laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლადო კეცხოველი

ლადო (ვლადიმერ) კეცხოველი (დ. 2 (14) იანვარი, 1876, თლია, გორის მაზრა — გ. 17 (30) აგვისტო, 1903; თბილისი) — ქართველი რევოლუციონერი. 1889-1891 წლებში სწავლობდა გორის სასულიერო სასწავლებელში. 1891 წელს ჩაირიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. აქვე ჩაება მოსწავლეთა არალეგალურ წრეში. 1893 წლის დეკემბერში ხელმძღვანელობდა სემინარიელთა გაფიცვას, რის გამოც სასწავლებლიდან გარიცხეს. 1894 წელს ჩაირიცხა კიევის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც 1896 წელს რევოლუციური საქმიანობისათვის დაითხოვეს და დააპატიმრეს. 3 თვის შემდეგ საქართველოში გადმოასახლეს და პოლიციის ზედამხედველობა მიუჩინეს. 1897 წელს ფარულად ჩამოვიდა თბილისში და სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის „მესამე დასის“ წევრი გახდა. 1901 წელს ბაქოში მისი აქტიური მონაწილეობით დაარსდა ლენინურ-ისკრული მიმართულების რსდმპ ბაქოს კომიტეტი და არალეგალური სტამბა „ნინა“. 1902 წლის სექტემბერში დააპატიმრეს ბაქოში, შემდეგ გადაიყვანეს თბილისში, მეტეხის ციხეში, სადაც პოლიტიკურ პატიმართა შორის რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა. 1903 წლის 17 აგვისტოს (ახ. სტილით 30 აგვისტო) ციხის საკანში მოკლეს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 636. ლადო კეცხოველი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 ენციკლოპედია საქართველო, ტ. IV — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104904992"></a>
ალექსანდრე სიმონია

ალექსანდრე სიმონია (დ. 17 სექტემბერი, 1920, თბილისი — გ. 22 მარტი, 2003) — ქართველი ინჟინერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1978). 1938 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის მე-2 საშუალო სკოლა. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის მე-3 კურსი. 1941–1942 წლებში სწავლობდა თელავის ქვეითი ჯარის სამხედრო სასწავლებელში, დაეუფლა არტილერისტის სპეციალობას და მიენიჭა ლეიტენანტის წოდება. დიდ სამამულო ომში იბრძოდა მე-20 ბარანოვიჩის მსროლელთა დივიზიის შემადგენლობაში ასეულის მეთაურად. მონაწილეობდა ბრძოლებში ქალაქ ბერლინისთვის და პრაღისთვის. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავისა და სამამულო ომის ორდენებითა და საბრძოლო მედლებით. 1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგის სპეციალობით. 1950–1963 წლებში მუშაობდა ოსტატად, ტექნოლოგად და მთავარ ინჟინრად გაერთიანება „საქნავთობში“ და ქარხნებში „ელექტროგამშვები“ და „ელექტროავტომატი“. 1963–1984 წლებში მუშაობდა განყოფილების უფროსად მანქანათმშენებლობის და ელექტროტექნიკის ტექნოლოგიურ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში; მთავარ ინჟინრად „საქმთავარმონტაჟსპეცვშენში“. ამავე პერიოდში, როგორც ტექნოლოგი და მთავარი ინჟინერი მონაწილეობდა სამშენებლო და გამშვებ-ამწყობ სამუშაოებში რიგ სამრეწველო ობიექტებზე, როგორიცაა ზუგდიდის ფაიფურის ქარხანა, რუსთავის მეტალურგიული კომბინატი და ქიმიური ქარხანა, ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანა, ქუთაისის ავტოქარხანა. საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მიჰყავდა სალექციო კურსი და პრაქტიკული მეცადინეობები. ამუშავებდა საინჟინრო-ტექნოლოგიურ და რაციონალიზატორულ წინადადებებს. ნაყოფიერი შრომისათვის დაჯილდოებულია საპატიო სიგელებით და მედლებით. 1978 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ინჟინრის წოდება. 1984 წლიდან იყო პერსონალური პენსიონერი. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი ალექსანდრე სიმონია — დაბადებიდან ასი წელი // ენერგია : ჟურნ., 2020, № 2–3(94–95), გვ. 90–92.
იშხანიკი

