laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩემი ცხოვრება (ნოველა)

ჩემი ცხოვრება (რუს. Моя жизнь) — ანტონ ჩეხოვის ნოველა, რომელიც 1896 წელს დაიწერა. პირველად, 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების მე-10 ნომერში გამოქვეყნდა. ნაწარმოები პირველად 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების № 10-12-ში გამოქვეყნდა. ნოველის რამდენიმე ნომერში დაბეჭდვა დასაბუთებული იყო შემდეგი შეხედულებებით: ნიკოლოზ II-ის კორონაციის შემდეგ მუშათა გაფიცვიების ზრდისა და ახალი ცენზორის დანიშვნის გამო გამომცემლებიუფრო მეტ სიმკაცრეს ელოდნენ. ამიტომ ჟურნალში დასაბეჭდად ნოველის ტექსტი ისე დაყვეს, რომ პირველ წიგნში ცენზურული თვალსაზრისით შედარებით ყველაზე უსაფრთხო პირველი ხუთი თავი შევიდა. ამით ისინი ცენზორის სიფხიზლის მოდუნებას ცდილობდნენ. ავტორის მიერ გადამუშავებული ნაწარმოები, შევიდა ალექსეი სუვორინის მიერ გამოცემულ მოთხრობათა კრებულში „კაცები“. ნოველა ჩემი ცხოვრება უცვლელად იბეჭდებოდა კრებულის შვიდივე გამოცემაში (1897-1899). ჩეხოვის მცირე შესწორებებით ნოველა შევიდა 1899-1901 წლებში ადოლფ მარქსის მიერ გამოცემულ მისივე ნაწარმოებების კრებულის მეცხრე ტომში. ნოველაში ნაჩვენებია ცხოვრებისეული შთაბეჭდილებების ჯაჭვი, მწერლის ბავშვობიდან დაწყებული. პ. სუროჟსკი (პ. შატილოვი) წერდა: „...თითქოს, როდესაც ჩეხოვი ამას წერდა, ტაგანროგზე ფიქრობდა“. ჩეხოვმა ნაწარმოებზე მუშაობა 1896 წლის თებერვალში დაიწყო და იმავე წლის ივლისის ბოლოს დაასრულა. ხშირად მისი სახელწოდების გამო უთანხმოება წარმოიშობოდა ხოლმე. სახელწოდება „ჩემი ცხოვრება“ ჩეხოვს არ მოსწონდა, მას სურდა მისთვის „ოთხმოცდაათიან წლებში“ დაერქმია. „ნივა“-ში ჟურნალ ნივის რედაქტორმა ალექსეი ტიხონოვ-ლუგოვოიმ გადაწყვიტა, რომ შემოთავაზებული სახელწოდება რარაც მემორიალის მსგავსია და უკვე ამჟამად არსებული სახელწოდება შესთავაზა. ავტორმა წინააღმდეგობა არ გაუწია. Литературный музей А. П. Чехова. Сборник статей и материалов, вып. 4, Ростов н/Д., 1967, стр. 91. Чехов А. П. Моя жизнь: (Рассказ провинциала) // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982. ნოველა „ჩემი ცხოვრება“ დაარქივებული 2017-06-04 საიტზე Wayback Machine. ჩემი ცხოვრება. ორიგინალური რუსული ტექსტი ჩემი ცხოვრება, კონსტანს გარნეტის თარგმანი ↑ James N. Loehlin The Cambridge Introduction to Chekhov 2010 1139493523 p.92. “Three Years” (1895), and “My Life” (1896). ↑ Muratova, K. D. Commentaries to ჩემი ცხოვრება. ↑ П. Сурожский. Cтатьz „Местный колорит в произведениях А. П. Чехова“. „Приазовский край“, 1914, № 172, 3 ივლისი
ჟოსლენ დე კურტენე

საკუთარი სახელი ჟოსლენ დე კურტენე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ჟოსლენ I დე კურტენე — კურტენეს ლორდი (გ. 1065) ჟოსლენ I (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1070-75 — გ. 1131) ჟოსლენ II (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1113 — გ. 1159) ჟოსლენ III (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1134 — გ. 1200)
ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე

ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე — ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტის ემპირიული ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მუდმივმოქმედი ლინგვისტური წრე, რომელიც ძირითადად კავკასიოლოგიის სპეციალურ პრობლემებს მიმოიხილავს. დაარსდა 2010 წელს პროფესორ მანანა თანდაშვილის ინიციატივით. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე დაარსდა ფაკულტატიური სემინარების ბაზაზე, რომელსაც ფრანკფურტის გოეთეს სახელობის უნივერსიტეტის ემპირიული ენათმეცნიერების ინსტიტუტში ატარებდა მანანა თანდაშვილი კავკასიური ენების კვლევაში სტუდენტთა და დოქტორანტთა აქტიურად ჩაბმის მიზნით. 2010 წლიდან სემინარი გადაიქცა მუდმივმოქმედ აკადემიურ ორგანოდ და ეწოდა ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე. ლინგვისტური წრის სხდომები რეგულარულად იმართება ზამთრისა და ზაფხულის სემესტრების დროს, კვირაში ერთხელ (პარასკევობით) და საშუალებას აძლევს სტუდენტებსა და დოქტორანტებს სადისკუსიოდ წარმოადგინონ რეფერატები, მოხსენებები, საკურსო, სამაგისტრო და სადისერტაციო ნაშრომები. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის მუდმივი წევრები არიან ფრანკფურტის უნივერსიტეტში მოღვაწე აკადემიური პერსონალი: მანანა თანდაშვილი, ზაქარია ფურცხვანიძე, ლელა სამუშია, ნათია დუნდუა, თამარ ჯულუხაძე. სხვადასხვა წლებში ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის წევრები იყვნენ უტა რიგერი, სუზანე შმიდტი. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე მიზანმიმართულად მუშაობს ქართველოლოგიისა და კავკასიოლოგიის სპეციალურ პრობლემებზე და აქტიურად თანამშრომლობს ქართველ ენათმეცნიერებთან. 2011 წელს ფრანკფურტის ლინგვისტურმა წრემ მანანა თანდაშვილისა და ზაქარია ფურცხვანიძის რედაქტორობით გამოსცა სამეცნიერო კრებული „Folia Caucasica“, რომელიც მიეძღვნა იოსტ გიპერტის იუბილეს. კრებულში შესულია ქართველი და უცხოელი ენათმეცნიერების სტატიები. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის ერთ-ერთ მთავარ აქტივობას წარმოადგენს საზაფხულო სკოლების ორგანიზება საქართველოში. იგი თანამშრომლობს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის უნივერსიტეტთან. 2012 და 2013 წლებში ჩატარდა ბათუმის საზაფხულო სკოლები. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის ფარგლებში შემუშავდა დიდაქტიკური სცენარის „24 საათიანი სასწავლო სივრცე“ გამოყენების კონცეფცია კავკასიოლოგიის სპეციალობის სტუდენტებისათვის. ↑ Frankfurter Linguistik Kreis ↑ ფრანკფურტის უნივერსიტეტის ლექტორები თსუ-ში საჯარო ლექციას ჩაატარებენ ↑ Frankfurter Linguistik Kreis ↑ „ტექსტების ელექტრონული დოკუმენტაცია - ლინგვისტური, ეთნოლოგიური და კულტუროლოგიური ასპექტები“[მკვდარი ბმული] ↑ მანანა თანდაშვილი — ქართველები უცხოეთში
ჩვეულებრივი ბეიზა

ჩვეულებრივი ბეიზა, ხშირად მოიხსენება, როგორც ორიქსი ბეიზა (ლათ. Oryx beisa beisa) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა, ბეიზას ქავესახეობა. გვარცელებულია სომალის ნახევარკუნძულსა და კენიაში. იგი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ქოჩორ-ყურა ბეიზასთან. IUCN (International Union for Conservation of Nature) 2008. Oryx beisa. In: IUCN 2015. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2015.2. "Archived copy". Archived from the original on 27 June 2014. Retrieved 2014-06-27.. Downloaded on 14 July 2015.
დიღმის ბრძოლა

