laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამერიკის სომხური ეროვნული კომიტეტი

ამერიკის სომხური ეროვნული კომიტეტი (ინგლ. Armenian National Committee of America) — სომხურ-ამერიკული უდიდესი და ყველაზე გავლენიანი ორგანიზაცია ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რომელიც დაკავებულია საზოგადოებრივ საქმეთა და მთავრობის ურთიერთობებით. ამერიკის სომხური ეროვნული კომიტეტი არის სომეხი ხალხის მთავარი წარმომადგენელი შეერთებულ შტატებში, მისი ეროვნული ინტერესების დამცველი, რომელიც წარმოადგენს მას ადგილობრივ, რეგიონულ და ფედერალურ დონეზე. ამერიკის სომხეთის ეროვნული კომიტეტი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დააარსა ვაჰან კარდაშიანმა, ოსმალეთის იმპერიის ყოფილმა კონსულმა ვაშინგტონში, 1918 წელს სომხეთის დამოუკიდებლობის ამერიკული კომიტეტის სახელით. მრავალი ამერიკელი პოლიტიკოსი, როგორიცაა მაგალიტად ჯეიმზ ჯერარდი, აშშ ელჩი გერმანიაში, სენატორი ჰენრი ლოჟი, ჩარლზ ჰიუზი, რომელიც მოგვიანებით გახდა აშშ-ს უზენაესი სასამართლოს უფროსი, ელიუ რუთი და სხვა გამოჩენილი პირები, აქტიურად მონაწილეობდნენ ამ ორგანიზაციის შექმნაში. მისი მთავარი მიზანი იყო ბრძოლა სომხეთის დამოუკიდებლობისა და მისი აღიარებისათვის აშშ -ს პრეზიდენტის ვუდრო უილსონის მიერ შემოთავაზებულ საზღვრებში. ორგანიზაციას განკარგულებაში ჰქონდა ნიუ–იორკის ცენტრალური ოფისი, აგრეთვე 23 რეგიონული ოფისი 13 სხვადასხვა შტატში. მოგვიანებით, ეს ოფისები გადაკეთდა ამერიკის სომხეთის ეროვნულ კომიტეტად, რომელმაც გააფართოვა თავისი საქმიანობა შეერთებული შტატების პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობით, რომელიც წარმოადგენს აშშ–ს სომხეთის მოქალაქეების ინტერესებს სახელმწიფო პოლიტიკის საკითხებში, როგორიცაა სომხების გენოციდის აღიარება . ვაშინგტონში მდებარე შტაბის გარდა, ასევე არსებობს ორი ცენტრალური რეგიონული ოფისი ნიუ–იორკსა და ლოს– ანჯელესში, ასევე ორმოცდაათზე მეტი ადგილობრივი წარმომადგენელი და ათასობით აქტივისტი, რომლებიც თანამშრომლობენ სომხეთის ეროვნული კომიტეტების უზარმაზარ ქსელთან სომხეთში, რუსეთში, საფრანგეთში, შუა აღმოსავლეთი, კანადასა და ავსტრალიაში . 1990-იანი წლების დასაწყისიდან ორგანიზაცია მხარს უჭერს 907-ე კანონს, რომელიც კრძალავს აშშ-ს პირდაპირ დახმარებას აზერბაიჯანის მთავრობის მიმართ, რამაც აზერბაიჯანი ერთადერთ პოსტსაბჭოთა ქვეყანად აქცია და უარყო შესაძლებლობა მიეღო აშშ-ს პირდაპირი დახმარება ეკონომიკური და პოლიტიკური სტაბილურობის შესახებ კანონის შესაბამისად. ის იყო ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზაცია, რომელმაც მხარი დაუჭირა აშშ-ს 106-ე რეზოლუციას, რომელიც აშშ-ს ავალდებულებს აღიაროს სომხური გენოციდი, რომელიც ჩადენილ იქნა ოსმალეთის იმპერიის მიერ პირველი მსოფლიო ომის დროს. ორგანიზაციის მნიშვნელოვანი მიღწევებია: კალიფორნიის საჯარო სკოლებში სომხების გენოციდის ისტორიის კურსის სწავლების კანონის მომზადება და განხორციელება, აგრეთვე გენოციდის კინოპროდუქციების დაფინანსება. სხვადასხვა სახის დემონსტრაციები, პიკეტირება, აგრეთვე სხვა საზოგადოებრივი ღონისძიებები, რომლებიც ჩატარდა თურქეთსა და აზერბაიჯანში სომხების გენოციდის დაგმობასთან, მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკისა და საბჭოთა სომხეთის ბლოკადასთან დაკავშირებით. Сайт Армянского Национального Комитета Америки (англ.) АНК центральной Калифорнии (англ.) Филиалы АНК (англ.) ↑ Heather S. Gregg, Divided They Conquer: The Success of Armenian Ethnic Lobbies in the US. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-11. ციტირების თარიღი: 2013-02-05. ↑ ANN/Groong - DiasporaConf99: ANCA's Address. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2013-02-05.
აზერბაიჯანის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი

აზერბაიჯანის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი — პარალიმპიური კომიტეტი, რომელიც წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკას საერთაშორისო პარალიმპიურ მოძრაობაში. დაარსდა 1996 წლის თებერვალში. კომიტეტის პრეზიდენტი - ილგარ რაგიმოვი. 1996 წლის 9 თებერვალს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის ყრილობაზე აირჩიეს კომიტეტის პრეზიდენტი ილგარ რაგიმოვი და კომიტეტის მთავარი მდივანი აფიგ სულეიმანოვი. პირველად პარალიმპიურ თამაშებზე აზერბაიჯანი 1996 წელს ატლანტაში ორი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. 2017 წლის 3 მარტს ნატიკ გასიმოვი აირჩიეს კომიტეტის I ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, პარალიმპიური ორგზის ჩემპიონი ილჰამ ზაქიევი კი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, ხოლო შაიგ გამიდოვი აირჩიეს გენერალური მდივნის პოსტზე . აზერბაიჯანის პარალიმპიური მოძრაობის დაარსების ისტორია ემთხვევა სოციალურ-პოლიტიკური სტაბილურობის პერიოდს აზერბაიჯანელი ხალხის ეროვნული ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დაბრუნების შემდეგ ქვეყნის ხელმძღვანელობაში. 1996 წლის 9 თებერვალი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის შექმნის თარიღად შეიტანეს ქვეყნის სპორტის ისტორიაში. იმავე დღეს გაიმართა ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის დამფუძნებელი ყრილობა, რომელზეც ილგარ რაჰიმოვი აირჩიეს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტად, ხოლო აფიგ სულეიმანოვი აირჩიეს კომიტეტის გენერალურ მდივნად. პირველად, აზერბაიჯანის ეროვნულმა პარალიმპიურმა კომიტეტმა 1996 წელს ატლანტაში X ზაფხულის პარალიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა, ორი სპორტის მხოლოდ ორი სპორტსმენით. ეროვნული ლიდერი ჰეიდარ ალიევი შეხვდა ჩვენს პარალიმპიელებს პარალიმპიური თამაშების წინ და წარმატებები უსურვა. 2008 წლის 28 აგვისტოს, დიდი ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დავალებით, პარალიმპიური სპორტული კომპლექსის გახსნის ცერემონია გაიმართა. აღსანიშნავია, რომ დსთ-ში პირველად პარალიმპიელების ასეთი კომპლექსი აშენდა და ამოქმედდა ძალიან მაღალ დონეზე, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. ღონისძიებას ესწრებოდნენ პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და აზერბაიჯანის პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა. პარალიმპიელების სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესება ყოველთვის იძლევა ნაყოფს. ქვეყანაში გაფართოვდა პარალიმპიური მოძრაობა, განმტკიცდა მისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და სპორტის რაოდენობამ მოკლე დროში მიაღწია 13-ს. გაფართოვდა საერთაშორისო ურთიერთობები, დამყარდა თანამშრომლობა რიგ საერთაშორისო სპორტულ ორგანიზაციებთან და ეროვნულ პარალიმპიურ კომიტეტებთან და განმტკიცდა ურთიერთობები საერთაშორისო პარალიმპიურ კომიტეტთან. ხელი მოეწერა შეთანხმებას თანამშრომლობის შესახებ აზერბაიჯანში გაეროს ბავშვთა ფონდის ოფისთან და BP–ს აზერბაიჯან–საქართველო–თურქეთის რეგიონის კომპანიასთან. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტრომ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, ნეფტჩის სპორტისა და ჯანმრთელობის ცენტრმა და სხვა შესაბამისმა ორგანიზაციებმა განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს ქვეყანაში პარალიმპიური მოძრაობის გაფართოებასა და განვითარებაში. ამჟამად პარალიმპიური კომიტეტი ასობით სპორტსმენს აერთიანებს. მიზანმიმართული მუშაობის შედეგად, ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის სპორტსმენებმა 1996 წლიდან მიაღწიეს სრულიად ახალ შედეგებს. О комитете на официальном сайте ↑ Ильхам Закиев в свой день рождения избран на должность вице-президента Национального паралимпийского комитета
ქვეიოდმჟავა

