laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ენკენია

ენკენია, ენკენობა — ტაძრის კურთხევის ანუ სატფურების ქრისტიანული დღესასწაული („სატფური წმიდათა ეკლესიათაჲ რომელსა ჰრქჳან ენკენიაჲ“ — იოანე-ზოსიმეს კალენდარი). უკავშირდება რომის იმპერატორის კონსტანტინე I-ის მიერ იერუსალიმში გოლგოთაზე აგებული (თუ განახლებული) აღდგომის (ქრისტეს საფლავის) ტაძრის კურთხევას 335 წლის 13 სექტემბერს. ტაძრის კურთხევა ანუ სატფურება დაემთხვა ტვირის I საეკლესიო კრებასა და იმპერატორ კონსტანტინეს გამეფების 30-ე წლისთავს. ეს მოვლენა საფუძვლად დაედო ენკენიას, რომელიც იმ დროსვე ერთ-ერთი უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაული გახდა და, გადმოცემით, 8 დღე გრძელდებოდა. მრავალი ქვეყნიდან უამრავი მლოცველი მიემართებოდა იერუსალიმისკენ. ღვთისმსახურება ამ დღეებში ისე სრულდებოდა, როგორც აღდგომას და ნათლისღებას. საქართველოში ენკენია პატარა და ნაკლებმნიშვნელოვანი დღესასწაულის (დღეობის) სახით შემორჩა ხევსურეთში, კერძოდ, არხოტში, ხოლო მის წარსულ მნიშვნელობაზე სექტემბრის ქართული ხალხური სახელწოდება — ენკენისთვეც მეტყველებს. კიკნაძე ზ., შობიდან შობამდე, თბ., 1997. კლარჯული მრავალთავი, თ. მგალობლიშვილის გამოც., თბ., 1991. ოსიაური ა., ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი. ხევსურეთი (არხოტის თემი), თბ., 1988. ღამბაშიძე ნ., ენკენიის ხევსურული დღესასწაული, «კლიო» (საისტორიო ალმანახი), თბ., 2000. ღამბაშიძე ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?.
სკუოდასის რაიონი

სკუოდასის რაიონი (ლიეტ. Skuodo rajonas) — რაიონი ლიეტუვაში, კლაიპედის მაზრაში. 1 ქალაქი – სკუოდასი; 4 დაბა – ბარსტიჩიაი, ილაკიაი, ლენკიმაი და მოსედისი; 171 სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა (2001): სკუოდასი – 7 896 მოსედისი – 1 379 ილაკიაი – 1 165 ლენკიმაი – 779 ბარსტიჩიაი – 659 დაუკშიაი – 601 ნოტენაი– 482 შაუკლიაი – 467 შატესი – 457 მაჟეიი-რუშუპიაი – 451 ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Visuotinė lietuvių enciklopedija <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581"></a>
ბლინკი

ბლინკი (კლარის ფერგიუსონი) (ინგ. Blink) — გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერგმირი, რომელიც იქს-ადამიანების სერიებიდანაა ცნობილი. ის შექმნილია სკოტ ლობდელისა და ჯო მადურეირას მიერ და პირველად გამოჩნდა კომიქსში Uncanny X-Men #317 (1994). ფალანქსის შეთანხმების არც თუ პოპულარული პერსონაჟი, ბლინკი, აპოკალიფსის ეპოქის ალტერნატიულ რეალობაში კომიქსის წიგნის სუპერგმირად გარდაიქმნა. მას შემდგომ კი, რაც იგი განდევნილების წევრი გახდა, მისი პოპულარობა ერთიორად გაიზარდა. 2014 წელს ბლინკი გამოჩნდა ფილმში იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეები, რომელშიც მას მსახიობი ფან ბინბინი ასახიერებს.
ნამგალები

ნამგალები (Apodes ან Micropodes), ფრინველების ქვერიგი ნამგალასნაირთა რიგისა. შეიცავს 2 ოჯახს 74 სახეობას (ნამარხი ფორმების გარდა). პატარა ფრინველებია. მასა 50 გრამს აღწევს. აქვთ გრძელი და ვიწრო ნამგლისებური ფრთები, მოკლე და სუსტი ფეხები, რომლებითაც ვერ დადიან. ნამგალები ფრენის დროს იკვებებიან, სვამენ, ჯვარდებიან, აგროვებენ მასალას ბუდისათვის და ა.შ. ფრენენ ძალიან სწრაფად (ზოგი საათში 200 კმ სიჩქარით). იკვებებიან მხოლოდ მფრინავი მწერებით, უმთავრესად მავნებლებით, რითაც სარგებლობა მოაქვთ სოფლის მეურნეობისათვის. ნამგალები ფართოდ არიან გავრცელებული. ბინადრობენ ბარში, მთებსა და უდაბნოებშიც, მაგრამ ირჩევენ გაშლილ ადგილებს. საქართველოში მოიპოვება ნამგალასებრთა (Apodidae) ოჯახის 2 სახეობა: ნამგალა (Apus apus) და მეკირია (Apus melba). კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 307.
ტაურაგეს რაიონი

