laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზოგადი უნარების ტესტი

ზოგადი უნარების ტესტი — ერთიანი ეროვნული გამოცდების მიერ შემოღებული სავალდებულო ტესტი. ზოგადი უნარების ტესტი არ ამოწმებს მოსწავლის (აბიტურიენტის) საგნობრივ ცოდანას, მისი მთავარი მიზანი აბიტურიენტთა იმ უნარების შემოწმებაა, რომელიც მათ მიიღეს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში. იგი ასევე ამოწმებს ლოგიკური, მათემატიკური აზროვნების გარკვეულ დონეს, ასევე ტექსტის გააზრების უნარს. სწორედ ამიტომ იგი იყოფა ორ ნაწილად. ესენია ვერბალური ნაწილი და მათემატიკური ნაწილი. ტესტის, თავისებურებებიდან გამომდინარე, არ ისწავლება სკოლაში, როგორც ცალკე საგანი. იგი თავდაპირველად დაინერგა 2005 წელს. 2006 წლიდან განსაზღვრავდა დაფინანსების ერთადერთ კრიტერიუმს. ტესტი არის არჩევითბოლოიანი, რომელშიც თითოეულ კითხვას აქვს 4 ან 5 სავარაუდო პასუხი. თავდაპირველად ტესტი შედგებოდა ორი ნაწილისგან. თითოეულში წარმოდგენილი იყო 50 კითხვა. თითოეული ნაწილი გრძელდებოდა 1.5 საათი. 2010 წლისთვის ორივე ნაწილი დაკომპლექტდა 40 კითხვით, დროის ხანგრძლივობა კი შენარჩუნდა. 2010 წლიდან ყველა აბიტურიენტისთვის სავალდებულო გახდა მინიმუმ 4 (აქედან ერთი - არჩევითი) გამოცდის ჩაბარება. სახელმწიფო დაფინანსების გაცემა ყველა გამოცდის შედეგის გათვალისწინებით ხდება. ერთიანი ეროვნული გამოცდებისთვის მზადდება 5 ვარიანტი - ოთხი აბიტურიენტებისთვის, ხოლო ერთი - სტუდენტებისთვის. ერთიანი ეროვნული გამოცდები გამოცდების ეროვნული ცენტრი დაარქივებული 2017-02-26 საიტზე Wayback Machine.
Personal Jesus

