laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აგრომეტეოროლოგია

აგრომეტეოროლოგია (ბერძ. agros — მინდორი და მეტეოროლოგია), იგივეა რაც სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგია, — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის მეტეოროლოგიურ პირობებს სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ობიექტებსა და პროცესებთან ურთიერთკავშირში. აგრომეტეოროლოგია განიხილავს ჰიდრომეტეოროლოგიურ ფაქტორებს, როგორც ეკოლოგიური გარემოს მნიშვნელოვან კომპონენტებს. მრავალი ამ ფაქტორთაგანი არსებით გავლენას ახდენს სოფლის მეურნეობის ობიექტებზე და შეადგენს მის აგრომეტეოროლოგიურ პირობებს, რომლებიც იცვლება ადგილის გეოგრაფიული მდებარეობის, ატმოსფეროს ცირკულაციის, ბუნების ადგილის ფაქტორების (რელიეფი, ნიადაგი, მცენარეულობა და სხვა) და ხელოვნური ღონისძიებების (მორწყვა, ამოშრობა, მინდორსაცავი ტყე, ნიადაგის დამუშავება და სხვა) შესაბამისად. აგრომეტეოროლოგია შეისწავლის სინათლის, სითბოს, ტენისა და სხვა მეტეოროლოგიური ფაქტორების გავლენას სოფლის მეურნეობის კულტურებზე და იძლევა ამინდის ხელსაყრელი პირობების ეფექტიანი გამოყენების მეცნიერულ დასაბუთებას; ადგენს სასოფლო-სამეურნეო წარმოების დამაბრკოლებელ (სითბოს და ტენის ნაკლებობა ან სიჭარბე, მოკლე სავეგეტაციო პერიოდი და სხვა) ან დამაზარალებელ (ხორშაკი, სუსხი, სეტყვა და სხვა) მეტეოროლოგიურ მოვლენებთან ბრძოლის თეორიულ საფუძვლებს; ამუშავებს აგრომეტეოროლოგიური ინფორმაციისა და აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზის მეთოდებს; ქმნის ხელსაწყოებსა და დანადგარებს ნიადაგში, მიწისპირა ჰაერის ფენაში, მცენარის ზედაპირსა და ცხოველებზე სხვადასხვა ფიზიკური ფაქტორებისა და პროცესების მოქმედების გასაზომად. აგრომეტეოროლოგიაში ძირითადად იყენებენ ჰიდრომეტეოროლოგიური და აგრომეტეოროლოგიური სადგურების, აგრეთვე ექსპერიმენტულ დაკვირვებათა მონაცემებს, სპეციალურად ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგებს; ფართოდ იყენებენ ფენოლოგიურ დაკვირვებებს, აგრეთვე ნიადაგის სითბური და წყლის ბალანსის მონაცემებს. აგრომეტეოროლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ბიოლოგიასთან, ნიადაგთმცოდნეობასთან, გეოგრაფიასთან და სხვა მეცნიერებებთან. აგრომეტეოროლოგიის საფუძვლები ძველთაგანვეა ცნობილი, მაგრამ დამოუკიდებელ მეცნიერებად აგრომეტეოროლოგია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე ჩამოყალიბდა. ქართველთაგან მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აგრომეტეოროლოგიაში ჩაატარა თეოფანე დავითაიამ. აგრომეტეოროლოგიური მომსახურება აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზი აგრომეტეოროლოგიური სადგური ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 71.
დიდვაკის ნასოფლარი

დიდვაკის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჩინთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4 კმ-ში, მდინარე ფშავის არაგვის მარცხენა ნაპირზე, მაღალი მთის თხემზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნასოფლარზე გამოვლინდა ათიოდე საცხოვრებელი კომპლექსის, კოშკისა და ეკლესიის ნანგრევები. შენობები ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. ნაგებობათა უმეტესობის გეგმა არ იკითხება. გადმოცემის თანახმად, ეს სოფელი ყელის (თამარის) ციხეს ეკუთვნოდა და მის მომარაგებასა და დაცვას ემსახურებოდა. აქედან ნაგზაური ახლაც ჩადის ამ ციხესთან, რომელიც ჟინვალის ნაქალაქარის აღმოსავლეთით, მაღალ კლდოვან კონცხზე დგას. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 340.
გუმუშჰანე

