laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რეცეპტორული ცილები

ინტეგრალური ცილების ნაწილი რეცეპტორებს წარმოადგენს, რომელთა მეშვეობითაც უჯრედი გარემოდან მოსული ინფორმაციის აღქმას ახდენს. ცილა რეცეპტორებს გააჩნიათ სპეციფიკური უბნები, რომლებსაც შესაბამისი სასიგნალო მოლეკულები უკავშირდება. სასიგნალო მოლეკულებთან დაკავშირება რეცეპტორის მიერ სპეციფიკური ფუნქციის განხორციელებას უზრუნველყოფს. რეცეპტორული ცილები: იონური არხების ცვლილებების (კომფორმაციის) გზით მემბრანის გამტარობას აკონტროლებს; უჯრედშორისი მატრიქსის ან მეზობელი უჯრედის მემბრანის მოლეკულებს ციტოჩონჩხის ელემენტებთან აკავშირებს. ასეთ რეცეპტორებს ადჰეზიურ მოლეკულებს უწოდებენ. იღებს ინფორმაციულ სიგნალებს (ნეირომედიატორების, ჰორმონების, ციტოკინებისა და სხვა ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებისაგან), და შემდგომ უჯრედში, ე.წ. მეორად შუამავალს გადასცემს.
ტერნოპილი

ტერნოპილი, ტერნოპოლი (უკრ. Тернопіль; პოლ. Tarnopol) — ქალაქი დასავლეთ უკრაინაში, ტერნოპილის ოლქის პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. ისტორიული რეგიონის გალიციის ერთ-ერთი მსხვილი ქალაქი. სიდიდით მეოთხე ქალაქი დასავლეთ უკრაინაში. მდებარეობს მდინარე სერეტზე. ქალაქი მდებარეობს დასავლეთ უკრაინის ცენტრალურ ნაწილში იქ სადაც იკვეთება ძირითადი საავტომობილო და სარკინიგზო გზები. კიევიდან დაშორებულია 486 კილომეტრით. ქალაქი მდებარეობს ტერნოპილის პლატოზე, პოდოლსკის მაღლობზე. მიეკუთვნება ფართოფოთლოვანი ტყის ზომიერ სარტყელს. ისტორიულ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით მდებარეობს გალიციაში. შუასაუკუნეების ქალაქი მდებარეობდა სავაჭრო გზაზე, რამაც გამოიწვია მისი სწრაფი აღმავლობა. ამჟამად ქალაქი უკრაინის მთავარი სატრანსპორტო კვანძია. ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა +5°, ივლისისა +19°. ნალექების წლიური რაოდენობაა 520-600 მმ. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა ტერნოპოლში დაფიქსირდა 2007 წლის 18 ივლისს +38°, ხოლო ყველაზე დაბალი დაფიქსირებული ტემპერატურა იყო -34°. ქალაქ ტერნოპოლში ამჟამად მოქმედებს 40-მდე სასწავლო დაწესებულება, 10 უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, მათ შორის: ტერნოპილის ვ. გნატიუკას სახელობის ნაციონალური პედაგოგიური უნივერსიტეტი ტერნოპილის ნაციონალური ეკონომიკის უნივერსიტეტი ტერნოპილის ი.პულიუიას სახელობის ნაციონალური ტექნიკური უნივერსიტეტი ტერნოპილის სოციალური და ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტი ტერნოპილის რეგიონთაშორისი აკადემია პერსონალის მართვა უნივერსიტეტი ტერნოპილის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი ტერნოპილის ექსპერიმენტული ინსტიტუტი პედაგოგების გადამზადებაში ევროპის უნივერსიტეტის ტერნოპილის ფილიალი ტერნოპილის ეკონომიკის ინსტიტუტი ტერნოპილის კომერციული უნივერსიტეტი ტერნოპილის საქალაქო საბჭო (უკრაინული)
სერეტი

სერეტი (უკრ. Серет) — მდინარე უკრაინაში, ლვივისა და ტერნოპილის ოლქებში. დნესტრის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე - 242 კმ. სათავეს იღებს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე ლვივის ოლქის ბროდის რაიონში. აუზუს ფართობი - 3900 კმ2. კალაპოტის სიგრძე: ზემო დინებაში - 4-10 მეტრი. ქვემო დინებაში - 25-50 მეტრი. ქვემო დინაებაში მდინარე მიედინება ღრმა, ვიწრო ხეობაში. მდინარე სერეტზე მდებარეობს ქალაქები: ტერნოპილი, ტერებოვლია, ჩორტკივი. 1916 წელს სერეტის ნაპირებზე გაიმართა სასტიკი ბრძოლა ავსტრია-უნგრეთ-გერმანიისა და რუსეთის ძალებს შორის. Енциклопедія українознавства. У 10-х т. / Гол. ред. Володимир Кубійович. — Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989.
თეოდორიხ I (ვესტგუთი)

