laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სხალთური

სხალთური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. როგორც სახელწოდება გვიჩვენებს, ეს ვაზი თავდაპირველად მდინარე სხალთის მიდამოებში უნდა ყოფილიყო გავრცელებული და ნაპოვნი. ამიტომ სახელი წარმომავლობის მიხედვით აქვს შერქმეული. სხალთური აჭარის ვაზთა ადგილობრივ ჯიშებს განეკუთვნება, იგი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული, მაგრამ აჭარაში ისლამის გავრცელებასთან ერთად მისი ნარგავებიც შემცირებულა. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლად ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. რბილობი — წვნიანი, გემო — სასიამოვნო. სხალთურის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა 19.5-20%-ია, ხოლო მჟავიანობა — 8.7-9.0 გ/ლ. სხალთური გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 353
ოპენიცა

ოპენიცა (მაკედ. Опеница) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ოჰრიდის თემში. ოჰრიდიდან 13 კმ-ში. 2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი. სოფელში მაცხოვრებელთა 100 % მაკედონელია. ↑ Pg 308 - McAdam, Marika (2009). Lonely Planet Western Balkans. Lonely Planet. ISBN 9781741047295. - Total pages: 484 ↑ 2.0 2.1 Macedonian Census (2002), Book 5 - Total population according to the Ethnic Affiliation, Mother Tongue and Religion, The State Statistical Office, Skopje, 2002, p. 150.
ფართალა შავი

ფართალა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, ხუთნაკვთიანი. იშვიათად განივოვალურ ფოთლებსაც ვხვდებით. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ხშირად დატოტვილი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი შავი. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია. გემო სასიამოვნო და ხალისიანი აქვს. ფართალა შავი ძლიერი ზრდითა და უხვმოსავლიანობით გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 153 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 100-350 გრამია. მაღალშტამბიან ფორმებზე ფართალას საჰექტარო მოსავლიანობა 16.0-20.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-11 გ/ლ-ს. მიიღება საკმაოდ ხარისხიანი, ინტენსიურად შეფერილი, სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 369
ორმანი (ოჰრიდის თემი)

ორმანი (მაკედ. Орман) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ოჰრიდის თემში. ოჰრიდიდან 2,5 კმ-ში. 2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 104 ადამიანი. სოფელში მაცხოვრებელთა 100 % მაკედონელია. ↑ Pg 308 - McAdam, Marika (2009). Lonely Planet Western Balkans. Lonely Planet. ISBN 9781741047295. - Total pages: 484 ↑ 2.0 2.1 Macedonian Census (2002), Book 5 - Total population according to the Ethnic Affiliation, Mother Tongue and Religion, The State Statistical Office, Skopje, 2002, p. 150.
ფაჩხატა

ფაჩხატა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს გაშლილი და მეჩხერი მტევნების გამო. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა. მომრგვალო ან ოვალური, სამნაკვთიანი ან სრულიად დაუნაკვთავი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია ან ძალიან თხლადაა დაფარუ-ლი აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, გვხვდება ძლიერ დატოტვილი უფორმო მტევნებიც. საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. სიმწიფეში მომწვანო-მოყვითალო შეფერ-ვის. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია. ფაჩხატა საშუალო ზრდითა და უხვი მოსავლიანობთ გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 162 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 124-155 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 11.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-11 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 370
უწყვეტი

უწყვეტი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. რადგანაც ამ ჯიშის ყუნწი ხელით ძალიან ძნელი მოსაწყვეტია, მისთვის უწყვეტი დაურქმევიათ. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან მცირე ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ძალიან კუმსი. მარცვალი მცირე ზომისაა, ოვალური. მწვანე შეფერვის, კანი — სქელი და მვვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია. უწყვეტი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-182 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-125 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 11.0-13.0 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მომჟავო, დაბალექსტრაქტული და არაჰარმონიულია. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 367
ფითრა

ფითრა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ერთეული ძირებია გავრცელებული საჩხერისა და ზესტაფონის მუნიციპალიტეტებში. შედარებით მეტადაა გავრცელებული სოფელ სანახშირეში (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი). ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან სოლისებური, მთლიანი ან სამ-ნაკვთიანი, ძალიან იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად განტოტვილი. საშუალო სიკუმსისაა ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელი აქვს, რთულად სცილდება რბილობს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდაა დაფარული. რბილობი წვნიანია და ოდნავ კნატუნა, სასიამოვნო გემოთი. ფითრა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-180 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 150-200 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-9.5 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი, ექსტრაქტული, სასიამოვნო და ხალისიანი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 373
ფორთოკა

