laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სარმატოვის ბაღი

სარმატოვის ბაღი (რუს. Сад Сарматовой) —კულტურული დასვენების ადგილი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ბაღი გაიხსნა XX საუკუნის პირველი მეოთხედში. პარკის დამაარსებელი იყო მადამ ა. ს. სარმატოვა. მისი ტერიტორია მდებარეობს იტალიის შესახვევში. ბერძნების ქუჩის კუთხის სახლში, რომელიც მდებარეობდა იტალიის შესახვევში ნომერ 3-ში, მდებარეობდა საზაფხულო ბაღი, ქალაქის მოსახლეობის კულტურული დასვენების ადგილი. იგი დააარსა XX საუკუნის პირველ ნახევარში ყოფილმა მოცეკვავემ და მომღერალმა ა. სარმატოვამ. ლენინის ქუჩაზე დაყენებული იყო მანიშნებელი დაფა წარწერით „სარმატოვის ბაღი“. თავდაპირველად მადამ სარმატოვამ აღნიშნულ ტერიტორიაზე გახსნა მინიატურების თეატრი. იგი მდებარეობდა მცირე მოედანზე, რომელიც ორი ტერასისაგან შედგებოდა. ზაფხულის სახლში სარმატოვა ხშირად აწყობდა საესტრადო ნომრებს, რომლებსაც ესწრებოდნენ უცხო ქვეყნის წარმომადგენლები, ადგილობრივი ოფიცრები და იურისტები. აქვე მუშაბდა რესტორანი „Буфф“. სამოქალაქო ომის პერიოდში ბაღი არ მუშაობდა, შემდეგ კვლავ აღდგა მუშაობა. სარმატოვის ბაღი გადავიდა სახალხო განათლების კომიტეტის დაქვემდებარებაში, შემდეგ მას ხელმძღვანელობდა სამხატვრო სექცია და საზაფხულო ბაღი გახდა ტაგანროგის დრამატული თეატრის ფილიალი. საბჭოთა პერიოდში აქ გამოდიოდნენ: კლავდია შულჟენკო, ვლადიმირ კორალი, იზაბელა იურევა, იაკობ სკომაროვსკის საესტრადო ორკესტრი. 1930-იან წლებში სარმატოვის ბაღში ესტრადა იმართებოდა ზემო ტერასაზე. ამჟამად სარმატოვის ბაღის ადგილზე აგებულია პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი. ქვემო ტერასაზე განთავსებული იყო კაფე, რესტორანი და შადრევანი. ↑ 1.0 1.1 Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье“», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0 ↑ О. П. Гаврюшин. Гуляет старый Таганрог ↑ Дом 1. Итальянский переулок. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-12. ციტირების თარიღი: 2017-03-11.
იმიერკასპიის ოლქი

იმიერკასპიის ოლქი ან კასპიისიქეთა ოლქი (რუს. Закаспийская область) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციული ერთეული 1854-1919 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ასხაბადი. ოლქი დაარსდა 1881 წლის 6 მაისს 1907 წელს ოლქი მოიცავდა ხუთ მაზრას: მანგიშლაკის მაზრა კრასნოვოდსკის მაზრა ასხაბადის მაზრა ტეჯენსკის მაზრა მერვის მაზრა П. А. Варенцов, «Материалы к познанию Закаспийской области», Тиф., 1907 ↑ Полное собрание законов Российской империи. Собрание третье. Том 1. № 142. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იმიერკასპიის ოლქი
გუნდი (სამხედრო)

გუნდი (საშ. სპარს. გუნდ-ჯარი, ლაშქარი, არმია) — ძველ ქართლში ჯარის ნაწილი, სამხედრო ერთეული 6 ათასი მეომრის შემადგენლობით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 309.
გურამიშვილები

გურამიშვილები — თავადური საგვარეულო კახეთში, ზედგენიძეების ერთ-ერთი განშტოება. დოკუმენტური ცნობები მათ შესახებ შემონახულია XVI საუკუნიდან, ამავე საუკუნის ბოლოსათვის გურამიშვილებმა შექმნეს სათავადო. XVIII საუკუნის დასასრულისათვის გურამიშვილების გვარი რამდენიმე განაყოფისაგან შედგებოდა. მათ მამულები უმთავრესად ავჭალის, საგურამოსა და წიწამურის მიდამოებში იყო. გურამიშვილების საგვარეულოდან გამოვიდა ქართული კულტურის არაერთი მოღვაწე, მ. შ. პოეტები დავით გურამიშვილი და მამუკა გურამიშვილი. აკოფაშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 207.
თავად ვლადიმირის ძეგლი (ბატაისკი)

