laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტერეზა შტოლი

ტერეზა შტოლი (დ. 21 ნოემბერი, 1995) — გერმანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 57კგ წონით კატეგორიაში. არის 2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. არის ევროპის ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის (2017, 2018) და ერთგზის (2021) ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. JudoInside ↑ http://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=01000009629
ჟანსაი სმაგულოვი

ჟანსაი სმაგულოვი (დ. 26 სექტემბერი, 1992) — ყაზახი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 73კგ წონით კატეგორიაში. 2017 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი აზიის ძიუდოს ჩემპიონატზე. JudoInside
ელიზაბეთი (ნიუ-ჯერსი)

ელიზაბეთი (ინგლ. Elizabeth) — ქალაქი და ნავსადგური აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნიუ-არკის უბის სანაპიროზე, ნიუ-ჯერსის შტატში. მოსახლეობა 125 245 ადამიანი (2014). ქალაქში დაიბადა ნობელის პრემიის ლაურეატი ნიკოლას მიურეი ბატლერი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელიზაბეთი (ნიუ-ჯერსი) Elizabeth, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი Elizabeth Tourism website ↑ https://www.elizabethnj.org/271/Our-Mayor ↑ https://www.nj.gov/labor/lpa/census/2020/2020%20pl94%20Tables/2020_Mun/popARH%20MCD%20Cen20-Cen10.xlsx ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
ელიზავეტინსკაიას ნაქალაქარი

ელიზავეტინსკაიას ნაქალაქარი — ისტორიული და არქეოლოგიური ძეგლი რუსეთში, მეოტების ტომის ძვ. წ. IV-I საუკუნეების გამაგრებული სამოსახლო ნაშთები სადგურ ელიზავეტინსკაიასთან, მდინარე ყუბანის მარჯვნივ, კრასნოდარის დასავლეთით 15 კილომეტრში. შემორჩენილია თხრილების და მიწაყრილების ნაშთები, ორმოსამარხიანი ნეკროპოლი და ყორღანთა ჯგუფი. გაითხარა 1934-1936 (ვ. გოროდცოვი) და 1952 (ვ. შილოვი) წლებში. მოსახლეობა მისდევდა მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას და თევზჭერას. მჭიდრო კავშირი ჰქონდა ბოსფორის სახელმწიფოსთან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 126. ელიზავეტინსკაიას ნაქალაქარი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ანა ელიზაროვა-ულიანოვა

ანა ელიზაროვა-ულიანოვა (დ. 14 აგვისტო, 1864, ნიჟნი ნოვგოროდი — გ. 19 ოქტომბერი, 1935, მოსკოვი) — რუსი რევოლუციონერი, ვლადიმერ ლენინის და, მარკ ელიზაროვის მეუღლე. 1880 წელს დაამთავრა სიმბირსკის გიმნაზია. 1883 წლიდან სწავლობდა ბესტუჟევის ქალთა უმაღლეს კურსებზე სანქტ-პეტერბურგში. 1886 წლიდან მონაწილეობდა სტუდენტთა რევოლუციურ მოძრაობაში. 1887 წელს ძმის, ა. ულიანოვის საქმეზე დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 5 წლით გადასახლება. სასჯელი მოიხადა სოფელ კოკუშკინოში, ყაზანსა და სამარაში. 1894 წელს ჩაება მოსკოვში სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში და კავშირი დაამყარა მუშათა წრეეებთან. 1896 წელს ერთმანეთს დააკავშირა დაპატიმრებული ლენინი და პეტერბურგის „მუშათა კლასის განთავისუფლებისთვის ბრძოლის კავშირის“ წევრები. 1898 წლიდან გახდა რსდმპ-ის მოსკოვის კომიტეტის წევრი. 1903-1904 წლებში პარტიულ საქმიანობას ეწეოდა კიევსა და სანქტ-პეტერბურგში. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში. 1907, 1912, 1916 და 1917 წლებში იდაპატიმრებული იყო. 1918-1920 წლებში სოციალური უზრუნველყოფის კომისარიატში ეკავა ბავშვათა დაცვის განყოფილების გამგის თანამდებობა. შემდეგ მუშაობდა სახალხო განათლების კომისარიატში. იყო ლენინისა და პარტიის ინსტიტუტის ერთ-ერთი ორგანიზატორი,. 1932 წლამდე იყო მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. დაწერა მოგონებები ლენინზე. დაკრძალულია ვოლკოვოს სასაფლაოზე სანქტ-პეტერბურგში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 126. ↑ 1.0 1.1 1.2 Елизарова-Ульянова Анна Ильинична // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
მარკ ელიზაროვი

