laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეშმაკი და ქალბატონი პრიმი

„ეშმაკი და ქალბატონი პრიმი“ (პორტ. O Demônio e a srta Prym) — მწერალ პაულო კოელიოს 2000 წელს გამოცემული წიგნი, რომანი სიკეთესა და ბოროტებაზე. მდიდარ მამაკაცს უპატიოსნო წარსული სტანჯავს და შოკისმომგვრელი წამოწყება აქვს განზრახული. დაბა ვისკოსის გაუხარელი მცხოვრებნი კი, სადაც ეშმაკთან გაიგივებული კაცი ჩადის, სიძუნწეში ჩაფლულან და გადაშენების პირზე არიან მისულნი. ახალგაზრდა ქალი მის პრიმი კი ბედნიერებას ეძებს. ერთი დაძაბული, მოვლენებით დატვირთული კვირის განმავლობაში წარმოუდგენელი მოვლენები განვითარდება დაბაში, სადაც ოქროს გულისთვის ყველა მზადაა სხვა გაწიროს. მწერალს უცნაური და ერთობ საოცარი მიგნება აქვს დაბა ვისკოსის მცხოვრებთან მიმართებაში — დაბაში არც ერთი ბავშვი აღარ ცხოვრობს. Support the Paulo Coelho Institute დაარქივებული 2020-01-05 საიტზე Wayback Machine. Paulo's official blog : Read his thoughts and discuss with Paulo Paulo's official Quotes Page : Find Paulo's Quotes in english and other languages, comment on them დაარქივებული 2017-09-11 საიტზე Wayback Machine. Warrior of the Light Online დაარქივებული 2012-10-29 საიტზე Wayback Machine. What's it like to be the alchemist? Interview with Forward Magazine, April 2009 დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. Appearance on Desert Island Discs, BBC-Radio 4, 3 July 2005
Google Maps

Google Maps — გუგლის მიერ შექმნილი რუკების ვებ-აპლიკაცია, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის დათვალიერება თანამგზავრული სურათების სახით. გარდა უბრალო დათვალიერებისა, შესაძლებელია საკუთარი რუკები შექმნა წერტილოვანი, ხაზოვანი და პოლიგონალური ფენებით და სხვებისათვის გაზიარება. Google Maps Google Sky Google Moon Google Mars Google Maps დახმარების ცენტრი
ალქიმიკოსი (რომანი)

ალქიმიკოსი (პორტ. O Alquimista) — მწერალ პაულო კოელიოს 1988 წელს დაწერილი ალეგორიული რომანი. 150 ქვეყანაში გაიყიდა წიგნის 68 მილიონი ასლი, ამის გამო წიგნი ბესტსელერად მიიჩნევა. ქართულად თარგმნა მზია გელაშვილმა. გამოცემულია 117 ქვეყანაში ალქიმიკოსი ბრაზილიის ისტორიაში ყველაზე გაყიდვად წიგნად მიიჩნევა და გინესის რეკორდების წიგნშიც არის მოხსენიებული. 2002 წელს პორტუგალიურმა "ჟურნალ დი ლეტრაშმა", რომელიც ადგილობრივ ლიტერატურულ წრეებში ავტორიტეტულ გამოცემად ითვლება, განაცხადა, რომ ალქიკიმოსი პორტუგალიურ ენაზე გამოცემულ ნაწარმოებთაგან ყველაზე მეტ ეგზემპლარად არის გამოცემული ამ ენის განვითარების მთელი ისტორიის მანძილზე. Support the Paulo Coelho Institute დაარქივებული 2020-01-05 საიტზე Wayback Machine. Paulo's official blog : Read his thoughts and discuss with Paulo Paulo's official Quotes Page : Find Paulo's Quotes in english and other languages, comment on them დაარქივებული 2017-09-11 საიტზე Wayback Machine. Warrior of the Light Online დაარქივებული 2012-10-29 საიტზე Wayback Machine. What's it like to be the alchemist? Interview with Forward Magazine, April 2009 დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. Appearance on Desert Island Discs, BBC-Radio 4, 3 July 2005
პრესტო

პრესტო ( იტალ. presto - სწრაფად) მუსიკაში, ჩქარი ტემპის აღნიშვნა. ტერმინი გვხვდება XVII საუკუნის დასაწყისიდან. XVIII საუკუნიდან აღინიშნავდა ალეგროზე ჩქარ ტემპს. ტერმინი "პრესტო" იხმარება დამატებით, დამაზუსტებელ ტერმინთან ერთად - presto assai, presto molto (ძალიან ჩქარა), presto ma non tanto და presto ma non troppo (არც ისე ჩქარა). ქსე, ტ. 8, გვ. 187, თ., 1984
QGIS

