laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კლერმონის საეკლესიო კრება

კლერმონის საეკლესიო კრება — საეკლესიო კრება, რომელიც რომის პაპმა ურბან II-მ მოიწვია საფრანგეთის ქალაქ კლერმონში (ამჟამად კლერმონ-ფერანი) 1095 წლის 18 ნოემბერს სასულიერო-ადმინისტრაციული და სასულიერო-პოლიტიკური საკითხების გადასაწყვეტად. კრებას დაესწრო დიდი რაოდენობით კათოლიკე სასულიერო პირი და ასევე მრავალი საერო პირიც (ძირითადად რაინდები). კრებამ ეკლესიიდან განდევნა საფრანგეთის მეფე ფილიპ I, რომელმაც ცოლი მიატოვა და ხელმეორედ იქორწინა 1092 წელს. კრების დასრულების შემდეგ ურბან II-მ საკუთარ სიტყვაში 26 ნოემბერს საზოგადოებას ჯვაროსნული ლაშქრობისკენ მოუწოდა ღვთის ქალაქის (იერუსალიმის) მუსულმანებისგან გასანთავისუფლებლად, შეჰპირდა რა ამით მათი ცოდვების განტევებას, ვალების ჩამოწერას და სხვ. Medieval Sourcebook: დაარქივებული 1998-12-01 საიტზე Wayback Machine. Five versions of Urban's sermon Council Of Clermont - Paradoxically, the Crusades Enlarge the Life and Culture of Western Europe
ალკუესკარი

ალკუესკარი (ესპ. Alcuéscar) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 108,93 კმ². მოსახლეობა — 2554 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალკუესკარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალდეა-დელ-კანო

ალდეა-დელ-კანო (ესპ. Aldea del Cano) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 28,69 კმ². მოსახლეობა — 602 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალდეა-დელ-კანოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალდეასენტენერა

ალდეასენტენერა (ესპ. Aldeacentenera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვილიუერკას-იბორეს-ხარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 110,56 კმ². მოსახლეობა — 561 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალდეასენტენერას მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალდეანუევა-დე-ლა-ვერა

ალდეანუევა-დე-ლა-ვერა (ესპ. Aldeanueva de la Vera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ლა-ვერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37,6 კმ². მოსახლეობა — 2042 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალდეანუევა-დე-ლა-ვერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალდეუელა-დე-ხერტე

ალდეუელა-დე-ხერტე (ესპ. Aldehuela de Jerte) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვალიე-დელ-ალაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,76 კმ². მოსახლეობა — 371 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალდეუელა-დე-ხერტეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალია (კასერესი)

ალია (ესპ. Alía) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვილიუერკას-იბორეს-ხარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 600 კმ². მოსახლეობა — 816 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ალისედა

ალისედა (ესპ. Aliseda) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ტახო-სალორის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 81 კმ². მოსახლეობა — 1777 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ალისედის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
იურიენ ტიმბერი

იურეიენ დავიდ ნორმან ტიმბერი (დ. 17 ივნისი, 2001) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. „არსენალის“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. აიაქსი: (2) ერედივიზია (1): 2020–21 ნიდერლანდების საფეხბურთო თასი (1): 2020–21 იურიენ ტიმბერი — Soccerway
ურბან II

ურბან II (ლათ. Urbanus PP. II) (საერო სახელი ედ (ოდო) დე შატიიონ დე ლაჟერი, იტალ. Odon de Lagery; დ. 1042 — გ. 29 ივლისი, 1099) — რომის პაპი 1088 წლის 12 მარტიდან 1099 წლის 29 ივლისამდე. აგრძელებდა გრიგოლ VII-ს პოლიტიკას. 1095 წელს მის მიერ მოწვეულ კლერმონის საბჭოზე პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა გამოაცხადა მუსულმანთა წინააღმდეგ, რისთვისაც ლაშქრობის მონაწილეებს ცოდვების მიტევებას შეჰპირდა. ფრანგი პაპების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 170. ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ურბან II
უგო ლორისი

უგო ლორისი (დ. 26 დეკემბერი, 1986) — ფრანგი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერ ლიგის „ტოტენჰემისა“ და საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. 2018 წელს ნაკრებთან ერთად მოიგო მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი. უგო ლორისი — Soccerway
გორ მინასიანი

