laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მთისძირი (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

მთისძირი (1944 წლამდე ხაშალხუტი) — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ვაკეზე. მდინარე არეშის (კაბალის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 340 მეტრი, ყვარლიდან 26 კილომეტრი. სოფელში დაიბადა საქართველოს იუსტიციის მინისტრი ზურაბ ადეიშვილი. სოფელი ყვარელის მუნიციპალიტეტში. ისტორიული არიში, 1944 წლამდე ხაშალხუტი. ისტორიული ძეგლი მდებარეობს მდინარე არეშის ზედა წელში, ქალაქ ყვარლიდან 26 კილომეტრზე. 1973-1982 წლებში არიშში არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ლ. ჭილაშვილი). არეში შუა საუკუნეებშიც მნიშვნელოვანი დასახლება ყოფილა, იგი ქრისტიანობის გავრცელების ადრეული საფეხურებიდანვე მოქცეულა ქრისტიანულ ორბიტალში, რასაც მოწმობს აქ გათხრილი და შესწავლილი ცხრა ნაეკლესიარი. არიშის დაწინაურებას, ხელსაყრელ გეოგრაფიულ გარემოსთან ერთად, ხელი შეუწყო სავაჭრო გზამ, რომლითაც ადრინდელი შუა საუკუნეებში ქართლი და კახეთი ალბანეთს უკავშირდებოდა და ე.წ. ცხვრის გზამ, რომლითაც ცხვარი დაღესტნის მთებში აჰყავდათ. არსებობს მოსაზრება (ლ. ჭილაშვილი), რომ ტოპონიმი არეში (არიში) მიმდინარეობს არაბული სიტყვიდან და ნიშნავს კარავს, ბანაკს (დამკვიდრდა IX საუკუნეში). ამ ტოპონიმის გაჩენა შესაძლოა არაბთა ლაშქრობებს უკავშირდებოდეს. მანამდე აქ არსებული დასახლების სახელი უცნობია, რაც შეეხება სოფლის დღევანდელ სახელწოდებას - მთისძირი. იგი, როგორც ჩანს, მის ადგილმდებარეობას უკავშირდება. „მატიანრე ქართლისაის“ ცნობით, X საუკუნის დასაწყისში კონსტანტი აფხაზთა მეფისა ფა კვირიკე კახთა ქორეპისკოპისის შეერთებულმა ჯარმა ჰერეთის ლაშქარი დაამარცხა და ადარნასე ჰერთა პატრიკმა, ვეჯინის ზავის თანახმად, არიში გავაზთან ერთად, კოსტანტი მეფეს დაუთმო. არეში შერეული დასახელების ტიპს განეკუთვნებოდა, სადაც ერთნაირად ძლიერად იყო წარმოდგენილი, როგორც მთის, ისე ბარის მეურნეობა. არიში არიშიანების საგვარეულო ფუძედ იქცა. აქედან აღზევებულმა ჰერმა დიდებულებმა - არტუშიანებმა XII-XIII საუკუნეებში მაღალ პოლიტიკურ მდგომარეობას მიაღწიეს. XIV-XV საუკუნეების მიჯნაზე, თემურლენგის არაერთგზის შემოსევების შედეგად, არიში დაქვეითდა და ადრინდელი მნიშვნელობა დაკარგა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 723 ადამიანი. მთისძირის განძი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 672. მოწონელიძე ლ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 405. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
საბუე (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

საბუე — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ინწობის (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფელი: ალმატი). ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ყვარლიდან 27 კილომეტრი. სოფელი ყვარელის მუნიციპალიტეტში. ისტორიული ძეგლი მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ინწობის (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. სოფელი დასახლებული იყო შუა საუკუნეებიდან. წერილობით წყაროებში იხსენიება XVIII საუკუნიდან. ერეკლე II-ის მეფობის პერიოდში აქ აშენდა და განახლდა ციხეები, ციხე-გალავნები. ამ დროისთვის საბუე ნადირაშვილების კუთვნილება იყო. 1812 წელს კახეთის აჯანყების დროს, რომელშიც ჩართული იყვნენ საბუელებიც, შილდასთან გამართული ბრძოლის შემდეგ, გენერალ დიმიტრი ორბელიანის რაზმმა საბუე ბაღ-ვენახიანდ გადაბუგა და გაანადგურა. საბუეში დაიბადა სასულიერო მოღვაწე, ალავერდის ეპისკოპოსი პეტრე კონჭოშვილი (1836-1909, დაკრძალულია ალავერდის ტაძარში), საღვთო წიგნების, მათ შორის ბიბლიის ქართული ტექსტის რედაქციისა და ბეჭვდის ერთ-ერთი მონაწილე, ავტორი წიგნისა "მოგზაურობა წმინდა ქალაქს იერუსალიმსა და წმინდა ათონის მთაზედ". საბუეში ერთხანს ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მწერალი ბარბარე ჯორჯაძე (1811-1895) - რაფიელ ერისთავის და. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1163 ადამიანი. ინწობა (სამონასტრო ანსამბლი) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 569. აფრასიძე გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 436. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ჭიკაანი

