ასტრიდა ივასკა

ასტრიდა ივასკა ( ლატვ. Astrīde Ivaska დაბად. ასტრიდ ჰელენა ჰარტმანე ( ლატვ. Astrīde Helēna Hartmane ); დ.7 აგვისტო, 1926 , რიგა — 24 მარტი, 2015, რიგა ) — ლატვიელი - ამერიკელი პოეტი მწერალი. პოეტ ივარ ივასკის ცოლი. ასტრიდა ივასკა დაიბადა 1926 წლის 7 აგვისტოს რიგაში . მამა — მარტინიშ ჰარტმანისი, ლატვიის არმიის გენერალი, დედა — ირმა მარია ჰარტმანი. ძმა — ინფორმატიკოსი იურის ჰარტმანისი . 1940 წელს ლატვიის საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გენერალი მარტიშ ჰარტმანისი სსრკ- მ დააპატიმრა. ის სიკვდილით დასაჯეს 1941 წელს, მაგრამ მისმა ოჯახმა მისი ბედის შესახებ მხოლოდ 1991 წელს სსრკ-ს დაშლის შემდეგ შეიტყო. 1944 წელს ივასკას დედამ და ძმამ დატოვეს ლტოლვილთა ბანაკი გერმანიაში . ასტრიდა ენებს სწავლობდა მარბურგის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით მან დაწერა: „ მარბურგ დერ ლანში ჩემთვის გაიხსნა ევროპული ინტელექტუალური ცხოვრება. უნივერსიტეტში სამი წლის განმავლობაში ვმუშაობდი შვიდ უცხო ენაზე, მათგან ზოგი ცოცხალი, იყო ზოგი — დიდი ხნის მკვდარი და ჩართული ვიყავი ფინო-ურიკულ კულტურაში“. 1949 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ესტონელ პოეტზე ივარ ივასკზე, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი ლიტერატურისა და ხელოვნების ისტორიაში იმავე უნივერსიტეტში. წყვილი აშშ-ში გადავიდა საცხოვრებლად . აქ ივარ ივასკი წმინდა ოლაფის სახელობის კოლეჯში მოეწყო მასწავლებლად.მინესოტაში. 1967 წელს იგი ივართან ერთად გადავიდა ნორმანში, ოკლაჰომას შტატში სადაც გახდა თანამედროვე ენებისა და ლიტერატურის პროფესორი ოკლაჰომას უნივერსიტეტში . მუშაობდა დამხმარედ, ასწავლიდა რუსულ, გერმანულ და ფრანგულ ენებს.. ივარის ქმარი იყო საუნივერსიტეტო ლიტერატურული ჟურნალ World Literature Today-ის რედაქტორი . წყვილმა საკუთარ სახლებში უმასპინძლა ბევრ ავტორს და კრიტიკოსს და მონაწილეობდა მხატვრულინ კითხვის საღამოებსა და სხვა ლიტერატურულ ღონისძიებებში. 1991 წელს წყვილი გადავიდა ირლანდიის კორკის ოლქში. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, 1992 წელს, ივარკ ივასკი გარდაიცვალა. ასტრიდს რიგაში დაბრუნება მოუწია 2001 წელს . ასტრიდა ივასკას პირველი პოეტური კრებული იყო "ტბის ნათლობა" ( ლატვ. Ezera kristības, 1966). ავტორის სხვა კოლექციებში შედის "ზამთრის სასამართლო" ( ლატვ. Ziemas tiesa, 1968), "ნაბიჯი ტყეში" ( ლატვ. Solis silos, 1973), "გრაგნილი ყურეები" ( ლატვ. Līču loki, 1981), "ანაბრის ზღვარზე " (ინგლ. At the Fallow’s Edge, 1981), "მსუბუქად დაჭრილი" ( ლატვ. Gaisma ievainoja, 1982). მისი ნამუშევრების უმეტესობა დაიწერა ლატვიურ ენაზე, მაგრამ ერთი კრებული , "ოკლაჰომას ლექსები :(ინგლ. Oklahoma Poems, 1990) დაიწერა ინგლისურ ენაზე. მისი სხვა ნამუშევრებია "სიურპრიზები და აღმოჩენები" ( ლატვ. Pārsteigumi un atklājumi, 1984), საბავშვო ლექსები და მოთხრობები, ასევე პოეტური სამოგზაურო ჩანახატების წიგნი "ყურეების მრუდები: ხედები და პეიზაჟები" ( ლატვ. Līču loki: Ainas un ainavas, 1981), ივარ ივასკის ილუსტრირებული ფოტოები . სხვა ნაწარმოებებს შორის აღსანიშნავია ლექსების კრებული „განცხადებები“ (ინგლ. Wordings ; 1987). მას მიენიჭა ზინაიდა ლაზდას პრემია "ზამთრის სასამართლოსთვის" და ლატვიის კულტურის ფონდის პრიზი ლიტერატურისთვის "ნაბიჯი ტყეში". მოგზაურობის ესკიზებისთვის პროზის დარგში მიიღო Jānis Jaunsudrabiņš- ის პრემია . ნაშრომმა „სიურპრიზები და აღმოჩენები“ მიიღო გოპერსის პრიზი. კიდევ ერთმა ნამუშევარმა, „გრაგნილმა ყურეებმა“ მიიღო Janis Jaunsudrabins-ის პრემია პროზის დარგში. კულტურისა და ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის ასტრიდა ივასკა დაჯილდოვდა სამი ვარსკვლავის ორდენით (ლატვია), თეთრი ვარსკვლავის ორდენით (ესტონეთი) და ლატვიის მწერალთა კავშირის ჯილდოთი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 „A Tribute to Astrid Ivask: A Literary Light“. World Literature Today. April 2, 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-05. ციტირების თარიღი: 2017-05-08. ↑ 2.0 2.1 Twentieth-Century Eastern European Writers: Third Series.  ↑ An Encyclopedia of Continental Women Writers.  დაარქივებული 2022-02-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Contemporary East European Poetry: An Anthology.  დაარქივებული 2022-02-06 საიტზე Wayback Machine.