laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ხოსე რუფინო ეჩენიკე

ხოსე რუფინო ეჩენიკე (ესპ. José Rufino Echenique) — (დ. 16 ნოემბერი, 1808, პუნო, პერუ — გ. 16 ივნისი, 1887, ლიმა, პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პერუს ერთ–ერთი კანონიერად არჩეული პრეზიდენტთაგანი. თანამდებობა ეკავა 1851–1855 წწ. პრეზიდენტად აირჩიეს რამონ კასტილიას საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდეგ. კასტილიამ მხარი დაუჭერა მის კანდიდატურას, მაგრამ 1855 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად მანვე ჩამოაშორა ხელისუფლებას. ეჩენიკეს მმართველობის დროს მიიღეს პერუს პირველი სამოქალაქო კოდექსი. აშენდა სარკინიგზო ხაზი ტაკნა–არიკა. პერუს პრეზიდენტების სია Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985. Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. Varios autores: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
მიგელ დე სან-რომანი

მიგელ დე სან-რომანი (ესპ. Miguel de San Román y Meza) — (დ. 17 მაისი, 1802, პუნო, პერუ — გ. 3 აპრილი, 1863, ლიმა, პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პერუს დიდი მარშალი (1828). პერუს პრეზიდენტი 1862–1863 წწ. პერუს პრეზიდენტების სია Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985. Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. Varios autores: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
პიურა

პიურა (ესპ. Piura) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ პერუში, პიურას რეგიონის და პიურას პროვინციის დედაქალაქი. მოსახლეობა 377 496 ადამიანი. ეს იყო ადგილი, სადაც ესპანელმა კონკისტადორმა ფრანსისკო პისარომ 1532 წელს დააარსა პირველი ესპანური ქალაქი სან-მიგელ-დე-პიურა. როგორც ჩრდილოეთ პერუს უდიდესი ნაწილი, ცნობილი როგორც პიურას ტერიტორია, დასახლებული იყო ადგილობრივი ხალხებით ტალენებით და იუნგებით. ისინი ცხოვრობდნენ არაორგანიზებულად. არ ჰყავდათ მმართველი ან ლიდერი, სანამ მოჩეკებმა არ დაამყარეს მათზე კოტროლი და ადგილობრივი კულტურა ვიკუს კულტურით არ შეცვალეს. საუკუნეების შემდეგ პიურას ახალი მმართველი დაეპატრონა, ტუპაკ ინკა იუპანკი და მისი ბატონობა 40 წელს გაგრძელდა, სანამ პიურაში ესპანელები ჩავიდნენ. სახელწოდება პიურა წარმოიშვა კეჩუას ენის სიტყვა პირუადან, რაც სიუხვეს ნიშნავს. პიურა ასევე ცნობილია სახელით "სიუდად-ბლანკა", რაც "თეთრ ქალაქს" ნიშნავს. 1532 წელს, ესპანელების ჩასვლისთანავე, პიურაში ახალი კულტურები დაიბადა, მეტისები და კრეოლები. მეტისების კულტურა ესპანური ესტრემადურისა და ანდალუსიის კულტურების გავლენის ქვეშ შეიქმნა, ასევე მასზე დიდი გავლენა მოახდინა აფრიკიდან, კერძოდ მადაგასკარიდან ზანგი მონების ჩასვლამ და ჩინელების კანტონიდან გადმოსახლებამ ბრინჯზე სამუშაოდ და მონების შესაცვლელად; ასევე დიდი გავლენა მოახდინეს ბოშებმა (რომლებიც პიურაში მეკობრეებად, მარგალიტების საძებნელად ჩამოვიდნენ) და ესპანელმა მხედრებმა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პიურა“ ვიკისაწყობში. პიურა, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
გაზ-63

ГАЗ-63 — საბჭოთა სატვირთო ავტომობილი ფორმულით 4х4, მაქსიმალური შეეძლო გადაეტანა 2 ტონის ტვირთი.ეს სატვირთო ავტომობილი იყო ყველაზე ფართოდ გამოშვებული საბჭოთა მანქანა რომელიც გადიოდა არა მხოლოდ მთელ საბჭოთა კავშირში არამედ ექსპორტზეც. მისი დაპროექტება დაიწყო 1938 წელს ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოვიდა პირველი პროტოტიპი ГАЗ-11-63 ხოლო სერიულ წარმოებაში კი 1948 წელს ჩაუშვეს,ხოლო 1950 წელს მიიღეს საბჭოთა არმიაში და მოხსნეს 1960 წელს.1968 წელს გამოვიდა ახალი სატვირთო ავტომობილი გაზ-66 - ი რომელმაც 80% გაზ-51 ჩაანაცვლა. სულ გამოვიდა 474464 ავტომობილი ГАЗ-63А - დაყენებული ჰქონდა ახალი ძრავა და ტრანსმისია,მაქს.შეეძლო გადაეტანა 4500კგ ტვირთი. ГАЗ-33 - მისი ფორმულა იყო 6х6 და შეეძლო გადაეტანა 2,5 — 3,0 ტ,პირველი პროტოტიპი გამოვიდა 1948 წელს რომელსაც ჰქონდა გაზ-51 - ის ძრავა და კომპანოვკა კი ზის-151 - ის ГАЗ-63 АЦУП-20 - სახანძრო ვერსია ГАЗ-63 ПМГ-19 - სახანძრო ვერსია ГАЗ-63 АСОП-5 - სახანძრო ვერსია АС-3 - სასწრაფო დახმარების მანქანა ომელიც გადაკეთებული იყო ფურგუნად BTR-40 - მსუბუქი ჯავშანტრანსპორტიორი რომელსიც ეკიპაჟი იყო 2 კაცი და დესანტი 7,მასში გამოყენებული იყო ГАЗ-63 აგრეგატები.БТР-40А:შეიარაღებული იყო 14,7მმ ტყვიამფრქვევით.БТР-40В:მას ჰქონდა ბორბლებში წნევის დასარეგულირებელი სისტემა,სავინტილაციო გასაფილტრი სისტემა რომელიც საშუალებას აძლევდა ბაქტერიოლეგიულ მდგომარეობაშიც ემოქმედა.БРДМ-1 მოდერნიზებული ვარიანტი რომელიც იყო მთლიანად გადახურული ასევე შეეძლო ცურვა და შეეძლო რადიაციულ ადგილებში მოქმედება. legion.wplus.net დაარქივებული 2010-01-29 საიტზე Wayback Machine. denisovets.narod.ru
ალან გარსია პერესი

ალან გარსია პერესი (ესპ. Alan Gabriel Ludwig García Pérez; დ. 23 მაისი, 1949, ლიმა, პერუ — გ. 17 აპრილი, 2019, ლიმა, პერუ) — პერუელი პოლიტიკური მოღვაწე. პერუს პრეზიდენტი 1985–1990 წელს და 2006–2011 წლებში. დაიბადა პოლიტიკოსის ოჯახში. მამამისი სახალხო–რევოლუციური ალიანსის მდივანი იყო მანუელ ოდრიას მმართველობის დროს. დაამთავრა სან-მარკოსის უნივერსიტეტი. სტუდენტობისას გახდა ალიანსის აქტივისტი. 1982–1985 წწ. იყო ალიანსის გენერალური მდივანი. არის პერუს 1979 წლის კონსტიტუციის ერთ–ერთი ავტორი. 1980–1985 წწ – პერუს პარლამენტის დეპუტატი. 1992 წელს დაადანაშაულეს კორუფციაში რის გამოც საცხოვრებლად წავდა კოლუმბიაში, სადაც ცხოვრობდა 2001 წლამდე. 2006 წლის 28 ივნისს მეორედ დაიკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. 2019 წლის 17 აპრილს, 69 წლის ასაკში, ალან გარსიამ დაკავების მომენტში თავი მოიკლა. მას ბრალად ედებოდა კორუფციაში მონაწილეობა და ქრთამის აღება. Office of the President of the Republic of Peru (ესპანური) APRA's official site დაარქივებული 2020-10-26 საიტზე Wayback Machine. Latin Business Chronicle დაარქივებული 2008-12-31 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Extended biography by CIDOB Foundation დაარქივებული 2009-03-07 საიტზე Wayback Machine. Peru Election 2006: Alan García დაარქივებული 2006-04-18 საიტზე Wayback Machine. "Exiled García back in Peru" cverdad.org Extract from article discussing García's 2006 election victory Welcome to Washington, Mr. Peruvian President: Alan García Perez’s Regional Foreign Policy დაარქივებული 2008-08-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ The Latest: Peru declares 3 days of mourning for García. The State (17 April 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 აპრილი 2019. ციტირების თარიღი: 17 April 2019. ↑ El ex presidente peruano Alan García se disparó en la cabeza tras recibir una orden de arresto y está en grave estado es-ES (17 April 2019). ციტირების თარიღი: 2019-04-17 ↑ „Ex-President Alan García of Peru Is Dead After Shooting Himself During Arrest“. The New York Times. 17 April 2019. ციტირების თარიღი: 17 April 2019. ↑ „Alan García: Peru's former president kills himself ahead of arrest“. BBC News. 17 April 2019. ციტირების თარიღი: 17 April 2019.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1916)

