laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი (ერიკოვსკი)

ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი (რუს. Мемориал «Жертвам фашизма») — მემორიალური კომპლექსი, მდებარეობს ხუტორ ერიკოვსკში, დუბოვსკის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში გერმანელმა ფაშისტებმა სოფელ ერიკოვსკთან საბჭოთა ჯარისკაცებისთვის საკონცენტრაციო ბანაკი შექმნეს. სამხედრო ტყვეების განადგურების მიზნით გერმანელა ფაშისტებმა ფრონტის ხაზთან შექმნეს მობილური საკონცენტრაციო ბანაკი, შემდეგ ეტაპზე შექმნეს სატრანზიტო ბანაკი („დულაგი“ — გერმანული სიტყვისაგან „Durch lager“) რკინიგზის სადგურთან ახლოს. ერიკოვსკის ბანაკი მიეკუთვნებოდა დულაგების ჯგუფს და მას ეწოდებოდა „დულაგი-124“ და ეს იყო ნამდვილი საკონცენტრაციო ბანაკი. პირველი სამხედრო ტყვეები ბანაკში გაიგზავნა ოკუპაციიდან ძალიან მალევე. ხუტორში დაიწყო ბარაკების მშენებლობა. სამხედრო ტყვეებს ეძინათ ორიარუსიან ტახტებზე, რომლებიც წკნელებისგან იყო დამზადებული. ტყვეების დიდი ნაწილი ადგილების არ ქონის გამო პირდაპირ ქუჩაში იწვა. დაღუპულებს მარხავდნენ საერთო საფლავში, რომლის ზომაც იყო 6X4 მეტრზე. ბანაკში მუდმივად იყო აბანო, სადაც ტყვეებს შეეძლოთ დაბანვა, თუმცა აბანოდან არავინ დაბრუნებულა ცოცხალი. ბანაკის ხელმძღვანელობა სასტიკად ექცეოდა პატიმრებს. ერთხელ საბჭოთა ტყვეს ჩააცვეს გერმანელი სამხედრო მოსამსახურის ტანსაცმელი და გაწვრთნილი ძაღლი არც მიკარებია, მაგრამ როდესაც იმავე ტყვეს საბჭოთა ჯარისკაცის ფორმა ჩააცვეს ძაღლმა იგი დაგლიჯა. პატიმრებს დამწვარ მარცვლეულს აჭმევდნენ, რომელიც საბჭოთა ჯარისკაცებმა დაწვეს, რათა ხელში არ ჩავარდნოდათ გერმანელებს. სარდაფებში გამოკეტილი ჰყავდათ 200-ზე მეტი ტყვე, რომელთაგან უმეტესობას მჯდომარეს ან მდგომარეს ეძინათ. ერთ-ერთი ბარაკი წვიის შედეგად ჩამოიქცა და ცოცხლად დამარხა ყველა ტყვე. 1942 წელს გერმანელებმა დაიწყეს სამხედრო ტყვეების ევაკუაცია. უკან დახევის დროს ტყვეები დაყვეს ოთხ ნაწილად და გადაიყვანეს სოფელ ზიმოვნიკში. 1943 წლის 1 იანვარს დუბოვსკის რაიონი გაათავისუფლეს ფაშისტებისაგან. დაავადებული და დასუსტებული ტყვეები გააგზავნეს ჰოსპიტალში სამკურნალოდ. ბანაკის არსებობის პერიოდში დაახლოებით 18 000 ადამიანი გააწამეს. ყოველდღიურად ბანაკში წამებისაგან, შიმშლისაგან და აუტანელი შრომისაგან იღუპებოდა 100-200 ადამიანი. დახვრიტეს 5 000 ადამიანი, მათ შორის დუბოვსკის რაიონის 46 მაცხოვრებელი. „დულაგი-124“-ის სამხედრო ტყვეების დაკრძალვის ადგილზე 1987 წელს დადგეს ფაშიზმის მსხვერპლთა მემორიალი, რომლის ავტორები იყვნენ ლენინგრადელი არქიტექტორები მ. ხადაძე და ი. სტეპანიუკი. მასთან ახლოს ააგეს მემორიალური პარკი. მემორიალის ძირითადი ნაწილი შედგება სამი სამხედრო ტყვის თეთრი გამოსახულებისაგან, რომლებიც ხელებით არიან დაკიდებულნი. მასთან ახლოს საკონცენტრაციო ბანაკის მავთულხლართებიანი კვარცხლბეკი დგას, რომელზეც წარწერაა: ყოველწლიურად ძეგლის მიმდებარე ტერიტორიაზე იმართება მიტინგი, რომელიც ეძღვნება ფაშიზმზე გამარჯვების დღეს და დაღუპულთა ხსოვნას. Мемориал «Жертвам фашизма» დაარქივებული 2017-06-03 საიტზე Wayback Machine. Мемориал «Жертвам фашизма» (на месте бывшего немецкого концлагеря) Мемориал на Викимапии
პასაჟენი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