QGIS (ადრე ეწოდებოდა Quantum GIS) — თავისუფალი ჯვარედინ პლატფორმული გეოგრაფიული საინფორმაციო სისტემა. QGIS-ზე მუშაობა დაიწყეს 2002 წლის მაისში. 2009 წლის იანვარში გამოვიდა პროგრამის ვერსია 1.0. QGIS წარმოადგენს ღია კოდის მქონე პროგრამას, რომელიც სრულიად უფასოა და მუშაობს თითქმის ყველა საოპერაციო სისტემაზე, მათ შორის, ლინუქსზე. ოფიციალური საიტი MrSID to GeoTIFF Converter დაარქივებული 2008-09-12 საიტზე Wayback Machine. კონვერტორი, რომელიც MrSID ფაილებს გადაიყვანს GeoTIFF ფორმატში ↑ http://changelog.qgis.org/en/qgis/version/2.18.0/
რიო-პიედრას ნაპირზე ჩამოვჯექი და ავტირდი

რიო პიედრას ნაპირზე ჩამოვჯექი და ავტირდი - ბრაზიელი მწერლის, პაულო კოელიოს 1994 წელს შექმნილი რომანი. რომანი შეიძლება ჩაითვალოს კოელიოს ტრილოგიის პირველ წიგნად, მეორე ნაწარმოებია ვერონიკამ სიკდვილი გადაწყვიტა, მესამე კი — ეშმაკი და ქალბატონი პრიმი. კოელიო, პ. (2017). რიო-პიედრას ნაპირზე ჩამოვჯექი და ავტირდი. თბილისი: ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა. ISBN 9789941238406. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა
ვერონიკამ სიკვდილი გადაწყვიტა (რომანი)

ვერონიკამ სიკვდილი გადაწყვიტა (პორტ. Veronika decide morrer) — მწერალ პაულო კოელიოს რომანი. ნაწარმოები 24 წლის ვერონიკას ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მონაკვეთზე აქცენტირდება, როდესაც ის ამ ცხოვრების ამაოებით დაღლილი სიკვდილს გადაწყვეტს. რომანი დაფუძნებულია კოელიოს ბევრ ცხოვრებისეულ ფაქტზე (იხ. ბიოგრაფია); რომანში ნათლადაა ნაჩვენები თუ რამდენი ნორმალური ადამიანი შეიძლება იმყოფებოდეს ფსიქიატრიული საავადმყოფოს პალატებში და ვერც წამოსვლას ახერხებდეს და ვეღარც დარჩენას. წიგნი ამა თუ იმ პიროვნების სულიერ სამყაროს გვაცნობს და ცხოვრებისეულ სიძლიერეებს მკაფიოდ გვიშიფრავს. ვერონიკა, რომელიც საბედისწეროდ გადაურჩება სიკვდილს, შეიცნობს ნამდვილ სიგიჟეს და შეიყვარებს შეურაცხადს, რის შემდეგაც მისთვის ყველაფერი ამქვეყნიური ძვირფასი გახდება. პაულო კოელიო რომანში მოცემული იგავით მთავარ სათქმელ გადმოგვცემს: თუ გინდა სრულყოფილ ადამიანად აღგიქვან, შენც ისეთივე გიჟი უნდა იყო, როგორებიც სხვები არიან. აქ სიგიჟე წესიერებასთანაა გაიგივებული. Glauco Ortolano Interview, World Literature Today დაარქივებული 2010-03-30 საიტზე Wayback Machine. Review of all books by Paulo Coelho დაარქივებული 2010-08-01 საიტზე Wayback Machine. at BookRack Paulo Coelho კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Support the Paulo Coelho Institute დაარქივებული 2020-01-05 საიტზე Wayback Machine. Paulo's official blog : Read his thoughts and discuss with Paulo Paulo's official Quotes Page : Find Paulo's Quotes in english and other languages, comment on them დაარქივებული 2017-09-11 საიტზე Wayback Machine. Warrior of the Light Online დაარქივებული 2012-10-29 საიტზე Wayback Machine. What's it like to be the alchemist? Interview with Forward Magazine, April 2009 დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. Appearance on Desert Island Discs, BBC-Radio 4, 3 July 2005
აპასიონატო

აპასიონატო (იტალ. appassionato — გზნებით, დიდი გრძნობით, შთაგონებით) — მუსიკალური ნაწარმოების შესრულების ხასიათი. ხშირად უკავშირდება ტემპის აღმნიშვნელ ტერმინს (ალეგრო აპასიონატო); ზოგჯერ ნაწარმოების სახელწოდებაც არის, მაგ., ბეთჰოვენის სონატა „აპასიონატა“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 508.
ანდანტე

