პეტრე II პეტროვიჩ-ნეგოში

პეტრე II პეტროვიჩ-ნეგოში (სერბული კირილიცა Петар II Петровић-Његош; 13 ნოემბერი, 1813 წელი, ნეგუში, მონტენეგროს პრინცი-საეპისკოპოსო — 31 ოქტომბერი, 1851 წელი, ჩეტინჯე, მონტენეგროს პრინცი-საეპისკოპოსო) - მონარქი, პოეტი და ფილოსოფოსი, რომლის შემოქმედება სერბულ ლიტერატურაში ყველაზე მნიშვნელოვნად ითვლება. ნეგოში დაიბადა ჩერნოგორიის მაშინდელ დედაქალაქ ჩეტინჯეს მახლობლად, სოფელ ნეგუშში. იგი განათლებას იღებდა მონტენეგროს რამდენიმე მონასტერში და გახდა ქვეყნის სულიერი და პოლიტიკური ლიდერი ბიძა პეტრე I- ის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ხელისუფლების წინააღმდეგ ყოველგვარი თავდაპირველი შიდა წინააღმდეგობის აღმოფხვრის შემდეგ, იგი კონცენტრირებული იყო მონტენეგროს ტომების გაერთიანებაზე და ცენტრალიზებული სახელმწიფოს შექმნაზე. მან შემოიღო რეგულარული დაბეგვრა, ჩამოაყალიბა პირადი დაცვა და განახორციელა ახალი კანონების სერია. მისი საგადასახადო პოლიტიკა უკიდურესად არაპოპულარული აღმოჩნდა მონტენეგროს ტომებში და იყო რამდენიმე აჯანყების მიზეზი. მისი მმართველობა განისაზღვრა ოსმალეთის იმპერიასთან მუდმივი პოლიტიკური და სამხედრო ბრძოლით, ასევე მონტენეგროს ტერიტორიის გაფართოების მცდელობებით, ამაღლებული პორტის მხრიდან უპირობო აღიარებით. იგი სერბი ხალხის გაერთიანებისა და განთავისუფლების მომხრე იყო, სურდა დაეთმო თავისი უფლებები სერბეთთან კავშირის გაცვლისა და მთელი სერბეთის რელიგიურ ლიდერად აღიარების სანაცვლოდ (სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის თანამედროვე პატრიარქის მსგავსი). ნეგოშის ყველაზე ცნობილია პოემაა Gorski vijenac (მთის გვირგვინი), რომელიც ითვლება სერბული და სამხრეთ სლავური ლიტერატურის შედევრად და სერბეთის, მონტენეგროს და იუგოსლავიის ეროვნულ ეპოსად. პეტრე II პეტროვიჩ-ნეგოში დაიბადა 1813 წლის 13 ნოემბერს, მთიან სოფელ ნეგუში. მისი მამა, ტომისლავ "ტომო" პეტროვიჩი (დ. 1762–63) იყო კატუნის ნაჰიას ნეგუშის ტომის პეტროვიჩის კლანის წევრი. ნეგოშის დედა, ივანა პროროკოვიჩი, მალი ზალაზის დასახლებული პუნქტიდან იყო. მისი ზუსტი დაბადების წლის შესახებ არ არსებობს სანდო ინფორმაცია, მაგრამ ითვლება, რომ იგი ქმარზე ათი წლით ახალგაზრდა იყო. ტომოსა და ივანას ხუთი შვილი ჰყავდათ; მათი უფროსი ვაჟი იყო პეტრე ("პერო"), რადე იყო მათი შუათანა ვაჟი ხოლო ჯოვანი ("ჯოკო") მათი უმცროსი. წყვილმა ქალიშვილებს მარიჯა და სტანა დაარქვეს; მარია დაქორწინებული იყო მონტენეგროს მთავარსარდალზე, სახელად ანდრია პეროვიჩი, კუცეს სერდარი (გრაფი), სტანა კი დაქორწინებული იყო რიეკა კრნოევიჩას სერდარზე ფილიპ შურაშკოვიჩზე. ნეგუში შორეული სოფელია, მდებარეობს ადრიატიკის სანაპიროს მახლობლად, დასავლეთ მონტენეგროში. ამავე სახელწოდების ტომი მონტენეგროში ერთ-ერთი უძველესია და მისი ისტორია მე –14 საუკუნიდან იწყება. ავტორი მილოვან ჯილასის აზრით, ეს, სავარაუდოდ, მე -10 საუკუნეში ილირიის მოსახლეობასა და სამხრეთ სლავურ მკვიდრთა შორის დაქორწინების შედეგად მოხდა. მიუხედავად იმისა, რომ ის მონტენეგროს მმართველი იყო ოც წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, ნეგოში ცნობილია თავისი ლიტერატურული ნაწარმოებებით. მისი თხზულებები ეხებოდა სერბულ ფოლკლორს, ლირიკას და ბიბლიურ მოთხრობებს. მან პოეზიის წერა ჩვიდმეტი წლის ასაკში დაიწყო და მის ლიტერატურულ საქმიანობაში შედის Glas kamenštaka (ქვის საჭრის ხმა; 1833), Lijek jarosti turske (თურქული განრისხების განკურნება; 1834), Ogledalo srpsko (სერბული სარკე; 1835) ), Luča mikrokozma (მიკროკოსმოსის სხივი; 1845), Gorski vijenac (მთის გვირგვინი; 1847), Lažni car Šćepan mali (ცრუ მეფე სტეფანე პატარა; 1851) და, სიკვდილის შემდეგ, Slobodijada (თავისუფლების სიმღერა; 1854). Alexander, Ronelle (2006). Bosnian, Croatian, Serbian: A Grammar with Sociolinguistic Commentary. Madison, Wisconsin: The University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-21193-6.  Balić, Emily Greble (2006). Encyclopedia of Modern Christian Politics. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32362-1.  Banac, Ivo (1992). The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics, 2. printing of the 2., Ithaca, N.Y: Cornell University Press. ISBN 0801494931.  (2005) Histoire du peuple serbe (fr). Lausanne: L’Age d’Homme. ISBN 9782825119587.  Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing. ISBN 9781405142915.  Cox, John K. (2002). The History of Serbia. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-31290-8.  Djilas, Milovan (1966). Njegoš: Poet, Prince, Bishop. New York: Harcourt, Brace & World. OCLC 263622545.  Djilas, Milovan (1977). Wartime. New York: Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 978-0-15194-609-9. „editions:D0TfOOG_W4oC.“  Dedijer, Vladimir (1966). The Road to Sarajevo. New York: Simon & Schuster. OCLC 400010.  Jelavich, Barbara (1983). History of the Balkans: Eighteenth and Nineteenth Centuries. Cambridge University Press. ISBN 9780521252492.  Judah, Tim (2000). The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia, 2nd, New Haven, Connecticut: Yale University Press. ISBN 978-0-300-08507-5.  Lampe, John R. (2004). Ideologies and National Identities: The Case of Twentieth-century Southeastern Europe. Budapest: Central European University Press. ISBN 978-9-63924-182-4.  Merrill, Christopher (2001). Only the Nails Remain: Scenes from the Balkan Wars. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-1686-5.  Pavlović, Srdja (2008). Balkan Anschluss: The Annexation of Montenegro and the Creation of the Common South Slavic State. West Lafayette, Indiana: Purdue University Press. ISBN 978-1-55753-465-1.  Ramet, Sabrina P. (2005). Thinking about Yugoslavia: Scholarly Debates about the Yugoslav Breakup and the Wars in Bosnia and Kosovo. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-61690-4.  Roberts, Elizabeth (2007). Realm of the Black Mountain: A History of Montenegro. Ithaca, New York: Cornell University Press. ISBN 978-0-80144-601-6.  Slapšak, Svetlana (2004). „Petar II Petrović-Njegoš: The Icon of the Poet with the Icon“, History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures and Disjunctures in the 19th and 20th centuries Volume IV: Types and Stereotypes. Philadelphia: John Benjamins Publishing Co.. ISBN 978-90-272-8786-1.  Trencsényi, Balázs; Kopček, Michal (2007) Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945) Volume II: National Romanticism — the Formation of National Movements. Budapest: Central European University Press. ISBN 978-963-7326-60-8.  Velikonja, Mitja (2003). Religious Separation and Political Intolerance in Bosnia-Herzegovina. College Station, Texas: Texas A&M University Press. ISBN 978-1-58544-226-3.  Wachtel, Andrew B. (2004). „How to Use a Classic: Petar Petrović-Njegoš in the Twentieth Century“, Ideologies and National Identities: The Case of Twentieth-Century Southeastern Europe. Budapest: Central European University Press. ISBN 978-963-9241-82-4.  Zlatar, Zdenko (2007). Njegoš, The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia. Bern, Switzerland: Peter Lang. ISBN 978-0-820481357.  Stefanović-Karadžić, Vuk (1837). Montenegro und die Montenegriner: Ein Beitrag zur Kenntniss der europäischen Türkei und des serbischen Volkes. Stuttgart und Tübingen: Verlag der J. G. Cotta'schen Buchhandlung.  ნეგოშის მთის გვრიგვინი ↑ Zlatar, Zdenko (2007). Njegoš. The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia. Bern, Switzerland: Peter Lang. ISBN 978-0-820481357. ↑ Njegoš: Poet, Prince, Bishop. Translated by Michael B. Petrovich. New York: Harcourt, Brace & World. OCLC 263622545. ↑ History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures and Disjunctures in the 19th and 20th centuries Volume IV: Types and Stereotypes. Philadelphia: John Benjamins Publishing Co. ISBN 978-90-272-8786-1. ↑ Thinking about Yugoslavia: Scholarly Debates about the Yugoslav Breakup and the Wars in Bosnia and Kosovo. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-61690-4.