laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მადალენას არქიპელაგის ეროვნული პარკი

მადალენას არქიპელაგის ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale Arcipelago della Maddalena) — სახმელეთო-საზღვაო ეროვნული პარკი იტალიაში, კუნძულ სარდინიის სანაპიროზე. სულ მოიცავს 201,46 კმ² ფართობს და 180 კმ სიგრძის სანაპირო ზოლს. ეს რეგიონი მოიცავს ლა-მადალენას მუნიციპალიტეტის ყველა კუნძულს. ტერიტორია ასევე იქნება ბოჩე-დი-ბონაფიკოს საერთაშორისო საზღვაო პარკის ნაწილი, რომელიც უახლოეს მომავალში შეიქმნება. იტალიის ეროვნული პარკების სია Pages by the Park Authority on Parks.it
ტოსკანის არქიპელაგის ეროვნული პარკი

ტოსკანის არქიპელაგის ეროვნული პარკი — ვრცელი საზღვაო პარკი იტალიაში. მოიცავს 56,766 ჰექტარ ზღვასა და 17,887 ჰექტარ ხმელეთს. მის შემადგენლობაში შედის არქიპელაგის შვიდი მთავარი კუნძული (ელბა, ჯიგლიო, კაპრაია, მონტეკრისტო, პიანოზა, ჯიანუტრი, გორგონა), ზოგიერთი მომცრო კუნძული და კლიფები. იტალიის ეროვნული პარკების სია Pages by the Park Authority on Parks.it Yearbook of the Italian Parks 2005, edited by Comunicazione in association with Federparchi and the Italian State Tourism Board ISBN 88-7585-011-9
ასპრომონტეს ეროვნული პარკი

ასპრომონტეს ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale dell'Aspromonte) — ეროვნული პარკი იტალიაში, აპენინების სამხრეთ ნაწილში, კალაბრიის რეგიონში. გადაჭიმულია ზღვის სიახლოვეს და ის მოიცავს მწვერვალებს, რომელთა სიმაღლეს 2 000 მეტრამდე აღწევს. პარკის ტერიტორიას მრავალი მდინარე გადაკვეთს. გავრცელებულია ცხოველთა და ფრინველთა მნიშვნელოვანი სახეობები, მათ შორისაა მგელი, მიმინო, ზარნაშო და ა. შ. ტერიტორიის უდიდეს ნაწილში დომინირებს ტყეები ან პლაჟის ხეები, სოჭი, შავი ფიჭვი, ქვის მუხა, წაბლი და ხმელთაშუაზღვისპირეთის ბუჩქნარი. ხმელთაშუა ზღვით შემოსაზღვრული პარკი ასევე მდიდარია ისტორიული, ხელოვნების და არქეოლოგიური ფასეულობებით. იტალიის ეროვნული პარკების სია Pages by the Park Authority on Parks.it Yearbook of the Italian Parks 2005, edited by Comunicazione in association with Federparchi and the Italian State Tourism Board ISBN 88-7585-011-9
ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედალი

ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედალი (ინგლ. George Davidson Medal) — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების მედალი. ენიჭებათ წყნარ ოკეანეში და მის მოსაზღვრე ტერიტორიებზე განხოციელებული განსაკუთრებული მიღწევებისათვის და გამოკვლევებისათვის. 1946 წელს ამერიკის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ჯორჯ დევიდსონის ქალიშვილის ელენორ კემპბელ დევიდსონისაგან მემკვიდრეობით მიიღო $5000. შედეგად დაწესდა მედალი, რომელსაც ჯორჯ დევიდსონის სახელი ეწოდა. მედალი შემუშავებულია 1951 წელს ამერიკელი მოქანდაკის პოლ მენშიპის მიერ. ჯორჯ დევიდსონი იყო გეოგრაფი და გეოდეზისტი. გამოკვლევებს უმთავრესად წყნარ ოკეანეში ატარებდა. იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1907 წელს მან გამოაქვეყნა შრომა „სან-ფრანცისკოს ყურის აღმოჩენა“ (ინგლ. The Discovery of San Francisco Bay). სხვადასხვა დროს ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედლით დაჯილდოვდნენ: ჯორჯ კრესი, რეიმონდ ფოსბერგი, ჰიროში იშიდა და სხვ. ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება ოფიციალური საიტიდაარქივებული 2012-02-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ American Geographical Society Medal List. amergeog.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-26. ციტირების თარიღი: 2010-06-17. ↑ 2.0 2.1 Wright, John Kirtland 'The Years of Henry Grinnell', Geography in the Making: The American Geographical Society 1851-1951 (1952) pp. 14-70. — [George Grady Press]
ბრეშა

