laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იუსტინე I (ბიზანტია)

იუსტინე I (ლათ: Flavius Justinus; ბერძნ: Ἰουστίνος; დ. დაახლ. 450 — გ. 1 აგვისტო, 527) — ბიზანტიის იმპერატორი 518–527 წლებში, იუსტინიანიდების დინასტიის დამაარსებელი. წარმოშობით ილირიელი გლეხი იყო და ღორებს მწყემსავდა. შემდეგ თავის ძმებთან ერთად კონსტანტინოპოლში ჩავიდა. გამორჩეული იყო ათლეტური აღნაგობით, რის გამოც ადვილად ჩაეწერა იმპერატორის სასახლის დაცვაში. შემდეგ თანდათანობით გაერკვა ჯარისა და სასახლის ინტრიგებში და მოახერხა საიმპერატორო ტახტის დაპატრონება. აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი ანასტასიოს I ისე გარდაიცვალა, რომ მემკვიდრე არ დაუსახელებია. ახალი იმპერატორის არჩევას დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა და სრულიად მოულოდნელად არჩეული იქნა იმპერატორის სასახლის დაცვის უფროსი იუსტინე. იუსტინე მკაცრად იცავდა მართლმადიდებლობას, სდევნიდა ერეტიკოსებს, მრავალი სირიელი ეპისკოპოსი — მონოფიზიტი დაითხოვა. ერთ-ერთ ანტიოქიელ მღვდელმთავარს ენის მოჭრასაც უპირებდა ქალკედონის კრების ძაგების გამო. ამასთან ერთად იუსტინე სრულიად გაუნათლებელი იყო, მან წერა-კითხვაც არ იცოდა. თუმცა შესანიშნავი განათლება მიაღებინა თავის ძმისშვილსა და მემკვიდრეს იუსტინიანეს, შემდგომში ბიზანტიის ყველაზე წარმატებულ იმპერატორს იუსტინიანე I-ს. ვალერი ასათიანი, „ბიზანტიური ცივილიზაცია, თბილისი, 2006
ანასტასიოს I (ბიზანტია)

ანასტასიოს I (ლათ. Flavius Anastasius; დ. დაახლ. 430 — გ. 9 ივლისი, 518) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 491–518 წლებში. იყო მდაბიო წარმოშობის სასახლის მოხელე (სილენციარიუსი). ტახტზე ავიდა იმპერატორ ზენონის გარდაცვალების შემდეგ. ზენონის მეუღლის არიადნეს დახმარებით. რომელმაც მალევე იქორწინა მასზე. ანასტასიოსმა მოახერხა ისავრიელთა პოლიტიკურად გავლენიანი არისტოკრატიის დამორჩილება. გამოსცა კანონი მიწათმფლობელობის შესახებ, გააუქმა ქრისარგირონი (ვაჭარ-ხელოსანთა ფულადი გადასახადი). ნატურით გადასახადის ნაცვლად შემოიღო მიწაზე ფულადი გადასახადი - ქრისოტელია. მფარველობდა მონოფიზიტებს. ჩაახშო ფედერატების მიერ ვიტალიანეს წინამძღოლობით მოწყობილი ფედერატების რამდენიმე აჯანყება. ებრძოდა სპარსეთს. მეგობრული ურთიერთობა დაამყარა ფრანკთა მეფე ხლოდვიგთან. კონსტანტინოპოლის გასამაგრებლად ააგო ახალი ქვის კედელი, რომელსაც ანასტასიოსის კედელი ეწოდა. წარმატებული ეკონომიკური პოლიტიკის შედეგად მმართველობის ბოლოსათვის ხაზინა 23 000 000 სოლიდუსით (დაახლ. 230000 გირვანქა ოქრო, დღევანდელი საზომით 100 ტონაზე მეტი) გაამდიდრა. გარდაიცვალა შვილების გარეშე. არც მემკვიდრედ დაუსხელებია ვინმე. რამაც ხელი შეუწყო იუსტინე I-ის გაიმპერატორებას. ვ. ასათიანი, „ბიზანტიური ცივილიზაცია“, თბ., 2006 წ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 430.
ახალციხის ეკლესია (კასპი)

ახალციხის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხეში, ახალქალაქიდან მისასვლელი გზის პირას, მარცხენა მხარეს. ეკლესიის შესასვლელის მარცხენა წირთხლზე ამოკვეთილი მხედრული წარწერის თანახმად აგებულია 1886 წელს ახალციხელების მიერ. ეკლესია დარბაზულია (15,2 × 8,7 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის არასწორად გათლილი ქვიშაქვის ქვებით, გამოყენებულია აგურიც (პილასტრების კაპიტელები, მათი დამაკავშირებელი ზოლი და ოთხი ნიში). შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის ცენტრშია. ნახევარწრიულ (გარედან ხუთწახნაგა) საკმაოდ ღრმა აფსიდში სამი თაღოვანი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლები და ნალისებრი კამარა დანაწევრებულია ორი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღებით. კამარა ეყრდნობა აგრეთვე სატრიუმფო თაღის და დასავლეთ კედლის კუთხის პილასტრებსაც. პილასტრებს მრავალპროფილიანი კაპიტელები აქვს. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო თაღოვანი სარკმელია, ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. ამავე კედლის სამხრეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში მოწყობილია ხის პატრონიკე, რომელსაც ხის ვიწრო კიბე აქვს. ინტერიერი მთლიანად შელესილია. ფასადების ქვედა ნაწილში ორ და სამრიგად ნაწყობი აგურის სარტყლებია. ზედა, ორრიგიანი სარტყელი შენობას ირგვლივ შემოუყვება, ხოლო ქვედა, სამრიგიანი მხოლოდ დარბაზის კორპუსს. აგური გამოყენებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნის, შესასვლელისა და სარკმლის თაღების წყობაში, აგრეთვე შესასვლელის პორტალის დეკორატიულ სისტემაში; აგურის წყობითაა გამოყვანილი შეღრმავებული ჯვარი დასავლეთ ფასადის სარკმლის თავზეც. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ზედაჯვარი

ზედაჯვარი – ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის დასავლეთით 1 კმ-ზე. ნასოფლარზე გამოვლინდა გვიანდელი ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, აგრეთვე ნასახლართა რიყის ქვით ნაგები საძირკვლის ნაშთები და ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული წმინდა ჯვრის ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესიის საკურთხეველში სატრაპეზო ქვაზე გამოსახულია ჯვარი, რომლის ზედა და მარჯვენა მკლავს ირიბად გასდევს მხედრული წარწერა: „ქრისტე, შეიწყალე მიქელა“. აღმოსავლეთ სარკმელზე შემორჩენილი წარწერა არ იკითხება. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ორბეთი (ნასოფლარი)

ორბეთი – ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის სამხრეთით 1 კმ-ზე. მდებარეობს მდინარე ცხირეთულას ხევის მარჯვენა ნაპირზე. მიეკუთვნება ფეოდალურ ხანას. აქ მოიპოვება კერამიკული ჭურჭლის ნამტვრევები. ნასოფლარზე დგას ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული კვირაცხოვლის ეკლესია. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ბნელეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბნელეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით 8-9 კილომეტრის მოშორებით, მდინარე სკრის ერთ-ერთ განშტოების მარცხენა ნაპირას, ტყეში მაღალ ფერდობზე. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ნაგებობა სამეკლესიიანი ბაზილიკაა (11,5 X 10,2), ნაგებია ნატეხი ქვით, პერანგი შირიმის ქვისაა. ეკლესია ახლა თითქმის მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი. თავდაპირველად აქ ერთი ეკლესია მდგარა. შემდეგ მისთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მთელ სიგრძეზე თითო უფრო დაბალი, აფსიდიანი ეკლესია (ეგვტერი) მიუშენებიათ. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია, აქედან შეიძლება ეკლესიის სამივე ნაწილში მოხვედრა. შუა დარბაზი მოზრდილია. აქ სარკმლები აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთითაა. გადახურვა კამაროვანია. დარბაზის ჩრდილოეთის კედელში გაჭრილი კარი გადის ჩრდილოეთ ეკლესიაში, რომელსაც სარკმლები აღმოსავლეთითა და დასავლეთით აქვს. სამხრეთ ეკლესია უკეთაა შემონახული. აქ სარკმლები აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთითაა. ფასადებზე სარკმლები მოჩარჩოებულია. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის გვერდით შემორჩენილია წარწერიანი ქვა (გამოფიტულია და არ იკითხება). დარბაზში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. აფსიდის კონქის მხატვრობა განადგურებულია. შემორჩენილია მომდევნო ორი რეგისტრი. პირველში გამოსახულია 12 მოციქული ფრონტალურად, მთელი ტანით, მეორეში ეკლესიის მამათა 12 ფიგურაა. ყველა ფიგურა მოჩარჩოებულია დეკორატიული თაღით. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში სულიწმინდის მოფენის ძნელად გასარჩევი ფრაგმენტებია, ხოლო მის ქვემოთ - 6 წმინდანის ფიგურა. დასავლეთ კედლის ქვედა ნაწილში წარმოდგენილია 10 წმინდანის დიდი ფრონტალური ფიგურა, რომლებიც ქვემოდან შემოსაზღვრულია ორმაგი ორნამენტული ზოლით. ძირითადად შემორჩენილია მოწითალო ფერის კონტურები. ფრაგმენტებზე გაირჩევა სუფთა ცისფერი, უნაბისფერი, ყვითელი ფერი. მხატვრობა სტილისტური ნიშნებით XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6664
ბიისის ეკლესია

ბიისის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბიისში, ამაღლებულ ბორცვზე, სასაფლაოზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (8,1 × 5,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნალისებრ აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. აფსიდის ცენტრში დგას სატრაპეზო ქვა. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ბობნევის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

ბობნევის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, კოშკების ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბობნევის განაპირას, სამხრეთით, მდინარე ტანის მარცხენა ნაპირზე. აშენებულია 1661-1683 წლებში. სამხრეთ ფასადზე და ფრესკებზე შემორჩენილი წარწერებით ირკვევა, რომ ეკლესია ააგო და მოახატვინა მიტროპოლიტმა იოსებ თბილელმა (სააკაძემ). ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 5,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო ნიშია. სარკმლის ქვეშ დგას სატრაპეზო ქვა. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესია შიგნიდან მოხატულია. კამარის ცენტრში ექვსფრთედებსა და წინასწარმეტყველთა შორის გამოსახულია ქრისტე-პანტოკრატორი. საკურთხევლის მოხატულობა დაყოფილია სამ რეგისტრად. პირველ რეგისტრში გამოსახულია ვედრება, მეორე რეგისტრში - მოციქულთა ზიარება, მესამე რეგისტრში - ეკლესიის მამანი. სარკმლის ქვემოთ მაცხოვრის წელზედა გამოსახულებაა. მხატვრობა დასრულებულია ორნამენტული ზოლით (დაშვებული ფარდა). დარბაზის მოხატულობა ოთხ რეგისტრად იყოფა. სამხრეთ კედელზე, პირველ რეგისტრში, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ, გამოსახულია ლაზარეს აღდგინება, იერუსალიმს შესვლა, ჯვარცმა; მეორე რეგისტრში - მაცხოვრის გამოცხადება მარიამის წინაშე, მიძინება, ფერისცვალება; მესამე რეგისტრში მარტვილთა ბიუსტებია მედალიონებში; მეოთხე რეგისტრში გამოსახულია სამნი ჭაბუკნი სახმილსა შინა, მოსე სინას მთაზე. კედლის დასავლეთ მონაკვეთში იოსებ თბილელის გამოსახულებაა (აქვეა ეკლესიის მოხატვის თარიღისა და ქტიტორის ვინაობის შემცველი წარწერის ფრაგმენტები). კარის აღმოსავლეთ წირთხლზე მთავარანგელოზის ფიგურაა. დასავლეთ კედელზე, პირველ რეგისტრში, გამოსახულია ხარება, მეორეში წმ. დედანი, მათ შორის, ცენტრში კონსტანტინე და ელენეა ჯვრით ხელში. მომდევნო ორი რეგისტრი დათმობილი აქვს ცალკეულ წმინდანთა გამოსახულებებს. ამავე კედლის სარკმლის ჩრდილოეთ წირთხლზე გამოსახულია წმ. კოზმა. ჩრდილოეთ კედელზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ: პირველ რეგისტრში – სულიწმინდის მოფენა, ამაღლება, ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა; მეორე რეგისტრში ნათლისღება, შობა, მირქმა; მესამე რეგისტრში – იოანე ნათლისმცემელი, იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთა, წმინდანთა ბიუსტები მედალიონებში; მეოთხე რეგისტრში - 40 სებასტიელი მოწამე და ცალკეულ წმინდანთა გამოსახულებები. დარბაზის მთელ სიგრძეზე მხატვრობას დაუყვება ორნამენტული ზოლი (ფარდა). წმინდანებს ახლავს დაზიანებული წარწერები ქართულ და ბერძნულ ენებზე. შენობის ორფერდა სახურავი გადახურულია კრამიტით. 2010 წლის 10 ივლისს ეკლესიას საქართველოს მთავრობის დადგენილებით ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია განესაზღვრა. დევდარიანი ფ., ზაქარაია პ.,, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 49-50. ↑ საქართველოს მთავრობის დადგენილება №363, კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლისათვის − ბობნევის წმ. იოანე მახარებლის ეკლესიისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ
კევის ეკლესია

კევის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბობნევის განაპირას, აღმოსავლეთით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (9,8 X 8 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კუთხეები, სარკმლის საპირეები, პილასტრები, სატრიუმფო თაღი, დასავლეთის შესასვლელის გარე თაღი შირიმის ქვისაა. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. სამხრეთის შესასვლელი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან გადახურულია მძლავრი არქიტრავით. დასავლეთის შესასვლელი შიგნიდან სწორკუთხოვანია, გარედან — თაღოვანი. ნახევარწრიული აფსიდის თაღოვანი სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, მიდგმულია ქვით ნაწყობი სატრაპეზო. აფსიდის ორივე მხარეს, კედლის სისქეში, მოწყობილია მცირე ზომის სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნე. ორივე სათავსის შესასვლელების თავზე ქვის ფილებით გადახურული თითო სწორკუთხა ნიშია. სადიაკვნეს აღმოსავლეთით მცირე სარკმელი აქვს. ეკლესიის დასავლეთ და სამხრეთ კედლებშიც თითო სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორი წყვილი პილასტრია. შენობას სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ეკვრის მინაშენი, რომელსაც აღმოსავლეთით მცირე ზომის სარკმელი აქვს, დასავლეთით — შესასვლელი. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ადათი

ადათი (არაბ. عادة ჩვეულება) — ჩვეულებრივი, შარიათისაგან განსხვავებული დაუწერელი კანონ-სამართალი ისლამის აღმსარებელ ხალხებში. მომდინარეობს გვაროვნული წესწყობილებიდან. აწესრიგებს საზოგადოების ცხოვრების მრავალ მხარეს (სათემო მართვა-გამგებლობა, საოჯახო ურთიერთობანი, სასისხლო კონფლიქტები და ა. შ.). ადათი დაუწერელი ნორმაა, რომელმაც სავალდებულო ძალა მოიპოვა ხანგრძლივი და მრავალგზისი გამოყენების შედეგად. იგი ვიწრო ადგილობრივი მნიშვნელობისაა (ზოგჯერ სოფლების მიხედვითაც კი განსხვავდება). ადათი იცვლებოდა საზოგადოების განვითარების კვალდაკვალ, ძირითადად თემისა და ადათური სასამართლოების გადაწყვეტილებათა საფუძველზე. ისლამის ხანაში ადათი დაუპირისპირდა შარიათს. როგორც არაბული კულტურის ნაწილმა, გავლენა მოახდინა ისლამის სამართლებრივი სისტემის ჩამოყალიბებაზე, თუმცა კი მუსლიმანური სამართლის ოფიციალურ წყაროდ არ ითვლება. ისლამმა დაუშვა და შეიწყნარა ზოგი ადათისა, რომელიც არ ეწინააღმდეგებოდა შარიათს და ავსებდა მის ხარვეზებს. ზოგან, მაგალითად, კავკასიის მთიელებს შორის, ადათმა შარიათზე მეტი ავტორიტეტიც კი შეინარჩუნა. თავის მხრით, ადათმაც განიცადა შარიათის გავლენა. ტერმინი „ადათი“ ქართულ მეტყველებასა და ლიტერატურაში „წესის“ და „ჩვეულების“ სინონიმად შემოვიდა. საბჭოთა ხელისუფლების პირველ წლებში მას კანონმდებლობაშიც ხმარობდნენ. ამჟამად ქართულში „ადათისა“ და „ადათობრივი სამართლის“ ნაცვლად მკვიდრდება ტერმინები „ჩვეულება“ და „ჩვეულებითი სამართალი.“ ი. ფუტკარაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 78.
ბობნევის კვირაცხოვლის ეკლესია