თეოდორიხ I (ლათ. Theodoricus, Theuderedus, Theodoris, Theodoras) (გ. 451) — ვესტგუთების მეფე. ქვეყანას მართავდა 419–451 წლებში. შვილი ან უფრო მეტად შესაძლებელია სიძე, ალარიხ I-ისა, გამომდინარე იქიდან, რომ მისი შვილი თეოდორიხ II ცნობილია, როგორც ალარიხის შვილიშვილი. ვალიას სიკვდილის შემდეგ თეოდორიხი მეფედ აირჩიეს გუთების საერთო კრებაზე. მას ისტორიკოსები ახასიათებენ როგორც, ფრთხილ და ჭკვიან მმარეთველს. ალბათ სწორედ ამაზე მიუთითებს მისი ხანგრძლივი მეფობაც. მისი მეფობის შემდეგ არ მოგვეპოვება ცნობები მეფეთა არჩევის შესახებ, სავარაუდოა, რომ მან ეს საქმეც მოაგვარა და მეფობა მემკვიდრეობითი გახადა, ამ ვარაუდს ამყარებს ის ფაქტი, რომ მის შემდეგ ზედიზედ მეფობდა მისი 3 შვილი. თეოდორიხის მეუღლის სახელი არაა ცნობილი. ცნობილია ის რომ მათ ჰყავდათ 6 ბიჭი: თორისმონდი თეოდორიხ II ფრიდერიხი ევრიხი რეტემერი (რიკიმერი) ხიმნერითი გარდა ბიჭებისა ცნობილია ასევე, რომ თეოდორიხს ჰყავდა 2 გოგო: ხუნერიხი, რომელიც ცოლად გაჰყვა ვანდალების მეფეს გეიზერიხს. და მეორე 449 წელს გახდა სვებების მეფის რეხიარის ცოლი. იორდანი. გუთების წარმომავლობა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ისიდორე სევილიელი. გუთების ისტორია. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ვესტგუთების მეფეთა ქრონიკა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
თორისმონდი

თორისმონდი (ან თორისმუნდი; ლათ. Thurismundus) (გ. 453)— ვესტგუთების მეფე. თეოდორიხ I-ის უფროსი შვილი. ქვეყანას მართავდა 451-453 წლებში. მამამისთან და თავის ძმასთან თეოდორიხ II-სთან ერთად ებრძოდა ჰუნების მეფე ატილას კატალაუნის ველზე და დაიჭრა კიდეც. ამ ომში მამამისის გარდაცვალების შემდეგ იგი გამოაცხადეს ვესტგუთების მეფედ. მეფობის მესამე წელს მის წინააღმდეგ შეთქმულება მოეწყო, რომლის სულისჩამდგმელები იყვნენ მისი ძმები თეოდორიხი და ფრიდერიხი, რომლებიც ეყრდნობოდნენ რომაელების პარტიას და იმ გუთებს, რომლებიც არ მონაწილეობდნენ თორისმონდის მეფედ გამოცხადების პროცედურაში. მეფის ძმები მიიჩნევდნენ, რომ თორისმუნდის მოქმედება ხელს უშლიდა რომის იმპერიასთან მშვიდობიან თანაარსებობას. 453 წელს იგი ავად გახდა და როდესაც მას ვენიდან სისხლს უშვებდნენ მოკლეს. თორისმონდი მოკლეს ისევე როგორც ათაულფი და სიგერიხი, მაგრამ სრულიად საწინააღმდეგო მიზეზის გამო: ისინი მოკლეს რომთან კავშირისათვის, ხოლო თორისმუნდი — რომთან მტრობისათვის. იორდანი. გუთების წარმომავლობა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ისიდორე სევილიელი. გუთების ისტორია. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ვესტგუთების მეფეთა ქრონიკა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
მსოფლიოს დიდი პრიზი ფრენბურთში ქალთა შორის

1993 წელს ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაციამ ქალებისათვის შემოიღო ყოველწლიური ტურნირი - მსოფლიოს დიდი პრიზი. ეს ტურნირი ვაჟთა მსოფლიო ლიგის ანალოგიურია, მაგრამ ფედერაციის დიდი მცდელობის მიუხედავად მან ისეთივე პოპულლარობა ვერ მოიპოვა და ძირითდად მხოლოდ აზიელი ინვსტორების წყალობით აგრძელებს არსებობას. აქაც 12 გუნდი ჯერ ქვეჯგუფებში არკვევს ფინალისტის ვინაობას. შემდეგ ამ ხუთ გუნდს ემატება მასპინძელი ქვეყნის ნაკრები და ეს ექვსი გუნდი ერთმანეთს შორის ათამაშებს პრიზს. სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Волеибол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1984 Official homepage Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
ამალარიხი