მარკ ელიზაროვი (დ. 22 მარტი, 1863, ბესტუჟევკა — გ. 10 მარტი, 1919, პეტროგრადი) — რუსი რევოლუციონერი, ანა ელიზაროვა-ულიანოვას მეუღლე. 1886 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1893 წელს გახდა რსდმპ-ის წევრი. პარტიულ მუშაობას ეწეოდა სანქტ-პეტერბურგში, მოსკოვსა და სამარაში. 1901 წლის აგვისტოში რსმპ-ის მოსკოვის კომიტეტში საქმიანობისთვის დააპატიმრეს და 2 წლით სიზრანში გადაასახლეს. 1905 წელს მონაწილეობდა სანქტ-პეტერბურგის მუშათა გაფიცვებში. 1909-1916 წლებში მუშაობდა სადაზღვევო საზოგადოებებში „სალამანდრა“ და „ვოლგა“. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ იყო გზათა სახალხო კომისარი, და დაზღვევის საქმეების მთავარი კომისარი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 126.
ვლადიმერ კანდელაკი

ვლადიმერ არკადის ძე კანდელაკი (დ. 29 მარტი, 1908, თბილისი — გ. 10 მარტი, 1994, მოსკოვი) — ქართველი მომღერალი (ბანი-ბარიტონი) და რეჟისორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1970). დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1928 წელს და მოსკოვის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი 1933 წელს. 1929 წლიდან იყო კ. სტანისლავსკისა და ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკოს სახელობის მუსიკალური თეატრის მსახიობი და მთავარი რეჟისორი. პარალელურად, 1954-64 წლებში მოსკოვის ოპერეტის თეატრის რეჟისორი და მსახიობი იყო. მან შექმნა კომედიური და დრამატული სახეები: სტეფანი (შტრაუსის „ბოშათა ბარონი“), საქო (ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტე“), სულთან–ბეგი (ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“), ტარასი (კაბალევსკის „ტარასის ოჯახი“). 1943 წლიდან მოღვაწეობდა როგორც რეჟისორი. გადაღებულია ფილმებში: „გოგონა გიტარით“ (1958), პიერი მილიციის თანამშრომელი (1965) და სხვა. 1952 წლიდან იყო სკკპ-ის წევრი. 1952 : სტალინური პრემია 1965 : საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 1970 : სსრკ-ის სახალხო არტისტი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 364. მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2007. – გვ. 127 ვლადიმერ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მემნონ კანდელაკი

მემნონ კანდელაკი (დ. 16 აპრილი 1897, ნაბოსლევი — გ. 22 აპრილი, 1972, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1941), პროფესორი (1943), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1924 წელს. 1930 წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში, სადაც 1943-1954 წლებში ხელმძღვანელობდა ინფექციურ სნეულებათა კათედრას; 1954-1957 წლებში შინაგან სნეულებათა პროპედევტიკის კათედრას, ხოლო 1957-1972 წლებში საფაკულტეტო თერაპიის კათედრას. სწავლობდა სამხარეო პათოლოგიას, ახალი სამკურნალო პრეპარატების მოქმედებას; გულსისხძარღვთა სისტემის დაავადებათა კლინიკას, მკურნალობას და სხვ. გრიპი და მასთან ბრძოლა, თბილისი, 1959 დიზენტერია და მის წინააღმდეგ ბრძოლის საშუალებანი, თბილისი, 1957 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 515. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 364. მემნონ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მემნონ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კარამატ ჰუსეინოვი

