laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კახა გაბუნია

კახა გაბუნია (დ. 6 სექტემბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი, პედაგოგი, სოციოლინგვისტი, მეორე ენის სწავლების ექსპერტი და მულტილინგვური განათლების ექსპერტი. 1998 წელს გახდა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. 1981 წელს დაასრულა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1985-2000 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის თანამშრომელი და უფროსი მეცნიერი. 1993-1996 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტი. 1989 წელს დაიცვა საკანდიტო, ხოლო 1997 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 2001-2004 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის I ხარისხის დოცენტი და საქართველოს ენის სახელმწიფო აპარატის მთავარი კონსულტანტი. 2004 წლიდან საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფის კოორდინატორი. 2001-2007 წლებში გადიოდა ტრენინგების კურსს ქართულის, როგორც მეორე ენის სწალების მიმართულებით, რომელიც ეუთოს ეუუკ-ის პროექტის ფარგლებში იმართებოდა. ამასთანავე 2005 წლიდან დღემდე არის კავშირ "სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ევროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის დაარქივებული 2021-09-06 საიტზე Wayback Machine. " დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი, რომლის ფარგლებშიც ეთნიკურ უმცირესობათა ინტეგრაციის მიმართულებით 30-ზე მეტ საერთაშორისო პროექტებში მიიღო მონაწილეობა. 2010 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობს მულტილინგვური განათლების საბაკალავრო პროგრამას. 2012-2016 წლებში კი გადიოდა ტრენინგების ციკლს მულტილინგვური განათლების მიმართულებით პროგრამა ტემპუსის პროექტის ფარგლებში. კახა გაბუნიას შრომები ეხება ენათმეცნიერებას, განსაკუთრებით კი მორფოლოგიას, სინტაქსსა და შედარებით ენათმეცნიერებას. 60-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიების, 30-ზე მეტი სახელმძღვანელოსა და 6 მონოგრაფიის ავტორი. მონაწილეობდა უამრავ სამეცნიერო გრანნტებსა და პროგრამებში. ჟურნალ „მულტილინგვური განათლების“ რედაქტორი (2012) ჟურნალ „ბილინგვური განათლების“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (2009-2011) ჟურნალ „მერმისის“ სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარე (2004-2005) ჟურნალ „ბურჯი ეროვნებისას“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (1996-2000) ბესარიონ ჯორბენაძის საზოგადოების წევრი (1996) ბრუნვათა სისტემები ქართველურ ენებში : დიაქრონიული ანალიზი (ავტორი). - თბილისი, საიმედო, 2007. - 208გვ. ქართული ენა : სავარჯიშოების კრებული : მე-7 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 108გვ. ქართული ენა : სავარჯიშოების კრებული : მე-5 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 100გვ. ზმნისართის წარმოება და ფუნქციები ქართველურ ენებში (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1993. - 176გვ. კახა გაბუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კახა გაბუნია — CURRICULUM VITAE, თსუ
ბარბადოსი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბარბადოსმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს. ბარბადოსი Olympedia-ზე ↑ „Gittens will be flag bearer in Rio“. Barbados: The Daily Nation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 ივნისი 2018. ციტირების თარიღი: 4 August 2016.
