laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტანისლავ მონიუშკო

სტანისლავ მონიუშკო (ბელარ. Станіслаў Манюшка, პოლ. Stanisław Moniuszko, ლიეტ. Stanislovas Moniuška; 5 მაისი 1819, მინსკი — 4 ივნისი 1872, ვარშავა) — კომპოზიტორი; ავტორი სიმღერების, ოპერეტების, ბალეტის, ოპერის. პოლონეთის ვოკალური ლირიკის კლასიკოსი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა პოლონეთში, ლიტვაში (1836-1858), ბელარუსში, რუსეთში. Монюшко (Moniuszko) Станислав Станислав Монюшко – путь к опере დაარქივებული 2007-06-30 საიტზე Wayback Machine. Краткое содержание (синопсис) оперы «Галька» на сайте «100 опер» დაარქივებული 2007-10-16 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტანისლავ მონიუშკო
სალანგანი

სალანგანი (Callocalia), ფრინველთა გვარი ნამგალასნაირთა რიგისა. აერთიანებს 10 სახეობას. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ ავსტრალიაში, წყნარი და ინდოეთის ოკეანეების კუნძულებზე. მობინადრე ფრინველებია (ჩინეთში 2 სახეობა გადამფრენია). ბუდობენ კლდეებზე, ნაგებობებზე, ბნელ გამოქვაბულებშიც (აქ მცხოვრები ფორმები ორიენტირებენ ექოლოკაციის მეშვეობით). ბუდეს იკეთებენ ან მთლიანად ნერწყვისაგან, რომელიც ჰაერზე დედდება (სარეწაო პროდუქცია, ფართოდ იყენებენ ჩინურ სამზარეულოში), ან ნერწყვით შეწებებული მცენარეული მასალისა და ბუმბულისაგან. ბუდობენ კოლონიებად. თითოეული დებს 1-2 კვერცხს. იკვებებიან მწერებით. ჟორდანია რ., ქსე, ტ. 8, გვ. 687, თბ., 1984
ჰონდურასის პოლიტიკური კრიზისი (2009)

ჰონდურასის პოლიტიკური კრიზისი 2009 წელს — კონსტიტუციური კრიზისი, დაწყებული 2009 წლის ივნისში, რომელსაც შედეგად სამხედრო გადატრიალება მოჰყვა. ჰონდურასის პრეზიდენტი მანუელ სელაია 2009 წლის 28 ივნისს აპირებდა საკონსტიტუციო რეფერენდუმის ჩატარებას, რომლის შედეგების მიხედვით ქვეყნის კონსტიტუციაში შესაძლებელი გახდებოდა ქვეყნის მეთაურის ხელახლა არჩევის პუნქტის შეტანა. ჰონდურასის უმაღლესი სასამართლო, პრეზიდენტის ოპოზიცია პარლამენტში და უზენაესი საარჩევნო ტრიბუნალი კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანის წინააღმდეგ გამოვიდა, რის გამოც პრეზიდენტმა თანამდებობიდან მოხსნა გენერალური შტაბის მეთაური. ასევე გადადგა თავდაცვის მინისტრი. მცირე ხანში უზენაესმა სასამართლომ მათ აღუდგინა თანამდებობები. 28 ივნისის გამთენიისას, რეფერენდუმის დაწყებამდე, პრეზიდენტს რეზიდენციაში შინაგანი ჯარის ნაწილები შეუვარდნენ და კოსტა-რიკაში გადაიყვანეს. მოგვიანებით ამავე დღეს უზენაესმა სასამართლომ განაცხადა, რომ გაცემული ჰქონდა განკარგულება პრეზიდენტის გადაყენების თაობაზე. სახელმწიფოს დროებით მეთაურად დაინიშნა ერთპალატიანი ეროვნული კონგრესის თავმჯდომარე რობერტო მიჩელეტი. დამხობილმა პრეზიდენტმა მანუელ სელაიამ თავი ბრაზილიის საელჩოს შეაფარა. საელჩოს ხელისუფლებამ ალყა შემოარტყა. სელაიას მომხრეებსა და ხელისუფლებას შორის შეტაკებებს ორი ადამიანი ემსხვერპლა ↑ „ჰონდურასში სამხედროებმა პრეზიდენტი ქვეყნიდან გააძევეს“. ბიბისი. 2009-06-28. ↑ itv.ge
გინტარას რინკიავიჩიუსი

გინტარას რინკიავიჩიუსი (ლიეტ. Gintaras Rinkevičius; დ. 1960) — ლიტველი დირიჟორი. დაამთავრა მ. ჩიურლიონისის სახელობის ეროვნული სკოლა, შემდეგ ლენინგრადის კონსერვატორია (1983) და მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა (1986). არის დირიჟორთა მოსკოვის მეხუთე საკავშირო კონკურსის (1983) და გერბერტ ფონ კარაიანის ფონდის ბერლინის საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (1985). 1986 წელს მიიღო სპეციალური პრიზი ბუდაპეშტის იანოშ ფერენჩიკის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალზე. 1988 წელს გახდა ლიტვის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დღემდე უცვლელი ხელმძღვანელი. პარალელურად 1996–2003 წლებში ხელმძღვანელობდა ლატვიის ეროვნულ ოპერას, 1997 წელს გახდა ლატვიის წლის დირიჟორი. 2002–2005 წწ. ხელმძღვანელობდა შვედეთის ქალაქ მალმეს ოპერის თეატრის ორკესტრს, ხოლო 2007 წელს გახდა ნოვოსიბირსკის აკადემიური სიმფონიური ორკესტრის ხელმძღვანელი. Lithuanian State Symphony Orchestra. Retrieved September 7, 2007. Vilnius - European Capital of Culture in 2009. Retrieved September 7, 2007.[მკვდარი ბმული]
რუსეთ-სპარსეთის ომი (1796)