კარამატ ჰუსეინოვი (დ. 30 აგვისტო, 1998) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 60კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიოს ჩემპიონატზე, ევროპის ჩემპიონატსა და თბილისის გრანდ სლემზე. JudoInside.com ↑ JudoInside.com — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11226978"></a>
საბიანა ანესტორი

საბიანა ანესტორი (დ. 31 მარტი, 1994) — ჰაიტელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 52კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სადაც ოცდამეთორმეტედფინალში დამარცხდა ქართველ ძიუდოისტ ტეტიანა ლევიცკა-შუკვანთან. JudoInside ↑ https://www.olympedia.org/athletes/143560
ჰალიდ ზია უშაქლიგილი

ჰალიდ ზია უშაქლიგილი (თურქ. Halid Ziya Uşaklıgil; დ. 31 ივლისი, 1866, სტამბოლი ― გ. 27 მარტი, 1945, იქვე) — თურქი მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე. სამწერლო ასპარეზზე ლექსებით გამოვიდა, მაგრამ სახელი პროზაული ნაწარმოებებით მოიხვეჭა. საფუძველი ჩაუყარა ევროპული ტიპის რომანსა და ნოველას. ქადაგებდა "წმინდა ხელოვნების" თეორიას, უმღეროდა პირად გრძნობებსა და განცდებს. მის ნაწერებში არ ასახულა თურქეთში მიმდინარე რთული სოციალური-პოლიტიკური გარდაქმნები. ავტორია რომანების "განკიცხული", 1887; "გაცრუებული იმედები", 1901 და სხვა. წერდა პიესებს, მოთხრობებს, მემუარებს, ლიტერატურულ-კრიტიკულ ნარკვევებს. ნოველები Nemide (1889) Bir Ölünün Defteri (1889) Ferdi ve Şürekâsı (1894) Mai ve Siyah (1897) Aşk-ı Memnu (1900) Kırık Hayatlar (1923) მოთხრობები Bir Muhtıranın Son Yaprakları (1888) Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası (1888) Heyhat (1894) Solgun Demet (1901) Sepette Bulunmuş (1920) Bir Hikâye-i Sevda (1922) Hepsinden Acı (1934) Onu Beklerken (1935) Aşka Dair (1936) İhtiyar Dost (1939) Kadın Pençesinde (1939) İzmir Hikâyeleri (1950) (posthumous) დრამა Kabus (1918) მოგონებები Anı: Kırk Yıl (1936) Saray ve Ötesi (1942) Bir Acı Hikâye (1942) პოეზია Mensur Şiirler (1889) Essays Sanata Dair (1938–1955) (three volumes) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 595. Tuna, Turgay (2004). Ayastefanos'tan Yeşilköy'e (Turkish).  თურქეთის კულტურის და ტურიზმის სამინისტრო - Biography of Halit Ziya Uşaklıgil ↑ ოსმალეთის ბანკი — 1856. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2041453"></a> ↑ 2.0 2.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #119526395 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
სიმონ კანდელაკი

