laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტუბო (აბრა)

ტუბო (ოფიციალურად ტუბოს მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Tubo) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 674 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტუბო (აბრა) Municipality of Tubo ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Tubo: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 26 April 2020.
ვილიავისიოსა (აბრა)

ვილიავისიოსა (ოფიციალურად ვილიავისიოსის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Villaviciosa) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 675 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილიავისიოსა (აბრა) Municipality of Villaviciosa დაარქივებული 2005-12-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Villaviciosa: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 26 April 2020
ბალბალანი

ბალბალანი (ოფიციალურად ბალბალანის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Balbalan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კალინგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 914 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის. Philippine Census Information Local Governance Performance Management System ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Balbalan: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 8 March 2020.
ოჩხამური (დაბა)

ოჩხამური — დაბა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქობულეთის დაბლობზე, მდინარე ოჩხამურის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 12 მ., ქობულეთიდან 10 კმ. დაბაში არის რკინიგზის სადგური ბათუმ-სამტრედიის ხაზზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5355 კაცი. განვითარებული იყო მეჩაიეობა. დაბაში არის საჯარო სკოლა. დაბის შემადგენლობაში შედის დასახლება ცეცხლაური. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 623. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-08-17. ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ 4.0 4.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-30. ციტირების თარიღი: 7 დეკემბერი, 2016.
ალექსანდრე შავერზაშვილი

ალექსანდრე შავერზაშვილი (დ. 8 ივლისი, 1919, თბილისი — გ. 2003) — ქართველი კომპოზიტორი, პედაგოგი და ხელოვნებათმცოდნე. 1944 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1947 წლიდან ასწავლიდა კომპოზიციას თბილისის ცენტრალურ მუსიკალურ ათწლედში, 1955 წლიდან თეორიულ საგნებს; 1952 წლიდან ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი; 1951 წლიდან ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი; შექმნილი აქვს: ოპერები „მარინე“ (1954), „ოიდიპოს მეფე“ (1964), „ახალი ნაპირებისაკენ“, სამი საფორტეპიანო ტრიო (1952, 1968, 1979), საფორტეპიანო კვინტეტი, ორი სიმებიანი კვარტეტი, სონატა ვიოლონჩელოსათვის (1970), ორი საფორტეპიანო კონცერტი, ვოკალურ–სიმფონიური ციკლი „ხმა იდუმალი“ (1977, ნ. ბარათაშვილის ლექსებზე), სამი სიმფონია(1945, 1962, 1976), სიმფონიური სურათი „მტკვარი“ (1958), სიმფონიური პოემები — „ლენინელები“ (1968), „მცირე მიწა“ (1980), კანტატები, ოპერეტები, მცირე ფორმის ვოკალური და ინსტრუმენტული ნაწარმოებები; ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1951 წელს. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია, წევრი (1946-19??) საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირი, წევრი 1999 — ღირსების ორდენი 1982 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი 1979 — აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1961 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე საპატიო ნიშნის ორდენი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია: ტ.10 . თბ., 1986, გვ. 670; წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2002, გვ.59 ალექსანდრე შავერზაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნატოს სამიტი

ნატოს სამიტი (ინგლ. NATO summit) — ნატოს წევრი ქვეყნების სახელმწიფოს მეთაურებისა და მთავრობათა მეთაურების შეხვედრის ფორმატი, რომელზეც აფასებენ და განიხილავენ ალიანსის საქმიანობის სტრატეგიულ მიმართულებებს. ნატოს სამიტი არ არის რეგულარული შეხვედრა, თუმცა არის მნიშვნელოვანი ეტაპი უმაღლეს დონეზე ალიანსის გადაწყვეტილების პროცესში. სამიტები ხშირად გამოიყენება ახალი პოლიტიკის დანერგვის, ალიანსში ახალი წევრების მოწვევის, ახალი ინიციატივების დასაწყებად და ნატოს არაწევრ ქვეყნებთან პარტნიორობის დასამყარებლად. სიაში წარმოდგენილია ნატოს დაარსების დღიდან დღემდე გამართული სამიტები. მხოლოდ ტრადიციულმა სამიტებმა მიიღო ოფიციალური ნომერი, მათ შორის გამონაკლისია 2001 წლის განსაკუთრებული სამიტი ნატოს შტაბ-ბინაში. ↑ NATO Summit Meetings. NATO. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მაისი 2009. ციტირების თარიღი: 27 September 2013 ↑ Summit meetings ↑ NATO Summit Meetings. NATO (4 October 2011). ციტირების თარიღი: 29 November 2011
ირაკლი ლითანიშვილი

