laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალექსანდრა პავლეს ასული

ალექსანდრა პავლეს ასული (რუს. Александра Павловна; დ. 9 აგვისტო, 1783, ცარსკოე სელო, რუსეთის იმპერია — გ. 16 მარტი, 1801, ბუდა, უნგრეთის სამეფო) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ისა და მისი მეუღლის, იმპერატრიცა სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის ქალიშვილი. რუსეთის ორი იმპერატორის: ალექსანდრე I-ისა და ნიკოლოზ I-ის და. ავსტრიის ერცჰერცოგინია როგორც საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ II-ის ვაჟის, იოზეფის მეუღლე. ალექსანდრა დაიბადა 1783 წლის 9 აგვისტოს ცარსკოე-სელოში. იგი იყო რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ერთადერთი ვაჟის, დიდ მთავარ პავლე პეტროვიჩისა და მისი მეორე ცოლის, სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის უფროსი ქალიშვილი. იგი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა გატჩიცის სასახლეში, სადაც იღებდა კარგ განათლებას და ემზადებოდა საზღვარგარეთ გასათხოვებლად. თავდაპირველად იგეგმებოდა, რომ ალექსანდრა ცოლად გაჰყოლოდა შვედეთის 14 წლის მეფე გუსტავ IV-ს, მეფე გუსტავ III-ისა და დედოფალ სოფია მაგდალენა დანიელის ვაჟს. შვედებსა და რუსებს შორის საქორწინო მოლაპარაკებები საკმაოდ დიდ ხანს მიმდინარეობდა. ის იყო რუსეთში უკვე ნიშნობა უნდა გამოეცხადებინათ, რომ ახალგაზრდა მეფე გუსტავ IV-მ უარი განაცხადა ალექსანდრას ცოლად შერთვაზე. ამის მიზეზი ის იყო, რომ მეფეს იგი გარეგნულად არ მოეწონა, მას კი სურდა, რომ თავისი დედოფალი ლამაზი ყოფილიყო. ამ მიზნით მან ცოლად ალექსანდრას ძმის, დიდ მთავარ ალექსანდრეს ცოლის, პრინცესა ლუიზა ბადენელის ღვიძლი და, ფრედერიკა ბადენელი შეირთო, რომელიც მეფის სილამაზის კრიტერიუმებს სრულად აკმაყოფილებდა. შვედებთან ჩაშლილი მოლაპარაკებების შემდეგ, 1798 წელს პეტერბურგს ალექსანდრას ბიძა, ჰერცოგი ალექსანდერ ფრიდრიხ ვიურტემბერგელი ეწვია, რომელმაც წამოჭრა ალექსანდა პავლოვნას ავსტრიაში გათხოვების წინადადება. იმპერატორ პავლე I-ს ეს იდეა ძალიან მოეწონა და საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც II-თან სასწრაფოდ წამოიწყო მოლაპარაკებები. გადაწყდა, რომ ალექსანდრა ცოლად ფრანცის უმცროს ძმას, საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ II-ისა და დედოფალ მარია ლუისა ესპანელის ვაჟს, უნგრეთის პალატინ იოზეფს უნდა გაჰყოლოდა ცოლად. მოლაპარაკებები წარმატებით დასრულდა და 1799 წლის 30 ოქტომბერს პეტერბურგში შედგა ალექსანდრასა და იოზეფის ქორწინება. ამის შემდეგ ალექსანდრას ავსტრიის ერცჰერცოგინიის წოდება მიენიჭა და ქმართან ერთად გადასახლდა უნგრეთში. ამ დროს ალექსანდრა 16 წლის იყო, ხოლო იოზეფი 23-ის. მათი ქორწინება ძალიან ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან 1801 წლის 16 მარტს ალექსანდრა პავლოვნა მშობიარობას გადაჰყვა, 17 წლის ასაკში. მან გოგონა გააჩინა, რომელსაც იოზეფმა მის პატივსაცემად ალექსანდრინა დაარქვა, თუმცა ისიც მალევე დაიღუპა, რის გამოც იოზეფმა ამის შემდეგ კიდევ ორჯერ იქორწინა. Volovik Oleg Evgenyevitch. Velikaya Kniaginya Alexandra Pavlovna. Semia, Jizny, Sudba, Pamiaty. Interpressfact. 2005. Budapest. ISBN 963-218-146-8 Beeche, Arturo, The Grand Duchesses, Eurohistory, 2004. ISBN 0-9771961-1-9 Palmer, Alan, Alexander I tsar of War and Peace, 1974. ISBN 0-06-013264-7 Troyat, Henri, Catherine the Great, 1980. ISBN 0-425-05186-2
პატარა ჩანი

პატარა ჩანი (რუს. Малые Чаны) — მარილიანი ტბა რუსეთში, ნოვოსიბირსკის ოლქში. გაწოლილია ბარაბის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 106 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 200 კმ², საშუალო სიღრმე 1,4 მ. გადაჭიმულია აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთისაკენ 21,5 კმ-ზე, სიგანე 12 კმ. ფშანით უკავშირდება უფრო მოზრდილ და მარილიან ჩანის ტბას. უკავია სუფოზიური წარმოშობის ბრტყელი დეპრესია. წარმოიშვა 10-13 ათ. წლის წინ. აქვს არასწორი ოვალური ფორმა. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. ერთვის მდინარე ჩულიმი. წყლის დონის მატება იწყება გაზაფხულზე და ემთხვევა გაზაფხულის წყალდიდობას. ზაფხულში დონე იკლებს. ყინულით იფარება ოქტომბრის ბოლოსა და ნოემბერში, გაძვიფვა გრძელდება აპრილამდე და მაისის დასაწყისამდე. მაისში წყალი თბება 10°С-მდე, ხოლო ივლისში 24°С-მდე. სექტემბერში ტემპერატურა ეცემა 14-16°С-მდე. მინერალიზაცია 0,8 გრ/დმ³. ტბაზე გადის ფრინველთა მრავალი სახეობის სეზონური მიგრაციის გზები. ტბიდან სამხრეთით განლაგებულია აღკვეთილი „მაისკოე-უტრო“. ნახევარკუნძულს „გრივა-ვერტკოვა“-ს ფართობით 5,16 კმ² აქვს ბუნების ძეგლის სტატუსი. ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზეა მცენარეთა და ცხოველთა 20 სახეობა, რომლებიც რუსეთის წითელ წიგნშია შეტანილი. მდიდარია თევზით, განვითარებულია თევზის რეწვა. სანაპიროზე არის დასახლებები. 2005 წელს ტბის რაიონში შეინიშნებოდა ფრინველის გრიპის ეპიზოოტიის კერა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 «Вода России» - Малые Чаны (რუსული) ↑ Территория больших надежд[მკვდარი ბმული] (რუსული) ↑ Барабинское море» — озеро чаны - Наука в Сибири დაარქივებული 2020-06-26 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
ელენა პავლეს ასული

ელენა პავლეს ასული (რუს. Елена Павловна, გერმ. Helena Pavlowna; დ. 24 დეკემბერი, 1784, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 24 სექტემბერი, 1803, ლუდვიგშლასტი, გერმანია) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ისა და იმპერატრიცა სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის ქალიშვილი. რუსეთის ორი იმპერატორის: ალექსანდრე I-ისა და ნიკოლოზ I-ის და. მეკლენბურგ-შვერინის დიდი ჰერცოგინია როგორც ფრიდრიხ ლუდვიგ მეკლენბურგელის მეუღლე. ელენა პავლოვნა დაიბადა 1784 წლის 24 დეკემბერს სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ერთადერთი ვაჟის, დიდ მთავარ პავლე პეტროვიჩისა და მისი მეორე ცოლის, სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის შუათანა ქალიშვილი. როგორც ცნობილია, მას სახელი ბებიის გავლენით დაარქვეს ბერძნული მითოლოგიური პერსონაჟის, ელენე ტროელის პატივსაცემად. ელენა ძალიან ახლოს იყო თავის უფროს დასთან, ალექსანდრა პავლოვნასთან, რომელთან ერთადაც იღებდა განათლებას და ემზადებოდა საზღვარგარეთ გასათხოვებლად. აღსანიშნავია, რომ დების ცხოვრება შემდგომში ძალიან ჰგავდა ერთმანეთისას. მას შემდეგ, რაც ალექსანდრა პავლოვნა 1799 წელს ცოლად ერცჰერცოგ იოზეფ ავსტრიელს შერთეს, მშობლებმა ელენას გათხოვებაზეც დაიწყეს ფიქრი. იმავე წლის თებერვალში ელენა პავლოვნა დანიშნეს ჰერცოგ ფრიდრიხ ლუდვიგ მეკლენბურგ-შვერინელზე, რომელიც ჯერ კიდევ თებერვალში ჩავიდა თავისი საცოლის გასაცნობად. წყვილი მალევე დაახლოვდა, რასაც 1799 წლის 23 ოქტომბერს სანქტ-პეტერბურგში ელენა პავლოვნა რომანოვასა და ფრიდრიხ ლუდვიგ მეკლენბურგელის ქორწინება მოჰყვა. თავისი დედისა და ბებიის წარმომავლობის გამო, ელენამ ბავშვობიდანვე კარგად იცოდა გერმანული ენაცა და წეს-ჩვეულებებიც, რის გამოც გერმანიაში გადასახლება მისთვის რთული გადასატანი არ ყოფილა. მეკლენბურგში ჩასვლიდან მალევე, ელენამ ვაჟი გააჩინა, რასაც ორ წელიწადში გოგონაც მოჰყვა. ელენასათვის საშინელი დარტყმა იყო ოჯახის წევრების გარდაცვალება. 1801 წლის 11 მარტს შეთქმულებმა მამამისი, იმპერატორი პავლე I მოკლეს, რასაც ამავე წლის 16 მარტს მოჰყვა ელენას საყვარელი დის, ალექსანდრას მშობიარობის დროს გარდაცვალება. შესაძლოა ითქვას, რომ ამის შემდეგ მთელი დარჩენილი ცხოვრება ელენამ გლოვაში გაატარა, რამაც ერთობ დაასუსტა მისი ორგანიზმი. ამგვარ პირობებში 1803 წლის 23 სექტემბერს მან მეორე ბავშვი გააჩინა. ეს ნამდვილი დარტყმა იყო მისთვის, რადგან მშობიარობა საშინლად გართულდა. ამის გამო, 1803 წლის 24 სექტემბერს, ბავშვის გაჩენიდან მეორე დღეს, 18 წლის ელენა პავლოვნა გარდაიცვალა. ელენას გარდაცვალების შემდეგ მისი მეუღლე კიდევ ორჯერ დაქორწინდა. აღსანიშნავია ისიც, რომ მისი შთამომავალი იყო დანიისა და ისლანდიის მეფე კრისტიან X-ის მეუღლე, დედოფალი ალექსანდრინა მეკლენბურგ-შვერინელი. პაულ ფრიდრიხი (1800-1842), მეკლენბურგ-შვერინის დიდი ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ფრიდრიხ ვილჰელმ III-ის ქალიშვლი ალექსანდრინა პრუსიელი, რომელთანაც შეეძინა ექვსი შვილი, თუმცა ასევე ჰყავდა ოთხი უკანონო შვილიც; მარია ლუიზა (1803-1862), ცოლად გაჰყვა საქსენ-ალტენბურგის ჰერცოგ გეორგ I-ს, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი; Hans Kenzler: Kurze Lebenszeit edel ausgefüllt. Warum Ludwigslust ein Helenen-Paulownen-Mausoleum hat in: Mecklenburg-Magazin (2006), n° 37, p. 13. Alan Palmer: Alexander I., ISBN 3-453-55114-1 Zoe Oledenburg: Katharina II., ISBN 3-453-55018-8
კულუნდის ტბა

კულუნდის ტბა (რუს. Кулундинское озеро) — მწარე-მლაშე ტბა რუსეთში, ალთაის მხარეში. გაწოლილია კულუნდის ვაკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 98 მ სიმაღლეზე. ფშანით უკავშირდება ქუჩუქის ტბას. წყალშემკრები აუზი მოქცეულია კონტინენტური კლიმატის ფარგლებში, გამოირჩევა ცხელი მშრალი ზაფხულითა და ცივი მცირეთოვლიანი ზამთრით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -18°C, ივლისის 21°С. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 250–350 მმ. ზამთარში თოვლის საფარველი გამოცლილია ძლიერი სტეპური ქარებით. კულუნდის სტეპში ხშირია გადასვლები სითბოდან სიცივისაკენ. ტბას ერთვის მდინარეები, რომელთაგან მნიშვნელოვანია კულუნდა და სუეტკა. გაუდინარია, რის გამოც წყლის დონე ექვემდებარება საუკუნოვან და მრავალწლოვან რყევას. გასულ საუკუნეში მაღალი დონეები დაფიქსირდა 1915–16 წლებში, ყველაზე დაბალი 1936 წელს. დაახლოებით 200 წლის წინ ტბას ჰქონდა გაცილებით უფრო დიდი ფართობი. თანამედროვე მისი დონე 13–14 მ-ით უფრო დაბალია. საზრდოობს ძირითადად მდნარი თოვლის წყლით, მნიშვნელოვანი წილი მოდის აგრეთვე მიწისქვეშა წყლებზე. გამოხატულია დონის სეზონური რყევები: მაისსა და ივნისში მიმდინარეობს მისი მატება 20–30 სმ-ით, რის შემდეგაც ხდება კლება, რომელიც შეადგენს 25–50 სმ-ს. წყლის კიდე მდებარეობს 98–99 მ-ზე. სარკის ფართობი მერყეობს 615-იდან 770 კმ²-მდე. ტბა არაღრმაა, საშუალო სიღრმე შეადგენს 2,5–3 მ-ს, ხოლო მაქსიმალური 5 მ-ს. ტბის დიამეტრია დაახლოებით 35 კმ. ზამთარში არ იყინება. ზაფხულში წყლის