laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სილაური

სილაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი სილაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 100 მ., ოზურგეთიდან 13 კმ. სოფელში ჩამოედინება მდინარეები რობა და მამათისღელე. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ძეგორა. რუხმელის ხეობაში იდგა ციხე და წმინდა გიორგის ეკლესია. დღევანდელი სილაურის ტერიტორიაზეა ბაილეთის ნაწილი ე.წ. გაღმა ბაილეთი. გაღმა ბაილეთი გურიელების კუთვნილება იყო და გურიის სამთავროს მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. აქ მდებარეობდა გურიელთა სასახლე და გვიანშუასაუკუნეების ციხე-სიმაგრე, ასევე 1609 წელს აგებული ბაილეთის ეკლესია. 1614 წელს მამია II გურიელმა ბაილეთის რეზიდენციაში მიიღო სტუმრები, იეზუიტი მისიონერები ლუი გრანჟე და ეტიენ ვიო. ბაილეთის ეკლესია მამათისა და ჩეხედანას ეკლესიებთან ერთად იერუსალიმის უფლის საფლავისთვის იყო შეწირული. ეკლესია ნაგები იყო აგურითა და ნახეთქი ქვით. XVIII საუკუნის ბოლოდან გაღმა ბაილეთს, როგორც საბატონიშვილოს, ფლობდა ლევან გურიელი. 1827 წელს ეკლესიას დაადგეს თლილი ქვის გუმბათი და მოხატეს. ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილი სამწახნაგოვანი ნახევარწრის ფორმისა იყო. მხატვრობა შეიცავდა გურიელების გვარის წარმომადგენელთა პორტრეტებს. ბაილეთის ეკლესია და ციხე 1958-62 წლებში დაანგრიეს ჯუმათის სკოლის მშენებლობისთვის. სოფელში 1945 წელს აშენდა მცირე ჰიდროელექტროსადგური, რომლის სიმძლავრე იყო 23 კვტ/სთ. 1977 წელს სილაურის კოლმეურნეობა ფლობდა 125 ჰა ჩაისა და 21,5 ჰა ციტრუსის პლანტაციებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 338. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-17. ციტირების თარიღი: 2018-12-27. ↑ მამია II გურიელის (1600-1625) ერთი რელიგიური და დიპლომატიური აქტის შესახებ ↑ სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან, ტ. II, თბილისი: მეცნიერება, 1981. — გვ. 165. ↑ მურვანიძე მ., „ჰიდროელექტროსადგურები სოფლად“ // „ლენინის დროშა“ : გაზეთი, 1945, № 46, გვ. 4. ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год
მამათი

მამათი — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მამათი, კონჭკათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე აცაურის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 300 მეტრ სიმაღლეზე, ლანჩხუთიდან 16 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა. სოფელში დგას ეკლესია, მოქმედებს საექიმო ამბულატორია. და საჯარო სკოლა მამათი მოხსენებულია XVII საუკუნის დასაწყისის გულანებში. სავარაუდოდ სოფელმა სახელწოდება აქ არსებული მამათა მონასტრის გამო მიიღო. მამათის წმინდა იაკობ მოციქულის ეკლესია სხვა ეკლესიებთან ერთად (ბაილეთის ეკლესია, ჩეხედანას ეკლესია) იერუსალიმის უფლის საფლავისთვის იყო შეწირული. იერუსალიმის პატრიარქი წელიწადში ერთხელ სტუმრობდა ამ სოფლებს. აქ ინახებოდა იერუსალიმიდან გადმოსვენებული წმინდა იაკობის ხატი. ხით ნაგებ ეკლესიას გარს ქვის გალავანი ერტყა. XIX საუკუნის დამდეგს მისი მამული გიორგი ბატონიშვილმა მიიტაცა. ადრე სოფელში წაბლის ხის 4 ეკლესია იდგა, მათგან ორი წმინდა კვირიკეს და წმინდა იაკობის სახელობისა. ცნობილია ბოლო მღვდლების სახელებიც: თევდორე და კალისტრატე ხელაძეები. ამჟამად წმინდა კვირიკეს სახელობის ეკლესიის ნატაძრალთან ახლოს, სოფელ მამათისა და ძიმითის საზღვარზე აშენებულია წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. მამათი ძიმითის სასოფლო საზოგადოებას მიეკუთვნებოდა. 1859 წელს სოფელში გაიხსნა ორკლასიანი სკოლა, სადაც 1869-74 წლებში გიგო შარაშიძე ასწავლიდა. 1899 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა-სამკითხველო. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მემინდვრეობა. მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა. მამათში დაიბადბენ: ნესტორ მალაზონია — პოეტი ედუარდ შევარდნაძე — საქართველოს მე-2 პრეზიდენტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 393. ქართველიშვილი თ., გურიის საეპისკოპოსოები, თბილისი: „არტანუჯი“, 2006. — გვ. 81, ISBN 99940-11-89-8. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ ამბულატორია მამათში, გაზეთი „ლანჩხუთი +", 3.05.2012, N45 გვ. 1 ↑ საგანმანათლებლო დაწესებულებების კატალოგი[მკვდარი ბმული] ↑ ქ შ წ კ გ საზოგადოების პროსოპოგრაფიული ბაზა ↑ Кавказский календарь на 1910 год ↑ Кавказский календарь на 1912 год
ქვედა მამათი

ქვედა მამათი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მამათის თემში (სოფლები: კონჭკათი, მამათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 260 მ., ლანჩხუთიდან 17 კილომეტრი, მამათიდან 3 კილომეტრი. რუსეთის იმპერიის დროს სოფელი შედიოდა ჯუმათის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 509. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ Кавказский календарь на 1910 год
შათირი

შათირი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მამათის თემში (სოფლები: კონჭკათი, მამათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე აცაურის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 260 მ, ლანჩხუთიდან 15 კმ, მამათიდან 1 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 676. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2006

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2006 — 51–ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი, რომელიც გაიმართა ათენში, საბერძნეთში 18 მაისს (ნახევარფინალი) და 20 მაისს (ფინალი). კონკურსი მოიგო ფინურმა ჯგუფმა Lordi სიმღერით "Hard Rock Hallelujah". მან დააგროვა 292 ქულა. "Hard Rock Hallelujah" არის პირველი სიმღერა მძიმე როკის ჟანრში, რომელმაც მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. ეს იყო ფინეთი პირველი გამარჯვება 45-წლიანი მონაწილეობის განმავლობაში. ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის წამყვანები ათენში იყვნენ ცნობილი ბერძენი მომღერალი საკის რუვასი (საბერძნეთის წარმომადგენელი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2003 წელს) და ბერძენ–ამერიკელი ტელეწამყვანი და მსახიობი მარია მენოუნოსი. ნახევარფინალში ორივე წამყვანმა იმღერა. ფინალში ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის 2005 წლის გამარჯვებულმა ელენა პაპარიზუმ შეასრულა "My Number One"–სიმღერა, რომლითაც მან პირველი ადგილი დაიკავა კიევში. ნახევარფინალი გაიმართა 2006 წლის 18 მაისს. 23–მა ქვეყანამ იმღერა და 37–მა მისცა ხმა. ფინალისტები იყვნენ: ოთხი ავტომატური ფინალისტი საფრანგეთი, გერმანია, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო; 10 საუკეთესო ქვეყანა 2005 წლის ფინალიდან (ავტომატური ფინალისტების გარდა); 10 საუკეთესო ქვეყანა ნახევარფინალიდან. ფინალი გაიმართა 2006 წლის 20 მაისს. გამუქებული ქვეყნები ავტომატურად მოხვდებიან ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007–ის ფინალში. ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“.
ფსკოვის რესპუბლიკა