გუმუშჰანე (თურქ. Gümüşhane) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, გუმუშჰანეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. გუმუშჰანეს პროვინცია არ მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ხოლო თავად ქალაქი გუმუშჰანე, ოთხივე მხრიდან მთებითაა შემოფარგლული. რაც ამ რეგიონისთვის საკმაოდ უცნაურია და იშვიათობაა. გუმუშჰანე მდებარეობს 1.150 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, გუმუშჰანეში 52,628 ადამიანი ცხოვრობს. ქალაქს აქვს მერია და მისი მერი არის ერჯან ჩიმენი. გუმუშჰანეს სამხრეთითა და დასავლეთით საკუთარი პროვინციის ქალაქები ესაზღვრება. მას დასავლეთით ქალაქი თორული ესაზღვრება, სამხრეთით — ქელქითი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქიოსე, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება შირანი. ამას გარდა, გუმუშჰანე ბაიბურთისა და ტრაპიზონის პროვინციებს ესაზღვრება. გუმუშჰანეს პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გუმუშჰანე“ ვიკისაწყობში. Governor's official website (თურქული) Municipality's official website (თურქული) Argyroupoolis (Gümüşhane) დაარქივებული 2015-03-03 საიტზე Wayback Machine.
ქინქლები

ქინქლები (ლათ. Simuliidae) — სისხლმწოვი ორფრთიანი მწერების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 1,5-7 მმ აღწევს. ცნობილია ქინქლების 1800-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებულია ყველგან. მამლები იკვებებიან მცენარეთა წვნით, დედლები წუწნიან სისხლს. მათი ნერწყვი შხამიანია. ქინქლები ადამიანისა და ცხოველების ჰელმინთოზების, ქათმის, ბატის, იხვის, მტრედის, ინდაურის ლეიკოციტოზოოზის, აგრეთვე ადამიანის ზოგიერთი ინფექციური დაავადების გამომწვევების არასპეციფიკური გადამტანები არიან. ნამარხი ქინქლები ცნობილია შუა იურული პერიოდიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 535.
ჩოფჩაურის ეკლესია

ჩოფჩაურის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით თითქმის კვადრატული (4,5 X 4 მ). ნაგები ყოფილა საშუალო ზომის ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი (სიმაღლე 1,6 მ). ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე სარკმლის ძირი და წირთხლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. აფსიდის გვერდებში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას ირგვლივ წრიული მოხაზულობის გალავანი (შემორჩენილია ფრაგმენტულად) ევლებოდა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 161.
ალბანეთის ჰიმნი

ალბანეთის ჰიმნის (”ჰიმნი დროშას”) ტექსტი დაწერა ალბანელმა პოეტმა ასდრენმა (ალექსანდრე სტავრე დრენოვმა), მუსიკა შექმნა რუმინელმა კომპოზიტორმა ჩიპრიან პორუმბესკუმ. ჰიმნი პირველად გამოქვეყნდა, როგორც პოემა, სახელწოდებით „Liri e Shqipërisë“ (ინგლისურად: „Freedom of Albania“ ) 1912 წლის 21 აპრილს სოფიაში (ბულგარეთი) ალბანურ გაზეთში. თავდაპირველად მისი ორიგინალური სათაური იყო "Betimi mi flamur". მოგვიანებით დაიბეჭდა ლექსი Endra e Lote (ინგლისურად: ოცნებები და ცრემლები ), რომელიც გამოქვეყნდა ბუქარესტში . მოგვიანებით შეიქმნა ადაპტირებული მუსიკა. ლექსი თავიდანვე გამიზნული არ ყოფილა ჰიმნად, თუმცა იმდენად მომეწონა ხალხს, რომ 1912 წელს, როდესაც გამოცხადდა ალბანეთის დამოუკიდებლობა, სწორედ ამ ტექსტისა და სპეციალურად შექმნილი მუსიკის ფონზე აღმართეს ალბანეთის სახელმწიფო დროშა ქალაქ ვლორაში. უნგრელი მუსიკათმცოდნე გიორგი ლიგეტი აღნიშნავს, რომ ჰიმნი განიცდის გერმანული და ავსტრიული მუსიკალური ტრადიციების ღრმა გავლენას და ძალიან ჰგავს მე-19 საუკუნის გერმანულ სიმღერებს. ეს აიხსნება პორუმბესკუს მუსიკალური განათლებით. კომპოზიტორი სწავლობდა ვენაში მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უნივერსიტეტში. ეს მოსაზრება გაიზიარა ალბანელმა მუსიკათმცოდნე - რამადან სოკოლიმაც. არსებობს ჰიმნის ორი ვარიანტი: ხანგრძლივი და მოკლე. ქვემოთ ტექსტი ხანგრძლივი ვერსია. მეორე სტროფი ითვლება მისამღერად, რომელიც მეორდება ტექსტში. მოკლე ვერსიაში იმღერება პირველი ორი სტროფი მხოლოდ და იმეორებს ბოლო ორი სტროფიდან მე-2 სტროფს. როგორც წესი, მოკლე ვერსია სრულდება სპორტულ ღონისძიებებზე, მათ შორის ეროვნულ ნაკრებების შეკრებებზე მოკლე ვერსია ოფიციალურად გამოიყენება. ლექსის ორიგინალს აქვს დამატებით კიდევ სამი სტროფი, რომელიც არ წარმოადგენს ჰიმნის ნაწილს. ისინი არის ლექსის ბოლოს დამატებული და არ იმღერება ჰიმნის შესრულების დროს. Web.archive.org. 2009-10-26. მოძიებული 2013წ-03-25. მოძიებული 17-11-2014წ. დაარქივებული 08-06-2023 საიტზე Wayback Machine. ალბანეთი. ეროვნული ჰიმნი ჰიმნის ტექსტი დაარქივებული 2015-06-16 საიტზე Wayback Machine.
ჩოფჩაურის სამების ეკლესია