პასაჟენი (პორტ. Passagem) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 895 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 70.24 კმ²-ზე. ფართობი 41 215 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიაშუელუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

რიაშუელუ (პორტ. Riachuelo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 067 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.88 კმ²-ზე. ფართობი 262 887 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-მარია (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

სანტა-მარია (პორტ. Santa Maria) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 762 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.69 კმ²-ზე. ფართობი 219 569 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტუ-ანტონიუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

სანტუ-ანტონიუ (პორტ. Santo Antônio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 216 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 73.79 კმ²-ზე. ფართობი 301 082 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სან-პაულუ-დუ-პოტენჟი

სან-პაულუ-დუ-პოტენჟი (პორტ. São Paulo do Potengi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 91 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 843 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65.9 კმ²-ზე. ფართობი 240 425 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სან-პედრუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

სან-პედრუ (პორტ. São Pedro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.94 კმ²-ზე. ფართობი 195 238 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სენადორ-ელოი-დი-სოზა

სენადორ-ელოი-დი-სოზა (პორტ. Senador Elói de Souza) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 637 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33.63 კმ²-ზე. ფართობი 167 605 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სირინია (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

სირინია (პორტ. Serrinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 581 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.04 კმ²-ზე. ფართობი 193 351 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ჟუნდია (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

ჟუნდია (პორტ. Jundiá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 80 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 582 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 80.24 კმ²-ზე. ფართობი 44 641 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ვარზეა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

ვარზეა (პორტ. Várzea) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 236 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 72.04 კმ²-ზე. ფართობი 5 236 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ვერა-კრუსი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

ვერა-კრუსი (პორტ. Vera Cruz) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 719 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127.77 კმ²-ზე. ფართობი 83 890 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
საბრძოლო დიდების მემორიალი (ზავეტნოე)

საბრძოლო დიდების მემორიალი (რუს. Мемориал Воинской Славы) — მემორიალური კომპლექსი, მდებარეობს სოფელ ზავეტნოეში, ზავეტინის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ეძღვნება მეორე მსოფლიო ომის დროს სოფელ ზავეტნოეს გათავისუფლებისათვის დაღუპულ ჯარისკაცებს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ზავეტინის რაიონის ტერიტორია ოკუპირებული იყო გერმანელი ფაშისტების მიერ. 1942 წლის აგვისტოდან 29 დეკემბრის ჩათვლით ზავეტინის რაიონის სოფელ ზავეტნოეში, ანჰარის ხევთან მოქმედებდა პარტიზანული დანაყოფი „განრისხებული დონი“. იატაკქვეშეთში მოღვაწეობდა მრავალი ადგილობრივი მაცხოვრებელი. პარტიზანულ დანაყოფში იბრძოდა რაიონის მიწის განყოფილების აგრონომი ბორის თედორეს ძე კოროტკოვი. პარტიზანებმა დანიშვნიდან ერთი კვირის თავზე მოკლეს გერმანელების მიერ დანიშნული მამასახლისი. ნახევარი წლის შემდეგ კი გერმანელები გააძევეს სოფლისა და რაიონის ტერიტორიიდან. სოფელ ზავეტნოეს გათავისუფლებისათვის ბრძოლაში, რომელიც დასრულდა 1942 წლის 28 დეკემბერს, დაიღუპნენ სტალინგრადის მექანიზირებული კორპუსის მე-3 გვარდიის 26-ე სატანკო ბრიგადის მამაცი მეთაური ნ. ა. დოროშენკო, 256-ე სატანკო ბრიგადის მეთაური კ. ლ. პანჩენკო და სხვა მერძოლები. მათი დაკრძალვის ადგილზე რაიონულ ცენტრ ზავეტნოეში გაიხსნა მემორიალი. გმირების სახელები ეწოდა ქუჩებს სოფელ ზავეტნოეში. თავის დროზე სოფლის მაცხოვრებლების ინიციატივით სკკპ რკპ-ს შეხვედრაზე მიიღეს გადაწყვეტილება მებრძოლი განმათავისუფლებლების მემორიალის მშენებლობის შესახებ. ქალაქ სტავროპოლის, არქიტექტორ გ. დ. ლომანოვის ხელოვნების სტუდიაში მოქანდაკე ფ. ი. პრეტიატკომ შექმნა ძეგლის თაბაშირის მაკეტი და გადასცა საზოგადოებას განხილვისათვის. სოფელ ზავეტნოეს მოსახლეობამ მაკეტი მოიწონა. საბრძოლო დიდების მემორიალის მშენებლობა დაიწყეს სოფლის მოსახლეობის სახსრებით 1969 წელს და საზეიმოდ გაიხსნა 9 მაისი9 მაისს სოფლის ცენტრში, პიონერთა სასახლის ახლოს ფაშიზმზე გამარჯვების 34-ე წლისთავზე. მემორიალი შედგება ორი სტელისაგან, ერთ-ერთ სტელასთან ზურგით დგას ჯარისკაცი, რომელსაც ხელში ავტომატი უჭირავს. მეორე მხარეს სტელასთან დგას ძველი დროის რუსი ჯარისკაცი. 1973 წლის 9 მაისს მემორიალის საძმო სასაფლაოში დაასაფლავეს კიდევ 34 მებრძოლი. მემორიალის ფილაზე ჩამოწერილია სოფლის განთავისუფლებაში დაღუპული მებრძოლების გვარები. მათ შორისაა: პანჩენკო კონსტანტინე, სტარკოვი ვლადიმირ, კოროტკოვი ბორის, დოროშკევიჩი ნიკოლაი და სხვა. სოფელი ზავეტნოე. მემორიალური დაფა საბრძოლო დიდების მემორიალი დაარქივებული 2018-05-13 საიტზე Wayback Machine. მემორიალი ვიკიმაპიაზე ↑ Братская могила-мемориал с памятником
მანსურ-მირზა ყაჯარი

მანსურ-მირზა ყაჯარი (აზერ. Mənsur Mirzə Qovanli Qacar; დ. 30 ნოემბერი, 1869, თბილისი — გ. 1931, ბაქო) — ირანის უფლისწული. მანსური დაიბადა 1869 წლის 30 ნოემბერს, საქართველოს დედაქალაქ თბილისში. მამამისი იყო ბაჰმან მირზა ყაჯარის შვილის, ხანბაბა მირზას ვაჟი, ხოლო დედამისი- მირზა ფათალი ახუნდოვის ასული, სეირაბია ხანუმი. გარდაიცვალა 1931 წელს, ბაქოში. • Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar və Qacar kəndi, Bakı, “Şuşa”, 2008, 334 səh.
ჯუღაშვილი

საკუთარი სახელი ჯუღაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბესარიონ ჯუღაშვილი — იოსებ სტალინის მამა იაკობ ჯუღაშვილი — საბჭოთა სამხედრო პირი იოსებ ჯუღაშვილი (სტალინი) — რევოლუციონერი, საბჭოთა პოლიტიკური, სამხედრო და პარტიული მოღვაწე
დოგები

დოგები (ინგლ. dog — ძაღლი), დოგისებრი ძაღლები — დიდი ტანის და ძლიერი სასამსახური ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. ხანგრძლივი სელექციის შედეგად ამ ჯგუფის ჯიშები გარეგნობით ძალზე განსხვავდნენ ერთმანეთისაგან. თანამედროვე დოგებს მიეკუთვნება გერმანული დოგები, კავკასიური, შუააზიური, ტიბეტური და მონღოლური ნაგაზები, ბულდოგები, ბოქსიორი, სენბერნარი და სხვა. სახელწოდება „დოგები“ შეინარჩუნეს მხოლოდ გერმანულმა დოგებმა, რომელთა წინაპრები ევროპაში აზიიდან შეიყვანეს ძვ. ბერძნებმა. ამ ჯგუფის მოკლებეწვიანი ნაირსახეობის გამოყვანა დაიწყო დანიაში და საბოლოოდ დასრულდა გერმანიაში. გერმანული დოგები ყველაზე დიდი ტანის, ძლიერი და ლაზათიანი გარეგნობის სასამსახური ძაღლია, ხვადის სიმაღლეა არანაკლებ 80 ამ, ძუსი — 74 ამ. აქვთ სწორკუთხა თავი, ხმლისებრი კუდი, მოკლე ბეწვი, შავი, რუხი, ჩალისფერი, ვეფხისთვისებრი, მარმარილოსებრი შეფერილობა. ყურებს აჭრიან. ფართოდაა გავრცელებული ბევრ ქვეყანაში როგორც საოჯახო საყარაულო ძაღლი. ბულდოგები, ხარის ძაღლები (ინგლ. bull — ხარი) მოკლედრუნჩიანი, ფართომკერდიანი ძაღლებია. ინგლისური ბულდოგის სიმაღლეა საშუალო 50 სმ. ფერი — თეთრი, ვეფხვისებრი, ფოთლებიანი. იყენებენ ოჯახში საყარაულოდ. ფრანგული ბულდოგი ტანმორჩილი დეკორატიული ძაღლია, იგივე შეფერილობა აქვს, რაც ინგლისურ ბულდოგს. ბოქსიორი, გერმანული ბულდოგი, გამოყვანილია ბულენბაიცერის (ხარის მგიდავის) და ინგლისური ბულდოგის შეჯვარებით. ათლეტური აღნაგობისაა. ხვადის სიმაღლეა 63-68 სმ, ძუსი — 58-62 სმ. ყურებს აჭრიან. მოკლე ბეწვი აქვთ და ჩალისფერი, ვეფხვისფერი, თეთრი შეფერილობა, თავისივე ფერის ფოთლებით. გავრცელებულია ყველგან. სააკაძე გ., ქსე, ტ. 3, გვ. 602, თბ., 1978
წმიდა გიორგის ოქროს ორდენი

„წმიდა გიორგის ოქროს ორდენი“ — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან საქართველოს ეკლესიის ისტორიის, მეცნიერების, განათლების, კულტურის, ლიტერატურის, ხელოვნების და სხვა დარგებში შეტანილი განსაკუთრებული პიროვნული წვლილისათვის. აგრეთვე ჯილდოვდებიან საგანმანათლებლო დაწესებულებები. ორდენით დაჯილდოვებულები არიან საქართველოს სამოციქულო ეკელსიის მეთაური, წმიდა სინოდის წევრები, სხვადასხვა იერარქიის სასულიერო პირები, აგრეთვე სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე საერო პირები, მათ შორის: ილია II გურამ დოჩანაშვილი ელდარ შენგელაია რევაზ ჩხეიძე მერაბ ბერძენიშვილი შალვა მოსიძე ბიძინა ივანიშვილი სერგო ვარდოსანიძე ეთერ ქემერტელიძე თამაზ გამყრელიძე მარიამ ლორთქიფანიძე როინ მეტრეველი როლანდ ახალაია და სხვები. საქართველოს საპატრიარქოს საიტი დაარქივებული 2017-07-01 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ილია მეორე: საქართველოს დაღუპვა არ უწერია, საქართველო გაბრწყინდება“. ghn.ge (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 „საპატრიარქოს წმინდა გიორგის ორდენი “ზნეობრივი ღირებულებების დამკვიდრებისათვის“. netgazeti.ge. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის სხდომის ოქმი. orthodoxy.ge (21 დეკემბერი, 2007). ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021 ↑ „შენს მიერ შექმნილი პრეპარატი ხალხს რომ გამოადგება, ამაზე დიდი ბედნიერება არაფერია“. for.ge. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ აკადემიკოსი თამაზ გამყრელიძე. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021 ↑ „მარიამ ლორთქიფანიძეს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო გადაეცა“. kvirispalitra.ge. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ლიპიაგი

ლიპიაგი (რუს. Липяги) — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური ბუნების ძეგლი. მდებარეობს როსტოვის ოლქის კაშარის რაიონში ხუტორ ოლიხოვის დასავლეთით და სოფელ ლიპიაგიდან ჩრდილოეთით. ადგილმა ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2012 წლის 8 აგვისტოს № 735 დადგენილებისა და როსტოვის ოლქის მთავრობის 2014 წლის 15 მაისის №349 დადგენილების შესაბამისად. ბუნების ძეგლი ლიპიაგი არის ხელოვნური ტყე ბუნებრივი მუხნარებით, ველისა და მდელოს მცენარეულობით. მდებარეობს როსტოვის ოლქის კაშარის რაიონში ხუტორ ოლიხოვის დასავლეთით და სოფელ ლიპიაგიდან ჩრდილოეთით. ბუნების ძეგლს უჭირავს კაშარის რაიონის სატყეო ტერიტორიული დანაყოფის 24-32 კვარტალები. ლიპიაგმა ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2012 წლის 8 აგვისტოს № 735 დადგენილებისა და როსტოვის ოლქის მთავრობის 2014 წლის 15 მაისის № 349 დადგენილების შესაბამისად. სტეპში უპირატესად იზრდება ვაციწვერა და ვალიური წივანა. მდელოებზე იზრდება მარცვლოვანთა ოჯახის მცენარე ელიმუსი. ლიპიაგის ბუნებრივი ძეგლის ტერიტორიაზე ასევე იზრდება რუსეთის ფედერაციის წითელ წიგნში შეტანილი რამდენიმე პოპულაცია: ლეკა, ვაციწვერა (Stipa pennata), ჭაობის ანაკამპტისი, ბიბერშტეინის ტიტა, ციმბირული ცისთვალა, ბუჩქისძირა და სხვ. ბუნების ძეგლი ხასიათდება ბიომრავალფეროვნების მაღალი დონით. ბუნების ძეგლ ლიპიაგის აქვს ბუნებისდაცვითი, სასწავლო და საგანმანათლებლო მნიშვნელობა. "О памятниках природы Ростовской области". Постановление Администрации Ростовской области от 19 октября 2006 года № 418. Миноранский В. А., Демина О. Н. Особо охраняемые природные территории Ростовской области. Ростов-на-Дону, 2002. Урочище Липяги
აიშა ბინტ ჰუსეინი

პრინცესა აიშა ბინტ ჰუსეინი (არაბ. عائشة بنت الحسين; დ. 23 აპრილი 1968, ამანი, იორდანია) — იორდანიის მეფე აბდულა II-ის და პრინცესა ზეინის ტყუპის და. მისი მშობლები არიან პრინცესა მუნა ალ-ჰუსეინი და მეფე ჰუსეინი. აიშა დაიბადა იორდანიის დედაქალაქ ამანში. იგი რვა წლის ასაკამდე განათლება იორდანიაში, ამერიკის სათემო სკოლაში მიიღო. შემდეგ ის ამერიკაში გადავიდა და ათი წლის განმავლობაში იქ სწავლობდა. მე-8 კლასამდე სწავლობდა ბეტესდას ჰოლტონის სკოლაში. 1986 წელს დაამთავრა დანა-ჰოლის სკოლა, მასაჩუსეტსის შტატში. ამის შემდეგ, აიშა ესწრებოდა გაერთიანებული სამეფოს სანდჰარსტის სამეფო სამხედრო აკადემიას, სადაც 1987 წელს დაამთავრა ოფიცერთა მომზადების კურსი. ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯში ბაკალავრის ხარისხით დაამთავრა თანამედროვე ახლო აღმოსავლეთის ისტორიასა და პოლიტიკის კურსი. 2010 წლის ივნისში დაამთავრა საერთაშორისო უსაფრთხოების საკითხების კოლეჯის (CISA) სტრატეგიული უსაფრთხოების კვლევის სამაგისტრო პროგრამა, ვაშინგტონის თავდაცვის ეროვნულ უნივერსიტეტში. პირველად, 1990 წელს აიშა დაქორწინდა ზეიდ საადედინ ჯუმაზე ამანში, ხოლო მოგვიანებით განქორწინდნენ. ამჟამად იგი ცხოვრობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ჰყავს ვაჟი აუნ ჯუმა, რომელიც დაიბადა 1992 წლის 27 მაისს და უმცროსი ქალიშვილი მუნა ჯუმა, რომელიც დაიბადა 1996 წლის 18 ივლისს. აუნ ჯუმა სწავლობდა ლონდონის კოვენტრის უნივერსიტეტში, ხოლო ამჟამად სწავლობს სანდჰარსტის სამეფო სამხედრო აკადემიაში. 2016 წლის 27 იანვარს, პრინცესა აიშა დაქორწინდა აშრაფ ბანაიოთიზე (დაბ. ედვარდ ბანაიოთი). ედვარდ ბანაიოთმა აიღო მუსლიმური სახელი აშრაფ ბანაიოთი, როდესაც მიიღო ისლამი. პრინცესა აიშა და აშრაფ ბანაიოთი 2016 წელსვე განქორწინდნენ, იორდანიის სამეფო ჰაშიმიდების სასამართლოში.  იორდანია: რაინდის უზენაესი ორდენი, სპეციალური კლასი  იორდანია: რაინდის უზენაესი ორდენი, იორდანიის ვარსკვლავის ორდენი  იორდანია: რაინდის უზენაესი ორდენი, იორდანიის დამოუკიდებლობის ორდენი  იორდანია: რაინდის უზენაესი ორდენი, სამხედრო დამსახურების ორდენი  იორდანია: ალ-ჰუსეინის ბრწყინვალების მედალი, 1 კლასი  იორდანია: ადმინისტრაციული და ლიდერობის კომპეტენციის მედალი  იორდანია: ადმინისტრაციული და ტექნიკური კომპეტენციის მედალი  იორდანია: დიდი რამადანის ომის მედალი  იორდანია: მეფე ჰუსეინი II-ის საიუბილეო მედალი  ბრუნეი: დამსახურების ორდენი  იტალია: იტალიის რესპუბლიკის ღირსების ორდენი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აიშა ბინტ ჰუსეინი „პრინცესა აიშა ბინტ ჰუსეინი“[მკვდარი ბმული], იორდანიის საელჩო და საკონსულო: ავსტრალიასა და ახალი ზელანდიაში. ↑ 1.0 1.1 http://www.purepeople.com/article/aisha-de-jordanie-a-47-ans-la-princesse-s-est-remariee_a171590/1 ↑ Princess Aisha marries Ashraf Banayotti. Jordan Times. ↑ Princess Aisha, Edward Banayoti divorced English (1 July 2016). ციტირების თარიღი: 27 March 2017. ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 imageupper.com, Princess Aisha wearing most of her Jordanian decorations and Italian Order დაარქივებული 2017-02-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ 5.0 5.1 purepeople.com, Princess Aisha wearing the Star of the Order of the Renaissance and Order of Merit of Brunei ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 imageupper.com, Princess Aisha wearing her lesser honours and medals დაარქივებული 2017-02-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 jordanembassyus.org, some of Princess Aisha's honours listed დაარქივებული 2017-06-13 საიტზე Wayback Machine.
დოდოთი

დოდოთი — ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო დოდოთისა და ქვემო დოდოთის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 604.
კროსინგოვერი

კროსინგოვერი (ინგლ. crossing over – გადაჯვარედინება) — ჰომოლოგიურ ქრომოსომებს იდენტური უბნების ურთიერთგაცვლა. კროსინგოვერის შედეგად წარმოიქმნება გამეტები შეჭიდულ გენთა ახალი თანწყობით, რაც შესაბამისად იწვევს შთამომავლობაში ნიშნებისა და თვისებების რეკომბინაციას. კროსინგოვერი ევოლუციის პროცესში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. იგი ზრდის კომბინაციურ ცვალებადობებს, რომელიც ბუნებრივი გადარჩევის მნიშვნელოვანი წყაროა. კროსინგოვერი მიმდინარეობს I მეიოზური (იშვიათად მიტოზის) გაყოფის პროფაზაში ჰომოლოგიური ქრომოსომების კონიუგაციის დროს, როდესაც ისინი 4 ქრომატიდისგან შედგება. გადაჯვარედინებისას წარმოიქმნება ციტოლოგიურად შესამჩნევი, დამახასიათებელი ფიგურა — ქიაზმა. კროსინგოვერი აღმოაჩინა ამერიკელმა გენეტიკოსმა ტომას ჰანტ მორგანმა 1911 წელს გენეტიკური მეთოდით. კროსინგოვერის შესწავლით დამტკიცებულია ქრომოსომის მემკვიდრული დისკრეტულობა, მასში გენთა ხაზობრივი განლაგება, აგებულია გენეტიკური რუკები ქრომოსომებისა. კროსინგოვერის არსებობა ციტოლოგიურად დაასაბუთა გერმანელმა მეცნიერმა კ. შტერნმა 1933 წელს. კროსინგოვერის სიხშირე დამოკიდებულია გენთა შორის მანძილზე. 2 გენს შორის ორჯერ და მეტად (მრავლობითი კროსინგოვერი) უბნების გაცვლა ამცირებს ახალი რეკომბინანტების რაოდენობას. იშვიათად ქრომოსომებს შორის ხდება არა აბსოლუტურად იდენტური უბნების გაცვლა (უთანაბრო კროსინგოვერი), რის გამოც ერთ ქრომოსომას მონაკვეთი გაორმაგებული (დუპლიკაცია) აქვს, მეორეს კი აკლია (დელეცია). კროსინგოვერის დროს შეიძლება გაიცვალოს როგორც დიდი (რამდენიმე გენის მქინე), ისე მცირე (გენსშიგა) მონაკვეთი. ა. შათირიშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 42. კროსინგოვერი - ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები www.nplg.gov.ge კროსინგოვერი - MedGeo.Net
სამხრეთი ევროპა

