laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოტელო (ფილმი-ბალეტი)

„ოტელო“ — 1960 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი-ბალეტი უილიამ შექსპირის ტრაგედიის მიხედვით. რეჟისორი ვახტანგ ჭაბუკიანი. ასისთავი იაგო ვენეციელ სენატორ ბრაბანციოს შეატყობინებს, რომ მისი ქალიშვილი დეზდემონა ვენეციის ჯარების სარდალმა, მავრმა ოტელომ მოიტაცა. ბრაბანციო ოტელოს დასჯას მოითხოვს, მაგრამ დეზდემონა სენატის წინაშე განაცხადებს, რომ ოტელო მისი კანონიერი ქმარია. იაგო ინტრიგების ხლართვას განაგრძობს. იგი ოტელოს თანაშემწის, კასიოს ადგილის ხელში ჩაგდებას მოახერხებს. ოტელოს დაარწმუნებს, რომ ცოლი კასიოსთან ღალატობს. საბუთად დეზდემონას ცხვირსახოცი მოაქვს. ეჭვებით შეპყრობილი ოტელო დეზდემონას დაახრჩობს. იაგოს ცოლი ემილია ოტელოს მეუღლის უდანაშაულობაში დაარწმუნებს. ოტელო თავს მოიკლავს. ვახტანგ ჭაბუკიანი — ოტელო ვერა წიგნაძე — დეზდემონა ზურაბ კიკალეიშვილი — იაგო ლილიანა მითაიშვილი — ემილია ეთერ ჭაბუკიანი — ბიანკა ბექარ მონავარდისაშვილი — კასიო რეზო წულუკიძე — როდრიგო მიხეილ დუდკო — ბრაბანციო მიხეილ გელიუსი — მონტანო ვლადიმერ ივაშკინი — ვენეციის დოჟი გიორგი ომიაძე „ოტელო (ფილმი-ბალეტი)“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „ოტელო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
მიხეილ დადიანი

მიხეილ დადიანი (დ. 1899, 22 მარტი, თბილისი – გ. 9 აგვისტო, 1974, ვაშინგტონი) — ქართველი პოეტი და სამხედრო პირი. პოეტისა და პუბლიცისტის, ნიკოლოზ (კოკი) დადიანის (1878-1939) უფროსი ვაჟი. დედა ნინო (ლაისო) მიქელაძე, რომელიც ძალიან ადრე გარდაიცვალა, 1905 წელს მშობიარობას გადაჰყვა. 1917 წლის შემოდგომაზე მიხეილ დადიანმა გაიგო, რომ დაიწყო ქართული სამხედრო ნაწილების შედგენა. იგი ჯერ კიდევ გიმნაზიის მე-8 კლასის მოსწავლე იყო, მაგრამ ბევრი არ უფიქრია, გიმნაზიიდან გამოვიდა და დათიკო მიქელაძის ცხენოსან ასეულში ჩაეწერა. ამავე ასეულში მსახურობდა მამამისი, კოკი დადიანიც. ისინი ერთად მონაწილეობდნენ იმ პერიოდის ყველა ანტიეროვნული ამბოხების ჩაქრობაში. ასეულის დაშლის შემდეგ, 1918 წლის გაზაფხულზე, მიხეილ დადიანი ილიკო მამულაიშვილის ასეულში ჩაირიცხა. 1919 წლის სექტემბერში თბილისის სამხედრო სკოლის სტუდენტი გახდა. 1921 წლის თებერვალში, სხვა იუნკრებთან ერთად, ისიც იცავდა თბილისის მისადგომებს, კოჯორ-ტაბახმელასთან. 1921 წლის მარტში, ოჯახთან და სხვა იუნკრებთან ერთად, სამშობლო დატოვა. საქართველოს დევნილი მთავრობა დაეხმარა საზღვარგარეთ სამხედრო სასწავლებელში მოწყობაში. ვარშავის სამხედრო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მიხეილ დადიანი პოლონეთის არმიის საკონტრაქტო ოფიცერი, კავალერიის ლეიტენანტი გახდა. 1930-იან წლებში ვარშავიდან პარიზში გადავიდა, სადაც ჰენესის საცხენოსნო კომპლექსში ინსტრუქტორად მუშაობდა. იგი მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის მხარეს იბრძოდა, ბერგმანის ბატალიონის ლეიტენანტი იყო და საბჭოთა რეჟიმის დამარცხებაზე ოცნებობდა. ომის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. მუშაობდა "ამერიკის ხმაში", სადაც იყო ქართული ენის რედაქტორი. მიხეილ დადიანი ქართულ ემიგრანტულ გამოცემებში მიხა წყემელის ფსევდონიმით ლექსებს აქვეყნებდა. 1976 წელს, პარიზში გამომავალ ჟურნალ „კავკასიონში“ დაიბეჭდა მისი მოგონებები „რაც მახსოვს“, სადაც მოთხრობილია საქართველოში გატარებულ ბავშვობაზე, წინაპრებზე, ქართულ ჯარზე და საქართველოს ოკუპაციაზე. პოეტი ცხოვრობდა ვაშინგტონის გარეუბანში, არლინგტონში, სადაც იგი გარდაიცვალა. მეუღლესთან, თინა გომართელთან ერთად დაკრძალულია ვაშინგტონის კენედის სახელობის სასაფლაოზე. მიხეილ დადიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მთავარეპისკოპოსი ქრიზანთუსი