ჩოფჩაურის სამების ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარის დასავლეთით 1,6 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4,3 მ). ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,9 მეტრს არ აღემატება. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია შირიმით ნაწყობი წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის გვერდშიც მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 161.
კარატის ჯვარი

კარატის ჯვარი — სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ნასოფლარ ჩიღოში. სალოცავი გეგმით ოთხკუთხაა და ზემოთ ოდნავ შევიწროვებული მთლიანი მასის ნაგებობაა. ნაშენია ფიქლით - მშრალად. სამხრეთ წახნაგში, ერთი მეორის ზემოთ, მოწყობილია ორი პატარა ნიში. მსგავსი ერთი ნიშია აღმოსავლეთითაც. გადმოცემით სალოცავს დარბაზიც ჰქონდა. აქ სალოცავად ხევსურები მოდიოდნენ. ხუციშვილი მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 159. კიკნაძე ზ., ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 98, ISBN 978-99940-27-10-1.
ლაშარის ჯვარი (ახმეტა)

ლაშარის ჯვარი — სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ჩიღოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე, მაღალ გორაზე. იგი თუშეთის ყველა თემის საერთო სალოცავია. დღეობა იმართება აღდგომიდან მე-100 დღეს. ხატს აქვს თავისი საყანე მიწა და ტყე. კომპლექსში შედის: ჯვარის კარი, სასანთლე კოშკი (მილიონა), საკურთხეველი, სამსხვერპლო, დარბაზი, სადროშე, საზარე, და კოშკებიანი გალავანი. ყველა ნაგებობა უსაძირკვლოა, ნაშენია ფიქლით, მშრალად. სასანთლე კოშკი დგას ჯვარის კარის მისასვლელთან. გეგმით სწორკუთხაა, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროვებული. აქვს ორი პატარა ნიში. ერთი სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილშია, მეორე – დასავლეთ კედლის ქვედა ნაწილში. სასანთლეს პირამიდული ხუთსაფეხურიანი სახურავი აქვს, რომლის ზედა საფეხურზე მთის ბროლი (ხინჭრიკვა) დევს. საკურთხეველი სასანთლე კოშკის დასავლეთ კედლის წინაა. ლაშარობას აქ სანთლებს ანთებდნენ, აქვე აწყობდნენ რიტუალურ კვერებს. საკურთხევლის გვერდით სამსხვერპლოა (სასაკლაო) – ხელოვნურად დავაკებული და სიპით მოგებული პატარა ადგილი, საიდანაც იწყება მთის მკვეთრი დაქანება, რომელზედაც აგორებდნენ ლაშარის სახელზე შეწირულ ზვარაკებს. ტაფობში ზვარაკს ატყავებდნენ. ტყავები ლაშარობას ჯირითში გამარჯვებულთ ჯილდოდ ურიგდებოდათ. დარბაზი სასანთლეს სამხრეთიდან აქვს მიდგმული. გეგმით სწორკუთხაა. გარედან კედლები ალაგ-ალაგ ლამით არის შელესილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შიგნით, დასავლეთ კედელში პატარა სამკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთ კედელზე სამი საფეხურია მოწყობილი. მათგან ზედა სასანთლეა, ხოლო ქვედა - სკამი. ლაშარობას სასანთლეზე სანთლებს ანთებდნენ და ხმიადებს აწყობდნენ. დარბაზის სამხრეთ კედელთან ხის მერხი დგას, ხოლო შუაში – ხის მოჩუქურთმებული სავარძელი (ხელოსნის „საბძანი“). აღმოსავლეთ კედელთან სიპით ნაგები სკამია. დარბაზის იატაკზე ფიქალია მოგებული. სახურავი ორფერდაა, დაბურულია ფიქლით. დარბაზის მთავარი, სამხრეთ ფასადის წინ დარბაზის კარია – ყორედ ამოყვანილი კედლით შექმნილი მოგრძო ბაქანი, რომელიც დარბაზის სახურავის წინ წამოწეული ნაწილითაა გადახურული. მოწონელიძე ლ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 159-160.
ქავთარ ხაგირის სალოცავი