სამხრეთი ევროპა — ევროპის კონტინენტის გეოგრაფიულად სამხრეთი რეგიონი. სამხრეთ ევროპის განსაზღვრისათვის შეიძლება ვისარგებლოთ, როგორც პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული მახასიათებლებით, ასევე ის შეიძლება განისაზღვროს თავისი ბუნებრივი თავისებურებითაც, როგორებიცაა მისი გეოგრაფია, კლიმატი და ფლორა. გეოგრაფიული დაყოფით, სამხრეთ ევროპა ესაა, ევროპის ტერიტორიის სამხრეთი ნაწილი. ეს განმარტება პირობითია და არანაირად არ ზღუდავს მას. სამხრეთ ევროპა, გეოგრაფიულად, აერთიანებს ქვეყანათა 4 დიდ ჯგუფს. ესენია: 1. სამხრეთ-დასავლეთი ევროპა პირენეის ნახევარკუნძულის ქვეყნები:  ანდორა  საფრანგეთი (მისი სამხრეთი ნაწილი, ე.წ. ლაჟვარდოვანი ნაპირი)  გიბრალტარი  მონაკო  პორტუგალია  ესპანეთი 2. სამხრეთ-ცენტრალური ევროპა აპენინის ნახევარკუნძულის ქვეყნები:  იტალია (ზოგჯერ განიხილავენ ჩრდილოეთ იტალიის გარეშედ)  სან-მარინო  ვატიკანი 3. სამხრეთ-აღმოსავლეთი ევროპა ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ქვეყნები:  ალბანეთი  ბოსნია და ჰერცეგოვინა  ბულგარეთი  ხორვატია  საბერძნეთი  ჩრდ. მაკედონია  მონტენეგრო  რუმინეთი  სერბეთი  სლოვენია  თურქეთი (მისი ევროპული ნაწილი — აღმოსავლეთი თრაკია) 4. კუნძულოვანი ქვეყნები ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნები:  კვიპროსი  მალტა დაქვემდებარებადი კუნძულები სარდინია და სიცილია კრეტა ბალეარის კუნძულები სამხრეთი ევროპისათვის დამახასიათებელია ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი. ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი მოიცავს პორტუგალიას, ესპანეთს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთს, იტალიას, ალბანეთს, საბერძნეთს, თურქეთის დასავლეთ და სამხრეთ სანაპირო რეგიონებს, ასევე ხმელთაშუა ზღვის კუნძულებს. აღნიშნული რეგიონისათვის დამახასიათებელია მსგავსი მცენარეები და ლანდშაფტები, მათ შორის მშრალი გორაკები, მცირე ვაკეები, ფიჭვნარი და ზეთისხილი. ცივი კლიმატი გვხვდება სამხრეთ ევროპის ზოგიერთ ნაწილში, მაგალითად ესპანეთსა და იტალიის მთის ზონებში. ამასთანავე, ესპანეთის ჩრდილოეთ სანაპირო ატლანტიკურ კლიმატს განიცდის. არმენ ტახტაჯიანის მიერ შედგენილი ფლორისტიკული დარაიონების ნიხედვით, სამხრეთ ევროპაში გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის რეგიონისთვის დამახასიათებელი ფლორა. ხმელთაშუა ზღვისა და ხმელთაშუა ზღვის სუბტროპიკული კლიმატი გვხვდება ევროპის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში, ძირითადად სამხრეთ პორტუგალიაში, ესპანეთში, საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, იტალიაში, ხორვატიის სანაპიროზე, ბოსნიის, მონტენეგროს, სერბეთის, ალბანეთის, ჩრდილოეთი მაკედონიის, საბერძნეთისა და ხმელთაშუა ზღვის კუნძულებზე. ევროპის სუბ-რეგიონები გაეროს თანახმად ↑ In strict geographic terms Central Europe include Germany, Switzerland, Northern Italy, Austria,Poland, the Czech Republic,Slovakia, Hungary... ↑ Article in Britannica ↑ BBC ↑ Library of Congress. Cataloging Policy and Support Office, Library of Congress Subject Headings ↑ United Nations: World Urbanization Prospects. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-03-10. ციტირების თარიღი: 2017-06-07.
დოდოთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი დოდოთი შეიძლება აღნიშნავდეს: დოდოთი — სოფლების ზემო დოდოთისა და ქვემო დოდოთის ძველი სახელწოდება; დოდოთი — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.