ფსკოვის რესპუბლიკა (რუს. Псковская республика) — შუა საუკუნეების რუსეთის სახელმწიფო ერთეული (XIII საუკუნის II ნახევარი და XVI საუკუნის დასაწყისი). შეიქმნა კიევის რუსეთის დაშლის (XII საუკუნე) შემდეგ. მოიცავდა მდინარე ველიკაიის, ჩუდის, ფსკოვის ტბებისა და მდინარე ნაროვის აუზის ტერიტორიებს. შედიოდა ნოვგოროდის ფეოდალური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, მაგრამ ინარჩუნებდა განსაკუთრებულ ავტონომიურ უფლებებს. ლივონიის ორდენთან ბრძოლებში (1240, 1242) გაიზარდა ფსკოვის მნიშვნელობა, ხოლო XIII საუკუნის შუა წლებიდან იგი ფაქტობრივად დამოუკიდებელი გახდა. ფსკოვში მაღალ განვითარებას მიაღწია ხელოსნობამ, გაფართოვდა დასავლეთთან ვაჭრობა. ფსკოვის რესპუბლიკის სოციალური ურთიერთობანი აისახა ფსკოვის სამართლის სიგელში. საგარეო პირობებმა განსაზღვრეს ფსკოვის რესპუბლიკის სახელმწიფო წყობილების თავისებურებანი: მთავარი ექვემდებარებოდა ვეჩეს; ვეჩეზე დიდ გავლენას ახდენდა ბოიართა საბჭო. XIV-XV საუკუნეებში ფსკოვის რესპუბლიკაში გამწვავდა კლასობრივი ბრძოლები. 1510 წელს ვასილი III-მ ფსკოვი თავის „მამულად“ გამოაცხადა და მოსკოვის სახელმწიფოს შეუერთა, ფსკოველთა 300 მდიდარი ოჯახი სხვაგან გაასახლა და იქ მოსკოველი მოხელეები ჩაასახლა. ფსკოვის რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 416.
ფრიდრიხ პაულუსი

ფრიდრიხ ვილჰელმ ერნსტ პაულუსი (გერმ.: Friedrich Wilhelm Ernst Paulus) (დ. 23 სექტემბერი, 1890, ბრაიტენაუ, ჰესენი — გ. 1 თებერვალი, 1957, დრეზდენი, საქსონია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალ-ფელდმარშალი. არმიაში იყო 1910 წლიდან. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. შემდეგ მუშაობდა რაიხსვერში. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში იყო სხვადასხვა არმიების შტაბების უფროსი, იყო გეგმა „ბარბაროსას“ ერთ–ერთი შემდგენელი. 942 წლის იანვრიდან სარდლობდა მე-6 არმიას აღმოსავლეთის ფრონტზე და ხელმძღვანელობდა შეტევას სტალინგრადზე. მისი არმია მოექცა ალყაში და 1943 წლის 31 იანვარს დანებდა საბჭოთა ჯარს. 1953 წლიდან ცხოვრობდა გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 714. Sovetika.ru - გვერდი საბჭოთა ერას შესახებ დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine. სტატიები ფრიდრიხ ვილჰელმ ერნსტ პაულუსის შესახებ
უდმურტეთი

