laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვოლკოვკა (მდინარე)

ვოლკოვკა — მდინარე რუსეთში, ლენინგრადის ოლქის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მოედინება სანქტ-პეტერბურგსა და ლენინგრადის ოლქში. სიგრძე — 17 კმ. მდინარეს XV-XVI საუკუნეებში ერქვა სეტუი. გადმოცემის თანახმად, მდინარე წარმოიშვა ალექსანდრე ნეველის ბრძოლის შემდეგ. ამ ადგილას, 1712 წელს პეტრე I-ის ბრძანებით აშენდა ალექსანდრო-ნევის მამათა მონასტერი. მოგვიანებით ეს მონასტერი დედაქალაქის სასულიერო ცენტრი. მდინარეს, ასევე ეწოდება შავი მდინარე, XVIII საუკუნის ბოლოდან XX საუკუნის დასაწყისამდე. Перечень и описания рек и каналов Санкт-Петербурга График разводки мостов на Неве. დაარქივებული 2007-06-29 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ http://www.aroundspb.ru/maps/okr_spb/okr_spb_05hr.jpg
ანგელოზთა წილი

ანგელოზთა წილი — რეჟისორ კენ ლოუჩის კომედიური დრამატული ფილმი. ფილმმა მიიღო კანის კინოფესტივალის ჟიურის პრიზი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი ახალგაზრდა გლაზგოელი პრობაციონერის ცხოვრებას ეხება. ახალგამომცხვარი მამა, რობი,~ ახალი ცხოვრების დაწყებას ცდილობს. მასა და მის მეგობრებს იძულებით სამუშაოებზე გაგზავნიან. ზედამხედველი გარი მათ ვისკის დეგუსტაციას ასწავლის. რობის დეგუსტაციის უნიკალური ნიჭი აღმოაჩნდება. „ანგელოზთა წილი“ — Rotten Tomatoes ↑ box office mojo
ტელუგუ ვიკიპედია

ტელუგუ ვიკიპედია (ტელუგ. తెలుగు వికీపీడియా) — ვიკიპედიის განყოფილება ტელუგუ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2003 წლის 9 დეკემბერს. 2006 წლის 12 დეკემბრისთვის ვიკიპედიის ტელუგუ განყოფილებაში არსებობდა 25 ათ. სტატია. 2010 წლის აგვისტოში სტატიათა რაოდენობამ მიაღწია დაახლოებით 45 ათასს. 2012 წლის დეკემბრის მონაცემებით მოიცავს დაახლოებით 51 ათას სტატიას. ჰყავს 19 ადმინისტრატორი. ტელუგუ ვიკიპედია (ტელუგუ) ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ტელუგუ ენაზე తెలుగు వికీపీడియా
ერიკის ძიებაში

ერიკის ძიებაში (ინგლ. Looking for Eric) — რეჟისორ კენ ლოუჩის კომედიური ფილმი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმის მთავარი გმირი, ერიკ ბიშოპი, მანჩესტერში ცხოვრობს და „მანჩესტერ იუნაიტედის“ გულშემატკივარია. ერიკს პირადი და სამსახურებრივი პრობლემები აქვს. პრობლემების გადალახვაში მას საყვარელი საფეხბურთო კლუბის ლეგენდა, ერიკ კანტონა ეხმარება. „ერიკის ძიებაში“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ box office mojo
ოქროსფერი მაბუია

ოქროსფერი მაბუია (ლათ. Trachylepis aurata; ან Mabuya aurata) — ქვეწარმავალი სცინკისებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომისაა. სხეულის სიგრძე 10,5 სმ აღწევს. წონა 21 გ-მდე. კუდი მეტად მყიფეა. ქერცლი თხელი და სათუთი აქვს. ბინადრობს მთებსა და დაბლობებში. მეტად მოქნილია, სწრაფად დარბის. თავს აფარებს ნაპრალებს. იზამთრებს მღრღნელების სოროში ან ქვიშაში ეფლობა, 40 სმ სიღრმემდე. აქტიურია დღისით. იკვებება მწერებით. კვერცხცოცხლადმშობია. ოქროსფერი მაბუია – Trachylepis aurata (ინგლისური)
თაყირის მრგვალთავა

