ელენ კარერ დ’ანკოსი

ელენ კარერ დ’ანკოსი (ფრანგ. Hélène Carrère d'Encausse, ქალიშვილობაში — ელენე გიორგის ასული ზურაბიშვილი) (დ. 6 ივლისი, 1929, პარიზი — გ. 5 აგვისტო, 2023, პარიზი) — ფრანგი პოლიტოლოგი, საბჭოთა კავშირის და რუსეთის პოლიტიკური ისტორიის მკვლევარი. პოლიტიკურ მეცნიერებათა პროფესორი, საფრანგეთის აკადემიის წევრი (1989) და მისი მდივანი. დაიბადა ქართველი პოლიტიკური ემიგრანტის გიორგი ზურაბიშვილის (ივანე ზურაბიშვილის ვაჟი) და ნატალი ფონ პელკენის ოჯახში; ამგვარად, საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის ბიძაშვილია. დაამთავრა პარიზის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ინსტიტუტი. 1976 წელს სორბონის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე — „ბოლშევიკები და ეროვნებები 1929 წლამდე“, სადაც მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საქართველოს. კარერ დ’ანკოსი პარიზის უნივერსიტეტში ლექციებს კითხულობდა სსრკ პოლიტიკურ და სოციალურ ისტორიაზე. საერთაშაშორისო ურთიერთობათა კვლევით ცენტრში ხელმძღვანელობდა სსრკ სექციას. იყო კვლევის უფროსი პოლიტიკურ მეცნიერებათა ეროვნულ ინსტიტუტში (საფრანგეთი). 1971 წლიდან მონაწილეობდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სლავური კომიტეტის სლავურ ჯგუფში. 1972 წელს პარიზში გამოვიდა მისი ფუნდამენტური ნაშრომი „საბჭოთა კავშირი — ლენინიდან სტალინამდე. 1917–1953 წლები“. 1978 წელს გამოიცა მისი გახმაურებული ნაშრომი „დამსხვრეული იმპერია“, რომელშიც იწინასწარმეტყველა საბჭოთა კავშირის დაშლა და უჩვენა, რომ საბჭოეთში სრულებითაც არ არის მოგვარებული ეროვნული საკითხი, მწვავედ დგას ეროვნულ უმცირესობათა პრობლემა, რაც ეროვნულ ერთეულებად დაშლის საფრთხეს უქადის მას. 1986 წელს გამოქვეყნდა მისი ნაშრომი „არც ომი, არც ზავი“, რომელიც ეხება ლეონიდ ბრეჟნევის დროინდელ სსრკ-სა და მის პოლიტიკას. 1994-1999 წლებში ის იყო ევროპარლამენტის წევრი მემარჯვენე-კონსერვატული პარტიიდან Rassemblement pour la République. გამოირჩევა ვლადიმერ პუტინის პოლიტიკის მიმართ შემრიგებლური დამოკიდებულებით. მიღებული აქვს საფრანგეთის უმაღლესი ჯილდოები, მ. შ. საპატიო ლეგიონის რაინდის ორდენი და საფრანგეთის ღირსების ორდენი. 2003 წელს მაისში თბილისში ვიზიტისას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორმა იგი დააჯილდოვა ივანე ჯავახიშვილის მედლით. დაჯილდოებულია ასევე ლომონოსოვის ოქროს მედლით (რუსეთი, 2008), ღირსების ორდენის ვარსკვლავის დიდი ჯვრით (პოლონეთი, 2011) და სხვ. იგი 2023 წლის 5 აგვისტოს, 94 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ურუშაძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Bibliothèque nationale de France Record #11895312k // BnF catalogue général — Paris: BnF. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a> ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 Fichier des personnes décédées <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q80900474"></a> ↑ 5.0 5.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Le Monde / J. Fenoglio — Paris: Société éditrice du Monde, 1944. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17154220"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67146272"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12461"></a> ↑ https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2023/08/05/l-academicienne-helene-carrere-d-encausse-est-morte_6184583_3382.html ↑ https://www.voici.fr/news-people/mort-dhelene-carrere-dencausse-la-date-et-le-lieu-de-ses-obseques-devoiles-763154 ↑ www.europarl.europa.eu <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q109657939"></a> ↑ Bukhara : de la réforme à la révolution : recherches sur le gadidisme à Bukhara / Hélène Carrere d'Encausse ↑ https://www.journaldesfemmes.fr/people/evenements/2942255-obseques-d-helene-carrere-d-encausse-fille-photos/2942263-louis-carrere-d-encausse ↑ Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif — 2012. — გამ. 1. — P. 6. — ISSN 0242-6773 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1815103"></a> ↑ Archives du Bureau du Cabinet du ministre de la Culture. Ordre desarts et lettres (1962-2000) ↑ https://fr.sputniknews.com/culture/20091016123528312/ ↑ https://paris.mfa.gov.pl/fr/actualites/decoration_helen_encausse ↑ Journal de Monaco: Bulletin officiel de la Principauté // Journal de Monaco — Monaco: 1999. — გამ. 7418. — ISSN 1010-8742 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q235"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20723402"></a> ↑ Liste complète des récipiendaires de 1864 à aujourd'hui — Laval University. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q100421515"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1067935"></a> ↑ http://institutfrancais.bg/fr/programme/701/helenecarreredencausse/ ↑ https://www.usj.edu.lb/news.php?id=5168 ↑ https://elpais.com/cultura/2023-05-10/helene-carrere-dencausse-premio-princesa-de-asturias-de-ciencias-sociales-2023.html ↑ 21.0 21.1 გარდაიცვალა ისტორიკოსი ელენ კარერ დ’ანკოსი (ზურაბიშვილი) ↑ 22.0 22.1 ისტორიკოსი ელენ კარერ დ’ანკოსი (ზურაბიშვილი) 94 წლის ასაკში გარდაიცვალა