ფორთოკა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ერთეული ძირების სახით გვხვდება გორის მუნიციპალიტეტის სკრის კოლექციაში. ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, სოლისებური, ხუთნაკვთიანი, ძლიერად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოლურჯო-შავი ფერის. რბილობი საშუალო სიმკვრივისა. წვენი — შეუფერავი. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 169-171 დღეა. სიმწიფის პერიოდი — საგვიანო. გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 373
ფეროვანი

ფეროვანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან. ისევე როგორც მრავალ ჯიშს, ფეროვანსაც ფერის მაუწყებელი სახელი პქვია. ძალიან მცირედაა გავრცელებული სოფელ ბუგეულში, აბანოეთში, საკეციაში და სხვაგან. ზრდასრული ფოთოლი პატარა და საშუალო ზომისაა, კვერცხისებური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული ან თითქმის შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, სიმწიფეში წითელია. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია. წვენი — შეუფერავი. ფეროვანი საშუალო ზრდით ხასიათდება, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ რიცხვებში შედის. მტევნის წონა 125-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.7-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.9-9.0 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის ღია წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 371
ფთაშეჭრილა

ფთაშეჭრილა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისებური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სქელი ქეჩისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. რბილობი წვნიანი აქვს. ფთაშეჭრილა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 371-372
ვოუქი

ვოუქი (ინგლ. woke) — სლენგი ამერიკულ ინგლისურში, რომელიც აღნიშნავს მნიშვნელოვან ფაქტებსა და პრობლემებში, განსაკუთრებით რასობრივ და სოციალურ სამართლიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებში გაცნობიერებულ და მათზე ყურადღების მიმპყრობ ადამიანს. ტერმინი სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობით ნიშნავს „მღვიძარს“, რაც გამოხატავს მაღალი დონის აქტივიზმს და ინფორმირებულობას ლიბერალური სოციალური საკითხების მიმართ. მემარცხენეები და ლიბერალები ტერმინს იყენებენ მემარჯვენეებისა და კონსერვატორების „არაინფორმირებულობაზე“ ან „გაუნათლებლობაზე“ მისათითებლად, ხოლო კონსერვატორები, რომლებიც არ ეთანხმებიან ამგვარ შეფასებას, ტერმინს იყენებენ დამცინავი და დამამცირებელი მნიშვნელობით მათი ოპონენტების მიმართ. ტერმინი წარმოიშვა აფროამერიკულ ინგლისურში (AAVE). ადამიანები, რომლებიც თავს „ვოუქებად“ აიდენტიფიცირებენ, გულისხმობენ თავიანთი შეფასებით „ბრძოლას სოციალური სამართლიანობისათვის“, რაც უკავშირდება ისეთ ცნებებს, როგორიცაა: სექსიზმი, რასიზმი, ლგბტ უფლებები, გენდერული იდენტობის საკითხები, თეთრკანიანთა პრივილეგიები და მონობის რეპარაციები. 2010-იანი წლებიდან მოყოლებული, მემარჯვენე კონსერვატორები ტერმინს ხშირად იყენებენ „ვოუქ იდეოლოგიის“ მიმდევრების დასახასიათებლად შეურაცხყოფითი და დამამცირებელი მიზნით. 2020-იან წლებში ტერმინს ირონიულად იყენებენ ასევე ცენტრისტები იმ მემარცხენე მოძრაობების დასახასიათებლად, რომლებიც აღიქმება როგორც გადაჭარბებული, ზედმეტად ემოციური, თეატრალური ან არაგულწრფელი. ვოუქი ამერიკული მემარცხენეობის ერთ-ერთი მთავარი იდეოლოგია. ტერმინი le wokisme (ანუ ვოუქიზმი) აქტიურად გამოიყენება ფრანგულ პოლიტიკაში, განსაკუთრებით 2022 წლის საფრანგეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ. ფრანგული ვოუქიზმის მოწინააღმდეგეთა დიდი ნაწილი მას ამერიკულ იმპორტად მიიჩნევს, რომელიც აბსოლუტურად მიუღებელი და შეუთავსებელია ფრანგულ ღირებულებებთან. მაშინდელმა განათლების მინისტრმა ჟან-მიშელ ბლანკემ დააარსა „ვოუქიზმის საწინააღმდეგო ანალიტიკური ცენტრი“. ხშირად გამოიყენება დამამცირებელ ტერმინად. ინდოეთში ეს ტერმინი გამოიყენება როგორც დამამცირებელი დახასიათება ინდუ ნაციონალისტების მიერ მათი კრიტიკოსების მიმართ. ვოუქის მიმდევრები განიხილებიან ინდუ კულტურის მტრებად. ↑ Woke. Merriam-Webster Dictionary. ციტირების თარიღი: 25 იანვარი, 2024 ↑ 2.0 2.1 https://www.thecrimson.com/article/2018/4/6/dolgin-why-im-not-woke/ Why I’m Not Woke, Romy Dolgin, The Harvard Crimson ↑ აია რომანო, A history of “wokeness”, Vox, 9 ოქტომბერი 2020 ↑ ალან სმიტი, Republicans are crusading against 'woke', NBC News, 2 მაისი 2021 ↑ ჯონ მაკვორტერი, How Woke became an insult, The New York Times, 17 აგვისტო 2021 ↑ Paul Finkelman (2009) Encyclopedia of African American History, 1896 to the Present: O-T, გვ. 132, ISBN 9780195167795 ↑ Schofield, Hugh (2021-12-13). „France resists US challenge to its values“. BBC News. ციტირების თარიღი: 2022-10-21. ↑ Calcutt, Clea. (2022-05-30) France's culture wars reignited after Macron appoints 'woke' minister. ციტირების თარიღი: 2022-10-21 ↑ Policar, Alain, "De woke au wokisme : anatomie d'un anathème", Raison présente, 2022/1 (N° 221), pp. 115–118. 10.3917/rpre.221.0115; Read Online ↑ „Cultural Marxists, woke using media, spoiling country's education and culture: Mohan Bhagwat“. Press Trust of India. October 25, 2023. ციტირების თარიღი: October 27, 2023.
ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები

ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები — ტრანსნაციონალური მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც შედგება ევროპის შვიდი ქვეყნის 11 საკურორტო ქალაქისაგან. კურორტები წარმოიშვა და განვითარდა ბუნებრივი მინერალური წყლის წყაროების გარშემო. XVIII საუკუნის დასაწყისიდან 1930-იან წლებამდე დასავლეთ ევროპაში აბანოებისა და კურორტების კულტურის ზრდა შეინიშნება, რამაც გამოიწვია დახვეწილი აბანოების მშენებლობა. ჩამოყალიბდა მთელი საკურორტო შენობების ანსამბლები. ქალაქი ბათი თავდაპირველად 1987 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქების მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში მოხვედრის მცდელობები 2012 წელს დაიწყო, ხოლო ნომინაცია წარადგინეს 2019 წელს. 2021 წლის 24 ივლისს ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები ოფიციალურად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ოფიციალური საიტი The Great Spa Towns of Europe UNESCO collection on Google Arts and Culture ↑ 1.0 1.1 1.2 The Great Spa Towns of Europe. UNESCO World Heritage Centre. ციტირების თარიღი: July 25, 2021 ↑ 2.0 2.1 Five sites in the Arab and Europe regions inscribed on UNESCO's World Heritage List. ციტირების თარიღი: July 25, 2021 ↑ United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization ↑ Bath another step closer to second World Heritage listing (7 June 2021). ციტირების თარიღი: 25 July 2021 ↑ 11 European cities nominate The Great Spas of Europe for UNESCO World Heritage List (30 January 2019). ციტირების თარიღი: 25 July 2021 ↑ The Great Spa Towns of Europe : Multiple locations. UNESCO World Heritage Centre. ციტირების თარიღი: 5 July 2021
მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი

მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი — მესტიაში, (საქართველო) მდებარე მიხეილ ხერგიანის მემორიალური სახლ-მუზეუმი. მუზეუმი დაარსდა 1983 წელს ქართველი „კლდის ვეფხვის“ — მიხეილ ხერგიანის სახელის უკვდავსაყოფად. სახლ-მუზეუმი ხერგიანის მშობლიურ სახლში (მესტია, მ.ხერგიანის ქ. №32) მოეწყო. მუზეუმში შესაძლებელია ქართველი ალპინისტის, სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატის (1963), სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატის (1967), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელის მიხეილ ხერგიანის პირადი აღჭურვილობის, ფოტოგალერეის, მისი ჯილდოების, ასევე XI საუკუნის კოშკის და ბევრი სხვა საინტერესო ექსპონატის ნახვა. აქვეა ქამარი და გადაჭრილი თოკი, რომელიც მას სიცოცხლის ბოლო დღეს, სუ-ალტოს მარშრუტის გავლისას ეკეთა. სახლ-მუზეუმში ჩანაწერების წიგნიც არის, რომელშიც ნებისმიერ დამთვალიერებელს შეუძლია სვანეთის ლეგენდის შესახებ თავისი შთაბეჭდილება დატოვოს. მიხეილ ხერგიანის კოშკიდან მესტიის შესანიშნავი ხედი იშლება. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი“ ვიკისაწყობში. პიკის საათი - დილა რეგიონში -მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი შენ - მიხეილ ხერგიანის სიმაღლეზე მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი დაარქივებული 2022-11-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ მიხეილ ხერგიანის სახელობის სახლ-მუზეუმი
თედო დუნდუა

თედო გიორგის ძე დუნდუა (დ. 1 აგვისტო, 1961, თბილისი) ― ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1996). თედო დუნდუა დაიბადა 1961 წლის 1-ელ აგვისტოს თბილისში. 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1984-2006 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრაზე. 2006-2009 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის ასოცირებული პროფესორი იყო. 2010 წლიდან სრული პროფესორია. 2006 წლიდან დღემდე ამავე ფაკულტეტის დეკანის მოადგილეა. ქართული ნუმიზმატიკის კატალოგი = Catalogue of Georgian Numismatics (თანაავტორი) // ნაწ. 1 : ფული ადრეანტიკურ და ელინისტურ ხანაში ; სამონეტო საქმე და სამონეტო მიმოქცევა კოლხეთსა და იბერიაში = Money in classical and Hellenistic periods; Coin issues and monetary circulation in Colchis and iberia (Georgia). თბილისი: მერიდიანი. 2013. ISBN: 978-9941-10-799-3 ციკლური დიალექტიკა და ქალაქის დაგეგმარების ძირითადი პრინციპები (თანაავტორი). თბილისი: მერიდიანი. 1996. საქართველო და დასავლეთი ნუმიზმატიკური მასალების მიხედვით (ავტორი). თბილისი: მერიდიანი. 1995. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 511. თედო დუნდუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თედო დუნდუა თსუ-ის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის ვებგვერდზე თედო დუნდუას ნაშრომები Academia-ზე
ხათუნა ლაგაზიძე

ხათუნა ლაგაზიძე (დ. 24 თებერვალი, 1972, თბილისი) — ქართველი პოლიტოლოგი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიისა და სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტები და ასპირანტურა, ასევე შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. გავლილი აქვს გარმიშ-ჰარტენკირხენის (გერმანია) ჯორჯ მარშალის სახელობის ევროპის უსაფრთხოების ცენტრის „ოცდამეერთე საუკუნის ლიდერთა“ კურსი საერთაშორისო უსაფრთხოებისა და სტრატეგიული მართვის განხრით.1996-2001 წლებში სხვადასხვა დროს პოლიტიკურ მიმომხილველად მუშაობდა გაზეთებში: ჯორჯიან ტაიმსი, 7 დღე, კავკასიონი. მუშაობდა საქართველოს პრეზიდენტის წამყვან სახელმწიფო მრჩევლად სახელმწიფო უშიშროების საბჭოს ანალიტიკურ დეპარტამენტში. გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში ალმა-მატერში ასწავლიდა სახელმწიფო მართვის თეორიისა და სისტემების კურსს. ავტორია სახელმძღვანელოსი „სახელმწიფო მართვის თეორიის საფუძვლები“. ასწავლის სახელმწიფო მართვის სისტემებსა და პოლიტოლოგიას ბადრი პატარკაციშვილის სახელობის მედიის უმაღლეს სკოლაში. თავისუფლების დღიურები, 2013 : რადიო „თავისუფლების“ პროექტი, თბ., 2014, გვ.150 სახელმწიფო მართვის თეორიის საკითხები , თბილისი, გრ. რობაქიძის სახ. უნ-ტის გამ-ბა, 2006, გვ. 200 ხათუნა ლაგაზიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სტამბოლის ტერაქტი (ნოემბერი, 2022)