„Personal Jesus“ — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის დისკოგრაფიაში რიგით 23-ე სინგლი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 1989 წლის 29 აგვისტოს, როგორც პირველი სინგლი სტუდიური ალბომიდან Violator. მარტინ გორის აღიარებით, მის გავლენად იქცა პრისცილა პრესლის წიგნი „ელვისი და მე“. ბრიტანეთის ჩარტში სიმღერას — №13, ხოლო აშშ-ში №3 პოზიცია ხვდა წილად. სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია ანტონ კორბეინი. იგი გადაღებულია ესპანეთში, ალმერიას უდაბნოში. 2011 წელს გამოვიდა სიმღერის რემიქსი, როგორც სინგლი ალბომიდან Remixes 2: 81–11. ყველა სიმღერის ავტორია მარტინ გორი 7" Mute / Bong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus – 3:44 Dangerous – 4:20 7" Mute / GBong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus – 3:44 Dangerous (Hazchemix Edit) – 3:01 Personal Jesus (აკუსტიკური) – 3:26 12" Mute / 12Bong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus (Holier Than Thou Approach) – 5:51 Dangerous (Sensual Mix) – 5:24 Personal Jesus (აკუსტიკური) – 3:26 12" Mute / L12Bong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus (Pump Mix) – 7:47 Personal Jesus (Telephone Stomp Mix) – 5:32 Dangerous (Hazchemix) – 5:34 CD 3 Mute / CDBong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus (Holier Than Thou Approach) – 5:51 Dangerous (Sensual Mix) – 5:24 Personal Jesus (აკუსტიკური) – 3:26 LCD 3 Mute / LCDBong17 (ბრიტანეთი) Personal Jesus (Pump Mix) – 7:47 Personal Jesus (Telephone Stomp Mix) – 5:32 Dangerous (Hazchemix) – 5:34 CD Mute / CDBong17X (ევრ) Personal Jesus – 3:44 Dangerous – 4:20 Personal Jesus (აკუსტიკური) – 3:26 Dangerous (Hazchemix Edit) – 3:01 Personal Jesus (Holier Than Thou Approach) – 5:51 Dangerous (Sensual Mix) – 5:24 Personal Jesus (Pump Mix) – 7:47 Personal Jesus (Telephone Stomp Mix) – 5:32 Dangerous (Hazchemix) – 5:34 CD Sire/Reprise / 21328-2 (აშშ) Personal Jesus – 3:44 Personal Jesus (Holier Than Thou Approach) – 5:51 Dangerous (Hazchemix) – 5:34 Personal Jesus (Pump Mix) – 7:47 Personal Jesus (აკუსტიკური) – 3:26 Dangerous (Sensual Mix) – 5:24 Personal Jesus (Telephone Stomp Mix) – 5:32 Dangerous – 4:20 ინფორმაცია სინგლის შესახებ ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე ↑ Buckley, Peter (2003). The Rough Guide to Rock. Rough Guides, გვ. 286. ISBN 978-1-8435-3105-0. „Given that, by now. Depeche Mode had become a stadium phenomenon in the States. Violator seemed an oddly introspective way to sell six million units (the synth-rock single "Personal Jesus“ was the exception to the rule).“  ↑ Michaud, Sébastien (2001). Depeche Mode: Éthique synthétique. Camion Blanc, გვ. 244. ISBN 978-2-9101-9626-4.
ჯოზეფ სმითი

ჯოზეფ სმითი უმცროსი (დ. 23 დეკემბერი, 1805 — გ. 27 ივნისი, 1844) — XIX საუკუნეში აშშ-ში დაბადებული მორმონიზმის ფუძემდებელი, უკანასკნელი დღეების წმინდანთა იესო ქრისტეს ეკლესიის დამაარსებელი. მიმდევრები სმითს წინასწარმეტყველს უწოდებენ. იგი აგრეთვე იყო მწერალი, ქალაქის მერი და სამხედრო გენერალი. ჯოზეფ სმითი უმცროსი დაიბადა 1805 წლის 23 დეკემბერს, შტატ ვერმონტში, აშშ-ში. როდესაც ცხრა წლის იყო, მამამისი გადასახლდა და ოჯახი საცხოვრებლად წაიყვანა ნიუ-იორკის შტატში. ოჯახის მანჩესტერში ცხოვრების დროს დაიწყო რელიგიური ხასიათის მღელვარება. ჯოზეფ სმითი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ josephsmith.net, (ინგლისური);
პოპოლანები

პოპოლანები (იტალ. popolo — ხალხი) — XI-XVI საუკუნეების ჩრდილოეთი და ცენტრალური იტალიის ქალაქების ვაჭარ-ხელოსანთა ფენები, რომლებიც ამქრებში იყვნენ გაერთიანებული. XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დამდეგს წარმატებით ებრძოდნენ ფეოდალებს და XII საუკუნის შუა წლებისათვის გაბატონდნენ ყველაზე უფრო განვითარებულ ქალაქებში: ბოლონიაში — 1245 წელს, ფლორენციაში — 1250 წელს, პერუჯაში — 1258 წელს. იმ ქალაქ სახელმწიფოებში, სადაც დამყარდა პოპოლანების ძალაუფლება, შემოიღეს ამქართა წარმომადგენლების არჩევითი ხელისუფლება, რომელიც მოქალაქეთა შეიარაღებულ რაზმებს ეყრდნობოდა. XVII საუკუნის დამლევს ამ ქალაქებში ფეოდალებს კანონმდებლობით ჩამოერთვათ პოლიტიკური უფლებები. XV საუკუნის სენიორიის პირობებში პოპოლანების მნიშვნელობა შემცირდა. XVI საუკუნის იტალიაში დაწყებულმა კათოლიკურმა რეაქციამ პოპოლანების სოციალური ბრძოლის განახლება გამოიწვია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 161.
ალ-იდრისი

ალ-იდრისი (არაბ. أبو عبد الله محمد بن محمد بن عبد الله بن إدريس الإدريسي‎; სრული სახელი და გვარი: აბუ აბდ ალ-ლაჰ მუჰამად ალ-იდრისი; დ. 1100, სეუტა, მაროკო — გ. 1165, იქვე) — არაბი გეოგრაფი და მოგზაური. სწავლობდა კორდობაში. დაახლოებით 1138 წელს დასახლდა პალერმოში, სადაც ცხოვრობდა სიცილიის მეფე როჟერ II-ის (მეფობდა 1130-1154) კარზე. მისი დავალებით შექმნა მსოფლიოს იმ დროისათვის ცნობილი ნაწილის რუკა (ქაღალდზე და ვერცხლის ბრტყელ მრგვალ ფირფიტაზე) და შრომა „გასართობი სხვადასხვა მხარეში მოგზაურობას დანატრებულისათვის“ (ზოგჯერ როჟერის წიგნსაც უწოდებენ). იდრისი დედამიწას ყოფს 7 კლიმატად (ყოველ კლიმატში 10 ნაწილია) და იძლევა მათ აღწერასა და რუკას. წიგნი შეიცავს საინტერესო მასალებს ევროპისა და აფრიკის, აღმოსავლეთ სლავების, თურქმენებისა და ასევე ამიერკავკასიისა და კერძოდ საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის შესახებ. იდრისის ცნობით, მთელ წინა აზიაში იყო განთქმული თბილისური ენდრო, „ბაბ ალ-აბვაბიდან თბილისამდე ხარობდა მთელ დედამიწაზე საუკეთესო ენდრო, რომელსაც აგროვებდნენ და აქედან გაჰქონდათ გურგანში, საიდანაც მას ინდოეთშიც მიეზიდებოდნენ“ (ენდროს იყენებდნენ ქსოვილების შესაღებად). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 79. გ. ჯაფარიძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. Крачковский И. Ю., Избр. соч., т. 4, М. — Л., 1957, с. 281-299.
წითელი მთა

წითელი მთა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ჭანჭახისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და ბუბისწყლის (ჭანჭახის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2691 მ. აგებულია პალეოზოური ასაკის კრისტალური ქანებით. გუმბათისებრია. მთის ჩრდილოეთ კალთა ციცაბო და კლდოვანია, აღმოსავლეთი და სამხრეთი — დამრეცი. წითელი მთა შემოსილია ალპური ბალახეულით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 318.
წითელგორისთავი

წითელგორისთავი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადების — დურუჯისა და ბურსის წყალგამყოფ წითელგორის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2217,5 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა. მწვერვალი შემოსილია სუბალპური ბალახეულით, კალთები — შერეული ფოთლოვანი ტყით. ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 317.
წითელა (მთა)

წითელა — მთა საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — ზოფხიტურის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4259 მ. აგებულია პალეოზოური კრისტალური ქანებით, კალთები ციცაბო და კლდოვანია. ჩრდილოეთ კალთაზე ვრცელი ფირნია, სამხრეთზე — რამდენიმე მცირე მყინვარი. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. ტაბიძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 317.
ჯავის ქედი

