laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ილია ივანოვი

ილია ივანეს ძე ივანოვი (რუს. Илья́ Ива́нович Ивано́в; დ. 1 აგვისტო, 1870 — გ. 20 მარტი, 1932) — რუსი საბჭოთა ბიოლოგი, მუშაობდა ხელოვნური განაყოფიერებისა და განსხვავებული ჯიშის ცხოველების ჰიბრიდების მიღებაზე. ცნობილია თავისი საკამათო ექსპერიმენტით, შეექმნა ადამიანისა და შიმპანზეს ნაჯვარი, რა დროსაც მან მამაკაცის სპერმით სამი დედალი შიმპანზეს განაყოფიერება სცადა. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ ↑ 1.0 1.1 1.2 Иванов Илья Иванович (биолог) // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
მარინა რამაზაშვილი

მარინა რამაზაშვილი (დ. 27 მარტი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1984 წელს დაამთავრა მოსკოვის პირველი სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1986 წელს კი მოსკოვის თვალის დაავადებათა ჰელმჰოლცის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ორდინატურა და 1988 წელს ასპირანტურა. 1991-1993 წწ. მუშაობდა ჰელმჰოლცის თვალის სნეულებათა ინსტიტუტის თვალის ფსკერის განყოფილებაში; 1993-1994 წწ. იყო საქართველოში ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის წარმომადგენლობის ოფის-მენეჯერი; 1994-1995 წწ. მუშაობდა ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს საერთაშორისო ჰუმანიტარული სააგენტოს მენეჯერის მოადგილედ; 1995-2000 წწ. იყო მენეჯერი და ოფთალმოლოგი თვალის მიკროქირურგიის ჯავრიშვილის კლინიკაში - „ოფთალმიჯი“; 2000 წლიდან კლინიკა "კარაპს მედლაინის" ოფთალმოლოგიური სამსახურის ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს 30-მდე სამეცნიერო ნაშრომი. არის მსოფლიო დიაბეტური ასოციაციის და ევროპის დიაბეტური სწავლების ასოციაციის წევრი (EASD), მსოფლიო და ევროპის ოფთალმოლოგიური და დიაბეტური კონგრესების მონაწილე, IQ კლინიკის დამფუძნებელი, მედიცინის დოქტორი, ოფთალმოლოგი. მარინა რამაზაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ექიმთა სახეები მსოფლიო ლიტერატურაში ↑ მარინა რამაზაშვილი
ელგუჯა უძილაური

ელგუჯა უძილაური (დ. 1959) — ქართველი პოეტი. ელგუჯა უძილაური დაიბადა 1959 წელს, ჭართალში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთის არაგვის ხეობაში. მამა ორი წლისას გარდაეცვალა, ობლობაში იზრდებოდა; სკოლის დამთავრების შემდეგ ოჯახი ახმეტაში გადასახლდა და ცხოვრების მოწიფული ასაკი სწორედ ამ ქალაქში გაატარა. პირველი ლექსი ცამეტი წლის ასაკში დაწერა. არის ავტორი ლექსისა "აყვავებულა არაგვზე დეკა", რაც პოპულარულ სიმღერას დაედო საფუძვლად, 2012 წელს გამოიცა მისი 64 ლექსი, რასაც ხსენებული სიმღერის პირველი სტრიქონები აქვს სათაურად. ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ,2021, გვ. 302 აყვავებულა არაგვზე დეკა : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პალიტრა L, 2012, 104 გვ. თვით სიყვარული ჩვენი ღმერთია : ახმეტური მარგალიტები : კრებული (თანაავტორი), ახმეტა, საარი, 2010, 96 გვ ელგუჯა უძილაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გივი ჩიხლაძე

