laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნინო მამამთავრიშვილი

ნინო მამამთავრიშვილი (დ. 30 ოქტომბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2004). 1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი ხოლო 1977 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. 1973 წლიდან მუშაობს მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში; 1977–1985 წლებში — უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985 წლიდან — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი გულის უკმარისობის განყოფილებაში. ავტორია 39 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება იმუნოლოგიის საკითხებს, გულის კუნთის დაავადებებს, გულის უკმარისობის აქტუალურ პრობლემებს. პრაქტიკულ მუშაობას ეწევა სამედიცინო ფაკულტეტის თერაპიის კათედრაზე. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1979 წელს „იმუნოლოგიური მაჩვენებლების მნიშვნელობა რევმატიული პროცესების აქტივობის შეფასებაში“; სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2004 წელს „რედოქს-სტატუსის როლი ენდოთელური დისფუნქციის განვითარებაში გულის უკმარისობის დროს“. ევროპის კარდიოლოგთა ასოციაცია, წევრი ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 182 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 348 ნინო მამამთავრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქედა

ქედა — დაბა აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქედის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე აჭარისწყალის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 256 მ-ზე. ბათუმიდან 41 კმ-ზე მის აღმოსავლეთით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1510 კაცი. დაბაში არის ადმინისტრაციული, განათლების და ჯანდაცვის დაწესებულებები, მცირე საწარმოები, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. დაბაში მოდის მინერალური წყალი. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ქედა იყო მცირე ქალაქის მსგავსი დაბა, სადაც სახლობდნენ ვაჭრები. 1874 წელს ქედა მოინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ. ამ დროს ქედა სავაჭრო პუნქტს წარმოადგენდა და შედგებოდა ოთხი უბნისგან: ქედა, ასანური, ორცვა და გულები. ორცვა აჭარისწყლის მარცხენა, ხოლო გულები მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობდა. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1966 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 497. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-08-12. ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ დიმიტრი ბაქრაძე, „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“, გვ. 49 — ბათუმი, „საბჭოთა აჭარა“, 1987 ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-06-02. ↑ საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი — სოფლების მოსახლეობა 2002 წელი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
იროდიონ ბეგიაშვილი

