laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არგენტინის გეოგრაფია

არგენტინა მდებარეობს სამხრეთ ამერიკაში, ანდებსა (დასავლეთით) და ატლანტის ოკეანეს შორის (აღმოსავლეთით). მოსაზღვრე ქვეყნებია: პარაგვაი და ბოლივია (ჩრდილოეთით), ბრაზილია და ურუგვაი (რდილო-აღმოსავლეთით), ჩილე (დასავლეთით). არგენტინა, ბრაზილიის შემდეგ, ფართობის მხრივ სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე მეორეა და მსოფლიოში მერვე. საერთო ფართობი შეადგენს 2.7 მლნ კმ²-ს. არგენტინა პრეტენზიას აცხადებს ანტარქტიკის ნაწილზეც (არგენტინული ანტარქტიკა), მაგრამ ამავე დროს ხელი აქვს მოწერილი ანტარქტიკის ხელშეკრულებაზე, რომელიც კრძალავს ანტარქტიდის ტერიტორიაზე რომელიმე ქვეყნის სუვერენიტეტის გავრცელებას. ქვეყანა ასევე მოითხოვს სამხრეთ ატლანტის რამდენიმე კუნძულს, რომლებიც დღეს გაერთიანებული სამეფოს კონტროლის ქვეშაა. კლიმატისა და რელიეფის მიხედვით, არგენტინა დაყოფილია შვიდ ზონად. არგენტინის ანდები მოიცავს სამხრეთ ამერიკის უმაღლეს მწვერვალებს, მათ შორის კონტინენტისა და მთელი დასავლეთ ნახევარსფეროს ყველაზე მაღალ მწვერვალ აკონკაგუას ( 6,960 მ). მწვერვალი ჩილეს საზღვართან, ქალაქ სან-ხუანის სიახლოვეს მდებარეობს. სამხრეთ-აღმოსავლეთის გარდა, არგენტინაში სულ რამდენიმე მნიშვნელოვანი მდინარეა, მაგრამ ბევრია სეზონური მდინარე. მათი უმრავლესობა ატლანტის ოკეანეს ერთვის, მაგრამ მდინარეთა საკმაოდ დიდი რაოდენობა ტბებში ჩაედინება. ქვეყნის ოთხი უმთავრესი მდინარე რიო-დე-ლა-პლატის ესტუარს უერთდება. მათ შორის მდინარე პარანა, ამაზონის შემდეგ სამხრეთ ამერიკის მეორე უგრძესი მდინარე (4,900 კმ), მდინარე ურუგვაი და კოლორადო. არგენტინის მდინარეების სია არგენტინის ტბების სია არგენტინის ვულკანების სია არგენტინის რუკები არგენტინის მყინვარები დაარქივებული 2006-08-22 საიტზე Wayback Machine. მანძილები ბუენოს-აირესიდან არგენტინის მნიშვნელოვან დასახლებულ პუნქტებამდე დაარქივებული 2006-11-04 საიტზე Wayback Machine. [1] დაარქივებული 2006-05-03 საიტზე Wayback Machine.
რიო-ნეგრო (არგენტინა)

რიო-ნეგრო (ესპ. Río Negro შავი მდინარე) — მდინარე არგენტინაში. რიო-ნეგროს პროვინციის უმთავრესი მდინარე. მისი სიგრძეა 550 კმ. წარმოიქმნება მდინარეების — ნეუკენისა და ლიმაის შერწყმის შედეგად. მდინარეს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ირიგაციისთვის. თამამად შეიძლება რიო-ნეგროს დამსახურებად ჩაითვალოს ის ფაქტი, რომ რიო ნეგროს-პროვინცია არგენტინის მსხლისა და ვაშლის 65 %-ს მოიწევს. გარდა ამისა, მდინარეზე აგებულია ჰიდროელექტროსადგური. არგენტინის მდინარეების სია რიო-ნეგროს ხეობა დაარქივებული 2005-10-30 საიტზე Wayback Machine. ზემო ხეობა
ანტარქტიკის ნახევარკუნძული

ანტარქტიკის ნახევარკუნძული — ანტარქტიდის ხმელეთის ყველაზე ჩრდილოეთი ნაწილი. წარმოადგენს ხმელეთის ზოლს უედელის ზღვიდან ეკლუნდის კუნძულამდე. ანტარქტიკის ნახევარკუნძულს კლიმატის ცვლილებამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები დაამჩნია. კვლევებმა აჩვენა, რომ გლობალურმა დათბობამ რეგიონში დიდი ცვლილებები გამოიწვია. შედეგად, ამ ტერიტორიაზე გაჩნდა უამრავი კვლევითი პუნქტები, გაჩნდა ტერიტორიული პრეტენზიები სხვადასხვა ქვეყნების მხრიდან. ნახევარკუნძული ხელახალა გახდა კამათის საგანი არგენტინასა, ჩილესა და დიდ ბრიტანეთს შორის, რადგან თითოეული მათგანი მიიჩნევს, რომ ის მის ანტარქტიკულ ტერიტორიებში შედიოდა. არც ერთი მხარის პრეტენზიას საერთაშორისო აღიარება არ აქვს, საკითხის გამწვავებას მხარეებიც ერიდებიან. "Of Ice and Men" ანტარქტიკის ნახევარკუნძულის ტურისტის ანგარიში ანტარქტიკის ნახევარკუნძულის ბიომრავალფეროვნება დაარქივებული 2006-02-08 საიტზე Wayback Machine. ანტარქტიკის ნახევარკუნძულის 89 სურათი დაარქივებული 2008-03-24 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანტარქტიკის ნახევარკუნძული
მარკიანე (ბიზანტია)

მარკიანე (ფლავიუს მარკიანე) (დ. 392 — გ. 27 იანვარი, 457) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 450-457 წლებში. ცხოვრების დიდი ნაწილი ლაშქრობებში გაატარა. სპარსეთის ომის დროს (420-422 წწ.) იყო გუთების ლეგიონში. 443 წელს აფრიკაში ვანდალებმა დაატყვევეს. გაათავისუფლა თავად ვანდალთა მეფემ გაიზერიხმა, რომელმაც იმპერატორობა უწინასწარმეტყველა და პირობაც ჩამოართვა, რომ იმპერატორობის შემთხვევაში ვანდალების წინააღმდეგ არ იომებდა. თეოდოსიუს II-ის გარდაცვალების შემდგომ მისი კანდიდატურა სენატს შესთავაზეს, ხოლო პულხერია მას ცოლად უნდა გაჰყოლოდა იმ პირობით, რომ ის დარჩებოდა ქალწულად. რაზეც მარკიანე დათანხმდა. მარკიანე იყო ჭკვიანი პოლიტიკოსი, მაგრამ დიდი განათლებულობით არ გამოირჩეოდა. მისი მმართველობისას შედგა 451 წელს მე-4 მსოფლიო საეკლესიო კრება ქალკედონში. მან ბოლო მოუღო ჰუნების თარეშს, თუმცა ამას ხელი, ასევე, შეუწყო ატილას სიკვდილმა 453 წელს. ვ. ასათიანი, „ბიზანტიური ცივილიზაცია“, გვ. 478, თბ., 2006
სალტის პროვინცია

სალტა (ესპ. Provincia de Salta) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სალტა. პროვინციის მოსახლეობა – 1 079 051 კაცი (2001). ფართობი – 155 488 კმ². პროვინცია მოიცავს 23 დეპარტამენტსა და 58 მუნიციპალიტეტს. კოლუმბამდელ პერიოდში პროვინციის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელებით. პირველი ესპანელი კონკისტადორი დიეგო დე ალმაგრო აქ 1535 წელს გამოჩნდა. Official Page (ესპანური) Tourist Secretary (ესპანური) Salta დაარქივებული 2016-01-09 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Universidad Nacional de Salta (ესპანური) Welcome Salta დაარქივებული 2007-10-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სალტის პროვინცია
სანტა-კრუსის პროვინცია (არგენტინა)

სანტა-კრუსი (ესპ. Provincia de Santa Cruz) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – რიო-გალიეგოსი. პროვინციის მოსახლეობა – 196 958 კაცი (2001). ფართობი – 243 943 კმ². პროვინცია მოიცავს 7 დეპარტამენტს. კოლუმბამდელ პერიოდში პროვინციის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელებით. პირველი ევროპელები, რომლებიც პროვინციის სანაპიროებს მიადგა იყვნენ ესპანელები, კერძოდ ფერნანდო მაგელანის ექსპედიცია, რომელიც 1520 წელს გამოჩნდა სანაპიროსთან. ოფიციალური საიტი (ესპანური) საიტი ტურისტებისათვის (ესპანური) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
ანიჩკოვის ხიდი

ანიჩკოვის ხიდი (რუს. Аничков мост) — პირველი და ყველაზე განთქმული ხიდია მდ. ფონტანკაზე სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი. ხიდი, რომელიც აიგო 1841-1842 წლებში და რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1906-1908 წლებში, გამოირჩევა მარტივი ფორმითა და რამდენიმე თვალისმომჭრელი დეკორაციით. განთქმული ოთხი ცხენის სკულპტურასთან (1848-1850) ერთად ხიდს ერთ-ერთი ყველაზე საუცხოო ორნამენტებიანი ჭედური რკინის სახელურები აქვს მთელს პეტერბურგში. ამ სტრუქტურას საკუთარ ნაწარმოებებში ხოტბა შეასხეს პუშკინმა, გოგოლმა და დოსტოევსკიმ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანიჩკოვის ხიდი Yu. B. Novikov, Mosty i naberezhnye Leningrada, Lenizdat: Saint Petersburg (Russia), ISBN 5-289-00690-7
სანტა-ფეს პროვინცია

სანტა-ფე (ესპ. Provincia de Santa Fe) — არგენტინის ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სანტა-ფე. პროვინციის მოსახლეობა – 3 000 701 კაცი (2001). ფართობი – 133 007 კმ². პროვინცია მოიცავს 19 დეპარტამენტს. ოფიციალური საიტი. (ესპანური) სანტა-ფეს კონსტიტუცია დაარქივებული 2012-08-05 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links. (ესპანური) საიტი ტურისტებისათვის(ესპანური) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
Warrior on the Edge of Time

Warrior on the Edge of Time — ჯგუფ Hawkwind-ის რიგით მეხუთე სტუდიური ალბომი. ბრიტანულ ჩარტში მან #13 პოზიციამდე მიაღწია და იყო კოლექტივის მესამე და უკანასკნელი ალბომი, რომელიც აშშ ბილბორდის სიაში მოხვედრილა (#150 პოზიცია). ტექსტების უმეტესობა ეკუთვნის მწერალ მაიკლ მურკოკს. ალბომი ნაწილობრივ ეფუძნება მურკოკის ნაწარმოების კონცეფციას. Collectable Records - ალბომის ყდა ↑ Allmusic review
ტუკუმანის პროვინცია

ტუკუმანი (ესპ. Provincia de Tucumán) — არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი. პროვინციის მოსახლეობა — 1 338 523 კაცი (2001). ფართობი — 22 524 კმ². პროვინცია მოიცავს 17 დეპარტამენტს. ოფიციალური საიტი (ესპანური) ტუკუმანის პორტალი ტურიზმი ტუკუმანში ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
თვე