მთავარეპისკოპოსი ქრიზანთუსი (ერისკაცობაში ხარილაოს ფილიპიდისი, ბერძ. Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος; დ. 1881 — გ. 28 სექტემბერი, 1949) — ათენისა და სრულიად საბერძნეთის მთავარეპისკოპოსი 1938–1941 წლებში. დაიბადა 1881 წელს გრატინში, თრაკიაში, რომელიც მაშინ ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი იყო. 1903 წელს იგი გახდა დიაკონი და ტრაპიზონის მიტროპოლიაში ქალაქის საშუალო სკოლაში მასწავლებლად მუშაობდა, სადაც ასწავლიდა რელიგიის გაკვეთილებს. სწავლობდა თეოლოგიას ჰალკის სკოლაში, შემდეგ ლოზანაში, შვეიცარიაში, შემდეგ კი ლაიფციგში, გერმანიაში. 1913 წელს გახდა ტრაპიზონის მიტროპოლიტი. პირველი მსოფლიო ომის მოვლენებმა დიდად იმოქმედა მის ცხოვრებაზე. 1916 წლის აპრილში — რუსეთის შემოსევის წინ — მას ოსმალეთის ადგილობრივმა ადმინისტრაციამ გადასცა ქალაქზე კონტროლი. რუსებმა ის გუბერნატორად შეინარჩუნეს. ომის დროს მხარს უჭერდა პონტოს დამოუკიდებლობას. 1919 წლის პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე ითხოვდა პონტოს რესპუბლიკის შექმნას, რისთვისაც თურქულმა ნაციონალისტურმა ძალებმა მას 1920 წელს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. იგი ტრაპიზონში თავის თანამდებობაზე ვეღარ დაბრუნდა. იგი გახდა ათენის არქიეპისკოპოსი 1938 წელს და ეკავა თანამდებობა მანამ, სანამ არ გადადგა საბერძნეთში ნაცისტური გერმანიის შეჭრის შემდეგ, მას შემდეგ, რაც უარი თქვა გეორგიოს ცოლაკოღლუს კოლაბორაციონისტული მთავრობისთვის ფიცის დადებაზე. არქიეპისკოპოსის პოსტზე ის ჩაანაცვლა დამასკინოსმა. გარდაიცვალა 1949 წლის 28 სექტემბერს ათენში. Chrysanthos Phillipidis დაარქივებული 2021-10-18 საიტზე Wayback Machine. , Pontos World
აფხაზეთის საბჭოების V ყრილობა