წყალტუბოს მღვიმური სისტემა

წყალტუბოს მღვიმური სისტემა — რთული მღვიმური სისტემა საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. განლაგებულია ოკრიბის ტექტონიკური თაღის დასავლეთ ნაწილში. გამომუშავებულია ვალანჟინურ-ჰოტრივული ასაკის მძლავრნაპრალოვან კირქვებსა და მასიურ ურგონული ფაციესის კირქვებში. მღვიმური სისტემის ძირითადი არტერია ვალახურ ოროფაზისშია ჩასახული, ხოლო პასადენურმა ოროფაზამ მნიშვნელოვნად გაართულა მღვიმური ჰიდროსისტემის მორფოლოგია. წყალტუბოს მღვიმური სისტემის განვითარებაში გარკვეული როლი სამგურალის ქედის მონოკლინურმა აგებულებამ, და განსაკუთრებით, ტურონ-სენომანურმა ვულკანოგენურმა ჯავშანმა ითამაშა. მთავარი შესასვლელი ზღვის დონიდან 147 მ სიმაღლეზეა. მსხვილმასშტაბიანი ინსტრუმენტული და ნახევრადინსტრუმენტული აგეგმვითი მასალის საფუძველზე მკაფიოდ გამოიყოფა წყალტუბოს მღვიმური სისტემის სამი რგოლი: ზედა რგოლს წარმოადგენს ბღერის, მელოურისა და დიდღელეს მღვიმეები; შუალედურს სოლკოტას, საწურბლიას, ჩაქცევითი ჭა; ქვედას კი ოფიჭოს მღვიმე-ესტაველა, გაბზარული ტბა, პრომეთესა და ღლიანას მღვიმეები, თუმცა სისტემის ასეთი დაყოფა პირობითია. წყალტუბოს მღვიმური სისტემის წყალშემკრები აუზის ფართობი არა ნაკლებ 15 კმ²-ია. აქ იკრიბება, როგორც სამგურალის ქედის, ისე დიდვაკის პლატოს ნაკადები, რომელთაც ემატება მდინარე სემიდან გაჟონილი ნაკადებიც. მთავარი შესასვლელი დაკავშირებულია ტექტონიკური ნაპრალის განედური კვანძის სისტემასთან. ძირითადი ოროგრაფიული ერთეულია წყალტუბოს მასივი, რომლის ფარგლებშია განლაგებული პრომეთეს მღვიმე, ღლიანას მღვიმე, ოფიჭოს მღვიმე-ესტაველა, მელოურის მღვიმე, ბღერის მღვიმე, დიდღელეს მღვიმე, სოლკოტას მღვიმე და საწურბლიას მღვიმე, რომლებიც ერთ მთლიან — წყალტუბოს ანუ პრომეთეს მღვიმურ სისტემას ქმნიან. ↑ Пещеры. Межвузовский сборник научных трудов. П., 2004, ст. 48–52 ↑ ავტორთა კოლექტივი. წყალტუბოს მღვიმური სისტემა, თბ., 2009, გვ. 15–18 ↑ 3.0 3.1 ომარ ლანჩავა, კუკური წიქარიშვილი. წყალტუბოს (პრომეთეს) მღვიმური სისტემა, თბ., 2016, გვ. 48–49
ბარბადოსი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბარბადოსმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს. Olympedia-ზე
ნოვოიუმრანოვო

ნოვოიუმრანოვო (ბაშკ. Яңы Йомран; რუს. Новоюмраново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 84 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (57%) და თათრები (43%) შეადგენენ. Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ http://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw ↑ 2.0 2.1 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009 ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31. ↑ Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7 ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ბალდის კანიონი

ბალდის კანიონი — კანიონი საქართველოში, სოფელ მეორე ბალდაში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 295 მ სიმაღლეზე. ბუნების ძეგლია. კანიონი წარმოადგენს მდინარე აბაშის მიერ ასხის მასივის სამხრეთ ნაწილში, კირქვულ ქანებში გამომუშავებულ ღრმა ხეობას. კანიონის სიგრძე 1400 მ-ია, სიგანე 5–10 მ, ხოლო ჩაჭრის სიღრმე 25–30 მ. კანიონის მახლობლად მდებარეობს ბალდის მამათა მონასტერი. საქართველოს ბუნების ძეგლები ↑ საქართველოს კანონი ბუნების ძეგლების შექმნისა და მართვის შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-07. ციტირების თარიღი: 2021-09-07. ↑ დაცული ტერიტორიების სააგენტო | ბალდის კანიონის ბუნების ძეგლი