თვე — დროის შუალედი, რომელიც დაკავშირებულია დედამიწის გარშემო მთვარის გარემოქცევასთან. თვე შეიძლება იყოს სინოდური (მთვარის ფაზების ცვლის პერიოდი ანუ დროის შუალედი ორ მომდევნო სავსემთვარეობას ან ახალმთვარეობას შორის), სიდერული (ვარსკვლავიერი) — ვარსკვლავიურ ცაზე დედამიწის ირგვლივ მთვარის ერთი სრული გარემოქცევის პერიოდი (ეს თვე სინოდურ თვეზე უფრო ხანმოკლეა), აგრეთვე ტროპიკული, ანომალისტური და დრაკონული, რომლებიც ეტოლებიან დროის შუალედებს შესაბამისად ერთსა და იმავე გრძედზე, პერიგეუმსა და ორბიტის ერთსა და იმავე კვანძზე მთვარის ორ თანამიმდევრულ გავლას შორის. ამას გარდა, თვეს უწოდებენ კალენდარულ სისტემებში შემავალ დროის ერთეულს. გრიგორიანული კალენდრით თვის ხანგრძლივობაა 28-31 დღე-ღამე, ამასთან იგი არ არის მთვარის ფაზების ცვლასთან შეთანხმებული. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 673.
უედელის ზღვა

უედელის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, ანტარქტიდის ნახევარკუნძულსა (დასავლეთით) და კოტსის მიწას (აღმოსავლეთით) შორის. ფართობი 2,8 მილიონი კმ², სიღრმე უმეტესად 3000 მ, მაქსიმალური 6820 მ. სამხრეთი ნაპირი წარმოადგენს ფილხნერ-რონეს შელფური მყინვარის კიდეს. სამხრეთი და სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი წყალმარჩხია. ზღვის მნიშვნელოვანი ნაწილი მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია მოდრეიფე ყინულებით, ბევრია აისბერგი. ერთი მხრივ, ზღვა წარმოადგენს არგენტინა-ბრიტანეთს შორის დავის საგანს, ხოლო მეორე მხრივ ამ ტერიტორიაზე ჩილესაც აქვს პრეტენზია. უედელის ზღვა აღმოაჩინა ჯეიმზ უედელის ინგლისურმა ექსპედიციამ 1823 წელს და ატარებდა გეორგ IV-ის სახელს. უედელის სახელი ეწოდა 1930 წელს. ისტორიკოსი თომას რ. ჰენრი 1950 წელს გამოცემულ თავის წიგნში „თეთრი კონტინენტი“ წერს: შემდეგ ის მთელ თავს უთმობს მწვანეთმიან კაცთევზასთან დაკავშირებულ მითებს, რომელიც გამჭვირვალე ყინულოვანი წყლებიდან იყურებოდა და 1949 წლამდე არ აძლევდა გემებს ყინულებს შორის ამ ვიწრო ბილიკის გავლის საშუალებას. უედელის ზღვა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) უედელის ზღვა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვიედმა

ვედმა — ქალაქი არგენტინაში, რიო-ნეგროს პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი გაშენებულია მდინარე რიო-ნეგროს სამხრეთ დინებაზე, ზღვის შესართავიდან 30 კმ-ის მოშორერით, ბუენოს-აირესიდან დაშორებულია 960 კმ-ით. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, ვედმაში ცხოვცრობდა 47,246 ადამიანი. მდინარე რიო-ნეგროს მეორე სანაპიორზე მდებარეოსბს ქალაქი კარმენ-დე-პატაგონესი. თუმცა წარსულში ეს ორივე ერთ ქალაქს წარმოადგენდა და კარმენ-დე-პატაგონესი ერქვა. Welcome Viedma ვედმა და შემოგარენი ვიედმას პორტალი
მერაბ კვირიკაშვილი

მერაბ (მეკო) კვირიკაშვილი (დ. 27 დეკემბერი, 1983) — ქართველი მორაგბე, საქართველოს ნაკრების წევრი. იგი ამჟამად თამაშობს საფრანგეთში. ეროვნულ გუნდში მერაბ კვირიკაშვილის დებიუტი შედგა 2003 წელს, თამაშობს 10 ნომრის პოზიციაზე. მონაწილეობა აქვს მიღებული 2003, 2007, 2011 და 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატებზე. 2017 წლის 19 თებერვალს კვირიკაშვილმა გერმანიის ნაკრებთან გამართულ შეხვედრაში მე-100 კეპი მოიპოვა და პირველი ქართველი ცენტურიონი გახდა. მერაბს ჰყავს 4 შვილი. მისი მეუღლე ანა ბუაძე გარდაიცვალა 2016 წლის 21 ივლისს ავტოავარიის შედეგად, მათი ქორწინების 14 წლის თავზე. 1/2 D'OUVERTURE French. section-paloise.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 October 2007. ციტირების თარიღი: 17 September 2007. Kvirikashvili Merab French. itsrugby.fr. ციტირების თარიღი: 17 September 2007. Merab Kvirikashvili. scrum.com. ციტირების თარიღი: 17 September 2007. Merab Kvirikashvili. rugbyworldcup.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 July 2011. ციტირების თარიღი: 17 September 2007. MERAB KVIRIKASHVILI. rugby.ge. ციტირების თარიღი: 17 September 2007. [მკვდარი ბმული] „Ireland shaken to the core“. planet-rugby.com. 15 სექტემბერი 2007. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 თებერვალი 2008. ციტირების თარიღი: 17 სექტემბერი 2007. Georgian National Team for Rugby World Cup 2007. rugby.ge (17 August 2008). ციტირების თარიღი: 17 September 2007. [მკვდარი ბმული]
კიევის წმინდა ანდრიას ტაძარი

კიევის წმინდა ანდრიას საკათედრო ტაძარი (უკრ. Андрiївська церква) — ბაროკოს სტილის ტაძარი კიევში. აგებულია 1747-1754 წლებში იმპერატორის არქიტექტორის ‎ბართოლომეო რასტრელის პროექტით. ტაძარი შემაღლებულ ბორცვზე (ანდრიივსკა ჰორა) დგას და გადაჰყურებს ისოტორიულ პოდილის უბანს. ტაძარი ააგეს რუსი და უკრაინელი ხელოსნების ჯგუფებმა ივანე მიჩურინის ხელმძღვანელობით, რომელიც იმხანად მოსკოვის მთავარი არქიტექტორი იყო. შენობამ ამ ადგილზე შეცვალა ძველი ამაღლების ეკლესია ქალთა ბაზრის მოედანზე. ლეგენდის თანახმად წმინდა ანდრია მოციქულმა ჯვარი აღმართა და დიდი ქრისტიანული ქალაქის დაფუძნება იქადაგა სწორედ ამ ადგილას, რომელიც იმ დროს თითო-ოროლა მოსახლესა და სახნავ-სათესებს ეჭირა. 1968 წლიდან ეკლესია მუზეუმად აქციეს. დროგამოშვებით აქ ტარდება უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიის ლიტურგიები. St. Andrew’s Church opens in Kyiv after 11 years of unprecedented restoration works. 2021-02-11. St. Andrew's Church uk. National Sanctuary "Sophia of Kyiv". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-07-13. ციტირების თარიღი: 2011-07-14 Series "St. Andrew's Church and Andriyivskyy Descent" uk, ru, en. serg-klymenko.narod.ru. ციტირების თარიღი: 2007-08-19 St. Andrew’s Church, "Kyiv in Your Pocket" დაარქივებული 2008-08-30 საიტზე Wayback Machine. St. Andrew's Cathedral of Ukrainian Autocephalous Orthodox Church. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-15. ციტირების თარიღი: 2022-07-18.
Feels

Feels — ამერიკულ ჯგუფ Animal Collective-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2005 წელს FatCat Records-ის ლეიბლზე. ალბომი მოხვდა 50-ე ადგილზე Pitchfork Media-ს 2000-იანი წლების საუკეთესო ალბომების სიაში. ის აგრეთვე შევიდა Amazon.com-ის 2005 წლის ტოპ ასეულში. თავდაპირველი გამოცემა შეიცავდა ბონუს დისკს საკონცერტო ჩანაწერებით. Feels ცნობილია გიტარის საინტერესო ჟღერადობით, რომელიც მიღწეულია გიტარის უნიკალური წყობით. ყველა სიმღერა ალბომზე აწყობილია ჯგუფის წევრების მეგობრის მოშლილ პიანინოზე. მათ ჩაიწერეს ამ პიანინოზე დაკრული და ეს ჩანაწერები გამოიყენეს სიმღერების წერისას. გიტარა და სხვა ინსტრუმენტებიც ამ პიანინოს მიხედვით ააწყვეს. ჩაწერის დროს, პროფესიონალი პიანინოს ამწყობის მიყვანაც კი დასჭირდათ, რათა მას ზუსტად ისევე მოეშალა სტუდიის პიანინოც. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელშიც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს მოწვეულმა მუსიკოსებმა. მათ შორის არიან მევიოლინე ეივინდ კანგი და პიანისტი Doctess. Banshee Beat-ის დასაწყისი გამოიყენეს 2007 წლის ფილმში The Go-Getter. Did You See the Words ისმის სპაიკ ჯონზის ფილმებში აქ ვარ და გიგანტური. Avey Tare Panda Bear Geologist Deakin Doctess - პიანინო ეივინდ კანგი - ვიოლინო სკოტ კოლბერნი - ხმის ინჟინერი ↑ Metacritic ↑ https://www.allmusic.com/album/r799508 ↑ http://arts.guardian.co.uk/filmandmusic/story/0,16373,1601621,00.html ↑ 2005 ↑ http://pitchfork.com/reviews/albums/193-feels/ ↑ http://www.robertchristgau.com/get_artist.php?id=5581&name=Animal+Collective ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-08-01. ციტირების თარიღი: 2011-01-05. ↑ 2005. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-20. ციტირების თარიღი: 2011-01-05. ↑ [1] ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-01-05. ალბომის გვერდი Metacritic-ზე
კორიენტესი

კორიენტესი (ესპ. Corrientes) – ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ არგენტინაში. კორიენტესის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პარანის მარცხენა სანაპიროზე. ოფიციალური საიტი (ესპანური)
ქალკედონი

ქალკედონი (ბერძ. Χαλκηδών) — ანტიკური ხანის ქალაქი. მდებარეობდა მცირე აზიის ნახევარკუნძულის დასავლეთით, მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. დღეს წარმოადგენს სტამბოლის აზიური ნაწილის ერთ-ერთ რაიონს სახელწოდებით — ქადიქიოი. ქალკედონი დაარსებულია ძველი ბერძნების (მეგარელთა) მიერ ძვ. წ. 685 წელს. ბიზანტიონის დაარსებამდე რამდენიმე წლით ადრე. ის მდებარეობდა ბოსფორის სრუტის დასაწყისში, ბიზანტიონის მოპირდაპირე სანაპიროზე. ქალკედონი ანტიკური ხანაში და ადრეულ შუა საუკუნეებში წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სავაჭრო და პოლიტიკურ ცენტრს და აყვავებული ქალაქი იყო. ქალკედონში 451 წელს გაიმართა მე-4 მსოფლიო საეკლესიო კრება, რომელმაც საბოლოოდ დაამტკიცა მრწამსი დღევანდელი ფორმით და დაგმო მონოფიზიტობა. ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებამ გამოიწვია, 1353 წელს, მისი მიტაცება ოსმალეთის იმპერიის მიერ, რომლის დედაქალაქ სტამბოლის ზრდის გამო ქალკედონი მოექცა მის შემადგენლობაში და დღეს წარმოადგენს მის ერთ-ერთ რაიონს სახელწოდებით — ქადიქოი. ლექსიკონი-ქალკედონი
გიორგი ასანიძე

გიორგი ასანიძე (დ. 30 აგვისტო, 1975, საჩხერე) — ქართველი სპორტსმენი, საქართველოს ძალოსანთა ნაკრების მთავარ მწვრთნელი, საქართველოს პარლამენტის ორგზის ( 2004, 2008) წევრი. ვახტანგ გორგასლის II და III ხარისხის ორდენებისა და ღირსების ორდენის კავალერი. გიორგი ასანიძე დაიბადა 1975 წლის 30 აგვისტოს ქალაქ საჩხერეში. 1996 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემია. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კრწანისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2006-2007 წლებში — რუსეთის ფედერაციის ხელისუფლების მიერ საქართველოს მოქალაქეთა მიმართ განხორციელებელი ქმედებების შემსწავლელი დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრი. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გლდანის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. იყო სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე. 2013 წელს გიორგი ასანიძე დაინიშნა საქართველოს ძალოსანთა ნაკრების მთავარ მწვრთნელად. პროფესიით არის მწვრთნელი–პედაგოგი და ეკონომისტი. 2017 წელს საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციაციამ გიორგი ასანიძე წლის საუკეთესო მწვრთნელად დაასახელა. 2018 წელს საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ დაასახელა წლის საუკეთესო მწვრთნელად. ასანიძემ მონაწილეობა მიიღო 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაში 85 კგ წონით კატეგორიაში, სადაც მან მოიგო ბრინჯაოს მედალი. 2001 წელს გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი (ანტალია). 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე მოიპოვა ოქროს მედალი. ატაცი: 181 კგ აკვრა 210 კგ ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. გვ. 24 — თბ., 1998-1999. გიორგი ასანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ასანიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) გიორგი ასანიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტის სტატისტიკა გიორგი ასანიძე[მკვდარი ბმული] — სპორტი.ge გიორგი ასანიძე — ოლიმპიური კომიტეტი ↑ გიორგი. ქართულის სპორტის სტატისტიკა. ციტირების თარიღი: 4 სექტემბერი, 2018.[მკვდარი ბმული] ↑ ძალოსნებმა ასანიძე დაამტკიცეს. „მსოფლიო სპორტი“ (13 მაისი 2013). ↑ 2017 წლის საუკეთესო მწვრთნელი – გიორგი ასანიძე. „მსოფლიო სპორტი“ (28 დეკემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: სექტემბერი, 2018.
დიდი წერეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

დიდი წერეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი წერეთის ცენტრში. თარიღდება XIV-XV საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (12,5 X 7,5 მ). გარე კედლები ნაგებია თლილი ქვით, შიგნიდან - ნატეხი ქვით, კონსტრუქციული ნაწილები - თლილი შირიმით. გარედან არქიტრავით გადახურული, შიგნიდან ტიმპანიანი შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდში ერთი სარკმელია, სამხრეთის კედელში - ორი. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო პატარა ნიშია; ცენტრში დგას სწორკუთხა ვიწრო სატრაპეზო ქვა. კედლები მოხატული ყოფილა (ჩანს საღებავის კვალი). ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 64.
დიდი ხურვალეთის კვირაცხოვლის ეკლესია

დიდი ხურვალეთის კვირაცხოვლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის აღმოსავლეთით 0,5 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (6,4X4,4 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ეკლესიას სამხრეთით არქიტრავით გადახურული კარი და თაღოვანი სარკმელი აქვს, აღმოსავლეთით და დასავლეთით - თითო ასეთივე სარკმელი. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. დარბაზის დასავლეთ კედლის კუთხეების პილასტრებზე გადადის შირიმის ქვის თაღი, აფსიდის მარტივპროფილიან იმპოსტებზე - აგურით ნაწყობი ოდნავ შეისრული თაღი. თაღებს, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებს ემყარება აგურის კვადრატული კამარა. ეკლესიას აგურის თაროსებრი ლავგარდანი აქვს. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
დიდი ხურვალეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

