი პორტუგალიის დედოფალი გახდა. ქორწილის დღეს მეუღლემ ახალ დედოფალს რამდენიმე ქალაქი აჩუქა, როგორებიცაა სანტამერი, ალვაიასერე, სინტრა და ტორეს ვედრასი. მათი ქორწინება საკმაოდ იღბლიანი აღმოჩნდა და წყვილს მალევე შეუყვარდა ერთმანეთი. 1448 წლიდან აფონსუმ იგი თავის უმაღლეს მრჩევლად დანიშნა. მალევე იზაბელის მამა გარდაიცვალა (იყო ეჭვები, რომ იგი მოკლეს), მისი ძმა კი გააძევეს. თუმცაღა იზაბელი მხოლოდ საკუთარი და თავისი ქმრის კეთილდღეობაზე ზრუნავდა, რის გამოც კოიმბრას საჰერცოგო მათ მფლობელობაში გადავიდა 1454 წლამდე, მანამ სანამ მისი ძმა დევნილობიდან არ დაბრუნდა. მიუხედავად ყველაფრისა იზაბელის ძმა სამეფო კარზე დიდი პატივით მიიღეს და და-ძმას არც არაფერი შეუმჩნევია. 1455 წლის 2 დეკემბერს, 23 წლის იზაბელი გარდაიცვალა, თუმცა ძალიან ბევრი მისი თანამედროვე და ახლანდელი ისტორიკოსი თვლის, რომ იგი მოწამლეს. ჟუანი (29 იანვარი, 1451), გარდაიცვალა დაბადებისას; ჟუანა (დ. 6 თებერვალი, 1452 — გ. 12 მაისი, 1490), პორტუგალიის პრინცესა, გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო, 1693 წელს რომის პაპმა ინოკენტი XII-მ იგი წმინდანად შერაცხა; ჟუან II (დ. 3 მარტი, 1455 — 25 ოქტომბერი, 1495), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო ელეონორ ვიზეუელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი, თუმცა იგი ტახტზე ვერ ავიდა. Edgar Prestage, Il Portogallo nel medioevo, in Cambridge University Press - Storia del mondo medievale, vol. VII, pp. 576–610, Garzanti, 1999.
გუიუდარა-ხაშბაბი

გუიუდარა-ხაშბაბი (აზერ. Quyudərə Xəştab) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. გუიუდარა-ხაშბაბი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
ჟუანა პორტუგალიელი