ამალარიხი (ლათ. Amalaricus; დ. 502 — გ. 531) — ვესტგუთების მეფე. ალარიხ II-ის შვილი. ქვეყანას მართავდა 511–531 წლებში მამის გარდაცვალების შემდეგ 5 წლის ამალარიხი გაიქცა ესპანეთში. 508 წელს ოსტგუთების ჯარისა და მათი მეფის, ბაბუამისის თეოდორიხ დიდის დახმარებით ამალარიხი დაბრუნდა სამეფოში. რის შემდეგაც ვესტგუთების სამეფო აღმოჩნდა ოსტგუთების მეფის მმართველობაში, თეოდორიხ დიდი გახდა ვესტგუთების სამეფოს ფაქტობრივი და იურიდიული მმართველი. იგი როგორც რეგენტი მართავდა სამეფოს 511-526 წლებში, ხოლო მისი შვილიშვილი ამალარიხი — 526-531. თეოდორიხის გარდაცვალების შემდეგ (526 წ.) ოსტგუთმა გამოაცხადეს ქვეყნის გაყოფა ამალარიხსა და ათალარიხს (თეოდორიხის შვილის ამალასუნთას შვილი) შორის. რის შედეგადაც მდინარე რონის აღმოსავლეთით მდებარე მიწები ოსტგუთებს დარჩათ, ხოლო ვესტგუთების მეფე კვლავ ამალარიხი გახდა. ამალარიხის გარდაცვალების შესახებ სხვადასხვა მოსაზრებებია ისტორიულ წყაროებში, მაგრამ ყველა ისტროიკოსი ერთ რამეში თანხმდება, ამალარიხი მოკლეს 531 წელს. იორდანი. გუთების წარმომავლობა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ისიდორე სევილიელი. გუთების ისტორია. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა გრიგორი ტურელი. ფრანკების ისტორია. წიგნი III. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა ვესტგუთების მეფეთა ქრონიკა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
თუთხალია II

თუთხალია II — ხეთების სამეფოს მეფე . დაახლოებით ძვ. წ. 1460-1440 წწ., ითვლება ერთ-ერთი ადრინდელი ხეთური დინასტიის დამაარსებლად, გაანადგურა ხალაფი (ჰალაბი) და ხანიგალბათი (ხური). Reign of Tudhaliya I (listed as Tudhaliya II at this link) ↑ ზოგიერთი ისტორიკოსი თუთხალიების ათვლას მისგან იწყებს და მას მოიხსენებს როგორც თუთხალია I (სათვალავში ჰყავთ ასევე თუთხალია, რომელიც რამდენიმე თვე განაგებდა ხეთების სამეფოს.
თუთხალია III

თუთხალია III — ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ.წ. 1400-1380 წწ. არნუვანდა I-ის შვილი. მისი მმართველობის პირველ ხანებში სამეფო პოლიტიკურად დაძაბუნებული იყო, მაგრამ მალე გაძლიერდა ბოღაზქოის არქივმა შემოინახა თუთხალია III-ის და მისი მეუღლის ნიქალმათის სახელით შედგენილი ხეთური რიტუალი, რომელიც წყევლის "ავ ენას". Reign of Tudhaliya II (Tudhaliya III at this link) ↑ ზოგიერთი ისტორიკოსი თუთხალიების ათვლას იწყებენ თუთხალია II-სგან და ამას მოიხსენიებენ როგორც თუთხალია II (სათვალავში ჰყავთ ასევე თუთხალია, რომელიც რამდენიმე თვე განაგებდა ხეთების სამეფოს.
თუთხალია IV

თუთხალია IV — ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ.წ. 1250-1220 წწ. ხათუსილი III-ს შვილი. მისი მეფობის დროს ხეთებმა დიდი წარმატება მოიპოვეს საგარეო პოლიტიკაში: შემოიმტკიცეს მცირეაზიული ვასალური ქვეყნები, ილაშქრეს დასავლეთში (ასუვაში), სადაც გაძლიერებული იყო ახიავა, მეგობრული ურთიერთობა განამტკიცეს ეგვიპტესთან, დაამყარეს კავშირი ასურეთთან, რომელიც ავიწროვებდა ხეთების აღმოსავლეთ პროვინციებს. დიდი გავლენა მოიპოვეს ჩრდილოეთ სირიაში (უგარითში), ხელშეკრულებები დადეს ამურუსთან, დათასასთან, პარალელურად მიმდინარეობდა სამშენებლო სამუშაოები, შექმნეს იაზილიკაიის კლდეზე ამოკვეთილი ხეთი მეფეების და ღვთაებების სკულპტურათა გალერეა. თუთხალია IV-ს ჰქონდა "სამყაროს მეფის" ტიტული, თუმცა მისი მბრძანებლობის დასასრულს ხეთების სამეფო, შინა წინააღმდეგობათა გამწვავების გამო, დაცემის გზას დაადგა. Reign of Tudhaliya IV
თუთხალია უმცროსი

თუთხალია უმცროსი - ხეთების სამეფოს მეფე დაახლ. ძვ. წ. 1380 წელს. ქვეყანას განაგებდა რამდენიმე თვის განმავლობაში. იგი არის შვილი (სხვა ვერსიით სიძე) თუთხალია III (II)-ისა. მოკლული იქნა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად სუფილულიუმა I-ის მიერ. ცნობები თუთხალია უმცროსის ხანმოკლე მეფობის შესახებ შემოგვინახა მურსილი II-ის წერილებმა. Reign of Suppiluliuma I, discussing Tudhaliya ↑ ზოგიერთი ისტორიკოსი თუთხალიების ათვლას იწყებენ თუთხალია II-საგან და ამას მოიხსენიებს როგორც თუთხალია III (სხვა შემთხვევებში თუთხალია უმცროსი, თუთხალიების სათვალავში არაა).
თუტმოსი

საკუთარი სახელი თუთმოსი შეიძლება აღნიშნავდეს: თუტმოს I — ეგვიპტის მეფე თუტმოს II — ეგვიპტის მეფე თუტმოს III — ეგვიპტის მეფე თუტმოს IV — ეგვიპტის მეფე თუტმოსი — ეგვიპტელი მოქანდაკე.
თუტმოს I

თუტმოს I — მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონი, მეფობდა ძვ. წ. 1508-1494 წწ. (სხვა მონაცემებით ძვ.წ. 1559-1538, 1524-1505 წწ.) ტახტზე ავიდა ცოლის წარმომავლობის წყალობით, რომელიც ფარაონთა შტამომავალი იყო. თუტმოსმა განაგრძო თავისი წინამორბედის ამენჰოტეპ I-ის აქტიური საგარეო პოლიტიკა, საბოლოოდ დაიპყრო ნუბია, დაიმორჩილა სირია და ქვეყნის საზღვრები მდინარე ევფრატამდე გააფართოვა. მისი მეფობის ბოლო წლებში დაიწყო არეულობა. ტახტს ეცილებოდნენ ერთმანეთს თავისი ასული ჰატშეფსუტი (მამის თანამმართველი), თუტმოს II (ჰატშეფსუტის ნახევარძმა და მეუღლე) და თუტმოს III. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 28.
თუტმოს II

თუტმოს II — მეთვრამეტე დინასტიის მეოთხე ფარაონი. თუთმოს I-ის შვილი. მეფობდა ძვ. წ. 1525-1523 წწ. (სხვა ვერსიებით ძვ. წ. 1505-1502, 1494-1490 ან 1482-1479 წწ.). იყო თუთმოს I-ის ჰატშეფსუტისა და თუთმოს III-ის თანამმართველი. ილაშქრა ნუბიასა და აზიაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 28.
თუტმოს IV

თუტმოს IV - მეთვრამეტე დინასტიის მერვე ფარაონი. ფარაონ ამენჰოტეპ II-ის ძე. მეფობდა ძვ. წ. 1397-1388 წწ. (სხვა ვერსიით ძვ. წ. 1465-1455 ან 1420-1411 წწ.) . იბრძოდა აზიასა და ნუბიაში. ლეგენდის მიხედვით თუთმოს IV-ს ქვიშისაგან გაუწმენდია გიზის დიდი სფინქსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 29.
ჩემპიონთა თასი ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის

მას შემდეგ რაც ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაციამ ოლიმპიური თამაშების შესარჩევი ტურნირის პირველი ეტაპად მსოფლიოს თასის გათამაშება ჩათვალა, გამონთავისუფლებული დროის შესავსებად ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაციამ შემოითო ახალი ტურნირი - ჩემპიონთა თასი. ტურნირი ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ, ოლიმპიური თამაშების წინა წელიწადს. ჩატარების ადგილი უცვლელია - იაპონია. ტურნირში მონაწილეობს ექვსი გუნდი - ევროპის, აზიის, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონები და მასპინძლები, იაპონელი ფრენბურთელები. მეექვსე მონაწილეს თავად არჩევს საერთაშორისო ფედერაცია. სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Official homepage Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
მაღალი ქუსლები (ფილმი)