ბრეშა (იტალ. Brescia) — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. მდებარეობს ალპების ძირში. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის მონაცემებით შეადგენს 197,250 კაცს. ის ლომბარდიის სიდიდით მეორე ქალაქია, მილანის შემდეგ.
პრატო

პრატო (იტალ. Prato) — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, ტოსკანის რეგიონის, პრატოს პროვინციაში. ქალაქის მოსახლეობა 2009 წლის მონაცემებით შეადგენს 186,710 კაცს. ↑ https://demo.istat.it/?l=it
Madly in Anger with the World Tour

Madly in Anger with the World Tour იყო ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის 2003-2004 წლებში გამართული საკონცერტო ტურნე, ჩატარებული მათი მერვე სტუდიური ალბომის, St. Anger, მხარდასაჭერად, რომელიც გამოვიდა 2003 წლის 5 ივნისს. ალბომის St. Anger გამოშვების შემდეგ მეტალიკამ ჩაატარა რამდენიმე კონცერტი როგორც მათი ტურნეს Summer Sanitarium Tour 2003 ნაწილი; ეს კონცერტები იყო პირველი, სადაც ჯგუფი ახალ ბასისტთან, რობერტ ტრუჰილოსთან ერთად წარდგა მაყურებლის წინაშე. მსოფლიო ტურნე კი მხოლოდ 2003 წლის 6 ნოემბერს დაიწყო ტოკიოში, რომელიც 2004 წლის 28 ნოემბერს დასრულდა სან-ხოსეში. ტურნეს ყოველი კონცერტი პროფესიონალურად იწერებოდა და წარმატებით იყიდებოდა საიტზე livemetallica.com, რაც ტურნეს სიახლეს წარმოადგენდა. 2004 წლის 6 ივნისს დრამერმა ლარს ულრიხმა თავი ცუდად იგრძნო Download Festival-ის წინ, რის გამოც ჯგუფს მოუწია დროებით მისი ჩანაცვლება მოხალისეებით, რომელთა შორისაც იყვნენ დეივ ლომბარდო სლეიერიდან, ჯოი ჯორდისონი Slipknot-იდან და ფლემინგ ლარსენი, ულრიხის დასარტყმელი ინსტრუმენტების ტექნიკოსი. ტურნე განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა სკანდინავიაში, რამაც გამოიწვია მეტალიკის მთელი ძველი კატალოგის გამოჩენა ჩარტებში. სიმღერების სია მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა ტურნეს დროს. ჯგუფმა ძველი სიმღერები ფართოდ წარმოადგინა ტურნეში, ხოლო სიმღერები ახალი ალბომიდან St. Anger შემცირებული რაოდენობით, ზოგჯერ, მხოლოდ ერთი სიმღერითაც კი შემოიფარგლებოდა. იშვიათი შესრულების ნახვაც შეიძლებოდა ტურნეში, მაგალითად, რამდენიმე სიმღერა ალბომიდან ...And Justice for All, ადრე მიჩნეული მეტად რთულად და ხანგრძლივად საკონცერტო შესრულებისთვის. ერთ-ერთი ასეთია Dyers Eve, რომლის დებიუტი სცენაზე შედგა 2004 წლის ხუთ მარტს ლოს-ანჯელესში, 16 წლის შემდეგ მისი ჩაწერიდან. ჟურნალ Pollstar-ის ცნობით, Madly in Anger with the World Tour იყო 2004 წლის მეოთხე ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ტურნე: ჯგუფს მოუტანა 160 500 000 აშშ-ის დოლარი ბილეთების გაყიდვიდან. ჯეიმზ ჰეტფილდი — წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა; კირკ ჰემეტი — წამყვანი გიტარა; ლარს ულრიხი — დასარტყმელი საკრავები; რობერტ ტრუჰილო — ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი. მეტალიკის ოფიციალური საიტი მეტალიკა საიტზე MySpace MetOnTour.com LiveMetallica.com სტატია ნიუ-იორკერში ↑ St. Anger. Metallica.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-04. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ↑ Metallica Launches Music Download Site. nugs.net (2 მარტი, 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-28. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ↑ Metallica's Lars Ulrich Hospitalized In Switzerland, Misses Show. დაარქივებული 2010-05-01 საიტზე Wayback Machine. Yahoo Music. წაკითხვის თარიღი: 2007-12-12 ↑ Metallica Band: Biography. metallicaband.net. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-02-11. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ↑ Metallica - Fleet Center, Boston Ma. afgrant.com (24 ოქტომბერი, 2004). ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ↑ Metallica Madly In Anger Tour Notes. dennis.ca (12 ოქტომბერი, 2004). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-12-25. ციტირების თარიღი: 2011-11-04. ↑ SHOW NOTES. livemetallica.com (5 მარტი, 2004). ციტირების თარიღი: 2008-03-01.
ვლადიმერ კრეიტერი