დიღმის ბრძოლა 1567 — ყიზილბაშ დამპყრობლებთან ქართველი ხალხის ბრძოლის ერთ-ერთი ეპიზოდი. ირანის შაჰის თამაზ I-ის მიერ ქართლის მეფედ დანიშნული გამაჰმადიანებული დავით XI (დაუთ-ხანი) ყიზილბაშთა ძალებით თბილისის ციხეში იყო გამაგრებული. 1567 წელს ქართლის მეფემ სიმონ I-მა თბილისის გასათავისუფლებლად ლაშქარი შეკრიბა და დიღმის ველზე დადგა. დავით XI ქალაქის ციხიდან გამოვიდა ყიზილბაშების, თბილისის მოლაშქრეთა და სომხით-საბარათიანოს ლაშქრით და სიმონ I-ის ლაშქარს შეება. ამ ბრძოლაში დავით XI დამარცხდა. ერთი ცნობით, მას 2000 მეომარი დაეღუპა. ბრძოლის ველიდან გაქცეულმა დავით XI-მ თბილისის ციხეს შეაფარა თავი. სიმონ I-მა თბილისს ალყა შემოარტყა, მაგრამ ქალაქის გათავისუფლება ვერ შეძლო. სამადლოს ბრძოლა 1568 ფარცხისის ბრძოლა 1569 გუჩუა ვ., სვანიძე მ., ქართველი ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისა და პოლიტიკური მთლიანობის აღდგენისათვის XVI საუკუნეში, წგნ.: საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973; გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 591.
ქოჩორ-ყურა ბეიზა

ქოჩორ-ყურა ბეიზა (ლათ. Oryx beisa callotis) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა, ბეიზას ქვესახეობა. 1892 წელს იგი ტომას ოლდფილდმა აღწერა, როგორც განსხვავებული სახეობა, მაგრამ 1912 წელს რიჩარდ ლიდეკერმა იგი ქვესახეობად გამოაცხადა. ცოტა ხნის წინ, ფილოგენური სახეობის კონცეფციის გამოყენებით ანალიზმა გამოიწვია ზოგიერთი ავტორის დასკვნა, რომ ის უნდა დაბრუნდეს სრული სახეობის სტატუსზე (Oryx callotis). www.iucnredlist.org-ზე ↑ Lee, D.N.; et al. (2013). "Oryx callotis (Artiodactyla: Bovidae)". Mammalian Species. 45 (1): 1–11. doi:10.1644/897.1. ↑ Groves, C.P. (2011). Handbook of the Mammals of the World. Vol. 2: Hoofed Mammals. Lynx Edicions, გვ. 688–692.
ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი

იოჰან ვოლფგანგ გოეთეს სახელობის ფრანკფურტის უნივერსიტეტი (ინგლ. Johann Wolfgang Goethe-Universität Frankfurt am Main) — სახელმწიფო უნივერსიტეტი გერმანიაში, ფრანკფურტში. დაარსდა 1912 წელს, ხოლო გაიხსნა 1914 წელს. შედის გერმანიის 10 უმსხვილეს უნივერსიტეტს შორის. ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტს აქვს 4 კამპუსი: ვესტენდი, ბოკენჰაიმი, რიდბერგი და ნიდერადი. თითოეულ მათგანს ემსახურება საზოგადოებრივი ტრანსპორტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი (ინგლისური) ↑ https://www.dfn.de/verein/mv/mitglieder/ ↑ https://www.hrk.de/mitglieder/mitgliedshochschulen/universitaeten-technische-hochschulen/ ↑ https://www.adh.de/ueber-uns/mitgliedshochschulen.html ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://idw-online.de/de/institution131 ↑ https://www.dfh-ufa.org/die-dfh/die-dfh-im-ueberblick/netzwerk ↑ https://www.ripe.net/membership/indices/data/de.uni-frankfurt.html ↑ Our Members / Tier 4 ↑ https://www.nfdi.de/verein/#mitglieder ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members
ცხენისებრი ანტილოპა

