laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აბერდინი

აბერდინი (ინგლ. Aberdeen, შოტ.-გელ. Obar Dheathain) — მთავარი საზღვაო, ნავთობსამრეწველო და თევზსარეწი პორტი, სიდიდით მესამე ქალაქი შოტლანდიაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთის ზღვის სანაპიროზე, მდინარეების — დის და დონის შესართავთან. აბერდინი ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული და კულტურული ცენტრია. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 196.670 მცხოვრებს (შემოგარენთან ერთად — 227.560). აბერდინი და მისი ოლქი წარმოადგენს ანკლავს, რომელიც გარშემორტყმულია აბერდინშირის ოლქის ტერიტორიით. ისტორიულად აბერდინშირის საგრაფოს ცენტრი სწორედ აბერდინი იყო. XII საუკუნეში სამეფო ქალაქი (ბურგი) გახდა და XII-XIV საუკუნეებში შოტლანდიის მეფეთა რეზიდენცია იყო. ქალაქი მხარს უჭერდა რობერტ ბრიუსს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. ერთხანს ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის (მეფობდა 1272-1307) მთავარი ბაზა იყო შოტლანდიის დაპყრობის მცდელობისას. 1970-იანი წლებიდან აბერდინი სწრაფად ვითარდებოდა, როგორც ჩრდილოეთის ზღვის ნავთობის მრეწველობის მთავარი ცენტრი დიდ ბრიტანეთში. შემდგომ პერიოდში ქალაქის ეკონომიკა მეტად დივერსიფიცირებული გახდა, განვითარდა ელექტრონული სისტემების პროექტირებისა და განახლებადი ენერგიის წყაროებზე დაფუძნებული დარგები. აბერდინი მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრიცაა. ქალაქში არის აბერდინის უნივერსიტეტი (დაარსდა 1860) და რობერტ გორდონის უნივერსიტეტი (დაარსდა 1750). კულტურული დაწესებულებებიდან აღსანიშნავია აბერდინის ხელოვნების გალერეა, საზღვაო მუზეუმი და სხვ. 1973-2017 წლებში ქალაქში ტარდებოდა აბერდინის საერთაშორისო ახალგაზრდობის ფესტივალი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 27. აბერდინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) Carter, Jennifer (1994). Crown and Gown: Illustrated History of the University of Aberdeen, 1495–1995. Aberdeen University Press. ISBN 1-85752-240-0.  Fraser, W. Hamish (2000). Aberdeen, 1800 to 2000: A New History. Tuckwell Press. ISBN 1-86232-175-2.  Keith, Alexander (1987). A Thousand Years of Aberdeen. Aberdeen University Press. ISBN 0-900015-29-2.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბერდინი Aberdeen, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Aberdeen City Council დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. აბერდინი საიტზე Curlie Aberdeen Facts Aberdeen pictures დაარქივებული 2014-07-22 საიტზე Wayback Machine. Aberdeen University Debater დაარქივებული 2014-02-20 საიტზე Wayback Machine.
ბოლტონი

ბოლტონი (ინგლ. Bolton) — ქალაქი დიდი მანჩესტერის საგრაფოში, ინგლისის ჩრდილო-დასავლეთში, მანჩესტერიდან 16 კმ-ში. ბოლტონს გარს აკრავს მცირე ქალაქები და სოფლები, რომლებიც ერთობლიობაში ბოლტონის საგრაფოს აგლომერაციას ქმნის, რომლეთა შორის ბოლტონი უდიდესი დასახლება და ადმინისტრაციული ცენტრია. ქალაქ ბოლტონის მოსახლეობა 128,139 ადამიანს შეადგენს, ხოლო აგლომერაციისა — 262.400. Bolton Council
ლიდზი