ქავთარ ხაგირის სალოცავი — სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ნასოფლარ ჩიღოში. სალოცავი ფიქლით მშრალად ნაშენი, მთლიანი მასის, ოთხკუთხა სვეტის ფორმის ნაგებობაა, დგას ყორის დაბალი გალავნით შემოზღუდული ვრცელი ტერიტორიის შუაში. მთავარი ფასადი სამხრეთით აქვს მიმართული, რომელშიც მოწყობილია პატარა სასანთლე ნიში. ნაგებობას თავზე ადევს ორი ქვა. მათ შორის ერთი მაგარი ჯიშისაა და კონუსისებრი ფორმა აქვს, მეორე შირიმისაა – მრგვალი. სალოცავს ჩრდილოეთიდან აკრავს პატარა ვაკე ადგილი – საანჯმო, სადაც მამაკაცები სოფლის საჭირბოროტო საქმეებს წყვეტდნენ. ბაქრაძე მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 160.
ნგაზიჯა

ნგაზიჯა (შიკომორი Ngazidja), ასევე გრანდ-კომორი (ფრანგ. Grande Comore) — კუნძული და ავტონომიური რეგიონი ინდოეთის ოკეანის მოზამბიკის სრუტეში, აფრიკის მატერიკის ნაპირიდან სიახლოვეს, ჩრდილოეთ მოზამბიკსა და ჩრდილოეთ მადაგასკარს შორის. ეს ყველაზე დიდი კუნძულია კომორის კუნძულების კავშირში. მოსახლეობის დიდი ნაწილი — ანტალოატრა. 2015 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 399 919 ადამიანს. კუნძულის ადმინისტრაციული ცენტრი და ქვეყნის დედაქალაქია — მორონი. 2002 წლის კონსტიტუციის თანახმად, კუნძულს მართავს არჩეული პრეზიდენტი, ისევე როგორც სხვა კუნძულებს, ფედერალურ მთავრობასთან ერთად, რაც ამასთან ერთად არ ამცირებს ავტონომიური რეგიონის ხელისუფლებას. ავტონომიური რეგიონი იყოფა 8 პრეფექტურად: მორონი-ბამბაო (préfecture de Moroni-Bambao) ამბუ (préfecture de Hambou) დასავლეთი მბაჯინი (préfecture de Mbadjini-Ouest) აღმოსავლეთი მბაჯინი (préfecture de Mbadjini-Est) ოიჩილი-დიმანი (préfecture de Oichili-Dimani) ამაჰამეტ-მბოინკუ (préfecture de Hamahamet-Mboinkou) მიცამიული-მბუდე (préfecture de Mitsamiouli-Mboudé) იცანდრა-ამანვუ (préfecture d'Itsandra-Hamanvou) ↑ Décrets du 21 juillet 2011 sur l'organisation territoriale et du scrutin communal
ნძუანი

