laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რიბამარ-ფიკენი

რიბამარ-ფიკენი (პორტ. Ribamar Fiquene) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 318 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.75 კმ²-ზე. ფართობი 750 553 კმ²-ია. გოიასი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-ფრანსისკუ-დუ-ბრეჟანი

სან-ფრანსისკუ-დუ-ბრეჟანი (პორტ. São Francisco do Brejão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 255 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 261 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.76 კმ²-ზე. ფართობი 745 606 კმ²-ია. გოიასი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სან-პედრუ-და-აგუა-ბრანკა

სან-პედრუ-და-აგუა-ბრანკა (პორტ. São Pedro da Água Branca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 028 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.7 კმ²-ზე. ფართობი 720 452 კმ²-ია. გოიასი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სენადორ-ლა-როკი

სენადორ-ლა-როკი (პორტ. Senador La Rocque) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 998 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.55 კმ²-ზე. ფართობი 1 236 კმ²-ია. გოიასი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ვილა-ნოვა-დუს-მარტირიუსი

ვილა-ნოვა-დუს-მარტირიუსი (პორტ. Vila Nova dos Martírios) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 258 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.47 კმ²-ზე. ფართობი 1 188 კმ²-ია. გოიასი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ფეშანგი ფაშვიბერტაძე

ფეშანგი ფაშვიბერტაძე (ნამდვილი გვარი ხითარიშვილი) — XVI საუკუნის პოეტი. გორელ ვაჭართა წრიდან იყო. „ფაშვიბერტყა“ პოეტის მამის შერქმეული სახელია. ფეშანგი ფაშვიბერტაძე იმერეთის სამეფო კარის მდივანმწიგნობარი იყო 1660-იან წლებში, როცა არჩილ II ხანმოკლე მეფობის შემდეგ იმერეთიდან წამოვიდა, მას თან გამოჰყვა ფეშანგი ფაშვიბერტაძე. მდივანმწიგნობრული საქმიანობა მან ქართლის მეფის ვახტანგ V-ის (შაჰნავაზის, 1658—1675) კარზე გააგრძელა. რაღაც დანაშაულის გამო ფეშანგი ფაშვიბერტაძეთვის ცხვირი მოუჭრიათ:„გებრალებოდეს საბრალო, ცხვირ-მოჭრით თვალცრემლიანი“ (არჩილ II). 1664—1965 წლებში დაწერა საისტორიო პოემა „შაჰნავაზიანი“, რომელიც შეიცავს XVII საუკუნის 60-იანი წლების ქართ-კახეთისა და იმერეთის პოლიტიკური ურთიერთობის აღწერას და ვახტანგ V-ის, მარიამ დედოფლისა და უფლისწულთა ხოტბას გვაწვდის საყურადღებო ბიორგაფიულ და ისტორიულ ცნობებს ვახტანგ V-ის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ. პოემა დაწერილია თექვსმეტმარცვლიანი შაირით, ავტორი უხვად სარგებლობს რუსთველური პოეტური სახეებით. დაახლოებით 1680 წელს მას გაულექსავს „ფირმალიანი“, რომელსავ ჩვენამდე არ მოუღწევია: „ფეშანგი ფაშვიბერტაძემ ახლა თქვა ფირმალიანი... მე ვათქმევინე, მაგრამ ვერა თქვა მარილიანი“ (არჩილ II). კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ. 1958; ლეონიძე გ., გამოკვლევები და წერილები, თბ., 1959; ლოლაშვილი ი., „შაჰნავაზიანის“ ხელნაწერი და სტროფული წყობა, კრ.: მწიგნობარი 81, თბ., 1982 ლოლაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 278.
ფეტრი

ფეტრი (ფრანგ. feutre — ქეჩა) — კურდღლის, ბოცვრის, თხის ღინღლის, ბეწვეულის, მატყლის ნარჩენების მოთელვით მიღებული მასალა. გამოყვანის მიხედვით ფეტრი არის გლუვი და ხაოიანი. ხაოს სიმაღლეა 0,5—2,5 მმ. ფეტრისგან ამზადებენ საქუდე ჩაჩემს, ბერეტებს, ე.წ. წინდებს ჩექმების დასამზადებლად, აგრეთვე, ფურცლებს, რომელთაგან ჭრიან დეტალებს, მაგალითად, ფილტრებს, შუასადებებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 278.
ფეშქაში

