laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამირან შალიკაშვილი

ამირან შალიკაშვილი (დ. 22 მარტი, 1939, კოკანდი, უზბეკეთის სსრ, სსრკ — გ. 24 ნოემბერი, 2018, თბილისი, საქართველო) — ქართული პანტომიმის სკოლის ფუძემდებელი, მსახიობი, რეჟისორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013). 1960 წელს დაამთავრა თბილისის კულტსაგანმანათლებლო სასწავლებლის სარეჟისორო ფაკულტეტი, 1964 წელს – თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი დრამის მსახიობის სპეციალობით. 1961 წლიდან არის ქართული პროფესიონალური პანტომიმის სკოლის ფუძემდებელი. 1965–1969 წლებში იყო თბილისის მუსიკალური კომედიის თეატრის, ხოლო 1969–1973 წლებში — მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობი. 1973–1975 წლებში იყო ფილარმონიის პანტომიმის დასის ხელმძღვანელი. 1975 წლიდან არის პანტომიმის სახელმწიფო თეატრის დამაარსებელი და მის შემდეგ დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. აგრეთვე არის თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში პანტომიმის განხრის დამაარსებელი (1978). 1999 წლიდან არის ბათუმის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის პანტომიმის სარეჟისორო და სამსახიობო სახელოსნოს ხელმძღვანელი. არის ავტორი წიგნებისა „პანტომიმა დუმილის პოეზიაა“ (1999), „დუმილის შემდეგ“ (2004), „ხილვები ფიროსმანზე“ (2004), „ცრემლიანი შემოდგომა“ (I, 2005; II, 2006). გარდაიცვალა 2018 წლის 24 ნოემბერს. მეუღლესთან, მსახიობ კირა მებუკესთან ერთად დაკრძალულია მახათას პანთეონში. „ევროპის მიმების“ ფედერაცია, თავმჯდომარის მოადგილე (1990-2018) საქართველოს თეატრალური კავშირის გამგეობა, წევრი (1965-2018) 1978: საქართველოს კომკავშირის პრემია 1981: კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია 1990: პრემია „საუკეთესო რეჟისორი პლასტიკაში“ 1999: ღირსების ორდენი პანტომიმა - დუმილის პოეზია (ავტორი). - თბილისი, 1999. - 175 გვ. დუმილის შემდეგ... : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, ეგრისი, 2003. - 128 გვ. ხილვები ფიროსმანზე : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, ეგრისი, 2004. - 63 გვ. ცრემლიანი შემოდგომა : მსახიობის მონოლოგი (ავტორი) // წ. 3. - თბილისი, ეგრისი, 2010. - 262 გვ. ვარდის ცრემლით მიტირია...შენთვის, მხოლოდ შენთვის : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, 2011. - 328 გვ.. - ISBN: 978-9941-0-0844-3 დაკარგული ტკივილი : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, 2012. - 164 გვ.. - ISBN: 978-9941-9290-2-1 ცუცქირიძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 678. ამირან შალიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
MusicBrainz

MusicBrainz — პროექტი, რომლის მიზანია freedb-ის მსგავსი მუსიკის ღია მონაცემთა ბაზის შექმნა. დაარსდა Compact Disc Database-ზე (CDDB) (საიტზე, რომელიც განკუთვნილი იყო CD-ისათვის მეტამონაცემების მოსაპოვებლად) შეზღუდვების დაწესების შემდეგ. MusicBrainz შეიცავს ინფორმაციას შემსრულებლების და მათი ჩანაწერების შესახებ. ჩანაწერების აღწერის გვერდებზე წარმოდგენილია სულ მცირე, თავად ჩანაწერის სახელწოდება, სიმღერების სახელწოდებები და თითო სიმღერის ხანგრძლივობა. ინფორმაცია მუშავდება და იმართება მოხალისე რედაქტორების მიერ. ჩანაწერების გვერდებზე აგრეთვე წარმოდგენილია გამოშვების წელი, ქვეყანა, CD-ის საიდენტიფიკაციო კოდი, გარეკანი, აკუსტიკური ანაბეჭდი, ანოტაცია და სხვა მეტამონაცემები. 2016 წლის 6 ივლისისთვის MusicBrainz შეიცავდა ინფორმაციას დაახლოებით 1.1 მილიონ შემსრულებელზე, 1.6 მილიონ ალბომზე ან სინგლზე და 16 მილიონ გამოცემაზე. საბოლოო მომხმარებელს შეუძლია ისეთი პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენება, რომელიც უკავშირდება MusicBrainz-ს და პოულობს ID3 ტეგებს, რომლებსაც ანიჭებს კომპიუტერში შენახულ ციფრულ მედია-ფაილებს, როგორიც არის MP3, Ogg Vorbis ან AAC ტიპის ფაილები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „MusicBrainz“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ About. MetaBrainz. ციტირების თარიღი: 4 May 2015. ↑ 2.0 2.1 Database Statistics. MusicBrainz. ციტირების თარიღი: 2016-07-26. ↑ WHOIS Lookup. ICANN. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 23 March 2015. ↑ Musicbrainz.org Site Info. Alexa Internet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-26. ციტირების თარიღი: 2016-07-26. ↑ Highfield, Ashley. "Keynote speech given at IEA Future Of Broadcasting Conference", BBC Press Office, 2007-06-27. Retrieved on 2008-02-11. ↑ სვარცი, ა. (2002). „MusicBrainz: A semantic Web service“ (PDF). IEEE Intelligent Systems. 17: 76–77. doi:10.1109/5254.988466.
ბიტოლის ისტორიული არქივი