იშხანიკი — ჰერეთის მეფე დაახლოებით 943 — X საუკუნის 50-იან წლებში, ადარნასე პატრიკის ძე. იშხანიკის თანამმართველი იყო დედამისი, დინარ დედოფალი, ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა სახლის წარმომადგენელი. იბნ ჰაუკალის თხზულების მიხედვით, იშხანიკის მეფობის დროს ჰერეთი დეილამის მთავრების — სალარიდების სახელმწიფოს ვასალი იყო. X საუკუნის 50-იან წლებში იშხანიკმა ისარგებლა სალარიდების სახელმწიფოში შინაფეოდალური ომებით და ხარკის მიცემა შეწყვიტა. ქართული წყაროების მიხედვით, იშხანიკმა დედის დახმარებით განახორციელა რელიგიური რეფორმა. ჰერეთმა უარყო მონოფიზიტობა, აღიარა მართლმადიდებლობა და ეკლესიურად დაექვემდებარა მცხეთის საკათალიკოსო ტახტს. ეს, ფაქტობრივად, ნიშნავდა სომხური პოლიტიკური ორიენტაციის ქართულით შეცვლას. საგარეო პოლიტიკაში იშხანიკი ცდილობდა ადრე დაკარგული ჰერეთის მიწების ხელახლა შემომტკიცებას. მან ისარგებლა საჯთა მეორე შემოსევის (X საუკუნის 20-იანი წლები) შემდეგ კახეთის სამთავროს დასუსტებით და დაიბრუნა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკე I-სა და აფხაზთა მეფე კონსტანტინე III-ის მიერ ადარნასე პატრიკისათვის წართმეული ციხეები. პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970 პაპუაშვილი თ., ქსე, ტ. 5, გვ. 288, თბ., 1980 მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი - „საქართველოს მეფეები“, 2007 წ.
სვენ ულრაიხი

სვენ ულრაიხი (დ. 3 აგვისტო, 1988) — გერმანელი ფეხბურთელი. არის მეორე ბუნდესლიგის კლუბ „ჰამბურგის“ მეკარე. 2008-2015 წლებში თამაშობდა „შტუტგარტში“. 2015 წელს გადავიდა მიუნხენის „ბაიერნში“ სადაც 5 წელი გაატარა და გუნდთან ერთად 14 ტიტული მოიგო. ნათამაშები აქვს გერმანიის 16, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. ბაიერნი: (14) ბუნდესლიგა: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20 გერმანიის საფეხბურთო თასი: 2015–16, 2018–19, 2019–20 გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2016, 2017, 2018 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2019–20 უეფა-ს სუპერთასი: 2020 ბაიერნი: ბაიერნის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2017–18 ↑ Joker Javi Martinez köpft Bayern zum Supercup de (24 September 2020). ციტირების თარიღი: 24 September 2020 სვენ ულრაიხი — Soccerway
ქიაბაბხანა

ქიაბაბხანა — სასადილო დანიშნულების ქუჩა ძველ თბილისში. ერთი ასეთი რიგი ძველ თბილისში თათრის მოედანთან იყო, გორგასალის ქუჩის გასწვრივ. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985.
საზამთროს მოედანი

საზამთროს მოედანი — ისტორიული მოედანი ძველ თბილისში. მდებარეობდა დღევანდელი სამასი არაგველის ბაღის ტერიტორიაზე. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985.
არამიანცის საავადმყოფო

არამიანცის საავადმყოფო — პირველი საავადმყოფო ძველ თბილისში. საავადმყოფოს სახელწოდება დაკავშირებული იყო ვაჭარ არამიანცის სახელთან, რომელმაც 100 000 მანეთი გაიღო მის ასაშენებლად. შემდგომში ეწოდებოდა პირველი კლინიკური საავადმყოფო. გაიხსნა XX საუკუნის დასაწყისში. მშენებლობის ინიციატორები იყვნენ ნიკო ნიკოლაძე და თბილისის საქალაქო თვითმმართველობის ექიმი ხმოსნები: ს. ვაცაძე, გ. გედევანიშვილი და ტ. სტეპანოვი. საავადმყოფო მდებარეობდა ისანში. გათვალისწინებული იყო თბილისის შედარებით შეჭირვებულ მოსახლეობაზე. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. ↑ Ир. Татишвили, И. Курчишвили, Основные этапы развития медицины в Грузии, მოსკოვი .,1964. გვ. 251 ↑ ჯანელიძე ო., დაუშვილი ა., ხოსიტაშვილი მ.,, „თავისუფალი საქართველოს დედაქალაქი თბილისი 1918-1921 წლებში“, თბ., 2019. — გვ. 88, ISBN 978-9941-9553-1-9 Invalid ISBN.
ვარდიგორა (თბილისი)

