laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
წყრომი

წყრომი (ლათ. Otus) — ფრინველთა გვარი ბუსნაირთა რიგისა. მოიცავს ევროპაში, აზიაში (გარდა ჩრდილოეთისა), აფრიკასა და ამერიკაში (გარდა უკიდურესი ჩრდილოეთისა და სამხრეთისა) გავრცელებულ 37 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში — 1 ჩვეულებრივი წყრომი (ლათ. Otus scops) გვხვდება. მისი სხეულის სიგრძე 20 სმ, მასა 80 გ აღწევს. მორუხო ფერისაა, შესამჩნევად ჭრელი. ბუდობს ფოთლოვან ტყეებში, პარკებში. მარტში ხის ფუღუროში დებს 2-6 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 25 დღე-ღამე გრძელდება. კრუხობს მხოლოდ დედალი. ძირითადად იკვებება მწერებით, უფრო იშვიათად — წვრილი ფრინველებითა და მღრღნელებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 373.
სერიული მკვლელი

სერიული მკვლელი — პიროვნება, რომელსაც აქვს ჩადენილი სამი ან მეტი ადამიანის მკვლელობა 30 დღეზე მეტი პერიოდის განმავლობაში. მკვლელობის მოტივაცია ძირითადად დაფუძვნებულია ფსიქოლოგიური თვითდაკმაყოფილებისთვის. ხშირად სექსუალური ელემენტებია ჩართული მკვლელობაში. მკვლელმა შეიძლება ჩაიდინოს ერთმანეთთად დაკავშირებული მკვლელობები, მაგალითად რასის, შეხედულების, სქესისა და წლოვანების მიხედვით. სერიული მკვლელის ინგლისური ტერმინი (ინგლ. serial killer) უბრალოდ მიეწერა ყოფილ FBI–ის სპეციალურ აგენტ რობერტ რესიერის 1970–იან წლებში სერიული მკვლელობის შესახებ (ინგლისური) სერიული მკვლელობის შესახებ დაარქივებული 2010-10-07 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ჰანიბალ ლექტერი

ჰანიბალ ლექტერი (ინგლ. Hannibal Lecter) — გამოგონილი პერსონაჟი ტომას ჰარისის მიერ, რომელიც გამოჩნდა მის ნოველების სერიებში. ლექტერი პირველად გამოჩნდა თრილერ „წითელ დრაკონში“ როგორც შესანიშნავი ფსიქიატრი და კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი. პირველი ფილმი „ხალხზე მონადირე“ იყო დაფუძნებული ნოველა წითელ დრაკონზე. ფილმში ლექტერის როლი ითამაშა ბრაიან კოქსმა. 2002 წელს, ფილმის მეორე ადაპტაცია, რომელსაც ნოველის თავდაპირველი სახელი – „წითელი დრაკონი“ ერქვა, ლექტერის როლი ითამაშა ენტონი ჰოპკინზმა, რომელსაც მანამდე ეს როლი ნათამაშები ჰქონდა „კრავთა დუმილსა“ და „ჰანიბალში“. 1991 წელს, ჰოპკინზმა მოიგო კინოაკადემიის ჯილდო მისი შესრულებისათვის, მიუხედავად იმისა, რომ იგი მხოლოდ 16 წუთით გამოჩნდა ეკრანზე. 2003 წელს, ჰანიბალ ლექტერი (ჰოპკინზის განსახიერებით) ამერიკის კინოინსტიტუტმა დაასახელა ყველაზე სამახსოვრო ბოროტმოქმედად ფილმების ისტორიაში. ჰანიბალ ლექტერი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
კრავთა დუმილი (ფილმი)

„კრავთა დუმილი“ (ინგლ. The Silence of the Lambs) — 1991 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, რომელიც გადაღებულია ჯონათან დემის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ ჯოდი ფოსტერი, ენტონი ჰოპკინზი, სკოტ გლენი, ტედ ლივინი, ენტონი ჰილდი და ბრუკ სმიტი. ფილმი გადაღებულია ტომ ჰარისის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმში აღსანიშნავია პერსონაჟი ჰანიბალ ლეკტერი, კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი. დაცულია ფილმების ეროვნულ რეესტრში (2011). ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. დასავლეთ ამერიკაში ფსიქოპატი იტაცებს და კლავს ახალგაზრდა ქალებს. გამოძიების ფედერალური ბიურო დარწმუნებულია, რომ ამას ერთი და იგივე ადამიანი აკეთებს. ამიტომ აგენტ კლარისა სტარლინგს ავალებენ შეხვდეს მანიაკ ტუსაღს, რომელიც შეძლებდა სერიული მკვლელის ფსიქოლოგიური მოტივების ახსნას. ტუსაღი – ფსიქიატრიის მეცნიერებათა დოქტორი ჰანიბალ ლექტერია, რომელიც მკვლელობისა და კანიბალიზმისათვის იხდის სასჯელს. ის თანხმდება სტარლინგს დახმარების გაწევაზე, თუმცა სანაცვლოდ სთოხვს, რომ აგენტმა უპასუხოს კითხვებს პირადი ცხოვრებისა და მძიმე ბავშვობის შესახებ. კლარისა თანხმდება შემოთავაზებაზე და ლექტერის დახმარებით სერიული მკვლელის კვალს დაადგება. ოსკარი საუკეთესო ფილმი საუკეთესო მსახიობი კაცი: ენტონი ჰოპკინზი საუკეთესო მსახიობი ქალი: ჯოდი ფოსტერი საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ტედ ტელი BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცი მთავარ როლში: ენტონი ჰოპკინზი საუკეთესო მსახიობი ქალი მთავარ როლში: ჯოდი ფოსტერი ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალი დრამაში: ჯოდი ფოსტერი ბერლინალე საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი „კრავთა დუმილი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „კრავთა დუმილი“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „კრავთა დუმილი“ — Allmovie-ზე „კრავთა დუმილი“ — Box Office Mojo-ზე კრავთა დუმილი Metro-Goldwyn-Mayer-ის საიტზე ↑ 1.0 1.1 The Silence of the Lambs. Box Office Mojo. ↑ Silence of the Lambs added to US film archive. BBC.
ჭვინტა

ჭვინტა (ლათ. Carduelis cannabina სინონიმები Acanthis cannabina, Cannabina cannabina) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია ევროპაში, აზიის დიდ ნაწილში, ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, მწვანე კონცხის კუნძულებზე. საქართველოში გვხვდება თითქმის ყველგან როგორც მობუდარი ფრინველი. ცხოვრობს ტყეებისა და ჭალების ნაპირებზე, ბუჩქნარებში, სოფლის ეზოებში. ბუდეს იკეთებს ხეზე. იკვებება თესლით. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ჩვეულებრივი ჭვინტა (Carduelis cannabina cannabina) და თურქესტანული ჭვინტა (Carduelis cannabina, bella). ჟორდანია რ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 393.
ავტომაგისტრალი

ავტომაგისტრალი (ავტო... და ლათ. magistralis — „მთავარი“), ავტოსტრადა (იტალ. strada — „ქუჩა“), ავტობანი (გერმ. Bahn — „გზა“) — ავტომობილების სწრაფი, მასობრივი მოძრაობისათვის განკუთვნილი მაგისტრალური საავტომობილო გზა. ავტომაგისტრალი გაჰყავთ ერთმანეთისაგან დაშორებულ დიდ დასახლებულ ცენტრებს ან ეკონომიკურ რაიონებს შორის. ის გვერდს უვლის დასახლებულ პუნქტებს (მათ უკავშირდება სპეციალური მისასვლელი გზებით), ხოლო სხვა გზებთან გადაიკვეთება სხვადასხვა დონეზე. მშენებლობა გამართლებულია საავტომობილო ნაკადების მაღალი ინტენსივობის დროს. წარმოადგენს სრულყოფილ და ყველაზე ძვირადღირებულ საავტომობილო გზას, რომელიც წარმოქმნის ქვეყნის საგზაო ქსელის საფუძველს. ორივე მიმართულებით მოძრაობისათვის აქვს ორ-ორი ან მეტი სავალი ზოლი. შემხვედრ მიმართულებებს შორის აუცილებლად გადის გამყოფი ზოლი (არანაკლებ 5 მ სიგანისა) სპეციალური ზღუდეებით. სპეციალური ზოლებია მოწყობილი ავტომაგისტრალზე შემსვლელი და იქიდან გამომსვლელი მანქანებისთვის. ცალკეულ შემთხვევებში შესაძლოა თითოეული მიმართულების სავალი ნაწილი ცალ-ცალკე ვაკისებზე იყოს განლაგებული, რაც აადვილებს გზის რელიეფისადმი მისადაგებას. ავტომაგისტრალს აგებენ I კატეგორიის საავტომობილო გზების ნორმების შესაბამისად. ავტომაგისტრალისათვის დამახასიათებელია ესტაკადების მოწყობა ფართო ხეობების გადაკვეთისას, მთებისა და ბორცვების გაჭრა გვირაბებით, რათა არ შეიცვალოს გზის მიმართულება. მოძრაობის მაღალი ინტენსივობისას გათვალისწინებულია სტაციონარული განათება; მნიშვნელოვანი სატვირთო მოძრაობის შემთხვევაში მოწყობილი აქვთ ცალ-ცალკე სავალი ნაწილები მსუბუქი და სატვრითო ავტომობილებისთვის, ავტობუსებისთვის. გზის, ტრანსპორტისა და მგზავრთა მომსახურებისათვის ავტომაგისტრალის გასწვრივ განლაგებულია სპეციალური ნაგებობები. საგზაო ნიშნებისა და სიგნალების შესახებ საერთაშორისო კონვენციის (1968, ვენა) შესაბამისად, ავტომაგისტრალის დასაწყისი და დასასრული აღინიშნება სპეციალური საგზაო ნიშნებით. ↑ 1.0 1.1 ავტომაგისტრალი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 159. ↑ 2.0 2.1 Лобанов Е. М. Автомагистраль // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М., 2005. — стр. 151.
საქართველო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე

საქართველოს დებიუტი ევროვიზიაზე 2007 წლის შედგა. პირველი წარმომადგენელი იყო სოფო ხალვაში სიმღერით „Visionary Dream“. 2009 წელს საქართველოს სახელით უნდა წასულიყო ჯგუფი სტეფანე და 3G, მაგრამ გავიდნენ კონკურსიდან, რადგან არ შეცვალეს სიმღერის „We don't Wanna Put in“ ტექსტი. უმაღლესი შედეგი ქვეყანას სოფო ნიჟარაძემ და ჯგუფმა „eldrine“-მა მოუტანეს 2010 და 2011 წლებში სიმღერებით „Sine“ და „One More Day“. საქართველომ მისცა ყველაზე მეტი ქულა... საქართველოს მისცეს ყველაზე მეტი ქულა... ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“. საქართველოს ევროვიზია
ჭვინტაკასებრნი

ჭვინტაკასებრნი (ლათ. Prunellidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 გვარის (Prunella და Laiscopus) 12 სახეობას. გავრცელებული არიან ევროპასა და აზიაში. საქართველოში გვხვდება 2: ალპური ჭვინტაკა (Laiscopus collaris) და ტყის ჭვინტაკა (Prunella modularis). პირველი ბინადრობს ქვა-ღორღიანსა და კლდეებში — ალპურ სარტყელში, მეორე — ხშირბუჩქნარიან ტყეებში. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე, დებენ 4-6 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 2 კვირამდე გრძელდება. იკვებებიან წვრილ-წვრილი უხერხემლოებით, კენკრით, თესლებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 393.
ევროპის I გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

22 - 28 აგვისტო 1957 ვენა, ბადენი ავსტრია. ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ოთხ ქვეჯგუფად დაყოფილი 11 გუნდი არკვევდა ოთხ ფინალისტს. გუნდების შემადგენლობაში იყო 10 ძირითადი და 2 სათადარიგო მოთამაშე. ორივე ეტაპზე გუნდები ორ-ორჯერ ხვდებოდნენ ერთმანეთს. ფინალში სსრ კავშირის ნაკრებმა მეორე წრის ბოლო მატჩი მართლია წააგო იუგოსლავიის გუნდთან, მაგრამ ამას ხელი არ შეუშლია მისთვის შვიდქულიანი სხვაობით მოეგო ჩემპიონატი. საბჭოთა მოჭადრაკეების უპირატესობაზე მეტყველებდა ის ფაქტიც, რომ მათ მოიგეს 9 დაფა 12-დან. პირველი ეტაპი პირველი ჯგუფი 1. სსრკ - 17 ქულა 2. პოლონეთი - 3 ქულა  გდრ - უარი  ფინეთი - უარი მეორე ჯგუფი 1. ჩეხოსლოვაკია - 22,5 ქულა 2. ავსტრია - 20 ქულა 3. ნიდერლანდები - 17,5 ქულა მესამე ჯგუფი 1. იუგოსლავია - 27 ქულა 2. რუმინეთი - 20 ქულა 3. საფრანგეთი - 13 ქულა მეოთხე ჯგუფი 1. გერმანია -30 ქულა 2. ესპანეთი - 24,5 ქულა 3. ლუქსემბურგი - 5,5 ქულა ფინალი ჩემპიონის შემადგენლობა  სსრკ ვასილი სმისლოვი 3,5 (+2=3-1), პაულ კერესი 3 (+1=4-0), დავით ბრონშტეინი 4,5 (+3=3-0), მიხეილ ტალი 3 (+2=2-1), ბორის სპასკი 3,5 (+2=3-0), ტიგრან პეტროსიანი 4 (+3=2-0), მარკ ტაიმანოვი 3,5 (+2=3-0), ვიქტორ კორჩნოი 5,5 (+5=1-0), ალექსანდრე ტოლუში 4 (+3=2-0), ისააკ ბოლესლავსკი 3 (+1=4-0), იური ავერბახი 2 (+1=2-1), ლევ არონინი 1,5 (+1=1-1). დაფებზე საუკეთესონი
ლეიბორისტული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)

