laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
განოიდები

განოიდები, განოიდური თევზები (ლათ. Ganoidomorpha) — სხივფარფლიანი თევზების ჯგუფი. წარსულში მრავალრიცხოვანი იყო, განსაკუთრებით დევონურ პერიოდში. სხეულის სიგრძე 3–5 სმ-დან (ნამარხი ფორმები) 9 მეტრამდეა. განოიდებმა შეინარჩუნეს რიგი ძველი ნიშან-თვისებები, რომლებიც სხვა სხივფარფლიან თევზებს არ აქვთ: ჩონჩხში მრავალი ხრტილია, ზოგიერთს შემორჩენილი აქვს ქორდა, მალები უსხეულოა, ქალის შიდა კოლოფი ხრტილოვანია; ქვედა ყბა შედგება მრავალი გაძვალებული ნაწილისგან. ქერცლი (განოიდური, რომბული) ზემოდან დაფარულია ემალისებრი ნივთიერებით (განოინით). კუდის ფარფლი ჰეტეროცერკალურია. შენარჩუნებულია საშხეფი — სპეციალური ნახვრეტი სალაყუჩე სარქვლის ზემოთ (როგორც ზვიგენებს) და, სხვადასხვა ხარისხით, სპირალური სარქველი ნაწლავში და არტერიული კონუსი გულში. დღეისათვის მცხოვრები სახეობები გაერთიანებულია ორ ჯგუფში: 1) ხრტილოვანი განოიდები (Chondrostei, Chondrosteimorpha) ორი რიგით — ზუთხისნაირნი და მრავალფარფლასნაირნი (ეს უკანასკნელი სადავოა); 2) ძვლიანი განოიდები, ანუ მთელძვლოვანნი (Holostei, Holosteimorpha) ასევე ორი რიგით — ამიისნაირნი (Amiiformes) ერთადერთი სახეობით (შლამის თევზი) და ჯავშნიანნი (Lepisosteiformes) ერთი ოჯახით (კაიმანისებრი თევზები). ძვლიან განოიდებს ახასიათებთ საღერძე ჩონჩხის გაძვალება და საცურავი ბუშტის უჯრედოვნება, ამ უკანასკნელს პრიმიტიული ფილტვის ფუნქცია შეუძლია შეასრულოს. განოიდების ორი ჯგუფის ნათესაური კავშირის კლადოგრამა: ↑ Решетников Ю. С. Ганоидные рыбы // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М., 2006. — стр. 388–389.
ვილჰელმ კანარისი

ვილჰელმ ფრანც კანარისი (გერმ. Wilhelm Franz Canaris; დ. 1 იანვარი, 1887, აპლერბეკი (დორტმუნდი) — გ. 9 აპრილი, 1945, ფლოსენბიურგის კონცენტრაციული ბანაკი) — გერმანელი ადმირალი და ვერმახტის საგარეო დაზვერვი (აბვერი) შეფი მესამე რაიხის პერიოდში. კანარისი დაიბადა დორტმუნდში და იზრდებოდა დუისბურგში, სადაც შტაინბარტის გიმნაზიაში სწავლა-განათლება მიიღო. 1905 წელს იგი საზღვაო კადეტად შედის ფლოტში და 1916 წლისთვის უკვე კაპიტან-ლეიტენანტია. 1917 წელს იგი მუშაობდა კატაროში, წყალქვეშა ნავების შტაბში, სუბმარინების კომანდანტის მოადგილედ "სავაჭრო ომში". პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ კანარისი ფრაიკორპსის მეთაურის ჰერმან ერჰარდტის თანაშემწე და დაახლოებული პირია. 1919 წელს იგი მონაწილეობდა "ლიუტვიც-კაპის პუტჩში", რისთვისაც დაპატიმრებულ იქნა, თუმც ციხეში დიდი ხანი არ დაუყვია და მალევე გაათავისფლეს. 1921 წელს კანარისი დაინიშნა ბალტიის ზღვის ფლოტის საადმირალო შტაბის პირველ ოფიცრად, 1927 წელს კი საზღვაო ძალების შეფის შტაბის რეფერანტად. 1931 წელს კანარისი ხდება ჩრდილოეთის ზღვის ფლოტის შტაბის შეფი. ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ იგი ნაციონალ-სოციალისტური პარტიის წევრი ხდება და ინიშნება აბვერის შეფად. 1944 წელს კანარისი, უკვე ადმირალი, ინიშნება ვერმახტის მთავარსარდლობის ეკომომიკური ომის წარმოების განყოფილების უფროსად. მეორე მსოფლიო ომის მიწურულში კანარისი კავშირს ამყარებს ნაცისტური რეჟიმის მოწინააღმდეგე ოფიცრებთან და გენერლებთან. იგი ავალებს მის უახლოეს თანამშრომლებს, ჰანს ოსტერს და ჰანს ფონ დონანის აბვერის საფარველის ქვეშ შეიმუშაონ ჰიტლერის დამხობის კონკრეტული გეგმები. 1944 წლის თებერვალში იგი გადაყენებულ იქნა აბვერის შეფის თანამდებობიდან და ჰიტლერზე 1944 წლის 20 ივლისის თავდასხმიდან 3 დღის შემდეგ მისი უშუალო მტრის, რაიხის უშიშროების მთავარი სამსახურის (RSHA) VI განყოფილების შეფის, სს-ის ბრიგადენფიურერის ვალტერ შელენბერგის მიერ დაპატიმრებულ იქნა. 1945 წლის აპრილში დიდი ხნის ძებნის შემდეგ აბვერის ერთ-ერთ სეიფში აღმოაჩინეს კანარისის დღიურები, რომლებიც შეთქმულების ბევრ დეტალს ფარდას ხდიდა. ჰიტლერმა ბრძანება გასცა "ყველა შეთქმულის დაუყოვნებლივი განადგურების" შესახებ და 1945 წლის 9 აპრილს ადმირალი კანარისი და მისი თანაშემწეები, ჰანს ოსტერი, კარლ ზაკი, ლუდვიგ გერე და დიტრიხ ბონჰიოფერი ფლოსენბიურგის საკონცენტრაციო ბანაკში ჩამოხრჩობილ იქნენ. თუმცა, ზოგიერთი ავტორიტეტული წყარო მიიჩნევს, რომ კანარისმა მაშინ თავი დააღწია ჰიტლერის რისხვას და არგენტინაში გაიქცა. ბოლოს იგი 1947 წელს სწორედ ბუენოს აირესში ნახეს.
კარნარვონი (დასავლეთი ავსტრალია)

კარნარვონი (ინგლ. Carnarvon) — სანაპირო ქალაქი ავსტრალიაში, რომელიც მდებარეობს პერთის ჩრდილოეთით დაახლოებით 900 კილომეტრში დასავლეთ ავსტრალიაში. 2016 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4426 ადამიანი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარნარვონი (დასავლეთი ავსტრალია) Shire of Carnarvon Australian Places - Carnarvon Carnarvon Flood Photos 2010 - ABC Last accessed 22 December 2010 ↑ http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/SSC50266 ↑ Carnarvon // QuickStats — Australian Bureau of Statistics. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q112119348"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123347"></a> ↑ https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/UCL515006
ხუან ბაუტისტა ალბერდი

ხუან ბაუტისტა ალბერდი (დ. 1810 – გ. 1884) — არგენტინელი სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი, ფილოსოფოსი და სოციოლოგი. თავისი წიგნით „ომის დანაშაული“ (დაწერილია 1864–1870 წლებში, პარაგვაის ომის შთაბეჭდილებით), ალბერდი შევიდა ისტორიაში, როგორც ომის მგზნებარე მოწინააღმდეგე და დედამიწაზე მშვიდობისა და ძმობის მქადაგებელი. მან ომები გამოაცხადა ბოროტმოქმედებად. ის ამ უკანასკნელს აფასებდა სამართლისა და ქრისტიანული მორალის პოზიციებიდან. მასზე დიდი გავლენა იქონია გროციუსმა. ალბერდი იყო არგენტინის მაშინდელი მმართველის ხუან მანუელ დე როსასის მოწინააღმდეგე. ამიტომ, იგი გადაასახლეს 1838-წელს. ის სწავლობდა ურუგვაიში სამართალს და ასევე ცხოვრობდა ჩილესა და ევროპაში. 1852-წელს როსასის დამხობის შემდეგ ალბერდმა დაწერა წიგნი, „არგენტინის რესპუბლიკის პოლიტიკური ორგანიზაციის საფუძვლები და საწყისი წერტილები“, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია არგენტინის კონსტიტუციაზე. მისი განცხადებით აუცილებელი იყო ფედერალური მთავრობის არსებობა და უცხოური კაპიტალებისა და იმიგრანტების მოზიდვა. მისი მიდგომა ასახული იყო წიგნ "„მართვა არის დასახლება“. 1850-იან წლებში ალბერდი იყო არგენტინის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი პარიზში, მადრიდში, ვაშინგტონსა და ლონდონში. ის იყო პარაგვაის ომის (1864–1870) მოწინააღმდეგე, ამიტომ, 1860-იან წლებში ოფიციალური კეთილგანწყობა დაკარგა. სიცოცხლის ბოლო წლები ევროპაში გაატარა. ფილოსოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1987. ხუან ბაუტისტა ალბერდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 7.0 7.1 Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ Juan Bautista Alberdi ↑ https://es.wikipedia.org/wiki/Juan_Bautista_Alberdi
საჯაია

საკუთარი სახელი საჯაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე საჯაია — ქართველი მწერალი ალექსი საჯაია — საბჭოთა უშიშროების კომისარი, გენერალ-მაიორი გიორგი საჯაია — ქართველი სპორტსმენი (კრივი) დავით საჯაია — ქართველი ფეხბურთელი კალე საჯაია — ბოლშევიკი რევოლუციონერი მარიამ საჯაია — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი ნუგზარ საჯაია — სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი ჯემალ საჯაია — ქართველი პოლიტიკოსი
გულო კაიკაციშვილი

გულო-აღა კაიკაციშვილი, გულ-აღა კაკაც-ოღლი, (ნამდვილი გვარი ქათამაძე) (დ. 1840 — გ. 1923, სოფ. სამება, ქობულეთი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე. იღვწოდა თურქეთის მფლობელობაში მოქცეული ქართული მიწების საქართველოსთან შეერთებისათვის. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ი. ჭავჭავაძესთან, ა. წერეთელთან, ს. მესხთან, გ. ყაზბეგთან, გ. გურიელთან და სხვებთან. გულო კაიკაციშვილი პირველი პატრიოტი იყო აჭარიდან, რომელმაც მე-19 საუკუნის 70-იან წლებში ოსმალთა ბატონობის წინააღმდეგ ხმა აღიმაღლა. ილია ჭავჭავაძემ „აჭარის გული“ უწოდა . სისტემატურად აქვეყნებდა კორესპონდენციებს ქართულ პრესაში. ეწეოდა ქართული ენის დაცვის და განმათავისუფლებელი იდეების პროპაგანდას ქობულეთის მხარეში. იბრძოდა მუჰაჯირობის წინააღმდეგ 1877—1878 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. თურქთა დამარცხების შემდეგ ქობულეთის მხარის მოსახლეობის სახელით მიესალმა რუსეთის არმიისა და ქართული მილიციის სარდლობას. კაიკაციშვილი იუნკრად შევიდა ქობულეთის სახალხო მილიციის რაზმში და მალე ურიადნიკი გახდა. მისი ქველმოქმედებით და დედე-აღა ნიჟარაძის მონაწილეობით, კაიკაციშვილის საკუთრებაში არსებულ საგვარეულო მამულში გაიხსნა პირველი ქართული სკოლა ქობულეთში. კაიკაციშვილი სიკვდილამდე უანგაროდ ემსახურებოდა მაჰმადიან ქართველთა შორის ქართული კულტურისა და განათლების აღორძინების საქმეს. სურგულაძე ა., გულო კაიკაციშვილი, თბ., 1973; ჩხარტიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 320. ძიძარია ნ, მას ილიამ ,,აჭარის გული უწოდა. - გაზეთი აჭარა, 2011, 16 ივლისი. ↑ http://www.gazetiajara.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=798%3A2011-07-16-08-15-06&catid=69%3A1618--80&Itemid=73
რუისების ნაეკლესიარი

რუისების ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მზეთამზის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 2,5 კილომეტრზე. ეკლესიის ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი. ტაძარი აგებულია საშუალო ზომის ნაგლეჯი ქვებით. ნაეკლესიარში შესასვლელი სამხრეთიდან არის. გარეთ ქვაჯვარის ცილინდრული ბაზისი აგდია. ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985 ბერძენიშვილი დ., გიორგიძე მ., ჩაჩხუნაშვილი ც., ანიშვილი გ., არქიტექტურულ-ისტორიული გზამკვლევი გუჯარეთი, თბ., 1987 მაკალათია ს., ბორჯომის ხეობა (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნარკვევი), თბ., 1957
ბარაკუდასებრნი

ბარაკუდასებრნი, ზღვის ქარიყლაპიები (Sphyraenidae) — ზღვის თევზების ოჯახი იალქნოსნისნაირთა რიგისა. ტანის ფორმით ქარიყლაპიებს წააგვანან. თავი წამახვილებულია, პირი დიდი, კბილები ძლიერი (წინები ეშვისებრია). ზურგის ორი ფარფლიდან პირველს 5 ეკლიანი სხივი აქვს. ქერცლი მცირე ზომისაა, ციკლოიდური. ცნობილია 1 გვარი (ბარაკუდა) და 30-მდე სახეობა. დიდი ბარაკუდა (Sphyraena barracuda) სიგრძეში 2–3 მეტრს აღწევს. ბინადრობს ატლანტის, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანეების ტროპიკულ წყლებში, სანაპირო ზონაში მცირე სიღრმეზე. იკვებება დიდი ზომის თევზით, რომელსაც ნაწილ-ნაწილ გლეჯს. ცნობილია ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევებიც. მცირე ზომის ბარაკუდების ხორცი ძვირად ფასობს; ცენტრალური ამერიკის რაიონების დიდი ბარაკუდას საკვებად გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს დაავადება (სიგუატერა), რასაც თან ახლავს კუნთების ტკივილი, ნერვული ცენტრების დაზიანება და სხვ., ზოგჯერ ლეტალურადაც მთავრდება. ↑ 1.0 1.1 Решетников Ю. С. Барракудовые // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М., 2005. — стр. 64. ↑ Family Sphyraenidae - Barracudas. FishBase. ციტირების თარიღი: 27 ნოემბერი, 2021
შალუტაშვილების მარანი

შალუტაშვილების მარანი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში. მარანი აშენებულია სხვადასხვა ზომის ნატეხი და ყორე ქვით. შენობა წაგრძელებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. მარანში ჩასასვლელია ოთხსაფეხურიანი ქვის კიბით. ინტერიერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მოწყობილია რიყის ქვით ნაშენი საწნახელი. საწნახელის გრძივ კედელზე, გარედან გაკეთებულია პატარა სამკუთხა ნიში, ხოლო მის ქვემოთ, ქვევრისკენ მიმართული ლითონის მილია დატანებული, რომელიც სადინარის ფუნქციას ასრულებს. მარნის კედლებს იატაკის დონიდან დაახლოებით 0,5 მ. სიმაღლეზე, გარდა სამხრეთის კედლის შუა მონაკვეთისა თითქმის სრულად შემოუყვება ყორე ქვით ამოყვანილი კედლის სიბრტყიდან შვერილი საფეხური. აღნიშნული შვერილის სამხრეთ და დასავლეთ ნაწილში გაკეთებულია ორ-ორი თაღოვანი ნიში. დასავლეთი კედლის მარცხენა ნაწილში, ზემოთ განთავსებულია მართკუთხა ფორმის ღიობი. მარნის ჭერი გამართულია ხის კონსტრუქციით, ორ დედაბოძზე დაფუძნებულ კოჭზე პერპენდიკულარულად დალაგებულია ხის ძელები, რომლებზეც შემდეგ დაფენილია ხის ფიცრები. მარანში ჩაყრილი ქვევრების გარშემო იატაკი ნაწილობრივ ბეტონისაა, ხოლო ნაწილობრივ სხვადასხვა ფორმის ქვის ფილებითაა მოკირწყლული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 29896
ალიგატორი

ალიგატორი (ლათ. Alligator < ესპ. el lagarto — „ხვლიკი“) — ქვეწარმავლების გვარი ნიანგების რიგისა. ცნობილია ორი სახეობა: მისისიპის ალიგატორი (Alligator mississippliensis), 6,3 მ-მდე სიგრძისა, დიდი რაოდენობით გვხვდებოდა ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ინტენსიური რეწვის შედეგად მისი რაოდენობა შემცირდა და ამჟამად უმთავრესად ფლორიდის ჭაობებში ბინადრობს; ცოტაოდენი შემორჩენილია სხვა ადგილებშიც; ჩინური ალიგატორი (Alligator sinensis), 2,5 მ-მდე სიგრძისა. გვხვდება მდინარე იანძიანის ქვემოწელში. ახალგაზრდა ალიგატორი იკვებება წყლის მწერებითა და კიბოსნაირებით, ზრდასრული - ბაყაყებით, გველებითა და თევზებით. ზოგჯერ თავს ესხმის სხვა ცხოველებსაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 308–309.
მუცელნემსასებრნი

მუცელნემსასებრნი (ლათ. Tetraodontidae) — თევზების ოჯახი შეზრდილყბიანთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 90 სმ-მდე, თუმცა ბევრი უფრი მცირე ზომისაა. კანი მკვრივია, ქერცლი არ აქვთ, ზოგიერთი სახეობა ნემსებიანია. შეუძლიათ სხეულის გაბერვა და ბურთისებრი ფორმის მიღება. ყბის კბილები ერთმანეთში შეზრდილია და 4 ფირფიტას წარმოქმნის. მუცლის ფარფლები არ აქვთ; დანარჩენები კი ეკლიანი სხივების გარეშეა. მრავალი სახეობის კანი და შიდა ორგანოები შეიცავს შხამს (ტეტროდოტოქსინს). ცნობილია 2 ქვეოჯახი (Tetraodontinae და Canthigasterinae), 30-მდე გვარი და 200-მდე სახეობა. ბინადრობენ ტროპიკებისა და სუბტროპიკების ზღვებში, ზოგიერთი სახეობა შენის გამტკნარებულ წყალში, არის მტკნარი წყლის რამდენიმე სახეობაც. ძირითადად ხორცისმჭამელი და ყოვლისმჭამელი თევზები არიან. ადგილობრივი რეწვის ობიექტებია. ჰყავთ აკვარიუმებში. Canthigaster valentini Tetractenos glaber Arothron meleagri ↑ Tetraodontidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 2.2 Котляр А. Н. Скалозубовые // Большая российская энциклопедия. т. 30. — М., 2015. — стр. 322–323. ↑ Family Tetraodontidae - Puffers. FishBase. ციტირების თარიღი: 27 ნოემბერი, 2021 ↑ Species by family/subfamily in the Catalog of Fishes. California Academy of Sciences (July 31, 2017). ციტირების თარიღი: 2021-10-02
კაიმანები

კაიმანები — ალიგატორისებრთა ოჯახის 3 გვარის (კაიმანი, შავი კაიმანი და Paleosuchus) საერთო სახელწოდება. ცნობილია კაიმანების 5 სახეობა, რომლებიც ბინადრობენ ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის მტკნარ წყალში. ტანად ყველაზე დიდია შავი კაიმანი (Melanosuchus niger), რომლის სიგრძე 4-5 მ აღწევს, გვხვდება ამაზონის აუზში. იკვებება თევზით, ჭამს აგრეთვე წყალში მცურავ და ჭაობის ფრინველებს, პატარ-პატარა ძუძუმწოვრებს. იშვიათად თავს ესხმის შინაურ პირუტყვსაც. ქსე, ტ. 5, გვ. 320, თბ., 1980
ცაბაძე

საკუთარი სახელი ცაბაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალეკო ცაბაძე — კინორეჟისორი, სცენარისტი გოგი ცაბაძე — კომპოზიტორი ევსევი ცაბაძე — სასულიერო პირი ვალერიან ცაბაძე — ჰიგიენისტი, ჯანდაცვის ორგანიზატორი ვასილ ცაბაძე — პოლიტიკოსი კახა ცაბაძე — კომპოზიტორი ლევან ცაბაძე — მორაგბე ცაბაძეები — გვარი საქართველოში
მიშელ მარტელი

მიშელ მარტელი (დ. 12 თებერვალი, 1961) — ჰაიტელი მუსიკოსი, პოლიტიკოსი. ჰაიტის პრეზიდენტი 2011-2016 წლებში. 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დაამარცხა მირლანდ მანიგა. 2016 წლის 10 თებერვალს მიშელ მარტელიმ თანამდებობა ქვეყანაში დაწყებული საპროტესტო აქციების ფონზე დატოვა. მიშელ მარტელი ჰაიტის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტზე ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ https://www.browardpalmbeach.com/news/michel-martelly-is-haitis-new-president-but-the-former-palm-beach-county-resident-has-a-dark-side-6344960
კაიმანისებრი თევზები

კაიმანისებრი თევზები, ჯავშნოსანი ქარიყლაპიები (ლათ. Lepisosteidae) — განოიდური თევზების ოჯახი ჯავშნიანთა რიგისა. ცნობილია გვიანი ცარცული პერიოდიდან. სხეულის სიგრძე, ჩვეულებრივ, 75 სმ-დან 3–4 მეტრამდეა (იშვიათად 6 მ-მდე), მასით შესაძლოა 150 კგ-სა და უფრო მეტს მიაღწიონ; ყველაზე მსხვილი სახეობაა მისისიპის კაიმანისებრი თევზი (Atractosteus spatula). სხეული დაფარულია რომბისებრი განოიდური ქერლით, რაც ერთგვარ ჯავშანს წარმოქმნის (აქედანაა მეორე სახელწოდება). წაგრძელებული დინგის ყბები (რითაც კაიმანს წააგავს; აქედანაა სახელწოდება) შეიარაღებულია მძლავრი კონუსისებრი კბილებით. საღერძე ჩონჩხი მთლიანად გაძვალებულია, თავზე გადაკრულია მფარავი (კანისებრი) ძვლები. სალაყუჩე აპკის სხივები ცოტაა. ზურგისა და ანალური ფარფლები მოკლეა, გადაწეულია კუდის ფარფლისკენ. კუდის ზედა ფრთის შიგნით გრძელდება საღერძე ჩონჩხი (ჰეტეროცირკალური ფარფლი). საშხეფი არ აქვთ. უჯრედოვანი საცურავი ბუშტის (რომელიც ხახასთანაა დაკავშირებული) კედლები გამსჭვალულია სისხლძარღვებით, რაც ჟანგბადის დაბალი კონცენტრაციის მქონე წყალში მცხოვრებ ამ თევზებს სასუნთქად ატმოსფერული ჟანგბადის გამოყენების საშუალებას აძლევს. ნაწლავში განუვითარებელი სპირალური სარქველია. ცნობილია 7 თანამედროვე სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ და ცენტრალური ამერიკის მტკნარ წყალსატევებში (დიდი ტბებიდან კოსტა-რიკამდე, კუნძულ კუბაზე); ზოგიერთი სახეობა შედის მომლაშო და ზღვის წყლებში. ხანგრძლივად შეუძლიათ წყლის სიღრმეში და მის ზედაპირზე უმოძრაოდ ყოფნა. მტაცებლები არიან. ძირითადი საკვები თევზია; მსხვერპლს უდარაჯდებიან და მკვეთრი „ნახტომით“ ეწევიან. ტოფობენ გაზაფხულზე, თავთხელ მტკნარი წყლებში. იზამთრებენ მდინარის ღრმა ადგილებში. ზოგჯერ ზიანი მოაქვთ — გლეჯენ ბადეებს და აფუჭებენ შიგ გაბმულ თევზს. სარეწაო მნიშვნელობა — მცირე ან საერთოდ არ აქვთ. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 320. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Решетников Ю. С. Панцирниковые // Большая российская энциклопедия. т. 25. — М., 2014. — стр. 241.
ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე

ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე — გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ დაწესებული ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დღე. აღინიშნება 25 ნოემბერს. ამ დღის შემოღების მიზანია ცნობადობის ამაღლება იმ ფაქტის მიმართ, რომ ქალები მთელ მსოფლიოში ხდებიან გაუპატიურების, ოჯახში ძალადობისა და სხვა სახის ძალადობის მსხვერპლი. გარდა ამისა, ამ დღის ერთ-ერთი მიზანია მოცემული საკითხის მასშტაბისა და სინამდვილის წარმოჩენა, რაც ხშირად დამალული რჩება. ისტორიულად, ეს თარიღი ეფუძნება 1960 წელს დომინიკელთა რესპუბლიკაში სამი პოლიტიკური აქტივისტის, დები მირაბალების მკვლელობას. მკვლელობა დომინიკელმა დიქტატორმა, რაფაელ ტრუხილიომ შეუკვეთა. 1981 წელს, ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ფემინისტურმა ორგანიზაციებმა 25 ნოემბერი ქალთა მიმართ ძალადობის შესახებ ცნობადობის ამაღლების დღედ დააწესეს; 1999 წლის 17 დეკემბერს, ეს თარიღი გაერომ აღიარა სპეციალური რეზოლუციით. ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღემ საფუძველი ჩაუყარა „აქტივიზმის 16 დღის“ დაწყებას, რომელიც წინ უსწრებს ადამიანის უფლებათა დღეს, ყოველი წლის 10 დეკემბერს. ფემინიზმი ქალთა უფლებები ქალთა მიმართ ძალადობა და მისი გავრცელებული ფორმები ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე: ფოკუსში აქტივიზმის 16 დღე, გაეროს ქალები 2014 წ გაეროს პუბლიკაციები ქალთა მიმართ ძალადობის შესახებ, გაეროს Dag Hammarskjöld ბიბლიოთეკაში ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე BBC News — გაერომ გამოაქვეყნა კაცთა ქსელი ქალებზე ძალადობის წინააღმდეგ საბრძოლველად იუნესკო — ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღე 17 დეკემბერი — სექსმუშაკების მიმართ ძალადობის დასასრულის საერთაშორისო დღე დაარქივებული 2023-08-13 საიტზე Wayback Machine.
სიომარა კასტრო

სიომარა კასტრო (ესპ. Xiomara Castro) — ჰონდურასელი პოლიტიკოსი. ჰონდურასის პირველი ლედი 2006-2009 წლებში. 2009 წელს დამხობილი პრეზიდენტის მანუელ სელაიას მეუღლე. ჰონდურასის პრეზიდენტი 2022 წლის 27 იანვრიდან. სიომარ აკასტრო დაიბადა 1959 წლის 30 სექტემბერს ტეგუსიგალპაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ დაასრულა მარია აუსილიადორას ინსტიტუტი და მიენიჭა ხარისხი ბიზნეს ადმინისტრირებაში. 1976 წლის იანვარში ცოლად გაჰყვა მანუელ სელაიას. ქორწილიდან მალევე მათ სახლი იყიდეს კატაკამასში, ოლანჩოს დეპარტამენტი. კატაკამასში კასტრომ ჩამოაყალიბა ჰონდურასის ლიბერალური პარტიის ქალთა ფილიალი და 2005 წლის თებერვლის შიდაპარტიულ არჩევნებში ქმრის მხარდასაჭერად ჩაატარა კამპანია. როგორც ჰონდურასის პირველი ლედი, კასტრო ხელმძღვანელობდა სოციალური განვითარების პროგრამებს, მუშაობდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან სხვა პირველ ქალბატონებთან ერთად იმ გამოწვევების გადასაჭრელად, რომლებსაც აწყდებიან აივ ინფიცირებული ქალები. 2009 წლის 28 ივნისის სახელმწიფო გადატრიალებისა და ქმრის დამხობის შემდეგ, კასტრო ხელმძღვანელობდა გადატრიალებისადმი წინააღმდეგობის მოძრაობას, რამდენჯერმე გამართა მიტინგი ათასობით მხარდამჭერთან ერთად ჰონდურასის ქუჩებში სელაიას დაბრუნების მოთხოვნით. ეს მოძრაობა ცნობილი იყო სახალხო წინააღმდეგობის ეროვნული ფრონტის სახელით და საფუძველი ჩაუყარა თავისუფლებისა და გარდაქმნის პარტიას. 2013 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში და დაიკავა მეორე ადგილი 28,85 %-ით, 2017 წლის არჩევნებში მხარი დაუჭირა სალვადორ ნასრალას და გამარჯვების შემთხვევაში გახდებოდა მისი ვიცე-პრეზიდენტი. მონაწილეობს 2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და ლიდერობს 25 ნოემბრის გამოკითხვის შედეგებით. 30 ნოემბერს კონკურენტ ნასრი ასფურას პარტიამ დამარცხება აღიარა., რის შემდეგ იგი კასტროს შეხვდა და გამარჯვება მიულოცა. კასტრო ჰონდურასის პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა 2022 წლის 27 იანვარს. ↑ Alberto Arce. (June 22, 2013) Deposed Honduran Leader's Wife Leads in Polls. Associated Press. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-12. ციტირების თარიღი: 2013-11-06. ↑ 2.0 2.1 Alberto Arce. (June 16, 2013) Xiomara Castro lanza candidatura en Honduras. Nuevo Herald. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-06. ციტირების თარიღი: 2013-11-06. (Spanish) ↑ Xiomara Castro, una política decidida a cambiar a Honduras es. El Heraldo (7 March 2017). ციტირების თარიღი: 2017-12-19 ↑ Karen N. Reyes. (21 May 2017) Salvador Nasralla encabeza la alianza opositora es. HRN. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-22. ციტირების თარიღი: 2021-11-28. ↑ Meet the Candidates: Honduras en-US. ციტირების თარიღი: 2021-04-06 ↑ @CarlosPennaC. (2021-11-25) ASÍ VAN HONDURAS: XIOMARA CASTRO A LA CABEZA es. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-20. ციტირების თარიღი: 2021-11-26 ↑ Honduras' ruling party concedes presidential election to leftist (30 November 2021). ციტირების თარიღი: 1 December 2021 ↑ Opposition candidate Xiomara Castro elected Honduras' first female president (30 November 2021). ციტირების თარიღი: 1 December 2021
Actinopteri

Actinopteri — სხივფარფლიანი თევზების კლასის ჯგუფი, რომელიც Cladistia-ს ენათესავება. ცნობილია პერმული პერიოდიდან. მოიცავს ხრტილოვან განოიდებს (ზუთხები და დინგნიჩაბები) და ახალფარფლიანებს (ამია, კაიმანისებრი თევზები და ძვლოვანი თევზები). სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, აქტინოპტერი მოიცავს ყველა არსებულ სხივფარფლიან თევზს, გარდა მრავალფარფლებისა. შემდეგ კლადოგრამაში შეჯამებულია Actinopteri-ის არსებული ტაქსონების ევოლუციური ურთიერთობები. დივერგენციის დრო თითოეული კლადისთვის მოცემულია მილიონ წლებში (მლნ. წლის წინ): ↑ Betancur-R. (2016) Phylogenetic Classification of Bony Fishes Version 4. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-11. ციტირების თარიღი: 2021-11-28. ↑ Nelson, Joseph, S. (2016). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 9781118342336.  ↑ Actinopterygii (TSN 161061). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ R. Froese and D. Pauly, editors. (February 2006) FishBase. ↑ Thomas J. Near; et al. (2012). „Resolution of ray-finned fish phylogeny and timing of diversification“. PNAS. 109 (34): 13698–13703. doi:10.1073/pnas.1206625109. PMC 3427055. PMID 22869754.
კაიმანისმაგვარი კუსებრნი

კაიმანისმაგვარი კუსებრნი (ლათ. Chelydridae), ქვეწარმავლების ოჯახი ფარულკისრიან კუთა ქვერიგისა. აქვთ მასიური და ოდნავ ამობურცული ბაკანი, წვერმოკაუჭებული მძლავრი ყბები. თითებს შორის საცურავი აპკი. ცნობილია 2 სახეობა: კაიმანისებრი კუ (Chelydra serpentina), რომელიც გვხვდება სამხრეთ კანადიდან ეკვადორამდე და ცხოვრობს მტკნარ წყალში; სვავისებრი კუ (Macroclemys temminckii), რომელიც ბინადრობს აშშ-ის სამხრეთ რაიონებში. ორივე სახეობას სარეწაო მნიშვნელობა აქვს — იყენებენ ხორცს. ქსე, ტ. 5, გვ. 320, თბ., 1980
ქურთის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

ქურთის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. ქურთის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად: ობიექტები სტატუსის გარეშე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლები ეროვნული კატეგორიის მქონე უძრავი ძეგლები შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002 heritagesites.ge — კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლების სია