ბიტოლის ისტორიული არქივი (მაკედ. Историски архив) — არქივი ქალაქ ბიტოლაში. დაარსდა 1954 წელს, როგორც მუნიციპალური არქივი. 1990 წლიდან მაკედონიის რესპუბლიკის სახელმწიფო არქივის განყოფილება გახდა. ბიტოლის განყოფილების დაქვემდებარებაში შედის: ბიტოლის, დემირ-ჰისარის, მოგილის, ნოვაცისა და რესენის თემები, მთლიანობაში 195 მფლობელი. ფილიალი განთავსებულია ახალ სპეციალიზებულ შენობაში „პირველი მაისის“ ბულვარში. განყოფილებას გააჩნია 916 ფონდი და 25 კოლექცია. ყვეკლაზე ძველი დოკუმენტი დათარიღებულია XIII საუკუნით (ძველი ებრაული ენის პერგამენტი). მიუხედავად იმისა, რომ დოკუმენტების უმრავლესობა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდს ეხება, არქივში აგრეთვე არის 1944 წლამდე პერიოდის საარქივო მასალები ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, კულტურული და ეკონომიკური მონაცემებით თემების შესახებ. სამკითხველოს აქვს 6 ადგილი მომხმარებლებისთვის და მათი საჭიროებისთვის შექმნილია ქსეროასლები. ბიბლიოთეკაში განთავსებულია 3823 წიგნი, 163 დასახელების ჟურნალი და 155 დასახელების გაზეთი. გამოცემების კუთხით ბიტოლის განყოფილებას გამოქვეყნებული აქვს შემდეგი პუბლიკაციები: „Зборник на паднати борци од НОВ од Битолска околија” 1957 წ. „11 Март 1943“ по повод егзодусот на Битолските Евреи 1957 წ. „Архив - Битола“ водич 1961 წ. „Водич низ архивските фондови и збирки во Историскиот архив Битола“ 1978 წ. „Зборник на одбрани документи за историјата на Битола 1941-1944“, 1984 წ. (2 წიგნი) „Документи за ограбување на црквите“, 1985 წ. Едицијата „Незаборавени“ за Трајан Велев - Гоце, Тодор Ангеловски - Строгов, 7 Македонска бригада и 9 дивизија, Елпида Караманди - Бисера, Киро Димитровски - Дандаро од 1986-1989 წწ. „Спомени и биографии на илинденци“, 1993 წ ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-10-03. ციტირების თარიღი: 2017-11-17.
ჩოვგანი