ლეიბორისტული პარტია (ინგლ. Labour Party) — მემარცხენე-ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია და მმართველი ძალა გაერთიანებულ სამეფოში. პარტია დაარსდა 1900 წელს, როგორც მუშათა წარმომადგენელთა კომიტეტი. 1906 წლიდან ამჟამინდელი სახელი ჰქვია. 1918 წლის თებერვალში მიღებულ იქნა ლეიბორისტული პარტიის წესდება-კონსტიტუცია. ამავე წლის აგვისტოში მიიღეს პროგრამული დოკუმენტი „შრომა და ახალი სოციალური წყობა“. პარტიის ორიენტაცია სოციალ-დემოკრატიულია და დაკავშირებულია პროფკავშირების მოძრაობასთან. პირველად მთავრობაში მოვიდა 1924 წელს. 2010-2015 წლებში ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი იყო ედ მილიბენდი, რომელიც 2015 წლის გენერალურ არჩევნებში პარტიის დამარცხების გამო პოსტიდან გადადგა, ხოლო მისი ადგილი ჯერემი კორბინმა დაიკავა. 2024 წლის 4 ივლისს ლეიბორისტულმა პარტიამ, კირ სტარმერის ხელმძღვანელობით, დიდი გამარჯვება მოიპოვა გაერთიანებული სამეფოს საყოველთაო არჩევნებში, რითაც თემთა პალატის 650-კაციან შემადგენლობაში ლეიბორისტები 412 ადგილს დაიკავებენ. პარტიის ოფიციალური საიტები ლეიბორისტები შოტლანდიელი ლეიბორისტები უელსელი ლეიბორისტები დაარქივებული 2015-07-01 საიტზე Wayback Machine. ახალგაზრდა ლეიბორისტები დაარქივებული 2018-08-31 საიტზე Wayback Machine. — პარტიის ახალგაზრდული ფრთა ↑ Nordsieck, Wolfram. (2017)United Kingdom. Parties and Elections in Europe. ციტირების თარიღი: 3 May 2018. ↑ Adams, Ian (1998) Ideology and Politics in Britain Today, illustrated, reprint, Manchester University Press, გვ. 144–145. ISBN 978-0-7190-5056-5. ციტირების თარიღი: 21 March 2015.  ↑ Labour membership falls slightly but remains above 500,000. the Guardian (8 August 2019). ციტირების თარიღი: 8 August 2019. ↑ Stephen O'Shea and James Buckley. (8 December 2015) Corbyn’s Labour party set for swanky HQ move. ციტირების თარიღი: 8 October 2017. ↑ 2024 UK general election results in graphics
ევროპის II გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

20 ივნისი - 2 ივლისი 1961 ობერჰაუზენი გერმანია. ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ოთხ ქვეჯგუფად დაყოფილი 14 გუნდი ორწრიან ტურნირებში იბრძოდა ფინალის ოთხი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის და იუგოსლავიის გუნდები პირდაპირ იყვნენ დაშვებული ფინალში. გუნდებში 10 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო. საბჭოთა მოჭადრაკეებმა ამჯერადაც უპრობლემოდ მოიგეს. თანაც მეორე პრიზიორებს, იუგოსლავებს ორივე მატჩი დიდი ანგარიშით მოუგეს. პირველი ეტაპი პირველი ჯგუფი 1. ესპანეთი - 22,5 ქულა 2. შვეიცარია - 17,5 ქულა  საფრანგეთი - უარი მეორე ჯგუფი 1. გერმანია - 23,5 ქულა 2. შვედეთი - 19,5 ქულა 3. ფინეთი - 17 ქულა  ნორვეგია - უარი მესამე ჯგუფი 1. ჩეხოსლოვაკია - 37,5 ქულა 2. გდრ - 35 ქულა 3. პოლონეთი - 28,5 ქულა 4. ავსტრია - 19 ქულა მეოთხე ჯგუფი 1. უნგრეთი - 25,5 ქულა 2. ბულგარეთი - 18 ქულა 3. რუმინეთი - 16,5 ქულა ფინალი ჩემპიონის შემადგენლობა  სსრკ მიხეილ ბოტვინიკი 6 (+4=4-1), მიხეილ ტალი 5,5 (+3=5-1), პაულ კერესი 6 (+4=4-0), ტიგრან პეტროსიანი 6 (+4=4-0), ვასილი სმისლოვი 8 (+7=2-0), ვიქტორ კორჩნოი 8,5 (+8=1-0), ეფიმ გელერი 6,5 (+4=5-0), მარკ ტაიმანოვი 7,5 (+6=3-0), ლევ პოლუგაევსკი 6,5 (+5=3-1), სემიონ ფურმანი 4 (+3=2-2), ალექსანდრე ტოლუში 4,5 (+4=1-1), ვლადიმირ ბაგიროვი 5,5 (+3=5-0). დაფებზე საუკეთესონი
ავტო...

ავტო... (ბერძ. autos — „თვით“) — რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი. იხმარება: „თვით“, „თავისი“ მნიშვნელობით. მაგალითად, ავტობიოგრაფია, ავტომობილი; „ავტომობილისა“, „საავტომობილოს“ მნიშვნელობით. მაგალითად, ავტოკოლონა, ავტოსტრადა; „ავტომატურის“ მნიშვნელობით. მაგალითად, ავტოკალამი, ავტოპილოტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 155.
მანქანა

მანქანა — მოწყობილობა, რომელიც ენერგიის, მასალისა და ინფორმაციის გარდასაქმნელად მექანიკურ მოძრაობებს ასრულებს. ძირითადი დანიშნულების მიხედვით მანქანა 3 სახისაა: ენერგეტიკული, სამუშაო და საინფორმაციო. ენერგეტიკულ მანქანებს, რომელთა დანიშნულებაა ნებისმიერი სახეობის ენერგიის გარდაქმნა მექანიკურ ენერგიად, მანქანა-ძრავებს უწოდებენ (ელექტროძრავა, შიგაწვის ძრავა, ტურბინა, დგუშიანი და ორთქლის მანქანები, ელექტროგენერატორი). სამუშაო მანქანები ორგვარია: ტექნოლოგიური და სატრანსპორტო. ტექნოლოგიურ მანქანაში გარდასაქმნელი მასალაა მყარი, თხევადი ან აირისებრი დასამუშავებელი საგანი, რომელსაც მანქანა უცვლის ფორმას, თვისებებს, მდგომარეობასა და მდებარეობას. სატრანსპორტო მანქანებში გარდასაქმნელი მასალა გადასაადგილებელი საგანია, რომელსაც მანქანა მხოლოდ მდებარეობას უცვლის. ტექნოლოგიური მანქანებია ლითონდასამუშავებელი ჩარხები, საგლინი დგანები, საქსოვი დაზგები, საფუთავი, აგრეთვე პოლიგრაფიის მანქანები; სატრანსპორტო — ავტომობილი, თბომავალი, თვითმფრინავი, შვეულმფრენი, საწეველა,კონვეიერი და სხვა. საინფორმაციო მანქანების დანიშნულებაა ინფორმაციის გარდაქმნა. მანქანებს, რომლებშიც ენერგიის, მასალის, ინფორმაციის ყველა გარდაქმნა ადამიანის უშუალო მონაწილეობის გარეშე სრულდება, მანქანა — ავტომატს ან უბრალოდ ავტომატს უწოდებენ. ერთმანეთთან თანამიმდევრულად შეერთებული და გარკვეული ტექნიკური პროცესის შემსრულებელი მანქანა — ავტომატების ერთობლიობა ქმნის ავტომატურ ხაზს. მანქანა და მანქანა-ავტომატი ამსუბუქებს ადამიანის შრომას, ზრდის შრომისნაყოფიერებას და უზრუნველყოფს სამუშაო პროცესის შესრულების მაღალ ხარისხს. მანქანებისა და მექანიზმების თეორია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 416.
ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა

ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლ. Internet Broadway Database ან IBDB) — ბროდვეის თეატრის პროდუქციებისა და პერსონალის მონაცემთა ონლაინ ბაზა. მას აკონტროლებს ბროდვეის ლიგის საგამომკვლელო დეპარტამენტი. საიტი დააარსა კარენ ჰაუსერმა 1995 წელს. (ინგლისური) ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზის ოფიციალური საიტი
ესპანური ფალანგა