ჟუანა პორტუგალიელი (პორტ. Joana de Portugal, ესპ. Juana de Portugal; დ. 31 მარტი, 1439, ალმადა, პორტუგალია — გ. 13 ივნისი, 1475, მადრიდი, კასტილია) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე დუარტე I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელეანორ არაგონელის ნაბოლარა ქალიშვილი. კასტილიისა და ლეონის დედოფალი 1455-1474 წლებში როგორც ენრიკე IV-ის მეუღლე. პორტუგალიის დედოფალ ხუანა დე ბელტრანეხას დედა. ჟუანა დაიბადა 1439 წლის 31 მარტს, პორტუგალიის ქალაქ ალმადაში. იგი იყო პორტუგალიის განსვენებული მეფე დუარტე I-ისა და მისი ცოლის, დედა-დედოფალ ელეანორა არაგონელის ქალიშვილი. მამამისი მის დაბადებამდე ექვსი თვით ადრე დაიღუპა და შესაბამისად იგი მათი ნაბოლარა შვილი იყო. ტახტზე ამ დროს მისი უფროსი, მცირეწლოვანი ძმა აფონსუ V იჯდა, რეგენტი კი მათი დედა იყო, თუმცა მისი გაჩენიდან მალევე დედამისს რეგენტობა ჩამოერთვა და ეს წოდება ბიძამისს, კოიმბრას ჰერცოგს გადაეცა. ამის შემდეგ ელეანორი კასტილიაში წავიდა ქალიშვილ ჟუანასთან ერთად, სადაც იგი 1445 წელს გარდაიცვალა. კასტილიაში ცხოვრებისას იგი თანდათან უახლოვდებოდა პორტუგალიის მეფე ენრიკე IV-ს. 1455 წლის 21 მაისს, ქალაქ კორდობაში ჟუანა და ენრიკე დაქორწინდნენ. იგი მისი მეორე ცოლი იყო, რადგან მანამდე ენრიკეს ცოლად მისი ბიძაშვილი ბლანკა ნავარელი ჰყავდა, რომელიც ცამეტწლიანი ქორწინების შემდეგ გარდაიცვალა. ამბობდნენ, რომ მათი ქორწინება არასდროს ყოფილა ნამდვილი, რადგანაც სავარაუდოდ მეფე ამ დროს უკვე იმპოტენტი იყო. ამასთან ჟუანა და ენრიკე პირველი თაობის ბიძაშვილები იყვნენ, როგორც ფერდინანდ I არაგონელისა და ელეანორ ალბუკერკეს შვილიშვილები. დაქორწინებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, 1462 წელს ჟუანამ ქალიშვილი გააჩინა, სახელად ხუანა, რომელსაც ესპანელებმა მეტსახელად ბელტრანეხა შეარქვეს, რადგან მის მამად არა მეფე ენრიკე, არამედ ბელტრანეხას ჰერცოგი მოიაზრებოდა, რომელიც დედოფლის საყვარელი იყო. ჭორების გასაქარწყლებლად ენრიკემ პატარა ხუანა სასწრაფოდ მოაშორა სამეფო კარს და კოკას ციხესიმაგრეში გაამწესა სასულიერო პირების ზედამხედველობის ქვეშ. მალევე დედოფალმა ჟუანამ კვლავ გაიჩინა საყვარლები, რომლებთანაც მას ორი ვაჟი შეეძინა. მოგვიანებით, მეფე ენრიკემ განაცხადა, რომ მათი ქორწინება არასდროს ყოფილა კონსოლირებული, რის გამოც 1468 წელს გასცილდა ჟუანას, თუმცა დედოფლის წოდება დაუტოვა. 1474 წელს ენრიკეს გარდაცვალების შემდეგ კასტილიის ტახტზე მისი ნახევარ-და, ფერდინანდ II არაგონელის მეუღლე, ისაბელ I კასტილიელი ავიდა, თუმცა მალევე ჟუანამ და მისმა ქალიშვილმა ხუანამ ტახტზე განაცხადეს პრეტენზია, როგორც ენრიკეს მემკვიდრეებმა, რის გამოც დაიწყო ომი კასტილიის მემკვიდრეობისთვის (1475-1479), რომელშიც ჟუანა და ხუანა დამარცხდნენ. თავად ჟუანა ამ მარცხს ვერ მოესწრო, რადგანაც იგი 1475 წლის 13 ივნისს გარდაიცვალა, 36 წლის ასაკში. ჟუანას გერბი დედოფლობისას ჟუანას გერბი დაქვრივების შემდეგ Charles Cawley, Medieval Lands, Portugal James Fitzmaurice-Kelly, Chapters on Spanish Literature (A. Constable and Company, ltd., 1908), 74. Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. p. 139. Retrieved 17 September 2018. de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza [Genealogical History of the Royal House of Portugal] (in Portuguese). 2. Lisboa Occidental. p. 497.
რაბენდი

რაბენდი (აზერ. Rabənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. რაბენდი GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
გრიგოლ სინაიტი

გრიგოლ სინაიტი (ბერძ. Γρηγόριος ὁ Σιναΐτηςდ. XII საუკუნის 60-იანი წლები — გ. XIV საუკუნის 40-იანი წლები) — ბიზანტიური მისტიკური მოძღვრების — ისიხიზმის ფუძემდებელი. ისიხისტების მოძრაობას ხელმძღვანელობდა ათონის მთაზე. აქვე დაწერა თავისი რელიგიურ-ფილოსოფიური თხზულებანი, რომლებშიც სცადა ასკეტიზმის დაფუძნება და სამონასტრო მჭვრეტელობითი მისტიკური მრავალსაუკუნოვანი გამოცდილების განზოგადება. დიდი გავლენა მოახდინა ძველი რუსეთის რელიგიურ-ფსიქოლოგიურ მოძღვრებაზე. გრიგოლ სინაიტის ცხოვრება აღწერა მისმა მოწაფემ, კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა კალისტემ (რუსულ ენაზე თარგმნა ი. სოკოლოვმა, 1904). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 269.
ვარხვი