ფეშქაში (< სპარს. ფიშქეშ) — ძღვენი, საჩუქარ-მისართმეველი. სპარსეთში ფეშქაში ფორმალურად ნებაყოფლობითი, ფაქტობრივად კი მოსახლეობის სავალდებულო ფეოდალური და სამოხელეო გამოსაღები იყო. შაჰს ფეშქაშს ამირები და დიდი მოხელეები გადასცემდნენ. ქართულ იურიდიულ აქტებში ტერმინი „ფეშქაში“ გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდში მკვიდრდება. ფეშქაში („მართებული ფეშქაში“) რისამე ბოძების წინაპრობას შეადგენდა. ბოძების მოშლა ფეშქაშის ანაზღაურებას იწვევდა. ფეშქაში „სათათრო“ გამოსაღებსაც აღნიშნავდა. „ყეენის ფეშქაში“ საურის საფუძველზე მზადდებოდა. იგი ქალ-ვაჟებისა და სხვა მისართმევლებისაგან შედგებოდა. ქარავანს, რომელსაც ასეთი ფეშქაში მიჰქონდა, „ბარხანა“ ეწოდებოდა. ფეშქაშნივისი ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 278.
ფეშქაშნივისი

ფეშქაშნივისი (სპარს. ფიშქეშნევის < ფიშქეშ — ფეშქაში და ნევის: აწმყო დროის ფუძე ყმნისა ნევეშთან — წერა) — თანამდებობის პირი გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. ვახტანგ მეფის დასტურლამალის მიხედვით. ფეშქაშნივისი ფეშქაშის „ქარხნის“ (საწყობის) მოხელე იყო. მის მოვალეობას „ქარხანაში“ შესული ფეშქაშების ანგარიშწარმოება („დაწერა“) შეადგენდა. XVIII საუკუნის II ნახევარში ერთდროულად 2 (ცალ-ცალკე ქართლისა და კახეთის) ფეშქაშნივისის არსებობა ივარაუდება. ფეშქაშნივისი ჯამაგირს, დღიურ ულუფას და სარგოს (კერძოდ, ფეშქაშნივობის სახელოს 1703 წყალობის წიგნის თანახმად, ყველა ფეშქაშის ერთ მეათედ ნაწილს) ღებულობდა. ქართულ-სპარსული ისტორიული საბუთები, ვ. ფუთურიძის გამოც., თბ., 1955; ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965 სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952 ფუტკარაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 278.
კორნაფულა

კორნაფულა (ინგლ. Cornafulla; ირლ. Corr Na Fola, „სისხლის გორაკი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ქალაქ ათლონიდან დაშორებულია 8 კმ-ით. კორნაფულში 1980-იან წლებში აშენდა მონსინიორ მაკ-კართის სახელობის სკოლა. მოსწავლეების სიმრავლის გამო სკოლა გადავიდა ახალ შენობაში, რომლის აშენება დასრულდა 2011 წელს. როსკომონის საგრაფო. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-06-20.
კუტჰოლი

კუტჰოლი (ინგლ. Cootehall; ირლ. Cloigne ან Uachtar Thíre, „ზედა ტერიტორია“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, მდინარე ბოილის სანაპიროზე, ქალაქებს - ბოილსა და კერიკ-ონ-შენონს შორის. კუტჰოლთან ახლოს მდებარეობს ტბა ლოხ-კეი. კუტჰოლი 21-ე საუკუნემდე პატარა სოფელი (hamlet) იყო, თუმცა 2000-იანი წლებიდან ირლანდიის ქონების ბუშტის გამო სწრაფად დაიწყო ზრდა, აშენდა მრავალი სახლი, მაღაზია და სხვა არაერთი დაწესებულება (თუმცა მათი დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ გამოუყენებელია). დღეს კუტჰოლი დიდი სოფლის ან პატარა ქალაქის ზომისაა. კუტჰოლის სავაჭრო კომპლექსი, რომელიც ცარიელია. 2013წ. ახლახან აშენებული ოფისი, რომელიც გამოუყენებელია. როსკომონის საგრაფო. ↑ Cootehall Placenames Database of Ireland. Retrieved: 2013-10-20.
ზო’ე