იროდიონ ბეგიაშვილი (დ. 31 იანვარი, 1909, ანაგა — გ. 8 იანვარი, 1991, პარიზი) — ქართველი არქიტექტორი. იროდიონმა სწავლა სიღნაღში დაიწყო და თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში გააგრძელა, არქიტექტურის ფაკულტეტზე. პოლიტიკურმა მოვლენებმა ხელი შეუშალა მისი გეგმების ასრულებას. 1924 წლის აჯანყებაში ბიძებთან ერთად ჯერ კიდევ სულ ყმაწვილკაცი იროდიონიც იღებდა მონაწილეობას. შემდეგ ბიძებს დამალვაში ეხმარებოდა. ამას დაერთო დედის გარდაცვალება, მამის განკულაკება, ოჯახისთვის ქონების ჩამორთმევა და შავ სიაში შეყვანა. მომავლის რწმენა დაკარგულმა იროდიონმა გადაწყვიტა დროებით საზღვარგარეთ წასულიყო. 1928 წლის ივნისის ბოლოს იროდიონ ბეგიაშვილმა მეგობრებთან ერთად გადალახა თურქეთის საზღვარი. სულ ექვსნი იყვნენ. თურქეთში ორ წელიწადს გაჩერდნენ და მძიმე შრომით ირჩენდნენ თავს. იროდიონს გვერდიდან არ შორდებოდა მასზე ორი წლით უმცროსი ბიძაშვილი დიმიტრი. საფრანგეთის ვიზაზე მათ უარი უთხრეს. ბოლოს და ბოლოს, 1931 წელს მიიღეს ურუგვაის ვიზა. ისინი გამგზავრებას დათანხმდნენ, მაგრამ როგორც კი მათი გემი მარსელს მიადგა, ნაპირზე გადმოვიდნენ და საფრანგეთში დარჩნენ უვიზოდ. იროდიონი პარიზში დასახლდა და ურთიერთობა დაამყარა ქართულ ემიგრაციასთან. იგი თანამშრომლობდა სხვადასხვა ემიგრანტულ ჟურნალ-გაზეთებში. მაგალითად, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის საზღვარგარეთელი ახალგაზრდობის პარიზის კომიტეტის ჟურნალ „ახალ ივერიაში“ დაბეჭდილია მისი წერილი: „ნაციონალიზმისკენ“ და ნეკროლოგი „გრ. ნადარეიშვილი“. მეორე მსოფლიო ომის დროს იროდიონ ბეგიაშვილი გერმანელების მხარეს იბრძოდა, „თამარ პირველის“ რიგებში. 17 ქართველი ახალგაზრდისგან შედგენილი ეს ჯგუფი საიდუმლოდ და შერჩევით შეადგინა გერმანულმა კონტრდაზვერვამ, მიხეილ კედიას თანამშრომლობით. ჯგუფს ამზადებდნენ საქართველოში სამოქმედოდ, როგორც სადესანტო-სადივერსიო ნაწილს. 1980 წელს იროდიონმა დაწვრილებით აღწერა მისი ცხოვრების ეს ორწლიანი მონაკვეთი. მოგონებები „თამარ პირველის“ წევრთა ბედზე გამოქვეყნებულია 1990 წლის ჟურნალ „ივერიაში“. მისი ოჯახური მდგომარეობიდან გამომდინარე, იროდიონ ბეგიაშვილი მარქსისტულ-ლენინური იდეოლოგიის შეურიგებელი მტერი იყო. იგი იზიარებდა ეროვნულ-დემოკრატთა იდეებს და ალბათ, ამოტომაც იყო, რომ მიხეილ ლაშქარაშვილმა სიკვდილის წინ მას მიანდო თავისი ბრძოლებისა თუ ემიგრანტული განცდების მოგონებათა წიგნი. იროდიონმა ნაშრომი საფუძვლიანად დაამუშავა, მაგრამ გამოქვეყნებას არ ჩქარობდა, რადგან ერიდებოდა უთანხმოებას, ისედაც დაპირისპირებულ ქართული ემიგრაციის რიგებში. იგი მუდამ ცდილობდა ემიგრაცია ერთსულოვანი ყოფილიყო. ბოლოს ავადმყოფობამ მიიყვანა ნაშრომის გამოქვეყნების გადაწყვეტილებამდე. 1990 წელს, მან ეს საქმე მიანდო ჟურნალ „რესპუბლიკას“. იროდიონ ბეგიაშვილი გარდაიცვალა 1991 წლის 8 იანვარს, პარიზში. დაკრძალულია ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე. ბეგიაშვილი, იროდიონ. როგორ დაიბადა "თამარ პირველის" ჯგუფი და როგორ დასრულდა მისი არსებობა // მხედარი. 1991. გვ.72-84; ივერია. პარ., 1990 გვ. 2-17 ბეგიაშვილი ედითი. იროდიონ ბეგიაშვილი // გუშაგი. პარ., 1991 გვ. 88–89. შარაძე გ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკური ისტორია. წ. 2. თბ., 2001 560–564. იროდიონ ბეგიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დანიელა ჯუროვიჩი

დანიელა ჯუროვიჩი (დ. 27 მარტი, 1973, კოტორი) — მონტენეგროელი პოლიტიკოსი, მონტენეგროს პარლამენტის თავმჯდომარე 2022 წლის 28 აპრილიდან. დაამთავრა ბელგრადის უნივერსიტეტის მენეჯმენტის ფაკულტეტი. მან მაგისტრის ხარისხი მიიღო ეკოლოგიისა და გარემოს დაცვის მიმართულებით მონტენეგროს უნივერსიტეტში, პოდგორიცაში. მუშაობდა ბელგრადში Generalmarket-ში გაყიდვების მენეჯერად, შემდეგ ჰერცეგ-ნოვიში Čistoća-ს ფირმის სხვადასხვა მენეჯერულ პოზიციებზე. პოლიტიკურ საქმიანობაში ჩაერთო მონტენეგროს სოციალისტური სახალხო პარტიის რიგებიდან. დაკავშირებული იყო ჰერცეგ-ნოვის ადგილობრივ თვითმმართველობასთან, ხოლო 2017 წელს გახდა ქალაქის მერის მოადგილე. 2020 წელს მრავალპარტიული კოალიციიდან გახდა პარლამენტის წევრი. 2022 წლის აპრილში აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. ↑ Danijela Đurović sla. skupstina.me. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-04-28. ციტირების თარიღი: 2022-04-28 ↑ 2.0 2.1 2.2 Biografija Danijele Đurović sla. rtcg.me (28 kwietnia 2022). ციტირების თარიღი: 2022-04-28 ↑ Nova lica i politički veterani u novom sazivu Skupštine sla. vijesti.me (6 września 2020). ციტირების თარიღი: 2022-04-28
ინგა მამუჩიშვილი