ცხენისებრი ანტილოპა (ლათ. Hippotragus equinus) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გვარცელებულია დასავლეთ, ცენტრალურ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში. პროგრამა Chevaline-ს სახელი ამ ანტილოპის ფრანგული სახელიდან მომდინარეობს (Antilope Chevaline). ცხენისებრი ანტილოპა ერთ-ერთი ყველაზე დიდია ანტილოპებში. მისი სიგრძე თავიდან კუდამდე 190-240 სმ-ია (75-94 ინჩი), ხოლო კუდის სიგრძე 37-48 სმ (15-19 ინჩი). მამრის სხეულის მასაა 240-300 კგ (534–661 გირვანქა), მდედრისა 223–280 კგ (492–617 გირვანქა). სიმაღლე მინდაოში დაახლ. 130–140 სმ (51–55 ინჩი). ფერით მუქი წითელი-ყავისფერია, მუცელი შედარარებით ღია ფერისაა, წარბები და ლოყები თეთრია, ხოლო სახე შავი (მდედრებში შედარებით ღიაა). აქვთ მოკლე, ყალყზე დამდგარი ფაფარი, თეთრი წვერი და წითელი ნესტოები. მისი რქები შემორგოლილია და შეიძლება მიაღწიოს ერთ მეტრს, მდედრებში ოდნავ ნაკლებს; მცირედ არის გადაღუნული უკან. ცხენისებრი ანტილოპა ძალიან უახლოვდება შავ ანტილოპას სხეულის მოყვანილობით და სხვან ასპექტებით. მათ შორის განნსხვავება ფერია: შავი ანტილოპა მუქი შავი ფერისაა. გავრცელებულია ტყეებში, სავანის საძოვრებზე, ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სავანებში, ბუჩქნარებსა და საძოვრებზე. ტყეებში მათი გავრცელების სპექტრი მეჩხერ ტყეებზე მოდის, სადაც იკვებებიან საშუალო სიმაღლის ბალახებით. ცხენისებრი ანტილოპები ქმნიან თხუთმეტ წევრიან ჯოგებს, სადაც დომინანტი მამრია. ჩვეულებრივ მამრები იბრძვიან ერთმანეთში დომინანტობის მოსაპოვებლად, მუხლდაჩოქილები. Jonathan Kingdon: The Kingdon Field Guide to African Mammals. A&C Black Publishers, London 2008, ISBN 978-0-7136-6513-0 (Erstausgabe: 1997). ↑ Roan Antelope. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-29. ციტირების თარიღი: 2014-04-14. ↑ ANIMAL BYTES – Roan Antelope დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine. . Seaworld.org. Retrieved on 2013-10-10. ↑ Burnie D and Wilson DE (Eds.), Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife. DK Adult (2005), ISBN 0789477645 ↑ Roan antelope videos, photos and facts – Hippotragus equinus დაარქივებული 2012-06-14 საიტზე Wayback Machine. . ARKive (2011-06-28). Retrieved on 2013-10-10.
დიღმისწყალი

დიღმისწყალი — მდინარე მცხეთის მუნიციპალიტეტსა და თბილისში. სათავე აქვს სათოვლე-საწკეპელას ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვიდ დონიდან 1400 მ-ის სიმაღლეზე, მარჯვენა მხრიდან ერთვის მტკვარს თბილისის ფარგლებში. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 72,7 კმ². დიღმისწყლის მდგენელებია ტაბარუკისხევი და ბევრეთისწყალი, შენაკადები — კვარათხევი, ძალანთხევი, წოდორეთისწყალი და სხვ. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნა — ზაფხულში და შემოდგომაზე, წყალმცირეა ზამთარში და ზაფხულში. საშუალო წლიური ხარჯი 0,25 მ³/წმ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 453.
შავი ანტილოპა