ჯავის ქედი — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. წარმოადგენს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ შტოქედს, რომელიც გამოეყოფა მთავარ ქედს ზეკარისა და ჯომაღის უღელტეხილებს შორის, ჯერ მაღალია და მასზე აღმართულია მწვერვალი ბრუტსაბძელი (აღწევს 3670 მ), შემდეგ ერთბაშად დაბლდება 2900 მ-მდე. ქედის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში აღმართულა რაროს მთა (2589). მიემართება ზოგადად სამხრეთისაკენ და ბოლოვდება ფაწა-ლიახვის შესაყარში. აგებულია ცარცული და მესამეული ტერიგენული წყებებით. წარმოადგენს მდინარეების დიდი ლიახვისა და მისი მარჯვენა შენაკადის — ფაწის წყალგამყოფს. ჯავის ქედზე მდებარეობს რაროს უღელტეხილი (ზღვის დონიდან 2100 მ). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 530.
ხოხის ქედი

ხოხის ქედი — ქედი საქართველო რუსეთის საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარესა და ჩრდილოეთ ოსეთს შორის. კავკასიონის ჩრდილოეთ გვერდითი ქედი. მარადთოვლიან-მყინვარებიან თხემზე აღმართულია მწვერვალები: მყინვარწვერი (5054 მ), ჯიმარა (4780 მ), მაილი (4506 მ), სუათისი (4466 მ), ჩათა (4099 მ), წითიხოხი (3905 მ), სივერაუტი (3768 მ) და სხვა. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით, რომლებიც გამსჭვალულია დიაბაზების ძარღვებით. ღერძული ზონა გარღვეულია დიორიტებითა და ინტრუზიებით. ხოხის ქედი კავკასიონის მთელი აღმოსავლური ნახევრის ყველაზე მაღალი და ყველაზე ვრცელი გამყინვარების მქონე ნაწილია. იგი მთავარ ქედთან გადაბმულია გარდიგარდმო სერით — არდონისა და თერგის წყალგამყოფით, რომელზეც თრუსოს უღელტეხილი (ზღვის დონიდან 3150 მ) მდებარეობს. ხოხის ქედის მაღალი, მნიშვნელოვან დადაბლებებს თითქმის მოკლებული თოვლ-ყინულოვანი თხემი ძნელი გადასალახავია; აქ უღელტეხილები, შეიძლება ითქვას, მხოლოდ ალპინისტებისათვის არსებობს. აღმოსავლეთით ხოხის ქედი მყინვარწვერის მასივით თავდება. ქედზე მყინვარული, ძველმყინვარული, ვულკანური და ეროზიული რელიეფის ფორმებია. ქედზე ბევრი მყინვარია, მ.შ. გერგეთი, დევდარაკი, აბანო, მნა, ჩათა, სუათისი და სხვა. დამახასიათებელია სუბალპური ტყეების, სუბალპური მდელოს, ალპური მდელოს, სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები. საქართველოს ქედების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 505. მარუაშვილი ლ., საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია, თბ., 1964.
ფერმენტაცია

ფერმენტაცია — საკვები პროდუქტების წარმოების პროცესი, როდესაც ნახშირწყლები ალკოჰოლად გარდაიქმნება და კარბონ დიოქსიდები ან ბუნებრივი მჟავეები დროჟის, ბაქტერიების გამოყენებით მიდიან ანაერობულ კონდიციამდე. ფერმენტაციის უფრო ვიწრო განმარტება არის: შაქრის ეთანოლამიდად გარდაქმნა. ფერმენტაციის შემსწავლელ მეცნიერებას ეწოდება ზიმურგი (ინგლ. zymurgy). ფერმენტაცია არის პროცესი როდესაც მიკროორგანიზმების ქცევის შედეგად მიიღება ისეთი პროდუქტები როგორიცაა: ღვინო, ლუდი და სიდრი. ფერმენტაცია ასევე გამოიყენება ცომის ასაფუებლად და რძის მჟავას შესაქმნელად ისეთი პროდუქტებისთვის როგორიცაა: მჟავე კომბოსტო, სალიამი, კიმჩი, იოგურტი, მაწონი, ძმარი. ფერმენტაცია კვების მრეწველობაში (I ნაწილი, PDF) დაარქივებული 2009-09-30 საიტზე Wayback Machine. ფერმენტაცია კვების მრეწველობაში (II ნაწილი, PDF) დაარქივებული 2009-09-30 საიტზე Wayback Machine. Science aid: ფერმენტაცია - პროცესი და გამოყენება დაარქივებული 2023-06-07 საიტზე Wayback Machine.
სივერაუტი