უდმურტეთის რესპუბლიკა, უდმურტეთი (რუს.: Удму́ртская Pеспу́блика; უდმ.: Удмурт Республика) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება კიროვის ოლქი, აღმოსავლეთით - პერმის მხარე, სამხრეთით - ბაშკირეთი და თათრეთი. წარმოიშვა 1920 წლის 4 ნოემბერს. უდმურტეთი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების კამისა და ვიატკის დინებებში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ვაკე-დაბლობებს. ჰავა კონტინენტურია, ცივი, თოვლიანი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. რესპუბლიკის ჰიდროგრაფიული ქსელი კარგადაა განვითარებული. გარდა კამისა და ვიატკისა, გაედინება იჟი, ჩეპცა, სივა და ა. შ. უდმურტეთის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს ვოტკისკის წყალსაცავი. წიაღისეული რესურსებიდან მოიპოვება ნავთობი, ტორფი, არსებობს მინერალური წყლების გამოსასვლელები. დღევანდელი უდმურეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობდნენ ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხები - თანამედროვე უდმურტების წინაპრები. შუა საუკუნეებში უდმურტების მიწები რუსული სამთავროებისა და ყაზანის სახანოს შორის დაპირისპირების საგანს წარმოადგენდა. 1552 წელს, სახანოს დაცემის შემდეგ, უდმურტეთის ტერიტორია ყაზანის და ვიატკის გუბერნიებს შორის გაიყო. უდმურტები ვოლგისპრეთის სხვა ხალხებთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდნენ სტეფანე რაზინისა და ემელიან პუგაჩოვის გლეხთა აჯანყებებში. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო რეგიონის სამრეწველო ათვისება, რასაც თან მოსახლეობის მნიშვნელოვანი მიგრაცია მოყვა. რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების სათავესი მოსვლის შემდეგ, 1920 წლის 4 ნოემბერს გამოცხადდა უდმურტეთის (ვოტების) ავტონომიური ოლქის შექმის შესახებ, რომელიც 1934 წლის 28 დეკემბრიდან ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკად გამოცხადდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უდმურტეთში ევაკუირებული იქნა დასავლეთის ფრონტისპირა საწარმოების ნაწილი, რამაც რეგიონის სამრეწველო განვითარებას შეუწყო ხელი. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე ცოტა ხნით ადრე, 1990 წლის 20 სექტემბერს, უდმურტეთი რუსეთის ფედერაციაში შემავალ რესპუბლიკად გამოცხადდა. 2009 წლის შეფასებით, რესპუბლიკის მოსახლეობა შეადგენდა 1 528 500 მლნ. კაცს. ეთნიკური თვალსაზრისით, უმრავლესობას შეადგენენ რუსები (60,1 %) და უდმურტები (29,3 %), ასევე ცხოვრობენ თათრები (6,9 %), უკრაინელები და ა. შ. მოსახლეობის 69,7 % ქალაქებშია თავმოყრილი. მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: იჟევსკი, სარაპული, გლაზოვი, ვოტკინსკი, მოჟგა და ა. შ. უდმურტეთში განვითარებულია მრეწველობის ისეთი მნიშვნელოვანი დარგი, როგორიცაა მანქანათმშენებლობა, ქიმიური, გაზისა და ნავთობის მრეწველობა. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, ქალაქ იჟევსკში მდებარეობს ”იჟმაშის” ქარხანა - ცნობილი საწარმო, რომელიც გარდა მსუბუქი და სპეციალური დანიშნულების ავტომობილებისა, აწარმოებდა ცნობილ ავტომატურ იარაღს აკ-47-ს; ამჟამად უშვებს კალაშნიკოვის ტიპის და სხვა ცეცხლსასროლ იარაღს. უდმურტეთის რესპუბლიკის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-10-14 საიტზე Wayback Machine. უდმურტეთის სახელმწიფო საბჭოს ოფიციალური საიტი
რიაზანის სამთავრო

რიაზანის სამთავრო — ძველი რუსეთის ფეოდალური სამთავრო, რომელიც 1129 წელს გამოეყო მურომ-რიაზანის ქვეყანას. მონღოლთა შემოსევამ იგი უკიდურესად დასცა. XIV საუკუნეში კვლავ გაფართოვდა პოლიტიკური და ეკონომიკური კავშირი ძველ რუსულ მიწებთან, ოქროს ურდოსა და ლიტვასთან. XV საუკუნეში მოსკოვის დიდი სამთავროს გავლენის ქვეშ მოექცა, ხოლო დაახლოებით 1521 საბოლოოდ შეუერთდა მას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიაზანის სამთავრო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 383.
ივანე ფალიაშვილი

ივანე პეტრეს ძე ფალიაშვილი (დ. 1 ოქტომბერი, 1868, ქუთაისი ― გ. 7 მარტი, 1934, თბილისი) — ქართველი დირიჟორი, პიანისტი, ორგანისტი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1924). ერთხანს ორგანისტად მუშაობდა თბილისის ქართველ კათოლიკეთა ეკლესიაში. 1888 წლიდან თავის ძმასთან, ზაქარია ფალიაშვილთან ერთად მღეროდა ვლადიმერ აღნიაშვილის ეთნოგრაფიულ გუნდში. სადირიჟირო მოღვაწეობა დაიწყო ქართული თეატრის საოპერო დასში. 1892 წელს მიწვეულ იქნა თბილისის „სამუსიკო წრის“ დირიჟორად (აქ მის სპექტაკლებში მონაწილეობდა თედორე შალიაპინი). 1893-1922 მუშაობდა აგრეთვე უკრაიინისა და რუსეთის საოპერო თეატრებში და ანტრეპრიზებში დირიჟორად ქორმაისტერად. 1922-1934 წლებში მუშაობდა თბილისის საოპერო თეატრის მთავარ დირიჟორად. იყო „ახალგაზრდა ქართვერლ მუსიკოსთა საზოგადოების“ სიმფონიური ორკესტრის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1923-1928). ფალიაშვილის რეპერტუარში შედიოდა ქართველ, რუს და უცხოელ კომპოზიტორთა 80-ზე მეტი ოპერა. დირიჟორობდა სიმფონიურ კონცერტებს. მისი დირიჟორობით თბილისში პირველად აჟღერდა ბეთჰოვენის IX სიმფონია. ფალიაშვილის შესრულება გამოირჩეოდა მაღალი ოსტატობით, ემოციურობით. კვირიკაძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 215.
პეპლურასებრნი

პეპლურასებრნი (ლათ. Psychodidae) — მწერების ოჯახი ორფრთიანთა რიგისა. პატარ-პატარა (1-4 მმ სიგრძისა) მწერებია. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. პეპლურასებრთა მატლები ბინადრობენ ლპობად მცენარეულ ნარჩენებში, ზოგი — წყალში. სისხლისმწოვი სახეობების მატლები ცხოვრობენ ნიადაგისა და თიხის კედლების ბზარებში, მღრღნელებისა — სოროებში და სხვა ადგილებში. ზოგიერთ სახეობას (მაგ., Phlebotomus papatassi) გადააქვს სხვადასხვა დაავადების (ცხელება პაპატაჩი და კანის ლეიშმანიოზი) გამომწვევები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 21.
პერ...

პერ... (ლათ. per — თავსართი; ნიშნავს რისამე სიჭარბეს, გადიდებას) — ქიმიური ნაერთების სახელწოდებებში აღნიშნავს: ელემენტის დაჟანგვის უმაღლეს ხარისხს (მაგ., პერმანგანატები); ელექტროუარყოფითი ელემენტებით მდიდარ ნივთიერებებს, მაგ., პეროქსიდები; ორგანულ ნაერთებში წყალბადის ატომების მთლიანად ჩანაცვლებას რომელიმე სხვა ატომით (მაგ., პერფთორნახშირწყალბადი) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 21.
პერანგა (ლიხის ქედი)

პერანგა — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ განშტოებაზე, მდინარეების ღვიზგისა (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) და ძირულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1588 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებით. თითქმის მთლიანად ტყითაა შემოსილი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 21.
პერი...

პერი... (ბერძნ. peri — ირგვლივ, ახლოს) — რთულის სიტყვის ნაწილი; ნიშნავს ირგვლივ, ახლოს. მაგ., პერიკარდიუმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 24.
მაღალი ეწერი

მაღალი ეწერი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ნაგომრის თემში (სოფლები: მაღალი ეწერი, ნაგომარი, ჟანაურა, შუა ისნარი). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 200 მ., ოზურგეთიდან 20 კმ., ნაგომარიდან 5 კმ., ზედა ბახვიდან 1,5 კმ. 1932 წელს სოფელში აშენდა ჩაის ფაბრიკა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 502. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.
შუა ისნარი

შუა ისნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ნაგომრის თემში (სოფლები: მაღალი ეწერი, ნაგომარი, ჟანაურა, შუა ისნარი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 100 მ. ოზურგეთიდან 17 კმ, ნაგომრიდან 3 კმ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 50. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.
ბინდი (2008 წლის ფილმი)