ტემპერატურა ადის 26 °С-მდე. ალთაის მხარის უდიდესი ტბაა. ტბის სამხრეთი და დასავლეთი ნაპირები დაბალია და დაჭაობებული, უხვად გვხვდება ქვიშიანი თავთხელები, ჩრდილოეთი ნაპირები ციცაბოა და ფლატოვანი. ტბის აღმოსავლეთ ნაწილში ბევრი კუნძულია. აღმოსავლეთი ნაპირი წარმოდგენილია მრავალრიცხოვანი ყურეებით, მცენარეულობას პრაქტიკულად მოკლებული ნიადაგი აქ მლაშობიანია. საერთო მინერალიზაცია ღია წყლის პერიოდში სეზონის შესაბამისად მერყეობს 70-100-იდან 260 გრ/ლ-მდე. შეიცავს მირაბილიტის მარაგს, წყალი ძლიერ მინერალიზებლია, აქვს მლაშე ან მწარე-მლაშე გემო. თავისი ქიმიური შედგენილობით კულუნდის ტბის რაპა ახლოსაა მკვდარი ზღვის რაპასთან. კიბოსნაირების ცხოველმოქმედებასთანაა დაკავშირებული სამკურნალო ტალახის ფენის წარმოშობა. ამ ტალახს აქვს გოგირდწყალბადის სუნი, შავი ფერი, ერთგვაროვანი კონსისტენცია. როდესაც ტალახი შრება იგი ხდება ფერფლისებრ-რუხისფერი. ლამის ტალახსა და რაპას იყენებენ სოფელ ზნამენკის ტალახით სამკურნალო დაწესებულებაში, რომელიც ტბიდან ჩრდილოეთით 2 კმ-შია განლაგებული. მარილების შემცველობის მაღალი დონის გამო ტბაში თევზი არ გვხვდება. რუსეთის ტბები კულუნდის ტბა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 «Вода России» - Кулундинское озеро - Научно-популярная энциклопедия (რუსული) ↑ Озеро Кулундинское (Алтайский край) (რუსული)
მილი ბობი ბრაუნი

მილი ბობი ბრაუნი (ინგლ. Millie Bobby Brown; დ.19 თებერვალი, 2004) — ინგლისელი მსახიობი და კინოპროდიუსერი. ცნობილი გახდა პერსონაჟ თერთმეტის როლის განსახიერებისთვის Netflix-ის ტელესერიალში უცნაური ამბები. 13 წლის ასაკში მიიღო პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს ნომინაცია. 2019 წელს გადაიღეს პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმში „გოძილა: მონსტრების მეფე“. ბრაუნი დაიბადა მარბელიაში, მალაგაში (ესპანეთი), კელი და რობერტ ბრაუნების ოჯახში. 4 წლის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბორნმუთში, (ინგლისი), ხოლო ერთი წლის შემდეგ ორლანდოში, ფლორიდის შტატში (აშშ). მისი დებიუტი კინოში შედგა 2013 წელს ABC-ის ტელესერიალში „ერთხელ საოცრებათა ქვეყანაში“. 2018 წელს მილი ბობი ბრაუნი გახდა იუნისეფის კეთილი ნების ყველაზე ახალგაზრდა ელჩი.. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მილი ბობი ბრაუნი“ ვიკისაწყობში. მილი ბობი ბრაუნი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში მილი ბობი ბრაუნი — Rotten Tomatoes ↑ Millie Bobby Brown (2004-). Biography.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 აგვისტო, 2018. ციტირების თარიღი: 10 აგვისტო, 2018 ↑ Kit, Borys; Belloni, Matthew (4 ოქტომბერი, 2016). „'Stranger Things' Star's Father Demands Cash From Agents to Represent Her (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 დეკემბერი, 2017. ციტირების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=, |date=, და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Miller, Gregory E.. (15 სექტემბერი, 2017) At 13, 'Stranger Things' star Millie Bobby Brown is an icon in the making. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 დეკემბერი, 2017. ციტირების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2017. ↑ Millie Bobby Brown: 'I've been bullied: that inspires me'. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 ნოემბერი, 2018. ციტირების თარიღი: 21 ნოემბერი, 2018.
