10 მარტი

10 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 69-ე დღე (ნაკიან წლებში — 70-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 296 დღე. ძვ. წ. 241 : პირველი პუნიკური ომი უკანასკნელი ეგატის კუნძულებთან ბრძოლა, რომელმაც განაპირობა რომის გამარჯვება. 1624 : ინგლისმა ომი გამოუცხადა ესპანეთს. 1801 : ბრიტანეთში ჩატარდა მოსახლეობის პირველი აღწერა. 1813 : გერმანიაში დაწესდა სამხედრო ორდენი რკინის ჯვარი. 1830 : ჩეჩნები და დაღესტნელები იწყებენ დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლას. 1893 : კოტ-დ’ივუარი საფრანგეთის კოლონია ხდება. 1910 : ჩინეთში აიკრძალა მონობა. 1952 : ფულგენსიო ბატისტა ტარმატებულ სამხედრო გადატრიალებას ახდენს კუბაზე. 1967 : აშშ-ის ავიაციამ განახორციელა პირველი საჰაერო დარტყმები ვიეტნამზე. 1982 : სიზიგი — მზის სისტემის 9 პლანეტა ერთ ხაზზე ეწყობა მზის გასწვრივ. 2009 : გერმანიაში, ვინენდენის სკოლაში მომხდარმა სროლებმა 15 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. 2012 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნულმა ნაკრებმა რუმინეთის ეროვნული ნაკრები ანგარიშით 19:13 დაამარცხა. 2017 : სამხრეთ კორეის კონსტიტუციურმა სასამართლომ პრეზიდენტ პაკ კინ ჰეს იმპიჩმენტი დაამტკიცა. 2022 : კატალინ ნოვაკი უნგრეთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1452 : ფერდინანდ II — არაგონის (1479–1516) —სიცილიისა (1468–1516), ნეაპოლის მეფე (1504–1516) 1503 : ფერდინანდ I — საღვთო რომის იმპერატორი (1558–1564) 1533 : ფრანჩესკო III გონძაგა — მანტუის ჰერცოგი (1540–1550) 1748 : ჯონ პლეიფერი — შოტლანდიელი გეოლოგი და მათემატიკოსი. 1772 : ფრიდრიხ შლეგელი — გერმანელი ფილოსოფოსი 1786 : ხოსე მარია ვარგასი — ვენესუელის მე-4 პრეზიდენტი (1835–1836) 1787 : უილიამ ეტი — ინგლისელი მხატვარი 1787 : ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა — ესპანელი მწერალი 1788 : იოზეფ ფონ აიხენდორფი — გერმანელი პოეტი და პროზაიკოსი 1789 : მანუელ დე ლა პენია ი პენია — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე 1833 : პედრო ანტონიო დე ალარკონი — ესპანელი ნოველისტი 1840 : ფენი ვანდეგრიფტი — შოტლანდიელი მწერლის რობერტ ლუის სტივენსონის მეუღლე 1845 : ალექსანდრე III — რუსეთის იმპერატორი (1881–1894) 1847 : ქეით შეპარდი — ახალზელანდიელი ქალთა უფლებების დამცველი. 1858 : კოკიჩი მიკიმოტო — იაპონელი მეწარმე. 1873 : იაკობ ვასერმანი — გერმანელი მწერალი. 1873 : მარია პერინი — იტალიელი ბალერინა, და ქართული საბალეტო სკოლის ფუძემდებელი. 1875 : ვლადიმერ ახმეტელი — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე 1879 : ჰანს ლუთერი — გერმანელი პოლიტიკოსი. 1888 : ბარი ფიცჯერალდი — ირლანდიელი მსახიობი. 1889 : ტარასი კვარაცხელია — ქართველი აგრონომი 1900 : პიტერ დე როუზი— ამერიკელი ჯაზ–პოპ მუსიკოსი. 1905 : ლევან გოთუა — ქართველი მწერალი 1909 : ვახტანგ არეშიძე — ქართველი მსახიობი 1915 : გამარ ალმასზადე — აზერბაიჯანელი ბალერინა 1915 : შოთა შავგულიძე — ქართველი ფეხბურთელი 1920 : ბორის ვიანი — ფრანგი პროზაიკოსი 1923 : ზოია რუხაძე — ქართველი პარტიზანი ქალი 1932 : იენგ ტირიტი — კამბოჯელი პოლიტიკოსი 1935 : ნოდარ ჭითანავა — ქართველი ეკონომისტი 1936 : ზეპ ბლატერი — ფიფა-ს პრეზიდენტი (1998–2015) 1936 : ანზორ გომართელი — ქართველი მოქანდაკე. 1938 : იერონიმე II — ელადის მართლმადედებელი ეკლესიის მეთაური 1940 : ჩაკ ნორისი — ამერიკელი მსახიობი. 1940 : დეივიდ რეიბი — ამერიკელი დრამატურგი და სცენარისტი. 1956 : ჰელმუტ ლანგი — ავსტრიელი მოდის დიზაინერი 1957 : ოსამა ბინ ლადენი — ალ-კაიდას დამფუძნებელი 1957 : გრემ ბროუდი — ინგლისელი დრამერი 1958 : შერონ სტოუნი — ამერიკელი კინომსახიობი. 1964 : ნენე ჩერი — შვედი მომღერალი 1964 : ედუარდი (უესექსის ერლი) — გაერთიანებული სამეფოს დედოფლის, ელისაბედ II-ისა და ჰერცოგ ფილიპეს უმცროსი შვილი. 1971 : ჯონ ჰემი — ამერიკელი მსახიობი 1973 : ევა ჰერციგოვა — ჩეხი სუპერმოდელი და მსახიობი. 1976 : გიორგი მეგრელიშვილი — ქართველი მსახიობი, სცენარისტი და რეჟისორი. 1981 : გიორგი ადამია — ქართველი ფეხბურთელი 1981 : სამუელ ეტო’ო — კამერუნელი ფეხბურთელი 1984 : ოლივია უაილდი — ამერიკელი მსახიობი. 1985 : ლასანა დიარა — ფრანგი ფეხბურთელი 1992 : ემილი ოსმენტი — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი 1993 : ჯეკ ბატლენდი — ინგლისელი ფეხბურთელი 1994 : ბუდუ ზივზივაძე — ქართველი ფეხბურთელი 1994 : პაპუნა ფონიავა — ქართველი ფეხბურთელი 1819 : იაკობი, ფრიდრიხ ჰაინრიხ — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი 1878 : ახუნდოვი, მირზა — აზერბაიჯანელი მწერალი-განმანათლებელი 1895 : მუხრანბატონი, ივანე — მსხვილი ქართველი მემამულე. 1900 : ჰარტმანი, იოჰან პეტერ ემილ — დანიელი კომპოზიტორი. 1932 : ჰალირი, ჰანს — გერმანელი ბოტანიკოსი. 2001 : ვოროშილოვი, ვლადიმერ — რუსი ტელეწამყვანი და რეჟისორი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: პორფირე ღაზელი სებასტიანე და ქრისტოდულე იოანე კალფა სხვა თვეები: