laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სიგიზმუნდ III ვაზა

სიგიზმუნდ III (შვედ. Sigismund, პოლ. Zygmunt, ბელარ. Жыгімонт, ლიეტ. Zigmantas დ. 20 ივნისი, 1566  — გ. 30 აპრილი, 1632 ) — პოლონეთის მეფე და ლიტვის დიდი მთავარი 1587 წლის 27 დეკემბრიდან, შვედეთის მეფე 1592 წლის 27 ნოემბრიდან - 1599 წლის ივლისამდე, გუსტავ ვაზას და სიგიზმუნდ I ხუცესი შვილიშვილი, შვედეთის მეფის იოჰან III-ისა და კატერინა იაგელონკას ვაჟი. რეჩ პოსპოლიტის ტახტზე არჩევის შემდეგ, სიგიზმუნდი ცდილობდა თავის მმართველობის ქვეშ მოექცია რეჩ პოსპოლიტა და შვედეთი. მოკლე ხნით ეს მან კიდევაც შეძლო. 1592 წელს მან პირადი უნიით გააერთიანა ორივე სახელმწიფო, მაგრამ 1595 წელს შვედეთის პარლამენტმა სედერმანლანდის ჰერცოგი შვედეთის რეგენტად, არმყოფი მეფის მაგივრად. სიგიზმუნდა თავისი დარჩენილი ცხოვრების დიდი ნაწილი დახარჯა დაკარგული ტახტის დასაბრუნებლად. სიგიზმუნდი საკმაოდ წინააღმდეგობრივ ფიგურად დარჩა პოლონეთის ისტორიაში. ერთი მხრივ, მისი დიდი ხნის მმართველობა რეჩ პოსპოლიტის სიძლიერის პიკს ემთხვევა. მეორე მხრივ, მისი მმართველობის დროს გამოჩნდა დაკნინების პირველი ნიშნები, რომლებმაც შემდგომ გამოიწვია პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო. დაიბადა 1566 წლის 20 ივნისს ციხე-დარბაზ გრიპსხოლმიში, სადაც დედამისი კატერინა თავის მეუღლეს იოჰანს თან ახლდა - რომელიც საკუთარი ძმის ერიკ XIV მიერ იყო ჩამწყვდეული. როგორც იაგელონების შთამომავალი დედის მხრიდან, 21 წლის პრინცი სიგიზმუნდი 1587 წელს არჩეულ იქნა პოლონეთის მეფედ, თავისი დეიდის ანნა იაგელონკის და გვირგვინის დიდი გეტმანის იან ზამოისკის დიდი ძალისხმევით. იაგელონების შვედი შთამომავლის მოწვევით პოლონეთის ტახტზე, პოლონეთის მხარე იმედოვნებდა შვედეთთან მოეგვარებინა ტერიტორიული პრობლემა და მიეღო სადავო მიწები ჩრდილოებით. მალე კორონაციის შემდეგ სიგიზმუნდმა გაილაშქრა თავის მოწინააღმდეგეზე, ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიანზე; რომელიც დამარცხებული იქნა და ტყვედ ჩავარდა (1588), თუმცა გაათავისუფლეს 1589 წლის შეთანხმების შემდეგ, რომლის მიხედვით უარი თქვა პრეტენზიაზე პოლონეთის ტახტზე. სიგიზმუნდი არც თავისი გარეგნობით, არც ხასიათით პოლონელებს არ მოეწონათ; მის მიმართ უარყოფითი დამოკიდებულება უფრო გაიზარდა, მას შემდეგ რაც ის გაემგზავრა რეველში, მამასთან შესახვედრათ (1589), ის საიდუმლოდ შევიდა მოლაპარაკებაში ერნესტთან, ავსტრიის ჰერცოგთან, რომელიც ცნობილი პირობებით თანახმა იყო უარი ეთქვა პოლონეთის ტახტზე მის სასარგებლოდ. ახალგაზრდა მეფემ ვერ მოახერხა დაემსახურებინა ძლიერი ზამოისკის სიმპატიები. პირველი უთანხმოება მათ შორის გამოიწვია ესტონეთმა, რომლის პოლონეთზე შემოერთების პირობა მისცა სიგიზმუნდმა შეთანხმების პუნქტების მიხედვით, მაგრამ ეს დაპირება მან არ შეასრულა. ამის შედეგად იყო მეფის საწინააღმდეგო საინკვიზიციო სეიმი (1592) და შესუსტებული სამეფო ძალაუფლება. ზამოისკის ადგილი რომელიც ფიქრობდა მეფის მართვას, დაიკავა იეზუიტებმა. სიგიზმუნდის მთავარ ამოცანას შეადგენდა პოლონეთში კათოლიციზმის განმტკიცება, პროტესტანტიზმის სრულ განადგურებას და მართლმადიდებლობის დაკნინებას; მის დროს მოხდა ბრესტის უნიის გაფორმება. ამ ამოცანებთან ერთად ის ხელმძღვანელობდა მხოლოდ დინასტიური ინტერესებით. პოლონეთის შიდა ცხოვრებაში სიგიზმუნდის მმართველობა იყო სახელმწიფოს გახრწნის ეპოქის დასაწყისი. 1596 წელს მან პოლონეთის დედაქალაქი კრაკოვიდან ვარშავაში გადაიტანა.
ამატერასუ

ამატერასუ (იაპონ. 天照), ამატერასუ-ოომიკამი (天照大神) ან ოოჰირუ-მენომუჩი-ნო-კამი (იაპონ. 大日孁貴神) — იაპონურ მითოლოგიაში მზის ქალღმერთი და, თითქმის, ყველაზე წმინდა შინტოისტური ღვთაებაა (神 კამი). მისი სახელი, ამატერასუ, ნიშნავს „ცის გამნათებელს“. მისი ტაძარი ქალაქ ისეშია. ძველიაპონური ლიტერატურის უდიდესი ძეგლის – „კოჯიკის“ ტრადიციით, ამატერასუ სუსანოოს, ზღვისა და ქარიშხლის კამისა და ცუკუიომის, მთვარის ღმერთის, დაა. იაპონური მითოლოგიის თანახმად, სამივე სამივე შექმნა იძანაგიმ. ამატერასუ შეიქმნა, როდესაც იძანაგიმ ჩამოიბანა საკუთარი მარცხენა თვალი, მარჯვენა თვალის დაბანისა დაიბადა სცუკუჲომი დაიბადა, ხოლო სუსანო'ო მისი ცხვირის დაბანისას შეიქმნა. ამბავი გვიამბობს ამატერასუსა და სუსანოოს შორის დიდ მეტოქეობაზე. როცა, იძანაგის ბრძანებისამებრ, სუსანოო ცას ტოვებდა, დასამშვიდობებლად დასთან მივიდა. ამატერასუმ, დაეჭვებულმა, შეთავაზა გამოწვევა: ორივე მათგანს რაიმე საგანი ადამიანად უნდა ექცია. ამატერასუმ შექმნა სამი ქალი სუსანოოს ხმლისგან, მან კი ხუთი კაცი მისი ყელსაბმისგან. ამატერასუმ თქვა, რომ კაცები მისი იყვნენ, რადგან მისი ყელსაბმისგან დამზადნენ. სუსანოომ გაანადგურა მისი ბრინჯის მინდვრები, და ბრაზისგან ერთი მისი მხევალი მოკლა. შეშინებული და გაბრაზებული ამატერასუ „ამა-ნო-ივატოში“, „ციური კლდის გამოქვაბულში“ დაიმალა, ასე რომ მზე დაიმალა და სამყარო დიდი ხნით დაბნელდა. ონები გამოვიდნენ ბნელ სამყაროში; კამებს არ შეეძლოთ ამატერასუს გამოქვაბულიდან გამოყვანა. ბედნიერების ჭკვიანმა ქალღმერთმა ამე-ნო-უძუმემ აიღო პატარა ნავი, შესასვლელთან ამოაყირავა და მასზე ცეკვა დაიწყო. ამას ბევრი კამი ესწრებოდა, რომელთაც მხიარულად სიცილი დაიწყეს. ამატერასუმ მათი გაიგო და გასაგებად, თუ რატომ იცინოდნენ ღმერთები, გაიხედა. როცა გამოქვაბული გააღო, უძუმეს მიერ ხეზე მიყუდებულ სარკეში თავისი ანარეკლი დაინახა და ნელ-ნელა გამოვიდა გამოქვაბულიდან. ამ დროს, ღვთაება ამე-ნო-ტაჯიკარავომ მის უკან გამოქვაბული დაკეტა, რომ შიგ ვეღარ შესულიყო. ამატერასუ გაჰყვა სხვა ღმერთებს და ქვეყანაზე მზის შუქი დაბრუნდა, სუსანოო კი ციდან სამუდამოდ განდევნით დაისაჯა. შინტოიზმი Wheeler, Post (1952). The Sacred Scriptures of the Japanese. New York: Henry Schuman. pp. 393–395. ISBN 1-4254-8787-4
იძანაგი

იძანაგი (იაპონ. イザナギ, კოძიკის მიხედვით - 伊弉諾; ნიჰონ შოკის მიხედვით - 伊邪那岐; ასევე იწერება - 伊弉諾尊) არის ერთ-ერთი მთავარი კამი სინტოიზმში. კოძიკის მიხედვით მისი სახელი ითარგმნება — „კაცი, რომელიც იწვევს (პატიჟებს)“ ან იძანაგი-ნო-მიკოტო; ასევე იკითხება — იძანაგი-ნო-ოოკამი. მის ცოლ და უმცროს დასთან, იძანამისთან ერთად, ბევრი კუნძული, კამი და იაპონელთა წინაპარი შექმნა. როდესაც მშობიარობისას იძანამი გარდაიცვალა, იძანაგიმ სცადა მისი იომიდან (მიწისქვეშეთი) ამოყვანა (უშედეგოდ). დაბრუნებულმა დაიწყო იომის ჭუჭყის ჩამობანვა, მისი მარცხენა თვალიდან გაჩნდა მზის ქალღმერთი ამატერასუ, მთვარის ღმერთი ცუკუიომი მარჯვენა თვალიდან და ქარიშხალთა ღმერთი — სუსანოო ცხვირიდან.
სურაბაია

სურაბაია (ინდონ. Surabaya) — სიდიდით მეორე ქალაქი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ იავაზე, აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში. ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 2012 წლის მონაცემებით 3,114,700 კაცს შეადგენს. Official website დაარქივებული 2011-10-29 საიტზე Wayback Machine. Satellite picture by Google Maps ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112136164"></a> ↑ 2.0 2.1 http://dispendukcapil.surabaya.go.id/index.php ↑ http://www.geopostcodes.com/Sukolilo_Surabaya ↑ http://www.geopostcodes.com/Tenggilis_Mejoyo
ჰილოძოიზმი

ჰილოძოიზმი (ბერძნ. hylē აქ – ნივთიერება, მატერია და zoē – სიცოცხლე) — ფილოსოფიური მოძღვრება, რომლის თანახმად, მთელი სამყარო არის ცოცხალი, გასულიერებული. ტერმინი ჰილოძოიზმი შემოიღო ინგლისელმა ფილოსოფოსმა რალფ კადუორთმა XVII საუკუნეში. ჰილოძოიზმს უპირისპირდება მექანიციზმი. ჰილოძოიზმის საწყისი ფორმაა ანიმიზმი. მისი თავისებური სახეა — პანფსიქიზმი. ჰილოძოიზმის წარმომადგენლები არიან ძველი ბერძენი ნატურფილოსოფოსები (თალესი, ანაქსიმანდრე, ანაქსიმენე, ჰერაკლიტე, ემპედოკლე), სტოიკოსები. რენესანსის ეპოქაში იგი აღადგინეს იტალიელმა ნატურფილოსოფოსებმა (ბერნარდინო ტელეზიო, ჯორდანო ბრუნო). ჰილოძოიზმის ელემენტებს შეიცავს XVIII საუკუნის ფრანგი მატერიალისტების — დენი დიდროსა და ჟან ბატისტ რობინეს შეხედულებები. ჰილოძოიზმი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 660.
პოტენციალი

პოტენციალი (<ლათ. potentia — ძალა) — საშუალებები, წყაროები, მარაგი, რომელთა მობილიზაცია და ამოქმედება შესაძლებელია მიზნის მისაღწევად, გეგმის განსახორციელებლად, ამოცანის გადასაწყვეტად. ერთი პიროვნების, საზოგადოების, სახელმწიფოს შესაძლებლობანი გარკვეულ დარგში. მაგ.: ეკონომიკური პოტენციალი, მოქმედების პოტენციალი და სხვ. მათემატიკაში, ფიზიკაში, ქიმიაში, ბიოლოგიასა და მეცნიერების სხვა დარგებში ტერმინ „პოტენციალს“ სხვადასხვა მნიშვნელობა აქვს. ფიზიკაში იგი იქნება სიდიდე, რომელიც აღწერს ვექტორული ხასიათის ფიზიკური ველების ფართო კლასს. ქიმიაში კი იქნება — თერმოდინამიკური ფუნქცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 174.
ჰორიზონტი

ჰორიზონტი (ბერძნ. horizōn, ნათ. ბრ. horizontos < horizō — შემოვსაზღვრავ) — დედამიწის ზედაპირის ის ნაწილი, რომელიც დამკვირვებლის თვალისთვის მისაწვდომია ღია გარემოში. ხილული ჰორიზონტი ეწოდება წირს, რომლითაც ცა თითქოს დედამიწის ზედაპირს ესაზღვრება. ხილული ჰორიზონტის სიშორე s, ე.ი. მანძილი დედამიწის ზედაპირის ყველაზე შორეულ ხილვად წერტილებამდე, იზრდება გარემოს მიმართ დამკვირვებლის h სიმაღლის მიხედვით და გამოისახება ფორმულით: s ( k m ) = 3 , 83 h ( m ) {\displaystyle s(km)=3,83{\sqrt {h(m)}}} . ჭეშმარიტი ანუ მათემატიკური ჰორიზონტი არის ცის სფეროს დიდი წრეწირი, რომლის სიბრტყე მართობულია შვეული წრფისადმი. ხილული ჰორიზონტის ჩვეულებრივ ჭეშმარიტ ჰორიზონტზე დაბლაა ð კუთხით, რასაც ჰორიზონტის დაწევა ჰქვია. დაკვირვების ადგილის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტს კვეთს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის წერტილებში, მათ შორის კი არის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის წერტილები, სადაც ჰორიზონტს კვეთს ცის ეკვატორი. ჩრდილოეთი სამხრეთი აღმოსავლეთი დასავლეთი ჰორიზონტის შესახებ (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 689.
ამბარა

ამბარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), შავი ზღვის ნაპირას, მიუსერის კონცხზე. ადგილობრივი კურორტი. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 13 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 120. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16.
ანუხვა

ანუხვა (ყოფილი აგწა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები:ანუხვა, აბაახუდა, აკალამრა, აკუი, აუძხა, აქვაჩა, აჩირხა, აჯმატვარა, ვესიოლოვკა, ლაშფსარდი, სომხური ანუხვა, სომხების ხეობა). ზღვის დონიდან 360 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 25 კმ. ანუხვის მიდამოებშია კარსტული მღვიმე აგწა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 171. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 216
აოსირხვა

აოსირხვა, ავასირხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აჭანდარის თემი), მდინარე ააფსთის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 160 მ, შავი ზღვიდან 13 კმ, გუდაუთიდან 19 კმ. სახელწოდება აფხაზურია და ოსიების (ოსია – გააფხაზებული ქართული გვარი) ბორცვს ნიშნავს. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 174. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 57.
ჯონ ბრზენკი

ჯონ ბრზენკი (ინგლ. John Brzenk; დ. 15 ივლისი, 1964) — ამერიკელი მკლავჭიდელი. ამერიკის ჩემპიონი პირველად 16 წლის ასაკში გახდა. 19 იყო წლის იყო, როდესაც მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი მკლავჭიდში. მისი დამარცხება მოახერხა მხოლოდ ექვსმა სპორტსმენმა, ესენი იყვნენ: ალან კარაევი, ალექსეი ვოეოდა, გარი გუდვიჩი, მათ განერი, დევონ ლარატი, ტრევის ბაგენტი. ბრზენკი კრიტიკოსების მიერ ფართოდ არის აღიარებლი. ის გინესის რეკორდების წიგნის მიერ ოფიციალურად იქნა დასახელებული როგორც „ყველა დროის უდიდესი მკლავჭიდელი“. ჯონ ბრზენკი Armwrestlinghistorychannel.com ↑ Pulling John. Pulling John. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-03. ციტირების თარიღი: 2015-11-25. ↑ Records, Guinness World (2000-05-02). Guinness World Records 2000 (en). Bantam. ISBN 9780553582680.
არაშახუ

არაშახუ, არაშ-ახუ — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), მდინარე მჭიშთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 11 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 15,5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 188. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
არსაული

არსაული (ყოფილი გოგირდწყალი; ყოფილი მესამე ქარხანა - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს.) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (პრიმორსკოეს თემი), შავი ზღვის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 9 კმ, პრიმორიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მეციტრუსეობა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 205. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 584. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
არუთა (დურიფშის თემი)

არუთა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (დურიფშის თემი), მდინარე დოხურთის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 260 მ, შავი ზღვიდან 11 კმ, გუდაუთიდან 14 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 210. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
არუთა (ყულანურხვის თემი)

არუთა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი). ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 6 კმ, გუდაუთიდან 14 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 210. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
არხა

არხა (ყოფ. ეღირთა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ხოფის თემი), მდინარე ეღრის (ხიფსთის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 360 მ, გუდაუთიდან 20 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 221. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
აუალიცა

აუალიცა, ავალიცა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აჭანდარის თემი), მდინარე ჭბართის (ააფსთის შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 170 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 245. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 23. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 18. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14.
აუძხა

აუძხა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), მდინარე ფსირცხის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, გუდაუთიდან 27 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 245. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
აფშანხვარა

აფშანხვარა, აფშანჰვარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი). ზღვის დონიდან 230 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, გუდაუთიდან 21 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 248. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
აფცხვა

აფცხვა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), მდინარე ამბარის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 20 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 248. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
აქვი

აქვი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), მდინარე ცვკვარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 50 მ, შავი ზღვიდან 2 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 258. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
კონსტანტინე გედროიცი

კონსტანტინე კაეტანის ძე გედროიცი (რუს. Константин, Каетанович Гедройц; დ. 6 აპრილი [ ძვ. სტ. 25 მარტი] 1872, ბენდერი, მოლდოვა — გ. 5 ოქტომბერი 1932, მოსკოვი) — საბჭოთა ნიადაგთმცოდნე და აგროქიმიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929). 1898 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სატყეო ინსტიტუტი, 1903 წელს — პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილება. 1918–1928 წლებში იყო ნიადაგის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი; 1928–1930 წლებში ამავე ინსტიტუტის დირექტორი; 1918–1930 წლებში პეტროგრადის სატყეო ინსტიტუტის პროფესორი; 1927 წელს აირჩიეს ნიადაგთმცოდნეთა საერთაშორისო ასოციაციის პრეზიდენტად. საყურადღებო გამოკვლევები აქვს ნიადაგის კოლოიდურ ქიმიაში. გედროიცმა ნიადაგში გამოჰყო „შთანმთქავი“ ანუ კოლოიდური კომპლექსი, რომელიც შედგება მაღალდისპერსიული მინერალური, ორგანულ-მინერალური და ორგანული ნაწილაკებისაგან; ახლებურად გააშუქა ნიადაგის გენეზისის საკითხები, აგრეთვე ნიადაგის ბევრი მნიშვნელოვანი თვისება, შეიმუშავა ნიადაგების კლასიფიკაციის ახალი პრინციპები, გამოიკვლია მათი ბიცობებისა და სოლოდების წარმოშობა და შექმნა ამ ნიადაგების მელიორაციის თეორია. ვ.ი. ლენინის სახელობის პრემია (1927). Избр. соч., т. 1-3, М., 1955: Химический анализ почв, 5 изд., М., 1955: Учение о поглотительной способности почв, 5 изд., М. - Л.. 1935. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 34. К. К. Гедройц, М., 1956 (Материалы к биобиблиографии ученых СССР. Сер. почвоведения, в. 5). ↑ 1.0 1.1 Гедройц Константин Каэтанович / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი საქართველოში. მდებარეობს ქალაქ კასპში, სტალინის ქ. 88-ში. დაარსდა 1960 წლის 22 ივნისს. მუზეუმის ჩამოყალიბებისას არცერთი ექსპოზიცია და სამუზეუმო კოლექცია არ იყო. პირველი ექსპოზიცია მუზეუმში 1963 წლის 5 ოქტომბერს გაიხსნა. დღეისათვის სამუზეუმო ფონდებში ითვლება 20 000-ზე მეტი ექსპონატი და სამუზეუმო მასალა. მუზეუმში დაცულია კასპის, რენეს, მეტეხის, თეზის ტერიტორიებზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული ადრე და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალები, ყორღანებიდან მოპოვებული ძვ. წ. III-I ათასწლეულით დათარიღებული ნივთები, ძირითადად თრიალეთის კულტურისთვის დამახასიათებელი კერამიკა, გვიანბრინჯაოს ხანის თიხის ჭურჭელი, ძვ. წ. XIV-XII საუკუნეებით დათარიღებული სამოსელის დეტალები, ცხენის აღკაზმულობა, სამუშაო და საბრძოლო იარაღი (აღმოსავლეთქართული ცულები, სატევრები, შუბისპირები — ძვ. წ. XIII-VII საუკუნე), სოფელ სასირეთში შემთხვევით აღმოჩენილი მოოქროვილი ვერცხლის დისკო (ძვ. წ. III ს.), ელინისტური ხანის ბრინჯაოს დიონისეს ქანდაკება (ძვ. წ. III-II სს.) და სამტუჩა სურა-ოინოხოია (ახ. წ. I ს.), თიხის მოჭიქული ჭურჭელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიურ მასალებიდან. მუზეუმს აქვს 4 ფილიალი: სოფელ ხოვლეში ივანე ჯავახიშვილის, სოფელ სასირეთში გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის, სოფელ ლამისყანაში ალექსანდრე და მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანების და კავთისხევში ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმები. საქართველოს მუზეუმების სია ივანე ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი ჯამბაკურ-ორბელიანების სასახლე ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმი კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარქივებული 2014-02-03 საიტზე Wayback Machine. კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
ჯონ ლაჟუა

ჯონათან (ჯონ) ლაჟუა (ფრანგ. Jonathan "Jon" Lajoie, 21 აგვისტო, 1980. მონრეალი, კვებეკი) — კანადელი იუმორისტი, მსახიობი და მუსიკოსი. იგი პოპულარული გახდა Everyday Normal Guy (ჩვეულებრივი, ყოველდღიური ბიჭი) ირონიის გაჯერებული მუსიკალური კლიპით, სადაც იგი მასხრად იგდებს ჰიპ–ჰოპ სტილის კლიპებს. მილიონობით ადამიანს აქვს ნანახი მისი სხვა ვიდეობი (როგორებიცაა: Show Me Your Genitals (მაჩვენე შენი გენიტალიები), "2 Girls 1 Cup Song" (2 გოგო 1 ჭიქა)) მსოფლიოს მასშტაბით. You Want Some of This? (2009) I Kill People (2010) High As Fuck (2008) Show Me Your Genitals (2008) I'm Inside Me! (2010) Very Super Famous (2011) The Best Song (2011) F**k Everything (2011) WTF Collective 3 (2011) Song for the Students (2012) Broken-Hearted (2012) The Best Christmas Song (2012) Started As a Baby (2013) Miley, You're a Good Girl (2013) Merry Christmas Exclamation Point (2013) Please Use This Song (2014) ოფიციალური საიტი ჯონ ლაჟუა — არხი YouTube-ზე ჯონ ლაჟუა საიტზე MySpace ჯონ ლაჟუა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Radio-Canada: – - Zone Radio. Radio-canada.ca. ციტირების თარიღი: 2010-01-09.
ლავრისხევის ლავრა

ლავრისხევის ლავრა — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლავრისხევის სამხრეთით, 1-1,5 კილომეტრზე. თარიღდება X საუკუნის პირველი ნახევრით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობაა (9,5 X 9 მ), ნაგებია საშუალო ზომის მოყავისფრო-მოყვითალო ნატეხი ქვიშაქვით, გამოყენებულია ბაზალტი და ტუფიც. XIX საუკუნეში ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესეს და მოხატეს, დააგეს ხის იატაკი, დადგეს კანკელი და გადახურეს თუნუქით. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს — ჩრდილოეთ მკლავის ჩრდილოეთ კედელში და დასავლეთ მკლავის სამხრეთ კედელში. აღმოსავლეთ მკლავი დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. დანარჩენი მკლავები სწორკუთხაა. რვაწახნაგა გუმბათი ოდნავ წაგრძელებულ მართკუთხედს ემყარება. გუმბათი გადახურულია შეკრული კამარით. მკლავების გრძივ კედლებში ამოყვანილია თაღები, რომლებსაც კონსტუქციული და დეკორატიული მნიშვნელობაც აქვთ. ეკლესიაში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლავრისხევის ლავრა საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. ლავრისხევის ეკლესია (კასპის რ-ნი) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