laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მთიელი (ფილმი)

მთიელი (ინგლ. Highlander) — 1986 წლის ფენტეზის ჟანრის ფილმი, რომლის რეჟისორია რასელ მალკეჰი. იგი ეფუძნება გრეგორი ვიდენის მიერ მოგონილ ისტორიებს. მასში მონაწილეობენ: კრისტოფერ ლამბერტი, შონ კონერი, კლენსი ბრაუნი და როქსენ ჰარტი. ფილმში მოთხრობილია უკვდავ მებრძოლთა შორის შეტაკებებზე, რაც უხსოვარი დროიდან ხდება. როდესაც რომელიმე მათგანი მეორეს ამარცხებს, უნდა მოკვეთოს თავი, რასაც მოჰყვება ამა თუ იმ დამარცხებულის ენერგიის მასში შესახლება. ფილმის ძირითადი ფრაზა არის „დარჩება მხოლოდ ერთი“. ფილმის მუსიკა ეკუთვნის ჯგუფს Queen. მასში გაჟღერებული სიმღერების ნაწილი ასევე შეტანილია Queen-ის ალბომში A Kind of Magic. „Highlander“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Highlander (1986) - Box office / business. IMDb. Retrieved 2010-09-03.
პოლონეთის ჰიმნი

პოლონეთის ჰიმნი (პოლ. Mazurek Dąbrowskiego) – პოლონეთის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან და დროშასთან ერთად. ტექსტის ავტორია იუზეფ ვიბიცკი, კომპოზიტორი უცნობია, მოქმედებს 1926 წლიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პოლონეთის ჰიმნი Museum of the National Anthem at Będominie დაარქივებული 2008-06-04 საიტზე Wayback Machine. The Polish National Anthem დაარქივებული 2010-08-19 საიტზე Wayback Machine. Hymn Polski დაარქივებული 2010-09-21 საიტზე Wayback Machine. Virtual Library of Polish Literature დაარქივებული 2009-04-16 საიტზე Wayback Machine. Russian-Records.com
ტყვიავის ციხე

ტყვიავის ციხე — ციხე-დარბაზი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყვიავში, სოფლის ცენტრში, ვაკეზე. თარიღდება XVIII საუკუნით. შედგება სხვადასხვა დროს აშენებული ოთხი კოშკისაგან. ნაგებია რიყის ქვით; დიდ, წაკვეთილ ელიფსის ფორმის ჩრდილოეთის კოშკში (6,8 X 5,7 მ) გამოყენებულია აგურიც. კომპლექსი შეიქმნა ლეკების შემოსევების დროს, რომელიც იყო ფეოდალის ოჯახის თავდასაცავი და ამავე დროს საცხოვრებელი ნაგებობა. ციხე-დარბაზი ძლიერ დაზიანებულია. თავდაპირველად აგებულია მოგრძო, რვაგვერდა კოშკი (11,3 X 8,2 მ). კოშკიდან ნაწილობრივ შემორჩენილია ორი სართული. სავარაუდოა, რომ იგი ოთხსართულიანი მაინც იყო. ნაგებობის შემორჩენილ კედლებში მრავალი ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებია. ყოველ სართულზე თითო ბუხარია. ციხე-დარბაზის კედლებზე არსებული მხედრული წარწერების თანახმად, ციხის მეპატრონეს - თამაზ ქარელს - 1754 წელს რვაგვერდა კოშკისათვის დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან მიუშენებია თითო წაკვეთილი ელიფსის ფორმის კოშკი, 1758 წელს კი ჩრდილო-აღმოსავლეთით - მეოთხე კოშკიც. დასავლეთით მიშენებული ცილინდრული კოშკიდან (3,9 X 4,9 მ) შემორჩენილია ოთხი სართული, მეორე კოშკიდან კი სამი. შესასვლელი თითოეულ კოშკს ჩრდილოეთით, მეორე სართულზე აქვს. ყოველ სართულზე ბუხრები, სათოფურები და სარკმლებია. არის სამეურნეო დანიშნულების ნიშებიც. მეოთხე კოშკიდან (5,4 X 7,6 მ) სამი სართულია შემორჩენილი. შესასვლელი კოშკს პირველ სართულზე აქვს. კედლებში მრავალი სათოფურია. კართან ახლოს არის ჭა. სართულშუა გადახურვა ყველგან ხის ყოფილა. ბერიძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება, ტ.I, თბ.,1983. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.
ჩასარბენი ციხე

ჩასარბენი ციხე — ციხე-კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთის ჩრდილოეთით, ერთი კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნით. კოშკი ცილინდრულია (გარე დიამეტრი 9,8 მ, სიმაღლე 8,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია, შემორჩენილია ორი სართული. ინტერიერში, კედლებიდან აქა-იქ ქვებია ამოვარდნილი. ყველა სართულს კარი სამხრეთით ერთ ხაზზე აქვს, კედლებში ბუხარი და ღრმა ნიშებია ორმაგი სართულებით. სართულები გადახურულია კონუსური გუმბათით. გუმბათის ძირში კვეთით ოდნავ ზევით მიმართული სარკმლებია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება აღმოსავლეთის კედელში დატანებული კიბით. 2018 წელს რეჟისორმა სალომე ჯაშმა გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ჩასაბერნი ციხე“. ფილმში სოფელ ქსუისის ყოფილი მცხოვრებნი საკუთარ ნასახლრას ჩასარბენი ციხიდან გაჰყურებენ. ფილმი შეიქმნა ინდიგოსა და GCRT-ის პროექტისთვის „08.08.08.“, რომელიც ომგამოვლილი ადამიანების ისტორიებს ინახავს. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 79. ზაქარაია პ., ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დრიოიდან XVIII ს. ბოლომდე, თბ., 2002 წ. ↑ ჩასარბენი ციხე | The Tower. vimeo.com (22 ივლისი, 2018). ციტირების თარიღი: 23 მარტი, 2021
ანდრია გრიგორიევი

ანდრია ალექსანდრეს ძე გრიგორიევი (რუს. Григорьев, Андрей Александрович; დ. 1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი], 1883, პეტერბურგი — გ. 22 სექტემბერი, 1968, მოსკოვი) — რუსი გეოგრაფი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1939). სკკპ წევრი 1946 წლიდან. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის პირველი დირექტორი (1931–1951). 1907 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი, რის შემდეგ გეოგრაფიის სწავლა განაგრძო ბერლინისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში (1907–1909); 1909–1916 წლებში თანამშრომლობდა ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის გეოგრაფიის განყოფილებაში; 1918 წლიდან მონაწილეობდა ლენინგრადის გეოგრაფიული ინსტიტუტის ორგანიზაციაში, იყო ამ ინსტიტუტის პროფესორი და დეკანი; 1925–1936 წლებში ლენინგრადის უნივერსიტეტის პროფესორი; 1951 წლამდე — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიული ინსტიტუტის დირექტორი, შემდეგ ამავე ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. ჩაატარა საველე გამოკვლევები დიდი მიწის ტუნდრაში, სამხრეთ ურალში, იაკუტიასა და კოლის ნახევარკუნძულზე. იყო მოკლე გეოგრაფიული ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორი. გრიგორიევის ძირითადი შრომები შეეხება ფიზიკური გეოგრაფიის ზოგად თეორიას, ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების პრინციპებსა და მეთოდებს, მანვე დაამუშავა მოძღვრება დედამიწის გეოგრაფიული გარსის შესახებ. მონოგრაფიისათვის „სუბარქტიკა“ მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია (1947). მნიშვნელოვანი ამაგი დასდო გეომორფოლოგიის დარგის განვითარებას. გრიგორიევი თვლიდა, რომ ფიზიკური გეოგრაფიის მთავარი ამოცანაა ფიზიკურ-გეოგრაფიული გარსის სტრუქტურის, შედგენილობის და ცვლილებათა კანონზომიერებების შესწავლა. 1928 წელს ანდრია გრიგორიევს მიენიჭა ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის მედალი; დაჯილდოებულია 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით (1943 და 1963 წწ.), ლენინის ორდენით, სამამულო ომის II ხარისხის ორდენითა და სხვა. Опыт аналитической характеристики состава и строения физико-географической оболочки земного шара, Л.—М., 1937; Субарктика. Опыт характеристики основных типов физико-географической среды, М.—Л., 1946 О некоторых вопросах физической географии, "Вопросы философии", 1951, № 1. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 270. Михайлов Е. Я., Андрей Александрович Григорьев, М.—Л., 1947; Рихтер Г. Д., К 60-летию акад. А. А. Григорьева, "Природа", 1944. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #107021356X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
საციხისთავო