ლიდზი (ინგლ. Leeds, გამოითქმის /ˈliːdz/) — ქალაქი იორკშირში, მდინარე აირზე (ინგლისი); დიდი ბრიტანეთის სიდიდით მეხუთე ქალაქი. 2011 წლის აღწერით ქალაქის ფარგლებში ცხოვრობდა 750,700 ადამიანი. ლიდზის დოკუმენტური ისტორია იწყება V საუკუნიდან, როდესაც ელმეტის სამეფო დაფარული იყო "ლოიდებით" (Loidis), საიდანც წარმოდგება სახელი Leeds. ინდუსტრიული რევოლუციისას ლიდზი მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი გახდა შალის წარმოებასა და ვაჭრობაში, შემდეგ კი კომერციისა და განათლების ცენტრის სტატუსიც მიიღო. აქ მდებარეობს საერთაშორისო რეპუტაციის მქონი ლიდზის უნივერსიტეტი, ლიდზის მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტი და ლიდზის სამებისა და ყველა წმინდანის კოლეჯი. ამჟამად ლიდზი ბრიტანეთის უდიდესი ცენტრია ბიზნესა და საფინანსო მომსახურებაში ლონდონის გარეთ. ასევე ბრიტანეთის ეროვნული სტატისტიკის ცენტრის ცნობით, ლიდზი გაერთიანებული სამეფოს ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია.
სქური (მინერალური წყალი)

„სქური“ — სულფატურ-ქლორიდული ნატრიუმ-კალციუმიანი სამკურნალო მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აბანოსღელის (ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, კურორტ სქურთან. ქიმიური შედგენილება: M 1 , 9 C l 72 S O 4 26 C a 74 N a 22 T 11 ∘ C {\displaystyle M_{1,9}\,{\frac {Cl72SO_{4}26}{Ca74Na22}}\,T11^{\circ }\mathbb {C} } საბადო დაკავშირებულია შუა- და ზედაიურულ, ცარცულ და პალეოგენურ ნალექებთან. წყალი ჭაბურღილით არის ამოყვანილი შუაიურული (ბაიოსური) ვულკანოგენური ქანებიდან. დებიტი 60-65 ათ. ლ/დღ-ღ. წარმოებს წყლის ჩამოსხმაბოთლებში; სამედიცინო ჩვენება - საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა, საყრდენ-სამოძრაო აპარატისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები. გ. უშვერიძე, ტ. ჩიჩუა, ქსე, ტ. 9, თბ., 1985, გვ. 624.
გნოლი

გნოლი (ლათ. Perdix perdix) — ფრინველი ქათმისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის საშუალო სიგრძეა 35 სმ. მამლის წონა 500 გრამს აღწევს, დედლისა — 350 გრამს. გნოლი რუხი შეფერილობისაა და შავი და ყავისფერი განივი ზოლები გასდევს. მკერდზე მორუხო, ნალისმაგვარი შავი ლაქა აქვს, თეთრ მუცელზე კი წაბლისფერი ლაქები. გავრცელებულია ევროპაში, ამიერკავკასიაში, წინა და შუა აზიაში. საქართველოში ბინადრობს, ზამთარში მომთაბარეობს. ცხოვრობს ბუჩქნარით შემოფარგლულ ველ-მინდვრებში, ყანებში და ზეგნებზე, ზღვის დონიდან 2600 მ-მდე. მონოგამური ფრინველია. ბუდეს იკეთებს მიწაზე. მაის-ივნისში დებს 12-15 კვერცხს. კრუხობს 21-26 დღე. იკვებება როგორც მცენარეული (კენკრა, მარცვლოვნები, კვირტები, ყლორტები), ისე ცხოველური საკვებით (მწერები). ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ამიერკავკასიური გნოლი (Perdix perdix canescens). ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 193. ჟორდანია რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 50.
აბასთუმანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

აბასთუმანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აბასთუმანი, მენჯი, ხეცერა). მდებარეობს მდინარე ჯუმის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 100 მეტრი. ზუგდიდიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 920 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 15. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 15. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ფოსტა — 1805. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12869041"></a> ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ 5.0 5.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ახალი აბასთუმანი

ახალი აბასთუმანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 110 მეტრი, ზუგდიდიდან 5 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2084 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ 3.0 3.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ახალკახათი

ახალკახათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშ-გურიის ვაკე-დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარჯვენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 20 მეტრი, ზუგდიდიდან 16 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1170 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ 3.0 3.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ახალსოფელი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ოფაჩხაფუ, უჩაშონა, ჯუმი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის ვაკე-დაბლობზე, მდინარე ჯუმის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 120 მეტრზე, ზუგდიდიდან 3 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1488 ადამიანი. ახალსოფლის განძი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 285. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბაღმარანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

ბაღმარანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ჭაქვინჯის თემში (სოფლები: ჭაქვინჯი, ბაღმარანი). მდებარეობს ოდიშ–გურიის ვაკე–დაბლობზე, მდინარე უმნიის (მდინარე ჯუმის შენაკადი) სათავეები, ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ზუგდიდიდან 12 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 247 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბაში (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

