laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დრამის თეორია

დრამის თეორიის მთავარი საკვლევი საკითხი არის ის, თუ რამდენად შეეფერება კონკრეტულ დრამას კონკრეტული შინაარსი, სტრუქტურა და ფორმა და აქედან გამომდინარე დრამის თეორია ცდილობს შეიმუშავოს დრამის წერისა თუ რეციპიენტზე ზემოქმედების ზოგადი პრინციპები, რომლებიც თეორიებად ყალიბდება. ამგვარი დრამის თეორიები სხვადასხვა ავტორებმა, დრამატურგებმა სხვადასხვა დროს შეიმუშავეს. ამ თეორიებს შორის მრავალი განსხვავება შეინიშნება, მაგრამ ძირითადი განსხვავება კი ისაა, რომ ანტიკური და კლასიკური გუსტავ ფრაიტაგის დეფინიციის თანახმად (იხ. დრამის პირამიდალური აგება) დრამა ე.წ. დახურული დრამებს მიეკუთვნება, ხოლო კლაისტიდან მოყოლებული ბიუხნერი და ბრეხტი ღია დრამებს წერდნენ. ეს თეორია არისტოტელემ (ჩვენი წელთაღრიცხვის 384–322) ანტიკური ბერძნული თეატრისთვის შეიმუშავა თავისი დროის პოეტთა ტრაგედიის გაგების მიხედვით. ეპოსისაგან განსხვავებით ტრაგედიაში მოქმედების წარმოსახვა (მიმესისი) უნდა იყოს სამეტყველო ფორმაში გადმოცემული და გამოტახული, ანუ გათამაშებული და არა უბრალოდ შეტყობინებული, ან მონათხრობი. მოქმედების სცენიურ წარმოდგენას მიმდინარეობისას უნდა ახასიათებდეს გარკვეული აღმავლობა და ვარდნა, რათა თანაგანცდა, ელეოსი (ბერძნულად ≈ ‛ვაება’) და ფობოსი (ბერძნულად ≈ ‛ჟრუანტელი’) გამოიწვიოს და ამ აფექტების საშუალებით შედგეს კათარსისი, ანუ ბერძნულიდან ქართულად ≈ ‛წმენდა’, ‛განწმენდა’, ‛თვითგანწმენდა’. გარდა მისა, არისტოტელე დრამისათვის ადგილის, (მოქმედების ადგილი არ უნდა იცვლებოდეს) დროისა (მოქმედება უნდა სრულდებოდეს ერთი დღე–ღამის განმავლობაში) და მოქმედების ერთიანობას მოითხოვს. ავტორის თანახმად, (არისტოტელე) თეატრალური პიესაში მთავარ მოქმედებას დასრულებული სახე უნდა ჰქონდეს; მოქმედების დასაწყისი, მოქმედების შუა ნაწილი, ანუ ცენტრი და მოქმედების დასასრული. ყოველივეს კი გამჭოლ ხაზად უნდა გასდევდეს ერთი მთავარი ამბავი, ანუ მთელი მოქმედების განმავლობაში ერთი და მთავარი მოსახდენი უნდა ჩაისახოს, ან დაიწყოს, განვითარდეს და დასრულდეს დროსა და სივრცეში. დრამატურგის მიერ მოქმედებაში შემოტანილი ყოველი ახალი ელემენტი აუცილებლად უნდა მსახურებდეს მთავარი მოქმედების განვითარებას და განავრცობდეს მას რაღაც სიახლით, ანუ ყოველი შემოტანილი სიახლე მოქმედების მდინარებას უნდა ჰმატებდეს რამეს. რადგან, რასაც ფუნქცია არ გააჩნია, არისტოტელეს აზრით, არაა ერთი მთლიანის ნაწილი და ამდენად ზედმეტი და უსარგებლოა. მრავალი ავტორი XIX საუკუნის მიწურულამდე ცდილობდა დრამები არისტოტელისეული კრიტერიუმების თანახმად ეწერა და ცდილობდა არისტოტელესთან შესაბამისობაში გაემართლებინა, ან ლეგიტიმურ–ეყო საკუთარი ხშირად არც თუ ისე კარგი პიესა. დღესაც კი მრავალი დრამის თეორია არისტოტელის თეორიის ანალიზს ეფუძნება . პიერ კორნელიმ (1606–1684) შეიმუშავა დრამის თეორია ბაროკოს მოწამეთა დრამაზე დაყრდნობით. მოწამეთა ტრაგედიებისთვის დამახიასიათებელია მოქმედ პირთა პოლარული კონსტელაციები: ერთი მხრივ „გმირები“ იმდენად არიან დარწმუნებული თავიანთ სიწმინდეში, რომ „კატასტროფა“ არც უნდა მოხდეს. მეორე მხრივ კი „გმირთა“ მოწინააღმდეგენი იმდენად ბოროტნი არიან, რომ „გმირის დაცემა“ მაყურებლისათვის წინასწარვე არის ცხადი.
შეერთება (ასტრონომია)

პლანეტების შეერთება (აგრეთვე პლანეტების მწკრივი, კონფიგურაციები) ასტრონომიაში — ორი ან მეტი მზის სისტემის ობიექტების განლაგება ერთ ხაზზე, ან ერთმამეთთან ახლოს. კონფიგურაციები ასტრონომიაში არის მზის, მთვარის, პლანეტებისა და მზის სისტემის სხვა სხეულთა განსაკუთრებული ურთიერთმდებარეობანი ცის სფეროზე. ქვედა პლანეტებისათვის, რომელთა ორბიტები დედამიწის ორბიტის შიგნითაა, განასხვავებენ ზედა და ქვედა შეერთებებს მზესთან (ამ დროს პალნეტისა და მზის ეკლიპტიკური გრძედები თანატოლია) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ ელონგაციებს (პლანეტიდან მზემდე ხილული კუთხური მანძილი უდიდესია). ზედა შეერთებისას პლანეტა მზის მიღმაა და მის სხივებშია გაუჩინარებული, ქვედა შეერთებისას კი შეიძლება გამოჩნდეს მისი გავლა მზის დისკოზე. ორბიტათა ელიფსურობის გამო პლანეტის კუთხური მანძილი მზიდან ელონგაციების დროს ცვალებადობს. მერკურისათვის იგი აღწევს 28°, ვენერისათვის კი — 48°. ზედა პლანეტებისათვის (მათი ორბიტები დედამიწის ორბიტის გარეთაა) განასხვავებენ ზედა შეერთების (მზისა და პლანეტის ეკლიპტიკური გრძედებითანატოლია), პირისპირდგომას (გრძედთა სხვაობა 180°) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ კვადრატურებს (გრძედთა სხვაობა 90°-ია). ამ პლანეტების დამზერა ყველაზე უკეთ შეიძლება პირისპირდგომის დროს. ანალოგიურად განიმარტება მთვარის, მცირე ცთომილების, კომეტების, კოსმოსური ზონდებისა და სხვა სხეულთა კონფიგურაციები. მაგ., მთვარის კონფიგურაციები შეესაბამება მთვარის ფაზებს. მთვარისა და პლანეტების კონფიგურაციების ცხრილები ყოველწლიურად ქვეყნდება ასტრონომიულ წელიწდეულებში.
სონას ფედერალური გამოსასწორებელი ციხე

სონას ფედერალური გამოსასწორებელი ციხე (ინგლ. The Federal Penitentiary of Sona) არის გამოგონილი ციხე, რომელიც გვხვდება ამერიკულ ტელესერიალ ციხიდან გაქცევაში. ციხე გადაღებულია პანამაში და იგი ძირითადად გვხვდება მესამე სეზონში. ფოქს რივერ სტეიტის გამოსასწორებელი ციხე
მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები

მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები — ცხოველები და მცენარეები, რომელთა სხეული შედგება მრავალი უჯრედისა და მათი წარმოებულებისაგან (უჯრედშორისო ნივთიერება). მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების სხეულის შემქმნელი უჯრედები თვისებრივად განსხვავებული და დიფერენცირებულია და გაერთიანებულია ქსოვილებად., ორგანოებად. მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების ონტოგენეზი უმეტეს შემთხვევაში (ვეგეტატიური გამრავლების გარდა) იწყება ერთი უჯრედის (გამეტის, სპორისა და სხვა) გაყოფითა და დიფერენცირებით. ერთუჯრედიანი ორგანიზმები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 163.
შეერთება

შეერთება შეიძლება აღნიშნავდეს: შეერთება — სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში შეერთება — მილების ბოლოების შეერთება შეერთება — მანქანათა ნაწილების შეერთება შეერთება — ასტრონომიაში, პლანეტების მწკრივში განლაგება.
ვოგი (ჟურნალი)

ვოგი (ფრანგ. Vogue — „მოდა“) — ჟურნალი მოდისა და ცხოვრების შესახებ, რომელიც გამომომცემლობა კონდე ნასტი თვრამეტ ქვეყანაში გამოსცემს. ვოგის ამერიკული ვერსიის მთავარი რედაქტორია ინგლისელი ანა ვინტური. ამერიკული ვერსია მოდის ბიბლიად მიიჩნევა. თვრამეტი გამოცემიდან უმთავრესია, ამერიკული, ფრანგული და ბრიტანული გამოცემები. ასევე საკმაოდა ავტორიტეტულია იტალიური გამოცემა, რომელიც მთლიანად მაღალ მოდაზეა ორიენტირებული და ამ გამოცემას 20 წელია უკვე ლეგენდარული ფოტოგრაფი სტივენ მეისელი ხელმძღვანელობს. პოპულარულია ასევე რუსული და გერმანული ვერსიები. უახლოეს მომავალში იგეგმება ვოგის თურქული ვერსიის გამოშვება. ვოგი თავის ფოტოსესიებში იყენებს როგორც ცნობილ და ლეგენდარულ მოდელებს ასევე ახალბედებს. ამერიკული ვოგი თავის ყდებზე ძირითადად მსახიობებს ათავსებს თუმცა წელიწადში ორჯერ შესაძლებელია მოდელის ხილვაც გარეკანზე. ფრანგული ვოგი კი პირიქით მხოლოდ წელიწადში ორჯერ უთმობს თავის ყდას ცნობილ პიროვნებას. იტალიური მთლიანად მოდელებს უთმობს ყდას. ასევე აღსანიშნავია ვოგის რუსული ვერსია რომელმაც არსებობის 11 წლის ისტორიაში მხოლოდ რამდენიმეჯერ დაუთმო ცნობილ სახეს ყდა. ფრანგული ვოგი, 1922 წლის აპრილი ამერიკული ვოგი, 1917 წლის მაისი
კენდის ბერგენი

