laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ახალქალაქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

ახალქალაქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ახალქალაქში. მუზეუმი დაარსდა 1956 წელს. 1973 წელს გაიხსნა პირველი ექსპოზიცია. მუზეუმში ორი განყოფილებაა. 2020 წლისთვის ფონდში იყო 4 ათასზე მეტი ექსპონატი, რომელთა უმრავლესობა ასახავს ჯავახეთის ისტორიის წარსულსა და თანამედროვეობას. აქ დაცულია მხარისთვის დამახასიათებელი ყოფის (ხალხური ავეჯისა და სამოსელის ნიმუშები, ფარდაგები) და ეთნოგრაფიის მასალები (XIX–XX საუკუნეების დასაწყისი), აგრეთვე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული მასალა (გვიანი ბრინჯაოს ხანიდან შუა საუკუნეების ჩათვლით. მუზეუმი ატარებს შემგროვებლობით მუშაობას, ლექცია-მოხსენებებს, თანამშრომლები მონაწილეობენ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ეთნოგრაფიული განყოფილების მიერ გამართულ სამეცნიერო სესიებში, ეწყობა გამოჩენილ მოღვაწეთა საიუბილეო გამოფენები. მუზეუმს უკავია 321 კვ.მ ფართობი, საექსპოზიციო სივრცეს — 245 კვ. მ., საცავს – 32 კვ. მ. ახალქალაქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი[მკვდარი ბმული]
აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმი

აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმი (აფხ. Аԥсны аҳәынҭқарратә музеи) — მუზეუმი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ქალაქ სოხუმში. მუზეუმი დაარსდა 1915 წელს სოხუმში. პირველი ექსპოზიცია გაიხსნა 1917 წელს. მის ფონდში იყო სამხარეთმცოდნეო მასალები (610 ექსპონატი), იარსება 1920 წლამდე. 1922 წელს დაარსდა აფხაზეთის სამეცნიერო საზოგადოება, რომლის გადაწყვეტილებით ხელახლა გაიხსნა მუზეუმი დ. გულიას, ა. ჭოჭუას, ა. ჩუკბარის, ვ. ზუხბას, მ. ივაშჩენკოს, გ. ბარაჩის ინიციატივითა და მოღვაწეობით. 1928 წელს მიენიჭა სახელმწიფო მუზეუმის სტატუსი. მუზეუმს ჰქონდა 5 საექსპოზიციო განყოფილება (18 დარბაზი), ბუნებისმეტყველების ისტორიის,არქეოლოგიის, ძველი ისტორიის, ეთნოგრაფიის, აფხაზეთის სოციალურ-ეკონომიკური, ისტორიული და სამხატვრო-გასაფორმებელი განყოფილებები. 1990 წელს ფონდში დაცული იყო 164 ათასზე მეტი ექსპონატი, მ. შ. არქეოლოგიური (ადრინდელი აშელის ეპოქის ძვლის იარაღი იაშთხვიდან, ბრინჯაოს ხანის ძეგლები ოჩამჩირის ნამოსახლარიდან, ეშერის ოსარიუმიდან და დოლმენებიდან, ლიხნის რიტუალური სატევრები, ტარიანი ცულები და სხვა; ბაღლანის სამარხეული ოქროს ნივთები, სოხუმის ყურის ფსკერიდან ამოღებული ძვ. წ. V-IV საუკუნეების მარმარილოს სტელა, ქალის სკულპტურული ბიუსტი ეშერიდან, გვიანდელი ანტიკური და ადრინდელი ფეოდალური ხანის კერამიკისა და მინის კოლექციები წებელდიდან და სხვა), ნუმიზმატიკური (კოლხური თეთრი, ბერძნული, რომაული, ბიზანტიური, ქართული მონეტები, ვამეყ დადიანის უნიკალური მონეტა და სხვ.) და ეთნოგრაფიული კოლექციები (რიტუალური ჭურჭელი, ხალიჩები, საყოფაცხოვრებო ნივთები, შუა საუკუნი ოქროს ჯვრები და სხვა). მუზეუმის ფილიალებია: ახალი ათონის პანტელეიმონის ტაძარი, სამხატვრო გალერეა (სოხუმი). მუზეუმი ამჟამად მდებარეობს რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე. აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმი[მკვდარი ბმული] მუზეუმის საიტი (სეპარატისტულ აფხაზეთში)
თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი

თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, თბილისში. 1928 წელს სამხატვრო აკადემიის რექტორის ა. დუდუჩავას თაოსნობით შეიქმნა აკადემიის სტუდენტთა და ასპირანტ-სტაჟიორთა საუკეთესო ნამუშევრების ფონდი; საფონდო კოლექციები გაამდიდრა პროფესორ-მასწავლებელთა და მათ საკუთრებაში არსებულმა სხვა გამოჩენილი ოსტატების ტილოებმა. დროთა განმავლობაში ფონდს შეემატა გამოყენებითი ხელოვნების სხვადასხვა დარგის (მინა, კერამიკა, თექა, ჭედურობა, ტიხრული მინანქარი და სხვ.) ნიმუშები. XX საუკუნის 90-იან წლებში ფონდის ბაზაზე შეიქმნა მუზეუმი, რომელიც განთავსდა სამხატვრო აკადემიის სათავო შენობის მეორე სართულზე, გვიანირანული მხატვრული სტილით მორთულ „სარკეებიან დარბაზში". მუზეუმის ფონდში დაცულია სხვადასხვა დარგის გამოჩენილ ოსტატთა 1000-ზე მეტი ნამუშევარი. თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი[მკვდარი ბმული]
ვასილ ლიტვინენკო

ვასილ კონსტანტინეს ძე ლიტვინენკო (რუს. Василий Константинович Литвиненко; დ. 21 იანვარი (2 თებერვალი), 1899, სოფელი საველიევკა, სამარის გუბერნია, ჩრდილოეთ ვოლგის მხარე, რუსეთის იმპერია — გ. 3 თებერვალი, 1967, მოსკოვი, რსფსრ) — რუსი ბალეტმაისტერი, საოპერო მომღერალი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1941). 1915 წლიდან იყო სარატოვის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მსახიობი, 1916 წლიდან — ესტრადის მოცეკვავე, 1917-1921 წლებში – ამავე თეატრის სოლისტი. 1921-1922 წლებში სწავლობდა თბილისის გ. მორდკინის სტუდიაში, პარალელურად 1921-1924 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. 1924 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია ვოკალის განხრით (ხელმძღვანელი ე. რიადნოვი). მუშაობდა ბაქოში, მოსკოვში (დიდი თეატრი), ხარკოვში, კიევში. 1935-1947 წლებში კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. დგამდა ცეკვებს რუსთაველის თეატრში. ამიერკავკასიის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლში. ბალეტმაისტერ დ. ჯავრიშვილთან ერთად მონაწილეობდა ბალეტ „მალთაყვას“ შექმნაში (თანადამდგმელი და მთავრი როლის შემსრულებელი). თბილისის ოპერის თეატრში შესრულებული აქვს შემდეგი როლები: ჯარჯი (ა. ბალანჩივაძის „მთების გული“), ახალკაცი (შ. თაქთაქიშვილის „მალთაყვა“) და სხვ. 1941 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი ვასილ ლიტვინენკო — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Литвиненко Василий Константинович (1899-1967) ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1941. №№1-3. გვ. 27.
ლიტრა

ლიტრა (ბერძ. λίτρα [litra]) — ძველი (ბერძნული, ელინური) სამყაროს მასის ერთეული, რომელიც გამოიყენებოდა საქართველოშიც. წყაროებში გვხვდება IX საუკუნიდან, მაგრამ მისი დამკვიდრება უფრო ადრეა სავარაუდო. თავდაპირველი ლიტრა უდრიდა რომაულ-ბიზანტიურ ლიტრას – 327.45 გ. შემდეგ მისი მასა გაიზარდა და გახდა: 406.25 გ (IX–XI საუკუნეები), 950 გ. (XIII საუკუნე), 1.07 კგ (XIV-XV საუკუნის I ნახევარი), 1.780 კგ (XV საუკუნის II ნახევარი XVI საუკუნე), 2.5 კგ (XVII საუკუნე), 3 კგ (XVII საუკუნეს მიწურული – XVIII საუკუნის I ნახევარი), 3.3-3.4 კგ (XVIII საუკუნის II ნახევარი). ლიტრა XIX საუკუნეში აღმოსავლეთ საქართველოში გამოიყენებოდა მარცვლეულის, აგრეთვე სითხის საწყაოდაც. მისი ტევადობა სხვადასხვა კუთხეში 3.2–5 კგ/ლ-მდე მერყეობდა. ჯაფარიძე გ., ნარკვევი ქართული მეტროლოგიის ისტორიიდან (IX–XIX სს.) თბ., 1973. ლიტრა[მკვდარი ბმული]
ლიტურგიკული დრამა

ლიტურგიკული დრამა — შუა საუკუნეების რელიგიურ-მისტიკურ წარმოდგენათა სახეობა, სასულიერო დრამა. წარმოიშვა IX საუკუნეში. დაკავშირებული იყო საშობაო და სააღდგომო კათოლიკურ ღვთისმსახურებასთან. იწერებოდა ლათინურ ენაზე. იყო ხალხურ სანახაობით ფორმათა ერთგვარი ანტითეზა (სახარების ეპიზოდთა, წმინდანთა და მოციქულთა შესახებ თქმულებების ინსცენირება). ქრისტიანული ეკლესია საეკლესიო მსახურებაში ფართოდ იყენებდა თეატრალიზაციის ხერხს, რაც განაპირობებდა ეკლესიის საიდუმლოებასთან მიახლოებას და ღვთის მსახურების დროს ექსტაზის განცდას. ფაქტობრივად ლიტურგიკული დრამის მიზანი იყო კათარზისის, განწმენდის მიღწევა. საშემსრულებლო თვალსაზრისით, ლიტურგიკული დრამას ახასიათებდა მკაცრი ფორმალიზმი, რიტუალურ-სიმბოლისტური სტილი. XIII საუკუნიდან ლიტურგიკული დრამაში შეიჭრა საერო მოტივები, ხალხური ინტონაციები; მეტი ადგილი დაიჭირა კომედიურმა ელემენტებმა, გაძლიერდა სანახაობითი მხარე, სასულიერო პირებთან ერთად მონაწილეობდნენ საერო პირებიც; წარმოდგენამ ტაძრიდან მოედნებზე გადაინაცვლა და რელიგიურ დღესასწაულთა ნაცვლად იმართებოდა ბაზრობის დღეებში; ლათინური ენა შეცვალა ადგილობრივმა ევროპულმა ენებმა. ამის შემდეგ მას ნახევრად ლიტურგიკული დრამა ეწოდება, ხოლო მოგვიანებით მისტერიის სახე მიიღო. საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში X საუკუნიდან დღემდე სრულდება ლიტურგიკული დრამა – „განგება ფერხთა ბანისა“ (სახარების ერთ-ერთი ეპიზოდის ინსცენირება). ლიტურგიკული დრამა დაარქივებული 2023-10-05 საიტზე Wayback Machine.
ფოლგენის შეღებვა

ფოლგენის შეღებვა — შეღებვის ტექნიკა, რომელიც შეიმუშავა რობერტ ფოლგენმა და გამოიყენებოდა ჰისტოლოგიაში უჯრედის ნიმუშებში ქრომოსომული მასალის ან დნმ-ის იდენტიფიცირებისთვის. მეთოდი დამოკიდებულია დნმ-ის მჟავა ჰიდროლიზზე, ამიტომ თავიდან უნდა იქნას აცილებული ფიქსატორების გამოყენება, რომლის შემადგენლობაშიც შედიან ძლიერი მჟავები. ნიმუში მუშავდება თბილი (60 °C) მარილმჟავათი, შემდეგ შიფის რეაგენტით. საბოლოოდ, იგი დეჰიდრატირდება ეთანოლით, იწმინდება ქსილენით და მონტირება ხდება ფისოვან მედიუმში. დნმ იღებება წითლად, ფონი, თუკი ხდება კონტრასტირება - მწვანედ. ამ ტექნიკის გამოყენებითაა დადგენილი, რომ ინტერფაზური უჯრედები შედგება ორი პოპულაციისგან, დიპლოიდური დნმ-ით და ტეტრაპლოიდური დნმ-ით (ორი სრული გენომი), რა დროსაც ბირთვები იდენტური ჩანდა, თუმცა მათი ნაწილი შეიცავდა ორჯერ მეტ დნმ-ს. ამან გამოიწვია უჯრედული ციკლის ინტერფაზური პერიოდის დაყოფა G1, S და G2 ფაზებად. ↑ The Feulgen Procedure for DNA, Adolphus College. ციტირების თარიღი: 2006-08-30
მილ-მუღანის ეკონომიკური რეგიონი

მილ-მუღანის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Mil-Muğan iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს ბეილაგანის, იმიშლის, საათლისა და საბირაბადის ადმინისტრაციულ რაიონებს. 1991 წლიდან 2021 წლამდე ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული ოლქების ტერიტორია შედიოდა არანის ეკონომიკური რეგიონის (ამჟამად ცენტრალური არანის ეკონომიკური რეგიონი) შემადგენლობაში. მილ-მუღანის ეკონომიკური რეგიონი შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2021 წლის 7 ივლისის ბრძანებულებით „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“. ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
ვახტანგ ლიჩელი

ვახტანგ ლიჩელი (დ. 16 აპრილი, 1948, ბორჯომი) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1991). 1971 წელს დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი. 1970 წლიდან მონაწილეობს ან ხელმძღვანელობს საქართველოს ტერიტორიაზე ჩატარებულ გათხრებს – ვანი, ნასტაკისი, ძალისა, აბასთუმანი, წნისი, ბენარა, ასპინძა, წაღვერი, მზეთამზე, იგოეთი და სხვ. 2015 წლიდან დღემდე ხელმძღვანელობს ქართულ არქეოლოგიურ მისიას კვიპროსზე. 2010 წლიდან არის თსუ-ის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის არქეოლოგიის ინსტიტუტისა და არქეოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი. ლიჩელის სამეცნიერო მოღვაწეობა მოიცავს როგორც საველე არქეოლოგიურ სამუშაოებს, ისე თეორიული სახის გამოკვლევებს. 1977 წელს მან საქართველოში პირველმა გამოიყენა კომპიუტერული ტექნიკა არქეოლოგიური კლასიფიკაციის პრობლემების გადასაჭრელად. 1987 წელს დაამუშავა ფენის თეორიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხი – არტეფაქტების კულტურულ ფენებში განფენის რაოდენობრივი შეფასების მათემატიკური კრიტერიუმი („ფენის ნაჯერობა“). ფიზიკოსებთან ერთად ამუშავებს დათარიღების თანამედროვე მეთოდებს (ელექტროპარამაგნიტური რეზონანსი და კერამიკის დეჰიდრატაცია). 1994 წლიდან ინტენსიური სამეცნიერო ურთიერთობები აქვს მსოფლიოს სხვადასხვა უნივერსიტთან და ინსტიტუტთან, არის სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციისა და კომისიის წევრი, მ. შ. 2010 წლიდან იუნესკოს საქართველოს კომისიის „ადამიანი და გარემო“ წევრი. ლიჩელი არის სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი, მათ შორისაა: „საველე არქეოლოგიური კვლევის მეთოდოლოგია“ (2010); „არქეოლოგიის მართვის საკითხები“ (2013); „საუბრები არქეოლოგიაზე“ (2021). ლიჩელს მიღებული აქვს: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2013) წმ. გრიგოლ ფერაძის პრემია (პოლ., 2016) თსუ-ის საიუბილეო მედალი (2018) ივ. ჯავახიშვილის სახელობის მედალი (2018) თსუ-ის ოქროს მედალი (2021) ბორჯომის საპატიო მოქალაქე (2011) ოფიციალური საიტი ლიჩელი ვახტანგ ტარიელის ძე[მკვდარი ბმული] ვახტანგ ლიჩელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბარსი

ბარსი — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი). მდებარეობს გუდისის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1050 მ. ჯავიდან დაშორებულია 3 კმ-ით, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 25 კმ-ით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 217. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 32. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 23.
კასათა

კასათა — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი). მდებარეობს მდინარე ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1300 მ, ჯავიდან 5 კმ. ამჟამად ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 559. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 89. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 54.
ჰენრიეტა ლეჟავა

ჰენრიეტა ლეჟავა (დ. 26 თებერვალი, 1918, ჭიათურა — გ. 6 აგვისტო, 1977) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1961). დაიბადა 1918 წლის 26 თებერვალს ჭიათურაში. 1935 წელს დაამთავრა თბილისის შრომის მე–9 სკოლა, 1941 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. სწავლის პერიოდში გამოდიოდა დრამწრის სცენაზე. 1944 წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის სანკულტის თეატრში, ხოლო 1953 წლიდან მოღვაწეობდა მარჯანიშვილის თეატრში მსახიობად. შესრულებული აქვს როლები: დარეჯანი (ი. ჭავჭავაძის „კაცია ადამიანი?!“), ევა (ვ. გაბესკირიას „უფსკრულიდან“), თამარი (რ. თაბუკაშვილის „რას იტყვის ხალხი“), ეფროსინე, მაკრინე (მ. ბარათაშვილის „მარინე“, „ჩემი ყვავილეთი“), მაშიკო (კ. ლორთქიფანიძის „კოლხეთის ცისკარი“) და სხვა. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებშიც. 1958 — მანანა — ეპიზოდი 1961 — უდიპლომო სასიძო — ზოსიმეს ცოლი 1961 — ბურთი და მოედანი — ჭაჭულის მეზობელი 1970 — ქვევრი — მარო 1971 — მოიტაცეს თამარ ქალი აგრაფინა 1976 — ქალაქი ანარა — დონა ჰენრიეტა ლეჟავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ჰენრიეტა ლეჟავა — ეროვნული ფილმოგრაფია ჰენრიეტა ლეჟავა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1961. № 14. გვ. 415
რობერტ კავთელაძე

რობერტ კავთელაძე (დ. 15 აგვისტო, 1936, ზედა საზანო) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1960–1964 წლებში იყო ახალციხის რაისაავადმყოფოს ქირურგი. 1964–1966 წლებში „ახალციხნახშირის“ მედ. სანნაწილის ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1966–1978 წლებში კლინიკური ორდინატურა გაიარა მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტიში. 1968–1970 წლებში იყო მოსკოვის ოლქის ლუბერცის რაიონის ბერეჟინსკის სახელობის საავადმყოფოს ქირურგი. 1970–1972 წლებში ბოტკინის სახელობის საავადმყოფოს ორდინატორი. 1972–1975 წლებში მოსკოვის 36–ე საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1975–1982 წლებში მოსკოვის სტომატოლოგიური ინსტიტუტის ქირურგიული კათედრის ასისტენტი. 1982 წლიდან ზესტაფონის ცენტრალური საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ოპერაციის შემდგომი პერიტონიტები.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 134 რობერტ კავთელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ტალღების ზღვა

ტალღების ზღვა (ლათ. Mare Undarum) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილულ მხარეს. ტალღების ზღვა კრიზისის ზღვის აუზში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ტბაა (დიამეტრი 243 კმ). ზღვის მიმდებარე აუზი აგებულია ნექტარული პერიოდის ქანებისგან, ხოლო ბაზალტები, რომლებიც ზღვას ქმნიან, ადრეიმბრიულ პერიოდს მიეკუთვნება. ზღვის სამხრეთ ნაწილში არის დუბიაგოს კრატერი 53 კმ დიამეტრით. 1830-იან წლებში, როდესაც გერმანელი ასტრონომი იოჰან მედლერი მთვარის ამ უბანს აკვირდებოდა, ტალღების ზღვის ზედაპირზე მუქი მრუდე ზოლები შენიშნა, რამაც მეცნიერი ცრუ დასკვნებამდე მიიყვანა მთვარის ზედაპირზე მცენარეულობის არსებობის შესახებ. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Undarum. Mare Undarum Virtual Moon Atlas ↑ Virtual Moon Atlas. ციტირების თარიღი: 2010-08-05.
.sj

.sj — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) შპიცბერგენის და იან-მაიენის კუნძულებისთვის. ამ ზედა დონის დომენს ხელმძღვანელობს UNINETT Norid. ამჟამად ის არ გამოიყენება, რადგან სვალბარდი და იან-მაიენი ნორვეგიის ნაწილს წარმოადგენენ. .sj დომენის whois მონაცემები ვებ-საიტზე IANA (ინგლისური) Norid-ის მიმდინარე პოლიტიკა დაარქივებული 2009-02-07 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
სანაპირო ზღვა

სანაპირო ზღვა (ლათ. Mare Marginis) — მთვარის ზღვა, მდებარეობს მთვარის ხილულ მხარეს. ზღვის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია — 12°42′N 86°31′E﻿ / ﻿12.70° ჩ. გ. 86.52° ა. გ.﻿ / 12.70; 86.52, დიამეტრი — 420 კმ. უშუალოდ ზღვაში მდებარეობს ტეილერის კრატერი. სამხრეთით არის დიდი კრატერები ნეპერი და ჯანსკი (ლათ. Jansky), ჩრდილო-დასავლეთით არის კრატერები გოდარდი და იბნ-იუნუსი ზღვის დასავლეთით არის ბნელი უბნების ჯგუფი, რომელსაც აქვს არაოფიციალური სახელი — კატის ღიმილის ტბა (ლათ. Lacus Risus Felis). სანაპიროს ზღვის სახელწოდება პირველად გამოჩნდა კატალოგში „Die Randlandschaften des Mondes“, რომელიც გამოქვეყნდა 1913 წელს. იგი შეტანილია საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ დამტკიცებულ მთვარის ზედაპირის ობიექტების სახელების პირველ კატალოგში, რომელიც გამოქვეყნდა მ. ბლაგისა და კ. მიულერის მიერ 1935 წელს. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Marginis. Море Краевое в THE MOON WIKI ↑ ჯაფიაშვილი ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 665-667.
ლიხთა

ლიხთა — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. აფხაზეთის ქედის სამხრეთ განშტოებაზე, ზღვის დონიდან 2406 მ. მთის კალთები დაფარულია სუბალპური და ალპური მდელოებით. ლიხთა დაარქივებული 2023-10-06 საიტზე Wayback Machine.
ლიხნის განძი (1952)

ლიხნის განძი — კოლხური ცულების განძი (35 ც.), აღმოჩნდა 1952 წელს საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხნში. თარიღდება ძვ. წ. XVII-XIV საუკუნეებით. დაცულია საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აფხაზური ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის ინსტიტუტში. ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1965; Трапш М. М., Труды, т. 1, Сух., 1970. ლიხნის განძი[მკვდარი ბმული]
ლიხნის განძი (1983)

ლიხნის განძი — ქართული ვერცხლისა და ბიზანტიური ოქროს მონეტების განძი. აღმოჩენილია 1983 წელს საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხნში, შუა საუკუნეების სასახლის კომპლექსის გათხრების დროს. მოთავსებული იყო თიხის კოჭობში. ბიზანტიური მონეტები ჩაღრმავებული ტიპისაა და მოჭრილია იმპერატორების – კონსტანტინე X-ის (1059–67) – 9 ც., მისი მეუღლის, ევდოკიას – 1 ც., რომანოზ IV დიოგენისა (1067–71) – 17 ც. და კონსტანტინე IX მონომახის (1042–55) სახელით – 1 ც. (ვერცხლი) (სულ 28 ც). ყველა მათგანი მოჭრილია კონსტანტინოპოლის ზარაფხანაში. 43 მონეტა ქართულია. მიეკუთვნება ბაგრატ IV-ს (1027–72) – 31 ც. და გიორგი II-ს (1072–89) – 12 ც. დუნდუა გ., ჯალაღანია ი., ქართული ნუმიზმატიკური ლექსიკონი, თბ., 2009; ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1965; Трапш М. М., Труды. т. 1, Сух. 1970; Шамба С. М., Монетное обращение на територии Абхазии (V в. до н. э. – XIII в. н. э.), Тб., 1987. ლიხნის განძი[მკვდარი ბმული]
სილვანი ბარტონი

სილვანი ბარტონი (ინგლ. Sylvanie Burton) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, დომინიკის მოქმედი პრეზიდენტი 2023 წლის 2 ოქტომბრიდან. დომინიკის რესპუბლიკის პირველი ქალი და პირველი ინდიელი პრეზიდენტი. სილვანი ბარტონი გათხოვილია და ჰყავს 2 შვილი. 2023 წლის აგვისტოში 58 წლის იყო, ამიტომ დაიბადა დაახლოებით 1964 ან 1965 წელს. მას აქვს მაგისტრის ხარისხი პროექტების მენეჯმენტში და ბაკალავრის ხარისხი სოფლის მეურნეობაში. ↑ „[Press Release] Contending for Dominica on nomination of Sylvanie Burton for office of President“. Dominica News Online. 1 September 2023. ციტირების თარიღი: 3 September 2023. ↑ Popovic, Caroline (1 September 2023). „Le gouvernement de la Dominique souhaite nommer une femme d’origine Kalinago chef d'État de l'île“. Martinique la 1ère (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 3 September 2023. ↑ „Gov’t’s nominee Sylvanie Burton may soon make history as Dominica’s first female and indigenous president“. Dominica News Online. 30 August 2023. ციტირების თარიღი: 3 September 2023.
დომინიკის პრეზიდენტი

დომინიკის პრეზიდენტი — დომინიკის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც პარლამენტი ირჩევს 5 წლის ვადით. თანამდებობა ოფიციალურად დაარსდა 1978 წელს. Official site of the President's Office, Commonwealth of Dominica World Statesmen - Dominica
კრისტიანე ლიხტენფელდი

კრისტიანე ლიხტენფელდი (დ. 1944, ნოიშტეტენი, გერმანია) — გერმანელი სლავისტი და მთარგმნელი. დაამთავრა ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის სლავისტიკის ფაკულტეტი. თარგმნის რუსული, პოლონური, ქართული ენებიდან. გერმანულ ენაზე ნათარგმნი აქვს: მ. ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძე“ (1986, 1991), ო. ჭილაძის „რკინის თეატრი“ (1988), „აველუმი“ (1998), ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“ (1996), თ. ჭილაძის „სამოთხის კვარტეტი“ (რადიოპიესა, 1996, 2000). ლიხტენფელდმა ნომინაციაში – ქართული ნაწარმოების საუკეთესო უცხოური თარგმანი – 2015 წელს წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია „საბა“ ო. ჭილაძის რომანის „გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა“ გერმანული თარგმანისათვის. ლიხტენფელდი კრისტიანე[მკვდარი ბმული]
ლობანი

ლობანი (Mugil cephalus Linnaeus, 1829) — თევზი კეფალისნაირთა ოჯახიდან (Mugilidae Bonaparte, 1831). სიგრძე – 75 სმ, მასა – 12 კგ-მდე. ზღვის ქარავნული თევზია, კარგად იტანს წყლის მარილიანობის მერყეობას. შავ ზღვაში მრავლდება მაისიდან სექტემბრამდე. ქვირითი პელაგიურია, ნაყოფიერება – 2–8 მლნ. სწრაფად მზარდია. სხვა კეფალისებრი თევზების სახეობებთან შედარებით ცოცხლობს 16 წელზე მეტ ხანს. ხშირად შედის მტკნარ წყლებში, ოკეანეებისა და ზღვების სანაპიროების ტბებში, ყურეებში, ტბორებში. ლიფსიტა იკვებება დეტრიტით და პლანქტონით, ხოლო მოზრდილი კეფალი – შლამსა და ქვა-ქვიშაზე წარმოქმნილი ორგანული ნივთიერებებით, ჭიებით, კიბოსნაირებით, წვრილი მოლუსკებით. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროსთან გავრცელებულია ყველგან. შედის მდინარეების შესართავებში, გვხვდება ასევე პალიასტომისა და ნურის ტბებში. სამეურნეო მნიშვნელობის თევზია. ბუნების დაცვის კავშირის (IUCN) მიხედვით საჭიროებს ზრუნვას (LC). ლობანი[მკვდარი ბმული]
გია ლობჟანიძე

გია ვარდენის ძე ლობჟანიძე (დ. 11 მაისი, 1957, თბილისი) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1998). საქართველოს სამედიცინო-ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1996). 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი; 1982–1983 წლებში მუშაობდა გარდაბნის რაიონულ საავადმყოფოში ქირურგად. 1983–2002 წლებში იყო თსსი-ის საფაკულტეტო ქირურგიის კათედრის თანამშრომელი. 2002–2006 წლებში — თსსუ-ის ქირურგიის №4 კათედრის პროფესორი; 2006–2009 წლებში — თსსუ-ის მედიცინის ფაკულტეტის კერძო ქირურგიის მიმართულების სრული პროფესორი; 1998–2002 წლებში — თსსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანი; 2002–2004 წლებში — თსსუ-ის ცენტრალური კლინიკის დირექტორი; 2009–2012 წლებში — პ. შოთაძის სახელობის სამედიცინო აკადემიის ქირურგიის დეპარტამენტის სრული პროფესორი; 2010 წლიდან — თსუ-ის მედიცინის ფაკულტეტის სამეცნიერო კვლევებისა და განვითარების დეპარტამენტის უფროსი; 2012 წლიდან ამავე ფაკულტეტის ზოგადი ქირურგიული კათედრის გამგე, პროფესორი; 2018–2019 წლებში — აკადემიკოს ო. ღუდუშაურის სახელობის ეროვნული სამედიცინო ცენტრის გენერალური დირექტორი; 2012 წლიდან – შპს საქართველოს დაზღვეულ მედიკოსთა სააგენტოს გენერალური დირექტორი. 1999–2009 წლებში – საქართველოს ექიმთა ასოციაციის პრეზიდენტი; 2009 წლიდან — ამავე ასოციაციის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. ლობჟანიძის სამეცნიერო ნაშრომები ეხება თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვან და გასტროეზოფაგურ რეფლუქსურ დაავადებებს, ქირურგიულ ინფექციებს, კუჭის რეზექციის შემდგომ გართულებებს და სხვ. კუჭის წყლული, თბ., 1998; თორმეტგოჯა ნაწლავის პოსტბულბალური წყლულები, თბ., 1998. მიღებული აქვს სახელმწ. ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი (2011). ლობჟანიძე არის ქ. ატლანტის (აშშ) საპატიო მოქალაქე (1991). გია ლობჟანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლობჟანიძე გია ვარდენის ძე
თედორე ლობჟანიძე

თედორე დომელას (დომენტის) ძე ლობჯანიძე (დ. 4 თებერვალი, 1906, სოფელი ღები, რუსეთის იმპერია – გ. 10 იანვარი, 1975, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1970). 1933 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის 26 ბაქოელი კომისრის სახელობის კომუნისტური უნივერსიტეტი. 1933-1946 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1946-1950 წლებში იყო თსუ-ის პოლიტეკონომიის კათედრის თანამშრომელი, 1968-1973 წლებში ეკავა პროფესორის თანამდებობა, 1973 წლიდან იყო ამავე კათედრის კონსულტანტი. ლობჟანიძე მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომლებიც ეხება კაპიტალისტურ კვლავწარმოებისა და სოციალიზმის გეგმაზომიერი განვითარების პრობლემებს. მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში (1939-1945). მიღებული აქვს საბრძოლო ჯილდოები. გონებრივ და ფიზიკურ შრომას შორის არსებითი განსხვავების დაძლევის პრობლემა სსრ კავშირში, თბ., 1959; შრომის მიხედვით განაწილება და მატერიალური დაინტერესების პრინციპი კომუნიზმის გაშლილი მშენებლობის პერიოდში, თბ., 1966. ლობჯანიძე თედორე დომელას (დომენტის) ძე დაარქივებული 2023-10-07 საიტზე Wayback Machine.