ვარხვი (ლათ. Pelecanus) — ფრინველთა გვარი ვარხვისნაირთა რიგისა. აერთიანებს 8 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 2 — ვარდისფერი ვარხვი და ხუჭუჭა ვარხვი. გავრცელებულნი არიან ყველა კონტინენტის (ანტარქტიდის გარდა) ზომიერ და ტროპიკულ სარტყლებში. რიგში ყველაზე მსხვილი ფრინველები არიან, მათი სხეულის სიგრძეა 130–180 სმ, მასა 7–14 კგ. იერი ძალიან დამახასიათებელი აქვს: მოუქნელი, მასიური ტანი, დიდი ფრთები, მოკლე და მსხვილი ფეხები თითებს შორის ფართო აპკებით, მოკლე და მომრგვალებული ბოლო. კისერი გრძელი აქვთ. ნისკარტის სიგრძე 47 სმ აღწევს, მის ბოლოში გააჩნია კაუჭი, ხოლო ქვედა მხარეს წელვადი კანის „ჩანთა“, რომელსაც თევზჭერის დროს იყენებს. შეფერილნი არიან ღია ფერებში — თეთრად, მონაცრისფროდ, ზოგჯერ დაჰკრავთ ვარდისფერი. საფრენი ბუმბული მუქია. ზოგჯერ ახასიათებთ ქოჩორიც. ახალგაზრდა ინდივიდები რუხი და მურა ფერისაა. ბინადრობენ ზღვების წყალმარჩხ ადგილებში, არაღრმა მტკნარ და მარილიან ტბებში, დიდი მდინარეების ესტუარებში. მიუხედავად იმისა, რომ მოუქნელი ფრინველები არიან, კარგად ცურავენ და ფრენენ, დიდხანს შეუძლიათ ჰაერში ლივლივიც. მხოლოდ ამერიკულ სახეობებს შეუძლიათ ყვინთვა და სიმაღლიდან წყალში ხტომა. იკვებებიან უმთავრესად თევზით, დღეში შეუძლიათ კილოგრამზე მეტი საკვების მიღება. არის შემთხვევებიც, როცა სხვა ფრინველებსაც კი ჭამენ. მონოგამები არიან მხოლოდ ერთი სეზონის განმავლობაში. ბუდობენ კოლონიებად, ხშირად სხვა წყლის პირას ბინადარ ფრინველებთან ერთად. მსხვილი ინდივიდები ბუდობენ მიწაზე ან ლერწმნარში, ხოლო მცირე ზომისანი — წყალსატევთან ახლოს გაზრდილ ხეებზე. ბუდეს დედალი აშენებს, მამალი კი საჭირო მასალას ზიდავს. ხშირად რამდენიმე წყვილი ერთად აკეთებს საერთო ბუდეს. დედალი დებს 1-დან 4-მდე (უმთავრესად 2–3) მოცისფრო ან მოყვითალო კვერცხს ხორკლიანი ნაჭუჭით. კრუხობს ორივე მშობელი, მაგრამ დედალი უფრო ინტენსიურად. ინკუბაცია 30–42 დღე-ღამე გრძელდება. ბარტყები ბრუცები და საფარველის გარეშე იჩეკებიან, 8–10 დღეში იმოსებიან ბუმბულით, 70–75 დღეში კი ფრენასაც სწავლობენ. თავიდან მათ ორივე მშობელი ჩიჩახვიდან ამოღებული თევზით კვებავს. Pelecanus conspicillatus — ავსტრალიური ვარხვი Pelecanus crispus — ხუჭუჭა ვარხვი Pelecanus erythrorhynchos — წითელნისკარტა ვარხვი Pelecanus occidentalis — მურა ვარხვი Pelecanus onocrotalus — ვარდისფერი ვარხვი Pelecanus philippensis — რუხი ვარხვი Pelecanus rufescens — ვარდისფერზურგა ვარხვი Pelecanus thagus — პერუული ვარხვი Elliott, Andrew (1992). "Family Pelecanidae (Pelicans)". In del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi. Handbook of the Birds of the World, Volume 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions. pp. 290–311. ISBN 978-84-87334-10-8. ↑ კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 454. ↑ Beebe, C. William (1965). The Bird, its Form and Function. New York, New York: Dover Publications.  ↑ Steele, John H.; Thorpe, Steve A.; Turekian, Karl K. (2010). Marine Biology: A Derivative of the Encyclopedia of Ocean Sciences. London, United Kingdom: Academic Press, გვ. 524–30. ISBN 0-08-096480-X.  ↑ YouTube ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 60–61.
იოსებ გოგიტიძე