ქვეიოდმჟავა HIO3 — ძლიერი არაორგანული მჟავა. წყალში კარგად იხსნება. გახურებისას კარგავს წყალს და გარდაიქმნება ანჰიდრიდად. ქვეიოდმჟავა და მისი მარილები (იოდატები) ძლიერი მჟანგავებია. იღებენ კონცენტრირებული აზოტმჟავათი იოდის ჟანგვისას. იყენებენ იოდომეტრიაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512.
ქვეიოდოვანი მჟავა

ქვეიოდოვანი მჟავა HIO — სუსტი არაორგანული მჟავა. არსებობს მხაოლოდ განზავებული წყალხსნარების სახით. მისი მარილები (ჰიპოიოდიტები) ცნობილია მხოლოდ წყალხსნარებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512.
ქველდაბა

ქველდაბა, ქცელდაბა — ადრინდელი შუა საუკუნეების კახეთის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ცენტრი. იხსენიება „მოქცევაი ქართლისაიში“ (IX საუკუნე). წმინდა ნინომ ქველდაბაში მიაღებინა ქრისტიანობა კახეთის მთავრებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512.
ნიკოლოზ კანდელაკი

ნიკოლოზ კანდელაკი შესაძლოა აღნიშნავდეს ერთ-ერთ პიროვნებას ნიკოლოზ კანდელაკი — ქართველი მოქანდაკე ნიკოლოზ კანდელაკი — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
ლამარა ქველიძე

ლამარა ქველიძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. ნოემბერი, 2005) — ქართველი მოქანდაკე, სამედალო ხელოვნების ოსტატი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982). 1965 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. 1967 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში; 1976 წელს თბილისში მოეწყო მისი მედლების პერსონალური გამოფენა. ქველიძის ნამუშევრებია: მედლები — ი. ნიკოლაძე (ბრინჯაო, 1971, მწერალთა კავშირი, თბილისი), გოეთე (ბრინჯაო, 1973, გოეთეს სახლ-მუზეუმი, ვაიმარი), ჯ. ჯოისი (ბრინჯაო, 1974, ჯოისის სახლ-მუზეუმი, დუბლინი) და სხვა. ქანდაკება — მარაბდის მემორიალი „ცხრა ძმა ხერხეულიძე“ (არქ. რ. კიკნაძე, შ. ყავლაშვილი, ბაზალტი, 1972), ვაჟა-ფშაველა (ბრინჯაო, 1965, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი) და სხვა. სამაგიდო მედალი „მიხეილ ჯავახიშვილი“. ავერსი სამაგიდო მედალი „საქართველოს პოეტი გალაკტიონ ტაბიძე“. ავერსი სამაგიდო მედალი „დაღუპოლ მეომართა ხსოვნა“. ავერსი სამაგიდო მედალი „იოზეფ ჰაიდნი“. ავერსი სამაგიდო მედალი „კოსტა ხეთაგუროვი“. ავერსი სამაგიდო მედალი „ლევ ტოლსტოი“. ავერსი სამაგიდო მედალი „მძლეოსნები “. ავერსი სამაგიდო მედალი „ფიდელ კასტრო“. ავერსი სამაგიდო მედალი „შოთა რუსთაველი“. ავერსი ქანდაკება „მხატვრული ცურვა“ ქანდაკება „მზრუნველობა ყველას უნდა“ ქანდაკება „მედდა“ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512. ლამარა ქველიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქვემეხი

ქვემეხი — 20 მმ და მეტი კალიბრის ცეცხლსასროლი იარაღის სახეობა. მისი დანიშნულებაა ცოცხალი ძალის და სამხედრო ტექნიკის განადგურება, თავდაცვითი ნაგებობების და მართვის პუნქტების დანგრევა, დანაღმულ ველებზე და მავთულხლართებში გასასვლელების გარღვევა. ქვემეხი შედგება ლულის, საკეტისა და ლაფეტისაგან. ქვემეხის დამიზნება ხდება ხელით ან ავტომატურად ცეცხლის სამართავი ხელსაწყოებით. არსებობს სახმელეთო, საზენიტო, საავიაციო და საზღვაო დანიშნულების ქვემეხები. კალიბრის მიხედვით განსხხვავდება მცირე (20-75 მმ) საშუალო (76-155 მმ) და მსხვილკალიბრიანი (155 მმ-დან) ქვემეხები. ქვემეხების ძირითადი სახეობებია ზარბაზანი, რომელიც გამოიყენება ფენილი ცეცხლის წარმოქმნისთვის, ჰაუბიცა კიდული ცეცხლისთვის, მორტირი უფრო მძლავრი კიდული ცეცხლისთვის, ნაღმსატყორცნი ნაღმებით კიდული ცეცხლისთვის, არაუკუმგორავი მოკლე მანძილზე ფენილი ცეცხლისთვის; აგრეთვე კომბინირებული და უნივერსალური ქვემეხები. დატენის და დამიზნების პროცესის ავტომატიზაციის ხარისხის მიხედვით განსხვავდება ავტომატური, ნახევრად ავტომატური და არაავტომატური ქვემეხები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 512.
უტრეხტი (საფეხბურთო კლუბი)

უტრეხტი — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ უტრეხტიდან. დაფუძნდა 1970 წელს. კლუბს ჰქონდა ქალთა გუნდი რომელიც 2007 წელს დაარსდა და სულ რაღაც 7 წლის მანძილზე იარსება. განახლდა: 2 ოქტომბერი 2020 ↑ Uefa current ranking. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-19. ციტირების თარიღი: 2020-10-14. „უტრეხტის“ ოფიციალური საიტი
ბოგდან კნუნიანცი

ბოგდან კნუნიანცი (დ. 14 ნოემბერი, 1878, ჯამიათი — გ. 14 მაისი, 1911, ბაქო) — სომეხი რევოლუციონერი, ბოლშევიკი. 1896 წლიდან სწავლობდა პეტერბურგის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. 1897 წლიდან დაიწყო რევოლუციური საქმიანობა. 1901 წელს გადაასახლეს ბაქოში. 1902 წელს მონაწილეობდა სომეხ სოციალ-დმეოკრატთა კავშირის შექმნაში. 1904 წლის თებერვალში დააპატიმრეს მოსკოვში. 1905 წლის დეკემბერში კვლავ დააპატიმრეს და სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს. 1907 წელს გაიქცა საზღვარგარეთ. მონაწილეობა მიიღო II ინტერნაციონალის შტუტგარტის კონგრესში და რსდმპ IV კონფერენციაში ჰელსინგფორსში. შემდეგ მოღვაწეობდა ბაქოში, სადაც 1910 წელს დააპატიმრეს და პატიმრობაში გარდაიცვალა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 564.
ივანე კნუნიანცი

ივანე კნუნიანცი (დ. 22 მაისი, 1906, შუშა — გ. 21 დეკემბერი, 1990, მოსკოვი) — საბჭოთა ქიმიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953). 1928 წელს დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი. წამოაყენა პირიდინის ბირთვში სხვადასხვა რადიკალის შეყვანის ახალი მეთოდები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 564.
კოარტიკულაცია

კოარტიკულაცია — სხვადასხვა სამეტყველი ბგერის საწარმოთქმო მოძრაობათა ერთად შესრულება. სიტყვაში ბგერა წარმოითქმის მეზობელ ბგერათა წარმოების ფონზე. მოცემული ბგერის არტიკულაციას ემთხვევა წინამავალი ბგერის არტიკულაციის დამთავრების და მომდევნო ბგერის არტიკულაციის ჩასახვის მომენტები. კოარტიკულაცია ვრცელდება ერთმანეთისგან გათიშულ ბგერებზეც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 564.
იუსუფ კობალაძე

იუსუფ კობალაძე (დ. 12 მაისი, 1906, ხუცუბანი, ბათუმის ოკრუგი — გ. 1985) — ქართველი მახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1955), სამედალო ხელოვნების ოსტატი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982). სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1925 წელს ბათუმში. 1932-1935 წლებში სწავლობდა რუსთაველის სახელობის თეატრთან არსებულ სტუდიაში (ხელმძღვანელი ს. ახმეტელი). პარალელურად 1937 წლამდე გამოდიოდა რუსთაველის თეატრის სცენაზე. 1937 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. 1957 წლიდან მოღვაწეობდა კინოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 564. ჩხეიძე, ჯ. იუსუფ კობალაძე, თბილისი, 1962 იუსუფ კობალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იზუბრი

იზუბრი (Cervus elaphus xanthopygus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახის. კეთილშობილი ირმის ქვესახეობა. მისი სხეულის სიგრძეა 220-250 სმ, წონა — 170-250 კგ. ზაფხულობით მოწითალო შეფერილობა აქვს, ზამთრობით მოყვითალო-რუხია. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში (ჩრდილოეთი ჩინეთი, კორეა; აღმოსავლეთ ციმბირსა და შორეულ აღმოსავლეთში). გვხვდება როგორც ბარში, ისე მთაში. მაკეობა 8,5 თვემდე გრძელდება. სარეწაო ცხოველია. იყენებენ ხორცს, ტყავს, რქას. იზუბრის ახალგაზრდა რქებისაგან, რომელსაც პანტებს ეძახიან და ცოცხალ ცხოველს აჭრიან, ამზადებენ სამკურნალო პრეპარატს — პანტოკრინს. იზუბრი დაარქივებული 2007-08-07 საიტზე Wayback Machine. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 103.
სერგო კობალაძე

სერგო კობალაძე (დ. 1 სექტემბერი, 1915, ოზურგეთი — გ. უცნობია) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1961), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებთა დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი 1939 წელს. 1941-1943 წლებში მონაწილეობდა დიდი სამამულო ომში. 1952-1953 წლებში იყო თბილისის ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის, ხოლო 1953-1953 წლებში თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორი. 1965 წელს დაინიშნა ამავე ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის გამგედ. 1972 წლიდან ხელმძღვანელობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის კლინიკური და ექსპერიმენტული ფარმაკოთერაპიის განყოფილებას. ის შეისწავლიდა სამკურნალო საშუალებათა ეფექტურობის დადგენის, რაციონალურად დოზირების შემუშავების და მოქმედების მოქმედების მექანიზმის ფარმაკოლოგიური ანალიზის გზებს. ავტორია თხზულებისა „გულ-სისხლძრღვთა სისტემის დაავადების ახალი სამკურნალო საშუალებანი“ (1960). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 564-565. სერგო კობალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფატმა კობალაძე

ფატმა კობალაძე (დ. 2 ნოემბერი, 1927, ბათუმი – გ. 2014) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1976). დაამთავრა ბათუმის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი 1944 წელს. 1944-1979 წლებში იყო აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის წამყვანი მოცეკვავე. 2011 წელს გაიხსნა ფატმა კობალაძის სახელობის ვარსკვლავი ბათუმის ი. ჭაჭავაძის სახელობის თეატრთან. 1948 : აჭარის დამსახურებული არტისტი 1956 : საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი 1976 : საქართველოს სახალხო არტისტი 1976 : ღირსების ორდენი ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 262 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 565. ფატმა კობალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1956. №4. გვ. 9 ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1976. №6. გვ. 328.
გრიგოლ კობახიძე (პედაგოგი)

გრიგოლ კობახიძე (დ. 15 მაისი, 1910, ხეთა — გ. 1990) — ქართველი პედაგოგი, სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი (1979). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკური ფაკულტეტი 1933 წელს. 1930–1936 წლებში მუშაობდა ფიზიკის მასწავლებლად თბილისის სხვადასხვა სკოლაში; 1941–1943 წლებში იყო მე–17 საშუალო სკოლის დირექტორი; 1943 წლიდან – ვაჟთა 24–ე საშუალო სკოლის დირექტორი. სკოლა (ამჟამად მე–5 გიმნაზია) კობახიძის სახელობისაა. ავტორია შრომებისა სკოლათმცოდნეობისა და ფიზიკის სწავლების მეთოდიკის დარგებში. იაკობ გოგებაშვილის სახელობის მედალი სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი (1979) ლენინის ორდენი ნ. კ. კრუპსკაიას მედალი საპატიო ნიშანი ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 603, ISBN 99928-20-32-2. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 565. გრიგოლ კობახიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დავით კობახიძე (ენტომოლოგი)

დავით კობახიძე (დ. 2 სექტემბერი, 1911, ქუთაისი — გ. 2 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ზოოლოგი და ენტომოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1941), პროფესორი (1943), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1966). მისი ძირითადი გამოკვლევები მიეძღვნა საქართველოში უხერხემლო ცხოველთა შესწავლას-სისტემატიკის, ფაუნისტიკის, ეკოლოგიის, ბიოცენოლოგიის, ეკოლოგიური მორფოლოგიის და მცენარეთა დაცვის საკითხებს. მან პირველმა გამოიყენა ბიოლოგიური ბრძოლის მეთოდი ბორჯომის ხეობაში დიდი ლაფანჭამიის წინააღმდეგ. ავტორია სხვადასხვა ნაშრომების, მათ შორის სასკოლო სახელმძღვანელოებისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 565. დავით კობახიძე (ენტომოლოგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დავით კობახიძე

დავით კობახიძე (დ. 4 მარტი, 1885, სამტრედია — გ. 5 მაისი, 1947, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1929). სწავლობდა რკინიგზის სასწავლებელში, შემდეგ კი ქუთაისის გიმნაზიის კერძო კურსებზე. ახალგაზრდობიდანვე გატაცებული იყო თეატრით; აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, მონაწილეობდა ავჭალის აუდიტორიის წარმოდგენებში. 1903 წელს შეეცადა რევოლუციური თატრალური ჯგუფის ჩამოყალიბებას; მართავდა წარმოდგენებს მუშებისათვის, დგამდა სოციალური შინაარსის პიესებს; თებერვლის რევოლუციის შემდეგ შექმნა რევოლუციური მიმართულების მოძრავი თეატრი - პროლეტარული მოგზაური დასის („დემოსის“) სახელწოდებით, რომელმაც 1920 წლამდე იარსება. 1923 წელს მისი ინიციატივით, შემოქმედებითი კადრების შექმნის მიზნით შეიქმნა ტექნიკუმი, რომლის ბაზაზე 1924 წელს გაიხსნა „პროლეტკულტის წითელი თეატრი“, რომელმაც 1926 წლამდე იარსება; აქ მან განახორციელა: ვერჰარნის „რიჟრაჟი“, სპექტაკლი „აჩრდილი დადის ევროპაში“, ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“; 1929-1937 წწ. ხელმძღვანელობდა მის მიერვე დაარსებულ მოძრავ საკოლმეურნეო თეატრს; 1933 წელს ჩამოაყალიბა თეატრი მესტიაში; იყო მთელი რიგი სარაიონო თეატრების ხელმძღვანელი; ბოლო წლებში აწყობდა მოძრავ ჯგუფებს კოლმეურნეობების კულტურული მომსახურების მიზნით; დაწერილი აქვს წიგნი „იატაკქვეშა თეატრი“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 565. ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო.- თბ., 1995. -გვ.19 დავით კობახიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იისებრნი

იისებრნი (Violaceae) — ორლებნიან ფურცლებგანცალკევებულ მცენარეთა ოჯახი. უმეტესად ბალახები, ზოგჯერ ბუჩქები, ხეები (ტროპიკებში) და ლიანებია. ცნობილია 900-მდე სახეობა (22 გვარის). გავრცელებულია ტროპიკებსა და ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში მხოლოდ ერთი გვარია — ია; გვხვდება მისი ეთერზეთოვანი, სამკურნალო და დეკორატიული სახეობები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 104.
იისფერი ფარიანა

იისფერი ფარიანა (ლათ. Parlatoria oleae), მწუწნავი მწერი კოქციდების ქვერიგისა. საქართველოში ძლიერ აზიანებს კურკოვან და თესლოვან ხეხილს. დედალი იისფერი ფარიანას სხეული სიგრძეა 1-2 მმ, იისფერია, მონაცისფრო-მოთეთრო ფარით დაფარული. მამალი ფრთიანია, მოგრძო ფარი აქვს. ნაყოფზე ფარიანას კვების ადგილას, წითელი მრგვალი ლაქები ჩნდება. წლის განმავლობაში 2-3 თაობა ვითარდება. განაყოფიერებული დედალი გამოიზამთრებს და გაზაფხულზე 20-60 კვერცხს დებს. პირველი თაობის მატლები აპრილში იჩეკება, მეორე თაობისა — ივლის-აგვისტოში. მატლები ემაგრებიან დედალს ფარის გარშემო და მჭიდრო კოლონიებს ქმნიან; ხეხილის ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში მთლიანად ფარავს მცენარის ტოტებსა და შტამბს. მეორე თაობის მატლები ნაყოფზეც გადადიან. იისფერი ფარიანა ასუსტებს, ახმობს ტოტებსა და თვით მცენარესაც. ამ მავნებლის მოსასპოპად მცენარეს ასხურებენ პესტიციდებს, იყენებენ ბრძოლის ბიოლიგიურ მეთოდსაც. ჰაჯიბეილი ზ., ქსე, ტ.5, გვ. 104, თბ., 1980
შოთაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი შოთაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით შოთაძე — ქირურგ-ონკოლოგი ვლადიმერ შოთაძე — სამხედრო პირი ლეილა შოთაძე — მსახიობი სვიმეონ შოთაძე — პოეტი
იკაროსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გრდემლი შეიძლება აღნიშნავდეს: იკაროსი — ძვ. ბერძნულ მითოლოგიაში დედალოსის ვაჟიშვილი იკაროსი — მცირე ცთომილი
იკებანა

იკებანა (იაპონ. 生け花, აგრეთვე いけばな, სიტყვასიტყვით „ცოცხალი ყვავილი“) — ყვავილების დაწყობის იაპონური ხელოვნება. იგი ხელოვნების ფორმაა, რომელშიც ბუნება და ადამიანი, მისი ხასიათი ერწყმის ერთმანეთს. იმ აზრის საწინააღმდეგოდ, რომ მცენარეთა სილამაზე მხოლოდ მათ მრავალფეროვან ყვავილებშია, იკებანა ხაზს უსვამს მათ სხვა დეტალებს, როგორიცაა ღერო, ფოთლები და მათი ფორმა. მიუხედავად იმისა, რომ იკებანა შემოქმედებითი ხასიათისაა, მას გარკვეული წესები აქვს. ძირითადი წესია ის, რომ მისი შემადგენელი ყველა ელემენტი ორგანული უნდა იყოს, იქნება ეს ტოტები, ფოთლები, ბალახი თუ ყვავილები. ასევე, კომპოზიცია უნდა შეიცავდეს ყვავილების მინიმალურ რაოდენობას ღეროებსა და ფოთლებს შორის. ეს იაპონური ხელოვნების ნიმუშები ეყრდნობა სამკუთხედს, რომელიც 3 ტოტითაა გამოსახული. ითვლება, რომ ისინი გამოსახავენ ზეცას, მიწას და ადამიანს. ხოლო ზოგი თვლის, რომ ისინი მზის, მთვარის, სიყვარულისა და მიწის გამომსახველია. კონტეინერიც ერთ-ერთი უმთავრესი ნაწილია კომპოზიციისა და ამიტომ ბევრ სხვადასხვაგვარი სტილის ქოთნებს იყენებენ თავიანთი შემოქმედებისათვის. იკებანას ისტორია დაახლოებით 500 წლის წინ დაიწყო. მისი უძველესი სკოლა იყო იკენობო, რომლის წარმოშობაც დაკავშირებულია როკაკუდოს ტაძრის ერთ-ერთ მღვდელთან. იგი ძალიან გაწაფული იყო ყვავილების ხელოვნებაში, და ტბასთან ახლოს ცხოვრობდა (ტბა-იკენობო). როკაკუდოს ტაძარი 587 წელს იქნა აშენებული, პრინც შოტოკუს მიერ. არსებობს თქმულება, რომ პრინცი ეძებდა მასალას შიტენოს ტაძრის ასაშენებლად. ერთ დღეს იგი საბანაოდ წავიდა და თავისი ბუდისტური ამულეტი ხეზე დაკიდა. როდესაც დაბრუნდა, ვერაფრით შეძლო მისი ჩამოხსნა. იმავე ღამეს, პრინცსს ბუდა დაესიზმრა, რომელმაც სწორედ იმ კედართან მიუთითა ტაძრის აშენება. იკებანაზე ვარჯიშისას აუცილებელია სიჩუმე. ეს არის დრო, როცა ხალხი ეჩვევა ბუნების იმ ნაწილის პატივისცემას, აღქმას, რომელსაც თავისი დაკავებული სიცოცხლის განმავლობაში ვერც კი ამჩნევს. ადამიანი ხდება უფრო მომთმენი და სწავლობს სილამაზის დანახვას ხელოვნების ყველა ფორმაში. ეს ასევე არის დრო, როცა ადამიანი გრძნობს ბუნებასთან სიახლოვეს და ადუნებს, ასვენებს გონებას, სხეულსა და სულს. XV საუკუნის დასაწყისში იკებანა იმდენად გავრცელდა, რომ ხელმისაწვდომი გახდა არა მხოლოდ მდიდრებისთვის, არამედ ჩვეულებრივი ხალხისთვისაც. თავიდან იგი ძალიან მარტივი იყო და მხოლოდ რამდენიმე ყვავილს და მარადმწვანე ტოტს შეიცავდა. მის პირველ ფორმას Kuge ეწოდება. დროთა განმავლობაში იკებანა განვითარდა. იგი გახდა ერთ-ერთი უმთავრესი ნაწილი ფესტივალებში და გამოფენები რეგულარულად ტარდებოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 104.
იკეია-სეკის კომეტა

იკეია-სეკის კომეტა, (იაპონ. 池谷・関彗星 (C/1965 S1)) — კომეტა, რომელიც 1965 წლის 18 სექტემბერს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს იაპონელმა დამკვირვებლებმა კაორუ იკეიამ და სეკი ცუტომუმ. აღნიშნულ დღეს იგი წარმოადგენდა მე-8 ვარსკვლავიერი სიდიდის დიფეზურ ობიექტს. გაიარა თითქმის პარაბოლურ ორბიტაზე. ეკუთვნის მცირე პერიჰელიუმის მანძილის მქონე კომეტებს; იკეია-სეკის კომეტამ 1965 წლის 21 ოქტომბერს გაიარა მზის გვირგვინში, ზედაპირიდან 500,000 კმ მანძილზე. მზის სიახლოვისას დღისითაც მოჩანდა, პერიჰელიუმში გავლის შემდეგ კი გათენებისას ჩანდა საკმაოდ ბრწყინვალე ობიექტის სახით და ჰქონდა ათეულობით გრადუსის სიგრძის კუდი. სპექტრი მდიდარი იყო ლითონთა გამოსხივების ხაზებით და ჰგავდა მეტეორთა სპექტრს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 104. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იკეია-სეკის კომეტა“ ვიკისაწყობში. Gary W. Kronk's Cometography - C/1965 S1 (Ikeya-Seki) (ინგლისური) Brightest comets seen since 1935 (ინგლისური)