laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბადაგი (ვაზის ჯიში)

ბადაგი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ძველად იგი მაღლარების სახით ფართოდ ყოფილა გავრცელებული შუა და ზემო გურიის მთის პირა სოფლებში და გავრცელების არეალით იგი ჩხავერის ნარგაობებს არ ჩამორჩებოდა. გადმოცემით ბადაგისაგან ამზადებდნენ ადგილობრივი მნიშვნელობის, ოდნავ მოტკბო და ნაზ სუფრის ტიპის ღვინოებს. ზოგიერთ პირთა მიხედვით, აღნიშნული სახელწოდება ჯიშს მიღებული უნდა ჰქონდეს ყურძენში შაქრის უხვად დაგროვების გამო. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის. სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი ნაცრისფერი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე დიდია და მომრგვალო. სრულ სიმწიფეში მუქი ვარდისფერია. თხელკანიანია და საკმაოდაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია სასიამოვნოდ მოტკბო და მომჟავო გემოთი. ბადაგი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 181 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 190-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.5-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.5-24%-ს, მჟავიანობა — 6.5-10 გ/ლ-ს. მტევნები დიდი ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ვარდისფერი. რბილობი ხორციანი აქვს, წვენი — ტკბილი და უფერული, სასიამოვნო გემოთი და მკვეთრად გამოხატული ჯიშური არომატით. მტევნის წონა 600-2000 გრამს შორის მერყეობს. არქაული ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. ვაზის ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, აგრეთვე ჯანსაღი და ხარისხოვანი პროდუქციის მიღებისთვის მის გასაშენებლად უნდა შეირჩეს სამხრეთისკენ ან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ მიმართული წყალგამტარი, კალციუმის კარბონატების საკმაოდ შემცველი ფერდობები. დაბლობ, ნესტიან ადგილებში გაშენებული ვაზი ძალზე დაბალი ხარისხის მოსავლით გამოირჩევა. ბადაგის ღვინო შემდეგი ნიშნებით ხასიათდება: იგი ვარდისფერია, კომშისებრი ელფერით. ჰარმონიული, თავისებური სპეციფიკური არომატით. როგორც სპეციფიკური ნიშან-თვისებების მქონე (ფერი, გემო), ბადაგი განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია ადგილობრივი მნიშვნელობის სუფრის ტიპის ღვინოების თვალსაზრისით. ბადაგის ღვინო საკმაოდ ალკოჰოლიანია (12,7%), გააჩნია ნორმალური მჟავიანობა და ექსტრაქტი. ნორმალური მოვლის პირობებში ბადაგი დიდი მოსავლიანობით ხასიათდება. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 63 ქართული ვაზის ძველი ჯიშები საქართველოში გავრცელებული და პერსპექტიული ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ჯიშებიღვინის ეროვნული საააგენტო დაარქივებული 2016-12-24 საიტზე Wayback Machine.
თოიდერიხ I

თოიდერიხ I, თეუდორიხ I (გერმ. Theuderich I.; ფრანგ. Thierry Ier; დ. 486 — გ. 534) — ფრანკების მეფე მეროვინგების დინასტიიდან. 511 წლიდან რეიმსის მეფე. ხლოდვიგ I-ს ვაჟი. თოიდერიხის მთავარი ბიოგრაფია გრიგოლ ტურელი, ფრედეგარი და ფრანკთა ისტორიის წიგნის ანონიმი ავტორი. არცერთი ბიოგრაფი არ მოიხსენიებს მისი დედის სახელწოდებას, სავარაუდოდ ის უნდა ყოფილიყო მოსამსახურე ან რომელიმე ფრანკი მეფის ასული, რომელიც ეკლესიამ არ აღიარა კანონიერად და ამიტომაც არ იხსენიებენ მატიანეებში. ხლოდვიგ I-ის გარდაცვალების შემდეგ თოიდერიხმა და მისმა სამმა ძმამ ხლოდომერმა, ხილდებერტმა და ხლოტარმა ფრანკთა სახელმწიფო გაინაწილეს. უდიდესი ნაწილი შეხვდა ძმებს შორის უფროსს თოიდერიხს. Theuderich I von Frankenkoenig. Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-04. ციტირების თარიღი: 2012-02-08. Генеалогическое древо Меровингов на «Хроносе»
ჰეტეროცენტრიზმი

ჰეტეროცენტრიზმი — იდეოლოგიური სისტემა, რომელიც ახდენს ნებისმიერი სახის არაჰეტეროსექსუალური ქცევის, იდენტობის, ურთიერთობისა თუ საზოგადოების სტიგმატიზაციას. ამასთან ერთად, ტერმინი ჰეტეროსექსიზმი ასევე ხშირად გამოიყენება ანტიჰომოსექსუალური დამოკიდებულების აღსანიშნავად. შესავალი ლგბტ ფსიქოლოგიაში[რედ.: შორენა გაბუნია, ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“]
სისგენდერი

სისგენდერი (ინგლ. cisgender) — ადამიანი, რომლის გენდერული იდენტობა ემთხვევა დაბადებისას მინიჭებული სქესის შესაბამის გენდერულ როლს. სისტემაში, სადაც ფიქსირებული როლები პირდაპირ მიბმულია ბიოლოგიურ სქესთან, ძნელია გენდერული თვითგამოხატვის ალტერნატიულ გზებს მიმართო. ბევრი ადამიანი გაცნობიერებულად ებრძვის ბინარულ კატეგორიებს და აპროტესტებს მიდგომას, რომელიც სქესს წარმოაჩენს ბედისწერად და როლად, რომელსაც ვერსად გაექცევი. სხვებისთვის ტრანსგრესია არის იმის დასტური, რომ გენდერული იდენტობა ინდივიდის საკუთრებაა და არა სოციუმის და ყველას აქვს უფლება განსაზღვროს საკუთარი სხეული, ქცევა და გარეგნობა არსებული დეფინიციებისა და კატეგორიებისადმი მისადაგების ვალდებულების გარეშე. სქესი, გენდერი, ორგიენტაცია გვ. 16.
ლამარა ქოქიაური

ლამარა გიორგის ასული ქოქიაური (დ. 6 ოქტომბერი, 1948, საგარეჯო, საქართველოს სსრ) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი; არასამთავრობო ორგანიზაციის ფინანსებისა და ინვესტიციების სტრატეგიისა და პოლიტიკის ფონდის დირექტორი. 1966 წელს დაამთავრა თბილისის კომაროვის სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის ნიჭიერთა სკოლა, პირველი გამოშვება, ხოლო 1975 წელს — ივანე ჯავახიშვილი სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, დაუსწრებლად, წარჩინებით; 1979 წელს — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული ეკონომიკის და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1970-1977 წლებში მუშაობდა — საქართველოს ეროვნულ ბანკში ეკონომისტად. 1977-1979 წლებში — საქართველოს სამშენებლო ბანკში — უფროს ეკონომისტად; 1979 წლიდან 2009 წლამდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფინანსებისა და კრედიტის კათედრის ლაბორანტად, დოცენტად, 2005 წლიდან — პროფესორად. 2009-2014 წლებში არჩეული იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრულ პროფესორად. 1992 წელს დააფუძნა და დღემდე არის შპს ინგლისური ენის გაძლიერებული სწავლების სკოლა „ნინოს“ დირექტორი. 2005 წელს დააფუძნა და დღემდე არის არასამთავრობო ორგანიზაციის ფინანსებისა და ინვესტიციების სტრატეგიისა და პოლიტიკის ფონდის დირექტორი. საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ინვესტიციების ფინანსურ — საკრედიტო მექანიზმი დაიცვა 1986 წელს. სადოქტორო დისერტაცია „ინვესტიციის ბაზრის ფორმირება და განვითარება საქართველოში“ დაიცვა 2003 წელს. მისი შრომები ეძღვნება ფინანსების, კრედიტის, ინვესტიციების თეორიისა და პრაქტიკის საკითხებს. ბოლო დროს იკვლევს ინოვაციებისა და ინტელექტუალური კაპიტალის პრობლემებს. ლამარა ქოქიაური არის 228 სამეცნიერო ნაშრომის — მონოგრაფიების, სახელმძღვანელოების, სტატიების, მეთოდური შრომების და ენციკლოპედიების ავტორი აქედან 28 შრომა გამოქვეყნებული აქვს საერთაშორისო ინფაქტფაქტორის ჟურნალებში (გერმანიის, აზერბაიჯანის, აშშ, რუსეთის, საქართველოს). ლამარა ქოქიაურს სულ გამოქვეყნებული აქვს 228 ნაშრომი, აქედან 20 მონოგრაფია, 22 სახელმძღვანელო. 2010 წელს მიენიჭა სამეცნიერო დარგობრივი პრემიები „საინვესტიციო მენეჯმენტი და პოლიტიკა“ (წლის საუკეთესო სახელმძღვანელო); ფულადი ჯილდო; დიპლომი. შპს ინგლისური ენის გაძლიერებული სწავლების საშუალო სკოლა ნინო დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine. ლამარა ქოქიაურის ბიბლიოგრაფია
კარლ ვილჰელმ ჰიუბნერი

