laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საყდრიონის ლომისის ნიში

საყდრიონის ლომისის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყდრიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ლომისის გორაზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით, წყობაში აქა-იქ ნატეხი ქვაცაა გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია. მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო და დაბალი სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. ერთი სწორკუთხოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. ეკლესიასთან ახლოს შეიმჩნევა ნასახლარების ნაშთები. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 403.
ნიკოლოზ სტოლიაროვი

ნიკოლოზ სტოლიაროვი (დ. 22 მაისი, 1922, ყაზანი— გ. 23 თებერვალი, 1993) — რუსი სამხედრო მფრინავი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (1944, 1945), პოდპოლკოვნიკი (1953). 1941 წელს დაამთავრა სვერდლოვსკის სამხედრო საავიაციო სკოლა. მეორე მსოფლიო ომში იბრძოდა კალინინის, ვორონეჟის, სტეპის, უკრაინის I და II ფრონტებზე. შეასრულა 180 საბრძოლო გაფრენა. 1954 წელს დაამთავრა სამხედრო-საჰაერო აკადემია და მსახურობდა ავიაციაში სამეთაურო თანამდებობებზე. 1956 წლიდან გავიდა თადარიგში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 572.
მაგრანეთის კვირაცხოვლის ეკლესია

მაგრანეთის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის განაპირას, სამხრეთით, საცხვრეგორაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,6 x 4,9 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. გარეთა კუთხეების წყობაში რამდენიმე შირიმის ქვაა ჩართული. კედლები შიგნიდან და გარედან ბათქაშითაა გასწორებული, რომელიც ქვებს შორის დარჩენილ არეებს ავსებს და ნაწილობრივ, მათ ზედაპირებსაც ფარავს. დაზიანებულია: ჩამოშლილია გადახურვა, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები და გარეთა კუთხეები. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. კარი გარედან თაღოვანია, ხოლო შიგნიდან ბრტყლადაა გადახურული. ეკლესიის დარბაზი კვადრატული ფორმისაა, აღმოსავლეთით დასრულებილია საკმაოდ ღრმა აფსიდით, რომელსაც გეგმით ოდნავ ნალისებური ფორმა აქვს. აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო, გეგმით ნახევარწრიული თაღოვანი ნიშია. ერთი მომცრო, კვადრატული ფორმის ნიში მოქცეულია სამხრეთ ნიშის ზემოთ, კონქის არეში. აფსიდის სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, რიყის ქვით ნაგები კუბური ფორმის ტრაპეზია მიდგმული. აფსიდს დარბაზისგან გამოყოფს კანკელი (ამჟამად ქვედა ნაწილიღაა შემორჩენილი). აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღს სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. მსგავსი ფორმისაა დარბაზის კამარაც. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილო კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. ჩრდილო კედელში მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. ეკლესიის ფასადები რიყის ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაწყობი. ძეგლს ლავგარდნის ერთი ქვაც კი არ შემორჩა, იგი შირიმის სწორკუთხა ქვებით (აღმოჩნდა ნანგრევებში) ყოფილა შედგენილი. ეკლესიას ადრე შემოვლებული ჰქონია წრიული მოხაზულობის გალავანი (შემორჩენილია ფრაგმენტულად). ნუცუბიძე ა., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 390.
საყდრიონის მარიამწმინდის ეკლესია

საყრდიონის მარიამ წმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყრდიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 3,5 კილომეტრზე, სიონის წყალსაცავის დასავლეთ სანაპიროზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. მთლიანად დანგრეულია სამხრეთ კედელი და აღმოსავლეთ კედლის სამხრეთ ნახევარი. ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლები ნაწილობრივაა შემორჩენილი. გარედან შეისრულთაღიანი, ხოლო შიგნით სწორკუთხა კარი გაჭრილია დასავლეთ კედლის ღერძზე. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში პატარა ნიშია. ეკლესიას შემოვლებული აქვს მრუდხაზოვანი მოხაზულობის გალავანი. გალავანს ორი შესასვლელი აქვს ჩრდილო-დასავლეთიდან და აღმოსავლეთიდან. გალავნის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ნაწილები გამაგრებულია სამ-სამი ნახევარწრიული კონტრფორსით. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 403.
მაგრანეთის კოშკი

მაგრანეთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის განაპირას, სამხრეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. გარეთა კუთხეების წყობაში შირიმის სწორკუთხა ქვებია გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები, მონგრეულია სამხრეთ-დასავლეთ კუთხე, ჩამოშლილია გარეთა კუთხეების წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და კედლების ზედა ნაწილები. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (7 x 4,4 მეტრი), შემორჩენილია ორსართულნახევრის სიმაღლეზე (სიმაღლე 7 მეტრი). პირველი და მეორე სართულის გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა დაყრდნობილი. ორივე სართულის ჩრდილო და სამხრეთ კედლებში, ერთმანეთის პირდაპირ, შემორჩენილია ხუთ-ხუთი საძელე ბუდე. პირველი სართულის კედლები ყრუა, მეორე სართულის ჩრდილო კედელში გაჭრილია სწორკუთხა კარი. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სათოფურია, მესამე სართულის კედლებიდან მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 390.
ინტერსექსუალობა

ინტერსექსუალობა, აკუმობა (ლათ. inter — შუა, შორის; sexus — სქესი) — ცალსქესიან ცხოველში ორივე სქესის ნიშან-თვისებების არსებობა. ეს ნიშნები შუალედურია და ბოლომდე განუვითარებელი (ჰერმაფროდიტიზმი), ამასთანავე, ვლინდება სხეულის ერთსა და იმავე ნაწილზე. ასეთი ორგანიზმის ემბრიონი მეორე სქესის ნიშნების მოგვიანებით იძენს. ინტერსექსუალობა რამდენიმე ტიპისაა: ზიგოტური, ანუ გენეტიკური ინტერსექსუალობა, გამოწვეულია სასქესო ქრომოსომებისა და გენების კომპლექტის ნორმიდან გადახრით, ხოლო ჰორმონული ინტერსექსუალობა ისეთ ცხოველებში ვითარდება, რომელთა სასქესო ჯირკვლები გამოიმუშავებენ მეორეული სასქესო ნიშნების განმსაზღვრელ ჰორმონებს. ასეთი ცხოველის კასტრაციისა და მასში მეორე სქესის სასქესო ჯირკვლების გადანერგვისას ორგანიზმი ინტერსექსი ხდება (იხ. ჰერმაფროდიტიზმი). ინტერსექსი „ორმაგი“ ბიოლოგიური სქესის მქონე ადამიანს აღნიშნავს. არსებობს ბევრი გენეტიკური, ჰორმონული და ანატომიური ვარიაცია, რომელიც ადამიანის ინტერსექსუალობას განაპირობებს (მაგ. კლინეფელტერის სინდრომი). მშობლები და ექიმები ხშირად ინტერსექს ახალშობილებს რომელიმე კონკრეტულ სქესს მიაწერენ და შესაბამის ოპერაციასაც უტარებენ, რათა შესაბამისობაში მოიყვანონ ახალშობილის სხეული არჩეულ სქესთან. ეს პრაქტიკა სულ უფრო მეტად საკამათო ხდება, და მის წინააღმდეგ უკვე ზრდასრული ინტერსექსი ადამიანები გამოდიან. ტერმინი „ინტერსექსი“ არ შეიძლება ჩანაცვლდეს სხვა დეფინიციით და არ არის სინონიმი სიტყვა ტრანსგენდერისა. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 180.
საღირაანთ ხატი

საღირაანთ ხატი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყრდიონის აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე. პატარა ხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაშენია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კედლების ზედა ნაწილები, მთლიანად დანგრეულია დასავლეთ კედელი. სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში გაჭრილია შესასვლელი, რომელსაც მხოლოდ აღმოსავლეთის წირთხლი შემოჩა. ეკლესია უაფსიდოა. მისი აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 403-404.
მაგრანეთის მონეტების განძი

მაგრანეთის მონეტების განძი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთში. განძის ქრონოლოგიური ჩარჩოებია 531-660 წლები. იგი შეიძლებოდა ჩაემარხათ Vll საუკუნის 60-იან წლებში. 1968 წელს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) ქუშანაანთგორაზე გათხარა ნამოსახლარი, რომლის ერთ-ერთ სათავსში თიხის ჭურჭლის ნამტვრევებს შორის აღმოჩნდა ვერცხლის 15 მონეტა. მოგვიანებით აქვს განცალკევებით ნაპოვნი 4 ცალი ვერცხლის ბიზანტიური მონეტა შესაძლოა ამავე განძის ნაწილი იყოს. განძი შერეულია, შეიცავს სასანურსა და ბიზანტიურ მონეტებს. განძის შემადგენლობა: ხოსრო l სასანელი (531-579 წლები) – 2 ცალი, ჰორმიზდ lV (579-590 წლები) – 7, ხოსრო ll (591-628 წლები) – 2, ჰერაკლე და ჰერაკლე-კონსტანტინე (615-638 წლები) – 4, კონსტანტინე ll (641-654 წლები) – 1, კონსტანტინე lll (654-659 წლები) – 3. განძი ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. ჯალაღანია ი., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 390-391.
გიორგი ბოტკოველი