საციხისთავო — ამ ტერმინით ფეოდალურ საქართველოში აღინიშნებოდა სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეული, რომელსაც ციხისთავი განაგებდა. მოგვიანებით საციხისთავოები გადაეცემოდა მემკვიდრეობით, რამაც მათი სათავადოების ნაწილად ჩამოყალიბებას შეუწყო ხელი. საციხისთავო ეწოდებოდა ასევე საგანგებოდ ციხისთავის სასარგებლოდ დაწესებულ გადასახადს. ციხისთავი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 237.
ერმიტაჟი

ერმიტაჟი (ფრანგ. ermitage — განდეგილის საცხოვრებელი, განმარტოებული კუთხე; ermite — განდეგილი) — ზოგი ქალაქგარეთა ვილის, საპარკო პავილიონისა და ა. შ, სახელწოდება (მაგ., ერმიტაჟი ქ. პუშკინოს ეკატერინეს პარკში, 1743-1754, არქიტექტორები ა. კვასოვი, ს. ჩევაკინსკი, ვ. რასტრელი და სხვა). XVIII საუკუნის შუა წლებში ერმიტაჟი ეწოდა პეტერბურგის ზამთრის სასახლის ზოგიერთ დარბაზს, სადაც გამოფენილი იყო სამხატვრო კოლექციები, რომელთა ნახვა მხოლოდ რჩეულთათვის იყო ნებადართული. მოგვიანებით ერმიტაჟი ეწოდა ზამთრის სასახლის გვერდით გაშენებულ მუზეუმის შენობას და ამჟამად არსებულ მუზეუმსაც. ერმიტაჟი (სანქტ-პეტერბურგი) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 197.
აუსატრუარფიელაგიზი

აუსატრუარფიელაგიზი (ისლ. Ásatrúarfélagið, აუსატრუს საზოგადოება) — ისლანდიური ნეოპაგანური რელიგიური ორგანიზაცია, რომლის მიზანია ნორვეგიული კერპთაყვანისმცემლობის განვითარების ხელის შეწყობა. დაარსდა 1972-ის ზაფხულის პირველ დღეს, 1973-დან დარეგისტრირდა ლეგალურ რელიგიურ ორგანიზაციად. ორგანიზაციას ხელმძღვანელობდა ფერმერი და პოეტი სვეინბიორნ ბეინტეინსონი (Sveinbjörn Beinteinsson) 1972-დან მის გარდაცვალებამდე (1993). ამ ხნის განმავლობაში, მიმდევართა რიცხვი არ აღემატებოდა 100-ს. შემდეგი მაღალი ქურუმის, იორმუნდურ ინგი ჰანსენის (Jörmundur Ingi Hansen) დროს, მათმა რიცხვმა და აქტივობებმა იმატა, წარმართული დასამარხი მიწის დიზაინის ჩათვლით. ეს ტენდენციები გაგრძელდა უმაღლეს ქურუმ ჰილმარ ორნ ჰილმარსონის დროსაც (Hilmar Örn Hilmarsson; 2003 -). 2009-დან ორგანიზაციაში დარეგისტრირდა 1395 წევრი, მათგან 29% - ქალი. აუსატრუარფიელაგიზს არ აქვს განსაზღვრული რელიგიური დოგმა ან თეოლოგია, მაგრამ მაღალი ქურუმები იხრებიან მრავალღმერთიან მსოფლმხედველობისკენ. მთავარი რიტუალი არის ბლოუტის (blót) ჯგუფური ზეიმი. მღვდლები (goðar) აგრეთვე ატარებენ სახელის დარქმევის რიტუალებს, ქორწილებსა და დამარხვებს. ორგანიზაციას პოლიტიკური მიზნებიც აქვს; ეწინააღმდეგებიან აბორტის უფლებასა და ნარკოტიკების თავისუფლებას, ემხრობიან ჰომოსექსუალთა ქორწინებას, ეკლესიის სახელმწიფოსგან გამოყოფას და ძლიერ იცავენ გარემოს. ისლანდია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აუსატრუარფიელაგიზი Ásatrúarfélagið ოფიციალური საიტი ინტერვიუ იორმურდურთან დაარქივებული 2008-08-09 საიტზე Wayback Machine. Video of pagan ceremony დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine. „ჰაუსბლოუთის“ ვიდეო, 2006. Asatru in Iceland (CityTV) http://www.mmedia.is/odsmal/ დაარქივებული 2014-07-20 საიტზე Wayback Machine.
ლუხუტა