ვარდიგორა — ისტორული უბანი თბილისში. ტერიტორია ვერეს და ვარდისუბანს ემიჯნება სამხრეთ–დასავლეთიდან, სადაც დასახლება სემიონოვკა განლაგებული, ვარდისუბნის მსგავსად მისი სახელწოდებაც ასკილის ბუჩქების არსებობით უნდა აიხსნას. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985.
ვანქის სასაფლაო

ვანქის სასაფლაო — სომხური სასაფლაო თბილისში. სასაფლაოს დღევანდელი ორბელიანის მოედნის ტერიტორია ეკავა ვანქის მონასტერს, ვანქის უბანსა და ასპარეზს შორის. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985.
ივანე IV-ის სამართლის წიგნი

ივანე IV-ის სამართლის წიგნი — რუსეთის სამეფოს ცენტრალიზებული სახელმწიფოს განტკიცების ხანის სამართლის ძეგლი. მიღებულია 1550 წელს. შეიცავს სახელმწიფო, სისხლის, სამოქალაქო, საპროცესო სამართლის ნორმებს. ძეგლმა დაადასტურა იურის დღე, განავითარა სამძებრო პროცესის საწყისები, გააძლიერა ქალაქების როლი, განსაზღვრა მეფის და ბოიართა სათათბიროს დამოკიდებულება. სამოქალაქო სამართლის ნორმებში აისახა ბოაირებს და აზნაურებს შორის კომპრომისის პოლიტიკა. ნადარეიშვილი, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 90.
ივანე III-ის სამართლის წიგნი

ივანე III-ის სამართლის წიგნი — რუსეთის სამეფოს ცენტრალიზებული სახელმწიფოს პირველი კოდექსი. მისი წყაროებია რუსკაია პრავდა და ფსკოვის სამართლის სიგელი, ასევე საწესდებო სიგელები, ჩვეულებითი სამართალი და დიდი მთავრის ბრძანებულებები. მიღებულია 1497 წელს. ძეგლში დიდი ადგილი უჭირავს სისხლის სამართლის, და სისხლის სამართლის საპროცესო სამართლის ნორმებს, ნორმებს ცენტრალური და ადგილობრივი სასამართლოების შესახებ. დადგინდა 26 ნოემბერს გლეხის მიერ სხვა მებატონესთან გადასვლის უფლება. ძეგლმა ხელი შეუწყო რუსეთში ერთიანი სამართალწარმოების ჩამოყალიბებას, ცენტრალიზებული სახელმწიფოს შემდგომ განვითარებას. ნადარეიშვილი, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 90.
თენგიზ ივანიცკი

თენგიზ ივანიცკი (დ. 24 ივლისი, 1924, ტფილისი — გ. 26 ივნისი, 1992) — ქართველი გეოქიმიკოსი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1979) 1947 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1947 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში, 1955 წლიდან ხელმძღვანელობს გეოქიმიის განყოფილებას; 1955-1975 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. თ. ივანიცკის შრომები ძირითადად ეხება მადნეულ საბადოთა მინერალოგია-გეოქიმიისა და მაგმური ქანების გეოქიმიის საკითხებს. თ. ივანეცკიმ (ვ. ქოიავასთან ერთად) გამოსცა პირველი ორიგინალური სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე გეოქიმიაში. ზოგადი გეოქიმიის მოკლე კურსი - თბილისი , 1972 მეტალთა საბადოების გეოლოგია - თბილისი, 1967 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 90. თენგიზ ივანიცკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ალექსანდრე ივანოვი

