laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იელის წმინდა გიორგის ეკლესია

იელის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის ყველაზე მაღალ ბორცვზე, სასაფალოს ტერიტორიაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზული ტიპის მომცრო ნაგებობაა. ნაგებია კირ-დუღაბის ხსნარზე, მოყვითალო-რუხი ფერის შირიმის საშუალოდ გათლილი, ფოროვანი კვადრებით. დგას დაბალ ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. დასავლეთ კედელზე მოთავსებულია ერთადერთი შესასვლელი კარი, რომლის ზემოთ გაჭრილ მაღალ და ვიწრო, თაღოვან სარკმელს საკურთხევლის კედელში დატანილი ანალოგიური ზომისა და კონფიგურაციის სარკმლის ღიობი ეპასუხება. ეკლესია ნაწილობრივ რესტავრირებულია: განახლებული და თუნუქით გადახურულია ორფერდა საბურავი, კედლების საპირე წყობაზე მოსწორებულია შირიმის ფილები, ხოლო ქვებს შორის ღარები ცემენტით არის ამოვსებული. დასავლეთ შესასვლელში ახალი ხის კარია შებმული, ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. დარბაზის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია. ის გრძივი კედლების ორსაფეხურიანი პილასტრითა და მასზე დაყრდნობილი კამარის სამაგრი თაღით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. გამყოფი პილასტრის გარდიგარდმო გრძივ კედლებზე წყვილ-წყვილად ანაწევრებს ნახევარწრიული თაღები, რომლებიც პროფილირებული იმპოსტებით წარმოდგენილ კუთხის ნახევრადწრიულ მოკლე სვეტებს ეყრდნობა. საკურთხევლის აფსიდს ერთსაფეხურიანი მხრები აქვს, სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეებში პილასტრებია, რომლებსაც თაღი ეყრდნობა. აფსიდის ჩრდილო და სამხრეთ გვერდებში მაღალი ღია სათავსებია მოწყობილი. აფსიდი კამარას შუბლის გარეშე, პირდაპირ უერთდება. საკურთხევლისა და დარბაზის გამმიჯნავი ქვის სამთაღიანი კანკელი გეგმაში მრგვალ სვეტებსა და კვადრატულ, სადა იმპოსტებს დაყრდნობილ თაღედს წარმოადგენს. ქვის კანკელზე მხატვრობის ფრაგმენტებია შერჩენილი: სვეტებზე მცენარეული ორნამენტის კვალი იკითხება. კანკელის მსგავსად, მხატვრობით ყოფილა დაფარული მწყობრი, ზუსტად გამოყვანილი კედლებიც. ამჟამად მხოლოდ ფრაგმენტულად არის შემორჩენილი ბათქაშის ფენა და ზედ აღბეჭდილი ფრესკების კვალი. ნაკუწებად დაშლილი მხატვრობის ნაშთები შედარებით უკეთაა წარმოდგენილი აფსიდში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8704
სარაჯიშვილი

საკუთარი სახელი სარაჯიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე სარაჯიშვილი — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, კრიტიკოსი დავით სარაჯიშვილი — ქიმიკოსი, მეწარმე, ქველმოქმედი დავით სარაჯიშვილი — არქიტექტორი ვანო სარაჯიშვილი — ქართველი მომღერალი პეტრე სარაჯიშვილი — ქართველი ნევროპათოლოგი ნანული სარაჯიშვილი — ქართველი მსახიობი სარაჯიშვილი — თბილისის ერთ-ერთი მეტროსადგური სარაჯიშვილი — ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი ქართული კომპანია
ნუგზარ ნავაძე

ნუგზარ ნავაძე (დ. 6 მარტი, 1949, ხარაგაული) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. 1978 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი). 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. ნუგზარ ნავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ნუგზარ ნავაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის სარდლობა

ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის სარდლობა (ინგლ. North American Aerospace Defense Command, NORAD) — კანადისა და აშშ-ის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის გაერთიანებული ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური სივრცის კონტროლს, ადრეულ შეტყობინებასა და ჰაერსაწინააშმდეგო თავდაცვას. 1981 მარტამდე ორგანიზაციას ერქვა ჩრდილოეთ ამერიკის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სარდლობა (ინგლ. North American Air Defense Command). NORAD-ის შტაბ-ბინა და აშშ-ის ჩრდილოეთის სარდლობის ცენტრი განთავსებულია საჰაერო ძალების ბაზა „პეტერსონზე“, კოლორადოს შტატში, კოლორადო-სპრინგზთან ახლოს, ელ-პასოს ოლქში. ახლომდებარე შაიანის სამთო კომპლექსში განთავსებულია საკომანდო ცენტრი. NORAD-ის სარდალი და სარდლის მოადგილე არიან აშშ-ის თხვარსკვლავიანი გენერალი, ან მისი ექვივალენტი და კანადის სამვარსკვლავიანი გენერალიჟ, ან მისი ექვივალენტი, შესაბამისად. ↑ NORAD – Fact Sheet დაარქივებული 01.11.2013, საიტზე Wayback Machine.
იელის წმინდა კვირიკეს ეკლესია

იელის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის განაპირა ნაწილში, სამხრეთით დაქანებულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზული ტიპის მომცრო ნაგებობაა. ეკლესია ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. ავთენტური ნალესობა უმნიშვნელოდ შემორჩა ფასადებს, თუმცა შედარებით უკეთაა შემონახული აღმოსავლეთ ფასადზე. შესასვლელი კარი მოქცეულია დასავლეთ ფასადზე. აღმოსავლეთის ფასადზე სარკმლის თავზე მოთავსებულია მესამედ წრეში ჩასმული ჯვრის გამოსახულება, რომელიც ზემოდან ფლანკირებულია შეკრული ვარდულების წყვილით; ფასადის კეხში კი გამოსახულია ვერძის სკულპტურული თავი. ეკლესიას დასავლეთ ფასადზე მიშენებულია ქვს დაბალი, ფიქალის მშრალი წყობით ნაგები და ნაწილობრივ, ხის მორებით გამართული დახურული შესასვლელი. მინაშენი, რომლის მიღმაც ეკლესიის ერთადერთი შესასვლელია მოქცეული, მიწური იატაკის მქონე არაფრით გამორჩეულ ნაგებობას წარმოადგენს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8734
ლორა ბრენიგანი

ლორა ენ ბრენიგანი (ინგლ. Laura Ann Branigan; დ. 3 ივლისი, 1952, ბრიუსტერი, ნიუ-იორკის შტატი — გ. 26 აგვისტო, 2004, ისტ-კუაგი, ნიუ-იორკის შტატი) — ამერიკელი პოპ-მომღერალი. მას ეკუთვნის 1980-იანი წლების რიგი ჰიტები, პირველ რიგში — ბილბორდის სინგლების ჩარტში მე-2 ადგილის მფლობელი „Gloria“ (1982). შემდგომში ჩაწერა ისეთი ჰიტები როგორებიცაა „Solitaire“ (1983), „How Am I Supposed to Live Without You“ (1983), ყველაზე პოპულარული ალბომი „Self Control“ (1984). დროდადრო იღებდნენ ფილმებსა და ტელესერიალებში, 2002 წელს მონაწილეობა მიიღო მიუზიკლში „Love, Janis“, სადაც ჯენის ჯოპლინი განასახიერა. დაამთავრა ნიუ-იორკის დრამატული ხელოვნების აკადემია. ვოკალისტს ჰქონდა ხუთნახევაროქტავიანი დიაპაზონი. გასტროლებს ატარებდა ბეკ-ვოკალისტ ლეონარდ კოენთან ერთად, სანამ 1970-იანი წლების ბოლო სოლოკარიერას არ დაიწყებდა. გარდაიცვალა ძილის დროს, თავის ტვინის ანევრიზმით, 52 წლის ასაკში. მის ნეშტს კრემაცია ჩაუტარეს და ფერფლი ლონგ-აილენდის სრუტეში მოაბნიეს. ოფიციალური საიტი ლორა ბრენიგანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ლორა ბრენიგანი — AllMovie ლორა ბრენიგანი — Find a Grave-ზე ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ Laura Branigan. Encyclopædia Britannica. britannica.com (22 აგვისტო, 2020). ციტირების თარიღი: 2 სექტემბერი, 2020. ↑ 3.0 3.1 Laura Branigan. Notable Names Database. nndb.com. ციტირების თარიღი: 2 სექტემბერი, 2020. ↑ 4.0 4.1 Laura Branigan. Find a Grave. ციტირების თარიღი: 2 სექტემბერი, 2020.
შალვა ელიაძე

შალვა ნესტორის ძე ელიაძე (დ. 1896, ოზურგეთი — გ. 19 ივნისი, 1918, ახალი ათონის მახლობლად) — ქართველი ოფიცერი. დაამთავრა ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებელი. 1915-1917 წლებში მოხალისედ იბრძოდა რუსეთის არმიაში I მსოფლიო ომის ოსმალეთის, გერმანიის, ავსტრიისა და რუმინეთის ფრონტებზე. 1916 წელს დრისის 317-ე ქვეითი პოლკის რიგებში იყო პრაპორშჩიკად და დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ჯვრით. 1917 წლიდან შტაბს-კაპიტნის ჩინით მეთაურობდა ასეულს მე-3 ქართულ მსროლელ პოლკში. 1918 წლის აპრილში მონაწილეობდა სამეგრელოში ბოლშევიკთა მიერ მოწყობილი ამბოხების ჩახშობაში. ფოთის სახალხო გვარდიამ თავის ხელმძღვანელად აირჩია. 1918 წლის ივნისში აფხაზეთში ბოლშევიკური გამოსვლების დროს ახალ ათონთან დაამარცხა 1000-მდე მეამბოხე. დაიღუპა მთებში უკანდახეულ მოწინააღმდეგესთან შეტაკებაში. გაზ. „თეატრი და ცხოვრება“ №10 - 1918 - გვ. 11. Елиадзе Шалва Нестерович. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
ელიაძე

საკუთარი სახელი ელიაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ელიაძე — რუსეთის ფედერაციის არმიის გენერალ-მაიორი სტეფანე ელიაძე — პოლიტიკოსი შალვა ელიაძე — სახალხო გვარდიის ოფიცერი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2028

2028 წლის ოლიმპიური თამაშები — ოფიციალურად ცნობილი როგორც ზაფხულის XXXIV ოლიმპიური თამაშები იგივე „LA 28“, რომლის გახსნაც 21 ივლისს არის დაგეგმილი, თამაშები გასტანს 17 დღეს. ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები დაიხურულად გამოცხადდება 6 აგვისტოს. რაც შეხება მასპინძელ ქვეყანას, ხმის მიცემით გაირკვა რომ 2028 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებს ლოს-ანჯელესი, აშშ უმასპინძლებს. ოლიმპიური კომიტეტი ოლიმპიადა 2028
ზია-ბეგ აბაშიძე

ზია-ბეგ აბაშიძე, ზია ჰუსეინის ძე სანჯაკბეგიშვილი, (დ. 17 მარტი, 1875 — გ. 1932) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ქართველ მუსლიმთა წარმომადგენელი. ბათუმის სანჯაყ-ბეგების შთამომავალი. სწავლობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სკოლაში ბათუმში. 1900-1908 წლებში იყო ქალაქ ბათუმის თვითმმართველობის ხმოსანი. 1904-1905 წლებში გ. ვოლსკისთან და ს. მდივანთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა სოციალისტ-ფედერალისტების ბათუმის ორგანიზაციას. იყო სახელმწიფო სათათბიროს საგუბერნიო ამომრჩეველი, სათათბიროს წევრი. თავის სოფელ ურექში ხშირად იწვევდა ახალგაზრდა ქართველ მუსლიმთა კრებებს. 1905 წელს, ჩაქვში მისი თავმჯდომარეობით შედგა ქართველ მუსლიმთა დიდი კრება, რომელსაც სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. 1908 წელს ზია აბაშიძეს თავის ძმებთან ერთად ხუთი წლით არხანგელსკის გუბერნიაში გადასახლება მიუსაჯეს, მაგრამ მან მოახერხა გაქცევა ოსმალეთში, სადაც პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა. დევნის გამო ერთხანს გერმანიასა და საფრანგეთში ცხოვრობდა. 1914 წელს სტამბოლში მონაწილეობა მიიღო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის მუშაობაში. აქტიურად მონაწილეობდა ოსმალეთში გადახვეწილი აჭარლებისაგან ქართული ლეგიონის (1400 კაცი) შედგენაში. 1917 წლის რევოლუციამდე აბაშიძე საზღვარგარეთ იმყოფებოდა და იქიდან აქვეყნებდა წერილებს გაზეთ „ნიშადურში“. 1918 წელს თბილისში ჩამოვიდა და აქტიური მონაწილეობა მიიღო სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის შედგენაში, რომლის მიზანი იყო ბათუმის ოლქის საქართველოსთან შეერთება. ამავე მიზნით ყადირ შარვაშიძესთან ერთად ბერლინში, ვენასა და ბულგარეთში იმყოფებოდა. 1918-1921 წლებში, სხვადასხვა დროს, იყო ბათუმის ქალაქის თავის მოადგილე, კომიტეტის მთავარი რწმუნებული და ბათუმის ლტოლვილთა კომიტეტის თავმჯდომარე. 1921 წელს გასაბჭოების შემდეგ დააპატიმრეს და ხუთი წლით როსტოვში გადაასახლეს. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი:1801-1952: ტ.I .-თბ.,2018.-გვ.38. ზია-ბეგ აბაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნესტორ მაღალაშვილი

ნესტორ სიმონის ძე მაღალაშვილი (დ. 1882 — გ. 1937) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, I მსოფლიო ომის წლებში ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე. პოლიტიკური მოღვაწეობა 1900 წელს დაიწყო, როდესაც თავის ნათესავებთან — ლეო და გიორგი კერესელიძეებთან ერთად თბილისში ჩამოყალიბა „საქართველოს დამოუკიდებლობის წრე“. 1903 წლიდან თანამშრომლობდა ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტებთან, ჩაბმული იყო 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში. 1906 წლის მაისში მონაწილეობდა დუშეთის გახმაურებულ ექსპროპრიაციაში. იმავე წელს ჟენევაში გაიქცა. 1907 წელს შვეიცარიის მთავრობამ მის ექსტრადირებაზე რუსეთს უარი უთხრა. სწავლობდა ჟენევის უნივერსიტეტში. 1910 წელს პეტრე სურგულაძესთან და ძმებ კერესელიძეებთან ერთად ჩამოაყალიბა „ქართველ სეპარატისტთა ჟენევის ჯგუფი“, რომლის მიზანი საქართველოს სახელმწიფოებრიობის აღდგენა იყო. 1913-1914 წლებში თანამშრომლობდა ჟენევაში გამომავალ გაზეთ „თავისუფალ საქართველოში“. I მსოფლიო ომის წლებში (1914-1918) იყო გერმანიისა და ოსმალეთის ტერიტორიაზე მოქმედი „საქართველოს გათავისუფლების კომიტეტის“ წევრი (ოსმალეთში ცნობილი იყო მურად-ბეის სახელით), „ქართული ლეგიონის“ შტაბის უფროსი (პოდპოლკოვნიკის წოდებით). 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში. 1924-1926 წლებში იყო სტამბოლში კავკასიის გაერთიანებულ კონფედერატთა კომიტეტის წევრი, 1920-იანი წლების ბოლოს — თურქეთის ტერიტორიაზე მოქმედი ქართული პატრიოტული ორგანიზაციის, „თეთრი გიორგის“ ერთ-ერთი ლიდერი. 1930-იანი წლების დასაწყისში საქართველოში დაბრუნდა. 1935 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა. დაიღუპა მასობრივი რეპრესიების დროს. „წითელ ტერორს“ ემსხვერპლა ასევე მისი ძმა კონსტანტინე (კოხტა; დ. 1885 — გ. 1938). За свободу и независимость Кавказа. Прометеевское движение в секретных документах и материалах участников, наблюдателей и противников / Мамулиа Г., Абуталыбов Р. - Париж – Баку. - 2020.
გოჩა ნათენაძე

