laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ომარ მიგინეიშვილი

ომარ მიგინეიშვილი (დ. 2 ივნისი, 1984, სამტრედია) — ქართველი ფეხბურთელი, მეკარე. სათამაშო კარიერის ბოლო წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. დაიბადა 1984 წლის 2 ივნისს, სამტრედიაში. კარიერა 2002 წელს მშობლიური ქალაქის გუნდში, „სამტერდიაში“ დაიწყო. სხვადასხვა დროს საქართველოს ჩემპიონატის მონაწილე 8 გუნდის ღირსებას იცავდა, მათ შორის რამდენიმე მათგანში კაპიტნის რანგშიც. 2002 წელს „სამტრედიაში“ დაწყებული კარიერა გააგრძელა ქუთაისის „ტორპედოში“, თბილისის „ლოკომოტივში“, გორის „დილაში“ „რუსთავსა“ და „საბურთალოში“. არის სამივე ყველაზე პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელი — ორ გუნდში, „დინამოსა“ და „სამტრედიაში“ გახდა საქართველოს ჩემპიონი და სუპერთასის მფლობელი. 2012–2017 წლებში მიგინეიშვილს სისტემატურად იწვევდნენ საქართველოს ნაკრებში, რომლის სამატჩო განაცხადშიც ათჯერ მოხვდა და ორჯერ ითამაშა. 2021 წლის დეკემბერში ომარ მიგინეიშვილი ფეხბურთიდან გააცილეს. თბილისის „დინამოს“ 37 წლის მეკარე ეროვნული ლიგის ბოლო ტურში, „ლოკომოტივთან“ მატჩის დაწყებამდე თბილისელთა სპორტულმა დირექტორმა ალეკო რეხვიაშვილმა სიმბოლურად „დინამოს“ 13-ნომრიანი მაისური გადასცა, რომლითაც ბოლოს გუნდში გამოდიოდა. დინამო თბილისი უმაღლესი ლიგა 01 ﻿ ჩემპიონი: 2013–14 საქართველოს თასი თასის მფლობელი: 2013–14 საქართველოს სუპერთასი თასის მფლობელი: 2014 ფინალისტი: 2013, 2020 სამტრედია უმაღლესი ლიგა 01 ﻿ ჩემპიონი: 2016 საქართველოს სუპერთასი თასის მფლობელი: 2017 ტორპედო ქუთაისი საქართველოს თასი ფინალისტი: 2010–11 საბურთალო საქართველოს სუპერთასი ფინალისტი: 2019 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 ომარ მიგინეიშვილმა 19-წლიანი კარიერა დაასრულა — ქართველი მეკარე ფეხბურთიდან გააცილეს // 1TVSPORT.
ლევან ბაკურაძე

ლევან ბაკურაძე (დ. 18 იანვარი, 1986) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიის“ ცენტრალური ნახევარმცველი. საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2010/2011, 2012/2013 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
დაჩი ფოფხაძე

დაჩი ფოფხაძე (დ. 27 იანვარი, 1984) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ მარჯვენა მცველი. საქართველოს თასის ფინალისტი: 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase.eu-ზე (ინგლისური)
დავით დიღმელაშვილი

დავით დიღმელაშვილი (18 იანვარი 1980, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სასკოს“ საყრდენი ნახევარმცველი. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2008/2009 საქართველოს თასი გამარჯვებული (1): 2008/2009 საქართველოს თასი ფინალისტი (2): 2010/2011, 2012/2013 საქართველოს სუპერთასი გამარჯვებული (1): 2008/2009 საქართველოს სუპერთასი ფინალისტი (1): 2009/2010 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ვახტანგ კვარაცხელია

ვახტანგ კვარაცხელია (დ. 30 მარტი 1988) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი: 2008/2009 საქართველოს თასის გამარჯვებული: 2009/2010 საქართველოს თასის ფინალისტი: 2010/2011 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი: 2009/2010 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase.eu-ზე (ინგლისური)
მაგნუს კარლსენი

მაგნუს კარლსენი (ნორვ. Sven Magnus Øen Carlsen; დ. 30 ნოემბერი, 1990) — ნორვეგიელი ჭადრაკის დიდოსტატი და ამჟამინდელი მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში. ფიდეს რეიტინგით ნომერი I მოთამაშე. 2010 წელს გახდა მეშვიდე მოჭადრაკე, რომელმაც ფიდეს რეიტინგში პირველ ადგილს მიაღწია. მისი ფიდეს რეიტინგი 2014 წლის ნოემბრის მიხედვით არის 2863,. მან ასევე მიაღწია ისტორიაში უმაღლეს რეიტინგს 2882–ს 2014–ის მაისში. მაგნუს კარლსენი დიდოსტატი გახდა 2004 წლის 26 აპრილს, როდესაც იგი 13 წლისა და 148 დღის იყო, რამაც მას მიანიჭა მსოფლიოში მესამე ყველაზე ახალგაზრდა დიდოსტატის ტიტული. 2013 წლის ნოემბერში მაგნუსმა ვიშვანათან ანანდი დაამარცხა და გახდა მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში. 2014 წლის ნოემბერში, მან წარმატებით დაიცვა ტიტული, და კვლავ დაამარცხა ანანდი. 2016 წლის ნოემბერში, მაგნუსმა წარმატებით დაიცვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული და დაამარცხა რუსი მოჭადრაკე, სერგეი კარიაკინი. Valaker, O; Carlsen, M. (2004). Lær sjakk med Magnus [Learn Chess with Magnus]. Gyldendal Norsk Forlag. ISBN 978-82-05-33963-7. The Prince of Chess, a film about Magnus Carlsen (2005). Directed by Øyvind Asbjørnsen. Opedal, Hallgeir (2011). Smarte trekk. Magnus Carlsen: Verdens beste sjakkspiller [Smart Moves. Magnus Carlsen: The World's Best Chess Player]. Kagge. ISBN 978-82-489-1050-3 Mikhalchishin, Adrian; Stetsko, Oleg. (2012). Fighting Chess with Magnus Carlsen (Progress in Chess). Edition Olms. ISBN 978-3-283-01020-1. Crouch, Colin (2013). Magnus Force: How Carlsen Beat Kasparov's Record. Everyman Chess. ISBN 978-1-78194-133-1. Kotronias, Vassilios & Logothetis, Sotiris (2013). Carlsen's assault on the throne. Quality Chess. ISBN 978-1-906552-22-0. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაგნუს კარლსენი მაგნუს კარლსენი — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე (ინგლისური) ოფიციალური საიტი მაგნუს კარლსენი Twitter-ზე მაგნუს კარლსენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Edward Winter's "Books about Leading Modern Chessplayers" (Chess Notes Feature Article) Watch this: Bill Gates quickly falls to world's best chess player | The Verge ↑ http://ratings.fide.com/top.phtml?list=men ↑ „The Prince of Chess“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
სწორფრთიანები

სწორფრთიანები (ლათ. Orthoptera ანუ saltatoria) — იმ მწერების რიგი, რომელთაც ახასიათებს არასრული გარდაქმნა. აქვთ მოგრძო, გვერდებიდან შებრტყელებული სხეული, მღრღნელი პირის ორგანოები. სწორფრთიანების უმეტესობას აქვს ორი წყვილი ფრთა, ზედა ვიწროა და მკვრივი, გამოხატულად დაძარღვული, უკანა — ფართო, სიფრიფანა, მარაოსებრ იკეცება. ზოგს ფრთები დამოკლებული ან სულ არ აქვს. უკანა კიდურები სახტომია. მუცელი 10-ნაწევრიანია, ბოლოვდება დაუნაწევრებელი დანამატებით — ცერკებით. ზოგი სახეობის დედლებში — კვერცხსადებით. სწორფრთიანების რიგი იყოფა ორ ქვერიგად — გრძელულვაშებიანებად (Dolichosera, ანუ Ensifera, კუტკალიები, ჭრიჭინები), რომელთაც აქვთ გრძელი ანტენები და კვერცხსადებები, და მოკლეულვაშიანებად (Brachicera ანუ Caelifera, კალიები), რომელთაც აქვთ მოკლე ულვაშები და კვერცხსადები. რიგში ოცი ათასამდე სახეობაა, რომლებიც ფართოდ არიან გავრცელებული ევრაზიის კონტინენტზე, ყოფილ სსრკ-ში 700-ზე მეტი სახეობა აღირიცხებოდა. განსაკუთრებით მრავალფეროვანია სწორფრთიანები სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში (ყირიმი, კავკასია). სწორფრთიანების უმეტესობა მცენარეებით იკვებება, ზოგი მტაცებელი ან ნაირჭამიაა. ზოგი სწორფრთიანები, მაგალითად კალიები, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების საშიში მავნებელია. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება მწვანე, ჩვეულებრივი, გრძელი, რუხლაქებიანი, თეთრშუბლა და სხვა ნაირჭამია კუტკალიები, რომლებიც აზიანებენ ციტრუსებს, ჩაის ბუჩქებს, თამბაქოს, ხორბალს და სხვა სახეობის კულტურებს. კალიებიდან ჩვენში ყველაზე საშიშია მავნებელია ეგვიპტური კალია, გვხვდება აგრეთვე იტალიური კალია, უდაბნოს კალია და სხვა, რომელთაც განსაკუთრებით დიდი ზიანი მოაქვთ აღმოსავლეთ საქართველოს რაიონებისთვის. ჭრიჭინებიდან საქართველოში შედარებით მავნე სახეობებია ველის, სახლის, მინდვრის, ვაზის ჭრიჭინები, აგრეთვე მახრა ანუ ბოსტანა და სხვა, რომლებიც გავრცელებული არიან მთელ საქართველოში და ზიანს აყენებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 627.
სწორი ნაწლავი

სწორი ნაწლავი (Intestinum rectum), მსხვილი ნაწლავის ბოლო ნაწილი, რომელიც უკანა გასავლით (ყითით) თავდება. მოზრდილი ადამიანის სწორი ნაწლავის სიგრძეა 14-18 სმ, სანათურის დიამეტრი ზემო ნაწილში - 4 სმ, ქვემოთ კი - 7,5 სმ-მდე ფართოვდება და წარმოქმნის ამპულას. სწორ ნაწლავში განარჩევენ ზემო (მენჯის, 12-15 სმ) და ქვემო (ანალურ, 2,5-3,7 სმ) ნაწილებს. ქალის სწორი ნაწლავი საშვილოსნოს უკანაა, ხოლო კაცისა შარდის ბუშტის უკან. სწორი ნაწლავის მენჯის ნაწილი მეტნაკლებად დაფარულია პერიტონეუმით, ანალური ნაწილი კი მოკლებულია ამ საფარველს. კუნთოვანი გარსის გარეთა ბოჭკოები არ ჯგუფდება სამ გასწვრივ ზონრად, როგორც ეს აღინიშნება კოლინჯში, იგი მთლიანად შრის სახით ეკვრის გარს სწორ ნაწლავს. ყითის მიდამოში შიგნითა ცირკულარული შრის კუნთოვანი ბოჭკოები მსხვილდება და წარმოქმნის ყითის შიგნითა ანუ უნებლიე სფინქტერს, ხოლო კანის ქვეშ მდებარე შორისის კუნთი - ყითის გარეთა ანუ ნებით სფინქტერს. ლორწოვანი გარსი, კარგად განვითარებული ლორწქვეშა შრის მეშვეობით, ქმნის მრავალ ნაოჭს. სწორ ნაწლავში უხვად არის განვითარებული ვენური წნულები. ქსე, მე-9 ტ, გვ.627. 1985
სწრაფაღმავლობა

სწრაფაღმავლობა თვითმფრინავისა — მინიმალური დრო, რომელიც საჭიროა ფრენის მოცემული სიმაღლის მისაღწევად. მიწის დონიდან სწრაფაღმავლობის განსაზღვრისას ითვალისწინებენ აფრენისა და საჭირო სიმაღლეზე ასასვლელად ყველაზე ხელსაყრელი გაქანებისათვის დახარჯულ დროს. სწრაფაღმავლობა დამოკიდებულია ძრავების სიმძლავრეზე, თვითმფრინავის მასასა და აეროდინამიკურ სრულყოფილებაზე. ყველაზე დიდი სწრაფაღმავლობა აქვს თვითმფრინავ-გამანადგურებლებს. ქსე, მე-9 ტ, გვ.627. 1985
შოტლანდიის თასი 1873-1874