ირაკლი ლითანიშვილი (დ. 8 მარტი, 1960, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი. არის საქართველოს გზების, ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის ასოციაციის თანადამფუძნებელი. 1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი სპეციალობით საავტომობილო გზები და ამავე ინსტიტუტის მეორადი ფაკულტეტი საერთაშორისო ურთიერთობის განხრით ამავე წელს. გაიარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფინანსური მართვის კურსი 1984 წელს. მუშაობდა საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს N24 საგზაო სარემონტო სამმართველოში 1982-1986 წლებში. 1986-1989 წლებში კი საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს აპარატში ინჟინრად, ეკონომიკური და ფინანსური განყოფილების მთავარ ინჟინრადაც. იყო საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის საწარმოო "საქავტომაგისტრალის" მთავარი მენეჯერის მოადგილე 1989-1999 წლებში, მოგვიანებით კომპანიის მთავარი ინჟინერი. 2000-2003 წლებში მუშაობდა კერძო ბიზნესის სფეროში მრავალფუნქციური კომპანიის აღმასრულებელ დირექტორად, საქართველოსა და რუსეთში. 2004 წლიდან იყო საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე, დეპარტამენტის ტექნიკური საბჭოს წევრი, ასევე სატენდერო საბჭოს წევრიც. მისი მონაწილეობით განხორციელებულია მრავალი ეროვნული და საერთაშორისო პროექტი - არაბეთის ეკონომიკური განვითარების კუვეიტის ფონდის, მსოფლიო ბანკის, იაპონიის საერთაშორისო თანამშრომლობის სააგენტოს, აზიის განვითარების ბანკის, ევროპის განვითარებისა და საინვესტიციო ბანკის დაფინანსებით. სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მშენებლობის, მოდერნიზაციის, რეკონსტრუქციისა და რეაბილიტაციის პროექტები. 2012 - ღირსების ორდენი 2009 - ღირსების ორდენი საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 344 ირაკლი ლითანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დერეიურთის ხიდი

დერეიურთის ხიდი — ხიდი თურქეთში, ბალთაჯის ხეობაში. იგი ზღვის სანაპირო ზოლიდან 13 კილომეტრითაა დაშორებული და აშენებულია სოფელ დერეიურთში (ძვ. ჲაილავასლი). ნაგებობა სოფლის ცენტრში მდინარე ბალთაჯზეა გადებული. იგი საშუალო ზომისაა. ეს ხიდიც ნახევარწრიული მოყვანილობის თაღს ეყრდნობა. მისი ბოლოები მაკიდერეს ხიდის მსგავსად კლდოვან ქანში ხელოვნურად შეჭრილ თაროებს ებჯინება. თაღი მოგრძო ფორმის კარგად დამუშავებული ქვების ერთმანეთზე მიწყობითაა გადაყვანილი. ხიდის სავალი ნაწილის სიგრძე 23 მეტრია. სიგანე — 2,10 მეტრი. მოაჯირის ზედა ნაწილი მოგვიანებით ჩანს განახლებული. ამ ხიდიდან დაახლოებით 150 მეტრში, ჯამესთან, არის კიდევ ერთი პატარა ხიდი. ოღონდაც ეს უკანასკნელი აშკარად მოგვიანო პერიოდში ჩანს აშენებული. ბალთაჯის ხეობაში ხიდების სიმრავლე იმითაა განპირობებული, რომ აქ გადიოდა ზღვისპირეთიდან გუმუშჰანესთან და ბაიბურთ-ერზრუმთან დამაკავშირებელი ძველი გზები. ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 80 ISBN 978-9941-0-6458-6.
ხალილ გოზალიშვილი

ხალილ გოზალიშვილი (დ. 25 აპრილი, 1925, ვალე — გ. 8 მარტი, 1995) — ქართველი ისტორიკოსი. 1944 წელს, როცა მუსლიმი მესხები თურქებად გამოაცხადეს და შუა აზიაში გადაასახლეს, იგი მეორე მსოფლიო ომში იბრძოდა. ომის შემდეგ მან დიდი გაჭირვებით, მოძებნა ოჯახი უზბეკეთში და 1956 წლამდე დამამცირებელი რეჟიმის პირობებში ცხოვრობდა. რეაბილიტაციის შემდეგ დეპორტირებულ მესხებს მეთვალყურეობა მოუხსნეს, მაგრამ სამშობლოში დაბრუნების უფლება არ მისცეს. იმ დღიდან დაწყებული მთელი თავისი ცხოვრება ხალილ გოზალიშვილმა სამშობლოში დაბრუნებისთვის ბრძოლას შეალია. იგი ამ საქმის აღიარებული მეთაური და წინამძღოლი იყო. 1962 წელს თანამოაზრეებთან ერთად შექმნა „დროებითი კომიტეტი“, რომელიც მიზნად ისახავდა მაჰმადიან მესხთა ერთიანი ქართველი ერიდან გამოცალკევებისა და გამოყოფის მიზეზთა შესწავლა-გამორკვევას, ქართული თვითშეგნების განვითარებასა და მესხთა ისტორიულ სამშობლოში დასაბრუნებლად აქტიური ზომების მიღებას. 1966 წელს აარსებს მესხთა არალეგალურ წრეს და ხელნაწერ გაზეთ „აღორძინება“-ს. წრის მიზანი იყო მესხთა შორის ქართული თვითშეგნების გაღვივება, მესხეთის, როგორც საქართველოს განუყოფელი ნაწილის, როლის გაცნობიერებას. 1976 წელს მჭიდრო კავშირს ამყარებს საქართველოს ადამიანთა უფლებების დაცვის საინიციატივო ჯგუფის წევრებთან: მერაბ კოსტავასთან, ზვიად გამსახურიასთან, ვასილ რცხილაძესთან, ი. კენჭოშვილთან და ბ. ბეგიაშვილთან. ჯგუფის თვითგამოცემებში ფართოდ შუქდება დეპორტირებულ მესხთა პრობლემები. 1989 წელს ზურაბ მამალაძესთან ერთად თბილისში ქმნის „ქართველი მუსლიმების უფლებების დაცვის ლიგა“-ს, მისი თანამოაზრე მესხების და თბილისელი ინტელიგენციის მცდელობების შედეგად 80-იან წლებში მაჰმადიანი მესხების ორასზე მეტი ოჯახი დაბრუნდა საქართველოში. 1989-1991 წლებში ას სამოცდაათი ოჯახი ისევ გააძევეს საქართველოდან. ეს ამბავი ფერღანის ტრაგიკულ მოვლენებს დაემთხვა, რაც შემთხვევითი არ იყო. 80-იანი წლების დასასრულს გოზალიშვილმა თავის მიერ შექმნილ „ქართველი მესხების წრე“-ს სახელი შეუცვალა და საზოგადოება „ხსნა“ ეწეოდა. „ხსნის“-ს მიზანი მესხთა სამშობლოში უმტკივნეულო, ეტაპობრივი დაბრუნება იყო. 1991 წელს „ხსნა“ ყაბარდოში ოფიციალურად დარეგისტრირდა. მესხთა ტრაგედია, თბ., კავკასიური სახლი, 2005, გვ. 327 მესხეთის სახელოვანი შვილები: თბ., 2008, გვ. 109-111 ხალილ გოზალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ამბროსი რუხაძე

ამბროსი რუხაძე (დ. 5 მაისი, 1905, სამტრედია — გ. 17 ოქტომბერი, 1998) — ქართველი მათემატიკოსი, მექანიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1948). 1928 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის მათემატიკის დარგი. 1928-1929 წლებში მუშაობდა საქართველოს ინდუსტრიულ ინსტიტუტში მათემატიკისა და თეორიული მექანიკის კათედრაზე და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში თეორიული მექანიკის კათედრაზე ასისტენტად. 1930 წელს იყო საქართველოს სამშენებლო და საქართველოს პედაგოგიური ინსტიტუტების დოცენტი. 1930-1933 წლებში — საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის გამოყენებითი მათემატიკის ლენინგრადის განყოფილების ასპირანტი. 1932-1933 წლებში ლენინგრადის სამხედრო მექანიკურ ინსტიტუტში ასწავლიდა თეორიულ მექანიკას. 1933-1948 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის და საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის თეორიული მექანიკის კათედრის დოცენტი. 1944-1958 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტში, ამასთანავე იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის პროფესორი და კათედრის გამგე, 1958-1998 წლებში — ამავე კათედრის პროფესორი. მისი მეცნიერული კვლევის ძირითადი საკითხებია იზოტროპული და ანიზოტროპული დრეკადი მასალისაგან შედგენილი ძელების გრეხისა და ღუნვის ამოცანები. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს მის მიერ შემოღებული ე.წ. „ინერციის განზოგადებული ცენტრის“ ცნება, რომელიც ინერციის ცენტრის მოხდენილ განზოგადებას წარმოადგენს და არსებით როლს ასრულებს სხვადასხვა დრეკადი მასალისაგან შედგენილი ძელების დეფორმაციის საკითხების შესწავლისას. ამ მეთოდის გამოყენებით მან ამოხსნა განივი ძალით ღუნვის ამოცანები პრიზმული, ოდნავ კონუსური, მცირედ დაღუნული და ბუნებრივად დაგრეხილი ერთგვაროვანი და შედგენილი ძელებისათვის. მან კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორიის გამოყენებით ამოხსნა დრეკადობის თეორიის ზოგიერთი ამოცანა. მასვე ეკუთვნის მნიშვნელოვანი შედეგები დრეკადობის კვადრატულ თეორიაში სხვადასხვა მასალისაგან შედგენილი პრიზმული ძელის გრეხის, გაჭიმვის, ღუნვის, ერთგვაროვანი დაგრეხილი ძელის წყვილძალით ღუნვისა და სხვა ამოცანების ამოხსნაში. ავტორია ორიგინალური ქართული სახელმძღვანელოებისა უმაღლეს მათემატიკაში. 1995 — ღირსების ორდენი 1967 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე უმაღლესი მათემატიკის კურსი: სახელმძღვანელო უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებლებისათვის ტ. 2 თბილისი, განათლება, 1973, გვ. 650 უმაღლესი მათემატიკის კურსი: სახელმძღვანელო პოლიტექნ. ინ-ტის სტუდენტთათვის, თბილისი, განათლება, 1970, გვ. 590 საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე, თბ., 2016, გვ. 270-271 მათემატიკოსები საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში: 1917-2014/ლიდა ბერიძე, თბ., 2014, გვ. 88-89 წიგნი ღირსებისა: ტ. 1/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2000, გვ. 261 ამბროსი რუხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ამირან საყვარელიძე

ამირან საყვარელიძე (დ. 18 სექტემბერი, 1927, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. 1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, სამდინარო ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის სპეციალობით და მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია. 1967-1968 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ "თბილჰიდროპროექტში" ინჟინრად. 1968-2010 წლებში კი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კ. ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში. იყო ასპირანტი, უმცროსი მეცნიერი თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი 1968-1975 წლებში. 1975-1988 წლებში იყო წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. მუშაობდა განყოფილების გამგედ 1988-2008 წლებში. 2006-2010 წლებში კი დირექტორის მოადგილედ. იგი 2011 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის ჰიდროინჟინერიის დეპარტამენტის უფროსი. მისი მონაწილეობით დამუშავებულ იქნა "ენგურჰესისა" და ვარდნილჰესების ობიექტების პროექტები. მონაწილეობდა ნორმატიული დოკუმენტების დამუშავებაში, კერძოდ ნორმატიული დოკუმენტის "სამშენებლო ნორმები და წესები სეისმომედეგი მშენებლობა" საქართველოს რესპუბლიკის პირობებში. აგრეთვე სამშენებლო კომპოზიტების ტენგამტარობის ახალი თეორიის შემუშავებაში. მრავალწლიანი პროფესიული პრაქტიკული საქმიანობის, სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი 1975 წელს. 1988 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. Некоторые задачи механики строительных композиционных материалов, Тб., 1998, с. 131 საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2021, გვ. 229-230 ამირან საყვარელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნიკოლოზ ქარსანოვი

ნიკოლოზ ქარსანოვი (დ. 3 ოქტომბერი, 1923, ცხინვალი — გ. 2001) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1946-1949 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის ორდინატორი. 1949-1954 წლებში კარდიოლოგიის უნივერსიტეტის კლინიკური განყოფილების კლინიკური ორდინატორი. 1954-1956 წლებში უმცროსი, 1956-1965 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1965-1967 წლებში კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის უნივერსიტეტის ლაბორატორიის გამგის მოვალეობის შემსრულებელი; 1967-1972 წლებში ლაბორატორიის გამგე. 1972 წლიდან სამედიცინო ბიოფიზიკის სამეცნიერო კვლევითი რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელი. არის 250-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, სამედიცინო ბიოფიზიკის სამეცნიერო კვლევითი რესპუბლიკური ცენტრის დამაარსებელი, სამედიცინო ბიოფიზიკოსთა სკოლის შემქმნელი. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1964 წელს "მიოკარდიუმის შეკუმშვადი და სარკორლაზმური ცილები გულის ნაკლოვანების დროს და პრაქტიკულად ჯანმრთელ ადამიანებში". რუსეთის ფედერაციის სამედიცინო აკადემია, აკადემიკოსი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი (1996-) საქართველოს სამედიცინო აკადემია, აკადემიკოსი საქართველოს სამედიცინო ბიოფიზიკოსთა სამეცნიერო საზოგადოება, თავმჯდომარე (1972-) 1984 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე 1981 — შრომის წითელი დროშის ორდენი ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 1998-1999, გვ. 322 ნიკოლოზ ქარსანოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მარიამ თაბორიძე

მარიამ თაბორიძე (დ. 27 იანვარი, 1922, დუშეთი, — გ. 21 მაისი, 2008) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით (1945) და შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური უნიერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი (1944). 1961–1975 წლებში მუშაობდა იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიკის მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში უფროს-მეცნიერ თანამშრომლად. 1975 წლიდან იყო სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში ქართული ენისა და ლიტერატურის სწავლების მეთოდიკათა კათედრის პროფესორი. მარიამ თაბორიძე იკვლევდა ლიტერატურული სწავლების პრობლემებს, წერითი და ზეპირი მეტყველების განვითარების საკითხებს. დაამუშავა ესთეტიკური აღზრდის მეთოდური სისტემა. არის 111 შრომის, მეთოდური მითითებების, სტატიების ავტორი ლიტერატურის სწავლებისა და ესთეტიკური აღზრდის პრობლემებზე. სადისერტაციო თემა — დაიცვა 1975 წელს „მოსწავლეთა ესთეტიკური აღზრდა ლიტერატურის სწავლებისას“. პედაგოგიური განათლების აკადემია, წევრი 2000 — ღირსების ორდენი 1990 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე 1983 — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი ვეფხისტყაოსნის ლიტერატურულ - ესთეტიკური ანალიზი სკოლაში (ავტორი), თბ., მეცნიერება, 2000, გვ. 368 — ISBN: 99928-35-01-X ქართული ლიტერატურის პროგრამა : ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის მე-9-11 კლასებისათვის (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 40 ესთეტიკური აღზრდის პრობლემები ლიტერატურის სწავლებისას : VII-X კლასებში (ავტორი), თბ., განათლება, 1985, გვ. 196 ქართული ლიტერატურა : საღამოს (ცვლის) და დაუსწრებელი სკოლის მე-9 კლასის სახელმძღვანელო (თანაავტორი). თბ., განათლება, 1984, გვ. 139 საუბარი ხელოვნებაზე (ავტორი), თბ., ხელოვნება, 1977, გვ. 33 ქართული ლიტერატურა : ფაკულტატიური კურსის სახელმძღვანელო VIII კლ-თვის (ავტორი), თბ., განათლება, 1975, გვ. 344 მოსწავლეთა ესთეტიკური აღზრდა ლიტერატურის სწავლებისას : VIII-X კლასები (ავტორი), თბ., განათლება, 1972, გვ. 279 სასკოლო წერითი თხზულება და მისი სწავლების საკითხები უფროს კლასებში : ქართული ენისა და ლიტერატურის მაგალითზე (ავტორი), თბ., განათლება, 1967, გვ. 126 ენციკლოპედია: ტ.III.–თბ., 2014. გვ.416; წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003, — გვ. 36 მარიამ თაბორიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვაჟა მაკალათია

ვაჟა მაკალათია (დ. 21 აგვისტო, 1958, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი. 1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკისა და სანტექნიკის ფაკულტეტი. 1982-1984 წლებში მუშაობდა რუსეთის ფედერაციის ქალაქი ულიანოვსკის სპეციალიზებულ სამშენებლო ტრესტ „სპეცმშენი“-ს №1290 მოძრავ-მექანიზებული კოლონის მშენებელ ოსტატად. 1984-1991 წლებში საქართველოს საწარმოო და სამეცნიერო-კვლევით გაერთიანება „საქართველოს შავი ზღვის ნაპირდაცვის“ ქალაქი ბათუმის სპეციალიზებულ მოძრავ-მექანიზებული კოლონის უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად (უბნის უფროსად). 1991-1993 წლებში იყო საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს სამუშაოთა მწარმოებელი. 1993-1997 წლებში მუშაობდა რუსეთის ფედერაციის, ულიანოვსკის ოლქის, სურსკის რაიონის სამშენებლო კოოპერატივ „ინვესტიცია“-ს უდროს სამუშაოთა მწარმოებლად (უბნის უფროსად). 1997-1999 წლებში მუშაობდა საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს საბინაო-კომუნალური დეპარტამენტის ტრანსპორტისა და ენერგეტიკის სამმართველოს მთავარ სპეციალისტად. 1999-2000 წლებში საწარმოო-ტექნიკური სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 2000-2003 წლებში იყო კეთილმოწყობისა და სანიტარული სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 2003-2005 წლებში მუშაობდა ქალაქი თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის, არქიტექტურულ-სამშენებლო და ადმინისტრაციული ზედამხედველობის განყოფილების მთავარ სპეციალისტად. 2005-2006 წლებში იყო ქალაქი თბილისის მერიის ადმინისტრაციული ინსპექციის ნებართვების განყოფილების ჯგუფის უფროსი. 2006-2012 წლებში მუშაობდა შპს „გლობალ-ბლოკი“-ს დირექტორის მოადგილედ. 2012-2014 წლებში იყო შპს „ტრიჯიტი“-ს მშენებლობის ტექნიკური ზედამხედველი. 2014 წლიდან ა(ა)იპ „თბილისის მუნიციპალური ლაბორატორიის“ დირექტორის მოადგილეა. მისი მონაწილეობითა და ზედამხედველობით აშენებულ იქნა არაერთი სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო დანიშნულების ობიექტი, ასევე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლები მონოლითური საწარმოო-ტექნოლოგიური მეთოდით, ქალაქ ბათუმში, ხელოვნური საინჟინრო ნაგებობები, კომუნალური მეურნეობის ობიექტები და სხვა. მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 178-179 ვაჟა მაკალათია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიორგი ონიაშვილი

გიორგი ონიაშვილი (დ. 1942 — გ. 2020) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი. ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტის მასალათმცოდნეობის მიმართულების ხელმძღვანელი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტში დაიწყო მუშაობა 1968 წელს, სადაც მოღვაწეობდა სიცოცხლის ბოლომდე. ხელმძღვანელობდა მაღალტემპერატურული სინთეზის პრობლემურ ლაბორატორიას, ხოლო ბოლო წლებში, მთლიანად მასალათმცოდნეობის მიმართულებას, მასალათმცოდნეობის განყოფილების უფროსის რანგში. არის 130-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. განსაკუთრებულია მისი დამსახურება საქართველოში თვითგავრცელებადი მაღალტემპერატურული სინთეზის დანერგვა-გავრცელების საქმეში. თვითგავრცელებადი მაღალტემპერატურული სინთეზის მეცნიერულ კონცეფციას საფუძვლად უდევს მყარი რაკეტული საწვავის კვლევის დროს აღმოჩენილი მოვლენა - მყარალიანი წვა, რომელიც ფართო მეცნიერული წრეებისათვის 1978 წელს გახდა ცნობილი. 2004 წლიდან, თმს საერთაშორისო კომიტეტის უცვლელი წევრი და ამ სამეცნიერო მიმართულების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია მსოფლიოში. მისი ხელმძღვანელობით ინსტიტუტში დაპროექტებული და აგებულია სპეციალური ორიგინალური მოწყობილობა-დანადგარები თმს პროცესის სხვადასხვა პირობებში ჩასატარებლად. ამ საკითხს მისი თაოსნობით სპეციალური მონოგრაფია მიეძღვნა, რომელიც 2018 წელს გერმანიაში დაისტამბა ინგლისურ ენაზე. მისივე ხელმძღვანელობით ინსტიტუტში მიღებულია ინტერმეტალიდების უნიკალური თვისებების მქონე ერთფაზიანი ნაერთები, მათ შორის, ნანოსტრუქტურულ მდგომარეობაშიც. აღსანიშნავია, რომ არსებული ტექნოლოგიებით მსგავსი პროდუქტების მიღება შეუძლებელია. 2013 - გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია 2010 - საქართველოს ეროვნული პრემია ცვეთამედეგი მასალების მიღება თმს-კომპაქტირების მეთოდით, თბ., 1993, გვ. 6 გაზოტრანსპორტული თმს-დანაფარები, თბ., 1993, გვ. 5 ჩაის გახმობისათვის საჭირო სარევის ნაწილების ცვეთამედეგობის გაზრდის გზები, თბ., 1992, გვ. 4 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, თბ., 2012, გვ. 223 გიორგი ონიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი