laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იური კვაჭაძე

იური კვაჭაძე (დ. 2 იანვარი, 1947 — გ. 22 ივლისი 2007) — ქართველი ინჟინერი, მხატვარი, რეჟისორი, სცენარისტი. 1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტორის სპეციალობით და 1979 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოფაკულტეტი. მუშაობდა ზონალური პროექტირების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში და კინოსტუდია „ქართულ ფილმებში“ არქიტექტორად. გადაიღო მხატვრული ფილმები: „ყველაწმინდა“, „ევრიკა“, „აია კოლხეთი“, „ექვსი თოვლიანი დღე“, „წინამორბედი“. დოკუმენტური ფილმები: „არქიტექტორები“, „ალავერდი“, „უკანასკნელი წერილი შვილებს“. დამდგმელი მხატვარია ფილმებისა: „ბეღურების გადაფრენა“, „რად სტვენს ბულბული“, „თეთრი ცხენი უკეთესია?“ და სხვ. ქართული კონო, 1896-2011, თბ., 2011 გვ. 109 იური კვაჭაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
რევაზ ჭარხალიშვილი

რევაზ ჭარხალაშვილი (დ. 17 თებერვალი, 1931 — გ. 9 თებერვალი 1980) — ქართველი მსახიობი,რეჟისორი,სცენარისტი. 1955 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1955-1958 წლებში მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში რეჟისორად. მუშაობა კინოში „ქართული ფილმი“ რეჟისორის ასისტენტობით დაიწყო. იყო მეორე რეჟისორი ფილმებზე: „ზღვის ბილიკი“, „დრო იწურება განთიადისას“, „დიდი მწვანე ველი“, „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“. როგორც დამდგმელმა რეჟისორმა გადაიღო ფილმები: „ბედის უკუღმართობა“, „მეზობლები“, „ზღვის მგელი“, „მე და ჩემი მეზობლები“, „კიბე“, „სოფლის აშიკი“, „სამი სასიძო“, „მეცამეტე გოჭი“. ვალერიან სულაკაურთან ერთად დაწერა სცენარი ფილმისთვის „ბილიკები ცაში“, გადაღებულია ფილმებში: „პასტორალი“, „ბენზინის ჩამომსხმელი“, „კაშხალი მთაში“. ქართული კინო, 1896-2011, თბ., 2011 გვ. 212 რევაზ ჭარხალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რევაზ ჭარხალიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია რევაზ ჭარხალიშვილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ვლადიმირ მაკეი

ვლადიმირ მაკეი (დ. 5 აგვისტო, 1958 – 26 ნოემბერი, 2022) — ბელარუსი პოლიტიკოსი, ბელარუსის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2012-2022 წლებში, პოლკოვნიკი. ვლადიმირ მაკეი დაიბადა 1958 წლის 5 აგვისტოს. 1980 წელს დაამთავრა მინსკის უცხოურ ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. მაკეი მსახურობდა როგორც საბჭოთა, ისე დამოუკიდებელი ბელარუსული არმიის შეიარაღებულ ძალებში. 1993 წელს სამხედრო მოღვაწეობა პოლკოვნიკის რანგში დაასრულა. ამავე წელს დაამთავრა ავსტრიის დიპლომატიური აკადემია. მაკეი სამინისტროს არაერთ დეპარტამენტში მუშაობდა მდივნის თანამდებობაზე (ინფორმაცია და ჰუმანიტარული კოოპერაცია, ანალიზი და პროგნოზი, მინისტრის ოფისი, სახელმწიფო პროტოკოლის სამსახური). 1996-1999 წლებში მუშაობდა კონსულად (ბელარუსის საელჩო საფრანგეთში), და პარალელურად იყო ბელარუსის წარმომადგენელი ევროპის საბჭოში. 2000-2008 წლებში მაკეი ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრე ლუკაშენკოს ასისტენტი იყო, რის შემდეგაც პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე გადაინაცვლა, სადაც 2012 წლამდე დარჩა. 2012 წლის 20 აგვისტოდან ხდება საგარეო საქმეთა მინისტრი. ფლობდა ბელარუსულ, რუსულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებს. გარდაიცვალა 2022 წლის 26 ნოემბერს, 64 წლის ასაკში. ↑ Биографии Юрия Жадобина, Вадима Зайцева и Владимира Макея (Jul 15, 2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 19, 2008. ციტირების თარიღი: Aug 15, 2020 ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Belarusian foreign minister Vladimir Makei passes away — BelTA. ციტირების თარიღი: 2022-11-26 ↑ Minister and Deputy Ministers. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 4, 2011. ციტირების თარიღი: Aug 15, 2020 ↑ Belarus foreign minister Makei dies. Reuters (26 November 2022). ციტირების თარიღი: 26 November 2022
სერგო არუთინოვი

სერგო არუთინოვი (დ. 29 მაისი, 1951) — სომეხი ექიმი, მეცნიერი. 1975 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო სტომატოლოგიური ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. 1975 წელს ინტერნატურის კურსი გაიარა რესპუბლიკურ სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკაში.1976–1982 წლებში მუშაობდა გორის სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკაში. 1982–1995 წლებში რესპუბლიკურ სტომატოლოგიურ პოკლინიკაში. 1995 წლიდან ორთოპედიული სტომატოლოგიის კათედრის გამგედ. ავტორია 127 სამეცნიერო ნაშრომის. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია სამი საკანდიდატო დისერტაცია. აქვს 22 საავტორო მოწმობა და პატენტი. ექიმი–სტომატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, რუსეთის ფედერაციის ჯანდაცვის სამინისტროს სტომატოლოგთა დახელოვნების ინსტიტუტის პროფესორი. 1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გართულებათა პროფილაქტიკა მეტალოკერამიკის პროტეზების გამოყენების დროს“. 1999 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „სახის ქვედა მესამედის შემცირების ორთოპედიული მკურნალობის პათოგენეტიკური საფუძვლები“. 1996 - ოქროს მედალი ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 19 სერგო არუთინოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
წითელი ვაზი

წითელი ვაზი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, საშუალოდ დანაკვთული, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის ან შეზნექილი, მუქი-წითელი. კანი სქელი აქვს და ადვილად სცილდება რბილობს. ცვილისებრი ფიფქით ოდნავაა დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წითელი ვაზი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.4-17.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.6-6 გ/ლ-ს. წითელი ვაზი იძლევა სუფრის ნაკლებად შეფერილ, თხელ, წითელ, მშრალ ღვინოს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 475
ხარისთვალა მესხური

ხარისთვალა მესხური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში მესხეთიდან. ერთეული ძირებია შემორჩენილი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო და გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია და მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ გასდევს ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ დატოტვილი. საშუალო სიმკვრივის ან თხელია. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ყვითელი, ქარვისფერი ელფერით. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი. ხარისთვალა მესხური ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 135-156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში ან სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 170-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. გამოირჩევა მტევნის ლამაზი აღნაგობით, დიდი და ქარვისფერი მარცვლებით, ტრანსპორტირების უნარითა და სასიამოვნო გემოთი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 509
დავით გურამიშვილი (ფილმი)

დავით გურამიშვილი — თბილისის კინოსტუდიაში 1946 წელს გადაღებული ისტორიულ-ბიოგრაფიული ფილმი. მისი დამდგმელი რეჟისორები არიან ნიკოლოზ სანიშვილი და იოსებ თუმანიშვილი. ფილმში გადმოცემულია XVIII საუკუნის ქართველი პოეტის, მეფე ვახტანგ VI-ის კარზე აღიარებული დავით გურამიშვილის ისტორია, რომელსაც ლეკები გაიტაცებენ. ხანგრძლივი ტყვეობის შემდეგ დავითი გაქცევას მოახერხებს და სამხედრო დახმარების სათხოვნელად რუსეთში ჩასული ვახტანგ მეფის ამალას შეუერთდება. აქ გაიგებს, რომ მისი სატრფო ქეთევანი რუსი ბარონისთვის მიუთხოვებიათ. უცხო ქვეყნის ომებში მრავალბრძოლაგამოვლილი, სამშობლოს გასაჭირით და პირადი უბედობით დამწუხრებული დავითი თავშესაფარს უკრაინის მიწაზე იპოვის. გიორგი შავგულიძე — დავით გურამიშვილი კოხტა ყარალაშვილი — თავადი გიორგი – დავითის მამა ალექსანდრე ომიაძე — ვახტანგ VI – ქართლის მეფე დოდო ჭიჭინაძე — ქეთევანი გიორგი დავითაშვილი — სულხან-საბა ორბელიანი შალვა ღამბაშიძე — თავადი ელიზბარი – ქეთევანის მამა ფაინა შევჩენკო — ანა იოანეს ასული – რუსეთის დედოფალი ტატიანა ოკუნევსკაია — ელიზავეტა პეტროვნა – პეტრე დიდის ასული ივანე პერესტიანი — ვოლინსკი – დედოფალ ანას მინისტრი ივანე მალიუტინი — ჰერცოგი ბირონი ოსიპ აბდულოვი — უშაკოვი – კანც–ის უფროსი ვლადიმერ ლუკიანოვი — ეგორი – გრებენელი კაზაკი ანატოლი სმირანინი — ფრიდრიხ მეორე – პრუსიის მეფე მიხეილ მგელაძე — პოეტი ჯავახიშვილი გიორგი გელოვანი — გიორგი, მეფე ვახტანგ VI-ის ვაჟი „დავით გურამიშვილი (ფილმი)“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „დავით გურამიშვილი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
წყობილა

წყობილა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი ან მომრგვალო, მუქი-ლურჯი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — მოვარდისფრო. წყობილა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს. წყობილა გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ინტენსიურადაა შეფერილი, ნაკლებად სასიამოვნო გემოთი. კარგი საკუპაჟე მასალაა სუსტად შეფერილი ღვინოების შეფერვის გასაუმჯობესებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 487-488
წირქვალის თეთრი

წირქვალის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. სახელი დაერქვა ჭიათურის პლატოზე მდებარე სოფელ წირქვლის მიხედვით, რომელშიც თავიდანვე იყო გავრცელებული. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი ფერის, მომწვანო ელფერით. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უმნიშვნელოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — ტკბილი და სასიამოვნო. წირქვალის თეთრი საშუალო ზრდისაა, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 148 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.8 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს. გამოიყენება ნაზი და ჰარმონიული სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 478
ჭეჭიბერა

ჭეჭიბერა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ განივოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო აბლაბუდისებრია. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრული, გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური, საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღია მწვანე ელფერის. კანი თხელი და ნაკლებმკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია. ჭეჭიბერა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 192-197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10.5 გ/ლ-ს. ჭეჭიბერას ყურძენს სხვა ჯიშებთან ერთად წურავენ და სუფრის თეთრ, მშრალ ღვინოს ამზადებენ. ცალკე დაყენებული ღვინო დაბალი ხარისხისაა, არაჰარმონიული, მაღალმჟავიანი და ალკოჰოლის დაბალი შემცველობით. ასევე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 491
ჯავახეთურა

ჯავახეთურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან. როგორც სახელწოდებიდან ჩანს, იგი აჭარაში ჯავახეთიდან უნდა იყოს შემოტანილი, მაგრამ ჯავახეთი მაღალმთიანი ზონაა და იქ მევენახეობა არასდროს ყოფილა განვითარებული. ამიტომ ვარაუდობენ, რომ ეს ჯიში მესხეთიდან უნდა იყოს წამოღებული. ჯავახეთურა ერთეული ასწლოვანი მაღლარების სახითაა ზემო აჭარაში, ხულოს სოფლებში: ჩაოსა და ფურთიოში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანია. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ახასიათებს განტოტვა, რომელიც მტევნის სიგრძის ერთ მესამედს აღწევს. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან ოდნავ მოგრძო, მოყვითალო-მოქარვისფრო ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით მცირედ დაფარული. რბილობი წვნიანია, ძალიან ტკბილი და სასიამოვნო გემოთი. ჯავახეთურა ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 190 გრამია, ხოლო ერთი ძირი მაღლარის მოსავლიანობა — 40-50 კილოგრამი. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5-23.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.0-9.2 გ/ლ-ს. სასუფრე ყურძნის ჯიშია, აქვს თხელი, დიდი მტევნები, ლამაზი მოგრძო მარცვლები და კარგი გემო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 533
ხიხვი ლეჩხუმის

ხიხვი ლეჩხუმის — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან. რაჭა-ლეჩხუმში მცირე ნაკვეთების სახით უძველესი დროიდან იყო გავრცელებული. რაჭული ხიხვი სრულიად განსხვავდება ამავე სახელწოდების კახური ჯიშისგან (იხ. ხისვი (ჯაწაწურა). ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, სამნაკვთიანი, იშვიათად დაუნაკვთავი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, ძლიერ კუმსი, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად ოვალური და მომწვანო. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი აქვს, სასიამოვნო გემოთი. ხიხვი საშუალო ზრდის ვაზია. საშუალო ან საშუალოზე უხვმოსავლიანია. ცაგერში ყურძნის დამწიფებას 192 დღე სჭირდება, ხოლო იმერეთში 156 დღე. ლეჩხუმში სრულ სიმწიფეში ოქტომ-ბრის მეორე ნახევარში შედის, იმერეთში კი ოქტომბრის პირველ რიცხვებში. მტევნის წონა 100-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 9.5-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს. ხიხვი გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 522
ჭუბულო

ჭუბულო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან. გავრცელებული ყოფილა ლეჩხუმში, მაგრამ 1937-1939 წლებში შესწავლის დროს ერთადერთი ვაზი იყო დარჩენილი სოფელ სპათაგორში. ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ განივოვალური. თითქმის დაუნაკვთავი. ფოთლის ქვედა მხარე სრულიად შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური, ხშირად ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ან მუქი წითელი ელფერით. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით შესამჩნევად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. ჭუბულო საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 80-100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.4-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს. გამოიყენება სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 502
ჯინეში

ჯინეში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან. წარსულში ჯინეში მაღლარების სახით ფართოდ ყოფილა გავრცელებული ზემო აჭარაში, ხულოს სოფლებში: დეკანაშვილებში, ჩაოში და ფურთიოში. მოსახლეობა მას ძირითადად სასუფრი ყურძნად მოიხმარდა, ხანდახან ვაზზე ტოვებდა და საჭიროების მიხედვით კრეფდა ან მთელი ზამთრის განმავლობაში აკიდოების სახით ინახავდა. ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით, ჯინეში ასევე ფართოდ ყოფილა გავრცელებული შავშეთ-კლარჯეთშიც, ძირითადად მურღულის ხეობაში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხ-არე ძალიან მცირედაა შებუსული აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. ახასიათებს დატოტვა. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური. მუქი ვარდისფერი შეფერილობის. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით მცირედ დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანია, ტკბილი გემოთი. ჯინეში საშუალო ზრდისა და საშუალოზე უხვმოსავლიანია. ხულოს რაიონში სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 210-215 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 95 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5-8.0 ტონა. ყურძნის სრულ სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.0-10.4 გ/ლ-ს. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. ხასიათდება მტევნისა და მარცვლის გარეგნული სილამაზით სასიამოვნო გემოთი. გამოსადეგია ზამთარში შესანახად და ბაქმაზის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 538
ჯვარი (ვაზის ჯიში)

ჯვარი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ჯვარი ძალიან იშვიათი ჯიშია. იგი ხელოვნური დამტვერვის გარეშე მცირემოსავლიანია, რაც მისი მდედრობითი ყვავილის აგებულებითაა გამოწვეული. გლდანსა და ავჭალაში ჯვარს შეცდომით „ცანცქატას“ ეძახიან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდია, გულისებრი ფორმის. სამ, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული ჯაგრისებრად, რაც ძარღვების გასწვრივ ჭარბობს. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი ძირითადად საშუალო ზომისაა, აქვს დიდი მტევნებიც. მტევანი კონუსური ფორმისაა, ხშირად დატოტვილი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ თხელია და წვრილმარცვლიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ჩალისფერი. კანი თხელი და მწკლარტე აქვს. ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, საკმაოდ ტკბილი. ჯვარი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი დაახლოებით კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 163 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 150-170 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-9გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ევროპული წესით დაყენებული ღვინო ქარვისფერია, საკმაოდ სხეულიანი და სასიამოვნო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 538
ჭითაში

ჭითაში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ჭითაში მეგრულად „წითელს“, „წითლისა“-ს ნიშნავს. ამ ვაზს ფერის მაუწყებელი სახელი ჰქვია. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარ-ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავ-მოწითალო ელფერით. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარულ-რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავია, გემო — ტკბილი. ჭითაშის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 205-208 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 138 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-8.7 გ/ლ-ს. ჭითაში გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება მსუბუქი, საკმაოდ ჰარმონიული, მომეტებული და სასიამოვნო სიმჟავით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 494-495
ჭვიტილური

ჭვიტილური, ჭვიტილოური, ჭყვიტილური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. წარსულში ჭვიტილური მასობრივად ყოფილა გავრცელებული სამეგრელოს მთისპირა რაიონებში: წალენჯიხაში, კორცხელში, ნაკიფუში, ჩხოროწყუში, საჩინოში, ფოცხოში, უშაფათში. მუხურში, მარტვილში, კიწიაში, თამაკონში, სალხინოში და სხვაგან. ჭვიტილური მაღლარად უხვ მოსავალს იძლეოდა, შესანიშნავად იტანდა ტრანსპორტირებას და მთელ დასავლეთ საქართველოში განთქმულ ღვინოს იძლეოდა. ამჟამად მცირე რაოდენობითაა აღდგენილი აღნიშნულ მუნიციპალიტეტებში და საკოლექციო ვენახებში. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი მონაცრისფრო ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ახასიათებს მხარიც, რომელიც მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს, საკმაოდ კუმსია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოყვითალო ქარვისფერ-საკმაოდ სქელი და მკვრივკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. ჭვიტილური საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 205 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 90-132 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-12.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-21.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-8.9 გ/ლ-ს. ჭვიტილური მაღალხარისხიანი ვაზის ჯიშია. გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. მისი ღვინო ხასიათდება გამჭვირვალე შეფერვით, ალკოჰოლისა და მჟავიანობის კარგი შეფარდებით, დიდი სხეულით, ჰარმონიულობით და საუკეთესო გემოთი. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 494
ჭუბერი

ჭუბერი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან. ძალიან მცირედაა გავრცელებულია სამეგრელოში. ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, ძლიერ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. მარცვალი მცირე ზომის აქვს. საკმაოდ კარგი ხარისხის ღვინის მომცემი ჯიშია. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 502
ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი

ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი (ინგლ. University College London, UCL) — დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი საგანმანათლებლო-სამეცნიერო ცენტრი. შეიქმნა 1826 წელს შოტლანდიელი პოეტის, ტომას კემპბელისა და ადვოკატის, ჰენრი ბრუმის ინიციატივით როგორც ლონდონის უნივერსიტეტი. გათვლილი იყო სხვადასხვა აღმსარებლობის, ეროვნებისა და სქესის (ქალების მიღება დაიწყეს 1878 წლიდან) სტუდენტებზე. მის „სულიერ მამად“ ითვლება ჯერემი ბენთამი. დამაარსებლები ახალ უნივერსიტეტს უყურებდნენ როგორც ალტერნატივას ოქსფორდისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტებისათვის, რომლებიც მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ანგლიკანურ ეკლესიასთან. თავდაპირველად მოიცავდა ქიმიის და რამდენიმე უცხო ენის ფაკულტეტებს, მოგვიანებით გაიხსნა მათემატიკის, გეოგრაფიის, ფსიქოლოგიისა და საინჟინრო საქმის ფაკულტეტები, 1836 წელს ლონდონის სამეფო კოლეჯთან ერთად გახდა ლონდონის უნივერსიტეტის საფუძველი, 1907 წლიდან მის შემადგენლობაშია, თანამედროვე სახელი ეწოდება 1976 წლიდან. 1834 წელს გაიხსნა ჩრდილოეთ ჰოსპიტალი, 1871 წელს — ფელიქს სლეიდის ნატიფი ხელოვნების სკოლა, 1948 წელს — ჯორჯ ისტმენის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, 1959 წელს — ევროპული კულტურის შესწავლის მსოფლიოში პირველი ინსტიტუტი, 1966 წელს მალარდის კოსმოსური სამეცნიერო ლაბორატორია, 1999 წელს — სლავური და აღმოსავლეთევროპული კვლევების სკოლა, 2001 წელს — ჯილ დანდოს კრიმინალისტიკის ინსტიტუტი (დანაშაულის შემცირების პროგრამების შემუშავების მსოფლიოში პირველი ცენტრი), 2006 წელს — ლონდონის ნანოტექნოლოგიების ცენტრი (ლონდონის საიმპერიო კოლეჯთან ერთად). კურსდამთავრებულთა და პედაგოგთა შორისაა: ალექსანდერ ბელი, ფრენსის გალტონი, მაჰათმა განდი, ჯომო კენიატა, ჯონ სტიუარტ მილი, ნობელის პრემიის 30-მდე ლაურეატი, მ.შ. უილიამ ლორენს ბრეგი, ჰენრი ჰალიტ დეილი, ფრენსის კრიკი, ჯონ ო’კიფი, ოტო ლევი, პოლ ნერსი, უილიამ რამზაი, ოუენ რიჩარდსონი, რაბინდრანათ თაგორი. სტრუქტურაშია (2016): 11 ფაკულტეტი, 100-ზე მეტი დეპარტამენტი, ინსტიტუტი და კვლევითი ცენტრი, 17 მსხვილი ბიბლიოთეკა, 7 მუზეუმი, მ.შ. ზოოლოგიის დიდი (1828), სამხატვრო (1847), პიტრის სახელობის ეგვიპტის არქეოლოგიური (1892), ფრენსის ჰალტონის ინსტუმენტებისა და პრეპარატების კოლექცია. სწავლობს 36 ათასამდე სტუდენტი მსოფლიოს 150 ქვეყნიდან (2016). 2016–2017 წლების შეფასებით, მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტთა რეიტინგში (QS World University Rankings) მე-7 ადგილს იკავებს (თავისუფლების ინდექსი — 95,6), მ.შ. სამეცნიერო რეპუტაცია — 99,8, რეპუტაცია დამსაქმებლებთან — 99,3. ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 1.2 Aligned ISNI and Ringgold identifiers for institutions // zenodo — 2017. — doi:10.5281/ZENODO.758080 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q22661177"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q64159407"></a> ↑ http://russellgroup.ac.uk/about/our-universities/ ↑ https://orcid.org/members/001G000001CAlw8IAD-university-college-london-ucl ↑ https://web.archive.org/web/20231020113811/https://orcid.org/members ↑ https://www.jisc.ac.uk/membership ↑ https://irods.org/about/ ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ Our Members / Tier 1 ↑ https://publicationethics.org/members ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 Лондонский университетский колледж ru. Большая российская энциклопедия. Электронная версия (2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-11-26. ციტირების თარიღი: 26 ნოემბერი, 2022