ინგა მამუჩიშვილი (დ. 17 ივნისი, 1962, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006). 1988 წელს დაამთავრა მოსკოვის II სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1991 წელს — კრწანისის რაიონის მთავარი პედიატრი. 1991 წელს (3 თვე) — არაბეთის გაერთიანებული ემირატები — წითელი ჯვრის კლინიკა — ექიმი-პედიატრი. 1992-1995 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის პედიატრიის კათედრის ასპირანტი და ძმები ზუბალაშვილების სახელობის პედიატრიული კლინიკის ექიმი-პედიატრი. 1996-2004 წლებში – ამავე კათედრის ასისტენტი. 2004-2006 წლებში — დოცენტი. 2004-2011 წლებში — ძმები ზუბალაშვილების სახელობის პედიატრიული კლინიკის დირექტორი. 2004-2011 წლებში – თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს წევრი, დიდი საბჭოს წევრი, სადისერტაციო საბჭოს წევრი. 2011-2019 წლებში — „სეუ“-ს პროფესორი და კლინიკა სეუ-ს ექიმი-პედიატრი. 2011-2015 წლებში — მაღალი ტექნოლოგიების საუნივერსიტეტო კლინიკის კონსულტანტი. 2015-2017 წლებში — კლინიკა „Medical House“, ექიმი პედიატრი. 2017 წლიდან — “მზიურიმედი”, ექიმი- პედიატრი. 2019 წლიდან — კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალს“-ის პედიატრიული ამბულატორიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. მონაწილეობს საერთაშორისო ფორუმებში, კონფერენციებისა და კონგრესების მუშაობაში. 72 სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი და 2 სახელმძღვანელოს თანაავტორი. 2016 წელს მიენიჭა „წლის საუკეთესო პედიატრის“ წოდება. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ასთმური კომპონენტით მიმდინარე ბრონქო–პულმონური პათოლოგიების კლინიკური ვარიანტების განმსაზღვრელი ფაქტორები და იმუნომოდულაციის ეფექტურობა ბავშვთა ასაკში“, დაიცვა 1995 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ნეიროჰუმორული და ენერგოუზრუნველყოფის სისტემების ურთიერთკავშირის სტრესინდუცირებული დარღვევები მოზარდებში“, დაიცვა 2006 წელს. პედიატრია: სახელმძღვ. სამედ. უნ-ტისა და ინ-ტების სპეც. სტუდ. თბილისი, მედეა, 2001, გვ. 336 სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობანი ბავშვთა ასაკში, თბილისი, 2000, გვ. 15 გადაუდებელი მდგომარეობანი ბავშვთა ასაკში: დამხმ. სახელმძღვ. სტუდენტ მედიკოსებისა და ახალგაზრდა ექიმებისათვის, თბილისი, საქართველო, 1997, გვ. 256 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 183 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 349 ინგა მამუჩიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მამუჩიშვილი
მარიკა ჯიქია

მარიკა ჯიქია (დ. 1948) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი, სპეციალობა — თურქული ენა და ლიტერატურა, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. ასევე 1971 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტი, სპეციალობა — მუსიკათმცოდნე, 1972 წელს ასპირანტურის კურსი სტრუქტურული და გამოყენებითი ლინგვისტიკის კათედრაზე. 1973-1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ზოგადი ენათმეცნიერების კათედრასთან არსებული ექსპერიმენტული ფონეტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1997-2004 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის თურქოლოგიის კათედრის პროფესორი. 2004-2006 წლებში თურქოლოგიის კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის თურქოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და პროფესორი. 1976-1995 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკად. გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების უმცროსი, უფროსი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2006 წლებში ამავე ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების გამგეა. 2006-2011 წლებში იყო ტიპოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2011-2017 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „თესაურუსის“ კომიტეტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2011 წლებში იყო აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 1996-2006 წლებში აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტთან არსებული სადისერტაციო საბჭოს წევრი. 2004 წელს იყო საერთაშორისო ფორუმის, გლობალიზაცია და ცივილიზაციათა დიალოგის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 2006-2011 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 2006 წლიდან კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. არის სამეცნიერო კონფერენციების მონაწილე, სამეცნიერო შრომების ავტორი. იყო გრაფინია მ. დოენჰოფის (გერმანია) სტიპენდიატი (1999), 2009 — შოთა რუსთაველის სახელობის სტიპენდიატი (2009). თურქული სამყაროს კვლევაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის მიღებული აქვს თურქი მწერლებისა და ხელოვანთა ასოციაციის ჯილდო (1999). სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიკონში“, დაიცვა 1995 წელს. დიალექტოლოგიური ძიებანი = Ağiz araştirmalari = Dialectological studies: თურქულ-ქართულ დიალექტთა ურთიერთმიმართების საკითხები, თბ., ქართული აკადემირი წიგნი, 2016, გვ. 192 ISBN 9789941946578 თურქული ნასესხობები ქართულ სალიტერატურო ენაში = Turkish borrowings in the georgian literary language = Gurcu edebi dilindeki turkce odunclemeler: მონოგრაფია, თბ., „მწიგნობარის“ გამ-ბა, 2013, გვ. 110 ISBN 9789941424823 თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიაში: მონოგრაფია, თბ., სიტყვა, 2008, გვ. 208 ISBN 9789941012907 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 513 მარიკა ჯიქია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ჯიქიას CV[მკვდარი ბმული]
მიხეილ რევია

მიხეილ რევია (დ. 18 ივლისი, 1919, ხუნწი, მარტვილის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. სამთო ინჟინერი. 1938 წელს სწავლა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტზე. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე, გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში. მონაწილეობდა ყირიმისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტების საბრძოლო ოპერაციებში. მსახურობდა მოსკოვის სამხედრო ოლქში. სწავლა განაგრძო ინსტიტუტში 1946 წლიდან, რომელიც 1948 წელს დაამთავრა. იგი სამუშაოდ გაანაწილეს ძერჟინსკში. 1948-1958 წლებში მუშაობდა ტრესტ "ძერჟინსკუგოლის" შახტებში სხვადასხვა თანამდებობებზე - უბნის უფროსად, მთავარ ინჟინრად და შახტის დირექტორად. ნახშირის მრეწველობის მინისტრის ბრძანებით გადაყვანილ იქნა "ახალციხნახშირის" N3 შახტის უფროსად 1958 წელს, 1959 წელს კი ტრესტ "საქშახტმშენის", "ახალციხეშახტმშენის" სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1959-1963 წლებში ტრესტ "ტყვარჩელნახშირის" N2 შახტის უფროს იყო. ჩორდის ბარიტის მაღაროს უფროსად კი 1963-1971 წლებში. ასევე საქართველოს ტექზედამხედველობის სისტემაში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე 1969-1995 წლებში. "საქტექზედამხედველობაში" მუშაობისას დიდი წვლილი შეიტანა რესპუბლიკის სამთომომპოვებელ საწარმოებში უსაფრთხოების ტექნიკის მდგომარეობის გაუმჯობესების, საწარმოო ტრავმატიზმისა და ავარიის შემცირების საქმეში. აქტიურად მონაწილეობდა სამთო-ტექნიკური საზოგადოების საქმიანობაში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტთა საკვალიფიკაციო გამოცდებში. დაჯილდოებულია მრავალი საბრძოლო და შრომითი ორდენით და მედლით. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 121 მიხეილ რევია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯეიმზ აპათურაი

