laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საფიე სულთანი

საფიე სულთანი — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის მურად III-ის მეუღლე და სულთან მეჰმედ III-ის დედა, მთავარი ჰასეკი სულთანი(1574-1595) და ოსმალეთის იმპერიის მმართველი ვალიდე-სულთანი(1595-1604), იმპერიის ერთ-ერთი უმთავრესი ფიგურა. იგი მოესწრო ოსმალეთის იმპერიის 7 სულთნის ზეობას. საფიე სულთანი მურად III-ის მმართველობიდან აქტიურად ერეოდა პოლიტიკაში, მეჰმედ III-ის მმართველობისას იგი სულთნის რეგენტად ითვლებოდა. მეჰმედი დედასთან ერთად იღებდა ყველა მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებას. საფიე სულთანს ასევე დროებით გავლენა ჰქონდა მის შვილიშვილზე აჰმედ I-ზე. სარწმუნო მონაცემები საფიე სულთნის შესახებ არ არსებობს. წყაროები მიუთითებენ მის ვენეციურ ან ალბანურ წარმომავლობაზე. ვენეციური წარმომავლობის ვერსიის მიხედვით მამამისი იყო კუნძულ კორფუს გუბერნატორი, ხოლო სულთნის ნამდვილი სახელია სოფია ბაფო. ამ ვერსიის მიხედვით დასაშვებია საფიე ყოფილიყო მურად III-ის დედის, ნურბანუ სულთნის ნათესავი. მეორე ვერსიის თანახმად იგი ალბანური წარმომავლობისაა სოფელ რეზიდან და მისი სახელია მელექე. 1560-იან წლებში გოგონა ტყვედ ჩავარდა და გაყიდეს ჰარემში, სადაც მიიღო სახელწოდება საფიე - „სუფთა“. ჰარემში იგი უფლისწულ მურადის რჩეული გახდა, თუმცა მურადს ოფიციალურ მეუღლედ არ უღიარებია საფიე, მამისა და პაპისაგან განსხვავებით. საფიეს გავლენა გაიზარდა ნურბანუ სულთნის გარდაცვალების შემდეგ. ერეოდა ქვეყნის საშინაო საქმეებში და გავლენა ჰქონდა მეუღლეზე. საფიეს შვილების ზუსტი რაოდენობა ცნობილი არ არის. მურად III-ის ტახტზე ასვლის პერიოდში მას ჰყავდა ორი გოგონა (აიშე და ფატმა) და ორი ბიჭი (მეჰმედი და მაჰმუდი). 1581 წელს დაიღუპა მაჰმუდი. 1595 წელს მურად III გარდაიცვალა, ტახტი დაიკავა საფიეს შვილმა მეჰმედ III-მ. საფიეს როგორც ვალიდე სულთანს გააჩნდა უდიდესი ძალაუფლება. მისი რჩეული ჰასეკი იყო ჰანდან სულთანი, შვილის სულთან მეჰმედ lll-ს მეუღლე და ოსმალეთის იმპერიის მომავალი ვალიდე სულთანი. სასახლის ინტრიგებს მისი დავალებით კურირებდა ებრაული წარმოშობის მსახური ესპერანეტა მალაჰი, რომელსაც მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა საფიეზე და მოქმედებდა მისი სახელით. თავდაპირველად, როდესაც ტახტზე ავიდა საფიე სულთნის შვილიშვილი აჰმედ l, საფიეს შვილიშვილზე გავლენა ჰქონდა და ფაქტობრივად მის ნაცვლად მართავდა ქვეყანას, თუმცა ეს დროებითი აღმოჩნდა მალევე იგი გააძევეს ძველ სასახლეში, რის შემდეგაც საფიე სულთანი მომხრეებთან ერთად თავს დაესხა სასახლეს და დროებით დაიკავა იგი. მიუხედავად იმისა, რომ საფიე სულთანი სიცოცხლის ბოლომდე ძველ სასახლეში ცხოვრობდა, იგი მაინც ახერხებდა პოლიტიკაში ჩარევას და იბრძოდა მმართველობის დასაბრუნებლად. იყო ოსმალეთის იმპერიის ჯერ ჰასეკი სულთანი, შემდეგ კი ვალიდე სულთანი, ორჯერ გახდა დიდი ვალიდე სულთანი მისი შვილიშვილების აჰმედ I-ისა და მუსტაფა I-ის მმართველობისას. საფიე სულთანი ასევე მოესწრო მისი შვილისშვილის აჰმედ I-ის შვილის ოსმან II-ის მმართველობის ხანას. საფიე სულთანი ქალთა სულთანატის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელივანი წარმომადგენელია, მის დროს ქალთა სულთანატი კიდევ უფრო გაძლიერდა, ითვლება ოსმალეთის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ვალიდე სულთნად. საფიე სულთანი ოსმალეთის იმპერიას მართავდა 1583-1604 წლებში. ქალთა სულთანატი ↑ Lamdan, Ruth (2007). „Jewish Women as Providers in the Generations Following the Expulsion from Spain“. Nashim: A Journal of Jewish Women's Studies & Gender Issues (ინგლისური) (13): 58. doi:10.1353/nsh.2007.0010. |access-date= საჭიროებს მიეთითოს აგრეთვე |url= (დახმარება)
ლომბარდო-ვენეციის სამეფო

