laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია აგრეთვე ცნობილი როგორც მეორე ეგვიპტური სატრაპია ----- აქემენიანთა იმპერიის ერთ-ერთი პროვინცია ძვ.წ. 343 წლიდან ძვ.წ. 332 წლამდე იყო. რამდენიმეწლიანი დამოუკიდებლობის შემდეგ, რის დროსაც ეგვიპტეში სამსა დინასტიამ იმეფა (28-ე, 29-ე და 30-ე დინასტიები), არტაქსერქსე III-მ (ძვ.წ. 358 - ძვ.წ. 338) ხელახლა დაიპყრო ეგვიპტე და დაიწყო ეგვიპტეში სპარსელთა მეორე მმართველობა, რომელიც ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტიის სახელითაა ცნობილი. ისტორიისთვის უცნობია თუ ვინ იყო ეგვიპტის სატრაპი არტაქსერქსე III-ის დროს, თუმცა ცნობილია, რომ დარიოს III-ის (ძვ.წ. 336 – ძვ.წ. 330) დროს ეს თანამდებობა საბასეს ეკავა, რომელიც ძვ.წ. 333 წელს ისოს ბრძოლაში გარდაიცვალა. საბაკე გარდაცვალების შემდეგ მაზასესმა ჩაანაცვლა. ძვ.წ. 332 წელს მაზასესმა ეგვიპტის სატრაპი ალექსანდრე მაკედონელს უბრძოლველად ჩააბარა. მას შემდეგ რაც სპარსეთის იმპერია დაეცა და აქემენიანთა მმართველობა დასრულდა, ეგვიპტი ალექსანდრეს იმპერიის სატრაპია გახდა და არგეადების დინასტიის მმართველობა დაიწყო. მოგვიანებით ალექსანდრეს იმპერიის დაშლის შემდეგ ეგვიპტე დამოუკიდებელ სამეფოდ ჩამოყალიბდა და მმართველობაში პტოლემეების დინასტია მოვიდა. ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია მეორე სპარსული დინასტია დაარქივებული 2014-05-07 საიტზე Wayback Machine. 31-ე დინასტია დაარქივებული 2013-05-17 საიტზე Wayback Machine. სპარსელთა მმართველობის მეორე პერიოდი ისტორია - XXXI დინასტია ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] ძველი ეგვიპტე ძვ.წ. 664-323 დაარქივებული 2014-07-10 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის ისტორია ძველი ეგვიპტური დინასტიები უცხოელი მმართველები: ლიბიელები, ეთიოპიელები, ასურელები და სპარსელები
კარაკალა

კარაკალა (ლათ. Lucius Septimius Bassianus Caracalla; დ. 4 აპრილი, 186 — გ. 8 აპრილი, 217) — რომის 22-ე იმპერატორი სევერუსების დინასტიიდან, ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსის უფროსი ვაჟიშვილი. 198 წლიდან ის თავის ძმასთან გეტასთან ერთად მართავდა რომის იმპერიას. 211 წელს მან მოაკვლევინა გეტა და გახდა რომის იმპერატორი. 217 წელს ის მოკლეს გზაზე ჰარანთან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარაკალა Life of Caracalla (Historia Augusta at LacusCurtius: ლათინური ტექსტი ინგლისური თარგმანით) ↑ Каракалла Септимий Бассиан. Большая Советская Энциклопедия (1969-1978). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2011-05-15.
ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია — ეგვიპტის დინასტია, რომელიც ფარაონმა ნეფერიტ I-მა დააარსა მას შემდეგ რაც ფარაონი ამირტისი ღია ბრძოლაში დაამარცხა, შემდეგ კი მემფისში სიკვდილით დასაჯა. ნეფერიტმა დედაქალაქად მენდესი გამოაცხადა. ნეფერიტ I-ის დინასტიას ხშირად ეგვიპტის გვიან პერიოდს მიაკუთხვნებენ. დინასტია ეგვიპტეს ძვ.წ. 398 წლიდან ძვ.წ. 380 წლამდე მართავდა. ნეფერიტ I-ის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო ბრძოლა ტახტისათვის, ერთ მხარეს ნეფერიტის ვაჟი მუთისი იბრძოდა ფარაონის ტიტულისთვის მეორე მხარეს კი პსამუტი. მიუხედავად პსამუტის წამატებულობისა, მან მხოლოდ ერთი წელი იმეფა. პსამუტი ტახტიდან აჰორისმა ჩამოაგდო, რომელიც აცხადებდა რომ ნეფერიტ I-ის შვილიშვილი იყო. მან წარმატებით მოიგერია სპარსელთა შემოტევა, რომელთაც ეგვიპტის ხელახლა დაპყრობა ეწადათ, ამ ბრძოლაში აჰორისს მხარს ათენი და კვიპროსის მეამბოხე მეფე ევაგორ I უჭერდა მხარს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ნეფერიტ II ავიდა, ახალგაზრდა მეფემ ვერ შეძლო მემკვიდრეობით მიღებული ძალაუფლების შენარჩუნება. იგი ძვ.წ. 380 წელს ნექტანებ I-მა ტახტიდან ჩამოაგდო, ამით ეგვიპტეში ოცდამეცხრე დინასტიის მმართველობა დასრულდა და დაიწყო ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა. 29-ე დინასტია ოცდამეცხრე დინასტია დაარქივებული 2014-05-06 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია ეგვიპტის ისტორია: XXIX დინასტია ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია: 29-ე დინასტია[მკვდარი ბმული]
კონსტანტინოვი