ანდანტე (იტალ. andante – სიტყვასიტყვით – ნაბიჯით მიმავალი) — ზომიერად ნელი ტემპი მუსიკაში; ამ ტემპით შესასრულებული მუსიკალური პიესა ან მისი ნაწილი. ანდანტე სონატური-სიმფონიური ციკლის II (ან სხვა) ნაწილის გავრცელებული ტემპია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 441.
კორნი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კორნი შეიძლება აღნიშნავდეს: კორნი (ამერიკული ჯგუფი) — ნიუ მეტალ ჯგუფი სამხრეთ კალიფორნიიდან. კორნი (რუსული ჯგუფი) — რუსული პოპ-ჯგუფი.
ალეგრო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით „ალეგრო“ შეიძლება აღნიშნული იყოს: ალეგრო — მუსიკაში ალეგრო — ბალეტში
ალეგრო (მუსიკა)

ალეგრო (იტალ. allegro — მხიარული, მკვირცხლი), მუსიკაში — ჩქარი ტემპი ან ტემპით შესასრულებელი მუსიკალური პიესა თუ მისი ნაწილი, ჩვეულებრივ სიმფონიის, კვარტეტის, სონატის პირველი (ან ზოგჯერ სხვა) ნაწილი; სონატური ალეგრო — სონატურ-სიმფონიური ციკლის მთავარი ნაწილის კლასიკური სტრუქტურა(სონატური ფორმა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 287.
ალეგრო (ბალეტი)

ალეგრო (იტალ. allegro — მხიარული, მკვირცხლი), ბალეტში — პა-დე-დეს, პა-დე-ტრუას ჩქარი ნაწილი, ან მოქმედების დამამთავრებელი მასობრივი ცეკვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 287.
პიციკატო

პიციკატო (იტალ. pizicatto) 1. ხემიან მუსიკალურ საკრავზე დაკვრის ერთ-ერთი ხერხი — პწკენით დაკვრა. 2. საკრავიერი პიესა, რომელიც სრულდება ამ პიციკატოთი. ქსე, ტ. 8, გვ. 90, თბ., 1984
ადაჯიო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით ადაჯიო შეიძლება აღნიშნული იყოს: ადაჯიო (მუსიკაში) ადაჯიო (ბალეტში)
ადაჯიო (მუსიკაში)

ადაჯიო, უფრო სწორია ადაჯო (იტალ. adagio — ნელა, დინჯად) — მუსიკაში ნელი ტემპი ან ამ ტემპით შესრულებული მუსიკალური პიესა ან მისი ნაწილი (ჩვეულებრიv ერთ-ერთი შუა ნაწილი სიმფონიისა, კვარტეტისა, სონატისა და სხვა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 86.
ალქიმიკოსი

ალქიმიკოსი არის ადამიანი, რომელიც მისდევს ალქიმიას. ალქიმიკოსი აგრეთვე შეიძლება აღნიშნავდეს: ალქიმიკოსი (რომანი) — პაულო კოელიოს რომანი. ალქიმიკოსი (მოთხრობა) — ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტის მოთხრობა.
ადაჯიო (ბალეტში)

ადაჯიო, უფრო სწორია ადაჯო (იტალ. adagio — ნელა, დინჯად) — მუსიკალური ტერმინი ბალეტში. ცეკვის ნელი ნაწილი; შედგება ნარნარ მოძრაობათა კომბინაციებისაგან და სრულდება მღერადი, ლირიკული ხასიათის მუსიკის თანხლებით; ზოგჯერ ადაჯიო დამოუკიდებელი საცეკვაო ეპიზოდია (პა-დე-დე, პა-დე-ტრუა, პა-დ'აქსიონი, გრან პა). კლასიკური ცეკვის გაკვეთილი, შეიცავს ნელ სავარჯიშოებს. ქსე, ტ. 1, გვ. 86, თბ., 1975
ვაზირისტანი

ვაზირისტანი (სპარ.وزيرستان) — მთიანი რეგიონი პაკისტანის საზღვარზე ავღანეთთან. რეგიონი შედგება პაკისტანური რეგიონების: სამხრეთ და ჩრდილოეთ ვაზირისტანისგან. Roe, Andrew M. Waging War in Waziristan: The British Struggle in the Land of Bin Laden, 1849–1947 (Lawrence: University Press of Kansas, 2010) 313 pages Operations in Waziristan 1919–1920, Compiled by the General Staff, Army Headquarters, India, 1923 (Reprinted by Naval & Military Press and Imperial War Museum ISBN 1-84342-773-7) Afghan Voice დაარქივებული 2022-02-01 საიტზე Wayback Machine. Sketch map of Waziristan დაარქივებული 2015-03-30 საიტზე Wayback Machine. Waziri breed of sheep Flag of the 1930s Resistance Movement Audio slideshow: Waziristan's impossible border
სომალილენდი