ბაში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, კორცხელის თემში (სოფლები: კორცხელი, ბაში, ნაცატუ), ოდიშ–გურიის ვაკე–დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 20 მეტრი, ზუგდიდიდან 7,5 კმ. სოფელი ბაში ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1642 წელს. შემორჩენილია გვიანდელი ფეოდალური ხანის კოშკი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 533 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
განარჯიის მუხური

განარჯიის მუხური, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც განმუხური — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 5 მეტრი, შავი ზღვიდან 3 კმ. ზუგდიდიდან 25 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1354 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 674. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფსოვი

ფსოვი, თეთრკუდა არწივი (ლათ. Haliaeetus) — ფრინველთა გვარი ქორისნაირთა რიგისა. გავრცელებულია მთელ დედამიწის ზურგზე (გარდა სამხრეთ ამერიკისა). მისი სხეულის სიგრძეა 75—100 სმ, ფრთების შლილი — 2—2,5 მ. მოიცავს 8 სახეობას, რომელთაგან გრძელკუდა ფსოვი (ლათ. Haliaeetus eeucorypnus) გავრცელებულია კასპიის ზღვიდან იმიერბაიკალამდე. თეთრმხრება ფსოვი (ლათ. Haliaeetus pelagicus) — წყნარი ოკეანის ნაპირებზე; თეთრთავა ფსოვი (ლათ. Haliaeetus leucocephalus) — კომანდორის კუნძულებზე; ჩვეულებრივი ფსოვი (ლათ. Haliaeetus albicilla) — ევრაზიაში, ისლანდიაში, გრენლანდიაში, ზამთრობით — ჩრდილოეთ აფრიკაში, იშვიათად საქართველოშიც. წინათ გვხვდებოდა ახალციხეში, აწყურსა და ბორჯომში, მცხეთაში, თბილისის შემოგარენსა და თეთრი წყაროს მიდამოებში, ქვაბლიანსა და აჭარის წყლის სათავეებთან. ამჟამად მეტად მცირერიცხოვანია, შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. ცხოვრობს ზღვების, ტბების, მდინარეების ნაპირებზე. ბუდეს იკეთებს ხეზე, იშვიათად კლდეში, დებს 1—3 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია თვეზე მეტ ხანს გრძელდება. ფსოვი იკვებება თევზებით, ლეშით, წვრილი ძუძუმწოვრებითა და ფრინველებით. მათი რაოდენობა ყველგან მკვეთრად მცირდება. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 417.
ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები

ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები (ინგლ. British Virgin Islands) — 36 კუნძულის ჯგუფი (საერთო ფართობით 153 კმ²), რომლებიც მდებარეობს აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების ჩრდილო-დასავლეთით. დასახლებულია მხოლოდ 16 კუნძული. უმსხვილესი კუნძულებია ტორტოლა (55 კმ²), ანეგადა (38 კმ²), ვირჯინ-გორდა (21 კმ²) და ოსტ-ვან-დეიკი (8 კმ²). დედაქალაქი როუდ-ტაუნი მდებარეობს კუნძულ ტორტოლაზე. ყველა კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 23 ათას ადამიანს, მათგან თითქმის 90% ტორტოლაში ცხოვრობს. ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები გაერთიანებული სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიებს ეკუთვნის, ოფიციალური ენაა ინგლისური. მთავარი ვალუტაა აშშ-ის დოლარი (1959 წლიდან).  ვიკიმედია-ატლასი: ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები — გეოგრაფიული და ისტორიული რუკები British Virgin Islands, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები საიტზე Curlie British Virgin Islands დაარქივებული 2008-07-03 საიტზე Wayback Machine. British Virgin Islands Guide
აბედათი

აბედათი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლემიქავე, ლექაჯაიე, ჯოლევი). მდებარეობს მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 130 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. სოფელში მდებარეობს აბედათის ციხესიმაგრე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 25. ზაქარაია პ., ლექვინაძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 27. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ 4.0 4.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ალერტი

ალერტი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, კიწიის თემში (სოფლები: ალერტი, ნოღა, პირველი კიწია, მეორე კიწია). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ 3.0 3.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბანძა

ბანძა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლევახანე, ლეკეკელე, ლეპატარავე). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 90 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით, აბაშიდან 22 კილომეტრით. პირველად მოხსენიებულია 1639-1640 წლებში ოდიშში რუსეთის ელჩობის აღწერილობაში. 1658 წელს ბანძის მიდამოებში გაიმართა ბრძოლა იმერეთის მეფესა და გურია–სამეგრელოს მთავრებს შორის. ვახუშტი ბატონიშვილს მოხსენიებული აქვს „ბანძა და ციხე კეთილნაშენი“. 1737 წელს შედგენილ იმერეთის რუკაზე აღნიშნულია „ბანძა–ფაღაოს სასახლე“. სოფელში ტრადიციულად აღინიშნებოდა ჭვენიერობა, რომელიც ქრისტიანობის წარმართობაზე გამარჯვების დღესასწაულია. საბჭოთა პერიოდში ბანძაში მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა, ჩაის ფაბრიკა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1099 ადამიანი. ბანძაში დაიბადა ქართველი ფეხბურთელი მურთაზ ხურცილავა. ბანძის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი გიორგი ათათიას ფოტო სოფლის ცენტრი გიორგი ათათიას ფოტო ბანძის სინაგოგა გიორგი ათათიას ფოტო ბანძის სინაგოგა ბანძის ბრძოლა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 195. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბობოთი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)

ბობოთი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სერგიეთის თემი (სოფლები: ბობოთი, სერგიეთი). მდებარეობს მდინარე აბაშის–ტეხურის შუამდინარეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ტარჩენის (აბაშის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 200 მეტრზე, მარტვილიდან 2 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 539 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პონტიფიკები

პონტიფიკები (ლათ. pontifex-fices) — ქურუმთა კოლეგია ძველ რომში, რომელიც განაგებდა სახელმწიფოს რელიგიურ ცხოვრებას და თვალ–ყურს ადევნებდა ღმრთისმსახურებას. ამ კოლეგიის შექმნა მიეწერება რომის მეფეს – ნუმა პომპილიუსს. თავიდან კოლეგია სულ 4 წევრისაგან შედგებოდა და მათ უმაღლესი პონტექსი ხელმძღვანელობდა. ძვ. წ. 300 წელს კოლეგიას კიდევ 4 წევრი მიამატეს, ხოლო დიქტატორმა სულამ მათი რამოდენობა 15–მდე გაზარდა. იმპერიის პერიოდში მთავარ პონტექსად იმპერატორი ითვლებოდა და თავისი სურვილის მიხედვით ცვლიდა წევრთა რაოდენობას. ამ დროისათვის უკვე არსებობდნენ მცირა პონტიფიკებიც, რომლებიც დამხმარეების ან გადამწერის მოვალეობას ასრულებდნენ. პონტიფიკების მოვალეობას რელიგიის მეთვალყურეობის გარდა კალენდრების შედგენა და მეთვალყურეობა შეადგენდა. მათზე უფლებამოსილად მხოლოდ სენატი და სახალხო კრება ითვლებოდა. რომის კოლონიებში არსებობდნენ განსაკუთრებული პონტიფიკები, მაგრამ ისინი რომის ფონტიფიკებს ნაწილობრივ მაინც ემორჩილებოდნენ. „მითოლოგიური ლექსიკონი“ გამომცემლობა „განათლება“. თბილისი – 1972 ↑ პონტიფიკები, ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი в 4 т. — СПб., 1907—1909.
კომპოზიტორი

კომპოზიტორი (ლათ. compōnō, ითარგმნება როგორც: ის ვინც აერთებს) — მუსიკოსი, რომელიც მუსიკალურ ნაწარმოებებს (კომპოზიციას) ქმნის. ნებისმიერი ფორმით. მათ შორის: ვოკალური, ინსტრუმენტულ, ელექტრონული და სხვა. კომპოზიტორმა მუსიკა შეიძლება შექმნას ნებისმიერ ჟანრში, მათ შორის: კლასიკური მუსიკა, მიუზიკლი, ბლუზი, ჯაზი და სხვა. გამოჩენილი კომპოზიტორები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კომპოზიტორი Composer societies საიტზე Curlie Composers საიტზე Curlie Composers and arrangers საიტზე Curlie
უზბეკეთის პრეზიდენტი

უზბეკეთის პრეზიდენტი (უზბეკ. Ўзбекистон Республикасининг Президенти) — უზბეკეთის სახელმწიფოს და აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელი, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. უზბეკეთის ისტორიის ქრონოლოგია უზბეკეთის პრეზიდენტები დაარქივებული 2011-08-06 საიტზე Wayback Machine. უზბეკეთის რესპუბლიკის კონსტიტუცია
გენიუსი

გენიუსი (ლათ. genius) — რომაელთა წარმოდგენით კეთილი სული, რომელიც მფარველობდა თითოეულ ადამიანს და აყალიბებდა მის ხასიათს. გენიუსი ითვლებოდა ადამიანის თანამგზავრად მთელი სიცოცხლის განმავლობაში. გენიუსი ეხმარებოდა მხოლოდ მამაკაცებს, ქალთა შემწედ კი იუნონა ითვლებოდა. ყოველი რომაელის დაბადება გენიუსის დღესასწაულად მიაჩნდათ და უსისხლო მსხვერპლს სწირავდნენ. საკუთარი გენიუსი ჰყავდა ყველა ქალაქს, ოჯახს, ხალხს, ტომს და ა.შ. რომში იდგა მისი ქანდაკება. მას თავზე გვირგვინი ედგა, სახეს გრძელი წვერი უმშვენებდა, მარჯვენა ხელში სიუხვის ქვა ეჭირა, ხოლო მარცხენაში – კვერთხი. ყოველი წლის 9 ოქტომბერს მას მსხვერპლს სწირავდნენ. იმპერიის პერიოდში გენიუსისათვის მსხვერპლი იმპერატორსაც კი მიჰქონდა. ხალხი გენიუსს გველის სახითაც წამოიდგენდა. ხელოვნებაში გენიუსი, ჩვეულებრივ — ფრთოსან არსებად გამოისახებოდა. მითოლოგიური ლექსიკონი (შეადგინა ნოდარ გაფრინდაშვილმა) რედაქტორი: აკაკი ურუშაძე. გამომცემლობა „განათლება“. თბილისი, 1972. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გენიუსი“ ვიკისაწყობში. გენიუსი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი გენიუსი — NPLG Wiki Dictionaries „Genius“ — In Smith, William (ed.). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. გვ. 241–242. (Archived)
ინტერვალი (მუსიკა)