თაყირის მრგვალთავა (ლათ. Phrynocephalus helioscopus) — ქვეწარმავალი ჯოჯოსებრთა ოჯახისა. სხეულის საერთო სიგრძე 12 სმ აღწევს. კუდი შედარებით მოკლე აქვს. მომწვანო-მოყვითალო-მოყავისფროა. დინგის პროფილი გამოკვეთილია. გავრცელებულია აზიაში, მათ შორის, აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. იმალება სოროშო. აქტიურია დღისით. იკვებება მწერებით. თაყირის მრგვალთავა – Phrynocephalus helioscopus (ინგლისური)
კოღო ქალაქში

კოღო ქალაქში — ერლომ ახვლედიანის უკანასკნელი რომანი. ნაწარმოები 1960-იანი წლებიდან იწერებოდა და 2010 წელს გამოიცა. 2011 - საბა წლის საუკეთესო რომანისთვის ერლომ ახვლედიანის „კოღო ქალაქში“ გამომცემლობა „სიესტა“ ერლომ ახვლედიანის „კოღო ქალაქში“ რადიო „თავისუფლება“
ალოშა

ალოშა (ლათ. Campanula latifolia) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა მაჩიტასებრთა ოჯახიდან (ლათ. Campanulaceae), 60-120 სმ სიმაღლისა, ძლიერი ფესვებით, გლუვი ან დაღარული ღეროთი, ფოთლები გრძელი, კვერცხისებრი, ბოლოში წაწვეტებული, ორივმხრივ ოდნავ შებუსული, ლურჯი მოიისფრო, დიდი ზომის (4-6 სმ სიგრძის) ყვავილები ღეროზე უხვადაა გარდიგარმო განლაგებული. ალოშა იზრდება ხშირ კორომებად, ყვავის ივლის-აგვისტოში. გავრცელებულია ევროპასა და დასავლეთ აზიაში. საქართველოში გვხვდება სუბალპურ და ალპურ ველებში, მაღალბალახეულსა და ტყის პირებში ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე. Die große Pflanzen-Enzzklopädie, Bd. 1. გვ. 225 ↑ ალოშა - ბოტანიკური ლექსიკონი
აფრიკაანსული ვიკიპედია

აფრიკაანსული ვიკიპედია (აფრ. Afrikaanse Wikipedia) — ვიკიპედიის განყოფილება აფრიკაანსზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2001 წლის 16 ნოემბერს. სტატიათა 10 ათასიან ზღვარს მხოლოდ 2008 წელს მიაღწია. 2011 წლის 21 ნოემბრის მონაცემებით მოიცავდა 20 ათას სტატიას. 2012 წლის დეკემბრისთვის აფრიკაანსულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 25 ათასი სტატია. ჰყავს 11 ადმინისტრატორი. აფრიკაანსული ვიკიპედია (აფრიკაანსი) აფრიკაანსული ვიკიპედიის მობილური ვერსია (აფრიკაანსი) ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას აფრიკაანსი ენაზე Afrikaanse Wikipedia
სიხარულის რიტმი

სიხარულის რიტმი — ანსამბლ ვია 75-ის ალბომი. გამოვიდა 1981 წელს. ალბომში შეტანილია სიმღერები ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ქარი (ნ.აბაშიძე-ნ.ერგემლიძე) წითელი სახლი (ჯ.ჰენდრიქსი) ოროველა (ხალხ.არანჟირება რ.ბარძიმაშვილი,რ.რცხილაძე.) დრო (ვ.აზარაშვილი-მ.ფოცხიშვილი) ენძელა (ვ.დურგლიშვილი-მ.ფოცხიშვილი) სიხარულის რიტმი (რ.გალაგერი) ჯგუფის დისკოგრაფია
ოროველა (ალბომი)

ოროველა, იგივე ვია 75 — ქართულ მუსიკალურ ანსამბლ „ვია 75“-ის პირველი სტუდიური ალბომი. ჩაწერილია 1975 წელს . გამოვიდა 1976 წელს. დისკოგრაფია
ფეხზე დაგიდგები ჩემო საქართველო!