აბაშის ჩანჩქერი

აბაშის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი საქართველოში, სოფელ მეორე ბალდიდან 5 კმ-ში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ მასივზე, მდინარე აბაშის სათავეებში, ზღვის დონიდან 895 მ სიმაღლეზე. ჩანჩქერი გადმოდის მღვიმიდან, მდინარე აბაშის ზემო დინების მარცხენა შენაკადის სახით ზედაცარცული კირქვის ქარაფში და ეცემა დაახლოებით 40 მ სიმაღლიდან. წყალვარდნილი დაცემის ადგილას 12 მ დიამეტრის ორმოს წარმოქმნის, რომელშიც წყალი მდუღარესავით ბობოქრობს. ჩანჩქერის შხეფები ხშირად ცისარტყელას წარმოქმნის. მთავარი ჩანჩქერის მარჯვნივ არის კიდევ ორი მომცრო ჩანჩქერი. ჩანჩქერებს დაჰყურებს 200 მ სიმაღლის კირქვული ქარაფი. მიდამოები ხშირი ტყითაა შემოსილი. ყურადღებას იპყრობს ბზის სქელი ტევრები, რომლებშიც საკმაოდ ძნელია გავლა. აქვეა ადგილი რაჩხა, კარსტული წყლების უხვი გამოსავლებით. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია მარტვილი. ბუნების ძეგლია. საქართველოს ბუნების ძეგლები ↑ კობა ხარაძე. საქართველოს ბუნების ფენომენები. თბილისი, 2014, გვ. 375 ↑ დაცული ტერიტორიების სააგენტო | მდინარე აბაშის ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი
ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები

ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები — ტრავერტინი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ბიდარის ხეობაში, კობი-გუდაურის საავტომობილო გზის მიმდებარედ, ზღვის დონიდან 2197 მ სიმაღლეზე. ჯვრის უღელტეხილის კიროვანი ტუფები ვრცელი მინდვრების სახითაა წარმოდგენილი, რომლებიც წყაროებით არის დალექილი და მეტწილად კარბონატულ წყებასთანაა დაკავშირებული. ისინი ზოგან თეთრია, ზოგან კი რკინის მარილების მინარევებით ნარინჯისფრად არის შეღებილი. უღელტეხილის მიდამოებში სუბალპური და ალპური ლანდშაფტებია. ჯვრის უღელტეხილის გუდაური-კობის მონაკვეთის გზის გაფართოებასთან დაკავშირებით, 2013 წლის მაისში, მშენებლებმა ტრავერტინების გზისპირა ნაწილიც ჩამოაცალეს, რის შემდეგ, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ იგი სხვა რამდენიმე ძეგლთან ერთად დაცვის ობიექტად შეიტანა. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია გუდაური. დაბა გუდაური ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინის ბუნების ძეგლი 10 კმ. ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები ბუნების ძეგლია. საქართველოს ბუნების ძეგლები ↑ საქართველოს კანონი ბუნების ძეგლების შექმნისა და მართვის შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-07. ციტირების თარიღი: 2021-09-07. ↑ კობა ხარაძე. საქართველოს ბუნების ფენომენები. თბილისი, 2014, გვ. 283–284 ↑ დაცული ტერიტორიების სააგენტო | ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინის ბუნების ძეგლი
ლე­ვან ზან­და­რაშ­ვი­ლი

ლევან ზანდარაშვილი - (დ. 1988, თბილისი) - ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი, რომელიც კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდებს იკვლევს. ლევან ზანდარაშვილი სწავლობდა კომაროვის თბილისის ფიზიკა - მათემატიკის N199 საჯარო სკოლაში, სადაც უამრავი მიღწევა ჰქონდა სხვადასხვა სასკოლო ოლიმპიადებზე. ამის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის მიმართულებით. ბაკალავრიატზე სწავლის პარალელურად მუშაობა დაიწყო ქართულ კომპანია EMCOS-ში. კომპანია სამანქანო ინდუსტრიაში მოღვაწეობს და თანამშრომლობს სხვადასხვა უცხოურ კომპანიებთან. ბაკალავრის დასრულებისას ლევან ზანდარაშვილი დაინტერესდა ბიოფიზიკით, რის შედეგედაც თამაზ მძინარაშვილის ლაბორატორიაში ექსპერიმენტების კეთება დაიწყო. პარალელურად ტეხასის უნივერსიეტში დამწყები ბიოფიზიკოსის ვაკანსია აღმოაჩინა და იქ განაგრძო პროფესიული საქმიანობა. ერთი წლის შემდეგ, ისევ ტეხასის უნივერსიტეტში ჩააბარა დოქტორანტურაში, ისევ ბიოფიზიკის მიმართულებით. მომდევნო 4 წელი სადოქტორო ხარისხზე მუშაობდა ჯუნჯი ივაჰარას (Junji Iwahara) ლაბორატორიაში. ამ დრიოს მანძილზე რამდენიმე სტატია გამოაქვეყნა. დოქტორის ხარისხის მინიჭების შემდეგ 2,5 წლის განმავლობაში ამავე ლაბორატორიაში განაგრძო მუშაობდა და 10-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ავტორი გახდა. სწორედ ივაჰრას ლაბორატორიაში მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული სტატია დაიბეჭდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ სამეცნიერო ჟურნალ PNAS-ში. 2016 წლიდან ლევან ზანდარაშვილის ინტერესის სფერო მასს-სპექტრომეტრის მეთოდი გახდა და სწორედ ამ მეთოდზე მუშაობას აგრძელებს პენსილვანიის უნივერსიტეტში. ლევან ზანდარაშვილი კიბოს მკურნალობის უახლოეს მემთოდებს იკვლევს. სწორედ ამ კვლევის ფარგლებში შეისწავლის ის დაზიაებული დნმ-ის აღდგენაში მონაწილე ერთ-ერთ ცილას - PARP1, რომელიც გამოიყენება კიბოს მკურნალობის პროცესში. ამ პროექტში ახალგაზრდა მეცნიერი შეისწავლის PARP1-ის სტრუქტურასა და დინამიკას, რომელიც ურთიერთქმედებს კიბოს მკურნალობაში გამოყენებულ მოლეკულებთან. მიზანი კი იმის დადგენაა, თუ რატომ არის ის სხვა მოლეკულებთან შედარები უფრო ეფექტური. უახლოეს წარსულში გამოქვეყნებული აქვს ისეთი სტატიები, როგორიცაა „ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია CENP-A დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით“ (2017). ლევან ზანდარაშვილთან ერთად პროექტის ავტორია ქართველი მეცნიერი ალექსანდრე ესაძე. „NMR დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე“ (2018). 2020 წლისთვის კი „დნმ-ის შესვენებებზე ალოსტერული PARP-1 შეკავების სტრუქტურული საფუძველი“. Nature communications Volume 8, No 1, Jun 9, 2017, Pages 1-15. Methods Volume 148, Sept 15, 2018, Pages 57-66. Science Volume 368, No 6486, Apr 3, 2020. ლევან ზანდარაშვილი - საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქართველი მეცნიერი, რომელიც აშშ-ში კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდზე მუშაობს ↑ ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია CENP-A დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით - სტატია ინგლისურ ენაზე ↑ NMR დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე - სტატია ინგლისურ ენაზე
ევროკავშირის ენები

ევროკავშირში შემავალი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე 60-მდე ენა გამოიყენება, მათ შორის ამ ორგანიზაციის მიერ ოფიციალურად აღიარებულია მხოლოდ 20. აქ მოტანილი ცხრილი ასახავს ევროკავშირის 5 უდიდესი ენის გავრცელების მაჩვენებლებს ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე. ბულგარული - ბულგარეთი ბერძნული - საბერძნეთი, კვიპროსი გერმანული - გერმანია, ავსტრია, ლუქსემბურგი დანიური - დანია ესპანური - ესპანეთი ესტონური - ესტონეთი ინგლისური - დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია, მალტა იტალიური - იტალია ლატვიური - ლატვია ლიეტუვური - ლიეტუვა მალტური - მალტა ნიდერლანდური - ნიდერლანდები, ბელგია