ესპანური ფალანგა (ესპ. Falange Española de las Juntas de Ofensiva Nacional-Sindicalista; ტრადიციონალისტებისა და ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა) — ფაშისტური პარტია ესპანეთში. გამოხატავდა ფინანსური ოლიგარქიისა და მიწის მესაკუთრეთა ყველაზე უფრო რეაქციული ნაწილის ინტერესებს. 1933 წლის ოქტომბერში ხოსე ანტონიო პრიმო დე რივერამ შექმნა პარტია „ესპანეთის ფალანგის“ სახელწოდებით. 1934 წელს ეს პარტია გაერთიანდა სხვა ფაშისტურ ორგანიზაციებთან (ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტები) და ეწოდა „ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა“. 1934 წელს პრიმო დე რივერამ შეიმუშავა მისი პროგრამა - ე. წ. „ფალანგის 26 პუნქტი“. 1937 წელს იგი გაერთიანდა მონარქისტულ ტრადიციონალისტური თემის პარტიასთან და სხვა რეაქციულ დაჯგუფებებთან და ეწოდა „ტრადიციონალისტებისა და ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტების ესპანეთის ფალანგა“. პარტიას სათავეში ჩაუდგა გენერალი ფრანსისკო ფრანკო. 1936-1939 წწ. პარტია აქტიურად მონაწილეობდა ესპანეთის მეორე რესპუბლიკის წინააღმდეგ შეიარაღებულ ბრძოლაში. 50-იანი წლების II ნახევრიდან ეწოდა „ეროვნული მოძრაობა“. ამ დროიდან პარტიაში დაიწყო კრიზისი. ფრანკოს გარდაცვალების შემდეგ მალევე, 1977 წელს პარტია დაშლილად გამოცხადდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ესპანური ფალანგა Spartacus article on the Falange including a Falange manifesto დაარქივებული 2007-04-22 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Falange Española de las JONS (ესპანური) Falange Auténtica დაარქივებული 2011-02-03 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) La Falange (ესპანური) Website of the Unión Nacional de Trabajadores, the trade union arm of the Falangist movement Christian Falangist Party of America Christian Falange (ესპანური) José Antonio's written legacy
ჭივჭავი

ჭივჭავი (ლათ. Spinus spinus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 12 სმ, მასა 14 გრამს აღწევს. მომწვანო-მოყვითალო შეფერილობაზე მუქი ზოლები დასდევს, მამალს კი შავი „ქუდი“ ახურავს. გავრცელებულია ევროპის და აზიის წიწვიან ტყეებში. საქართველოში ბინადრობს, ზამთარში ნომადობს საჭმლის საძებნელად. ბუდობს ხეებზე. წელიწადში 2-ჯერ, აპრილში და ივნისში დებს 4-5 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 12 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებება მცენარეთა თესლით, მართვებს კვებავს მწერებითა და მათი მატლებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 398.
გიორგი ღონღაძე

გიორგი რუსლანის ძე ღონღაძე (უკრ. Георгій Русланович Ґонґадзе; დ. 21 მაისი, 1969, თბილისი — გ. 17 სექტემბერი, 2000, ტარაშჩის რაიონი) — წარმოშობით ქართველი, უკრაინელი ჟურნალისტი; გატაცებული და მოკლული იქნა 2000 წელს. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრის, რუსლან ღონღაძის შვილი. ღონღაძის სიკვდილთან დაკავშირებული გამოძიება გადაიზარდა ხმაურიან სკანდალში და პროტესტებში მაშინდელი უკრაინის პრეზიდენტის, ლეონიდ კუჩმას წინააღმდეგ. ღონღაძის მკვლელების ძებნა დღემდე მიმდინარეობს, თუმცა მის სიკვდილთან დაკავშირებული ორი ადამიანი დააპატიმრეს 2005 წლის მარტში, ხოლო მესამე 2009 წლის ივლისში. მისმა ქვრივმა, მიროსლავა ღონღაძემ და მათმა შვილებმა მიიღეს პოლიტიკური თავშესაფარი ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ცხოვრობდნენ ამერიკაში 2001 წლამდე. ევროპის საბჭომ მიიღო რეზოლუცია №1645, რომელშიც მოუწოდა უკრაინის პროკურატურას გამოეყენებინა ყველა შესაძლებლობა გიორგი ღონღაძის მკვლელებისა და მკვლელობის ორგანიზატორების საპოვნელად. 2005 წლის 23 აგვისტოს, პრეზიდენტმა ვიქტორ იუშჩენკომ ღონღაძეს უკრაინის გმირის წოდება მიანიჭა. ↑ როგორც დაადგინა გამოძიებამ და დაამტკიცა სასამართლომ. იხ. Gongadze Case (2000-2008): A Legal Review by Dr iur Vyacheslav "Slavik" Bihun, LL.M. - http://www.bihun.info/jushits/jurhit/article/242/ დაარქივებული 2009-07-27 საიტზე Wayback Machine. (უკრაინული) ↑ Про присвоєння Г. Гонгадзе звання Герой України. უკრაინის პრეზიდენტის ბრძანებულება (უკრაინული)
ალბერტ ფრეი