სიმონ კანდელაკი (დ. 13 სექტემბერი 1887, კულაში — გ. 25 თებერვალი, 1966, თბილისი) — ქართველი პარაზიტოლოგი, მალარიოლოგი, ტროპიკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1936), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941), ტროპიკულ სნეულებათა მუზეუმის და ტროპიკულ ავადმყოფობათა საწინააღმდეგო პროფილაქტიკურ-სამკურნალო დაწესებულებების ორგანიზატორი თბილისში და საერთოდ საქართველოში, სამედიცინო პარაზიტოლოგიის და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფინანთა მინისტრის, კონსტანტინე კანდელაკის ძმა. 1913 წელს დაამთავრა იურიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. დახელოვნდა რომში, ლონდონში, პარიზსა და ჰამბურგში - სპეციალიზებულ დაწესებულებებში. სადისერტაციო შრომა დაიცვა თემაზე „ექსპერიმენტული ლეიშმანიოზები" 1936 წელს. 1921-1938 წლებში იყო ს. ვირსალაძის სახელობის ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1930-1942 წლებში ხელმძღვანელობდა ტროპიკულ სნეულობათა კათედრას თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში, ხოლო 1935-1938 წლებში ამავე კათედრას ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში. კანდელაკი ძირითადად სწავლობდა ტროპიკული მედიცინის პრობლემებს: დაასაბუთა მალარიასთან ბრძოლაში ზოოპროფილაქტიკის წამყვანი როლი; შემოიღო სპლენომეტრიის ორიგინალური მეთოდი; სსრკ-ში პირველმა ეფექტურად გამოიყენა მალარიის საწინააღმდეგო ღონისძიებათა კომპლექსური მეთოდი; საქართველოში საფუძველი ჩაუყარა ლეიშმანიოზის ნოზოგეოგრაფიას; აღმოაჩინა ვისცერული ლეიშმანიოზის გადამტანის ახალი სახეობა, აგრეთვე ამიერკავკასიის ტკიპისმიერი სპიროქეტოზი და მისი გამომწვევი სპიროქეტა, რომლებსაც ს. კანდელაკის სახელი ეწოდა. თოფურია ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 365. სიმონ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი სიმონ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქეთევან კანდელაკი

ქეთევან კანდელაკი (დ. 27 ოქტომბერი 1911, თბილისი — გ. 19 ნოემბერი, 1982) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1968), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1976). 1942 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1946-1957 წლებში მუშაობდა ამავე ინსტიტუტის კლინიკური და ბიოქიმიური ლაბორატორიების გამგედ. 1966 წლიდან ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის კათედრის პროფესორი, 1976 წლიდან კი ამავე ინსტიტუტში მის მიერვე დაარსებული ნეფროლოგიის კურსის ხელმძღვანელი იყო. შეისწავლა ძვლის ტვინის ენდოგენური სტიმულატორების ერითროპოეტინების გავლენა ანემიის განვითარებაზე ზოგიერთი შინაგანი სნეულობის დროს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 516. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 365. ქეთევან კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ქეთევან კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კანეიდიანი

კანეიდიანი — მდინარე აშშ-ში, მდინარე არკანზასის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1500 კმ, აუზის ფართობი 124 ათასი კმ². სათავე აქვს სანგრე-დე-კრისტოს ქედზე. მიედინება დიდ და ცენტრალურ ვაკეებზე. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 365-366. კანეიდიანი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ასადი ტუსი

აბუ მანსურ ალი იბნ აჰმად ასადი ტუსი — სპარსი პოეტი და ლექსიკოგრაფი. ცხოვრობდა XI საუკუნეში, 80-იან წლებამდე. დაიბადა ქალაქ ტუსში. ფირდოუსის შაჰნამეს მიბაძვით დაწერა ვრცელი პოემა „გერშაფსნამე“, რომელშიც გადმოსცა სპარსულ თქმულებთა გმირის გერშასფის საბრძოლო და სამიჯნური თავგადასავლები. მასვე ეკუთვნის გაბაასების ჟანრის პირველი ნიმუშები სპარსულ ლიტერატურაში. მანვე შეადგინა სპარსული ენის განმარტებითი ლექსიკონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 620. კობიძე დ., „ბარამ-გურიანის მეხუთე ნოველის ლიტერატურული წყაროს შესახებ“ // „მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“, ტ. NN5, 9, 1944
აზერბაიჯანი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