ლომბარდო-ვენეციის სამეფო (იტალ. Regno Lombardo-Veneto, გერმ. Königreich Lombardo–Venetien) — ყოფილი სამეფო დღევანდელი იტალიის ტერიტორიაზე. წარმოადგენდა ავსტრიის იმპერიის გვირგვინის მიწას. შეიქმნა 1815 წელს ვენის კონგრესის მიერ, მას შემდეგ, რაც დაეცა 1805 წელს შექმნილი ნაპოლეონისეული იტალიის სამეფო, ხოლო ვენის კონგრესმა ცნო ავსტრიელი ჰაბსბურგ-ლორენების უფლება ლომბარდიასა და ვენეციის რესპუბლიკაზე. იყოფოდა ორ გუბერნიად. თითოეული დაყოფილი იყო რამდენიმე პროვინციად, რაც მეტნაკლებად ემთხვეოდა ნაპოლეონისეული იტალიის სამეფოს დეპარტამენტებს. სამეფო საბოლოოდ გაუქმდა 1866 წელს და შეუერთდა იტალიის სამეფოს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლომბარდო-ვენეციის სამეფო“ ვიკისაწყობში. Flags of Lombardy–Venetia
კარლი (ბადენის დიდი ჰერცოგი)

კარლ ლუდვიგ ფრიდრიხი (გერმ. Karl Ludwig Friedrich von Baden; დ. 8 ივნისი, 1786, კარლსრუე — გ. 8 დეკემბერი, 1818, რაშტატი) — ბადენის დიდი ჰერცოგი 1811 წლის 10 ივნისიდან. ცერინგენების გვარის უფროსი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. კარლი იყო პრინც კარლ ლუდვიგ ფონ ბადენისა და ამალია ფონ ჰესენ-დამრშტადტის, კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენის შვილიშვილის შვილი. კარლი იყო რუსეთის იმპერატრისის, ელიზაბეთ ალექსეევნას ძმა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1801 წელს, ის ბადენის მემკვიდრე გახდა. ათი წლის შემდეგ კი კარლმა ტახტზე პაპა, კარლ ფრიდრიხი შეცვალა. მონაწილეობდა ვენის კონგრესში, სადაც ბადენს დაუმტკიცდა ის ტერიტორიები, რომლებიც ნაპოლეონის ომების დროს მიიღო. 1818 წელს მან გამოსცა ახალი კონსტიტუცია. კარლი ემზადებოდა ბავარიის პრინცესასთან, ავგუსტასთან დასაქორწინებლად, რომელიც ბავარიის მეფის, მაქსიმილიანის შვილი იყო, მაგრამ ნაპოლეონის გეგმებმა ხელი შეუშალეს ქორწინებას. ნაპოლეონს სურდა, რომ ავგუსტა თავისი გერის, ევგენი ბოჰარნის ცოლი გამხდარიყო და კომპენსაციის სახით კარლს შესთავაზა თავის გარე ბიძაშვილზე, სტეფანიაზე დაქორწინება, რომელსაც ნაპოლეონმა ოფიციალურად უბოძა საფრანგეთის პრინცესის ტიტული. 1806 წლის აპრილში კარლი და სტეფანია დაქორწინდნენ. ქორწინების შედეგად დაიბადნენ: ლუიზა (1811—1854), დაქორწინდა კრონპრინც გუსტავ ვაზზე (1799—1877), დამხობილი შვედი მეფის, გუსტავ IV-ის წინამორბედზე; ვაჟი (1812—1812); ჟოზეფინა (1813—1900), დაქორწინდა კარლ ანტონზე, მთავარ ჰოჰენცოლერნ-ზიგმარინჰენზე; ალექსანდრე (1816—1816); მარია (1817—1888), დაქორწინდა უილიამზე ჰამილტონის მე-11 ჰერცოგზე (1811—1863); მათი ქალიშვილი იყო მონაკოს მთავრის, ლუი II-ის დედა. გარდაცვალების შემდეგ, კარლს არ დარჩა მამრობითი სქესის მემკვიდრე, რის გამოც ბადენის ტახტი დაიკავა მისმა ბიძამ, ლუდვიგ I-მა. Friedrich von Weech: Karl Ludwig Friedrich, Großherzog von Baden. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 15. Duncker & Humblot, Leipzig 1882, S. 248—250. (გერმანული)
გიორგი მჭედლიშვილი