კონსტანტინოვი — სოფელი პოლონეთში, მაზოვიეცის სავოევოდოში. მდებარეობს ვარშავიდან დასავლეთით 84 კილომეტრში. კონსტანტინოვში 1974–1991 წლებში აღმართული იყო ვარშავის რადიოანძა. თავის დროზე იგი იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი შენობა, რომლის სიმაღლეც იყო 646,38 მეტრი. იგი დაიშალა 1991 წლის 8 აგვისტოს, სარემონტო სამუშაოების დროს. ↑ Radio Warsaw Transmission Tower
ისაბელ II (ესპანეთი)

ისაბელ II (ესპ. Isabel II; დ. 10 ოქტომბერი, 1830, მადრიდი — გ. 19 აპრილი, 1904, პარიზი) — ესპანეთის დედოფალი 1833-1868 წლებში, 1837 წლიდან იგი იყო ესპანეთის კონსტიტუციური მონარქიის პირველი მონარქი. ფერდინანდ VII-ისა და მარია კრისტინა სიცილიელის შვილი. სამეფო ტახტი დაიკავა ფერდინანდის მიერ სალიკური სამართალის შეცვლის შედეგად. მცირეწლოვან დედოფალს ტახტს ეცილებოდა ბიძამისი დონ კარლოსი, რამაც გამოიწვია პირველი კარლისტური ომი. დედოფალ ისაბელის ბრძანებით 1850 წელს მადრიდში სამეფო თეატრი ააშენეს. დაამხეს 1968 წელს და ქვეყნიდან გაიქცა. 1870 წელს ემიგრაციაში ყოფნის დროს უარი თქვა ტახტზე შვილის ალფონსო XII-ის სასარგებლოდ. შვილისა და შვილიშვილის მეფობის პერიოდში ცხოვრებას მაინც პარიზში ატარებდა და 1904 წელს იქვე გარდაიცვალა. 1846 წელს დააქორწინეს საკუთარ ბიძაშვილზე ფრანსისკო ბურბონზე (1822-1902 წწ.), რომელსაც იმპოტენტისა და ჰომესექსუალის რეპუტაცია ჰქონდა. დედოფალი სულაც არ აპირებდა თავისი სიამოვნება ქვეყნის ინტერესებისათვის შეეწირა. მისი მრავალრიცხოვანი საყვარლები ძირითადად დაბალი ფენებიდან იყვნენ. მისმა შვილებმა მამების სახელების მიხედვით მიიღეს ზედწოდებები. მაგალითად: მარია ისაბელას უწოდებდნენ არანუელას, რადგან მამამისი იყო ოფიცერი ლუდვიგ არანი. ალფონსოს, მამის, ოფიცერ პუიგა მოლტოს მიხედვით პუიგმოლტეხოს უწოდებდნენ. ფრანსისკო დე ასის ბურბონმა დედოფლის ყველა შვილი თავისად აღიარა: მარია ისაბელა (1851–1931) — ასტურიის პრინცესა, ჯიჯენტოს გრაფის, გაეტანის ცოლი. მარია კრისტინა (1854–1897), ალფონსო XII (1857–1885) — ესპანეთის მეფე 1874–1885 წლებში მარია დე პილარი (1861–1879), მარია დე ლა პას ესპანელი (1862–1946) — ლუდვიგ ფერდინანდ ბავარიელის ცოლი; ეულალია (1864–1958) — ინფანტ ანტონიო ორლეანელის ცოლი. Barton, Simon. A History of Spain (2009) excerpt and text search Carr, Raymond, ed. Spain: A History (2001) excerpt and text search Esdaile, Charles J. Spain in the Liberal Age: From Constitution to Civil War, 1808–1939 (2000) excerpt and text search
ნეიტროფილები

ნეიტროფილები — სისხლში არსებული გრანულოციტური ლეიკოციტების ყველაზე მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლები. ნეიტროფილური ლეიკოციტების ორ ფორმას განარჩევენ: ჩხირბირთვიანს და სეგმენტბირთვიანს. ახალგაზრდა ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების შემცველობა პერიფერიულ სისხლში 1-6%-ია, ხოლო მომწიფებული სეგმენტბირთვიანებისა - 47-72%. ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილისთვის დამახასიათებელია ჩხირის ფორმის უწყვეტი ბირთვი, ხოლო სეგმენტბირთვიან ნეიტროფილებში ბირთვი სეგმენტებადაა დაყოფილი და ისინი ერთი წვრილი ფილამენტით ერთდება. ორივე ფორმის შემთხვევაში ბირთვი მუქი იისფერია, ხოლო ციტოპლაზმა — ვარდისფერი. ციტოზოლში აღინიშნება წვრილი, იისფერი მარცვლოვანება. 1 მიკროლიტრ სისხლში ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების აბსოლუტური რიცხვია 40-300, ხოლო სეგმენტბირთვიანისა — 2000-5500. ნეიტროფილების რაოდენობის მატებას ნეიტროფილოზი ეწოდება. ნეიტროფილოზი ანთებითი პროცესების, ინფექციური დაავადებების, შოკის, სისხლდენის, მიოკარდიუმის ინფარქტის, დიაბეტური კეტოაციდოზის სადიაგნოსტიკო ნიშანია. ამ პათოლოგიების მძიმე მიმდინარეობისას შეიძლება მოიმატოს ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების რაოდენობამ და გაჩნდეს უმწიფარი გრანულოციტები (მიელოციტები, მეტამიელოციტები), რასაც ექიმები ლეიკოციტური ფორმულის მარცხნივ გადახრას უწოდებენ. ნეიტროფილების მატება აღინიშნება ორსულებშიც. ჰისტოლოგია, რუსუდან რუხაძე, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, მეორე გამოცემა, 2009; სისხლის და შარდის ანალიზის კლინიკური მნიშვნელობა (ანალიზების ინტერპრეტაცია), მაია ხუციშვილი, გამომცემლობა „მთაწმინდელი“, მეორე გამოცემა 2008.
თრომბოციტები

თრომბოციტები — სისხლის ფირფიტები, უბირთვო, დისკოს ფორმის უჯრედული ფრაგმენტები, რომელთა დიამეტრი 2-4 მკმ-ია. თრომბოციტები ძვლის წითელ ტვინში არსებული გიგანტური უჯრედების — მეგაკარიოციტების მცირე ზომის ფრაგმენტებია. ნორმაში მათი რაოდენობა 1 მიკროლიტრ სისხლში 200 000-400 000-ია. თრომბოციტების სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 10 დღეა. სისხლის ფირფიტები სისხლძარღვის კედლის დაზიანების უბნებში თრომბის წარმოქმნაში მონაწილეობს და ორგანიზმს მასიური სისხლის დაკარგვისგან იცავს. მიელოიდურ პროგენიტორ უჯრედზე თირკმლებისა და ღვიძლის მიერ გამომუშავებული ჰორმონის, თრომბოპოეტინის, მოქმედებით აქტიურდება მეგაკარიობლასტების წარმოქმნა; მისი მომწიფებისას მიიღება მეგაკარიოციტი, ხოლო ამ უკანასკნელის ფრაგმენტაციით — თრომბოციტი. თრომბოციტების აბსოლუტური რაოდენობის დათვლა ხდება გორიაევის კამერაში მათი პირდაპირი დათვლით (ფაზურ-კონტრასტული მეთოდი) ან ავტომატური მთვლელების გამოყენებით. ჯანმრთელი ადამიანის სისხლში სინათლის მიკროსკოპით დაკვირვებისას განასხვავებენ თრომბოციტების 4 ფორმას: მომწიფებულ თრომბოციტებს - 87%; უმწიფარ (შედარებით დიდი ზომის) თრომბოციტებს - 3,2%; ბებერ თრომბოციტებს - 4,10% ჰისტოლოგია, რუსუდან რუხაძე, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, მეორე გამოცემა, 2009; სისხლის და შარდის ანალიზის კლინიკური მნიშვნელობა (ანალიზების ინტერპრეტაცია), მაია ხუციშვილი, გამომცემლობა „მთაწმინდელი“, მეორე გამოცემა 2008.
ვრანგელის მთები

ვრანგელის მთები (ინგლ. Wrangell Mountains) — ვულკანური მთის მასივი ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით ებჯინება წმინდა ილიას მთებს. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 150 კმ-ზე, სიგანე 80 კმ. ზოგიერთი მწვერვალი მოქმედი ვულკანია, მათ შორის ყველაზე მაღალია სანფორდი (4949 მ). აღსანიშნავია აგრეთვე მწვერვალები ბლექბერნი (4918 მ) და ვრანგელი (4268 მ). ჩრდილოეთ კალთაზე თოვლის ხაზის საზღვარი 1650-1800 მ-ზე გადის, ხოლო სამხრეთ კალთაზე — 1950-2100 მ-ზე. გამყინვარების საერთო ფართობია 8300 კმ². დიდი მყინვარია ნაბესნა, რომლის სიგრძეა 87 კმ. ზოგიერთი მყინვარი ეშვება 500-700 მ სიმაღლეზე. მასივის ცენტრალურ ნაწილში არის ფირნის ველები, საიდანაც სათავეს იღებს მყინვარები. გაბატონებულია მთის ტუნდრა. სახელი ეწოდა რუსი ზღვაოსანის ფერდინანდ ვრანგელის პატივსაცემად. არის ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი. ვრანგელის მთები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ვრანგელის მთები — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
კელპი