ბობნევის კვირაცხოვლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბობნევის განაპირას, დასავლეთით, შემაღლებულ ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (7,9 × 5,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, კუთხეები შირიმის ქვისაა. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომელიც შიგნიდან შეისრული ფორმისაა. გარედან — სწორკუთხაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, მიდგმულია რიყის ქვით ნაწყობი სატრაპეზო. აფსიდის გვერდებზე თითო ღრმა, სწორკუთხა, ფიცრით გადახურული ნიშია. საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. ეკლესიის სამხრეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ კედლის სარკმელი დაბალი და განიერია, შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან თაღოვანი. კამარის საბჯენი თაღი გრძივი კედლების პილასტრებს ეყრდნობა. შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ბობნევის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბობნევის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბობნევის სამხრეთით, მთის შევაკებულ ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (5,25 × 3,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. გამოყენებულია შირიმის ქვაც. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ღრმა აფსიდის ღერძზე შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმელია. აფსიდის ჩრდილოეთ კედელში სამი პატარა ნიშია (ორი ნიში შეწყვილებულია). აფსიდის ჩრდილოეთ მხართან შირიმის იმპოსტებია. ეკლესიის ეზოს შემოვლებული აქვს რიყის ქვის გალავანი, რომელიც ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი სამხრეთ კედლის სიმაღლე 2,5–3 მეტრამდეა. ამ კედელში დატანებულია ოთხკუთხა ნიშები. საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
Korpiklaani

Korpiklaani — ფოლკ მეტალ ჯგუფი ფინეთიდან. ჯგუფი თავიდან ჩამოყალიბდა სახელით Shaman. სანამ სხვა ჯგუფები იწყებდნენ მეტალით და მერე გადადიოდნენ ფოლკზე, კორპიკლაანიმ დაიწყო ფოლკით და შემდგომ გადავიდა მეტალზე. კოპლიკლაანის ფესვებს მივყავართ ერთ სკანდინავიურ ჯგუფთან – Shamaani Duo – სთან ( ნიშნავს “in house restaurant band”), რომლის შექმნა ჯონ ჯარველას სახელს უკავშირდება (1993). ფოლკ მუსიკის პირველი ალბომი ამ სახელით გამოიცა, სანამ ჯონი გადაიტანდა და ჩამოაყალიბებდა ახალ ჯგუფს – შამანს. გამოსცა ორი ალბომი – ერთი 1999 წელს და მეორე 2001 წელს. ამის შემდეგ ჯონმა შეცვალა ჯგუფს გადაარქვა სახელი და გახდა Korpiklaani ( ტყის კლანი). სახელის გადარქმევა მოჰყვა მათი მუსიკის შეცვლას. ჯონიმ უარი თქვა ტრადიციულ იოიკ ვოკალზე და ფინურ ენაზე. მან ასევე სინთეზატორი შეცვალა ნამდვილი ფოლკ ინსტრუმენტებით. ჯონ ჯარველას აქვს დიდი დამსახურება, Finntroll – თან ერთად, როგორც კატალიზატორს, აქცენტის გადატანისათვის ფოლკიდან მეტალზე. მათი ლირიკები ხშირად დაკავშირებულია ალკოჰოლთან და ღრეობასთან. ჯონ ჯარველას თქმით მათი სიმღერები ფინეთში უნდა გაიგონ როგორც “ძველი ხალხის მუსიკა მძიმე მეტალის გიტარებით”. ფინტროლსა და კორპიკლაანის შორის იყო თანამშრომლობა. ფინელმა ტროლმა Samu Ruotsalainen – მა თავის თავზე იტვირთა დროებითი დრამერის როლი მათი სადებიუტო ალბომ “Spirit of the Forest” – სთვის. ჯონმა კი თავის თავზე იტვირთა იოიკ სიმღერების შესრულება ფინტროლის Jaktens Tid – ში. კორპიკლაანიმ მეექვსე ალბომი გამოუშვა 2009 წლის ზაფხულში სახელად Karkelo ( ღრეობა ). 2011 წელს კი გამოუშვა ალბომი Ukon Wacka. სახელი კორპიკლაანი ნიშნავს “ტყის კლანს”, მაგრამ სალაპარაკო ფინურში “Korpi” ნიშნავს “ძველ, ბნელ ტყეს”. იონე იარველა – ვოკალი, გიტარა იაკო ლემეტი – ვიოლინო კალე სავიარვი – გიტარა მატი იოჰანსონი – დრამები იარკო ალტონენი – ბასი იუჰო კაუპინენი – აკორდეონი Spirit of the Forest (2003) Voice of Wilderness (2005) Tales Along This Road (2006) Tervaskanto (2007) Korven Kuningas (2008) Karkelo (2009) Ukon Wacka (2011) Manala (2012) "Keep on Galloping" (2008) "Vodka" (2009) "Ukon Wacka" (2010) ოფიციალური საიტი Korpiklaani დაარქივებული 2007-05-27 საიტზე Wayback Machine. Napalm Records-ის გვერდზე
მენდოსას პროვინცია