ჩოვგანი (სპარ. چوگان ایرانی‎, აზერ. Çövkən) — ძველებური აღმოსავლური საცხენოსნო სპორტული გუნდური თამაში, თანამედროვე პოლოს წინამორბედი. ძველი დროიდან ითვლებოდა არისტოკრატულ თამაშად, რომელსაც თამაშობდნენ მისთვის განკუთვნილ მოედანზე, ამ მიზნისათვის გაწვრთნილი ცხენებით. თამაშებში მონაწილეობას ასევე შაჰის ოჯახის წევრებიც იღებდნენ. აღმოსავლეთის ქვეყნებში, შუა საუკუნეებში ითვლებოდა ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნაწილად საბრძოლო ცხენოსნებაში მომზადებისთვის. ჩოვგანი დღეს გავრცელებულია აზერბაიჯანში, ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში. აზერბაიჯანში ჩოვგანი ითვლება სპორტის ეროვნულ სახეობად. 2013 წელს ჩოვგანი, აზერბაიჯანში, ტრადიციული ჯირითობა ყარაბაღის ცხენებით, შეტანილ იქნა იუნესკოს არამატერიალურ კულტურულ მემკვიდრეობის ნუსხაში, რომელსაც ესაჭიროება სასწრაფო დაცვა. ჩოვგანი გუნდური თამაშია. ჩამოყალიბდა ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველასწლეულში. სარგებლობდა პოპულარობით ასეული წლების განმავლობაში. აზერბაიჯანის სსრ -ში 1960 წლიდან განახლებული წესევბით დაიწყო ჯერ საჩვენებელი, შემდეგ უკვე ოფიციალური შეჯიბრებები. ჩოვგანი ასევე ჩართული იყო საკავშირო საცხენოსნო შეჯიბრებების პროგრამაში. 1979 წელს ჯაბარ ჯაბარლის სახელობის აზერბაიჯანული კინოსტუდიის მიერ გადაღებული იქნა მოკლემეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი „ჩოვგანის თამაში“ (აზერ. Çovqan oyunu), რომელშიც გადმოცემულია იქნაჩოვგანის თამაშის წესები და ისტორია. 2013 წლის სექტემბერში ბაქოში ჩატარდა მსოფლიო თასის გათამაშება პოლოში, რომლის მსვლელობის დროსაც ჩატარდა აჩვენებელი მატჩი სხვადასხვა გუნდის შერეული ნაკრებისა და აზერბაიჯანულ გუნდებს შორის. 2013 წლის 2 დეკემბრიდან 7 დეკემბრის ჩათვლით ბაქოში ჩატარდა იუნესკოს არამატერიალური კულტურის მემკვიდრეობის დაცვის სამთავრობოთაშორისო კომიტეტის მე-8 სესია, რომლის მსვლელობის დროსაც განხილული იქნა იუნესკოს არამატერიალურ კულტურულ მემკვიდრეობის ნუსხაში შესატანი 12 განაცხადი, რომელთა შორის აგრეთვე იყო „აზერბაიჯანში, ტრადიციული ჯირითობა ყარაბაღის ცხენებით და ჩოვგანის თამაში“. 2013 წლის 3 დეკემბერს იუნესკოს არამატერიალურ კულტურულ მემკვიდრეობის ნუსხაში, რომელსაც ესაჭიროება სასწრაფო დაცვა, შეტანილ იქნა ჩოვგანი.. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩოვგანი www.cnshb.ru www.horse.ru დაარქივებული 2019-06-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ В Баку впервые прошел Кубок мира по конному поло. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-11. ციტირების თარიღი: 2017-11-18. ↑ Arena Polo World Cup Azerbaijan დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. 7 сентября, суббота…19:00 Презентация Човган (короткий экскурс в историю), товарищеский матч между командой Човгана и международной командой ↑ Азербайджан подал заявку на включение нуждающейся в срочной охране традиционной игры човган в список нематериального культурного наследия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-27. ციტირების თარიღი: 2017-11-18. ↑ Two new elements inscribed on the Urgent Safeguarding List
აზერბაიჯანული ფილოსოფია