ჭიკაანი — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ვაკეზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ზინობიანი, ჩანტლისყურე). ზღვის დონიდან 300 მეტრი, ყვარლიდან 16 კილომეტრი. მდებარეობს სოფელ ახალსოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ალაზნის ვაკეზე. წერილობით წყაროებში იხსენიება XVIII საუკუნის 70-იან წლებიდან. ჭიკაანი, გავაზთან ერთად, კახეთის უკიდურეს აღმოსავლეთ სასაზღვრო ხაზს წარმოადგენდა. ქართლისა და კახეთის შიდა სოფლებისაგან განსხვავებით, იგი დაუცველი სოფელი იყო, რაიმე სათავდაცვო ნაგებობა მას არ ჰქონია. ჭიკაანს ხშირად ესხმოდნენ თავს ლეკები. თავის მხრივ, ჭიკაანლებიც აწყობდნენ თავდასხმებს ჭარელ ლეკებზე. სოფელში მისდევენ მევენახეობას. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1928 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 398. აფრასიძე გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 471. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზინობიანი

ზინობიანი (ყოფ. ოქტომბერი) — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში (ჭიკაანის თემი), ალაზნის ვაკეზე. მდინარე ავანისხევის (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 340 მეტრი, ყვარლიდან 12 კილომეტრი. 1938 წლის 16 ნოემბერს ყვარლის რაიონის სოფელ ზინობიანს ეწოდა სახელი „ოქტომბერი“. სოფელს ძველი სახელი „ზინობიანი“ დაუბრუნდა 2010 წლის 16 ნოემბერს. სოფელი ზინობიანი საქართველოში მცხოვრები უდიების განსახლების მთავარი ადგილია. უდიები კავკასიელი ალბანელების შთამომავლებად მიიჩნევიან. საქართველოში უდიები 1920-იან წლებში გადმოსახლდნენ. მათ ემიგრაციას ზინობ სილიკაშვილი ხელმძღვანელობდა. სწორედ აქედან მოდის სოფელ ზინობიანის სახელი. 1937 წელს საბჭოთა კავშირში მიმდინარე რეპრესიების დროს სილიკაშვილი დააპატიმრეს და სოფელს „ოქტომბერი“ დაერქვა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ კი, ადგილობრივების მოთხოვნით, სოფელს თავდაპირველი სახელი დაუბრუნდა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 337 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 617. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №2, გვ. 6, თბ., 1938 წ. ISSN 0203-2023 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება N925, 2010 წლის 16 ნოემბერი ↑ უდიები საქართველოში[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
სანავარდო

სანავარდო — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ვაკეზე (კუჭატნის თემი). ზღვის დონიდან 310 მეტრი, ყვარლიდან 7,5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 840 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 75. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ძირითადი ინსტინქტი 2

ძირითადი ინსტინქტი 2 (ინგლ. Basic Instinct 2) — ეროტიკული თრილერი, სიკველი 1992 წელს გადაღებული ფილმისა ძირითადი ინსტინქტი. მთავარ როლში შერონ სტოუნი. შერონ სტოუნი ისევ მწერალი ქალის კეთრინ ტრემელის როლშია, რომელიც წინანდებურად სჩადის მკვლელობებს და მაინც ვერ უმტკიცებენ დანაშაულს. ამჯერად მის წინააღმდეგ არა გამომძიებელი ნიკი, არამედ ფსიქიატრი მაიკლ გლასი გამოდის, რომელიც ჭკვიან ქალთან ფსიქოლოგიურ ჭიდილში ცხოვრებას აგებს და საგიჟეში ხვდება. ძირითადი ინსტინქტი ოფიციალური საიტი „ძირითადი ინსტინქტი 2“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ძირითადი ინსტინქტი 2“ — Allmovie-ზე „ძირითადი ინსტინქტი 2“ — Box Office Mojo-ზე „ძირითადი ინსტინქტი 2“ — Rotten Tomatoes Basic Instinct 2 Production Notes დაარქივებული 2013-01-02 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
ყველაფრის გახსენება (1990 წლის ფილმი)