კელპი — შოტლანდიურ მითოლოგიაში წყლის სული და დემონი რომელიც სახლობს შოტლანდიის ტბებსა თუ მდინარეებში. ზოგადად მიჩნეულია რომ მას ცხენის ფორმა აქვს მაგრამ შეუძლია ადამიანის სხეულის ფორმის მიღებაც. ↑ Westwood, Jennifer; Kingshill, Sophia (2012), The Lore of Scotland: A Guide to Scottish Legends, Random House, ISBN 978-1-4090-6171-7
კეტჩუპი

კეტჩუპი — მაგიდის სოუსი. ტრადიციულად, კეტჩუპი შესაძლებელია დამზადდეს და შეიცავდეს სოკოს, ხამანწკებს, მიდიებს, ნიგოზს მაგრამ ჩვენს დროში ტერმინი კეტჩუპი როგორც წესი ნიშნავს, პომიდვრის საწებელს. ↑ Smith, Andrew F. (1996). Pure Ketchup: A History of America's National Condiment, with Recipes. Univ of South Carolina Press, გვ. 17. ISBN 978-1-57003-139-7. ციტირების თარიღი: 1 October 2013.  ↑ Ketchup: A Saucy History. history.com (2012-07-20). ციტირების თარიღი: 2013-03-15.
ნიკოლ მინეტი

ნიკოლ მინეტი (იტალ. Nicole Minetti; დ. 11 მარტი, 1985, რიმინი) — იტალიელი ტელეწამყვანი, პოლიტიკოსი, რეგიონული მრჩეველი და საკანონმდებლო ორგანოს წევრი 2010-2012 წლებში. რიმინიში დაამთავრა გრამატიკის სკოლა, შემდეგ გადავიდა მილანში, სადაც მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სტომატოლოგიურ ჰიგიენაში ხოლო მოგვიანებით დაამთავრა ჯანდაცვის და ტექნიკური დახმარების კურსი.. 2010 წელს არჩეულ იქნა ლომბარიდიის გამგებლად რომელიც რობერტო ფორმიგონის სიით გავიდა. მისი პოლიტიკაში ჩართვა სილვიო ბერლუსკონის რჩევით იყო განპირობებული. 2013 წლის 19 ივლისს ნიკოლი სხვა ორ ბრალდებულთან ერთად პროსტიტუციის წაქეზების საქმეზე დააპატიმრეს. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მას 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა და ასევე 5 წლით საჯარო სამსახურის დაკავების უფლებაც ჩამოართვა. ↑ Minetti intercettata: Rovinata da Silvio, 26 gennaio 2011 - La Repubblica ↑ In Lombardia corre l'igienista dentale del Cavaliere 18-02-2010 ↑ Berlusconi chiamò la polizia e la minorenne fu lasciata libera 29-10-2010 Fiorenza Sarzanini ↑ Ruby bis: 7 anni a Mora e Fede, 5 a Minetti. Atti di Berlusconi e legali in Procura 19 luglio 2013 La Repubblica
სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი

სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი — მემარცხენე პოლიტიკური პარტია ნიკარაგუაში. სახელწოდება „სანდინისტები“ ეწოდა ნიკარაგუელი რევოლუციონერის აუგუსტო სესარ სანდინოს პატივსაცემად. პოლიტიკური პარტია დაარსდა 1961 წლის 23 ივლისს ტეგუსიგალპაში, რადიკალურად განწყობილი სტუდენტების მიერ. სათავეში ჩაუდგნენ კარლოს ფონსეკა, სანტოს ლოპესი, ტომას ბორხე, სილვიო მაიორგა, ხორხე ნავარო და სხვები. თავდაპირველად პარტიას ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი ეწოდებოდა. თანამედროვე სახელწოდება კი 1962 წლის 22 ივლისს მიიღო. 1976 წელს კარლოს ფონსეკას გარდაცვალების შემდეგ პარტია ერთიანი ხელმძღვანელობის გარეშე დარჩა და დაიყო სამ ფრაქციად. სამივე მათგანი აგრძელებდა ბრძოლას საკუთარ მეთოდებით მთავრობის დასამხობად. 1979 წლის 7 მარტს, ჰავანაში ჩამოყალიბდა ერთიანი ხელმძღვანელობა 9 კაცის შემადგენლობით (თითოეული ფრაქციიდან 3 კაცი). მასში შევიდნენ დანიელ ორტეგა, უმბერტო ორტეგა და ვიქტორ ტირადო „ტერსესისტების“ ფრაქციიდან. ჰენრი რუისი, ტომას ბორხე და ბაირადო არსე – „ხანგრძლივი სახალხო ომიდან“ და ლუის კარიონი, ხაიმე უილოკი და კარლოს ნუნიეს ტელესი – „პროლეტარის ტენდეციიდან“ 1979–1990 წლებში ფრონტი ნიკარაგუის მმართველი პარტია იყო. 1990–2007 წელის პარტია ოპოზიციაშია. 2007 წლიდან ფრონტი კვლავ მმართველი პარტიაა. ოფიციალური საიტი სანდინისტების ისტორიის ნარკვევები დაარქივებული 2013-07-22 საიტზე Wayback Machine.
სამეული