1916 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 7 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა ვუდრო უილსონმა რესპუბლიკელი ჩარლზ ევანზ ჰიუზი დაამარცხა.
ალეხანდრო ტოლედო

ალეხანდრო ტოლედო (ესპ. Alejandro Toledo) — (დ. 28 მარტი, 1948, კაბანა, პერუ) — პერუელი პოლიტიკური მოღვაწე, ეკონომისტი. პერუს პრეზიდენტი 2001–2006 წწ. დაიბადა ქალაქ კაბანაში ინდიელი გლეხის ოჯახში, რომლებიც კეჩუას ტომს მიეკუთვნებოდნენ. მის გარდა ოჯახში კიდევ 15 ბავშვი იზრდებოდა. მამამისი ქვის მუშა იყო დედა კი თევზის გამყიდველი. თვით ალეხანდრო კი ახალგაზრდობაში ფეხსაცმლის მწმენდავად მუშაობდა. საშუალო განათლება მიიღო სან–პედროს სახელმწიფო სკოლაში. 16 წლის ასაკში მშვიდობის კორპუსის დახმარებით ჩაირიცხა სან-ფრანცისკოს უნივერსიტეტში. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1995 წელს, როგორც საპრეზიდენტო არჩევნების დამოუკიდებელმა კანდიდატმა, რომელმაც სულ ხმების 3 % აიღო. 1999 წელს ჩამოაყალიბა პარტია „შესაძლო პერუ“ და მონაწილეობა მიიღო 2000 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. აღნიშნული არჩევნების რეზულტატიც მოქმედი პრეზიდენტის ალბერტო ფუხიმორის სასარგებლო იყო. პერუს დამოუკიდებლობის დღეს 2000 წლის 28 ივლისს, როდესაც კონსტიტუციის მიხედვით იმართება ახალი პრეზიდენტის ინაუგურაცია, ტოლედო სათავეში ჩაუდგა მშვიდობიან დემონსტრაციას, რომელმაც ამავე წლის 22 ნოემბერს მიაღწია თავის შედეგს. ფუხიმორიმ დანიშნა ახალი არჩევნები და გადადგა თანამდებობიდან. დროებითი პრეზიდენტი გახდა ვალენტინ პინიაგა, რომელმაც ორგანიზება გაუწია 2001 წლის 29 მაისის არჩევნებს. არჩევნებში ალეხანდრომ დაამარცხა თავისი მუდმივი კონკურენტი ალან გარსია პერესი და გახდა პერუს 92–ე პრეზიდენტი. მისი პრეზიდენტობა ეკონომიკის აღმასვლით გამოირჩეოდა. პრეზიდენტის მთავარი დამსახურებაა სიღარიბესთან ბრძოლის პროგრამის "JUNTOS" ((ესპანური) ერთად) განხორციელება, რომელსაც აქტიურად დაუჭირა მხარი და გააგრძელა მომდევნო პრეზიდენტმაც. მისი მმართველობისას პერუს საგარეო პოლიტიკური პარტნიორი იყო ამერიკის შეერთებული შტატები, რომელთანაც დადო რიგი ხელშეკრულებებისა, რომელიც ითვალისწინებდა ორ ქვეყანას შორის თავისუფალ ვაჭრობას. www.AlejandroToledo.org დაარქივებული 2010-07-05 საიტზე Wayback Machine. Extended bio and presidential tenure, by CIDOB Foundation დაარქივებული 2007-09-05 საიტზე Wayback Machine. (in Spanish) Alejandro Toledo: President of Peru Peace Corps: Alejandro Toledo Alejandro Toledo's commencement speech at Stanford[მკვდარი ბმული] Presentation by Alejandro Toledo about Economic Growth and Poverty Eradication - Feb 2007 დაარქივებული 2011-09-30 საიტზე Wayback Machine. "From president of Peru to just Palo Alto guy" by Tyler Bridges in San Francisco Chronicle February 11, 2007
ალერტა