რუსეთ-სპარსეთის ომი 1796 წლის — კონფლიქტი ეკატერინე II-ის პერიოდის რუსეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის, ერთ-ერთი რუსეთ-სპარსეთის ოთხ ომთაგან, რომელსაც რომელიმე მხარისთვის რაიმე გრძელვადიანი შედეგი არ მოჰყოლია. XVIII საუკუნის ბოლო ათწლეულები სპარსეთში ფარშავანგის ტახტისთვის მოპაექრეთა შორის გაუთავებელი კონფლიქტებით აღინიშნა. ეკატერინე დიდმა არეულობით დრო იხელთა და კავკასიაში პოლიტიკური ვითარების შესუსტების გამო საკუთარი გავლენის მოპოვება მოინდომა. 1783 წელს ქართლის სამეფო რუსეთის პროტექციის ქვეშ მოექცა ერეკლე II-ის მიერ გეორგიევსკის ტრაქტატის ხელმოწერის შედეგად, რითაც რუსეთის დედოფალი პირობას დებდა დაეცვა ქართლ-კახეთი ირანლთა შემოსევებისგან. თარკის შამხალებმაც (დღევანდელი დაღესტანი) მიბაძეს მეფე ერეკლეს და სამ წელიწადში რუსეთის ქვეშევრდომები გახდნენ. 1794 წელს სპარსეთის ტახტზე აღა-მაჰმად ხანის მოსვლის შემდეგ პოლიტიკური კლიმატი რეგიონში შეიცვალა. მან ბოლო მოუღო სამეფო ტახტის გარშემო ატეხილ შუღლს და რეგიონში საკუთარი გავლენის განმტკიცებას შეუდგა. 1795 წლის გაზაფხულზე სპარსელები საქართველოსა და აზერბაიჯანში შეიჭრნენ, ხოლო 12 სექტემბერს თბილისი დაიპყრეს და ააოხრეს. თუმცა დაგვიანებით, ეკატერინე II-მ გადაწყვიტა სადამსჯელო ექსპედიცია მოეწყო. მიუხედავად საყოველთაო მოლოდინისა, რომ 13.000-იან რუსულ შენაერთს სათავეში გამოცდილი გენერალი გუდოვიჩი ჩაუდგებოდა, დედოფალმა მისი საყვრლის, თავადი ზუბოვის, რჩევით ექსპედიციის მეთაურად მისი უმცროსი ძმა, თავადი ვალერიან ზუბოვი დანიშნა. რუსის ჯარი 1796 წლის აპრილში ყიზლარისკენ გაემართა და 10 მაისს მნიშვნელოვანი ციხე-სიმაგრე, დერბენტი, აიღო. ამ მოვლენას ხოტბა შეასხა კარის პოეტმა დერჟავინმა მის განთქმულ ოდაში; თუმცა მოგვიანებით მას მწარე კომენტარის გაკეთება მოუხდა ექსპედიციიდან ზუბოვის შერცხვენილი დაბრუნების გამო მის ახალ პოემაში. შუა ივლისისთვის ზუბოვის ჯარებმა დღევანდელი აზერბაიჯანის თითქმის მთელი ტერიტორია დაუბრკოლებლად გაიარეს, მათ შორის მთავარი ქალაქები — ბაქო, შემახა და განჯა. ნოემბრისთვის ისინი მტკვრისა და არაქსის შესართავთან დაბანაკდნენ, საიდანაც ირანის ძირითად ტერიტორიაზე უნდა მიეტანათ იერიში. სწორედ ამ თვეში გარდაიცვალა რუსეთის დედოფალი, ხოლო ტახტის მემკვიდრე პავლე I-მა, რომელსაც სძულდა ზუბოვები და არმიისთვის სხვა გეგმები ჰქონდა, უბრძანა ჯარს უკან რუსეთში დაბრუნებულიყო. უკან დახევის ბრძანებამ გავლენიანი ზუბოვებისა და კამპანიაში მონაწილე სხვა ოფიცრების უკმაყოფილება გამოიწვია. მრავალმა მათგანმა ხუთი წლის შემდეგ პავლეს მკვლელობისთვის შეთქმულებაში მიიღო მონაწილეობა. Gen. V.A. Potto. The Caucasian Wars of Russia from the 16th century onward. Volumes 1-5. SPb, 1885-86, reprinted in 2006. ISBN 5-9524-2107-5.
პროხორეს ცხოვრება

„პროხორეს ცხოვრება“ — ძველი ქართული მწერლობის ანონიმური ძეგლი, ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელიც იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის დამაარსებლის პროხორე ქართველის თავგადასავალს გვაცნობს. დაწერილი უნდა იყოს XI საუკუნის 70-იან წლებში, ჯვრის მონასტერში. „პროხორეს ცხოვრება“ ჩვენამდე მოღწეულ სვინაქსარულ რედაქციას დიდი მნიშვნელობა აქვს პალესტინის ქართული კოლონიის ისტორიისა და იერუსალიმში მოღვაწე ქართველთა კულტურულ-აღმშენებლობითი საქმიანობის შესასწავლად. ძეგლი არსებითად ერთადერთი და უსრულესი წყაროა პროხორეს ბიოგრაფიისათვის. „პროხორეს ცხოვრების“ ტექსტი გამოსცეს თ. ჟორდანიამ (1897), ი. ყიფშიძემ (1927), ს. ყუბანეიშვილმა (1946) და ე. გაბიძაშვილმა (1968). მენაბდე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 220.
გიორგი-პროხორე