გიორგი ბოტკოველი (დ. 2 ივნისი, 1979, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. დაიბადა 1979 წლის 2 ივნისს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალი, გამოყენებითი მათემატიკის სპეციალობით. 2004-2006 წლებში იყო თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონის მოსაკრებლების სამსახურის უფროსი. 2006-2007 წლებში იყო საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროს გარემოს დაცვის ინსპექციაის კახეთისა და სამცხე-ჯავახეთის ბიუროების სწრაფი რეაგირების ჯგუფის უფროსი. 2007 წელს იყო საპრეზიდენტო პროგრამა „პატრიოტი“-ს საგარეჯოს ბანაკის დირექტორი. 2008 წელს იყო კახეთის მხარის სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის მოადგილე. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს კონტროლის პალატის ადმინისტრაციის უფროსი. 2012-2013 წლებში იყო კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის მოადგილე, პირველი მოადგილე. 2013-2014 წლებში – თბილისის ნაძალადევის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მრჩეველი. 2020 წელს „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ წარადგინა თელავის, ახმეტის, ყვარლისა და ლაგოდეხის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმების 40,43 % (35 645) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში მონაწილეობაზე და პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზეც უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. ბიოგრაფია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ საიტზე დაარქივებული 2020-10-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ გიორგი ბოტკოველი. თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია. declaration.gov.ge (2013-05-28). ციტირების თარიღი: 15 ნოემბერი, 2020.[მკვდარი ბმული] ↑ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ მაჟორიტარობის კანდიდატები ↑ 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნები. ცესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2020.
წაწიას ხატი

წაწიას ხატი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყრდიონის აღმოსავლეთით, 2,5 კილომეტრზე, ორ პატარა ხევს შორის მოქცეული ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ნაგებობის გადახურვა, სამხრეთ და დასავლეთ კედლები მთლიანად ჩამონგრეულია. ჩრდილოეთ კედლის პერანგის უმეტესი ნაწილი ჩამოშლილია. შემორჩენილია კონქისა და აფსიდის მხრების ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა. შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით, აფსიდის მხართან, პატარა სწორკუთხა ნიშია. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 404.
პეტრე სტოლიპინი

პეტრე სტოლიპინი (დ. 2 აპრილი, 1862, დრეზდენი — გ. 5 სექტემბერი, 1911, კიევი) — რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, იმპერიის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე და შინაგან საქმეთა მინისტრი 1906-1911 წლებში. დამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი. 1884 წლიდან მსახურობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში. 1902 წელს იყო გროდნოს, ხოლო 1903-1906 წლებში სარატოვის გუბერნატორი. 1906 წლის 26 აპრილს გახდა შინაგან საქმეთა მინისტრი, ხოლო 8 ივლისიდან ამავდროულად მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. წამოაყენა აგრარული რეფორმა და ხელმძღვანელობდა მას. ხელმძღვანელობდა 1905 წლის რევოლუციის შემდგომ რეაქციას. იწონებდა სამხედრო-საველე სასამართლოებს და სიკვდილით დასჯას. სიკვდილმისჯელბის ჩამოსახრჩობი თოკს ეწოდა „სტოლიპინის ჰალსტუხი“. 1907 წლის 3 ივნისს სტოლიპინის მთავრობამ დაითხოვა II მოწვევის სახელმწიფო დუმა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 573.
საჭურის ეკლესია

საჭურის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჭურეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამაროვანი გადახურვა, ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 406.
ინტერფერონი