იოსებ (სოსო) რევაზის ძე გოგიტიძე (დ. 31 მაისი 1962, ქობულეთი) — გენერალ-მაიორი (1994 წ.), აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი (1993-2004 წწ.). 1991 წელს დაამთავრა ქ. როსტოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი რუსეთში. ამავე წელს სამსახური დაიწყო აჭარის შინაგან საქმეთა სამინისტროში უზენაესი საბჭოსა და მთავრობის დაცვის ქვეგანყოფილების უფროსად. 1993 წლის ოქტომბერში დაინიშნა აჭარის შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველ მოადგილედ. 1993 წლის ნოემბრიდან 2004 წლის მაისამდე იყო აჭარის სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი. დაჯილდოებული იყო ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის (1996 წ.) და ღირსების (1997 წ.) ორდენებით. აჭარის ავტონომიის მეთაურის, ასლან აბაშიძის გადადგომის შემდეგ საქართველო დატოვა. ხელისუფლებიდან ჩამოშორების შემდეგ გოგიტიძეს ბრალად ედებოდა 1993-2004 წლებში ასლან აბაშიძესთან ერთად უკანონო შეიარაღებული ფორმირების შექმნა, თენგიზ ასანიძესთვის თავისუფლების უკანონოდ აღკვეთა, ასევე პირთა ჯგუფთან ერთად აჭარის უშიშროების სამინისტროს კუთვნილი 2.2016.67 ლარის მითვისება, 2004 წლის 2 მაისს ასლან აბაშიძესთან და სხვა პირებთან ერთად ტერორისტული აქტების ორგანიზება. 2016 წელს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ გოგიტიძე დამნაშავედ სცნო და დაუსწრებლად განუსაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 12 წლით. იოსებ გოგიტიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ დოლიძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 63. ↑ სასამართლომ ასლან აბაშიძე და მასთან ერთად ბრალდებული 5 პირი დამნაშავედ სცნო. საქართველოს პროკურატურა, 2016-08-11.
ელიზბარ გოგიტიძე

ელიზბარ შაბანის ძე გოგიტიძე (დ. 20 სექტემბერი (3 ოქტომბერი), 1907, ქობულეთი, — გ. 1997, ოდესა) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი. 1931 წელს დაამთავრა ოდესის საზღვაო სასწავლებელი, შემდგომ კი ლოიდის (Lloyd) საზღვაო სასწავლებელი (დიდი ბრიტანეთი). 1931–35 წლებში მუშაობდა შავი ზღვის ფლოტის გემებზე კაპიტნის თანაშემწედ, კაპიტნად. II მსოფლიო ომის დროს გადაჰქონდა ტვირთი ამერიკის შეერთებული შტატებიდან საბჭოთ კავშირის ნავსადგურებში. ტრანსატლანტიკურ საერთაშორისო საზღვაო სივრცეში, პირველი კაპიტანი იყო საბჭოთა კავშირიდან, რომელსაც უფლება ჰქონდა ლოცმანის გარეშე შესულიყო მსოფლიოს ნებისმიერ საზღვაო ნავსადგურში. იყო გემების „როსიის“, „ლატვიისა“ და „შოთა რუსთაველის“ კაპიტანი, ხოლო 1988 წლიდან – კაპიტან-დამრიგებელი შავი ზღვის ფლოტში. 1960 წელს რეჟისორმა რამაზ ჭიაურელმა მასზე შექმნა დოკუმენტური ფილმი „კაპიტანი გოგიტიძე“. ბარათაშვილი ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 62-63. ელიზბარ გოგიტიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აგნეს მერანიელი