შავი ანტილოპა (ლათ. Hippotragus niger) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკის სავანებში — კენიაში და სამხრეთ აფრიკაში. მოიცავს ხუთ ქვესახეობას: ჩვეულებრივი შავი ანტილოპა (Hippotragus niger niger) — აღმოჩენილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აფრიკაში. გიგანტური შავი ანტილოპა (Hippotragus niger variani) — აღმოჩენილია ცენტრალური ანგოლის რამდენიმე ადგილას. იგი შეტანილია IUCN-ის კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობებში და CITES-ის I დანართში. ზამბიური შავი ანტილოპა ან დასავლეთ ტანზანიური შავი ანტილოპა (Hippotragus niger kirkii) — აღმოჩენილია ანგოლაში, დასავლეთ ზამბიასა და მალავში. აქვს უდიდესი გავრცელების არეალი ზამბეზიდან აღმოსავლეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკამდე და სამხრეთ-დასავლეთ ტანზანიამდე. იგი მოწყვლად სახეობად ითვლება. აღმოსავლური შავი ანტილოპა ან შიმბას შავი ანტილო (Hippotragus niger roosevelti) — ყველაზე პატარა ქვესახეობა. ძირითადად ბინადრობს სამხრეთ კენიის სანაპიროებზე, განსაკუთრებით შიმბას ბორცვების ეროვნულ ნაკრძალში და გავრცელებულია ამ რეგიონიდან აღმოსავლეთ ტანზანიამდე და სამხრეთ მოზამბიკამდე. Hippotragus niger anselli WILSON, D. E., REEDER, D. M. eds. (2005). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. 3ª ed. Johns Hopkins University Press, Baltimore, Maryland, 2.142 pp. 2 vol. ↑ Neotragus moschatus в книге Wilson D. E. & Reeder D. M. (editors). 2005. Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). — Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.) ISBN 978-0-8018-8221-0 [1] ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Castello J. R. (2016) Bovids of the World: Antelopes, Gazelles, Cattle, Goats, Sheep, and Relatives. — Princeton University Press. — Pp. . — 664 p. — ISBN 978-0-691-16717-6 [2] ↑ http://www.theecologist.org/green_green_living/out_and_about/1246201/sable_shenanigans_how_zambias_sable_population_is_falling_prey_to_unscrupulous_traders.html ↑ 4.0 4.1 http://www.wildlifeextra.com/go/world/sable-south-africa.html#cr ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-13. ციტირების თარიღი: 2017-06-12.
კრის სტეპლტონი

კრისტოფერ ელვინ სტეპლტონი (ინგლ. Christopher Alvin Stapleton; დ. 15 აპრილი, 1978) — ამერიკელი ქანთრის მომღერალი, გიტარისტი და სიმღერების ავტორი. სტეპლტონს გამოშვებული აქვს ორი სტუდიური სოლო ალბომი. სხვა მრავალ პრიზთან ერთად, მას მიღებული აქვს გრემის ორი ჯილდო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კრის სტეპლტონი ოფიციალური საიტი ოფიციალური საიტი ↑ Lewis, Randy (November 27, 2015). „Chris Stapleton capitalizes on newfound fame at El Rey show“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: November 1, 2016. ↑ Songwriter/Composer: Stapleton Christopher Alvin. BMI. ციტირების თარიღი: April 28, 2015.[მკვდარი ბმული] ↑ Casey, Jim (November 26, 2015). „Chris Stapleton: The Trendsetter“. Nash Country Weekly. ციტირების თარიღი: November 30, 2015. ↑ Doyle, Patrick (December 2, 2015). „Chris Stapleton on Meeting Bill Murray, 'Wonderfully Strange' Number One LP“. Rolling Stone. ციტირების თარიღი: December 3, 2015. ↑ 58th Annual GRAMMY Awards Nominees. National Academy of Recording Arts and Sciences. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 1, 2011. ციტირების თარიღი: December 7, 2015.
დიღმისხევი

დიღმისხევი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი, ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთული შუა საუკუნეების საქართველოში. ცენტრი იყო სოფელი დიღომი. დიღმისხევში განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა, კერძოდ, მევენახეობა; ხევის ქვედა ნაწილი — დიღმის ველი მეფეთა სანადირო ადგილი იყო. იყენებდნენ საძოვრადაც. დიღმისხევის მიწებზე სახლობდნენ სამეფო კარის, საეკლესიო და სათავადო გლეხები. სამხრეთ-დასავლეთის მხრიდან თბილისს მომდგარი მტერი ჩვეულებრივ დიღმისხევის მიდამოებში ბანაკდებოდა. IX-XI საუკუნეებში დიღმისხევი თბილისის საამიროს ნაწილი იყო. დიღმისხევის ტერიტორიაზე მიკვლეულია მრავალი არქეოლოგიური ძეგლი. მუსხელიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
დამარა