ჯეიმზ აპათურაი (ტამილ. சேம்சு அப்பாதுரை, ინგლ. James Appathurai; დ. 7 აგვისტო, 1968, ტორონტო) — კანადელი ჟურნალისტი და ნატოს ყოფილი პრეს-სპიკერი. ნატოს გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენელი ამიერკავკასიისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში. დაიბადა 1968 წლის 7 აგვისტოს კანადის ქალაქ ტორონტოში. 1991 წელს დაამთავრა ტორონტოს უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებისა და ისტორიის ფაკულტეტი, სადაც მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი. 1993 წელს საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრის ხარისხი მიიღო ამსტერდამის უნივერსიტეტში. 1993 წლიდან მუშაობდა კანადის ტელერადიომაუწყებლობის კორპორაციაქში, რედაქტორის თანაშემწედ. 1994 წლიდან კანადის ეროვნული თავდაცვის სამინისტროში გადადის სამუშაოდ. 1998 წლიდან მუშაობს ნატოს პოლიტიკური ურთიერთობების განყოფილებაში. 2004 წელს დაინიშნა ნატოს პრეს-სპიკერად. 2021 წლის 2 ივლისს საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა დააჯილდოვა ოქროს საწმისის ორდენით. ↑ 1.0 1.1 1.2 NATO Biographies: NATO Spokesman James Appathurai. NATO (2007). ციტირების თარიღი: 2021-06-28. ↑ პრეზიდენტი ჯეიმზ აპატურაის - საქართველოს ნატოში წინსვლის გზაზე თქვენ ძალიან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეთ, რისთვისაც მადლობას გიხდით!. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-09-24. ციტირების თარიღი: 2022-04-29.
კარლო თაბუკაშვილი

კარლო თაბუკაშვილი (დ. 5 აპრილი, 1925, თბილისი — გ. 24 სექტემბერი, 2004) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1992). 1948 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო-სატრანსპორტო ფაკტულტეტი. 1948–1951 წლებში მუშაობდა ქ. ვლადიმირში წყალმომარაგების სექტორის ინჟინრად. შემდეგ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წყალთა მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში. 1972 წლიდან საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში თეორიული მექანიკის კათედრაზე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. მისი კვლევები ეხება ჰიდროტექნიკაში ჰიდრავლიკური პრობლემების გადაწყვეტას და მის დანერგვას პრაქტიკაში. კარლო თაბუკაშვილის მიერ გამოკვლეული ჰიდრავლიკური გაანგარიშების მეთოდები შესულია სსრკ-ის წყალთა მეურნეობის საპროექტო უნივერსიტეტების რეკომენდებულ ნორმატივებში. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. საქართველოს საინჟინრო აკადემია, ნამდვილი წევრი (1992-) 2000 — ღირსების ორდენი საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.III, თბ., 2014, გვ. 416 წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003, გვ. 112 კარლო თაბუკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
EarthRights International

EarthRights International (ERI) ― ამერიკული არაკომერციული ადამიანის უფლებებისა და გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია. დაარსდა 1995 წელს, ქეითი რედფორდის, კა საუ ვასა და ტაილერ ჯიანინის მიერ. 2022 წლის აპრილისთვის ორგანიზაციის გენერალური მდივანი მარკო საიმონსია. ოფიციალური საიტი ↑ „Myanmar Project Fueling International Controversy“. Los Angeles Times. November 24, 1996. ↑ „Storyteller for Human Rights“. The Progressive. September 1999. ↑ „Katie Redford's pipe dream“. The Boston Globe. October 22, 2003. ↑ Should big oil pay for climate damage? Some cities and states say yes en-us (2022-04-14). ციტირების თარიღი: 2022-04-26 ↑ Marco Simons en-US. ციტირების თარიღი: 2022-04-26 ↑ Grzincic, Barbara (2021-07-07). „Indian coal plant's World Bank lender immune from enviro suit“ (ინგლისური). Reuters. ციტირების თარიღი: 2022-04-26.
გულნარა ტაბიძე