ნძუანი (შიკომორი Ndzwani), ასევე ანჟუანი (ფრანგ. Anjouan) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. არქიპელაგის სიდიდით მეორე კუნძულია. 2015 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 332 466 ადამიანს. ნძუანი (ანჟუანი) შედის კომორის კუნძულების კავშირის შემადგენლობაში იმავე დასახელების ავტონომიური რეგიონის სახით. მისი ადმინისტრაციული ცენტრი და მსხვილი ქალაქია — მუცამუდუ. 2007 წლიდან 2008 წლის ჩათვლით ნძუანის (ანჟუანი) ტერიტორიაზე არსებობდა იმავე დასახელების არაღიარებული სახელმწიფო, რომლის ლიკვიდაცია მოხდა ანჟუანის კუნძულის ოპერაციის დროს. კუნძულზე გავრცელებული იყო Accipiter francesiae pusillus-ის ქვესახეობა, რომელიც სავარაუდოდ გადაშენებულია. ავტონომიური რეგიონი იყოფა 5 პრეფექტურად: მუცამუდუ (préfecture de Mutsamudu) უანი (préfecture de Ouani) დომონი (préfecture de Domoni) მრემანი (préfecture de Mrémani) სიმა (préfecture de Sima) ↑ Comores/Les Décrets du 21 juillet 2011 promulguant les lois sur l'organisation territoriale et sur l'organisation du scrutin communal - HALIDI-BLOG-COMORES, Blog des COMORES. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-11. ციტირების თარიღი: 2013-05-02.
მვალი

მვალი (შიკომორი Mwali, ფრანგ. Mohéli) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. კუნძულის საერთო ფართობი დაახლოებით 290 კმ²-ია. 2015 წლის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 52 380 ადამიანს. კლიმატი ტროპიკული, ნოტიო და ცხელია. მვალის (მოჰელი) კუნძული ქმნის იმავე დასახელების ავტონომიურ რეგიონს კომორის კუნძულების კავშირში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრი და მსხვილი ქალაქია — ფომბონი. ავტონომიური რეგიონი იყოფა 3 პრეფექტურად: ფომბონი (préfecture de Fomboni) ნიუმაშუა (préfecture de Nioumachoi) ჯანდო (préfecture de Djando) ↑ Loi no. 11-006/AU du 02 mai 2011, promulguée le 21 juillet 2011
იისფერი (ფილმი)

იისფერი (ინგლ. The Color Purple) — სტივენ სპილბერგის 1985 წლის ამერიკული დრამა. ფილმი გადმოსცემს ისტორიას შავკანიანი ახალგაზრდა გოგონასი, რომელიც ამერიკის უკიდურეს სამხრეთში იზრდება. ვუპი გოლდბერგი — სელი ჯონსონი დენი გლოვერი — ალბერტ ჯონსონი ოპრა უინფრი — სოფია 1985 წელს გოლდბერგმა შეიტყო, რომ ელის უოკერის ეპიკური რომანის „იისფერის“ გადაღება იგეგმებოდა, რომელიც აფროამერიკულ „ქარწაღებულებად“ მიიჩნევა. მან ავტორს წერილი გაუგზავნა, სადაც სთხოვა რაიმე როლი მიეცათ მისთვის. ელის უოკერმა, რომელიც გოლდბერგის თეატრალურ ნამუშევრებს იცნობდა, რეჟისორ სტივენ სპილბერგს სთხოვა ვუპისთვის როლი მიეცათ; რეჟისორის გადაწყვეტილებით, გოლდბერგს მთავარი როლი, ამერიკელი შავკანიანი ქალის სესილი ჯონსონის პერსონაჟის განსახიერება ერგო. გოლდბერგის შესრულების მანერა უყურადღებოდ არ დარჩენილა. მისი შესრულება ოქროს გლობუსის ჯილდოთი და ოსკარის ნომინაციით აღინიშნა. ფილმმა მიიღო ოსკარის 11 ნომინაცია, მაგრამ ვერცერთი ჯილდო ვერ მოიპოვა. ასევე ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის კიდევ ოთხ ჯილდოზე. „იისფერი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „იისფერი“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „იისფერი“ — Allmovie-ზე „იისფერი“ — Rotten Tomatoes
რაფაელ ჰოლინშედი