მაღალი ქუსლები (ესპ. Tacones Lejanos) — ესპანელ რეჟისორი პედრო ალმოდოვარის 1991 წელს გადაღებული მელოდრამული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ მსახიობები მარისა პარედესი, ვიქტორია აბრილი და მიგელ ბოსე. ფილმის შინაარსი დაფუძვნებულია დედისა, რომელიც ცნობილი მომღერალია, და უკვე ზრდასრული შვილის, რომელიც ბავშვობაში მიატოვა, ურთიერთობებზე. შვილი მუშაობს ტელევიზიაში ახალი ამბების წამყვანად. ცოლად მისთხოვდა დედამისის ყოფილ საყვარელს და მეგობრობს დედამისის განმსახიერებელთან. მკვლელობა კი კიდევ უფრო აწეწავს ურთიერთობათა ბადეს. ფილმი ტოვებს შეგრძნებას, რომ იგი ძალიან ჰგავს სხვა დედაშვილურ მელოდრამებს, „სტელა დალასი“, „სუსტი ჩხვლეტა“, „სიცოცხლის იმიტაცია“ და განსაკუთრებით, „შემოდგომის სონატა“. ფილმი წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. რებეკა, ახალი ამბების წამყვანი ტელევიზიაში, აეროპორტში ელოდება დედამისს, ბეკი დელ პარამოს, სახელოვან მომღერალს, რომელიც ესპანეთში ბრუნდება მეხიკოდან, თხუთმეტწლიანი ცხოვრების შემდეგ. ლოდინისას, რებეკას ახსენდება თავისი ბავშვობა, 1972 წელს არდადეგებზე როგორ უყიდა დედამ საყურეები და უთხრა, რომ ძალიან უხდებოდა. მალევე ხვდება, რომ იგი განსხვავდება პატარა რებეკასგან. მეორე შემთხვევა მოხდა მადრიდში, სახლში. როცა ბეკი გაამჟღავნებს მეხიკოში წასვლისა და კარიერის იქ გაგრძელების სურვილს და მას შეეწინააღმდეგება თავისი ქმარი, რებეკას მამინაცვალი, რებეკა შეუცვლის თავის წამლებს დამაძინებლებით. მოხდება ისე, რომ მამინაცვალს ჩაეძინება საჭესთან და დაიღუპება, ბეკის კი გახდება თავისუფალი. რებეკას იმედები, დაიმკვიდრებდა დედის გულში ადგილს, გაუცრუვდება, რობა ბეკი მარტო გაემგზავრება მეხიკოში და დატოვებს შვილის მამის ანაბარა. რებეკა ელის დედის დაბრუნებას, რათა მიიღოს სიყვარული და სითბო დედისგან, რომელსაც ასე დანატრებულია. 15 წლის შემდეგ ბეკი ესპანეთში ბრუნდება და ხვდება რებეკას. მათ ურთიერთობებს ართულებს ის ფაქტი, რომ ორივე მკვლელობაშია ეჭვმიტანილი. ვიქტორია აბრილი — რებეკა მარისა პარედესი — ბეკი მიგელ ბოსე — მოსამართლე ედუარდო დომინგესი ფეოდორ ატკინი — მანუელი ანა ლიზარანი — მარგარიტა კრისტინა მარკოსი — პაულა მირიამ დიას აროსა — ისაბელი ნაჩო მარტინესი — ხუანი პედრო დიეს კორალი — ალბერტო ხავიერ ბარდემი — ტელევიზიის თანამშრომელი „მაღალი ქუსლები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ნახშირი (წიაღისეული)