ალერტა – ქალაქი პერუში, უკაიალის რეგიონში, მადრე-დე-დიოსის რეგიონის საზღვარზე. რეგიონის დედაქალაქ პუკალიპადან 696 კმ–ში. ქალაქში მდებარეობს ალერტის აეროპორტი.
ანდაუაილასი

ანდაუაილასი – ქალაქი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის დასავლეთ ნაწილში. ანდაუაილასის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის მიხედვით (34 000 ადამიანი) წარმოადგენს რეგიონის მეორე ქალაქს დედაქალაქ აბანკაის შემდეგ.
ანდოასი

ანდოასი (ესპ. Andoas) — ქალაქი პერუში, ლორეტოს რეგიონში, ეკვადორის საზღვართან ახლოს. რეგიონის დედაქალაქ იკიტოსიდან 696 კმ-ში. ქალაქი მდებარეობს ეკვატორიდან სამხრეთით 320 კილომეტრში. ანდოასი
ვალერიან ცაგარეიშვილი

ვალერიან გერასიმეს ძე ცაგარეიშვილი (დ. 25 აპრილი, 1901, ქუთაისი, საქართველო — გ. 28 თებერვალი, 1974, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრკ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1946). 1942 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (ანდრია ბალანჩივაძის საკომპოზიციო კლასი, აგრეთვე მეცადინეობდა ანასტასია ვირსალაძის საფორტეპიანო და სერგეი ბარხუდარიანის საკომპოზიციო კლასებში). 1923 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და აღმზრდელობით მოღვაწეობას სხვადასხვა სამუსიკო სკოლასა თუ სასწავლებელში. 1935–1943 წლებში იყო თბილისის მუსიკალური კომედიის თეატრის სამუსიკო ნაწილის გამგე, 1949–1950 ხალხური შემოქმედების სახლის დირექტორი, 1950–1958 წლებში საქართველოს სსრ სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. ავტორია მუსიკალური კომედიებისა: „მზის დაბნელება“ (1943), „აზნაური“ (1945), „სამთა სიყვარული“ (1948), საბავშვო ოპერებისა — „მეგობრები“ და „სულელი წრუწუნა“ (1928), კანტატებისა — „ლომგულოვანი“ (1944), „დიდება ლენინს“ (1971), „საქარეველოს მრავალჟამიერი“ (1971), სიმფ. პოემისა — „ელისო“ (1943), საგუნდო სიმღერების, ერთ ნაწილიანი კონცერტინოსი „ზარობს ვარძია“ (1966) და სხვა. კაკულია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 182. ვალერიან ცაგარეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აიაკუჩო

აიაკუჩო (ესპ. Ayacucho) — ქალაქი სამხრეთ პერუში. მდებარეობს ლიმა–კუსკოს საავტომობილო გზაზე. არის აიაკუჩოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. აიაკუჩო დასახლებული უნდა ყოფილიყო ჯერ კიდევ 15 000 წლის წინათ. პერუში ყველაზე ძველი სამოსახლო ადგილი პიკიმაჩაი მდებარეობს ქალაქიდან 25 კმ-ის დაშორებით. VI-XII საუკუნეებში თანამედროვე ქალაქში დასახლდა უარის კულტურის მატარებელი მოსახლეობა, რომელიც წინ უსწრებდა ინკების იმპერიას. ანდრეს აველინო კასერესი – პერუს პრეზიდენტი ნესტორ კაბრერა – მწერალი. ვილი დელ პოსო – მწერალი. მარიო პარადო დე ბელინდო – დამოუკიდებლობისათვის ომის გმირი. პიკიმაჩაი აიაკუჩოს ბრძოლა ↑ http://www.geopostcodes.com/Ayacucho_Ayacucho
აიაკუჩოს ბრძოლა