ფეხზე დაგიდგები ჩემო საქართველო! — ქართულ მუსიკალურ ანსამბლ „ვია 75“-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. ჩაწერილია 1983 წელს. გამოვიდა 1984 წელს. ფეხზე დაგიდგები ჩემო საქართველო წვიმა შემირიგდი გურულები ღამე თეთრო მტრედო მოგონება დედაენა წუთისოფელი გიორგობისთვე დისკოგრაფია
მალაიური ენები

მალაიური ენები — ავსტრონეზიული ენათა ნაწილი. ის მოიცავს: მალაიურს - მალაიზიაში, ინდონეზიასა და ბრუნეიში, მინანგკაბაუს - სუმატრაზე და იბანურს ბორნეოზე. Ethnologue entry for Malayic
მალაიურ-სუმბავანური ენები

მალაიურ-სუმბავანური ენები — ადელაარის მიერ (cit. Adelaar & Himmelmann 2005) 2005 წელს განსაზღვრული ენათა ჯგუფი. ის მოიცავს იავაზე და დასავლეთ მცირე ზონდის კუნძულებზე გავრცელებულ ენებს, იავურის გარდა. ის მალაო-პოლინეზიურის მეორე უდიდესი ენათა ჯგუფია ოკეანის ენების შემდეგ. K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005. Austronesian Basic Vocabulary Database დაარქივებული 2006-09-27 საიტზე Wayback Machine.
კონგური

კონგური — მწვერვალი პამირში, კაშგარის ქედზე. სიმაღლე 7649 მ. მდებარეობს ჩინეთში, სინძიანის ავტონომიურ რაიონში. მეტწილად აგებულია გნაისებითა და გრანიტებით. დანაწევრებულია ღრმა ხეობებით. ჩრდილოეთ კალთებზე მყინვარები ეშვება 3800 მ, ხოლო სამხრეთ კალთებზე 4500 მ-მდე. მწვერვალი დაფარულია ყინულით. არის ძველი გამყინვარების კვლები. ფერდობები უმეტესწილად გაშიშვლებულია, ქვემო სარტყელში არსებულ ხეობებში იზრდება ბუჩქნარები. მწვერვალზე პირველად ავიდა ბრიტანული ექსპედიცია კრის ბონინგტონის ხელმძღვანელობით 1981 წელს. კონგური — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) კონგური (ინგლისური)
ჰულაგუიანები