ნახშირი — დანალექი მყარი საწვავი სასარგებლო წიაღისეული. ნახშირი შედგება ორგანული ნივთიერებებისგან (პლანქტონური მიკროორგანიზმების მეშვეობით გარდაქმნილი უმაღლესი და უდაბლესი მცენარეების ნაშთები), მინერალური მინარევებისგან და ტენისგან. ნახშირი დედამიწის ქერქში გვხვდება ფენებრივი და ლინზისებური ბუდობების სახით. აქვს მიწისებრი, მასიური, შრეებრივი ან მარცვლოვანი სტრუქტურა. ყავისფერი, მუქი ყავისფერი, ზოგჯერ თითქმის შავია. ორგანული ნივთიერების წარმოშობის მიხედვით ნახშირი იყოფა 3 ჯგუფად: ჰუმოლითებად, საპროპელიტებად და საპროჰუმოლითებად. ჰუმოლითები შედგება ძირითადად ჭაობში, ტბაში, თხელი ზღვის ყურესა ან ლაგუნაში დალექილი უმაღლესი მცენარეების ნაშთებისაგან. საპროპელიტები ტბებსა და ლაგუნებში დალექილი უდაბლესი მცენარეებისა და პლანქტონური მიკროორგანიზმების გარდაქმნის პროდუქტია. საპრო-ჰუმოლითები გარდამავალი სახესხვაობაა და შედგება როგორც უმაღლესი, ისე უდაბლესი მცენარეების გარდაქმნილი ნაშთებისგან. ნახშირის წარმოქმნის საწყის სტადიაში მცენარეული ნაშთები გარდაიქმნება ტორფად. ტორფი, განამარხების შემდეგ, შედარებით დაპალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში, გარდაიქმნება მურანახშირად; ეს უკანასკნელი გადიდებული წნევისა და ტემპერატურის ხანგრძლივი ზემოქმედების შედეგად გარდაიქმნება ქვანახშირად; ქვანახშირი ანთრაციტად. ამ სტადიებზე თანდათანობით იზრდება ნახშირბადის შეფარდებითი შემცველობა, რასაც თან სდევს ნახშირის თბოუნარიანობის ზრდაც. ნახშირი წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად ენერგეტიკულ ნედლეულს, ამას გარდა მას იყენებენ მეტალურგიაში და ქიმიურ მრეწველობაში. საქართველოში ნახშირის საბადოებია: ტყიბულ-შაორის ქვანახშირის საბადო, ტყვარჩელის ქვანახშირის საბადო, ახალციხის მურა ნახშირის საბადო. ე. ვარსიმაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 356.
სომხეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე

სომხეთის დებიუტი 2006 წლის ევროვიზიაზე იყო. სომხეთის წარმომადგენელი André სიმღერით „Without Your Love“ მე-8 ადგილი დაიკავა. შემდეგი მოანაწილე ჰაიკო იყო. მანაც ქვეყანას მე-8 ადგილი მოუტანა. უმაღლესი შედეგი სირუშომ მოუტანა 2008 წელს სიმღერით „Qele Qele“. 2009 წელს სომხეთის სახელით დუეტი წავიდა ”დები ინგა და ანუში, და სიმღერით ”ჯან-ჯან” მე-10 ადგილი აიღეს. 2010 წლის ევროვიზიაზე სომხეთმა მონაწილეობა დაადასტურა. საშუალო ადგილი : 7,4 სომხეთმა მისცა ყველაზე მეტი ქულა... სომხეთმა მიიღო ყველაზე მეტი ქულა... ქართულ ვიკიპედიაში არსებობს პორტალი „ევროვიზია“. ARMTV/ევროვიზია სომხეთი დაარქივებული 2010-12-31 საიტზე Wayback Machine.
მოზაიციზმი

მოზაიციზმი განისაზღვრება, როგორც, სულ მცირე ორი უჯრედული ხაზის არსებობა ინდივიდში ან ქსოვილში,რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან, მაგრამ აქვთ საერთო წარმომავლობა– ვითარდებიან ერთი ზიგოტიდან. მოზაიციზმი ქალებში სომატური უჯრედების ორ განსხვავებულ პოპულაციას წარმოშობს. ერთი პოპულაცია მამისეული წარმოშობის აქტიურ X ქრომოსომას შეიცავს, მეორე– დედისეულს. ზოგადად, მუტაციები ჩნდება ერთეულ უჯრედებში განვითარების პრენატალურ ან პოსტნატალურ სტადიებზე და დასაბამს აძლევს უჯრედულ კლონებს, რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ზიგოტისაგან. Карамышева Т. В., Матвеева В. Г., Шорина А. Р., Рубцов Н. Б. Клинический и молекулярно-цитогенетический анализ редкого случая мозаицизма по частичной моносомии 3р и частичной трисомии 10q у человека. Генетика, 2001, 37, 811—816. Ворсанов С. Г., Юров Ю. Б., Александров И. А. и др. Молекулярно-цитогенетическая диагностика наследственных болезней, связанных с различными аномалиями хромосом Х. Педиатрия 1989; 1: 78-80. Сайт «Биология человека», статья «Мозаицизм клеток организма» დაარქივებული 2008-09-18 საიტზე Wayback Machine. Сайт «Биология человека» статья «Генные наследственные болезни: мозаичные формы» დაარქივებული 2021-07-09 საიტზე Wayback Machine. В. О. Шаронин, С. Г. Ворсанова, Н. А. Белова, М. В. Прыткина, Ю. Б. Юров, статья «Необычное проявление синдрома Клайнфелтера у мальчика 1,5 лет: молекулярно-цитогенетическая диагностика мозаичной формы полисомии хромосомы Х» დაარქივებული 2021-07-09 საიტზე Wayback Machine.
სლენგი