აგნეს მერანიელი (გერმ. Agnes von Meranien, ფრანგ. Agnès de Méranie; დ. 1175 — გ. 20 ივლისი, 1201) — მერანიის ჰერცოგ ბერთოლდის ასული. საფრანგეთის დედოფალი 1196-1200 წლებში, როგორც ფილიპ II-ის მესამე ცოლი და მისი ორი შვილის დედა. აგნესი დაიბადა 1175 წელს, საღვთო რომის იმპერიაში შემავალ პატარა მერანიის საჰერცოგოში, ბავარიის მახლობლად. იგი იყო მერანიის ჰერცოგ ბერთოლდისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია როშლიცელის ასული. 1193 წელს საფრანგეთის მეფე ფილიპ II გასცილდა თავის მეორე მეუღლეს, დედოფალ ინგებორგ დანიელს, რის შემდეგაც მეორე საცოლის ძიება დაიწყო. სულ სამ წელიწადში, 1196 წლის ივნისში, ფილიპი და აგნესი დაქორწინდნენ, რითაც აგნესი საფრანგეთის დედოფალი გახდა. ამ ქორწინებით რომის პაპი ინოკენტი III ერთობ უკმაყოფილო დარჩა, რადგან ეკლესიურად ფილიპი და ინგებორგი მაინც ცოლ-ქმარი იყვნენ. თავად ინგებორგიც ქმართან შერიგებას ითხოვდა, ფილიპი კი მასთან ჯვრის აყრას სთხოვდა პაპს. რომის პაპი დიდ ხანს ფიქრობდა, თუ როგორ მოქცეულიყო, საბოლოოდ კი 1200 წელს ინგებორგისა და ფილიპის შერიგება და კვლავ შეუღლება მოახერხა, აგნესს კი გააცილა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი უკვე დედოფალი აღარ იყო, მეფე მაინც ზრუნავდა მასზე. მას პუასუს სასახლე უბოძა პარიზთან ახლოს, სადაც 1201 წლის 20 ივლისს, 25-26 წლის აგნესი მშობიარობის დროს გულის გასკდომით გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია ნანტში. აგნესსა და ფილიპეს ოთხწლიანი ქორწინებიდან ორი შვილი შეეძინათ: ფილიპი და მარი. ვინაიდან მათი ქორწინება ეკლესიურად არაკანონიერი იყო, ისინიც უკანონო ბავშვებად იყვნენ ცნობილები, ისე, როგორც საყვარლებთან შეძენილი შვილები, თუმცა რომის პაპმა 1201 წელს ისინი კანონიერ შვილებად სცნო. აგნესის პიროვნებაზე ძალიან ცოტა რამაა ცნობილი, მაგრამ ცნობილია, რომ სწორედ მისი გავლენით მოსთხოვა ფილიპმა პაპს მათი შვილების კანონიერად ცნობა. ფილიპი ბოლონიის ჰერცოგი გახდა, ცოლად მატილდა ბოლონიელი შეირთო, მასთან ორი შვილი შეეძინა და 1235 წელს გარდაიცვალა 25 წლის ასაკში. რაც შეეხება მარის, იგი პირველად ცოლად გაჰყვა ნემურის გრაფ ფელიპე I-ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი მისთხოვდა ბრაბანტის ჰერცოგ ჰაინრიხ I-ს, რომელთანაც ორი გოგონა შეეძინა და გარდაიცვალა 1224 წელს, 25 წლის ასაკში. Chisholm, Hugh, ed. (1911). „Agnes of Meran“ . Encyclopædia Britannica (ინგლისური). 1 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 378.
მარგარიტა ბურგუნდიელი