დიდი ხურვალეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის ჩრდილოეთით სამ კილომეტრზე, ადგილ ძუკათაში, მდინარე ხურვალეთის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (10,8 X 5,9 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. პილასტრები, კარისა და სარკმლების საპირეები ამოყვანილია შირიმის ქვით. შესასვლელები სამხრეთითა და ჩრდილოეთითაა. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო ოთხკუთხა ნიში. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე, მთელ სიგრძეზე მიდგმულია სწორკუთხა სათავსი (10,8 X 3,3 მ), რომელიც აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით მთავრდება. აფსიდში თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. ზუსტად იმავე ზომის სათავსია მიშენებული ეკლესიის სამხრეთ კედელზე. მას კარი სამხრეთით აქვს. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
დიდი ხურვალეთის ყველაწმინდის ეკლესია

დიდი ხურვალეთის ყველაწმინდის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (8,3 X 5,5 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შენობის კუთხეები, კარი და სარკმლები ამოყვანილია ნატეხი ქვისა და კვადრატული აგურის თანაბარი წყობით. ეკლესიას სამხრეთითა და დასავლეთით არქიტრავით გადახურული შესასვლელები აქვს. აღმოსავლეთის, დასავლეთისა და სამხრეთის კედლებში თაღოვანი სარკმლებია. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. კამაროვანი გადახურვა დარბაზის შუა საბჯენ და დასავლეთ კედლის თაღებსა და ორსაფეხურიან იმპისტებზე დაყრდნობილ სატრიუმფო თაღს ეყრდნობა. დასავლეთის ფასადზე ჯვრის ორი რელიეფური გამოსახულებაა. ლავგარდანი აგურისაა, სახურავი - ფილაქვის. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის ჩრდილოეთით სამ კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (8,5 X 5 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. სამხრეთითა და დასავლეთით შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელებია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნახევარწრიულ აფსიდში, ერთი თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. აფსიდის გვერდებზე, კედელში, მცირე ზომის სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებიც კარით უკავშირდება აფსიდს. ორივე სადგომს აღმოსავლეთით თითო მცირე სარკმელი აქვს. დარბაზის სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია, დასავლეთისაში - ერთი. სარკმლები თაღოვანია და გარეთკენ ვიწროვდება. გრძივ კედლებზე წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. პილასტრები დასრულებულია კაპიტელებით. თაღები შირიმის ქვისაა. ეკლესიას შირიმის ქვის თაროსებრი ლავგარდანი და ლორფინის ორფერდა სახურავი აქვს. სარკმლების საპირეც შირიმის ქვისაა. ეკლესიაზე დასავლეთით მიდგმულია სწორკუთხა კარიბჭე, რომლისაგანაც შემორჩენილია წყობის ქვედა რიგები. კარიბჭეს კარი დასავლეთით ჰქონდა. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
დიცის ღვთისმშობლის ეკლესია

დიცის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიცის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (10,7 X 6,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კედლის კუთხეები და სარკმლები თლილი ქვისაა. შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ღერძზე ვიწრო სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. ორი სარკმელი სამხრეთ კედელშია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. დასავლეთ კედლის ფრონტონის თავზე მოგვიანებით დაუშენებიათ ოთხივე მხარეს სწორკუთხა თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომელსაც პირამიდული სახურავი აქვს. სამრეკლო ამჟამად გადახურულია თუნუქით. ეკლესიის ორფერდა სახურავი ღარიანი კრამიტისაა. შემორჩენილია ეკლესიის სამხრეთისა (სარკმლისა და გადახურვის ფრაგმენტები) და დასავლეთის მინაშენების ნანგრევები. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია შიდა ქართლში გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით, მდინარე სკრის ხეობის ბოლოში. თარიღდება XVIII საუკუნის ბოლოთი და XIX საუკუნის დასაწყისით. ეკლესია დარბაზულია (6,6 X 5,25 მ), ნაგებია მცირე ზომის ქვებით. შენობის კამარა, კონქი და კედლების ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია, არ არის შემორჩენილი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედლის კუთხე. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთით აქვს, სარკმლები - აღმოსავლეთით და დასავლეთით. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.