კენდის პატრისია ბერგენი (ინგლ. Candice Patricia Bergen; დ. 9 მაისი, 1946) — კინოაკადემიის ჯილდოზე ნომინირებული და ემის ჯილდოს მფლობელი ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. ცნობილია თავისი როლებისთვის ტელევიზიასა და სიტკომებში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კენდის ბერგენი“ ვიკისაწყობში. კენდის ბერგენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში კენდის ბერგენი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) კენდის ბერგენი — AllMovie
მრავალფარფლიანები

მრავალფარფლიანები (ლათ. Polypterus) — თევზების გვარი მრავალფარფლიანისებრთა ოჯახისა. აქვთ 14-16 ფარფლი, წაგრძელებული სხეული (სიგრძე 120 სმ-მდე), გვერდებიდან ოდნავ შებრტყელებული, სხეული დაფარულია ქერცლით. საცურაო ბუშტი ასრულებს „ფილტვის“ როლს. მრავალფარფლიანები წყლის ზედაპირზე ამოდიან და ჰაერს ყლაპავენ. ატმოსფერული ჰაერის გარეშე 2-3 საათში იღუპებიან. გვარში 10 სახეობაა. ბინადრობენ აფრიკის მდინარეთა წყნარ ყურეებსა და ტბების ლაგუნებში. იკვებებიან წვრილი თევზებით და უხერხემლო ცხოველებით. მცირე სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ. ხორცი გემრიელია. ზოგი სახეობა სააკვარიუმოა. დემეტრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 163.
შარლოტ გოლდენბლატი

შარლოტ იორკ-გოლდენბლატი (ინგლ. Charlotte York Goldenblatt; დაბადებისას იორკი; ყოფილილი იორკ-მაკდუგალი) — გამოგონილი პერსონაჟი HBO-ს სერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“. მას მასახიობი — კრისტინ დეივისი განასახიერებს.
ელონგაცია

ელონგაცია (ლათ. elongo — ვშორდები) მნათობისა: ქვედა პლანეტის ისეთი მდებარეობა ცის სფეროზე, როდესაც პლანეტა მზიდან მაქსიმალურად დაშორებული მოჩანს. მზის მიმართ პლანეტის მდებარეობის მიხედვით ელონგაცია შეიძლება იყოს აღმოსავლეთისა ან დასავლეთისა; პლანეტის თანამგზავრის უდიდესი კუთხური დაშორება პლანეტის ცენტრიდან; ვარსკვლავის ისეთი მდებარეობა ცაზე, როდესაც მისი აზიმუტის აბსოლუტური სიდიდე უდიდეს მნიშვნელობას აღწევს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 133.
ნატიფ ხელოვნებათა სკოლა (პარიზი)

ნატიფი ხელოვნების სკოლა ( ფრანგ. École des Beaux-Arts) მიუთითებს რამდენიმე გავლენიან სკოლაზე საფრანგეთში. მათგან ყველაზე განთქმულია ნატიფი ხელოვნების ეროვნული უმაღლესი სკოლა, რომელიც ამჟამად პარიზის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს, ლუვრის მოპირდაპირედ, მე-6 რაიონში. სკოლის ისტორია 350 წელს ითვლის და ევროპის მრავალი გამოჩენილი ხელოვანი ჰყავს გაზრდილი. ე.წ. "ბოზ-არტის" სტილი ეყრდნობოდა კლასიკურ "ატიკურობას" და მიზნად ისახავდა ამ იდეალიზებული ფორმების შენახვასა და ამ სტილის მომავალი თაობებისთვის გადაცემას. როგორც სენის სანაპიროზე მდებარე ეკლესია 1991 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
უბიწოება

უბიწოება, უმანკოება (virginitas; ლათ. virgo — ქალწული) — ადამიანის მდგომარეობა პირველი სექსუალური კონტანქტის მომენტანდე. მამრობითი სქესის შემთხვევაში ქალის უცოდინარი ვაჟიშვილად ანუ უმანკო ვაჟად, ხოლო მდედრობითი სქესის შემთხვევაში მამაკაცის უცოდინარი ქალიშვილად ან ქალწულად იწოდება, თუმცა ქართულ ენაში სიტყვა „ვაჟიშვილი“ აღნიშნავს აგრეთვე მამრობითი სქესის ადამიანის შვილს, ამ შემთხვევაში ძეს ანუ ვაჟს, ხოლო „ქალიშვილი“ მდედრობითი სქესის ადამიანის შვილს, ამ შემთხვევაში ასულს. უბიწოება სექსუალური გამოცდილების არქონას აღნიშნავს და, როგორც წესი, გულისხმობს, რომ ქალს (ან მამაკაცს) არ ჰქონია ვაგინალური პენეტრაციის აქტი. ბევრ კულტურაში, განსაკუთრებით, ქალებისთვის, მოითხოვება ქორწინებამდე ქალწულობა, ხოლო ზოგიერთ კულტურაში ქალწულობა ქალის გათხოვების აუცილებელი პირობაა. ასეთ კულტურებში განსაკუთრებულად აკონტროლებენ და უფრთხილდებიან გოგონების ქალწულობას. ↑ What Is Virginity & The Hymen? | Losing Your Virginity planned parenthood ↑ ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, IV, თბ., 1955 ↑ ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, VII, თბ., 1962 ↑ Lauder, M. (2007), Virginity, in Malti-Douglas F. (ed), Encyclopedia of Sex and Gender, vol. IV, Thomson Gale, pp. 1511–1514.
ვლადივოსტოკი

ვლადივოსტოკი (რუს. Владивосток) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, პრიმორიეს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, ტრანსციმბირის სარკინიგზო მაგისტრალის ბოლო პუნქტი. მდებარეობს იაპონიის ზღვის ნაპირას, მურავიოვ-ამურსკის ნახევარკუნძულზე. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-11-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ Генеральный план Владивостока. Расчёт потребности территории для определения границ населённых пунктов Владивостокского городского округа. Таблица 16.1
კვადრატურა (ასტრონომია)

კვადრატურა ასტრონომიაში, ცის სფეროზე მზის, მთვარისა და პლანეტების ურთიერთმდებარეობების, ე. წ. კონფიგურაციების ერთ-ერთი სახეობა, როდესაც გრძედთა სხვაობა 90°-ია. კონფიგურაციები ასტრონომიაში
მარტინ ლოურენსი

მარტინ ფიცჯერალდ ლოურენსი (ინგლ. Martin Lawrence; დ. 16 აპრილი, 1965) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. მან სახელი გაითქვა 1990-იან წლებში კომედიური ჟანრის ფილმებში თამაშით. მარტინ ლოურენსი დაიბადა 1965 წლის 16 აპრილს, ქალაქ ფრანკფურთში, გერმანია, როდესაც მამამისი, ჯონ ლოურენსი მსახურობდა სამხედრო სასწავლებელში. მას ჰყავდა სამი და-ძმა: რობერტი, რეი და ურსულა. როდესაც მარტინი შვიდი წლის იყო, მამამისმა მიატოვა სამხედრო სასწავლებელი და მისი ოჯახი დაბრუნდა საცხოვრებლად მერილენდში, აშშ. 1973 წელს, მისი მშობლები ერთმანეთს გაეყარნენ, ამიტომ ლოურენსი მამას იშვიათად ხედავდა, რომელიც მუშაობდა პოლიციის ოფიცრად. დედამისი, ქლორა მუშაობდა გაყიდვების დელეგატად და სხვადასხვა განყოფილებების მოლარედ. ლოურენსი თინეიჯერობის პერიოდში გატაცებული იყო ბოქსით. სანამ იგი ცხოვრობდა მერილენდში, დადიოდა ტომას გ. პულენის შემოქმედებით და წარმოდგენით ხელოვნების სკოლაში. ელეონორ რუზველტის უმაღლეს სკოლაში და ასევე მეგობრულ უმაღლეს სკოლაში. ლოურენსი როდესაც გადავიდა საცხოვრებლად ლოს-ანჟელესში, კალიფორნია, მაშინ იპოვა თავისი ცხოვრების გზა ლეგენდარულ კინგს ვუდის კომედიურ კლუბში. ცოტა ხნის შემდეგ, რაც გამოჩნდა კომედიურ კლუბში, მან მიიღო ჯილდო სტარ სირჩში გამოსვლისთვის. ამის შემდეგ კოლუმბია ტრისტარ ტელევიზიის ხელმძღვანელებმა შეამჩნიეს ლაურენსის მსახიობური ნიჭი და შესთავაზეს მას გამოჩენილიყო სიტკომის ჟანრის ტელესერიალში რა ხდება ახლა!! ეს იყო მისი პირველი აქტიური სამუშაო. ამ პერიოდში, პირადად რასელ სიმონსმა აირჩია ლოურენსი მისი ტელესერიალისთვის დეფ კომედი ჯამი, რომელიც გადიოდა HBO-ზე. 1992 წელს, ლოურენსმა შექმნა საკუთარი ტელესერიალი მარტინი, რომელიც გადიოდა Fox-ზე. შოუ გრძელდებოდა 5 წელი. 1992-დან 1997 წლამდე და მიჩნეულია წარმატებულ გადაცემად. ლოურენსი ასევე მოხვდა შაბათის ღამის შოუზე 1994 წლის 19 თებერვალს და გააკეთა მცდარი შენიშვნები ქალის გენეტიკაზე და ჰიგიენაზე. როგორც ამბობენ, ლოურენსის გამოჩენა აკრძალეს შოუებზე მთელი მისი ცხოვრების განმავლობაში. როდესაც მისმა ტელესერიალმა მარტინმა შეწყვიტა გადაღება, ლოურენსმა დაიწყო ფიქრი ბევრი ფილმის პროექტებზე. ის თამაშობდა ისეთ მსახიობებთან ერთად როგორებიც არიან: ედი მერფი, უილ სმიტი, ტიმ რობინსი და სხვები. 1995 წელს, მან შეასრულა მთავარი როლი ფილმებში ცუდი ბიჭები, რაც ძალზედ წარმატებული გამოდგა მის კარიერაში. ფილმი რომელიც მან გადაიღო ედი მერფისთან ერთად იყო დიდი დედიკოს სახლი, 2000 წელს. ასევე მან შეასრულა მთავარი როლი ფილმის მეორე ნაწილში დიდი დედიკოს სახლი 2. 2007 წელს, კი მან ითამაშა ისეთ მსახიობებთან ერთად როგორებიც არიან: ჯონ ტრავოლტა და ტიმ ალენი ფილმში გარეული ტახები. მარტინ ლოურენსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ინტერვიუ, 2005, BlackNews დაარქივებული 2006-05-29 საიტზე Wayback Machine. ინტერვიუ, 7/03, BlackFilm ინტერვიუ: 25 იანვარი, 2006 თავის სმილის შოუზე მარტინ ლორენსის HBO სპეციალური ვიდეო დაარქივებული 2008-04-20 საიტზე Wayback Machine.
აპოცენტრი და პერიცენტრი