ვლადიმერ მიხეილის ძე კრეიტერი (რუს. Крейтер, Владимир Михайлович; დ. 5 ნოემბერი [ძვ. სტ. 24 ოქტომბერი], 1897, კუზნეცკი, ახლანდელი ნოვოკუზნეცკი — გ. 31 დეკემბერი, 1966, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1940), პროფესორი (1935). რუსეთის მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1964). 1928 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტი. 1929 წელს მივლინებაში იმყოფებოდა აშშ-ში. 1930 წელს უკან დაბრუნდა და განაგრძო მუშაობა გეოლოგიურ კომიტეტში. 1932–1949 წლებში ასწავლიდა მოსკოვის გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტსა და მოსკოვის ფერადი ლითონებისა და ოქროს ინსტიტუტში (1932–1949, 1954–1966). 1945 წელს მივლინებაში იყო გერმანიაში. 1949 წლის 21 მაისს დააპატიმრეს გეოლოგთა „კრასნოიარსკის საქმის“ მიხედვით და მოათავსეს ლეფორტოვოს ციხეში. 1950 წლის 28 ოქტომბერს მიესაჯა 25 წლით შრომა-გასწორების ბანაკი და გადაიყვანეს კრასნოიარსკის შრომა-გასწორების ბანაკში. მუშაობდა გეოლოგიურ განყოფილებაში — „ენისეისტროიში“, სადაც ბანაკში ლექციების კურსს კითხულობდა და აძლევდა კონსულტაციებს ძიების, დაზვერვისა და საბადოების შეფასების საკითხების შესახებ. 1953 წელს ინსულტი გადაიტანა, რის გამოც მოათავსეს ბანაკის საავადმყოფოში, ხოლო გამოჯანმრთელების შემდეგ დაბრუნდა „ენისეისტროიში“. 1954 წლის მარტიდან რეაბილიტირებულია. ვლადიმერ კრეიტერმა სსრკ-ში ერთ-ერთმა პირველმა ჩაუყარა საფუძველი მეცნიერებას სასარგებლო წიაღისეულის ადგილმდებარეობის კვლევისა და ძიების შესახებ. აგრეთვე დიდ ყურადღებას უთმობდა გეოლოგიურ-საძიებო ტექნიკის საკითხებს. 1955 წელს დაასრულა მუშაობა წიგნზე: „მადნის ველების სტრუქტურები და საბადოები“. ავტორია ფუნდამენტური მონოგრაფიებისა. კრეიტერის ხელმძღვანელობით დაცულია ათობით საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია. Структуры рудных полей и месторождений, М., 1956; Поиски и разведка месторождений полезных ископаемых, 2 изд., ч. 1—2, М., 1960—61. ვლადიმერ კრეიტერი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ვლადიმერ კრეიტერის ბიოგრაფია (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Крейтер Владимир Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა

მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა — ჯვაროსნული ლაშქრობა 1202-1204 წწ. დაიგეგმა ეგვიპტის წინააღმდეგ, მაგრამ ვენეციელი ვაჭრების მზაკვრული გეგმის წყალობით იგი ბიზანტიის საწინააღმდეგოდ შემობრუნდა. თეობალდ III-ის გარდაცვალების შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ბონიფაციუს I მონფერატელი. XIII საუკუნის დამდეგს ბიზანტიის სამეფო კარზე დიდი არეულობა სუფევდა. 1204 წელს თამარ მეფემ ფრიად თამამი გადაწყვეტილება მიიღო - საბაბად გამოიყენა ბიზანტიის იმპერატორ ალექსი ანგელოსის მოხელეთა მიერ თამარისგან დასაჩუქრებული ბერების გაძარცვა და ბიზანტიის კუთვნილ სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავი ზღვისპირეთში ჯარი გაგზავნა. ქართულმა ჯარმა დაიპყრო ტერიტორია და იქ ტრაპიზონის საკეისრო დააარსა. თამარმა ტრაპიზონის მეფობა საქართველოში აღზრდილ ალექსი კომნენოსს ჩააბარა. იმავე 1204 წელს ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლი აიღეს და იქ ლათინთა იმპერია დააარსეს. რომლის პირველი იმპერატორიც გახდა ბოლდუინ I ფლანდრიელი. ბონიფაციუს მონფერატი გახდა თესალონიკის მეფე. ლათინთა იმპერიამ 1261 წლამდე იარსება. ამ ლაშქრობის შემდეგ ჯვაროსანთა პოზიციები ახლო აღმოსავლეთში ძლიერ შესუსტდა. იერუსალიმი ეგვიპტელი არაბების ხელში რჩებოდა. ევროპის მონარქებმა შემდეგი დარტყმა ეგვიპტისაკენ მიმართეს. E.L. Skip Knox. The Fourth Crusade დაარქივებული 2011-02-04 საიტზე Wayback Machine. Introduction to the Fourth Crusade Medieval Sourcebook: The Fourth Crusade 1204: Collected Sources ↑ Phillips. The Fourth Crusade, p. 106. ↑ D. Queller, The Fourth Crusade The Conquest of Constantinople, 185
ლივორნო

ლივორნო (იტალ. Livorno. ტრადიც. Leghorn) — საპორტო ქალაქი იტალიაში, ტირენიის ზღვაზე, ტოსკანის დასავლეთ სანაპიროზე. წარმოადგენს ლივორნოს პროვინციის დედაქალაქს და 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 160 000 ადამიანს შეადგენს. იტალიური რენესანსის ხანაში ლივორნო „იდეალურ ქალაქთან“ ასოცირდებოდა. დღეისათვის ის თავის ისტორიას აცოცხლებს მის გარშემო არსებულ სტრუქტურებში, რომლებიც გადაკვეთილია არხებით და გარს არტყავს გამაგრებული კედლები. არეულ-დარეული ქუჩები, რომლებიც ვენეციის რაიონს ამშვენებს და მედიჩების პორტი, რომელსაც მაღლიდან კოშკები და ციხესიმაგრეები გადმოჰყურებს, ქალაქის ცენტრისკენ მიემართება. XVI საუკუნის მიწურულს არქიტექტორ ბერნარდო ბუონტალენტის მიერ დაპროექტებულმა ლივორნომ XVII საუკუნის ბოლოს ქალაქდაგეგმარების დიდი ექსპანსია განიცადა. ამ პერიოდში, ძველის ციხესიმაგრეების ნაცვლად ახლები აშენდა, ამავე პერიოდს მიეკუთვნება ქალაქის კედლები და სანავიგაციო არხების სისტემა. 1580-იან წლებში, ტოსკანის ჰერცოგმა ფერდინანდ I-მა ლივორნო პორტო-ფრანკოდ გამოაცხადა, რაც იმას ნიშნავდა, რომ აქ ვაჭრობის პროცესში ჩართული საქონელი გადასდახადებისგან თავისუფლდებოდა. 1590 — 1603 წლებში ძალაში იყო რეჯი-ლივორნოს კანონები, რომლებიც ეხმარებოდა კომერსანტებს და აცხადებდა რელიგიურ თავისუფლებას. ამ კანონბების დამსახურებით, ლივორნო გახდა კოსმოპოლიტი ქალაქი და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პორტი მთელს ხმელთაშუა ზღვაზე. ვაჭრობის მიზნით ლივორნოში გადასახლდა მრავალი უცხოელი, მათ შორის იყვნენ ფრანგები, ჰოლანდიელები, ინგლისელები და ებრაელები. ესპანეთიდან ასევე გადმოსახლდნენ მორისკები (ესოანელი მუსლიმანები). 1606 წლის 19 მარტს, ჰერცოგმა ფერდინანდ I მედიჩიმ ლივორნოს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. ნაპოლეონის ომების პერიოდში, აიკრძალა ვაჭრობა ბრიტანეთთან, რამაც ლივორნოს ეკონომიკა უძლიერესად დააზარალა. 1868 წელს, ქალაქი ახლადშექმნილი იტალიის სამეფოს შემადგენლობაში შედის და კარგავს თავისუფალი პორტის სტატუსს, რაც ქალაქის მნიშვნელობას აკნინებს. პოლიტიკურად, ლივორნო იტალიის ერთ-ერთი ყველაზე მემარცხენე ქალაქია. სწორედ აქ დაარსდა 1921 წლის იანვარს იტალიის კომუნისტური პარტია. ლივორნოსგან ეწოდა სახელი ქათმის ერთ-ერთ ჯიშ ლეგჰორნს. ფოსო-რეალე ლივორნოს ხედი ძველი ციხესიმაგრე ახალი ციხესიმაგრე ლივორნოს ეკლესია ბარონ სიდნეო სონინოს ციხესიმაგრე Monumento dei Quattro Mori რესპუბლიკის მოედანი იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით Municipal website (იტალიური) Port of Livorno website Photographic map of Livorno city დაარქივებული 2013-06-09 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Ferdinando I De Medici, Document Inviting Jewish Merchants to Settle in Livorno and Pisa, in Italian, Manuscript on Vellum, Florence, Italy, 10 June 1593 (fac-simile) დაარქივებული 5 March 2007[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები Livorno Video Tour
კალიარი

კალიარი (იტალ. Cagliari; სარდ. Casteddu) — ქალაქი იტალიაში, კუნძულ სარდინიის დედაქალაქი. მისი სარდინიული სახელწოდება კასტედუ ციხესიმაგრეს ნიშნავს. 2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 156 000 ადამიანს შეადგენს, ხოლო მეტროპოლიური არეალის — 480 000 -ს. ხანგრძლივი ისტორიის მქონე უძველესმა ქალაქმა მრავალი ცივილიზაციის მმართველობის ქვეშ გამოიარა. ის იყო სარდინიის სამეფოს დედაქალაქი (რომელიც 1861 წელს იტალიის სამეფო გახდა) 1324 — 1720 და 1798 — 1815 წლებში. ქალაქში მდებარეობს კალიარის უნივერსიტეტი და სარდინიის რომანულ-კათლიკური არქისაეპისკოპოსო, შესაბამისად ის რეგიონის მნიშვნელოვანი კულტურული, საგანმანათლებლო, პოლიტიკური და ხელოვნების ცენტრია, ცნობილია არტ-ნუვოს არქიტექტურითა და მრავალი მონუმენტით. ამავე დროს, ის სარდინიის ეკონომიკური და ინდუსტრიული კვანძია, რომელსაც გააჩნია ერთ-ერთი უდიდესი ნავსადგური მთელს ხმელთაშუა ზღვაზე, საერთაშორისო აეროპორტი და შემოსავლების ერთ-ერთი უდიდესი მაჩვენებელი იტალიაში, რითაც ის ჩრდილოეთის ისეთ ქალაქებს უტოლდება, როგორებიცაა ტურინი, ვიჩენცა და გენუა. კალიარი მდებარეობს სარდინიის მერიდიანულ ზონაში. მის სამხრეთით იშლება კალიარის ყურე, აღმოსავლეთით — შვიდი ძმის მთები (monti dei Sette Fratelli), დასავლეთით — კაპოტერის მთები, ჩრდილოეთით კი კამპიდანოს ვაკე. იგი იტალიის მასშტაბით მე-8 და სამხრეთ იტალიის ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია. კალიარის კლიმატი ტიპური ხმელთაშუაზღვიურია, ძალიან ცხელი ზაფხულით. ივლისის ტემპერატურა ხშირად 40 °C-ს უტოლდება. წვიმიანი სეზონი გრძელდება ოქტომბრიდან მარტამდე. ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 10 °C-ია. იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით Official website Casteddu.com (English) Official Tourism Agency website დაარქივებული 2012-07-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ David M. Cheney. Cagliari (Archdiocese). [Catholic-Hierarchy]. ციტირების თარიღი: 2010-04-20. ↑ Cagliari art (Italian Language Schools and Courses to Learn Italian in Italy.). It-schools.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-27. ციტირების თარიღი: 2010-04-20. ↑ La classifica dei redditi nei comuni capoluogo di provincia. Il Sole 24 ORE. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-12. ციტირების თარიღი: 2010-04-20.
პეტრე მეუდაბნოე