ჰულაგუიანები — ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილის ჰულაგუ-ყაენის შთამომავლები. მონღოლური დინასტია, რომელიც მართავდა ახლო და ცენტრალურ აღმოსავლეთს XIII-XIV საუკუნეებში. ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს მმართველები ატარებდნენ ილხანის (ულუსის ხანის) ტიტულს. იყვნენ ჰულაგუ-ხანის შთამომავლები. მთავარი სტატია: ჰულაგუიანთა სახელმწიფო. სახელმწიფო ჩამოყალიბდა მონღოლეთის იმპერიის დაშლის შედეგად და მოიცავდა ირანსა და აზერბაიჯანს, თანამედროვე ავღანეთისა და თურქმენეთის უდიდეს ნაწილს, ამიერკავკასიის უდიდეს ნაწილს, ერაყსა და მცირე აზიის აღმოსავლეთ ნაწილს (მდინარე ყიზილ-ირმაქამდე). ჰულაგიანებთან ვასალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ: საქართველო, ტრაპიზონის იმპერია, რუმის სასულთნო, კილიკიის სომხეთის სახელმწიფო, კვიპროსის სამეფო, ქართების სახელმწიფო ჰერათში. ქვეყნის დედაქალაქი სხვადასხვა დროს იყო: მარაღა, თავრიზი, სოლთანიე და ისევ თავრიზი. ჰულაგუიანები ებრძოდნენ ჩაღათაელებს, ოქროს ურდოსა და ეგვიპტის მამლუქთა სახელმწიფოს. ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს პირველ პერიოდში (1256-1295 წწ.) ძლიერი იყო მონღოლ-თურქთა ტრადიციები. ილხანმა ყაზან-ყაენმა (1295-1304 წწ.) მკვეთრად შეცვალა საშინაო პოლიტიკა, დაუახლოვდა ირანულ არისტოკრატიას და სამოქალაქო ბიუროკრატიას. რაშიდ ალ-დინის თანადგომითა და ხელშეწყობით მან გაატარა მთელი რიგი რეფორმები, რამაც გამოიწვია დროებითი ეკონომიკური აღმავლობა სახელმწიფოში. აბუ საიდის (1316-1335 წწ.) სიკვდილის შემდეგ ცალკეულ ფეოდალურ დაჯგუფებებს ტახტზე აჰყავდათ მარიონეტი ილხანები ჰულაგუიანების საგვარეულოდან. XIV საუკუნის 40-იან წლებში ჰულაგუიანების სახელმწიფო რამდენიმე ფეოდალურ სამეფოდ დაიყო (ჯალაირიდთა, ჩობანიდთა, მოზაფერიდთა). ჰულაგუიანების სახელმწიფოს დაშლაში დიდი როლი ითამაშა სახალხო აჯანყებებმა (სარბედართა, გილანის, მაზანდარანის და სხვა). ჰულაგუ-ხანი (1217—1265), ტოლუის შვილი, ილხანი (დაახლ. 1261—1265) აბაღა-ხანი (1234—1282), ჰულაგუს შვილი, ილხანი (1265—1282) აჰმედ თოგუდანი, ჰულაგუს შვილი, ილხანი (1282—1284) არღუნ-ხანი, აბაღას შვილი, ილხანი (1284—1291) ქეღათუ-ყაენი, აბაღას შვილი, ილხანი (1291 — მარტი 1295) ბაიდუ-ხანი, ჰულაგუს შვილიშვილი, ილხანი (აპრილი — ოქტომბერი 1295) ყაზან-ყაენი (1271—1304), არღუნის შვილი, ილხანი (ნოემბერი 1295—1304) ოლჯაითუ-ყაენი (1278—1316), არღუნის შვილი, ილხანი (1304—1316) აბუ საიდ ბაჰადურ-ხანი, ოლჯაითუს შვილი, ილხანი (1316—1335) არფა-ხანი (1335—1336) მუსა-ხანი (1336) მუჰამედ-ხანი (1336—1338) სათი-ბეგი, ოლჯაითუს ქალიშვილი, (1338—1339), ჩობანიდების მეურვეობის ქვეშ სულეიმან-ხანი (1339—1344) ჩობანიდების მეურვეობის ქვეშ ანუშირვან-ხანი (1344—1355) ჩობანიდების მეურვეობის ქვეშ ჯაჰან-თიმური (1338—1344) ჯალაირიდების მეურვეობის ქვეშ დ. კაციტაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 694. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰულაგუიანები ირანის ისტორია უძველესი დროიდან XVIII საუკუნემდე Contains a searchable database for Ilkhanid coins დაარქივებული 2006-08-22 საიტზე Wayback Machine.
ქარელის ღვთისმშობლის ეკლესია

ქარელის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ქარელში. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში. სამშენებლო წარწერის მიხედვით აგებულია 1850 წელს ევსტათის ძის ფანასკერტელ-ციციშვილის დაკვეთით. შეკეთების დროს გადაუხურავთ კრამიტით (ხის კონსტრუქციებზე). ეკლესია დარბაზულია (15,7 X 9 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. აქვს ორი შესასვლელი, სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე შესასვლელი შიგნიდან და გარედან სწორკუთხოვანია, გადახურულია არქიტრავით. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ფართო თაღოვანი ნიშებია. ჩრდილოეთ ნიშის შიგნით და ქვემოთ, კიდევ თითო პატარა ნიშია. საკურთხეველი შემაღლებულია ორი საფეხურით. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებში ორ-ორი ფართო თაღოვანი სარკმელია. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში, კედლის სისქეში, სწორკუთხა სათავსია, რომელსაც გარედან 2 მეტრის სიმაღლეზე თაღოვანი შესასვლელი აქვს. სათავსი ეკლესიის დარბაზთან დაკავშირებული იყო ღიობით (ამოქოლილია). დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია. პილასტრების პირველ საფეხურს კედლის დეკორატიული თაღები ეყრდნობა, მეორე საფეხურს — საბჯენი თაღები, რომელთა ქუსლებთან თაროსებრი კაპიტელებია. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე სამი ნახევარწრიული ნიშია. ნიშებს შორის გამოსახულია ჩაღრმავებული ჯვრები. სამხრეთ ფასადზე, შესასვლელის ორივე მხარეს, თითო წყვილი პილასტრია. მარჯვნივ, პილასტრებს შორის, სარკმელია, მის ქვემოთ კი ნიში (ამოქოლილია). შესასვლელის მარცხენა მხარეს, პილასტრებს შორის, ზემოთ გამოსახულია ჩაღრმავებული ჯვარი, ქვემოთ შესასვლელია (ამოქოლილია). ეკლესიის სამხრეთ შესასვლელის არქიტრავის ქვაზე ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 351.
კორჟენევსკაიას პიკი

კორჟენევსკაიას პიკი (ტაჯ. Қуллаи Корженевскӣ) — მწვერვალი მეცნიერებათა აკადემიის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ შტოქედზე. მდებარეობს ტაჯიკეთში, მუშკეტოვის მყინვარის სათავეში. სიმაღლე 7105 მ. ისმაილ სამანის პიკიდან მდებარეობს 13 კილომეტრში. მწვერვალი აღმოაჩინა 1910 წელს რუსმა გეოგრაფმა ნიკოლოზ კორჟენევსკიმ. სახელი ეწოდა ნიკოლოზ კორჟენევსკის მეუღლის ევგენია კორჟენევსკაიას პატივსაცემად. ასვლის პირველი ცდა ეკუთვნით ა. ჯაფარიძესა და ნ. გუსაკს. პირველი ასვლა განხორციელდა 1953 წელს ალექსი უგაროვის ხელმძღვანელობით. ↑ კორჟენევსკაიას პიკი — ზოგადი ინფორმაცია (ინგლისური) ↑ კორჟენევსკაიას პიკი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
აბანოს წმინდა გიორგის ეკლესია

აბანოს წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, გზის პირზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. გადაკეთებულია XIX საუკუნეში. ძველი ნაგებობიდან გადარჩენილი აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადების ცალკეული მონაკვეთები ნაგებია თლილი ქვის მოზრდილი კვადრებით. აღდგენილი ნაწილები აგურისაა. ნაგებობა ფერდობზე დგას და მისი ჩრდილოეთ ფასადი თითქმის მთლიანად მიწაშია ჩაფლული; სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე დგას ამოშენებულ საყრდენზე (სიმაღლე, დაახლოებით 1,5 მ). ცოკოლი ერთსაფეხურიანი და კუთხოვანია. ეკლესია დარბაზულია (10,3 X 6,1 მ), შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, ხოლო გვერდებზე — მაღალი და ღრმა ნიშები. სარკმლის ქვეშ, კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. საკურთხეველში დევს დიდი გათლილი ქვა, რომლის ცენტრში ამოკვეთილია კვადრატული ფოსო. საკურთხევლის წინ აგურის დაბალი შელესილი და მოხატული (XIX ს.) კანკელი დგას. გაირჩევა ცალკეული სცენები და ზოგიერთი წმინდანის სახე, ორნამენტებისა და წარწერების ფრაგმენტები. კანკელს ორი კარი ჰქონია. კანკელის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზედა იარუსზე, ორი სახატე ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლები და ნახევარწრიული კამარა დანაწევრებულია მასიური ორსაფეხურიანი, ორმაგკაპიტელებიანი პილასტრებითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. ჩრდილოეთ კედელში ფართო და ღრმა ნახევარწრიულთაღიანი ნიშია. დასავლეთით, ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სარკმელია. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის ცენტრში შემორჩენილია აგურის რელიეფური ჯვრის ქვედა მკლავი. ნაგებობას დასავლეთით ჰქონია მინაშენი (კარიბჭე), რომლისგანაც შემორჩენილია კედელზე მიშენებული ორი მასიური ბურჯი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 352. აბანოს წმინდა გიორგის ეკლესია
სემბილანგის ეროვნული პარკი

სემბილანგის ეროვნული პარკი (ინდონ. Taman Nasional Sembilang) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმატრის აღმოსავლეთ ნაწილში. ფართობი 2 051 კმ². მოიცავს ჭაობის ტყეებს, მტკნარი წყლის ჭაობის ტყეებსა და მდინარისპირა ტყეებს. გავრცელებულია სუმატრის ვეფხვი, აზიური სპილო, მალაიური ტაპირი, სიამანგი, ოქროსფერი კატა, ირემი სამბარი, მარილიანი წყლის ნიანგი, მტკნარი წყლის გიგანტური კუ, მტკნარი წყლის დელფინი და ფრინველთა მრავალი სახეობა. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია Ministry of Forestry: Brief description დაარქივებული 2010-02-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ Ministry of Forestry: Brief description დაარქივებული 2010-02-28 საიტზე Wayback Machine. , retrieved 04-01-2010
სიბერუტის ეროვნული პარკი

სიბერუტის ეროვნული პარკი (ინდონ. Taman Nasional Siberut) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს მენტავაის კუნძულებში შემავალ კუნძულ სიბერუტზე, დასავლეთ სუმატრის პროვინციაში. ფართობი 1 905 კმ². მთლიანი კუნძული და მათ შორის ეროვნული პარკიც წარმოადგენს მსოფლიოს ბიოსფერულ ნაკრძალთა ქსელის ნაწილს. პარკის აღსანიშნავი ასპექტებია ენდემური ფლორა, ფაუნა და ადგილობრივი მაცხოვრებლები — მენტავაის ხალხი, რომელიც დღემდე ნადირობა–შემგროვებლობის ტრადიციებს მისდევს. მენტავაის კუნძულები სუმატრას 500 000 წლის წინ გამოეყო და შედეგად, ჩამოყალიბდა უნიკალური ეკოსისტემები. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია www.nature-conservation.or.id - Siberut National Park დაარქივებული 2006-04-22 საიტზე Wayback Machine. UNESCO Siberut Biosphere Reserve დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. World Database on Protected Areas: Entry of Siberut National Park დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ Siberut World Biosphere დაარქივებული 2016-03-20 საიტზე Wayback Machine. (ინდონეზიური)
ტესო-ნილოს ეროვნული პარკი

ტესო-ნილო (ინდონ. Taman Nasional Tesso Nilo) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმატრაზე, რიაუს პროვინციაში. ეროვნულ პარკად ინდონეზიის მთავრობის მიერ 2004 წელს გამოცხადდა. ამ დროისთვის მისი ფართობი 385,76 კმ² იყო, მაგრამ შემდეგ 1000 კმ²–ით გააფართოვეს. მოიცავს სუმატრაზე შემორჩენილ ერთ–ერთ ყველაზე ვრცელ დაბლობის წვიმის ტყეებს. ბიომრავალფეროვნების მენეჯმენტის ცენტრის მიერ მსოფლიო მასშაბით ასეთი სულ 1 800 ტყეა აღწერილი. მათივე შენიშნით, სხვაგან არსად მსოფლიოში, არაა ამდენი ძარღვოვანი მცენარე. პარკში გავრცელებულია უკიდურესად საფრთხის ქვეშ მყოფი სუმატრის სპილო და სუმატრის ვეფხვი. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია Tesso Nilo page from WWF Indonesia[მკვდარი ბმული] Record from World Database on Protected Areas დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ Indonesia Declares Tesso Nilo National Park. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-10. ციტირების თარიღი: 2007-09-30. ↑ Government Announces Expansion of Tesso Nilo National Park to Ensure Room for Sumatran Elephants. WWF. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-27. ციტირების თარიღი: 2007-09-30.
ვაი-კამბასის ეროვნული პარკი

ვაი-კამბასი (ინდონ. Taman Nasional Way Kambas) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმატრის სამხრეთ ნაწილში, ლამპუნგის პროვინციაში. ფართობი 1 300 კმ². მოიცავს ჭაობის ტყეებსა და დაბლობის წვიმის ტყეებს, რომელიც ძირითადად მეორეულია, 1960–1970–იან წლებში გაჩაღებული ჩეხვის შემდეგ. მიუხედავად პოპულაციათა შემცირებისა, პარკში დღემდე შემორჩენილია უკიდურესად საფრთხის ქვეშ მყოფი სუმატრის ვეფხვი, სუმატრული სპილო და სუმატრული მარტორქა. ხელსაყრელია ფრინველებზე დაკვირვებისათვის; სულ წარმოდგენილია ფრინველის 400 სახეობა. პარკის წინაშე არსებული საფრთხეები ძირითადად ხე–ტყის უკანონო ჩეხვითაა გამოწვეული. საკონსერვაციო ძალისხმევის ფარგლებში ამოქმედდა პატრულირება, სუმატრის მარტორქის ნაკრძალი და სპილოს საკონსერვაციო ცენტრი. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია Pictures of SRS, Way Kambas დაარქივებული 2017-07-11 საიტზე Wayback Machine. on the RRC ↑ World Database on Protected Areas: Record of Way Kambas National Park ↑ Paul Jepson (1997) Fielding's birding Indonesia (Periplus Editions) ISBN 1-56952-133-6
ვავა

ვავა, ნამდვილი სახელი ედვალდუ იზიდიუ ნეტუ (პორტ. Edvaldo Izídio Neto; დ. 12 ნოემბერი, 1934, რესიფი — გ. 19 იანვარი, 2002, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, რომელიც თავისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო თავდამსხმელად მიიჩნევა. ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი. ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშა 20-ჯერ და 15 გოლი გაიტანა. ნაკრების შემადგენლობაში მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული 1958 და 1962 წლებში; 1962 წლის მუნდიალზე 4 გოლი გაიტანა და ექვს საუკეთესო ბომბარდირს შორის მოხვდა. ვავა ერთ-ერთია ოთხ ფეხბურთელს შორის, რომელთაც მსოფლიო ჩემპიონატის ორ ფინალში აქვთ გოლი გატანილი (დანარჩენები არიან: პელე, პაულ ბრაიტნერი და ზინედინ ზიდანი). ვავა — National-Football-Teams.com ვავა — BDFutbol ↑ Museu do Futebol II. Anjos barrocos. Portuguese. Fut Pop Clube (17 მაისი, 2009). ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2020.
დასავლეთი მცირე ზონდის კუნძულები

დასავლეთი მცირე ზონდის კუნძულები (ინდონ. Nusa Tenggara Barat ხშირად გამოიყენება აბრევიატურა - NTB) — პროვინცია სამხრეთ-ცენტრალურ ინდონეზიაში. პროვინცია მოიცავს მცირე ზონდის კუნძულების დასავლეთ ნაწილს, ბალის გამოკლებით. მისი დასავლეთი საზღვარი გადის უოლესის ხაზზე, რომელიც ლომბოკის სრუტეს ემთხვევა. პროვინციის ორი უდიდესი კუნძულია: ლომბოკი და სუმბავა. პროვინციის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი არის მატარამი, რომელიც მდებარეობს ლომბოკზე. სუმატრას უდიდესი ქალაქია ბიმა. ინდონეზიის პროვინციები ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 West Nusa Tenggara Province Administrative Division Data and Code 2015 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23895092"></a> ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112136164"></a> ↑ Central Bureau of Statistics: Census 2010, retrieved 17 January 2011 (ინდონეზიური)
გრეგუარ კაიიბანდა

გრეგუარ კაიიბანდა (ფრანგ. Grégoire Kayibanda; დ. 1 მაისი, 1924 — გ. 15 დეკემბერი, 1976) — რუანდის პრეზიდენტი 1961 წლის 26 ოქტომბრიდან 1973 წლის 5 ივლისამდე. 1957 წელს გამოსცა „ჰუტუს მანიფესტი“. დააარსა „ჰუტუს განმათავისუფლებელი მოძრაობის პარტია“ (ფრანგ. Parti du Mouvement de l'Emancipation Hutu). წარმატებულად ჩატარებული საარჩევნო კამპანიის შედეგად რუანდის ხელისუფლებაში ჰუტუ მოვიდა. მისი ხელისუფლება დაემხო სამხედრო გადატრიალების გზით, რომელიც განხორციელდა ეროვნული გვარდიის მინისტრის გენერალ-მაიორ ჟიუვენალ ჰაბიარიმანას მეთაურობით. რუანდის პრეზიდენტი გრეგუარ კაიიბანდას ბიოგრაფია Pierre-Célestin Kabanda, Rwanda, l'idéal des pionniers: les hommes qui ont fait la différence, Éditions Sources du Nil, Lille, 2012, ISBN 978-2-919201-07-5. François Xavier Munyarugerero, Réseaux, pouvoirs, oppositions: la compétition politique au Rwanda, L'Harmattan, Paris, 2003, 312p. ISBN: 2-7475-3610-6. Donat Murego, La révolution rwandaise 1959-1962, Publications de l'Institut des Sciences Politiques et Sociales, Bruxelles, 1976.
აბანოს წმინდა მარინეს ეკლესია