ლუხუტა — მდინარე იმერეთის მხარეში, ბაღდათის, ზესტაფონის და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში. სათავეს იღებს თენებოურის მთიდან. უერთდება მდინარე ყვირილას. მისი სიგრძე არის 12 კილომეტრი. ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ალექსი პავლოვი

ალექსი პეტრეს ძე პავლოვი (რუს. Павлов, Алексей Петрович; დ. 1 დეკემბერი [ძვ. სტ. 19 ნოემბერი], 1854 , მოსკოვი — გ. 9 სექტემბერი, 1929, ბად-ტელცი, გერმანია) — რუსი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1919). 1879 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1884 წელს დაიცვა სამაგისტრო დისერტაცია, ხოლო 1886 წელს სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „Aspidoceras acanthicum-ის ზონის ამონიტები“. 1886 წლიდან იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი. აღსანიშნავია, რომ ალექსი პავლოვის მეუღლე მარია პავლოვა ასევე ცნობილი რუსი პალეონტოლოგი იყო. ალექსი პავლოვის ძირითადი შრომები განეკუთვნება რუსეთის ევროპული ნაწილის სტრატიგრაფიის, ტექტონიკის, პალეონტოლოგიის, მეოთხეული გეოლოგიისა და გეოლოგიის მეცნიერების ისტორიის საკითხებს. ფართოდ მუშაობდა აგრეთვე გეომორფოლოგიის დარგში. იგი რუსეთში გეომორფოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. ავტორია რიგი ნაშრომებისა, რომელიც მიეძღვნა ვაკე-დაბლობების რელიეფის წარმოშობის საკითხებს. პავლოვმა გამოყო კონტინენტური ნალექების ორი ახალი ტიპი: დელუვიონი და პროლუვიონი. გეოლოგთა მნიშვნელოვანი სკოლა შექმნა. მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ასევე გეოლოგთა აღზრდის საქმეში. მის მოწაფეთაგან იყვნენ შემდგომში ცნობილი გეოლოგები: ანდრია არხანგელსკი, მიხეილ პრიგოროვსკი, ოქტავიუს ლანგე და მრავალი სხვა. დაკრძალულია მოსკოვში. იყო ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოებისა და საფრანგეთის გეოლოგიური საზოგადოების წევრი; მინიჭებული აქვს ფრანგი პალეონტოლოგის ალბერ გოდრის სახელობის ოქროს მედალი. Генетические типы материковых образований ледниковой и послеледниковой эпохи, 1888; Юрские и нижнемеловые Cephalopoda Северной Сибири, СПБ, 1914; Неогеновые и послетретичные отложения Южной и Восточной Европы. Сравнительная стратиграфия пресноводных отложений, М., 1925; Оползни Симбирского и Саратовского Поволжья, М., 1903; Геологический очерк окрестностей Москвы, 5 изд., М., 1946; Le Crétacé inférieur de la Russie et sa faune, М., 1901. Варсанофьева В. А., Алексей Петрович Павлов и его роль в развитии геологии, 2 изд., М., 1947 (имеется список трудов П.). ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Павлов Алексей Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 3.0 3.1 Любина Г. И. М.В. Павлова в Москве. 1910–1930, M.V. Pavlova in Mosow: 1910–1930 // Историко-биологические исследования — 2020. — Т. 12, вып. 1. — С. 35–60. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2020-11001 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126725109"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q130248362"></a>
ყარაყორუმი

ყარაყორუმი (ჩინ.: 喀喇昆仑山脉, ურდ. سلسلہ کوہ قراقرم‎, თურქ. შავქვა მთები) — მთათა სისტემა ცენტრალურ აზიაში. პაკისტანის, ჩინეთისა და ინდოეთის ტერიტორიებზე. ყარაყორუმი ჰიმალაის მთების შემდეგ, სიმაღლით მეორე მთათა სისტემაა დედამიწაზე. იგი ინდისა და ტარიმის აუზების წყალგამყოფია. ყარაყორუმის სიგრძე დაახლოებით 500 კმ-ია. ჩანგჩენმოსა და პანგონგის ქედებთან ერთად 800 კმ. სიგანე 150-დან 250 კმ-მდე. შედგება რამდენიმე პარალელური ქედებისაგან. ყარაყორუმის საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 6000 მ-ია, მაქსიმალური - 8611 (ჩოგორი, სიმაღლით მეორეა ევერესტის შემდეგ). კიდევ სამი მწვერვალის სიმაღლე 8000 მ აღემატება, ხოლო რვა მწვერვალისა - 7500 მ-ს. ბევრი უღელტეხილი 4600-4800 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. ყარაყორუმი წარმოადგენს ალპური დანაოჭების დიდ ანტიკლინორიუმს, რომლის ღერძული ზონა აგებულია გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით, გრანიტებითა და მარმარილოთი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ზონა - ზედა პალეოზოური და მეზოზოური კარბონატული და თიხოვანი ქანებით, სამხრეთ-დასავლეთ ზონა კი - ვულკანოგენური დანალექი ქანებით. წიაღისეულებიდან აღსანიშნავია მოლიბდენის, ოქროს, გოგირდის საბადოები. ჰავა ნახევრადუდაბნოსია, მკვეთრად კონტინენტური. სამხრეთ კალთაზე შეინიშნება ინდოეთის ოკეანის მუსონის გავლენა. ყარაყორუმში ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურები უარყოფითია. მაღალმთიან ზოლში ნალექები თოვლის სახით მოდის. თანადროული გამყინვარების ფართობია დაახლოებით 17,8 ათ. კვ.კმ. მყინვარებიდან აღსანიშნავია: სიაჩენი, ბალტორო და ჰისპარი. თოვლის მიჯნა სამხრეთ კალთაზე დაახლოებით 4700 მ სიმაღლეზე გადის, ჩრდილოეთ კალთაზე - 5900 მ-ზე. ცენტრალური ნაწილის მთათაშორის ქვაბულებში გვხვდება მლაშე ტბები. ჩრდილოეთ ქაშმირის საიტი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ყარაყორუმი
ივანე მუშკეტოვი

ივანე ვასილის ძე მუშკეტოვი (რუს. Мушкетов, Иван Васильевич; დ. 21 იანვარი [ ძვ. სტ. 9 იანვარი], ახალი სტილით, 1850, სტანიცა ალექსეევსკაია — გ. 23 იანვარი [ძვ. სტ. 10 იანვარი], 1902, პეტერბურგი) — რუსი გეოგრაფი და გეოლოგი. სახელგანთქმული მოგზაური. პეტერბურგის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. 1872 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტი. 1882 წლიდან იყო გეოლოგიური კომიტეტის უფროსი გეოლოგი. 1872 წელს ივანე მუშკეტოვმა გამოიკვლია სამხრეთი ურალი, 1874–1875 წლებში იმოგზაურა ტიან-შანში და მდინარე სირდარიის ხეობაში, სადაც აღმოაჩინა სასარგებლო წიაღისეულის რამდენიმე საბადო. 1877–1880 წლებში აგრძელებდა შუა აზიის შესწავლას (შედეგები შეჯამებულია ნაშრომში „თურქესტანი“, ტ. 1-2, 1866–1906). ფართოდ გამოიკვლია პამირ-ალაის მთათა სისტემა. 1880 წელს მოაწყო ექსპედიცია ზარაფშანის მყინვარზე და დაადგინა ამ მხარის ხასიათი და მყინვარის საერთო მოძრაობა. 1881 წელს გამოიკვლია მყინვარწვერისა და იალბუზის მყინვარები. 1883 წელს გამოიკვლია ლიპეცკის მინერალური წყლები. 1884 წელს აწარმოებდა ასტრახანის გუბერნიის რელიეფისა და მინერალური წყლების შესწავლას. 1885 წელს სწავლობდა ყირიმში არსებულ რამდენიმე ტბას. ივანე მუშკეტოვმა მოგვცა შუა აზიის გეოლოგიური და ოროგრაფიული აღწერა, ამასთანავე შემოგვთავაზა მისი გეოლოგიური სქემა. გენადი რომანოვსკისთან ერთად შეადგინა თურქესტანის პირველი გეოლოგიური რუკა. ამასთანავე შექმნა თურქესტანის მინერალების სია. იკვლევდა ასევე კავკასიის გეოლოგიურ აგებულებასა და მყინვარებს, ქვანახშირისა და მანგანუმის საბადოებს მდინარე რიონის აუზში, კავკასიის მინერალურ წყაროებს. ახლებურად წარმოადგინა გეოლოგიური კვლევის ამოცანები. დიდ ყურადღებას უთმობდა ტექტონიკის, სეისმური და გეომორფოლოგიური პროცესების შესწავლას. სწავლობდა მიწისძვრის მიზეზებსა და მის შედეგებს. სახელმძღვანელო „ფიზიკური გეოლოგია“ იმ დროის თვალსაჩინო ნაშრომი იყო მასალის სისრულისა და თეორიული დონის მიხედვით. აღსანიშნავია, რომ ივანე მუშკეტოვის შვილი დიმიტრი მუშკეტოვი (1882–1938), იყო აგრეთვე ცნობილი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. ივანე მუშკეტოვის სახელი ეწოდა ციმბირის, შუა და ცენტრალური აზიის გეოგრაფიულ ობიექტებს (მუშკეტოვის მთა, მუშკეტოვის მყინვარი და სხვა). მუშკეტოვის სახელობისაა აგრეთვე მინერალური აგრეგატი — მუშკეტოვიტი. Собр. соч., в. 1—2, СПБ, 1910—12; Мушкетов И. В. Материалы по Ахалкалакскому землетрясению 19-го декабря 1899 г. - СПб., 1903. - XI, 80 с. : ил. - (Труды Геол. ком. Нов. сер. ; вып. 1) ივანე მუშკეტოვი — თხზულებათა კრებული (რუსული) ივანე ვასილის ძე მუშკეტოვი (რუსული) ივანე ვასილის ძე მუშკეტოვი დაარქივებული 2008-09-03 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 225. Карпинский А. П., Памяти И. В. Мушкетова, "Горный журнал", 1902, т. 1, №2. ↑ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A1%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9C%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%B0_%D0%9C%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2.jpg ↑ https://bigenc.ru/geology/text/2240613 ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 http://funeral-spb.narod.ru/necropols/smolenskoep/tombs/mushketov/mushketov.html ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
მონუმენტის ხეობა