აზერბაიჯანული ფილოსოფია (აზერ. Azərbaycan fəlsəfəsi ან Azərbaycanda fəlsəfə) — აზერბაიჯანელი მოაზროვნეების მემკვიდრეობა და აზერბაიჯანელი ხალხის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური აზრი. აზერბაიჯანის რუსეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ ჩამოყალიბდა განმათნებლობის იდეოლოგია, რომელიც მიმართული იყო დასავლეთისაკენ (მირზა ფათალი ახუნდოვი, ჯალილ მამედყულიზადე, შაჰვალად ჯაფაროვი). განმანათლებლები აკრიტიკებდნენ ქვეყნის ჩამორჩენილობას და რელიგიურ სიბნელეს. ამ ხანაში დაიწყო პანთურქული იდეების გავრცელება (მუსავათი). აზერბაიჯანის წითელი არმიის მიერ დაპყრობის შემდეგ ჩამოყალიბდა ისტორიული მატერიალიზმისა და დიალექტიკის კათედრები, სადაც ასწავლიდნენ მარქსიზმს. ამ ხანაში მეცნიერებათა აკადემიის ეგიდით მოხდა ფილოსოფიის ინსტიტუტიალიზაცია, დაიწყო დასავლური ფილოსოფოსების ნამუშევრების თარგმნა აზერბაიჯანულ ენაზე, დაიწყო აზერბაიჯანული აზრებისა და იდეების სისტემატიზირება და შესწავლა. დეკარტის, სპინოზას, ჰობზის, ჯონ ლოკის, ფრანგი ფილოსოფოსების, ჰეგელის ფილოსოფიური შეხედულებების შესწავლა. სახელი გაითქვა შაქირ-ზადეს წიგნმა, რომელიც მიეძღვნა ძველბერძნულ ფილოსოფოს ეპიკურეს. აზერბაიჯანული ფილოსოფიის ისტორიკოსებმა მიაღწიეს მნიშვნელოვან შედეგებს აზერბაიჯანელი ხალხის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური იდეების ისტორიის შესწავლაში. დაიწყო ირანისა და თურქეთის ფილოსოფიური აზრების შესწავლა. რიგი კვლევები მიეძღვნა გამოჩენილ აზერბაიჯანელ მოაზროვნეებს (ფუზული და ა.შ.) სსრკ-ის დასასრულს აზერბაიჯანში პოპულარული გახდა პანთურქიზმის იდეოლოგია. აზერბაიჯანულ ფილოსოფიას შეიძლება მივაკუთვნოთ რუსეთის საზოგადო მოღვაწე ჰეიდარ ჯემალი. მნიშვნელოვანი ღვაწლი აზერბაიჯანული ფილოსოფიის სისტემატიზირებაში შეიტანა ზაქირ მამედოვმა (1936–2003). 2002 წლიდან აზერბაიჯანში გამოდის ჟურნალი „ფილოსოფია და სოციალ-პოლიტიკური მეცნიერებები“. დაარსდა „აზერბაიჯანის სოციალ-პოლიტიკური მეცნიერებათა ფილოსოფიის ასოციაცია“ (რამიზ მეჰტიევის ხელმძღვანელობით). Кулизаде З. А. Хуруфизм и его представители в Азербайджане. Баку, 1970. Мамедов Закир. Азербайджанские философы и мыслители средневековья. Баку, 1993. Мамедов З. История Азербайджанской философии. Баку, 1994. Гусейнов Н. Из истории общественной и философской мысли в Азербайджане XIX века. Баку, 1949. История азербайджанской философии. T.1. Баку, 2002. История азербайджанской философии. Т.2. Баку, 2008.
პირალაჰი

პირალაჰი (აზერ. Pirallahi) (საბჭოთა დასახელება — არტიომის კუნძული (არტიომის ფსევდონიმით ცნობილი რევოლიუციონერის პატივსაცემად), რომელიც განლაგებულია აბშერონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით. ხელოვნური დამბით შეერთების შემდგომ (ქ. გიარგიანი) საბჭოთა კავშირის დროს იგი პრაქტიკულად ნახევარკუნძულად იქცა. მიეკუთვნება აზერბაიჯანს. შედგება ქვიშის და თიხის ნაზავისგან, გაწელილია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ, ზღვით გამიჯნულია მეზობელი კუნძულებისგან (ბეიუკ ტავა და გუ). კუნძულის ცენტრში განლაგებულია ელექტროფიცირებული რკინიგზა და ასფალტირებული გზა. კუნძულის საერთო ფართობი შეადგენს 10 კვ.კმ., მაგრამ მისი ნაპირები საგრძნობლად ირყევიან კასპიის ზღვის დონის ცვალებადობის დროს. კუნძულზე მშრალი ხმელთაშუაზღვის კლიმატია. თვითონ კუნძულზეც და ახლომდებარედ მიმდინარეობს ნავთობის მოპოვება. კუნძულის ჩრდილო ნაწილში განლაგებულია პირალაჰის დასახლება (ადრე ასევე არტიომ-კუნძული). ↑ Артёма остров — статья из Большой советской энциклопедии.
ფილარმონიის ბაღი

ფილარმონიის ბაღი (აზერ. Filarmoniya bağı) — ბაღი ბაქოში, აზერბაიჯანში, ბაქოს ციხესთან მახლობლად. ფილარმონიის ბაღი დაირგო 1830 წელს.   XIX საუკუნის 60-70-ან წლებში ბაღის ტერიტორია გაიზარდა. თავდაპირველად ბაღს ეწოდებოდა „იმპერატორული“ და შემდგომ „მიხაილოვის“. მე-20 საუკუნის დასაწყისში იყო დაგეგმილი ბაღში საკონცერტო დარბაზის გაკეთება, მაგრამ ხეების საჭირო გაკაფვამ გამოიწვია ხალხის უკმაყოფილება და ამის გამო აშენდა მხოლოდ საზაფხულო პავილიონი. 1970 წელს ბაღში ჩატარდა რეკონსტრუქცია. 2007 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განკარგულებით ბაღი განახლდა. მასში დაიდგა შადრევანი, რომელიც დაამზადა ფრანგულმა კომპანია Inter Art-მა . ↑ "Азербайджанская Государственная Филармония - Сад Филармонии", (აზერბაიჯანული) ↑ Севда Исмаиллы, [1]
შაჰდაღის საზაფხულო-საზამთრო ტურისტული კომპლექსი