„ყველაფრის გახსენება“ (ინგლ. Total Recall) — რეჟისორ პოლ ვერჰოვენის მიერ 1990 წელს გადაღებული ფანტასტიკური მოქმედებითი ფილმი არნოლდ შვარცენეგერის და შერონ სტოუნის მონაწილეობით. იგი არის ფილიპ დიკის რომანის „მეხსიერების სიღრმიდან“ ეკრანიზაცია. ფილმმა ოსკარი ვიზუალური სპეცეფექტებისთვის მიიღო. აშშ-ში ფილმის შემოსავლებმა 119 400 000 აშშ დოლარს გადააჭარბა, სხვა ქვეყნებში კი – 142 მილიონს. „ყველაფრის გახსენება“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ყველაფრის გახსენება“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „ყველაფრის გახსენება“ — Box Office Mojo-ზე „ყველაფრის გახსენება“ — Rotten Tomatoes „ყველაფრის გახსენება“ — Metacritic-ზე „ყველაფრის გახსენება (1990 წლის ფილმი)“ საიტზე MobyGames ↑ TOTAL RECALL (18). British Board of Film Classification (June 13, 1990). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 1, 2014. ციტირების თარიღი: October 31, 2014. ↑ ვესტი, ჯეისონ პ. (2009). Future Imperfect: Philip K. Dick at the Movies. University of Nebraska Press, გვ. 184 (შენიშვნა 2.1). ISBN 9780803218604.  ↑ 3.0 3.1 Total Recall (1990). Box Office Mojo (October 2, 1990). ციტირების თარიღი: August 22, 2011.
Daft Punk

Daft Punk — ორი მუსიკოსის, ტომა ბანგალტერისა (დ. 3 იანვარი, 1975) და გი-მანუელ დე ომემ-კრისტოს (დ. 8 თებერვალი, 1974) დუეტი. მიჩნეულია ელექტრონული მუსიკის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ ჯგუფად. მთავარი სტატია: Daft Punk-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Homework (1997) Discovery (2001) Human After All (2005) Random Access Memories (2013) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Daft Punk ოფიციალური საიტი Alive 2007 ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-04-08 საიტზე Wayback Machine. იაპონური ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-10-01 საიტზე Wayback Machine. დაფტ პანკი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში დაფტ პანკი Last.fm-ზე ↑ Petridis, Alexis. (2021-02-23) Daft Punk were the most influential pop musicians of the 21st century en. ციტირების თარიღი: 2022-02-04
სფერო (ფილმი)

სფერო (ინგლ. Sphere) — ბარი ლევინსონის მხატვრულ-სამეცნიერო შინაარსის ფილმი. გადაღებულია მაიკლ ქრაითონის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით. მუსიკის ავტორია ელიოტ გოლდენთალი. დასტინ ჰოფმანი — ნორმან გუდმანი—ფსიქოლოგი (რომანში— ჯონსონი) შერონ სტოუნი — ელიზაბეთი (ბეთი) ჰალპერინი (რომანშია ჰოლპერი) სამუელ ლ. ჯექსონი — ჰარი ადამსი ფითერ ქოიოთი — ჰაროლდ ბარნსი ლივ შრაიბერი — თეოდორ ფილდინგი ოფიციალური საიტი „სფერო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „სფერო“ — Allmovie-ზე „სფერო“ — Box Office Mojo-ზე „სფერო“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში სფერო AllMusic-ზე
Above & Beyond

Above & Beyond — ბრიტანული ტრანს ჯგუფი, რომელიც დაარსდა ჯონათან „ჯუნო“ გრანტის, ტონი მაკ-გინესისა და პაავო სილიამაკის მიერ 2000 წელს. ჯგუფი საკმაო პოპულარობით სარგებლობს და მის სიმღერებს უკრავენ ისეთი დიჯეები, როგორებიც არიან: ტიესტო, არმინ ვან ბიურენი, ფერი კორსტენი, ATB, პოლ ვან დაიკი და სხვები. სტუდიური ალბომები Tri-State (2006) Group Therapy (2011) We Are All We Need (2015) Common Ground (2018) Flow State (2019) როგორც OceanLab Sirens of the Sea (2008) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Above & Beyond Above & Beyond'ის საიტი Above & Beyond'ის ლეიბლი ოფიციალური Myspace-ის გვერდი Discogs MusicBrainz Allmusic Trancesound.net ინტერვიუ დაარქივებული 2008-09-19 საიტზე Wayback Machine.
ბალტიისპირეთი

ბალტიისპირეთი (ლიეტ. Baltijos valstybės, ლატვ. Baltijas valstis, ესტ. Baltimaad) — მხარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევროპაში, რომელიც ესტონეთს, ლატვიას, ლიეტუვასა და აღმოსავლეთ პრუსიას მოიცავს. ამ ტერიტორიის დასახელებიდან წარმოსდგება ერთ-ერთი ინდოევროპული ენობრივი ჯგუფის — ბალტების დასახელება. ბალტიისპირეთის მკვიდრი მოსახლეობა ტერმინს — „ბალტიისპირეთი“ ბალტიის ქვეყნების საბჭოურ ოკუპაციასთან კავშირის გამო არ იყენებენ. არსებობს მხოლოდ სიტყვა Baltimaad („ბალტიმადი“), რაც ბალტიის ქვეყნებს ნიშნავს. ლიეტუვურად და ლატვიურად რეგიონის შესატყვისად სიტყვა Baltija („ბალტიია“) გამოიყენება. The Baltic Sea Information Centre[მკვდარი ბმული] GDP in the Baltic States and international comparison chart. Statistical data based on 2000/2001 censuses vifanord – a digital library that provides scientific information on the Nordic and Baltic countries as well as the Baltic region as a whole.
ლივონია

ლივონია (ლივ. Līvõmō, ესტ. Liivimaa, გერმ. Livland, ლათ. Livonia) — ისტორიული მხარე აღმოსავლეთ ბალტიისპირეთში. სახელდებულია გერმანელი რაინდი-ჯვაროსნების მიერ იმხანად ბალტიისპირეთში მცხოვრები ერთ-ერთი ფინურ-უგრული ტომის — ლივების სახელის მიხედვით. XII—XIII საუკუნეების მიჯნაზე ლივონიაში მხოლოდ ლივთა განსახლების არეალი იგულისხმებოდა: დასავლეთ დაუგავის ჩრდილოეთით მდებარე მიწები, რიგის ყურის სანაპირო ტერიტორიები, სამხრეთით კი კურლანდიის მიწები. XIII საუკუნის მეორე ნახევრიდან 1461 წლამდე უკვე გერმანელი რაინდი-ჯვაროსნების მიერ დაპყრობილი თანამედროვე ესტონეთისა და ლატვიის მთელი ტერიტორიები იგულისხმება. კურლანდიის საჰერცოგოს შექმნის შემდეგ (1561), ლივონია ეწოდება ჩრდილოეთ ლატვიას და სამხრეთ ესტონეთს. განეკუთვნებოდა ჯერ რეჩ პოსპოლიტას, შემდეგ შვედეთს. XVII საუკუნეში ტერმინი ლივონია შეცვალა ლიფლანდიამ. კურლანდია ესტონეთის ისტორია ლიტვის ისტორია პოლონეთის ისტორია Deutsch-Baltische Ritterschaften in Livland, Kurland, Estland, Oesel Die Livländische Ritterschaft დაარქივებული 2007-12-31 საიტზე Wayback Machine. Joann Portantiuse Liivimaa kaart 1573. aastast დაარქივებული 2006-03-11 საიტზე Wayback Machine. Karten დაარქივებული 2005-08-29 საიტზე Wayback Machine.
კურლანდიის საჰერცოგო

