laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იტამარ ფრანკუ

იტამარ აუგუსტუ კაუტიერუ ფრანკუ (პორტ. Itamar Augusto Cautiero Franco; დ. 28 ივლისი, 1930, გემზე, ატლანტის ოკეანე, ბრაზილია — გ. 2 ივლისი, 2011, სან-პაულუ) – ბრაზილიელი პოლიტიკოსი. ბრაზილიის ოცდამეცამეტე პრეზიდენტი 1992-1995 წწ. პრეზიდენტ ფერნანდუ კოლორ დე მელუს ვიცე-პრეზიდენტი 1990-1992 წელს, პრეზიდენტი გახდა მას შემდეგ რაც ფერნანდუ კოლორი გადადგა გარდაუვალი იმპიჩმენტის გამო. იტამარ ფრანკუ დაიბადა სალვადორიდან რიო-დე-ჟანეიროში მიმავალ გემზე. სახელი იტამარ მიიღეს ორი სიტყვის შეერთებით, იტა გემის სახელწოდება, რომელზეც დაიბადა და მარ ( Mar პორტუგალიურად „ზღვა“). იგი გაიზარდა და განათლება მიიღო მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტ ჟუის-დი-ფორაში. აქვე 1955 წელს მიიღო ინჟინერის დიპლომი. 1967–1971 და 1973–1974 წწ. იყო ჟუის-დი-ფორას მერი. თანამდებობიდან გადადგა რათა მონაწილეობა მიეღი ფედერალური სენატის არჩევნებში, მალევე გახდა ბრაზილიის დემოკრატიული მოძრაობის პარტიის (Movimento Democrático Brasileiro), სამხედრო რეჟიმის ოფიციალური ოპოზიციის, მთავარი ფიგურა. 1982 წელს ხელახლა აირჩიეს სენატის წევრად. 1989 წელს მიატოვა ლიბერალური პარტია, რომლის წევრიც 1986 წელს გახდა. სულ მალე შეუერთდა შედარებით მცირერიცხოვან ეროვნული რეკონსტრუქციის პარტიას, რომლის რიგებიდანაც 1990 წელს გახდა პრეზიდენტ ფერნანდუ კოლორის ვიცე-პრეზიდენტი. 1992 წელს პრეზიდენტი კოლორი კორუფციაში დაადანაშაულეს და იძულებული იყო იმპიჩმენტამდე გადამდგარიყო თანამდებობიდან. 1992 წლის2 ოქტომბრიდან 29 დეკემბრამდე, კოლორის იმპიჩმენტის გამოცხადებამდე, ფრანკუს დროებითი პრეზიდენტის სტატუსი ჰქონდა, ხოლო 29 დეკემბრიდან იგი ბრაზილიის 33-ე პრეზიდენტი გახდა. ფრანკომ თანამდებობა ჩაიბარა ბრაზილიის ეკონომიკის რთულ პერიოდში, 1992 წელს ინფლაცია 1100 % იყო, ხოლო 1993 წელს 6000 %-ს მიაღწია. ფრანკომ ფინანსთა მინისტრად დანიშნა ფერნანდუ კარდოზუ, რომელმაც შეიმუშავა ეკონომიკის სტაბილიზაციისა და კორუფციის ალაგმვის გეგმა (პორტ. Plano Real). კარდოზუ 1994 წელს გახდა პრეზიდენტობის რეალური კანდიდატი და გაიმარჯვა კიდეც არჩევნებში. თუმცა ფრანკუ გახდა მისი კრიტიკოსი პრივატიზაციასთან დაკავშირებულ საკითხებში. პრეზიდენტის ტანამდებობის დატოვების შემდეგ გახდა ბრაზილიის სრულუფლებიანი და საგანგებო ეჩი პორტუგალიაში, ხოლო 1998 წელს ბრაზილიის ელჩი ამერიკის ქვეყნების ორგანიზაციაში. 1998 წელს აირჩიეს მინას-ჟერაისის შტატის გუბერნატორად, ხოლო 2003 წელს ბრაზილიის ელჩია იტალიაში. 2010 წელს აირჩიეს და 2011 წლის იანვრიდან დაიკავებს სენატორის თანამდებობას. იტამარ ფრანკუს ბიოგრაფია პრეზიდენტის საიტიდან ↑ Brazil’s leader all at sea as economy sinks: Itamar Franco’s course is still uncertain, writes Phil Davison in Rio de Janeiro — World, News — The Independent ↑ Brazil's leader all at sea as economy sinks: Itamar Franco's course is still uncertain, writes Phil Davison in Rio de Janeiro, Saturday, 10 April 1993
რიო-ნიტეროის ხიდი

პრეზიდენტ არტურ და კოსტა ი სილვას სახელობის ხიდი ან რიო-ნიტეროი (პორტ. Ponte Presidente Costa e Silva, Ponte Rio-Niterói) — კოჭებიანი ხიდი, მდებარეობს გუანაბარის ყურეში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში, ბრაზილია. ერთმანეთთან აკავშირებს ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროს და ნიტეროის მუნიციპალიტეტს. იგი სამხრეთ ნახევარსფეროში ყველაზე გრძელი წინასწარ დაჭიმული კონსტრუქციის რკინა-ბეტონის ხიდი და მსოფლიოში სიგრძის მიხედვით მეექვსე ხიდია. 1985 წელს მისი აშენებისას იგი იყო მსოფლიოში სიგრძით მეორე ხიდი, პონშარტრენის ტბის დამბა-ხიდის შემდეგ. ხიდის დიზაინის კონცეფცია მოდის შორეული 1875 წლიდან, როდესაც იქნა გადაწყვეტილება მიღებული, ორ მეზობელ ქალაქს შორის კავშირის მოსაწესრიგებლად. ხიდი ან გვირაბი გუანაბარის ყურეზე სახმელეთო მოგზაურებს მანძილს მთელი 100 კილომეტრით შეუმცირებდა, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ ქალაქ მაჟეს გავლით, ყურის შემოვლა უწევდათ. 1963 წელს შეიქმნა მუშა ჯგუფი პროექტის შესადეგნად. 1965 წლის 29 დეკემბერს შედგა აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელსაც დაევალა ხიდის საბოლოო პროექტის გაკეთება. 1968 წლის 23 აგვისტოს ბრაზილიის პრეზიდენტმა არტურ და კოსტა ი სილვამ ხელი მოაწერა ხიდის პროექტზე შეთანხმებას. დიზაინი ეკუთვნის მარიო ანდრეაზას (შემდგომში ტრანსპორტის მინისტრი), რომლის ხელმძღვანელობითაც დაიწყო და დასრულდა ხიდის მშენებლობა. ხიდის მშენებლობის დაწყების სიმბოლურ ცერემონიალში (1968 წლის 23 აგვისტო) მონაწილეობდნენ: დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელისაბედ II და ედინბურგის ჰერცოგი ფილიპე. რეალური სამუშაოები დაიწყო 1974 წლის 4 მარტს. ხიდის ოფიციალური სახელია: პრეზიდენტ არტურ და კოსტა ი სილვას სახელობის ხიდი, იმ პრეზიდენტის პატივსაცემად ვინც გასცა ხიდის აშენების განკარგულება. "Rio-Niterói" წარმოიქმნა როგორც მიმანიშნებელი თიკუნი, რომელიც მალე უფრო ცნობადი გახდა ვიდრე ოფიციალური სახელი. დღეისთვის უმეტესობა მას რიო-ნიტეროის ხიდს ეძახის. ხიდი აშენდა ბრაზილიური კონსტრუქტორული ფირმების ერთიანი ძალისხმევით. იგი 13,290 მეტრის სიგრძისაა, 8,836 მეტრზე წყლიდან ხოლო ხიდის ცენტრალური ნაწილი არის 72 მეტრი სიმაღლის რადგან გემებს ჰქონდეთ ყურეში თავისუფლად შესვლის საშუალება. მას დღეში 140 000 მანქანა კვეთავს, რომლებიც ხიდზე ასვლისას იხდიან 4.30 ბრაზილიურ რეალს (2010 წლის აგვისტოს მიხედვით დაახლოებით 2.45 ამერიკული დოლარი ან 1.95 ევრო). ხიდი ოფიციალურად არის BR-101 გზატკეცილის ნაწილი. 1995 წლიდან ხიდი 20 წლიანი მართვის უფლებით გადაცემული აქვს ამერიკულ Ponte S.A-ს. ოფიციალური საიტი ხიდის სამეთვალყურეო კამერით: მთავარი გვერდი დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine. Google-ის სატელიტური სურათები ფოტო გალერეა დაარქივებული 2008-09-29 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიო-ნიტეროის ხიდი
ვერცხლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვერცხლი არის ნახევრადძვირფასი ლითონი. მაგრამ სხვა მნიშვნელობითაც იყენებენ. ვერცხლი — ქიმიური ელემენტი, კეთილშობილი ლითონი. კოლოიდური ვერცხლი ვერცხლის ნიტრატი (I) არგენტიტი ვერცხლის ფული ვერცხლი (ჰერალდიკა) ზამთრის ვერცხლი ვერცხლის დღე
ქვიშხეთის ბრძოლა

ქვიშხეთის ბრძოლა — ბრძოლა ქართველებსა და მონღოლებს შორის ქვიშხეთისა და ახალდაბის მიდამოებში. გაიმართა 1260 წელს. ჰულაგუ-ყაენმა დავით VI ნარინის აჯანყების ჩასაქრობად 20000-იანი ლაშქარი გამოგზავნა არღუნ-აღას სარდლობით. მონღოლებს დავით ნარინი დასავლეთ საქართველოში გახიზნული დაუხვდათ. მაგრამ ახლა აჯანყებულ დავით VII ულუს წინააღმდეგ მოუხდათ ბრძოლა. მეფე სამცხეში იყო გამაგრებული თავის მომხრე დიდებულებთან ერთად და ბრძოლისათვის ემზადებოდა. აჯანყებულ ქართველთა ლაშქარი მხოლოდ 8000 მეომრისაგან შედგებოდა. არღუნ-აღამ კი თბილისში შეიერთა ის ქართველი მთავრებიც, რომლებიც დავითს არ გაჰყვნენ. ქართველთა ლაშქარს სარგის ჯაყელი სარდლობდა. მან ჯარი ტაშისკარის ვიწროებიდან გაიყვანა და მტერს გაშლილ ადგილზე შეეგება (რაც სტრატეგიული თვალსაზრისით შეცდომა იყო). აჯანყებულებმა თავდაპირველად სძლიეს მტერს, მაგრამ შემდეგ გაშლილ ველზე ბრძოლას ვერ გაუძლეს. ქართველები დამარცხდნენ. მაგრამ მონღოლებმა აჯანყებული მეფე ხელთ ვერ ჩაიგდეს. საქართველოს ბრძოლების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 523.
დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი

დაცვის პოლიცია - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე მოქმედებს და ახორციელებს იურიდიულ და ფიზიკურ პირთა ქონების და პირად დაცვას კანონსაწინააღმდეგო და დანაშაულებრივი ქმედებისაგან. დაცვის პოლიცია არის მუდმივად განახლებადი ტექნოლოგიებით აღჭურვილი დაცვის სამსახური. დაცვის პოლიციის მთავარი მისია არის მოქალაქეების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და ჯანსაღი გარემოს შექმნა მათი საქმიანობისათვის. 2008 წელს დაცვის პოლიციაში დაინერგა ახალი MESH ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული დაცვის რადიოსისტემა. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, ობიექტების დაცვის განსახორციელებლად, გამოიყენება ახალი თაობის ამერიკული წარმოების ინფორმაციული პერიფერიული მოწყობილობები და ამერიკული კომპანია AES Intellinet-ის გადამცემები. ეს სისტემა ექსკლუზიურად გამოიყენება დაცვის პოლიციის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე და უზრუნველყოფს ობიექტიდან გადმოცემული სიგნალების უდანაკარგო მიღებას და მათ უსწრაფეს დამუშავებას. დაცვის პოლიციის მიერ საპოლიციო ძალით დაცვა ხორციელდება, როგორც დღის განმავლობაში, ანუ სამუშაო საათებში, ასევე 24 საათიანი რეჟიმით. დაცვის პოლიცია ახორციელებს დაცვა-გაცილება, ინკასაციას - საბანკო სახსრების, ძვირფასი მეტალებისა და ფასეულობათა დაცვა-გაცილებას. დაცვის ტექნიკური საშუალებები საპოლიციო დაცვა დაცვა-გაცილება პირადი დაცვა საინკასაციო მომსახურება GPS/GPRS დაცვა საინფორმაციო სამსახური: 125 დაცვის პოლიციის იურიდიული მისამართი: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-11 კმ. 0131 ელ.ფოსტა: sales@spd.ge საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და მარკერტინგის განყოფილება: (+995) 32 241 94 64 (+995) 32 241 95 97 ელ. ფოსტა: marketing@spd.ge PR@spd.ge საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის ელ. ფოსტა: info@spd.ge ↑ 1.0 1.1 დაცვის ტექნიკური საშუალებები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-18. ციტირების თარიღი: 2010-10-15. ↑ საპოლიციო დაცვა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2010-10-15. ↑ დაცვა-გაცილება, ინკასაცია [მკვდარი ბმული] ↑ მომსახურება - www.125.ge[მკვდარი ბმული] ↑ www.125.ge - კონტაქტი[მკვდარი ბმული]
თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია

თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია — კათოლიკური ეკლესია თბილისში, მეტროსადგურ მარჯანიშვილთან ახლოს, ივ. ჯავახიშვილის № 55-ში. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1870 წელს. არქიტექტორია ალბერტ ზალცმანი. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა შტაბს-კაპიტანი ზუბალაშვილი. მას ეწოდებოდა ახალი კათოლიკური ეკლესია, აქვე გაჩნდა ამავე სახელწოდების ქუჩა. ეკლესიის ეზოში შესასვლელის თავზე ქართული წარწერაა (აქვეა რუსული წარწერაც), რომელიც გვამცნობს: მახცოვრის სტატუა წმ. პეტრეს სტატუა ღვთისმშობელი გუმბათი თბილისის ღვთისმშობლის ამაღლების კათოლიკური ეკლესია ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 738, ISBN 99928-20-32-2.
601

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 601 601 (ექვსას ერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის 1-ლი წელი. ლიუვა II ვესტგუთების მეფე გახდა მისი ძმის რეკარედ I-ის სიკვდილის შემდეგ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 601. სიგებერტ II ー მეცისა და ორლეანის მეფე (გ. 613) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 601. რეკარედ I — ვესტგუთების მეფე
ჟოზე სარნეი

ჟოზე რიბამარ ფერეირა დი არაუჟუ კოსტა სარნეი (პორტ. José Ribamar Ferreira de Araújo Costa Sarney; დ. 24 აპრილი, 1930, პინეირუ, მარანიანი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, იურისტი, მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე. ბრაზილიის ოცდამეთერთმეტე პრეზიდენტი 1985 წლის 21 აპრილიდან 1990 წლის 15 მარტამდე. თანამდებობა დაიკავა არჩეული პრეზიდენტის ტანკრედუ ნევესის თანამდებობის დატოვებამდე გარდაცვალების გამო. მარანიანის შტატის გუბერნატორი 31 იანვარი, 1966 – 14 მაისი, 1970 სენატორი მარანიანის შტატიდან 1 თებერვალი, 1971 – 15 მარტი, 1985 სენატორი ამაპას შტატიდან 1 თებერვალი, 1991 – 1 თებერვალი, 2015 ბრაზილიის სენატის პრეზიდენტი 1995–1997, 2003–2005, 2009–2013 ბრაზილიის 21-ე ვიცე-პრეზიდენტი 15 მარტი, 1985 – 21 აპრილი, 1985 ჟოზე სარნეის მთავრობა ბრაზილიის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე ჟოზე სარნეის ოფიციალური საიტი სენატის საიტზე ↑ Brooke, James (13 მარტი, 1990). „In Brazil, Scathing Criticism For the Departing President“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 8 სექტემბერი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
პასკუალ რანიერი

პასკუალ რანიერი მაძილი (პორტ. Pascoal Ranieri Mazzilli; დ. 27 აპრილი, 1910, კაკონდი, ბრაზილია — გ. 21 აპრილი, 1975) — ბრაზილიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ბრაზილიის ორგზის პრეზიდენტი 1961 და 1964 წლებში. თანამდებობა ეკავა ორივეჯერ მცირე ხნით. 1961 წელს ბრაზილიაში პოლიტიკური კრიზისის გამო გადადგა პრეზიდენტი ჟანიუ კუადროსი, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტი ჟუან გულარტი ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ჩინეთში. 7 სექტემბრამდე რანიერი ასრულებდა პრეზიდენტის ფუნქციებს. 1964 წლის 2 აპრილის სამხედრო გადატრილების შემდეგ იყო სახელმწიფოს დროებითი მეთაური ამავე წლის 15 აპრილამდე. პასკუალ რანიერის პირველი მთავრობა ბრაზილიის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე პასკუალ რანიერის მეორე მთავრობა ბრაზილიის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე
როკსტედი

როკსტედი — მუსიკის ჟანრი, რომელიც აღმოცენდა იამაიკაში დაახლოებით 1966 წელს. იგი სათავეს იღებს რეგის ერთ-ერთი მიმდინარეობა სკადან. როკსტედს ასრულებდნენ ისეთი იამაიკური ვოკალურ–ჰარმონიული ჯგუფები როგორიცაა: Gaylads, Maytals და Paragons. ტერმინი როკსტედი მოდის ალტონ ელისის სიმღერიდან "Rock Steady". როკსტედის სტილში შესრულებული პირველი საერთაშორისო ჰიტი, რომელიც გასცდა იამაიკის ფარგლებს, არის ამერიკელი მომღერლის ჯონი ნეშის სიმღერა — "Hold Me Tight" (1968). რეგის ფესვები 2009 წლის დოკუმენტური ფილმი დაარქივებული 2018-02-14 საიტზე Wayback Machine. ReggaeTrain.com - იამაიკური მუსიკის ისტორია დაარქივებული 2006-02-11 საიტზე Wayback Machine. იამაიკის მუსიკის ისტორია 1959-1973 წლები
გოთარდის საბაზო გვირაბი

გოთარდის საბაზო გვირაბი (GBT) – სარკინიგზო გვირაბი შვეიცარიაში. იწყება ერსტფელდის მუნიციპალიტეტში (ურის კანტონი) და მთავრდება ბოდიოს მუნიციპალიტეტში (ტიჩინოს კანტონი). სიგრძე 57 კილომეტრი. გვირაბი აშენდა იმ მიზნით რომ შეემცირებინა ციცაბო დაღმართების რაოდენობა და შვეიცარია შეუერთდეს მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტის ევროპულ ქსელს. მისი გაყვანა დასრულდა 2010 წლის 15 ოქტომბერს და იგი გახდა მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბი. მშენებლობაზე ერთდროულად მუშაობდა 1500 მუშა, სამუშაოები ყოველდღიურად მიმდინარეობდა. გვირაბში ორი დამოუკიდებელი ლიანდაგის ხაზი გაივლის, რომლებიც ერთმანეთს ყოველ 325 მეტრში უკავშირდება. გვირაბში განთავსებული იქნება საგანგებო საავარიო სადგურები, რომლებიც სპეციალური შახტებით დედამიწის ზედაპირთან იქნება დაკავშირებული. ↑ www.radiotavisupleba.ge – შვეიცარიაში დაასრულეს მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბის გაყვანა ალპებში ↑ შვეიცარიაში გაიყვანეს ყველაზე გრძელი გვირაბი
602

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 602 602 (ექვსას ორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-2 წელი. 602 წელს ხოსრო II ფარვიზი (სასანაინთა დინასტიიდან) იწყებს ომს ბიზანტიის წინააღმდეგ მრავალ გზის წმინდად დამარცხების შემდეგ სასანიანები მთელს კავკასიას აკონტროლებდნენ ასევე სრული კონტროლი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაზე და ბიზანტიის 3 პროვინციებზე (სირია,ეგვიპტე,პალესტინა) ასევე პაკისტანი და თურქეთის,ერაყის მიწებზე კონტროლი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 602. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 602. 27 ნოემბერი: მავრიკიოსი — ბიზანტიის იმპერატორი. (დ. 539) პიმენ პალესტინელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
უმბერტუ კასტელუ ბრანკუ

უმბერტუ დე ალენკარ კასტელუ ბრანკუ (პორტ. Humberto de Alencar Castello Branco; დ. 27 აპრილი, 1900, ფორტალეზა, ბრაზილია — გ. 18 ივლისი, 1967, ფორტალეზასთან ახლოს) — ბრაზილიელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ბრაზილიის პრეზიდენტი 1964 და 1967 წწ. უმბერტუ ბრანკუ დაიბადა 1900 წლის 27 აპრილს ფორტალეზაში. 1918 წელს გაიწვიეს არმიაში. ხელისუფლების სათავეში მოხვდა 1964 წლის 31 მარტის სამხედრო გადატრიალების შედეგად. ხელისუფლებიდანაც ანალოგიური გზით მოუწია წასვლამ. იგი დაამხო მარშალმა არტურ და კოსტა ი სილვამ. დაიღუპა 1967 წლის 18 ივლისს ავიაკატასტროფაში. უმბერტუ კასტელუ ბრანკუს მთავრობა ბრაზილიის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე უმბერტუ კასტელუ ბრანკუს ბიოგრაფია[მკვდარი ბმული]
საუშშათარი

საუშშათარი (საუშსათათარი, საუშთათარი) — ხურიტული სამეფოს, მითანის მეფე დაახ. ძვ. წ. 1495–1470 წლებში. მისი მმართველობისას სამეფომ დიდი წარმატებები მოიპოვა საგარეო პოლიტიკაში. მითანი ამ დროს კონტროლს უწევდა ჩრდილოეთ სირიისა და შუა სირიის სამთავროებსა და ქალაქ-სახელმწიფოებს, ხეთების სამეფოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს, ასურეთს, ევფრატის დასავლეთით მდებარე რაიონებს. ასურეთში ლაშქრობისას საუშშათარმა ქ. აშური აიღო და გაძარცვა. ლაშქრობიდან დაბრუნებულმა კი მითანის დედაქალაქ ვაშუქანში ოქრო-ვერცხლით მოჭედილი ალაყაფის კარიც ჩამოიტანა. საუშშათარი თანამედროვე იყო ეგვიპტის ფარაონების – თუტმოს III-ის და ამენჰოტეპ II-ისა. გ. მელიქიშვილი, ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, „თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა“, თბ., 1988, გვ. 191–192
გიორგი II

საკუთარი სახელი გიორგი II შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი II — საქართველოს მეფე; გიორგი II — კახეთის მეფე; გიორგი II — იმერეთის მეფე; გიორგი II — აფხაზთა (დასავლეთ საქართველოს) მეფე; გიორგი II გურიელი — გურიის მთავარი; გიორგი II დადიანი — ოდიშის ერისთავი; გიორგი II — ქართლის კათოლიკოსი.
603

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 603 603 (ექვსას სამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-3 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 603. დაგობერტ I - ფრანკების მეფე მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 603.
ესტადო-ნოვო (ბრაზილია)

ესტადო-ნოვო (პორტ. Estado Novo) ან ვარგასის ერა (პორტ. Era Vargas) – პერიოდი ბრაზილიის ისტორიაში, როდესაც ხელისუფლების სათავეში იმყოფებოდა ჟეტულიუ ვარგასი, რომელიც ქვეყანას როგორც დიქტატორი მართავდა 1930-1945 წწ. ზოგჯერ ბრაზილიის ისტორიის ამ პერიოდს აკუთვნებენ 1951-1954 წლებს, როდესაც დემოკრატიული არჩევნების შედეგად ვარგასი არჩეულ იქნა ქვეყნის პრეზიდენტად. ეს იყო ქვეყნის ისტორიაში გადამწყვეტი მომენტი პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური თვალსაზრისით. ვარგასის ერა საიტზე FGV დაარქივებული 2009-07-21 საიტზე Wayback Machine. (პორტუგალიური)
604

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 604 604 (ექვსას ოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-4 წელი. იაპონიაში უფლისწულმა სიოტოკუმ გამოსცა ჩვიდმეტმუხლიანი კონსტიტუცია. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 604. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 604. 12 მარტი : გრიგოლ I — რომის პაპი (დ. 540) 13 აგვისტო : იან ძიანი — სუის დინასტიის დამაარსებელი (დ. 541) დავით გარეჯელი — ერთ-ერთი ათცამეტი ასურელი მამათაგანი
605

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 605 605 (ექვსას ხუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-5 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 605. გონ-დი — სუის დინასტიის იმპერატორი (გ. 619) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 605. კასიმ იბნ მუჰამადი — მაჰმადის ვაჟი
სოსო მარგიშვილი

სოსო (სოსლან) მარგიშვილი (დ. 1959, ქარელი — გ. 2007, ბაქო) — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი (2000 წ.). 1979–1991 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური ცენტრის თანამშრომელი, ალგეთის ხეობის არქეოლოგიური ექსპედიციის წევრი, 1989–1991 წლებში შავსაყდარა-ენაგეთის არქეოლოგიური რაზმის ხელმძღვანელი. 1992–2004 წლებში მსახურობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საზღვრის დაცვის დეპარტამენტში. 2005-2006 წლებში მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტში. 2006 წლიდან საერთაშორისო წითელი ჯვრის ექსპერტი. აფხაზეთის ომის ვეტერანი, სოხუმის პრესცენტრის უფროსი. სიცოცხლეში გამოქვეყნებული აქვს სამი მონოგრაფია (ერთი თანაავტორობით) ისტორიის დარგში და 20-მდე სამეცნიერო სტატია, მათ შორის, რამდენიმე სამხედრო ისტორიის საკითხებზე. ერთი მონოგრაფია გამოიცა სოსო მარგიშვილის გარდაცვალების შემდეგ. მარგიშვილი ს. ანტიკური ხანის მდიდრული სამარხები ალგეთის ხეობიდან. თბ., 1992 მარგიშვილი ს., ნარიმანიშვილი გ. ალგეთის ხეობის ანტიკური ხანის არქეოლოგიური ძეგლები. თბ., 2004 მარგიშვილი ს. მითები და რეალობა დავით აღმაშენებლის მეფობის შესახებ, თბ., "სიესტა", 2006 მარგიშვილი ს. შუა საუკუნეების სამხედრო ხელოვნება და საქართველოს სამხედრო-პოლიტიკური ისტორია IX-XV საუკუნეებში, ნაწ. I, თბილისი, 2008 მარგიშვილი ს. იბერიის ომი პომპეუსთან (დონ კასიუსის ცნობების კრიტიკული ანალიზი)// ქართველოლოგია : ყოველთვიური სამეცნიერო ჟურნალი. თბ., 2007. ISSN: 1512-4975. თებერვალი. N1. გვ.46-61. რეზ. ინგლ. ენ. გვ.113-114
606

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 606 606 (ექვსას ექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-6 წელი. ჰარშა ჩრდილოეთ ინდოეთის მმართველად დანიშნეს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 606. როტარი — ლანგობარდების მეფე (გ. 652) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 606. 22 თებერვალი: საბინიანე — რომის პაპი (დ. უცნობია) თეოდორე ალექსანდრიელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
607

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 607 607 (ექვსას შვიდი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-7 წელი. ქართლსა და სომხეთს შორის მოხდა საეკლესიო განხეთქილება. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 607. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 607. 12 ნოემბერი: ბონიფაციუს III — რომის პაპი (დ. უცნობია)
608

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 608 608 (ექვსას რვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-8 წელი. საეკლესიო განხეთქილება ქართველ–სომეხთა შორის. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 608. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 608.
609

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 609 609 (ექვსას ცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის VII საუკუნის 1-ლი დეკადის მე-9 წელი. ზი-კარის ბრძოლა — ქ. ქუფასთან არაბები სპარსელთა ჯარს ამარცხებენ. სუის დინასტიის მეორე იმპერატორი იან-დი „დიდი არხის“ მშენებლობას ასრულებს, რომელიც ხუანხესა და იანძის აერთიანებს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 609. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 609. ანასტასიუს II — ანტიოქიის ეპისკოპოსი ზუჰაირი — არაბი პოეტი
არტურ და კოსტა ი სილვა

არტურ და კოსტა ი სილვა (პორტ. Artur da Costa e Silva; დ. 3 ოქტომბერი, 1899 — გ. 17 დეკემბერი, 1969) — ბრაზილიის არმიის გენერალი, 1964 წლის სამხედრო გადატრიალების შედეგად დამყარებული სამხედრო რეჟიმის პერიოდში მეორე პრეზიდენტი. დაქორწინდა იოლანდა ბარბოზა კოსტა ი სილვაზე, ჯარისკაცის ქალიშვილზე, რომელიც დაბადებული იყო რიუ-გრანდი-დუ-სულიში. მან მიაღწია ბრაზილიის არმიის მარშალის წოდებამდე და დაიკავა ომის მინისტრის თანამდებობა თავისი წინამორბედი პრეზიდენტის, მარშალ უმბერტუ კასტელუ ბრანკუს მთავრობაში. კომუნისტების მიმართ, მისმა მთავრობამ რეპრესიული პოლიტიკა გაატარა, რომელიც მისმა მეკვიდრემ გენერალმა ემილიუ გარასტაზუ მედისმაც გააგრძელა. მისი მმართველობის დროს გამოიცა ბრძანება, ცნობილი, როგორც AI-5 (Institutional Act 5). კანონი პრეზიდენტს ეროვნული კონგრესის დათხოვნის, პოლიტიკოსების ხელისუფლებიდან ჩამოშორების და მემარცხენეების წინააღმდეგ გატარებული რეპრესიების ინსტიტუციონალიზაციის საშუალებას აძლევდა. არსებობს მცდარი მოსაზრება რომ მისი მშობლები იყვნენ პორტუგალიის მადეირადან. სინამდვილეში მისი ორივე მშობელი ბრაზილიელი იყო, თუმცა მისი ერთ-ერთი მეოთხე თაობის წინაპრები იყვნენ პორტუგალიელი ემიგრანტები, ლისაბონიდან. კოსტა ი სილვამ სამხედრო კარიერა პორტუ-ალეგრის სამხედრო კოლეჯიდან დაიწყო, სადაც მან მიიღო პირველი თანრიგი. 1918 წელს შევიდა Escola Militar de Realengo-ში რიო-დე-ჟანეიროში. 1921 წლის 18 იანვარს მიიღო ასპირანტის ხარისხი, 1922 წელს გახდა მეორე ლეიტენატი. კოსტა ი სილვას გენერლის წოდება 1952 წლის 2 აგვისტოს მიენიჭა და ბოლო რანგს - არმიის გენერალი მიაღწია 1961 წლის 25 ნოემბერს. 1950 წლიდან 1952-მდე არგენტინაში ბრაზილიის სამხედრო ატაშეა. 1957-დან 1959-მდე ხელმძღვანელობდა მესამე საჯარისო რეგიონს (რიუ-გრანდი-დუ-სული), 1961-ის აგვისტოდან 1962-ის სექტემბრამდე მეოთხე არმიის (პერნამბუკუ) ხელმძღვანელია. KOIFMAN, Fábio (org.) - ბრაზილიის პრეზიდენტები, გამომცემობა - Rio, 2001. PORTELLA DE MELLO, (პორტ. A Revolução e o Governo Costa e Silva), გამომცემლობა - Guavira, 1979. SILVA, Hélio, კოსტა ი სილვა - 23º ბრაზილიის პრეზიდენტი, გამომცემლობა - Três, 1983. TAVARES, Aurélio de Lyra,(პორტ. O Exército no Governo Costa e Silva), გამომცემლობა - Departamento de Imprensa Nacional, 1968. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არტურ და კოსტა ი სილვა არტურ და კოსტა ი სილვას მთავრობა ბრაზილიის პრეზიდენტის საიტზე ↑ KOIFMAN, Fábio. Presidentes Do Brasil: De Deodoro A Fhc.
ბრაზილიის მეორე რესპუბლიკა

ბრაზილიის მეორე რესპუბლიკა (პორტ. Segunda República Brasileira) — პერიოდი ბრაზილიის ისტორიაში, რომელიც გრძელდებოდა 1945-1964 წწ. ანუ ჟეტულიუ ვარგასის ახალი სახელმწიფოს დამხობიდან, 1964 წლის სამხედრო გადატრიალების შედეგად დამყარებულ სამხედრო დიქტატურამდე. აღინიშნებოდა პოლიტიკური არასტაბილურობით. 1945 წელს ჟეტულიო ვარგასის უსისხლოდ დამხობის შემდეგ მისი გავლენა კვლავ ძალაშია მეორე რესპუბლიკის არსებობის პირველ ათწლეულში. ამ პერიოდის განმავლობაში ქვეყანაში სამი პოლიტიკური პარტია დომინირებს, რომელთაგან ორი – ლეიბორისტული და სოციალ-დემოკრატიული პარტიები – პროვარგასულია, ხოლო მესამე – ეროვნულ-დემოკრატიული კავშირი ანტივარგასულ პოზიციაზე დგას. ვარგასის დამხობის შემდეგ დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს ბრაზილიის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე ჟოზე ლინარესი, რომელსაც 1946 წლის 31 იანვარს სამხედრო ეურიკუ გასპარ დუტრა ჩაენაცვლა, ესტადო-ნოვოს სამხედრო მინისტრი. ჟეტულიუ ვარგასი მხარს უჭერდა მის პოლიტიკას. ამან განაპირობა ის, რომ ვარგასი გადატრიალების შემდეგ ქვეყნიდან არ გაქცეულა. პირიქით 1946 წელს იგი აირჩიეს სენატორად რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატიდან, თუმცა სენატის სხდომებში აქტიურ მონაწილეობას არ იღებდა. 1951 წელს კი საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად თავად ჟეტულიუ ვარგასი იკავებს მეორე რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობას. 1954 წელს ვარგასმა თავი მოიკლა, რასაც მოყვა მოკლე ვადით მმართველი პრეზიდენტების მთელი სერია. 1964 წლის სამხედრო გადატრიალებამ ბოლო მოუღო, როგორც მოკლე ვადით მმართველ პრეზიდენტებს, ასევე მეორე რესპუბლიკას. (ინგლისური) (პორტუგალიური) Brazilink History დაარქივებული 2005-04-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ბრაზილია 1913 წლის "კათოლიკურ ენციკლოპედიაში" (ინგლისური) ბრაზილიის ისტორია 1500 წლიდან დღემდე დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Timeline Brazilian History დაარქივებული 2006-02-10 საიტზე Wayback Machine. (პორტუგალიური) MeusEstudos.com: ბრაზილიის ისტორია