პერიცენტრი და აპოცენტრი (ბერძნ. περί პერი — გარშემო, ახლოს, გვერდით; ბერძნ. από აპო — „-დან“, „-გან“ (რთული სიტყვის ნაწილი, გამოხატავს უარყოფას და რაღაცის ნაკლებობას), ლათ. centrum — ცენტრი) — ციური სხეულის ორბიტის უახლოესი და უშორესი წერტილები ცენტრალური სხეულიდან, რომლის გარშემოც ისინი ბრუნავენ. მზის სისტემის პლანეტების ორბიტაზე პერიცენტრსა და აპოცენტრს უწოდებენ შესაბამისად პერიჰელიუმსა და აფელიუმს (პერიჰელიუმი და აფელიუმი; ბერძნ. ‘ήλιος ჰელიოს — მზე). ასევე ფართოდ გამოიყენება ტერმინები პერიგეა და აპოგეა (აგრეთვე პერიგეუმი და აპოგეუმი; ბერძნ. περίγειος — „დედამიწის გვერდით“; ბერძნ. απόγεια — „დედამიწიდან“), რომელთაც დედამიწის ორბიტაზე მთვარესა და ხელოვნურ თანამგზავრის უახლოესა და უშორეს წერტილებს უწოდებენ. ორბიტაზე პერიაფსიდებსა და აპოაფსიდებს ახასიათებთ შემდეგი ფორმულები: პერიაფსიდები: მაქსიმალური სიჩქარე v p e r = ( 1 + e ) μ ( 1 − e ) a {\displaystyle v_{\mathrm {per} }={\sqrt {\frac {(1+e)\mu }{(1-e)a}}}\,} მინიმალურ (პერიაფსიდები) მანძილზე r p e r = ( 1 − e ) a {\displaystyle r_{\mathrm {per} }=(1-e)a\!\,} აპოაფსიდები: მინიმალური სიჩქარე v a p = ( 1 − e ) μ ( 1 + e ) a {\displaystyle v_{\mathrm {ap} }={\sqrt {\frac {(1-e)\mu }{(1+e)a}}}\,} მაქსიმალურ (აპოაფსიდები) მანძილზე r a p = ( 1 + e ) a {\displaystyle r_{\mathrm {ap} }=(1+e)a\!\,} მაშინ როცა, კეპლერის პლანეტათა მოძრაობის კანონისა და ენერგიის მუდმივობის თანახმად, შემდეგი მონაცემები მოცემულ ორბიტაზე არის მუდმივი: განსაზღვრული ფარდობითი იმპულსის მომენტი h = ( 1 − e 2 ) μ a {\displaystyle h={\sqrt {(1-e^{2})\mu a}}} განსაზღვრული ორბიტალური ენერგია ϵ = − μ 2 a {\displaystyle \epsilon =-{\frac {\mu }{2a}}} სადაც, a {\displaystyle a\!\,} არის უდიდესი მანძილი ელიფსის ცენტრიდან წრეწირამდე μ {\displaystyle \mu \!\,} არის სტანდარტული გრავიტაციის პარამეტრი e {\displaystyle e\!\,} არის ექსცენტრისიტეტი, განსაზღვრული როგორც e = r a p − r p e r r a p + r p e r = 1 − 2 r a p r p e r + 1 {\displaystyle e={\frac {r_{\mathrm {ap} }-r_{\mathrm {per} }}{r_{\mathrm {ap} }+r_{\mathrm {per} }}}=1-{\frac {2}{{\frac {r_{\mathrm {ap} }}{r_{\mathrm {per} }}}+1}}} ჩვეულებრივ გამოიყენება ტერმინები აპოცენტრი და პერიცენტრი, თუმცა ტექნიკური ხმარებისთვის ამჯობინებენ ტერმინებს: აპოაფსიდები და პერიაფსიდები. დედამიწა მზეს ყველაზე მეტად იანვრის დასაწყისში უახლოვდება, ივლისის დასაწყისში — შორდება. პერიჰელიუმს, აფელიუმსა და დედამიწის სეზონებს შორის კავშირი იცვლება 21 000 წლიან ციკლში. ეს ანომალიური პროცესი იწვევს კლიმატის პერიოდულ ცვლილებას (იხ. მილანკოვიჩის ციკლები). ამ მოვლენის სამომავლო თარიღი და საათი მოცემულია შემდეგ გრაფაში: ↑ ასტრომექანიკაში ორბიტაზე ცენტრიდან უმოკლესი და უდიდესი მანძილებისთვის გამოიყენება ტერმინები: პერიაფსიდები და აპოაფსიდები
Samsung