მენდოსა (ესპ. Provincia de Mendoza) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – მენდოსა. პროვინციის მოსახლეობა – 1 579 651 კაცი (2001). ფართობი – 148 827 კმ². პროვინცია მოიცავს 18 დეპარტამენტსა და 205 მუნიციპალიტეტს. ოფიციალური საიტი (ესპანური) მენდოსას ტურიზმისა და კულტურის სამინისტრო (ესპანური) ტური მენდოსაში ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
ავატარა

ავატარა (სანსკრ. अवतार avatāra „ჩამოსვლა“) — ღვთაების ჩამოსვლა დედამიწაზე, ღმერთის გამოცხადება მოკვდავი ადამიანის ან ცხოველის სახით ინდუისტურ მითოლოგიასა და რელიგიაში. ასეთი გარდასახვა მაშინ ხდება, როდესაც კეთილს ბოროტი ემუქრება, კაცობრიობა გადაგვარების გზაზე დგება, სათნოება საფრთხეშია ან მორწმუნეთა დაცვაა საჭირო. ესაა ინკარნაცია, ტრანსფორმაცია, სულიერი და ხორციელი განსპეტაკების, სათნოებისა და კანონის (დჰარმას) ხსნის პროცესი, როდესაც ღმერთი ინარჩუნებს ღმერთის ძალასა და თვისებებს, მაგრამ ხდება ადამიანი ან რაიმე ცხოველის სახეს იღებს. არსებობს ინდუისტური ერთ-ერთი მთავარი ღვთაება ვიშნუს ათი ძირითადი განსახიერება: მატსია (თევზი), კურმა (კუ), ვარაჰა (ტახი), ნარასიმჰა (ლომკაცი), ვამანა (ჯუჯა), პარაშურამა (მებრძოლი ქურუმი), რამა (ღვთაებრივი მეფე), კრიშნა, ბუდა და კალკი (აპოკალიფსური ანგელოზი). ავატარები დახასიათებულია მაჰაბჰარატაში, რამაიანაში და პურანებში. ათი ავატარა — ეს არის ხორცშესხმული ვიშნუ, მათგან უფრო გამოჩენილი პერსონოფიკაციებია რამა, კრიშნა და ბუდა. როდესაც პირველი ორი ინდუისტური ლიტერატურის მნიშვნელოვანი პერსონაჟი და თაყვანისცემის ობიექტია, მესამე მათგანმა — ბუდამ — ინდოეთში პოპულარობა ვერ მოიპოვა და მისი კულტი მეზობელ სახელმწიფოებში გავრცელდა (იხ. ბუდიზმი)
ნეუკენის პროვინცია

ნეუკენი (ესპ. Provincia de Neuquén) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს არგენტინის პატაგონიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ნეუკენი. პროვინციის მოსახლეობა – 474 155 კაცი (2001). ფართობი – 94 078 კმ². პროვინცია მოიცავს 13 დეპარტამენტსა და 77 მუნიციპალიტეტს. ოფიციალური საიტი (ესპანური) ↑ https://www.neuqueninforma.gob.ar/rolando-figueroa-y-gloria-ruiz-asumieron-su-mandato-para-el-periodo-2023-2027/ ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
იუსტინე II (ბიზანტია)