რაფაელ ჰოლინშედი (ინგლ. Raphael Holinshed; დ. 1529 — გ. 1580) — ინგლისელი ქრონისტი. შეადგინა ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის ქრონიკა, რომელიც ცნობილია ჰოლინშედის ქრონიკების სახელით. ჰოლინშედმა ქრონიკებზე სამუშაოდ მოიწვია ისტორიკოსების და ანტიკვარების დიდი ჯგუფი. ირლანდიის (1547 წლამდე), შოტლანდიის (1509 წლამდე), ინგლისის (1575 წლამდე) ისტორია თვითონ ჰოლინშედს ეკუთვნის, რომლებშიც გამოყენებული აქვს ტ. მორის, პოლიდორ ვერგილიუსის, ედვარდ ჰოლისა და სხვა შრომები. მეთოდოლოგიურად ქრონიკები ახლოს არის შუა საუკუნეების ქრონიკებთან, მაგრამ ამასთანავე, მასში იგრძნობა XVI საუკუნის ჰუმანისტური იდეებისა და ინგლისის პოლიტიკური აზროვნების გავლენა. ქრონიკები დიდი პოპულარობით სარგებლობდა თანამედროვეთა შორის. მისი სიუჟეტები საფუძვლად დაედო უილიამ შექსპირის ისტორიულ პიესებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რაფაელ ჰოლინშედი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 680.
აშკალები

აშკალები (Aškalije, Haškalije, Hashkali) და ბალკანელი ეგვიპტელები (Egjiptjant ან Gjupci) — ალბანურად მოსაუბრე ეთნიკური ჯბუფი, რომლის უმეტესობა კოსოვოში ცხოვრობს. ხანდახან ამ ჯგუფს მიიჩნევენ ალბანიზებულ ბოშებად, თუმცა ისინი თვითონ ასე არ თვლიან. კოსოვოს ომის დროს 1999 წელს ისინი ალბანელებად დარეგისტრირდნენ. ახლა ისინი იყოფიან ორ ჯგუფად, თუმცა იზიარებენ საერთო კულტურას და ენას (ალბანური). Dragan Novaković, Potomci faraona u Srbiji, DT Magazin, 4. April 1998. Marushiakova, Elena; Heuss, Herbert; Boev, Ivan; Rychlik, Jan; Ragaru, Nadege; Zemon, Rubin; Popov, Vesselin (2001) Identity Formation among Minorities in the Balkans: The cases of Roms, Egyptians and Ashkali in Kosovo. Sofia: Minority Studies Society, Studii Romani.  NEW ETHNIC IDENTITIES IN THE BALKANS: THE CASE OF THE EGYPTIANS Differences of prejudices and collective blames toward to the Balkan’s Egyptians Egjiptianëve Kosovarë Union of Balkan's Egyptians ↑ (2007) Roma Diplomacy. IDEA. ISBN 978-1-932716-33-7.
ბართინი

ბართინი (თურქ. Bartın) — ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, ბართინის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ის არის ფართობითა და მოსახლეობით უდიდესი ქალაქი საკუთარ პროვინციაში. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე. ბართინი არის 27 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით ბართინში ცხოვრობს 145,230 ადამიანი. ბართინს აქვს მერია და მისი მერი არის ჯემალ აქინი. ბართინის პროვინცია მოიცავს მხოლოდ 4 რეგიონს. შედეგად, ბართინი ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის დანარჩენ სამ ქალაქს. ამასრას, ქურუჯაშილესა და ულუსს. ამას გარდა, ქალაქი ბართინი, აგრეთვე, ესაზღვრება ზონგულდაქის პროვინციასაც. ბართინის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი English Information of Bartın დაარქივებული 2011-07-06 საიტზე Wayback Machine. Bartın Şehir ve Firma Rehberi დაარქივებული 2021-01-22 საიტზე Wayback Machine.
ნანა