სომალილენდი — არაღიარებული ქვეყანა აფრიკის ჩრდილოეთით, სომალის ნახევარკუნძულზე, ბრიტანეთის სომალის ყოფილი კოლონიის ტერიტორიაზე. დედაქალაქი ჰარგეისა. Bradbury, Mark, Becoming Somaliland (James Currey, 2008) Michael Schoiswohl: Status and (Human Rights) Obligations of Non-Recognized De Facto Regimes in International Law: The Case of 'Somaliland' (Martinus Nijhoff, Leiden 2004), ISBN 90-04-13655-X Somaliland, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სომალილენდი Somaliland official website Somaliland BBC Country Profile Update on the Situation in the Somaliland
ტემპი

ტემპი (იტალ. tempo < ლათ. tempus — დრო) — მეტრულად თვლადი ერთეულების ცვლადობის სიჩქარე (მეტრი). ტემპი მჭიდროდაა დაკავშირებული მუსიკალურ ხასიათთან. თავდაპირველად ტემპი ნოტებში არ აღინიშნებოდა და შემსრულებელი მუსიკის შინაარსისა და ფაქტურის მიხედვით ირჩევდა მას. XVII საუკუნუდან ტემპი აღინიშნება სპეციალური იტალიური ტერმინებით. ძირითადი ტემპებია: ლარგო, ლენტო, ადაჯიო (ნელი), ანდანტე, მოდერატო (ზომიერი) და ალეგრო, ვივაჩე, პრესტო (ჩქარი). ტემპის აღმნიშვნელ ხელსაწყოს მეტრონომი ეწოდება.მეტრონომულიაღნიშვნები, რომლებსაც კომპოზიტორი აკეთებს ნოტებში, წარმოადგენს მხოლოდ ორიენტირს შემსრულებლისათვის. მას შეუძლია გარკვეულ ფარგლებში ამ ტემპიდან გადახრა. ყველა ნაწარმოებს აქვს ერთი მთავარი ტემპი, თუმცა ცალკეული ფრაზის ტემპი შეიძლება რამდენადმე აჩქარდეს ან შენელდეს(აგოგიკა). გვხვდება უფრო მნიშვნელოვანი გადახრებით ძირითადი ტემპიდან, რაც აღინიშნება ტერმინებით: აჩელერანდო, სტრინჯენდო, პიუ მოსო (აჩქარება), რალენტანდო, რიტენუტო, მენო მოსო (შენელება). თავდაპირველად ტემპზე დაბრუნება აღინიშნება ტერმინით ტემპო პრიმო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 691-692.
უეფა-ს ოქროს საიუბილეო გამოკითხვა

უეფა-ს ოქროს საიუბილეო გამოკითხვა (ინგლ. UEFA Golden Jubilee Poll) — ინტერნეტ-გამოკითხვა, რომელიც ჩატარდა 2004 წელს, უეფა-ს ოქროს იუბილესთან დაკავშირებით; მისი მიზანი იყო იმის გარკვევა, თუ ვინ იყო ევროპის საუკეთესო ფერხბურთელი უკანასკნელი 50 წლის განმავლობაში. გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 7 მილიონზე მეტმა რესპონდენტმა. გამოკითხვის პრეს-რელიზი
მუნაზარე

მუნაზარე (სპარს. < არაბ. მუნაზარა — პაექრობა, კამათი) — ლიტერატურული ჟანრი, რომელიც გულისხმობს ორი საგნისა და პირის გაპაექრებას უპირატესობის დამტკიცების მიზნით. ცნობილი იყო ჯერ კიდევ სასანიანთა ეპოქაში („თხა და ასურული ხე“). ახალ სპარსულ პოეზიაში მუნაზარე გამოიყენა ასადი ტუსიმ (XI ს.). მას ეკუთვნის „დღისა და ღამის“, „დედამიწისა და ზეცის“, „შუბისა და მშვილდის“, „ცეცხლთაყვანისმცემლისა და მუსლიმანის“ და „არაბისა და აჯამის“ მუნაზარეები, რომლებიც წარმოადგენენ კასიდების შესავალს. პაექრობას მოსდევს საქები პიროვნების ხოტბა. შემდგომ საუკუნეებში ამ ჟანრმა დამოუკიდებელი არსებობის უფლება მოიპოვა და გავრცელდა მახლობელი აღმოსავლეთის სხვა ხალხთა ლიტერატურაში. გვხვდება აღორძინების ხანის ქართულ პოეზიაშიც (თეიმურაზისა და არჩილის „გაბაასებანი“). ქიქოძე ბ., გაბაასაბის ჟანრის ისტორიისათვის, ბათ., 1955; Бертельс Е. Э., История персидско-таджикской литературы, М., 1960; გვახარია ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 196.
გაბაასება