XV საუკუნე

XV (მეთხუთმეტე) საუკუნე იულიუსის კალენდრის მიხედვით — საუკუნე 1401 წლის 1 იანვრიდან 1500 წლის 31 დეკემბრამდე. ეს არის II ათასწლეულის მე-5 საუკუნე. დასრულდა 524 წლის წინ. ევროპაში, მე-15 საუკუნე მოიცავს გვიანი შუა საუკუნეების, ადრეული რენესანსისა და ადრეული თანამედროვე პერიოდის მონაკვეთებს. ტექნოლოგიურ, საზოგადოებრივ და კულტურულ სფეროებში მე-15 საუკუნის უმთავრეს მიღწევათაგან, მრავალი შეიძლება ჩაითვალოს შემდგომი საუკუნეების ე.წ. „ევროპული სასწაულის“ (ინგლ. European miracle) მაუწყებლად. მაგ., სახვით ხელოვნებაში პერსპექტივის მეცნიერულ თეორიასა და საქმიანობის ისეთ თანამედროვე სფეროებს, რომლებიც დღეს საბანკო საქმისა და საბუღალტრო აღრიცხვის სახელითაა ცნობილი, იტალიაში ჩაეყარა საფუძველი. დასრულდა ასწლიანი ომი, რომელიც ინგლისელებზე საფრანგეთის სრული გამარჯვებით დაგვირგვინდა კასტიიონის ბრძოლაში (ფრანგ. Bataille de Castillon) 1453 წლის 17 ივლისს. კონფლიქტის შემდგომმა ფინანსურმა სირთულეებმა ინგლისში გამოიწვია ვარდების ომი, — დინასტიური ომების სერია ინგლისის სამეფო ტახტის დაუფლებისათვის, რომელიც საბოლოოდ ლანკასტერელთა გამარჯვებით დასრულდა, როდესაც 1485 წლის 22 აგვისტოს რიჩმონდის გრაფმა ჰენრი ტიუდორმა ბაზვორთის ბრძოლაში დაამარცხა რიჩარდ III და ინგლისის მეფე გახდა, რითაც ტიუდორების 117-წლიან მმართველობას დაუდო საფუძველი. ომმა გამოიწვია უზარმაზარი ნგრევა და მანამდე არნახული დანაკარგი ინგლისის მოსახლეობაში. კონფლიქტის დროს ინგლისის ფეოდალური არისტოკრატიის წარმომადგენელთა დიდი ნაწილი განადგურდა. ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქი კონსტანტინოპოლი, რომელიც ცნობილი იყო მსოფლიოს დედაქალაქის სახელით — 53-დღიანი ალყის შემდეგ დაეცა ოსმალეთის იმპერიის სულთან მეჰმედ II-ის ფერხთით 1453 წლის 29 მაისს, რასაც შედეგად მოჰყვა ბიზანტიის იმპერიის რუკიდან გაქრობა. ათწლეულები და წლები საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები 1401 - 1402 - ... 1498 - 1499 - საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოღვაწენი 1401 - 1402 - ... 1498 - 1499 - დაიწყო დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქა. შუაინგლისური ენიდან ახალინგლისურ ენაზე გადასვლის ფაზის დაწყება. პორტუგალიელებმა გამოიგონეს კარაველა. 1410–1415 — ფილიპო ბრუნელესკიმ შექმნა სახვით ხელოვნებაში პერსპექტივის მეცნიერული თეორია. 1440-იანი წლები — იოჰან გუტენბერგის მიერ წიგნის ბეჭდვის საქმეში მასობრივი წარმოების პროცესის გამოგონება. 1443–1446 — კორეელ მეცნიერთა ჯგუფმა შექმნა ჰანგილი — კორეული დამწერლობა 1450 — კლავესინის გამოგონება ↑ კარაველა // საზღვაო ლექსიკონი ↑ კარაველა // ბიბლიოვიკი ↑ პერსპექტივა (სახვით ხელოვნებაში) // ბიბლიოვიკი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: XV საუკუნე
ნინო ტყეშელაშვილი

ნინო სოფრომის ასული ტყეშელაშვილი (დ. 1874, ქუთაისი, — გ. 1956, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, პედაგოგი, ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი. კარიერა მასწავლებლობით დაიწყო დიდ ჯიხაიშში, შემდეგ — თბილისში. 1906 წლიდან აქტიურად იყო ჩართული ქალთა რეგიონული ორგანიზაციების საქმიანობაში, ადგილობრივი პრესისთვის წერდა სტატიებს ქალთა ისტორიული როლისა და უფლებების შესახებ. საბჭოთა წლებში აქვეყნებდა საბავშვო მოთხრობებს და ზღაპრებს. დაიბადა ქუთაისში, ყოფილი მღვდლის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია. 1890-იან წლებში ნიკო ნიკოლაძის და ოლღა გურამიშვილის მიწვევით სოფელ დიდი ჯიხაიშის სკოლაში რუსულის მასწავლებლად მუშაობდა. 1903 წელს მოსკოვში გაემგზავრა სტომატოლოგიის შესასწავლად. მონაწილეობდა სტუდენტურ გამოსვლებში. 1906 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და თბილისში, საზოგადო მოღვაწის — მარიამ დემურიას საკვირაო სკოლაში დაიწყო მუშაობდა მასწავლებლად. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა დემურიას საზოგადოებრივმა აქტიურობამ და ეკატერინე გაბაშვილის მწერლობამ. მონაწილეობდა რუსეთის რევოლუციის (1905-1907) მომდევნო პერიოდში ქალთა სამოქალაქო და პოლიტიკური მონაწილეობისთვის მოძრაობაში. სახელი გაითქვა იმიტირებული სასამართლო პროცესით „ქრისტინეს გასამართლება“ (ეგნატე ნინოშვილის „ქრისტინეს“ მიხედვით), რომელიც სახალხო თეატრების სცენაზე იმართებოდა და სადაც ქრისტინეს ცნობილი მსახიობი ეფემია მესხი განასახიერებდა. ქალთა უფლებების შესახებ სტატიებს აქვეყნებდა იმდროინდელ ქართულ პრესაში („ნაკადული“, „ცნობილის ფურცელი“, „კლდე“, „ქართველი ქალის ხმა“, „თეატრი და ცხოვრება“ და სხვ.). წერდა ფსევდონიმებითაც („სუფრაჟისტკა“, „მერცხალა“). 1906 წლიდან ჩართული იყო ანასტასია გედევანიშვილის მიერ დაარსებულ „ქალთა თანასწორუფლებიანობის საქართველოს კავშირის“ საქმიანობაში. ამ ორგანიზაციამ 1908 წელს მისასალმებელი წერილი გაუგზავნა სრულიად რუსეთის ქალთა პირველ ყრილობას. ამავე პერიოდში ნინო ტყეშელაშვილი გამოეყო კავშირს და იყო იმ 136 ქალს შორის, რომელთაც შექმნეს „კავკასიელ ქალთა საზოგადოება“. ეს ორგანიზაცია იბრძოდა ქალთა საარჩევნო უფლებებისთვის, ქმნიდა კლუბებს ქალებისთვის, სადაც მათ წერა-კითხვას და ხელსაქმეს ასწავლიდნენ. მიმდინარეობდა პროპაგანდა პროსტიტუციის, როგორც „საზოგადოებრივი სიბოროტის“ წინააღმდეგ. ქალთა უფლებებისთვის ბრძოლას განაგრძობდა საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებშიც (1918-1921). საბჭოთა პერიოდში ტყეშელაშვილი ძირითადად საბავშვო მწერლობით იყო დაკავებული. 1930 წლიდან მისი ზღაპრები, მოთხრობები და იგავ-არაკები (მათ შორის, „სპილო და მტაცებლები“, „მგალობელი ჩიტები“, „ვირი“ და სხვ.) სისტემატურად იბეჭდებოდა ჟურნალ-გაზეთებში. ტყეშელაშვილს ეკუთვნის ასევე მოგონებები მისი თანამედროვე მწერლების და საზოგადო მოღვაწეების — ეკატერინე გაბაშვილის, ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთლის, ანასტასია ერისთავი-ხოშტარიას, კეკე მესხის, მარიამ დემურიას, ქეთევან ირემაძის, შიო არაგვისპირელის, იოსებ გრიშაშვილის, გიორგი ქუჩიშვილის და სხვათა შესახებ. ჩიხლაძე, ნინო. ნინო ტყეშელაშვილი დაარქივებული 2019-03-18 საიტზე Wayback Machine. . ფრაგმენტი წიგნიდან „ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე ქალები“ (თბილისი, 1990). ნანახია 23 თებერვალი, 2020. გაფრინდაშვილი, ლელა. ნინო ტყეშელაშვილი. „სამხრეთ კავკასია: ფემინიზმი და გენდერული დემოკრატია“ (ჰაინრიხ ბიოლის ფონდი). ნანახია 23 თებერვალი, 2020.
ორკუზიანი აქლემი

ორკუზიანი აქლემი, ბაქტრიანი (ლათ. Camelus bactrianus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი აქლემისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 250–300 სმ, სიმაღლე მინდაოში 180–210 სმ, მასა 690 კგ-მდე. კისერი გრძელია, ზურგზე ორი ცხიმოვანი კუზი აქვს; ბეწვი მოწითალო-მოყავისფრო-ქვიშისფერია. მოშინაურებულია დაახლოებით 5 ათასი წლის წინ; მეორე სახელი ბაქტრიის მიხედვით მიიღო. რამდენიმე ჯიშს აშენებენ ცენტრალურ და შუა აზიაში, ყაზახეთში. ამტანი ცხოველია, კარგად უძლებს სიცხესა და სიცივეს, თუმცა სარწყულებლის ნაკლებობას ვერ ეგუება (ეს გახდა მისი არეალისა და რიცხოვნობის შემცირების მიზეზი ველურ ბუნებაში). ერთ ჯერზე შეუძლია 50 ლიტრი წყლის დალევა, მათ შორის მარილიანის. ჭამს უდაბნოს პრაქტიკულად ყველანაირ მცენარეულობას, განსაკუთრებით საჭიროებს ჰალოფიტებს. მამრების სქესობრივი აღგზნების პერიოდი ზამთარშია, მათ შორის ზოგჯერ სასტიკი ორთაბრძოლები იმართება. ერთ ნაშიერს მარტში იგებს. მეაქლემეობა გარეული ორკუზიანი აქლემი Щипанов Н. А. БАКТРИАН // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М., 2005. — стр. 681. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 37. ↑ ბაქტრიანი // უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, თბ.: განათლება, 1989.
გარეული ორკუზიანი აქლემი

გარეული ორკუზიანი აქლემი, გარეული ბაქტრიანი (ლათ. Camelus ferus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი აქლემისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 2,25–3,45 მეტრი, მასა 300–690 კილოგრამი. აღმოაჩინა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ 1877 წელს; დღეს გვხვდება მხოლოდ ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთსა და სამხრეთ-დასავლეთ მონღოლეთში (გობის უდაბნო). ბინადრობს ბუჩქნარიან და ღორღიან ადგილებში. შინაურ ორკუზიან აქლემთან შედარებით მსუბუქი აგებულებისაა, აქვს გრძელი კიდურები და ცვალებადი შეფერილობა, კუზიც უფრო მცირე ზომისაა. სიცხესა და სიცივეს კარგად უძლებს, თუმცა სარწყულებლის ნაკლებობას ვერ იტანს, რამაც მნიშვნელოვნად შეამცირა მისი გავრცელების არეალი და რიცხოვნობა. იკვებება უდაბნოს მცენარეულობით. ცხოვრობენ 4–6 სულისაგან შედგარ ჯგუფებად, იშვიათად 15-სულიან ჯოგებად. ახასიათებს შორეული მომთაბარეობები. მეტად აქტიურია დილით და საღამოს. მარტში შობს ერთ ნაშიერს. ადრე ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან ნადირობის ობიექტი იყო. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში როგორც გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობა. ველურ ბუნებაში დარჩენილია 950-მდე ინდივიდი. რაოდენობის შემცირების მიზეზებია: ნადირობა, ჰაბიტატის დაკარგვა და შინაურ ცხოველებთან კონკურენცია საკვების გამო. Щипанов Н. А. БАКТРИАН // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М., 2005. — стр. 681. ↑ 1.0 1.1 1.2 Bactrian Camel. Edge of Existence. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2020. ↑ 2.0 2.1 Bactrian Camel. IUCN. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2024. ↑ Wild Bactrian Camels Critically Endangered, Group Says. National Geographic (3 დეკემბერი, 2002). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-24. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2020.
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2020

საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2020 — საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასის გათამაშება რომელიშიც ერთმანეთს თბილისის „დინამო“ (ეროვნული ლიგის გამარჯვებული) და „საბურთალო“ (საქართველოს თასის გამარჯვებული) დაუპირისპირდნენ. მატჩი გაიმართა 2020 წლის 23 თებერვალს, მიხეილ მესხის სათადარიგო სტადიონზე გაიმართა. შეხვედრას 3000-მდე გულშემატკივარი დაესწრო. მატჩში ერთადერთი გოლი გიორგი კოხრეიძემ, მატჩის 14-ე წუთზე, პენალტით გაიტანა. შეხვედრის მიმოხილვა
ერთკუზიანი აქლემი

ერთკუზიანი აქლემი, დრომედარი, ნარაქლემა (ლათ. Camelus dromedarius) — ძუძუმწოვარი ცხოველი აქლემისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 250 სმ, სიმაღლე მინდაოში 180–210 სმ, მასა 450–550 კგ. ცნობილია მხოლოდ როგორც შინაური ცხოველი (მოშინაურებულია 5 ათასზე მეტი წლის წინათ ან უფრო ადრე). ერთკუზიანი აქლემის ველურად ცხოვრების უკანასკნელი ადგილი ჩრდილოეთი აფრიკა, არაბეთის ნახევარკუნძული და ამიერკავკასია იყო. ორკუზიანი აქლემისგან განსხვავდება კუზით, მაღალი ფეხებით, უფრო მოკლე და ღია ბეწვით, მალებისა და თავის ქალის აგებულებით. კარგად იტანს მაღალ სიცხეს, თუმცა ყინვებს ვერ უძლებს; შეუძლია 10 დღე წყლის გარეშე ყოფნა, შეკაზმულს 80 კილომეტრის გავლა, 16 კმ/სთ სიჩქარის განვითარება, ზოგჯერ 23,5 კმ-სთ-მდეც. აშენებენ ჩრდილოეთ აფრიკაში, წინა და ცენტრალურ აზიაში, ინდოეთში; შეყვანილია მექსიკასა და ავსტრალიაში. მეაქლემეობა ДРОМЕДАР // Большая российская энциклопедия. т. 9. — М., 2007. — стр. 364. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 37. ↑ 2.0 2.1 დრომედარი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006.
ობლოჟკი

ობლოჟკი (უკრ. Обложки) — სოფელი უკრაინაში, სუმის ოლქის ჰლუხივის რაიონში. უატმკ კოდი — 5921583501. მოსახლეობა 2001 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენდა 857 ადამიანს. არის ობლოჟკის სოფლის საბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. საბჭოში არ შედის სხვა დასახლებები. სოფელი ობლოჟკი მდებარეობს მდინარე რაკიტას სანაპიროზე, დინების ქვედა ნაწილში 2 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს სოფელი შჩებრი, 1,5 კილომეტრის მანძილზე მდებარეობს სოფელი პოლოშკი. ამ ადგილას მდინარე შრება, მასზე რამდენიმე საგუბარია გაკეთებული. მდინარის გვერდით გადის საავტომობილო გზა М-02 (E  101). სოფელი ობლოჟკი ცნობილია XVIII საუკუნიდან. სოფლის მახლობლად აღმოჩენილია ძველი რუსული ეპოქის ნაქალაქარი (XI-XIII საუკუნეები). სოფელი შედიოდა ჩერნიჰივის გუბერნიის ჰლუხივის მაზრის ტულიგოლოვოს ვოლოსტის (თემის) შემადგენლობაში. ობლოჟკიში მდებარეობდა მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია. ეკლესიის მღვდელმსახურები: 1843 — მღვდელი თედორე შელიაკოვსკი და მღვდელი თედორე სმიჩკოვი; 1903 — მღვდელი პეტრე კირილეს ძე; 1912–1916 — მღვდელი მიხეილ ბორნია, მეფსალმუნე პეტრე იასნოპოლსკი. ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება „როსინკა“. საბჭოთა მეომრების საძმო საფლავი. ↑ Сайт Верховной рады Украины.
ვიკუნია (გვარი)

ვიკუნია (ლათ. Vicugna) — მცოხნელ ძუძუმწოვართა გვარი აქლემისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ორ სამხრეთამერიკულ სახეობას: ვიკუნიასა და ალპაკას. ადრე ეს სახეობები ლამის გვარში შედიოდნენ. ადრე ითვლებოდა, რომ ალპაკა ჰუანაკოსაგან წარმოიშვა, თუმცა 2001 წელს ლონდონის სამეფო საზოგადოების ერთ-ერთ ჟურნალში ალპაკის დნმ-ის შესახებ გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით იგი მიეკუთვნა ვიკუნიის გვარს. დოკუმენტში მითითებულია, რომ ალპაკა ვიკუნიისგანაა წარმოშობილი და არა ჰუანაკოსგან, თუმცა მოგვიანებით მნიშვნელოვანი ჯვარედინი ჰიბრიდიზაცია მოხდა შინაურ ლამასა და ალპაკას შორის. ↑ Wheeler, Dr Jane; Miranda Kadwell; Matilde Fernandez; Helen F. Stanley; Ricardo Baldi; Raul Rosadio; Michael W. Bruford (December 2001). „Genetic analysis reveals the wild ancestors of the llama and the alpaca“. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 268 (1485): 2575–2584. doi:10.1098/rspb.2001.1774. PMC 1088918. PMID 11749713. 0962-8452 (Paper) 1471-2954 (Online).
კონსოლის თამაში

კონსოლის თამაში (ინგლ. console game) — ინტერაქტიული მულტიმედიური გართობის ფორმა, რომელიც შედგება მანიპულირებადი გამოსახულებისაგან, რომლის გენერირება ხდება ვიდეო თამაშების კონსოლის საშუალებით სტანდარტულ ტელევიზორზე ან სხვადასხვა აუდიო-ვიდეო სისტემასთან დაკავშირებით. თვით თამაში იმართება კონსოლზე მიერთებული პორტატიული მოწყობილობის, კონტროლერის მეშვეობით. როგორც წესი, კონტროლერი შედგება რიგი ღილაკებისა და ანალოგური ჩხირებისგან. კონსოლის თამაშები ძირითადად იწერება ოპტიკურ დისკზე, სათამაშო კარტრიჯზე და გამოყოფილი კონსოლის შიდა მეხსიერებაში. იგი აგრეთვე ვრცელდება ციფრული დისტრიბუციის საშუალებით. თამაშები (games): კომპიუტერული თამაშები. GameDev.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-26. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2010. რუსლან აბდიკეევი. მიხეილ ფიოდოროვი: კონსოლის თამაშების შემუშავება. GameDev.ru. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2010.