სამეული, სამი მხატვრის შემოქმედებითი კოლექტივი: ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე სლოვინსკი (* 10 ივნისი, 1935, თბილისი), ოლეგ მიხეილის ძე ქოჩაკიძე (* 21 თებერვალი, 1935, მოსკოვი), იური გიორგის ძე ჩიკვაიძე (* 21 ნოემბერი, 1934, თბილისი). ქართველი ფერმწერები, თეატრის მხატვრები, არქიტექტორები, საქართველოს დამსახურებული მხატვრები (1967), კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მთავარი მხატვრები (1976-იდან). დაამთავრეს თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი (1959). გააფორმეს სპექტაკლები: ნახუცრიშვილის "ჭინჭრაქა" (1963), მილერის "სეილემის პროცესი" (1965), ელიოზიშვილის "ბებერი მეზურნეები" (1966) რუსთაველის სახელობია თეატრში; ფლეჩერის "ჭირვეული ქმრის მორჯულება" (1972), მ. ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძე" (1974), სოფოკლეს "ოიდიპოს მეფე" (1978) - მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში; ბრეხტის "ჯარისკაცი ჯარისკაცია" (1965) - მოსკოვის ლენინური კომკავშირის სახელობის თეატრში; ო. იოსელიანის "სანამ ურემი გადაბრუნდება" (1973) - მოსკოვის გოგოლის სახელობის თეატრში და სხვა. ქმნიან სცენოგრაფიული ხელოვნების თანადროული ეტაპის შესატყვის გონებამახვილურ დეკორატიული გარემოს, განპირობებულს კონკრეტული სპექტაკლის ამოცანებით. მუშაობენ როგორც არქიტექტორები (ავტომოტელი "უშბა", დიღომი, 1962; ტურისტული სასტუმრო, ბაკურიანი, 1974 და სხვ.); პარალელურად მოღვაწეობდნენ ხელოვნების სხვა დარგებში. გააფორმეს ბიჭვინთის საზღვაო ვაგზალი, 1968; საჭადრაკო და ალპური კლუბები თბილისში და სხვა. კინწურაშვილი ქ., ქსე, ტ. 8, გვ. 718, თბ., 1984
გიულფემ ხათუნი

გიულფემ ხათუნი (დ. 1497 — გ. 1562, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან I-ის მეორე ხარჭა და შეჰზადე მურადის დედა. იყო პოლონური წარმოშობის. 1513 წელს გიულფემ ხათუნს და სულეიმანს შეეძინათ შეჰზადე მურადი, რომელიც 1521 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა.. 1562 წელს სულეიმანის ბრძანებით გიულფემი სიკვდილით დასაჯეს. დაკრძალულია უსქუდარში, გიულფემ ხათუნის მეჩეთში, რომელიც თავიდანვე მისი პირადი სახსრებით შენდებოდა. ↑ M. Çağatay Uluçay, Padişahların kadınları ve kızları, 2, Türk Tarih Kurumu, 1985. — გვ. 220. ↑ Yılmaz Öztuna, Kanûnı̂ Sultan Süleyman, Kültür Bakanlığı, 1989. — გვ. 163, ISBN 9751703743, 9789751703743 Invalid ISBN. ↑ Peri J. Bearman, The Encyclopaedia of Islam, ტ. 1, Brill Archive, 1960, ISBN 9004057455, 9789004057456 Invalid ISBN.
ნორვეგიული ბუჰუნდი