გორ მინასიანი (დ. 25 ოქტომბერი, 1994) — სომეხი ძალოსანი, მონაწილეობს +109 კგ. (2018 წლამდე +105 კგ.) წონით კატეგორიაში. 2016 წელს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე +105 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის (2018, 2019) და ერთგზის ბრინჯაოს (2015) მედლის პრიზიორი. ევროპის ჩემპიონატის სამგზის (2016, 2017, 2021) ვერცხლის მედლის პრიზიორი. IWRP Profile
სექცია (ბოტანიკა)

სექცია (ლათ. sectio) — ტაქსონომიური კატეგორია ბოტანიკურ ნომენკლატურაში. ამა თუ იმ გვარის სექციის სახეობები გვარის ტიპური სექციის სახეობებისაგან განსხვავდებიან ძირითადი მორფოლოგიური ნიშნებით (ნაყოფის ფორმა, აგებულება, ყვავილის ნაწილების ფორმა, აგებულება, შეფერვა და სხვ.), ფიზიოლოგიური, ეკოტოპოლოგიური თავისებურებებით, შესაძლოა აგრეთვე წარმოშობის ცენტრითა და არეალით. შუალედი ადგილი უჭირავს ქვეგვარსა და სერიას შორის. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 307.
მატიას დე ლიხტი

მატიას დე ლიხტი (დ. 12 აგვისტო, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ტურინის „იუვენტუსისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. მატიას დე ლიხტი — Soccerway
პეკა ჰალონენი

პეკა ჰალონენი (ფინ. Pekka Halonen; დ. 23 სექტემბერი, 1865, ლაპინლახტი, კუოპიოს პროვინცია — გ. 1 დეკემბერი, 1933, ტუუსულა, ჰელსინკის ახლოს) — ფინელი ფერმწერი. სწავლობდა ჰელსინგფორსში მხატვართა წამახალისებელი საზოგადოების ხატვის სკოლაში (1886–1890), პარიზში ჟიულიანის აკადემიაში (1891–1892) და პოლ გოგენთან (1894). განიცადა სიმბოლიზმის გავლენა. ასახავდა გლეხთა ცხოვრებას. მისი კომპოზიციები ნათელი და ცხადია, სახეები — ლაკონიური, კოლორიტი — მდიდარი („მომკელი“, 1891; „სამუშაოდან დაბრუნება“, 1905, ორივე — ათენეუმი ჰელსინკი). „ტყისმჭრელები“ „საუნაში“ „ქალი ნავში“ ავტოპორტრეტი „მევიოლინე“ „მომკელი“ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 595-596. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პეკა ჰალონენი“ ვიკისაწყობში. ↑ 1.0 1.1 RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ 2.0 2.1 Pekka Halonen — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Register of the Artists' Association of Finland <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11873875"></a> ↑ 4.0 4.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 6.0 6.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 7.0 7.1 Reitala A. Halonen, Pekka // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T036313 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103930842"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ Delarge J. Le Delarge — Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3118641"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11305732"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20056651"></a> ↑ 9.0 9.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Pekka Halonen — SLS. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q769544"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10429758"></a>
საქართველო 2002 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე

საქართველომ ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2002 წელს, აშშ-ს ქალაქ სოლტ-ლეიკ-სიტიში. საქართველო წარმოდგენილი იყო 4 მონაწილით, სპორტის 3 სახეობაში. ნაკრებმა მედლების მოპოვება ვერ შეძლო. sports-reference.com
გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი

გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში. დარბაზ-მაჩუბი დაქანებულ რელიეფზე დგას, რამაც განაპირობა ჩრდილოეთი ფასადის პირველი სართულის და დასავლეთის ფასადის ნაწილის მიწით დაფარვა. სამხრეთი ფასადი ეზოსკენ არის მოქცეული, ხოლო აღმოსავლეთ ფასადზე ამ მომენტში ბლოკით აგებული საცხოვრებელი სახლია მიდგმული. იგი აგებულია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და ამ მომენტში გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქის საბურავი. ის საკმაოდ გადაკეთებულია და ასევე მძიმე მდგომარეობაშია. გადაკეთება ყველაზე კარგად ჩანს სამხრეთ ფასადზე სადაც მთელ სიგრძეზე მიშენებებია. მეორე სართულს დარბაზის ფუნქცია შენარჩუნებული აქვს სადაც, ჩრდილოეთის ფასადიდან შევდივართ, მაგრამ პირველ სართულს დაკარგული აქვს მაჩუბის ფუნქცია. ავთენტური სახე მხოლოდ დასავლეთ კედელმა შეინარჩუნა, რომელიც მძიმე მდგომარეობაშია. ფასადის ჩრდილოეთი მონაკვეთის კედლის კუთხე დაძრულია და მონგრევის პირასაა, სამხრეთ მონაკვეთზეც იგივე მდგომარეობაა და ასევე მრავლადაა გამჭოლი ბზარები ფასადის მთელ სიგრძეზე. გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი დღესდღეობით საკმაოდ სახე ცვლილია, მართალია დაკარგული აქვს პირვანდელი პროპორციები აღმოსავლეთის და სახმრეთის მიშენებების გამო, მაგრამ ნაგებობა უბნის დასვალეთი კიდის ბოლო დარბაზ-მაჩუბს წამროდგენს, რომელიც ერთგვარ უბნის დამასრულებლად გვევლინება და ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 36129
რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი

რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის წვირმის თემის უბან ტუბერში. ნაგებობას აღმოსავლეთიდან დემურ ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი აქვს მიდგმული. შენობა აგებულია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქის საბურავი. ამ მომენტში ის ძალიან მძიმე მდგომარეობაშია, მხოლოდ პირველი სართულია შემორჩენილი, ხოლო მეორე სართულზე ხის მორებით აგებული დარბაზია მოწყობილი. პირველი სართულის ჩრდილოეთი კედელი ყრუა, დასავლეთზე ერთი სარკმელია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელზე შესასვლელი კარი და ორი სარკმელია, რომლებიც აშკარად გვიანაა გაჭრილი. მაჩუბის ინტერიერი გადაკეთებულია, გადატიხრულია სივრცე, სართულშუა გადახურვის ძელები ჩამოწეულია და გასამაგრებლად ხის ძელები აქვს შემდგმული. ასევე კედლებზე საკმაოდ დიდი რაოდენობით შეიმჩნევა ნესტის და გამომარილების კვალი. ნაგებობის მძიმე მდგომარეობის გათვალსწინებით და მეორე სართულის დარბაზის არ ქონით, რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბის პროპორციები შედარებით შენარჩუნებულია და ის დემურ ფანგანის დარბაზ-მაჩუბთან ერთად უბნის ავთენტურ განაშენიანებას ინარჩუნებენ. ისინი დღესდღეობითაც ორგანულად ეწერებიან საერთო განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 35104
ისტორიის ფილოსოფია