გოჩა ნათენაძე (დ. 17 ივლისი, 1960, ვალე) — ქართველი გეოლოგი, პოლიტიკოსი. 1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი). გოჩა ნათენაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გოჩა ნათენაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი [მკვდარი ბმული]
შალვა წერეთელი

შალვა ოთარის ძე წერეთელი (დ. 1894, საჩხერე — გ. 15 ნოემბერი, 1955, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა უშიშროების სამსახურების მაღალჩინოსანი, გენერალ-ლეიტენანტი (1945). დაიბადა თავადური წარმოშობის სკოლის მასწავლებლის ოჯახში. ადრე დაობლებული მუშაობდა შავ მუშად რკინიგზაზე და ჭიათურის მაღაროებში. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს გაიწვიეს რუსეთის იმპერიის არმიაში. მსახურობდა ორენბურგის 105-ე სათადარიგო ბატალიონში რიგითად, შემდეგ — ავსტრიის ფრონტზე მირგოროდის 168-ე ქვეითი პოლკის პრაპორშჩიკად. 1915 წლის ივლისში ტყვედ ჩავარდა. იმავე წლის დეკემბერში გერმანიის ტყვეთა ბანაკში ყოფნისას გადაიბირეს და შეუერთდა ოსმალეთის ტერიტორიაზე მოქმედ ქართული ლეგიონს (მეთაურობდა ასეულს). 1918 წელს ჯარში დესტრუქციული საქმიანობისთვის საქართველოს მთავრობამ დააპატიმრა. ციხიდან გაქცევა მოახერხა და 1920 წელს საბჭოთა რუსეთის წითელი არმიის რიგებში ჩაირიცხა. 1921 წელს საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დაინიშნა საქართველოს 1-ლ მსროლელთა ლეგიონის მეთაურად და პოლიტხელმძღვანელად. აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა მოძრაობის ჩახშობაში. 1925-1932 წლებში წერეთელი მუშაობდა საქართველოს სსრ სახალხო კომისარიატის საგანგებო კომიტეტის ორგანოებში, 1932-1938 წლებში იყო საქართველოს სსრ მუშათა და გლეხთა მილიციის სამმართველოს უფროსი. 1937-1938 წლებში, როგორც შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის განსაკუთრებული სამეულის წევრი, იყო სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი მთავარი აღმსრულებელი, ფარული გატაცებებისა და მკვლელობების შემოქმედი. 1939 წლიდან მსახურობდა ამიერკავკასიის სასაზღვრო ჯარების უფროსად, ასევე საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის პირველ მოადგილედ, შემდეგ საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მოადგილედ. სარგებლობდა ლავრენტი ბერიას მხარდაჭერით. ბერიას სიკვდილით დასჯის შემდეგ უკვე პენსიაზე (1953 წლიდან) მყოფი წერეთელი დააპატიმრეს და დახვრიტეს. მიღებული ჰქონდა ლენინის, წითელი დროშის, ღირსების, საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის, სამამულო ომის I ხარისხის ორდენები და სხვა ჯილდოები. Donald Rayfield. Stalin and his hangmen: the tyrant and those who killed for him. 2005. Random House. ISBN 0-375-75771-6. საბჭოთა ნემესისის ფარი და მახვილი / ირაკლი ხვადაგიანი // „ლიბერალი“. - 10 დეკემბერი 2015.
იელის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