სრულიად აფხაზეთის საბჭოების V ყრილობა (1 — 7 აპრილი, 1929, სოხუმი) — სრულიად აფხაზეთის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა. 1930 წლის 17 აპრილს ჩატარდა აფხაზეთის სსრ-ის V მოწვევის ცაკის მესამე სესია. სესიაზე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, შეცვლილიყო აფხაზეთის (სახელშეკრულებო) სციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკა — აფხაზეთის ავტონომიურ სციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკად. ↑ газ. «Советская Абхазия», №87, 18 апрель, 1930
ჩაიქენდი (შუშის რაიონი)

ჩაიქენდი (აზერ. Çaykənd) - სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაონში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ბოიუქ-ყალადარასი

ბოიუქ-ყალადარასი (ყოფ. მეცყალადარასი) — სოფელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შუშის რაიონის სოფელ გალადარესის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულში. ახლანდელი სახელი ეწოდება აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის 1992 წლის 29 დეკემბრის №428 დადგენილებით. 1992 წელს ყარაბაღის პირველი ომის დროს სოფელი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. მდებარეობს რაიონული ცენტრიდან 39 კმ სამხრეთ-დასავლეთით. მოსახლეობა შეადგენს 161 ადამიანს (2008 წ.). ოკუპაციამდე (1992 წლის მაისი) მოსახლეობა მეცხოველეობითა და მიწათმოქმედებით იყო დაკავებული. სოფელში იყო საშუალო სკოლა, მუსიკალური სკოლა, კულტურის ცენტრი. [წყარო არ არის მითითებული 778 დღე] ↑ Azərbaycan Respublikasının bəzi yaşayış məntəqələrinin tarixi adlarının bərpası və dəqiqləşdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-13. ციტირების თარიღი: 2022-08-09.
ვახტანგ ხელაშვილი

ვახტანგ ხელაშვილი (დ. 13 ნოემბერი, 1964) ― ქართველი ექიმი, ბავშვთა და ინტერვენციული კარდიოლოგი, ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის გულის თანდაყოლილი პათოლოგიების სამსახურის ხელმძღვანელი. ვახტანგ ხელაშვილი დაიბადა 1964 წლის 13 ნოემბერს. 1981-1987 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. 1987-1989 წლებში ექიმ-კარდიოლოგად მუშაობდა თერაპიის ინსტიტუტში. 1989-1996 წლებში გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის ექიმი-რეანიმატოლოგი იყო. 1996 წელს აშშ-ში, ვირჯინიის თანამეგობრობის უნივერსიტეტში (რიჩმონდი, ვირჯინია) ინტერვენციული კარდიოლოგიის კურსი გაიარა. სხვადასხვა დროს პედიატრიული ინტერვენციული კარდიოლოგიის სასწავლო კურსები გაიარა ოკლენდის საბავშვო ჰოსპიტალში (ოკლენდი, კალიფორნია), კალიფორნიის სან-ფრანცისკოს უნივერსიტეტსა (სან-ფრანცისკო, კალიფორნია) და ფილადელფიის საბავშვო ჰოსპიტალში (ფილადელფია, აშშ). 1996 წლიდან დღემდე მუშაობს ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის გულის თანდაყოლილი პათოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელად. Khelashvili, V., Gogorishili, I., Metreveli, I., Tsintsadze, A. & Botsvadze, T. Patent ductus arteriosus endovascular closure by amplatzer duct occluder. Georgian Med News. 2006 May. (134): 19-22. PMID: 16783056. Khelashvili, V., Gogorishvili, I., Metreveli, I. & Tsintsadze, A. Comparison of surgical and by transcatheter methods of closure of atrial septal defect based on the two year experience. Georgian Med News. 2006 Mar. (132): 17-20. PMID: 16636370. Khelashvili V., Gogorishvili I., Metereveli I. & Cincadze, A. (2007). Single Center Experience of Transcatheter Closure of Patent Ductus Arteriosus by Amplatzer Duct Occluder in Small Infants Using Only Venous Access. Congenital And Structural Interventions, 10th international congress. Frankfurt, Germany. Khelashvili, V., Kapnadze, L., Gogorishvili, I., Metereveli, I. & Tsintsadze, A. (2010, July 1). One center experience in pulmonary artery stenting. Catheterization And Cardiovascular Interventions. Vol. 76, Issue 1. Pp: S–24. Khelashvili, V., Metereveli, I., Tsintsadz, A., Kapnadze, L. & Gogorishvili, I. (2012, April 1). One center experience in muscular ventricular septal defect closure with the amplatzer VSD occlude. Catheterization And Cardiovascular Interventions. Vol. 79, Issue 1. Pp: S–18. ვახტანგ ხელაშვილი დაარქივებული 2022-08-09 საიტზე Wayback Machine. ― ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი
გოითალა