ზო’ე — ადგილობრივი ტომი ბრაზილიაში. ცხოვრობენ პარის შტატის ობიდუსის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კუმინაპანემაზე. ისინი აგრეთვე ცნობილი არიან როგორც პოტურუ, პოტურუჟარა და ბურე. ტერმინი ზო’ე ნიშნავს „ჩვენ“ როგორც არაინდიელებისა და მტრების მოწინააღმდეგეს. ზო’ეს ტომი ლაპარაკობს ზო’ე ენაზე, რომელიც მიეკუთვნება ტუპი-გუარანის ენათა ოჯახს. 2010 წლის მონაცემებით მათი რაოდენობა არ აღემატებოდა 256 კაცს. ↑ 1.0 1.1 A language of Brazil ↑ "Zo'é." Instituto Socioambiental: Povos Indígenas no Brasil. Retrieved 4 April 2012
გაბაშვილები

გაბაშვილები, გაბაონები — ქართული წარჩინებული საგვარეულო, ქართლიდან. ცნობილია XVI საუკუნის პირველი ნახევრიდან. თავდაპირველად თავადები იყვნენ, თუმცა XVII საუკუნეში დამცრობილან და სახასო აზნაურებად ჩანან. XV საუკუნემდე ფლობდნენ სოფელ თხინვალს, რომელიც 1466 წელს მეფე კონსტანიტნემ ჯავახიშვილებს უწყალობა. XVIII საუკუნეში დაახლოებული იყვნენ სამეფო კართან, მემკვიდრეობით ფლობდნენ ბაზიერთუხუცესის სახელოს, მამულს თბილისში, ვერეზე (გაბაანთხევი), ასევე ლურჯ მონასტერს. XVIII საუკუნეში ამ საგვარეულოდან იყო ქართული კულტურის რამდენიმე ცნობილი წარმომადგენელი, მათ შორის, პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე ბესიკი. თხინვალა გაბაანთხევი ზაქარია გაბაშვილი ლეონიძე, გიორგი. „გაბაშვილები“. ლიტერატურის მატიანე, წიგნი 3–4. თბილისი, 1942 (რეპროდუქციული გამოცემა, 2009) გაჩეჩილაძე, ია. გაბაშვილები[მკვდარი ბმული]. პროექტი „ქართული ხელნაწერი“ (ელექტრონული ენციკლოპედია)
პერვერსია

პერვერსია (ლათ. perversiō — ამობრუნება) — უკიდურესად არაბუნებრივი ქცევა, სრული დამახინჯება, ნორმიდან გადახრა, გაუკუღმართება, გარყვნილება. სოციალურ კონტექსტში პერვერსიად საზოგადოებაში მიღებული ნორმებიდან გადახვევა იგულისხმება (მაგ. ინცესტი). სექსოლოგიაში კი ეს ტერმინი სექსუალობის გარკვეულ მარგინალურ ფორმებს, პარაფილიებს აღნიშნავს, როგორებიცაა, მაგალითად, ზოოფილია, ანუ სექსუალური ლტოლვა ცხოველების მიმართ, ან ნეკროფილია — გვამების სიყვარული და ა. შ. პერვერსიათა ყველაზე გავრცელებულ ფორმებად კი სადიზმი, ანუ პარტნიორისათვის სექსუალური აქტის დროს ტკივილის მიყენება და მისი საპირისპირო ფორმა — მაზოხიზმი, ანუ სასიყვარულო გრძნობის ტკივილთან და ტანჯვასთან გაიგივება მიიჩნევა. Jean Clavreul, "The Perverse Couple", in Stuart Schneiderman ed., Returning to Freud (New York 1980) გვ. 227–8 Sigmund Freud, On Psychopathology (PFL 10) გვ. 169 და გვ. 193
ზო’ე ენა