აიაკუჩოს ბრძოლა (ესპ. Batalla de Ayacucho) — გადამწყვეტი ბრძოლა პერუს დამოუკიდებლობისათვის ომში. გაიმართა 1824 წლის 9 დეკემბერს. 1824 წლის დასასრულისათვის როიალისტები კვლავ აკონტროლებდენენ პერუს სამხრეთ ნაწილს. ომში დამოუკიდებლობის მომხრეებს ხელმძღვანელობდნენ სიმონ ბოლივარი და ანტონიო ხოსე სუკრე, ხოლო ესპანელ როიალისტებს ვიცე–მეფე ხოსე დე ლა-სერნა. როიალისტების დანაკარგი დიდი იყო. რეზულტატიდან გამომდინარე ვიცე–მეფე იძულებული იყო საბოლოო კაპიტულაციისათვის ხელი მოეწერა. აიაკუჩოს ბრძოლას აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა ლათინური ამერიკის ისტორიისათვის, ომმა გადამტეხი როლი შეასრულა და ამით ფაქტობრივად დასრულდა კიდეც დამოუკიდებლობისათვის ომი ამერიკის ესპანურ კოლონიებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აიაკუჩოს ბრძოლა Battle of Ayacucho animated battle map დაარქივებული 2011-11-01 საიტზე Wayback Machine. Ayacucho República Aristocrática photo gallery დაარქივებული 2008-02-29 საიტზე Wayback Machine.
ბაგვა

ბაგვა — ქალაქი პერუში, ამასონასის რეგიონში, რეგიონის დედაქალაქ ჩაჩაპოიასიდან 162 კმ-ში. ქალაქი მდებარეობს ეკვატორიდან სამხრეთით 320 კილომეტრში. 2005 წლის 25 სექტემბრის დამანგრეველმა 7,5 ბალიანმა მიწისძვრამ თითქმის მიწასთან გაასწორა ქალაქი.
სუმბატ დავითის ძე

სუმბატ დავითის ძე (ბაგრატიონი), XI საუკუნის პირველი ნახევრის ქართველი ისტორიკოსი. ავტორია ისტორიული ქრონიკისა "ცხოვრება და უწყება ბაგრატონიანთა ჩუენ ქართუელთა მეფეთასა, თუ სადათ მოიწივნეს ამას ქუეყანასა იგინი, ანი რომლით ჟამითგან უპყრიეს მათ მეფობა ქართლისა". ბიოგრაფიული ცნობები სუმბატ დავითის ძის შესახებ არ მოგვეპოვება. როგორც ე. თაყაიშვილმა გაარკვია, ის უნდა იყოს ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი. სუმბატ დავითის ძის ნაშრომი ადამიდან იწყება და მთავრდება 1030/1031 ამბებით. ავტორის მიზანი იყო ეჩვენებინა ბაგრატიონთა წარმომავლობა, მათი საქართველოში მოსვლა, გამეფება და მეფეთა ისტორია. ნაშრომის დასაწყისი ნაწილი ემყარება ბიბლიას. სუმბატ დავითის ძეს ბაგრატიონები ებრაელთა მეფისა და წინასწარმეტყველის დავითის შთამომავლებად გამოყავს. მისი აზრით, ისინი პალესტინიდან საქართველოში VI საუკუნეში მოვიდნენ და ერთი მათგანი გუარამი – ქართლის ერისმთავარი გახდა. ნაშრომის ის ნაწილი, რომელშიც მოთხრობილია ამბები ამ გუარამიდან აშოტ I-მდე, ემყარება "მოქცევაჲ ქართლისაჲს" ცნობებს. აშოტ I-იდან ბაგრატ III-მდე პერიოდის შესახებ სუმბატ დავითის ძეს ხელთ ჰქონის ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა საგვარეულო მატიანეები. ეს ნაწილი შეიცავს უხვ და სარწმუნო ქრონოლოგიურ ცნობებს. ბაგრატ III-ის მეფობის ბოლო წლებიდან სუმბატ დავითის ძე აღწერს თავის თანადროულ მოვლენებს. სუმბატ დავითის ძე ძლიერი ცენტრალიზებული ხელისუფლების მომხრეა. მისი ქრონიკა ძვირფასი ისტორიული წყაროა განსაკუთრებით VIII-XI საუკუნის I ნახევრის საქართველოს ისტორიისათვის. ბაგრატიონთა დინასტიის ბიბლიური წარმომავლობის მტკიცებულება გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 604.
კახამარკა

