laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნისკარტმარწუხა

ნისკარტმარწუხა ან ჩვეულებრივი ნისკარტმარწუხა (ლათ. Loxia curvirostra) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. ტანად პატარა ფრინველია, მასა 50 გ-ს აღწევს. ნისკარტმარწუხას ნისკარტის ქვედა და ზედა ბოლოები გადაჯვარედინებულია. მარწუხისებრი ნისკარტით გირჩებს ხსნის და თესლს იღებს. თუ საკვები უხვად აქვს, ნისკარტმარწუხა წელიწადში რამდენიმეჯერ მრავლდება ზამთარშიც კი. ბინადრობს წიწვიან ტყეში, ბუდეს იკეთებს ხეზე. დებს 3-5 კვერცხს. ინკუბაცია 16 დღემდე გრძელდება. საქართველოში ბევრია წიწვიან ტყეებში. ნისკარტმარწუხა მოიცავს რვა ქვესახეობას: Loxia curvirostra bendirei Loxia curvirostra benti Loxia curvirostra curvirostra (Linnaeus, 1758) Loxia curvirostra grinnelli Loxia curvirostra minor Loxia curvirostra pusilla Loxia curvirostra sitkensis Loxia curvirostra stricklandi კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 444.
საურონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას საურონი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს: საურონი - პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის რომანებიდან. საურონი - Marvel Comics-ის პერსონაჟი საურონი, პოლონური მეტალ-ჯგუფის Decapitated ყოფილი ვოკალისტი
წარმოების ფუნქცია

წარმოების ფუნქცია გამოხატავს კავშირს მოხმარებული საწარმო ფაქტორებისა და მისგან მიღებული პროდუქტის შორის. q = f(x1, x2, ........., xn) (q — რაოდენობა, n — საწსარმო ფაქტორები, xi — საწსარმო ფაქტორების რაოდენობა)
შუ

შუ (ეგვ. „სიცარიელე“, იგივეა, რაც ბერძნული - ეოსი, აპოლონი) — მზით გასხივოსნებული სივრცის ღმერთი ეგვიპტურ მითოლოგიაში, ქალღღმერთ ნეფთისის ძმა, ტეფნუტის ქმარი, მზის ღმერთ რას (რეს) ან ატუმის ძე. ატუმ-რამ (გაიგივებული შემქმნელი ღმერთების ერთსახეობა) ეს და-ძმა შექმნა უშუალოდ თავისი თავიდან, ქალის გარეშე, როგორც ზევსმა ათენა. შემდეგ შუმ ეგვიპტურ კოსმოგონიაში შეასრულა ძალზე დიდი საქმე, რაც სხვა დროსა და რეგიონში სრულქმნა პოლინეზიელთა ღმერთმა ტანე-მახუტამ (იხ. პოლინეზიური მითოლოგია): პირველმა გაყო დედ-მამა, ცა და მიწა. მხრებით აზიდა ცის თაღი, ხელ-ფეხით მიწას (დედას) დაებჯინა და გააჩერა. ცა იყო ნუტი, მიწა - გები (კები). ცათა მეუფე ხელებით აკავებდა ციურ ძროხას, რომელზედაც მეფობის დასარულს მზის ღმერთი რა დაჯდა. შუ განსახიერებაა შუქის, უფრო შუადღის მზისა, მტერთა შემმუსვრელია სხივთა შუბით. რას შემდეგ შუ მიიჩნეოდა ცისა და მიწის, ზღვათა და ქვესკნელის ჩინებულ ღმერთად, რომელიც მრავალათასწლოვანი მეუფების შემდეგ ცად ამაღლდა. გამოსახულებებში დამჯდარი კაცი, ხელები მაღლა აუწევია, ცის თაღს აკავებს ან ლომისთავიანი კაცია ან მთლიანად ლომი, ომის ღმერთ ანხურის თანხლებით დგას ან ლომებს მოჰყავთ ეტლით, რასაც ტახის სახე აქვს. სარკოფაგზე ცას ეჭიდება, რომ ასწიოს დედამიწიდან. ქანდაკებებზეც იგივე მოტივია, ცას შესდგომია, როგორც შემდეგ ბერძენთა ატლანტი. ტინისში ბერძენ თოთთან და ხონსთან ერთად სცემდნენ თაყვანს. ასევე ნილოსის დელტასთან. შუს ორეულია ომის ღმერთ ანხური ("ცის შემკავებელი"). შუ ცხრა ჰელიოპოლისელ ღმერთთა პანთეონის წევრია. ღმერთების დინასტიის ჟამს ეგვიპტესაც განაგებდა. საერთოდ, ჰაერის, შუქისა და სუნთქვის ღმერთიცაა, ე.ი. სიცოცხლის წყარო. შეერია სხვა ღმერთებს (ჰოროსს, ხონსს). Hans Bonnet: Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte, Berlin 2000, ISBN 3-937872-08-6, S. 685-689 → Shu Adolf Erman: Die Aegyptische Religion, Verlag Georg Reimer, Berlin 1909 Wolfgang Helck: Kleines Lexikon der Ägyptologie, 1999 ISBN 3-447-04027-0, S. 269f. → Shu
გები