გიორგი-პროხორე, პროხორე ქართველი (დ. დაახლოებით 991, შავშეთი — გ. 1066, პალესტინა) — საეკლესიო მოღვაწე, იერუსალიმის ჯვრის ქართველთა მონასტრის მაშენებელი. ღვთისმსახურება ადრე დაიწყო. დიაკვნად აკურთხეს წყაროსთავის მონასტერში. იქ მიიპყრო ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის ეფვთიმე გრძელის ყურადღება, დაემოწაფა მას და გაჰყვა პალესტინაში, სადაც საბა პალესტინელის ლავრაში მღვდლად აკურთხეს. იერუსალიმში ცხოვრებამ მას საშუალება მისცა გასცნობოდა ქალაქში უკვე ძველთაგან არსებულ ქართველთა დასახლებების ცხოვრებას და განეზრახა მოეწყო ცენტრი, რომელიც გარს შემოიკრებდა ქალაქსა და მის შემოგარენში მცხოვრებ ქართველებს. საამისოდ შეარჩია გზაჯვარედინი „მახლობლად იერუსალიმისა დასავლეთ კერძო“ და სამეფო კარის დახმარებით დააარსა ჯვრის მონასტერი, ქართველთა რელიგიურ-კულტურული ცენტრი, შემოზღუდული მაღალი, მტკიცე გალავნით, სკრიპტორიუმით. ამ დიდებული სავანის წინამძღვარი (ჯვარის მამა) გახდა მისი დამფუძნებელ-აღმაშენებელი გიორგი-პროხორე. რამდენიმე წლის მოღვაწეობის შემდეგ წავიდა არნბონის უდაბნოში (პალესტინა), სადაც გარდაიცვალა. პროხორე ქართველს ურთიერთობა ჰქონდა გიორგი მთაწმიდელთან, ათონისა და შავი მთის ქართულ მონასტრებთან, რომლებიც ჯვრის მონასტერს ამარაგებდნენ ქართული ხელნაწერი წიგნებით. პროხორეს ცხოვრება გაბიძაშვილი ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 220-221. სიხარულიძე ფ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 32. მამისთვალიშვილი ე., იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ისტორიიდან (ქართული პერიოდი), გორი, 2002; მენაბდელ., ძველი ქართული მწერლობის კერები, II, თბ., 1984; მენაბდელ., გიორგი-პროხორე თუ გიორგი და პროხორე, «საისტორიო-ეთნოლოგიური კრებული», 2008.
მოდესტას პიტრენასი

მოდესტას პიტრენასი (ლიეტ. Modestas Pitrėnas; დ. 15 სექტემბერი, 1974, ვილნიუსი, ლიეტუვა) — ლიტველი დირიჟორი. დაამთავრა ლიტვის მუსიკალური აკადემია (1997). 2003 წელს ალექსანდრე მარკოვიჩთან ერთად გაიყო გჟეგოჟ ფიტელბერგის სახელობის დირიჟორთა საერთაშორისო კონკურსის პირველი პრემია . Boleslovas Zubrickas. Pasaulio lietuvių chorvedžiai: enciklopedinis žinynas. Vilnius, 1999. Informacijos publikavimui gautas žodinis autoriaus leidimas.
დიმი

დიმი — სოფელი საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დიმი, საიმედო). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა მხარეს, ბაღდათი–ქუთაისისა და ბაღდათი–ზესტაფონის საავტომობილო გზებზე, ზღვის დონიდან 180 მ-ზე, ბაღდათიდან 4 კმ-ის დაშორებით. იცის ზომიერი ცივი ზამთარი და შედარებით მშრალი ცხელი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლიური ტემერატურაა 14°C, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 4,4°C; ივლისისა — 23°C; აბსოლუტური მინიმუმი დაბლობზე -18°C, აბსოლუტური მაქსიმუმი შესაბამისად 42°C. დიმში და ზედა დიმში აღმოჩენილია ძველ ნასახლართა ნაშთები, სადაც ადამიანს ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. წინარეანტიკურ და ადრინდელი ანტიკური ხანის დ-ის დასახლება კოლხური კულტურის გავრცელების არეალში ექცევა. შემთხვევით ნაპოვნი ელინისტური ხანის თიხის ჭურჭელზე უკვე ქართლის კულტურის გავლენა იგრძნობა. სოფლის სახელი უნდა მომდინარეობდეს ლეონტი მროველთან (XI ს.) დამოწმებული ციხე „დიმნიდან“, რომელიც მეფე ფარნავაზს აუგია. დიმი ისტორიულ წყაროებში პირველად მიხსენიება 1583 წელს. სოფელი ეკუთვნოდათ თავად ჩხეიძეებს. 1820-იან წლებში სოფელში იყო 200 მოსახლე. 1905 წლის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ, 1906 წლის 10 იანვარს დიმი გადაწვა რუსეთის იმპერიის სადამსჯელო რაზმმა. სოფელში დგას XVII-XVIII საუკუნეების კოშკი და XIX საუკუნის II ნახევრის მთავარანგელოზის ეკლესია (რესტავრირებულია 2009 წელს). 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 251 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 553. ჯაფარიძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 359-360. ↑ ვახუშტი ბატონიშვილი „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ გვ. 150 — თბილისი, 1941 ↑ ჟაკ ფრანსუა გამბა, „მოგზაურობა ამიერკავკასიაში“ გვ. 168 — „განათლება“, თბილისი, 1987 ↑ დასავლეთ საქართველოში // ცნობის ფურცელი : გაზეთი, 24 იანვარი, 1906, № 2986, გვ. 1.
დიდველა

დიდველა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული როკითი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ხანისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 120მ-ზე, ბაღდათიდან 12 კმ-ში, რიონის რკინიგზის სადგურიდან 12 კმ-ში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 661 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 508. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 {სახელმწიფო აღწერა 2002}}
გორისციხე

გორისციხე — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეული ცენტრი (სოფლები: ტყარშეტი, ფხელშე, ყანობი, ხურთისი). მდებარეობს ტყარშეტის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთის ძირას, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1870 მ სიმაღლეზე, სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 10 კმ-ით. ვახუშტი ბაგრატიონი გორისციხეს მოიხსენიებს „გორის სოფლის“ სახელწოდებით. სოფელში შემორჩენილია ორი კოშკის ნანგრევები, რომელთაგან ერთს „ავსაჯანიანთ ციხე“ ეწოდება, მეორეს — „მამაწმინდის ხატი“. გორისციხიდან დასავლეთით, მთაზე მდებარეობს სრულიად დაშლილი უზარმაზარნი ნაგებობები, რომლებიც ციკლოპურ ნაგებობებს ჰგავს. მათ გვერდითაა აკლდამები. ამ ნაგებობებს შორისაა მოქცეული გორიციხის ქალების ხატი. ქალების ხატი წარმოადგენს ლოდს, რომელიც ჩრდილოეთ მხრიდან ყორით არის შემოზღუდული. ყორეს შესასვლელი აქვს დასავლეთის მხრიდან. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან კლდე ამოშენებულია 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 187 კაცი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 229. გვასალია ჯ., ზაქარაია პ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 121. ითონიშვილი ვ., ხევის ტოპონიმიკა, თბ., 1971; მაკალათია ს., ხევი, თბ., 1934. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ ღამბაშიძე ნ., ალავერდაშვილი ქ. (2018). აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის ტრადიციული კულტურა. თბილისი: ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი, გვ. 108.  ↑ სერგი მაკალათია, „ხევი“, ტფილისი, სახელმწიფო სასწავლო-პედაგოგიური გამომცემლობა, 1934 წ., გვ. 18. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დესი

დესი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ზღვის დონიდან 2250 მეტრის სიმაღლეზე, სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. 2002 და 2014 წლების აღწერებით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის. დესის განაპირას, პატარა მდინარის პირას, დგას XIX საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმ. გიორგის პატარა ეკლესია. ძეგლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქვაჯვარია აღმართული. გეგმით მართკუთხა ეკლესიას აღმოსავლეთით ერთადერთი კარი აქვს გაჭრილი. ინტერიერის დასავლეთ კედელში ორი პატარა ნიშია. ჭერი ბრტყელია და შეფიცრული, ფასადები — მარტივი. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილი და შეთეთრებულია, გადახურულია თუნუქის ორქანობიანი სახურავით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 480. ბაგრატიონი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ სერგი მაკალათია, „ხევი“, ტფილისი, სახელმწიფო სასწავლო-პედაგოგიური გამომცემლობა, 1934 წ., გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დუცხუნი

დუცხუნი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (ყუმურის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ყუმურის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 250 მ-ზე, ვანიდან 18 კმ-ში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 523. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დიხაშხო