ნორვეგიული ბუჰუნდი (ნორვ. Norsk buhund) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში. ბუჰუნდი თავდაპირველად გამოიყენებოდა როგორც მონადირე და მარხილში შესაბმელი ძაღლი. დღეს ის მონადირე და კომპანიონია. ნორვეგიული სიტყვა bu ნიშნავს თავლას, რაც მიუთითებს ამ ჯიშის პირვანდელ დანიშნულებაზე. ბუჰუნდს მწყემსის ძლიერი ინსტინქტი აქვს და ძალიან უყვარს ფიზიკური დატვირთვა. დიდ ბრიტანეთში ის სულ უფრო პოპულარული ხდება, ხოლო ავსტრალიაში წარმატებით გამოიყენება ცხვრებისსამწყემსად, რადგან კარგად იტანს სიცხეს. ზოგჯერ ამ ჯიშის ძაღლებს აქვთ თვალებთან და თეძოებთან დაკავშირებული პრობლემები. ბუჰუნდი შესანიშნავი კომპანიონია, უყვარს ბავშვები და არ იკბინება, თუ მის პროვოცირებას არ შეეცდებიან. გარდა ამისა, ის კარგი მოდარაჯეა და ადვილად იწვრთნება. ნორვეგიულ ბუჰუნდს აქვს მოკლე, კომპაქტური სხეული, ასევე პატარა დრუნჩი, თვალები მუქი-ყავისფერია, აქვს მოკლე, უხეში ბალანი. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი, შავი. ნორვეგიული ბუჰუნდი (ინგლისური)
ფიულანე ხათუნი

ფიულანე ხათუნი (დ. 1496 — გ. 1550) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან I-ის პირველი ხარჭა. შეჰზადე მაჰმუდის დედა. ფიულანე ხათუნის ზუსტი წარმოშობა უცნობია. სულეიმანის ჰარემში მაშინ აღმოჩნდა, როდესაც ის სარუჰანის სანჯაყ-ბეი იყო. 1512 წელს სულეიმანს და ფიულანეს შეეძინათ ვაჟი, შეჰზადე მაჰმუდი. მაჰიდევრან სულთნის ჰარემში მოსვლის შემდეგ, ფიულანე აღარ იყო სულეიმანის ფავორიტი ხარჭა. უფრო მეტიც, სულეიმანმა თავის მემკვიდრედ შეჰზადე მუსტაფა გამოაცხადა, რომელიც მაჰიდევრანისგან შეეძინა. 1521 წლის 19 ოქტომბერს შეჰზადე მაჰმუდი ყვავილის ეპიდემიით გარდაიცვალა. ფიულანე ხათუნი ძველ სასახლეში გაგზავნეს, სადაც გაატარა უკანასკნელი დღეები. ↑ Gabriele Mandel, Storia dell'harem, Rusconi, 1992, ISBN 8818880322, 9788818880328 Invalid ISBN. ↑ M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, 1985. — გვ. 39. ↑ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, ტ. II, Ankara, 1983. — გვ. 401, ISBN 975-16-0012-X.
გეტა

პუბლიუს სეპტიმიუს გეტა (ლათ. PVBLIVS SEPTIMVS GETA) (დ. 7 მარტი, 189 — გ. დეკემბერი, 211) — რომის იმპერატორი სეპტიმიუს სევერუსთან და კარაკალასთან ერთად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გეტა“ ვიკისაწყობში. გეტას ცხოვრება
ლუნდერჰუნდი

ლუნდერჰუნდი (ნორვ. Norsk lundehund) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში. ჩრდილოეთ ნორვეგიაში, ვერეის და რესტის ნახევარკუნძულებზე გამოყვანილ და საუკუნეების განმავლობაში იზოლირებულ ლუნდერჰუნდს სანადიროდ იყენებდნენ. დამოუკიდებელ ჯიშად მხოლოდ 1943 წელს აღიარეს. პატარა და მოხერხებული ლუნდერჰუნდი იმითაა უნიკალური, რომ წინა თათებზე ოთხის ნაცვლად ექვსი თითი აქვს, თითებზე კი განსაკუთრებით დიდი ბალიშებია. სწორედ ამის გამო ინარჩუნებდა ეს ძაღლი წონასწორობას როდესაც კლდოვან ბილიკებზე და ყინულში დადიოდა. კიდევ ერთი უნიკალური თავისებურებაა ყურის გარშემო რბილი ნაკეცი. ეს უჩვეულო ანატომიური თავისებურება საშუალებას აძლევს ყურები ისე დაკეცოს, რომ მასში წყალი არ შევიდეს. ცოცხალი და გამგებიანი ლუნდერჰუნდი დღესდღეობით კარგი კომპანიონია. ის კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ადვილად იტანს სიცივეს. ადვილად ეჩვევა ბავშვებს. კარგი მოდარაჯეა. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, თეთრი-ყავისფრით, შავი-თეთრით, შავი. აქვს სქელი ბალანი. აქვს საშუალო ზომის ყურები და ყავისფერი თვალები. ზომიერად დაკუნთული სხეულის უკანა ნაწილი უფრო მოხერხებულობას უზრუნველყოფს, ვიდრე სისწრაფეს. ლუნდერჰუნდი (ინგლისური)
ინფერნო (რომანი)