ტაურაგეს რაიონი (ლიეტ. Tauragės rajono savivaldybė) — მუნიციპალური გაერთიანება დასავლეთ ლიეტუვაში, ტაურაგეს მაზრაში. 2 ქალაქი – სკაუდვილე და ტაურაგე; 4 დაბა – ბატაკიაი, გაურე, პაგრამანტისი და ჟიგაიჩიაი; 320 სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა (2001): ტაურაგე – 29 124 სკაუდვილე – 2 140 ტაურაი – 1 891 ლაუკსარგიაი – 700 ჟიგაიჩიაი – 643 ადაკავასი – 617 მაჟონაი – 577 პაგრამანტისი – 564 ბუტკელიაი – 498 ეიჩიაი – 475 რაიონი მოიცავს 8 სამამასახლისოს: ბატაკიაის (ლიეტ. Batakių seniūnija) გაურეს (ლიეტ. Gaurės seniūnija) ლაუკსარგიაის (ლიეტ. Lauksargių seniūnija) მაჟონაის (ლიეტ. Mažonų seniūnija) სკაუდვილეს (ლიეტ. Skaudvilės seniūnija) ტაურაგეს (ლიეტ. Tauragės seniūnija) ტაურაგეს საქალაქო (ლიეტ. Tauragės miesto seniūnija) ჟიგაიჩიაის (ლიეტ. Žygaičių seniūnija) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Visuotinė lietuvių enciklopedija <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581"></a>
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2004

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2004 — 49-ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. ჩატარდა 15 მაისს 2004 წ. პირველ ადგილზე უკრაინა გავიდა, უკრაინა რუსლანამ წარაგდინა სიმღერით Wild Dances. მე–2 ადგილზე ჟელკო იოკსიმოვიჩი გავიდა (სერბია და მონტენეგრო), მე–3 ადგილი საბერძნეთის მომღერალმა საკის რუვასმა დაიკავა. თურქეთში პირველად დაამტკიცეს ერთიანი ლოგო, რომელიც ყველა მონაწილე–ქვეყანას უნდა შეხებოდა. ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“. http://www.esctoday.com http://www.eurovision.tv
ტელშიაის რაიონი

ტელშიაის რაიონი (ლიეტ. Telšių rajonas) — რაიონი ლიეტუვაში, ტელშიაის მაზრაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - ტელშიაი. 2 ქალაქი – ტელშიაი და ვარნიაი; 11 დაბა – ეიგირჯიაი, გადუნავასი, იანაპოლე, ლაუკო-სოდა, ლუოკე, ნერიმდაიჩიაი, ნევარენაი, პავანდენე, ტრიშკიაი, უბიშკე და ჟარენაი; 415 სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა (2001): ტელშიაი – 31 460 ტრიშკიაი– 1 555 ვარნიაი – 1 355 რაინიაი – 1 070 დეგაიჩიაი – 880 რიშკენაი – 854 ლუოკე– 777 ეიგირჯიაი – 746 დუსეიკიაი – 727 ნევარენაი – 659 რაიონი მოიცავს 11 სამამასახლისოს: დეგაიჩიაის (ლიეტ. Degaičių seniūnija) გადუნავასის (ლიეტ. Gadūnavo seniūnija) ლუოკეს (ლიეტ. Luokės seniūnija) ნევარენაის (ლიეტ. Nevarėnų seniūnija) რიშკენაის (ლიეტ. Ryškėnų seniūnija) ტელშიაის საქალაქო (ლიეტ. Telšių miesto seniūnija) ტრიშკიაის (ლიეტ. Tryškių seniūnija) უპინის (ლიეტ. Upynos seniūnija) ვეშვენაის (ლიეტ. Viešvėnų seniūnija) ვარნიაის (ლიეტ. Varnių miesto ir apylinkės seniūnija) ჟარენაის (ლიეტ. Žarėnų seniūnija) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Visuotinė lietuvių enciklopedija <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581"></a>
რადვილიშკის რაიონი