ისტორიის ფილოსოფია — ფილოსოფიის ერთ-ერთი განშტოება, რომელიც ისტორიის საზრისს და ისტორიული პროცესის კანონზომიერებას სწავლობს. ტერმინი „ისტორიის ფილოსოფია“ ეკუთვნის ფრანგ ფილოსოფოს ვოლტერს, თუმცა ისტორიის ფილოსოფიის, როგორც ფილოსოფიური დისციპლინის, ფუძემდებლად მიიჩნევა გერმანელი ფილოსოფოსი იოჰან ჰერდერი. თანამედროვე ფილოსოფიაში ერთმანეთისგან განარჩევენ კრიტიკულ და სპეკულაციურ ისტორიის ფილოსოფიას. ისტორიის კრიტიკული ფილოსოფიის შესწავლის საგანია ისტორიული ფაქტის ბუნება და ხასიათი, მისი საფუძვლები და შედეგები, ისტორიის ობიექტურად შესწავლის საშუალება, ე. წ. ისტორიული მეთოდი. რაც შეეხება ისტორიის სპეკულაციურ ფილოსოფიას, იგი ისტორიას განიხილავს, როგორც ერთ მთლიან პროცესს და შეისწავლის მის საბოლოო არსსა და მიზანს. მისი საგანია ისტორიული პროცესის გონიერება და კანონზომიერება, რაშიც იგი მეტაფიზიკასთან და თეოლოგიასთან იკვეთება. ჰეგელმა მის 1807 წლის ნაშრომში „გონის ფენომენოლოგია“ ისტორიის დიალექტიკური კონცეფცია განავითარა. მან დიალექტიკური წინააღმდეგობა განსაზღვრა, როგორც ისტორიის მამოძრავებელი ძალა, ხოლო ისტორია, როგორც დიალექტიკური დაპირისპირებების მუდმივი პროცესი. ჰეგელის დიალექტიკა სამ საფეხურს მოიცავს: თეზისი, ანტითეზისი და სინთეზი. თეზისი და ანტითეზისი ერთმანეთს ეწინააღმდეგემა, თუმცა კი არ გამორიცხავს ერთმანეთს, არამედ წინააღმდეგობის შედეგად ორივე იხსნება და შედეგად, მათგან ინახება რაღაც დადებითი, რომელიც ქმნის სინთეზს. ეს უკანასკნელი წარმოადგენს არა თეზისისა და ანტითეზისის ჯამს, არამედ მათი წინააღმდეგობის შედეგად წარმომდგარ სრულიად ახალ იდეას. როგორც მოგვიანებით მარქსმა განმარტა, საფრანგეთში ლუი XIV-ის მონარქიული მმართველობა შეგვიძლია განვსაზღვროთ, როგორც თეზისი, საფრანგეთის რევოლუცია, როგორც ანტითეზისი, ხოლო ნაპოლეონის მმართველობა, როგორც მათი სინთეზი. ჰეგელისთვის ისტორია ერთი მთლიანი პროცესია, რომელიც პროგრესულად ვითარდება წინააღმდეგობათა სისტემური წარმოშობისა და გადალახვის გზით, ე. წ. დიალექტიკური სქემით. ჰეგელისთვის ისტორია, როგორც აბსულუტური გონის თვითშეცნობისა და თვითგანვითარების პროცესი, მიზანმიმართულია. იგი წერს, რომ ისტორიული პროცესის საშუალებით სამყაროს აბსოლუტური გონი სრულყოფასა და თვითრეალიზაციის უმაღლეს ფორმას აღწევს. გიორგი ხუროშვილი. (01-08-2021) ქართული ფილოსოფიისა და თეოლოგიის ენციკლოპედია. ისტორიის ფილოსოფია. ქართული ფილოსოფიისა და თეოლოგიის ენციკლოპედია. ↑ The Continuing Relevance of Speculative Philosophy of History, Journal of the Philosophy of History ↑ Philosophy of History, Stanford Encyclopedia of Philosophy
რელიგიის ფილოსოფია

რელიგიის ფილოსოფია — „რელიგიის ცენტრალური თემებისა და კონცეფციების ფილოსოფიური კვლევა.“ რელიგიის ფილოსოფია ფილოსოფიის არაერთ სხვა დარგთან იკვეთება, მათ შორისაა მეტაფიზიკა, ეპისტემოლოგია და ეთიკა. რელიგიის ფილოსოფია რელიგიური ფილოსოფიისგან იმით განსხვავდება, რომ იგი რელიგიურ საკითხებს არა კონკრეტულ რწმენის სისტემასთან მიმართებით, არამედ ზოგადად რელიგიის, როგორც ერთი მთელის, მიმართ განიხილავს. ↑ Taliaferro, Charles (01-01-2014). Philosophy of Religion, 2014.  ↑ Stanford Encyclopedia of Philosophy, "Philosophy of Religion."
ზაპოროჟიეს სეჩი

ზაპოროჟიეს სეჩი (უკრ. Запорозька Січ, რუს. Запорожская Сечь) — უკრაინელ კაზაკთა საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და სამხედრო ორგანიზაცია XVI–XVIII საუკუნეებში დნეპრის ჭორომებს ქვემოთ. მის ბირთვს ძირითადად შეადგენდა უკრაინელი გლეხობა და ქალაქის ღარიბობა, რომლებიც გამოექცნენ ფეოდალთა უსამართლობას. აქტიურად იბრძოდა როგორც ოსმალეთის, ისე ყირიმის სახანოს, აგრეთვე პოლონეთის ფეოდალთა წინააღმდეგ. კაზაკები აგებდნენ ხის ციხესიმაგრეებს — „სეჩებს“, სადაც თავს აფარებდნენ მტრის თავდასხმის დროს. აქედან მომდინარეობს ამ თავისებური რესპუბლიკის სახელწოდება. XVI საუკუნიდან ზაპოროჟიეს სეჩში დაიწყო მოსახლეობის კლასობრივი დაყოფა. უკრაინის რუსეთთან შეერთების (1654) შემდეგ მისი სამხედრო და პოლიტიკური უფლებები თანდათან დაეცა, 1709 წელს კი შვედებთან კავშირის გამო რუსეთის ჯარმა დაანგრია, კაზაკთა ნაწილი ყირიმის სახანოს ტერიტორიაზე გადავიდა. 1734 წელს რუსეთის მთავრობის ნებართვით ისინი უკან დაბრუნდნენ და ე.წ. ახალი სეჩი შექმნეს. პუგაჩოვის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, რაკი კაზაკებში მღელვარება იყო, 1775 წლის ივნისში მეფის ჯარმა დაანგრია კაზაკთა სიმაგრეები და ზაპოროჟიეს ჯარი დაშლილად გამოაცხადა, რის შედეგადაც ზაპოროჟიეს სეჩმა არსებობა შეწყვიტა. ზაპოროჟიეს სეჩი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 307–308.
ტელეოლოგია

ტელეოლოგია (ბერძ. τέλος — „მიზანი“ და λόγος — „მოძღვრება“) — იდეალისტური მოძღვრება მიზნობრიობის შესახებ, რომლის მიხედვითაც ყოველი განვითარება წინასწარ განსაზღვრული მიზნის განხორციელებას წარმოადგენს. გამოიხატება ბუნებრივი მოვლენებისა და პროცესების იდეალისტურ ანთროპომორფიზაციაში, უკავშირებს მათ მთავარი საწყისების მოქმედებას წინასწარდადგენილი მიზნების განსახორციელებლად. ეს თეზისი გულისხმობს ზეგონებრივი შემოქმედის არსებობას, საფუძვლად უდევს ღმერთის ტელეოლოგიურ დასაბუთებას. ტრანსცენდენტურ-ანთროპოცენტრული ტელეოლოგიის თანახმად, მიზნის დამდგენი საწყისი, ანუ ღმერთი, იმყოფება სამყაროს გარეთ და შეაქვს მიზანი ადამიანისათვის შექმნილ ბუნებაში (ქრისტიან ვოლფი); იმანენტური ტელეოლოგიის თანახმად, ბუნების ყოველ საგანს აქვს შინაგანი აქტუალური მიზანი, მიზნობრივი მიზანი, რომელიც არის მოძრაობის წყარო დაბალი ფორმებიდან მაღლისაკენ (არისტოტელე). ტელეოლოგია ხვადასხვა სახით არის წარმოდგენილი სტოიციზმში, ნეოპლატონიზმში, ლაიბნიცის წინასწარდადგენილი ჰარმონიის კონცეფციაში, შელინგის მოძღვრებაში „მსოფლიო სულის“ შესახებ, ჰეგელის ობიექტურ იდეალიზმში, ნეოკანტიანელობაში, ნეოთომიზმში, პერსონალიზმში და ა.შ. ტელეოლოგიის მოდერნიზაციისათვის იყენებენ გენეტიკის, კიბერნეტიკის, ფსიქოლოგიის იდეალისტურად ინტერპრეტირებულ მონაცემებს. ↑ ტელეოლოგია // ფილოსოფიური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1987. — გვ. 565.
კულტურის ფილოსოფია

კულტურის ფილოსოფია — ფილოსოფიის განშტოება, რომელიც კულტურის არსსა და საზრისს შეისწავლის.
ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით

ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით (ფრანგ. Vivre sa vie) — ჟან-ლიუკ გოდარის 1962 წლის დრამა, რომელშიც მთავარ როლს ანა კარინა ასრულებს. კინოსურათი ახალგაზრდა პარიზელი ქალის, ნანას, შესახებ მოგვითხრობს, რომელიც შორდება ქმარს, თავს ანებებს სამსახურს და მეძავობას იწყებს. ფილმი თორმეტ მონაკვეთადაა დაყოფილი. „ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით“ გამოსვლის წელს შემოსავლის მიხედვით მეოთხე ყველაზე წარმატებული ფრანგული ფილმი იყო. ვენეციის კინოფესტივალზე კინოსურათმა ჟიურის გრან პრი მოიპოვა. „Vivre sa vie: Film en douze tableaux“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Vivre sa vie“ — Allmovie-ზე ↑ Venice Film Festival 1962. ციტირების თარიღი: 28-03-2021
სიერა-ნევადა (აშშ)