ინტერფერონი (ლათ. inter — ურთიერთ და ferio — ვარტყამ, ვამარცხებ) — დამცველი ცილა, რომელსაც გამოიმუშავებს ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების უჯრედები და უჯრედთა კულტურები ვირუსებით მათი დასნებოვნების საპასუხოდ. ინტერფერონი თრგუნავს ვირუსების გამრავლებას უჯრედებში. აღმოჩნდა, რომ ინტერფერონს წარმოქმნიან აგრეთვე ბაქტერიები, რიკეტსიები, ტოქსინები, ნუკლეინის მჟავები, სინთეზური პოლინუკლეოტიდები. ინტერფერონი დაბალმოლეკულური (მოლ მასა 25000-110000) ცილების ჯგუფია. იშლება პროტეოლიზური ფერმენტების გავლენით. ანტისხეულებისაგან განსხვავებით, ინტერფერონი მოქმედებს სხვადასხვა ვირუსების წინააღმდეგ, ამავე დროს იგი თრგუნავს ვირუსულ ნუკლეინის მჟავებს, რითაც აფერხებს მის გამრავლებას. უჯრედში ვირუსული ინფექციის განვითარების შემდეგ ინტერფერონი ეფექტს არ გვაძლევს. როგორც წესი, ინტერფერონი სპეციფიკურია მისი წარმომქმნელი უჯრედებისათვის. ფიქრობენ, რომ ვირუსებზე მოქმედებს არა თვით ინტერფერონი, არამედ სხვა ცილა, რომელიც მისი გავლენით გამომუშავდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 181.
მაგრანეთის პირველი ნამოსახლარი

მაგრანეთის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, ქუშანაანთგორაზე. განეკუთვნება V-VII საუკუნეებს. 1967-1969 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის, ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). შემორჩენილია მოზრდილი შენობის საძირკველი, რომელიც ნაგებია რიყის ქვის ორპირი წყობით. შენობას ალიზის კედლები და ღარიანი კრამიტის სახურავი ჰქონია. არქეოლოგიური მასალისა და ძეგლის სტრატიგრაფიული მონაცემების მიხედვით, ნაგებობა Xll საუკუნის მეორე ნახევარში უნდა იყოს გადამწვარი. ლ. რჩეულიშვილის აზრით, ქუშანაანთგორის ნაგებობა წარმოადგენდა სპარსული მაზდეანობის გავლენით აგებულ ტაძარს, რომლის თავისებური კომპოზიციური სტრუქტურა ადგილობრივი ტრადიციებით უნდა ყოფილიყო განპირობებული, რაზედაც მიუთითებს მისი გეგმის მსგავსება ქრისტიანული ბაზილიკის ქართულ ვარიაციასთან - სამეკლესიიან ბაზილიკასთან. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში და ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. რამიშვილი. რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
სახევის ეკლესია

სახევის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სახევის სამხრეთით 1 კილომეტრზე, ტყიანი მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილია აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების ნაწილი. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომელიც მთლიანად შირიმითაა გამოყვანილი. სარკმლის თითოეულ მხარეს თითო პატარა ნიშია. ბაქრაძე ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 406.
მაგრანეთის მეორე ნამოსახლარი

მაგრანეთის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთში, ჭიჩოელების უბანში. განეკუთვნება VI-VIII საუკუნეებს. 1963 წელს, მცირე გათხრები ჩაატარა ისტორიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). ნამოსახლარზე მიწის ზედაპირიდან 0,2-0,3 მეტრ სიღრმეზე აღმოჩნდა ნაცრის ნაშთი და კლდოვანი ნიადაგი ნაცეცხლარითურთ. აქ კერა უნდა ყოფილიყო. მის ირგვლივ შემორჩენილია თიხის ჭურჭლის (ხელადა, ქილა, ქოთანი, ბადია, დერგი და სხვა) ნატეხები. სავარაუდოა, რომ ამ ადგილას ოდესღაც სამეურნეო და საცხოვრებელი ნაგებობა იდგა. იქვე აღმოჩნდა ვარდისრად გამომწვარი ქვევრის ნატეხები. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
მიხეილ ცქიტიშვილი

მიხეილ ცქიტიშვილი (დ. 30 ივნისი, 1973, ზესტაფონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი. 1996 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. მიხეილ ცქიტიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მიხეილ ცქიტიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
მაგრანეთის ნამოსახლარი

ტერმინი მაგრანეთის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს: მაგრანეთის პირველი ნამოსახლარი — ნამოსახლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტში. მაგრანეთის მეორე ნამოსახლარი — ნამოსახლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტში.
მაგრანეთის ნასოფლარი