დამარა (დამა, მთის დამარა; თვითდასახელება: !uinida; ჰერერო: ozonduka; აფრიკაანსი: klippkaffer) — ნამას ენაზე მოლაპარაკე ეთნიკური ჯგუფი ნამიბიის ჩრდილოეთში (დამარალენდი). ძირითადი საქმიანობა მესაქონლეობა. შესამჩნევად განსხვავდებიან ნამასაგან ანთროპოლოგიურად (უფრო მეტად ნეგროიდები). სახელწოდება „დამარა“ მომდინარეობს სიტყვა ნეგრიდან, რომელიც ნამას ენაზე წარმოითქმის, როგორც „დამან“. მათი წარმოშობა დღემდე გამოცანად რჩება. მკვლევართა უმრავლესობის აზრით დამარები იყვნენ ნამიბიის ერთ-ერთი პირველი მცხოვრებლები ბუშმენების გვერდით. ეს ხალხები ნამიბიაში ცხოვრობდნენ სამხრეთიდან ჰოტენტოტების და ჩღდილოეთიდან ბანტუს მოსვლამდე. თუმცა, ჯერ კიდევ უცნობია რა ენაზე საუბრობდნენ დამარები წინათ, როდის და რატომ გადავიდნენ ისინი ჰოტენტოტების ენაზე (ნამა ენაზე. ლექსიკის კვლევის საფუძველზე ვარაუდობენ, რომ წინათ დამარები საუბრობდნენ ჩუ-კხვე ენის დიალექტზე (სტრადო-დამარულზე), რომელზეც დღისათვის საუბრობენ ბოტსვანას და ნამიბიის ბუშმენების ნაწილი, რის შემდეგაც არათანაბრად განიცადეს ნამაიზება. მაგ: ცენტრალურ რაიონებში ნამა ენის გავლენა მეტად ძლიერია დამარების ენაზე, ვიდრე განაპირა რეგიონებში მცხოვრებზე. XVIII ს. შუახანებში დამარას მიწებზე დასახლდა ჰერეროს ტომი. ისინი მშვიდობიანად თანაარსებობდნენ. XX ს. დასაწყისში მრავალი ჰერერო გაანადგურეს, მაგრამ დღესაც კი ისინი საკმაოდ ბევრნი არიან დამარებს შორის. ტრადიციულად გამოყოფენ ტომებს (!haoti), რომელთა დაყოფა არ ემთხვევა დიალექტურ დაყოფას. ვინდჰუკის რაიონში და დამარას ტერიტორიების აღმოსავლეთით იკვეთება ნამა. გამოყოფენ შემდეგ ტომებს: ჩიაკჰოუ (ǂ’au-kxoen) ლიაუბ-დამარა (гауб-дамара; ||gaub-damara) სესფონტეინ-დამარა (au-kupun) აურიდამა (auridama) კიაიოდამა (|geië-daman) ჩაიოდამა (ǂaodama) ერონგო-დამა (erongo-dama;!’oe-gǂãn) სვაკოპ-დამა (swakop-dama tsoaxüdaman) კჰომადანა (|hom-daman) ციოვანინი (|gowanin) კიომენი (!gomen) აროდამა (aro-daman) ანიმინი (animin) ოუმინი (oumin) გობაბის-დამა (цъопани; |gopani) Haacke W.H.G., Eiseb E., Namaseb L. Internal and external relations of Khoekhoe dialects: a preliminary survey. // Namibian languages: reports and papers. Edited by W. Haacke & E.D. Elderkin. (Namibian African studies, v 4.). — Cologne: Rüdiger Köppe Verlag for the University of Namibia, 1997. — С. 139, 150.
Dolichohippus

Dolichohippus — კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ქვეგვარი ცხენების გვარისა. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — გრევის ზებრას. სხვა ზებრებთან შედარებით, რომლებიც ქვეგვარ ზებრებში არიან თავმოყრილი, გრევის ზებრა ზომით შედარებით დიდია და მისი ზოლებიც განსხვავებულია. Encyclopedia of Life — სიცოცხლის ენციკლოპედია ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-28. ციტირების თარიღი: 2017-06-12.
კავად II

კავად II (სპარს. شیرویه; დ. 590 — გ. 628, ქტესიფონი) — სასანიდური ირანის 26-ე შაჰინშაჰი 628 წელს, ხოსრო II ფარვიზისა და ბიზანტიის იმპერატორ, მავრიკიოსის ასულის, მარიას ვაჟი. კავად II-მ შაჰინშაჰის ტიტული მიიღო მამის ტახტიდან ჩამოგდებისა და მოკვლის შედეგად. მან აჯანყების თავიდან ასაცილებლად სიკვდილით დასაჯა თავისი 18 ძმა, რითიც ისტორიაში შევიდა „სასტიკი შაჰის“ სახელით. კავადმა სასანიანთა ირანი მხოლოდ 6 თვის მანძილზე მართა, თუმცა ამ პერიოდში რამდენიმე დიპლომატიური შეთანხმების დადება მოასწრო. მან სომხებს დააკისრა მძიმე გადასახადი, ასევე დაიწყო ქრისტიანთა აქტიური დევნა. ბიზანტიელების წინააღმდეგ გამართული ომი კი სპარსელებისთვის სამარცხვინო ზავით დაასრულა, რომლის მიხედვითაც მესოპოტამიის დიდი ნაწილი ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. სასანიანები (1992) The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume III: A.D. 527–641. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-20160-5.  Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. London and New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-645-3.  Shapur Shahbazi, A. (2004). „HORMOZD IV“. Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5. pp. 466–467. Martindale, John R.; Jones, A.H.M.; Morris, John (1992), The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume III: AD 527–641, Cambridge University Press, ISBN 0-521-20160-8, https://books.google.com/books?id=fBImqkpzQPsC Shapur Shahbazi, A. (2005). „SASANIAN DYNASTY“. Encyclopaedia Iranica, Online Edition. ციტირების თარიღი: 30 March 2014.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კავად II
საკოპალიანო

საკოპალიანო — მცირე სამოურავო ისტორიული ლეჩხუმის ტეტიტორიაზე. ლეჩხუმის სათავადოს შემადგენელი ნაწილი. მოიცავდა დღევანდელი ლუხვანოს თემს (ქვედა ლუხვანო, ზედა ლუხვანო, ზარაგულა) და ქვედა ცაგერის თემის ნაწილს (ჭალისთავი). არსებობდა XV-XVIII სს ში. განადგებდა კოპალიანების საგავრეულო. ცენტრი ინაცვლებდა პოლიტიკური სიტუაციის შესაბამისად ლუხვანო-ზარაგულას შორის. გამორჩეული იყო მეურნეობის წარმოებით და სამხედრო პოტენციალით. მუდმივ მზადყოფნაში ჰყავდა 150 კარგად შეიარაღებული და აღჭურვილი მებრძოლი და სამი ათ ფუთიანი ზარბაზანი. გაუქმდა XVIII საუკუნის ბოლოს. დავით კოპალიანი, „ნარკვევები ლეჩხუმის წარსულიდან“, ქუთაისი, 2002 წელი. ემილ კოპალიანი, „კოპალიანები“, გვარის ისტორია, გამომცემლობა არტე, თბილისი 2017 წელი. საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად. ტომი III, გამომცემლობა პალიტრა L, 2012 წელი.
იონიზაცია

იონიზაცია — ელექტრულად ნეიტრალური ატომებისა და მოლეკულებისაგან დადებითი და უარყოფითი იონებისა და თავისუფალი ელექტრონების წარმოქმნა. ტერმინით „იონიზაცია“ აღნიშნავენ როგორც ელემენტარულ აქტს [ატომიდან (მოლეკულიდან) ერთი ელექტრონის ამოგლეჯა და დადებითი იონის წარმოქმნა. ნაწილაკების თვისებებს ასეთი იონიზაციის მიმართ ახასიათებენ მისი იონიზაციის პოტენციალით], ისე ამგვარი აქტების სიმრავლეთა ერთობლიობას. აირებში იონიზაცია ხდება ელექტონებთან, იონებთან ან ატომებთან ნეიტრალური ატომების დაჯახებისას (დარტყმითი იონი), აგრეთვე ულტრაიისფერი, რენტგენისა და γ-გამოსხივების ზემოქმედების შედეგად. სითხეებში იონიზაცია ხდება ელექტროლიტური დისოციაციის შედეგად. იონიზაცია ხდება აგრეთვე მყარ სხეულებში. ამ შემთხვევაში მას იწვევს კრისტალის სავალენტო ზონიდან გამტარობის ზონაში ელექტრონების გადასვლა, მინარევული ატომების შემთხვევაში კი — მათ მიერ ელექტრონების დაკარგვა ან ჩაჭერა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 196.
All Because of You (U2-ს სიმღერა)