იუსტინე II (დ. 520 — გ. 5 ოქტომბერი, 578) — ბიზანტიის იმპერატორი 565-578 წლებში. იყო იუსტინიანე I-ის დისწული. იგი ადრე სასახლის დაცვას ხელმძღვანელობდა. იუსტინიანე I-ის სიკვდილის შემდეგ გახდა იმპერატორი. გამოირჩეოდა თავხედობით, სულმოკლეობით, მომხვეჭელობითა და თავაშვებულობით. მან დაკარგა იტალია (569), დამარცხდა სპარსელებთან (574). მეუღლის სოფია-ს რჩევით იშვილა ტიბერიუსი და თანამმართველად გამოაცხადა. „ბიზანტიური ცივილიზაცია“, ვალერი ასათიანი, თბილისი, 2006 წელი.
სანტიაგო-დელ-ესტეროს პროვინცია

სანტიაგო-დელ-ესტერო (ესპ. Provincia de Santiago del Estero) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სანტიაგო-დელ-ესტერო. პროვინციის მოსახლეობა – 804 457 კაცი (2001). ფართობი – 136 351 კმ². პროვინცია მოიცავს 27 დეპარტამენტს. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-06-18 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) სანტიაგო-დელ-ესტერო: კულტურა, ტრადიციები დაარქივებული 2006-10-14 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
ვისენტე ლოპეს ი პლანესი

ვისენტე ლოპეს ი პლანესი (დ. 3 მაისი, 1785 — გ. 10 სექტემბერი, 1856) — არგენტინელი მწერალი და პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1827 წლის 6 ივლისიდან 17 აგვისტომდე. ვისენტე ლოპეს ი პლანესი წერდა სიმღერებს. მას ეკუთვნის არგენტინის ჰიმნი, რომელიც 1813 წლის 11 მაისს დამტკიცდა. არგენტინის პრეზიდენტების სია ვისენტე ლოპეს ი პლანესის ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-02-25 საიტზე Wayback Machine. მოკლე ბიოგრაფია
ავტოკეფალია

ავტოკეფალია (ბერძნ. ავტოს – თვითონ და კეფალე – თავი) — დამოუკიდებელი მართლმადიდებლური ადგილობრივი ეკლესია, რომელიც იერარქიულად ცალკე მდგომი ერთეულია. პირველი ავტოკეფალიური ეკლესიები წარმოიქმნა რომის იმპერიაში და მის მეზობელ ქვეყნებში. ქრისტიანობის პირველ საუკუნეებში ავტოკეფალიად ითვლებოდა რომის პროვინციების საეპისკოპოსოები, რომელთა მეთაურები ემორჩილებოდნენ უშუალოდ რომის იმპერატორს და მსოფლიო საეკლესიო კრებას. ავტოკეფალიის მქონე ეპისკოპოსები ისხდნენ პროვინციების მთავარ ქალაქებში — მეტროპოლიებში, ამიტომ ზოგიერთი მათგანი მიტროპოლიტად იწოდებოდა. IV საუკუნიდან მიტროპოლიტები და ეპისკოპოსები დაექვემდებარნენ დიოცეზების დედაქალაქთა ეპისკოპოსებს, რომელთაგან ზოგმა პატრიარქის ტიტული მიიღო. V საუკუნეში ეკლესიის მეთაურებად ითვლებოდა ხუთი პატრიარქი, ანუ პაპი: რომის, კონსტანტინოპოლის, ანტიოქიის, იერუსალიმის და ალექსანდრიისა. აღმოსავლეთის ეკლესიაში პირველი ადგილი დაიმკვიდრა კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა, რომელიც იმპერატორთა მფარველობის შემწეობით დაწინაურდა. VII საუკუნიდან დაიწყო აღმოსავლეთის დანარჩენ საპატრიარქოთა დაკნინება, რაც არაბების დაპყრობებით იყო გამოწვეული. დაიწყო არაბერძნული ავტოკეფალური ეკლესიების ჩამოყალიბება, რასაც ბიზანტიის იმპერატორები და პატრიარქები ეწინააღმდეგებოდნენ. V საუკუნიდან მოიპოვა ავტოკეფალია ქართულმა ეკლესიამ. V-VII საუკუნეებში ავტოკეფალია მიიღო კვიპროსის ეკლესიამ. 1448 წელს ავტოკეფალური გახდა რუსეთის ეკლესია. XIX საუკუნის I ნახევარში ავტოკეფალია მიიღო საბერძნეთის (ელადის) ეკლესიამ. XIX საუკუნის II ნახევარში შეიქმნა ბულგარეთის, სერბეთისა და რუმინეთის ავტოკეფალური ეკლესიები. ამჟამად არსებობს 16 ავტოკეფალიური მართლმადიდებლური ეკლესია: ალბანეთის, ალექსანდრიის, ამერიკის, ანტიოქიის, ბულგარეთის, ელადის, იერუსალიმის, კვიპროსის, კონსტანტინოპოლის, პოლონეთის, რუმინეთის, რუსეთის, საქართველოს, სერბეთის, უკრაინისა და ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესიები. ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 158. ჯავახიშვილი, ივ., „ქართველი ერის ისტორია“ წიგნი 3, თბილისი, 1966 ლომინაძე, ბ. „სახელმწიფოს და ეკლესიის ურთიერთობა VIII-XII საუკუნეებში“, კრებული საქართველო რუსთაველის ხანაში, თბილისი, 1966 Autocephaly, OrthodoxWiki-ს სტატია Autocephali Catholic Encyclopedia-ს სტატია Charles Wegener Sanderson, Autocephaly as a Function of Institutional Stability and Organizational Change in the Eastern Orthodox Church
რიო-ნეგროს პროვინცია