ბინდი (ინგლ. Twilight) — 2008 წლის ამერიკული რომანტიკული ფილმი. მისი რეჟისორია კეტრინ ჰარდვიკი. ფილმი ეფუძნება რომანს „ბინდი“, რომლის ავტორია სტეფანი მეიერი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ კრისტენ სტიუარტი და რობერტ პეტინსონი. ფილმის სლოგანია „when you can live forever, what do you live for?“ (ქართულად „თუკი სამუდამოდ ცხოვრება შეგიძლია, რისთვის ცხოვრობ?“) ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. 17 წლის ბელა მამამისთან (ჩარლი) პატარა ქალაქ ფორქსში ჩამოდის, იმიტომ რომ დედის (რენე) ახალი ქმარი (ფილი) ბეისბოლისტია და ხშირი მოგზაურობა უწევს. ფორკსში ის გაიცნობს საიდუმლოებებით აღსავსე ოჯახს - კალენებს. ბელა შეიტყობს რომ კალენები ვამპირები არიან. მათ ადამიანის სისხლზე უარი თქვეს და ცხოველების სისხლით იკვებებიან. ბელას და ედვარდს ერთმანეთი შეუყვარდებათ. ედვარდი ბელას ოჯახის წევრებს გააცნობს. მას გოგონა ბეისბოლზე მიჰყავს, სადაც შეხვდებიან სამ ვამპირს. ერთ-ერთი მათგანი, ჯეიმზი ბელაზე ნადირობას იწყებს. კალენების ოჯახი იცავს ბელას და საიმედოდ გადამალავს მას ჯექსონვილში. ჯეიმზი მაინც გაიგებს ბელას ადგილსამყოფელს და მის მოსაკლავად მიდის. ის დააშინებს ბელას დედის მოკვლით და აიძულებს საბალეტო სტუდიაში შეხვედრას. ედვარდი მოკლავს ჯეიმზს და გადაარჩენს ბელას. ბოლოს, როცა ბელა და ედვარდი სკოლის დასრულების აღსანიშნავ წვეულებაზე ცეკვავენ, ვიქტორია (ჯეიმზის შეყვარებული) მათ ფანჯრიდან უყურებს. ედვარდ კალენი - რობერტ პატინსონი კარლაილ კალენი - პიტერ ფაჩინელი ესმე კალენი - ელისაბედ რიზერი როზალი კალენი - ნიკი რიდი ემეტ კალენი - კელან ლატსი ელის კალენი - ეშლი გრინი ჯასპერ კალენი - ჯექსონ რეტბონი ბელა სუონი - კრისტენ სტიუარტი ჩარლი სუონი - ბილი ბერკი ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი ბილი ბლექი - გილ ბირმინგემი ჯესიკა სტენლი - ანა კენდრიკი ანჟელა უებერი - კრისტიან სერატოსი მაიკლ ნიუტონი - მაიკლ უელში ერიკ იორკი - ჯასტინ ჩონი ჯეიმზი - კემ ჯიგანდეტი ვიქტორია - რაშელ ლეფევრე ლორანი - ედი გატერი მთავარი სტატია: ბინდი (საუნდტრეკი). ↑ http://www.ew.com/ew/article/0,,20211840,00.html ↑ http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=twilight08.htm ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ბინდი (2008 წლის ფილმი) ბინდი(ინგლისური)
ცესარ-ბორის ღვთისმშობლის ხატი