თავად ვლადიმირის ძეგლი (რუს. Памятник князю Владимиру) — ძეგლი ბატაისკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 2015 წელს და მდებარეობს ქალაქ ბატაისკის განვითარებად მიკრორაიონში „რადუჟნომი“-ში. ძეგლის ავტორი იყო საიმპერატორო მართლმადიდებელი პალესტინის საზოგადოების როსტოვის რეგიონული განყოფილების წევრი, მოქანდაკე სერგეი ისაკოვი. მონუმენტის აგების სამუშაოების დაწყების წინ შექმნეს ყორღანი, სამეთვალყურეო მოედნით. იმ ადგილის გვერდით, სადაც დაიწყო თავადი ვლადიმირის (კიევის რუსეთის დიდი მთავარი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი) ძეგლის მშენებლობა, დაიწყეს ვლადიმირის სახელობის ეკლესიის მშენებლობა. მშენებლობის პირველი ქვა საზეიმო ვითარებაში დადეს 2015 წლის 13 ივნისს. ადგილობრივი ბატაისკის ტრადიციების თანახმად ძეგლი უნდა აშენდეს იქმადე, სანამ აშენდება ტაძარი. ამ ტრადიციის დაცვა ამჯერადაც გადაწყვიტეს. ძეგლის გახსნა მოხდა ქალაქ ბატაისკში 2015 წლის 16 ოქტომბერს, რომელშიც მონაწილეობდნენ ბატაისკის მერი ვალერია პუტილინა, ასევე ქალაქის მაცხოვრებლები და სასულიერო წრის წარმომადგენლები. ბატაისკის თავად ვლადიმირის ძეგლი გაანათა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის 22-ე მიტროპოლიტმა მერკური ივანოვმა. ძეგლის სიმაღლე შეადგენდა 4 მეტრს და იდგა სამ-მეტრიან კვარცხლბეკლზე. პერიმეტრზე განლაგებულია სხვა სკულპტურები — 5 წმინდანის: წმ. თეოდორ ვლადიმირელის, მართალი იოანე კრონშტადტელის, წმ. მოციქულ კნეინა ოლღას, მეუფე სერგეი რადონეჟელისა და ნეტარი მატრონა მოსკოველის სკულპტურები. ↑ 1.0 1.1 1.2 В Батайске открыли памятник князю Владимиру ↑ В Батайске открыт памятник святому князю Владимиру работы члена ИППО Сергея Исакова
როჩაჰმედის ტაძარი

როჩაჰმედის ტაძარი (აზერ. Roçəhməd Məbədi) — V-IX საუკუნეების ტაძარი აზერბაიჯანში, ისტორიულ ჰერეთში, ბელაქანის რაიონის სოფელ ჰანიფაში, როჩაჰმედის უბანში. შემორჩენილია ნანგრევების სახით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „როჩაჰმედის ტაძარი“ ვიკისაწყობში. ბელაქანის რაიონის ტაძრები ↑ Mədəniyyət - BALAKƏN RAYON İcra Hakimiyyəti
ბისმუთინი

ბისმუთინი, ბისმუთის კრიალა — სულფიდების ჯგუფის მინერალი ქიმიური ფორმულით Bi 2 S 3 {\displaystyle {\ce {Bi2S3}}} . შეიცავს ბისმუთს ( Bi {\displaystyle {\ce {Bi}}} ) 81,30%-ის პროპორციით და გოგირდს ( S {\displaystyle {\ce {S}}} ) — 18,70%, ზოგჯერ ტყვიას ( Pb {\displaystyle {\ce {Pb}}} ), ოქროს ( Cu {\displaystyle {\ce {Cu}}} ), რკინას ( Fe {\displaystyle {\ce {Fe}}} ), დარიშხანს ( As {\displaystyle {\ce {As}}} ), სტბიუმსა ( Sb {\displaystyle {\ce {Sb}}} ) და სხვა მინარევებს. კრისტალდება რომბულ სინგონიაში. სიმაგრე მინეროლოგიური სკალით 2-2,5, სიმკვრივე 6.78 გ/სმ³. გავრცელებულია ჰიდროთერმულ, გრაიზენულ, ასევე კონტაქტმეტასომატურ საბადოებში. ბისმუთინი ბისმუთის შემცველი მთავარი მინერალია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 415.
ხუსრავუ მირზა

ხუსრავუ მირზა (სპარს. خسرو مرزا; დ. 16 აგვისტო, 1587, ლაჰორი — გ. 26 იანვარი, 1622, დეკანი) — მოგოლი უფლისწული (შაჰზადა), იმპერატორ ჯაჰანგირის უფროსი ვაჟი, დიდ მოგოლთა იმპერიის ტახტის მემკვიდრე 1600-1605 წლებში, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი. დაიბადა ლაჰორში. იზრდებოდა აგრაში, ბაბუამისის, იმპერატორ აქბარის კარზე. 1600 წელს ჯაჰანგირის უშედეგო აჯანყების შემდეგ, აქბარმა ხუსრავუ მირზა თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა, თუმცა 1605 წელს, ფადიშაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ხუსრავუმ ვერ მოახერხა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე ასვლა. მის მთავარ კონკურენტად მამამისი იქცა. იმპერიის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს სწორედ შაჰზადა სალიმის ტახტზე ასვლა სურდა და მიზანსაც მიაღწია. 24 ოქტომბერს სალიმი ჯაჰანგირის სახელით ავიდა საიმპერატორო ტახტზე. ხუსრავუ მირზა გადაიხვეწა დეკანში, სადაც მოამზადა მცირედი არმია და 1 წელიწადში აუჯანყდა მამამისს, თუმცა აჯანყება იმდენად დაუგეგმავი და გაუაზრებელი იყო, რომ ჯაჰანგირის მომხრეთა რაზმმა პირველივე შეტაკებაზე მოახერხა ხუსრავუს დატყვევება. იმპერატორმა თავის შვილს თვალები დათხარა და აგრას ციხე-სიმაგრეში გამოკეტა. იქ ხუსრავუმ 1622 წლამდე დაჰყო. როდესაც ჯაჰანგირს აუჯანყდა მისი მესამე შვილი, ხურამი, მან მემკვიდრეების მოშორების მიზნით, ხუსრავუ მირზა გამოიყვანა აგრას ციხე-სიმაგრიდან და სიკვდილით დასაჯა. ის დაკრძალეს დეკანში, მისივე სახელობის აკლდამაში. მოგვიანებით, 1628 წელს ხურამი შაჰ-ჯაჰანის სახელით ავიდა ტახტზე და ხუსრავუს 3 ამბოხებული ვაჟი დაახოცინა: დავარ ბაქში, გარშასფ მირზა და რასთექიარ მირზა. History of India - Shah Jahan დაარქივებული 2006-06-18 საიტზე Wayback Machine. Jahangir
ჩეხოვის პატარა სახლი

ჩეხოვის პატარა სახლი (რუს. Домик Чехова) — სახელმწიფო მემორიალური მუზეუმი ტაგანროგში, მდებარეობს ჩეხოვის ქუჩა № 69-ში მდებარე პატარა ფლიგელში, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი. პატარა სახლი, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი, ააგეს 1850 წელს. სახლის ფართობი სულ 30,5 კვ. მ.-ს შეადგენს. მდებარეობს ვაჭარ ა. გნუტოვის მფლობელობაში ყოფილ მიწის ნაკვეთზე. მესამე გილდიის ვაჭარმა პ. ჩეხოვი აღნიშნულ ფლიგელში ცხოვრობდა 1859 წლიდან 1861 წლამდე. სწორედ ამ სახლში 1860 წლის 29 იანვარს დაიბადა ჩეხოვების მესამე შვილი ანტონი, მომავალში ცნობილი მწერალი. ანტონ ჩეხოვის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1910 წელს ევგენი გარშინის ინიციატივით სახლის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. გარშინი იყო ასევე ინიციატორი, რომ პატარა სახლში გაეხნათ მუზეუმი. ჩეხოვის სახლის მფლობელი იყო ქალბატონი კოვალენკო, რომლის სახლის ღირებულებაც სულ 4 500-5 000 რუბლი ღირდა, მაგრამ მან იმისათვის რომ ნება მიეცა სახლში მუზეუმის გასახსნელად მოითხოვა 10 000 რუბლი. სახლის ყიდვა გადაწყდა 1916 წელს, მაგრამ კიდევ ოთხი წელი ჭიანურდებოდა სახლის შეძენა. 1921 წლიდან დაიწყეს ჩეხოვის ნივთების შეგროვება, ზოგიერთი მათგანი აღადგინეს, რათა შეევსოთ ცარიელი სამზარეულოს კუთხე. 1924 წელს ჩამოყალიბდა მუზეუმი. 1926 წელს სახლის გარშემო დარგეს ალუბლის ხეები. ამავე დროს გაიხსნა პირველი სამუზეუმო ექსპოზიცია, რომელიც აღწერდა მწერლის ტაგანროგში ცხოვრების პერიოდს. ამჟამად მუზეუმი შედის ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. Домик Чехова на сайте «Памятники Дона» Домик Чехова, современные фото ↑ 1.0 1.1 Кожевникова Е.А. Домик Чехова // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 326. — ISBN 978-5-88040-064-5.
განჯ ალი ხანი

განჯ ალი ხანი (სპარს. گنجعلیخان; დ. 1567 — გ. 1625) — სეფიანთა ირანის ჯარის სარდალი, ქურთული წარმოშობის. შაჰ-აბას I-ის ერთგული მსახური. აღიზარდა ჰერათში. 1580-იანი წლებიდან ჩაეწერა ყიზილბაშთა რიგებში. დიდი როლი ითამაშა 1587 წელს, აბას I-ის ტახტზე ასვლაში. მონაწილეობდა ირანსა და ოსმალეთს შორის გამართულ სამ ომში: 1578-1590, 1603-1618 და 1623-1639 წ.წ. განჯ ალი-ხანი 1596 წელს დაინიშნა ქერმანის პროვინციის მმართველად. თან ახლდა აბას I-ს კახეთში ლაშქრობების დროს. 1621 წელს უხელმძღვანელა ირანის მარბიელ ლაშქრობებს დიდ მოგოლთა იმპერიაში. 1622 წელს მონაწილეობა მიიღო ყანდაარის აღებაში. შაჰმა ქალაქი სამართავად სწორედ მას ჩააბარა. 1624 წელს სარდლობდა ირანის არმიის მესამე დანაყოფს (15000 ჯარისკაცს) ბაღდადის აღების დროს. იქვე დაავადდა მოურჩენელი სენით და გარდაიცვალა 1625 წლის დასაწყისში. შაჰმა ის დიდი პატივით წაასვენა ქერმანში და დაკრძალა მისსავე სახელობის კომპლექსში. სეფიანთა იმპერიის აღსასრულამდე, 1736 წლამდე, ყანდაარს მართავდნენ განჯ ალი ხანის შთამომავლები. Matthee, Rudi (2014). "KERMAN vii. In the Safavid Period". Encyclopaedia Iranica. Matthee, Rudi (2010). "KANDAHAR iv. From The Mongol Invasion Through the Safavid Era". Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 5. pp. 478–484. Parizi, Mohammad-Ebrahim Bastani (2000). "GANJ-ʿALĪ KHAN". Encyclopaedia Iranica, Vol. X, Fasc. 3. pp. 284–285. Blow, David (2009). Shah Abbas: The Ruthless King Who became an Iranian Legend. London, UK: I. B. Tauris & Co. Ltd. ISBN 978-1-84511-989-8. LCCN 2009464064.
ბექთაშ-ხან გურჯი

ბექთაშ ხან გურჯი (სპარს. بکتاش خان گرجی; დ. 1594 — გ. 1639) — სეფიანთა იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი, გვარად მირიმანიძე. ბაღდადის მმართველი 1631-1638 წლებში, შაჰ-სეფი I-ის მმართველობის პერიოდში. ბიძამისი იყო მირმან მირიმანიძე იგივე სეფიყული-ხანი. ახალგაზრდობაში რამდენიმეჯერ მიიღო მონაწილეობა შაჰ-აბას I-ის ლაშქრობებში ოსმალეთსა და უზბეკეთში. ირან-ოსმალეთის 1623-1639 წლების ომის პირველ ეტაპზე წარმატებით უსარდლა სპარსელთა არმიას, 1626 წელს სამცხის აღმ. ნაწილიდან განდევნა ოსმალები, თუმცა 1632 წლიდან ვითარება შეიცვალა. ოსმალთა მთავარი სამიზნე ქალაქი ბაღდადი იყო. 1634 წელს მურად IV-მ განაახლა ომი სეფიანებთან არაბული ერაყის ხელში ჩასაგდებად. გარკვეული წარმატებების შემდეგ ოსმალები ბაღდადს მიადგნენ. 1638 წლის დეკემბერში ქალაქი დაეცა. ბექთაშ ხანმა თავს გაქცევით უშველა. გარდაიცვალა 1 წლის შემდეგ, 1639 წელს. ზოგიერთი ირანელი ისტორიკოსის ცნობით, ის სეფი I-მა სიკვდილით დასაჯა. ირან-ოსმალეთის ომი (1623-1639) Maeda, Hirotake (2003). "On the Ethno-Social Background of Four Gholām Families from Georgia in Safavid Iran". Studia Iranica (32): 1–278
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1615

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1615 მიიღეს ერთხმად 2005 წლის 29 ივლისს, მას შემდეგ, რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურეს ყველა რეზოლუცია საქართველოსა და აფხაზეთის შესახებ, კერძოდ გაეროს რეზოლუცია 1582 (2005), საბჭომ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში, 2006 წლის 31 იანვრამდე. რეზოლუციის პრეამბულაში, საბჭომ ხაზი გაუსვა, რომ მიუღებელია მხარეებს შორის მოლაპარაკებებში პროგრესის არარსებობა. საბჭომ დაგმო გაეროს დამკვირვებელთა მისიის შვეულმფრენის ჩამოგდება 2001 წლის ოქტომბერში, რის შედეგადაც ცხრა ადამიანი დაიღუპა, ასევე სინანულით აღინიშნა ისიც, რომ დამნაშავეები თავდასხმაში ვერ დადგინდა. საბჭომ მიესალმა დსთ-სა და გაეროს დამკვირვებელთა მისიის სამშვიდობო ძალების წვლილს სამშვიდობო პროცესში. უშიშროების საბჭომ მიესალმა სიტუაციის მოსაგვარებლად პოლიტიკური ძალისხმევას, კერძოდ, „უფლებამოსილებათა ძირითადი პრინციპების განაწილებას თბილისსა და სოხუმს შორის“, რომელიც ხელი უნდა შეეწყო მოლაპარაკებებს. რეზოლუციაში გამოხატულია სინანული, რომ არ არსებობს პროგრესი, რეგიონის პოლიტიკური სტატუსის შესახებ მოლაპარაკებებში, შემდგომ მოუწოდა ორივე მხარეს, გადალახონ ორმხრივი უნდობლობა. დაგმეს 1994 წლის ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალთა დაშორიშორების შესახებ შეთანხმების ყველა დარღვევა, თუმცა დაამტკიცეს 2005 წლის 12 მაისს ხელმოწერილი პროტოკოლი ამ პროცესის დარეგულირებისთვის. საბჭომ, ასევე მიესალმა კოდორის ხეობაში დაძაბულობის კლებას და ორივე მხარის მიერ, 2002 წლის 2 აპრილს, პროტოკოლის ხელმოწერას. აღენიშნა სამოქალაქო მოსახლეობის შეშფოთება და ქართულ მხარეს ეთხოვა უზრუნველყო გაეროს სადამკვირვებლო მისიისა და დსთ-ს ჯარების უსაფრთხოება ხეობაში. რეკომენდაცია გაიცა გალის რაიონში უსაფრთხოების ზომების გაუმჯობესების მიზნით. რეზოლუცია მოუწოდებს ორივე მხარეს განაახლონ სამშვიდობო პროცესი, მოუწოდებს მიიღონ სასწრაფო გადაწყვეტილებები ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაბრუნება და კიდევ ერთხელ დაადასტურა დემოგრაფიული ცვლილებების დაუშვებლობა კონფლიქტის შედეგად. აფხაზეთს მოუწოდეს, გაუმჯობესა სამართალდამცავი მექანიზმები, აღმოეფხვრა ეთნიკური ქართველების დედაენაზე სწავლის პრობლემა და უზრუნველყო დევნილთა უსაფრთხოება დაბრუნებისას. საბჭომ კიდევ ერთხელ მოუწოდა ორივე მხარეს, მიიღონ ზომები 2001 წლის ოქტომბერში გაეროს მისიის შვეულმფრენის ჩამოგდებაში პასუხისმგებელი პირების მიმართ, ასევე მიესალმა უსაფრთხოების იმ ზომებისთვის, რომელიც შვეულმფრენის ჩამოგდების შემდეგ მიიღეს. ასევე, ორივე მხარე მოსთხოვეს შეეცვალათ სამხედრო რიტორიკა და უკანონო შეიარაღებული დაჯგუფები, აგრეთვე უზრუნველყოთ გაეროს პერსონალის უსაფრთხოება. გარდა ამისა, გამოხატული იყო შეშფოთება არსებული უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ვითარების გამო, სადაც დაფიქსირდა გაეროს სადამკვირვებლო მისიის და დსთ-ს სამშვიდობო პერსონალის გატაცების ფაქტები, რომელიც საბჭომ დაგმო. ბოლოს, გაეროს გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს დაევალა სამი თვის განმავლობაში წარედგინა ანგარიშის, აფხაზეთში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით. ვიკიწყაროში არის სტატია: გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1615 რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე აფხაზეთის ომი გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ ↑ „Security Council extends Georgia observer mission until 31 January 2006“. United Nations. 29 July 2005.
ლუკინების სახლი

ლუკინების სახლი (რუს. Дом Лукиных) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 1910-იან წლებში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. მისამართი: ტაგანროგი, ანტონ გლუშკოს შესახვევი № 15. ისტორიული წყაროები ადასტურებენ, რომ სახლი თანამედროვე მისამართზე ჯერ კიდევ არსებობდა 1827 წელს. თუმცა არაა ცნობილი რა მიზეზის გამო დაანგრიეს იგი. სახლი ხელახლა ააშენეს 1910-იან წლებში. ამ პერიოდში ორსართულიანი სახლის მფლობელები იყვნენ ლუკინების ოჯახის წარმომადგენლები. სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით სახლი შეფასებული იყო 28 ათას რუბლად. ვასილი პვლეს ძე ლუკინი განაგებდა ქალაქის საზღვაოსნო სკოლას და იყო წიგნ „ნავიგაციის“ ავტორი, რომელსაც მეზღვაურები იყენებდნენ, როგორც სახელმძღვანელოს. XX საუკუნის დასაწყისში იგი იყო საკრებულოს ხმოსანი წევრი და დონის სამიწათმოქმედო ბანკის ხელმძღვანელი. იგი გარდაიცვალა კიევში 1919 წელს. მისმა ცოლმა სოფია ლუკინამ ჯერ კიდევ 1908 წელს გახსნა საბავშვო სამზარეულო სახელწოდებით „რძის წვეთი“, ხოლო 1914 წელს ქალაქში პირველი საბავშვო ბაღი. ლუკინის ოჯახში რამდენიმე ბავშვი იყო. გოგონა ვერა ლუკინა დაიბადა 1892 წლის 110 აგვისტოს, გათხოვილი იყო ქსინტარისზე, ბიჭი კონსტანტინე ლუკინი, მან მიიღო განათლება სანქტ-პეტერბურგის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში, 1921 წელს დაქორწინდა ევგენია გრეკოვაზე. ოჯახის მესამე შვილი იყო ბორის ლუკინი. უცნობია როდის დაადგეს სახლს მესამე სართული, თუმცა ფაქტია, რომ 1918 წლის 7 ნოემბერს იგი უკვე არსებობდა. სახლი ლუკინების ოჯახს ეკუთვნოდა 1925 წლამდე. 1933 წელს შენობაში განათავსეს ქალაქის მუზეუმის ექსპონატები. 1992 წლიდან სახლს იცავს კანონი, როგორც არქიტექტურის ძეგლს. ↑ 1.0 1.1 1.2 Жилой дом[მკვდარი ბმული] ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье“», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0 ↑ 3.0 3.1 Энциклопедия Таганрога
სტეფან აკიმოვის სახლი

სტეფან აკიმოვის სახლი (რუს. Дом Степана Акимова) — ძველი ორსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლის ფასადზე არის მემორიალური დაფა, რომელიც გვაძლევს ინფორმაციას სახლის მფლობელის - სტეფანე აკიმოვის შესახებ. მისამართი: დონის როსტოვი, ულიანოსვკსის ქუჩა № 14. სტეფან აკიმოვი წარმოშობით იყო მეშჩანთა ოჯახიდან, იგი დაიბადა 1854 წელს. მისი ნათესავები ფლობდნენ უძრავ ქონებას, რომელიც მდებარეობდა კანკრინის ქუჩისა და ეკლესიის შესახვევის კუთხეში. უძრავი ქონება იყოფოდა ორ ნაწილად: კანონის თანახმად ერთი ნაწილის მფლობელები იყვნენ ლუბა, ეკატერინა და ივანე აკიმოვები, ხოლო მეორე ნაწილი ეკუთვნოდა სტეფანე აკიმოვს, რომელსაც უკვე ჰყავდა მეუღლე მარია და შვილი ანა. სახლს მოჰქონდა 80 რუბლი წლიური შემოსავალი. 1899 წელს სტეფანე აკიმოვმა გადაწყვიტა აეშენებინა ორსართულიანი სახლი სარდაფით. ახალ სახლს მოჰქონდა წლიური შემოსავალი 390 რუბლის ფარგლებში. 1911 წელს სახლი გახდა აკიმოვის გოგოს ანა აკიმოვას კუთვნილება. 1920 წელს სახლი ნაწილობრივ დაინგრა საარტილერიო ცეცხლის გამო. ამის გამო სახლი მიატოვეს და შემდეგ დაინგრა. 1922 წლის მარტში ვორონეჟის გუბერნიის მცხოვრებმა ნიკოლაი კოროლკოვმა იყიდა უძრავი ქონება, რომელიც ამ დროისათვის ფასობდა 300 მლნ რუბლი. სახლის ბოლომდე აღდგენა მან ვერ შეძლო. სახლის მუნიციპალიზაციის შემდეგ ყოფილი მფლობელი ცდილობდა დაებრუნებინა თავისი კუთვნილება, მაგრამ არ არსებობს ფაქტი, რომელიც დაადასტურებდა მიაღწია თუ არა მან თავის მიზანს. ამჟამად სახლი საჭიროებს სარემონტო სამუშაოებს. სახლს ამშვენებს მონოგრამა „СА“, რომელიც იყო სახლის მფლობელის ინიციალები. მის ქვეშ განთავსებული იყო აფროდიტეს პატარა გამოსახულება. ფასადებზე ხშირად იყო გამოსახული ზღვის ნიჟარები. განეკუთვნება რევოლუციამდელი არქიტექტურის ძეგლების სიას. ↑ Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону ↑ 2.0 2.1 Дом с Афродитами и легендой о Парамоновых. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2017-03-12. ↑ 3.0 3.1 Старинные здания Ростова-на-Дону нуждаются в реставрации. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-18. ციტირების თარიღი: 2017-03-12.
ტრუნოვის სახლი

ტრუნოვის სახლი (რუს. Особняк Трунова) — ძველი ერთსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. მისამართი: დონის როსტოვი, ტემერნიკის ქუჩა № 13. 1880-იან წლებში მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც ამჟამად მდებარეობს დონის როსტოვის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა, ტრუნოვის სახლი, თავდაპირველად იყო სხვა მისამართზე - ტემერნიკის ქუჩა 33. ამ მიწის ნაკვეთის მფლობელი იყო ერემია აივაზოვი, რომელიც დონის ნახიჩევანში დაკავებული იყო ღვინის გაყიდვით. 1888 წლიდან უძრავი ქონება გადავიდა მეშჩან გიორგი ტრუნოვის ხელში. ისტორიული მონაცემების მიხედვით XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში სახლი მდებარეობდა უკვე ტემერნიკის ქუჩა ნომერ 37-ში. დაახლოებით ამ პერიოდში ააგეს სახლიც. 1907 წელს უძრავი ქონება გახდა ივან ტრუნოვის, გიორგი ტრუნოვის ძმის საკუთრება. 1914 წლის დასაწყისში ტრუნოვების სახლის მფლობელი გახდა ევდოკია რუდუხინა, რომელმაც სახლი შეიძნა 5 000 რუბლად. ევდოკია რუდუხინა იყო დონის ოლქის ჩერკასკის ოკრუგის სტანიცა აქსაის კაზაკის ცოლი. შენობის ფართობი იყო 32,25 საჟენი. 1920-იან წლებში მოხდა სახლის მუნიციპალიზაცია. მფლობელები იძულებულები იყვნენ გადასულიყვნენ მოკოვის ქუჩაზე, სადაც მათ იჯარით აიღეს სახლი. მიუხედავად არაერთი თხოვნისა სახლის დაბრუნების შესახებ, მფლობელებმა უარი მიიღეს. XXI საუკუნეში ტურნოვის ყოფილ სახლში განათავსეს ადვოკატთა კაბინეტი. ↑ Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону ↑ Дом на Темерницкой: драма выселенной хозяйки. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2017-03-12.
ისტორიული ძეგლი

ისტორიული ძეგლი — ტერმინი, რომელიც შემუშავებული და ჩამოყალიბებულია იკომოსის მიერ. „იუნესკოსთან“ არსებულმა ძეგლთა დაცვის ორგანიზაციამ (იკომოსი) ვენეციაში 1964 წელს მოწვეულ მე-2 საერთაშორისო კონგრესზე შემუშავებულ დოკუმენტში — „ვენეციურ ქარტიაში“ სცადა ჩამოეყალიბებინა „ძეგლის“ ცნების ზოგადი პრინციპები. ქარტიის ზოგადი დებულებებია: ა) „ძეგლის ცნების განსაზღვრა გულისხმობს, ყოველგვარ ობიექტს, რომელიც ინტერესს წარმოადგენს არქეოლოგიური, ესთეტიკური და ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით. ეს განსაზღვრა ითვალისწინებს აგრეთვე ძეგლის ტერიტორიაზე ნაპოვნ საგნებს“. ბ) „ღირსშესანიშნავი ადგილის განსაზღვრა გულისხმობს ბუნების, ადამიანის ან ბუნებისა და ადამიანის მიერ ერთად შექმნილ ობიექტების ერთობლიობას, რომელთა დაცვას საზოგადოებრივი მნიშვნელობა აქვს“. ისტორიული ძეგლის ცნება მოიცავს არა მარტო არქიტექტურულ ნაგებობას არამედ მის გარემო ლანდშაფტსაც. გ) „ისტორიული ძეგლის ცნება გულისხმობს ცალკეულ არქიტექტურულ ნაგებობას და აგრეთვე ქალაქისა და სოფლის მთელ კომპლექსებს, დაკავშირებულთ განსაზღვრულ კულტურასთან, ფაქტთან ან ისტორიულ მოვლენასთან. ეს ცნება მოიცავს არა მარტო ღირსშესანიშნავ, გამოჩენილ ძეგლს, არამედ გაცილებით შეუმჩნეველს, მოკრძალებულს, რომელიც მომავალში მნიშვნელოვან კულტურულ ღირებულებას შეიძენს“. „ვენეციურ ქარტიაში“ ძეგლის ასეთი განსაზღვრაც არის: დ) „ობიექტები და ადგილები, სადაც ნაპოვნია ან იგულისხმება (მოსალოდნელია) გამქრალი კულტურის კვალის პოვნა“. „თ. კვირკველია, „ისტორიული ძეგლის“ ცნების შესახებ“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 36 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1974 წელი. — გვ. 5-9
სკიზერლის სახლი

სკიზერლის სახლი (რუს. Дом Скизерли) — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული, ისტორიული და კულტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1840-იანი წლებში. მისამართი: ტაგანროგი, ტურგენევის შესახვევი № 3. 1840-იან წლებში, ტაგანროგში, ტურგენევის შესახვევის ნომერ 3-ში ააშენეს ახალი ორსართულიანი სახლი არქიტექტორ პატრიკოს პროექტის მიხედვით. მისი პირველი მფლობელი იყო თურქეთის მოქალაქის ცოლი მარია რაფაელის ასული ქსანტოპორსოვა. ეზოში მდებარე ნაგებობების ნაწილი პალასოვების ოჯახის კუთვნილებაში იყო. 1860-იან წლებში სახლის მფლობელი გახდა ტიტულარული მრჩეველის ქვრივი ნადეჟდა ივკოვაია. XIX საუკუნნის დასასრულში სახლმა კიდევ ერთხელ შეიცვალა მფლობელი. სახლსის პატრონი ამჯერად გახა ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე ვასილი ვლასის ძე სკიზერლი. ამ პერიოდისათვის სახლი შეფასებული იყო 12 000 რუბლად. სკიზერლის ოჯახის მფლობელობაში სახლი რჩებოდა 1920-იან წლებამდე. 1992 წელს სახლი აღიარეს არქიტექტურის ძეგლად და დაცულია კანონის მიერ. ორსართულიანი სახლი დაშენებულია ქვის საძირკველზე. სახურავზე გამართულია პარაპეტი. ფასადი შემკულია კარგად განვითარებული კარნიზით, რომლის ქვეშაც მდებარეობს ფრიზი. ქვის თაღოვანი შესასვლელი კარბჭე გაფორმებულია ნახევარ კოლონებით. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების საფუძველზე სახლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. ↑ 1.0 1.1 1.2 Жилой дом. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-12. ციტირების თარიღი: 2017-03-12. ↑ 2.0 2.1 2.2 Энциклопедия Таганрога ↑ Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье“», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0