რიო-ნეგრო (ესპ. Provincia de Río Negro) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს არგენტინის პატაგონიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ვიედმა. პროვინციის მოსახლეობა – 552 822 კაცი (2001). ფართობი – 203 013 კმ². პროვინცია მოიცავს 13 დეპარტამენტსა და 77 მუნიციპალიტეტს. ოფიციალური საიტი (ესპანური) პროვინციის ტურისტული განყოფილება დაარქივებული 2009-03-06 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) (ინგლისური) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
რა? სად? როდის? (საქართველოს კლუბი)

საქართველოს კლუბი „რა? სად? როდის?“ — არასამთავრობო ორგანიზაცია, კავშირი, რომელიც დაარსდა 1994 წლის დეკემბერში. საქმიანობის მიზნებია საქართველოს ახალგაზრდობის ინტელექტუალური დონის და ერუდიციის ამაღლება, ინტელექტუალური თამაშების რეგიონული, რაიონული, საინსტიტუტო და სასკოლო კლუბების ჩამოყალიბება, სატელევიზიო ინტელექტ-შოუების მოწყობა. კლუბის პრეზიდენტი დაფუძნებიდან დღემდე არის გიორგი მოსიძე. 1996 წელს კლუბი გაწევრიანდა „რა? სად? როდის?“ კლუბების საერთაშორისო ასოციაციაში. კლუბის საქმიანობა მოიცავს ორ ძირითად მიმართულებას: 1. სატელევიზიო „რა? სად? როდის?“; 2. სპორტული „რა? სად? როდის?“. ამჟამად კლუბის წევრია 1000-მდე უფროსი ასაკისა და საბავშვო გუნდი. რეგულარულად იმართება საქართველოს, თბილისის, ბათუმისა და ქუთაისის ჩემპიონატები სპორტულ „რა? სად? როდის?“-ში. არარეგულარული თამაშები იმართება ზუგდიდში, გორში, ფოთში, რუსთავში, თელავში, წალენჯიხაში, ქარელში და სხვ. თბილისში თამაშები ეწყობა ყოველ კვირა დღეს, 13.00-19.00 საათზე, კომაროვის სკოლის სააქტო დარბაზის ფოიეში. დასწრება თავისუფალია. კლუბის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-10-06 საიტზე Wayback Machine. რა? სად? როდის? შეკითხვების არქივი
სან-ხუანი (არგენტინის მდინარე)

სან-ხუანი — მდინარე სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე, არგენტინაში. სათავეს იღებს ანდებში და მიედინება არგენტინის ერთ-ერთ პროვინცია სან-ხუანის ტერიტორიაზე. ძირითადად იკვებება თოვლის ნადნობი წყლით და იყენებენ სოფლის მეურნეობაში, სარწყავად. მისი სიგრძე 500 კმ-ია. არგენტინის მდინარეების სია Hidráulica pronostica buenos caudales para la próxima temporada estival დაარქივებული 2006-08-22 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)