სლენგი — მეტყველების არაფორმალური, არასტანდარტული სახეობა, რომელსაც ახასიათებს ახლად გამოგონებული ან ახალი მნიშვნელობით ნახმარი სიტყვები და გამონათქვამები. გამოიყენება სხვადასხვა დაჯგუფებებში (პროფესიული, სოციალური, ასაკობრივი და ა.შ.). სლენგი წარმოადგენს სტანდარტული მეტყველებისგან გადახრას და განსაკუთრებით პოპულარულია ახალგაზრდებს შორის. იგი მეტ-ნაკლებად ყველა სოციალურ სექტორში გამოიყენება. მასში ხშირად ვხვდებით ახალ ენობრივ ფორმებს ან ძველი ფორმების ახლებურ ადაპტაციას. სლენგი შეიძლება წარმოადგენდეს ერთგვარ საიდუმლო ენასაც, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული ჯგუფის წევრებისთვისაა გასაგები (ანტიმეტყველება). ამ შემთხვევაში იგი ქმნის სოციოლექტს, რომლის მიზანია საუბარი ზოგიერთებისთვის მიუწვდომელი გახადოს. სლენგის გამოყენება გარკვეული ჯგუფის წევრების ამოცნობისა და ამ ჯგუფის ფართო საზოგადოებისგან გამიჯვნის საშუალებაა. ამას გარდა იგი შესაძლოა გამოიყენებოდეს და იქმნებოდეს უბრალოდ იუმორის ან ექსპრესიის მიზნით. სლენგის ზუსტი გასაზღვრება ენათმეცნიერებაში ჯერ კიდევ არ არსებობს. დიუმასა და ლაიტერის აზრით გამონათქვამი შეიძლება „ჭეშმარიტ სლენგად“ მივიჩნოით თუკი იგი აკმაყოფილებს შემდეგი კრიტერიუმებიდან მინიმუმ ორს: აქვეითებს „სერიოზული თუ ფორმალური ზეპირი თუ წერითი მეტყველების პრეტიჟს“ და წარმოადგენს „რეგისტრის აშკარად უხეშ გამოყენებას“. მისი გამოყენება გულისხმობს, რომ მოსაუბრე კარგად იცნობს იმას, რასაც მოცემული გამონათქვამი აღნიშნავს ან იმ ჯგუფს, რომლის წევრებიც აღნიშნულ ტერმინს იყენებენ. „მაღალი სოციალური სტატუსის ან მაღალი პასუხისმგებლობის მქონე პირების ჩვეული დისკურსისთვის მოცემული გამონათქვამი წარმოადგენს ტაბუს“. იგი ცვლის „საყოველთაოდ ცნობილ კონვენციურ სინონიმს“. სლენგური ტერმინები ხშირად ახასიათებს გარკვეულ სუბ-კულტურებს, როგორიცაა მაგალითად მუსიკა. თუმცა სლენგური გამონათქვამები შეიძლება ფართო მოხმარების გახდეს: მაგალითად, „cool“. ხშირად, როცა სლენგური გამონათქვამი სცილდება კონკრეტულ სუბ-კულტურას და ფართო მოხმარებას იძენს, თავდაპირველი მომხმარებლები მას სხვა ტერმინით ანაცვლებენ, რათა შეინარჩუნონ ჯგუფის იდენტურობა. ლენგის გამოყენების ერთ-ერთი მიზეზია სოციალურ ტაბუებზე ლაპარაკი, რასაც სტანდარტული მეტყველება თავს არიდებს. ამის გამო სლენგური ლექსიკონი განსაკუთრებით მდიდარია ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ძალადობა, კრიმინალი, ნარკოტიკები, სექსი. საჭიროა გავარჩიოთ სლენგი ჟარგონისგან, რომელიც წარმოადგენს კონკრეტული პროფესიის ტექნიკურ ლექსიკონს. ჟარგონი, ისევე, როგორც სლენგის ბევრი მაგალითი, შეიძლება გამოყენებულ იქნას საუბრიდან იმ ადამიანების „გასაძევბლად“ რომლებიც ჯგუფის წევრები არ არიან. სლენგის ძირითადი ფუნქციაა საშუალება მისცეს მომხმარებლებს სიზუსტით ისაუბრონ მოცემულ სფეროში ტექნიკურ საკითხებზე. ↑ Dumas, Bethany K. and Lighter, Jonathan (1978) "Is Slang a Word for Linguists?" American Speech 53 (5): 14-15.
Ben (ალბომი)