გიორგი მჭედლიშვილი (დ. 18 იანვარი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, სამტრედიის საფეხბურთო კლუბ სამტრედიას მცველი, ასევე შეუძლია შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაში. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2016; საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2017; 2014/2015 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა)
ნამჰანსანსონგი

ნამჰანსანსონგი (კორ. 남한산성; ჰანჯა 南漢山城; სიტყვასიტყვით „ციხესიმაგრე ნამჰანის მთაზე“) — ისტორიული პარკი სეულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 25 კმ-ზე, ნამჰანსანის მთაზე. პარკში მდებარეობს XVII საუკუნის საფორტიფიკაციო ნაგებობები და რამდენიმე საკულტო ტაძარი. ქალაქი დაარსდა როგორც ჩოსონის დინასტიის საგანგებო დედაქალაქი და ასრულებდა მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ და სამხედრო ფუნქციებს. იგი ააშენეს და იცავდნენ ბუდისტი ბერი-ჯარისკაცები. ერთდროულად შეეძლო თავშესაფარი მიეცა 4 000 ადამიანისათვის. ქალაქის ადრეული ნაშთები თარიღდება VII საუკუნით, თუმცა იგი აღადგინეს რამდენიმეჯერ, ყველაზე მნიშვნელოვანი რესტავრაცია მოხდა XVII საუკუნეში, როდესაც უკვე მოსალოდნელი იყო ცინის დინასტიის თავდასხმა. ქალაქი დიდი ხნის განმავლობაში იყო დასახლებული და ითვლებოდა კორეის პროვინციულ დედაქალაქად, რასაც ადასტურებს აქ არსებული სამხედრო, სამოქალაქო და რელიგიურ ნაგებობების ნაშთები. ქალაქი კორეის სუვერენიტეტის სიბოლოდ იქცა. ნამჰანსანსეონი 2014 წლის 22 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნამჰანსანსონგი Namhansanseong Official Webpage (English) დაარქივებული 2011-06-18 საიტზე Wayback Machine. Namhansanseong Official Webpage (Korean) დაარქივებული 2017-03-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ ნამჰანსანსეონი იუნესკოს საიტზე ↑ Four new cultural sites inscribed on World Heritage List
კარლ III ვილჰელმი

კარლ III ვილჰელმ ფონ ბადენ-დურლახი (გერმ. Karl III. Wilhelm von Baden-Durlach; დ. 1679 წლის 27 იანვარი, დურლახი — 1738 წლის 12 მაისი, კარლსრუე) — ბადენის მარკგრაფი (1709—1738), ქალაქ კარლსრუეს დამაარსებელი (1715) და იმპერიის ფელდმარშალი (1715 წლის 14 ოქტომბერი). კარლი დაიბადა 1679 წლის 27 იანვარს მარკგრაფ ფრიდრიხ VII-ის ოჯახში. განათლება უტრეხტში, ჟენევასა და ლოზანაში მიიღო. სწავლის დასრულების შემდეგ, გაემგზავრა ინგლისსა და შვედეთში. 1701 წლიდან 1709 წლამდე მონაწილეობდა ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომში: 1703 წლის 16 ნოემბერს მიიღო იმპერიის ფელდმარშალ-ლეიტენანტის წოდება, ხოლო 1708 წლის 12 აგვისტოს კი — ფელდცაიხმაისტერის ჩინი. 1709 წელს ერთ მფლობელობაში მოაქცია ბადენ-ბადენი და დურლახი, რის შემდეგაც ბადენის სამარკგრაფოს მართავდა 1738 წლამდე. 1715 წელს დააარსა ქალაქი კარლსრუე და ააშენა თავისი რეზიდენცია ამ ქალაქში. დაკრძალული იქნა კარლსრუეს ეკლესიის საძვალეში. ეკლესია დაინგრა 1807 წელს, ხოლო 1823 წელს, მის ადგილზე არქიტექტორმა ფრიდრიხ ვაინბრენერმა კარლ III ვილჰელმის საფლავზე ააშენა ქვიშაქვის პირამიდა, რომელიც კარლსრუეს სიმბოლოდ იქცა. 1738 წელს, კარლის მემკვიდრე გახდა მისი შვილიშვილი, კარლ I ფრიდრიხი. კარლ მაგნუსი (1701 წლის 21 იანვარი — 1712 წლის 12 იანვარი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი ფრიდრიხი (1703 წლის 7 ოქტომბერი — 1732 წლის 26 მარტი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი ავგუსტა მაგდალენა (1706 წლის 13 ნოემბერი — 1709 წლის 25 აგვისტო) Biographie დაარქივებული 2010-12-27 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) The Pyramid in Karlsruhe დაარქივებული 2007-02-18 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) Tulip book in the Baden State Library from the time of Charles William დაარქივებული 2011-01-18 საიტზე Wayback Machine.
შოტლანდიური ფოლდი

შოტლანდიური ფოლდი — კატის ერთ-ერთი ჯიში დომინანტური მუტაციით, რის გამოც მისი ყურის ხრტილები შეიცავენ ნაკეცს, შედეგად ყურები მიმართულია წინ და დაშვებულია ქვემოთკენ. ამის გამო ხშირად ამბობენ, რომ ამ ჯიშს ბუს მსგავსი გარეგნობა აქვს. თავდაპირველად მათ ყურდაშვებულ კატებს ეძახდნენ, შოტლანდიური ფოლდი კი 1966 წელს ეწოდათ. რეგისტრაციის მიხედვით, გრძელბეწვიანი ფოლდები შეიძლება მოხსენიებული იყვნენ, როგორც ზეგნის ფოლდი, გრძელბეწვიანი შოტლანდიური ფოლდი, გრძელბეწვიანი ფოლდი და კუპარი. ეს კატები თავიანთ წარმოშობას მუტაციას უნდა უმადლოდნენ, რაც 1961 წელს პერტშირის ერთ-ერთ ფერმაში დაბადებულ თეთრ კნუტ სუზიში გამოვლინდა. მისი კნუტებიდან ორს დედის მსგავსად ნაკეცები ჰქონდათ, რომელთაგან ერთ-ერთი მწყემსმა, სახელად უილიამ როსმა შეიძინა. მან ეს ჯიში 1966 წელს დაარეგისტრირა და გენეტიკოს პეტ ტერნერის დახმარებით გამრავლება დაიწყო. შეჯვარების პროგრამაში პირველი 3 წლის განმავლობაში გაჩნდა 76 კნუტი - 42 დაკეცილი და 34 სწორი ყურებით. შედეგად დაასკვნეს, რომ მუტაცია დომინანტურ გენში ხდებოდა. სუზის შვილებიდან მხოლოდ სნუკსმა შეძლო კნუტების გაჩენა, მეორეს კი დაბადებიდან მალევე სტერილიზაცია გაუკეთეს. სნუკსის დაბადებიდან სამ თვეში სუზი მანქანამ გაიტანა. დღეს არსებული ნებისმიერი შოტლანდიური ყურებდაშვებული კატის გენეალოგია მისგან იწყება. ამ ჯიშს თავიდან უნდობლად შეხვდნენ, რადგან ყრუები ეგონათ, მაგრამ შიში უსაფუძვლო აღმოჩნდა და თანდათან გაქრა. ჯიშის იშვიათი ფიზიკური მახასიათებლებისა და მათი, როგორც განსაკუთრებით მოსიყვარულე კომპანიონების რეპუტაციის გამო, ფოლდებზე მალე გაიზარდა მოთხოვნა და დღემდე ამ ჯიშის კნუტები გაცილებით ძვირი ღირს, ვიდრე სხვა კატებისა. ↑ http://www.cfa.org/Breeds/BreedsSthruT/ScottishFold/SFArticle.aspx ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-27. ციტირების თარიღი: 2014-08-10. ↑ 3.0 3.1 3.2 http://www.zooclub.ge/katis-jishebi/alersiani-katebi/263-skotish-foldi.html[მკვდარი ბმული] ↑ http://fanciers.com/breed-faqs/scottish-fold-faq.html ↑ http://www.petplace.com/cats/choosing-a-scottish-fold/page1.aspx
შაჰრი-სუჰტე