რადვილიშკის რაიონი (ლიეტ. Radviliškio rajonas) — რაიონი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, შიაულიაის მაზრაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — რადვილიშკისი. 2 ქალაქი – რადვილიკშისი და შედუვა; 10 დაბა – ბაისოგალა, გრინკიშკისი, პალონაი, პაშუშვისი, პოციუნელიაი, სიდაბრავასი, შაუკოტასი, შიაულენაი, ტირულიაი და ვადაკტაი; 420 სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა (2001): რადვილიკშისი – 20 339 შედუვა – 3 400 ბაისოგალა – 2 548 გრინკიშკისი – 900 შიაულენაი – 890 ალკსნიუპიაი – 761 კუტიშკიაი – 759 პავარტიჩიაი – 711 აუკშტელკაი – 704 პაკირშინისი – 698 რაიონი მოიცავს 13 სამამასახლისოს: აუკშტელკაის (ლიეტ. Aukštelkų seniūnija) ბაისოგალას (ლიეტ. Baisogalos seniūnija) გრინკიშკისის (ლიეტ. Grinkiškio seniūnija) პაკალნიშკის (ლიეტ. Pakalniškių seniūnija) რადვილიკშისის (ლიეტ. Radviliškio seniūnija) რადვილიკშისის საქალაქო (ლიეტ. Radviliškio miesto seniūnija) სიდაბრავას (ლიეტ. Sidabravo seniūnija) სკემიაის (ლიეტ. Skėmių seniūnija) შაუკოტასის (ლიეტ. Šaukoto seniūnija) შედუვას (ლიეტ. Šeduvos seniūnija) შედუვას საქალაქო (ლიეტ. Šeduvos miesto seniūnija) შიაულენაის (ლიეტ. Šiaulėnų seniūnija) ტირულიაის (ლიეტ. Tyrulių seniūnija) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Visuotinė lietuvių enciklopedija <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581"></a>
ნანდუსნაირნი

ნანდუსნაირნი (ლათ. Rheiformes) — ტანად დიდი, არამფრინავი ფრინველების რიგი. მამლის სიმაღლე 150 სმ. მასა 50 კგ-ს აღწევს. უტროპო ფრინველებია. აქვთ განუვითარებელი ფრთები, არაპნევმატური ჩონჩხი, პატარა თავი, გრძელი კისერი, მძლავრი და სამთითიანი ფეხები. რიგში ერთი თანამედროვე ოჯახის (ნანდუსებრნი — ლათ. Rheidae) ერთი გვარი (ლათ. Rhea) და 2 სახეობაა. გავრცელებული არიან სამხრეთ ამერიკაში. ჩვეულებრივი ნანდუ (ლათ. Rhea americana) ბინადრობს ბრაზილიასა და არგენტინის ველებზე, დარვინის ნანდუ (ლათ. Rhea darvini) — პატაგონიასა და ანდების მთის ველზე. ნანდუსნაირნი პოლიგამებია. კრუხობს და შთამომავლობაზე ზრუნავს მხოლოდ მამალი. იკვებებიან ძირითადად მცენარეულობით, თუმცა მოიპოვებენ მოლუსკებს, ხვლიკებს, ჭიებსა და სხვა ცხოველურ საკვებსაც. ნანდუსნაირნი ხშირად გვხვდებიან ზოოპარკებშიც. Rheidae — ნანდუსებრნი † Opisthodactylidae კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 311.
ვილნიუსის რაიონი

ვილნიუსის რაიონი (ლიეტ. Vilniaus rajonas) — რაიონი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ვილნიუსის მაზრაში. რაიონი ჩრდილოეთიდან, სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან შემოსაზღვრულია ქალაქ ვილნიუსის თვითმმართველობის ტერიტორიით. რაიონისს ადმინისტრაცია მდებარეობს ვილნიუსში. რაიონი არის ლიეტუვის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფართობის მიხედვით. ფართობი 2 129, 15 კმ2; აქედან 98 236 ჰა უჭიირავს სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს, 80 803 ჰა — ტყეს, 5 136 ჰა — წყალს, 5 367 ჰა — გზებს, 16 ;854 ჰა— სხვადასხვა დანიშნულებითაა გამოყენებული. მოსახლეობის რაოდენობა 2005 წლისათვის არის 92 ათასი, ამათგან 61,3 % პოლონელები, 22,4 % ლიეტუველები, 8,4 % რუსები, 4,4 % ბელარუსები და 3,8 % სხვადსახვა ეროვნების წარმომადგენელი. 1 ქალაქი – ნემენჩინე; 4 დაბა – ბეზდონისი, მაიშაგალა, მიცკუნაი და შუმსკასი; 1091 სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა (2001): ნემენჩინე – 5 892 სკაიდიშკესი – 4 457 რუდამინა – 3 937 პაგირიაი – 3 929 ნემეჟისი – 2601 ვალჩიუნაი – 2 089 კალველიაი – 1 848 იუოდშილიაი – 1 844 ავიჟენიაი – 1 695 მაიშაგალა – 1 634 ზუიუნაი - 1 457 მიცკუნაი - 1 415 დიჯოი-რეშე- 1 050 შუმსკასი - 998 ბეზდონისი - 857 მედინინკაის ციხე ვილნიუსის რაიონის თვითმმართველობა დაარქივებული 2005-10-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Visuotinė lietuvių enciklopedija <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q76499581"></a>
მედინინკაის ციხე