სივერაუტი — მთა საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ გვერდით ხოხის ქედზე, მდინარე თერგის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3767 მ. აგებულია ზედალიასური ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. რელიეფი მკვეთრია. სივერაუტის ჩრდილოეთ კალთაზე არის ძველი გამყინვარების ნიშნები — ცირკები და ტროგები. სივერაუტის კალთებიდან ეშვება მოზრდილი მყინვარი მდინარე ფიაგდონის ტროგულ ხეობაში. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 328.
ყუროს ქედი

ყუროს ქედი — ქედი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის ერთ-ერთ შემადგენელ სუბმერიდიანულ განშტოებას. ყუროს ქედი მდინარეების თერგისა და ხდის წყალგამყოფია. ქედის უმაღლესი მწვერვალია ყურო (4071 მ). მნიშვნელოვანია ასევე მწვერვალი შინო (3948 მ). აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია სუბალპური, ალპური და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები. ყუროს ქედის პირველი ტრავერსის მონაწილენი იყვნენ ლევან მარუაშვილი, შალვა მაყაშვილი და ივანე იუხინი (1931). საქართველოს ქედების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 664.
შავანის ქედი

შავანის ქედი ან შანის ქედი — ქედი საქართველოსა (მცხეთა-მთიანეთის მხარის ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი) და რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე. წარმოადგენს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთ შტოქედს, კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის შემადგენელ ერთეულს და მდინარეების ხდისა და არმხის (თერგის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფს. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 4491 მეტრი (მწვერვალი შანი). ქედი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. ორივე კალთაზე დაკიდებული მყინვარებია, მყინვარებისაგან თავისუფალი ადგილები კლდოვანია ან ღორღნალებითა და ალპური მდელოს ბალახეულითაა დაფარული. შავანის ქედზე გაბატონებულია მთა-მდელოსა და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები. საქართველოს ქედების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 669.
ქომიტო

ქომიტო (ჩეჩ. Даттах-Корта, რუს. Комито) — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, საქართველოსა და რუსეთის ჩეჩნეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4261 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებით. მთის ზედა ნაწილი კლდოვანია. ჩრდილოეთ კალთაზე 2-2,5 კმ² ფართობის მყინვარებია. სამხრეთ კალთაზე რამდენიმე თოვლყინულის ლაქაა შემორჩენილი. ქვემო კალთები შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით. კურდღელაიძე გ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 547.
ქაჩუს უღელტეხილი

ქაჩუს უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ჩეჩნეთი) საზღვარზე, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3550 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებით. უღელტეხილი პირიქითის ხეობას აკავშირებს მდინარე შაროარღუნის აუზთან. თხემური ნაწილი კლდოვანია, ჩრდილოეთ მხარეს მყინვარია. ქაჩუს უღელტეხილის კალთები შემოსილია ალპური მდელოთი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 496.
უყერიჩო

უყერიჩო — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ჩეჩნეთი) საზღვარზე, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3042 მ. აგებულია ლიასის თიხაფიქლებით. უყერიჩოს მიდამო შემოსილია ალპური ბალახეულით. უღელტეხილი მდინარე პირიქითა ალაზნის ხეობას აკავშირებს ქერიღოს ხეობასთან (ქისტეთი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 194.
ზემო გალი

ზემო გალი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (პირველი გალის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ერისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 100 მ, გალიდან 8 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 344.
მეორე აკვაღა

მეორე აკვაღა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (ჭუბურხინჯის თემი), სათანჯოს მთის კალთაზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გალიდან 7 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 580.
პატარა ქაჩუ