კარლ ვილჰელმ ჰიუბნერი (გერმ. Carl Wilhelm Hübner; დ. 17 ივნისი, 1814, კენიგსბერგი — გ. 5 დეკემბერი, 1879, დიუსელდორფი) — გერმანელი ფერმწერი, დიუსელდორფის სკოლის წარმომადგენელი. სწავლობდა დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემიაში ვ. შადოვთან და კ. ზონთან. ცდილობდა ჟანრული სურათებისათვის სოციალური ჟღერადობა მიეცა, მიმართავდა ყოველდღიურობის მტკივნეულ საკითხებს („გადასახლებულებთან დამშვიდობებდა“, 1846 და 1855). ჰიუბნერის ცნობილ ნამუშევარში „სილეზიელი ფეიქრები“ (1844, პაფრატის გალერეა, დიუსელდორფი) რეალისტურად ასახა მუშათა სასტიკი ექსპლუატაცია. ჰიუბნერის შემოქმედებას დიდად აფასებდა ფრიდრიხ ენგელსი. „მწერალთან (1863)“ „სილეზიელი ფეიქრები (1846)“ „აკვანთან (1857)“ „სასიყვარულო წერილი (1873)“ „უსმენენ...(1874)“ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 674. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კარლ ვილჰელმ ჰიუბნერი“ ვიკისაწყობში. ↑ 1.0 1.1 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ 2.0 2.1 Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ Хюбнер Карл Вильгельм // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ჰიუგონიოს განტოლება

ჰიუგონიოს განტოლება, იუგონიოს განტოლება — განტოლება, რომელიც აკავშირებს აირის ნაკადში შემკვრივების ნახტომამდე არსებულ სიმკვრივესა და წნევას ნახტომის შემდგომ სიმკვრივესა და წნევასთან. ჰიუგონიოს განტოლებას იყენებენ აირის დინამიკაში, აირული ნაკადების გასაანგარიშებლად, აგრეთვე დეტონაციის თეორიაში. სახელი უწოდეს ფრანგი მეცნიერის პიერ-ანრი იუგონიოს პატივსაცემად. ჰიუგონიოს განტოლების გამომსახველ წირს ჰიუგონიოს ადიაბატას უწოდებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 675.
დეივიდ ედუარდ ჰიუზი

დეივიდ ედუარდ ჰიუზი (ინგლ. David Edward Hughes; დ. 16 მაისი, 1831, ლონდონი — გ. 22 იანვარი, 1900, იქვე) — ინგლისელი ფიზიკოსი და გამომგონებელი ელექტროტექნიკის დარგში, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1880). 1850-1854 წლებში ასწავლიდა ბარდსტაუნის კოლეჯში; ამავე კოლეჯში 1850 წლიდან იყო პროფესორი მუსიკისა და 1851 წლიდან ფიზიკის დარგში. 1855 წელს მიიღო პატენტი ასოთსაბეჭდ სატალეგრაფო აპარატზე, რომლის გამოყენება თავდაპირველად დაიწყეს აშშ-ში 1856 წლიდან, შემდეგ კი 1862 წლიდან ევროპის მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის რუსეთშიც. სხვა გამომგონებლებისაგან დამოუკიდებლად 1878 წელს შექმნა ნახშირის მიკროფონი, ხოლო 1879 წელს — ინდუქციური სასწორი და ბგერათმზომი. ამავე წელს ჩაატარა ექსპერიმენტი ელექტრომაგნიტურ ტალღებზე, მაგრამ ვერ ახსნა მოვლენის ბუნება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დეივიდ ედუარდ ჰიუზი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 675.
ჰიუზი

საკუთარი სახელი ჰიუზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ჰიუზი, გლენ — ინგლისელი ბას გიტარისტი ჰიუზი, დეივიდ ედუარდ — ინგლისელი გამომგონებელი ჰიუზი, ლენგსტონ — ამერიკელი მწერალი
ჰაქან შუქური

ჰაქან შუქური (თურქ. Hakan Şükür; დ. 1 სექტემბერი, 1971, ადაფაზარი) — თურქი ფეხბურთელი და პოლიტიკოსი. კარიერის უდიდესი ნაწილი გაატარა თურქულ „გალათასარაიში“, სადაც ხანგრძლივად თამაშობდა სამი სხვადასხვა პერიოდის განმავლობაში და მოიგო 14 მნიშვნელოვანი ტიტული. 1997-99 წლებში სამჯერ ზედიზედ გახდა თურქეთის ჩემპიონატის ბომბარდირი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპის ორ (1996, 2000) და მსოფლიოს ერთ (2002) ჩემპიონატზე. გატანილი აქვს უსწრაფესი გოლი (მე-11 წამზე) მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში. არის თურქეთის ნაკრების ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. 2011-2013 წლებში იყო თურქეთის პარლამენტის წევრი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰაქან შუქური“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ჰაქან შუქური — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) ჰაქან შუქური — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ჰაქან შუქური კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჰაქან შუქური Facebook-ზე Video საიტზე Vimeo ჰაქან შუქური Instagram-ზე ჰაქან შუქური Twitter-ზე
ჰაბიტატი

ჰაბიტატი — ცოცხალი ორგანიზმებისათვის არსებული გეოგრაფიული არეალი, სადაც თითოეული მათგანი ცხოვრობს, შოულობს საკვებს, მრავლდება, იზრდება და ვითარდება. ეს არის ბუნებრივი გარემო რომელშიც ორგანიზმი ცხოვრობს, ან ფიზიკური გარემო, რომელიც პოპულაციის გარშემო არსებობს. ჰაბიტატი შედგება როგორც ფიზიკური (ნიადაგი, ტენიანობა, ტემპერატურა), ასევე ბიოლოგიური (მაგ. საკვების ხელმისაწვდომობა) ფაქტორებისაგან. პარაზიტებისათვის არ არის აუცილებელი ჰაბიტატი იყოს გეოგრაფიული გარემო. ამის მაგივრობას მასპინძელი ორგანიზმი ან კონკრეტული ორგანო სწევს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰაბიტატი ↑ Living Things: Habitats and Ecosystems. ფრანკლინის ინსტიტუტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 აპრილი 2014. ციტირების თარიღი: 29 June 2011. ↑ Arneberg, P.; Skorping, A.; Grenfell, B.; Read, A.F. (1998). „Host densities as determinants of abundance in parasite communities“. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences. 265 (1403): 1283–1289.CS1-ის მხარდაჭერა: მრავალი სახელი: ავტორების სია (link)
მარიო ლემინა

მარიო ლემინა (ფრანგ. Mario Lemina; დ. 1 სექტემბერი, 1993) — გაბონებლი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიის სერია ა-ს კლუბ „იუვენტუსში“ იჯარით მარსელიდან. 2015 წლის 31 აგვისტოს, ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრის დახურვამდე რამდენიმე საათით ადრე ტურინის იუვენტუსმა მარიო ერთ წლიანი იჯარით გაიფორმა 0.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ, მისი კონტრაქტის სრული უფლებების გამოსყიდვის შესაძლებლობით. 2016 წლის 29 აპრილს, იუვენტუსმა ლემინა გამოისყიდა და 4 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა მასთან. ტრანსფერის ღირებულება არის 9,5 მილიონი ევრო და ასევე დამატებით ერთი მილიონი ევრო, ლემინას კარგი ასპარეზობის შემთხვევაში. იუვენტუსი სერია A: 2015-16 ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი: 2013 მარიო ლემინას გვერდი საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2018-02-12 საიტზე Wayback Machine. მარიო ლემინას გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე
ჰაბიტუსი