გაბაასება — დიალოგის ფორმით დაწერილი თხზულება, რომელშიც გადმოცემულია კამათი ერთმანეთის საწინააღმდეგო შეხედულებების მქონე ორ (იშვიათად რამდენიმე) პიროვნებას ან საგანს შორის. გაბაასების ჟანრის თხზულებებში ასახულია ეპოქის ეთიკურ-ესთეტიკური და სოციალურ-პოლიტიკური შეხედულებები. გაბაასება ხალხურ ზეპირსიტყვიერებაში შემუშავდა. ქართულ ლიტერატურაში იგი დაამკვიდრა თეიმურაზ I-მა; არჩილ II-მ, თეიმურაზ II-მ, დავით გურამიშვილმა, პოეტმა ქალმა მანანამ და სხვებმა კი — განავითარეს. გაბაასება ზოგჯერ ეპიკურ ნაწარმოებშიც არის ხოლმე ჩართული. მაგ., სერაპიონ საბაშვილის მიერ გალექსილ „როსტომიანში“ ჩართულია სამსტროფიანი გაბაასება, რომელშიც ერთმანეთს ეკამათებიან სერაპიონი, რუსთაველი და ბაგრატ მუხრანბატონი. გაბაასება პოპულარული იყო შუა საუკუნეების აღმოსავლურსა და დასავლურ ლიტერატურაში (არაბ.-სპარს. მუნაზარე, პროვანსული ტენცონა, ფრანგ. დებატი, ძვ. რუს. პრენია). გაბაასების ნიმუშები იხილეთ ბ. ქიქოძის წიგნში „გაბაასების ჟანრის ისტორიისათვის“ (ბათ., 1955). ბარამიძე ა., თეიმურაზ პირველის მთარგმნელობითი მოღვაწეობის შესახებ, «ლიტერატურული ძიებანი», 1959, ტ. 12; ქიქოძე ბ., გაბაასება ძველ ქართულ ლიტერატურაში, ბათ., 1952; მიქაძე გ., ქსე, ტ. 2, გვ. 602, თბ., 1977
მუნასიბი

მუნასიბი — ძველი ქართული ექსპრომტი (ილია ჭავჭვაძის ტერმინოლოგიით „სახელდახელო“), მოკლე, ჩვეულებრივ რამდენიმე სტრიქონიანი ლექსი, წარმოთქმული ან დაწერილი უცებ, წინასწარ მოუფიქრებლად რაიმე კონკრეტული შემთხვევის გამო. მუნასიბს საფუძვლად უდევს გონებამახვილური აზრი, იგი უმეტესად სახუმარო ან სატირულია, ზოგჯერ კი ვინმეს შექებაა. ცნობილია პაოლო იაშვილის მუნასიბები. მუნასიბი განსაკუთრებით გავრცობილია ფშავში, სადაც დღეისათვის შენარჩუნებულია ზეპირი პოეტური იმპროვიზაციის ტრადიციები. იქ მას კაფიას უწოდებენ. მიქაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 196.
ლოთარ მათეუსი