კახამარკა (ესპ. Cajamarca) — ქალაქი ჩრდილოეთ პერუში. არის კახამარკის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი დაარსდა დაახლოებით 3 000 წლის წინ. არქოლოგები ვარაუდობენ რომ ეს იყო ეპოქა ჩავინის კულტურამდე. 1463–1471 წწ. ტერიტორია დაიპყრო ტუპაკ ინკა იუპანკიმ. 1532 წელს აქ გაიმართა ბრძოლა, რომლის შედეგადაც ფრანსისკო პისარომ ერთიანად გაჟლიტა ინკა ატაჰუალპას თანმხლები პირები. რითაც დასრულდა კიდეც ინკების ძლევამოსილი იმპერიის არსებობა. 1986 წელს ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციამ ქალაქი კახამარკა გამოაცხადა ამერიკის ისტორიული და კულტურულ მემკვიდრეობად. კახამარკის ბრძოლა
ტრუხილიო (პერუ)

ტრუხილიო (ესპ. Trujillo) — უმთავრესი ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ პერუში. მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. იქ სადაც მდინარე მოჩე ერთვის ოკეანეს. არის ლა-ლიბერტადის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ჩიმუს ხალხის დაპყრობის შემდეგ, ინკებმა მთელი ხეობა თავიანთ შემადგენლობაში მოაქციეს. თვითონ ქალაქი დაარსდა 1534 წელს და სახელი ეწოდა ესპანეთის ქალაქ ტრუხილიოს (ფრანსისკო პისაროს მშობლიური ქალაქი) პატივსაცემად. ჰენრი იან კუსიკი – ემის ნომინანტი მსახიობი. მარია ხულია მანტილია – მის–მსოფლიო 2004.
პუკალიპა

პუკალიპა (კეჩ. პუკა ალპა, „წითელი მიწა") — ქალაქი აღმოსავლეთ პერუში მდინარე უკაიალის (ამაზონის მთავარი შენაკადი) ნაპირებზე. იგი არის უკაიალის რეგიონის, კორონელ-პორტილიოს პროვინციისა და კალერიას რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. პუკალიპა დაარსდა 1840 წელს ფრანცისკელი მისიონერების მიერ, რომლებმაც ამ ადგილზე შიპიბო–კონიბოს ეთნიკური ჯგუფის რამდენიმე ოჯახი დაასახლა. ათეული წლების განმავლობაში პუკალიპა პატარა დასახლებად რჩებოდა, რადგან იგი დანარჩენი ქვეყნისგან ამაზონის ტროპიკული ტყით და ანდების მთაგრეხილით იყო გამოყოფილი. 1880 წლიდან 1920 წლამდე დაიწყო სარკინიგზო გზის გაყვანა, რომელსაც პუკალიპა ფეროკარილის ცენტრალური ანდინოს გავლით ქვეყნის დანარჩენი ნაწილისთვის უნდა დაეკავშირებინა, მაგრამ პროექტი რამდენიმეჯერ ჩავარდა და საბოლოოდ სრულიად შეჩერდა. პუკალიპას იზოლაციას ბოლო 1945 წელს მოეღო, როდესაც ტინგო მარიას გავლით პუკალიპა ლიმას დიდი მაგისტრალით დაუკავშირეს. მაგისტრალმა პუკალიპაში სწრაფი ეკონომიკური აყვავება და კომერციალიზაცია გამოიწვია. თუმცა, ამაზონის ტყეების თავსხმა წვიმები კვლავ პრობლემად რჩება და შესაძლოა წვიმების გამო გზის ნაწილიც კი ჩამოიჭრას. პუკალიპას საჰაერო მიმოსვლას Captain Rolden International Airport უზრუნველყოფს, ხოლო საზღვაო მიმოსვლას მისი პორტი პუკალიპიო, რომელიც ქალაქის ცენტრთან ახლოს მდებარეობს. მაღალი ნალექების სეზონზე პუკალიპას საზღვაო კომუნიკაციაში, წყალზე მოტივტივე პორტები Puerto Italia და La Hoyada ეხმარება. პუკალიპა ლიმას ქალაქ უანუკოსა და სერო-და-პასკოს გავლით უკავშირდება.
კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი

კარლ-თეოდორ ფრაიხერ ფონ უნდ ცუ გუტენბერგი (გერმ. Karl-Theodor Freiherr von und zu Guttenberg; დ. 5 დეკემბერი, 1971) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ბავარიის ქრისტიან-სოციალური კავშირის გენერალური მდივანი (2008-2009), გერმანიის ეკონომიკის მინისტრი (2009), გერმანიის თავდაცვის მინისტრი (2009-2011). კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი სარგებლობს დიდი პოპულარობით გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში. იგი არის თავადი წარმომავლობით. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო გერმანიის ბუნდესტაგში 2002 წელს, მას შემდეგ კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი რჩება პოლიტიკურ არენაზე. ანგელა მერკელმა ეკონომიკის მინისტრობის პერიოდში შესთავაზა თავდაცვის მინისტრის სამსახური. 2011 წლის 1 მარტს იგი ძულებული გახდა გადამდგარიყო თავდაცვის მინისტრის პოსტიდან – გუტენბერგს ბრალი დასდეს პლაგიატში. მანამდე მას ჩამოართვეს სამეცნიერო ხარისხი, მას შემდეგ, რაც გაირკვა, რომ მისი დისერტაციის უდიდესი ნაწილი სხვა წყაროებიდან იყო კოპირებული. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი (გერმანული) CSIS - Karl-Theodor zu Guttenberg Spitzberg Partners Google Zeitgeist – Europe At The Crossroads ↑ Министр обороны Германии подал в отставку // BBC russian
კალიაო

კალიაო (ესპ. Callao) — ქალაქი პერუში. მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, ლიმას დასავლეთით. ქალაქში მდებარეობს პერუს ერთ-ერთი მსხვილი პორტი. არის აიაკუჩოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი დაარსდა 1537 წელს, მის დამაარსებლად მიიჩნევენ ფრანსისკო პისაროს. 1851 წელს სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე პირველად რკინიგზა აშენდა კალიაოში და დაუკავშირდა დედაქალაქს. მეფე ფილიპეს ციხესიმაგრე Municipality of Callao დაარქივებული 2011-05-27 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Chim Pum Callao დაარქივებული 2005-03-07 საიტზე Wayback Machine. Todo Callao დაარქივებული 2006-04-17 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Jorge Chavez International Airport დაარქივებული 2017-07-03 საიტზე Wayback Machine. National University of Callao (ესპანური)
ბეგა I სურამელი

ბეგა I სურამელი — XII საუკუნის II ნახევრის მოღვაწე ქართველი დიდგვაროვანი ფეოდალი. ისტორიული წყაროებით, სურამელთა გვარის ყველაზე ადრინდელი წარმომადგენელი. იხსენიება ბექას და ბეშქენის სახელითაც. ბეგა თან ახლდა გიორგი III-ს ანისთან თურქთა სულხან არდოხის ძის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ლაშა გიორგის ერთი სიგელის ცნობით, მისთვის გიორგი III-ს უწყალობებია ქართლის სოფელი სუელნეთი. სურამელის ვაჟი იყო ქართლის ერისთავი რატი. შოშიაშვილი ნ., ქსე, ტ. 9, გვ. 609, თბ., 1985
უასკარანის ეროვნული პარკი

უასკარანის ეროვნული პარკი (ესპ. Parque Nacional Huascarán) – ეროვნული პარკი ანკაშის რეგიონში, ცენტრალურ პერუში., კორდილიერა ბლანკას ტერიტორიაზე. პარკში ცხოვრობა პუმა, იაგუარი, ლამა, გუანაკო, სამხრეთ ამერიკული ტაპირი და სხვა. 1985 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში INRENA/SINANPE Official website დაარქივებული 2009-06-20 საიტზე Wayback Machine. Official UNESCO website entry World Conservation Monitoring Centre დაარქივებული 2007-03-13 საიტზე Wayback Machine.
ერლანგი

