laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვილნიუსი-კაუნასის რკინიგზა

ვილნიუსი-კაუნასის რკინიგზა (ლიეტ. Geležinkelis Vilnius - Kaunas) — ერთ-ერთი მთავარი ადგილობრივი რკინიგზა ლიეტუვაში. რკინიგზა ლიეტუვის დედაქალაქ ვილნიუსს ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქ კაუნასთან აკავშირებს.ინგლ. რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო 1859 წელს და დასრულდა 1862 წელს. 1975 წლის 4 აპრილს ვილნიუსი-კაუნასის სარკინიგზო ავარიის დროს 20 ადამიანი დაიღუპა და 80 დაშავდა. ვილნიუსის რკინიგზის სადგური პანერიაის რკინიგზის სადგური ლენტვარისის რკინიგზის სადგური ვევისის რკინიგზის სადგური ჟასლიაის რკინიგზის სადგური კაიშიადორისის რკინიგზის სადგური პრავიენიშკესის რკინიგზის სადგური პალემონასის რკინიგზის სადგური კაუნასის რკინიგზის სადგური ↑ Lietuvos geležinkeliai: iš carinės Rusijos provincijos į Europos transporto rinką. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-02. ციტირების თარიღი: 2015-05-14. ↑ Pasenę bėgiai verčia traukinius
აჰმედ ადნან საიგუნი

აჰმედ ადნან საიგუნი (თურქ. Ahmed Adnan Saygun; დ. 7 სექტემბერი, 1907, იზმირი — გ. 6 იანვარი, 1991, სტამბოლი) — თურქი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე და პედაგოგი, ეროვნული მუსიკალური სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი, პირველი თურქული ნაციონალური ოპერის ავტორი. დაიბადა 1907 წელს იზმირში, მათემატიკის მასწავლებლის ოჯახში. 1928-1931 წლებში სწავლობდა პარიზში. 1934-1935 წლებში ხელმძღვანელობდა პრეზიდენტის ორკესტრს. 1936 წლიდან სტამბოლის კონსერვატორიის პედაგოგია. ამავე წელს ბელა ბარტოკთან ერთად იმოგზაურა ანატოლიაში და შეაგროვა ხალხური სიმღერები. გარდაიცვალა 1991 წელს. ამავე წელს თურქეთში გამოუშვეს ვერცხლის მონეტა საიგუნის გამოსახულებით. აჰმედ ადნან საიგუნის ბიოგრაფია აჰმედ ადნან საიგუნის ბიოგრაფია ↑ Музыкальный словарь
ბურსის დიდი მეჩეთი

ბურსის დიდი მეჩეთი (თურქ. Bursa Ulu Camii) — მეჩეთი ქალაქ ბურსაში, თურქეთი. ააშენეს სელჩუკთა არქიტექტურულ სტილში სულთან ბაიაზიდ I-ის ბრძანებით 1396-1400 წლებში. მეჩეთს ამშვენებს 20 გუმბათი, 12 სვეტი და 2 მინარეთი. მეჩეთი ადრეოსმალური არქიტექტურის ნიმუშია. არქიტექტორი იყო ალი ნეჯერი. მეჩეთის შიგნით შადრევანია გაკეთებული. მეჩეთის სვეტებზე და კედლებზე 192 არაბული წარწერაა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბურსის დიდი მეჩეთი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი. bursaulucamii.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-13. ციტირების თარიღი: 2012-11-12. Мечеть Улу-Джами – главная мечеть первой столицы Османской империи. umma.org.ua. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-13. ციტირების თარიღი: 2012-11-12.
ჯან იუჯელი

ჯან იუჯელი (თურქ. Can Yücel; დ. 1926, სტამბოლი — გ. 12 აგვისტო, 1999, დატჩა) — XX საუკუნის თურქი პოეტი და მთარგმნელი, ჟურნალისტი. მამამისი ჰასან ალი იუჯელი 1938-1946 წლებში თურქეთის განათლების მინისტრი იყო. მან გაატარა რამდენიმე მნიშვნელოვანი რეფორმა თურქეთის განათლების სისტემაში და იყო პირველი სასოფლო სკოლის დამაარსებელი. მამის მინისტრად დანიშვნის გამო ჯან იუჯელი 10 წლის ასაკში ოჯახთან ერთად ანკარაში გადავიდა საცხოვებლად. ამ ასაკში დაწერა თავისი პირველი ლექსი. სწავლობდა ანკარის უნივერსიტეტის ენისა და ისტორიის ფაკულტეტზე. სადაც შეისწავლა ბერძნული და ლათინური ენები. ახალგაზრდობაში დაინტერესდა მარქსიზმით, შვილის ეს გადაწყვეტილება არ მოეწონა მამმისს და სასწავლებლად გააგზავნა ლონდონში. თურქეთში დაბრუნდა 1953 წელს. გაიწვიეს არმიაში და იბრძოდა კორეის ომში. ომიდან დაბრუნების შემდეგ ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას. მეუღლესთან ერთად გაემგზავრა ლონდონში, მუშაობდა თარჯიმნად რამდენიმე საელჩოში და BBC-ის რადიოარხის ახალი ამბების თურქულენოვან განყოფილებაში. 1960-იანი წლების დასაწყისში მიეძალა ალკოჰოლს, რის გამოც ხშირად უწევდა სამსახურის გაცდენა. საბოლოო ჯამში სამსახურის გარეშე დარჩა. თურქეთში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ქალაქ მარმარისის ტურისტულ სააგენტოში. მალევე გახდა თურქეთის შრომის პარტიის წევრი. 1971 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ ახალმა ხელისუფლებამ პარტიის მოქმედება აკრძალა და მისი წევრები, მათ შორის ჯან იუჯელიც დააპატიმრეს. გაატავისუფლეს 1974 წელს ამნისტიის შედეგად. გარდაიცვალა 1999 წელს. ბიოგრაფია მოკლე ბიოგრაფია დაარქივებული 2007-03-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #103373748 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
მიმარ ქემალედინი

მიმარ ქემალედინი (თურქ. Mimar Ahmet Kemaleddin Bey; დ. 1870 — გ. 1927) — თურქი არქიტექტორი. მოღვაწეობდა გვიანი ოსმალეთის იმპერიისა და ადრეული თურქეთის რესპუბლიკის პერიოდში. ითვლება პირველი თურქული ეროვნული არქიტექტურული სტილის შემქმნელად. დაიბადა კონსტანტინოპოლში საზღვაო ოფიცრის ოჯახში. სკოლის დასრულების შემდეგ მიიღო უმაღლესი ტექნიკური განათლება და გახდა გერმანელი არქიტექტორის ავგუსტ იაჰმუნდის დამხმარე. 4 წელიწადში გახსნა საკუთარი არქიტექტურული ბიურო. 1895 წელს სულთან აბდულ-ჰამიდ II-ის დახმარებით გაემგზავრა სტაჟირებაზე ბერლინში. გარდაიცვალა 1927 წელს. 2009 წელს ეროვნულმა ბანკმა გამოუშვა 20 ლირის ნომინალის ქაღალდის კუპიურა, რომლის რევერსზეც გამოსახულია მიმარ ქემალედინი. Yavuz, Yıldırım (1981). Mimar Kemalettin ve birinci ulusal mimarlık dönemi (Turkish). ODTÜ Mimarlık Fakültesi Basım İşliği, გვ. 372. ციტირების თარიღი: 2013-02-28.  Yavuz, Yıldırım (2009). Mimar A. Kemalettin: İmparatorluk'tan cumhuriyet'e : (1870-1927) (Turkish). TMMOB Mimarlar Odası, გვ. 536. ციტირების თარიღი: 2013-02-28.  Cengizkan, N. Müge (2009). რედ. Ali Cengizkan: Mimar Kemalettin ve çağı: mimarlık, toplumsal yaşam, politika (Turkish). TMMOB Mimarlar Odası, გვ. 251. ციტირების თარიღი: 2013-02-28.  Cephanecigil, Gül (2009). რედ. Afife Batur: Mimar Kemaleddin: Proje kataloğu (Turkish). TMMOB Mimarlar Odası, გვ. 340. ციტირების თარიღი: 2013-02-28.  ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #1020638648 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Union List of Artist Names <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649"></a> ↑ Swartz A. Open Library — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q461"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817"></a> ↑ Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ Répertoire des artistes <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21518713"></a> ↑ Vernoit S. J. Kemalettin // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T046217 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103941178"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a>
ნევინ ჩოქაი

ნევინ ჩოქაი (თურქ. Nevin Çokay; დ. 1930 — გ. 24 ივლისი, 2012, სტამბოლი) — თურქი მხატვარი. 1947–1954 წლებში სწავლობდა სახვითი ხელოვნების ეროვნულ აკადემიაში. 1950-იან წლებში მღეროდა ფოლკლორულ ანსამბლში. პირველი პერსონალური გამოფენა გამართა 1953 წელს. 1954 წიდან ფერწერაშია. 1979 წელს მიიწვიეს ნიდერლანდში. მისი ნამუშევრები გამოფინეს ჰააგაში, დევენტერში, როტერდამში. ოფიციალური საიტი (თურქული), (ინგლისური), (გერმანული), (ფრანგული)
ბანარი

ბანარი, კოირი, ქოქოსის ბოჭკო — ქოქოსის პალმის ნაყოფის გარსის შუა შრისგან - მეზოკარპიუმისაგან მიღებული ბოჭკო. ბანარის ბოჭკო მოწითალო-ყავისფერია, გამერქნებული, 15-33 სმ სიგრძისა და 0,05-0,3 მმ სისქის. კარგი ხარისხის ბოჭკო მიიღება მკვახე ნაყოფისაგან. იყენებენ ჯაგრისების, ჭილოფების, ბაგირების და სხვა ნივთების დასამზადებლად. ბანარის წარმოებას ძირითადად მისდევენ ინდოეთში და კუნძულ შრი-ლანკაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 186.
Zoboomafoo

Zoboomafoo (ინგლ. Zoboomafoo) — ამერიკული საგანმანათლებლო საბავშვო სატელევიზიო სერიალი სკოლამდელი ასაკისთვის; პიონერი თანამედროვე საგანმანათლებლო სატელევიზიო სტანდარტის შექმნაში, აერთიანებს რა შემეცნებით და გასართობ თემებს. სეზამის ქუჩა კარგად ცნობილია მისი მაპეტ-გმირებით, რომელიც თოჯინების მხატვარმა ჯიმ ჰენსონმა შექმნა. Zoboomafoo.org „Zoboomafoo“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) Zoboomafoo საიტზე TV.com
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000

ევროპის მე-11 საფეხბურთო ჩემპიონატი (ნიდერლ. UEFA Europees Voetbalkampioenschap; ფრანგ. UEFA Championnat Européen du Football; გერმ. UEFA Fußball-Europameisterschaft), ხშირად უბრალოდ ევრო 2000, ჩატარდა ბელგიასა და ნიდერლანდებში, 2004 წლის 10 ივნისიდან 2 ივლისამდე. ეს იყო პირველი ჩემპიონატი, რომელსაც ორმა ქვეყანამ უმასპინძლა. გამარჯვებული გახდა მოქმედი მსოფლიოს ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები. ტურნირის ოფიციალური ბურთი დაამზადა კომპანია Adidas-მა. ბურთს Adidas Terrestra Silverstream ეწოდებოდა. ტურნირის ფინალურ ეტაპზე მთლიანად 16 გუნდი მონაწილეობდა. ბელგიისა და ნიდერლანდების ნაკრებები მასპინძლის რანგით ავტომატურად იყვნენ დაშვებული ტურნირზე. დარჩენილი 13 გუნდი გამოვლინდა საკვალიფიკაციო მატჩების შედეგად, რომლებიც 1998 წელს დაიწყო. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ჯგუფი A. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ჯგუფი B. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ჯგუფი C. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ჯგუფი D. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: პლეი-ოფის ეტაპი. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: ფინალი. ტურნირის ოფიციალური თილისმა იყო ბენელაკი, (ბენილუქსის კალამბური). ეს იყო სანახევროდ ლომი, სანახევროდ ეშმაკი, რომლის თმები გადაწყვეტილი იყო მასპინძელი ქვეყნების ეროვნულ ფერებში. ლომი არის ნიდერლანდის, ხოლო ეშმაკი — ბელგიის ნაკრების იმსბოლო (აქედან მისი მეტსახელი — წითელი ეშმაკები). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000 UEFA Euro 2000 history at Union of European Football Associations UEFA Euro 2000 coverage at BBC Sport Official website (archived) (ინგლისური) (ფრანგული) (გერმანული) (ესპანური) (იტალიური) (ნიდერლანდური ენა) ↑ „Euro 2000 mascot named“. UEFA.com. Union of European Football Associations. 16 September 1999. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 მარტი 2000. ციტირების თარიღი: 12 July 2012. ↑ Kell, Tom (6 December 2010). „Euro 2012 mascots have big shoes to fill“. UEFA.com. Union of European Football Associations. ციტირების თარიღი: 9 July 2012.
ასამის შტატი

ასამი (ასამური: অসম) — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში. მოსახლეობა — 31,169,272 ათასი, ასამელები 12 მლნ, ბენგალები 5 მლნ; ფართობი — 78 ათასი; ქალაქები (ათ.) — გუვაჰატი (824), სილჩარი (145), დიბრუგარჰი (125), ნაგაონი (110). ენა — ასამური. ბირმელების შეჭრის შემდეგ ინგლისმა კონტროლი დააწესა ასამზე და 1874 წელს ცალკე პროვინციად გამოაცხადა, რომელიც ბრიტანეთის ინდოეთში შედიოდა. 1960 წელს, როცა ასამური ენა სახელმწიფოდ გამოცხადდა, დაიწყო ეთნიკური კონფლიქტები, რომლის შემდეგაც ასამს 1971 წელს გამოეყო მეგჰალია, 1972 წელს მიზორამი. 1987 წელს ეთნიკურმა ჯგუფმა ბოდომ დაიწყო სეპარატისტული გამოსვლები. A statistical account of Assam (1879) by WW Hunter Assam Attitude to Federalism (1984)by Girin Phukon A Glimpse of Assam (1884) by Susan Ward A history of Assam (1906) by Edward Gait Physical and political geography of the province of Assam (1896) by Assam Secretariat Printing Office
ტივატის აეროპორტი

ტივატის აეროპორტი (მონტენ. Аеродром Тиват, Aerodrom Tivat) (კოდები IATA: TIV, ICAO: LYTV) — მონტენეგროს სანაპირო ზოლის ქალაქ ტივატის საერთაშორისო აეროპორტი. აეროპორტი ტივატის ცენტრიდან სამხრეით 3 კილომეტრში მდებარეობს. მონტენეგროს ორი საერთაშორისო აეროპორტიდან 910,533 მგზავრით ეს ყველაზე დატვირთულია. მერე აეროპორტია პოდგორიცის აეროპორტი რომელიც წელიწადში დაახლოებით 0,4 მილიონ კლიენტს ეხმარება. მგზავრთა ნაკადი დამოკიდებული ტურისტულ სეზონებზე, მათი 80% ემთხვევა ტურისტული სეზონის პიკს (ივნისი–აგვისტო). 2013–ში 19,7%–იანი, ხოლო 2014–ში 4,95%–ანი ზრდით რეგიონის ყველაზე სწრაფად მზარდი აეროპორტია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტივატის აეროპორტი“ ვიკისაწყობში. Official website აეროპორტ LYTV-ის ინფორმაცია „Great Circle Mapper“-ზე. Source: DAFIF (effective Oct. 2006). ↑ Portal Analitika
ბანგიოფიცეები

ბანგიოფიცეები (ლათ. Bangiophyceae) — ძოწეული წყალმცენარეების კლასი. მოიცავს 24 გვარსა და 90 სახეობას. ერთუჯრედიანი და მრავალუჯრედიანი ძაფნაირი ან ფირფიტისებრი ორგანიზმებია. სხვა ძოწეული წყალმცენარეებისაგან განსხვავებით მათი ერთბირთვიანი უჯრედები შეიცავს ერთპირენოიდიან ვარსკვლავისებრ ქრომატოფორს. ერთუჯრედიანი ბანგიოფიცეები მრავდება ორად გაყოფით, მრავალუჯრედიანები კი, ჩვეულებრივ, უსქესო გზით — მონოსპორებით. სქესობრივი გამრავლება მხოლოდ ზოგიერთ ბანგიოფიცებს ახასიათებს. ბანგიოფიცეები გვხვდება როგორც ნიადაგზე, ისე ზღვასა და მტკნარ წყალში. მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია პორფირა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 186.
ტიტი

ტიტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოცე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტიტი ეგვიპტის ფარაონის რამსეს III-ის მეუღლე იყო. ეგვიპტის მეოცე დინასტია
ტუია (დედოფალი)

ტუია — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეცხრამეტე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტუია ეგვიპტის ფარაონის სეთი I-ის მეუღლე იყო, ასევე რამსეს II-ის და ტიას დედა, ტუია შესაძლოა ჰენუტმირეს დედაც იყო. ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტია
რიფათ ილგაზი

რიფათ ილგაზი (თურქ. Rıfat Ilgaz; დ. 7 მაისი, 1911, კასთამონუ — გ. 7 ივლისი, 1993, სტამბოლი) — თურქი მწერალი და პოეტი. რომანებისა და ზღაპრების ავტორი. განსაკუთრებული წარმატება მოუტანა რომანმა „აღმაშფოთებელი კლასი“. რიფათ ილგაზი ბევრი ლიტერატურული ნაშრომის ავტორია. წერდა ლექსებს, იუმორისტულ ნაწარმოებებს, რომანებსა და საბავშვო წიგნებს. ერთი პერიოდი აკრძალული იყო და გაყიდვებიდან ამოირეს მისი რომანი „ბნელი ღამე“, თუმცა 2004 წელს თურქეთის განათლების სამინისტროს მიერ რეკომენდებულ 100 გამოცემაში. რიფათ ილგაზი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ https://www.edebiyatatolyesi.net/rifat-ilgaz-in-dogum-gunu-ne-zaman/1594/ ↑ 2.0 2.1 2.2 http://arsiv.ntv.com.tr/news/137508.asp ↑ https://worldcat.org/en/title/23559381 ↑ https://worldcat.org/en/title/879030057
ბანდურა

ბანდურა (პოლ. bandura < ბერძ. pandura — „სამსიმიანი საკრავი“) — უკრაინული საბწკენი მრავალსიმიანი საკრავი. ცნობილია XVI საუკუნიდან. ბანდურას აქვს მრგვალი ან მსხლისებრი ფორმის ტანი და მოკლე ყელი, რომელზეც დაჭიმულია ბანის (სააკომპანემენტო) სიმები, ხოლო ტანის გვერდით დეკაზე სიმები, რომლებითაც ასრულებენ მელოდიას. დაკვრისას სიმებს არ ამოკლებენ ჟღერადობის გასაძლიერებლად, ხშირად ხმარობენ სპეციალურ პლექტრს. ბანდურის აკომპანემენტზე მღეროდნენ ბანდურისტები, კობზარები. თანამედროვე ბანდურა გაუმჯობესებულია. შექმნილია ბანდურის საორკესტრო ნაირსახეობანი. ჩამოყალიბდა ბანდურისტთა კაპელები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 190.
ავშა

ავშა (თურქ. Avşa) — კუნძული მარმარილოს ზღვაში. ადმინისტრაციულად შედის ბალიქესირის პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძული საკმაოდ პოპულარული ადგილია შიდა ტურიზმისათვის. განსაკუთრებით ბევრი ტურისტი ჩადის სტამბულიდან. კუნძულის მოსახლეობა ბოლო აღწერების მიხედვით 2 527-ია, თუმცა სეზონზე ვიზიტორთა რაოდენობა 40-50 ათასამდე იზრდება. კუნძულზე ჩასვლა ძირითადად შესაძლებელია სტამბულიდან, მუშაობს ბორანი. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-06-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ AVŞA BELEDİYESİ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-23. ციტირების თარიღი: 2015-05-15.
აივაინი