იელის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის მჭიდროდ განაშენიანებულ ნაწილში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. ეკლესიას ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მშრალი ფიქალის წყობით ამოყვანილი დაბალი მინაშენები აქვს მიდგმული, როგორც ჩანს, მოგვიანო ხანის; ტაძარში მოხვედრა სწორედ დასავლეთ მინაშენის მხრიდან არის შესაძლებელი. ეკლესიის კედლის წყობაში ჩართულია დიდი ზომის ფიქალის კვადრებიც. საფასადო ნალესობა ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. შენობა საკურთხევლის კედელში გაჭრილი მაღალი და ვიწრო თაღოვანი სარკმლით ნათდება.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8713
იელის იოანე მახარებლის ეკლესია

იელის იოანე მახარებლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის განაპირა ნაწილში, შემაღლებულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხედის ფორმის ტაძარი ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. კირის ავთენტური ნალესობა შედარებით უკეთ შემორჩა სამხრეთ ფასადის კედელზე, ყველაზე ნაკლებად - ჩრდილოეთ ფასადზე, სადაც ნალესობა თითქმის სრულად არის ჩამორეცხილი. ეკლესიის სახურავი ასევე განახლებულ ხის კონსტრუქციებზე დაგებული თუნუქით არის გადახურული. ტაძარს ერთადერთი შესასვლელი აქვს დასავლეთ მხარეს; შესასვლელში ხის ძველი, სწორკუთხა კარია შებმული, რომლის ზღურბლიც ერთი საფეხურით არის აწეული მიწის დონიდან. ეკლესიის ყოველ ფასადზე, ჩრდილოეთი ფასადის გამოკლებით, თითო თაღოვანი სარკმლის ღიობია დატანილი. გარედან ვიწრო, მაღალი და ღია სარკმლები ინტერიერში ფართოვდება.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8708
დიმიტრი ახვლედიანი

დიმიტრი თომას ძე ახვლედიანი (დ. 2 აგვისტო, 1866, სოფ. ნასპერი, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1951, თბილისი) — ქართველი სამხედრო ექიმი, პუბლიცისტი. მხატვარ ელენე ახვლედიანის მამა. დაიბადა ქუთაისის გუბერნიის ხელმოკლე აზნაურულ ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია. 1884 წელს ჩააბარა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, საიდანაც გარიცხეს 1887 წლის დეკემბერშ სტუდენტურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო. პოლიციის საიდუმლო ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა ქუთაისის გუბერნიაში მანამ, სანამ 1890 წელს არ ჩაირიცხა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში. 1892 წელს სწავლა განაგრძო სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში, რომელიც 1896 წელს დაამთავრა. 1900-იანი წლების დასაწყისში სამხედრო ექიმად მოღვაწეობდა თელავში. უპოვართათვის ჰქონდა უფასო ამბულატორია სოფ. კურდღელაურში. 1904 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1907 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა თბილისის ჰოსპიტალში, რკინიგზის პოლიკლინიკაში, იყო თბილისის მიხეილის საავადმყოფოს ერთ-ერთი ორგანიზატორი. ახვლედიანი ასევე თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებთან. წერდა სამეცნიერო წერილებს, გამოკვლევებს, პუბლიცისტურ სტატიებს (იყენებდა ასევე ფსევდონიმებს — А. А-ни, Д – , დ. ახ.). 1918 წლის ნოემბერში თავმჯდომარეობდა ქართველ სამხედრო ექიმთა პირველ ყრილობას. დიმიტრი ახვლედიანის მეუღლე იყო ელისაბედ ერისთავი. მათ ჰყავდათ ოთხი შვილი: ელენე (ცნობილი მხატვარი), ნინო, გიორგი და მარიამი. საქართველოს მალარიული გეოგრაფია, მალარიული რუკით (ავტორი). - ტფილისი, ს.მ.უ.ს. პოლიგრაფტრესტის მე-4 სტამბა, 1925. - 92გვ. იმედაშვილი, ი. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი. ტ. 1 : (1801-1952). - თბ., 2018. – გვ. 246-247. დიმიტრი ახვლედიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კავკასიური თრია

კავკასიური თრია (ლათ. Spermophilus musicus) — მღრღნელი ციყვისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 20–38 სმ აღწევს, კუდის სიგრძე სხეულის ზომის ნახევარს შეადგენს. დაფარულია მურა, ნაცრისფერი ბეწვით. საქართველოში გავრცელებულია კავკასიონზე, თერგის სათავეებთან. ბინადრობს უდაბნოში, ველებსა და ტყე-ველებზე, გვხვდება მთის ლანდშაფტებშიც. აქტიურ ცხოვრებას მხოლოდ 80–100 დღე ეწევა, დანარჩენ დროს ზამთრის ძილქუშში ატარებს. შობს 3–11 (საშუალოდ 6–8) ნაშიერს. იკვებება მცენარეებით. ერთ თრიას შეუძლია წელიწადში 4,5 კგ მარცვლეულის განადგურება. გადააქვს ინფექციური დაავადებები. მის ტყავი ბეწვეულის წარმოებაში გამოიყენება. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 449. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 699.
მუგადას ნეიმატოვი

მუგადას ნეიმატოვი (დ. 22 სექტემბერი, 1948, გარდაბანი — გ. 2 სექტემბერი, 1997) — ქართველი პოლიტიკოსი. 1970 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1995-1997 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. უფლებამოსილება შეუწყდა გარდაცვალების გამო. მუგადას ნეიმატოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მუგადას ნეიმატოვი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
სოლომონ ხუციშვილი

სოლომონ ხუციშვილი (დ. 20 იანვარი, 1908, გორი, საქართველოს სსრ — გ. 1995, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, პედაგოგი და ფილოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. პროფესორი. საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1977), შრომის წითელი დროშის ორდენი კავალერი. დაიბადა 1908 წლის 20 იანვარს გორში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ენისა და ლიტერატურის განყოფილება 1930 წელს. 1938 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში; 1939 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სოხუმის მაქსიმ გორკის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტსა და გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1943-1950 წლებში მუშაობდა ბარათაშვილის ინსტიტუტის ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის გამგედ. შემდეგ იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის პროფესორი. პარალელურად ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. მრავალი სამეცნიერო და ლიტერატურულ — კრიტიკული გამოკვლევის ავტორი, მათ შორისაა წიგნები: „ქართული ლიტერატურის კრიტიკის ისტორიისათვის“ (I, 1954; II, 1957), „ილია ჭავჭავაძე“ (1957), „ქართველ საზოგადო მოღვაწეთა ნეკროპოლი“ (1961), „ლიტერატურულ-კრიტიკული ნარკვევები“ (1969), „მიხეილ ზანდუკელი“ (1973), „ლევან გოთუა“ (1976), “ვაჟა-ფშაველა" (ე. ლუნდბერგთან და ე. ღოღობერიძესთან ერთად, 1977), „ქართული პუშკინიანა" (1979), „მანათობელი“ (1980) და სხვა. გამოცემული აქვს ს. დოდაშვილის, ს. აბაშიძის, ნ. ლომოურის, ე. ბოსლეველის და სხვა. აგრეთვე XIX საუკუნის ქართველი კრიტიკოსების კრებულები. გარდაიცვალა 1995 წელს თბილისში. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 521. მშობლიური ლიტერატურა, მე-6 კლასის სახელმძღვანელო, 216 გვ. (შემდგენელი), თბილისი: „განათლება“, 1995 წელი ილია ჭავჭავაძე 1837-1987, 32 გვ თბილისი: „ფერადი ბეჭდვის სტამბა“, 1987 წელი მანათობელი, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზ-ბის 100 წელი, 124გვ, თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1980 წელი სიცოცხლე წიგნთან, წიგნისთვის, წიგნში...: ი. გრიშაშვილის ბიბლიოფილური მოღვაწეობა, 40 გვ, თბილისი: „განათლება“, 1978 წელი მიხეილ ზანდუკელი, მონოგრაფია, 47გვ, თბილისი: „განათლება“, 1973 წელი ვიკიწყაროში არის სტატია: სოლომონ ხუციშვილი სოლომონ ხუციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სოლომონ ხუციშვილი — Geonecropol დაარქივებული 2020-08-04 საიტზე Wayback Machine.
აგატა ბიერნატი