ერლანგი (მათემატიკოსი აგნერ ერლანგის მიხედვით, და არგრეთვე როგორც Ericsson Language-ის შემოკლებით), არის თანადროული, ფუნქციური, ცხადი დროიანი და გაშვებული კოდის განაწილების შემძლე პროგრამირების ენა. მას გააჩნია შეცდომების მიმართ ტოლერანტობის მექანიზმი და აგრეთვე გაშვებული კოდის განახლების, გათიშვის გარეშე, რაც საშუალებას იძლევა შეუჩერებრივი პროგრამების შექმისთვის. ერლანგში ფაქტორიალის ფუნქცია: -module(fact). % This is the file 'fact.erl', the module and the filename MUST match -export([fac/1]). % This exports the function 'fac' of arity 1 (1 parameter, no type, no name) fac(0) -> 1; % If 0, then return 1, otherwise (note the semicolon ; meaning 'else') fac(N) -> N * fac(N-1). % Recursively determine, then return the result % (note the period . meaning 'endif' or 'function end') დახარისხების ალგორითმი Quicksort-ი: %% quicksort:quicksort(List) %% Sort a list of items -module(quicksort). % This is the file 'quicksort.erl' -export([quicksort/1]). % A function 'quicksort' with 1 parameter is exported (no type, no name) quicksort([]) -> []; % If the list [] is empty, return an empty list (nothing to sort) quicksort([Pivot|Rest]) -> % Compose recursively a list with 'Front' % from 'Pivot' and 'Back' from 'Rest' quicksort([Front || Front <- Rest, Front < Pivot]) ++ [Pivot] ++ quicksort([Back || Back <- Rest, Back >= Pivot]). Official Erlang website(ინგლისური) trapexit.org დაარქივებული 2010-03-09 საიტზე Wayback Machine. - Site with plenty of information about Erlang/OTP](ინგლისური) Erlang on dmoz.org დაარქივებული 2010-02-06 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Erlang for Skeptics: A book on Erlang for beginners (work in progress) დაარქივებული 2010-01-22 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Learn You Some Erlang: A tutorial on Erlang for beginners(ინგლისური)
უკაიალი

უკაიალი (ესპ. Ucayali) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, პერუში. ამაზონის შემდგენელი მარანიონთან ერთად. თავის მხრივ წარმოიქმნება მდინარეების ტამბოსა (ზემო დინებაში – აპურიმაკი) და ურუბამბას შეერთების შედეგად. სიგრძე 1950 კმ. აუზის ფართობი 375 ათ. კმ². საშუალო წლიური ხარჯი – 12600 მ³/წ. მთავარი პორტი – პუკალიპა Amazonia biogeography
ბეგა II სურამელი

ბეგა II სურამელი (დ. დაახლოებით 1225 ― გ. XIII საუკუნის ბოლო) — ქართველი დიდი ფეოდალი, ერისთავთერისთავი, ქართლის ერისთავი. საქართველოს მეფეების: დავით VI ნარინის, დავით VII ულუს, დემეტრე II-ისა და დავით VIII-ის კარის მოხელე-ვეზირი, მსახურთუხუცესი, გრიგოლ სურამელის ძე. სურამელი იყო თანშეზრდილი უფლისწულ დავით რუსუდანის ძისა, რომელსაც 1242/1243 სხვა ქართველებთან ერთად გაჰყვა ურდოში (ჯერ ბათო-ყაენთან, ხოლო იქიდან - ყარაყორუმში, დიდ ყაენთან). საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, ორმეფობის დროს (1247 - 1259), ბეგა თავის მამასთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 1259 დასავლეთ საქართველოში გაჰყვა მონღოლთა წინააღმდეგ აჯანყებულ დავით VI-ს. 1260, მამის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით ის დაბრუნდა აღმოსავლეთ საქართველოში, შეურიგდა მონღოლებს და მიიღო ულუ დავითისაგან მამის ორივე სახელო: ქართლის ერისთავობა და მსახურთუხუცესობა. ამ სახელოებს ის ფლობდა სიკვდილამდე (შემდეგ ისინი ებოძა მის უფროს ვაჟს ჰამადას). ჟამთაღმწერლის ცნობით, მონღოლები ბეგას უწოდებდნენ "სალინ-ბეგს", ე. ი. კარგ ბეგას. ბეგას ასული ხუაშაქი იყო ლიხთ-იმერეთის მანდატურთუხუცეს ბედიან-დადიანის მეუღლე. ხუაშაქი და მისი მეუღლე იხსენიებიან მარტვილისა და ხობის ხატების წარწერებში. ბეგას ვაჟები ჰამადა, რატი, მიქელი, დემეტრე II-ისა და დავით VIII-ის დროის აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეები იყვნენ. შოშიაშვილი ნ., ქსე, ტ. 9, გვ. 609, თბ., 1985
მარანიონი

მარანიონი (ესპ. Ucayali) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, პერუში. უკაიალის მარცხენა შენაკადი; მასთან შეერთებისას წარმოიქმნება მდინარე ამაზონი. სიგრძე 2000 კმ. აუზის ფართობი 350 ათ. კმ². საშუალო წლიური ხარჯი – 15600 მ³/წ. Мараньон — Словарь современных географических названий[მკვდარი ბმული]