„All Because of You“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა სტუდიური ალბომიდან How to Dismantle an Atomic Bomb. იგი გამოვიდა 2005 წლის 10 ოქტომბერს, აშშ-ში. შენიშვნა ვერსია 3 წარმოადგენს „All Because of You“-ს DVD სინგლის სახეს. სიმღერის სინგლის მიქსი აუდიო ჩანაწერია. შენიშვნა გამოვიდა მხოლოდ კანადაში, 2005 წლის 8 თებერვალს. შენიშვნა ეს იყო ციფრული გამოცემა, რომელიც 2005 წლის 10 ოქტომბერს გამოვიდა. ↑ "Australian-charts.com – U2 – All Because of You". ARIA Top 50 Singles. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Austriancharts.at – U2 – All Because of You" (გერმანულად). Ö3 Austria Top 40. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Ultratop.be – U2 – All Because of You" (ჰოლანდიურად). Ultratop 50. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Ultratop.be – U2 – All Because of You" (ფრანგულად). Ultratop 50. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ Brazil. ABPD (October 6, 2001). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 18, 2018. ციტირების თარიღი: 1 აპრილი, 2014. ↑ U2: Charts and Awards. Allmusic. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 ნოემბერი 2009. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ "Dutchcharts.nl – U2 – All Because of You" (ჰოლანდიურად). Single Top 100. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Chart Track: Week 41, 2005". Irish Singles Chart. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Italiancharts.com – U2 – All Because of You". Top Digital Download. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Norwegiancharts.com – U2 – All Because of You". VG-lista. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Spanishcharts.com – U2 – All Because of You" Canciones Top 50. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Swedishcharts.com – U2 – All Because of You". Singles Top 100. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "Archive Chart: 2005-10-22" ბრიტანეთის სინგლების ჩარტი. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "U2 – Chart history" Billboard Alternative Songs - U2. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "U2 – Chart history" Billboard Bubbling Under Hot 100 - U2. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014. ↑ "U2 – Chart history" Billboard Mainstream Rock Songs - U2. წაკითხვის თარიღი: 7 ივნისი 2014.
ევრაზია

ევრაზია — დედამიწის ყველაზე დიდი კონტინენტი, მდებარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (გარდა ზოგიერთი კუნძულისა). საერთო ფართობი მიმდებარე კუნძულებიანად შეადგენს 53,4 მლნ კვ.კმ-ს, მოსახლეობა - 4,1 მილიარდს. კონტინენტს გარს აკრავს ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანე, წყნარი, ატლანტის და ინდოეთის ოკეანეები და მათი ზღვები. კუნძულების ფართობი 3,75 მლნ კმ²-ია. ევრაზიაში შედის ორი კონტინენტური ნაწილი: ევროპა და აზია. მათ შორის საზღვარი გადის შემდეგ ხაზზე: ურალის მთები, მდინარე ვოლგა, მდინარე ემბა, მდინარე კუმა, კუმა-მანიჩის ღრმული, მდინარე მანიჩი, კავკასიონის ჩრდილოეთ დაბოლოება, შავი ზღვა, ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეები. იხილეთ აგრეთვე ევროპა აზია ევროპა-აზიის საზღვარი ↑ Nield, Ted. Continental Divide. Geological Society. ციტირების თარიღი: 8 August 2012 ↑ Итенберг И. М., Колосова Л. Н. Атлас мира. — Главное управление геодезии и картографии. Министерство геологии и охраны недр СССР, 1962. — стр. 51, 84, 165 c., 250000 экз.