ალექსანდრე ივანოვი (დ. 16 ივლისი, 1806, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 3 ივლისი, 1858, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მხატვარი. 1817-1828 წლებში იყო [ეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის თავისუფალი მსმენელი. 1830 წლიდან იყო იტალიაში მხატვრების წამახალისებელი საზოგადოების პენსიონერი. 1931-1958 წლებში ცხოვრობდა რომში. თავდაპირველად განიცადა კლასიციზმის გავლენა. მისი მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია „პრიამოსი ჰექტორის ცხედარს გამოსთვოხს აქილევსს“ (1824) და „ქრისტეს გამოცხადება ხალხთან“ (1837-1857). ორივე დაცულია ტრეტიაკოვის გალერეაში. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა „ბიბლიური ესკიზების“ ციკლზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალექსანდრე ივანოვი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. ალექსანდრე ივანოვი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ალექსანდრე ივანოვი (რეჟისორი)

ალექსანდრე ივანოვი (დ. 12 აგვისტო [ძვ. სტ. 31 ივლისი], 1898, დავიდოვო, ნოვგოროდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 20 აგვისტო, 1984, ლენინგრადი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი საბჭოთა კინორეჟისორი და კინოდრამატურგი, სსრკ სახალხო არტისტი (1964). 1918-1920 წლებში იყო რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე. 1924 წელს დაამთავრა ლენინგრადის კინოსკოლა. 1924 წლიდან მუშაობდა სტუდია „ლენფილმში“. „ცეცხლის ტრანსპორტი“ 1930 „არის, კაპიტანო!“ 1930 „საზღვარზე“, 1938 „მთვარე მარცხნივაა“, 1939 „წყალქვეშა ნავი ტ-9“ 1943 „ვარსკვლავი“, 1953 „ჯარისკაცები“ 1957 „გატეხილი ყამირი“ 1960-1961, ტრილოგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91.
ალექსი ივანოვი

ალექსო ივანოვი (დ. 9 სექტემბერი, 1904 — გ. 27 თებერვალი, 1982) — რუსი საბჭოთა მომღერალი, ბარიტონი, სსრკ სახალხო არტისტი (1951). 3-გზის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1946, 1948 და 1950). 1932 წელს დაამთავრა ლენინგრადის კონსერვატორია. 1932-1936 წლებში იყო ლენინგრადის მცირე საოპერო თეატრის, 1938-1967 წლებში კი სსრკ-ის დიდი საოპერო თეატრის სოლისტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. Иванов, Алексей // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 10 — М., 1972.
ანდრია ივანოვი

ანდრია ივანოვი (დ. 1776 — გ. 12 ივლისი, 1848, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი ფერმწერი, კლასიციზმის წარმომადგენელი. 1782–1797 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1798 წლიდან იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანდრია ივანოვი
გიორგი ივანოვი

გიორგი ივანოვი (დ. 2 ივნისი, 1940, ლოვეჩი) — ბულგარელი კოსმონავტი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1979). 1964 წელს დაამთავრა უმაღლესი სახმედრო-საჰაერო სასწავლებელი. 1979 წლის 10-12 აპრილს გაფრინდა კოსმოსში ნ. რუკავიშნიკოვთან ერთად საბჭოთა ხომალდ „სოიუზ 33-ით“ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. გიორგი ივანოვი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვიაჩესლავ ივანოვი

ვიაჩესლავ ივანოვი (დ. 16 თებერვალი, 1866, მოსკოვი — გ. 16 ივლისი, 1949, რომი) — რუსი პოეტი, დრამატურგი, მთარგმნელი და ფილოლოგი. პოეტურ ნაწარმოებებს აქვეყნებდა 1898 წლიდან. 1905 წლიდან გახდა რუსი სიმბოლისტების მეორე თაობის თეორეტიკოსი. 1924 წლიდან ცხოვრობდა იტალიაში. თარგმნა პეტრარკა და დანტე. „გზის მაჩვენებელი ვარსკვლავები“ 1903, პოეტური კრებული „გამჭვირვალობა“, 1904, პოეტური კრებული „ტანტალოსი“ 1905, ტრაგედია „რომაული სონეტები“, 1925 „ადამიანი“, 1939 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. ვიაჩესლავ ივანოვი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვსევოლოდ ივანოვი