მაგრანეთის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის დასავლეთით, 1 კილომეტრზე, მგლისზურგად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა (11 x 7 მეტრი, 7 x 5 მეტრი, 6 x 3 მეტრი და ასე შემდეგ) 12 ნასახლარი ბუდე. შენობების ნაშთები ნაგებია რიყის ქვით. ზოგი ნაგებობის ერთი მხარე გახსნილია (შესაძლოა ეს ნაწილი ხის კონსტრუქციებით იყო ამოყვანილი). ნუცუბიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
ჯორჯ სმიტი (ქიმიკოსი)

ჯორჯ სმიტი (ინგლ. George Smith; დ. 10 მარტი, 1941) — ამერიკელი ბიოლოგი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში. არის ბიოლოგიის მეცნიერებების პროფესორ ემერიტუსი მისურის უნივერსიტეტში, კოლუმბიაში. 1941 წლის 10 მარტს დაიბადა ნორვოლქში. ჰავერფორდის კოლეჯში გახდა ბიოლოგიის ბაკალავრი, ერთი წლის განმავლობაში იყო საშუალო სკოლის მასწავლებელი და ლაბორატორიის ტექნიკოსი. მოგვიანებით ჰარვარდის უნივერსიტეტის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიიღო ბაქტერიოლოგიასა და იმუნოლოგიაში. 1983-1984 წლებში რობერტ ვებსტერთან ერთად მუშაობდა დიუკის უნივერსიტეტში, იმ თემაზე, რომლითაც გახდა ნობელიის პრემიის ლაურეატი. ჯორჯ სმიტის ბიოგრაფია ↑ https://pantheon.world/profile/person/George_Smith_(chemist) ↑ 2.0 2.1 nobelprize.org — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ The Nobel Prize in Chemistry 2018 // nobelprize.org — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ George P. Smith – Facts – 2018. NobelPrize.org. Nobel Media AB (6 October 2018). ციტირების თარიღი: 6 October 2018. ↑ Nobel Prize in Chemistry Honors Work That Demonstrates 'The Power of Evolution'. ↑ „Nobel Prize in Chemistry 2018 – live“. The Guardian. 3 October 2018. ციტირების თარიღი: 3 October 2018. ↑ Smith, George Pearson (1971). The variation and adaptive expression of antibodies (PhD). Harvard University. OCLC 76998014. PMC 1445740 – წარმოდგენილია ProQuest-ის მიერ. ↑ Tropical and Molecular Parasitology Seminar Series. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 აპრილი 2017. ციტირების თარიღი: 3 October 2018 ↑ Smith GP (June 1985). „Filamentous fusion phage: novel expression vectors that display cloned antigens on the virion surface“. Science. 228 (4705): 1315–7. Bibcode:1985Sci...228.1315S. doi:10.1126/science.4001944. PMID 4001944. ↑ 2018 Nobel Prize winner did much of his work at Duke University (3 October 2018). ციტირების თარიღი: 3 October 2018
მაგრანეთის სამაროვანი

მაგრანეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, ქუშანაანთგორაზე. განეკუთვნება V-Vlll საუკუნეებს. სამაროვანი 1963 და 1966 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). აღმოჩნდა ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხები და ქვისსამარხები. ყველა დამხობილი იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. მიცვალებულები ესვენენ უშუალოდ მიწაზე, გაშოტილი, პირაღმა, თავით დასავლეთისკენ, გულხელდაკრეფილი ან ხელებჩამოშვებული. არის როგორც ინდივიდუალური, ისე საოჯახო სამარხები. აღმოჩენილია ბრინჯაოსა და რკინის ღეროიანი საკინძები, რომლითაც აქვთ როგორც ბრინჯაოს, ისე ნახევრად ძვირფასი ქვების ან მინის თავები, ბრინჯაოს მშვილდსაკინძი და ბეჭდები, ვერცხლის ბეჭდები და საყურე, რკინის სამაჯურები და სხვა. მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
გიორგი კაპანაძე