მარგარიტა ბურგუნდიელი (ფრანგ. Marguerite de Bourgogne; დ. 1290 — გ. 30 აპრილი, 1315) — ბურგუნდიის ჰერცოგ რობერ II-ის ასული. ნავარის დედოფალი 1305-1315 და საფრანგეთის დედოფალი 1314-5 წლებში როგორც ლუი X-ის მეუღლე. ნავარის დედოფალ ჟანა II-ის დედა. მარგარიტა დაიბადა 1290 წელს ბურგუნდიაში. იგი იყო კაპეტინგების დინასტიის ბურგუნდიული განშტოების წარმომადგენელი. მამამისი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგი რობერ II, ხოლო დედამისი საფრანგეთის მეფე ლუი IX-ის ასული, პრინცესა აგნეს ფრანგი იყო. იგი მათი უფროსი ქალიშვილი იყო. 1305 წელს მარგარიტა ცოლად შერთეს მის ბიძაშვილს, ნავარის მეფესა და საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე ლუი X-ს. ქორწინების პირველი ცხრა წელი წყვილმა სწორედ ნავარაში გაატარა, სადაც საკმაოდ წარმატებულად მეფობდნენ. 1314 წელს, მას შემდეგ რაც მარგარიტას მამამთილი, საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV 1314 წლის 29 ნოემბერს გარდაიცვალა, ტახტზე მისი ქმარი ლუი ავიდა და მაშასადამე მარგარიტაც საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა. ლუისა და მარგარიტას მხოლოდ ერთი შვილი ჰყავდათ, 1312 წელს დაბადებული პრინცესა ჟანა, მომავალში ნავარის დედოფალი ჟანა II, რომელიც 1349 წელს გარდაიცვალა. 1314 წელს საფრანგეთის სამეფო ოჯახში დიდი სკანდალი ატყდა. პარიზის კოშკში დედოფალი მარგარიტა, მისი მული, ინგლისის ქვრივი დედოფალი იზაბელა ფრანგი და ასევე მარგარიტას მაზლის ცოლი, ჰერცოგინია ბლანკა ბურგუნდიელი ერთად გამოიჭირეს მრუშობაში. ცხადია ამან დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია, რის გამოც ლუიმ პაპს მარგარიტასთან გაყრა სთხოვა, მაგრამ პაპმა კონსოლირებული კავშირი არ გაწყვიტა. ამიტომაც მარგარიტაც, იზაბელაცა და ბლანკაც დაატუსაღეს, ცხადია ცალ-ცალკე. თავად მარგარიტა შატო ჟირალდში გამოკეტეს, სადაც საშინლად ცივი ზამთრის გამო მძიმედ დაავადდა და 1315 წლის 30 აპრილს გარდაიცვალა კიდეც, 24-25 წლის ასაკში. მის შემდეგ ლუიმ მალევე შეირთო ცოლად უნგრეთის მეფის ასული კლიმენცია უნგრელი, რომელთანაც მომავალი მეფე ჟან I შეეძინა. მარგარიტას ერთად-ერთი ქალიშვილი, ჟანა II მოგვიანებით ნავარის დედოფალი გახდა, თუმცა დედამისის მრუშობის გამო დაჭერის გამო მის სახელს მთელი ცხოვრების მანძილზე დიდი ჩირქი ჰქონდა მოცხობილი. 1361 წელს, მას შემდეგ რაც მისი ძმა, ბურგუნდიის ჰერცოგი ფილიპე I უშვილოდ გარდაიცვალა, ტახტის უახლოესი მემკვიდრეები მარგარიტასა და მისი დის, ჟანა ბურგუნდიელის შვილები იყვნენ. მარგარიტას შვილიშვილმა, ამ დროს უკვე ნავარის მეფე შარლ II-მ ცხადია ბურგუნდიაზე პრეტენზია გამოთქვა, მაგრამ ვინაიდან ნავარას ვერ დატოვებდა, ბურგუნდია კი ძალიან შორს იყო, საბოლოოდ ტახტზე უარის თქმა მოუხდა. ამის გამო ტახტზე მარგარიტას დის, ჟანას შვილიშვილი ადის, რომელმაც დაამყარა ვალუა-ბურგუნდიების დინასტია, რომელიც XV საუკუნის ბოლომდე მართავდა ბურგუნდიას, ამის შემდეგ კი ის ჰაბსბურგებმა ჩაიგდეს ხელში. Anne Echols and Marty Williams, An Annotated Index of Medieval Women, (Markus Weiner Publishing Inc., 1992), 300. Jim Bradbury, The Capetians: Kings of France, 987-1328, (Continuum Books, 2007), 277. "Official website: Les Rois maudits (2005 miniseries)" (in French). 2005. Archived from the original on 15 August 2009. Retrieved 25 July 2015. "Les Rois maudits: Casting de la saison 1" (in French). AlloCiné. 2005. Archived from the original on 19 December 2014. Retrieved 25 July 2015.
აღბულაღი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი აღბულაღი შეიძლება აღნიშნავდეს: აღბულაღი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. აღბულაღი — ქალაქ თეთრიწყაროს ძველი სახელი 1940 წლის 9 ოქტომბრამდე. აღბულაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
რაზდარა

რაზდარა (აზერ. Rəzdərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე ფაქტოდ აკონტროლებდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა. რაზდარა GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
გვერდითი ხაზი

გვერდითი ხაზი ბიოლოგიაში — წყლის ხერხემლიანების (მრგვალპირიანების, თევზების, ამფიბიათა ლარვების) რეცეპტორები, რომლებიც მწკრივად არიან განლაგებული თავისა და ტანის გვერდით ზედაპირზე და რომელთა მეშვეობითაც ცხოველი შეიგრძნობს წყლის მდინარების მიმართულებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 141.
რიჩარდ შელბი