პეტრე მეუდაბნოე, პეტრე ამიენელი — ფრანგი ასკეტი ბერი, რომელსაც მიეწერება პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ორგანიზება. დაიბადა დაახლოებით 1050 წელს ამიენში. თავდაპირველად იყო სამხედრო მოღვაწე, მაგრამ შემდეგ მიატოვა საერო ცხოვრება და ბერად აღიკვეცა. ამ პერიოდში ქრისტიანულ სამყარო შეპყრობილი იყო ჯვაროსნული ლაშქრობის იდეებით. იერუსალიმში ყოფნის დროს საკუთარი თვალით იხილა ქრისტიანთა დამცირება და გაუსაძლისი ყოფა. უკან დაბრუნებისას იურუსალიმის პატრიარქმა მას რომის პაპთან წერილი გაატანა, რომელშიც პატრიარქი პაპს და ევროპის მონარქებს შველას თხოვდა. პაპმა დახმარება აღუთქვა. პაპისაგან დაიმედებულმა მეუდაბნოემ მთელი საფრანგეთი საბრძოლო მოწოდებებით შემოიარა. ჯვაროსნების მიერ იერუსალიმის აღების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში, ჩავიდა პიკარდიაში და იუიში 1099 წელს დააარსა ავგუსტინელთა მონასტერი, სადაც გარდაიცვალა 1115 წელს. პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა Peter the Hermit
სალერნო

სალერნო (იტალ. Salerno) — ქალაქი და კომუნა სამხრეთ-დასავლეთ იტალიაში, კამპანიის რეგიონში, სალერნოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს სალერნოს ყურესთან, ტირენიის ზღვის სანაპიროზე. სალერნო ამალფის სანაპიროს მთავარი ქალაქია. ყველაზე უკეთ ცნობილია თავის სამედიცინო სკოლით (მსოფლიოში პირველი სამედიცინო უნივერსიტეტი). XVI საუკუნეში, სანსევერინოს ოჯახის მმართველობისას, რომლებიც სამხრეთ იტალიაში ყველაზე გავლენიანი ფეოდალი-ლორდები იყვნენ, ქალაქი სწავლა-განათელბის, კულტურისა და ხელოვნების უდიდესი ცენტრი გახდა. ეს ოჯახი თავის სამსახურში ქირაობდა იმ დროის უდიდეს ინტელექტუალებს. Later, in 1694, the city was struck by several catastrophic earthquakes and plagues, მოგვიანებით, 1694 წელს, ქალაქმა გადაიტანა რამდენიმე კატასტროფული მიწისძვრა და ჭირი, შემდგომში კი ესპანელთა მმართველობა, რომელიც XVIII საუკუნემდე გაგრძელდა. ამის შემდეგ, სალერნო პართენონის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა და ასევე გამოსცადა ნაპოლეონის მმართველობა. უფრო თანამედროვე ისტორიაში, ქალაქი მასპინძლობდა იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ III-ს, რომელმაც აქ 1943 წელს, მეორე მსოფლიო ომისას მოკავშირეებთან მშვიდობიანი მოლაპარეკების შემდეგ რომიდან გადმოინაცვლა. ამის შემდეგ, აქ ჩამოყალობდა ე. წ. „სამხრეთის ხელისუფლება“ და სალერნო რამდენიმე თვის განმავლობაში იტალიის „დედაქალაქი“ გახდა. მის მახლობლად განხორციელდა მოკავშირეთა რამდენიმე შემოჭრა. დღეისათვის, სალერნო კამპანიისა და ზოგადად მთელი იტალიის მნიშვნელოვანი კულტურილი ცენტრია თავისი გრძელი და მოვლენებით აღსავსე ისტორიით. ქალაქს მდიდარი და მრავალგვარი კულტურა გააჩნია. ამავე დროს, სალერნო სამ განსხვავებულ რაიონად იყოფა: შუა საუკუნეების ნაწილი თანამედროვე ხელოვნების არეალებით, XIX საუკუნეში დაგეგმარებული რაიონი და უფრო მჭიდროდ დასახლებული ომის შემდგომი არეალი, რომელიც აპატრამენტთა რამდენიმე ბლოკს მოიცავს. ქალაქი მდებარეობს მდინარე სელეს ვაკის ჩრდილო-დასავლეთ კიდეზე და მიეკუთვნება ამალფის სანაპიროს. მის ცენტრალურ ნაწილს კვეთს პატარა მდინარე ირნო. კლიმატი ხმელთაშუაზღვიურია, ცხელი და შედარებით მშრალი ზაფხულით (30 °C (86 °F) აგვისტოში) (8 °C (46 °F) იანვარში). ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი დაახლოებით 1 000 მმ-ია. ქალაქი საკმაოდ ქარიანია, რისი მიზეზიც მთებიდან სალერნოს ყურისკენ მქროლავი ძლიერი ქარებია. მიუხედავად ამისა, ამ ფაქტის წყალობით სალერნო იტალიის ერთ-ერთი ყველაზე მზიანი ქალაქია. იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით Photo of the "Cripta" of the Salerno Cathedral, where is the tomb of the Apostle Matthew Information about Salerno's history (in Italian) Salerno Webcam ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-21. ციტირების თარიღი: 2011-11-02.
სალერნოს ყურე