ცესარ–ბორის ღვთისმშობლის ხატი – უძველესი დროიდან სასწაულმოქმედად ითვლებოდა. ამ ხატის გამოჩენის შესახებ ცნობები არ არსებობს, მაგრამ გადმოცემის მიხედვით ცნობილია, რომ ხატი იპოვეს ვიტებსკის გუბერნიაში, უსვიატში, სასაფლაოს მახლობლად იმ ადგილას, რომელსაც ბორი ერქვა და ამიტომ ეს ხატი ბორის ღვთისმშობლის სახელით არის ცნობილი. ცესარისა ეწოდება მას, რადგან წარმოადგენს ზუსტ და უძველეს ასლს ცესარის ხატისა, რომელიც 792 წელს სასწაულთმოქმედებით განდიდდა და რომლის ხსენება 22 აპრილს აღესრულება. სასაფლაოს ეკლესიიდან ხატი უსვიატში გადააბრძანეს, სადაც დღემდე მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარში იმყოფება. ხატის მიერ აღსრულებული სასწაულებისა და ნიშების შესახებ მრავალი ზეპირი და წერილობითი მოწმობა არსებობს. 1859 წელს უსვიატსა და მის შემოგარენში გავრცელდა ძლიერი ქოლერა, რომლითაც ყოველდღიურად ბევრი ავადდებოდა და კვდებოდა. როდესაც კაცთა შემწეობის ყოველგვარი იმედი დაკარგეს, ადამიანებმა დახმარებისათვის ზეციურ დედოფალს მიმართეს და ღრმა სარწმუნოებით აღვსილმა უბედურებაში ჩავარდნილი ყოველი კუთხე ღვთისმშობლის ხატთან ერთად ლიტანიით შემოიარეს, მხურმალე და ერთსულოვან ლოცვას სწირავდნენ მას.ყველას გასახარად ქოლერა შენელდა.მეორე დღეს ლოტანია კვლავ აღესრულა. მასში მთელი მოსახლეობა მონაწილეობდა და ეპიდემიაც შეწყდა. იმავე 1859 წელს უსვიატის მცხოვრებთა საერთო თხოვნით, წმინდა სინოდმა ცესარ–ბორის ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაული 11 ივნისს დაადგინა. ცესარ–ბორის ხატი შემკულია ვერცხლის მოჭედილობითა და მოოქროვილი გვირგვინით, ამშვენებს ძვირფასი ქვები. მოოქროვილ პატარა დაფაზე არის წარწერა, რომელიც ღვთისმშობლის შემწეობისადმი უსვიატის მოსახლეობის საერთო მადლიერებას ადასტურებს. უსვიატის ფერისცვალების ეკლესია დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
პერილა

პერილა (ლათ. Perilla) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. კულტურაში 2 სახეობაა — ზეთის პერილა, სუძა (Perilla ocymoides); სიმაღლე 90-110 სმ აღწევს, აქვს ოვალური, გრძელყუნწიანი ფოთოლი, წვრილი, თეთრი ყვავილი, კაკლუჭა ნაყოფი. სიმწიფეში მცენარეს ლიმონის სუნი აქვს. მოკლე დღის მცენარეა, მრავლდება თესლით. სამშობლოა აღმოსავლეთი აზია. მოჰყავთ იაპონიაში, ჩინეთში, კორეაში. თესლისაგან იღებენ ზეთს (შეიცავს 46-53%), რომელსაც იყენებენ ძირითადად ტექნიკაში. აგრეთვე საჭმელად, ჩენჩო კონცენტრირებული საკვებია პირუტყვისათვის. ნანკინური პერილას (Perilla nankinensis) სიმაღლე 50 სმ აღწევს. აქვს მუქი მეწამული ფოთოლი. იაპონიასა და ჩინეთში ზეთოვანი, ეთერზეთოვანი და სასალათე კულტურაა. ჩიქვანაია ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 26.
ჩაჩავას კლინიკა