გები (ეგვ. Geb — მიწა) — დედამიწის ღმერთი ეგვიპტურ მითოლოგიაში. ბერძენი ქალღმერთის, გეას ანალოგი, ნუტის ("ცის") ქმარი, რომლის წიაღიდანაც ადიან მზე და ვარსკვლავები, შემდეგ კი ისევ მას უბრუნდებიან დასავლეთში. გების ზურგზე დგას "შესანიშნავი ღმერთი" (მაგიური პაპირუსი ჰარისი) შუ და ხელებით აკავებს ცის თაღს "ღმერთების მეფეთა პანთეონშია, დასაბამს აძლევს ფარაონთა მეუფებას ("გების მემკვიდრეები"). გების და ნუტის შვილებია სეთი, ოსირისი, ისიდა და ნეფთისი (ვერსია:ჰოროსიც).
ხონსუ

ხონსუ, ხონსი (ეგვ. „მოარული“) — ეგვიპტელთა მთვარის ღმერთი, სამების მესამე წევრი.: მამა — ამონი, დედა — მუტი, შვილი ხონსი. ესაა ქალაქ თებეს დიდი სამება, განსაკუთრებით დიდი თაყვანისცემის საგანი იყო რამზეს III-ს დროს (მე-20 დინასტია). ხატავდნენ და აქანდაკებდნენ ზეზე მდგარი მამაკაცის სახით, შუბლზე მთვარის დისკო ჰქონდა. ამონის-ძე სხვა ღმერთბეშიც გათქვიფეს (ჰოროსი, თოთი, შუ), როგორც ღმერთთა შემწე და მრჩეველი, ბოროტების მტერი. მისი დიდი ტაძარი კარნაკში (ძვე. წ. აღ-ით 1290 წ.). ჩინებულად გადაურჩა საუკუნეთა ქარტეხილს, და თუმცა, სიდიდით იმდენად არ გამოირჩევა (52 მეტრი სიგრძის დარბაზი), შესანიშნავია მისი „სხივოსანი არქიტექტურა, კედლებისა და სვეტების რელიეფური სამკაულები, ქანდაკებათა რიგის ძალა და ღირსება“. შუმერულ მითოლოგიაში ენლილისა და ნინლილის ძე ნანარი, შუქის ღმერთი, ციურ საძოვრებზე დადის, თანავარსკვლავედები დაჰყვებიან როგორც საძოვარზე გაშვებული ხატები, წვრილი ვარსკვლავები კი ტატნობზე მიმოფანტული მარცვლებია. ეს წარმოდგენები საფუძვლად უდევს შუმერ-აქადური კოსმოგონიის საოცარი კალენდრისა და ზოდიაქოს უძველეს ნიმუშებს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ხონსუ“ ვიკისაწყობში.
ნისკარტნამგალა

ნისკარტნამგალა (ლათ. Ibidorhyncha struthersii) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ნისკარტნამგალას გრძელი (7,5 სმ) წითელი ნისკარტი ქვემოთკენ ნამგლისებურად აქვს მოხრილი, ამას უკავშირდება მისი სახელიც. ბუდობს ცენტრალურ და შუა აზიის მაღალი მთის მდინარეთა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 2000 მ-ის ზევით. მისი ბუდე მდინარის სანაპირო რიყეზე მიწის პატარა ჩაღრმავებაა. დებს ოთხ კვერცხს. იკვებება კიბოსნაირებითა და მწერებით. კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 444.
შრი-ლანკის სამოქალაქო ომი