აზერბაიჯანმა, ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. თავდაპირველად ღონისძიებები 2020 წლის 24 ივლისიდან 9 აგვისტომდე პერიოდში უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ მსოფლიოში COVID-19-ის პანდემიის გამო 2020 წლის ოლიმპიური თამაშები 2021 წლის 23 ივლისიდან 8 აგვისტომდე ჩატარდა.. აზერბაიჯანი ოლიმპიადაზე 13 სპორტის სახეობაში, 44 სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. სპორტული ბმულები[მკვდარი ბმული] ↑ „Rustam Orujov to bear Azerbaijani flag in Tokyo“. Azernews. 25 June 2021. ციტირების თარიღი: 5 July 2021. ↑ Tokyo 2020: Farida Azizova will also be flagbearer together with Rustam Orujov en. ციტირების თარიღი: 14 July 2021 ↑ The flagbearers for the Tokyo 2020 Closing Ceremony (8 August 2021). ციტირების თარიღი: 8 August 2021 ↑ „Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee“. Olympics. 24 March 2020. ციტირების თარიღი: 28 March 2020.
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2032

2032 წლის ოლიმპიური თამაშები — ოფიციალურად ცნობილი როგორც ზაფხულის XXXV ოლიმპიური თამაშები იგივე „Brisbane 32“, რომლის გახსნაც 23 ივლისს არის დაგეგმილი. ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები დაიხურულად გამოცხადდება 8 აგვისტოს. რაც შეხება მასპინძელ ქვეყანას, ხმის მიცემით გაირკვა რომ 2032 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებს ავსტრალიის ქალაქი ბრიზბენი უმასპინძლებს. ოლიმპიური კომიტეტი ოლიმპიადა 2032
საური

საური — ირანის შაჰის სასარგებლოდ დაწესებული გადასახადი XVI–XVIII საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში. ქართულ წყაროებში მოიხსენიება როგორც საურის, ისე „სათათრო საურის“, „საყაენო საურის“ ან „საყანოს“ სახელით. საური საკომლო გადასახადი იყო: მამულიანი გლეხი იხდიდა 70 კაპიკს, უმამულო (ბოგანო) — 10 კაპიკს. ქალაქის მოსახლეობა საურისაგან განთავისუფლებული იყო. იკრიფებოდა დროდადრო, ყოველწლიურად არ იხდიდნენ. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ქართლ-კახეთის სამეფოს მიერ დამოუკიდებლობის ფაქტობრივად მოპოვების შემდეგ საური გაუქმდა. ↑ გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 148.
საფანტი

საფანტი (სანადირო) — ლითონის წვრილი ბურთულები ან ზოგჯერ კუბიკები, რომლებსაც იყენებენ გლუვლულიანი სანადირო თოფის ვაზნების დასატენად. ამზადებენ ტყვიისაგან, რომელსაც ჩამოსხმის გასაადვილებლად მცირე რაოდენობის დარიშხანს, ხოლო სიმაგრისათვის სტიბიუმს უმატებენ. თოფის ლულის ჟანგვისაგან თავის ასაცილებლად და ტყვიით შემოსვის შესამცირებლად საფანტის მარცვლებს სპილენძით, ქრომით ან ნიკლით ფარავენ. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 149.
ზესტაფონის სამხატვრო სკოლა

ზესტაფონის სამხატვრო სკოლა — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ზესტაფონში. სამხატვრო სკოლა 1910-იან წლებში საცხოვრებელი ფუნქციით აშენდა. იგი ეკუთვნოდა აფთიაქარ ნანეიშვილს. შენობის სარდაფში განთავსებული იყო აფთიაქი. 1930-იან წლებში შენობაში კომისარიატი, მოგვიანებით კი სატელეფონო სადგური განთავსდა. 1984 წელს შენობაში გაიხსნა საგამოფენო დარბაზი და სამხატვრო სკოლა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 23039
ზესტაფონის რკინიგზის სადგური

ზესტაფონის რკინიგზის სადგური — არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ ზესტაფონში. რკინიგზის სადგურის კაპიტალური შენობა 1983 წელს აშენდა. 1871 წელს ყვირილა (ზესტაფონის)-ფოთის სარკინიგზო ხაზის გახსნის დროს რკინიგზის სადგური ხის შენობა იყო. 2011-2013 წლებში ჩატარებული რეკონსტრუქციის შედეგად სადგურს იერსახე შეუცვალეს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 22997
წყლის კოშკი