შაჰრი-სუჰტე (სპარს. شهر سوخته; „დამწვარი ქალაქი“) — ბრინჯაოს ხანის სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე მდებარე ქალაქი. განეკუთვნება ჯიროფტის კულტურას. მდებარეობს ირანში, სისტანისა და ბელუჯისტანის ოსტანში, მდინარე ჰელმანდის ნაპირზე. ქალაქის დაარსების თარიღად მიიჩნევენ ძვ. წ. 3200 წელს. დასახლებული იყო ძვ. წ. 1800 წლამდე. ქალაქის მოულოდნელი დაწინაურების და დაცემის მიზეზები საიდუმლოებითაა მოცული. ქალაქი მოიცავდა 151 ჰექტარს და ურბანული საზოგადოების ჩამოყალიბების საწყის ეტაპზე უდიდეს დასახლებას წარმოადგენდა. ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს სასაფლაო, რომლის ფართობია 25 ჰა და შეიცავს დაახლოებით 25-40 ათას საფლავს. ქალაქი აღმოაჩინა და გამოიკვლია უნგრულ-ბრიტანული წარმოშობის არქეოლოგმა აურელ სტეინმა 1900-იან წლებში. შაჰრი-სუჰტე 2014 წლის 22 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Shahr-e Sukhteh, CHN Burnt City Inhabitants Used Teeth for Basket Weaving, CHN World's Oldest Backgammon Set found at the Burnt City დაარქივებული 2008-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ Sandro Salvatori And Massimo Vidale, Shahr-I Sokhta 1975-1978: Central Quarters Excavations: Preliminary Report, Istituto italiano per l'Africa e l'Oriente, 1997, ISBN 978-88-6323-145-8 ↑ Aurel Stein, Innermost Asia. Detailed Report of explorations in Central Asia, Kansu and Eastern Iran, Clarendon Press, 1928 ↑ Aurel Stein, An Archaeological Journey in Western Iran, The Geographical Journal, vol. 92, no. 4, pp. 313-342, 1938 ↑ Myanmar’s first site inscribed to World Heritage List
ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა

ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა — ბრიტანული შინაური კატის ჯიშიანი ვერსია მოკლე და მსხვილი სხეულით, ხავერდოვანი ბეწვითა და განიერი სახით. ყველაზე გავრცელებული ვარიანტია „ბრიტანული ლურჯი" - მოლურჯო-მონაცრისფრო ბეწვითა და სპილენძისფერი თვალებით. თუმცა არსებობს ჯიშის სხვა მრავალი ვარიაციაც ფერებისა და მოხატულობის მიხედვით, მათ შორის ჭრელი და კოლორ-პოინტიც. ბრიტანული მოკლებეწვიანი ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია, მათი წინაპრები სავარაუდოდ ეგვიპტური შინაური კატები იყვნენ, რომლებიც პირველი საუკუნის რომაელმა დამპყრობლებმა ბრიტანეთში წაიყვანეს. თანამედროვე გაერთიანებულ სამეფოში ის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ჯიშია. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-10-20. ციტირების თარიღი: 2014-08-10. ↑ http://www.purina.com.au/owning-a-cat/cat-breeds/british-shorthair ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-30. ციტირების თარიღი: 2014-08-10. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-22. ციტირების თარიღი: 2014-08-10.
ჩანანი

ჩანანი (ჩინ.: 長安 „ხანგრძლივი მშვიდობა“) — ამჟამად უკვე არარსებული ძველი ქალაქი ჩინეთში. რამდენიმე ჩინური სახელმწიფოს ძველი დედაქალაქი. იყო იმ სავაჭრო ქარავანების თავშეყრის ადგილი, რომლებიც მოდიოდნენ დიდ აბრეშუმის გზაზე. დღესდღეობით ქალაქ ჩანანის ადგილზე მდებარეობს ქალაქი სიანი. ქალაქ ჩანანის ტერიტორია დასახლებულია ნეოლითის ხანიდან. იგი იანშაოს არქეოლოგიური კულტურის ცენტრი იყო. ცინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში დაარსდა სიანი, სადაც იმპერატორ ცინ შიხუანდის სასახლე და მიწისქვეშა ტერაკოტის არმია მდებარეობდა. სიანი არსებობას განაგრძობდა ხანის დინასტიის მმართველობის პერიოდშიც. ტანის დინასტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქები გაერთიანდა. მათ ეწოდა ჩანანი და გახდა სახელმწიფოს დედაქალაქი. ქალაქის დაგეგმარება ოთხკუთხა იყო, კვარტალები განლაგებული იყო ჭადრაკის დაფის მსგავსად. VIII საუკუნეში ქალაქის მოსახლეობა ერთ მილიონს აჭარბებდა. ქალაქი დაცული იყო მაღალი სქელი აგურის კედლებით. მინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში დედაქალაქი გადაიტანეს პეკინში, ჩანანს კი ეწოდა სიანი. 2014 წლის 22 ივნისს აბრეშუმის გზის ჩანანი-ტიან-შანის მონაკვეთი, რომელიც ეკუთვნის სამ სახელმწიფოს (ჩინეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი) შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Introduction of Xi'an/Chang'an Чанъань и столичная жизнь эпохи Западная Хань ↑ Four new cultural sites inscribed on World Heritage List
კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენი

კარლ ფრიდრიხი (გერმ. Karl Friedrich von Baden; 1728 წლის 22 ნოემბერი, კარლსრუე — 1811 წლის 10 ივნისი, იქვე) — ბადენ-დურლახის მარკგრაფი 1738 წლის 12 მაისიდან, ბადენის გაერთიანებული სამარკგრაფოს მარკგრაფი 1771 წლის 21 ოქტომბრიდან, ბადენის მარკგრაფი და კურფიურსტი 1803 წლის 27 აპრილიდან და ბადენის დიდი ჰერცოგი 1806 წლის 25 ივლისიდან. მისი მმართველობა ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი იყო ევროპისა და მსოფლიოს ისტორიაში. 1738 წლის 12 მაისიდან კარლ ფრიდრიხი ბადენ-დურლახს მართავდა, როგორც მარკგრაფი (თვითმპყრობელური მმართველობა დაიწყო 1746 წლის 22 ნოემბრიდან, აქამდე რეგენტების მეურვეობის ქვეშ იმყოფებოდა). 1771 წლის 21 ოქტომბერს კარლ ფრიდრიხმა მემკვიდრეობით მიიღო ბადენ-ბადენის სამარკგრაფო და გააერთიანა ბადენის სამარკგრაფო. მისი მმართველობა ითვლება განათლებული აბსოლუტიზმის ნიმუშად; კარლ ფრიდრიხი მხარში ედგა სკოლებსა და უნივერსიტეტებს (მის სახელს ატარებს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი), სასამართლო პრაქტიკას, ეკონომიკას, კულტურასა და ქალაქის მშენებლობებს. 1803 წელს, იმპერიის სეიმის გადაწყვეტილებით, კარლ ფრიდრიხი გახდა კურფიურსტი, ხოლო 1806 წელს — ახალი, გაძლიერებული ბადენის დიდი ჰერცოგი. იმავე წელს, ის შეუერთდა რაინის კავშირს. 1751 წლის 28 იანვარს, კარლ ფრიდრიხი დაქორწინდა კაროლინა ლუიზა ფონ ჰესენ-დარმშტადტზე (1723—1783), ლუდვიგ VIII-ის ქალიშვილზე. ამ ქორწინების შედეგად დაიბადნენ: კარლ ლუდვიგი (1755—1801). ფრიდრიხი (1756—1817), ლუდვიგი (1763—1830), ბადენის დიდი ჰერცოგი 1818 წლიდან 1830 წლამდე. 1787 წელს, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, კარლი დაქორწინდა ლუიზა კაროლინა ჰეიერზე (1768—1820). შვილები: ლეოპოლდი (1790—1852), ბადენის დიდი ჰერცოგი, ვილჰელმი (1792—1859), ამალია (1795—1869), მაქსიმილიანი (1796—1882). კარლ ფრიდრიხი 73 წელზე მეტ ხანს იყო მმართველი, ამიტომ ის ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივად მმართავ მონარქად ითვლება მსოფლიოში. სახელმწიფო შედიოდა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში.
ვასილ ბაჩიაშვილი

ვასილ (ვაკო) ბაჩიაშვილი (დ. 4 ნოემბერი, 1992, თელავი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „თელავის“ მცველი. იცავდა თბილისის „დინამო 2“-ის, გორის „დილას“, „ცხინვალის“, „ლიეპაიას“, „კაუნო ჟალგირისის“, „სამტრედიის“ და ბოლნისის „სიონის“ ღირსებას. 2019 წლიდან „თელავის“ შემადგენლობაშია. ვაკო ბაჩიაშვილი — ეროვნული ლიგა ვასიკო ბაჩიაშვილი — Soccerway ვასიკო ბაჩიაშვილი — Transfermarkt ↑ ვაკო ბაჩიაშვილი// ვაკო ბაჩიაშვილის პერსონალური გვერდი ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე. დაარქივებულია ორიგინალიდან. დაარქივების თარიღი: 13 ოქტომბერი, 2019. წყარო: ეროვნული ლიგა. წაკითხვის თარიღი: 13 ოქტომბერი, 2019. ↑ საფეხბურთო კლუბ „თელავის“ შემადგენლობა// „თელავის“ 2019 წლის შემადგენლობა ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე. დაარქივებულია ორიგინალიდან. დაარქივების თარიღი: 13 ოქტომბერი, 2019. წყარო: ეროვნული ლიგა. წაკითხვის თარიღი: 13 ოქტომბერი, 2019.
კორვეის სააბატო

კორვეის სააბატო (გერმ. Fürstabtei Corvey) —ბენედიქტელების ორდენის ყოფილი საიმპერიო სააბატო გერმანიაში. მდებარეობს მდინარე ვეზერზე, ქალაქ ჰექსტერიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე. კორვეის სააბატო და მისი ვესტვერკი აგებულია 822-885 წლებს შორის. კორვეის სააბატოს ვესტვერკი არის კაროლინგების ეპოქის დღემდე შემონახული ერთადერთი ნაგებობა და იმდროინდელი არქიტექტურის უნიკალური ნიმუში. შუა საუკუნეებში კორვეი იქცა საგანმანათლებლო-კულტურულ ცენტრად, სადაც განათლება მიიღო საქსონიელმა ისტორიკოსმა ვიდუკინდ კორვეიელმა და სკანდინავიელების გამაქრისტიანებელმა მისიონერმა ანსგარმა. XV საუკუნიდან იწყება სააბატოს დაქვეითება. 1792 წელს კი საიმპერიო სააბატოდან საეპისკოპოსომდე ჩამოაქვეითეს. კაროლინგების ეპოქის ვესტვერკი და კორვეის სააბატო 2014 წლის 21 ივნისს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კორვეის სააბატო Corvey, Nordrhein-Westfalen დაარქივებული 2007-02-03 საიტზე Wayback Machine. : introduction "Fürstabtei Corvey" (გერმანული) [http://www.cardiff.ac.uk/encap/corvey/articles/cc01_n01.html Peter Garside and Anthony Mandal, "Producing fiction in Britain, 1800 ↑ Sites in Latin America and Germany inscribed on World Heritage List
ნარუჰიტო

ნარუჰიტო (იაპონ. 皇太子徳仁親王 კო:ტაისუ ნარუჰიტო სინო; დ. 23 თებერვალი 1960, ტოკიო) — იაპონიის იმპერატორ აკიჰიტოს უფროსი ვაჟი და იაპონიის 126-ე იმპერატორი. ნარუჰიტო დაიბადა 1960 წლის 23 თებერვალს ტოკიოში. ბავშვობაში ატარებდა პრინც ჰიროს ტიტულს. ბაბუის, იმპერატორ ჰიროჰიტოს გარდაცვალების შემდეგ 1989 წლის 7 იანვრიდან 2019 წლის 1 მაისამდე გახდა ტახტის მემკვიდრე. დაკავებულია საქველმოქმედო საქმიანობით. 1983—85 წლებში სწავლობდა ინგლისში, ოქსფორდის მიორტონის კოლეჯში. აქვს ისტორიულ მეცნიერებათა მაგისტრის სამეცნიერო ხარისხი, რომელიც მიიღო გაკუსიუნის უნივერსიტეტში, 1988 წელს. თავისუფალ დროს პრინცი უკრავს ალტზე, უყვარს სირბილი სპორტულ ფორმაში, უყვარს ლაშქრობა და ასევე დაკავებულია ალპინიზმით. მან დაწერა რამდენიმე სტატია და მოგონება ოქსფორდის გატარებულ დღეებზე: „ტემზა და მე: ოქსფორდში გატარებული ორი წელი“. Kunaicho | Their Imperial Highnesses Crown Prince Naruhito and Crown Princess Masako Kunaicho | Press Conference on the occasion of His Imperial Highness the Crown Prince's Birthday (2013)
ნაქშიდილ სულთანი

ნაქშიდილ სულთანი — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის აბდულჰამიდ I-ის ხარჭა და სულთან მაჰმუდ II-ის დედა, ვალიდე-სულთანი. მისი წარმომავლობის საკითხი გაურკვეველია. ერთ-ერთი ვერსიით იგი არის ქართველი. იბრაჰიმ ფაზანი წერს, რომ ნაქშიდილ სულთანი წარმოშობით ქართველია, დაიბადა კავკასიაში, გაიზარდა ოსმალეთის სულთნების სასახლეში და მიიღო საფუძვლიანი ოსმალური განათლება. თუმცა არსებობს ლეგენდა, რომლის თანახმად ნაქშიდილი და ემე დე რივერი ერთი და იგივე პიროვნებაა. ლეგენდის თანახმად იგი 11 წლის ასაკში დაიკარგა ზღვაში, მეკობრეებმა აიყვანეს და გაყიდეს სულთნის ჰარამხანაში. ნაქშიდილ სულთანი გარდაიცვალა 1817 წელს დაკრძალულია კონსტანტინოპოლში. Two Empresses from Martinique- Part I დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Two Empresses from Martinique - Part II[მკვდარი ბმული] The Veiled Empress' tomb An excerpt from Seraglio, a novel about the Empress Historic Sites of Martinique La légende de la sultane Validé დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ İbrahim Pazan (2007). Padişah anneleri. Babıali Kültür Yayıncılığı. ISBN 978-9-944-11831-6.
გუგა ფალავანდიშვილი

გუგა ფალავანდიშვილი (დ. 14 აგვისტო, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „დილას“ ნახევარმცველი. საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2011/2012 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დილას ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა)
ლუკა რაზმაძე

ლუკა რაზმაძე (დ. 30 დეკემბერი, 1983) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობდა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე. რაზმაძემ კარიერა 2019 წელს დაასრულა. უმაღლესი ლიგა, ჩემპიონი (1): 2008/2009 უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი (1): 2011/2012 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (2): 2009/2010, 2010/2011 ლუკა რაზმაძე — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დილას ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა) ↑ ლუკა რაზმაძე ქართული ფეხბურთის ყველა დროის რეკორდსმენია
ივანე სტურუა

ივანე (ვანო) თედორეს ძე სტურუა (დ. 28 დეკემბერი [ძვ. სტ. 16 დეკემბერი], 1870, სოფ. კულაში, ქუთაისის მაზრა ― გ. 13 აპრილი, 1931, თბილისი) — ქართველი ბოლშევიკი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, კომპარტიის წევრი 1896 წლიდან. რეჟისორ რობერტ სტურუას პაპა. 1889–1900 წლებში მუშაობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის მთავარ სახელოსნოებში. თბილისის სოციალურ-დემოკრატიული ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი. ხელმძღვანელ როლს ასრულებდა 1898-1900 თბილისის მუშათა გაფიცვებსა და მაისობებში. 1900 სექტემბერში ბაქოში ჩაბმული იყო რევოლუციურ მუშაობაში. იყო რსდმპ ბაქოს კომიტეტის წევრი, ლენინური „ისკრის“ აგენტი. მუშაობდა რსდმპ ცკ-ის არალეგალურ სტამბებში ბაქოში, პეტერბურგსა და ვიბორგში. რამდენიმეჯერ იყო პატიმრობასა და გადასახლებაში. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ხელმძღვანელობდა სამტრედიის ბოლშევიკურ ორგანიზაციას. იყო ბოლშევიკების დასავლეთ ამიერკავკასიის და ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტების (1918–1920), საქ. კპ(ბ) ცკ-ის წევრი (1920-1921). 1922–1924 წლებში — საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახკომი, შემდეგ საკ. კპ(ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პარტკოლეგიის საკონტროლო კომისიის თავმჯდომარე. არაერთხელ იყო საკავშირო კპ (ბ) ყრილობის დელეგატი. საკ. კპ (ბ) XIV - XVI ყრილობებზე აირჩიეს საკ. კპ (ბ) ცენტრალური საკონტროლო კომისიის წევრად. იყო საქართველოს სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ და სსრკ ცაკის წევრი. გეგეშიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 587.
ბაჩანა არაბული

ბაჩანა არაბული (დ. 5 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, „დინამო თბილისის“ თავდამსხმელი. დინამო თბილისი საქართველოს ჩემპიონი (1): 2015/2016 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2015/2016 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2015/2016 სამტრედია საქართველოს ჩემპიონი (1): 2016 დილა გორი უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი (1): 2012/2013 საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2012/2013 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი დინამო თბილისის ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა)
თენგიზ წიქარიძე

თენგიზ (თენგო) წიქარიძე (დ. 21 დეკემბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ შემტევი ნახევარმცველი. წიქარიძის დებიუტი „ტომ ტომსკის“ რიგებში 2021 წლის 27 თებერვალს ვლადიკავკაზის „ალანიას“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედა. 2021 წლის 30 ივლისს წიქარიძე ყაზახეთის პრემიერ ლიგის კლუბ „ჟიეტსუს“ შეუერთდა. საქართველოს ჩემპიონი: 2014/2015 უმაღლესი ლიგა, მეორე ადგილი: 2012/2013 საქართველოს თასის ფინალისტი: 2012/2013, 2019 საქართველოს სუპერ თასი: 2018, 2019 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ Game Report by FNL. Russian Football National League (27 February 2021). ↑ ОФИЦИАЛЬНО: ТЕНГИЗ ЦИКАРИДЗЕ - ИГРОК «ЖЕТЫСУ» Russian. FC Zhetysu (30 July 2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 ივლისი 2021. ციტირების თარიღი: 30 July 2021