სამსუნგი (სამსუნგ გრუპი) — სამხრეთ კორეის ერთ-ერთი უმსხვილესი სამრეწველო კონცერნი. შეიქმნა 1938 წელს როგორც შიდა ბაზარზე მომუშავე ნედლეულისა და პროდუქტების კომპანია. კომპანია სამსუნგი ახლანდელმა ხელმძღვანელმა, დამაარსებლის უმცროსმა ვაჟმა, საერთაშორისო არენაზე 1980-იან წლებში გამოიყვანა. სამსუნგში მსოფლიო მასშტაბით 400 000-ზე მეტი ადამიანი მუშაობს. კომპანია აწარმოებს ავტომობილებს, თვითმფრინავებს, ტექსტილს, ხომალდებს, ქიმიკატებს, ელექტროტექნიკას, მობილურ ტელეფონებს, სასურსათო ნაწარმსა და სხვა. სამხრეთ კორეაში სამსუნგი ფინანსურ საქმიანობასაც ეწევა, აქვს სადაზღვევო კომპანიები. სამხრეთკორეულ ქალაქ სუვონს ხანდახან „სამსუნგ-სითისაც“ უწოდებენ. ქვეყანაში სამსუნგი უმსხვილესი კომპანიაა და საერთო ბიუჯეტის ნახევარს აყალიბებს. კომპანია სამსუნგ ელექთრონიქსი (Samsung Electronics) 1969 წელს დაარსდა, როგორც ფირმა სანიოს ტელევიზორების ამწყობი საამქრო, დღეისათვის კი სამსუნგ გრუპის უმსხვილესი წევრი და მსოფლიოს ერთ-ერთი უმძლავრესი საწარმო ელექტროტექნიკის წარმოებაში (3-ე ადგილზეა მსოფლიოში). 2006 წლიდან კომპანიის პროდუქცია „პრემიუმ“ კლასში გადავიდა. კომპანია 58 ქვეყანაშია განლაგებული და 208 000 მუშაკს აერთიანებს. სიტყვა სამსუნგი ჩინურ ენაზე „სამ ვარსკვლავს“ ნიშნავს და სანსინად წარმოითქმის. კორეულად კი ეს სიტყვა ჟღერს როგორც სამსონი და ერთობ გაურკვეველი, არაერთმნიშვნელოვანი ახსნა აქვს: ნათელი გზა ან სწრაფვა უკეთესობისკენ; ქართული დაწერილობა და წარმოთქმა საერთაშორისო ტრანსლიტერაციის ნორმების მიხედვით ხდება. დასახელება თავდაპირველად ჩინური იეროგლიფებით იწერებოდა, რაც სამ ვარსკვლავს ნიშნავს და ალბათ დამფუძნებლის — ლი ბენ-ჩოლის სამ ვაჟიშვილს უნდა გამოხატავდეს. (აქვე უნდა ითქვას, რომ კომპანიას ყველაზე უმცროსი ვაჟი უდგას სათავეში , რაც აღმოსავლური ტრადიციების უხეში დარღვევაა) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-05-07 საიტზე Wayback Machine. Samsung Apps დაარქივებული 2020-05-16 საიტზე Wayback Machine. სამსუნგი ტვიტერზე
მრავალფეხიანები