შაჰდაღის საზაფხულო-საზამთრო ტურისტული კომპლექსი (აზერ. Şahdağ qış-yay turizm kompleksi) — სამთო-სათხილამურო კურორტი, რომელიც განლაგებულია შაჰდაღის ეროვნულ პარკში, აზერბაიჯანის გუსარის რაიონში, გუსარის რაიონული ცენტრიდან 32 კილომეტრის დაშორებით.] „შაჰდაღის“ სამთო-სათხილამურო კურორტი პირველია აზერბაიჯანის ისტორიაში. 2009 წელს დაიწყო კომპლექსის სამშენებლო სამუშაოები. იმავე წლის სექტემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა ტურიუსტულ კომპლექსს ჩაუყარა ფუნდამენტი. ტურისტული ობიექტი განლაგებულია ზღვის დონიდან 1300-2300 მეტრის სიმაღლეზე, კომპლექსის ძირითადი ნაწილი კი – ზღვის დონიდან 1300-2300 მეტრზე. ტურისტული კომპლექსის საერთო ფართი შეადგენს 2058 ჰა. „საჰდაღი“ მუშაობს ზამთარ-ზაფხულს. ↑ Ильхам Алиев ознакомился с завершающими работами по первому этапу строительства Шахдагского зимне-летнего туристического комплекса. 17 февраля 2012. ↑ Ильхам Алиев принял участие в открытии в Гусаре отеля «Зирвя», входящем в Шахдагский зимне-летний туристический комплекс ოფიციალური ვებგვერდი
ადელაიდა მამედოვა

ადელაიდა მამედოვა (დ. 22 აგვისტო, 1922, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 25 აპრილი, 2015, ბაქო, აზერბაიჯანი) — სსრკ-ს სახალხო არტისტ ბულბულის მემორიალური მუზეუმის დირექტორი, საზოგადო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი სტიპენდიატი. ადელაიდა მამედოვა მუზეუმის ორგანიზაციისთვის და აზერბაიჯანის კულტურული მემკვიდრეობის პროპაგანდისთვის დაჯილდოებულია ორდენით „შოჰრატი“ და „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის საპატიო დიპლომით“. ადელაიდა მამედოვა დაიბადა 1922 წლის 22 აგვისტოს ქალაქ თბილისში. სკოლის დამთავრების შემდგომ მან განათლება მიიღო საქართველოს რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატთან არსებულ თბილისის იურიდიულ სკოლაში. შემდგომ იგი შეუდგა შრომით მოღვაწეობას. 1977 წელს ადელაიდა მამედოვა დაინიშნა სსრკ-ს სახალხო არტისტ ბულბულის მემორიალური მუზეუმის დირექტორად. თავისი მოღვაწეობის შედეგად მუზეუმი რესპუბლიკაში გავიდა პირველ ადგილზე. აქ მოგროვებულია და ფონდებში დაცულია 6 ათას დოკუმენტზე მეტი, რომლებიც ასახავენ აზერბაიჯანელი მომღერლის პირად და საზოგადოებრივ ცხოვრებას. დირექტორობის დროს ადელაიდა მამედოვა იმავდროულად იკვლევდა ბულბულის მემკვიდრეობას. იგი არის შვიდი წიგნისა და ბულბულის მოღვაწეობის შესახებ უამრავი სტატიის ავტორი. ადელაიდას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქალაქ შუშაში ბულბულის მუზეუმის შექმნაში. ადელაიდა მამედოვა გარდაიცვალა 93 წლის ასაკში 2015 წლის 25 აპრილს. ↑ Мамедова Аделаида Рза кызы. Маэстро Бюльбюль. Баку. Нагыл Еви 2009. 247 ↑ [1] ↑ Скончалась Аделаида Мамедова - мать Полада Бюльбюль оглу
ჰეიდარ ალიევის ორდენი

ჰეიდარ ალიევის ორდენი (აზერ. "Heydər Əliyev" ordeni) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი ჯილდო. დაწესდა 2005 წლის 22 აპრილს (ბრძ.№ 896-IIГ). „ჰეიდარ ალიევის“ ორდენით ჯილდოვდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქე სახელმწიფოს განვითარებაში, აზერბაიჯანის დიდებაში, სამხედრო მამაცობისთვის, სახელმწიფოს ინტერესების დაცვაში განსაკუთრებული წვლილის შეტანისათვის. აზერბაიჯანის პრეზიდენტს ორდენი გადაეცემა სტატუსით. ↑ Закон Азербайджанской Республики. Об учреждении орденов и медалей Азербайджанской Республики https://web.archive.org/web/20120426072248/http://www.vescc.az/ViewDoc.aspx?did=69308 ↑ «Azərbaycan Respublikasının orden və medallarının təsis edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının 10 noyabr 1992-ci il tarixli, 370 nömrəli Qanunu. e-qanun.az https://web.archive.org/web/20120330111428/http://e-qanun.az/print.php?internal=view&target=1&docid=7898&doctype=0 http://www.day.az/news/society/22605.html http://files.preslib.az/projects/remz/pdf_ru/atr_ordenler.pdf
მაქსიმ გორკის სახელობის აზერბაიჯანული მოზარდმაყურებლის თეატრი

მაქსიმ გორკის სახელობის აზერბაიჯანული მოზარდმაყურებლის თეატრი (აზერ. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı) — თეატრი ქალაქ ბაქოში. თეატრი დაარსდა 1928 წელს. მისმა რუსულმა დასმა მაშინ წარმოადგინა პირველი დადგმა. 1930 წელს უკვე აზერბაიჯანული დასიც ჩამოყალიბდა ბაქოს მეზღვაურთა კლუბის პიონერთა დრამატიული წრის ბაზისზე. თეატრის დაარსების პირველ წლებში იდგმებოდა მხოლოდ რუსი მწერლების პიესები, რომელთა ჩვენება მთელ სსრკ-ის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. ეს პიესები ითარგმნებოდა აზერბაიჯანულ ენაზე. 1930-ან წლებში კი უკვე თანდათანობით იწერებოდა აზერბაიჯანელი მწერლების პიესები: ჯაფაროვისა და მელიქ-ეგანოვის „ქუჩებში“ (1932), „ნარგიზი“ (1936), „აიაზი“ (1937), „ოქროს ჩიტი“ (მიმინო) სეიდზადე (1938), ისკანდეროვისა და რახმანის „პარტიზანი მამედი“ (1939). 1936 წელს თეტრს მიენიჭა მაქსიმ გორკის სახელწოდება.. თეატრი ასევე დგამდა რუსი მწერლებისა და საზღვარგარეთის კლასიკურ დრამატურგიასაც. ასეთებია ნ. ვ. გოგოლის „რევიზორი“ (1937), შექსპირის „ორი ბატონის მსახური“, ა. ნ. ოსტროვსკის „როგორ იწრთოდა ფოლადი“ (1947). ↑ 1.0 1.1 Театральная энциклопедия. Гл. ред. С. С. Мокульский. Т. 1 — М.: Советская энциклопедия, А — «Глобус», 1961, 1214 стб. с илл., 12 л. илл.
მირზა ალექპერ საბირის ძეგლი

მირზა ალექპერ საბირის ძეგლი (აზერ. Mirzə Ələkbər Sabirin heykəli) — დაიდგა ბაქოში ისტიგლალიათის ქუჩაზე 1958 წელს ისმაილიას სასახლის მახლობლად არსებულ ბაღში. სკულპტორი - ჯ. კარიალდი, არქიტექტორები - გ. ალიზადე და ენვერ ისმაილოვი. ძეგლი დადგმულია აზერბაიჯანელი პოეტის მირზა ალექპერ საბირის პატივსაცემად. პირველი ძეგლი დაიდგა 1922 წელს პოეტის გარდაცვალების 10 წლისთავთან დაკავშირებით. ეს ძეგლი შესრულებული იქნა სკულპტორ იაკობ კეილიჰესის და არქიტექტორ ი. სირიშჩევის მიერ. რკინაბეტონის სკულპტურის კვარცხლბეკის სიმაღლე შეადგენდა 3,75 მეტრს, ხოლო თვითონ პოეტის სკულპტურა შესრულებული იყო მისი სიმაღლის შესაბამისად. კვარცხლბეკი შესრულებული იყო ეროვნული ხუროთმოძღვრობის ტრადიციების შესაბამისად ოთხკუთხა საფუძველით, რომელიც დამუშავებული იყო სტალაქტიტებით და მასში გაკეთებული ჭრილებით. ეს იყო პირველი სკულპტურული ძეგლი, რომელიც დაიდგა ბაქოში. გარკვეული დროის შემდეგ, იმის გათვალისწინებით, რომ ძეგლს გააჩნდა რამდენიმე ნაკლი, გადაწყდა მონუმენტის შეცვლა ახლით. 1958 წლის 30 აპრილს გაიხსნა პოეტ მირზა ალექპერ საბირის ახალი ძეგლი იმავე ადგილას, სადაც იდგა ძველი. ახალი ბრინჯაოს ძეგლი, რომელიც შეასრულეს სკულპტორმა ჯალალ კარიაღდიმ და არქიტექტორებმა გ. ალიზადემ და ე. ისმაილოვმა, აღმართულ იქნა შავი პოლირებული გრანიტის - ლაბრადორის კვარცხლბეკზე. ძველი ძეგლი გადაიტანეს ბალახანში, პოეტის სახელობის ბაღში. ძეგლი დგას ყოფილი სკოლის შენობის წინ, სადაც საბირი მასწავლებლად მუშაობდა. ↑ М. Тарланов. Р. Эфендиев. Изобразительное искусство Азербайджанской ССР. Советский художник. 1957. 32 ↑ Агаев Н. [ http://www.anl.az/down/medeniyyet2008/may/medeniyyet2008_may_953.htm Неподвластный волнам времени] Бакинский рабо­чий 2008.- 24 мая. ↑ Кейлихис (Кейхилис) Яков Израилевич (Иосифович) დაარქივებული 2011-12-16 საიტზე Wayback Machine. artru.info 2013-06-14
ჯუმა-მეჩეთი (ბაქო)