გოითალა (აზერ. Göytala) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში, გოითალას ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაყებული ძალების მიერ. ძველი სახელი იყო განაჩთალა, რომელიც 1991 წლის 7 თებერვალს გოიტალა-თი შეიცვალა. სოფელი 2000 წლის 14 დეკემბერს სომხეთის ბირთვული პროგრამის მე-4 მუხლში შეიყვანეს, რომელის თანახმად სომხეთის ბირთვულ ზონაში შევიდა. გოითალა მდებარეობს მდინარე იაღლიდარას (მდინარე ჰეკარის შენაკადი) ნაპირზე, ყარაბაღის ქედის კალთაზე. XIX საუკუნეში აქ სომეხი ემიგრანტები დასახლდნენ და სოფელს დაარქვეს განაჩთალა (განაჩი სომხ. „ლურჯს, მწვანეს“ ნიშნავს). 1991 წელს სოფელს აღუდგინეს ძველი სახელი. სოფელი სახელს იმ ტერიტორიის მიხედვით ატარებს, სადაც ის აშენდა. გოიტალა ნიშნავს „მწვანე მდელოს“. დაშალთი https://bdrnk.wordpress.com ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16. ↑ Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. VII cild (1941-2002-ci illər). Bakı. "Elm". 2008. səh. 269. დაარქივებული 2022-06-26 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული) ↑ "Azərbaycan" qəzeti, 15 yanvar 2003-cü il. (აზერბაიჯანული) ↑ Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007
შირლანი

შირლანი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში, შირლანის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მიერ. თავდაპირველად სოფელი შირლანი ხალფალთა ტომის დასახლებად შეიქმნა. სახელწოდება სოფლის სახელი მომდინარეობს იქვე მდებარე წყაროს სახელწოდებიდან, რომელსაც შირლანი ჰქვია. სოფელი შირლანი სარიბაბას მთის ძირშია. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16. ↑ Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. II cild, səh. 218.
ხელნაწერი „ჰამსე“ (1418)

ხელნაწერი „ჰამსე“ — აზერბაიჯანული პოეზიის კლასიკოსის ნიზამი განჯევის ხელნაწერი. ინახება ბაქოში, ნიზამი განჯევის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმში. თავდაპირველად ინახებოდა აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ფონდში. ხელნაწერი პოემა „ისქანდერ-ნამეს“ მხოლოდ პირველ ნაწილს — შარაფ-ნამეს (დიდების წიგნი) შეიცავს. ტექსტი დაწერილია ორ სვეტად, წვრილი ნასთალიყით, პრიალა აღმოსავლურ კრემისფერ ქაღალდზე. ტექსტი მოქცეულია წითელ- და ლურჯხაზებიან ჩარჩოში, სვეტები გამოყოფილია ერთი წითელი ხაზით. სათაურები სინგურითაა დაწერილი. ტექსტის საწყისი არე მოვარაყებულია თხევადი ოქროთი, სინგურითა და ლურჯი საღებავით. 84ა ფურცელზე არის მინიატურა. ამ ხელნაწერის მინიატურა, რომელიც შირაზის სკოლას ეკუთვნის, ნიზამის პოემების სსრკ-ში არსებულ კრებულებს შორის უძველესი ილუსტრაცია იყო. ხელნაწერი თარიღდება ჰიჯრით 821 წლით (1418 წ.). აქვს ღია მოყავისფრო ტყავის ყდა, სამი ნატვიფრი რომბისებრი მედალიონით. Хамсэ // Низами Гянджеви: Краткий справочник / Составитель Дж. В. Каграманов. — Элм, 1979. — 92 c. ↑ 1.0 1.1 Л. Н. Додхудоева. Поэмы Низами в средневековой миниатюрной живописи / Ответственный редактор О. Ф. Акимушкин. — М.: Наука, 1985. — С. 67. ↑ 2.0 2.1 2.2 Каграманов, 1979, стр. 80
დაშალთი