დიხაშხო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ისრითი, ციხისუბანი). მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 180 მ-ის სიმაღლეზე, ვანიდან 5 კმ-ის დაშორებით. სახელწოდება „დიხაშხო“ მეგრული წარმოშობისაა და კარგმოსავლიან მიწას ნიშნავს. ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში იოჰან გიულდენშტედტთან. სოფელში შემორჩენილია სამების ერთნავიანი ეკლესია (ინტერიერში არის მოხატულობა და წარწერა), რომელიც, ერთ-ერთი წყაროს ცნობით, 1721 წელსაა აგებული. იმავე წყაროში ნათქვამია, რომ XIX საუკუნის 20-იან წლებში დიხაშხოში თავად ლორთქიფანიძეების კუთვნილი ხის ორი ეკლესია იდგა, რომელთაგან ერთი 1744 წელს იყო აგებული, მეორე — 1812 წელს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1041 ადამიანი. სოფელში დაიბადნენ: ნიკოლოზ აგიაშვილი ― ქართველი მწერალი, შალვა მაღლაკელიძე ― ქართველი სამხედრო მოღვაწე, კირილე ლორთქიფანიძე ― ქართველი საზოგადო მოღვაწე. ბერაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
როზალიმასი

როზალიმასი (ლიეტ. Rozalimas) — დაბა ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, პაკრუოის რაიონში, სამამასახლისოს ცენტრი. მეორე მსოფლიო ომამდე დაბის მოსახლეობის მესამედს შეადგენდნენ ებრაელები. 1938 წელს დაბაში ცხოვრობდა 800 ადამიანი, 1959 - 551 ადამიანი. 1999 წელს - 985 მაცხოვრებელი. ამჟამად მისი მოსახლეობა შეადგენს 928 მაცხოვრებელს (2001). Rozalimas. Mūsų Lietuva, T. 2. - Bostonas: Lietuvių enciklopedijos leidykla, 1965. - 609 psl.
ნიკოლოზ პრჟევალსკი

ნიკოლოზ მიხეილის ძე პრჟევალსკი (რუს. Пржевальский, Николай Михайлович; დ. 12 აპრილი [ძვ. სტ. 31 მარტი], 1839, სმოლენსკის გუბერნია, კიმბოროვო, ახლანდელი სმოლენსკის ოლქი — გ. 1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი], 1888, ყარაქოლი, ყირგიზეთი, ქ. პრჟევალსკი) — რუსი გეოგრაფი, ცენტრალური აზიის მკვლევარი გენერალ-მაიორი (1886 წლიდან), პეტერბურგის მეცნიერებათა საპატიო წევრი (1878 წლიდან). 1863 წელს დაამთავრა გენშტაბის აკადემია. 1867–1869 წლებში პრჟევალსკიმ სემიონოვ-ტიანშანსკის ხელშეწყობით ექსპედიცია მოაწყო უსურის მხარეში. 1870–1873 წლებში იმოგზაურა მონღოლეთში, ჩინეთსა და ტიბეტში, რისთვისაც დააჯილდოვეს გეოგრაფიის საზოგადოების უმაღლესი ჯილდოთი — დიდი კონსტანტინეს მედლით, 1876–1877 წლებში პრჟევალსკიმ ჩაატარა მეორე (ლობნორისა და ჯუნღარის) ექსპედიცია ცენტრალურ აზიაში, 1879–1880 წლებში — მესამე ექსპედიცია (ტიბეტის პირველი), 1883-1885 — მეოთხე ექსპედიცია (ტიბეტის მეორე), რომლის დროსაც პრჟევალსკის თანაშემწეები იყვნენ ვსევოლოდ რობოროვსკი და პეტრე კოზლოვი. მეხუთე ექსპედიციის დასაწყისში პრჟევალსკი გარდაიცვალა. პრჟევალსკის ექსპედიციების სამეცნიერო შედეგები გადმოცემულია მის წიგნებში. პრჟევალსკიმ დაადგინა ცენტრალური აზიის მთავარი ქედების მიმართულება, აღმოაჩინა ახალი ქედები, დააზუსტა ტიბეტის მთიანეთის ჩრდილოეთი საზღვრები, აღწერა ლობნორის ტბა, შეაგროვა ვრცელი ზოოლოგიური, ბოტანიკური და მინერალების კოლექციები. 1891 წელს პრჟევალსკის პატივსაცემად რუსეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ დააწესა მისი სახელობის ვერცხლის მედალი და პრემია. 1946 წელს დაწესდა პრჟევალსკის სახელობის ოქროს მედალი. პრჟევალსკის სახელი დაერქვა ქალაქს, ქედს კუნლუნის სისტემაში, მყინვარს ალთაიში, სხვა გეოგრაფიულ ობიექტებს, აგრეთვე ცხოველთა და მცენარეთა მთელ რიგ სახეობებს. პრჟევალსკის ძეგლები დგას ისიქ-ქოლის ტბის მახლობლად და სანქტ-პეტერბურში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 221. ↑ Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Пржевальский Николай Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 4.0 4.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61782217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q691152"></a>
ქალთა ევროთასი