აგატა ბიერნატი (დ. 1989) — პოლონელი მოდელი. წარადგინა პოლონეთი მის მსოფლიო 2018-ზე. 2017 წელს გახდა „მის პოლონეთი“, 2009 წელს კი ამავე კონკურსში მეორე ადგილი დაიკავა. „მის პოლონეთის“ ოფიციალური საიტი ↑ „Agata Biernat crowned Miss Polonia 2018“. indiatimes.com.
მეჭინჭრია

მეჭინჭრია (ლათ. Aglais urticae) — დღის პეპელა ნიმფალიდისებრთა ოჯახისა. ფრთების შლილი 40–50 მმ-ს შეადგენს, ფერად ღია წითურია, აყრია შავი და მოყვითალო ლაქები. ფართოდ არის გავრცელებული ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. კვერცხებს დებს ჭინჭრის ფოთლებზე (აქედან სახელწოდება), იშვიათად სვიაზე, რომლითაც შემდგომში მუხლუხები იკვებებიან (ცხოვრობენ ჯგუფებად). ჭუპრი თავისუფალი ტიპისაა, თავით ქვემოთ ეკვრება მცენარეებს და სხვადასხვა ვერტიკალურ ზედაპირს. ზრდასრულ ინდივიდებს მიგრაცია შეუძლიათ; ზამთრობენ თავშესაფრებში. ↑ Девяткин А. Л. КРАПИВНИЦА // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М., 2010. — стр. 580.
ისაკი ნოვრუზოვი

ისაკი ნოვრუზოვი (დ. 20 თებერვალი, 1949, სოფელი მსხალდიდი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი. 1975 წელს თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. ისაკი ნოვრუზოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ისაკი ნოვრუზოვი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ცივაძე

საკუთარი სახელი ცივაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ასლან ცივაძე — ქიმიკოსი გივი ცივაძე — ექიმი, პოლიტიკოსი დავით ცივაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი სკენდერ ცივაძე — საზოგადო და მუსლიმი სასულიერო მოღვაწე
რკინის გიგანტი

რკინის გიგანტი (ინგლ. The Iron Giant) — 1999 წლის ამერიკული სრულმეტრაჟიანი სამეცნიერო ფანტასტიკური ანიმაციური ფილმი. Warner Bros. Animation-სა და კინოგაერთიანება Warner Bros. Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 1999 წლის 31 ივლისს გაიმართა. ფილმის რეჟისორია ბრედ ბირდი, პროდიუსერები არიან ალისონ აბატე და დეს მაკანიფი, სცენარის ავტორი — ტიმ მაკ-კენლისი. პერსონაჟებს ახმოვანებენ — ჯენიფერ ენისტონი, ჰარი კენიკი უმცროსი, ვინ დიზელი, ჯონ მაჰონი, მაიკლ ემეტ უოლში და სხვები. ოფიციალური საიტი „რკინის გიგანტი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „The Iron Giant“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „რკინის გიგანტი“ — Don Markstein's Toonopedia ↑ The Iron Giant (U). British Board of Film Classification (August 26, 1999). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 3, 2015. ციტირების თარიღი: August 18, 2015. ↑ 2.0 2.1 The Iron Giant. The Numbers. ციტირების თარიღი: November 17, 2012.
გაიოზ ნოზაძე

გაიოზ ნოზაძე (დ. 10 თებერვალი, 1937, ჭიათურა) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. 1960 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, ხოლო 1977 წელს მოსკოვის საზოგადოებათმცოდნეობის აკადემია. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბაღდათის მაჟორიტარი). გაიოზ ნოზაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გაიოზ ნოზაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ხუხუნაიშვილი

საკუთარი სახელი ხუხუნაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვანო ხუხუნაიშვილი — პოლიტიკოსი სიმონ ხუხუნაიშვილი — სახალხო გვარდიის ოფიცერი