გულნარა ტაბიძე (დ. 15 აგვისტო, 1936, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი. კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (2000). 1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1960-1968 წლებში იყო ბორჯომის საბაზო სანატორიუმ „ლიკანის“ ექიმი-ორდინატორი. 1968-1970 წლებში — კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1970-1975 წლებში — ამავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1975-1988 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1988 წლიდან — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996 წლიდან — ტექნიკური უნივერსიტეტის კათედრის პროფესორი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. ავტორია 60 სამეცნიერო ნაშრომის კლინიკურ ფარმაკოლოგიასა და კარდიოლოგიაში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ჰიპერტონული გული“ სტაბილური და ავთვისებიანი მიმდინარეობის არტერიული ჰიპერტონიის დროს (თბილისი, 1992). ეკუთვნის 3 მეთოდური რეკომენდაცია. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის: „ჯილდო პრევენციული მედიცინის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის“, „Woman of the Year. The American Biographical Institute“ (2005), თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ჯილდო „ღვაწლმოსილი მკურნალი-გულნარა ტაბიძე“ კარდიოლოგი (2017). საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კვატერონის, განგლენორის, პექსონის, დიმეკოლინის შედარებითი კლინიკური ეფექტურობა კუჭის და 12–გოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს“, დაიცვა 1970 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ულის მარცხენა პარკუჭის სტრუქტურული ცვლილებები, ფუნქციური მდგომარეობა და მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები ჰიპერტონიული დაავადების დროს“, დაიცვა 1995 წელს. გულის ქრონიკული უკმარისობის დიაგნოსტიკა და მართვა: გაიდლაინი/პროტოკოლი, თბილისი, 2013, გვ. 54 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 258 საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 367 გულნარა ტაბიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ტაბიძე
თამაზ ნათიძე

თამაზ ნათიძე (დ. 31 მარტი, 1932, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი. 1958 წელს მუშაობა დაიწყო საპროექტო ინსტიტუტ "საქქალაქმშენსახპროექტში". სამუშაოდ გადავიდა მოსკოვის ცენტრალურ სამეცნიერო კვლევით, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში უფროსი არქიტექტორის თანამდებობაზე 1961 წლიდან. 1964 წლიდან კი მუშაობდა თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში არქიტექტორთა ჯგუფის უფროსად, ხოლო შემდეგ განყოფილების გამგედ. დაინიშნა საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული საქართველოს ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის მთავარ სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველოში, სამმართველოს უფროსად 1978 წელს და 1988 წლიდან დაინიშნა მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, სადაც მუშაობდა 2005 წლამდე. შეთავსებით ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1959 წლიდან, ჯერ თოიძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, 1968 წლიდან კი თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. მუშაობდა უფროსი მასწავლებლის, ხოლო 2001 წლიდან პროფესორის თანამდებობაზე. მის მიერ დამუშავებულია ლექციების ციკლი დისციპლინებში: „არქიტექტურული კომპოზიციის საფუძვლები“, „საქართველოს არქიტექტურის ისტორია“, „არქიტექტურული მეცნიერება და კრიტიკა“, „ახალი ტიპის სკოლებისა და სკოლის გარეშე დაწესებულებების კომპლექსი“. ამ ტიპის სასწავლო დაწესებულებების კომპლექსი პირველად დაპროექტდა საბჭოთა კავშირის მასშტაბით. 1988 წელს არჩეულ იქნა „ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭოს“ წევრ-კორესპონდენტად. 1988 წლიდან კი არჩეულია იყალთოს საპატიო მოქალაქედ. არჩეულ იქნა საქართველოს იკომოსის კომიტეტის წევრად 1998 წელს. 2006 წელს კი საქართველოს ჰუმანიტარულ და სახელოვნებო მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად - აკადემიკოსად. 2007 - საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი 1997 - ღირსების ორდენი საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 449 თამაზ ნათიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
შოთა ნიჟარაძე