ვსევოლოდ ივანოვი (დ. 12 თებერვალი, 1895 — გ. 15 აგვისტო, 1963, მოსკოვი) — რუსი მწერალი, ლიტერატურულ ჯგუფ სერაპიონის ძმების წევრი. მის სამწერლო მოღვაწეობაზე დიდი გავლენა ჰქონდა მაქსიმ გორკის. მისი მოთხრობა „ჯავშნოსანი 14-69“ (1922) გადაკეთდა პიესად, რომლის საფუძველზე სანდრო შანშიაშვილმა შექმნა პიესა „ანზორი“. „გორაკები, პარტიზანული მოთხრობები“ 1923, მოთხრობათა ციკლი რუსეთის სამოქალაქო ომზე „შეხვედრები მაქსიმ გორკისთან“ “, 1947, მოგონებები „ლომონოსოვი“ 1953, პიესა „ჩვენ მივდივართ ინდოეთში“, 1960, ავტობიოგრაფიული რომანი „ვულკანი“, 1966-1968, რომანი გიგოლოვი, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. ვსევოლოდ ივანოვი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
იანის ივანოვი

იანის ივანოვი (დ. 26 სექტემბერი, 1906, პრეილი — გ. 27 მარტი, 1983, რიგა) — ლატვიელი კომპოზიტორი, სსრკ-ის სახალხლო არტისტი (1965). 1931 წელს დაამთავრა ლატვიის კონსერვატორია. 1944 წლიდან იყო ამავე კონსერვატორიის პედაგოგი, ხოლო 1955 წლიდან პროფესორი. ავტორია სიუიტისა „ლატგალიის ტბები“ (1935), სიმფონისა „ცისარტყელა“ (1938), „ატლანტიდა“ (1941) და „ლატგალიის სიმფონია“ (1949). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91. Иванов Янис Андреевич // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. — М.. იანის ივანოვი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
კონსტანტინე ივანოვი (პოეტი)

კონსტანტინე ივანოვი (დ. 15 მაისი, 1890 — გ. 13 მარტი, 1915) — ჩუვაში პოეტი. მოღვაწეობა დაიწყო 1905-1907 წლებში, წერდა რევოლუციურ სიმღერებს, თარგმნიდა რუს კლასიკოსთა ლექსებს. ავტორია ბალადებისა და ლირიკულ-ეპიკური პოემისა „ნარსპი“ (1908), რომლის საფუძველზე შექმნილია ოპერა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91.
კონსტანტინე ივანოვი

კონსტანტინე ივანოვი (დ. 8 მაისი, 1907 — გ. 15 აპრილი, 1984) — რუსი დირიჟორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1958) 1937 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. 1938-1939 წლებში მუშაობდა საოპერო თეატრში, 1941-1946 წლებში იყო საკავშირო რადიოს დიდი სიმფონიური ორეკსტრის დირიჟორი, 1946-1965 წლებში სსრკ-ის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის მთავარი დირიჟორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 91-92. Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. — М..
ქორწილი

ქორწილი — ქორწინების აღმნიშვნელი წეს-ჩვეულება. ქორწილი სხვადასხვა ხალხებში განვითარების სხვადასხვა საფეხურზე განსხვავებულად აღინიშნებოდა. პატრიარქატისა და მონოგამიური ქორწინების დამკვიდრების შემდეგ ქორწილის რიტუალი რთული და მრავალფეროვანი გახდა. მასში დიდ როლს ასრულებდა რელიგია. რიტუალის არსებით ნაწილს შეადგენს პატარძლის გადაყვანა ქმრის ოჯახში. რიტუალის ამ აქტისთვის ნიშანდობლივია ურთიერთდასაჩუქრება და ლხინი. ქართული ქორწილის არსებითი ნაწილები იყო შუაცეცხლის ირგვლივ ნეფე-დედოფლის მიერ სამჯერ შემოვლა და ჯვრისწერა. თანამედროვე საზოგადოებაში ქორწილების ძველი რიტუალები თანდათან კარგავენ მნიშვნელობას. ქორწილი თბილისში ქორწინება ითონიშვილი, ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 551. ითონიშვილი, ვ. ქართველ მთიელთა საოჯახო ურთიერთობის ისტორიიდან, თბილისი, 1960 ჯავახიშვილი, ივ. ქართული სამართლის ისტორია, წიგნი 1, ტფილისი, 1928
ქორწინებისა თავთათვის

ქორწინებისა თავთათვის — ძველი ქართული საქორწინო სამართლის ძეგლი, წარმოადგენს მანუილ ქსანთინოსის სახელმძღვანელოს ქართულენოვან თარგმანს, რომელიც შესრულებულია იოანე პაპუწისშვილი-ქსიფილინოსის მიერ 1785 წელს. „ქორწინებისა თავთათვის“ შეიცავს მათე ბლასტარის სინტაგმის 291-307 თავებს და ეხება ნათესაობის ხარისხის და საეკლესიო ქორწინებს პირობების განმსაზღვრელ წესებს. სინტაგმა საქართველოში მანადეც მოქმედებდა, მაგრამ დაკარგულიყო და ერეკლე II-მ და ანტონ I-მა საჭიროდ მიიჩნიეს მისი ხელახალი თარგმნა. ძეგლს თან ერთვის მანუილ ქსანთინოსის „მაგალითნი ქორწინებისანი“, რომელშიც წარმოდგენილია კანონიერი და უკანონო ქორწინების ნიმუშები. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია დაქორწინებისას მოითხოვდა ნათესაობის ხარისხის მკაცრ დაცვას, უკანონო ქორწინებისას დამნაშავე ისჯებოდა საკანონოს დადებით, ზოგჯერ ეკლესიიდან განკვეთით და შეჩვენებითაც. დოლიძე, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 551-552. დოლიძე, ი. „ქართული სამართლის ძეგლები“, ტ 2, თბილისი, 1965
იშხნის საეპისკოპოსო

იშხნის საეპისკოპოსო — ეპარქია ფეოდალურ საქართველოში. ცენტრი იშხანი (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია), ოლთისის წყლის (ახლანდელი ოლთუ-ჩაი) მარჯვენა სანაპიროზე. დაარსდა IX საუკუნის შუა წლებში ბაგრატ I კურაპალატის ინიციატივით. პირველი ეპისკოპოსი იყო საბა იშხნელი, გრიგოლ ხანძთელის თანამოღვაწე. იშხნის საეპისკოპოსო ეპარქიაში შედიოდა ძველი ქართული პროვინციები: თორთომი, პარხალი და სხვა. იშხნელს საკმაოდ საპატიო როლი ჰქონდა საქართველოს მეფეთა კურთხევისა და დარბაზობის დროს. იგი საქართველოს საეკლესიო იერარქიაში რიგით მეათე იყო. XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, სრულიად თორთომს აკონტროლებდა გურჯი-ბოღაზიდან მოყოლებული. ასევე ქვემო ტაო, არტანუჯს და საკრულავს შორის. ორჯოხის მთასა და სპერი, ტრაპიზონის მთებს შორის სრულიად კაკვკასიძეების მიწა. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში იშხნელი მესამე ადგილზეა დასახელებული. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 288. ↑ ჟორდანია თ. „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა“, თბ. 1897, გვ. 53
ნიკოლოზ გეგეჭკორი

ნიკოლოზ გიორგის ძე გეგეჭკორი (დ. 1891, მარტვილი — გ. 1937) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი. 1914 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია. 1923 წელს მუშაობდა პეტროგრადის, 1925-1927 წლებში კი ბერლინისა და პარიზის თერაპიულ კლინიკაში. 1933-1937 წლებში განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის შინაგან სნეულებათა დიაგნოსტიკის კათედრას. იკვლევდა ღვედკეცას, აგრეთვე მინერალური წყლების სქურისა და ლუგელას სამკურნალო თვისებებსა. საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 30. ნიკოლოზ გეგეჭკორი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიორგი ოთხმეზური

გიორგი ოთხმეზური (დ. 14 აგვისტო, 1954, თბილისი — გ. 20 იანვარი, 2021, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. მისი კვლევის ძირითადი მიმართულებებია საქართველოს ისტორია და წყაროთმცოდნეობა, ქართული ეპიგრაფიკა და პალეოგრაფია. იყო მარიკა ლორთქიფანიძის შვილი. გარდაიცვალა 2021 წლის 20 იანვარს. კავკასია ქართულ წყაროებში, უცხო სახელმწიფოები, ტომები, ისტორიული პირები : ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2012 ISBN 978-9941-0-3946-1 ქართული ფეოდალური საგვარეულოების ისტორიიდან, ამირეჯიბი, თბ., 2009 ქართული ფეოდალური საგვარეულოების ისტორიიდან : აბაზასძე-მარილელი-აბულეთისძე, თბ., 2006 XII-XIII საუკუნეების მიჯნის ქართული ლაპიდარული წარწერები როგორც საისტორიო წყარო, თბ., 1981 გიორგი ოთხმეზური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი ოთხმეზური დაარქივებული 2012-06-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ ისტორიკოსი გიორგი ოთხმეზური გარდაიცვალა ↑ გარდაიცვალა ისტორიკოსი გიორგი ოთხმეზური
დიდი ელჩობა

დიდი ელჩობა — რუსეთის სამეფოს დიპლომატიური მისია ევროპაში 1697-1698 წლებში, რომლის ინიციატორი და ხელმძღვანელი იყო პეტრე I დიდი. მისიის მთავარი მიზანი იყო ანტიოსმალური კოალიციის შექმნა, დასავლეთ ევროპის ტექნიკური და სამეცნიერო მიღწევების გაცნობა, სამხედრო მასალის და იარაღის შეძენა. მისია სამი თვით ეწვია ინგლისსაც, სადაც გაეცნო გემთმშენებლობას და საარტილერიო საქმეს, მაგრამ მოსკოვში მეთოფეთა აჯანყების გამო მისია შეწყვიტა და რუსეთში დაბრუნდა. დიდმა ელჩობამ მიზანს ვერ მიაღწია. პეტრე I დარწმუნდა, რომ ვერ შექმნიდა ანტიოსმალურ კოალიციას, რადგან ევროპის ქვეყნები დაკავებულნი იყვნენ ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის სამზადისით. პეტრემ შეცვალა საგარეო პოლიტიკური მიმართულება და ყურადღება გადაიტანა ბალტიისპირეთზე, მოელაპარაკა პოლონეთის მეფე ავგუსტ II-ს და შეკრა ანტიშვედური კავშირი. დიდი ელჩობის საშუალებით რუსული დიპლომატია უშუალოდ გაეცნო დასავლეთ ევროპის საერთაშორისო მდგომარეობას. დიდ ელჩობაში მონაწილეობდა ქართველი ბატონიშვილი ალექსანდრე ბაგრატიონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 523.
დიდი ველი

დიდი ველი — გასწვრივი დადაბლება აშშ-ში, სამხრეთ აპალაჩებში. სიგრძე 950 კმ, სიგანე 40-60 კმ. დასავლეთით ესაზღვრება აპალაჩის პლატო, აღმოსავლეთით ცისფერი ქედი. შედგება მრავალი ეროზიული გასწვრივი ხეობისგან, რომლებიც 1500 მეტრამდე სიმაღლის მოგლუვებული ქედებთაა გაყოფილი. დრენირებულია მრავალი მდინარით. დიდი ველი აშშ-ის მდიდარი სასოფლო-სამეურნეო რაიონია, მასზე გადის სამხრეთ და ჩრდილოეთ შტატეის დამაკავშირებელი მნიშვნელოვანი ავტომაგისტრალები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 523. დიდი ველი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ორხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ორხევი შეიძლება აღნიშნავდეს: ორხევი — მდინარე, მტკვრის მარცხენა შენაკადი; ორხევი — სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში.
კარუნი

კარუნი (არაბ. بِركة قارون, ბირქტ-კარუნ) — ტბა ეგვიპტეში. მდებარეობს ლიბიის უდაბნოს ფაიუმის ოაზისში. ფართობი 233 კმ². წარმოადგენს ძველი, ფართობით უფრო დიდი ტბის ნაშთს. ძველი ტბის ძველბერძნული დასახელებაა მერისი (ძვ. ბერძნ. Μοῖρις, ნათესაობითში — Μοίριδος), რაც მოდის სიტყვიდან მერურ (სიტყვასიტყვით — დიდი არხი). მის ნაპირებზე ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისში დაარსდა ოლქის დედაქალაქი შეთეთი (ბერძნულად კროკოდილოპოლი). XII დინასტიის დროს (ძვ. წ. XX–XVIII სს.), განსაკუთრებით კი ფარაონების სენუსერტ II-ისა და ამენემჰეტ III-ის ზეობისას, ტბის მიდამოებში განხორციელდა დიდი ამოსაშრობი და საირიგაციო სამუშაოები. ითვლება, რომ ძველი ტბის ფართობი ახლანდელისას ბევრად აღემატებოდა (შეადგენდა დაახლ. 2000 კმ²-ს). მერისი აღწერილია ჰეროდოტეს მიერ. ↑ Меридово озеро // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 16 — М., 1974.