პატარა ქაჩუ — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, მდინარე ფარსმისხევის (პირიქითი ალაზნის შენაკადი) სათავეში, საქართველოსა და რუსეთის ჩეჩნეთის საზღვარზე. პატარა ქაჩუ გაწოლილია ქაჩუს უღელტეხილის აღმოსავლეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3823 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებით. ზედა ნაწილი კლდოვანია, მცენარეულობა არ ხარობს. სამხრეთ კალთაზე დაკიდებული მყინვარია, რომლის ქვედა ნაწილი მორენული მასალის ქვეშაა მოქცეული. კურდღელაიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 496.
მზიური (გალის მუნიციპალიტეტი)

მზიური (ყოფილი ცხირი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, ზუგდიდ-გალის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები:მახუნჯია, პატრახუწა, შაშიკვარა). ზღვის დონიდან 60 მ, გალიდან 2 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 513.
მახუნჯია

მახუნჯია — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (მზიურის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ქვიშონის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 60 მ, გალიდან 5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 522.
სპეროზის ქედი

სპეროზის ქედი — ქედი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტში. კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოება. მდინარეების ალაზნისა და სამყურისწყლის წყალგამყოფი. უმაღლესი მწვერვალია ქოჩარა (3111 მ). ქედი აგებულია ქვედაიურული ასპიდური თიხაფიქლებით, წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვებით, არკოზული ქვიშაქვების ლინზებით. კალთები ციცაბოა, დასერილია ვიწრო ხევებით. არის მყინვარული ფორმები. თხემური ზოლი შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით, კალთები — ძირითადად წიფლნარით. ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 512.
მეორე შეშელეთი

მეორე შეშელეთი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (რეფო-შეშელეთის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ერისწყლის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 25 მ, გალიდან 7 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 585.
მუხური (გალის მუნიციპალიტეტი)

მუხური (ყოფილი საშარინგიო) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოქუმის ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები: პირველი შეშელეთი, საბულისკირიო). ზღვის დონიდან 120 მ, გალიდან 6 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 232.
ნაჯიხური

ნაჯიხური — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (საბერიოს თემი), აფხაზეთის მთისწინეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 280 მ, გალიდან 35 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 358.
ნახინგუ

ნახინგუ — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (წარჩის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოქუმის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მ, გალიდან 17 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 352.
ნაკარღალი

ნაკარღალი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (ფიჩორის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 3 მ, გალიდან 40 კმ., ფიჩორიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მებოსტნეობა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 301.
Music Box თბილისი

Music Box თბილისი — სადღეღამისო ინტერაქტიული მუსიკალური ტელევიზიაა. იგი საერთაშორისო ქსელ Music Box Group–ის ნაწილია. პირველად ის 1996 წელს უნგრეთში ჩამოყალიბდა, შემდეგ კი არხები გახსნა რუმინეთში, დიდ ბრიტანეთში, იტალიაში, ისრაელში, რუსეთსა და სხვა ქვეყნებში. მისი მაყურებელი არა მხოლოდ უყურებს, არამედ თავად მართავს ტელევიზიას და ქმნის საკუთარ ეთერს. 2005 წელს პოპულარულ სატელევიზიო ქსელში ჩაერთო საქართველოც. Music Box თბილისი (მდებარე თბილისში, მარშალ გელოვანის 2-ში) ჩამოყალიბდა უახლესი საინფორმაციო ტექნოლოგიების გამოყენებით. მობილურითა და ქალაქის ტელეფონით მაყურებელი აგზავნის სასურველი კლიპის კოდს. კოდები მუდმივად ტრიალებს მორბენალ სტრიქონში. კლიპების ბაზა მდიდარი და მუდმივად განახლებადია. ის შეიცავს როგორც თანამედროვე პოპულარულ სიმღერებს, ასევე სხვადასხვა დროის ჰიტებს. Music Box-ის ტელეაუდიტორიაა ახალგაზრდა და აქტიური თაობა, მობილური კავშირისა და ინტერნეტის ინტენსიური მომხმარებელი. ტელევიზიის დევიზია ვუყურებ, რასაც მინდა. ეროვნული შოუ-ბიზნესის ჭორები, სკანდალები, წითელი ხალიჩა და ყვითელი სიახლეები. გადაცემა გადის სამუშაო დღეებში. ყოველ შაბათს უცხოური ბლოკის შემაჯამებელი გადაცემა გადის. გადაცემა თანამედროვე სტილსა და მოდაზე. რუბრიკის წამყვანი, თბილისის ბრენდულ მაღაზიებს, სილამაზის სალონებს, სავაჭრო ცენტრებს, საიუველირო მაღაზიებსა და ფიტნესცენტრებს სტუმრობს. Music Box-ის ახალი პროექტი, შექმნილი მაყურებლისათვის საქართველოში არსებული კომპანიების უკეთ გასაცნობად. ახსნილია, თუ როგორ მზადდება ცნობილი პროდუქცია, რაც მიზნად ისახავს მაყურებლის დარწმუნებას მის მიერ შეძენილი პროდუქციის ხარისხში. წამყვანი ყოველ კვირას ცნობილ ქართულ კომპანიებს სტუმრობს. გადაცემა მაყურებელს აცნობს, თუ როგორ მუშაობს წარმატებული ქართული ბიზნესი. ჟურნალისტი და მოწვეული სტუმარი დროებით პროფესიას იცვლიან და ამ კომპანიის პერსონალის ფუნქციებს ითავსებენ. გადაცემა ეთერში გადის პარასკევობით და კვირაობით. გადაცემის გადაღებები მიმდინარეობს ცნობილ პიროვნებათა სახლებში. გადაცემა გადის ოთხშაბათობით 1980-იანი და 1990-იანი წლების პოპულარული მუსიკა. ეთერში გადის ყოველ საღამოს. Music Box თბილისი-ს საიტი
ათანასე ნიკიტინი

ათანასე ნიკიტინი (რუს. Афанасий Никитин; დაბადების წელი უცნობია — გ. 1474 წელს სმოლენსკთან ახლოს) — რუსი ვაჭარო, მოგზაური და მწერალი. 1466 წელს სავაჭრო მიზნით გაემგზავრა ტვერიდან მდინარე ვოლგის შესართავისაკენ, გავიდა კასპიის ზღვაში, გაიარა დარუბანდი (ახლანდელი დერბენდი), ბაქო და ჩავიდა სპარსეთში. ქალაქ ჰორმუზიდან არაბეთის ზღვის გავლით 1472 წელს ინდოეთს მიაღწია, სადაც თითქმის 4 წელიწადს ცხოვრობდა და ბევრს მოგზაურობდა. უკან დაბრუნებისას გაიარა სპარსეთი, მივიდა ტრაპიზონამდე, გადასერა შავი ზღვა და ჩავიდა კაფაში (ახლანდელი ფეოდოსია). სამშობლოსაკენ მიმავალი გარდაიცვალაა სმოლენსკთან. ნიკიტინმა შეისწავლა ინდოეთის მოსახლეობა, საზოგადოებრივი წყობა, სახელმწიფო მმართველობა, მეურნეობა, რელიგია და ყოფა, ბუნება. თავისი მოგზაურობა აღწერა თხზულებაში: „მოგზაურობა სამ ზღვას იქით“. უხვი ფაქტობრივი მასალა, ავტორის ფართო თვალსაწიერი და თავისი დროისათვის მოწინავე შეხედულებანი განსაკუთრებულ ადგილს უმკვიდრებს ნიკიტინის თხზულებას ძველი რუსული ლიტერატურის ისტორიაში. მისი ეს ნაშრომი თარგმნილია მსოფლიოს მრავალ ენაზე. ქალაქ ტვერში დგას ნიკიტინის ბრინჯაოს ძეგლი. Хождение за три моря... 1466—1472, М., 1960. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 427. Виташевская М. Н., Странствия Афанасия Никитина, М., 1972.