ჯუმა-მეჩეთი (აზერ. Cümə məscidi) — შიიტური ჯუმა-მეჩეთი, განლაგებული აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, მის ისტორიულ ნაწილ იჩერი შეჰერში, ასაფ ზეინალის ქუჩა 49-ში. თავისი არსებობის განმავლობაში მეჩეთი არაერთხელ რადიკალურად გადაკეთდა. მეჩეთს ახლავს XV საუკუნის მინარეთი. მეჩეთი განლაგებულია მჭიდროდ ათვისებულ ნაკვეთზე, ტრადიციებით ნაკურთხ ადგილზე. ზოგიერთი მეცნიერი გამოთქვამს აზრს, რომ ამ ადგილზე ადრე წარმართული ცეცხლის ტაძარი იდგა. 1437–1438 წლებში დერბენდის დინასტიის შირვანშაჰ ჰალილ-ული I მმართველობის დროს მეჩეთს მიუშენეს მინარეთი, რომელიც დღემდე შემორჩა. თქმულების მიხედვით, მეორე მეჩეთის შენობაც ცეცხლმა გაანადგურა. XX საუკუნის დასაწყისში ერთ-ერთი მდიდარი მორწმუნეს – ბაქოელი ჰაჯი შეიჰ დადაშევის – მიერ მეჩეთი გადაკეთდა და ასეთ მდგომარეობაში მოაღწია ჩვენამდე. მეჩეთის გარე მხარე მეჩეთის შიდა მხარე ↑ Бретаницкий, 1970, с. 13. ↑ Бретаницкий Л. С., Веймарн Б. В. Искусство Азербайджана IV — XVIII веков / Редактор И. А. Шкирич. — Москва: Искусство, 1976. — С. 107. — 272 с.
რასულ რზა

რასულ რზა (აზერ. Rəsul Rza; ნამდვილი სახელი რასულ იბრაჰიმ ოღლი რზაევი, აზერ. Rəsul İbrahim oğlu Rzayev; დ. 19 მაისი [ ძვ. სტ. 6 მაისი] , 1910 — გ. 1 აპრილი, 1981) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის სსრკ-ის დამსახურებული ხელოვნების მოღვაწე (1944), აზერბაიჯანის სსრკ-ის სახალხო პოეტი (1960); მესამე ხარისხის სტალინის პრემიის ლაურეატი (1951), საბჭოთა კავშირის შრომის გმირი (1980). იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის კინემატოგრაფიის მინისტრი (1945-1947), იყო 1, 3-7 მოწვევის აზერბაიჯანის სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი. რასულ რზა დაიბადა 1910 წლის 19 მაისს გეოკჩაიში მოსამსახურის ოჯახში, მაგრამ მისი დაბადების თარიღი სადავოა. პოეტის დაბადების დრო და თარიღი ჩაწერილი იყო ყურანის ფურცლებზე, რომელიც შემდგომ უკვალოდ დაიკარგა. მამამისი - მირზა იბრაჰიმი, წარმოშობით იყო ჩიინის დასახლებიდან (დღევანდელი უჯარის რაიონი), გიოიჩაიდან რამდენიმე კილომეტრის მოშორებით, მუშაობდა სოფლის მწერლად და თარჯიმნად ადგილობრივ კანცელარიაში. იგი გარდაიცვალა მას შემდეგ, რაც შვილს ხუთი წელი შეუსრულდა. ოჯახზე ზრუნვა გააგრძელა დედის ძმამ - მამედ ჰუსეინ რზაევმა, რომლის გვარიც აიღო შემდგომში რასულმა. ბიძია იყო ცნობისმოყვარე პიროვნება, უყვარდა ლიტერატურა და თვითონაც კი წერდა ლექსებს. რევოლუციის შემდგომ იგი მუშაობდა კომისარად, რაიკომის მდივნად. მოგვიანებით, რასულ რზა წერდა: „ბიძამ თავისი აუხდენელი ოცნება - გამხდარიყო პოეტი მე მიანდერძა“. რასულ რზამ მიიღო საშუალო განათლება რაიონულ სკოლაში. დაამთავრა „ვგიკი“. 1939 წლიდან კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. 1937–1938 წლებში რასულ რზა მუშაობდა სასცენარო განყოფილების უფროსად, ხოლო 1942-1944 წლებში – ბაქოს კინოსტუდიის დირექტორად. 1944- 1946 წლებში აზერბაიჯანის სსრკ-ის ხელოვნების სამმართველოს უფროსად. 1948-1949 წლებში იგი იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის კინემატოგრაფიის მინისტრი. 1, 3-7 მოწვევის აზერბაიჯანის სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი. ასევე იყო აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორი (1965 წლიდან), ხელმძღვანელობდა რიგ საზოგადო ორგანიზაციებს. 1938-1939 წლებში იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე. გარდაიცვალა 1981 წლის 1 აპრილს. დაკრძალულია ბაქოს საპატიო დაკრძალვის ხეივანში. Алибекова Г., Всегда в пути... Жизнь и творчества Расула Рза, Советский писатель, 1972. Вэлијев М. вэ Хэлилов Г., Рэсул Рза, Бакы, 1960. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Большая российская энциклопедия — Москва: Большая российская энциклопедия, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1768199"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Алибекова, 1972, с. 10.
აშურის მეჩეთი