მრავალფეხიანები (Myriapoda), ხმელეთის ფეხსახსრიანთა 4 კლასის ორწყვილფეხიანები, სიმფილები, პაუროპიდები, ტუჩფეხიანები საერთო სახელწოდება. მრავალფეხიანების 11 ათასამდე სახეობიდან საქართველოში 60-მდე სახეობაა, ამასთან, მათი უმრავლესობა ენდემურია. იკვებებიან ლპობადი მცენარეული ნარჩენებით, სოკოების მიცელიუმით. ზოგი მტაცებელია. ქსე, ტ. 7, გვ. 164, თბ., 1984
მრავალძარღვა

მრავალძარღვა (ლათ. Plantago) — მცენარეთა გვარი მრავალძარღვასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი ან მრავალწლოვანი ბალახები, ზოგჯერ ბუჩქბალახებია. გვარი მოიცავს 250-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია დედამიწის ზომიერ საერტყელში. საქართველოში 11 სახეობაა. იზრდებიან მთის ქვედა სარტყლიდან მოკიდებული ალპურ სარტყლამდე მშრალ და ბალახოვან ფერდობებზე, გზის პირებსა და დანაგვიანებულ ადგილებზე, მდელოებსა და ღორღიანებზე. Plantago major, Plantago media და Plantago lanceolata ფართოდ გავრცელებული სახეობებია. მრავალძარღვას თესლი შეიცავს ლორწოს და გლიკოზიდ აუკუბინს, ფოთოლი — კაროტინს და ვიტამინს. ფოთოლს ხმარობენ ჭრილობისა და წყლულის მოსაშუშებლად, ნაყენს — ამოსახველებელ საშუალებად, წვენს — გასტრიტისა და ენტერიტის სამკურნალოდ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 164-165.
აფსიდები

აფსიდები (ბერძნ. hapsis, idos - თაღი, კამარა) — ერთი ციური სხეულის გარშემო მეორის მოძრაობის ორბიტის ის წერტილები, რომელთა გავლისასაც ამ სხეულებს შორის მანძილები უმცირესი ან უდიდესია. კონკრეტულ შემთხვევებში ორბიტების აფსიდებს საკუთარი სახელები აქვს. დედამიწის გარშემო მოძრავი სხეულის აფსიდებს პერიგეუმი და აპოგეუმი ეწოდება. მზის გარშემო მოძრავი სხეულისას - პერიჰელიუმი და აფელიუმი. ვარსკვლავის გარშემო - პერიასტრი და აპოასტრი. მთვარის გარშემო მოძრავი სხეულის აფსიდები იქნება პერისელენიუმი და აპოსელენიუმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 28.
ნარინჯისფერი რევოლუცია

ნარინჯისფერი რევოლუცია (უკრ.: Помаранчева революція) — 2004-2005 წლების საპროტესტო გამოსვლებისა და პოლიტიკურ მოვლენათა სერია, რომელიც უკრაინის მასშტაბით განხორციელდა 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მასიური კორუფციის, ამომრჩევლებზე ზეწოლისა და პირდაპირი საარჩევნო გაყალბების საპასუხოდ. სახალხო პროტესტს დასაბამი მისცა ადგილობრივ და უცხოელ დამკვირვებლთა ცნობამ საყოველთაო სახალხო აზრთან ერთად იმის შესახებ, რომ 2004 წლის 21 ნოემბერს ჩატარებული არჩევნების მეორე ტურში წამყვან კანდიდატებს შორის (ვიქტორ იუშენკო და ვიქტორ იანუკოვიჩი) ხმების რაოდენობა გაყალბებულ იქნა იანუკივიჩის სასარგებლოდ. მეორე ტური ჩატარებულ იქნა უკრაინის საარჩევნო კანონის შესაბამისად, ვინაიდან 2004 წლის 31 ოქტომბერს ჩატარებულ პირველად არჩევნებში ვერც ერთმა კანდიდატმა უმრავლესობის ხმა ვერ მიიღო (50%-ზე მეტი). მეორე ტურის გამარჯვებული უნდა გამხდარიყო უკრაინის მესამე პრეზიდენტი 1991 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის შედეგად მიღებული დამოუკიდებლობის შემდეგ. ნარინჯისფერი არჩეულ იქნა მოწინააღმდეგეთა მოძრაობის ოფიციალურ ფერად, ვინაიდან ეს იყო არჩევნებში ოპოზიციის მთავარი კანდიდატის, ვიქტორ იუშენკოს, ფერი. უკრაინაში იუშენკოს მხარდამჭერთა მოძრაობის სოლიდარობის სიმბოლო იყო ნარინჯისფერი ლენტა ან დროშა მოწოდებით „Так! Ющенко!“ („დიახ! იუშენკო!“). მთავარი მოვლენები კიევში განხორციელდა - რევოლუციის ცენტრი დედაქალაქში იყო მაიდანი (დამოუკიდებლობის მოედანი), რომლის შემოგარენიც 24-საათიან კარვების ქალაქად გადაიქცა. თუმცა პარალელურად აქციები ტარდებოდა მთელი ქვეყნის მასშტაბით მჯდომარე აქციებით, საპროტესტო გამოსვლებით, გაფიცვებით და ა.შ. რომელიც 21 ნოემბრის არჩევნებს მოჰყვა თან. ოპოზიციის მოძრაობის ღონისძიებათა მასშტაბურობის წყალობით არჩევნების შედეგები ანულირებულ იქნა და უკრაინის უზენაემა სასამართლო 2004 წლის 26 დეკემბერს მეორე ტურის ხელმეორედ ჩატარებაზე დათანხმდა. ხელმეორე არჩევნებმა ცხადყო იუშენკოს უპირატესობა, რომელმაც ამომრჩეველთა 52% მიიღო მოწინააღმდეგის 44%-თან მიმართებაში. ამგვარად იუშენკო გამარჯვებულად ცნეს და ნარინჯისფერი რევოლუციის დაბოლოება იყო მისი საინაუგურაციო ცერემონია კიევში 2005 წლის 23 იანვარს. რევოლუციის მუსიკა დაარქივებული 2007-03-12 საიტზე Wayback Machine. ფოტორეპორტაჟი ფოტოები დაარქივებული 2005-01-27 საიტზე Wayback Machine.
1861