სალერნოს ყურე (იტალ. Golfo di Salerno) — ყურე ტირენიის ზღვაში, სამხრეთ-დასავლეთ იტალიის სალერნოს პროვინციის სანაპიროზე. ამ ზოლის ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოადგენს ტურისტებში პოპულარულ ამალფის სანაპიროს, რომელიც მოიცავს ქალაქებს: ამალფის, მაიორის და პოზიტანის, აგრეთვე ქალაქ სალერნოს. მისი ფართობი 2 450 კმ²-ია. სალერნოს ყურე ნეაპოლის ყურისგან გამოყოფილია სორენტინის ნახევარკუნძულით, სამხრეთით კი ესაზღვრება სილენტოს სანაპირო. სალერნოს ყურე, ფოტოები და ინფორმაცია
ნეაპოლის ყურე

ნეაპოლის ყურე (იტალ. Golfo di Napoli) — ყურე ტირენიის ზღვაში, იტალიის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან (კამპანიის რეგიონი). მისი სიგანე 15 კმ-ია. დასავლეთით იხსნება ხმელთაშუა ზღვაში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქი ნეაპოლი და პოცუოლი, აღმოსავლეთით — მთა ვეზუვი, სამხრეთით კი სორენტინის ნახევარკუნძული და მისი მთავარი ქალაქი სორენტო. ნახევარკუნძული მას სალერნოს ყურისგან გამოყოფს. ყურეში მდებარეობს კუნძულები — კაპრი, ისკია და პროსიდა. არეალი მნიშვნელოვანი ტურისტული დესტინაციაა რომაული ნანგრევებითა და ახლოსმდებარე პომპეითა და ჰერკულანუმით. ყურემ უმასპინძლა აფროსნობის შეჯიბრს 1960 წლის რომის ზაფხულის ოლიმპიადისას. 1960 Summer Olympics official report. დაარქივებული 2012-10-27 საიტზე Wayback Machine. Volume 1. p. 86. 1960 Summer Olympics official report. დაარქივებული 2012-10-29 საიტზე Wayback Machine. Volume 2. Part 2. pp. 963–1023. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-13. ციტირების თარიღი: 2011-11-02.
ვენეციის ყურე

ვენეციის ყურე — ყურე ადრიატიკის ზღვაში, რომელიც ესაზღვრება თანამედროვე იტალიის, სლოვენიისა და ხორვატიის ნაპირებს. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე პოს დელტასა და ისტრიის ნახევარკუნძულს შორის. ყურის საშუალო სიღრმე 34 მეტრია. ჩაედინება მდინარეები: ტალიამენტო, პიავე, ადიჯე და ბრენტა. მის სანაპიროზე მდებარე მთავარი ქალაქებია — ვენეცია, ტრიესტი, კოჯა და პულა. სანაპიროებზე გამოიყოფა მრავალი ლაგუნა. ანტიკურ ხანაში, ვენეციის ყურე ქარვის გზის ბოლო წერტილს წარმოადგენდა. ყურემ სახელი სავარაუდოდ ვენეციის რესპუბლიკისგან მიიღო იმ პერიოდში, როდესაც ის ძლიერების მწვერვალზე იმყოფებოდა და თითქმის მთლიანად ფლობდა ადრიატიკის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს. ვენეციის ყურე — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
სორენტინის ნახევარკუნძული