შოტლანდიის თასი 1873/1874 არის შოტლანდიის პირველი ნაციონალური თასი. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ქუინს პარკი, რომელმაც 1874 წლის21 მარტს, ჰემპდენ პარკის სტადიონზე დაამარცხა კლაიდსდეილი ანგარიშით 2-0. RSSSF: შოტლანდიის თასის ყველა მატჩი www.rsssf.com
სწორფრობა

სწორფრობა — ხევსურეთში ქალ-ვაჟის ერთად დაწვენის ჩვეულება. სწორფრობა სხვადასხვანაირი იყო: სწორფრობას ნანდაური ერქვა, როდესაც ქალ-ვაჟის ერთად დაწვენისას ითვალისწინებდნენ ურთიერთმოწონებას, სიყვარულს (პირს, რომელიც მათ შორის შუამავლობდა და მათ ერთად აწვენდა, „ელჩი“ ეწოდებოდა). სწორფრობას წოლა-დგომა ერქვა, როდესაც მოწონების ფაქტორი არ მოქმედებდა და მას შემთხვევითი ხასიათი ჰქონდა. ერთად შეეძლოთ დაწოლილიყვნენ ნათესავი ახალგაზრდები, თუ მათ ერთმანეთის ნახვა უხაროდათ, ერთად ყოფნა და საუბარი ეხალისებოდათ (დეიდაშვილ-მამიდაშვილობა, დისწულ-დედიძმობა); ქალიშვილი საქმროს მოგვარე ვაჟთან; სასიძო კი სარძლოს რომელიმე მოგვარე ე.წ. ცოლისდასთან (ზალ-ქმრეულობა, სიძე-ცოლისდობა); მასპინძლის ახლობელი ქალიშვილი ან და-ბიძაშვილი საპატიო ახლობელ-სტუმართან (ძმობილი, მეგობარი და ა.შ.). სწორფერთა ურთიერთობა მტკიცედ დადგენილ ნორმებს ექვემდებარებოდა, რომელიც გამორიცხავდა სექსუალურ კავშირს. ამ წესის დამრღვევს სახელი უტყდებოდა. ნანდაურ სწორფერთა შორის ქორწინება აკრძალული იყო. წაწლობა ოჩიაური თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 627. ს. მაკალათია, „ფშავური წაწლობა და ხევსურული სწორფრობა“, თბ., 1925
სხარტულა

სხარტულა — მოკლედ, მოსწრებულად, სხარტად ნათქვამი ოხუნჯობა ვინმეს დაცინვის, გაკილვის მიზნით. ქართულ ლიტერატურაში ტერმინი სხარტულა ილია ჭავჭავაძემ შემოიღო და დაამკვიდრა. ცნობილია მისივე სხარტულები („რედაქტორი და მისი რაინდი ბაქია“ და „გ. თუმანიშვილზედ“ და სხვა.). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 628.
ტაი ენები

ტაი ენები — სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში გავრცელებული მონათესავე ენების ჯგუფი. მოიცავს ტაი (სიამურ) ენას (ტაილანდი), ლაოსურ, შანურ (ბირმა), ჯუანურ, დუნ-შუის, ლი (ჩინეთი, გუანსი და სხვა ენებს. იყოფა ჩრდ. ცენტრალურ და სამხ.-დას. ქვეჯგუფებად. აგებულებით ჩინურის მსგავსია (მაგრამ მათ ახლო ნათესაობას მეცნიერთა უმეტესობა უარყოფს.) იზოლირებული ენებია. აქვთ ერთმარცვლიანი სიტყვები, გაირჩევა სიტყვათგანმასხვავებელი ფუნქციის მქონე 5-6 ტონი. წინადადებაში სიტყვათა ურთიერთობას გამოხატავს სიტყვათა რიგი (ქვემდებარე—შემასმენელი—დამატება; საზღვრულ-მსაზღვრელი) და დამხმარე სიტყვები. ბევრია ჩინურიდან, პალი და ქმერული ენებიდან ნასესხობანი. ტაი ენებიდან ზოგს საკუთარი დამწერლობა აქვს (ინდური წარმომავლობისა). უძველესი წერილობითი ძეგლები განეკუთვნება XIII საუკუნეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 638.
აჭარა (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)

აჭარა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, ალპანის თემში. მდებარეობს მდინარე ლაჯანურის შესართავთან, ზღვის დონიდან 560 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 108 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 77. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბარდნალა

ბარდნალა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, წიფერჩის თემში. მდებარეობს მდინარეების ჯანოულასა და ნამკაშურის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე, მდინარე ცხენისწყლის შუა დინების ხეობის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 570 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. ბარდნალაში მდებარეობს პოეტ ლადო ასათიანის სახლ-მუზეუმი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 183 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 207. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გაგულეჩი

გაგულეჩი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, ორბელის თემში. მდებარეობს გორმაღლის ქედის დასავლეთ დაბოლოებაზე, ლაჯანურის წყალსაცავის ჩრდილოეთით, მდინარე ლაჯანურის მარცხენა მხარეზე, ზღვის დონიდან 580 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 149 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 614. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გვესო

გვესო — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში (ქვედა ცაგერის ტერიტორიული ერთეული). მდებარეობს ცაგერის ქვაბულში, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 560 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 1,5 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 ადამიანი. სოფლის განაპირას, კლდოვან ხელოვნურად მოსწორებულ პლატოზე, ძლიერ დაზიანებული სახით შემორჩენილია გვესოს ხუროთმოძღვრული კომპლექსი კომპლექსს შემოვლებული აქვს გალავანი, რომლის ჩრდილოეთ ნაწილში კარიბჭისა და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთია, სამხრეთით, ხეობისკენ, კოშკია, ხოლო შუაში — ნანგრევებად ქცეული სამეკლესიანი ბაზილიკა. შუა, მთავარი ეკლესიის ოდნავ ნალისებრი მოხაზულობის აფსიდი ღრმაა და ფართო. გვერდის ეკლესიები აღმოსავლეთით დასრულებულია ასევე ნახევარწრიული აფსიდებით. სამივე აფსიდი კედლის სიბრტყეშია მოქცეული. გადახურული იყო კამარით. კედლის წყობის ხასიათით, გეგმითა და აფსიდების მოხაზულობით ძეგლი IX–X საუკუნეებით თარიღდება. გალავნის გარეთ აღმართული, გეგმით კვადრატული კოშკი ნაგებია საშუალო სიდიდის რუხი ფერის ქვით, კუთხეებში სიმაგრისათვის ქვის მსხვილი ბლოკებია დატანებული. იგი უფრო ძველი ნაგებობის ადგილზე დგას. სოფლის დასავლეთით, კონცხზე, ერთ-ერთი მოსახლის ეზოში, ძველი ციხის ნაშთია. სოფელში არის კიდევ ერთი სიმაგრე, ზემოთ აღნიშნულ ციხეთა გზასაყარზე. ადგილობრივები მას „სოსილეთის ციხეს“ უწოდებენ და გადმოცემით, „თათრებისაგან“ დასაცავად აუშენებიათ ჩარკვიანებს. ციხეში გამოედინება ყინულივით ცივი წყალი, რომელზედაც ოთხკუთხა კოშკია (6 × 5,5 მ) დაშენებული, მის შიგნით ჭაა მოწყობილი. გარს ერტყა ბურჯებით გამაგრებული გალავანი, რომლის დიდი ნაწილი განადგურებულია, მონგრეულია აგრეთვე კოშკის ზედა სართულები და სამხრეთი კედელი. გვესოში 1988 წელს აღმოჩნდა ბრინჯაოს განძი (კოლხური ცული და სხვ.), რომელიც ცაგერის ისტორიულ მუზეუმში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 609. ბერძენიშვილი დ., ბანძელაძე ი., სურამელაშვილი მ., ჭურღულია ლ., ლეჩხუმი, თბ., 1983.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17264  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17265  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17266  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17268 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დეხვირი

დეხვირი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ლასურიაში). მდებარეობს ცაგერის ქვაბულში, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 640 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 179 ადამიანი. დეხირი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნის II ნახევარში. სოფლის ახლოს დგას ფეოდალური ხანის დეხვირის ციხე. იგი ლეჩხუმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სიმაგრე იყო და იცავდა ცხენისწყლის ხეობიდან მდინარე ლაჯანურის ხეობაში მიმავალ გზებს. 1802 წელს დეხვირის ციხე სოლომონ II-მ აიღო. ალყის დროს ციხის ნაწილი დაინგრა. 2014-2015 წწ. არქეოლოგიურმა გათხრებმა გამოავლინა შუა საუკუნეების ციხის ნაშთები, გალავანი და დიდი რაოდენობით ქვევრები, ძვ.წ.აღ. VIII-VII საუკუნეებით დათარიღებული ტერასული ტიპის ნაგებობები ტიპური კოლხური კერამიკის ნაშთებით, ასევე ძვ.წ.აღ-ის IV-III საუკუნეების ელინისტური ნამოსახლარი — სამარხები, ციხის გალავნის ნაშთები და მარანი. ამ ტერიტორიაზე 2013 წლიდან მოწყობილია დეხვირის არქეოლოგიურ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი ღია ცის ქვეშ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 489. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ აღმოჩენა ლეჩხუმში. 26 აგვისტო, 2015. artinfo.ge
ალუბლის ხერხია

ალუბლის ხერხია (ლათ. Caliroa limacina) — მწერი ნამდვილი ხერხიების ოჯახისა. მბზინვარე შავი ფერისაა, აქვს გამჭვირვალე ფრთები. სხეულის სიგრძეა 4-5 მმ, ხოლო შავი ლორწოთი დაფარული მატლისა — 10-15 მმ. ალუბლის ხერხია ხერხისებრი კვერცხსადებით ფოთლის რბილობში დებს 71-მდე კვერცხს. მატლი ნიადაგში იზამთრებს. გავრცელებულია ყველგან. საქართველოში იძლევა 2-3 თაობას. ალუბლის ხერხიას მატლი ღრღნის ალუბლის, ბლის, კომშის, მსხლის, იშვიათად ქლიავის, გარგარისა და სხვა ფოთლის რბილობს (ძარღვებისა და ეპიდერმისის გარდა). მცენარის დამუშავება ინსექტივიდებით. საშემოდგომო ხვნა და ხის შემობარვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 337.
აჯიისქენდი

აჯიისქენდი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში ალგეთის თემში. მდებარეობს მდინარე ალგეთის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 310 მეტრზე, მარნეულიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 522 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 111. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 21. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ახკერპი

ახკერპი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ახქერფზე (მდინარე ბოლნისისწყლის შენაკადი). ზღვის დონიდან 1019 მეტრზე, მარნეულიდან დაშორებულია 60 კილომეტრით. ახკერპის მიდამოებშია ჰუჯაბის სამონასტრო კომპლექსის გუმბათოვანი ეკლესია, რომელიც XIII საუკუნით თარიღდება. აქვეა ადრინდელი, შუა საუკუნეების სატრაპეზო, გალავანი და სხვა ნაგებობანი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 610 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 307. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 21. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ინგლისის თასის ფინალი 1873

ინგლისის თასის ფინალი 1873 იყო მე-2 ინგლისის თასის ფინალების ისტორიაში. მატჩი გაიმართა 1873წლის 29 მარტს ლილი ბრიჯის სტადიონზე ლონდონში. მატჩში გაიმარჯვა უონდერერსმა ოქსფორდ იუნივერსითთან ანგარიშით 2-0. უონდერერსმა მეორედ აიღო ინგლისის თასი. ინგლისის თასის ფინალები
ალუბლისძირა