შოთა ნიჟარაძე (დ. 1915, ვაიო — გ. 1989) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, დიალექტოლოგი, ლექსიკოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი აღმოსავლური და კავკასიური ენების განხრით. 1946 წლიდან გარდაცვალებამდე სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხელმძღვანელობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრას (1967-1985). არჩეული იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დიალექტოლოგიისა და ენის ისტორიის საკოორდინაციო და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპეციალიზებული საბჭოების წევრად. იგი ძირითადად იკვლევდა აჭარულ კილოს სხვადასხვა კუთხით. ავტორია 50-მდე ნაშრომისა, მათ შორის 4 მონოგრაფია. აჭარული დიალექტისთვის დამახასიათებელი ფონეტიკურ-გრამატიკული და ლექსიკური მოვლენები დაწვრილებით არის აღწერილი და გაანალიზებული მონოგრაფიებში „ზემო აჭარულის თავისებურებანი“ (ბათუმი, 1957), „ქართული ენის ზემოაჭარული დიალექტი“ (ბათუმი, 1961). აჭარული მეტყველების შესწავლის საფუძველზე მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ აჭარულში, ნაცვლად ორი (ზემო და ქვემო აჭარული) კილოკავისა, უნდა გამოიყოს სამი კილოკაური ერთეული: ზემოაჭარული (ხულოსა და შუახევის რაიონები), ქვემოაჭარული (ქედისა და ნაწილობრივ ხელვაჩაურის რაიონები) და ქობულეთური (ქედისა და ნაწილობრივ ხელვაჩაურის რაიონები). ამ კლასიფიკაციით, კილოკაური დიფერენციაცია შეესაბამება მხარის ისტორიულ-გეოგრაფიულ და ეთნიკურ დაყოფას. მისი აზრით, სპეციფიკური დიალექტური თავისებურებანი ყველაზე კოლორიტულად შემონახულია ქვემო აჭარულში, კერძოდ, ქედის რაიონის მეტყველებაში, რომელიც შედარებით დაცულია სხვა კილოთა გავლენისაგან. აღსანიშნავია მისი დამსახურება აჭარული კილოს ლექსიკის შესწავლაში, რაც აისახა მონოგრაფიაში „ქართული ენის აჭარული დიალექტი. ლექსიკა“ (ბათუმი, 1971). ავტორი გამოყოფს აჭარული ლექსიკისათვის დამახასიათებელ ძირითად პლასტებს: არქაიზმებს, ზანიზმებს, უშუალო და შუალობითი გზით შემოსულ თურქულ-არაბულ-სპარსულ ნასესხობებს. განსაკუთრებით ფასეულია მონოგრაფიის მეორე ნაწილი — ლექსიკონი, რომელიც 8000 სიტყვა-სტატიას შეიცავს. გამოირჩევა მასალის საიმედოობით, ფრაზეოლოგიზმებისა და იდიომატური გამოთქმების სიუხვით და დღემდე აჭარული კილოს შეუცვლელ ლექსიკონად რჩება. აჭარული დიალექტის დარგობრივი ლექსიკა: სტატიების კრებული, კრ. 2, თბ., მეცნიერება, 1979, გვ. 96 აჭარული დიალექტი: ფონეტიკა, გრამატიკა, ლექსიკა, ბათუმი, საბჭ. აჭარა, 1975, გვ. 231 ქართული ენის ზემოაჭარული დიალექტი: გამოკვლევა და ტექსტები ლექსიკონებითურთ, ბათუმი, აჭარის სახელგამი, 1961, გვ. 290 ზემოაჭარულის თავისებურებანი: გამოკვლევა და ტექსტები ლექსიკონითურთ, ბათუმი, აჭარის ასსრ სახელგამი, 1957, გვ. 171 ქართული ენა: ენციკლოპედია, თბ. 2008, გვ. 346 შოთა ნიჟარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აისა

აისა (ესპ. Aisa, არაგ. Aísa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ხასეტანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 81,00 კმ². მოსახლეობა — 313 კაცი (2020 წ.). უესკის მუნიციპალიტეტები აისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი Gran Enciclopedia Aragonesa - აისა დაარქივებული 2021-07-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>