მონუმენტის ხეობა (ინგლ. Monument Valley) — მდებარეობს იუტას სამხრეთ საზღვარზე ჩრდ. არიზონასთან (კოორდ. 36°59′N 110°6′W). ხეობა ნავახოს ეროვნული რეზერვაციის ფარგლებში მდებარეობს ქალაქ გულდინგთან. მიისვლება აშშ-ის #163 გზატკეცილით. ნავახოს ენაზე ხეობის სახელია: ცე ბიი ნძისგაიი (ქვათა ხეობა). დასავლეთი და აღმოსავლეთი მიტენ ბუტები ჯონ ფორდის წერტილი ჩრდილოეთი ფანჯარა ჩრდილოეთი ფანჯარა ტოტემების სვეტები ცერა სამი და მზის ამოსვლა 163-ე მარშრუტზე ღრუბლებიანი მონუმენტთა ხეობა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მონუმენტის ხეობა Monument Valley Navajo Tribal Park website დაარქივებული 2006-01-04 საიტზე Wayback Machine. Map of Monument Valley დაარქივებული 2012-01-02 საიტზე Wayback Machine. American Southwest Guide
პოლონეთის დანაწილება

პოლონეთის დანაწილება ან პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის დანაწილება მოხდა მეთვრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში და პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა დაასრულა. დანაწილებაში მონაწილეობას იღებდნენ: რუსეთის იმპერია; პრუსიის სამეფო და ავსტრიის იმპერია (ჰაბსბურგების დინასტიით სათავეში) რომლებმაც თანამეგობრობა ერთმანეთში გაიყვეს. დანაწილება მოხდა სამჯერ: პოლონეთის პირველი დანაწილება – 1772 წლის 5 აგვისტო. პოლონეთის მეორე დანაწილება – 1793 წლის 23 იანვარი (ამ გაყოფაში ავსტრია აღარ მონაწილეობდა). პოლონეთის მესამე დანაწილება – 1795 წლის 24 ოქტომბერი. (ამ დაყოფით პოლონეთის დამოუკიდებელმა სახელმწიფომ არსებობა შეწყვიტა) შესაბამისად დანაყოფებს ერქვათ: ავსტრიის ნაწილი, რუსეთის ნაწილი და პრუსიის ნაწილი. ↑ Rbert Bideleux, Ian Jeffries.აღმოსავლეთ ევროპის ისტორია: კრიზისი და ცვლილებები. Routledge:1998 გვ..156 ↑ Judy Batt, Kataryna Wolczuk. რეგიონი, ქვეყანა და იდენტობა ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში.Routledge:2002,p.153 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პოლონეთის დანაწილება (პოლონური) Krzysztof Wroński, Rozbiory Polski w XVIII w. " ich uwarunkowania i skutki დაარქივებული 2007-05-24 საიტზე Wayback Machine.
ფერნანდო დე ლა რუა