ჩაჩავას კლინიკა (ყოფ. პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი) — ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულება საქართველოში, ქალაქ თბილისში. 1875 წელს თბილისში სამშობიარო სახლის ბაზაზე დაარსდა ამიერკავკასიის ოლღას სახელობის მეანობის ინსტიტუტი, რომელსაც 1912 წლიდან დედათა და ბავშვთა დაცვის საცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ერქვა; 1959 წელს მისგან პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის გამოყოფის შემდეგ, მას მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ეწოდა. სამეცნიერო პროფილის შესაბამისად, 1976 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა მისი პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სახელწოდება. 1981 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელი და ეწოდა: „აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი“, გრძელი დასახელების გამო ხალხი ინსტიტუტს სიყვარულით „ჩაჩავას კლინიკას“ ეძახდა, რის გამოც 2010 წელს ინსტიტუტის ოფიციალური დასახელება შეიცვალა და „ჩაჩავას კლინიკა“ ეწოდა. ინსტიტუტში სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ გამოჩენილი მკვლევარ-მოღვაწენი ადოლფ რემერტი, ედმუნდ სობესტიანსკი, იოსებ თუმანიშვილი, ივანე თიკანაძე, გაბრიელ ღამბარაშვილი, გრამიტონ ასათიანი, მიხეილ პაპიტაშვილი, კონსტანტინე ჩაჩავა და სხვები. ინსტიტუტში, პირველად მსოფლიოში, მიიღეს ნაყოფის გულის ბიოდენების „პირდაპირი კარდიოგრაფია“ და ნაყოფისათვის ტვინის სისხლის ძარღვების რეოენცეფალოგრაფია, პირველად ყოფილ სსრკ-ში ჩაწერეს ნაყოფის ტვინის ბიოდენები. შექმნილია და მეცნიერულად დასაბუთებულია ორიგინალური კონსტრუქციის ვაკუუმ-ექსტრაქტორი (კ. ჩაჩავა, პ. ვაშაკიძე, ლენინური პრემია, 1957), დამუშავებულია ნაყოფის სქესის დადგენის მეთოდი ორსულობის ადრეულ ვადაში და სხვა. ინსტიტუტი პერიოდულად აქვეყნებს შრომათა კრებულებს, ატარებს რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო კონფერენციებს, სიმპოზიუმებს, სესიებს. ამჟამად ჩაჩავას კლინიკა მულტიპროფილური სამედიცინო დაწესებულებაა, რომელიც თავის მრავალრიცხოვან პაციენტებს ევროპული სტანდარტის შესაბამის ყველა ტიპის სამედიცინო სერვისს სთავაზობს. კლინიკის მთავარ პრიორიტეტს კვლავაც სამეანო-გინეკოლოგიური სერვისები წარმოადგენს. ჩაჩავას კლინიკა ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულებაა საქართველოში. შექმნის დღიდან კლინიკის კედლებში 500 000-მდე ახალშობილი დაიბადა. კინტრაია პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 26. ინსტიტუტის მთავარი გვერდი
დუ ფუ

დუ ფუ, ტუ ფუ (ჩინ. 杜甫, ფინინი: Dù Fǔ, უეიდ-ჯაილზი Tu Fu, დ. 712, გუნის მაზრა, ხუნანის პროვინცია — გ. 770) — ტანის ეპოქის ჩინელი პოეტი. ლი ბოსთან ერთად მას მიიჩნევენ უდიდეს ჩინელ პოეტად. მისი თავდაპირველი სურვილი სახელმწიფო კარიერა იყო, თუმცა მან ვერ მიიღო სასურველი დანიშნულება. მისი ცხოვრებისას მოხდა 755 წლის ან ლის აჯანყება, რის გამოც მან ცხოვრების ბოლო 15 წელი დაუდეგრად გაატარა. თავიდან ნაკლებად ცნობილი შემოქმედთათვის, მისი ავლენა იგრძნობა როგორც ჩინურ, ასევე იაპონურ კულტურებში. მისი ნაშრომებიდან დღესდღეობით 1500-ია შემორჩენილი. მას ეძახდნენ პოეტ ისტორიკოსს და საგისმწერ პოეტს. დასავლეთის კულტურაში მას მოიხსენიებდნენ როგორც „ჩინელ ოვიდიუსს“ და „ჩინელ შექსპირსაც“ კი. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 http://catalogue.nli.ie/Author/Home?author=Du%2C%20Fu%2C%20712-770 ↑ 3.0 3.1 CONOR.SI <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16744133"></a> ↑ 4.0 4.1 Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ 5.0 5.1 Trove — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18609226"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 China Biographical Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13407958"></a> ↑ 8.0 8.1 Ebrey, 103.