ზო’ე ენა — ენა, რომელზედაც ლაპარაკობს ზო’ეს ხალხი, რომლებიც ცხოვრობენ პარის შტატის ობიდუსის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კუმინაპანემაზე, ბრაზილიაში. ზო’ე ენა ისევე როგორც ბურეს, ჟო’ეს, პოტურუს, პოტურუჟარისა და ტუპის ენები წარმოადგენენ ტუპის ენათა ოჯახს, რომელიც თავის მხრივ, წარმოადგენს კაგვაჰივის ჯგუფის ნაწილს. ↑ A language of Brazil
კლუნფადი

კლუნფადი (ინგლ. Cloonfad; ირლ. Cluain Fada, „გრძელი მდელო“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ქალაქ ბალიჰონისიდან დაშორებულია 10 კმ-ით. სოფლის წმ. პატრიკის სახელობის ეკლესია 1992 წლიდან უშვებს ყოველწლიურ ჟურნალს კლუნფადის შესახებ. ისევე როგორც ირლანდიის ბევრ სხვა სოფელში, კლუნფადშიც, 1990-იანი წლების ეკონომიკური აყვავების შედეგად, მკვეთრად გაუმჯობესდა დემოგრაფიული მდგომარეობა, განსაკუთრებით იმატა იმიგრანტების რაოდენობამ აღმოსავლეთ ევროპიდან და ბრაზილიიდან. კლუნფადში მდებარეობს ფოსტის ოფისი, მაღაზია და ორი ლუდხანა. როსკომონის საგრაფო.
სპირიდონ ესაძე

სპირდონ იოსების ძე ესაძე (დ. 1813, ოზურგეთი, — გ. 6 სექტემბერი, 1875, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1874). ბორის, სიმონ და სპირიდონ ესაძეების მამა. გურიის აზნაურთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. 1835 წლიდან მსახურობდა ბრესტის ქვეით და ლიტვის ეგერთა პოლკებში. მონაწილეობდა ყირიმის (1853–1856) ომში, იბრძოდა შავი ზღვის სანაპიროზე. მსახურობდა კავკასიის კორპუსის შტაბში. 1860 წელს გადაიყვანეს ჟანდარმთა ცალკე კორპუსში. 1863 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის, 1874 წელს — გენერალ-მაიორის წოდება. 1865–1875 წლებში იყო თბილისის გუბერნიის ჟანდარმერიის სამმართველოს უფროსი. დაჯილდოებულია წმ. ანას, წმ. სტანისლავის, წმ. ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. დაკრძალულია დიდუბის ღვთისმშობლის შობის ეკლესიის ეზოში. დოლიძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 98. სპირიდონ ესაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკა

გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკა (გერმ. Deutsch-Ostafrika) — გერმანიის კოლონია აფრიკაში, რომელიც არსებობდა თანამედროვე ტანზანიის, ბურუნდის და რუანდის ტერიტორიებზე. ამ მხარეში გერმანიის აქტიურობის დასაწყისი სათავეს იღებს 1885 წლიდან, როდესაც გერმანიის მთავრობამ გერმანიის ინტერესების დაცვისათვის ტერიტორიის ათვისების უფლება აჩუქა კარლ პეტერსის კომპანიას, რომელიც ხელმძღვანელობდა «გერმანული კოლონიზაციების საზოგადოებას». 1890 წელს დაიწყო აბუშირის აჯანყება. გერმანიის ხელისუფლება იძულებული იყო გაეგზავნა ჯარი გერმან ვისმანის ხელმძღვანელობით და წაერთვა საზოგადოებისთვის მისი საკუთრება, რითაც მას კოლონიად გადააქცევდა. გერმანელების დროს დაიწყო მიწების კულტივირება, რკინიგზის გაყვანა, სკოლების მშენებლობა ადგილობრივი მოსახლეობისათვის, მაგრამ კოლონიისგან ეკონომიკური უკუგება გერმანიას არც არასდროს არ მიუღია: აღმოსავლეთი აფრიკის სუბსიდირება გრძელდებოდა გერმანიის ხელისუფლების მიერ. ადმინისტრაციული კუთხით კოლონიის ხელმძღვანელობა ეყრდნობოდა ტომის ბელადებთან ურთიერთობაზე (კოლონიზაციის პირველ ოც წელიწადში, გერმანელებს მუდამ უხდებოდათ ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყებების ჩახშობა კოლონიზატორების მიმართ). გერმანიის აღმოსავლეთ აფრიკაში აქტიურად ასახლებდნენ გერმანელ კოლონისტებს: 1903 წელს მათი რაოდენობა იყო 650 ადამიანი, ხოლო 1914 წელს დაახლოებით 5500 ადამიანი. პირველი მსოფლიო ომის დროს კოლონიის შეიარაღებულ ძალებს (შედგებოდა 3 ათასი ევროპელისაგან და 11 ათასი ადგილობრივისაგან) მეთაურობდა პოლკოვნიკი პაულ ემილ ფონ ლეტოვ-ფორბეკი, რომელიც 1914 წლიდან 1918 წლამდე წარმატებით ატარებდა ბრძოლებს ბრიტანულ და პორტუგალიულ კოლონიალურ ჯარებთან. მოგვიანებით ის იძულებული გახდა უკან დაეხია ბელგიის კონგოს მხრიდან თავდასხმისა და რესურსების უკმარისობის გამო. პაულ ემილ ფონ ლეტოვ-ფორბეკმა მცირე რაზმით წინ წაიწია მოზამბიკის ტერიტორიისკენ და ჩრდილოეთ როდეზიისკენ, სადაც შეიტყო გერმანიასა და ანტანტის ქვეყნებს შორის დადებული ზავის შესახებ და გასცა ბრძანება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. პირველი მსოფლიო ომი დამთავრდა, ის კი გახდა კოლონიალურ გერმანიაში ერთადერთი შეიარაღებული ფორმირების მთავარსარდალი, რომელიც მტერს არ ჩაბარდა. შემდგომში ადგილობრივი მეომრები, რომლებიც მონაწილეობდნენ გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკის ბრძოლებში, პენსიას იღებდნენ ვაიმარის რესპუბლიკის და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობებისგან. 1919 წლის ვერსალის საზავო ხელშეკრულების მიხედვით გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკის ტერიტორია დაიყო: დასავლეთი ნაწილი გადაეცა ბელგიას (რუანდა-ურუნდი), დანარჩენი ნაწილი დიდ ბრიტანეთს გადაეცა მფლობელობაში, რომელმაც სახელი შეუცვალა კოლონიას და უწოდა ტანგანიიკა . ამ უკანასკნელმა დამოუკიდებლობა მიიღო 1961 წელს.
კარტოფილი