პოლონური - პოლონეთი პორტუგალიური - პორტუგალია სლოვაკური - სლოვაკეთი სლოვენური - სლოვენია უნგრული - უნგრეთი ფინური - ფინეთი ფრანგული - საფრანგეთი, ბელგია, ლუქსემბურგი შვედური - შვედეთი, ფინეთი ჩეხური - ჩეხეთი ყველა გადაწყვეტილება, რომელიც მიიღება ევროკავშირის ოფიციალური ორგანოების მიერ, ითარგმნება ყველა ოფიციალურ ენაზე და ევროკავშირის მოქალაქეები უფლებამისლნი არიან თავის შეკითხვებზე პასუხები მიიღონ ნებისმიერ ოფიციალურ ენაზე. უმაღლესი დონის შეხვედრებზე უზრუნველყოფილია მონაწილეთა გამოსვლების თარგმანი ყველა ოფიციალურ ენაზე (საჭიროების შემთხვევაში). ევროპარლამენტისა და ევროკავშირის საბჭოს სესიები ყოველთვის ტარდება სინქრონული თარგმანის თანხლებით. უნდა აღინიშნოს, რომ ევროკავშირის ინსტიტუტებში ოფიციალური გამოსვლებისა და დოკუმენტების თარგმნის მიზნებისათვის სოლიდური თანხები იხარჯება, კერძოდ, ეს მაჩვენებელი 2004 წელს შეადგენდა 540 მლნ ევროს, ხოლო 2005 წელს - 800 მლნ-ს (დაგეგმილი მაჩვენებელი), რაც ევროკავშირის ბიუჯეტის თითქმის 25%-ს შეადგენს. მიუხედავად ევროკავშირის ენების დეკლარირებული თანასწორობისა, პრაქტიკაში სხვა პროცესები მიმდინარეობს. შეიმჩნევა ტენდენცია ორენოვნებაზე გადასვლისა, როდესაც ძირითად ენებად გამოიყენება ინგლისური და ფრანგული, ხოლო იშვიათ შემთხვევებში ასევე გერმანულიც. ირლანდიური ენა მიუხედავად იმისა, რომ ირლანდია ევროკავშირს მიუერთდა 1973 წელს და მისი პირველი ოფიციალური ენა ირლანდიური იყო, იგი არ იქნა აღიარებული ევროკავშირის ოფიციალურ ენად (თუმცა ევროკავშირის შეთანხმებები ქვეყნებოდა ამ ენაზეც). 2005 წლის 13 ივნისს ეს ხარვეზი შეივსო. და იგი 21-ე ოფიციალურ ენად გამოცხადდა. კატალანური, გალისიური და ბასკური ენები. აღნიშნული ენები სახელმწიფო დონეზე ოფიციალურად არ ითვლება თვით ესპანეთში, მაგრამ ევროპის კავშირის საბჭოს 2005 წლის 13 ივნისის რეზოლუციით ევროკავშირის ინსტიტუტებს უფლება მიეცათ მათი გამოყენებისა. ეს რეზოლუცია არ გულისხმობს მათ გამოცხადებას ევროკავშირის ოფიაციალურ ენებად. უელსური და შოტლანდიური ენები ზემოთაღნიშნული რეზოლუციის კვალდაკვალ გამოჩნდა საპარლამენტო მოთხოვნა დიდი ბრიტანეთის ეროვნულ უმცირესობათა ამ ენების სტატუსის თაობაზე. ამ საკითხის გადაწყვეტა მომავალში არის დაგეგმილი.
თრუსოს ტრავერტინები

თრუსოს ტრავერტინები — ტრავერტინები საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ცენტრალური საავტომობილი გზის პირას, ნასოფლარ ქეთერისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე თერგის ზემო დინებაზე, ზღვის დონიდან 2100–2200 მ სიმაღლეზე. თრუსოს ხეობაში ბევრგან არის წყაროების მიერ დალექილი კიროვანი ტრავერტინების დანაგროვები. ისინი მეტწილად დაკავშირებულია ზედაიურულ კარბონატულ წყებასთან. ტრავერტინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და თვალწარმტაცი ადგილსამყოფელი კასრისხევის ვიწრობის ზემოთაა, თერგის მარჯვენა ნაპირზე. აქ ბლომადაა ინტენსიური განვითარების პროცესში მყოფი, წყლის მიერ მოდელირებული ტრავერტინული „მინდვრები“, თითქოს მოქარგული ზედაპირით. გამჭვირვალე წყალი თხელ ფენად ეფინება ამ თვალისმომჭრელ თეთრ ზედაპირს და აჩენს უამრავ მოკამკამე პატარა გუბეს. ეს ფორმები ძალზე ფაქიზია და მათ ცხვრის ფარების მოძრაობა აზიანებს. აქ არსებულ ტრავერტინებში მცენარეთა ანაბეჭდები მოწმობენ, რომ წარსულში ამ მიდამოებში ტყის მცენარეები არსებობდნენ. ამჟამად ტრავერტინების ნაწილი, სხვადასხვა ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად დაზიანებულია. უახლოესი