აფეთქება სტამბოლის თავისუფლების გამზირზე, 2022 წლის 13 ნოემბერს, ადგილობრივი დროით 16:13 მოხდა. ბოლო მონაცემებით, აფეთქების შედეგად 6 პირი დაიღუპა და 53 პირი დაიჭრა. აფეთქების შემდეგ გამზირი ფეხით მოსიარულე პირებისთვის დაიკეტა, აფეთქების ადგილზე მოხდა ბევრი სასწრაფო, პოლიციის და სახანძრო მანქანის მობილიზება. აფეთქებიდან დაახლოებით 1 საათის შედმეგ, თურქეთის რადიოსა და ტელევიზიის უმაღლესმა საბჭომ დროებით აკრძალა აფეთქების შესახებ ინფორმაციის გავრცელება. შესაბამისად, მედიას არ აქვს უფლება გაავრცელოს აფეთქების ამსახველი ვიდეომასალა. ↑ „Taksim’de patlama meydana geldi“ (თურქული). İhlas Haber Ajansı. 13 Kasım 2022. ციტირების თარიღი: 13 Kasım 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 2.2 „Basın açıklaması (2022- 84)“. İstanbul Valiliği. 13 Kasım 2022. ციტირების თარიღი: 13 Kasım 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „Geçici yayın yasağı kararı“. 13 Kasım 2022. ციტირების თარიღი: 13 Kasım 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
გარიფჩე (სტამბოლის პროვინცია)

გარიფჩე (თურქ. Garipçe) — სოფელი სტამბოლის პროვინციის სარიერის რაიონში, თურქეთი. სოფელი გარიფჩე მდებარეობს ბოსფორის სრუტესა და შავ ზღვას შორის მოქცეულ ბორცვზე, ბოსფორის ევროპული სანაპიროს ჩრდილოეთით, სოფელ რუმელიფენერის სამხრეთით. გარიფჩეს მოპირდაპირე მხარეს, სტამბოლის პროვინციის ბეიქოზის რაიონში მდებარეობს სოფელი ფოირაზქოი. სოფელი გარიფჩე გამოცხადებულია დაცულ ტერიტორიად. სოფელი პოპულარული გახდა 2016 წელს აშენებული სულთან სელიმ იავუზის ხიდის მეშვეობით, რომელიც გადის ბოსფორზე გარიფჩესა და ფოირაზქოის შორის. სოფლის სამხრეთით დგას გენუელების მიერ 550 წლის წინათ აგებული, ამჟამად დანგრეული კოშკი, რომელიც გადაჰყურებს ბოსფორის სრუტესა და შავ ზღვას. გარიფჩე არის მეთევზეთა დასახლება, რომელიც პოპულარულია თევზის რესტორნებით. სოფელში მუდმივი მაცხოვრებლები არ არიან. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, Address Based Population Registration System — TÜİK. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ Coğrafi Numaralar, Geographic Numbers — Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12808868"></a> ↑ PTT posta kodu sorgulama, PTT zip code inquiry — PTT. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3079259"></a> ↑ İl bilgileri Haritası, Province information map — Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1663916"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 „Karadeniz kıyısında üç balıkçı, bir de kale: GARİPÇE KÖY“. Hürriyet (Turkish). 2004-10-08. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-02. ციტირების თარიღი: 2016-09-01. ↑ „3'üncü köprü Garipçe-Poyraz'dan geçecek, 6 milyar dolara bitecek“. Hürriyet (Turkish). 2010-04-30. ციტირების თარიღი: 2016-09-01. ↑ „Yavuz Sultan Selim Köprüsü açıldı“. BBC Türkçe (Turkish). 2016-08-26. ციტირების თარიღი: 2016-09-01. ↑ „Garipçe Kalesi kiraya verilecek“. Hürriyet (Turkish). 2010-05-21. ციტირების თარიღი: 2016-09-01.
ჩეფცა