კარტოფილი (ლათ. Solánum tuberósum) — მრავალწლოვანი გორგლიანი მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის Solanum-ის გვარისა (Tuberarium-ის სექცია). ფართოდაა გავრცელებული ზომიერჰავიან ქვეყნებში. კარტოფილის ბუჩქის სიმაღლე 50-80 სმ აღწევს, შედგება 3-6 ღეროსაგან, გორგლი ღეროს მიწისქვეშა სახეცვლილებაა. მის ზედაპირზე ჩაღრმავებებში 3-4 კვირტიანი თვლები ზის. გორგლის ფორმა შეიძლება იყოს მომრგვალო, წაგრძელებული, ოვალური და სხვა. გარეგანი შეფერილობა და რილობის ფერი — თეთრი, ყვითელი, ვარდისფერი, წითელი და ლურჯი. კარტოფილის ფესვი ფუნჯაა, სუსტად განვითარებული, ფოთოლი კენტფრთისებრგანკვეთილია, აქვს ნაკვთები და ნაკვთულები, ფერად მომწვანო-მოყვითალო ან მუქი მწვანეა. ყვავილი ხუთწვერიანია, თეთრი, მოწითალო-იისფერი ან მოლურჯო-იისფერი. ნაყოფი სფეროსებრი ან ოვალური კენკრაა, აქვს ძალიან წვრილი თესლები (1000 ცალი 0,5-0,6 გ იწონის). კარტოფილი მრავლდება ვეგეტატიურად — გორგლით (სელექციის მიზნით — თესლით), რომელიც საშუალოდ შეიცავს 76,3 % წყალს და 23,7 % მშრალ ნივთიერებას, მ. შ. 17,5 % სახამებელს, 0,5 % შაქარს, 1-2 % ცილას, 1 %-მდე მინერალურ მარილებს, აგრეთვე C, B1, B2, B6, PP და სხვა ვიტამინებს. კარტოფილი კულტურაში შემოიტანეს სამხრეთ ამერიკელმა ინდიელებმა ჯერ კიდევ 14 ათასი წლის წინათ. ევროპაში (ესპანეთში) გადმოიტანეს დაახლოებით 1565 წელს, შემდეგ გავრცელდა მრავალ ქვეყანაში, რუსეთში კარტოფილის გავრცელებას უკავშირებენ პეტრე I-ს, რომელსაც XVII საუკუნის ბოლოს კარტოფილით სავსე ტომარა ჰოლანდიიდან სამშობლოში გამოუგზავნია. 1970 წელს მსოფლიოში კარტოფილი დათესილი იყო დაახლოებით 22,3 მლნ. ჰა-ზე. საქართველოში კარტოფილის ნათესები აღნიშნული აქვს სოლომონ II იმერთა მეფეს 1787 წლის წერილში, 1820-იან წლებში გაჩნდა თბილისის ახლომახლო, 1913 წელს კარტოფილის ნათესებმა უკვე 6800 ჰა-ს მიაღწია. 1975 წელს კარტოფილის სათესი ფართობი 28 ათას ჰა-ს აღემატებოდა. საქართველოში კარტოფილს თესავენ უმთავრესად ახალქალაქის, ახალციხის, წალკის, დმანისის, თეთრი წყაროს, ხულოს, შუახევის მუნიციპალიტეტებში. მოჰყავთ მთაშიც (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი, სვანეთი, რაჭა და სხვა), სადაც ნათესები ზღვის დონიდან 2200-2300 მ-მდე აღწევს. 70-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა საადრეო კარტოფილის მოყვანა უმთავრესად ბოლნისის რაიონში. რესპუბლიკაში კარტოფილის საშუალო მოსავლიანობა 120 ც/ჰა შეადგენს. ახალქალაქის, ახალციხისა და წალკის მუნიციპალიტეტებში კარტოფილის მოსავალი უფრო მეტია - 174-178 ც/ჰა. საქართველოს ბარის ზონაში კარტოფილს თესავენ ზაფხულშიც, თავთავიანი პურეულის აღების შემდეგ და მეორე მოსავალს იღებენ. ამ ზონაში (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) საადრეო მოსავლის მისაღებად კარტოფილი შეიძლება დაითესოს შემოდგომაზეც - ნოემბერში. საქართველოში კარტოფილის ფართოდ გავრცელებული ჯიშებია: მაჟესტიკი, თრიალეთური სახალხო, ლორხი, ეპიკური და სხვა. ბადრიშვილი გ., კარტოფილის კულტურა საქართველოში, თბ., 1963; მისივე, მემცენარეობა, თბ., 1974; ჯაფარიძე ა., მემცენარეობა, თბ., 1975; Букасов С. М., Камераз А. Я., Основы селекции картофеля, М.-Л., 1959; Картофель, под ред. Н. С. Бацанова, М., 1970 ბადრიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 420-421.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976: ფინალი

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976: ფინალი — ევრო 1976-ის ფინალური მატჩი. UEFA Euro 1976 Final Official Report at uefa.com
დელტაპროექტი

დელტაპროექტი (ნიდერლ. Deltawerken) — მასშტაბური წყალდიდობის საწინააღმდეგო სისტემა განხორციელებული ნიდერლანდებში 1953 წელს ჩრდილოეთის ზღვის დატბორვით გამოწვეული ტრაგედიის განმეორების თავიდან ასაცილებლად. 1953 წელს ჩრდილოეთის ზღვამ ნიდერლანდებში ჯებირები და წყლის სამაგრი კედლები გაარღვია და ქვეყნის თითქმის მთელი სანაპირო ზოლი დატბორა. შედეგად დაიღუპა 1835 ადამიანი, ხოლო ევაკუირებულ იქნა 70.000. დაიხრჩო 10.000-მდე პირუტყვი და 4500 შენობა განადგურდა. საპასუხოდ ნიდერლანდების მთავრობამ შეიმუშავა მსოფლიოში ყველაზე მასშტაბური წყალდიდობისგან დამცავი პროექტი, რომელიც მოიცავს 10.250 მილის სიგრძის ჯებირებს (1500 მილი პირველადი და 8750 მილი მეორეული ჯებირი) და 300 ნაგებობას. ეს ასევე მსოფლიოში ყველაზე ძვირადღირებული საინჟინრო პროექტი იყო. პროექტმა ოკეანისგან 13 ესტუარის იზოლაცია მოახდინა. ამასთან დაახლოებით 1650 კვ. კმ მიწა გამონთავისუფლდა ზღვისგან. Delta Works.Org / Deltawerken.Com official website for the Delta Works Dutch History Pages დაარქივებული 2006-11-29 საიტზე Wayback Machine. PDF in Dutch explaining the Delta Framework დაარქივებული 2016-06-11 საიტზე Wayback Machine.
ალტამირა-დუ-მარანიანი

ალტამირა-დუ-მარანიანი (პორტ. Altamira do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 063 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.34 კმ²-ზე. ფართობი 721 305 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ალტუ-ალეგრი-დუ-პინადრე

ალტუ-ალეგრი-დუ-პინადრე (პორტ. Alto Alegre do Pindaré) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 057 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.07 კმ²-ზე. ფართობი 1 932 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
არაგუანი (მარანიანი)

არაგუანი (პორტ. Araguanã) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 973 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.35 კმ²-ზე. ფართობი 805 198 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბონ-ჟარდინი (მარანიანი)

ბონ-ჟარდინი (პორტ. Bom Jardim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 60 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 39 049 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.93 კმ²-ზე. ფართობი 6 590 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბონ-ჟეზუს-დას-სელვასი

ბონ-ჟეზუს-დას-სელვასი (პორტ. Bom Jesus das Selvas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 459 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.62 კმ²-ზე. ფართობი 2 679 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბრეჟუ-დი-არეია

ბრეჟუ-დი-არეია (პორტ. Brejo de Areia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 577 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.39 კმ²-ზე. ფართობი 362 464 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ბურუტიკუპუ

ბურუტიკუპუ (პორტ. Buriticupu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 174 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65 237 კმ²-ზე. ფართობი 25.63 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
გოვერნადორ-ნევტონ-ბელუ

გოვერნადორ-ნევტონ-ბელუ (პორტ. Governador Newton Bello) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 921 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.27 კმ²-ზე. ფართობი 1 160 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ლაგოა-გრანდი-დუ-მარანიანი

ლაგოა-გრანდი-დუ-მარანიანი (პორტ. Lagoa Grande do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 517 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.13 კმ²-ზე. ფართობი 744 297 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ლაგუ-და-პედრა

ლაგუ-და-პედრა (პორტ. Lago da Pedra) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 95 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 083 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.15 კმ²-ზე. ფართობი 1 240 კმ²-ია. მარანიანი ბრაზილიის შტატები Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მადამ კისლინგი

„მადამ კისლინგი“ (იტალ. Madame Kisling) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1917 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. სურათი ინახება ხელოვნების ეროვნულ გალერეაში, ქალაქ ვაშინგტონში. მადამ კისლინგი (ინგლისური)
მადამ დორივალი

„მადამ დორივალი“ (იტალ. Madame Dorival) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1916 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. სურათი ინახება შვეიცარიის ქალაქ ბაზელის მუზეუმში. მადამ დორივალი (რუსული)