ინფერნო (იტალ. Inferno-დან — ჯოჯოხეთი) — ამერიკელი მწერლის დენ ბრაუნის მისტიკური და დეტექტიური რომანი, რომელიც გაყიდვაში 2013 წლის 14 მაისიდან გამოვიდა გამომცემლობა Doubleday-ის მიერ. დენ ბრაუნისთვის ეს რიგით მეოთხე წიგნია მისი სერიებიდან „რობერტ ლენგდონი“, რომელიც ასევე მოიცავს „ანგელოზებს და დემონებს“, „და ვინჩის კოდს“ და „დაკარგულ სიმბოლოს“. გამოცემის დღიდან პირველი 11 კვირის განმავლობაში „ინფერნო“ პირველ ადგილს იკავებდა New York Times Best Seller სიაში, როგორც მაგარ ყდიანი და კომბინირებული — ბეჭდური და ელ-წიგნი ფიქცია. ელ-წიგნის სიაში „ინფერნო“ გამოშვებიდან 17 კვირის განმავლობაში რჩებოდა. რომანის სიუჟეტი ვითარდება იტალიის ქალაქ ფლორენციაში და გადაკვეთილია დანტე ალიგიერის „ღვთაებრივ კომედიასთან“. რომანს საფუძვლად უდევს „და ვინჩის კოდის“ მთავარი გმირის, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორ რობერტ ლენგდონის ახალი თავგადასავლები. ამჯერად ლენგდონს სიზმრებში ეცხადება ქალი, რომელიც მას ბიბლიურ ფრაზას „ეძიებდა და ჰპოვებდეს“ ახსენებს, რაც საიდუმლოებების გამოაშკარავების გასაღები გახდება. „ღვთაებრივი კომედიიდან“ სიუჟეტის ცენტრშია მისი პირველი ნაწილი — “ჯოჯოხეთი“ . ↑ 1.0 1.1 Inferno. Dan Brown. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-23. ციტირების თარიღი: 2014-06-29. (ინგლისური) ↑ McLaughlin, Erin. (January 15, 2013) New Dan Brown Novel, ‘Inferno,’ Set for May Release. ABC News. ციტირების თარიღი: February 22, 2013. ↑ Meslow, Scott. (February 20, 2013) Dan Brown's Inferno: Everything we know so far. The Week. ციტირების თარიღი: February 22, 2013.
ჰანდან სულთანი

ჰანდან სულთანი (დ. 1574 — გ. 26 ნოემბერი, 1605) — ოსმალეთის სულთნის მეჰმედ III-ის ცოლი. სულთან აჰმედ I-ის დედა. ვალიდე-სულთანი. ჰანდან სულთანი დაიბადა 1574 წელს. სავარაუდოდ ბერძნული წარმოშობის იყო და ერქვა ელენა. მას შემდეგ რაც 1603 წელს მისი 13 წლის შვილი ტახტზე ავიდა, გახდა ვალიდე-სულთანი. ოსმალეთის იმპერიას 2 წლის განმავლობაში შვილის სახელით მართავდა. რადგან მისი შვილი ჯერ კიდევ მცირეწლოვანი იყო, მან განიმტკიცა ძლიერი პოზიციები, თუმცა მან ვერ შეძლო მიეღწია ისეთი დიდებისა და ძლიერებისათვის, როგორც მისმა წინამორბედმა საფიე სულთანმა. ჰანდან სულთანი ისტორიულად ლამაზი მეტად დახვეწილი და ამპარტავანი ქალი იყო. ოსმალეთის იმპერიის მართვას შვილის სახელით უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა. ისტორიულად ჰანდან სულთანი იწვევდა ჰარემში ფაშებს. ისინი სულთან აჰმედთან მხოლოდ ჰანდან სულთნისგან ნებართვის შემდეგ მიდიოდნენ. ჰანდან სულთანმა ისევ შვილის სახელით გააძევა სასახლიდან საფიე სულთანი ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებათ. სწორედ ჰანდან სულთანის გავლენის ქვეშ იყო მეუღლე მეჰმედ lll ხოლო სულთან აჰმედ I-ს გააჩნდა დამოუკიდებელი აზროვნება და გონიერება, რის გამოც ადვილად იგერიებდა დედის მცდელობას, მასზე გავლენა მოეხდინა. ჰანდან სულთანი გარდაიცვალა შედარებით ახალგაზრდა ასაკში, ისტორიის თანახმად იგი შვილმა მოკლა. ამიტომ მან ვერ მოასწრო მოეპოვებინა უფრო დიდი ძალაუფლება. ამავე წელს ჰარემში აჰმედ I-ის მომავალი ცოლი — კოსემ სულთანი მოვიდა. თითქმის ნახევარი საუკუნის (1605 — 1651) შემდეგ ოსმალეთის იმპერიას მისი შვილები და შვილიშვილები მართავდნენ. ჰანდან სულთანი დაკრძალულია სულთან აჰმედის მეჩეთში. 2015-2016 წლის ტელესერიალში „დიდებული საუკუნე: ქიოსემი“ ჰანდან სულთანს განასახიერებს თურქი მსახიობი თიულინ ოზენი. [წყარო არ არის მითითებული 611 დღე] Börekçi, Günhan (2010). Factions And Favorites At The Courts Of Sultan Ahmed I (r. 1603-17) And His Immediate Predexessors.  Börekçi, Günhan. İnkırâzın Eşiğinde Bir Hanedan: III. Mehmed, I. Ahmed, I. Mustafa ve 17. Yüzyıl Osmanlı Siyasî Krizi - A Dynasty at the Threshold of Extinction: Mehmed III, Ahmed I, Mustafa I and the 17th-Century Ottoman Political Crisis.  A ́goston, Ga ́bor; Masters, Bruce Alan (May 21, 2010). Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing. ISBN 978-1-438-11025-7.  Ipşırlı, Mehmet (June 1976). Mustafa Selaniki's history of the Ottomans.  Haskan, Mehmed Nermi (2001). Yüzyıllar Boyunca Üsküdar, Volume 1. Üsküdar Belediyesi. ISBN 978-9-759-76063-2.  ↑ The Imperial House of Osman. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-05-02. ციტირების თარიღი: 2006-05-02. ↑ E.J. Brill’s First Encyclopaedia of Islam, 1913—1936, Martijn Theodoor Houtsma, 1987 ↑ Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire 1993, Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5
თეოდორ ადორნო