ლოთარ ჰერბერტ მათეუსი (გერმ. Lothar Herbert Matthäus; დ. 21 მარტი 1961, ერლანგენი, გერმანია) — გერმანელი სპორტსმენი; მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთელი; ხუთი მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონი და ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელი. გერმანიის ნაკრების შემადგენლობაში 1980–2000 წლებში მონაწილეობა მიიღო 150 თამაშში, რაც საუკეთესო შედეგია ნაკრების ისტორიაში. მონაწილეობა მიიღო ევროპის ოთხ (1980, 1984, 1988, 2000) ჩემპიონატზე. მათეუსი ყველაზე ასაკოვანი ფეხბურთელია, რომელმაც ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალურ ტურნირზე იასპარეზა. მან ევრო 2000-ზე 39 წლისამ ითამაშა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მეოცე ადგილზე დასახელდა. მათეუსმა სამწვრთნელო კარიერა 2001 წელს დაიწყო. სამწვრთნელო კარიერის განმავლობაში ხშირად ეხვეოდა სკანდალებსა და კონფლიქტურ სიტუაციებში. წვრთნიდა ვენის „რაპიდს“, რომელმაც მათეუსის ხელმძღვანელობით 32 მატჩი გამართა, 9-ში გაიმარჯვა, ამდენივე ფრედ დაასრულა, ხოლო 14-ში დამარცხდა. ბელგრადის „პარტიზანში“ მათეუსმა უკეთესი შედეგები აჩვენა: 43 შეხვედრა, 28 გამარჯვება, 6 ფრე და 9 წაგება ბრაზილიურ „ატლეტიკო პარანაენსესთან“ მათეუსმა 1-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. თუმცა, 7 მატჩის შემდეგ (5 მოგება, 2 ფრე, 0 წაგება), მათეუსმა გუნდი დატოვა და მიზეზად ოჯახთან ახლოს ყოფნის სურვილი დაასახელა. 2008-09 სეზონის განმავლობაში მათეუსი ნეთანიის „მაკაბიში“ მუშაობდა. 2009 წლის აპრილში, კლუბის ხელმძღვანელობამ მათეუსი გაათავისუფლა. მათეუსის ხელმძღვანელობით მაკაბიმ 45 მატჩი გამართა, 19-ში გაიმარჯვა, 14 ფრედ დაასრულა, 12-ში კი დამარცხდა. მათეუსი ასევე თავკაცობდა ზალცბურგის „რედ ბულსს“, უნგრეთისა და ბულგარეთის ეროვნულ ნაკრებებს. უნგრეთის ნაკრებში მათეუსი 003 წლის 14 დეკემბერს დაინიშნა და პოსტზე 2005 წლის ბოლომდე დარჩა. შედეგები ასეთი იყო: 28 მატჩში 11 მოგება, 3 ფრე და 14 წაგება. ბულგარეთის ნაკრებში მათეუსი 2010 წლის სექტემბერიდან 1-წლიანი კონტრაქტით მუშაობდა. 2011 წლის სექტემბერში ბულგარეთის ფეხბურთის ფედერაციამ ის პოსტიდან დაითხოვა. 11 მატჩი, 3 მოგება, 3 ფრე და 3 წაგება - ასეთი იყო მათეუსის მონაგარი ბულგარეთის ეროვნულ გუნდში. 2014 წლის ნოემბერში საქართველოს მწვრთნელი,თემურ ქეცბაია გადადგა და დანდი იუნაიტედში წავიდა. ახალ მწვრთნელად განიხილებოდა სხვადასხვა კანდიდატი, მათ შორის ლოთარ მათეუსიც, რადგან საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ მათეუსის აგენტისგან შეთავაზება მიიღო. Lothar Matthäus, Martin Häusler (2012). Ganz oder gar nicht დაარქივებული 2019-10-01 საიტზე Wayback Machine. – Autobiographie, Bastei Lübbe, Köln. ISBN 978-3-7857-2467-5 გოდუაძე, ლაშა (2010). მსოფლიო თასის ისტორია (1930–2010). თბ.: გაზეთი „მსოფლიო სპორტი“.  Glanville, Brian (2018). The Story of the World Cup. London: Faber.  ISBN 9780571325566 ლოთარ მათეუსი: თბილისში ამას არ ველოდი... დაარქივებული 2014-07-04 საიტზე Wayback Machine. . sportall.ge, 09-06-2014 ↑ Lothar Matthäus. transfermarkt.co.uk. ციტირების თარიღი: 16 March 2012. ↑ Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019. ↑ http://www.tabula.ge/ge/story/90153-sichinava-qecbaias-shemcvlelad-mateusis-kandidaturac-ganixileba
მუნის ტკიპები

მუნის ტკიპები (Sarcoptidae), უხერხემლოთა ოჯახი ნამდვილი ტკიპების რიგისა. პარაზიტობენ ძუძუმწოვართა კანში და იწვევენ მუნს. ცნობილია მუნის ტკიპების 20-მდე სახეობა. უკეთაა შესწავლილი ჩვეულებრივი მუნის ტკიპები, რომელიც ადამიანისა და შინაური ცხოველების პარაზიტია. ადამიანის მუნის ტკიპების სიგრძე 0,2-0,45 მმ-მდეა. დედლები კანის ეპიდერმისში სასვლელებს იკეთებენ, რომლებსაც კვერცხებით ავსებენ. 4-8 დღეში მატლები იჩეკებიან; 15 დღეში ისინი გარდაიქმნებიან ზრდასრულ ფორმებად. კოპულაცია ხდება კანის ზედაპირზე. ქსე, ტ. 7, გვ. 196, თბ., 1984
ჰაუბიცა