შრი-ლანკის სამოქალაქო ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი შრი-ლანკის ცენტრალურ მთავრობასა და ტერიტორიულ დაჯგუფება „თამილის ვეფხვებს“ შორის. სამხედრო მოქმედებები გარკვეული შესვენებებით 1983 წლიდან მიმდინარეობდა და დაახლოებით 80 ათასი ადამიანი იმსხვერპლა. დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მიღების (1948) შემდეგ შრი-ლანკის პოლიტიკურ ცხოვრებაში წამყვანი ადგილი ეთნიკურმა სინგალელებმა დაიკავეს და დაიწყო ტამილების უმცირესობის დისკრიმინაცია. ამ ორ ეთნიკურ ჯგუფს შორის დაპირისპირება საბოლოოდ 1977 წელს სისხლისღვრაში გადაიზარდა. 1976 წლიდან არსებობს ტამილების სამხედრო ორგანიზაცია „თამილ ილამის განთავისუფლების ვეფხვები“, რომელიც თამილის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნისთვის იბრძვის. 1983 წლის ივლისში თამილის მებრძოლებმა ქ. ჯაფნაში სახელმწიფო პატრულზე იერიში მიტანეს, რამაც საპასუხო რეაქცია გამოიწვია ტამილების ხოცვა-ჟლეტის სახით. 2009 წლის 18 მაისს თამილის ვეფხვების ლიდერი ველუპილაი პრაბჰაკარანი მოკლეს საავადმყოფოდან გაქცევისას. თამილის ვეფხვები დათანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტას და ჩაბარდნენ ხელისუფლებას რითაც ამ ქვეყნის 25-წლიანი სამოქალაქო ომი დასრულდა. სამოქალაქო ომების სია Ministry of Defence, Sri Lanka Government of Sri Lanka Peace Secretariat დაარქივებული 2006-01-12 საიტზე Wayback Machine.
სტარა-პლანინა

სტარა-პლანინა, ბალკანეთის მთები (ბულგარ. და სერბ. — Стара планина, ძველი მთები) — მთები ბულგარეთში (დასავლეთი შტოქედები სერბეთშია). სიგრძე 555 კმ, სიმაღლე 2376 მ-მდე (მთა ბოტევი). უმთავრესად აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური კრისტალური ფიქლებითა და გრანიტით, მეზოზოური კირქვებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. შედგება პარალელური ქედებისაგან. სტარა-პლანინაზე არის უღელტეხილები: პეტროხანის, ჩურეკის, შეპკის. დასავლეთით განვითარებულია კარსტი. არის სპილენძის, ტყვია-თუთიის, რკინის, ქვანახშირისა და მურა ნახშირის საბადოები, ბევრია მინერალური წყარო და კურორტი. სტარა-პლანინა ჩრდილოეთი და სამხრეთი ბულგარეთის კლიმატგამყოფია. თხემურ ნაწილში ნალექები 800—1000 მმ-ა წელიწადში. ჩრდილოეთი ნოტიო კალთები 1700—1800 მ-მდე შემოსილია მუხის, წიფლის, რცხილისა და წიწვოვანი ტყით. თხემურ ნაწილში მდელოა. სტარა-პლანინას აღმოსავლეთ ნაწილში არის ფართოფოთლოვანი ტყე, მარადმწვანე ქვეტყე და ლიანები. სტარა-პლანინა იყოფა დასავლეთ, შუა და აღმოსავლეთ ნაწილებად. მდებარეობს ეროვნული პარკი სტენეტო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 550.
ნისკარტნიჩაბა

ნისკარტნიჩაბა (ლათ. Eurynorhynchus pygmaeus) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ბეღურასავით პატარა ჩიტია. გამოირჩევა ნიჩბისმაგვარი ნისკარტით, რომელიც წვეროში გაფართოებულია. ნისკარტნიჩაბა ბუდობს მხოლოდ ჩუკოტკის ნახევარკუნძულზე. ზამთრობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ბუდეს იკეთებს ტუნდრაში, წყალსატევების ბალახნარით დაფარულ ნაპირებზე. დებს 4 კვერცხს. კვერცხებზე ზის და შთამომავლობაზე ზრუნავს მხოლოდ მამალი. იკვებება მწერებით და წვრილი კიბოსნაირებით. კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 444.
ნიჟნი-ნოვგოროდი

ნიჟნი-ნოვგოროდი (რუს. Нижний Новгород) — ქალაქი რუსეთში, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი, ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის ცენტრი. 1932-1990 წლებში ქალაქს ეწოდებოდა „გორკი“ (რუსი საბჭოთა მწერლის მაქსიმ გორკის პატივსაცემად). Официальный сайт городской администрации დაარქივებული 2005-10-28 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნიჟნი-ნოვგოროდი
გორკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გორკი შეიძლება აღნიშნავდეს: მაქსიმ გორკი — რუსი მწერალი გორკი — ნიჟნი-ნოვგოროდის სახელი 1932-1990 წლებში. გორკი — მაქსიმ გორკის სახელობის პარკი მოსკოვსა და სხვა ქალაქებში
სებეკი

სებეკი (სობეკი) — ნიანგის თავით გამოსახული წყლის ძველეგვიპტური ღმერთი. მისი თანხვედრა ხდება მიწის ღმერთ გებთან, მზის ღმერთ რასთან სებეკ-რას ფორმით და ოსირისთან. სებეკს თაყვანს ძირითადად ფაიმში და მერიდის ტბის ნაპირებზე, კომ-ომბოში (ომბოსი) სცემდნენ. ასევე კროკოდილოპოლსა (ნიანგთქალაქი) და წყალთან ახლომდებარე ადგილებში. მისი კულტი განსაკუთრებით გავრცელებული იყო შუა სამეფოს დროს. ზოგიერთი ფარაონი, რომელსაც რეზიდენცია ფაიუმში ჰქონდა, სებეკთან დაკავშირებულ სახელს ატარებდა, მაგალითად, სებეკჰოტეპი ან ნეფრუსებეკი.
ჯუდი ვაისი

ჯუდი ვაისი (დ. 31 მაისი, 1972) — პოპულარული გერმანელი მომღერალი არა მარტო გერმანიის, არამედ ევროპის მასშტაბითაც. იგი ცნობილი გახდა 1996 წელს ანდრეა ბოჩელთან ერთად შესრულებულ სინგლით „Vivo per lei“ (სიცოცხლე შენთვის). ჯუდიმ 5 წლის ასაკში დაიწყო ფორტეპიანოზე დაკვრა. 8 წლის ასაკში კი კონსერვატორიაში ჩაბარება ჰქონდა გადაწყვეტილი და ზრდასრულობის ასაკში ასეც მოიქცა. დაამთავრა ბერლინის კონსერვატორია სასიმღერო ინსტრუმენტალური განხრით. ასევე დაამთავრა ჰანს ეისლერის მუსიკის აკადემია. ჰყავს ქალიშვილი რომელიც დაიბადა 2000 წელს. ჯუდი ვაისის საიტი
კონუნგი

კონუნგი — ძველსკანდინავიური ტერმინი, რომელიც პრაგერმანული kuning-az-დან (თემის თავი) წარმოსდგება, (ამავე წარმომავლობისაა სლავური სიტყვა „князь“ (თავადი), რაც, თავის მხრივ, ნასესხობაა გერმანულიდან). ჩვეულებრივ, მონარქ-კონუნგს ეკუთვნოდა ერთი ან რამდენიმე ხომალდი, მეომრების რაზმი და მიწის მოზრდილი ნაკვეთი. ზოგიერთ შემთხვევაში, კონუნგს მიწა არ გააჩნდა, ამიტომაც, ხომალდზე ცხოვრობდა და მოგზაურ ცხოვრებას ეწეოდა. ასეთ კონუნგებს სეკონუნგს (ზღვის კონუნგს) უწოდებდნენ. როდესაც საქმე შუასაუკუნეების სკანდინავიას ეხება, ტერმინი კონუნგი, როგორც წესი, ქართულად „მეფედ“ ითარგმნება. მაგალითად შვედეთის მეფე მაგნუს ლადულოსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 650. William A. Chaney, The Cult of Kingship in Anglo-Saxon England: The Transition from Paganism to Christianity, University of California Press (1970). Joseph H. Lynch, Christianizing Kinship: Ritual Sponsorship in Anglo-Saxon England, Cornell University Press (1998), ISBN 0-8014-3527-7. Painter, Sidney. A History of the Middle Ages 284−1500. New York, 1953.
ფინეთის დიდი სამთავრო

ფინეთის დიდი სამთავრო — ტერიტორია, რომელიც 1809 წლიდან 1917 წლამდე რუსეთის იმპერიაში შედიოდა. ფინეთის დასახელება (თავდაპირველად შვედეთის, ხოლო 1809 წლიდან რუსეთის შემადგენლობაში) 1581 წლიდან 1917 წლამდე. მთავარი სტატია: ფინეთის ისტორია. (1809-1862): 50 წლიანი ერთობის პერიოდი, როდესაც ფინეთის მმართველებმა შეძლეს რუსეთის დარწმუნება როგორც საკუთარ ასევე ხალხის ერთგულებაში. (1863-1898): ეროვნული თვით შეგნების ზრდის 35 წლიანი პერიოდი. როდესაც აღდგა ფინეთის პარლამენტი და ფინური ენა უბრალო ადამიანების ენიდან ეროვნულ, შვედურის ტოლფასოვან ენად იქცა. (1899-1917): რუსიფიკაციის 20 წლიანი პერიოდი, რამაც საბოლოოდ გააფუჭა ურთიერთობა რუსეთის იმპერიასა (შემდგომში საბჭოთა კავშირთან) და ფინეთს შორის. 1810: 863,000 1830: 1,372,000 1850: 1,637,000 1870: 1,769,000 1890: 2,380,000 1910: 2,943,000 1920: 3,148,000 ძირითადი სტატიები: ფინეთის დროშა, ფინეთის გერბი გერბი თავიდან დაახლოებით 1580 წელს გუსტავ ვაზას სარკოფაგისთვის შეიქმნა. ეს გერბი იყო მიღებული ფინეთის დიდი სამთავროსთვისაც. გერბის საბოლოო სახე შემუშვდა IXX საუკეუნეში (შეიცვალა აღმოსავლური ხმალის მდებარეობა). 1860-იან წლებში, ფენომანურ მოძრაობაში დაიწყო ფინურ დროშაზე საუბარი. 1863 წელს ეროვნული დროშის კანდიდატად რამდენიმე ვარიანტი იყო წარდგენილი. (იხ: [1]). ორი ძირითადი ვარიანტი იყო დროშები წეთელი-ყვითელით და ცისფერი-თეთრით. თუმცა არც ერთი კანდიდატი ფინეთის პარლამენტში დასამტკიცებლად არ გატანილა, შესაბამისად 1918 წელს, რუსეთისგან თავისუფლების მოპოვებამდე (როდესაც მიღებული იქნა ფინეთის თანამედროვე დროშა) ხალხი იყენებდა ნებისმიერ მათგანს მათი შეხედულების მიხედვით. ლიტვის დიდი სამთავრო რუსიფიკაცია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ფინეთის დიდი სამთავრო“ ვიკისაწყობში. 1811 წლის იმპერიული მანიფესტის გერმანული და ფინური ტექსტი ↑ B.R. Mitchell, European Historical Statistics, 1750-1970 (Columbia U.P., 1978) p. 4
ნისკარტსადგისა

ნისკარტსადგისა (Becurvirostra avosetta), ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. წვრილი და გრძელი ნისკარტი ბოლოში რკალისებურად აქვს ზემოთ აწეული. ფართოდაა გავრცელებული ბალტიის, აზოვის, კასპიისა და შავი ზღვების სანაპიროებზე, აგრეთვე შუა აზიისა და სამხრეთ-დასავლეთ ციმბირის მლაშე ტბებზე. ბუდეს იკეთებს მიწაზე. დებს 4 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 25 დღე-ღამე. იკვებება წვრილი მწერებითა და კიბოსნაირებით. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას. კუტუბიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 444.
ჩუვაშეთი

ჩუვაშეთი (რუს. Чувашская Республика) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, არის საპრეზიდენტო, უნიტარული და დემოკრატიული რესპუბლიკა. აქვს თავისი კონსტიტუცია და კანონმდებლობა. სახელმწიფო ენებია ჩუვაშური და რუსული. დედაქალაქია ჩებოქსარი. მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის მაღლობის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ვოლგის მარჯვენა სანაპიროზე. რესპუბლიკას დასავლეთიდან ესაზღვრება ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი, ჩრდილოეთიდან რესპუბლიკა მარეთი ელ, არმოსავლეთიდან თათრეთი, სამხრეთიდან მორდვეთი და ულიანოვსკის ოლქი. ჩუვაშეთის ავტონომიური ოლქი დაარსდა 1920 წლის 24 ივნისს. 1925 წლის 21 თებერვალს ეწოდა ჩუვაშეთის ასსრ, ხოლო 1992 წლიდან - ჩუვაშეთის რესპუბლიკა. ჩუვაშეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედის 21 რაიონი, 9 ქალაქი, 8 დაბა და დაახლოებით 1700 სოფელი. უდიდესი ქალაქებია: ჩებოქსარი (441,6 ათ. კაცი), ნოვოჩებოქსარსკი (126,3 ათ. კაცი), კანაში (47,3 ათ. კაცი). 2002 წლის აღწერის მიხედვით ჩუვაშეთში ცხოვრობს 106 ეროვნების ადამიანი, მათი 3/4 ჩუვაშია, ხოლო 1/4 მეტი რუსი: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩუვაშეთი Официальный портал органов власти Чувашской Республики დაარქივებული 2011-09-23 საიტზე Wayback Machine. ; Карта Чувашии на «Карты Google»; Краткая чувашская энциклопедия დაარქივებული 2021-02-01 საიტზე Wayback Machine. . Все сайты, ресурсы Чувашии დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine. Все образовательные и социально-политические сайты Чувашии დაარქივებული 2016-01-09 საიტზე Wayback Machine. Все развлекательные сайты Чувашии დაარქივებული 2009-04-21 საიტზე Wayback Machine. Все коммерческие сайты Чувашии დაარქივებული 2009-03-27 საიტზე Wayback Machine.
ღვთისმშობლის სარტყელი

ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სარტყელი – ჩამოტანილი იყო ბიზანტიის სამეფო ქალაქში.ეს უდიდესი სიწმიდე, რომელიც თავად ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელმა გადასცა წმიდა მოციქულ თომას, იერუსალიმში, კეთილმორწმუნე ქრისტიანთა ოჯახებში ინახებოდა შთამომავლობით.ძვირფას კიდობანში მოთავსებული სიწმინდე დააბრძანეს ყოვლადწმინდა ვლაქერნის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარში, რომელიც მდებარეობს ე.წ. "ხალკოპრატიის" ადგილას, ანუ სპილენძის სავაჭრო ადგილას.მონასტერი თეოდეოსი მცირემ დააფუძნა. მრავალი წლის შემდეგ, ლევ ბრძენის მეფობის დროს, დედოფალი ზოია შეეპყრო ბოროტ სულს. იგი ღვთისმშობლის სარტყელთან შეხებით განიკურნა. გამოცხადებით ეუწყა მას ღვთისმშობლისაგან, რომ როგორც კი შეეხებოდა სარტყელს განიკურნებოდა. ამის შემდეგ წმინდა სარტყელის დიდების დღე აღინიშნება 31 აგვისტოს. სამეფო ქალაქში სარტყელი ზუსტად როდის მოიტანეს უცნობია. ერთ სვინაქსარში აღნიშნულია, რომ იუსტინეს მეფობის დროს ილიას საეპისკოპოსოდან არის მოტანილი, მეორეში კი – იერუსალიმიდან იმპერატორ არკადიის (395-408) მეფობის დროს. სარტყლის ნაწილები ინახება ათონის ვატოპედის მონასტერში, ტრირის მონასტერში და საქართველოში, კერძოდ სამეგრელოში, ზუგდიდის ისტორიულ–არქიტექტურულ მუზეუმში.
ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში (ფილმი)

"ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში" (ფრანგ. საერთაშორისო სახელწოდება: La Vie en rose) (ორიგინალი, ფრანგული სახელწოდება: La Môme, ქართულად: ბავშვი) — 2007 წლის ფრანგული ფილმი, რომელიც გადაღებულია სეზარის ჯილდოს ნომინანტი რეჟისორის – ოლივიე დაჰანის მიერ. ფილმი მოგვითხრობს ფრანგი მომღერლის – ედიტ პიაფის შესახებ. ილმმა მიიღო ხუთი სეზარი, მათ შორის საუკეთესო ქალი მსახიობისათვის. ასევე მარიონ კოტიარმა დაიმსახურა ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ოსკარი გადაეცა მსახიობს ფრანგულენოვანი როლისათვის. ის ასევე არის პირველი ფრანგი მსახიობი, რომელმაც აიღო ბაფტა ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის და ასევე პირველია, რომელმაც მიიღო ოქროს გლობუსი კომედიაში ან მიუზიკლში უცხოენოვანი ფილმისათვის. ეს ფილმი ასევე გახდა პირველი ფრანგული ფილმი, რომელმაც აიღო ორი ოსკარი. ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალი: მარიონ კოტიარი საუკეთესო გრიმი BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალი: მარიონ კოტიარი საუკეთესო გრიმი და ვარცხნილობა: ჟან არჩიბალდი, დიდიე ლორენი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: მარიტ ალენი საუკეთესო მუსიკა: კრისტოფერ განინგი ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა და კომედიაში: მარიონ კოტიარი სეზარი საუკეთესო მსახიობი ქალი: მარიონ კოტიარი საუკეთესო დიზაინი: ოლივიე რაუ საუკეთესო ოპერატურა: ტეცუო ნაგატა საუკეთესო ხმა: ლორენ ცაილინგი, პასკალ ვილარი, მარკ დოსნი, ჟან-პიერ ურიე საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: მარიტ ალენი ოფიციალური საიტი „La Vie en rose“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „La Vie en rose“ — Allmovie-ზე „La Vie en rose“ — Box Office Mojo-ზე „La Vie en rose“ — Rotten Tomatoes Interview with Olivier Dahan Interview with Marion Cotillard
ხოლმის ღვთისმშობლის ხატი

ხოლმის ღვთისმშობლის ხატი (8 სექტემბერი) – ბრძანდება ფსკოვის გუბერნიის ქალაქ ხოლმში. ხატს აქვს ჭრილობის ნიშნები: ერთი მარცხენა მხარეზე, მეორე ღვთისმშობლის მარჯვენა ხელზე. პირველი მშვილდისრის შედეგია, რომელიც თათარმა ესროლა. თათარი მყისვე დაბრმავდა. მეორე კი შუბის კვალია, რომელიც ურწმუნო მეომარმა სტყორცნა, რის გამოც თავი გვერდზე მოექცა. როდესაც ხოლმს შემოესია თათართა ხანი და ერთი შეტევით უნდა აეღო იგი, მაშინ თავადებმა ცრემლებითა და ვედრებით გამოაბრძანეს ხოლმის ღვთისმშობელი და პირით თათრებისაკენ დააბრძანეს. თათრები შეძრწუნდნენ. ხოლმის მთა ამაღლდა ღრუბლამდე და შეშინებულები უკუიქცნენ. ერთხელ მნათემ შენიშნა ტაძრიდან გამომავალი სინათლე და მიუახლოვდა მას. იქიდან მოისმოდა ანგელოზთა გალობა, რომლებიც ადიდებდნენ ღვთისმშობელს. გახსნა ტაძრის კარები და იხილა, რომ ნათელს გამოსცემდა ღვთისმშობლის ხატი. ახალი ცა ახალი ვარსკვლავებით, ანუ ჰომილიები ღვთიმშობლის სასწაულებზე, ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედ ხატებზე – იღუმენი იოანიკ გალიატოვსკი, თარგმანი მონაზონი ელისაბედი (ზედგენიძე). თბილისი.2001 წ. ხოლმის ღვთისმშობლის ხატის ისტორია (რუსული)
დონის ღვთისმშობლის ხატი

დონის ღვთისმშობლის ხატი — ღვთისმშობლის ხატი, დაბრძანებულია მოსკოვში, დონის მონასტერში. მართლმადიდებელთა რწმენით, კულიკოვოს ბრძოლაში დიმიტრი დონელმა დიდი გამარჯვება მოიპოვა თათართა ხანზე, ამ ხატის შემწეობით. ამის შემდეგ ხატი თან ახლდათ რუს მეომრებს. ყოველ წელს ხატის ხსენების დღესასწაულს აღნიშნავენ ქალაქის ქუჩაბში ამ ხატის მსვლელობითა და გალობით. ახალი ცა ახალი ვარსკვლავებით, ანუ ჰომილიები ღვთიმშობლის სასწაულებზე, ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედ ხატებზე – იღუმენი იოანიკ გალიატოვსკი, თარგმანი მონაზონი ელისაბედი (ზედგენიძე). თბილისი.2001 წ. დონის ღვთისმშობელი ვიკიწყაროში არის სტატია: დონის ღვთისმშობლის ხატი
საქართველოს საპატრიარქო

სრულიად საქართველოს საპატრიარქო — დაწესებულებათა ერთობლიობა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ფარგლებში, რომლებიც თავისი განყოფილებებითა და სამსახურებით ეხმარებიან სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს აღმასრულებელი ხელისუფლების განხორციელებაში. შესაბამისად, ექვემდებარებიან და ანგარიშვალდებულნი არიან მის წინაშე. საპატრიარქო კოორდინაციას უწევს ეპარქიებში მოქმედ მსგავს დაწესებულებებს. საქართველოს საპატრიარქო, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. საპატრიარქოს გააჩნია თავისი გამომცემლობა, რადიო და ტელემაუწყებლობა. საპატრიარქო, პატრიარქის რეზიდენციასთან ერთად, მდებარეობს დედაქალაქ თბილისში, ერეკლე II-ის მოედანი №　1. წარწერა საქართველოს საპატრიარქოს შესასვლელთან საქართველოს საპატრიარქოს ძველი შენობა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი საქართველოს ეპარქიები საქართველოს საპატრიარქო. ოფიციალური საიტი. საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება. საეკლესიო სამართალი. საქართველოს საპატრიარქო. საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება. საეკლესიო სამართალი. www.orthodoxy.ge. ↑ ასომთავრულით: ჩვენთან არს ღმერთი. ↑ საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება, თავი V: სრულიად საქართველოს საპატრიარქო. საქართველოს საპატრიარქო (18-19 სექტემბერი, 1995). ციტირების თარიღი: 2009-05-16.
ავსტრალორპი

ავსტრალორპი — სახორცე-საკვერცხე ქათმის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს ავსტრალიაში ინგლისური ორპინგტონის ჯიშისაგან. აქვს მასიური, მსხვილი, მკერდგანიერი სხეული, გრძელი და ფართო ზურგი. ფერად შავია. ცოცხალი მასა მამლისა 3,5-3,9 კგ, დედლისა - 2,5-2,9 კგ. წელიწადში დებს 150-180 კვერცხს. კვერცხის საშუალო წონაა 55-62 გ. ავსტრალორპი უმთავრესად გავრცელებულია უმეტესად ავსტრალიასა და აშშ-ში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ავსტრალორპი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 139.
ალთაის მხარე

ალთაის მხარე (რუს. Алтайский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ციმბირის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ბარნაული. დაარსდა 1937 წლის 28 სექტემბერს. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ყაზახეთი, ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნოვოსიბირსკისა და კემეროვოს ოლქები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ალთაის რესპუბლიკა. 2010 წლის აღწერის მიხედვით ალთაიში ცხოვრობს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალთაის მხარე Официальный сайт органов власти დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. Законодательные и нормативные акты Алтайского края Алтайский край в справочнике-каталоге "Вся Россия" დაარქივებული 2007-12-02 საიტზე Wayback Machine. Алтайский краевой портал დაარქივებული 2017-09-23 საიტზე Wayback Machine.
აბსტრაქციონიზმი

აბსტრაქციონიზმი, აბსტრაქციონიზმი, უსაგნო ხელოვნება, ნონფიგურაციული ხელოვნება — XX საუკუნის დასაწყისში წარმოიშვა. ამ მხატვრული მიმდინარეობის მიმდევართა აზრით, ახალი ხელოვნება მხოლოდ მაშინ შეძლებდა მაყურებელზე ზეგავლენის მოხდენას, თუ ფერებს და ფორმებს სრული თავისუფლება მიეცემოდა, ანუ ისინი კონკრეტულ საგნებს არ გამოსახავდნენ. ამ დროს წარმოშობილი ფერების და ფორმების კომბინაციათა რაოდენობა უსაზღვროდ ბევრი შეიძლება იყოს, ისევე, როგორც ადამიანში წარმოშობილი ემოციებისა და განცდების სიმრავლე. აბსტრაქციონიზმი მთლიანად უგულვებელყოფს მხატვრობის საზოგადო და შემეცნებით ამოცანებს, ამის ნაცვლად მიზნად ისახავს „რეალობისაგან განწმენდილი“ სულიერი არსის, სუბიექტური ემოციისა და ქვეშეცნეული იმპულსების გამოხატვას. ის ეფუძნება მხატვრული ფორმის განყენებული ელემენტების (ფერის, ხაზის, მოცულობის) საშუალებით არასახვითი კომპოზიციების შექმნას. ეს კომპოზიციები ან რაციონალისტურად მოწესრიგებულია, ანდა ავტორის სტიქიურ გრძნობებსა და ფანტაზიას გამოხატავს. აბსტრაქციონისტული ხელოვნების პირველი ფერწერული ნიმუშები შექმნეს გერმანიაში მომუშავე ექსპრესიონისტებმა: ვასილი კანდინსკიმ, პაულ კლეემ. პარიზელმა ორფისტებმა: რობერ დელონემ, ფრანსის პიკაბიამ, ფრანტიკეშ კუპკამ. იტალიელმა ფუტურისტებმა: ჯაკომო ბალამ, უმბერტო ბოჩინიმ და სხვ. მეორე მსოფლიო ომის წლებში აშშ–ში შეიქმნა აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის სკოლა (ჯექსონ პოლოკი, მ. ტობი), რომელიც ომის შემდეგ ბევრ ქვეყანაში გავრცელდა.მან თავის მეთოდად გამოაცხადა შემოქმედების ავტომატიზმი და შეუცნობლობა, ეფექტის გაუთვალისწინებლობა. ფერწერასა და გრაფიკაში დაინერგა ფერთა და ფაქტურის მოულოდნელი შეხამებანი, ქანდაკებაში–კომპოზიციისა და მასალის დამუშავების პარადოქსული უცნაურობა. ვასილი კანდინსკი თვლიდა, რომ მთავარია არა სიუჟეტის, არამედ ერთგვარი სულიერი მდგომარეობის გამოხატვა. მხატვარი წერდა: „ახალმა ფერწერამ ხილულად უნდა აქციოს ის, რაც უხილავია“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 41. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბსტრაქციონიზმი The term "Abstraction" spoken about at Museum of Modern Art by Nelson Goodman of Grove Art Online American Abstract Artists Non Figurative Art explained დაარქივებული 2013-05-30 საიტზე Wayback Machine.
კუნლის პეპელა

კუნლის პეპელა (ლათ. Aporia crataegi) — პეპელა თეთრულასებრთა ოჯახისა. დღის პეპელათა ჯგუფი. ხეხილის მავნებელია. ადრე მას უფრო დიდი ზიანი მოჰქონდა ბაღებში, ვიდრე კომბოსტოს თეთრულას ბაღჩებში. დაწყვილებისას არახელსაყრელი ამინდების დადგომის გამო, ბოლო წლებში, კუნელის პეპელა იშვიათად შეინიშნება. Aporia crataegi ♂ Aporia crataegi ♀ Lepiforum.de Pyrgus.de