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1861 1861 (ათას რვაას სამოცდაერთი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-7 დეკადის 1-ლი წელი. 17 მარტი : იტალია გამოცხადდა სამეფოდ. 10 აპრილი : შეიქმნა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი. 12 აპრილი : აშშ-ში დაიწყო სამოქალაქო ომი. 5 აგვისტო : ომის დანახარჯების ანაზღაურების მიზნით აშშ-ის მთავრობა აწესებს პირველ საშემოსავლო გადასახადს 1861 წლის შემოსავლების აქტით ($800-ზე მეტი ყველა შემოსავლის 3%; გაუქმდა 1872-ში). მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1861. 6 იანვარი: ვიქტორ ორტა — ბელგიელი არქიტექტორი (გ. 1947) 11 იანვარი : დიმიტრი მაჩხანელი — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი (გ. 1903) 14 იანვარი : მეჰმედ VI — ოსმალეთის იმპერიის 36-ე და ბოლო სულთანი (გ. 1926) 15 თებერვალი  : ლეონიდე — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე (გ. 1921) 15 თებერვალი : ჰელფორდ ჯონ მაკინდერი — ინგლისელი გეოგრაფი და გეოპოლიტიკოსი (გ. 1947) 21 თებერვალი : ალფრედო საიას ი ალფონსო — კუბელი იურისტი, პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 1934) 22 თებერვალი  : კირილე ქუთათელაძე — ქართველი სამხედრო პირი. (გ. 1929) 26 თებერვალი : ფერდინანდი — ბულგარეთის მეფე (გ. 1948) 9 მარტი : ფრანც ლევინსონ-ლესინგი — რუსი გეოლოგი და პეტროგრაფი. (გ. 1939) 6 მაისი : თაგორი, რაბინდრანათ - ინდოელი მწერალი (გ. 1941) 19 ივნისი : რისალ, ხოსე - ფილიპინების ეროვნული გმირი (გ. 1896) 14 ივლისი : ვაჟა-ფშაველა - ქართველი პოეტი (გ. 1915) 7 სექტემბერი : ამბროსი - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (გ. 1927) 14 ოქტომბერი : ფანცხავა, რომანოზ - ქართველი კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი (გ. 1928) 8 დეკემბერი  : მელიესი, ჟორჟ - ფრანგი რეჟისორი (გ. 1938) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1861. 2 იანვარი : ფრიდრიხ ვილჰელმ IV — პრუსიის მეფე (დ. 1795) 25 ივნისი : აბდულმეჯიდი — ოსმალეთის სულთანი (დ. 1823) 11 ნოემბერი : პედრუ V — პორტუგალიის მეფე (დ. 1837) 29 ნოემბერი : გევორქ ახვერდიანი — სომეხი ლიტერატურათმცოდნე (დ. 1818)
ყინული

ყინული — წყლის მყარი ფაზა, რომელსაც ახასიათებს სხვადასხვა მოდიფიკაცია. ბუნებაში ყინული გვხვდება ხმელეთზე, წყალში და მიწისქვეშ; აგრეთვე თოვლის, თრთვილის, სეტყვის და სხვა სახით. ყინულის ძირითადი მასა დედამიწაზე დაგროვილია პოლარულ მხარეებში. საინჟინრო გეოლოგიაში განიხილება როგორც ქანი, ყველა მისი დამახასიათებელი თვისებით. XX საუკუნეში გერმანელმა მეცნიერმა გუსტავ ტამანმა აღმოაჩინა პოლიმორფიზმის მოვლენა — ნივთიერების თვისება დაკრისტალდეს სხვადასხვა ფორმით. Fletcher N. H. The chemi­cal physics of ice. Camb., 1970.