ფერნანდო დე ლა რუა (დ. 15 სექტემბერი, 1937 — დ. 9 ივლისი, 2019) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. იგი იყო არგენტინის პრეზიდენტი 1999 წლის 10 დეკემბრიდან, 2001 წლის 21 დეკემბრამდე. პროფესიით იყო ადვოკატი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფერნანდო დე ლა რუა Página de Fernando de la Rúa, por Matías Bailone დაარქივებული 2019-02-14 საიტზე Wayback Machine. Dr. Fernando de la Rúa - Gestión en el Gobierno de la Ciudad 1996-2000 sitio NO oficial დაარქივებული 2007-04-30 საიტზე Wayback Machine.
დეივისის ზღვა

დეივისის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, ანტარქტიდის სანაპიროზე, დასავლეთის შელფურ მყინვარსა და შეკლტონის შელფურ მყინვარს შორის. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მოუსონის ზღვა. ფართობი შეადგენს 21,000 კმ²-ს, მაქსიმალური სიღრმე 1300 მ. მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია ყინულებით. მარილიანობა 33,0-33,5 ‰. დეივისის ზღვაში მდებარეობს დრიგალსკის კუნძული. ნაპირებთან გაშენებულია რუსეთის სამეცნიერო სადგური მირნი. ეს ზღვა 1911-1914 წლებში აღმოაჩინა ავსტრალიის ანტარქტიდულმა ექსპედიციამ, გემ ავრორათი. სახელი ეწოდა კაპიტან უილიამ მორის დეივისის პატივსაცემად, რომელიც ავრორის ექსპედიციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი იყო. დეივისის ზღვა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
რიჩარდ ჰოლბრუკი

რიჩარდ ჩარლზ ალბერტ ჰოლბრუკი (ინგლ. Richard Charles Albert Holbrooke; დ. 24 აპრილი, 1941 — გ. 13 დეკემბერი, 2010) — ამერიკელი დიპლომატი, ჟურნალის რედაქტორი, მწერალი, პროფესორი. ერთადერთი, რომელსაც ეჭირა სახელმწიფო მდივნის თანაშემწის პოსტი ორი სხვადასხვა რეგიონის საკითხებში (აზია 1977-1981 წწ. და ევროპა 1994-1996 წწ.). იყო დეიტონის შეთანხმების შუამავალი. 1977-1981 – სახელმწიფო მდივნის საირუს ვენსის თანაშემწე. 1993-1994 – აშშ-ის ელჩი გერმანიაში. 1994-1996 – სახელმწიფო მდივნის უორენ კრისტოფერის თანაშემწე. 1999-2001 – აშშ-ის ელჩი გაეროში. 2009-2010 – აშშ-ის სპეციალური წარმომადგენელი ავღანეთსა და პაკისტანში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიჩარდ ჰოლბრუკი Biography Writings and speeches Column archives Richard Holbrooke Interview by Nermeen Shaikh Richard Holbrooke Richard Holbrooke, veteran US diplomat, dies Bulldozer of the Balkans Richard C. Holbrooke, 1941-2010 Richard Holbrooke Richard Holbrooke (1941-2010) Richard C. Holbrooke Remembering Ambassador Richard Holbrooke დაარქივებული 2010-12-15 საიტზე Wayback Machine. Holbrooke's Overlooked Record in East Timor, Iraq and the Balkans
პოლონეთის პირველი დანაწილება