დასახლებული პუნქტია ნასოფლარი ქეთერისი; შედარებით მოშორებულია სოფელი კობი. თრუსოს ტრავერტინები ბუნების ძეგლია. საქართველოს ბუნების ძეგლები ↑ საქართველოს კანონი დაცული ტერიტორიების სტატუსის შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-09-08. ციტირების თარიღი: 2021-09-08. ↑ საქართველოს სსრ წითელი წიგნი, გამომცემლობა «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1982, გვ. 209–210 ↑ კობა ხარაძე. საქართველოს ბუნების ფენომენები. თბილისი, 2014, გვ. 279 ↑ დაცული ტერიტორიების სააგენტო | თრუსოს ტრავერტინების ბუნების ძეგლი
ბერნჰარდ ფონ ბიულოვი

თავადი ბერნჰარდ ფონ ბიულოვი, სრული სახელი ბერნჰარდ ჰაინრიხ კარლ მარტინ ფონ ბიულოვი (გერმ. Bernhard Heinrich Karl Martin von Bülow; დ. 3 მაისი, 1849 ― გ. 28 ოქტომბერი, 1929) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცლერი და პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტი 1900-1909 წლებში. 1897-1900 წლებში იყო გერმანიის იმპერიის საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მდივანი. ბიულოვის პოლიტიკა ასახავდა გერმანიის იმპერიალიზმის სწრაფვას მსოფლიოს ხელახალი გადანაწილებისათვის. 1897 წელს ბიულოვმა რაიხსტაგში განაცხადა, რომ გერმანია მოითხოვს თავისთვის „ადგილს მზის ქვეშ“. ამ პოლიტიკის ეტაპები იყო საზღვაო ფლოტის გამალებული მშენებლობა, კონცესიის მიღება ბერლინ-ბაღდადის რკინიგზის მშენებლობაზე, გერმანიის მონაწილეობა იხეტუანთა აჯანყების ჩახშობაში ჩინეთში და მაროკოს პირველი კრიზისის პროვოცირება. ბიულოვის მთავრობის პოლიტიკამ ხელი შეუწყო გერმანიის იზოლაციას, ინგლისსა და რუსეთთან წინააღმდეგობის გამწვავებას, რუსეთ-საფრანგეთ-ინგლისის დაახლოვებას და ანტანტის შექმნას. საშინაო პოლიტიკაში ბიულოვი იცავდა ბურჟუაზიისა და იუნკრების ინტერესებს. მის მიერ შექმნილმა რეაქციულმა ძალების ბლოკმა 1907 წელს დააფინანსა მთავრობის ღონისძიებანი აფრიკაში ჰერეროს და ჰოტენტოტების ტომთა აჯანყების ჩასახშობად („ჰოტენტოტური ბლოკი“). ბიულოვი გადადგა თანამდებობიდან 1909 წელს მას შემდეგ, რაც რაიხსტაგმა უარყო მთავრობის მომზადებული ბიუჯეტი. იტალიაში საგანგებო ელჩის პოსტზე ყოფნისას 1914-1915 წლებში ბიულოვი უშედეგოდ ცდილობდა არ დაეშვა იტალიის გადასვლა ანტანტის მხარეს. Gooch, G.P. Before the war: studies in diplomacy (vol 1 1936) online long chapter von Bulow pp 187-204; also on Britain's Landsdowne; France's Théophile Delcassé Robert K. Massie (1992). Dreadnought: Britain, Germany, and the Coming of the Great War. London: Jonathan Cape. ISBN 0-224-03260-7.  Bülow, Bernhard, Fürst von. Imperial Germany (1916) online Bülow, Bernhard, Fürst von. Letters ; a selection from Prince von Bülow's official corresponcence as Imperial Chancellor during the years 1903-1909 online Bernhard von Bülow (1932). Memoirs of Prince von Bülow Vol IV, 1849-1897, translated from German by Geoffrey Dunlop and F. A. Voight, Boston: Little, Brown and Company.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბერნჰარდ ფონ ბიულოვი“ ვიკისაწყობში. Chancellor Von Bulows Memoirs, Vol.I. In English at archive.org Chancellor Von Bulows Memoirs, Vol.II. In English at archive.org Chancellor Von Bulows Memoirs, Vol.IV. In English at archive.org
ასფიქსია