ალბერტ ფრეი (ინგლ. Albert Frey; დ. 18 ოქტომბერი, 1903, ციურიხი — გ. 14 ნოემბერი, 1998, პალმ-სპრინგზი, კალიფორნია) — სვეიცარიელი არქიტექტორი, საკუთარი განსაკუთრებული სტილით მოდერნიტულ არქიტექტურაში, რომელიც დღეს ცნობილია, როგორც „უდაბნოს მოდერნიზმი“. ციურიხში, შვეიცარია, დაბადებულმა ფრეიმ არქიტექტურაში დიპლომი 1924 წელს მიიღო ვინტერტურის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, შვეიცარია. აქ ფრეი ტრადიციული მშენებლობის ტექნიკას სწავლობდა და უფრო ტექნიკური განათლება მიიღო, ვინმე დიზაინის, იმ დროს პოპულარულ ბოზ-არტის სტილში. სწორედ ამ პერიოდში გაეცნო ფრეი ჰოლანდიური დე შტეილის მოძრაობას, გერმანულ ბაუჰაუზის სკოლას და მოდერნიზმის მოძრაობას, რომელიც ბრიუსელში ვითარდებოდა. ყოველივე ამან მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ფრეის გვიანდელ ნაშრომებზე. 1924-28 წლებში ფრეი რამდენიმე არქიტექტურულ პროექტზე მუშაობდა ბელგიაში. 1928 წელს მან პარიზში იმ ხანად უკვე კარგად ცნობილი საერთაშორისო სტილის არქიტექტორი ლე კორბუზიესა და პიერ ჟანერეს ატელიეში დაიწყო სამსახური. აქ მის თანამშრომელთა შორის იყვნენ ჟოზეპ ლუის სერტი, კუნიო მაეკავა და შარლოტ პერიანდი. ამ პერიოდში ლე კორბუზიესთვის ის მუშაობდა ვილა სავოისა და სხვა მნიშვნელოვან პროექტებზე. ერთ წელიწადში ფრეი სამუშაოდ შეერთებულ შტატებში მიემგზავრება, თუმცა ლე კორბუზიესთან ურთიერთობა მრავალი წლის განმავლობაში არ შეუწყვიტავს.
ევროპის III გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

6 - 16 ივნისი 1965 ჰამბურგი გერმანია. ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე სამ ქვეჯგუფად დაყოფილი 10 გუნდი ორწრიან ტურნირებში (პირველ ქვეჯგუფში ერთ წრედ) იბრძოდა ფინალის ოთხი (მესამე ქვეჯგუფიდაბ ფინალში ორი გუნდი გადიოდა) საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის და იუგოსლავიის გუნდები პირდაპირ იყვნენ დაშვებული ფინალში. გუნდებში 10 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო. საბჭოთა მოჭადრაკეებმა ამჯერად 9 ქულით ჩამოიტოვეს უახლოესი მეტოქე. მეორე პრიზიორი კი კოეფიციენტებმა დაასახელა. იუგოსლავიელებს ის უნგრელებზე ოდნავ უკეთესი ჰქონდათ და ვერცხლის მედლებიც მათ დარჩთ. პირველი ეტაპი პირველი ჯგუფი 1. ნიდერლანდები - 16 ქულა 2. ესპანეთი - 12 ქულა 3. ლუქსემბურგი - 2 ქულა მეორე ჯგუფი 1. გერმანია - 27 ქულა 2. ავსტრია - 21 ქულა 3. შვეიცარია - 12 ქულა მესამე ჯგუფი 1. უნგრეთი - 39,5 ქულა 2. რუმინეთი - 31,5 ქულა 3. გდრ - 25,5 ქულა 4. ბულგარეთი - 23,5 ქულა ფინალი ჩემპიონის შემადგენლობა  სსრკ ტიგრან პეტროსიანი 6 (+2=8-0), მიხეილ ბოტვინიკი 3,5 (+2=3-3), ვიქტორ კორჩნოი 5,5 (+4=3-2), ვასილი სმისლოვი 6 (+3=6-0), დავით ბრონშტეინი 5 (+2=6-1), ლეონიდ შტეინი 7 (+4=6-0), მარკ ტაიმანოვი 5 (+3=4-1), იური ავერბახი 6 (+5=2-1), ნიკოლაი კროგიუსი 4,5 (+2=5-1), ისააკ ბოლესლავსკი 5 (+4=2-0), ანატოლი ლეინი 6 (+5=2-0), ანატოლი ლუტიკოვი 6,5 (+5=3-0). დაფებზე საუკეთესონი
ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის

ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის 1701-1714 — ომი გამოწვეული, საფრანგეთის ხანგრძლივი ბრძოლით ჰაბსბურგებთან ევროპაში ჰეგემონიისათვის, აგრეთვე ევროპის პოლიტიკურ ასპარეზზე ორი სახელმწიფოს - ინგლისისა და ნიდერლანდების გამოსვლით. ომის საბაბი გახდა ესპანეთის მეფე კარლ II ჰაბსბურგის უძეობა. ესპანეთის ტახტის (ასევე ევროპასა და ამერიკაში ესპანური სამფლობელოების) მთავარ პრეტენდენტებად გამოდიოდნენ ესპანეთის სამეფო დინასტიების მონათესავე მონარქები. ესპანეთის მეფის სიძე საფრანგეთის მეფე ლუი XIV ბურბონი იმედოვნებდა ესპანეთის გვირგვინი მოეპოვებინა თავისი შვილიშვილის - ფილიპ ანჟუელისათვის, ხოლო საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორმა ლეოპოლდ I ჰაბსბურგმა ესპანეთის ტახტის კანდიდატად თავისი შვილი ერცჰერცოგი კარლი წამოაყენა. ინგლისი და ჰოლანდია ცდილობდნენ ხელი შეეშალათ როგორც ბურბონთა, ისე ჰაბსბურგთა გაძლიერებისათვის. ისინი მოითხოვდნენ ესპანური სამფლობელოების გაყოფას. კარლ II-მ ესპანეთის ტახტი საფრანგეთის გავლენით ფილიპ ანჟუელს უანდერძა, რომელმაც 1700 წელს, კარლ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტი დაიკავა ფილიპე V-ის სახელით. ინგლისი და ჰოლანდია ამაზე იმ პირობით დათანხმდნენ, თუ ესპანეთი დამოუკიდებელი იქნებოდა საფრანგრთისაგან და მათ შორის არავითარი უნია არ დაიდებოდა. მიუხედავად ამისა, 1701 წლის თებერვალში ლუი XIV- ფილიპი თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1701 წლის 7 სექტემბერს ჰააგაში ინგლისმა და ჰოლანდიამ კავშირი დადეს საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორთან საფრანგეთის წინააღმდეგ (ე. წ. დიდი ალიანსი) და 1702 მაისში მას ომი გამოუცხადეს (საომარი მოქმედება იმპერიისა და საფრანგეთის ჯარებს შორის ჯერ კიდევ 1701 წელს დაიწყო იტალიაში). მოგვიანებით ანტიფრანგული კოალიციას შეუერთდნენ: ბრანდენბურგი და გერმანიის სხვა სამთავროები, აგრეთვე დანია, პორტუგალია და ბოლოს საფრანგეთის ყოფილი მოკავშირე სავოია. ამრიგად საფრანგეთი ომში თითქმის სრულიად მარტო აღმოჩნდა. საომარი მოქმედება ერთდროულად მიმდინარეობდა ესპანეთის ნიდერლანდში, ესპანეთში, იტალიაში, დასავლეთ გერმანიაში და ზღვებზე. ინგლის-ჰოლანდიის ჯარს სარდლობდა ჰერცოგი მალბორო, იმპერიის ჯარებს ევგენი სავოიელი. საფრანგეთის ჯარები დამარცხდნენ ჰეხშტედტთან (1704), რამიასთან (1706), ტურინთან (1706), აუდენარდესთან (1708); ინგლისის ფლოტმა 1704 წელს ხელთ იგდო გიბრალტარი, ხოლო 1708 წელს კ. მენორკა. ერცჰერცოგი კარლი ინგლისის ფლოტის მხარდაჭერით გადავიდა ესპანეთში, თავი ესპანეთის მეფედ გამოაცხადა და დაიპყრო კატალონია და არაგონი. მალპლაკესთან საფრანგეთის ჯარების დამარცხების (1709) შემდეგ საფრანგეთის მდგომარეობა უიმედო აღმოჩნდა, მაგრამ საერთაშორისო ვითარების შეცვლამ, მოკავშირეთა წარუმატებლობამ ესპანეთში და საფრანგეთის მარშლის ვილარის გამარჯვებამ ევგენი სავოიელის ჯარებზე დენენთან (1712) ხელი შეუწყეს საფრანგეთთან დაზავებას. ომი ესპანური მემკვიდრეობისათის დამთავრდა უტრეხტის ზავით (1713) და რაშტატის ზავით (1714). ფილიპ V ბურბონს დარჩა ესპანეთის ტახტი და კოლონიები იმ პირობით, რომ მის მემკვიდრეებს უარი უნდა ეთქვათ საფრანგეთის ტახტზე. ავსტრიის ჰაბსბურგებმა მიიღეს ესპანეთის სამფლობელოები ნიდერლანდში (ბელგია) და იტალიაში (მილანის საჰერცოგო, ნეაპოლის სამეფო და სხვ.), ინგლისმა გიბრალტარი და კ მენორკა, ტერიტორიები ჩრდილოეთ ამერიკაში და ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში აფრიკელ ზანგ მონათა ვაჭრობის მონოპოლიის უფლება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის Documents about The case of the catalans[მკვდარი ბმული]