laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სურმანი

სურმანი (არაბ. صرمان‎) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ტრიპოლიტანიის რეგიონის ეზ-ზავიის რაიონში. 2011 წლის 20 ივნისს, ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, ნატოს ძალებმა სურმანში რამდენიმე მშვიდაობიანი მოსახლის საცხოვრებელიც დაბობმეს, როდესაც ისინი მუამარ კადაფის მოკავშირეების საცხოვრებელს უმიზნებდნენ; შედეგად გარდაიცვალა რამდენიმე მშვიდობიანი მოქალაქე, მათ შორის ორი ბავშვი და მათი დედა. მოვლენის შემდეგ გამოცემულ ნატოს განცხადებაში ნათქვამია, რომ მან მაღალი საფრთხის მქონე ობიექტებზე მიიტანა იერიში. 14 აგვისტოს, ეროვნულ-განმათავისუფლებელმა არმიამ ქალაქის აღების შესახებ განაცხადა. ლიბიის ქალაქების სია ↑ Amraja M. el Khajkhaj (2008) "Noumou al Mudon as Sagheera fi Libia", Dar as Saqia, Benghazi, pp. 118-123 ↑ http://168.119.63.194/map ↑ http://www.amnestyusa.org/news/news-item/nato-urged-to-investigate-civilian-deaths-during-libya-air-strikes ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-11-07. ციტირების თარიღი: 2012-11-06. ↑ „Rebels say capture another town west of Tripoli“. Reuters Africa. Reuters. 14 August 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 14 August 2011.
მასალათა

მასალათა (არაბ. مسلاتة) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-მაღრაბის რაიონში. ისტორიულად იგი ისლამის სწავლების ცენტრი იყო. ასევე ცნობილია ზეთისხილის პლანტაციებითა და ზეითუნის ზეთის წარმოებით. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, 1918 წლის 16 ნოემბერს, მასალათაში გამოცხადდა ტრიპოლის რესპუბლიკა, რომელიც არაბულ სამყაროში პირველი რესპუბლიკა იყო. ქალაქ ტარჰუანის მსგავსად, სახელი მიიღო ლიბიის ყოფილი რაიონის — ტარჰუანა-ვა-მასალათისგან. ქალაქის ისტორია რომაული ხანიდან იწყება, რა დროსაც მას მისფეს სახელით მოიხსენიებდნენ. იგი სადგური იყო ლეპტის-მაგნასა და ტარჰუანას შორის. ლიბიის ქალაქების სია ↑ 1.0 1.1 Wolfram Alpha
ტუკრა

ტუკრა (არაბ. توكرة) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, კირენაიკის რეგიონში, ელ-მარჯის რაიონის სანაპირო ზოლში. დააარსა ძველბერძნულმა კოლონია კირენამ. მდებარეობს ქალაქ ელ-მარჯიდან 25 კმ-ით დასავლეთით. ქალაქი ბერძნებმა დააარსეს და როგორც ზოგიერთი მიიჩნევს, თავიდან იგი კირენაიკის პენტაპოლისს მიეკუთვნებოდა, შემდეგ კი რომაული კოლონია გახდა, რა დროსაც იუსტინიანე I-მა თავდაცვითი ნაგებობები ააშენა. ლიბიის ქალაქების სია ↑ [1] ↑ " Al `Āqūrīyah" GeoNames
ეზ-ზუვაითინა

ეზ-ზუვაითინა (არაბ. الزويتينة‎) — სანაპირო ქალაქი და ნავთობ-საექსპორტო პორტი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, კირენაიკის რეგიონის ელ-ვახატის რაიონში. მდებარეობს ბენღაზიდან დაახლოებით 180 კმ-ით დასავლეთით. 1987-2007 წლებში შედიოდა ყოფილი აჯდაბაიის რაიონის შემადგენლობაში. ქალაქის ძირითად საქმიანობა დაკავშირებულია ნავთობწარმოებასთან და ნედლი ნავთობის ექსპორტთან. 2011 წლის ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, ეზ-ზუვაითინაში მიმდინარეობდა ბრძოლები კადაფის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის. ლიბიის ქალაქების სია "Zuwetina Map — Satellite Images of Zuwetina" Maplandia World Gazetteer ↑ Wolfram Alpha ↑ Maplandia world gazetteer ↑ Zuetina Oil Company. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-05-29. ციტირების თარიღი: 2012-11-06. ↑ „Rebels deny Gaddafi troops on Benghazi outskirts“. Reuters. March 17 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-20. ციტირების თარიღი: 2012-11-06. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ჰუნი (ლიბია)

ჰუნი (არაბ. هون‎) — ოაზისი-ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ფეცანის რეგიონის ჩრდილოეთში, ელ-ჯუფრის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ჰუნი მდებარეობს ქალაქ საბჰასა და ხმელთაშუა ზღვის დაახლოებით შუა გზაზე, საჰარის უდაბნოში. ქალაქის ირგვლივ არსებული ბუნებრივი ლანდშაფტი ძირითადად წარმოდგენილია ბაზალტის მთებით, ქვიშის ვრცელი დიუნებითა და ფინიკის პალმებით. უახლოესი დასახლებებია უადანი და სოკნა. ლიბიის ქალაქების სია Lexicorient - Hun, the migrating town დაარქივებული 2008-03-17 საიტზე Wayback Machine. Almouftahtours.com - Festivals in Libya დაარქივებული 2007-10-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ estimated "Libya: largest cities and towns and statistics of their population" World Gazetteer
სოკნა

სოკნა (არაბ. سوكنة‎) — ოაზისი-ქალაქი საჰარის უდაბნოში, სამხრეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ფეცანის რეგიონში. მდებარეობს ელ-ჯუფრის რაიონში, ადმინისტრაციულ ცენტრ ჰუნიდან 16,5 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ბუნებრივი წყაროების წყალობით იზრდება ფინიკის პალმები. ქალაქისათვის მშობლიურია სოკნას ენა, რომელიც ბერბერულ ენებს მიეკუთვნება. ლიბიის ქალაქების სია ↑ Amraja M. el Khajkhaj, "Noumou al Mudon as Sagheera fi Libia", Dar as Saqia, Benghazi-2008,p. 119.
ტაჯურა

ტაჯურა (არაბ. تاجوراء‎) — ქალაქი ლიბიაში, ტრიპოლიტანიის რეგიონში. მდებარეობს ტრიპოლის რაიონში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, დედაქალაქ ტრიპოლიდან 14 კმ-ით აღმოსავლეთით. 2001-2007 წლებში იყო ტაჯურა-ვა-ელ-ნავახი-ელ-არბის რაიონის დედაქალაქი. ცნობილია, რომ ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, ტაჯურა ძალზედ ანტი-კადაფისეული რაიონი იყო ტრიპოლიში და ცოცხალი ძალის საკმაოდ დიდი დანაკარგებიც მიიღო. ლიბიის ქალაქების სია ↑ Ham, Anthony (2002) "East of Tripoli: Tajura to Al-Khoms" Libya Lonely Planet, Hawthorn, Victoria, Canada, page 133, ISBN 0-86442-699-2 ↑ "شعبيات الجماهيرية العظمى""Sha'biyat of Great Jamahiriya" დაარქივებული 2009-02-07 საიტზე Wayback Machine. , Website of the General People's Committee of Libya, accessed 5 September 2009, in Arabic
ელ-ჯუმაილი

ელ-ჯუმაილი (არაბ. الجميل‎ თვალწარმტაცი ადგილი) — ქალაქი დასავლეთ ლიბიაში, ენ-ნუგატ-ელ-ხუმსის რაიონში. მდებარეობს საპორტო ქალაქ ზუვარიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 797 ადამიანს შეადგენს. ლიბიის ქალაქების სია "Al Jumayl Map — Satellite Images of Al Jumayl" Maplandia World Gazetteer "الجميل" დაარქივებული 2012-11-05 საიტზე Wayback Machine. photograph of Al Jamil from Panoramio ↑ "Libya: largest cities and towns and statistics of their population"[მკვდარი ბმული] World Gazetteer
ასბია

ასბია (არაბ. إسبيعة‎) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, დედქალაქ ტრიპოლიდან დაახლოებით 28 კმ-ით სამხრეთით. მდებარეობს საჰარის უდაბნოს ჩრდილოეთ კიდის გარდამავალი ველის ზონაში, ქალაქ ელ-აზიზიიდან 16 კმ-ით აღმოსავლეთით, სადაც 1922 წლის 13 სექტემბერს ჰაერის ტემპერატურამ 57,8°C-ს მიაღწია — უმაღლეს ნიშნულს რაც კი დედამიწაზე კაცობრიობას დაუფიქსირებია. ლიბიის ქალაქების სია რუკა ასბია
ფორელის მთა

ფორელის მთა (ინგლ. Mont Forel) — მთა გრენლანდიაში. სიმაღლე 3383 მ. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, არქტიკული წრის ჩრდილოეთით. სიმაღლით გრენლანდიაში მთებს შორის მეორე ადგილზეა. სახელი ეწოდა შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველისა და ექიმის — ფრანსუა ალფონს ფორელის პატივსაცემად. ფორელის მთა (ფრანგული)
პტოლემაისი (კირენაიკა)

პტოლემაისი ან პტოლემაიდა (ბერძ. Πτολεμαίς) — კირენაიკის ერთ-ერთი ანტიკური დედაქალაქი. სახელი სავარაუდოდ პტოლემე III-ს პატივსაცემად ეწოდა. მისი ლათინური სახელი რომაულ პერიოდში იყო - „ტოლმეტა“ (ლათ. Tolmeta ), რისგანაც წარმოდგება მის ტერიტორიაზე არსებული თანამედროვე ლიბიური სოფლის სახელი - ტოლმეიტა (არაბ. طلميثة). ბარკა აპოლონია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პტოლემაისი (კირენაიკა) Ptolemais - home page დაარქივებული 2011-08-25 საიტზე Wayback Machine. (პოლონური, ინგლისური) Excavations - preliminary reports დაარქივებული 2011-08-25 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Ptolemais survey, Libya დაარქივებული 2013-03-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Ptolemais City (ინგლისური) ↑ Jane Soames Nickerson (1961). A Short History of North Africa.
აპოლონია (კირენაიკა)

აპოლონია (ბერძ. Απολλωνία) — კირენაიკაში, დღევანდელი ლიბიის ტერიტორიაზე, ანტიკური ბერძნების მიერ დაარსებული კოლონია, რომელიც იყო ხმელთაშუა ზღვის კომერციული ცენტრი. ის წარმოადგენდა სამხრეთ-დასავლეთით 20 კილომეტრში მდებარე კირენას პორტს. იქ დაიბადა ბერძენი მათემატიკოსი და გეოგრაფი ერატოსთენე. ბარკა პტოლემაისი Beechey, F.W. 1827. Proceedings of an Expedition to Explore the North African coast. John Murray, London. Flemming, N.C. 1959. Underwater adventure in Apollonia. Geographical Magazine, v. 31, pp. 497-508. Flemming, N.C. 1971. Cities in the Sea. Doubleday, New York, 222 pp; New English Library, London, 222pp. Flemming, N.C. and Webb, C.O, 1986. Tectonic and eustatic coastal changes during the last 10,000 years derived from archaeological data. Zeitschrift für Geomorphologie. December, Suppl - Bd62, p.1 29. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აპოლონია (კირენაიკა) LookLex დაარქივებული 2012-05-13 საიტზე Wayback Machine.
მისრათის უნივერსიტეტი

მისრათის უნივერსიტეტი (არაბ. جامعة مصراتة) — უნივერსიტეტი ლიბიაში, ქალაქ მისრათაში. დაფუძნდა 2010 წელს. უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი მდებარეობს ქალაქ მისრათის ცენტრში, ხოლო დანარჩენი კამპუსები განლაგებულია ქალაქებში: ბანი-ვალიდიში, ზლიტენში, ელ-ხუმსიში, ტარჰუანაში, მასალათაში, კასტელვერდეში. უნივერსიტეტს ჰყავს 55,500 სტუდენტი. მისრათის უნივერსიტეტი შეიქმნა შვიდი ოქტომბრისა და ალმერღაბის უნივერსიტეტების გაერთიანების შედეგად. მისრათის უნივერსიტეტი (არაბული ენა) ↑ 1.0 1.1 1.2 https://www.4icu.org/reviews/3171.htm ↑ https://web.archive.org/web/20221215121521/https://www.aau.org/subs/membership/ ↑ University profile[მკვდარი ბმული], Misrata University website, accessed 13 February 2011. ↑ Misratu University website დაარქივებული 2010-10-31 საიტზე Wayback Machine. , accessed 13 February 2011.
სურთის უნივერსიტეტი

სურთის უნივერსიტეტი (არაბ. جامعة سرت) — სახელმწიფო უნივერსიტეტი ლიბიაში, ქალაქ სურთში. როგორც უნივერსიტეტი დაფუძნდა 1991 წელს. მანამდე ორი წლით ადრე წარმოადგენდა ბენღაზის უნივერსიტეტის ფილიალს. კამპუსი აქვს აგრეთვე ქალაქ ჰუნში. აქვს 13 ფაკულტეტი. სურთის უნივერსიტეტი. ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2012-11-05 საიტზე Wayback Machine. (არაბული ენა) ↑ ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116976023"></a> ↑ 2.0 2.1 https://www.4icu.org/reviews/13442.htm
ლიბიის ჰიმნი

ლიბიის ჰიმნი (არაბ. ليبيا ليبيا ليبيا) — ლიბიის ეროვნული ჰიმნი. შეთხზულია 1951 წელს მოჰამედ აბდ-ალ-ვაჰაბის მიერ. 1951-1969 წლებში იყო ლიბიის სამეფოს ეროვნული ჰიმნი, ხოლო 1969-2011 წლებში ლიბიის რესპუბლიკის ჰიმნი. 2011 წელს ქვეყნის ახალ ჰიმნად გამოცხადდა „ლიბია, ლიბია, ლიბია“. სიმღერა დაწერილია არაბულ ენაზე. ლიბიის დროშა ლიბიის გერბი ლიბიის ჰიმნი (არაბული ენა) ლიბიის ჰიმნი YouTube ლიბიის ჰიმნი YouTube
9 მაისი

9 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 129-ე დღე (ნაკიან წლებში - 130-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 236 დღე. 1502 : ქრისტეფორე კოლუმბი ამერიკის მიმართულებით თავის მეოთხე მოგზაურობას იწყებს. 1944 : ყირიმის ოპერაციის შედეგად საბჭოთა ჯარებმა გაათავისუფლეს სევასტოპოლი. 1945 : საბჭოთა ჯარებმა გაათავისუფლეს ქალაქი პრაღა. 1946 : ტახტიდან გადადგა იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ III. 1950 : პარიზში გამოცხადდა „შუმანის დეკლარაცია“ დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოთა ქვანახშირის, სამთო და მეტალურგიული მრეწველობების გაერთიანების შესახებ. 1975 : თბილისში გამარჯვების პარკში გაიხსნა ძეგლი „უცნობი ჯარისკაცის საფლავი“. 1994 : სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს ნელსონ მანდელა. 2010 : ევროკავშირმა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა €750-მილიარდიანი დახმარების პაკეტი მიიღეს, რომლის მიზანიც ევროპის საფინანსო ბაზრის სტაბილიზებაა. 2011 : ბელგიელი ველოსიპედისტი ვაუტერ ვეილანდტი „ჯირო დიტალიას“ მესამე ეტაპზე მომხდარ ავარიაში დაიღუპა, რაც „გრანდ ტურში“ 1995 წლიდან მოყოლებული ველოსიპედისტის დაღუპვის პირველი შემთხვევაა. 2015 : ეგვიპტის ყოფილ პრეზიდენტს ჰოსნი მუბარაქს 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. 2022 : ბონგბონგ მარკოსი ფილიპინების პრეზიდენტად, ხოლო სარა დუტერტე ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. 1924 : ბულატ ოკუჯავა — საბჭოთა პოეტი და შემსრულებელი. 1949 : ჯოელი, ბილი — ამერიკელი მუსიკოსი და მომღერალი. 1707 : ბუქსტეჰუდე, დიტრიხ — დანიელ-გერმანელი კომპოზიტორი და ორგანისტი. 1805 : შილერი, ფრიდრიხ — გერმანელი პოეტი და ისტორიკოსი. 1950 : ბლეიკი, რობერტ პირპონტ — ამერიკელი ორიენტალისტი. 1965 : ბერიშვილი, ზაქარია — ქართველი რეჟისორი და მსახიობი. 1974 : პიპკოვი, ლიუბომირ — ბულგარელი კომპოზიტორი. 1977 : ჯოუნზი, ჯეიმზ — ამერიკელი მწერალი. 1983 : ნინო ალექსი-მესხიშვილი — ქართველი მსახიობი. 2004 : კადიროვი, აჰმად — ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრორუსული პრეზიდენტი. 2011 : ლიდია გეილერ ტეხადა — ბოლივიის ქალი პრეზიდენტი. 2013 : ოთარ მეღვინეთუხუცესი — ქართველი მსახიობი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ბასილი ამასიელი და გლაფირა ქალწული სტეფანე პერმელი აგრეთვე: გამარჯვების დღე – დიდ სამამულო ომში გამარჯვების დღე, აღინიშნება რუსეთში, საქართველოში და ყოფილი სსრ კავშირის სხვა ქვეყნებში. ევროპის დღე იუდაიზმი - ლაგ ბა-ომერი. აშშ, დიდი ბრიტანეთი - დედის დღე. სხვა თვეები
ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა

ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა (ინგლ. A Song of Ice and Fire) — ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანთა სერია, დაწერილი ამერიკელ ავტორ, ჯორჯ მარტინის მიერ. მარტინმა სერიაზე მუშაობა 1991 წელს დაიწყო და პირველი ტომი, „სატახტოთა თამაში“, 1996 წელს გამოიცა. თავიდან სამტომეულად დაგეგმილი სერია თანდათან ოთხ, ექვს და საბოლოოდ შვიდტომეულამდე გაფართოვდა. მეხუთე წიგნი, „ცეკვა დრაკონებთან“, ხუთი წელი იწერებოდა და 2011 წელს გამოიცა. მეექვსე, „ზამთრის ქარები“ კი, დაწერის პროცესშია. „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერაში“ მოვლენები რამდენიმე ათასწლოვანი ისტორიის მქონე გამოგონილ კონტინენტებზე, ვესტეროსსა და ესოსზე ვითარდება. თხრობა მიმდინარეობს მესამე პირში, სხვადასხვა პერსონაჟთა პერსპექტივიდან, რომელთა რაოდენობაც მეხუთე რომანისათვის 31–ს აღწევს. იკვეთება სიუჟეტის სამი ხაზი: რამდენიმე საგვარეულოს დაპირისპირება ვესტეროსის ტახტისათვის; ჩრდილოეთ–ვესტეროსის ყინულოვანი კედლის გაღმა მცხოვრები ზებუნებრივი სხვებისაგან მომდინარე საფრთხის ზრდა; სამოქალაქო ომში მოკლული მეფის შვილის, დენერის ტარგარიენის ამბიცია, ცეცხლისმფრქვეველ დრაკონებთან ერთად დაბრუნდეს ვესტეროსში და რკინის ტახტი დაიბრუნოს. მარტინის შთაგონების ძირითადი წყაროა ვარდების ომი. სერიას აქებენ მისი რეალიზმისათვის, სადაც მაგია უკანა პლანზეა გადატანილი და ამის სანაცვლოდ ბრძოლები და პოლიტიკური ინტრიგებია წინ წამოწეული. ასევე, ხშირია ძალადობა, სექსი და მორალური ბუნდოვანება. მთავარი პერსონაჟები ხშირად კვდებიან, რათა მკითხველები გმირების უსაფრთხოებაში დარწმუნებამ არ დაამშვიდოს. განსხვავებული პერსპექტივები პერსონაჟთა სხვადასხვა კუთხიდან დანახვის შესაძლებლობას ქმნიან, მათ შორის არის სავარაუდო არამზადების პერსპექტივებიც. მიუხედავად პირველი გამოცემის ნაკლებად პოპულარობისა, ახლა მსოფლიოს მასშტაბით 15 მილიონზე მეტი წიგნია გაყიდული და სერია ოცზე მეტ ენაზეა ნათარგმნი. მეოთხე და მეხუთე წიგნები ნიუ იორკ თაიმზ ბესტსელერთა სიაში მოხვდნენ. სერიაზე დაფუძნებულ ქმნილებათა შორისაა სამი წინაისტორიული რომანი, HBO-ს ტელესერიალი „სატახტოთა თამაში“, კომიქსები და რამდენიმე სამაგიდო და ვიდეო თამაში. ჯონ სნოუ, პერსონაჟი „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერიდან“ Not A Blog – ჯორჯ მარტინის ბლოგი asoiaf.westeros.org - ფორუმი სერიაზე ↑ ბარბერი, ჯონი. (11 ივლისი, 2011) George R.R. Martin: At the top of his Game (of Thrones). theglobeandmail.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-13. ციტირების თარიღი: 8 ნოემბერი, 2012. ↑ სმიტი, დინიტია. (12 დეკემბერი 2005) A Fantasy Realm Too Vile For Hobbits. nytimes.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 4, 2012. ციტირების თარიღი: 8 ნოემბერი, 2012.
სკოლიასებრნი

სკოლიასებრნი (Scoliidae) — მწერების ოჯახი სიფრიფანაფრთიანების რიგისა. ოჯახში 420 სახეობაა. სკოლიასებრნი დიდი ან საშუალო კრაზანებია, ჩვეულებრივ შავი ფერისა, ყვითელნახატიანი. იკვებებიან ყვავილების ნექტრით. დედალი სკოლიასებრნი ნიადაგში ღრაჭების მატლებს ნესტრის ჩხვლეტით ადამპლავებენ და ზედ დებენ კვერცხებს (თითოზე თითოს). გამოჩეკილი მატლი ჭამს მსხვერპლს და აქვე იჭუპრებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 427.
დონგჰოის აეროპორტი

დონგჰოის აეროპორტი (ვიეტ. Cảng hàng không Đồng Hới ან Sân bay Đồng Hới) — სამოქალაქო აეროპორტი ვიეტნამში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ დონგჰოიდან ჩრდილოეთით 6 კილომეტრში, ჰანოიდან — 500 კმ სავალზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით. უკავია 173 ჰა ფართობი სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ქვიშიან სანაპიროზე. პირველად ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი დაასხეს ფრანგმა კოლონისტებმა 1930 წელს, რომელსაც ისინი იყენებდნენ ინდოჩინეთის პირველ ომში. შემდგომ ჩრდილოეთი ვიეტნამი იყენებდა მას ინდოჩინეთის მეორე ომში. 2004 წელს დაიწყო აეროპორტის რეკონსტრუქცია, რომელიც გეგმით 2006 წელს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა 2008 წლის მაისამდე ვერ მოხერხდა. ამჟამად აეროპორტი ასრულებს რეისებს ჰანოის და ხოშიმინის მიმართულებებით. Construction begins on new Quang Binh airport დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. Viet Nam News, September 1, 2004 Airport & Ground Support Equipment (AGSE) in Vietnam[მკვდარი ბმული] CẢNG HÀNG KHÔNG ĐỒNG HỚI დაარქივებული 2012-09-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ CẢNG HÀNG KHÔNG ĐỒNG HỚI. Vietnamairport.vn (2012-08-29). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-24. ციტირების თარიღი: 2012-11-08. ↑ Khởi công xây dựng sân bay Đồng Hới. Thanh Nien (2004-08-30). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-04. ციტირების თარიღი: 2012-11-08.
საბჰის აეროპორტი

საბჰის აეროპორტი (არაბ. مطار سبها الدولي) — საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი სამხრეთ ლიბიაში, ქალაქ საბჰაში. Aviation Safety Network-ის ინფორმაციით აეროპორტში ორჯერ ჰქონდა ადგილი ინციდენტს: 1985 წლის 13 ივნისს დაიწვა თვითმფრინავი, თუმცა მსხვერპლი არ მოჰყოლია; 1987 წლის აგვისტოში კვლავ განიცა კატასტროფა თვითმფრინავმა. Afriqiyah Airways (ბენღაზი, ტრიპოლი, ტუნის-კართაგენი) Buraq Air (ტრიპოლი) Ghadames Air Transport (ბენღაზი, კაირო, ღათი, ტრიპოლი, უბარი) Libyan Airlines (ბენღაზი, ტრიპოლი, ტუნის-კართაგენი, კაირო) Accident history for SEB დაარქივებული 2012-10-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Airport information for HLLS (ინგლისური)
დატისი

დატისი — ძველი სპარსელი მხედართმთავარი. მოღვაწეობდა დარიოს I-ის მეფობის დროს. ბერძენ-სპარსელთა ომებში არტაფერნესთან ერთად სარდლობდა სპარსელთა ჯარებს. დაიპყრო და გაძარცვა ბერძნული კუნძულები ეგეოსის ზღვაში. ძვ. წ. 490 წელს ბერძნებმა დაამარცხეს მარათონის ბრძოლაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 398.
დენენის ბრძოლა

დენენის ბრძოლა — ესპანეთის მემკვიდრეობისათვის ომის (1701-1714 წწ.) დროს, 1712 წლის 18-24 ივლისს, ჩრდილოეთ საფრანგეთში, ქ. დენენის რაიონში მომხდარი შეტაკება საფრანგეთისა და ავსტრია-ჰოლანდიის ჯარებს შორის. საფრანგეთის არმიამ მარშალ კლოდ ლუი ექტორ დე ვილარის სარდლობით დაამარცხა ავსტრია-ჰოლანდიის ჯარები, რომელსაც პრინცი ევგენი სავოიელი სარდლობდა. მოკავშირეებმა ამ ბრძოლაში დიდი დანაკლისი განიცადეს; ისინი იძულებული იყვნენ უარი ეთქვათ პარიზის აღებაზე და დაეტოვებინათ საფრანგეთის ტერიტორია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 470.
მისრათის აეროპორტი

მისრათის აეროპორტი (არაბ. مطار مصراتة المدني‎) — აეროპორტი ლიბიაში, ქალაქ მისრათაში. ქალაქის ცენტრიდან მდებარეობს 4 კილომეტრში. აგრეთვე მოქმედებს როგორც საჰაერო ავიაბაზა და ლიბიის სამხედრო-საჰაერო ძალებისათვის განკუთვნილი სასწავლო ცენტრი. აქვს რამდენიმე სანავიგაციო საშუალება. 2011 წლის 15 დეკემბერს აეროპორტმა იზეიმა თავისი პირველი რეგულარული დაგეგმილი საერთაშორისო კომერციული რეისები ლიბიის ფარგლებს გარეთ. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-07-16 საიტზე Wayback Machine. Accident history for MRA დაარქივებული 2012-10-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
დვინის საეკლესიო კრება

დვინის საეკლესიო კრება — სომხეთის საკათალიკოსო რეზიდენციაში ქალაქ დვინში 506 წელს, ბიზანტიის ინიციატივით მოწვეული ქართლის, სომხეთისა და ალბანეთის ეკლესიების საერთო კრება. ქართული ეკლესიის დელეგაცია შედგებოდა 24 ეპისკოპოსისაგან, ხელმძღვანელობდა ქართლის კათალიკოსი გაბრიელი. სომხეთის დელეგაციას სათავეში ედგა ბაბგენ კათალიკოსი. დვინის საეკლესიო კრებამ დაგმო ნესტორიანელობა და მიიღო ზენონ კეისრის დიოფიზიტ-მონოფიზიტთა შემარიგებელი „ჰენოტიკონი“. აქტები შედგა ქართულ, სომხურ, ალბანურ და ბერძნულ ენებზე. დვინის საეკლესიო კრების მონაწილე ეკლესიებმა ირანის ქვეშევრდომ ქვეყნებში მცხოვრებ მართლმადიდებლებთან თავიანთ ენაზე შედგენილი ეპისტოლეები გაატანეს ნესტორიანელებისაგან თავის დასაცავად ირანიდან ჩამოსულ დელეგაციას. ეპისტოლეებში გადმოცემული იყო ამიერკავკასიის ეკლესიების მრწამსი და მათი რელიგიური პოლიტიკა. ჩვენამდე მოაღწია სომხური დელეგაციის ეპისტოლემ, რომელიც შესულია „ეპისტოლეთა წიგნისა“ (სრულად) და „სარწმუნოების ბეჭდის“ (ფრაგმენტი) სახელით ცნობილ კრებულებში. ალექსიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 491-492.
დონგჰოი

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დონგჰოი დონგჰოი (ვიეტ. Đồng Hới) — ქალაქი ვიეტნამში. 2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 108 000 კაცს. ქალაქიდან ჩრდილოეთით 6 კილომეტრში მდებარეობს დონგჰოის აეროპორტი. დონგჰოის ოფიციალური საიტი[მკვდარი ბმული]
დონ ხუან სპარსელი

დონ ხუან სპარსელი (Don Juan de Persia), ურუჯ-ბეგი (დ. დაახლ. 1560 — გ. დაახლ. 1650) — ირანელი დიპლომატი. წარმოშობით ყიზილბაშური ტომიდან იყო. 1599 წელს იყო შაჰ აბასI-ის მიერ ანტიოსმალური კოალიციის შექმნის მიზნით ინგლისელი ენტონი შერლის მეთაურობით ევროპაში გაგზავნილი ელჩობის მონაწილე (მდივანი). ესპანეთში მიიღო ქრისტიანობა და საბოლოოდ იქ დარჩენის სურვილი გამოთქვა. დონ ხუანის გარდაცვალების თარიღი უცნობია. უკანასკნელად იხსენიება 1560 წლის 11 ნოემბერს, როცა მას ანდერძი შეუდგენია. ესპანეთში შეადგინა რელაციონი (1602–1603), რომელიც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა ირან-ოსმალეთის 1578–1590 წლების ომისა და საქართველოს იმდროინდელი ვითარების შესასწავლად. რელაციონში არის საქართველოს პოლიტიკურ-გეოგრაფიული აღწერილობა, ცნობები ოსმალების შემოსევის, სიმონ I-ის გმირული ბრძოლის, ათაბაგ მანუჩარ II-ის (მუსტაფა ფაშა) გამაჰმადიანების, ოსმალეთის წინააღმდეგ სიმონისა და მანუჩარის ერთობლივი ბრძოლის, ალავერდი-ხან უნდილაძის შესახებ და სხვ. მამისთვალიშვილი ე., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 480. Le Strange G., Don Juan of Persia: A Shi'ah Catholic 1560-1604. London, 1926. Cutillas, José F., "Don Juan de Persia", Christian-Muslim Relations 1500-1900, Brill, 2017.
ჩრდილოეთ საჰარის სტეპი და ტყიანი ადგილები

ჩრდილოეთ საჰარის სტეპი და ტყიანი ადგილები — უდაბნო ეკორეგიონი, სიმშრალის ამტანი ბუჩქნარით დაფარული ბუნებრივი ზონა საჰარის უდაბნოს ჩრდილოეთ კიდეზე, რომელიც ესაზღვრება ხმელთაშუზღვიურ მაღრიბსა და კირენაიკის სუბტროპიკული ტყეებისა და ბუჩქნარების ზონას. ზამთრის წვიმები ასაზრდოებს ბუჩქნარსა და მშრალ ტყიან ადგილებს, რომელიც აყალიბებს გარდამავალ ზონას ხმელთაშუაზღვიური კლიმატის რეგიონსა და უკიდურესად მშრალ საჰარის უდაბნოს შორის. ჩრდილოეთ საჰარის სტეპი და ტყიანი ადგილები მოიცავს 1 675 300 კმ²-ს და ვრცელდება დასავლეთ საჰარის, მაროკოს, მავრიტანიის, ალჟირის, ტუნისის, ლიბიის და ეგვიპტის ტერიტორიებზე. "North Saharan steppe and woodlands". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund.
კალანშიოს ქვიშის ზღვა

კალანშიოს ქვიშის ზღვა მდებარეობს ლიბიის უდაბნოში, აღმოსავლეთ ლიბიის ტერიტორიაზე, კირენაიკის რეგიონის ელ-კუფრის რაიონში. ეგვიპტისა და რებიანის ქვიშის ზღვებთან ერთად მოიცავს 110 მეტრზე მაღალ დიუნებს და იკავებს ლიბიის უდანბოს ტერიტორიის 25%-ს. დიუნები ქარის მიერაა შექმნილი. ლიბიის უდაბნო "Body and wallets lie among 200-foot dunes" ("Lady Be Good in the Calanshio Sand Sea) დაარქივებული 2012-05-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ BoksburgHistorical.com: African Relics (Calanshio Sand Sea and "Lady Be Good"). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-08. ციტირების თარიღი: 2012-11-08.
რებიანის ქვიშის ზღვა

რებიანის ქვიშის ზღვა მდებარეობს ლიბიის უდაბნოს დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთ ლიბიის ტერიტორიაზე, კირენაიკის რეგიონის ელ-კუფრის რაიონში. ეგვიპტისა და კალანშიოს ქვიშის ზღვებთან ერთად მოიცავს 110 მეტრზე მაღალ დიუნებს და იკავებს ლიბიის უდანბოს ტერიტორიის 25%-ს. დიუნები ქარის მიერაა შექმნილი. ლიბიის უდაბნო კალანშიოს ქვიშის ზღვა ეგვიპტის ქვიშის ზღვა "Body and wallets lie among 200-foot dunes" ("Lady Be Good in the Calanshio Sand Sea) დაარქივებული 2012-05-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ BoksburgHistorical.com: African Relics (Calanshio Sand Sea and "Lady Be Good"). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-08. ციტირების თარიღი: 2012-11-08.
დარნის ჩანჩქერი

დარნის ჩანჩქერი (არაბ. شلال درنة‎) — მტკნარი წყლის ჩანჩქერი ჯებელ-ახდარის მთებში, აღმოსავლეთ ლიბიაში, კირენაიკის რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქალაქ დარნის ჩრდილოეთით. ჩანჩქერი 20 მ სიმაღლიდან ეშვება. მდებარეობს დარნის ცენტრიდან დაახლოებით 7 კმ-ში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დარნის ჩანჩქერი ჩანჩქერის ფოტოები Flickr-ზე ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-12-02. ციტირების თარიღი: 2012-11-08.