გივი ჩიხლაძე (დ.1921 — გ. 1996) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. გივი ჩიხლაძე დაიბადა 1921 წელს, საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი დაამთავრა 1949 წელს. იგი გახლდათ მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. ის მუშაობდა ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენში.“ 1955 წელს დაიცვა დისერტაცია რათა მოეპოვებინა მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. მანამდე 1953 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. გივი ჩიხლაძე იყო ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის დეკანი, ხოლო ლექციებს კითხულობდა შემდეგ თემებზე: ავტომატიკის ელექტრომაგნიტური მოწყობილობები, ავტომატიკის საფუძვლები, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ელემენტები. გამოქვეყნებული აქვს 40-მდე მეცნიერული ნაშრომი. ჩართული იყო რესპუბლიკურ და საერთაშორისო კონფერენციებში. აჯილდოვებდნენ მთავრობის ორდენებით და მედლებით. პროფესორის სახელი ავტომატიკის და ტელემექანიკის ელემენტების ლაბორატორიას გივი ჩიხლაძის გარდაცვალების შემდეგ მიენიჭა. ის იყო ავტომატიკის და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის დამაარსებელი და ამავე კათედრის პროფესორი. გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული/შემდგ.: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე [და სხვ.] თბ., 2012 გვ. 156-157 გივი ჩიხლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნოდარ ასლანიკაშვილი

ნოდარ ასლანიკაშვილი (დ. 22 ოქტომბერი, 1939, თბილისი — გ. 13 აგვისტო, 1988) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი. ნოდარ ასლანიკაშვილი დაიბადა 1939 წელს, თბილისში. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგია-კლიმატოლოგიის სპეციალობით. იმავე წელს დაიწყო მუშაობა ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ინსტიტუტში, ინჟინრის თანამდებობიდან კლიმატოლოგიის განყოფილების გამგემდე. გამოქვეყნებული აქვს 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებშიც მოცემულია ამიერკავკასიის და, კერძოდ, საქართველოს მზის რადიაციის პირობები, ატმოსფეროს გაჭუჭყიანების საკითხები, მეტეოროლოგიური ელემენტებისა და კლიმატური პირობების აღწერა, საქართველოს ტერიტორიის დარაიონება წაყინვების, ციტრუსებისათვის საშიში მოვლენების მიხედვით, თბილისის კლიმატის თავისებურება და სხვ. ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი., 2003. გვ. 26 ნოდარ ასლანიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 1.2 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00015045/ ↑ ნოდარ ასლანიკაშვილი
მზია ხეთაგური

მზია ხეთაგური (დ. 14 მარტი, 1945, ცხინვალი, საქართველო) — ქართველი დრამატურგი, მეცნიერი, მწერალი, პოეტი, მსახიობი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე. დაიბადა და გაიზარდა ცხინვალში. დამთავრებული აქვს თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1985 წელს გაიარა უმაღლესი კურსები მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურულ ინსტიტუტში, მოსკოვში. მუშაობდა გალაკტიონ ტაბიძის სახლ-მუზეუმში, ცხინვალის თეატრში. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში უდიდესი წარმატებით სარგებლობდა მისი პიესების მიხედვით დადგმული სპექტაკლები. თბილისის და ბათუმის თოჯინების თეატრში დაიდგა პიესა „ხეტიალა„. ამავე სპექტაკლმა პირველი ადგილი მოიპოვა პოლონეთის საერთაშორისო ფესტივალზე. მისი შემოქმედება თარგმნილია სხვადასხვა ენაზე. მას უდიდესი ღვაწლი აქვს გაწეული ქართულ-ოსური ურთიერთობის მოგვარებისთვის. ვლადიმერ მაიაკოვსკის სახელობის პრემია მიხეილ ყიფიანის სახელობის სიგელი კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის სიგელი წმინდა გიორგის ოქროს ორდენი ღირსების ორდენი მზია ხეთაგური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ავანსცენიდან კულისებში ↑ 1.0 1.1 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98 ↑ 2.0 2.1 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00015819/ ↑ მზია ხეთაგური
ლიგატურა (პოლიგრაფია)

ლიგატურა — ასო-ნიშანი, რომლითაც გადმოცემულია ორი, ან ორზე მეტი ბგერა. ლიგატურები პირველად, ჯერ კიდევ ადრე შუა საუკუნეებში გაჩნდა თითქმის ყველა ევროპულ დამწერლობაში, მათ შორის ქართულშიც. შუა საუკუნეებში საქართველოში ხელნაწერებს ეტრატზე, ან იშვიათად ქაღალდზე წერდნენ. ეს საწერი მასალა ძნელად იშოვებოდა და ტექსტის შემოკლების მიზნით შეიქმნა პირველი ქართული ლიგატურები. ერთ-ერთი უძველეს ქართულ ლიგატურას იგივე მნიშვნელობა ჰქონდა რაც ლათინურ &-ს. იყო ასევე ორნიშნიანი უ-ს (ოჳ) ერთი ნიშნით გადმოსაცემი ლიგატურა, და სხვა. ლიგატურები Typolexikon–ში დაარქივებული 2008-09-26 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ბევრი ლამაზი ლიგატურა, შესრულებული ფანქარში დაარქივებული 2010-10-09 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ლიგატურები სტატია ლიგატურის შესახებ, Typografie.info დაარქივებული 2011-10-19 საიტზე Wayback Machine.
ვლადიმერ ელისაშვილი

ვლადიმერ ილიას ძე ელისაშვილი (დ. 29 მაისი, 1944, ოლოვიანაია, ახლანდ. იმიერბაიკალეთის მხარე, რუსეთი) — ქართველი ბიოლოგი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1996). დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი (1970). 1973-1983 წლებში მუშაობდა იმავე უნივერსიტეტის მიკრობიოლოგიის კათედრაზე, 1983 წლიდან — სერგი დურმიშიძის სახელობის ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტში. 2012 წლიდან საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორია. 2012-2018 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორი მეცხოველეობის და საკვებწარმოების ინსტიტუტის დირექტორი, 2018 წლიდან — ამავე უნივერსიტეტის მიკრობული ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ელისაშვილის კვლევის ძირითადი მიმართულებაა: უმაღლესი ბაზიდიომიცეტების ფიზიოლოგია, ბიოქიმია, ბიოტექნოლოგია; ლიგნოცელულაზური ფერმენტების ბიოსინთეზი; ბიოლოგიურად აქტიური ნაერთების წარმოქმნა მცენარეული ნედლეულის ბიოკონვერსიის გზით; იაფი კონკურენტუნარიანი ტექნოლოგიების შემუშავება. ჯაფარიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 648. ვლადიმერ ელისაშვილი — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი.
იზოლდა ელისაშვილი

იზოლდა ივანეს ასული ელისაშვილი (დ. 18 აპრილი, 1929, თბილისი, — გ. 15 ივლისი, 2016, იქვე) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1979). დაამთავრა კოტე მარჯანიშვილის თეატრალური სტუდია (1949). 1950 წლიდან თბილისის მოზარდ-მაყურებელთა ქართული თეარტის მსახიობი იყო. ძირითადად ასრულებდა „ინჟენიუ ტრავესტის“ ამპლუის (პატარა ბიჭებისა და გოგონების) როლებს. შესრულებული აქვს 60-მდე როლი, მ. შ. ნიკო (გ. ბერძენიშვილის „ბედნიერებისაკენ“), კუწო (გ. ნახუცრიშვილის „კომბლე“), ეტიენი (ც. სოლოდარის „მარსელელი ბიჭები“), წითელქუდა (ე. შვარცის „წითელქუდა“) ვოვკა (ს. მიხალკოვის „სომბრერო“), პეტია (მ. შატროვის „რევოლუციის სახელით“), პეტკა (ი. დიკის „პეტკა კოსმოსში“), ჯიმი (რ. სტივენსონის „განძთა კუნძული“). ცუცქირიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 648.
ვასილ ყავლაშვილი

ვასილ ყავლაშვილი (დ. 4 აპრილი, 1911, ამბროლაური — გ. უცნობია) — ქართველი ინჟინერი. 1939 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1947-1961 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო სამშენებლო ტრესტ „ხრამჰესმშენში“ სამუშაოთა მწარმოებლად. ასევე მუშაობდა სამშენებლო ტრესტებში „საქჰიდროენერგომშენი“ და „ტყიბულმშენი“, „უმათჰესისა“ და „თბილსრესის“ სამშენებლო სამმართველოების უფროსად. იყო „ენგურჰესისა“ და „ხრამჰეს-2-ის“ მშენებლობის და სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის“ თბილისის სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოების უფროსი. 1966 -1977 წლებში იყო სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის“ სამოქალაქო ბინათმშენებლობის სამმართველოს ჯერ მთავარი ინჟინერი შემდეგ, კი უფროსი. იგი იყო II მსოფლიო ომის მონაწილე, იბრძოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. მიღებული აქვს საბრძოლო ჯილდოები. ბოგდან ხმელნიცკის III ხარისხის ორდენი ბოგდან ხმელნიცკის III ხარისხის ორდენი შრომის წითელი დროშის ორდენი სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი წითელი ვარსკვლავის ორდენი საქართველოს დამსახურებული ინჟინერიშრომის წითელი დროშის ორდენი საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბილისი, 2017, გვ. 589 ვასილ ყავლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ელისე თბილელი

ელისე თბილელი (საგინაშვილი) — XVII საუკუნის ქართველი საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე, თბილელი ეპისკოპოსი და მიტროპოლიტი დაახლ. 1628-1660 წლებში. დაახლოებული იყო ქართლის მეფე როსტომთან (ზეობდა 1632–1658 წლებში) და დედოფალ მარიამთან. რუსეთის ელჩობის წევრის არსენი სუხანოვის მოწმობით, ელისე დედოფლის „სულიერი მამა“ იყო. მეფე-დედოფლის დახმარებით ელისემ განაახლა თბილისის სიონის ტაძარი (როსტომმა ტაძრისთვის მუდმივი შემოსავალიც განაჩინა). ელისეს მიეწერება ასევე 1657 წელს მცირე სამლოცველოს მიშენება სიონის ტაძრისათვის სამხრეთის მხრიდან. ის იყო ცნობილი კალიგრაფი და გადამწერი. 1652 წელს მეფის დავალებით მოლაპარაკებას მართავდა რუს დიპლომატ არსენი სუხანოვთან. ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 3, თბ., 1970. ქართულ-სპარსული ისტორიული საბუთები, ვ. ფუთურიძის გამოც., თბ., 1955. ცინცაძე ი., ვასილ გაგარასა და არსენ სუხანოვის ცნობები საქართველოს შესახებ, თბ., 1965. მაისურაძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 648.
ვლადიმერ ოთარაშვილი

ვლადიმერ ოთარაშვილი (დ. 16 ოქტომბერი, 1952) — ქართველი არქიტექტორი. დაიბადა 1952 წლის 16 ოქტომბერს. მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურული რესტავრაციის ფაკულტეტი 1979 წელს. მუშაობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს „ხუროთმოძღვრული მემკვიდრეობის რესტავრაციის ცენტრში“. თბილისში გამართულ არქიტექტორთა პირველ საერთაშორისო ბიენალეზე 1988 წელს მიიღო სიგელი. მისი ძირითადი ნამუშევრებია ბეთლემის ზედა ეკლესია (კვლევა), წრომის ტაძარი (რესტავრაცია), მრავალძალის წმინდა გიორგის ეკლესია (აღდგენა-რესტავრაცია), ხობის არქიტექტურული კომპლექსი, ცაიშის პალატა, ჯუმათის არქიტექტურული კომპლექსი, ხოტევის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია, სხალთის არქიტექტურული კომპლექსი, მარტვილის ტაძარი, ჩიქოვანების მცირე ეკლესია და ა.შ. საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ, 2017, გვ.468 ვლადიმერ ოთარაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ბიოგრაფიის ლინკი
დომენტი ქორიძე

დომენტი ქორიძე (დ. 1910 — გ. 1971) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი. დაიბადა 1910 წელს. იგი ბრინჯაოს ხანის მეტალურგიულ საკითხებზე მუშაობდა, ამავდროულად თბილისის არქეოლოგიურ ძეგლებს იკვლევდა. მცხეთა-სამთავროს, ურბნისის არქეოლოგიურ ექსპედიციებში მონაწილეობდა, რასთან ერთადაც იგი ღრმახევის, ნავთლუღისა და ნოსირის არქეოლოგიურ გათხრებს ხელმძღვანელობდა. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სტატუსი 1955 წელს მიენიჭა. დომენტი ქორიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ დომენტი ქორიძე
ავგუსტუსების ისტორია

„ავგუსტუსების ისტორია“ (ლათ. Historia Augusta) — პირობითი სახელწოდება კრებულისა, რომელიც მოიცავს რომის იმპერატორების (ავგუსტუსების) ცხოვრებათა აღწერილობებს ადრიანედან ნუმერიანუსამდე (117-284 წლები). კრებული რომის იმპერიის ისტორიის მნიშვნელოვანი პირველწყაროა. ჩვენამდე მოღწეულია არასრული სახით (აკლია 244-259 წლების მოვლენების აღწერილობა). სახელწოდება „ავგუსტუსების ისტორია“ 1603 წელს შემოიღო ანტიკურობის მკვლევარმა ისააკ კაზობონმა. კრებულის თავდაპირველი სახელწოდება უცნობია, ავტორების ვინაობისა და შედგენის თარიღის საკითხები კი გადაუჭრელია. თავად თხზულების ხელნაწერიდან ცნობილია 6 ავტორის სახელი (ელიუს სპარტიანუსი, იულიუს კაპიტოლინუსი, ვულკაკიუს გალიკანუსი, ელიუს ლამპრიდიუსი, ტრებელიუს პოლიო, ფლავიუს ვოპისკუს სირაკუზანუსი), თუმცა ბევრი თანამედროვე ისტორიკოსი „ავგუსტუსების ისტორიის“ შემოქმედად ერთ, IV საუკუნის მეორე ნახევარში მცხოვრებ მემატიანეს მიიჩნევს. „ავგუსტუსების ისტორია“ შეგნებულად წარმართული თვალთახედვითაა დაწერილი (შესაძლოა ქრისტიანობისგან განდგომილი იმპერატორის იულიანეს გავლენით). კრებულის პირველი ნაწილი, რომელიც ეძღვნება კეისართა ცხოვრებას ადრიანედან კარაკალამდე, სანდო ისტორიულ მონაცემებს შეიცავს, მომდევნო ნაწილებში კი მრავლადაა ყალბი და ზოგჯერ ანეკდოტური ცნობებიც. საქართველოს ისტორიის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია ელიუს სპარტიანუსის ის ცნობები, რომლებიც ეხება ადრიანესა და იბერიის მეფე ფარსმან II-ის ურთიერთობას. თხზულებაში მოთხრობილია, რომ ფარსმანმა „ქედმაღლურად უარი თქვა მიპატიჟებაზე“, როდესაც ადრიანემ მცირე აზიაში მოგზაურობისას თავისთან მიიწვია ვასალური და მოკავშირე სახელმწიფოთა ხელისუფალნი. მიუხედავად არაერთგზის მიწვევისა და ძვირფასი საჩუქრებისა, ფარსმანი არც რომში ჩასულა ადრიანესთან. საჩუქრების გარდა, იმპერატორს მისთვის ორმოცდაათი კაცისაგან შემდგარი კოჰორტაც უბოძებია; ფარსმანს საპასუხოდ იმპერატორისათვის გაუგზავნია ძღვენი, რომელშიც ოქრომკედით ნაქარგი მოსასხამებიც ყოფილა, ადრიანეს კი ცირკის არენაზე გამოუშვია ამ მოსასხამებში გამოწყობილი სამასი ბოროტმოქმედი. ასე გადაუხდია სამაგიერო ფარსმანისათვის იმპერატორს. ლომოური ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. Marshall, Peter K (1983). "Scriptores Historiae Augustae". In Reynolds, Leighton Durham (ed.). Texts and Transmission: A Survey of the Latin Classics. Clarendon Press. ავგუსტუსების ისტორია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
კურცჰაარი

კურცჰაარი (გერმ. deutsch kurzhaar, გერმ. kurz — „მოკლე“ და გერმ. haar - „ბეწვი“) — მოკლებეწვიანი მეძებარი ძაღლის ჯიში. კონტინენტურ მეძებართა შორის ფართოდაა გავრცელებული. გამოყვანილია გერმანიაში XIX საუკუნის დამლევს ადგილობრივი, ფრანგული და ესპანური მეძებრების შეჯვარებით. ექსტერიერისა და საველე თვისებების გასაუმჯობესებლად აჯვარებდნენ ინგლისურ პოინტერთან. ამავე პერიოდში მცირე რაოდენობით საქართველოშიც გავრცელდა. კურცჰაარისთვის დამახასიათებელია მაგარი მშრალი ტიპის კონსტიტუცია, გაწონასწორებული და მოძრავი ტემპერამენტი, კარგად განვითარებული ძვალ-კუნთოვანი სისტემა. ძებნის დროს მოძრაობს ზომიერი ოთხით ან სწრაფი ჩორთით. აქვს უნივერსალური ყნოსვა, კარგად მოაქვს მოკლული ფრინველი. ხვადის სიმაღლეა 62-66 სმ, ძუსი 58-64 სმ. ყავისფერია, ზოგჯერ ყავისფერლაქებიანი ან კოპლებიანი თეთრი. საშუალოდ კურცჰაარი ცხოვრობს 12-14 წელს. კუდის 2/3-ს დაბადენიდან მე-3 დღეს აჭრიან. დრატჰაარი ლანგჰაარი სააკაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 87.
ნიკოლოზ აივაზოვი

ნიკოლოზ აივაზოვი (დ. 1889, სიღნაღი — გ. 1938) — ქართველი ტოპოგრაფი. სწავლობდა სიღნაღის სამოქალაქო სასწავლებელში, მონაწილეობდა მოსწავლეთა რევოლუციურ გამოსვლებში. 1905 წელს შევიდა ბოლშევიკური პარტიის რიგებში. 1905-1906 წლებში იყო სიღნაღის საქალაქო სასწავლებლის მოსწავლეთა სოციალ-დემოკრატიული წრის ორგანიზატორი, ხელმძღვანელობდა წლის მოსწავლეთა საპირველმაისო გაფიცვას. 1906 წელს სასწავლებელის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო სიღნაღის სტამბაში ასოთამწყობად. 1906 წელს შევიდა თბილისში საბუღალტრო კურსებზე, სადაც მოაწყო პარტიული უჯრედი და ბიბლიოთეკა. საბუღალტრო კურსების დამთავრების შემდეგ და ცბრუნდა სიღნაღში და ისევ ასოთამწყობად გააგრძელა მუშაობა. ბეჭდავა პროკლამაციებს, ორგანიზაციებისათვის აგროვებდა ფულს. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მისი დევნა დაიწყო, ამიტომ პარტიულმა ორგანიზაციამ სამუშაოდ გორისა და დუშეთის მაზრებში გაუშვა. 1909 წლის თებერვალში თბილისში ჩამოვიდა. მუშაობდა სტამბა „პროგრესში“ ხოლო შემდეგ სტამბა „კულტურაში.“ 1909-1912 წლებში დაკავშირებული იყო სტასოვთან და თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაციის სხვა ხელმძღვანელ ამხანაგებთან, მათი დავალებით სტამბაში ბეჭდავდა პროკლამაციებს, ხელმძღვანელობდა სტამბის მუშათა წრეებს, ავრცელებდა გაზეთ „პრავდას“ და „პრავდი“ ფონდის გასაძლიერებლად კრეფდა ფულს. 1912 წლის ივნისში, როდესაც ჩავარდა თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაცია, იგი დაპატიმრებას გადაურჩა და დახმარებას უწევდა პატიმარ ამხანაგებს. კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი თბ., 2001 გვ. 321 ნიკოლოზ აივაზოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ნიკოლოზ აივაზოვი
ნანა ფურცელაძე

ნანა ფურცელაძე (დ. 1930, თბილისი — გ. 19 ივლისი, 2024) — ქართველი მთარგმნელი, პედაგოგი. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. ორმოცდათხუთმეტ წელზე მეტია, რაც ეწეოდა პედაგოგურ მოღვაწეობას და სამოცდაათამდე სამეცნიერო სტატიის ავტორია ისლამურ პოეზიაში, კლასიკურ თუ ახალ არაბულ ლიტერატურაში. მინიჭებული აქვს ივანე მაჩაბლის პრემია. ნანა ფურცელაძე, „ნარკვევები და ნიმუშები“, 2020, აკადემიური წიგნი, გვ. 374 ნანა ფირცელიძე, „ნარკვევები და ნიმუშები“, 2017, გვ. 316 ნანა ფურცელაძე, „არაბი პოეტები V - XXსს.“ 2013, აკადემიური წიგნი, გვ. 88 ნანა ფურცელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ემერიტუს პროფესორი ნანა ფურცელაძე 90 წლისაა ↑ 1.0 1.1 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00019374/
ასკალონ მაგრაქველიძე

ასკალონ მაგრაქველიძე (დ. 10 აპრილი, 1912, თბილისი, საქართველო — გ. 1988) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1958). დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1928 წელს სწავლობდა რუსთაველის თეატრთან არსებულ სტუდიაში. მალევე იგი რუსთაველის თეატრშიც მიიწვიეს. დიდი წარმატება მას ს. ახმეტელის სპექტაკლ „თეთნულდში“ ხვდა 1932 წელს, სადაც ბაქირმის როლს თამაშობდა. ა. მაგრაქველიძე სხვადასხვა წლებში ფოთისა (1933-1948) და სოხუმის (1948-1958) თეატრებშიც მუშაობდა. მისი ნათამაშები როლენიდან გამოსარჩევია: ერემია წარბა (გ. წერეთელი „სამი სიცოცხლე“), ურიელი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), ოთარ ბეგი (ა. სუმბათაშვილი „ღალატი“), გოდუნი(ბ.ლავრენოვი „ღალატი“), ოსმან აღა (დ. ჭონქაძე „სურამის ციხე“), ოიდოპოსი (სოფოკლე ოიდოპოსის მეფე) და სხვა. ა. მაგრაქველიძემ ფილარმონიაში მუშაობა 1959 წელს დაიწყო და ხალხის წინაშე როგორც მკითხველ-მსახიობი წარსდგა. აღსამიშნავია მისი მუსიკალურ-ლიტერატურული ნაწარმოებები: ვაჟა-ფშაველა, გალაკტიონ ტაბიძე, მწერალი და პედაგოგი იაკობ გოგებაშვილი, ვანო სარაჯიშვილი, ერის მამა-ილია ჭავჭავაძე და ა. შ. 1954 — აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი 1958 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი ხელოვნების კალენდარი : თეატრი, მუსიკა, კინო, თბ., 1992, გვ. 47-48 ასკალონ მაგრაქველიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ასკალონ მაგრაქველიძე ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1958. № 1. გვ. 18.
ნიკოლოზ კალაძე

ნიკოლოზ კალაძე (დ. 28 მაისი, 1909, კულაში — გ. 29 მარტი, 1997) — ქართველი სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი. 1927 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო მეთაურთა ქართული გაერთიანებული სკოლა და 1933 წელს საზოგადოებრივ-ეკონომიკური ფაკულტეტი თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1938 წლის მიწურულს დაინიშნა დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსად კიევის განსაკუთრებულ სამხედრო ოლქში, 1939 წელს მიანიჭეს დივიზიის სამხედრო კომისრის სტატუსი.მონაწილეობდა დასავლეთ უკრაინის განთავისუფლებაში (1939), იბრძოდა თეთრფინელების წინააღმდეგ (1940), დიდი სამამულო ომის (1941-1944) დროს ეკავა დივიზიის მეთაურის მოადგილის პოზიცია (1942-დან) და შემდგომში მეთაურის პოზიცია(1943-დან). მონაწილეობას იღებდა ხარკოვთან, კიევთან, ლვოვთან, სტალინგრადთან, დონის ველზე, კურკსთან და უკრაინაში გამართულ ბრძოლებში. ასევე ჩართული იყო ბერლინის ოპერაციაში და პოლონეთის განთავისუფლებაში. მეთაურობდა სამხედრო შენაერთებს კ. ვოროშვილის სახელობის უმაღლესი სამხედრო აკადემიის დამთავრების (1948) შემდეგ. 1962 წლიდან თადარიგში იმყოფებოდა. იყო სამხედრო-ისტორიული ნარკვევების ავტორი. 1940-წითელი ვარსკვლავის ორდენი 1940-წითელი დროშის ორდენი(4 ორდენი) 1944-სუვოროვის სახელობის II ხარისხის ორდენი 1945-სუვოროვის სახელობის II ხარისხის ორდენი 1945-ლენინის ორდენი 1950-ლენინის ორდენი 1985-სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. გვ. 328. ნიკოლოზ კალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ნიკოლოზ კალაძე
მიხეილ ზაგიუ

მიხეილ ზაგიუ (დ. 1 აგვისტო, 1875, თბილისი, რუსეთის იმპერია — გ. 7 ივნისი, 1951) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორი, მწერალი და საბჭოთა გენერალ-ლეიტენანტი. 1892 წელს დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, ხოლო 1894 წელს კონსტანტინეს მე-2 სამხედრო სასწავლებელი სანქტ-პეტერბურგში. იგი მსახურობდა კავკასიის I მსროლელ ბატალიონსა და ყაბარდოს მე-80 ქვეით პოლკში. 1917 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება.1918 წელს მსახურობა დაიწყო წითელ არმიაში. იყო უმაღლესი სამხედრო საბჭოს წევრი და საველე შტაბის ერთ-ერთი სამმართველოს უფროსი. 1921 და 1926 წლებში ორჯერ დააპატიმრეს. 1932 წლიდან დაიწყო ლექციების კითხვა მოსკოვის სამხედრო-ქიმიურ აკადემიაში. 1936 წელს მიენიჭა ბრიგადის ინტენდანტის სამხედრო წოდება. არაერთი წიგნის ავტორია სამხედრო სფეროში. იგი დაჯილდოებულია საბჭოთა მედლებით, წმინდა ვლადიმირის, წმინდა სტანისლავის, წმინდა ანას და საბჭოთა სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 297. მიხეილ ზაგიუ — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 297.
აკაკი გოგიჩაიშვილი

აკაკი გოგიჩაიშვილი (დ. 26 ივლისი, 1966, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ჟურნალისტი, ტელეკომპანია „იბერია“-ზე ბიზნესგადაცემის წამყვანი. 1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1993 წელს ასპირანტურა. 1995 წელს დაამთავრა კოლორადოს უნივერსიტეტის ეკონომიკის ინსტიტუტი, 1997 წელს კი დიუკის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 2004 წელს განათლება დაასრულა სტენფორდის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტით. 1993-1996 წლები, „რეზონანსის“ გაზთის მთავარი რედაქტორის მოადგილე იყო. 1996-1997 წლები, „ამერიკის ხმის“ ქართული რეპორტიორი და რედაქციის წამყვანი იყო. 1997-1999 წლები, „რუსთავი 2“-ში „კურიერის“ რეპორტიორი იყო. 1993-2003 წლები, წამყვანი და მთავარი რედაქტორი იყო ტელეშოუ „60 წუთის“. 2006 წლიდან პროდუსერია „იდეა, ფული და ერთი შანსი“ და ხელმძღვანელია გახდა ბიზნეს-ახალი ამბების. 2006-2018 წლები, მუშაობდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ში ავტორად და წამყვანად „კვირის გამოძიება“ და „ბიზნეს კურიერ“-ში ასევე გადაცემა „P.S.“-ის კორესპონდენტად. 2018 წლიდან, წამყვანია „იბერიაზე“ გამოსული გადაცემის „ბიზნეს კოდი აკაკი გოგიჩაიშვილთან ერთად“. აკაკი გოგიჩაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გლაგოლიცა

გლაგოლიცა (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ) — ძველი სლავური დამწერლობა.