კურლანდიის საჰერცოგო, კურლანდიისა და ზემგალიის საჰერცოგო — ფეოდალური სახელმწიფო ლატვიის ტერიტორიაზე. პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფოს ვასალი. შეიქმნა 1561 წელს ლივონიის ორდენის დაშლისა და სიზიგმუნდ II-ს მიერ ლივონიელი ფეოდალების დამორჩილების შემდეგ. 1737 წლამდე კურლანდიის საჰერცოგოს სათავეში ლივონიის ორდენის მაგისტრი გ. კეტლერი და მისი მემკვიდრეები ედგნენ. კურლანდიის საჰერცოგოს ცენტრი იყო მიტავა (ელგავა). 1617 წლიდან გადაიქცა „თავად-აზნაურულ რესპუბლიკად“. 1710 წლიდან მოექცა რუსეთის გავლენის სფეროში. ლატვიელი გლეხები გერმანელ მემამულეთა ყმები იყვნენ. 1795 წელს კურლანდიის საჰერცოგო რუსეთს შეუერთდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1915 წლის შემოდგომისთვის გერმანიის ჯარმა რუსეთის იმპერიის ფარგლებში შემავალი კურლანდიის საჰერცოგო დაიკავა. ფრონტის ხაზად ის ადგილი იქვა, რომელიც რიგის დოგავპილსსა და ბარანოვიჩს შორის გადიოდა. ლატვიის ეროვნული საბჭო საჯაროდ 1917 წლის 16 ნოემბერს გამოცხადდა. ამავე წლის 30 ნოემბერს ლატვიის ეროვნულმა საბჭომ ქვეყანა ავტონომიურ მხარედ გამოაცხადა, ხოლო 1918 წლის 15 იანვარს ლატვიის ფორმალურმა დამოუკიდებლობამაც არ დაახანა. რუსეთში რევოლუციის შემდეგ გერმანიის სამხედრო ნაწილებმა კურლანდიის საჰერცოგოდან წინსვლა იწყეს და ლივონიისა და ესტონეთის ავტონომიური სამთავრო-საჰერცოგოებიც დაიკავეს (ასევე რუსეთის იმპერიის კუთვნილებაში მყოფი), რომელთაც აგრეთვე დამოუკიდებლობა გამოეცხადებინათ. 1918 წლის 3 მარტს ბრესტ-ლიტოვსკის ხელშეკრულებით, წითელი რუსეთი კურლანდიის საჰერცოგოს დაკარგვას შეურიგდა, ხოლო იმავე წელს, 27 აგვისტოს ბერლინში დადებული ხელშეკრულებით, ესტონეთისა და ლივონიის ავტონომიური საჰერცოგოებიც გამოეყო რუსეთს. პარალელურად, 1917 წლის სექტემბერსა და 1918 წლის მარტის შუალედში ბალტიისპირელმა გერმანელებმა პროვინციული საბჭოს ჩამოყალიბების პროცესი დაიწყეს; კურლანდია და სემიგალია გამოცხადდა საჰერცოგოდ. სამეფო გვირგვინი კაიზერ ვილიამ II-ს შესთავაზეს. 1918 წლის ოქტომბერში გერმანიის კანცლერმა ბადენის პრინცმა მაქსიმილიანმა წინადადება წამოაყენა ბალტიისპირეთში სამხედრო ხელისუფლება სამოქალაქოთი ჩანაცვლებულიყო. გერმანიის შს სამინისტრომ ბალტიისპირეთის თავდაცვის უწყებას ეს ცნობა ტელეგბრამით აუწყა. რეიხის მთავრობა პოლიტიკის ფუნდამენტურ ცვლილებებს ერთსულოვნად უჭერდა მხარს, რაც, უპირველესად, ბალტიისპირელ ხალხთან ერთად იქნა შემუშავებული. 1918 წლის 18 ნოემბერს ლატვიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ამავე წლის 7 დეკემბერს გერმანიის სამხედრო ძალებმა მმართველობა გადასცეს ლატვიის ეროვნულ მთავრობას, რომელსაც კარლის ულმანისი მეთაურობდა. Baltic Duchy (1918) Baltic Duchy (1918) დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine.
კურლანდია

კურლანდია, კურზემე (ლატვ. Kurzeme, გერმ. Kurland) — ლატვიის ისტორიული რეგიონი. უძველესი დროიდან დასახლებული იყო კურშებითა და ბალტიისპირელ-ფინელი ტომებით. XIII საუკუნის დამდეგს დაიპყრეს გერმანელმა რაინდებმა და შემდეგ დაექვემდებარა ლივონიის ორდენს. 1561-1795 წლებში შედიოდა კურლანდიის საჰერცოგოში, შემდეგ კი რუსეთმა მიიერთა და კურლანდიის გუბერნიად აქცია. ფართო გაგებით კურლანდია (კურზემე) ეწოდება მდინარე დაუგავის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე ტერიტორიას, რომელიც თითქმის ემთხვევა ისტორიულად არსებული კურლანდიის გუბერნიის საზღვრებს. ამჟამად კურზემეს ისტორიული რეგიონი მოიცავს კულდიგის, ალსუნგის, ვენტსპილსის, ტალსის, დუნდაგის, პავილოსტის, გრობინიის, რუცავის, პრიეკულეს, ნიცის, ვაინოდეს, აიზპუტეს, მერსრაგსის, როიის, კანდავის, დურბეს, სალდუსის, სკრუნდის და ბროცენის მხარეებს. Liv culture and language portal დაარქივებული 2014-09-11 საიტზე Wayback Machine. ბალტიის საჰერცოგო(1918) ბალტიის საჰერცოგო (1918) დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine.
რუნდალის სასახლე

რუნდალის სასახლე (ლატვ. Rundāles pils, გერმ. Schloss Ruhental) — ბაროკოს ტიპის სასახლის კომპლექსი ლატვიაში. მდებარეობს ქალაქ ბაუსკიდან 12 კილომეტრში ჩრდილო-დასავლეთით, სოფელ პილსრუნდალში. აგებულია 1730-იან წლებში რასტრელის პროექტის მიხედვით კურლანდიის ჰერცოგ ბირონის საზაფხულო რეზიდენციად. ცარიელი იყო 1760-იან წლებამდე, ანუ სანამ რასტრელი შიდა მოსაპირკეთებელ სამუშაოებს დაასრულებდა. 1795 წელს კურლანდიის რუსეთის იმპერიასთან მიერთების შემდეგ სასახლე იმპერატრიცას ფავორიტს პლატონ ზუბოვს უწყალობეს. ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ, მისი უმცროსი ქვრივი ფიოლკა ვალენტინოვიჩი გრაფ შუვალოვს გაჰყვა, ამიტომ, სასახლე 1917 წლამდე შუვალოვების საკუთრებად მიიჩნეოდა. ამჟამად რუნდალის სასახლე ლატვიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ღირსშესანიშნაობად სახელდება. სასახლე და მის ახლოს არსებული ბაღი მუზეუმად არის გამოცხადებული. სასახლეს პერიოდულად უცხოელი მაღალჩინოსანი სტუმრებისთვისაც იყენებენ ხოლმე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუნდალის სასახლე (ინგლისური) რუნდალის სასახლის მუზეუმი დაარქივებული 2021-04-10 საიტზე Wayback Machine. ფოტოსურათები ფოტოსურათები[მკვდარი ბმული] ბაუსკის ტურისტული საინფორმაციო ცენტრი დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.
ლივონიის ორდენი

ლივონიის ორდენი (ლათ. Fratres miliciae Christi de Livonia, გერმ. Brüder der Ritterschaft Christi von Livland) — რაინდთა კათოლიკური სახელმწიფო და სამხედრო-პოლიტიკური ორგანიზაცია 1237-1562 წლებში ბალტიისპირეთში. შეიქმნა მახვილოსანთა ორდენის (1236 წ.) განადგურების შემდეგ. XV საუკუნეში ლივონისს ორდენმა თითქმის სრულ დამოუკიდებლობას მიაღწია. ორდენის სათავეში იდგა არჩეული მაგისტრი. ლივონიის ორდენი წარმოადგენდა კათოლიკური ეკლესიისა და გერმანელ ფეოდალთა მთავარ სამხედრო ძალას, რომელიც მიმართული იყო აღმოსავლეთ ბალტიისპირეთის დასაპყრობად. XVI საუკუნის 20-იან წლებში გერმანელ ფეოდალთა და ესტონელ გლეხობას შორის დაწყებულმა კლასობრივმა წინააღმდეგობამ და ხსენებულ ტერიტორიაზე მიმდინარე რეფორმაციამ შეარყია ლივონიის ორდენის პოლიტიკური მდგომარეობა. ორდენი დაიშალა ლივონიის ომის დროს 1558-1583 წლებში რუსულ ჯარებთან დამარცხების შემდეგ. 1562 წლის 5 მარტი ლივონიის ორდენის გაუქმების ოფიციალურ თარიღად მიიჩნევა. ტევტონთა ორდენი ბალტიისპირეთში დაარქივებული 2013-05-17 საიტზე Wayback Machine.
ლივური ენა

ლივური ენა — ფინურ-უგრულ ენათა ოჯახის ბალტიისპირულ-ფინური ჯგუფის ენა. XX საუკუნის შუა წლებში ამ ენაზე მხოლოდ მცირე ჯგუფი ლაპარაკობდა ლატვიაში, ვენტსპილსის რაიონის სანაპირო ზოლში. ენა გაქრობის წინაშე დგას, რადგან ლივურად მხოლოდ 150 კაცამდე თუ საუბრობს. მონათესავე ენებად ფინური და ესტონური ეკუთვნის. ლივონური ენა ლატვიაში, ისტორიული ლივონიის მხარეშია მხოლოდ გავრცელებული. ლივური ანბანი ესტონური და ლატვიური ორთოგრაფიის ჰიბრიდს წარმოადგენს. ლივური ანბანი: Aa, Āā, Ää, Ǟǟ, Bb, Dd, Ḑḑ, Ee, Ēē, Ff, Gg, Hh, Ii, Īī, Jj, Kk, Ll, Ļļ, Mm, Nn, Ņņ, Oo, Ōō, Ȯȯ, Ȱȱ, Öö, Ȫȫ, Õõ, Ȭȭ, Pp, Rr, Ŗŗ, Ss, Šš, Tt, Țț, Uu, Ūū, Yy, Ȳȳ, Vv, Zz, Žž. ქსე ტ. 6, გვ. 227, თბ., 1983 წელი (ინგლისური) Ethnologue დაარქივებული 2012-09-30 საიტზე Wayback Machine. ლატვიურ-ლივურ-ინგლისური სასაუბრო დაარქივებული 2007-01-23 საიტზე Wayback Machine.
არსენალი (იარაღი)

არსენალი (ფრანგ. arsenal, იტალ. arsenale < არაბ. ‏دار الصناعة dār as-sināʿa — იარაღის საამქრო, ვერფი) — შეიარაღებისა და იარაღის სახეობების შესანახი ადგილის განზოგადებული სახელწოდება, რომელიც მოიცავს მიწისქვეშას და მიწისზედა ღიას და გადახურულ საწყობებს, სათავსოებსა და მსგავს დაწესებულებებს, სადაც ინახება შეიარაღებული ძალების კუთვნილი აღჭურვილობა: სასროლი იარაღი, ჯავშანტექნიკა და ა. შ.) და ტყვია-წამალი და სხვა საბრძოლო მასალები. XIX სუაკუნემდე არსენალთა უმრავლესობა წარმოადგენდა ქარხანას. ტერმინი არსენალი აგრეთვე გამოიყენება იარაღის მარაგის აღსანიშნადაც. 1869-1931 წლებში არსებობდა თბილისის არსენალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 585.
ალტიმეტრი

ალტიმეტრი (ლათ. altus „მაღლა“) — სიმაღლის საზომი ხელსაწყო, რომელიც უმთავრესად გამოიყენება საავიაციო საფრენი აპარატებიდან (თვითმფრინავებიდან, აეროსტატებიდან და სხვა) სიმაღლის გასაზომად. საპილოტაჟო-სანავიგაციო სისტემის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც საფრენი აპარატის ეკიპაჟს საშუალებას აძლევს, რომ ზუსტად დაადგინოს თავისი სიმაღლე გადამფრენ ზედაპირთან (ხმელეთის ან წყლის) მიმართებაში. ↑ A Dictionary of Aviation, David W. Wragg. ISBN 10: 0850451639 / ISBN 13: 9780850451634, 1st Edition Published by Osprey, 1973 / Published by Frederick Fell, Inc., NY, 1974 (1st American Edition.)
ანგარი

ანგარი — აეროდრომის შემადგენელი ელემენტი. ღია, გადახურული ან მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელიც სპეციალურად აღჭურვილია იმისათვის, რომ უზრუნველყოს თვითმფრინავების განთავსება, შემოწმება-დათვალიერება, შეკეთება და ფრენისწინა მომზადება.
დეიმონ ჰილი