თეოდორ ადორნო (დ. 11 სექტემბერი, 1903 — გ. 6 აგვისტო, 1969) — გერმანელი ფილოსოფოსი, სოციოლოგი, კომპოზიტორი და მუსიკის თეორეტიკოსი, ფრანკფურტის კრიტიკული თეორიის სკოლის წარმომადგენელი. სწავლობდა და შემდეგ მოღვაწეობდა ფრანკფურტის გოეთეს სახელობის უნივერსიტეტში. 1934 წლიდან იყო ემიგრაციაში დიდ ბრიტანეთში, 1938 წლიდან აშშ-ში და 1949 წლიდან მოღვაწეობდა ფრანკფურტში. „კირკეგორი. ესთეტიკურის კონსტრუქცია“ (1933) „განმანათლებლობის დიალექტიკა. ფილოსოფიური ფრაგმენტები“ (1944/47), მაქს ჰორკჰაიმერთან ერთად „მინიმა მორალია. რეფლექსიები დაზიანებული სიცოცხლიდან“ (1944) „ახალი მუსიკის ფილოსოფია“ (1949) „ვაგნერის ძიებაში“ (1952) „შემეცნების თეორიის მეტაკრიტიკის შესახებ“ (1956) „ნეგატიური დიალექტიკა“ (1966) „ესთეტიკური თეორია“ (1970) თეოდორ ადორნო — ფილოსოფიის ენციკლოპედია ადორნოს წიგნები ადორნოს შესახებ არსებული მიხაილ დროზენის ბიოგრაფიული ნარკვევები თეოდორ ადორნო - ფილოსოფიის შესაძლებლობის შესახებ
ხუან გილიერმო კუადრადო

ხუან გილიერმო კუადრადო (ესპ. Juan Guillermo Cuadrado; დ. 26 მაისი, 1988, ნეკოკლი) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი. „იუვენტუსისა“ და კოლუმბიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი 2015 წლის 25 აგვისტოს, იუვენტუსმა კუადრადო ერთ წლიანი იჯარით გაიფორმა ჩელსიდან. კუადრადომ პირველი გოლის გატანა იუვენტუსის რიგებში, ერთ-ერთ ყველაზე პრინციპულ დაპირისპირებაში - ტურინულ დერბიში მატჩის ბოლო დამატებულ წუთზე შეძლო და შედეგად იუვენტუსმა მოიპოვა გამარჯვება ანგარიშით 2-1. ხუანმა მის კარიერაში უეფას ჩემპიონთა ლიგაში, პირველი გოლი 2016 წლის 16 მარტს გაიტანა ბაიერნის კარში. 2017 წლის 22 მაისს ცნობილი გახდა, რომ კუადრადო ივენტუსმა შეიძინა 20 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. ჩელსი ინგლისის ლიგის თასი: 2014-15 ინგლისის პრემიერლიგა: 2014-15 იუვენტუსი სერია A: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20 იტალიის თასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18 იტალიის სუპერთასი: 2018 ფიფას მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ყველაზე მეტი საგოლე პასი: 2014 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ხუან გილიერმო კუადრადო“ ვიკისაწყობში. „ფიორენტინას“ ოფიციალურ საიტზე