მედინინკაის ციხე (ლიეტ. Medininkų pilis; რუს. Медники) — ფართობით ყველაზე დიდი ციხესიმაგრე ლიეტუვაში, მდებარეობს ვილნიუსის მაზრის სოფელ მედინინკაიში. ციხესიმაგრე აშენდა XIV საუკუნეში. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1385 წელს. ციხესიმაგრის კედლები ოთხკუთხედის ფორმის 2 ჰა-იან ტერიტორიას შემოსაზღვრავს. ჩრდილოეთის კედლის სიგრძეა 128,7 მ, აღმოსავლეთისა - 161,2 მ, სამხრეთისა - 127,7 მ, დასავლეთისა კი 147,9 მ. კედლების სიმაღლე 14-15 მეტრია. კედლის სისქე ფუნდამენტთან - 1,8-1,9 მეტრია, ზემოთ კი - 1,6 მეტრი. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის კუთხეში აღმართულია ხუთსართჲლიანი კოშკი. კიდევ ერთი კოშკია ჩატანებული სამხრეთ კედელში. ციხესიმაგრეს აქვს 4 შესასვლელი ყველა კედლიდან. 1517 წლისათვის ციხესიმაგრე უკვე მიტოვებულია. 2004 წლიდან ციხესიმაგრე ეკუთვნის ტრაკაის ისტორიულ მუზეუმს. დაგეგმილია მისი აღდგენა. Pilies aprašymas ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მედინინკაის ციხე
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2003

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2003 გახდა 48–ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. ჩატარდა 24 მაისს 2003 წელს ქ. რიგაში (ლატვია). უკრაინამ პირველად მიიღო მონაწილეობა ამ კონკურსში და მე–14 ადგილი დაიკავა. პირველი ადგილი კი თურქეთის წარმომადგენელმა სერთაბ ერენერმა დაიკავა სიმღერით "Everyway that I can". ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“. http://www.esctoday.com http://www.eurovision.tv
The Court of the Crimson King

The Court of the Crimson King — მეხუთე და უკანასკნელი სიმღერა ჯგუფ King Crimson-ის სადებიუტო ალბომიდან In the Court of the Crimson King. იგი სინგლის სახით გამოიცა 1969 წელს. ბრიტანულ ჩარტში იგი საკმაოდ პოპულარული იყო, მაგრამ აშშ-ში იქცა ჯგუფის მთელი ისტორიის მანძილზე ერთად-ერთ წარმატებულ სინგლად. სიმღერის ტექსტი[დაარქივებული] საიტზე MetroLyrics
Cat Food (სიმღერა)

Cat Food — სიმღერა და სინგლი ჯგუფ King Crimson-ის მეორე სტუდიური ალბომიდან In the Wake of Poseidon. სინგლი გამოიცა 1970 წელს. Cat Food (ფრიპი, სინფილდი, მაკდონალდი) Groon (ფრიპი)
სტეფანე მტბევარი

წმინდა სტეფანე მტბევარი — X საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი, ტბეთის პირველი ეპისკოპოსი, ჰაგიოგრაფი, ტაო–კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ერთ–ერთი ბრწყინვალე წარმომადგენელი. განსწავლული თეოლოგი და მწიგნობარი იყო. დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა თანამედროვეთა შორის. მაგ., ცნობილია, რომ მას დახმარებისათვის მიმართა მთარგმნელმა დაჩიმ. სტეფანე მტბევარს ეკუთვნის ჰაგიოგრაფიული თხზულება "წამებაჲ წმიდისა მოწამისა გობრონისი", რომელიც დაწერა ერისთავთერისთავ აშოტ კუხის თხოვნით 914-918 წლებში. თხზულებაში აღწერილია ქართველების ბრძოლა არაბთა წინააღმდეგ, ქართველი მთავრის გობრონის ერთგულება ქრისტიანული რელიგიისადმი და მისი მოწამებრივი აღსასრული. ავტორი გვაწვდის მდიდარ ისტორიულ მასალას, გამოკვეთილი აქვს ქართველთა (უპირველესად გობრონის) მამულიშვილური გრძნობები. ძეგლი გამოირჩევა ღრმა პატრიოტული სულისკვეთებით, ავტორის მხატვრული ოსტატობით და წერის მაღალი კულტურით. სტეფანე მტბევარი ასევე არის მოხსენიებული X საუკუნის ხელნაწერ ქრესტომატიაში: წმიდათა ცხოვრებანი (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი. ბარამოძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 567. წამებაჲ წმიდისა მოწამისა გობრონისი, რომელი განიყვანეს ყუელის ციხით. მე, სტეფანე მტბევარ ეპისკოპოსმან, დავსწერე ბრძანებითა აშოტ ერისთავთა-ერისთავისაჲთა
Super Audio CD