ნანა — ძველ მცირეაზიულ ქალღმერთთან დაკავშირებული ღვთაება, რომელმაც ნუშის თუ ბროწეულის მარცვლის სახით მუცლად იყო მოკვდავი და აღდგენილადი ჭაბუკი ღვთაება ატისი. ნანასა და ატისის კულტის მრავალი ელემენტი, კერძოდ, უბიწოდ ჩასახვა, პურითა და ღვინით ზიარება, ტანჯული ძე, თავისებურად შეითვისა ქრისტიანობამ. ქართველთა ქალღმერთი, ღვთაებათა დედა, მზის ერთ-ერთი უმთავრესი ჰიპოტასი, რომლის კულტი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული საქართველოში, ნანა, როგორც ბუნების დედური ძალების განმასახიერებელი წარმოდგენილი ჰყავდათ ლამაზი ქალის სახით, რომელიც უმღეროდა აკვანში მძინარე ყრმას. იგი განაგებდა მიწის ნაყოფიერებას, ბუნების კვდომა-აყვავებას, ითვლებოდა სიყვარულის მფარველად. ვარაუდობენ, რომ ფასისში არიანეს მიერ აღწერილი ცნობილი ქანდაკება სავარძელში მჯდომარე ქალღმერთისა, რომელსაც ხელში მუსიკალური ინსტრუმენტი უპყრია და ფერხთით ლომები უწვანან, სწორედ ნანას განასახიერებდა. ნანას მეუფების გამოხატულებად იყო მიჩნეული გაზაფხული, ფერადი ყვავილები, ნანას საგალობლები. მისი სახელი დღემდე შემოინახა ქართულმა „იავნანამ“. ნანას შვილებად ითვლებოდნენ „ბატონები“, „დობილნი“, მზეთუნახავები, ულამაზესი ჭაბუკები და ქალწულები. მოგვიანებით მათ „ბარბარეს შვილებს“ ან „ანგელოსებს“ უწოდებდნენ და მიაჩნდათ, რომ ისინი განაგებდნენ სახად ავადმყოფობებს. ქრისტიანობის ხანაში ნანას კულტის მრავალი ელემენტი დაუკავშირდა ღვთისმშობელ მარიამს. საქართველო რომ ღვთისმშობლის წილხვდომილ ქვეყნად ითვლებოდა, ესეც ნანას ძლიერი კულტის გავლენა უნდა იყოს. Бардавелидзе В. В., Древнейшие религиозчые верования и обрядовое графическое искусство грузинских племен, Тб., 1957; სურგულაძე ი., ქსე, ტ. 7, გვ. 310, თბ., 1984
რობერტო ფირმინო

რობერტო ფირმინო (პორტ. Roberto Firmino Barbosa de Oliveira; დ. 2 ოქტომბერი 1991) — ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების და ინგლისური „ლივერპულის“ შემტევი ნახევარმცველი. ფირმინოს ახალაგაზრდული წლები ადგილობრივ კლუბ ფიგუეირენსს უკავშირდება, ამავე კლუბში დაიწყო მან პროფესიონალური კარიერა 2009 წელს. ერთი წლის შემდეგ რობერტო გერმანულ ჰოფენჰაიმს შეუერთდა, სადაც მან ოთხწელიწად ნახევარი გაატარა. გერმანიაში თავის გამოჩენის გამო 2015 წლის ზაფხულში ფირმინო ლივერპულმა შეიძინა. ფირმინო ბრაზილიის ნაკრებში 2014 წლის ნოემბრიდან ირიცხება, მონაწილეობა მიიღო 2015 წელს გამართულ კოპა ამერიკაში, 2019 წელს კი მოიგო ხსენებული ტურნირი. ლივერპული:(5) პრემიერ ლიგა: 2019–20 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19 ფინალისტი: 2017–18 უეფა-ს სუპერთასი: 2019 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2019 ინგლისის ლიგის თასი: 2021–22 ფინალისტი: 2015–16 უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალისტი: 2015–16 ბრაზილია:(1) კოპა ამერიკა: 2019 რობერტო ფირმონის პროფილი
მამადუ სახო

მამადუ სახო (ფრანგ. Mamadou Sakho; დ. 13 იანვარი, 1990) — ფრანგი ფეხბურთელი. ირიცხება ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში. თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. სახომ ახალგაზრდული კარიერა ფრანგულ პარი სენ-ჟერმენში დაიწყო, თავის გამოჩენის გამო 2007 წელს პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა, ამავე წელს მის სადებიუტო მატჩში ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა კაპიტანი საფრანგეთის ლიგა 1-ის ისტორიაში (18 წლის). 2013 წელს სახო ინგლისის პრემიერლიგაში გადაბარგდა და ლივერპულს შეუერთდა. სახო საფრანგეთის ყველა ასაკობრივი ნაკრების კაპიტანი იყო, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2010 წლის აგვისტოში ინგლისის წინააღმდეგ შედგა. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში. საფრანგეთის ლიგა 1 (2012-2013) საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის სიმბოლური ნაკრები (2010-2011) საფრანგეთის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი (2010-2011) ეროვნული ლიგა Mamadou Sakho — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) Mamadou Sakho — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] Mamadou Sakho – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) ESPN FC profile
თეთრი საყელო

