laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჭუბურხინჯი

ჭუბურხინჯი (მეგრ. ჭუბური — „წაბლი“ და ხინჯი — „ხიდი“; 1952 წლამდე — წალამუხი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ჭუბურხინჯი, ზენი, პირველი აკვაღა, მეორე აკვაღა, ჭყონხუმლა). მდებაროებს მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს, სათანჯოს მთის კალთაზე, ზღვის დონიდან — 150 მეტრზე. დაშორებულია გალიდან 7 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სოფლის სახელწოდება ჭუბურხინჯი მეგრული წარმოშობისაა (ჭუბური-წაბლი და ხინჯი-ხიდი) და „წაბლის ხიდს“ ნიშნავს. სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების 2 ეკლესია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 407. ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 216
იქს-ადამიანები 2

იქს-ადამიანები 2 (აგრეთვე ცნობილი როგორც X2: გაერთიანებული იქს-ადამიანები ან X2) — 2003 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, დაფუძნებული Marvel Comics-ის გამოგონილ პერსონაჟებზე, იქს-ადამიანებზე. ფილმი წარმოადგენს მისი პირველი ნაწილის სექველს, რომელშიც მთავარ როლებს ინაწილებენ ჰიუ ჯეკმენი, ჰალი ბერი, პატრიკ სტუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პაქუინი, ფემკი ჯენსენი, ჯეიმზ მარსდენი და სხვები. სიუჟეტი ვითარდება იქს-ადამიანებისა და მათი მტრების, მუტანტების საძმოს გარშემო. გენოციდური პოლკოვნიკი უილიამ სტრაიკერი (ბრაიან კოქსი მის როლში) წარუძღვება სამხედროებს პროფესორი იქსის სკოლისკენ და ცდილობს შექმნას პროფესორის კუთვნილი კომპიუტერ ცერებროს საკუთარი ვერსია, რათა პლანეტაზე ყველა მუტანტი გაანადგუროს. „X2“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „X2: X-Men United“ — Allmovie-ზე „X2: X-Men United“ — Rotten Tomatoes „X2: X-Men United“ — Box Office Mojo-ზე „X2: X-Men United“ — Metacritic-ზე ↑ X2: X-Men United (2003). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 6.03.2008. ↑ X-Men 2 Poster #6. IMP Awards. ციტირების თარიღი: 20.08.2012. ↑ X-Men 2 Poster #7. IMP Awards. ციტირების თარიღი: 20.08.2012.
იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა

იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა (ინგლ. X-Men: The Last Stand) (აგრეთვე ცნობილი როგორც იქს-ადამიანები 3 ან X3) — 2006 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც მესამეა Marvel Comics-ის იქს-ადამიანების ფილმების სერიიდან. გადაღებულია რეჟისორ ბრეტ რეტნერის მიერ. ფილმის დისტრიბუტორი კომპანიააა 20th Century Fox. ფილმში მთავარ როლებს ინაწილებენ ჰიუ ჯეკმენი, ჰალი ბერი, პატრიკ სტუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პაქუინი, ფემკი ჯენსენი და სხვები. სიუჟეტი ვითარდება ე.წ. „მუტანტების წამლის“ გარშემო, რომელიც სერიოზულ დაპირისპირებას იწვევს მუტანტებსა და ადამიანებს შორის, რომლის დროსაც ფენიქსის ძალა გამოვლინდება ჯინ გრეის სხეულში. ოფიციალური საიტი. „იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური). „იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა“ — Allmovie-ზე. „იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა“ — Rotten Tomatoes. „იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა“ — Box Office Mojo-ზე. იქს-ადამიანები Marvel.com-ზე. ↑ Daly, Steve (6 ივნისი, 2006). „X Marks the Shots“. Entertainment Weekly. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26.04.2009. ციტირების თარიღი: 12.09.2009. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=, |date=, და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Dargis, Manohla. (26 მაისი, 2006) X-Men: The Last Stand (2006). ნიუ-იორკ ტაიმსი. ციტირების თარიღი: 09,04.2014.
ჭაუხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჭაუხი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჭაუხი — მთა ხევის კავკასიონის მთავარ ქედზე ჭაუხი — უღელტეხილი ხევის კავკასიონის მთავარ ქედზე ჭაუხი — მყინვარი ჭაუხის ქედზე
ჭაუხი