რიჩარდ კრეიგ შელბი (ინგლ. Richard Craig Shelby; დ. 6 მაისი, 1934) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის სენატის წევრი ალაბამადან. პირველად აირჩიეს 1986 წელს, იქამდე იყო წარმომადგენელთა პალატის წევრი. ამჟამად იკავებს სენატის მისაკუთრების კომიტეტის თავმჯდომარისა და კონგრესში ალაბამის დელეგაციის ხელმძღვანელის თანამდებობებს. 1994 წლიდან, რესპუბლიკური რევოლუციის შემდეგ, არის რესპუბლიკური პარტიის წევრი; იქამდე იყო დემოკრატი. Senator Richard Shelby დაარქივებული 2021-06-30 საიტზე Wayback Machine. official U.S. Senate site Richard Shelby for Senate Biography at Ballotpedia Biography at NNDB Congressional profile[მკვდარი ბმული] at GovTrack Congressional profile at OpenCongress Congressional profile at Roll Call Fact-checking at PolitiFact.com Financial information (federal office) at OpenSecrets.org Financial investments (personal) დაარქივებული 2017-10-04 საიტზე Wayback Machine. at The Washington Post
დაგ ჯონსი

გორდონ დაგლას ჯონსი (ინგლ. Gordon Douglas Jones; დ. 4 მაისი, 1954) — ამერიკელი დემოკრატი პოლიტიკოსი, სენატორი ალაბამას შტატიდან. სენატორი გახდა 2018 წლის სპეციალური არჩევნებში გამარჯვებში წყალობით; დაამარცხა რესპუბლიკელი ოპონენტი, მოსამართლე როი მური, რომელსაც რამდენიმე ქალმა სექსუალურ შევიწროებაში დასდო ბრალი. Senator Doug Jones დაარქივებული 2018-01-07 საიტზე Wayback Machine. official U.S. Senate website Doug Jones for Senate დაარქივებული 2018-01-10 საიტზე Wayback Machine.
ლიზა მურკოვსკი

ლიზა ენ მურკოვსკი (ინგლ. Lisa Ann Murkowski; დ. 22 მაისი, 1957) — ამერიკელი რესპუბლიკელი პოლიტიკოსი, სენატორი ალასკას შტატიდან 2002 წლიდან. სუზან კოლინზთან ერთად, განიხილება როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ზომიერი რესპუბლიკელი სენატორი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლიზა მურკოვსკი Senator Lisa Murkowski official U.S. Senate site Lisa Murkowski for Senate დაარქივებული 2016-12-12 საიტზე Wayback Machine. Biography at Ballotpedia Biography at NNDB Congressional profile[მკვდარი ბმული] at GovTrack Congressional profile at OpenCongress Congressional profile დაარქივებული 2014-09-05 საიტზე Wayback Machine. at Roll Call
Egretta subfluvia

Egretta subfluvia (ლათ.) — ოყარის გვარის ამომწყდარი ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. აღმოჩენილია ფლორიდაში (აშშ). გავრცელებული იყო გვიან მიოცენში ან ადრე პლიოცენში. J. J. Becker. 1985. Fossil herons (Aves: Ardeidae) of the late Miocene and early Pliocene of Florida. Journal of Vertebrate Paleontology 5(1):24-31
მარია ლუქსემბურგელი

მარია ლუქსემბურგელი (გერმ. Maria von Luxemburg, ფრანგ. Marie de Luxembourg; დ. 1304 — გ 26 მარტი, 1324) — ლუქსემბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ VII-ისა და მისი ცოლის, იმპერატრიცა მარგარეტ ბრაბანტელის ქალიშვილი. საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი 1322-24 წლებში როგორც შარლ IV-ის მეორე მეუღლე. მარია დაიბადა 1304 წელს. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ VII-ისა და მისი მეუღლის, იმპერატრიცა მარგარეტ ბრაბანტელის ქალიშვილი. მარია მხოლოდ ოთხი წლის იყო, როდესაც იგი 1308 წელს დანიშნეს ბავარიის ჰერცოგ რუდოლფ I-ის ასევე მცირეწლოვან ვაჟ ლუდვიგ ბავარიელზე. ეს ნიშნობა განსაკუთრებით მას შემდეგ გამყარდა, რაც ჰაინრიხმა ასევე გერმანიის მეფის წოდება მიიღო, რისთვის ბრძოლაშიც მისი უძლიერესი მოკავშირე სწორედაც, რომ რუდოლფ ბავარიელი იყო. როდესაც ქორწინების თარიღი მოახლოვდა, პრინცი ლუდვიგ ბავარიელი 1311 წელს გარდაიცვალა. ამ ამბიდან მალევე გარდაიცვალა მარიას დედაც, დედოფალი მარგარეტ ბრაბანტელი, რომელიც ჰაინრიხთან ერთად გენუაში მოგზაურობისას მძიმედ დაავადდა. მას შემდეგ, რაც 1322 წელს საფრანგეთის მეფე შარლ IV თავის ცოლს, დედოფალ ბლანკა ბურგუნდიელს გასცილდა, ცოლად შეირთო მარია ლუქსემბურგელი. მათი ქორწინება 1322 წლის 21 სექტემბერს შედგა, რითაც მარია საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი გახდა. მართალია შარლს ბლანკასთან ორი შვილი ჰყავდა — ფილიპი და ჟანა — მაგრამ ორივე მათგანი მცირეწლოვანი გარდაიცვალა, რის გამოც მეფე იძულებული გახდა მემკვიდრის დასატოვებლად მეორედ დაქორწინებულიყო, რათა კაპეტის დინასტია არ გადაშენებულიყო. 1323 წლის 15 მაისს სენის არქიეპისკოპოსმა მარია საფრანგეთისა და ნავარის დედოფლად აკურთხა. იმავე წელს იგი დაფეხმძიმდა, მაგრამ მალევე მოეშალა მუცელი. 1324 წლის მარტში კი საფრანგეთის მეფე და დედოფალი ავინიონში პაპთან მოგზაურობდნენ, სადაც მარია ცხენიდან გადმოვარდა და მძიმედ დაშავდა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ ამ დროს იგი ცხრა თვის ორსული იყო. დაზიანების გამო, ნაადრევი მშობიარობით მან ვაჟი გააჩინა, სახელად ლუი, რომელიც რამდენიმე საათში დაიღუპა. თავად დედოფალი მარია 1324 წლის 26 მარტს გარდაიცვალა ავინიონში, წმინდა დომენიკოს სახელობის სასახლეში, 19 ან 20 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალების შემდეგ შარლი მალევე დაქორწინდა თავისსავე ბიძაშვილ ჟანა დე ევრეზე, თუმცა შვილები არც მასთან შეეძინა, რის გამოც კაპეტების დინასტია შეწყდა და საფრანგეთში მისი მონათესავე ვალუას დინასტია გამეფდა. Jean-Marc Cazilhac: Jeanne d'Evreux, Blanche de Navarre : Deux reines de France, deux douairières durant la Guerre de Cent ans, Editions L'Harmattan, 2010, 178 p., p. 20. Christian Bouyer: Dictionnaire des Reines de France, Librairie Académique Perrin, 1992, p. 201. Alexandre Le Noble: Histoire du Sacre et du Couronnement des Rois et Reines de France, Paris, Imprimerie Gaultier-Laguionie, 1825, p. 208 [retrieved 9 January 2015]. RHGF XXI, E floribus chronicorum auctore Bernardo Guidonis, p. 733.
შამლი (ზანგილანი)

შამლი (აზერ. Şamlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. ↑ Zangilan district – Administrative district in the Republic of Azerbaijan.
დენ სალივანი

დენიელ სკოტ სალივანი (ინგლ. Daniel Scott Sullivan; დ. 13 ნოემბერი, 1964) — ამერიკელი რესპუბლიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი, აშშ-ის სენატის წევრი ალასკადან. სენატორი გახდა 2014 წელს, მას შემდეგ, რაც არჩევნებში დაამარცხა დემოკრატი მარკ ბეგიჩი. სენატორობამდე, იყო ალასკის გენერალური პროკურორი. Senator Dan Sullivan official U.S. Senate site Dan Sullivan for Senate
ჯონ კილი

ჯონ ლეუელინ კილი (ინგლ. Jon Llewellyn Kyl; დ. 25 აპრილი, 1942) — ამერიკელი რესუბლიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის სენატორი 1995-2013 წლებში; 2018 წლის 5 სექტემბერს, არიზონას გუბერნატორმა დაგ დიუსიმ კილი დანიშნა ჯონ მაკ-კეინის გარდაცვალების შედეგად გათავისუფლებულ ადგილზე სენატში. 2007-2013 წლებში იყო სენატის უმცირესობის პარტიული ორგანიზატორი. United States Senator Jon Kyl დაარქივებული 2006-08-24 საიტზე Wayback Machine. official U.S. Senate site Jon Kyl at PolitiFact.com Truth-O-Meter Profile at SourceWatch