გიორგი კაპანაძე — ქართველი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი. 2000 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2007 წელს დააფუძნა კომპანია „დრონი.ჯი“. 2013 წლიდან დღემდე არის „ინტერნეტ მედია ჯგუფი“-ს დამფუძნებელი. 2013 წელს სწავლობდა დიდ ბრიტანეთში მდებარე „lila School“-ში. 2014 წელს სწავლა გააგრძელა ნიუ იორკში, „St. Giles International“-ში. 2015 წელს სწავლობდა არიზონას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2020 წელს „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ წარადგინა საჩხერის, ჭიათურისა და ხარაგაულის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმების 14,47% (9032) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. ბიოგრაფია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ საიტზე დაარქივებული 2020-11-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მაჟორიტარობის კანდიდატები წარადგინა. მთავარი არხი. mtavari.tv (2020-09-23). ციტირების თარიღი: 24 სექტემბერი, 2020. ↑ 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნები. ცესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021.
მაგრანეთის სამაროვანი და ნამოსახლარი

მაგრანეთის სამაროვანი და ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, ქუშანაანთგორაზე. განეკუთვნება ll-lV საუკუნეებს. 1966-1968 წლებში გათხრები ჩაატარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). გათხრილი 16 ორმოსამარხიდან 3 მდიდრული სამარხი იყო, მაშასადამე პირველი სამარხი - არმაზისხევის ერისთავთა სამარხების რანგისა. სამარხს ხის კონსტრუქციებზე დაყრდნობილი კრამიტის ორფერდა სახურავი ჰქონია. მასში აღმოჩენილია ვერცხლის ორი სურა, პინაკი, ოქროს ბეჭდები, ოქროს მონეტები და სხვა. მონაპოვარ მასალას შორის, ყურადღებას იქცევს III საუკუნის მიწურულის ოქროს თვალბუდიანი ბეჭედი, რომლის თვალზეც ქრისტიანული სიმბოლო — ჯვარია ამოკვეთილი. სამაროვანს აღმოსავლეთით ებმის მისი თანადროული, საკმაოდ ვრცელი ნამოსახლარი, რომელიც ძლიერ დაზიანდა პლანტაჟის დროს. საცხოვრებელი სახლები ნაგები ყოფილა ალიზის შელესილი წნული კედლებით, რომელთა ნანგრევებს შორის მიმოფანტული იყო სამეურნეო და ყოფითი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზასა და საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 391.
თალანთ მამითოვი

თალანთ მამიმთოვი (დ. 14 მარტი, 1976) — ყირგიზი პოლიტიკოსი. 2020 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს ჟოგორკუ-კენეშის სპიკერად. სადირ ჟაპაროვის მიერ მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობის დატოვეს შემდეგ, 2020 წლის 14 ნოემბრიდან 2021 წლის 28 იანვრამდე ასრულებდა ყირგიზეთის პრეზიდენტის მოვალეობას. 2010 წლიდან არის ჟოგორკუ-კენეშის წევრი. ↑ Kyrgyzstan: Talant Mamytov becomes the head of state pending the presidential election (November 4, 2020). ციტირების თარიღი: November 11, 2020. ↑ Kyrgyzstan elects new parliament speaker (November 4, 2020). ციტირების თარიღი: November 11, 2020.
ზეზვა გაფრინდაული

ზეზვა გაფრინდაული — ქართველი სახალხო გმირი, 1659 წლის კახეთის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. გაფრინდაული იყო თუშების ხელმძღვანელი, მისი მეთაურობით ქართველ მთიელთა რაზმები თავს ესხმოდნენ კახეთის ციხეებში სეფიანთა მიერ ჩაყენებულ გარნიზონებს და მომთაბარე ელებს. ბახტრიონის ბრძოლის დროს გაფრინდაული ხელმძღვანელობდა იმ რაზმს, რომელიც პირველი გადავიდა ციხის გალავანზე, დახოცა კარიბჭის მცველები და ქართველები ციხეში შეუშვა. ციხის აღების შემდეგ გაფრინდაულის რაზმმა სდია მტერს და ჩაება ალვანის ველზე გამართულ ბრძოლაში, რომელიც ქართველთა გამარჯვებით დასრულდა. შემდეგ გაფრინდაული გამაგრებული იყო თორღვას ციხეში და იქიდან აწარმოებდა საბრძოლო მოქმედებებს. სპარსელებმა გაფრინდაული შეიპყრეს ღალატით, ჯერ თბილისში ჰყავდათ დაპატიმრებული, შემდეგ კი სიკვდილით დასაჯეს. ჯამბურია, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 19. ლეონიძე, გ. „გამოკვლევები და წერილები“, თბილისი, 1959 ფუთურიძე, რ. „ციხე ბახტრიონის აღება“, თსუ სტუდენტთა სამეცნიერო შრომების კრებული ტ. 2, თბილისი, 1944