ჰაბიტუსი (ლათ. habitus — გარეგნობა, შესახედაობა) — ადამიანის გარეგნობა, მისი აღნაგობა, კონსტიტუცია. ცხოველის, მცენარის, კრისტალის, მინერალის გარეგანი შესახედაობა. სიტყვა ჰაბიტუსს ასევე იყენებენ არქიტექტურაშიც. მაგალითად არქიტექტურული ჰაბიტუსი ნიშნავს შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციულ იერსახეს. ნაგებობა გარეგნულად შეიძლება წააგავდეს ან თაფლის ფიჭას ან თუნდაც საბავშვო-ბაღის შენობა აგებული იყოს ლეგოს ფორმის ბეტონის ფილებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 583.
ჰაგადა

ჰაგადა (არამ. אַגָּדָה; სიტყვასიტყვით — მოთხრობა, ნაამბობი) — თალმუდური ლიტერატურის ვრცელი ნაწილი, რომელშიაც გადმოცემულია ბიბლიის რელიგიურ ეთიკური შეხედულებები, რითაც განსხვავდება თალმუდის სხვა ნაწილისაგან, ე. წ. გალაჰასაგან, რომელიც საკანონმდებლო ნორმებსა და სარიტუალო ხასიათის წესებს შეიცავს. სარაევოს ჰაგადა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 584.
ჰადერზფილდი

ჰადერზფილდი (ინგლ. Huddersfield) — ქალაქი დიდ ბრიტანეთში, დასავლეთ იორქშირის მეტროპოლურ საგრაფოში. მდებარეობს ლონდონიდან 310 კილომეტრში. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 146 234 კაცი. ქალაქი თამაშობდა მნიშვნელოვან როლს ინგლისის ინდუსტრიულ რევოლუციაში. ამჟამად ქალაქი მთავარი სამრეწველო, სპორტული და საგანმანათლებლო ცენტრია. ქალაქში დაიბადა დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი ჰაროლდ ვილსონი ქალაქის ხედი უნივერსიტეტი რკინიგზის სადგური ჰადერზფილდის სტადიონი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 584. About Huddersfield დაარქივებული 2006-07-19 საიტზე Wayback Machine. ჰადერზფილდის ისტორია დაარქივებული 2006-09-26 საიტზე Wayback Machine.
ჰუმბან-ნიკაშ I

ჰუმბან-ნიკაშ I — ელამის მეფე და წინამორბედი მეფის ჰუმბან-ტაჰრან I-ის ვაჟი. ნიკაში სამეფო ტახტზე მამის ჰუმბან-ტაჰრან I-ის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა ძვ. წ. 743 წელს, იმეფა ძვ. წ. 717 წლამდე. არცერთ ელამურ ჩანაწერ არ მოუღწევია ჩვენამდე, რომელიც აღწერდა მის მმართველობას, თუმცა არსებობს ბაბილონური ჩანაწერი, სადაც ნათქვამია, რომ ჰუმბან-ნიკაშ I-მა ძვ. წ. 720 წელს დერის ბრძოლაში ასურეთის მეფე სარგონ II დაამარცხა. როგორც ცნობილია, ბაბილონის მეფე მარდუკ-აპლა-იდინა II დამხმარე რაზმით მიემართება, როდესაც ბრძოლის ველს მიაღწიეს ბრძოლა უკვე დასრულებული იყო. ელამის იმპერია ↑ 1.0 1.1 გვენდოლინ ლეიკი (2002). ვინ ვინ არის ანტიკურ ახლო აღმოსავლეთში. გვ. 71. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2015.
ლა სკალა