დაშალთი (აზერ. Daşaltı) - აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შუშის რაოინის სოფელი. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი, 2020 წლის 9 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლა. სოფელი დაშალთი იყო ის ადგილი, სადაც მდებარეობდა მღვიმე, ადრე მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი ხაზნადაგს უწოდებდა. სოფელი ჩამოყალიბდა მე-18 საუკუნეში, როდესაც ყარაბაღის ხანმა იბრაჰიმხალილ ხანმა დაასახლა აზერბაიჯანული და სომხური ოჯახები ზანგეზურის რაიონის სოფელ დუზებურდიდან, შუშას ციხის სამხრეთი კედლების ძირში, დაშალთში (იგულისხმება კლდის ქვეშ). "). სოფელს სახელი ჰქვია იმ ტერიტორიის მიხედვით, სადაც ის მდებარეობს. სოფელი სომხური შეიარაღებული დაჯგუფებების კონტროლის ქვეშ 1991 წლიდან იყო. 2020 წლის 9 ნოემბერიდან აზერბაიჯანის შეირაღებული ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლეს. 2024 წლის 5 აპრილს Google Earth-მა განაახლა შუშის რეგიონის სატელიტური სურათები. Monument Watch-ის ჯგუფმა დააფიქსირა, რომ აზერბაიჯანმა მთლიანად გაანადგურა სოფელი, ძველი უბნების, წყაროების, სამოქალაქო ინფრასტრუქტურისა და ბუნებრივი გარემოს ჩათვლით. დაშალთი არის სოფელის სახელი შუშის რაიონში . ასე ჰქვია შუშას ციხის სამხრეთ კედლის ძირში მდებარე ხეობას . ეს ნიშნავს "კლდოვანს". XIX საუკუნის დასაწყისში ზანგეზურის სოფელ დუზებურდიდან სომხური ოჯახები დასახლდნენ. ამის შემდეგ ამ სოფელს აზერბაიჯანელებში „დაშალთი ნერესის შვილები“ უწოდეს. XIX საუკუნის ბოლოს ამ სოფლიდან დაიბადა სოფლები დაშალთი-ხუზერბურდი და დაშალთი კუნგუთი. სოფელ ხუზებურთის სახელწოდება შუშაში მდებარე გამოქვაბულის "განძის ციხე"-ს სომხური სახელწოდებაა. მაშინ ამ სახელს სომხურად ხწადბერდი ერქვა. მე-19 საუკუნის მიწურულის ინფორმაციით, დღევანდელ შუშას რაიონში ორი სოფელი იყო სახელად დაშალთი: დაშალთი-კუნნეტი და დაშალთი-ხაზაბური. სოფელი დაშალთი მდებარეობს მდინარე ზარისლის ნაპირზე, ყარაბაღის ქედის ძირში. ↑ http://census.stat-nkr.am/nkr/1-1.pdf ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16. ↑ Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.151. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=897lSTrKqJI ↑ Complete destruction of the village of Karintak by Azerbaijan. ↑ Azerbaijan’s Destruction of Armenian Heritage in Artsakh Continues Unabated. ↑ Azerbaijan Destroys Armenian Church and Village, Builds Mosque in Conquered Artsakh. ↑ Amos Chapple. Church, Entire Village 'Erased' In Azerbaijan's Recaptured Nagorno-Karabakh. ↑ B.Budaqov, Q.Qeybullayev Yuxarı Qarabağın Toponimləri 2005-ci il
ფირუდინ შუშინსკი

ფირუდინ შუშინსკი (აზერ. Firudin Şuşinski, ნამდვილი სახელი: ფირუდინ მუჰამედ ოღლუ გასანოვი; 20 ოქტომბერი 1925, შუშა — 25 ოქტომბერი 1997, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მუსიკათმცოდნე და მკვლევარი, 400-ზე მეტი სტატიის და ნარკვევის ავტორი, აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. ფირუდინ გასანოვი 1925 წლის 20 ოქტომბერს ქალაქ შუშაში დაიბადა. მამამისი მუჰამედ ბეკი, მუჰამედ ჯავარის გვარის, ხოლო დედა საიარხანუმი ჯავანშირების საგვარეულოს წარმომადგენლები იყვნენ. მუჰამედ ბეკი მეგობრობდა მწერალ, ფილოლოგ, მთარგმნელ და სახელმწიფო მოღვაწე ფირიდუნ - ბეკ ქოჩალინსკისთან, ამიტომაც ვაჟიშვილს მისი სახელი დაარქვა. ფიურუდინ შუშინსკი მუსკალურ გარემოში იზრდებოდა, ბავშვობიდან ისმენდა ცნობილ კომპოზიტორთა, მუსიკოსთა, მუღამის შემსრულებელთა და თავისი დროის ვოკალისტთა შესრულებულ სიმღერებს, ყოველივე ამან მუსიკით მის გატაცებას შეუწყო ხელი, რაც შეუმჩნეველი არ დარჩენია მამას, რომელმაც იგი 1931 წელს ქალაქ შუშის მუსიკალურ სასწავლებელში შეიყვანა, სადაც სამი წელი დაჰყო ვიოლინოს კლასში. პარალალეურად წარჩინებით დაამთვარდა საშუალო სკოლა. შუშის პედაგოგიური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მასწავლებლად გაგზავნილ იქნა სოფელ მალიბელში, სადაც მხოლოდ ოთხი თვე გაატარა. 1942 წელს გაწვეულ იქნა ფრონტზე, დიდი სამამულო ომში. 65-ე გენერალ ბატოვის არმიის შემადგენლობაში, რომელიც კურსკის ბრძოლაში იღებდა მონაწილეობას. 9 მაისის გამარჯვებას იგი კიონიგსბერგში შეხვდა. ომიდან დაბრუნების შემდეგ რამდენიმე ხანი ლიტერატურის მასწავლებლად მუშაობდა ქალაქ აღდამში. 1964 წელს უმაღლესი განათლების მისაღებად ბაქოში ჩავიდა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა. მთიანი ყარაბაღის ისტორიის მთელი სერიოზულობით შესწავლის მიზნით ფირუდინ შუშინსკიმ დიდი დრო გაატარა არქივებში. 1948 სამედ ვურღუნმა შუშინსკის მასალების მომზადება დაავალა თემისათვის: „ვაგიფი ყარაბაღში“. ეს სტატია შუშინსკის პირველი გამოქვეყნებული ნაშრომი იყო. შუშინსკი ასევე დაინტერესებული იყო ნარიმან ნარიმანოვის ბიოგრაფიით, ამ უკანასკნელის იმდროინდელი მკაცრი კრიტიკის მიუხედავად. 1968 წელს გამოქვეყნდა ფირუდინ შუშინსკის წიგნი „შუშა“, რომელიც მისი მშობლიური ქალაქ შუშის ისტორიას და ცნობილ პიროვნებებს ეხებოდა. 70-იან წლებში შუშინსკი აზერბაიჯანელ სახალხო მუსიკოსების ბიოგრაფიებს იკვლევდა. ერთი მეორის მიყოლებით გამოდიოდა მისი წიგნები ჯაბარ ჯარიაგოღლის და სეიდა შუშინსკის შესახებ. 1979 წელს მოსკოვში გამოქვეყნდა მისი წიგნი „აზერბაიჯანის სახალხო მომღერლები და მუსიკოსები“. ფირუდინ შუშინსკი 1997 წლის 25 ოქტომბერს გარდაიცვალა. საკუთარი ანდერძის თანახმად, დაკრძალულ იქნა „შაჰიდების სასაფლაოზე“ ქალაქ ბარდაში. ↑ Firudin Şuşinskinin Sadıqcan haqqında tədqiqatları işıq üzü gördü az. Xalq qəzeti (5 2008). ↑ Çəmənli M.. (11 2013)Bu işıqlı dünyada… az. 525-ci qəzet. ↑ Шушинский Ф. (1979). Народные певцы и музыканты Азербайджана. Советский композитор, გვ. 200.
ჯამილარი

ჯამილარი (აზერ. Cəmillər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. მთისწინეთში მდებარე სოფელია. სოფელთან არის ამავე სახელწოდების ტბაც. გაშენდა XVIII საუკუნის ბოლოს ყაზახის რეგიონიდან ყარაბაღში გადმოსახლებული ჯამილების ტომის ოჯახების მიერ. ეთნოტოპონიმია. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ივანე ქავთარაძე

ივანე ქავთარაძე (დ. 1897 — გ. 2 აგვისტო, 1944, ვარშავა) — ქართველი ისტორიკოსი და სამხედრო პირი. პოლონეთის არმიის ქართველ ოფიცერთა შორის იყო ივანე (იან) ქავთარაძე. პოლონეთში 1920-იანი წლების დასაწყისიდან ცხოვრობდა. პროფესიით ისტორიკოსი იყო. საქართველოს ისტორიის ლექციებს კითხულობდა ვარშავის აღმოსავლეთის ინსტიტუტში. აღმოსავლეთის ინსტიტუტი 1924 წლის დეკემბერში შეიქმნა, პოლონური აღმოსავლეთმცოდნეობის ტრადიციების განახლების მიზნით. ოციანი წლების მეორე ნახევარში ინსტიტუტთან დაარსდა აღმოსავლეთის შესწავლის სკოლა, რომელიც 1930 წელს განათლებისა და რელიგიის საქმეთა სამინისტროს მიერ იქნა დამტკიცებული. Gruzja w zarysie historycznym. Warszawa : Wydaw. Instytutu Wschodniego, 1929. На путях к конфедерации Кавказа. Варшава: [б. и.], 1937. ყოლბაია დ., ქართული ემიგრაცია პოლონეთში 1921-1939, ვარშავა, 2019, გვ. 228 ივანე ქავთარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჰასანაბადი (შუშა)

ჰასანაბადი (აზერ. Həsənabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში, სოფელ ხანალის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაყებული ძალების მიერ. ხოჯალის გენოციდი ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
მოწამეთის ნაეკლესიარი

მოწამეთის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოწამეთაში, მოწამეთის მონასტრისაკენ მიმავალი საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, ტყის მასივში. დღეისათვის შემორჩენილია მხოლოდ დანგრეული და დაშლილი კედლების ფრაგმენტები, რომლებიც აგებულია ნახევრად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის ქვისაგან და კირხსნარისაგან. შემორჩენილი ნაგებობის სიგანეა 80 სმ.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19081
თურაბხანი (შუშა)

ტურაბხანი (აზერ. Turabxan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში, შირლანის ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი ტურაბხანი მდებარეობს მთის ძირში. სოფლის მოსახლეობის თქმით, სოფელს ოდესღაც ტურაბხანს ეკუთვნოდა, ამიტომ მისი სახელი ეწოდა. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ხანალი

ხანალი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში, ხანალის ადმინისტრაციული ტერიტორიაზე. 1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი ხანალი ყარაბაღის ქედის ძირშია. თავდაპირველი სახელი იყო ხანალილარი. ადგილობრივი მოსახლეობის ინფორმაციით, დასახლება მდინარე არაზის ნაპირას მდებარე სოფელ ხალაფლიდან გადმოსულ ხანალიტების ოჯახის წარმომადგენლებმა ააშენეს. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი

ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი — საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც ყოველწლიურად ბათუმში ტარდება. ფესტივალი 2013 წელს დააარსა ქართველმა პიანისტმა, იუნესკოს მშვიდობის არტისტმა ელისო ბოლქვაძემ. მას შემდეგ, ღონისძიების ორგანიზატორია ელისო ბოლქვაძის საქველმოქმედო ფონდი „ლირა“. პროექტის ერთ-ერთი მთავარი აქცენტი ახალგაზრდა ქართველი ტალანტების ხელშეწყობაა. მასტეკლასების ფორმატში ხდება საგანმანათლებლო პროგრამების ინტეგრირება ინოვაციური მეთოდებით, რათა ამაღლდეს ახალგაზრდების მუსიკალურ-კრეატიული ცნობიერება. ფესტივალში მონაწილეობას იღებენ მუსიკოსები საქართველოს რეგიონების ყველა კუთხიდან. მათ შორის გამორჩეულებს შემდეგ იწვევენ საზღვარგარეთ, საერთაშორისო პროგრამებში და კონცერტებში მონაწილეობის მისაღებად. ქართველ მუსიკოსებთან ერთად, ფესტივალში რეგულარულად მონაწილეობენ ცნობილი უცხოელი მუსიკოსები. ბათუმის შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი ერთადერთი კულტურული ღონისძიებაა საქართველოში, რომელმაც ხუთჯერ მოიპოვა იუნესკოს მაღალი პატრონაჟი. 2022 წლის 23-31 ივლისს, ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი მეცხრედ ჩატარდა. 23 ივლისს ფესტივალი საქველმოქმედო გალა კონცერტით გაიხსნა და შემოსული თანხა უკრაინაში რუსეთის მიერ წარმოებული ომის შედეგად დაზარალებულ უკრაინელ ბავშვებს მოხმარდა. პროექტის დამაარსებლის, ელისო ბოლქვაძის მიწვევით, 2022 წლის ფესტივალში, მონაწილეობა მიიღო „ვიკიმედიის მომხმარებელთა საქართველოს ჯგუფმაც“. ჯგუფის წევრებმა საზოგადოებას გააცნეს ვიკიპედიის არსი, დანიშნულება, მოქმედების პრინციპი და გეგმები. ოფიციალური საიტი ბათუმის შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი 30 სექტემბერს მე-10 საიუბილეო სეზონს ხსნის ბათუმის შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი 30 სექტემბერს საზეიმოდ გაიხსნება ბათუმის შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი მე-10 საიუბილეო სეზონს აღნიშნავს ელისო ბოლქვაძემ ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების ფესტივალი მისასალმებელი სიტყვით გახსნა დაარქივებული 2022-08-10 საიტზე Wayback Machine. შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი ელისო ბოლქვაძე ბათუმის შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის ფარგლებში საქველმოქმედო გალა კონცერტში მიიღებს მონაწილეობას ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე შავი ზღვის საერთაშორისო ფესტივალი დაარქივებული 2022-10-04 საიტზე Wayback Machine. infobatumi.ge შავი ზღვის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი ელისო ბოლქვაძის კონცერტით გაიხსნება ↑ ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი ↑ ბათუმში მსოფლიო კლასიკური მუსიკის ვარსკვლავები ჩამოვლენ ↑ „ბათუმის შავი ზღვის მუსიკისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი“ დასრულდა დაარქივებული 2022-08-09 საიტზე Wayback Machine. imedinews.ge
ჭვილიშის ეკლესია

ჭვილიშის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ ლესიჭინეში, აგებულია 1876 წელს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. აგური ძირითადად კონსტრუქციული ნაწილებისთვისაა გამოყენებული. წყობა სწორხაზოვანია. ეკლესია გეგმით წაგრძელებულ სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით შვერილი ნახევარწრიული აბსიდით, რომელშიც გაჭრილია სამი სხვადასხვა ზომის თაღოვანი სარკმლები. ჩრდილოეთ მხარეს ორი, ხოლო სამხრეთით ერთი თაღოვანი ნიშებია მოწყობილი. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ვიწრო მხრებით. გრძივი კედლები პილასტრების საშუალებით სამ თანაბარ ნაწილად იყოფა. ამავე კედლებში გაჭრილი კარ-სარკმლები ერთმანეთის მიმართ სიმეტრიულადაა განლაგებული. ყველა ღიობი თაღოვანია. შესასვლელი და სარკმელი დასავლეთ კედელშია დატანებული. ეკლესიას სადა ფასადები აქვს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10335