პოლონეთის პირველი დაყოფა ან პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის პირველი დაყოფა მოხდა 1772 წელს, რომელიც პოლონეთის დაყოფის (რომელმაც დაასრულა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის არსებობა) პირველი ეტაპი იყო. ამ დაყოფის მიზეზი იყო რუსეთის იმპერიის ძლიერების ზრდა, პრუსიის სამეფოსა და ჰაბსბურგების ავსტრიის იმპერიის ამბიციები. ფრიდრიხ დიდმა მოიფიქრა ეს დაყოფა, რათა თავიდან აეცილბინა ავსტრიის ჩართვა რუსეთ-თურქეთის ომში. დასუსტებული თანამეგობრობის ტერიტორია რომელსაც ფაქტობრივად უკვე აკონტროლებდა რუსეთი, გაიყო ამ სამმა ძლიერმა მეზობელმა, რათა აღედგინათ რეგიონული ძალთა ბალანსი საერთაშორისო ურთიერთობებში. პოლონეთს არ შესწევდა თავდაცვის ძალა, ამასთან ამ ქვეყანას უკვე აკონტროლებდნენ უცხო ჯარები. ამ ყველაფრის ფონზე პოლონეთის პარლამენტს - სეიმს, მოუწია 1773 წელს მოეხდინა დაყოფის რატიფიცირება. პოლონეთის მეორე დანაწილება პოლონეთის მესამე დანაწილება James Fletcher პოლონეთის პირველი დაყოფა დაარქივებული 2010-06-12 საიტზე Wayback Machine. D. B. Horn, პოლონეთის პირველი დაყოფის მიმოხილვა, ტომი. 79, #. 313 (1964 წლის ოქტომბერი), გვ;863-864; JSTOR The Three Partitions, 1764-95: First Partition დაარქივებული 2011-01-11 საიტზე Wayback Machine. , Library of Congress Country Study დაყოფის პერიოდის წყაროები (1772-1918) დაარქივებული 2008-04-13 საიტზე Wayback Machine. (პოლონური) თანამედროვე დოკუმენტების ფოტოები დაარქივებული 2007-12-11 საიტზე Wayback Machine. პირველი დაყოფის რუკები
მარკაზიტი

მარკაზიტი (ლათ. marcasita) — სულფიდების კლასის მინერალი, FeS2-ის ერთ-ერთი პოლიმორფული სახესხვაობა. კრისტალდება რომბულ სინგონიაში. გვხვდება შუბისებრი კრისტალების, აგრეთვე კონკრეციებისა და ჭვარტლისებრი მასის სახით. მოთითბრისფრო ყვითელია. ელვარება ლითონისებრი აქვს. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6-6,5; სიმკვრივე 4850-4900 კგ/მ³. წარმოიქმნება ჰიდროთერმული ხსნარებიდან, აგრეთვე დანალექ ქანებში. იყენებენ გოგირდმჟავას წარმოებაში. წააგავს პირიტს, თუმცა მისგან განსხვავდება კრისტალური აღნაგობითა და ნაკლები სიმაგრით. ბუნებაში მარკაზიტი გაცილებით იშვიათად გვხვდება ვიდრე პირიტი. მაკროსკოპული ნიშანთვისებებით მარკაზიტს ხშირად პირიტად მიიჩნევენ. პირიტის გარდა მარკიზიტებთან ასოციაციაში შედიან სხვა მინერალებიც. მარკაზიტის ადგილმდებარეობა გამოვლინებულია: რუსეთში (ურალი და სხვა), გერმანიაში, ჩეხეთში, საფრანგეთში და სხვ. საფრანგეთსა და სხვაგან მოიპოვება უფრო რადიალურ-სხივური ბრტყელი კონკრეციების სახით. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 444.
ბიოტიტი

ბიოტიტი — ქარსების ჯგუფის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა K (Mg, Fe)3[Si3AlO10] [OH, F]2. სტრუქტურის მიხედვით მიეკუთვნება შრეებრივ ალუმოსილიკატებს. თხელ ფირფიტებს აქვს მურა მოშავოდან მურა მომწვანომდე ფერი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2-3, სიმკვრივე 2800-3400 კგ/მ³. ბიოტიტი მაგმური და მეტამორფული ქანების ფართოდ გავრცელებული ქანმაშენი მინერალია. ბიოტიტის დიდი (1-1,5 მ) ზომის კრისტალები ზოგჯერ გვხვდება პეგმატიტურ ძარღვებში. ბიოტიტი შეადგენს დედამიწის ქერქის 2,5-3%. ბიოტიტთან საკმაოდ მჭიდროდ არის დაკავშირებული: კვარცი, მინდვრის შპატი, მუსკოვიტი, რქატყუარა და სხვა მინერალები. იგი საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული პეგმატიტებში. მინერალს სახელი ეწოდა ფრანგი მეცნიერის ჟან ბიოს (1774-1862) პატივსაცემად. ბიოტიტს იყენებენ ელექტროსაიზოლაციო მასალად, მისი ფხვნილისაგან ამზადებენ ბრინჯაოს საღებავს. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 394.