წყლის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ზესტაფონში. წყლის კოშკი 1930-იანი წლების დასაწყისში აშენდა. არქიტექტორმა ალექსანდრე ნიკოლაიშვილმა შეიმუშავა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის მუშათა დასახლების პროექტი. ამ პროექტის საფუძველზე საცხოვრებელი კომპლექსი აშენდა. კოშკი დასახლებას წყლით უზრუნველყოფდა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 22992
წერედიანის მღვიმე

წერედიანის მღვიმე — არქეოლოგიური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუქრუთში. მღვიმე თარიღდება ზედა პალეოლითის პერიოდით. მდინარე შუქრუთისწყლის აუზის ხეობის მარჯვენა ციცაბო ფერდობზე კლდოვან პლატოზე გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში 7 მეტრის სიგრძის, 3 მეტრი სიმაღლის და 5 მეტრი სიგანის კლდოვანი მღვიმე. იგი ზღვის დონიდან 800 მეტრზე მდებარეობს. ფსკერის ფართობი 4 კვ. მეტრია, საერთო მოცულობა 16 მ³. მღვიმე ძნელად მისადგომი და მშრალია. აღმოჩენილია კაჟისა და თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. არქეოლოგიური ძეგლი ზურაბ ტატაშიძემ 1957 წელს გამოიკვლია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19358
ალექსანდრე ზაიცევი

ალექსანდრე ზაიცევი (დ. 20 ივნისი, 1841, ყაზანი — გ. 19 აგვისტო, 1910, იქვე) — რუსი ქიმიკოსი, სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1885) 1862-1865 წლებში სწავლობდა ყაზანის უნივერსიტეტში. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მუშაობდა კოლბე და ვიურცის ლაბორატორიებში. 1870 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. ზაიცევის გამოკვლევებმა ხელი შეუწყო მისი მასწავლებლის, ა. ბუტლეროვის ქიმიური აგებულების თეორიის განვითარებას და განმტკიცებას. 1870 წლიდან იკვლევდა ნაჯერი სპორტების თვისებებს. 1873 წელს მიიღო დიეთილკარბონოლი. 1885 წელს შეიმუშავა მესამეული ნაჯერი სპირტების სინთეზის ახალი მეთოდი. აღზარდა მრავალი ცნობილი ქიმიკოსი. ზაიცესის და მისი მწაფეების შრომებმა ხელი შეუწყო ნაჯერი და უჯერი სპირტების და მათი წარმოებულების ქიმიის განვითარეას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 474. ალექსანდრე ზაიცევი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Зайцев Александр Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1972. — Т. 9 : Евклид — Ибсен. — С. 294–295. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ბართლომე ზაიცევი

ბართლომე ზაიცევი (დ. 30 აგვისტო, 1842, კოსტრომა — გ. 8 იანვარი, 1882, კლარანი, შვეიცარია) — რუსი პუბლიცისტი, კრიტიკოსი. დაიბადა მოხელის ოჯახში. აქტიურად იბრძოდა რეაქციული და ლიბერალური ჟურნალების წინააღმდეგ. ემხრობოდა რუსეთის სამრეწველო განვითარებას, რაც, მისი აზრით, განათლებას მოუტანდა ხალხს. განათლებას კი მიიჩნევდა მომავალი რევოლუციისთვის აუცილებელ პირობად. 1866 წელს დააპატიმრეს. 1869 წელს გაემგზავრა ემიგრაციაში. იყო I ინტერნაციონალის აქტიური წევრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 474. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Русский биографический словарь / под ред. А. А. Половцов, Н. П. Чулков, Н. Д. Чечулин и др. — СПб, Москва. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4517914"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q656"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4515376"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1963546"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15074489"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551"></a> ↑ 3.0 3.1 fedordostoevsky.ru <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98780374"></a> ↑ Зайцев Варфоломей Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ვასილი ზაიცევი