ლა სკალა (იტალ. Teatro alla Scala — სიტყვასიტყვით „თეატრი კიბეზე“) — ოპერის შენობა მილანში, იტალიაში. შენობა ააგეს ორ წელიწადში არქიტექტორ ჯუზეპე პიერმარინის მიერ, მარი-ტერეზა ავსტრიელის შეკვეთით მას შემდეგ, რაც ხანძრის გამო განადგურდა ძველი საჰერცოგო თეატრი. ლა სკალა გაიხსნა 1778 წლის 3 აგვისტოს ანტონიო სალიერის ოპერით l'Europa riconosciuta. ამ შენობაში იდგმებოდა დომენიკო ჩიმაროზას, ჯუზეპე ვერდის და სხვათა ოპერები. ეს ქორეოგრაფიული ხელოვნების მთავარი ადგილი იყო. ყოველ წელიწადს მასში უამრავი ბალეტი იდგმება კალასიკური ცეკვის უდიდესი ოსტატების მონაწილეობით. ამის გამო ლა სკალამ თითქმის მითოლოგიური მნიშვნელობა შეიძინა. 1943 წელს ლა სკალის შენობა დაიბომბა და მისი ხელახალი გახსნა 1946 წელს მოხერხდა. ლა სკალის ყველაზე ცნობილი მთავარი დირიჟორი იყო არტურო ტოსკანინი. 1972 წელს იგი შეცვალა კლაუდიო აბადომ, 1986 წელს კი - რიკარდო მუტიმ. 2002 წლის 19 იანვარს შენობა დაიხურა განახლებისთვის საჭირო სამუშაოების გამო. განახლებას ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი მარიო ბოტა. ხელახალ გახსნას ადგილი ჰქონდა 2004 წლის 7 დეკემბერს სალიერის იმავე ოპერით, რითაც თავდაპირველად გაიხსნა. ლა სკალაში მუსიკალური სეზონი ტრადიციულად იხსნება 7 დეკემბერს, მილანის მფარველი წმინდა ამბროზის დღეს. ამავე შენობაში არის ლა სკალას მუზეუმი, სადაც ინახება სასცენო ნახატების, დეკორაციების, ქანდაკებების, კოსტიუმების უდიდესი კოლექცია. ბარენბოიმი, დანიელ, (2006 -) მუტი, რიკარდო, (1986 - 2005) აბადო, კლაუდიო, (1968 - 1986) 1956-დან 1968 წლამდე მუსიკალური ხელმძღვანელი არ ჰყოლია კანტელი, გვიდო, (1956) ჯიულინი, კარლო მარია, (1953 - 1956) საბატა, ვიქტორ დე, (1929 - 1953) ტოსკანინი, არტურო, (1921 - 1929) 1918-დან 1920 წლამდე ლა სკალა დახურული იყო სერაფინი, ტულიო, (1917 - 1918) სერაფინი, ტულიო, (1909 - 1914) ტოსკანინი, არტურო, (1898 - 1908) მილანის ლა სკალას ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-04-08 საიტზე Wayback Machine. ტოსკანინის რეფორმები ლა სკალაში დაარქივებული 2006-02-05 საიტზე Wayback Machine.
ბასა ჯანიკაშვილი

ბასა ჯანიკაშვილი (დ. 24 მაისი, 1974, თბილისი) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი. ბასა ჯანიკაშვილი დაიბადა 1974 წლის 24 მაისს, თბილისში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტი, დრამატურგის ხელოვნების ფაკულტეტი. 1996 წლიდან მისი ლექსები, მოთხრობები და პიესები იბეჭდება ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთებში. 1999 წელს საქართველოს პირველმა არხმა დადგა მისი რადიო პიესა “კაკაბაძეებში”. 2001 წელს კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში დაიდგა პიესა “თითით საჩვენებელი”. 2002 წელს შოტლანდიაში, ედინბურგის ტრავერსის თეატრში შედგა “თითით საჩვენებელის” ლიტერატურული კითხვა. ამავე წელს, სარდაფის თეატრში დაიდგა ფრანგი დრამატურგების ჟან-ჟაკ ბრიკერისა და მორის ლასეგის “ინსტინქტს”, რომლის თარგმანი ეკუთვნის ბასა ჯანიკაშვილს. 2003 წლის გაზაფხულზე საქართველოს რადიოს პირველ არხზე დაიდგა რადიო პიესა “თითით საჩვენებელი”. 2003 წლის მაისში, რუსეთში, თეატრ DOC-ში და სანქტ პეტერბურგში, ფესტივალ “ბალტიური სახლის” ფარგლებში, შედგა პიესა “მეზობლების” ლიტერატურული კითხვა. ამავე წლის სექტემბერში მოსკოვის სამხატვრო აკადემიურ თეატრში, ფესტივალზე “ახალი დრამა”, პიესა “მეზობლები” წარდგენილი იყო საერთაშორისო პროგრამაში. 2003 წელს თავისუფალ თეატრში დაიდგა პიესა “მეზობლები”. “კოღო” მოთხრობები, პიესები (1999) “ოცნებით კაიროში” რომანი (2004) “სანამ ერთმანეთს გავიცნობდით” პიესები (2005) “სულიკო”, კომედია 2 მოქმედებად (2008) “აბსურდისტანი” რომანი (2009) “დიქტატურა” რადიოპიესა ერთ მოქმედებად (2009) “ომობანა” პიესა-რომანი (2010) მოთხრობების და პიესების კრებული (2012) „გაბრაზებული ჩიტი“. პიესების კრებული (2016) „სულები და თანამოაზრენი “. პიესა. (2019) „ნინოს ბედნიერება“. რომანი. 2021 „ხუთი კომედია“ პიესების კრებული. 2022 2006 „საბა“ საუკეთესო პიესების კრებულისთვის “სანამ ერთმანეთს გავიცნობდით” 2009 წელს პიესამ „დიქტატურა“ (On The Lutch) გაიმარჯვა BBC-ს რადიოპიესების საერთაშორისო კონკურსზე 2014 წელს პიესამ „გაბრაზებული ჩიტი“ გაიმარჯვა დრამატურგთა საერთაშორისო კონკურსში „საუბრები საზღვრებს გარეთ“ (Talk About Boundary) 2017 წელს რეგიონული თეატრების კონკურსზე ფოთის ვალერიან გუნიას სახელობის თეატრის სპექტაკლმა „დიქტატურა“ (დრამატურგი ბასა ჯანიკაშვილი) დაიმსახურა სპეციალური პრიზი ბასა ჯანიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ავტორი - Goodreads.com-ზე http://book.gov.ge/en/author/janikashvili-basa/49/ http://bookplatform.org/en/activities/1031-basa-janikashvili.html ↑ ბასა ჯანიკაშვილი Translationlab-ზე. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-07. ციტირების თარიღი: 2021-12-26.
ჰუმბან-ტაჰრაჰ I

ჰუმბან-ტაჰრაჰ I — ელამის მეფე, რომელიც ითვლება ჰუმბან-ტაჰრიდების დინასტიის დამაარსებლად. მიის მმართველობა სავარაუდოდ დაიწყო ძვ. წ. 760 და დარულდა ძვ. წ. 743 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ ელამის სამეფო ტახტზე მისი ვაჟი ჰუმბან-ნიკაშ I ავიდა. ↑ გვენდოლინ ლეიკი (2002). ვინ ვინ არის ანტიკურ ახლო აღმოსავლეთში. გვ. 71. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2015.
კონკისტა-დ’უესტი

კონკისტა-დ’უესტი (პორტ. Conquista d'Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 385 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.27 კმ²-ზე. ფართობი 2 672 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ნოვა-ლასერდა

ნოვა-ლასერდა (პორტ. Nova Lacerda) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 436 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.15 კმ²-ზე. ფართობი 4 735 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პონტის-ი-ლასერდა

პონტის-ი-ლასერდა (პორტ. Pontes e Lacerda) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 254 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 41 408 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.84 კმ²-ზე. ფართობი 8 558 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ვალი-დი-სან-დომინგუსი

ვალი-დი-სან-დომინგუსი (პორტ. Vale de São Domingos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 052 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.58 კმ²-ზე. ფართობი 1 933 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ვილა-ბელა-და-სანტისიმა-ტრინიდადი

ვილა-ბელა-და-სანტისიმა-ტრინიდადი (პორტ. Vila Bela da Santíssima Trindade) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 198 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 493 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.08 კმ²-ზე. ფართობი 13 420 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მოგრძო ტვინი

მოგრძო ტვინი (ლათ. medulla oblongata) — სენსორული და მოტორული გადართვის რეგიონი, რომლებიც ზურგის ტვინისა და თავის ტვინის სხვადასხვა ნაწილს შორის მოძრაობენ. იგი ყლაპვის, ცემინების, სლოკინის, გულისრევისა და სხვადასხვა ქმედებების დროს კუნთების მოძრაობას არეგულირებს; თავის ტვინის სხვა ნაწილებთან ერთად სისხლძარღვების გაფართოება-შეკუმშვის, გულისცემისა და სუნთქვის პროცესებშიც მონაწილეობს. მოგრძო ტვინში განთავსებულია რეტიკულური ფორმაციის ნაწილი, რომელსაც უშუალო კავშირი აქვს ძილ - ღვიძილის ციკლის რეგულირებასთან. მოგრძო ტვინის დაზიანება ხშირად ფატალურად მთავრდება. კაციტაძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 56.