აივაინი (თურქ. Ayvaini) — მღვიმე სოფელ აივაში, ბურსის პროვინცია, თურქეთი. სახელწოდება მომდინარეობს სოფელ აივადან. გამოქავაბულს ორი შესასვლელი აქვს. ერთ-ერთი შესასვლელი მდებარეობს სოფელ აივაში, მეორე კი - დოჯანალანში. დოჯანალანის შესასვლელი საკმაოდ ციცაბოა. მღვიმე თითქმის ჰორიზონტალურია. გამოქვაბულში მდებარეობს რამდენიმე პატარა ტბა და გაედინება მდინარე ქარადონლუ. მღვიმეში არის სტალაგმიტები და სტალაქტიტები. აივაინის მღვიმე
მედეა ძიძიგური

მედეა ძიძიგური (დ. 24 თებერვალი, 1942, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი მომღერალი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1989). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1997). მედეა ძიძიგურმა 1963 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი. სტუდენტობისას ის მღეროდა ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრში. 1963 წლიდან ძიძიგური იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი. 1979–1985 წლებში — საქართველოს ტელერადიოკომიტეტის მუსიკალური რედაქტორი, ხოლო 1994 წლიდან — სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების მუშაკთა სახლის დირექტორად და სამხატვრო ხელმძღვანელად. მედეა ძიძიგურს ჰქონდა მეტად კოლორიტული ხმა და შესრულების ორიგინალური მანერა. განსაკუთრებით კარგად ასრულებდა ქალაქურ სიმღერებს, ასევე ქართულ, რუსულ და ბოშურ რომანსებს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მომღერალზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი მღერის მედეა ძიძგური. 1974 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1989 — საქართველოს სახალხო არტისტი 1997 — ღირსების ორდენი მედეა ძიძიგური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მედეა ძიძიგური (1942-1999) დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ geocinema.ge - მღერის მედეა ძიძგური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-05-15. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1989 №6 გვ. 61. ↑ მ. ძიძიგურის ღირსების ორდენით დაჯილდოების შესახებ
ციკლოპისებრნი

ციკლოპისებრნი (ლათ. Cyclopidae) — უხერხემლოთა ოჯახი ნიჩაბფეხიანთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 1 — 5,5 მმ აღწევს. აქვთ კენტი შუბლის თვალაკი, მოკლე ანტენულები, ერთთტოტიანი ანტენები, რომელთა მეშვეობითაც ცურავენ, თავმკერდზე გრძელი მუცელი. გული არ გააჩნიათ. ციკლოპისებრთა ოჯახის 250-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. ბინადრობენ უმთავრესად მტკნარი წყალსატევების ფსკერთან. იკვებებიან უმარტივესებით, ციბრუტელებით, პატარ-პატარა კიბოებით. ციკლოპისებრნი თავის მხრივ თევზებისა და მათი ლიფსიტების საკვებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 215.
ბეიაზითის მოედანი

ბეიაზითის მოედანი (თურქ. Beyazıt Meydanı) — მოედანი სტამბოლის ისტორიულ ნაწილში. მოედანზე მდებარეობს სტამბოლის უნივერსიტეტის მთავარი შესასვლელი, ბაიაზითის მეჩეთი და დიდი ბაზრის ჭიშკარი. მოედანი მდებარეობს ძველი ბიზანტიური ხარების მოედნის ადგილზე, რომელიც ააგეს 393 წელს იმპერატორი თეოდოსიუს I დიდის მმართველობის დროს. თანამედროვე მოედანმა სახელწოდება მიიღო ბაიაზითის მეჩეთის მიხედვით, რომელიც ააშენეს სულთან ბაიაზიდ II-ის მართველობის დროს 1500-1506 წლებში. ბეიაზითის მედანი დაარქივებული 2007-04-17 საიტზე Wayback Machine. მოედანი WikiMAPIA-ზე
ბანი (არქიტექტურა)

ბანი — შენობის ბრტყელი სახურავი. გავრცელებულია ხალხურ საცხოვრებელ სახლებში. კონსტრუქციულად შედგება მსხვილი მორებისაგან (დიამეტრი 30-40 სმ), რომლებზეც დალაგებულია ლარტყები (დიამეტრი 10-15 სმ), დაფენილია ფიჩხი, დაგებულია ფიქლის ფილები და დაყრილია 15-20 სმ მიწის ფენა; მიწას წყალგაუმტარობისათვის პერიოდულად ქვის საგორავით ტკეპნიან. ბანიანი სახლი დოლიძე ვ., ქსე, ტ. 2, გვ.190, თბ., 1977
აქთაუს საერთაშორისო აეროპორტი

აქთაუს საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Ақтау халықаралық әуежайы) (IATA: SCO, ICAO: UATE) — საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. აქთაუს აეროპორტი 1983 წელს სსრკ-ის დაშლის შემდეგ გაიხსნა და შევჩენკო-ცენტრალის სახელს ატარებდა. მდებარეობს ქალაქ აქთაუდან ჩრდილო-დასავლეთით 21 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს SCAT-ის ჰაბს. ოფიციალური საიტი ↑ AIP Kazakhstan
აქტობეს საერთაშორისო აეროპორტი

აქტობეს საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Ақтөбе халықаралық әуежайы) (IATA: AKX, ICAO: UATT) — საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ აქტობედან სამხრეთ-დასავლეთით 1.5 კმ-ში. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 AIP Kazakhstan
ბანი (მუსიკა)

ბანი — თავდაპირველად მუსიკალური ნაწარმოების შებანების, აკომპანემენტის გამომხატველი ქართული სამუსიკო ტერმინი. „დავით უცემდა ორღანოთა შებანებულითა“ (ძველი აღთქმა). სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონის მიხედვით, ბანი არის ხმის შეწყობა — „ბანი ეწოდების რა გალობასა გინა სიმღერასა სხვა ხმა შეუწყოს“. ამჟამად ბანი ეწოდება: მრავალხმიან საგუნდო ნაწარმოებში ყველაზე დაბალ ხმას; აკორდის ქვედა ბგერას; მამაკაცის დაბალი რეგისტრის ხმას. ქართულ ხალხურ მუსიკაში არსებობს ბანის შემდეგი სახეობანი: მაღალი ბანი, დაბალი ბანი, შემდეგი, ბოხი, დვრინი (დვინი), დუმბო. ჩხიკვაძე, გრ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 190. Guide to the singing voice Basses in Bach’s vocal works
ეგმა

ეგმა (თურქ. Peynirlikönü Düdeni) — თურქეთის ყველაზე ღრმა მღვიმე. მდებარეობს ტაშელის პლატოზე, ანატოლიის სამხრეთ ნაწილში, ქალაქ ანამურიდან სამხრეთ-დასავლეთით 17 კმ-ში. 2010 წლის 15 მარტის მონაცემებით იგი მსოფლიოში მეთხუთმეტე ადგილზეა სიღრმის მიხედვით. მისი სიღრმეა 1 429 მეტრი, ხოლო სიგრძე 3118 მეტრი. სახელწოდება ეგმა არის მისი აღმომჩენების ევრენ გიუნაისა და მეჰმედ ალი ოზელის ინიციალების ერთობლიობა. ამ კარსტული ძაბრის შესახებ ცნობილი გახდა 1988 წელს. გამოკვლევები დაიწყო სტამბოლის ბოგაზიჩის უნივერსიტეტის სპელეოლოგიურმა განყოფილებამ. ამ გამოკვლევების შედეგად გამოვლინდა 11 მღვიმე, რომელთაგან 2 ყველაზე ღრმაა თურქეთში. 2001 წელს დიდი ღვარცოფის შედეგად მღვიმეში 1280 მეტრზე ჩასული მეჰმედ ალი ოზელი დაიღუპა. მღვიმის ყველაზე ღრმა წერტილი 2004 წელს აღმოაჩინეს ბულგარეთის სპელეოლოგთა ფედერაციის დახმარებით. მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია ↑ 1.0 1.1 Balkan news 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-10-27. ციტირების თარიღი: 2004-10-27. ↑ 2.0 2.1 Bob Gulden. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-28. ციტირების თარიღი: 2015-05-15. ↑ Сайт BÜMAK. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-01-29. ციტირების თარიღი: 2015-05-15.
ალმათის საერთაშორისო აეროპორტი

ალმათის საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Халықаралық Алматы Әуежайы) (IATA: ALA, ICAO: UAAA) — უდიდესი საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ალმათიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 15 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს Air Astana-ს, SCAT-ისა და Bek Air-ის ჰაბს. 2012 წელს მგზავრების რაოდენობამ 4 003 004 კაცი შეადგინა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალმათის საერთაშორისო აეროპორტი ოფიციალური საიტი ↑ Almaty Airport's work results for 2011. en.alaport.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 2015-05-15. ↑ 2.0 2.1 AIP Kazakhstan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-16. ციტირების თარიღი: 2015-05-15.
ნურსულთან ნაზარბაევის საერთაშორისო აეროპორტი

ნურსულთან ნაზარბაევის საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы) (IATA: TSE, ICAO: UACC), ყოფილი ასტანის საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Халықаралық Астана Әуежайы) — საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს დედაქალაქ ასტანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 16.7 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს Air Astana-სა და SCAT-ის ჰაბს. 2012 წელს მგზავრების რაოდენობამ 2 303 143 კაცი შეადგინა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-01-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 აეროპორტის სტატისტიკა ↑ 2.0 2.1 AIP Kazakhstan
არკალიკის აეროპორტი

არკალიკის აეროპორტი (IATA: AYK, ICAO: UAUR) — აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ არკალიკიდან ჩრდილოეთით 9 კმ-ში. აეროპორტი საბჭოთა პერიოდში გაიხსნა და რეისები ყაზახეთის სხვადასხვა ქალაქებისა და მოსკოვის მიმართულებით სრულდებოდა. ↑ AIP Kazakhstan
ბანიანი

ბანიანი — ფიკუსის გვარის ორი სახეობის ხემცენარის სახელწოდება: Ficus bengalensis (Ficus indica), დიდი ზომის ხეა, ეპიფიტის მსგავსად განვითარებას იწყებს სხვა რომელიმე ხის ტოტზე მოხვედრილი თესლიდან. ბანიანის წვრილ ღეროს მრავალრიცხოვანი საჰაერო ფესვი უვითარდება, რომელიც სწრაფად ეშვება ნიადაგში და ძლიერ იტოტება; ფესვების საჰაერო ნაწილი კი სქელდება და გარდაიქმნება მსხვილ სვეტებად, რომელთა გარშემოწერილობა 10 მ-ს აღწევს. ბანიანის გაშლილი ვარჯი მთლიანად ფარავს პატრონმცენარეს და იწვევს მის სიკვდილს. ამნაირად, ერთი თესლიდან თითქოს მთელი ტევრი იქმნება. Ficus religiosa - ასეთივე დიდი ზომის ხეა. მისი ტოტებიდან განვითარებული საჰაერო ფესვები უზარმაზარი ვარჯის საბჯენს წარმოადგენს. ხშირად ეს მცენარე ეპიფიტი არაა. ორივე სახეობა იზრდება ინდოეთში. ნაყოფი იჭმება. ნორჩი ყლორტების ქერქზე ბინადრობენ ცრუფარიანები. ამ მწერების მონაწილეობით წარმოიქმნება ძვირფასი ფისი - შელაქი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 190-191.
ბორალდაის აეროპორტი

ბორალდაის აეროპორტი (ყაზახ. Боралдай әуежайы) (IATA: BXJ, ICAO: UAAR) — აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ალმათიდან 5 კმ-ში. აეროპორტი განკუთვნილია ყველანაირი ტიპის ვერტმფრენის მისაღებად. ↑ 1.0 1.1 AIP Kazakhstan
ათბასარის აეროპორტი

ათბასარის აეროპორტი (IATA: ATX, ICAO: არა) — აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ათბასარიდან ჩრდილოეთით 5 კმ-ში. ეს არის მცირე გრუნტის საფარიანი ასაფრენ-დასაფრენი ბილიკი მცირე სადგომითა და ორი შენობით. ↑ 1.0 1.1 AIP Kazakhstan
ატირაუს საერთაშორისო აეროპორტი

ატირაუს საერთაშორისო აეროპორტი (ყაზახ. Атырау халықаралық әуежайы) (IATA: GUW, ICAO: UATG) — საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ატირაუდან ჩრდილო-დასავლეთით 8 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს Air Astana-სა და SCAT-ის ჰაბს. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-02-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 AIP Kazakhstan