laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჟანრი

ჟანრი (ფრანგ. genre — სახეობა) — ლიტერატურული კომპოზიციის კატეგორიზებისთვის კრიტერიუმების თავისუფალი ერთობლიობა; ამ ტერმინს ხელოვნების ნებისმიერი სხვა სახის თუ გამონათქვამის ფორმის განსაზღვრისთვის იყენებენ. ხელოვნების ნებისმიერ ფორმაში, ჟანრები ბუნდოვანი კატეგორიებია, რომელთაც მკვეთრად გამოხატული საზღვრები არ გააჩნიათ. ჟანრები კონვენციური ხასიათისაა და ხელოვნების არაერთი ნიმუში ერთსა და იმავე დროს რამდენიმე ჟანრს განეკუთვნება, ამა თუ იმ ჟანრის პრინციპების სესხებისა და გაერთიანების გამო. სიტყვა „ჟანრი“, როგორც წესი, ვრცელდება ხელოვნებასა და კულტურაზე, განსაკუთრებით ლიტერატურაზე. ჟანრის შესწავლის საკითხში ჟანრის კონცეფცია დოგმატურობას გამორიცხავს. უფრო მეტად, აღიარებულია, რომ ხელოვნების და ლიტერატურის ნიმუშებში აისახება ესა თუ ის ჟანრი ან მიესადაგება მათ კონვენციებს. ჟანრი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
ლამორალ ეგმონტი

ლამორალ ეგმონტი (ნიდერლ. Lamoraal van Egmont; დ. 18 ნოემბერი, 1522, ლა ამედა — გ. 5 ივნისი, 1568, ბრიუსელი) — გრაფი, ესპანეთის მხედართმთავარი და ნიდერლანდების სახელმწიფო მოღვაწე, ნიდერლანდებში ანტიესპანური ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერი, ისტორიას შემორჩა „ეგმონტ“-ის სახელით. ნიდერლანდების პოლიტიკური მოღვაწე და მხედართმთავარი. კარლ V-ის ომებისა და ალჟირის ექსპედიციის მონაწილე. ფილიპე II-ის მეფობის დროს თავი ისახელა საფრანგეთის წინააღმდეგ ბრძოლებში სენ-კანტენთან და გრაველინთან. ეგმონტი დაინიშნა ფლანდრიისა და არტუის მმართველად და სახელმწიფო საბჭოს წევრად. 1561-1564 წლებში ვილჰელმ I ორანელთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ნიდერლანდების ოპოზიციურად განწყობილ თავადაზნაურობას. თუმცა, მხარი არ დაუჭერია გეზების მოძრაობისთვის. 1567 წლის 9 სექტემბერს ადმ. ჰორნთან ერთად დააპატიმრეს. 1568 წლის 5 ივნისს, ჰერცოგ ალბას ბრძანებით, ბრიუსელის მოედანზე ორივეს თავი მოჰკვეთეს. მოგვიანებით აქ მათი ძეგლები დაიდგა. გოეთემ ტრაგედია „ეგმონტში“ შექმნა ეგმონტის გაიდიალებული სახე (1788 წ.), რომლისთვისაც მუსიკა ბეთჰოვენმა დაწერა (1810 წ.). ლამორალ ეგმონტი - ლექსიკონი
მუსიკალური ჟანრი

მუსიკალური ჟანრი — მუსიკალური ნაწარმოების კატეგორია (ან ჟანრი), რომელიც „ძირითად მუსიკალურ ენას“ ან ამა თუ იმ სტილს განეკუთვნება. მუსიკა ასევე შეგვიძლია განვიხილოთ ისეთი არამუსიკალური კატეგორიის მიხედვით, როგორიცაა გეოგრაფიული წარმოშობა, რაც თავის მხრივ, მრავალ ქვე-ჟანრს მოიცავს. მუსიკალური ჟანრი (ან ქვეჟანრი) განისაზღვრება ხერხების, სტილის, კონტექსტისა და თემების (არსი, განწყობა) მიხედვით. Т.В. Чередниченко. Жанр музыкальный // Музыкальный энциклопедический словарь, 1990, с.192.
ბეტსი დევოსი

ბეტსი დევოსი (ინგლ. Betsy DeVos; დ. 8 იანვარი, 1958, ჰოლანდი, მიჩიგანი, აშშ) — ამერიკელი კონსერვატორი აქტივისტი, ქველმოქმედი, აშშ-ის განათლების მე-11 სახელმწიფო მდივანი 2017 წლის 7 თებერვლიდან 2021 წლის 8 იანვრამდე. ბეტსი დევოსი იყო ამერიკის ბავშვთა ფედერაციის ხელმძღვანელი. იგი კონსერვატორი აქტივისტი და მილიარდერი ქველმოქმედია, რომელმაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით კერძო სკოლების ვაუჩერების სისტემა იძულებით გაატარა კერძო სკოლები დაბალი სოციალური ფენის წარმომადგენლებისთვისაც ხელმისაწვდომი გახდა. დონალდ ტრამპის კაბინეტში 2017 წლის 7 თებერვლიდან იკავებს განათლების მე-11 სახელმწიფო მდივნის პოზიციას. ბეტსი დევოსის ბიოგრაფია ↑ აშშ-ის 15 სახელმწიფო დეპარტამენტის მეთაურის პოზიციაზე 7 კანდიდატი შერჩეულია. www.tabula.ge. ციტირების თარიღი: 22 იანვარი, 2019.
ტეატრო-ოლიმპიკო

ტეატრო-ოლიმპიკო (იტალ. Teatro Olimpico) — თეატრი ვიჩენცაში, იტალია. აღორძინების ხანაში თვალსაჩინო არქიტექტურულ ნიმუშს წარმოადგენდა „ოლიმპიური თეატრი" ვიჩენცაში. ანდრეა პალადიოს პროექტის საფუძველზე აგებული შენობა 1000-მდე მაყურებელს იტევდა. ანტიკური ტრადიციის შესაბამისად მაყურებელთა დარბაზს ამფითეატრის ფორმა ჰქონდა. ის 13 საფეხურად იყო განაწილებული და დიდებული კოლონადით იყო მორთული, რომელთა შორის არსებული სივრცე ნიშებით და ქანდაკებით იყო დეკორირებული და ლოჟების ფუნქციას ასრულებდა. თეატრის ხის სახურავი ძველრომაული ველარიუმის იმიტაციას წარმოადგენდა. ფართო პროსკენიუმის ორივე მხარეს დატანებული კარის ღიობების ზემოთ აკადემიის წევრებისათვის განკუთვნილი ლოჟები იყო განთავსებული. პროსკენიუმი კორინთული კოლონებით, რელიეფებით, სკულპტურებით მორთული ორიარუსიანი კედლით იყო შემოსაზღვრული, სადაც სამი პორტალური ღიობის მიღმა ქალაქის ხედი იშლებოდა. ოლიმპიკო მხოლოდ ტრაგედიული ჟანრის პიესებისთვის იყო განკუთვნილი. ამიტომ ვიჩენცე სკამოჩის მიერ დამზადებული მობათქაშებული ხის დეკორაციები არასოდეს არ იცვლებოდა. თეატრი „ოლიმპიკო" 1585 წელს გაიხსნა სოფოკლეს პიესით „მეფე ოიდიპოსი". XVII საუკუნეში ამ შენობაში ბაროკალურმა თეატრმა დაისადგურა. ტეატრო ოლიმპიკო
მრგვალი აბანოები

მრგვალი აბანოები (რუს. Круглые бани) — საზოგადოებრივი აბანოები სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ რაიონ ლესნოიში. შენობა მდებარეობს ვაჟკაცობის მოედანზე, მისამართი: კარბიშევის ქუჩა სახლი 29-ა. არსებობს ცნობა, რომ დაახლოებით ამ ადგილზე XIX საუკუნის ბოლოდან არსებობდა ქვის ერთსართულიანი აბანო, რომელიც აგებული იყო არქიტექტორ პავლე იულის ძე სიუზორის პროექტის მიხედვით 1882 წელს. მრგვალი აბანოების თანამედროვე შენობა ცენტრალურ ნაწილში ღია აუზით, შენდებოდა 1927 წლიდან 1930 წლამდე პერიოდში არქიტექტორ ალექსანდრე სერგის ძე ნიკოლსკის პროექტის მიხედვით და ბ. მ. გალპერინის, ჰ. ფ. დემკოვისა და ა. ვ. კრესტინის მონაწილეობით. აღნიშნული შენობა ცნობილია „აბანო-შაიბის“ სახელით. აბანოები მუშაობდნენ დიდი სამამულო ომის, კერძოდ ლენინგრადის ბლოკადის დროს. 1941 წლის შემოდგომაზე აბანო დახურეს, წყლის, სითბოსა და ელექტროენერგიის ნაკლებობის გამო, მაგრამ 1942 წლის აპრილში განაახლა მუშაობა. თანამედროვე ეპოქაში აბანოებმა თავისი ფუნქცია შეინარჩუნა. ძეგლი არის ლენინგრადული კონსტრუქტივიზმის ნიმუში, ალექსანდრე ნიკოლსკის ერთ-ერთი სუპრემატული კომპოზიციის პროექტი. პროექტის მიხედვით კომპლექსი შედგებოდა აბანოებისაგან, აუზისა და სოლარიუმისაგან. აუზი უნდა განთავსებულიყო ეზოში, სოლარიუმი კი — სახურავზე. შენობას უნდა ჰქონოდა შემინული გუმბათი, მაგრამ მშენებლობის პროცესში უარი თქვეს მსგავს გუმბათზე. აუზი გახსნეს ღია ცის ქვეშ და ფუნქციონირებს წლის ნებისმიერ დროს. Оль Г. А. Александр Никольский (серия «Зодчие нашего города»). — Л.: Лениздат, 1980. — 256 с. ↑ «Круглая баня» в Лесном. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-22. ციტირების თარიღი: 2019-01-22. ↑ Ссылка на сайт банного комплекса. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-10. ციტირების თარიღი: 2019-01-22.
ილინსკის დიდი ხიდი

ილინსკის დიდი ხიდი (რუს. Большой Ильинский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი მდინარე ოხტაზე, სანქტ-პეტერბურგში, წითელგვარდიელთა რაიონში. ერთ-ერთი პირველი მონოლითური რკინა-ბეტონის ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, რომელიც ჩვენამდე შემონახულია პირვანდელი სახით. ხიდის სიგრძეა 37,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 18,25 მეტრი. მდებარეობს რევოლუციის გზატკეცილის დასაწყისში და ერთმანეთთან აკავშირებს ილინსკის ბაღის ორ ნაწილს. ხიდის ახლოს დგას სანქტ-პეტერბურგის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი. დინების ზემოთ მდებარეობს ოხტის კაშხალი, ხოლო ქვემოთ — არმაშევის ხიდი. უახლოესი მეტროს სადგურია „ლადოჟსკაია“. თავდაპირველად, 1912 წლიდან ხიდს ეწოდებოდა ილინსკის ხიდი, ახლოს მდებარე ეკლესიის გამო. 1950-იან წლებში მდინარე ოხტაზე გადებული პირველი ხუთი ხიდი გადანომრეს დინების საწინააღმდეგოდ ვა ხიდ უწოვეს ოხტის მესამე ხიდი. 1997 წლის 6 ნოემბერს ხიდს უწოდეს ილინსკის დიდი ხიდი. 1912 წელს ხის ხიდის ადგილზე არქიტექტორ გ. ა. გირშსონის პროექტით ააგეს სამმალიანი რკინა-ბეტონის ხიდი, რომლის სიგრძე 36,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 9 მეტრი იყო, მათ შორის ორი ტროტუარი — 1,2 მ სიგანის. 1950 წელს წარიმართა ხიდის კაპიტალური რემონტი არქიტექტორ ვ. ვ. დემჩენკოს პროექტის მიხედვით. 1964 წელს ხიდი გაფართოვეს და მისმა სიგანემ შეადინა 11,1 მეტრი, მათ შორის იყო ორი ტროტუარი 2,1 მეტრის. 1992 წელს ძეგლი გამოაცხადეს ისტორიისა და კულტურის ძეგლად. 2001 წლის 10 დეკემბერს ხიდი დაკეტეს ავტოტრანსპორტისათვის და სარემონტო სამუშაოები გაგრძელდა 2002 წლამდე. ხიდის საზეიმო გახსნა გაიმართა 2002 წლის 23 დეკემბერს. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Карапетов Э. С., Белый А. А. История развития мостового хозяйства Санкт-Петербурга: проблемы эксплуатации городских мостовых сооружений. — СПб.: ЦТИ «Техинформ», 2010. — С. 13—14. — 32 с. — 1500 экз. ЗАО «Институт «Стройпроект». История в проектах, 1990—2010. — 2010. — 116 с. — 1500 экз. Большой Ильинский мост[მკვდარი ბმული]//Энциклопедия Санкт-Петербург [https://web.archive.org/web/20151222110336/http://www.stpr.ru/projects/749/ დაარქივებული 2015-12-22 საიტზე Wayback Machine. Охтинский мост № 3 через р. Охту]//Инженерная группа «Стройпроект» Большой Ильинский мост //СПб ГБУ «Мостотрест» ↑ Закрыт еще один мост. Фонтанка.ру (2001-12-11). ციტირების თარიღი: 2015-12-11. ↑ Торжественное открытие после капитального ремонта Охтинского моста N3 состоялось. Фонтанка.ру (2002-12-23). ციტირების თარიღი: 2015-12-11.
ფარუ (პარა)

ფარუ (პორტ. Faro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 31 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ობიდუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 177 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.69 კმ²-ზე. ფართობი 11 770.628 კმ²-ია. პარა ბრაზილიის შტატები
ჟურუტი

ჟურუტი (პორტ. Juruti) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 36 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ობიდუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 47 086 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.67 კმ²-ზე. ფართობი 8 306.273 კმ²-ია. პარა ბრაზილიის შტატები
ობიდუსი (პარა)

ობიდუსი (პორტ. Óbidos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ობიდუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 49 333 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.76 კმ²-ზე. ფართობი 28 021.419 კმ²-ია. ↑ http://obidense.com.br/noticia/2611/a-cidade-de-obidos-surgiu-atraves-da-construcao-de-um-forte-ha-320-anos-registrado-na-historia ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica პარა ბრაზილიის შტატები
ორიშიმინა

ორიშიმინა (პორტ. Oriximiná) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 46 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ობიდუსის შემადგენლობაში. 2020 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 74 016 ადამიანს შეადგენს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.5 კმ²-ზე. ფართობი 107 603.292 კმ²-ია. ოფიციალური საიტი ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica ↑ IBGE 2020 პარა ბრაზილიის შტატები
ტერა-სანტა (პარა)

ტერა-სანტა (პორტ. Terra Santa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 19 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშუ-ამაზონასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ობიდუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 949 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.94 კმ²-ზე. ფართობი 1 896.506 კმ²-ია. პარა ბრაზილიის შტატები
ჩიბუხა-თევზი

ჩიბუხა-თევზი, ზღვის ჩიბუხა (ლათ. Macrorhamphosus scolopax) — თევზი ჩიბუხა-თევზისებრთა ოჯახისა. სხეული მაღალი და ვიწროა, სიგრძეში 15 სმ-მდე. დინგი წაგრძელებულია, როგორც ჩიბუხი (აქედან სახელწოდება). ზურგის ფარფლი ეკლებითაა დაკბილული. გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვისა და ჩრდილოეთ ატლანტის ოკეანის სანაპირო წყლებში, იშვიათად შეიმჩნევა ინგლისისა და ნორვეგიის სამხრეთ სანაპიროებთან. ჩიბუხა-თევზი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ბოლოქანქარასებრნი

ბოლოქანქარასებრნი (ლათ. Motacillidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 13–22 სმ. კისერი მოკლეა, კუდი შედარებით გრძელი. ფრთები ხშირად წამახვილებული აქვთ. გაერთიანებულია 5 (ან 6) გვარის 70-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან დედამიწის ყველა ზონაში, საქართველოში ყველგან გვხვდება. ბევრი ბოლოქანქარასებრი გადამფრენი ფრინველია. უპირატესად სახმელეთო სახეობებია, ბინადრობენ გაშლილ სივრცეებში. იკვებებიან მწერებითა და სხვა წვრილი უხერხემლოებით. მწყერჩიტა (Anthus) ოქროსფერი მწყერჩიტა (Tmetothylacus) ბოლოქანქარა (Motacilla) მეხეური ბოლოქანქარა (Dendronanthus) შოშიასებრი მწყერჩიტა (Macronyx) ბოლოქანქარასებრნი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 457.
იზმაილოვის სახლი

იზმაილოვის სახლი (რუს. Дом Измайловой) — ისტორიული შენობა ქალაქ პუშკინში. აშენდა 1836-1839 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს . მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე, სახლი №27. ზოგადი პროექტის მიხედვით, ტაძრის მოედნის აღმოსავლეთი მხარე სამთავრობო უწყებებისთვის იყო განკუთვნილი, მაგრამ დიდი ხნის განმავლობაში არ განვითარებულა. 1835 წელს მიწის ნაკვეთის გარკვეული ნაწილი კერძო საცხოვრებელი სახლების მშენებლობისთვის გამოიყო. არქიტექტურის სებასტიან ჩერფოლიოს მიერ შეიქმნა 5 პროექტი. პირველი სახლი 1720 წელს აშენდა. შენობა ეკუთვნოდა პეტრე პირველის დიპლომატ იზმაილოვს. 1890 წელს სახლი გადაკეთდა არქიტექტორ გირშოვიჩის პროექტის მიხედვით. ახალი პროექტი გულისხმობდა კიდევ ერთი სართულის დამატებას. ჩამოყალიბდა შენობების ერთიანი კომპლექსი. ერთ-ერთი კომპლექსში შემავალი სახლი იყო იზმაილოვის სახლი. იგი ჯერ ეკუთვნოდა პ. პ. იზმაილოვს, ხოლო შემდგომ სახლში ცხოვრობდნენ ტიმოფეევები. შენობაში 1914 წელს კოლონიალური პროდუქტის ლეონოვის მაღაზია იყო განთავსებული. XXI საუკუნეში მეორე სართულზე ფუნქციონირებდა ქალაქის პროკურატურა . სახლი არის ორსართულიანი შენობა, გაფორმებული გვიანი კლასიციზმის ელემენტებით. სახლი სიმეტრიულად ჰგავს ემელიანოვის სახლს. ორივე სახლის კომპოზიციის ცენტრი არის ორმაგი თაღოვანი და ძალიან ჰგავს წმინდა ეკატერინეს ტაძრის თაღებს. შენობაში აღარ არის შემორჩენილი ლითონის ფირფიტები. Семенова Г. В. (2009). Царское Село: знакомое и незнакомое. М.: Центрполиграф. pp. 363–364. ISBN 978-5-9524-4249-8. Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. Дом Измайловых - Дом Тимофеевых. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-15. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. ↑ Дом Измайловой (Тимофеевых). КГИОП Санкт-Петербурга. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-16. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. ↑ Решение исполкома Ленгорсовета № 650 от 25.08.1975 ↑ 3.0 3.1 Оранжерейная 19, 21, 23, 27, 29. Дома архитектора Черфолио. Энциклопедия Царского Села. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-11. ციტირების თარიღი: 2018-07-15. ↑ 4.0 4.1 Дом Измайловых - Дом Тимофеевых. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-15. ციტირების თარიღი: 2018-07-15.
შრომატევადობა

შრომატევადობა — გამოშვებული პროდუცქიის ერთეულზე აუცილებლი სამუშაო დროის დანახარჯი. შრომატევადობა შრომის ნაყოფიერების შებრუნებული მაჩვენებელია, გვიჩვენებს მთავარი საწარმოო ძალის — შრომითი რესურსების გამოყენების ეფექტიანობას. პროდუქციის შრომატევადობა (Q) გამოიანგარიშება პროდუქციის წარმოებაზე დახარჯული დროის (T) შეფარდებით გამოშვებული პროდუქციის რაოდენობასთან (N). შრომატევადობის განსაზღვრის ზოგადი ფორმულაა Q = T N {\displaystyle Q={T \over N}} შრომატევადობის მაჩვენებელი გაიანგარიშება ნეიტრალური გამოხატულებით და გამოიყენება შემდეგი საზომი ერთეულები: წამი, წუთი, საათი, კილოგრამი, ტონა და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 32.
მოჯადოებული კურდღელი

მოჯადოებული კურდღელი (ინგლ. Bewitched Bunny) — 1954 წლის ამერიკული მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, პაროდია ძმები გრიმების ზღაპარზე „ჰენზელი და გრეტელი“. ბაგზ ბანი დასეირნობს ტყეში და კითხულობს ძმები გრიმების ზღაპარს „ჰენზელი და გრეტელი“. უცებ ის ხედავს ზღაპრის გმირებს- პატარა ბავშვებს -სინამდვილეში. მათ ეპატიჟება თავისთან ჯადოქარი ჰეიზელი. კურდღელი გადაწყვეტს ბავშვები გადაარჩინოს. ბავშვები გაიქცევიან, თუმცა ჯადოქარი ჰეიზელი გადაწყვეტს ვახშმად კურდღელი მოამზადოს. იგი კურდღლის მოსაჯადოებლად იყენებს მაგიურ წამლებს, თუმცა ბაგზ ბანიც შეძლებს ჯადოქრის დამარცხებას. შედეგად ჯადოქარი ჰეიზელი გარდაიქმნება კურდღელ-გოგონად. „მოჯადოებული კურდღელი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
შტაბი

შტაბი (გერმ. Stab) — საბრძოლო ვითარებისას ჯარების (ძალების) მართვის, მათი მომზადების, აღზრდისა და ყოველდღიური საქმიანობის ძირითადი ხელმძღვანელი ორგანო. არსებობს ყველა ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში, დაწყებული ბატალიონიდან და ზევით. იყოფა საერთო-საჯარისო, შეიარაღებული ძალების სახეობების, გვარეობებისა და სპეციალური ჯარების შტაბებად. შტაბის ძირითადი ამოცანებია: ჯარებისა და მართვის ორგანოების მუდმივი საბრძოლო და სამობილიზაციო მზადყოფნის უზრუნველყოფა; ვითარების ამსახველი მონაცემების თავმოყრა, შესწავლა, დამუშავება და შეფასება; სარდლის (მეთაურის) მიერ გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო ძირითადი მონაცემების, ოპერატიული, ტაქტიკური გაანგარიშებისა და წინადადებების შემუშავება; საბრძოლო მოქმედების დაგეგმვა და მათი ამოცანების დროზე დაყვანა ჯარებამდე; საბრძოლო მოქმედებათა ყოველმხრივი მომზადება და უზრუნველყოფა; ურთიერთქმედებების ორგანიზაცია და მისი განხორციელება ოპერაციის (ბრძოლის) მსვლელობისას; მებრძოლ ჯარებთან და ზემდგომ შტაბებთან საიმედო კავშირის უზრუნველყოფა; ბრძოლისათვის ჯარების მზადებისა და მათი ამოცანების შესრულების კონტროლი; მართვის პუნქტების მოწყობა, მათი მუშაობის, გადაადგილებისა და დაცვის უზრუნვეყოფცა; ზემდგომი შტაბებისთვის დ თანამოქმედი ჯრებისათვის საბრძოლო ვითარების შესახებ ინფორმაციის სისტემატიური მიწოდება; ჯარების დაკომპლექტება; საბრძოლო ტექნიკის, ტრანსპორტისა და სხვა მატერიალურ საშუალებათა აღრიცხვა; ჯარების ფარული მართვისა და სამხედრო საიდუმლოების დასაცავი ღონისძიებების გატარება; პირად შემადგენლობაზე რადიაქტიური ხასიათის დასხივების აღრიცხვა; საბრძოლო გამოცდილების შესწავლა და ჯარებამდე დაყვანა; ოპერაციული, საბრძოლო, პოლიტიკური და სპეციალური მომზადების, საბრძოლო მორიგეობისა და საყარაულო სამსახურის ორგანიზაცია. შტაბის უფროსი ითვლება მეთაურის (სარდლის) პირველ მოადგილედ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 43.
შტარკის ეფექტი

შტარკის ეფექტი — სპექტრული ხაზების გახლეჩა ელექტრულ ველში; აღმოაჩინა ი. შტარკმა 1913 წელს წყალბადის ატომების სპექტრის შესწავლისას. შტარკის ეფექტი შეინიშნება ატომებისა და სხვა კვანტური სისტემების სპექტრებში. მისი მიზეზია კვანტური სისტემის ენერგიის დონეების წანაცვლება და ქვედონეებად გახლეჩა ელექტრულ ველში. ამიტომ ტერმინი "შტარკის ეფექტი" მიეკუთვნება არა მარტო სპექტრული ხაზების გახლეჩას ელექტრულ ველში, არამედ ენერგიის დონეების წანაცვლებასა და გახლეჩასაც ამ ველში. შტარკის ეფექტი ახსნილ იქნება კვანტური მექანიკის საფუძველზე. განსაზღვრული ε ენერგიის მქონე მდგომარეობაში მყოფი ატომი (ან სხვა კვანტური სისტემა) გარე E ელექტრულ ველში იძენს Δε ენერგიას, რომელსაც შეესაბამება ატომის ერთი შესაძლებელი მდგომარეობა (გადაუგვარებელი დონე), E ველში მიიღებს ε+Δε ენერგიას, ე.ი წაინაცვლებს. გადაგვარებული ენერგიის დონის სხვადასხვა მდგომარეობას შეუძლია შეიძინოს სხვადასხვა დამატებითი ენერგია Δεα (α=1,2,...g, სადაც g გადაგვარების ხარისხია). ამის შედეგად გადაგვარებული დონე იხლიჩება შტარკის ქვედონეებად, რომელთა რიცხვი უდრის Δεα განსხვავებულ მნიშვნელობათა რიცხვს. მაგალითად, ატომის ენერგიის დონე მოძრაობის რაოდენობის მომენტის განსაზღვრული M = h 2 π J ( J + 1 ) {\displaystyle M={h \over 2\pi }{\sqrt {J(J+1)}}} მნიშვნელობისას (h არის პლანკის მუდმივა, J=0,1,2...-სრული მოძრაობის რაოდენობის მომენტის კვანტური რიცხვი) ელექტრულ ველში იხლიჩება ქვედონეებად,რომლებიც ხასიათდებიან mJ მაგნიტური კვანტური რიცხვების სხვადასხვა მნიშვნელობით (mJ განსაზღვრავს M-ის პროექციას E მიმართულებაზე). ამასთან, -mJ და +mJ მდგომარეობებს შეესაბამება ერთნაირი დამატებითი Δε ენერგია. ამიტომ შტარკის ყველა ქვედონე (გარდა ქვედონისა, რომლისთვისაც m=0) ორჯერადად გადაგვარებული აღმოჩნდება (განსხვავებით გახლეჩისაგან მაგნიტურ ველში, სადაც ყველა ქვედონე გადაუგვარებელია). არსებობს წრფივი შტარკის ეფექტი, როდესაც Δε ენერგია E პროპორციულია და კვადრატული შტარკის ეფექტი, როდესაც ენერგია E 2 {\displaystyle E^{2}} პროპორციულია. პირველ შემთხვევაში ენერგიის დონეების გახლეჩის სურათი სიმეტრიულია, მეორეში - არასიმეტრიული. შტარკის ეფექტის მნიშვნელოვანი შემთხვევაა იონის ენერგიის დონეების გახლეჩა კრისტალურ მესერში მეზობელი იონების მიერ შექმნილი შიგაკრისტალური Eკრ. ველის გამო. ეს მოვლენა გასათვალისწინებელია კრისტალთა სპექტროსკოპიაში და მნიშვნელოვანია კვანტური მაძლიერებლების მუშაობისთვის. შტარკის ეფექტი შეინიშნება ცვლად ელექტულ ველებშიც. შტარკის ქვედონეების მდებარეობის ცვლილება ცვლად ელექტრულ E ველში შეიძლება გამოყენებული იქნეს ხელსაწყოებში კვანტური გადასვლის სიხშირის შესაცვლელად (შტარკის მოდულაცია). სწრაფად ცვლადი ელექტრული ველის გავლენა ატომების იონების ენერგიის დონეების მდებარეობაზე განსაზღვრავს პლაზმაში სპექტრული ხაზების შტარკის გაგანიერებას. შტარკის გაგანიერება საშუალებას იძლევა შეფასდეს დამუხტული ნაწილაკების კონცენტრაცია პლაზმაში (მაგალითად, ვარსკვლავთა ატმოსფეროში). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 44.
თამაზ I-ის ლაშქრობები საქართველოში

თამაზ I-ის ლაშქრობები საქართველოში XVI საუკუნეში — ირანი და ოსმალეთი ერთმანეთს ებრძოდნენ ამიერკავკასიაში გაბატონებისათვის. ამ მიზნით თამაზ I-მა ილაშქრა საქართველოში. 1541 წელს იგი „საღვთო ომის“ საბაბით ყარაბაღიდან საქართველოში შემოიჭრა 12 ათასი მეომრით. ყიზილბაშებმა თბილისი აიღეს, გაძარცვეს და ცეცხლს მიესცეს. მოტყუებით აიღეს ბირთვისის ციხე და ლუარსაბ I-ის ხელში ჩაგდებაც სცადეს, მაგრამ ვერ შეძლეს. მტერმა თბილისში თავისი რაზმი ჩაიყენა და უკან გაბრუნდა. 1547 წლის იანვარში თამაზ I შირვანიდან დაიძრა და ანისის გზით ახალქალაქში მივიდა. მტრის ლაშქარმა მოარბია ჯავახეთი, ქართლი და დიდი ნადავლით განჯაში დაბრუნდა. ქართლის მეფე ლუარსაბ I ვერ ურიგდებოდა სამცხის ათაბაგის ირანისადმი მორჩილებას და ოსმალეთის გააქტიურებას ამ მხარეში. ქვეყნის უშიშროების უზრუნველსაყოფად მან სამცხის დიდი ნაწილი დაიკავა. ათაბაგმა ქაიხოსრომ ირანს მიმართა დახმარებისათვის. 1551 წელს შაჰმა შაქიდან გამოილაშქრა დიდი ჯარით. მოსახლეობა სიმაგრეებში გაიხიზნა. ყიზილბაშებმა ააოხრეს ჯავახეთი, დაიპყრეს ციხესიმაგრეები — თმოგვი, ვანის ქვაბი, აწყური. აიღეს და გაძარცვეს ვარძია, საიდანაც დიდძალი სიმდიდრე წაიღეს. შაჰმა ქაიხოსროს დაუბრუნა ლუარსაბისაგან წართმეული ქვეყანა და ყარაბაღში დაბრუნდა. 1554 წელს თამაზ I მეოთხედ შემოესია საქართველოს. მან ჯერ საბარათიანო დაიკავა, მერე — შიდა ქართლი, აიღო გორი, ზოგიერთი სხვა სიმაგრეც და შემოადგა ატენის ციხეს, სადაც მეფისა და ქართველ დიდებულთა ოჯახები იყვნენ გახიზნული. მტერმა ღალატით აიღო ციხე და დიდ ნაალაფევთან ერთად 30 ათ. ტყვე წაიყვანა (მ. შ. მეფის დედა ნესტან-დარეჯანი). ლუარსაბ I მტერს დაედევნა, რამდენიმეჯერ შეებრძოლა, მაგრამ ტყვეები ვერ დაიხსნა. თამაზ I-ის ლაშქრობებმა დიდი ზიანი მიაყენა საქართველოს. მტერმა დაარბია და გაძარცვა ბევრი ქალაქი და სოფელი, მრავალი ადამიანი ბრძოლაში დაიღუპა ან ტყვედ წაიყვანეს. შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობა საქართველოში შაჰ-თამაზის მეორე ლაშქრობა საქართველოში შაჰ-თამაზის მესამე ლაშქრობა საქართველოში შაჰ-თამაზის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში კიკნაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 578.
უკრაინული თეთრთავა ჯიში

მსხვილი რქოსანი საქონლის უკრაინული თეთრთავა ჯიში — სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს უკრაინაში. მიიღეს ადგილობრივი პოლესიური ჯიშის შეჯვარებით ჰოლანდიურთან. ტანი წაგრძელებული და ვიწროა, ზურგი არაერთგვაროვანი, გავა ხშირად ჩამოშვებული, სახურავისებური და შევიწროვებულია, ნაზია კონსტიტუციისაა, კუნთები მცირედაა განვითარებული. ფერად წითელი ან შავია, თავი, მუცელი, ფეხები და კუდის ბოლო — თეთრი. კუროს ცოცხალი მასაა 800–850 კგ (უდიდესი 1100 კგ); ფურისა 400–450 კგ (უდიდესი 500 კგ). იწველის 2500–3000 კგ რძეს წელიწადში, რეკორდულია 12 339 კგ. რძის ცხიმიანობაა 3,5–3,8%. სანაშენო საქმიანობა მიმდინარეობდა წველადობისა და ცხიმიანობის გაუმჯობესების და ექსტერიერის ნაკლების გასწორების მიზნით. საქონელი უმრავლეს შემთხვევაში გამრავლებულია „თავისში“, აგრეთვე გამოიყენება ჩართვითი შეჯვარება შავ-ჭრელ და სიმენტალური ჯიშების კუროებთან. Кравченко М. А., Бipюкова Є. С., Аналiз племiнноϊ роботи з худобою бiлоголовоϊ yкpaϊнськоϊ породи, «Науковi працi. Киϊвська дослiдна станцiя тваринництва», 1960, т. 6; Скотоводство. Крупный рогатый скот, т. 1, М., 1961. უკრაინული თეთრთავა ჯიში — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)