ინტერვალი (ლათ. intervallum — მანძილი, შუალედი) — მუსიკასა და აკუსტიკაში ორი ბგერის თანაფარდობა სიმაღლის, ანუ ბგერათა რხევის სიხშირის მიხედვით (მუსიკალური ბგერა). დაბალი ბგერა მისი საფუძველია, ხოლო მაღალი – მწვერვალი. თანამიმდევრობით აღებული ბგერები ქმნიან მელოდიურ ინტერვალს, ხოლო ერთდროულად აღებული – ჰარმონიულს. ინტერვალი განისაზღვრება ტონებისა და ნახევარტონების რაოდენობით. ინტერვალების აღნიშვნისას მითითებულია როგორც რაოდენობრივი (საფეხურობრივი) სიდიდე (ლათინური რიგობითი რიცხვითი სახელები ან ციფრები), ისე ხარისხობრივი (განსაზღვრებები „წმინდა“, „პატარა“, „დიდი“, „შემცირებული“, „გადიდებული“, „ორჯერ შემცირებული“, „ორჯერ გადიდებული“). ერთი ოქტავის ფარგლებში წარმოქმნილი ინტერვალი მარტივია, ერთ ოქტავაზე მეტი – შედგენილი. უბრალო ინტერვალებია: სუფთა პრიმა — 0 ტონი პატარა სეკუნდა — ½ ტონი დიდი სეკუნდა — 1 ტონი პატარა ტერცია – 1½ ტონი დიდი ტერცია – 2 ტონი წმინდა კვარტა – 2½ ტონი გადიდებული კვარტა – 3 ტონი შემცირებული კვინტა – 3 ტონი წმინდა კვინტა – 3½ ტონი პატარა სექსტა – 4 ტონი დიდი სექსტა – 4½ ტონი პატარა სეპტიმა – 5 ტონი დიდი სეპტიმა – 5½ ტონი წმინდა ოქტავა – 6 ტონი საწყისი საზომი ერთეულების — ტონებისა და ნახევარტონების — სიდიდე განისაზღვრება მუსიკალური წყობით. მოცული საფეხურების რაოდენობით ერთნაირი ინტერვალები შესაძლოა განსხვავებული იყოს ტონებითა და ნახევარტონებით. მაგალითად, პატარა სეკუნდა და დიდი სეკუნდა. ტემპერირებულ წყობაში ერთნაირად მჟღერი ინტერვალები შესაძლოა შეიცავდეს საფეხურთა განსხვავებულ რაოდენობას (იხ. ენჰარმონიზმი). ასეთები, მაგ., გადიდებული კვარტა და შემცირებული კვინტა, რომლებიც შეიცავენ სამ ტონს, გაერთიანებული არიან ტერმინით „ტრიტონი“. შედგენილი ინტერვალი წარმოიქმნება ოქტავაზე მარტივი ინტერვალის მიმატებით. შედგენილი ინტერვალებია: ნონა (პატარა და დიდი) დეციმა (პატარა და დიდი) უნდეციმა (წმინდა და გადიდებული) დუოდეციმა (შემცირებული და წმინდა) ტერცდეციმა (პატარა და დიდი) კვარტდეციმა (პატარა და დიდი), კვინტდეციმა (წმინდა). უფრო ფართო ინტერვალებს ეწოდება: სეკუნდა ორი ოქტავის შემდეგ, ტერცია ორი ოქტავის შემდეგ და ა. შ. ჩამოთვლილ ინტერვალებს ძირითად ანუ დიატონურ ინტერვალებსაც უწოდებენ, ხოლო ალტერაციის მეშვეობით შეცვლილ ინტერვალებს – ქრომატულს. ჰარმონიული ინტერვალი სასმენად განსაკუთრებულად გამოკვეთილი ელფერით ხასიათდება. ხმოვანების თვისებების მიხედვით ჰარმონიული ინტერვალები იყოფა კონსონირებულ და დისონირებულ ინტერვალებად. ბგერათა გადანაცვლებას, რომლის დროსაც ინტერვალის საფუძველი იქცევა მაღალ ბგერად, ხოლო მწვერვალი — დაბლ ბგერად, ეწოდება შებრუნება. ნახევარტონზე მცირე ინტერვალები გამოიყენებოდა ძველბერძნულ მუსიკაში, გვხვდება მსოფლიოს მრავალ ტრადიციულ მუსიკალურ კულტურაში, XX–XXI საუკუნეების რიგ მუსიკალურ მიმართულებებში (იხ. დიესა, მიკროინტერვალი, მიკროქრომატიკა, სონორიკა). ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ინტერვალი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 175. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Назайкинский Е. В. Интервал // Большая российская энциклопедия. т. 11. — М., 2008. — стр. 435.
დჰოტი

დჰოტი (ჰინდ. धोटी) — მამაკაცის ტრადიციული სამოსი ინდოეთში. 2-5 მეტრი სიგრძის ქსოვილის სწორი ნაჭერი (თეთრი ან სადა, ზოგჯერ ორნამენტირებული), რომელსაც წვივებსა და თეძოებზე იხვევენ ისე, რომ ერთ ბოლოს ფეხებს შუა გაატარებენ, რაც შარვლის შთაბეჭდილებას ქმნის. სამხრეთ ინდოეთსა და პენჯაბში მას შემოკალთული ქვედატანით იცვამენ. მაღალ კასტებში უპირატესად გრძელი დჰოტია გავრცელებული, დაბალში - სამუშაოდ მოსახერხებელი, მოკლე. ამჟამად ინდოეთში დჰოტი შარვალმა და შორტებმა შეცვალა. Mahatma Gandhi was shocked when a friend wore a pancha in London Dhotis How to tie a dhoti დაარქივებული 2011-07-28 საიტზე Wayback Machine. How to tie a veshti დაარქივებული 2011-05-20 საიტზე Wayback Machine. How to wear a dhoti დაარქივებული 2011-07-10 საიტზე Wayback Machine. Off-Duty Dhoti დაარქივებული 2011-09-30 საიტზე Wayback Machine.
აგრაი

აგრაი — ნასოფლარი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, კალის თემში. მდებარეობს მდინარეების ადიშჭალისა და ენგურის წყალგამყოფი ჩხუტნერის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1800 მ, მესტიიდან 32 კმ. სოფელი ათწლეულებია, დაცლილია მოსახლეობისგან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 61. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ადიში

ადიში, ჰადიში (სვან. ჰადიში) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემი (სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი). მდებარეობს მდინარე ენგურის შენაკადის, ადიშჭალის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2040 მ, მესტიიდან 27 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 96. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 15. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 142. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II