ჭაუხი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ხევის კავკასიონზე, მდინარე გუდამაყრის არაგვის მარცხენა მდგენელის — ბაკურხევის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3688 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აქვს კლდოვანი, შიშველი ციცაბო კალთები. ამას გარდა, აღმოსავლეთ კავკასიონზე აღმართულია მთები: ჩრდილოეთის ჭაუხი (3842,5 მ), აღმოსავლეთის ჭაუხი (3644 მ) და დასავლეთის ჭაუხი (3496 მ). უკლება დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 386.
ჭაუხის უღელტეხილი

ჭაუხის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3338 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აკავშირებს მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადის ჯუთისწლისა და მდინარე როშკისწყლის მარჯვენა შენაკადის აბუდელაურის ხეობებს. უთმელიძე მ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 386.
ჭაუხის მყინვარი

ჭაუხის მყინვარი — კარული ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, ჭაუხის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადის — ჯუთისწლის სათავეში. სიგრძე 1,3 კმ, ფართობი 0,5 კმ². ჭაუხის მყინვარი იკვებება მწვერვალ ჭაუხის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ჭაუხისწყალი. ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 387.
ჭიუხი

ჭიუხი — სწორხაზოვნად გადაჭიმული მაღლობი, რომელსაც მომრგვალებული, გუმბათისებრი ზედაპირი აქვს. ჩვეულებრივ წარმოადგენს ძლიერ დანგრეული და შემდეგ რამდენადმე აზევებული ქედების ნარჩენებს. კავკასიონის ჭიუხები კრისტალურ ქანებში გამომუშავებული დაკბილული კლდოვანი მთებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 401.
თამარ ჭაბუკიანი

თამარ ჭაბუკიანი (დ. 5 ივლისი 1907, თბილისი — გ. 3 იანვარი 1978, იქვე) — ქართველი ბალერინა, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950). ვახტანგ ჭაბუკიანის და. 1923 წელს დაამთავრა პერინის საბალეტო სტუდია, 1930 წელს — ლენინგრადის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. 1936–1961 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი–მოცეკვავე. ასრულებდა სოლო ცეკვებს ქართულ, რუსულ და დას. ევრ. ოპერებსა და ბალეტებში: ოსური ცეკვა (ანდრია ბალანჩივაძის „მთების გული“) მირზაია, ქართული და ალალმე (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, დავით თორაძის „გორდა“, შალვა მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“) და სხვ. 1946 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 1950 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 375. თამარ ჭაბუკიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჭაბუკიანი

ჭაბუკიანი — სოფელი საქართველოში, კახეთის მხარის ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, აფენის თემში. მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი, გურჯაანიდან 20 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი. ანანაური ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 375. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჭაბუკმთა

ჭაბუკმთა, დარყის ჭაბუკმთის ძეგლები — ნასოფლარი მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ დარყაში. შუა საუკუნეებში ჭაბუკმთა დიდი დაბა ყოფილა, რასაც ადასტურებს მის ტერიტორიაზე შემონახული 3 დარბაზული ეკლესია. მათგან ძლიერ დაზიანებულია „ბერეკლესია“, შედარებით უკეთ შემონახულია წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია (ვარაუდით VIII-IX სს.). იგი ნაგებია კარგად გათლილი ადგილობრივი ქვით. სამხრეთის სარკმლის თავზე გამოსახულია მამაკაცის 2 ფიგურა. ერთს ეკლესიის მოდელი უჭირავს ხელში, მეორეს — ჯვარი. „საღმრთო საყდარი“ ერთიანად დანგრეულია, მაგრამ მის ტერიტორიაზე გადარჩენილია მოჩუქურთმებული სვეტები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 375. ლაშხი ც., ბერიძე გ.,„ჭაბუკმთის ისტორიული ძეგლები“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 14 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1968 წელი. — გვ. 66-69
ახალი ინგლისი

ახალი ინგლისი — აშშ-ის რეგიონი ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ქალაქი ბოსტონი რეგიონის ბიზნესისა და კულტურის ცენტრი და ასევე მისი უდიდესი ქალაქია. რეგიონს შემდეგი შტატები ეკუთვნის: კონექტიკუტი მენი მასაჩუსეტსი ნიუ-ჰემფშირი როდ-აილენდი ვერმონტი ნიუ-იორკი მდინარე ჰუდსონის აღმოსავლეთით ზოგიერთ ადრინდელ წყაროებში ახალი ინგლისის ნაწილად მოიხსენიება. თუმცა დღეისთვის ეს უკვე შეცდომად ითვლება. შუა-ატლანტიკისა და ახალი ინგლისის რეგიონები ერთად აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონს ქმნის. New York: Atlas of Historical County Boundaries; John H. Long, Editor; Compiled by Kathryn Ford Thorne; A Project of the Dr. William M. Scholl Center for Family and Community History; The new Berry Library; Simon & Schuster; 1993. U.S. Census Bureau. "Census Regions and Divisions of the United States". Retrieved May 11, 2005
ჭაბურთა

ჭაბურთა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტის ნახუნავოს თემში (სოფლები: ნახუნავო, წინაკვერკვე, ჭაბურთა). მდებარეობს მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 240 მ, მარტვილიდან 2 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 207 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 375. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჭაბურღილი

ჭაბურღილი — საბურღი დანადგარებით დედამიწის ზედაპირიდან ან მიწისქვეშა გვრაბიდან ქანში გაყვანილი ცილინდრული ფორმის გვირაბი. დანიშნულების მიხედვით ჭაბურღილი არის სადაზვერვო (გეოლოგიური, ჰიდროლოგიური და სხვ.), საექსპლუატაციო (ნავთობის, აირის, მინერალური წყლების მოსაპოვებელი), დამხმარე (წყლის საჭირხნი, სავენტილაციო. სადეგაზაციო და სხვ.), სპეციალური (სატამპონაჟო, სადრენაჟო და ა.შ.), ასაფეთქებელი (ფეთქებადი ნივთიერების მუხტის მოსათავსებელი) და სხვ. ჭაბურღილის ტორპედირება ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 375.
ტყვიავი

ტყვიავი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მარანა, ფლავი, ფლავისმანი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა მხარეს. გორი-ცხინვალის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 770 მეტრი, გორიდან 20 კილომეტრი. 1921 წლისთვის ტყვიავი იყო გორის მაზრაში არსებული რაიონის ცენტრი, რომელშიც რამდენიმე თემი ერთიანდებოდა. 1903 წლის 12 მაისს სოფელში გლეხებმა განიხილეს ქუთაისის გუბერნიის გლეხთა რევოლუციური მოძრაობის საკითხი. გადაწყვიტეს უარი ეთქვათ მამასახლისის მიერ დაწესებული გადასახადის გადახდაზე. 1905 წლის 16 დეკემბერს რევოლუციონერების ჯგუფმა განაიარაღა სოფლის პოლიციის ზედამხედველთა საგუშაგო. ტყვიავის მოსახლეობამ არ აცნობა ხელისუფლებას მოსალოდნელი თავდასხმის შესახებ. ამის გამო ტყვიავის მაზრის მოსახლეობა მთავრობამ 500 მანეთით დააჯარიმა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2413 ადამიანი. ტყვიავში დაიბადნენ: ზაქარია კეცხოველი — სოფლის მეურნეობის მუშაკი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე; ნიკო კეცხოველი — ბოტანიკოსი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე; ქართლოს მარადაშვილი — მსახიობი; ზურაბ ჩიხლაძე — ინჟინერი; მარიამ ჩიხლაძე — სოფლის მეურნეობის მუშაკი, სოციალისტური შრომის გმირი. წარმოშობით ტყვიავიდან არის საქართველოს თავდაცვის მინისტრი (2004–2006) ირაკლი ოქრუაშვილი. ტყვიავის გორასამარხები ტყვიავის ღვთისმშობლის ეკლესია ტყვიავის წმინდა გიორგის ეკლესია ხარის გორა ლადო კეცხოველის სახლ-მუზეუმი ტყვიავის არალეგალური სტამბა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 87. ბერძენიშვილი ც., ვანიშვილი შ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 87. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ ტყვიავში არჩევნები ბადრი ბასიშვილმა ოქრუაშვილს მოუგო. საინფორმაციო ცენტრი „შიდა ქართლი“. qartli.ge (2020-11-03). ციტირების თარიღი: 5 ნოემბერი, 2020.
ამერიკის რევოლუცია

ამერიკის რევოლუცია — მოვლენების, იდეებისა და ცვლილებათა სერია, რის შედეგადაც ჩრდილოეთ ამერიკის ცამეტი კოლონია გამოეყო ბრიტანეთის იმპერიას და შეიქმნა ამერიკის შეერთებული შტატები. ამერიკის რევოლუციური ომი (1775-1783) რევოლუციის ერთი ნაწილი იყო, რადგან რევოლუცია დაიწყო დიდი ხნით ადრე ლექსინგტონსა და კონკორდთან პირველ გასროლამდე და გრძელდებოდა იორკთაუნთან ბრიტანლეთა დამარცხების შემდეგაც. ამერიკის რევოლუციის ხასიათსა და მის მნიშვნელობაზე მრავალი ინტერპრეტაცია არსებობს. რევოლუცია დაახლოებით ფრანგებისა და ინდიელთა ომის (1754-1763) დროს დაიწყო და დასრულდა ჯორჯ ვაშინგტონის აშშ-ის პირველ პრეზიდენტად არჩევით 1789 წელს. ზოგიერთი მოსაზრებით, ამერიკის რევოლუცია სრულებით არ იყო რევოლუციური და რომ მას რადიკალურად არ შეუცვლია კოლონიური საზოგადოება და მხოლოდ კოლონიური მთავრობა შეცვალა ადგილობრივით. საპირისპირო მოსაზრებით ამერიკის რევოლუცია განსაკუთრებული და რადიკალური მოვლენა იყო, რომელმაც მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა მსოფლიო ისტორიის მსვლელობაში. თანამედროვე ინტერპრეტაციები შუალედურ პოზიციას იკავებენ. 2011 წელს ბრიტანელმა იურისტებმა, ამერიკის ფილოსოფიურ საზოგადოებაში გამართული დისკუსიისას, 1776 წლის 4 ივლისის აშშ-ს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია უკანონოდ ცნეს. კამათს სამეცნიერო ხასიათი ჰქონდა და მას პრაქტკული შედეგები ვერ ექნებოდა. Library of Congress Guide to the American Revolution Pictures of the Revolutionary War: Select Audiovisual Records, National Archives and Records Administration selection of images, including a number of non-military events and portraits American Revolution Digital Learning Project დაარქივებული 2007-02-07 საიტზე Wayback Machine. , New-York Historical Society PBS Television Series დაარქივებული 2008-04-29 საიტზე Wayback Machine. Smithsonian study unit on Revolutionary Money The American Revolution: Lighting Freedom's Flame, US National Park Service website Honored Places: The National Park Service Teacher’s Guide to the American Revolution ↑ Британские юристы признали Декларацию независимости США незаконной // Лента.Ру
კარალეთი

კარალეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, შიდა ქართლის ვაკეზე, გორი-ცხინვალის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: დიდი გარეჯვარი, პატარა გარეჯვარი, სათბურების დასახლება). ზღვის დონიდან 650 მეტრი, გორიდან 8 კილომეტრი. კარალეთში მიკვლეულია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორა. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ნაჭარმაგევი. ვახუშტის ცნობით XI-XII საუკუნეებში ნაჭარმაგევი შიდა ქართლის პოლიტიკური ცენტრი იყო. 1110 წელს დავით აღმაშენებელი თავისი ტაძრეულით იდგა ნაჭარმაგევს და იქიდან აწარმოებდა ბრძოლებს თურქ-სელჩუკების წინააღმდეგ. ნაჭარმაგევს იხსენებს გიორგი III-ის და თამარის ისტორიკოსიც. XVIII საუკუნეში სოფელს დიდი ზიანი მიაყენა ლეკთა თარეშმა. მათ ერთ-ერთი შემოსევის დროს აიღეს კარალეთის ციხე, ხელთ იგდეს ტყვე და საქონელი. სოფელი კარალეთი, ქართლში რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ცენტრი იყო. 1902 წლის აპრილში ერისთავსა და გლეხებს შორის ატყდა დავა საძოვრების თაობაზე. გლეხებმა სოფლის ცენტრში მოიყარეს თავი. გორის მაზრის უფროსმა დააპატიმრა რამდენიმე გლეხი. მათ გასათავისუფლებლად სოფლის გლეხობამ თბილისში მთავარმართებელთან თხოვნით გაგზავნა დეპუტაცია. დაპატიმრებული გლეხები რუსეთის შორეულ გუბერნიაში გადაასახლეს. 1905 წლის 7 მარტს, 12 საათზე, სოფლის კანცელარიასთან თავი მოიყარა მეზობელი სოფლების — ხელთუბნის, თორტიზის, დიდი და პატარა გარეჯვრების მოსახლეობამ. მათ ხელთუბნელების თაოსნობით მოაწყვეს მსვლელობა წითელი დროშებით, დაარბიეს და დაანგრიეს კანცელარიის შენობა. 13 მარტს სოფლის ცენტრში კვლავ ათასამდე კაცმა მოიყარა თავი. შეკრებაზე გლეხებმა მთავრობის საწინააღმდეგო სიტყვები წარმოთქვეს, თავად ერისთავისგან მოითხოვეს ნაცვლის გადასახადისაგან გათავისუფლება, ტყითა და საბალახოთი სარგებლობის უფლება, მღვდლისა და სოფლის მოხელეთა თვითნებობის ალაგმვა. მიტინგი მღელვარებაში გადაიზარდა. ამბოხებულებმა დაანგრიეს სამრევლო სკოლა, ჩამოხსნეს ეკლესიის ზარი. საღამოს ეკლესიის ეზოში შეკრებილებმა დასახეს ბრძოლის გეგმა. 1905 წლის 20 მარტს, თავად ერისთავის სახლს (ახლა ამ ადგილზე სოფლის კლუბის შენობაა) ალყა შემოარტყა 600-მდე კაცმა. მათ გასაფანტავად გაიგზავნა პოლიცია. თავადმა დემონსტრაციის ხელმძღვანელთა გადასახლება მოითხოვა. მთავრობამ იმავე წლის სექტემბერში სოფელში კაზაკების რაზმი ჩააყენა, რამაც დიდი მატერიალური ზარალი მიაყენა სოფლის მოსახლეობას. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 6196 ადამიანი. კარალეთის ნასახლარი აფრასიძე გ., ვანიშვილი შ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 73. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 392. ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ. 1973 წ. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვანათი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

ვანათი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის ტერიტორიული ორგანოს ცენტრი (ვანათი, საცხენეთი). ვანათი მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე. ერედვიდან დაშორებულია 7 კმ-ით, ცხინვალიდან — 15 კმ-ით. ამჟამად რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა. ვანათი წერილობით წყაროებში პირველად XIV საუკუნეში მცხეთის საკათალიკოსო მამულების სიაში იხსენიება. გვიან შუა საუკუნეებში შედიოდა ქსნის საერისთავოში. აქედან ყოფილან წამოსულები არაგვის ერისთავები. სოფლის მახლობლად, მდ. პატარა ლიახვის მარცხენა ნაპირას, მაღალ მთაზე აღმართული ციხესიმაგრე მნიშვნელოვან სტრატეგიულ პუნქტს წარმოადგენდა, კონტროლს უწევდა ქსნის საერისთავოს მთიან ნაწილს. ზოგიერთი წყაროს (სეხნია ჩხეიძე) ცნობით, ციხე 1731 წელს ოსმალებს დაურბევიათ და ნაწილობრივ დაუნგრევიათ. ქართლის აჯანყების დროს ვანათის ციხეში გამაგრებული გივი ამილახვარი და შანშე ქსნის ერისთავი ებრძოდნენ სპარსელთა ჯარს. 1746 წელს ვანათთან იყო დაბანაკებული თეიმურაზ II ამბოხებული ოსების წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს. XVIII საუკუნის ბოლოს ვანათი სახაზინო სოფელი იყო, რუსეთის იმპერიის და საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პერიოდში გორის მაზრაში შედიოდა. 1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 416 ადამიანი, ქართველები. 1922 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ვანათი ახალშექმნილ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქს (ცხინვალის რაიონი) შეუერთა. იმ დროისთვის სოფელში 432 ქართველი და 48 ოსი ცხოვრობდა. საბჭოთა პერიოში ვანათი სასოფლო საბჭოს ცენტრი იყო (სოფლები: გუჩმასთა, დიდხევი, ზემო სარაბუკი, თლიაყანა, კოხათი, მარმაზეთი, ორტევი, საცხენეთი, ქვემო სარაბუკი, ღორტევი, ძიყი, წყალწმინდა, ჯოჯიანი). სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ გორის რაიონის, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაშია. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომამდე სოფელზე საქართველოს იურისდიქცია ვრცელდებოდა. 2002 წლის აღწერით სოფელში 361 მცხოვრები იყო (ქართველები 87 %). 2008 წლის აგვისტოდან ვანათი ოკუპირებულია რუსეთის მიერ. ქართული ტოპონიმიკის შეცვლის კამპანიის ფარგლებში ოსურმა ადმინისტრაციამ სოფელს უანათი (ოს. Уанат) უწოდა. ვანათის მიდამოებში, მდ. პატარა ლიახვის მარცხენა ნაპირზე, ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი გორის ადგილას შემორჩენილია ვანათის ციხის ნანგრევები. მის ჩრდილოეთ მხარეს, კლდეში ნაკვეთი გამოქვაბულებია. სოფელში დგას მოწითალო ტუფითა და შირიმით ნაგები X საუკუნის დარბაზული ეკლესია (8,8 X 5,4 მ). ინტერიერში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. სოფლის მახლობლად, გორაკზე მდგარა ღვთისმშობლის ეკლესიაც, რომელიც ამჟამად სრულიად დანგრეულია. ვანათი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 287. გვასალია ჯ., ვანათი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 208-209, თბ., 2013 წელი. სოსიაშვილი გ., პატარა ლიახვის ხეობა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში და მოსახლეობის პროტესტი, მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოლოგიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, № 2, 2022. — გვ. 71-92. ↑ Кавказскій календарь на 1910 годъ, Тифлись, 1909, стр. 211.
ავნევი

ავნევი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ავნევის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ავნევი, ძვილეთი). მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონისა და მისი შენაკადის ტილიანის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 820 მეტრი. დაბა ყორნისიდან 8 კილომეტრი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია სამოსახლო გორა, რომელიც შეიცავს ბრინჯაოს, ანტიკური და ფეოდალური ხანის ფენებს. ეს მოწმობს, რომ აქ ადამიანი უწყვეტად ცხოვრობდა 5000 წლის განმავლობაში. ფეოდალურ ხანაში ადმინისტრაციულად შედიოდა დვანისწყლის ხეობაში (ახლანდელი ყორნისის ხეობა) და XVI საუკუნიდან ექვემდებარებოდა ზემო ქართლის სადროშოს. არაერთხელ აოხრებულა ოსმალებისა და ლეკი მოთარეშეების მიერ. მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში. რუსეთის მიერ აღმოსავლეთ საქართველოს დაპყრობის (1801) შემდეგ შედიოდა გორის მაზრაში. 1926 წლის აღწერის მიხედვით, შედიოდა ცხინვალის რაიონის წუნარის სოფსაბჭოში. რუსეთ-საქართველოს ომის დროს, ავნევი სოფელ ნულთან ერთად ოსი სეპარატისტებისა და რუსული არმიის ერთ-ერთი პირველი სამიზნე იყო. ომის შედეგად სოფელი პრაქტიკულად განადგურდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, მუგუთის თემში. 1804 წლისათვის ავნევში ცხოვრობდა 34 კომლი. ისინი ეკუთვნოდნენ ფავლენიშვილს, შამშე ერისთავს, მაჩაბელსა და ამილახორს. სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი. შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ ავნევში მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას. სოფელში აღმოჩენილია სტილიზებული ბრინჯაოს ბალთა, რომელზეც ნადირობის სცენაა გამოსახული; მიეკუთვნება ახ. წ. I–II საუკუნეებს, ინახება ცხინვალის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. აღსანიშნავია ჯვრის ფორმის დაბალგუმბათანი ეკლესია, რომელიც არქაული ფორმის მიუხედავად ძალიან ძველი არ უნდა იყოს. ამას მიუთითებს მის ფასადებზე დაბალი ოსტატობით შესრულებული რელიეფები. სოფელში რამდენიმე ნიშია: წმინდა გიორგი-გორაობა, შიოს ნიში, თევდორეს ნიში, ივანე მახარობლის ნიში და კერპის საყდარი. ეკლესიის მოპირდაპირედ არის გორა — ყვარის საყდარი; მის ნასახლარებში აღმოჩენილია ქვევრები და წითელი ფერის კერამიკა. სოფლის შუა ნაწილში მდებარეობს ციხე-გალავანი, რომლის უკანასკნელი მფლობელი იყო გვარად აბაშიძე. გალავანი ნაგებია რიყის ქვით. ოთხივე კუთხეში სამსართულიანი მრგვალი კოშკებია, სათოფურებითა და ქონგურებით. გვასალია ჯ., ფრონის ხეობათა ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები // საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული, ტ. VII, თბ.: „მეცნიერება“, 1989, ISBN 5-520-00154-5. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ მუნიციპალიტეტების რეესტრი ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 129. ↑ 4.0 4.1 გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 66. ↑ იოანე ბაგრატიონი, „ქართლ-კახეთის აღწერა“ გვ. 42 — თბილისი 1986 ↑ 6.0 6.1 6.2 გვასალია, 1989, გვ. 12 ↑ Итоги всеобщей переписи населения Республики Южная Осетия 2015 года ↑ გვასალია, 1989, გვ. 8 ↑ გვასალია, 1989, გვ. 11–12
მიურატები

მიურატები, მიურა (ფრანგ. Murat) — ფრანგული არისტოკრატიული საგვარეულო, რომელიც სათავეს იღებს საფრანგეთის იმპერატორის ნაპოლეონ I-ის სიძისა და და მხედართმთავრის იოაჰიმ მიურატისაგან. მისი შთამომავლები ცხოვრობენ საფრანგეთსა და საქართველოში. მიურატების საგვარეულოს პირველი ცნობილი წარმომადგენელი, ვინმე პიერ მიურატი, XVII საუკუნეში ცხოვრობდა. მისი შვილთაშვილი იყო მარშალი იოაჰიმ მიურატი (1767-1815), მედუქნის შვილი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პრინც მიურატთა სახლს. მისი უფროსი ძმა, ანდრე მიურატი, ნეაპოლის სამეფოს გრაფის ტიტულს ატარებდა 1810 წლიდან. ეს შტო 1899 წელს დასრულდა. იოაჰიმისა და ნაპოლეონის დის, კაროლინის, უფროსი ვაჟი აშილი (1801-1847) უშვილოდ გარდაიცვალა და პრინც მიურატის ტიტული აშილის უმცროს ძმას ლუსიენსა (1803-1878) და მის შთამომავლობას გადაეცა. 1812 წლიდან ლუსიენს ასევე ჰქონდა პრინც პონტეკორვის ტიტული, რომელსაც საგვარეულოს წარმომადგენლები დღემდე ატარებენ. მიურატთა სახლის ამჟამინდელი თავია ლუსიენის უფროსი ვაჟის იოაჰიმის (1834-1901) შვილთაშვილი იოაჰიმი, მე-8 პრინცი მიურატი (დ. 1944), რომელიც საფრანგეთში ცხოვრობს. ლუსიენ მიურატის უმცროსმა ვაჟმა, აშილმა (1847-1895), 1867 წ. პარიზში იქორწინა სალომე დადიანზე (1848-1913), სამეგრელოს მთავრის დავით დადიანისა და ეკატერინე ჭავჭავაძის ქალიშვილზე. ისინი ერთხანს სამეგრელოში, მათ მიერ მოწყობილ დადიანების ცნობილ რეზიდენციაში ცხოვრობდნენ. აშილისა და სალომეს შთამომავალი, ალენ მარი იოაჰიმ ნაპოლეონ მიურატი (დ. 1943) მეუღლესთან — ვერონიკა დე ტრემეკურსა და შვილებთან ერთად საქართველოში დასახლდა. მიურატები ამ დროიდან ზუგდიდში, დადიანების საგვარეულო მამულში, ცხოვრობენ და ჩართული არიან ქვეყნის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. (ინგლისური) მიურატები. „ალმანახ დე ლა კური“ (ინგლისური) ქართველი მიურატები დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. . „მაგთიკომი — მუდმივი კავშირის სამყარო“, 2002-3-8 სალომე დადიანი და მიურატები პრინცი და პრინცესა მიურატები აფხაზეთიდან დევნილ ობოლ ბავშვებს უმასპინძლებენ / Information Agency 'PirWeli'[მკვდარი ბმული]