აშურის მეჩეთი, იგივე ლეკური მეჩეთი — XII საუკუნის მეჩეთი ბაქოში, იჩერი შეჰერში. მეჩეთი აშენდა 1169 წელს მშენებლების ნაჯაფ აშურის და მისი შვილის იბრაჰიმის მიერ. განლაგებულია ასაფ ზეინალის ქუჩაზე იჩერი- შეჰერში. მეჩეთს ხშირად ლეკების მეჩეთს უწოდებენ. ეს სახელწოდება დაკავშირებულია მე-19 საუკუნის ნავთობის ბუმთან. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით ბაქოს მოაწყდა უამრავი მუშა ხელი, მათ შორის დაღესტანიდანაც. ეს მეჩეთი გამოუყეს ლეკ მუშებს რელიგიური ცერემონიების ჩასატარებლად. აშურის მეჩეთს გააჩნია პარალელიპიპედის ფორმა. მას გააჩნია ორი პატარა ფანჯარა სამხრეთ კედელზე. შესასვლელს რთავს სამლოცველო დარბაზში შესასვლელი თაღი. 1970 წელს მეჩეთს ჩაუტარდა რესტავრაცია. რეკონსტრუქციის შედეგად მას აღმოაჩნდა ორი სასანიდური ხანის თაღი. ეს თაღებიც მეჩეთის სამხრეთ მხარეს არის განლაგებული. ↑ «Aşur» və ya «Ləzgi məscidi» ↑ Музеи, заповедники, галереи города Баку: Мечеть Ашура - Бюро Пропаганды национального туризма, 2017 год. ↑ http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,ru/ დაარქივებული 2012-01-01 საიტზე Wayback Machine. Мечеть Ашура
კლავიშებიანი საკრავი

კლავიშებიანი საკრავი — მუსიკალური საკრავი, რომელიც იყენებს კლავიშებს და ბერკეტების სისტემას. ყველაზე ხშირად მუსიკალური ნაწარმოების შესრულებისას გამოიყენება პიანინო, როიალი და ორგანი, ხოლო თანამედროვე მუსიკაში – სინთეზატორები და ციფრული პიანინოები. აგრეთვე ცნობილია სხვა კლავიშებიანი საკრავები, მაგალითად მელოტრონი და ჩელესტა. ტერმინი „კლავიშებიანი საკრავი“ ხშირად აღნიშნავს სინთეზატორებს. შემსრულებელს შეუძლია ჟღერადობის დინამიკის და სხვა ელემენტების მართვა, გამომდინარე საკრავის შესაძლებლობებიდან. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კლავიშებიანი საკრავი“ ვიკისაწყობში. ძირითადი კლავიშებიანი საკრავი MIDI-ს ეპოქაში ↑ Kelzenberg, David. What are Historical Keyboard Instruments?. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-12. ციტირების თარიღი: 2012-10-25.