დაარსდა 1972 წელს როგორც ევროპის ქვეყნების თასის მფლობელთა თასი. 1975 წელს ფიბას ევროპული კომისიის თავმჯდომარის, იტალიელი ალდო ვიტალეს ინიციატივით ტურნირს სახელი შეეცვალა და ეწოდა ცნობილი იტალიელი კალათბურთელის, ლილიან რონკეტის სახელი. ასეთი სახელით ტარდებოდა 2003 წლამდე. 2003 წელს კიდევ ერთხელ შეეცვალა სახელი და ეწოდა ევროპის თასი. შენიშვნა: გუნდებს რომლებსაც უწერიათ ორი ქვეყანა (მაგ. რუსეთი, რუსეთი), პირველი ნიშნავს იმ ქვეყანას რომელსაც წარმოადგენდა გუნდი მოცემულ წელს, ხოლო მეორე - ქვეყანას რომელსაც გუნდი წარმოადგენს დღევანდელ დღეს სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 Official Web Site FIBA Europe Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
სამოთხის ფრინველისებრნი

სამოთხის ფრინველისებრნი (ლათ. Paradisaeidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. აერთიანებს სხვადასხვა ზომის ფრინველებს. გავრცელებული არიან ახალი გვინეისა და მახლობელი კუნძულების ხშირ ტყეებში, რამდენიმე სახეობა — ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ავსტრალიის ტყის ზონაში. სამოთხის ფრინველისებრთვის დამახასიათებელია სქესობრივი დიმორფიზმი. მამლები უფრო მკვეთრი ფერის ბუმბულით არიან შემკულნი, აქვთ ე.წ. „სამკობი“ ბუმბული — წითელი, ყვითელი, ლურჯი ან მწვანე ფერისა. საერთო შეფერილობა მუქია. სამოთხის ფრინველისებრნი აერთიანებენ 20 გვარის 43 სახეობას. ბუდობენ ხეებზე, დედალი დებს 2 კვერცხს და კრუხობს. იკვებებიან კენკრით, თესლით, ხილით, მწერებით, იშვიათად ბაყაყებითა და ხვლიკებით. წინათ მასობრივად სპობდნენ ლამაზი ბუმბულის გამო, რომელსაც სამკაულად იყენებდნენ. ამჟამად მცირერიცხოვანნი არიან, რის გამოც მათ იცავენ. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 20.
ტელშიაი

ტელშიაი (ლიეტ. Telšiai, პოლ. Telsze, რუს. Тельши, გერმ. Telsche ან გერმ. Telschi) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიეტუვაში, ტელშიაის რაიონისა და ტელშიაის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მასტისის ტბის ჩრდილოეთ ნაპირზე, ვილნიუსიდან 201 კილომეტრზე ჩრდილო-დასავლეთით. ტელშიაი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტელშიაი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი (ლიტვური)
ნაუიოიი-აკმიანე