Super Audio CD (Super Audio CD, SACD) — მაღალი რეზოლუციის ოპტიკური აუდიო დისკის ფორმატი, რომელიც შეიქმნა კომპანიების Sony and Philips Electronics მიერ. ეს ფორმატი ითვალისწინებს აუდიოჩანაწერის მაქსიმალურად მაღალი ხარისხით გადმოცემას. მასზე ასევე შესაძლებელია 5.1. ჟღერადობის მქონე ჩანაწერის გამოცემა. SA-CD.net SACD - ხშირად დასმული კითხვები დაარქივებული 2014-01-31 საიტზე Wayback Machine. ახალი SACD გამოცემები დაარქივებული 2018-11-27 საიტზე Wayback Machine.
მოწამე მარინი

მოწამე მარინი — კილიკიელი წმინდანი ბერი. დაიბადა კილიკიაში (მცირე აზია), ქალაქ ანაზავრში. იმპერატორ დიოკლიტიანეს (284–305) ზეობის ჟამს მარინი ტარსოსში სასტიკად აწამეს ქრისტეს აღსარებისათვის, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს. წმიდათა ცხოვრებანი (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი.
კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაცია

კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაცია (ფრანგ. Federation Internationale de Basketball — FIBA) დაარსდა 1932 წლის ივნისს ქალაქ ჟენევაში. დამფუნებელი ქვეყნები იყვნენ: არგენტინა, იტალია, ლატვია, პორტუგალია, რუმინეთი, საბერძნეთი, შვეიცარია და ჩეხოსლოვაკია. ამჟამად იგი აერთიანებს 212 ქვეყანას და 5 ზონალურ (ევროპა, ამერიკა -სამი ქვეკომიტეტით, ოკეანია, აფრიკა, აზია) კომიტეტს. ფედერაცია აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ და არის საერთაშორისო სპორტული ფედერაციების გენერალური ასოციაციის წევრი. ფედერაციის ორგანოებია: კონგრესი, ცენტრალური ბიურო თავისი აღმასრულებელი კომიტეტით, გენერალური სამდივნო და კომისიები(ტექნიკური, ქალთა, საფინანსო, საორგანიზაციო, ჭაბუკთა, გოგონათა, იურიდიული , ტექნიკური დახმარების და მინი-კალათბურთის. კონგრესი იმართება ოთხ წელიწადში ერთხელ. რიგგარეშე კონგრესი შეიძება ჩატარდეს წევრთა 1/3-ის მოთხოვნით. ცენტრალური ბიურო ირჩევა 4 წლის ვადით და მის შემადგენლობაში შედიან: პრეზიდენტი, 7 ვიცე-პრეზიდენტი (ზონალური კომიტეტების პრეზიდენტები), გენერალური მდივანი, ფინანსისტი, მინი-კალათბურთის კომიტეტის თავმჯდომარე და 9 სხვა წევრი. ბიურო იკრიბება გენერალური სამდივნოს წინადადებით არა ნაკლებ ორისა წელიწადში. წლის პირველ სხდომაზე ბიურო ირჩევს თავის აღმასრულებელ კომიტეტს (პრეზიდენტი, გენერალური მდივანი, ფინანსისტი და 4 წევრი). გენერალური სამდივნო შედგება გენერალური მდივნისაგან და მისი დამხმარეებისაგან. იგი ეწევა ყოველდღიურ საქმიანობას და მჭიდროდ თანამშრომლობს საფინანსო კომისიასთან. კომისიები შედგებიან პრეზიდენტისაგან და არაუმეტეს 12 წევრისაგან. თითოეული ზონალური კომისია ასახელებს ერთ წევრს, დანარჩენ ხუთს რეკომენდაციას უწევს გენერალური სამდივნო. ფიბას პრეზიდენტები ამჟამად ფედერაციის პრეზიდენტია ბობ ელფინსტონი (ავსტრალია) ფედერაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ჟენევაში ფედერაციის ოფიციალური ენებია: ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, ესპანური და რუსული. ფედერაციის უმთავრესი ტურნირებია მსოფლიოს ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. ფედერაცია ატარებს მსოფლიოს ჩემპიონატებს 20 წლამდე კალათბურთელ ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. თავის მხრივ ყველა ზონალური (კონტინენტალური) კომისია ატარებს თავისი კონტინენტების ჩემპიონატებს ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. ტარდება კონტინენტალური ჩემპიონტები ახალგაზრდა კალათბურთელთა შორის და საკლუბო ტურნირები ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის წევრები არიან: სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 МОК и международные спортивные обьединения. Москва. изд. „ФиС“ 1979 FIBA official site დაარქივებული 1996-11-04 საიტზე Wayback Machine.
დიდმოწამე არტემი

წმიდა დიდმოწამე არტემი – ერთ-ერთი გამოჩენილი მხედართმთავარი, ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მოციქულთასწორი იმპერატორის, კონსტანტინე დიდის , შემდეგ კი - მისი ძისა და მემკვიდრის, კონსტანციუსის (337–361) ზეობისას. ერთგული სამსახურისა და გამბედაობისათვის წმიდანს ხშირად აჯილდოებდნენ, ბოლოს კი ეგვიპტის მეფისნაცვლადაც დანიშნეს. ამ ძალაუფლებაში ნეტარმა არტემიმ ბევრი იღვაწა ეგვიპტეში ქრისტიანობის განსამტკიცებლად. ამასობაში ტახტზე ავიდა იულიანე (361-363). განდგომილი, რომელსაც იმპერიაში წარმართობის აღორძინება სურდა. მან შეურიგებელი ბრძოლა გამოუცხადა ქრისტიანობას. იგი დაუნდობლად გზავნიდა სასიკვდილოდ ასობით ქრისტიანს. ანტიოქიაში უსჯულომ ბრძანა, ეწამებინათ სიწმიდით განთქმული მღვდელმთავრები, ევგენი და მაკარი. ქალაქში ჩასული არტემი შეესწრო მათ მარტვილობას და საჯაროდ ამხილა იულიანე უღმრთოებასა და სისასტიკეში. მაშინ განრისხებულმა იმპერატორმა ისიც ჯალათებს გადასცა. წამების შემდეგ არტემი საპყრობილეში ჩააგდეს. როდესაც მარტვილი ლოცულობდა, მის წინაშე თავად ქრისტე წარდგა ანგელოსთა დასის თანხლებით და უთხრა: „მხნე იყავნ, არტემი! მე შენ თანა ვარ. უკვე გიმზადებ გვირგვინს დიდებისა, რამეთუ ვითარცა შენ მაღიარე წინაშე კაცთა, მეც აღგიარო წინაშე მამისა ჩემისა ზეცათასა. მხნე იყავნ და გიხაროდენ - ჩემ თანა იყო სამოთხესა“. ნეტარი მოთმინებით იტანდა ტანჯვას. მან იულიანეს უწინასწარმეტყველა, რომ ქრისტიანების მიმართ ჩადენილი ბოროტებისთვის მალე დაისჯებოდა. ამან კიდევ უფრო გაამხეცა თვითმპყრობელი და მარტვილის წამება გააძლიერა, მაგრამ როდესაც იხილა, რომ წმიდა არტემის მოსადრეკად ყოველი ღონე ამაო იყო, მისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა. ქრისტიანებმა დიდმოწამის ნეშტი მიწას მიაბარეს. წმიდა არტემის სიკვდილის შემდეგ მისი წინასწარმეტყველება იულიანეს მოახლოებული აღსასრულის შესახებ ახდა: განდგომილი იმპერატორი ანტიოქიიდან გავიდა სპარსელებთან საბრძოლველად. ქალაქ ქტეზიფონის მახლობლად მას შეხვდა ერთი მოხუცი სპარსელი, რომელმაც თანამემამულეთა გაყიდვა და მეგზურობის გაწევა აღუთქვა. იულიანე მიენდო მოხუცს, ამ უკანასკნელმა კი იგი მხედრობითურთ კარმანიტის უდაბნოს გაუვალ ადგილებში შეიყვანა, სადაც არც წყალი იპოვებოდა და არც საზრდელი. შიმშილითა და წყურვილით გათანგულ და განახევრებულ ლაშქარს მტერმა სასტიკი დამარცხება აგემა. თავად იმპერატორსაც ღვთივმოვლენილი სასჯელი ეწია: უჩინარმა ხელმა გულში უჩინარი იარაღი უგმირა. იულიანემ მძიმედ ამოიოხრა და წარმოთქვა: „შენ გაიმარჯვე, გალილეველო!“ მწვალებელი იმპერატორის მიცვალების შემდეგ წმიდა დიდმოწამე არტემის ნეშტი პატივით გადააბრძანეს ანტიოქიიდან კონსტანტინოპოლში. წმიდათა ცხოვრებანი (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი.
ილარიონ დიდი

ღირსი ილარიონ დიდი (ბერძ. άγιος Ιλαρίων ο αναχωρητής; დ. 291, ღაზა, პალესტინა — გ. 21 ოქტომბერი, 371) — პალესტინელი წმინდანი. ხსენების დღე ძვ. სტილით 21 ოქტომბერი, ახ. სტილით 3 ნოემბერი. ღირსი ილარიონ დიდი 291 წელს დაიბადა პალესტინის ქალაქ ღაზის მახლობლად, სოფელ ტაბათაში. იგი მეცნიერებათა შესასწავლად ალექსანდრიაში გაგზავნეს, სადაც ქრისტიანებს დაუახლოვდა და მოინათლა. ღირსი ანტონი დიდის (ხს. 17 იანვარს) ანგელოზებრივი ცხოვრების შესახებ რომ გაიგო, წმიდანი მასთან გაეშურა. მალე ილარიონი სამშობლოში დაბრუნდა, მაგრამ მშობლები გარდაცვლილი დახვდა. მან მთელი ქონება ნათესავებს და გლახაკებს დაურიგა და ქალაქ მაიუმის მახლობლად, უდაბნოში დამკვიდრდა სამოღვაწეოდ. ღირსი მამა დაუცხრომლად ებრძოდა არაწმიდა ფიქრებსა და გულისთქმებს, რომლებიც გონებას უმღვრევდა და სხეულს განუხურვებდა, ცდილობდა მძიმე შრომით, მარხვითა და ლოცვით დაეთრგუნა ისინი. დემონებს სურდათ, აჩრდილებითა და მოჩვენებებით დაეფრთხოთ უფლის რჩეული - ლოცვის დროს მას ჩაესმოდა ბავშვების ტირილი, ქალების ქვითინი, ლომებისა და სხვა მხეცების ღრიალი. ნეტარი ხვდებოდა, რომ ეშმაკები ამგვარი საშინელებით უდაბნოდან მის განდევნას ესწრაფოდნენ და გულმოდგინე ლოცვით თრგუნავდა შიშს. ერთხელ ღირს ილარიონს ავაზაკები დაესხნენ თავს, მან კი მადლმოსილი სიტყვით დაარწმუნა ისინი, დაეგდოთ ცოდვილი ცხოვრება. წმიდა მოსაგრის შესახებ მთელმა პალესტინამ შეიტყო. უფალმა მას არაწმიდა სულების განსხმის ნიჭი მიმადლა. წმიდანი კურნავდა სულიერი და ხორციელი სნეულებებით გვემულებს. ნეტარი მამა ხვდებოდა, თუ რომელი ვნებით იყო შეპყრობილი ესა თუ ის ადამიანი. ღირს ილარიონთან მრავლად მიდიოდნენ მისი ხელმძღვანელობით მოღვაწეობის მსურველები. პალესტინაში მრავლდებოდა წმიდანის კურთხევით აშენებული მონასტრები, თავად კი ერთი სავანიდან მეორეში გადადიოდა და ძმათა შორის მკაცრ მოსაგრე ცხოვრების წესს განამტკიცებდა. წმიდანი თავის ქვეყანაში ისეთივე მოძღვარი იყო, როგორიც ანტონი დიდი - ეგვიპტეში. მიცვალებამდე შვიდი წლით ადრე ღირსი ილარიონი კუნძულ კვიპროსზე დასახლდა და იქ, უდაბურ ადგილას მოღვაწეობდა მანამ, სანამ უფალმა თავისთან არ მოუწოდა. წმიდათა ცხოვრებანი (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ილარიონ დიდი
ნარჩიტასებრნი

ნარჩიტასებრნი (ლათ. Regulidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტყეებში. ყვითელთავა ნარჩიტა (ლათ. Regulus regulus), იკეთებს თითქმის მრგვალ ბუდეს, რომელიც დაკიდებულია ხეების ზედა ტოტებზე. ტანად პატარაა. აგრეთვე წითელთავა ნარჩიტა (ლათ. Regulus ignicapillus), რომელიც ამიერკავკასიაში ყირიმისა და დასავლეთ უკრაინის ტყეებში გვხვდება. ასპუჭაკასებრი ნარჩიტა (ლათ. Leptopoecile sophiae), რომელიც ბინადრობს ტიან-შანის მთებში, ადრე ამ ოჯახში შედიოდა, დღეისათვის კი სხვა ოჯახშია გაერთიანებული. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული ყვითელთავა ნარჩიტა, აბასთუმნის მიდამოებში — სიღრძეში ნაპოვნია წითელთავა ნარჩიტას ერთადერთი ბუდობის ადგილი. ნარჩიტასებრნი (Regulidae) ნარჩიტა (Regulus) ყვითელთავა ნარჩიტა (Regulus regulus) წითელთავა ნარჩიტა (Regulus ignicapillus) მადეირული ნარჩიტა (Regulus madeirensis) ტაივანური ნარჩიტა (Regulus goodfellowi) ოქროსთავა ნარჩიტა (Regulus satrapa) ლალისთავა ნარჩიტა (Regulus calendula) ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 323. ↑ Leptopoecile (TSN 557817). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ნეტარი ელეზვოი