ჰაუბიცა (გერმ. Haubitze, მისი პირველადი დანიშნულება - ქვის სროლა) — საარტილერიო იარაღის ტიპი, რომლის დანიშნულებაა დახურულ საცეცხლე პოზიციაზე იერიშის მიტანა. ჰაუბიცები შედიან საბრძოლო არტილერიის ჯგუფში, მათი კალიბრი 100 მილიმეტრი და მეტია, შედარებით მოკლე ლულა (15-30 კალიბრი), ცვალებადი ჭურვები, სროლის საკმაოდ მაღალი სიჩქარე - 0,5-1-დან 6 გასროლამდე წუთში (კალიბრიდან გამომდინარე), სროლის მანძილი 17 კმ. უმეტესი თანამედროვე ჰაუბიცები თვითმავალნი არიან, ხოლო მოძველებულ მოდელებს გააჩნიათ მექანიკური ბუქსირი. თანამედროვე ჰაუბიცების ლულის სიგრძე არის 50 და უფრო მეტი კალიბრის, სროლის სიჩქარე 10-12 გასროლა წუთში, სროლის მანძილი 50 და მეტი კმ. ევროპაში პირველი ჰაუბიცა გამოჩნდა XIV საუკუნეში(იტალია, გერმანია) და მისი დანიშნულება იყო ქვის ბირთვის სროლა. ჰაუბიცა თანამედრო არმიის, დღემდე საარტილერიო იარაღის ძირითადი ტიპია. მსოფლიოში ყველაზე დიდი ჰაუბიცა, მოსკოვის მეფე-ზარბაზანი შეყვანილია გინესის რეკორდების წიგნში. ამ იარაღის სიგრძე 5,34 მეტრია, ლულის გარე დიამეტრი - 1200 მმ, სანიმუშო საპირე სარტყელის დიამეტრი - 1340 მმ, კალიბრი - 900 მმ, მასა - 39312 კგ. ასევე არსებობს ამ იარაღის ასლი, რომელიც მდებარეობს უკრაინის ქალაქში დონეცკში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰაუბიცა“ ვიკისაწყობში.
მუნში

მუნში — მოხელე გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მუნშის თანამდებობა ქართლში დაწესდა როსტომ მეფის დროს (XVII ს.). ქართლი ირანის ვასალი იყო და მუნში ემსახურებოდა როგორც ირანის შაჰს, ისე ქართლის მეფეს. ქართლის მეფის, ვეზირისა და მუსტოფის დავალებით იგი მუშაობდა სპარსული საბუთების, ანგარიშებისა და წერილების შედგენაზე. ვეზირი და მუსტოფი მუნშს იყენებდნენ თავიანთ საკონტროლო საქმიანობასთან დაკავშირებითაც. სურგულაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 197. გაბაშვილი ვ., ქართული ფეოდალური წყობილება XVI-XVII საუკუნეებში, თბ., 1958.
მუნჯუხი

მუნჯუხი, მუნჯუხე — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ალევის ქედზე, მდინარე ქსნის მარცხენა შენაკადის — ცხრაძმულის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2685 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აქვს დამრეცი კალთები, შემოსილია სუბალპური მდელოებით. უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 197. ↑ 1.0 1.1 უნიცერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
მეხუთე მთა

„მეხუთე მთა“ — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს ისტორიული რომანი, დაწერილია 1996 წელს. წიგნში ბიბლიის დროინდელი მოვლენებია ასახული, კერძოდ კი ძვ. წ. IX საუკუნის ფინიკია და 23 წლის ელია წინასწარმეტყველს ეხება. სიუჟეტის მიხედვით, მას უფლის ნებით, ქვრივი ქალი შეუყვარდება. Support the Paulo Coelho Institute დაარქივებული 2020-01-05 საიტზე Wayback Machine. Paulo's official blog : Read his thoughts and discuss with Paulo
თერთმეტი წუთი