ალუბლისძირა (ლათ. Clitopilus prunulus) — ქუდიანი სოკო ფირფიტოვანთა ოჯახისა. თეთრი ან მოყვითალო 3-10 სმ-იანი დიამეტრის ქუდი ძაბრისებრად ჩაღრმავებულია, შუაში ფართო ბორცვაკი აქვს. ქუდის ქვედა მხარე ვარდისფერი ფირფიტებით არის დაფარული. სოკო მოკლე, თეთრ ფეხზე დგას. თეთრ რბილობს ფქვილის სუნი აქვს. გავრცელებულია ევროპაში, აფრიკასა და ამერიკაში. საქართველოშიც გვხვდება. საჭმელად იხმარება ახალმოკრეფილი. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში, პარკებსა და ბაღებში ზაფხულ-შემოდგომით. ნახუცრიშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 337. ალუბლისძირა Index Fungorum-ზე (ინგლისური)
ლაშა კემუხტაშვილი

ლაშა კემუხტაშვილი (დ. 9 აპრილი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, ცხინვალის „სპარტაკის“ თავდამსხმელი. საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
გრიგოლ დოლიძე

გრიგოლ დოლიძე (დ. 25 ოქტომბერი 1982, ლანჩხუთი) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2013/2014 საქართველოს თასის გამარჯვებული (2): 2005/2006, 2006/2007 საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2007/2008, 2010/2011 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2006/2007, 2007/2008 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2009/2010 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
მერაბ გიგაური

მერაბ გიგაური (დ. 5 იანვარი, 1993, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ცხინვალის „სპარტაკისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. იგი არის ყოფილი ფეხბურთელის, დავით გიგაურის ძმა. საქართველოს თასის ფინალისტი: 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
გივი ჩხეტიანი

გივი ჩხეტიანი (დ. 14 მარტი, 1984) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით მარჯვენა ნახევარმცველი. ამჟამად უგუნდოდ, ბოლოს იცავდა ტყიბულის „მეშახტეს“ ღირსებას. პირველი ლიგა ჩემპიონი: 2009/2010 სომხეთის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი: 2011 საქართველოს თასი ფინალისტი: 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
გიორგი დათუნაიშვილი

გიორგი დათუნაიშვილი (დ. 9 თებერვალი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიის“ ნახევარმცველი. უმაღლესი ლიგა (1): 2008/2009 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010 საქართველოს თასის ფინალისტი (2): 2010/2011, 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2009/2010, 2013/2014. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ნიკოლოზ მაისურაძე

ნიკა მაისურაძე (დ. 29 მაისი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „გურია ლანჩხუთის“ ნახევარმცველი. თამაშობს როგორც ნახევარდაცვის, ასევე დაცვის მარცხენა ფლანგზე. საქართველოს თასი ფინალისტი: 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
რევაზ გოცირიძე

რევაზ გოცირიძე (დ. 17 იანვარი 1981, თბილისი) — ქართველი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც უკანასკნელად თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „საბურთალოში“. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2003/2004, 2006/2007 საქართველოს თასის ფინალისტი (3): 2007/2008, 2010/2011, 2012/2013 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2007/2008 რევაზ გოცირიძე — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ნოდარ მაჭავარიანი

ნოდარ მაჭავარიანი (დ. 14 იანვარი 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით ცენტრალური მცველი. მთელი კარიერა გაატარა უმაღლესი ლიგის კლუბებში, დაასრულა 2013 წლის ივლისში, 25 წლის ასაკში. საქართველოს ჩემპიონი: 2009/2010 საქართველოს თასის ფინალისტი: 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ თმა ყალყზე დაგიდგებათ - რა ხდება ქართული ფეხბურთის კულისებში, საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 17 აგვისტო, 2013. ↑ ნოდარ მაჭავარიანი: ჩემი ცხოვრება ფეხბურთის გარეშე წარმოუდგენილია, საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 22 თებერვალი, 2014.
ნიკოლოზ საბანაძე

ნიკოლოზ საბანაძე (დ. 2 მაისი, 1991, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი: 2013/2014 საქართველოს თასის ფინალისტი: 2010/2011 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2014/2015 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა) ↑ დინამოს ახალწვეულები, თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი,9 აგვისტო, 2014.
ალუნანსი

საკუთარი სახელი ალუნანსი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალუნანსი, ადოლფს — ლატვიელი მსახიობი, რეჟისორი ალუნანსი, იურის — ლატვიელი პოეტი და საზოგადო მოღვაწე