ნეტარი ელეზვოი — წმინდანი, ეთიოპიის მეფე არაბეთში ქრისტიანთა მდევნელი იუდეველი დუნაანის მეფობის ჟამს ცხოვრობდა. კეთილმსახურმა ხელისუფალმა, რომელიც ძალიან შეაწუხა მართლმორწმუნეთა გაუთავებელმა ხოცვა-ჟლეტამ, უღმრთო დუნაანს ომი გამოუცხადა, მაგრამ მისი ლაშქრობა მარცხით დამთავრდა. ელეზვოის სურდა, შეეტყო, თუ რა იყო დამარცხების მიზეზი და ზეგარდამო შთაგონებით ერთ დაყუდებულ ბერს მიმართა. ამ უკანასკნელმა კი წმიდანს განუცხადა, რომ იგი არასწორად მოიქცა, როდესაც მხოლოდ საკუთარ ძალებზე მინდობით დუნაანზე შურისძიება გადაწყვიტა, რადგან უფალი ბრძანებს: „ჩემი არს შურის-გებაჲ და მე მივაგო“. განდეგილმა ნეტარ ელეზვოის ურჩია, დუნაანის წინააღმდეგ ებრძოლა არა საკუთარი ძალის, არამედ ღვთის მოწყალების იმედით დაეწყო და ბრძოლის მიზანი მხოლოდ ქრისტიანობის დაცვა და წმინდა ეკლესიის სიყვარული უნდა ყოფილიყო. ამასთანავე ურჩია, საკუთარი სულის ცხონებისათვის სიცოცხლის უკანასკნელი დღეები ღვთისათვის მიეძღვნა. წმიდა ელეზვოიმ აღთქმა დაუდო უფალს, რის შემდეგაც მტერზე გაიმარჯვა, ქვეყანაში ქრისტიანებს აღმსარებლობის თავისუფლება მიანიჭა და ტაძრები გახსნა. ამის შემდეგ წმიდანმა დატოვა სამეფო ტახტი და ერთ-ერთ სავანეს მიაშურა, სადაც თხუთმეტი წელი დაყუდებით ცხოვრობდა. ნეტარი ელეზვოი გარდაიცვალა დაახლოებით 553-555 წელს. „წმიდათა ცხოვრებანი“ (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი.
პრე...

პრე... (ლათ. prae — წინ) — რთული სიტყვის ნაწილი; აღნიშნავს მოვლენას, ფაქტს, რომელიც უსწრებს სხვა მოვლენას, ფაქტს. მაგ., პრერომანტიზმი. საპირისპირო მნიშვნელობისაა რთული სიტყვის ნაწილი პოსტ.... ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 182.
პრეკოსი

პრეკოსი (ფრანგ. precoce < ლათ. praecox — საადრეო, ადრეულა), წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიში სახორცე-სამატყლე მიმართულებისა. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს საფრანგეთში რამბულიეს ჯიშის ნერბის შეჯვარებით ლეისტერული ჯიშის ერკემალთან, ხოლო გერმანიაში — გერმანულ მერინოსის შეჯვარებით ინგლისურ გრძელმატყლიან ერკემალთან. ერკემლის მასაა 100-110 კგ, ზოგიერთისა 115 კგ და მეტიც. ერკემლის მატყლის ნაპარსია 8-10 კგ, მაქსიმალური — 14 კგ; ნერბისა — 3,8-4,2 კგ, მაქსიმალური 10 კგ. მატყლი 58-ე - მე-60 ხარისხისაა, სიგრძე 7-10 სმ. სუფთა მატყლის გამოსავალია 45-50%. ნაყოფიერება 100 ნერბზე 150-მდე ბატკანია. პრეკოსი ადრეულაა, კარგი კვება და მოვლა-პატრონობა სჭირდება. ჯიში გავრცელებულია საფრანგეთში, გერმანიაში, ჩეხეთში, სლოვაკეთში, რუმინეთში, პოლონეთში იტალიასა და ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებში. ყოფილ სსრკ-ში პრეკოსი შემოიყვანეს 1926-1931 წლებში გერმანიიდან, მის მოშენებას მისდევენ რუსეთის ცენტრალურ რაიონებში, ბაშკირეთში, თათრეთში, უკრაინაში, ბელარუსში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 184.