სორენტინის ან სორენტის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული სამხრეთ იტალიაში, შეჭრილია ტირენიის ზღვაში და ერთმანეთისგან გამოყოფს ნეაპოლისა (ჩრდილოეთით) და სალერნოს (სამხრეთით) ყურეებს. სახელი ეწოდა ქალაქ სორენტოსგან, რომელიც მის ჩრდილოეთ ნაპირზე მდებარეობს. მის სამხრეთით გაწოლილია ამალფის სანაპირო. ნახევარკუნძულის სამხრეთი წვერის გასწვრივ, ტირენიის ზღვაში მდებარეობს კუნძული კაპრი. მთლიანი რეგიონი პოპულარულ ტურისტულ დესტინაციას წარმოადგენს. Il portale della Penisola Sorrentina
წახნისწყარო

წახნისწყარო — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, წახანის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1280 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 21 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ვარხანის სასოფლო საბჭოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 41 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 301. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
მაგმატიზმი

მაგმატიზმი — მაგმის გამოდნობის, კრისტალიზაციის, გადაადგილებისა და შემცველ ქანებთან ურთიერთქმედების პროცესები. დედამიწის ქერქის გეოლოგიური ისტორიისა და სტრუქტურის შესაბამისად განარჩევენ გეოსინკლინურ, ბაქნურ, ოკეანური (რიფტების, კუნძულთა რკალებისა და დედამიწის ცხელი ლაქების) და აქტივიზებული არეების მაგმატიზმებს; მაგმის გაცივების სიღრმის მიხედვით — აბისალურ, ჰიპაბისალურ, სუბვულკანურსა და ზედაპირულ მაგმატიზმებს, ხოლო მაგმის შედგენილობის მიხედვით — ულტრაფუძე, ფუძე, მჟავა და ტუტე მაგმატიზმებს. მაგმატიზმი განსაკუთრებით ინტენსიურად მიმდინარეობს გეოსინკლინებში; მისი გამოვლინების ცალკეული ფორმა დაკავშირებულია გეოსინკლინის განვითარების გარკვეულ ეტაპთან. თანამედროვე გეოლოგიურ ეპოქაში მაგმატიზმი განსაკუთრებით ფართოდ არის განვითარებული წყნაროკეანურ გეოსინკლინურ სარტყელში, შუაოკეანურ ქედებზე, აფრიკის რიფტულ ზონაში, ხმელთაშუა ზღვის აუზში და სხვ. მაგმა ვულკანიზმი ინტრუზია შენგელია დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 324.
პიაცა-გრანდე

პაიაცა-გრანდე (იტალ. Piazza Grande) — XII საუკუნის მოედანი მოდენის საკათედრო ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე. 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში Cathedral, Torre Civica and Piazza Grande, Modena
ვალო-დი-დიანო

ვალო-დი-დიანო (იტალ. Vallo di Diano) — ხეობა იტალიაში, კამპანიის რეგიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სალერნოს პროვინციაში. მდებარეობს ალბურნის მთებსა და კამპანიისა და ბაზილიკატის რეგიონების საზვრებს შორის. მიჩნეულია ჩილენტოს გეოგრაფიულ სუბრეგიონად და ჩილენტოსა და ვალო-დი-დიანოს ეროვნული პარკის ნაწილად, რომელიც 1998 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. უდიდესი სატყეო პარკი (პრუნო) ძირითადად ჩილენტოს მხარეს მდებარეობს. არეალს გარს არტყავს 17 მუნიციპალიტეტი, რომელთა შორისაც უდიდესია ზალა-კონსილიანა 15 000 მცხოვრებით. კლიმატი ტიპური აპენინების ხეობებისათვის დამახასიეთებელია. ნალექების საშუალი წლიური მაჩვენებელი 1000 მმ-ია. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Vallo di Diano (იტალიური) Cilento and Vallo di Diano National Park დაარქივებული 2013-05-06 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) Mountain Community of Vallo di Diano[მკვდარი ბმული]