აბანოს წმინდა მარინეს ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბანოში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით ეკლესია თარიღდება XVII საუკუნით, მხატვრობა — XIX საუკუნით. ეკლესია დარბაზულია (10 X 6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს, სამხრეთით (ამოქოლილია) და დასავლეთით. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია. საკურთხევლის წინ იდგა მოხატული კანკელი. თითო თაღოვანი სარკმელი გრძივ და დასავლეთ კედლებშია. გრძივი კედლების შუა მონაკვეთში და დასავლეთის კედელთან თითო წყვილი პილასტრია, რომლებზეც გადაყვანილია აგურით ნაწყობი საბჯენი თაღები. ამ თაღებისა და კონქის თაღის ქუსლებთან რთული პროფილის მაღალი იმპოსტებია. ეკლესიის ინტერიერში შემორჩენილია სხვადასხვა სახის მოხატულობის ფრაგმენტები. დარბაზის ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთზე ღია ვარდისფერ ფონზე ყვითელი და მოწითალო-ყავისფერი საღებავით შესრულებული ცხენოსანი მეომრის გამოსახულება გვიანდელ ფეოდალურ ხანას (XVII ს.) მიეკუთვნება. ამავე ხანისაა კანკელის სამხრეთ მხარეს, მის კიდურ ნაწილში შარავანდიანი მამაკაცის და ხის გამოსახულება. განსხვავებული ხასიათისაა XIX საუკუნის მხატვრობა - ცხენოსნის ფიგურა (წმ. გიორგი), რომელსაც ასომთავრული წარწერა ახლავს და ანგელოზის თავი კანკელის ნიშის ზედა ჩრდილოეთ კუთხეში. კოლორიტი წითელ, ცისფერ, თეთრ და ოქროსფერ ოქრას შეხამებაზეა აგებული. ეკლესიის ბაქანი აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან რელიეფის შესაბამისად საყრდენი კედლებითაა შემოსაზღვრული. აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე გამოსახულია აგურის რელიეფური ჯვარი. სარკმლის ზემოთ, ქვიშაქვის პატარა ქვაზე, შემორჩენილია ძლიერ დაზიანებული მხედრული წარწერა. დასავლეთით ეკლესიას ჰქონია კარიბჭე, რომლისაგანაც აგურით ნაწყობი ორი სვეტიღაა შემორჩენილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 352-353. აბანოს წმინდა მარინეს ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine.
აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია

აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბისში. დგას სოფლის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X-XI საუკუნეებით. შეკეთებულია XIX საუკუნეში და XX საუკუნის 70-იან წლებში. XIX საუკუნეში მოუხსნიათ საკურთხევლის თაღი და დასავლეთ კედლის საბჯენი თაღი, გადაუკეთებიათ სამხრეთ შესასვლელის თაღი, გაუფართოვებიათ აღმოსავლეთის სწორკუთხოვანი სარკმელი. XX საუკუნეში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შიფერით გადახურა და სამხრეთ შესასვლელს ლითონის კარი შეაბა. ეკლესია დარბაზულია (3,05 X 5,13 მ), ნაგებია ქვიშაქვის უსწორო კვადრებით, წყობა ირეგულარულია. შესასვლელი სამხრეთით და ჩრდილოეთითაა (აფსიდის მხართან). ჩრდილოეთ შესასვლელი ამოქოლილია და გადაკეთებულია ნიშად. სამხრეთის კარი შიგნიდან თაღოვანია. გარედან ორივე შესასვლელი არქიტრავითაა გადახურული. ნახევარწრიულ აფსიდში ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთით გაჭრილია კარი, რომელიც კედლის სისქეში მოწყობილ სადიაკვნეში გადის. სადიაკვნეს აღმოსავლეთის ვიწრო სარკმელი ამოქოლილია. დარბაზის გრძივი კედლების მარტივ პილასტრებს ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. კედლები გვიანდელი შელესილობის სქელი ფენითაა დაფარული. ფასადები დასრულებულია ქვიშაქვის თაროსებრი ლავგარდნით, რომელსაც განივ ფასადებზე ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. ეკლესიას თავდაპირველად მწვანე, მოჭიქული კრამიტით გადახურული ორფერდა სახურავი ჰქონდა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 353-354. აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია დაარქივებული 2013-09-16 საიტზე Wayback Machine.