Ben — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის მეორე სოლო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1972 წელს, ლეიბლზე Motown. ამ ალბომიდან გამოცემული სინგლი „Ben“ იქცა მომღერლის ერთ-ერთ წარმატებულ სიმღერად. ↑ Aletti, Vince. (1972-12-07) Michael Jackson : Ben : Music Review : Rolling Stone. Rolling Stone. Wenner Media LLC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-18. ციტირების თარიღი: 2010-03-30. ↑ Michael Jackson - Ben (album). LesCharts.com. Hung Medien. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 თებერვალი 2010. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ Michael Jackson - Ben. The ოფიციალური ჩარტების კომპანია. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ 4.0 4.1 allmusic ((( Michael Jackson > Charts & Awards > Billboard Albums ))). Allmusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ 5.0 5.1 5.2 allmusic ((( Michael Jackson > Charts & Awards > Billboard Singles ))). Allmusic. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ David Kent (1993). Australian Chart Book 1970 - 1992. Australian Chart Book, St Ives, N.S.W.. ISBN 0-646-11917-6.  ↑ Michael Jackson - Ben (chnason). LesCharts.com. Hung Medien. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 თებერვალი 2010. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ Michael Jackson - Ben. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-21. ციტირების თარიღი: 2010-03-26. ↑ British album certifications – Michael Jackson – Ben. ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია. შეიყვანეთ Ben ველში Search. აირჩიეთ Title ველში Search by. შეიყვანეთ album ველში By Format. დააწკაპუნეთ ღილაკზე Go
Got to Be There

Got to Be There — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სადებიუტო სოლო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1972 წელს, ლეიბლზე Motown. ალბომში შეტანილია ცნობილი სიმღერა Got to Be There, რომელიც სინგლის სახით გამოვიდა 1971 წლის 7 ოქტომბერს. დისკის წარმატება აღნიშნული იქნა ბილბორდის 200 ალბომის ჩარტში #14 ადგილზე მოხვედრით. ↑ Allmusic review ↑ http://www.dftmc.info/main.html ↑ French Albums Charts - Got to Be There. ↑ UK Albums Chart - ივნისი 25, 1972. The Official UK Charts Company. ↑ Billboard 200- ივნისი 25, 1972. ↑ American album certifications – Michael Jackson – Got to Be There. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH
Beat It

Beat — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, შეტანილი მის ალბომში Thriller. იგი, ამ დისკიდან რიგით მესამე სინგლის სახით გამოიცა 1983 წლის 14 თებერვალს. სიმღერას ასევე თან ახლდა მუსიკალური ვიდეოს გამოსვლაც, რომელშიც ერთმანეთს ორი დანაშაულებრივი დაჯგუფება ცეკვით ეჯიბრება. სინგლის წარმატებას ხაზი გაუსვა გრემის ორმა ჯილდომ. სიმღერამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სტუდიური ალბომის ყველა დროის გაყიდვადი დისკების სიაში შეყვანისას. 1989 წლისათვის სიმღერას მიენიჭა პლატინის სტატუსი. წლების განმავლობაში რამდენიმე მუსიკოსმა საკუთარი ინტერპრეტაციით შეასრულა სიმღერის ვერსიები. ასეთ მუსიკოსებს შორის არიან ფერჯი, შეშლილი ელ იანკოვიჩი და ჯგუფი Fall Out Boy. 12" სინგლი (Epic TA 3258) Beat It - 4:18 Burn This Disco Out - 3:38 The Jacksons - Don't Stop 'Til You Get Enough (საკონცერტო) - 4:22 7" სინგლი (Epic A 3184 02) Beat It - 4:18 Get On The Floor - 4:44 ორმაგი დისკი (Epic 82876 72518 2 / EAN 0828767251820) Beat It - 4:18 Beat It (მობის რემიქსი) - 6:11 Beat It (მუსიკალური ვიდეო) - 4:56 ↑ Halstead & Cadman 2003, p. 40. sfn error: no target: CITEREFHalsteadCadman2003 (help) ↑ Cromelin, Richard (December 12, 1982). „Jackson goes over 'The Wall'“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: April 3, 2015. ↑ Gill, Andy (June 27, 2009). „'Thriller' was the masterpiece that set tone for pop's next generation“. The Independent. ციტირების თარიღი: April 3, 2015.