ასფიქსია (ძვ. ბერძნ. ἀ- — „უარყოფითი ნაწილაკი“ და σφύξη — „პულსი“) — მწვავე პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელსაც იწვევს სისხლსა და ქსოვილებში ჟანგბადის რაოდენობის მკვეთრი შემცირება და ნახშირორჟანგის დაგროვება. ახასიათებს სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის მძიმე დარღვევა სრულ შეწყვეტამდე. განარჩევენ მექანიკურ და ტოქსიკურ ასფიქსიას. მექანიკური ასფიქსია შეიძლება განვითარდეს სასუნთქი გზების უცხო სხეულით დაცობის, მათზე სიმსივნის ან გარეგანი მექანიკური დაწოლის (მოხრჩობა, ჩამოხრჩობა, ჭყლეტაში მოყოლა), ხორხის შეშუპების ან სპაზმის (დიფთერიის, ტეტანუსის დროს) და სხვათა შედეგად. ტოქსიკურ ასფიქსიას სასუნთქი გზების დამთრგუნველ ქიმიურ ნივთიერებათა (მორფინი, კურარე, ციანკალიუმის ნაერთები და სხვა) მოქმედება იწვევს. ასფიქსიის დროს სუნთქვა გახშირებული და გაღრმავებულია. ავადმყოფს ჯერ ჩასუნთქვა უჭირს, შემდეგ ამოსუნთქვა, ლურჯდება, თავბრუ ეხვევა, კარგავს ცნობიერებას, გუგები უვიწროვდება და შემდეგ ისევ უფართოვდება, გულის რიტმი ერღვევა და სუნთქვა უწყდება. ასფიქსიის კლინიკური სურათი დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზებზე. სუნთქვის შეჩერებიდან 5-6 წუთის შემდეგ ასფიქსია სიკვდილით მთავრდება ყველა შემთხვევაში. მკურნალობა: გამომწვევი მიზეზის ლიკვიდაცია, სასუნთქი გზების გამტარობის აღდგენა, ხელოვნური სუნთქვა, გულის მასაჟი და სხვა. ასფიქსიით გარდაცვლილი ადამიანის გვამის კვეთისას თვალსაჩინოდაა გამოხატული მთელი რიგი დამახასიათებელი ცვლილებები: გვამური ლაქები, ციანოზი, წერტილოვანი სისხლჩაქცევები ლორწოვან და სეროზულ გარსებქვეშ, ფილტვების მწვავე შეშუპება, ემფიზემა და სხვა. ამ ცვლილებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს სასამართლო მედიცინაში სიკვდილის მიზეზის დასადგენად. ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია ნაყოფისათვის ჟანგბადის მიწოდების შეფერხების ან სრული შეწყვეტის შედეგია და გამოწვეულია ჭიპლარის სისხლის მიმოქცევის დარღვევით, დედის ან ნაყოფის დაავადებით. ნაყოფის ასფიქსიის დროს საჭიროა ნაყოფის სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესება და მშობიარობის დაჩქარება. ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია მკვდრადშობის, ჩვილთა სიკვდილის, აგრეთვე ბავშვის შემდგომი განვითარების პროცესში მომხდარი დარღვევების უხშირესი მიზეზია. შანიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 663.
ევგენი ზინიჩევი

ევგენი ზინიჩევი (დ. 18 აგვისტო, 1966, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. რუსეთის საგანგებო სიტუაციების მინისტრი 2018 წლის 8 მაისიდან 2021 წლის 8 სექტემბრამდე. 2015-2016 წლებში რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის (ФСБ) კალინინგრადის ოლქის ფილიალის დირექტორი. 2016 წლის ივლისიდან ამავე წლის ოქტომბრამდე ასრულებდა კალინინგრადის ოლქის გუბერნატორის თანამდებობას. 2016-2018 წლებში – რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის დირექტორის მოადგილე. 2021 წლის 8 სექტემბერს, ზინიჩევი ნორილსკში სწავლების დროს დაიღუპა. ბიოგრაფია დაარქივებული 2021-06-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://cnnespanol.cnn.com/2021/09/08/muere-ministro-rusia-ejercicios-de-entrenamiento-trax/ ↑ https://elpais.com/internacional/2021-09-08/muere-el-ministro-de-emergencias-de-rusia-al-caer-por-un-acantilado-durante-la-filmacion-de-unas-maniobras-en-el-artico.html ↑ ადგილობრივი მედიის ცნობით, რუსეთის საგანგებო სიტუაციების მინისტრი ევგენი ზინიჩევი ნორილსკში სწავლების დროს დაიღუპა
მშობლიურო ჩემო მიწავ!