სიერა-ნევადა (ინგლ. Sierra Nevada) — ქედი აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დიდი აუზის მთიანეთს გამოჰყოფს კალიფორნიის ველისაგან. სიგრძე 750 კმ, სიმაღლე 4418 მეტრამდე (მთა უიტნი). აგებულია გრანოდიორიტებით. სეისმურია. მთისძირთან ცხელი წყაროები და ტალახის ვულკანებია. დასავლეთი კალთა დამრეცი და ღრმად დასერილია. 1000 მეტრ სიმაღლემდე შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქოვანი მუხით, 3000 მეტრამდე წიწვოვანი ტყეა, მის ზევით — ალპური მდელოები. აღმოსავლეთი კალთა ციცაბოა, შემოსილია ფიჭვნარითა და მეჩხერი ტყით. მწვერვალებზე თოვლნარია. მთებიდან წყნარი ოკეანის სანაპიროსაკენ გაყვანილია წყალსადენები, რომლებიც წყალმომარაგებით უზრუნველყოფს სან-ფრანსისკოსა და ლოს-ანჯელესს. სიერა-ნევადის ფარგლებშია იოსემიტის, სეკვოიასა და კინგს-კანიონის ეროვნული პარკები. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 328. ↑ Сьерра-Невада // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М., 2016. — стр. 517.
უიტნის მთა

უიტნი (ინგლ. Whitney) — მთა აშშ-ის დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიაში. სიერა-ნევადის ქედის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 4421 მეტრი. წარმოადგენს მახვილ პიკს, რომელიც აღმართულია ქედის ღერძულ თხემზე. ფერდობებზე ალპური მდელოები და თოვლნარია. ↑ 1.0 1.1 Whitney. NGS data sheet. ციტირების თარიღი: 1 აგვისტო, 2021 ↑ 2.0 2.1 Mount Whitney. Peakbagger.com. ციტირების თარიღი: 1 აგვისტო, 2021 ↑ Playas Valley/Pride Draw Saddle. Peakbagger.com. ციტირების თარიღი: 1 აგვისტო, 2021 ↑ Farquhar, Francis P. (1926). Place Names of the High Sierra. San Francisco: Sierra Club.  ↑ 5.0 5.1 Уитни // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 26 — М., 1977.
სამედიცინო სანთლები

სამედიცინო სანთლები, სუპოზიტორიუმი — დოზირებული მკვრივი სამკურნალო ფორმა, რომელიც შეჰყავთ სწორ ნაწლავში ან საშოში. ჩვეულებრივ პირობებში მკვრივია, ადვილად ლღვება სხეულის ტემპერატურაზე. ცილინდრის ან კონუსის სახით მზადდება სამკურნალო ნივთიერებებისა და კაკაოს ზეთისაგან ან მისი შემცვლელებისაგან. აქვს ადგილობრივი და საერთო მოქმედება. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 80.
ნეონის ღმერთის ამბოხებულები

ნეონის ღმერთის ამბოხებულები (ჩინ.: 青少年哪吒) — 1992 წლის ტაივანური დრამა, რომლის რეჟისორი და სცენარისტია ცაი მინლიანი. კინოსურათი ტაიპეიში მცხოვრები ოთხი ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს და ურბანული გარემოს ფონზე მათ მარტოობასა და გაუცხოებას ასახავს. ფილმი მინლიანის სარეჟისორო დებიუტს წარმოადგენს. „Rebels of the Neon God“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „Rebels of the Neon God“ — Metacritic-ზე „Rebels of the Neon God“ — Rotten Tomatoes
ზაფხულის ზღაპარი

ზაფხულის ზღაპარი (ფრანგ. Conte d'été) — ერიკ რომერის 1996 წლის რომანტიკული ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს მელვილ პუპო. კინოსურათი მესამეა რეჟისორის სეზონების სერიაში, რომელიც შემდეგ ფილმებს მოიცავს: „გაზაფხულის ზღაპარი“, „ზაფხულის ზღაპარი“, „შემოდგომის ზღაპარი“ და „ზამთრის ზღაპარი“. „ზაფხულის ზღაპარი“ რომერის ახალგაზრდობისდროინდელ გამოცდილებაზეა დაფუძნებული. ფილმის პრემიერა კანის კინოფესტივალის განსაკუთრებული ხედვის სექციაში შედგა. „ზაფხულის ზღაპარი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ზაფხულის ზღაპარი“ — Rotten Tomatoes Éric Rohmer's Tribute to his Younger Self ზაფხულის ზღაპარი Rogerebert.com-ზე
რელატივიზმი

რელატივიზმი — ფილოსოფიურ შეხედულებათა ერთობლიობა, რომელიც უარყოფს ობიექტურობას და ამტკიცებს, რომ ფაქტები რელატიურია, ანუ განსხვავებულად აღიქმება დამკვირვებლის პერსპექტივისა და იმ გარემოს კონტექტსის მიხედვით, რომელშიც წარმოდგენილია ისინი. რელატივიზმის მრავალი ფორმა არსებობს. მორალური რელატივიზმის საგანია სხვადასხვა ხალხთა და კულტურათა განსხვავებულ მორალური ფასეულობები და ეთიკურ ნორმები. ეპიტემოლოგიური რელატივიზმის მიხედვით, რწმენის, სამართლიანობისა და რაციონალურობის ნორმებთან მიმართებით არ არსებობს აბსოლუტური ფაქტები და ისინი მხოლოდ რელატიურ ხასიათს ატარებს. ალეთოლოგიური რელატივიზმი უარყოფს აბსოლუტური ჭეშმარიტების არსებობას და ამტკიცებს, რომ ჭეშმარიტება ყოველთვის რელატიურია გარკვეულ გარემო პირობებთან მიმართებით, მათ შორის როგორიცაა სოციალური, ენობრივი და კულტურული კონტექსტი. დესკრიფციული რელატივიზმი აღწერს კულტურათა და ხალხთა შორის არსებულ განსხვავებებს შეფასების გარეშე მაშინ, როცა, ნორმატიული რელატივიზმი დაინტერესებულია მოცემულ ფარგლებში შეხედულების მორალურობასა და ჭეშმარიტების შეფასებით. რელატივიზმის გარკვეული ფორმები ენათესავება ფილოსოფიურ სკეპტიციზმს. დასავლურ ფილოსოფიაში რელატივიზმის დამფუძნებელ მამებად სოფისტები მიიჩნევიან. რელატივიზმის ელემენტები მათ აზროვნებაში ძვ. წ. V საუკუნეში გაჩნდა. სოფისტების აზრით, მართებულისა და მცდარის გაგება იცვლებოდა ერთი ქალაქ-სახელმწიფოდან მეორემდე, ერთი თაობიდან მეორემდე, ამდენად „ჭეშმარიტება“ ცვალებად-მიმდინარე იყო. სოფისტი პროტაგორას ცნობილი დებულებაა: „ადამიანია ყველაფრის საზომი: არსებულისა, რომ ისინი არიან და არარსებულისა, რომ ისინი არ არიან.“ სოფისტთა მოსაზრებები ცნობილი გახდა მათი ოპონენტის, პლატონის, წყალობით, რომელიც, მათგან განსხვავებით, ჭეშმარიტების ობიექტურობას აღიარებდა. პლატონის დიალოგში „პროტაგორა“ პროტაგორა ამბობს: „რაც მართალია შენთვის, მართალია შენთვის, ხოლო რაც მართალია ჩემთვის, მართალია ჩემთვის.“ ↑ Stanford Encyclopedia of Philosophy, [1] ↑ Swoyer, Chris. (2003) Relativism. ↑ Epistemic Relativism. ↑ Edward N. Zalta (ed.). "Relativism", "The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall Edition)". "ჭეშმარიტების რელატიურობა, იგივე ალეთოლოგიური რელატივიზმი, ყველაზე მარტივი გაგებით გულისხმობს იმას, რომ, რაც მართალია ერთი ინდივიდისა ან სოციალური ჯგუფისთვის, შესაძლოა არ იყოს მართალი სხვისთვის." ↑ (2021) „Relativism“, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Metaphysics Research Lab, Stanford University.  ↑ Richard Austin Gudmundsen (2000). Scientific Inquiry: Applied to the Doctrine of Jesus Christ. Cedar Fort, გვ. 50. ISBN 978-1-55517-497-2.  ↑ Sahakian, William S. (1993). Ideas of the great philosophers. Barnes & Noble Publishing, გვ. 28. ISBN 978-1-56619-271-2. „What is true for you is true for you.“  ↑ Sahakian, W. S. (1965). Realms of philosophy. Schenkman Pub. Co., გვ. 40.