თერთმეტი წუთი (პორტ. Onze Minutos) — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს 2003 წელს შექმნილი ლიტერატურული ნაწარმოები. ახალგაზრდა მეძავზე დაწერილი რომანი. ამბავი ინტელექტუალური მეძავისა, რომელიც ბრაზილიიდან ევროპაში მიემგზავრება უკეთესი ცხოვრების საძებნელად. ერთი შეხედვით, ჰოლივუდურ კინოსურათს ჩამოჰგავს რომანი თავისი სიუჟეტით, თუმცა, პაულო კოელიოს ფენომენური ნიჭი ჩასწვდეს ქალი ბუნების სიღრმეებს, ნაწარმოებს სერიოზულობას და მეტ აზრიანობას სძენს. Glauco Ortolano Interview, World Literature Today დაარქივებული 2010-03-30 საიტზე Wayback Machine. Review of all books by Paulo Coelho დაარქივებული 2010-08-01 საიტზე Wayback Machine. at BookRack Paulo Coelho კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Support the Paulo Coelho Institute დაარქივებული 2020-01-05 საიტზე Wayback Machine. Paulo's official blog : Read his thoughts and discuss with Paulo Paulo's official Quotes Page : Find Paulo's Quotes in english and other languages, comment on them დაარქივებული 2017-09-11 საიტზე Wayback Machine. Warrior of the Light Online დაარქივებული 2012-10-29 საიტზე Wayback Machine. What's it like to be the alchemist? Interview with Forward Magazine, April 2009 დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. Appearance on Desert Island Discs, BBC-Radio 4, 3 July 2005
მურაბა

მურაბა (არაბ. مربى — მურაბბა) — შაქრის სიროფში მოხარშვის შედეგად დაკონსერვებული ხილი ან კენკრა. ხილფაფის, ჯემისა და ჟელესაგან განსხვავებით მურაბაში ხილი და კენკრა პირვანდელ ფორმას ინარჩუნებს, სიროფი კი ბლანტია და ჟელეს არ წარმოქმნის. არსებობს მურაბის მრავალჯერადი ხარშვის ხერხი, როდესაც ხილის ან კენკრის ხარშვა და მათი ბუნებრივი ან ხელოვნური გაცივება ერთმანეთს ენაცვლება, და ერთჯერადი ხარშვის ხერხი, რომლის დროს ხილსა და კენკრას გაცივების გარეშე ხარშავენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 197.
ზაჰირი (რომანი)

ზაჰირი (პორტ. O Zahir) — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს 2005 წლის რომანი, რომელიც ალქიმიკოსის დარად პილიგრიმობის თემას ეხება, თუმც ჩვენს დროში. დამატებით თემად რომანში სიყვარული, დანაკარგი და აკვიატებული აზრებია გავრცობილი. წიგნი პორტუგალიურ ენაზე დაიწერა და პირველივე ხანებში 44 ენაზე ითარგმნა. ირანი პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც წიგნი სპარსულად გამოაქვეყნა გამომცემლობა ქარავანის მიერ. ეს იმ იშვიათი შემთხვევის მაგალითია, როდესაც სხვა ენაზე უფრო ადრე გამოდის წიგნი, ვიდრე ავტორის დედნისეულ ენაზე. ირანმა ასე ნაჩქარევად იმიტომ გამოუშვა წიგნი, რომ მეკობრული ვერსიებისგან დაეცვა თავი, თუმცა პირველ ხანებში ისლამისტურ ქვეყანაში რომანი აკრძალეს და მხოლოდ თეირანის მე-18 საერთაშორისო წიგნის ბაზრობის შემდეგღა დაირთო ნება წიგნის გაყიდვა-წაკითხვაზე. რომანის საერთაშორისო პრეზენტაციიდან მოკლე ხანში თერთმეტი წუთი ქართულ ენაზე ითარგმნა. ნაწარმოები მეტისმეტად ავტობიოგრაფიულია, მაგრამ ტრადიციული რომანის ფაბულითაა დაწერილი. Glauco Ortolano Interview, World Literature Today დაარქივებული 2010-03-30 საიტზე Wayback Machine. Review of all books by Paulo Coelho დაარქივებული 2010-08-01 საიტზე Wayback Machine. at BookRack
პორტობელოელი ჯადოქარი

„პორტობელოელი ჯადოქარი“ — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს რომანი, რომელიც დაწერიდან ერთი წლის შემდეგ, 2007 წელს გამოიცა. ნაწარმოები ტრანსილვანიაში დაბადებულ ქალს ეხება, რომელიც ლიბანში იზრდება და შემდგომ ლონდონში ოჯახდება. პაულო კოელიოს რუსულენოვანი საიტი დაარქივებული 2016-04-26 საიტზე Wayback Machine.
საქართველოს ბანკების სია

ქვემოთ მოცემულია სია საქართველოში არსებული კომერციული ბანკებისა, რომლებსაც ეროვნული ბანკის მიერ აქვთ მინიჭებული ლიცენზია. ლიცენზირებული კომერციული ბანკები საქართველოში — ეროვნული ბანკის საიტი