დეიმონ გრეჰემ დევერო ჰილი (ინგლ. Damon Graham Devereux Hill; დ. 17 სექტემბერი 1960, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ბრიტანელი ფორმულა 1-ის მრბოლი, 1996 წლის მსოფლიო ჩემპიონი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დეიმონ ჰილი“ ვიკისაწყობში. Mike Baldock, Damon Hill: Clipping the Apex[მკვდარი ბმული]
აბორდაჟი

აბორდაჟი (ფრანგ. abordage) — ხომალდების შეპყრობის ერთ-ერთი უძველესი წესი, რომელსაც მიმართავდნენ მეკობრეები უცხო ხომალდების შესაპყრობად. აბორდაჟი გამოიხატება უცხო ხომალდთან მიახლოებით და მის გემბანზე გვარლსმობმული სამკაპების გადასროლით, რომლის შედეგად ხომალდს უჭირს მოძრაობის გაგრძელება და უნებლიეთ, თავდამსხმელ-ხომალდზე მიბმული ხდება. აბორდაჟი ხორციელდება ელვისებური სისწრაფით და გამოირჩევა გადამჭრელი და გაბედული მოქმედებებით. თანამედროვე პირობებში აბორდაჟს იშვიათად, მაგრამ მაინც მიმართავენ ბრაკონიერების და მეკობრეების დასაკავებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 31.
კორნი (ამერიკული ჯგუფი)

კორნი (ინგლ. koRn, ასევე წერენ — KoЯn) — ნიუ მეტალ ჯგუფი სამხრეთ კალიფორნიიდან. ნიუ მეტალის გარდა მათი სიმღერები ალტერნატიულ და ინდუსტრიულ მეტალსაც მიეკუთვნებიან. თავისი არსებობის განმავლობაში კორნს გამოშვებული აქვს 11 სტუდიური ალბომი (მომავალი ალბომის ჩათვლით) და 41 სინგლი. სულ კორნმა არსებობის მანძილზე 50 მილიონი დისკი გაყიდა. ჯონათან დეივისი — ვოკალი, გიტარა, დასარტყამი (1993-დღემდე) ჯეიმზ "Munky" შეფერი — გიტარა (1993-დღემდე) რეჯინალდ"Fieldy" არვიზუ — bass (1993-დღემდე) დევიდ სილვერია — დასარტყამი (1993—2006) ბრაიან "Head" ველში — გიტარა, ბექ ვოკალი (1993—2005) მთავარი სტატია: კორნის დისკოგრაფია. Korn (1994) Life Is Peachy (1996) Follow the Leader (1998) Issues (1999) Untouchables (2002) Take a Look in the Mirror (2003) See You on the Other Side (2005) Untitled album (2007) Korn III: Remember Who You Are (2010) The Path of Totality (2011) The Paradigm Shift (2013) The Serenity of Suffering (2016) The Nothing (2019) Requiem (2022) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კორნი ოფიციალური საიტი ↑ Don Gilmore. The BK Entertainment Group. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 21, 2013. ციტირების თარიღი: March 27, 2013. ↑ Jeff Kwatinetz Making Changes at the Prospect Park Record Label. 'audiokorner.com'. ციტირების თარიღი: May 5, 2013. ↑ Mitch Schneider Organization Client Biography – Korn. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 19, 2013. ციტირების თარიღი: March 23, 2013. ↑ METAL MAYHEM: Korn to raise hell in Delhi. Hindustan Times (September 4, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 7, 2014. ციტირების თარიღი: January 22, 2013.
ალენ პროსტი

ალენ მარი პასკალ პროსტი (ფრანგ. Alain Marie Pascal Prost) (დ. 24 თებერვალი 1955, სენ-შამონი, საფრანგეთი ) — ფრანგი ფორმულა 1-ის მრბოლი, ოთხგზის მსოფლიო ჩემპიონი. იგი არის მსოფლიო ჩემპიონი 1985,1986,1989 და 1993 წლებში. სამჯერ მაკლარენისა და ერთხელ უილიამსის ბოლიდებით.მისი თანაგუნდელები იყვნენ:ჯონ უოტსონი (1980 წ.), რენე არნუ (1981-82 წ.), ედი ჩივერი (1983 წ.), ნიკი ლაუდა (1984-85 წ.), კეკე როსბერგი (1986 წ.) სტეფან იოჰანსონი (1987 წ.), აირტონ სენა (1988-89 წ.), ნაიჯელ მენსელი (1990 წ.), ჟან ალეზი (1991 წ.) და დეიმონ ჰილი (1993 წ.)