მშობლიურო ჩემო მიწავ! (რაიკომის მდივანი) — კინორეჟისორ რეზო ჩხეიძის 1980 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი (4 სერია). ფილმი ორ ნაწილიანია. პირველი ნაწილის (I-II სერია) ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1980 წელს, ხოლო მეორე ნაწილის (III-IV სერია) 18.04.1985 წელს. გიორგი თორელს რაიკომის მდივნად ნიშნავენ საქართველოს სამხრეთ რაიონში — უძველეს მესხეთში. სირთულეების მიუხედავად, იგი მშობლიური მხარის აღორძინებისა და დაცლილი სოფლების შევსებისთვის იბრძვის. რაიონში, სადაც არ არის გზა, ელექტროენერგია, წყალი და სოფლებიც დაცლილია, ვაიოს ველების სახნავ-სათეს მიწად გადაქცევა ბევრს უტოპიად მიაჩნია. თითქოს ახალი რაიკომის მდივნის მცდელობა დონ-კიხოტის ქარის წისქვილებთან ბრძოლას წააგავს, მაგრამ თანამოაზრეების შემოკრებას და დარწმუნებას შეძლებს და აჭარიდან 300 ოჯახის ჩამოსახლების საკითხიც დადებითად გადაწყდება. ფილმში ტკივილი, სევდა, სიხარული და იუმორი ერთადაა თავმოყრილი. რეჟისორი — რეზო ჩხეიძე სცენარის ავტორი — სულიკო ჟღენტი, რეზო ჩხეიძე ოპერატორი — ლომერ ახვლედიანი ხმის ოპერატორი — გარი კუნცევი კომპოზიტორი — გია ყანჩელი მხატვარი — ზურა მეძმარიაშვილი სიმღერას ასრულებს — ჯანსუღ კახიძე თემურ ჩხეიძე — გიორგი თორელი ევა ხუტუნაშვილი — ასმათ იაშვილი ირაკლი ხიზანიშვილი — გურამ ღლონტი გიორგი ხარაბაძე — მერაბ სეთურიძე ია ნინიძე — სალომე (გიორგის შვილი) ზურაბ ყიფშიძე — მასწავლებელი გიორგი ბერიძე — ბეგლარ მჟავია მიხეილ ვაშაძე — აბესალომ დევნოსაძე შალვა ხერხეულიძე — შალვა დევნოსაძე ბაგრატ დევნოსაძე — კამეო ალექსანდრე ჯალიაშვილი — პაპა ტარიელი გოჩა კაპანაძე — პოლიაქტორ ახალკაცი ბესიკ ხელაშვილი — მძღოლი ბესო ზურაბ (კუკური) ლაფერაძე — შოთა ბეროძე იური ცანავა — ლავრენტი ტანიბეგაშვილი ლევან უჩანეიშვილი — რეზო იმედაძე ვიქტორ ნინიძე — თორნიკე სეფერთელაძე თინათინ ვარდანაშვილი — ქალიშვილი ვიოლინოთი ნატო ხელიძე — ბებო დარეჯანი დავით ჩუბინიშვილი — გიორგის მამა ფარსმანი მარი (მარინა) ჯანაშია — გიორგის დედა ახალგაზრდობაში როლანდ კაკაურიძე — კარლო გალდავაძე 1981 — საკავშირო კინოფესტივალი (ვილნიუსი) — მთავარი პრიზი 1986 — სსრკ ლენინური პრემია სცენარის ავტორს, რეჟისორს, ოპერატორს და მსახიობ თემურ ჩხეიძეს „„მშობლიურო ჩემო მიწავ!““ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ქართული კინო ↑ მშობლიურო ჩემო მიწავ! — ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ ალმანახი „კინო“. თბილისი. „საბჭოთა საქართველო“. 1981