ნაუიოიი-აკმიანე (ლიეტ. Naujoji Akmenė) — ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, შიაულიაის მაზრაში, აკმიანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. შიაულიაიდან 61 კილომეტრში.
ვილკავიშკისი

ვილკავიშკისი (ლიეტ. Vilkaviškis; 1917 წლამდე ოფიციალური სახელწოდება იყო ვილკოვიშკი) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, მარიამპოლის მაზრაში; ვილკავიშკისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მარიამპოლედან 23 კილომეტრში.
ზარასაი

ზარასაი (ლიეტ. Zarasai, 1836-1918 ნოვოალექსანდროვსკი) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზარასაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შვიდ ზღვას შორის.
სირაქლემასნაირნი

სირაქლემასნაირნი (ლათ. Struthioniformes) — უტროპო ფრინველების რიგი. აერთიანებს 1 ოჯახის ორ თანამედროვე სახეობას — 1. აფრიკულ სირაქლემას (ლათ. Struthio camelus), რომელიც გავრცელებულია აფრიკულ ველებსა და ნახევრად უდაბნოებში. ავსტრალიის სამხრეთში გვხვდება გაგარეულებული სახით; 2. სომალური სირაქლემა (ლათ. Struthio molybdophanes), რომელიც ადრე ითვლებოდა ქვესახეობად. სირაქლემა ტანად ყველაზე დიდი ფრინველია. მისი სხეულის სიგრძეა 2,4 მ, მასა 136 კგ. დამახასიათებელია პოლიგამია. ბინადრობს პატარა გუნდების (5-6 ფრთა) სახით, იშვიათად გუნდში 30-40 ფრთაა. ერთ „ოჯახში“ შემავალი 3-5 დედლიდან თითოეული საერთო ორმო-ბუდეში დებს 6-8 კვერცხს. დღისით დედლები კრუხობენ, ღამით — მამალი. ინკუბაცია გრძელდება 5-6 კვირა. იკვებებიან ყლორტებით, ნაყოფრობით, თესლებით, იშვიათად წვრილ-წვრილი ცხოველებით. Struthionidae — სირაქლემასებრნი Websites With Information On Ratites ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 381. ↑ სომალური სირაქლემა (TSN 696082). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ჰაი-ლაინი

ჰაი-ლაინი (ინგლ. The High Line) — 2.33 კმ სიგრძის აწეული პრომენადი მანჰეტენის ქვემო უესტ საიდის გასწვრივ, მიწის ზედაპირიდან დაახ. 10 მ სიმაღლეზე. აიგო 1930-იან წლებში ნიუ-იორკ ცენტრალ რეილროუდისთვის და 1980-იან წლებამდე რკინიგზის ფუნქციას ასრულებდა. პრომენადი 34-ე ქუჩიდან იწყება ჯავიტსის ყრილობათა ცენტრის სიახლოვეს და მიემართება განსვურთის ქუჩისკენ უესტ უილიჯის მიტ პაკინგ დისტრიქტში. 1990-იან წლებში მიგდებულ რკინიგზის ხაზებს შორის ველურის ბალახი და ხეები იზრდებოდა. 2000 წლიდან მოსახლეობის აქტიური მხარდაჭერის წყალობით ჰაი-ლაინის საპარკო ხეივნად გადაკეთებისთვის ქალაქმა სახსრები გამოყო. ხეივნის პირველი (სამხრეთი) ნაწილი 2009 წლის 8 ივნისს გაიხსნა. შუა ნაწილი რესტავრაციის პროცესშია, ხოლო ჩრდილოეთი ნაწილის ბედი ჯერჯერობით გაურკვეველია. ჰაი-ლაინის მეგობრები ჰაი-ლაინი გახსნის დღეს ვიდეოკოლაჟი ჰაი-ლაინზე პროექტი
სურამის ღვთისმშობლის ეკლესია

სურამის ღვთისმშობლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამის ჩრდილოეთ ნაწილში, საავტომობილო გზის პირას, წმინდა გიორგის ტაძრის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. დარბაზული ეკლესია ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთითაა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 447.