ვასილი ზაიცევი (დ. 10 იანვარი, 1911, სემიბრატსკოე — გ. 19 მაისი, 1961, კოლომნა) — რუსი სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი (1942, 1943), პოლკოვნიკი (1946). 1933 წელს დაამთავრა ლუგანსკის პილოტების სამხედრო-საავიაციო სკოლა, ხოლო 1936 წელს ბორისოგლებსკის სამხედრო-საავიაციო სკოლა. მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო ესკადრილიის მეთაური, გამანადგურებელი საავიაციო სკოლის შტურმანი და მეთაურის მოადგილე. 1942-1944 წლებში იყო მე-5 გვარდიული გამანადგურებელი საავიაციო პოლკის მეთაური. 1944-1945 წლებში იყო საავიაციო დივიზიის მეთაურის მოადგილე. მონაწილეობდა ბრძოლებში მოსკოვთან, სტალინგრადთან, უკრაინასა და გერმანიის ტერიტორიებზე. მოახდინდა 400-ზე მეტი საბრძოლო გაფრენა, პირადად ჩამოაგდო 34, ჯგუფთან ერთად 19 თვითმფრივანი. აიძულა მოწინააღმდეგის ორი ავიაგამანადგურებელი, დაშვებულიყნენ საბჭოთა ტერიტორიაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 474-475. Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему и рядовому составу Красной Армии» от 5 мая 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 23 мая (№ 18 (177)). — С. 1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Зайцев Василий Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ TracesOfWar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98839586"></a>
ზაიცერის ფაბრიკის მუშათა გაფიცვა

ზაიცერის ფაბრიკის მუშათა გაფიცვა — თბილისში მომხდარი მუშათა პირველი საპროტესტო გაფიცვების სერია 1877-1878 წლებში. გაიფიცნენ ზაიცერის ავეჯის ფაბრიკის მუშები. გაფიცვის მიზეზი იყო მუშათა მძიმე პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობა. პირველი გაფიცვა მოხდა 1877 წლის სექტემბერში, ის სამ კვირას გაგრძელდა და მუშათა გამარჯვებით დასრულდა. 1878 წლის თებერვალში იფეთქა მეორე, უფრო დიდმა გაფიცვამ. გაფიცვის მიზეზი გახდა ფაბრიკის მეპატრონის მიერ სამუშაო დროის გახანგრძლივება. გაიფიცა ქარხნის ყველა მუშა, მუშები ითხოვნდნენ სამუშაო დროის ძველი რეჟიმის აღდგენას, რაც გულსხმობდა დილის ხუთი საათიდან საღამოს რვამდე სამუშაო დროს, ასევე ითხოვნდნენ დღიური ხელფასის გადიდებას მანეთნახევრამდე, სამუშაო დროის აღრიცხვას წიგნაკებით, ნარდობით მომუშავეთათვის ანაზღაურების 20%-იან მატებას. პოლიციამ ოთხი გაფიცული დააპატიმრა, მაგრამ გაფიცვის მასშტაბის და მუშათა მტკიცე წინააღმდეგობის გამო ზაიცერი იძულებული გახდა თითქმის ყველა მოთხოვნა დაეკმაყოფილებინა. ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 475. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ 5, თბილისი, 1970 ჩორდიშვილი მ., „ჩემი თავგადასავალი“, ტფილისი, 1927
მაუი

მაუი (Maui) — სიდიდით მეორე კუნძული ჰავაის კუნძულებში 1885,5 კმ² ფართობით, ხოლო მე-17 აშშ-ის კუნძულებს შორის. მაუი ჰავაის შტატის ნაწილია და ასევე მაუის საგრაფოს უდიდესი კუნძულია. ამავე საგრაფოს ეკუთვნის ასევე კუნძულები ლანაი, კაჰოოლავე და მოლოკაი. ოთხ კუნძულს ერთად უწოდებენ მაუი-ნუის. 2010 წლისთვის კუნძულზე ცხოვრობდა 144 444 ადამიანი. Official site of Maui County Maui at the Open Directory Project დაარქივებული 2011-11-20 საიტზე Wayback Machine.