ჩეფცა (რუს. Чепца) — მდინარე რუსეთში, პერმის მხარეში, კიროვის ოლქსა და უდმურტეთში; ვიატკის (ვოლგის აუზი) მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 501 კმ, აუზის ფართობი 20 000 კმ². სათავეს იღებს ზემო კამის მაღლობზე, მასზე მიედინება დასავლეთისკენ, ღრმა და ფართო ხეობაში, ქვემოთში კვეთს ვიატკის უვალს. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 85 კმ-ში 130 მ³/წმ. იყინება ნოემბერში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში. იყენებენ დასაცურებლად. სანაოსნოა შესართავიდან 135 კმ-ზე. მდინარეზეა ქალაქები გლაზოვი და კიროვო-ჩეპეცკი. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 235. ↑ Чепца // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 29 — М., 1978.
ვიატკა (მდინარე)

ვიატკა (რუს. Вятка) — მდინარე რუსეთში, უდმურტეთში, კიროვის ოლქსა და თათრეთში (ქვემო დინება); მდ. კამის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1314 კმ, აუზის ფართობი 129 ათ. კმ². სათავეს იღებს ზემო კამის მაღლობზე. ვიატკისათვის დამახასიათებელია დინების მიმართულების მკვეთრი ცვლილებები (ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ, შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ) და დიდი დაკლაკნილობა მთელ მანძილზე. ვაკის ტიპური მდინარეა, ძირითადად მიედინება ფართო და დამრეცფერდობებიან ხეობაში. ქვემოთში ხეობის გაფართოებული და შევიწროებული მონაკვეთები ერთმანეთს ცვლის 1–5 კმ-ის მონაცვლეობით. მრავლადაა ჩქერები. იკვებება ძირითადად თოვლის წყლებით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 890 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის 1-ლი ნახევრიდან აპრილის მე-2 ნახევრამდე. ძირითადი შენაკადებია: კობრა, ლეტკა, ველიკაია, მოლომა, პიჟმა (მარჯვენა); ჩეფცა, ბისტრიცა, ვოია, კილმეზი (მარცხენა). მდიდარია თევზით (კაპარჭინა, ნაფოტა, ლოქორია, ჩეხონი, ლოქო, წერი, ქორჭილა, ფარგა და სხვ.). ვიატკის აუზში 4000-ზე მეტი მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 192 კმ². დასაცურებელია. ხორციელდება რეგულარული ნაოსნობა ქალაქ კიროვიდან (700 კმ), გაზაფხულზე კირსის ნავმისადგომიდან (1000 კმ-ზე მეტი). მთავარი ქალაქებია: სლობოდსკოი, კიროვო-ჩეპეცკი, კიროვი, ორლოვი, კოტელნიჩი, სოვეტსკი, ვიატსკიე-პოლიანი. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 67. ↑ Вятка // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М., 2006. — стр. 207.
ვიატკის უვალი

ვიატკის უვალი (რუს. Вятский Увал) — მაღლობი რუსეთში, მარი-ელსა და კიროვის ოლქში. სიმაღლე 284 მეტრი. გადაჭიმულია თითქმის მერიდიანულად. კვეთს მდინარე ვიატკის ხეობა. აგებულია დოლომიტებით, კირქვებითა და თაბაშირით; ძლიერაა განვითარებული კარსტული მოვლენები. დაფარულია ფიჭვისა და სოჭის ტყით. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 67. ↑ Вятский Увал // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 5 — М., 1971.
ლეტკა

ლეტკა (რუს. Летка) — მდინარე რუსეთში, კომის რესპუბლიკასა და კიროვის ოლქში; მდ. ვიატკის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 260 კმ, აუზის ფართობი 3680 კმ². სათავეს იღებს ჩრდილოეთ ურალის მაღლობებიდან. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ ყაზანთან (შესართავიდან 45 კმ-ზე) 20,6 მ³/წმ. დასაცურებელია. ქვემო წელზე სანაოსნოა. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 121. ↑ Летка // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 14 — М., 1973.
მოლომა

მოლომა (რუს. Молома) — მდინარე რუსეთში, ძირითადად კიროვის ოლქში (სათავეები ვოლოგდის ოლქში); მდ. ვიატკის (ვოლგის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 419 კმ, აუზის ფართობი 12,7 ათ. კმ². სათავეს იღებს ჩრდილოეთ უვალების ჩრდილოეთ კალთებზე და ფართო ხეობით კვეთს მათ. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლებით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ შჩეტინენკისთან 79,1 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის დასაწყისიდან აპრილის ბოლომდე. დასაცურებელია. სანაოსნოა შესართავიდან 302 კმ-ზე (წყალდიდობის დროს). მოლომის აუზში 115 მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 3,6 კმ². ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 135. ↑ Молома // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М., 2012. — стр. 695.