თეთრი საყელო — მიხეილ ჯავახიშვილის რომანი. პირველად გამოქვეყნდა ჟურნალ „მნათობში“. იგი მწერლის სიცოცხლეშივე რამდენიმეჯერ დაიბეჭდა. რომანი დაბეჭდილია თხზულბათა კრებულებში (1934 წელს) 1957 წელს. რომანი ავტორის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ნაწარმოებად არის მიჩნეული. რომანში მწერალმა რთული ფილოსოფიური პრობლემების მხატვრულად გააზრება გადაწყვიტა. მთხრობელი ერთი ჩვეულებრივი მოქალაქე - ელიზბარია, რომელიც მთაში სპილენძის საძიებლად მიდის და მოულოდნელად ცივილიზაციას მოწყევეტილი ხევსურებთან აღმოჩნდება. მისი თვალითაა დანახული ქალაქური ცივილიზაციისა და მთიური ადათ-წესების ჭიდილი. „თეთრი საყელოს“ სრული ტექსტი lib.ge-ზე დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine. „თეთრი საყელოს“ სრული ტექსტი saba.com.ge-ზე ↑ მიხეილ ჯავახიშვილი, რჩეული თხზულებანი ექვს ტომად. ტომი II. გვ. 583. სახელმწიფო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“ თბილისი, 1959 წელი
გიგლა (საკუთარი სახელი)

გიგლა — ქართული სახელი. მიჩნეულია გიორგი-ს ან გრიგოლ-ის შემოკლებულ ფორმებად, თუმცა წარმოშობით მაინც დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს და ახლა კვლავ იბრუნებს ოფიციალური სახელის უფლებას. ↑ „გია“, „რა გქვია შენ?. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-09. ციტირების თარიღი: 2021-01-20.
არტემო-რასტივკა

არტემო-რასტივკა (უკრ. Артемо-Растівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის ტროსტიანეცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 216 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
გრიგოლი

გრიგოლი შეიძლება აღნიშნავდეს: გრიგოლი (სახელი) — საკუთარი სახელი გრიგოლ ხანძთელი — სასულიერო მოღვაწე (წმინდანი) და მწერალი გრიგოლ ბაკურიანის ძე — პოლიტიკური მოღვაწე გრიგოლ დადიანი — ოდიშის მთავარი გრიგოლ დოდორქელი — საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი გრიგოლი (VIII ს.) — კახეთის პირველი მთავარი გრიგოლ ოშკელი — სასულიერო მწერალი გრიგოლი (ოშკის მშენებელი) — ოშკის ტაძრის მშენებელი გრიგოლ მანგლელ-თბილელი — საეკლესიო მოღვაწე გრიგოლი (ლორთქიფანიძე) — დასავლეთ საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი გრიგოლ დადიანი (ცაიშელი) — საეკლესიო მოღვაწე გრიგოლი (გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსი) — საეკლესიო მოღვაწე
არტინსკი

არტინსკი (უკრ. Артинськ) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ოლევსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 215 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტირივკა

არტირივკა (უკრ. Артирівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ოკნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 266 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტიშჩივი

არტიშჩივი (უკრ. Артищів) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ლვივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 360 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტილნე (ველიკი-ბურლუკის რაიონი)

არტილნე (უკრ. Артільне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ველიკი-ბურლუკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 55 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტილნე (ლოზოვის რაიონი)

არტილნე (უკრ. Артільне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ლოზოვის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 618 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტიუხივკა (ზმიივის რაიონი)

არტიუხივკა (უკრ. Артюхівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ზმიივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 711 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტიუხივკა (რომნის რაიონი)

არტიუხივკა (უკრ. Артюхівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის რომნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 489 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
არტიუხოვე

არტიუხოვე (უკრ. Артюхове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის კროლევეცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 58 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი