laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ერევნის სამების ეკლესია

წმინდა სამების ეკლესია (სომხ. Սուրբ Երրորդություն Եկեղեցի) — სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის ტაძარი. აიგო 2003 წელს ერევანში, მალათია-სებასტიის რაიონში. ეკლესია წარმოადგენს VII საუკუნის ზვართნოცის საკათედრო ტაძრის მოდიფიცირებულ ასლს. სამშენებლო სამუშაოები ერევნის სამხრეთ-დასავლეთ რაიონში 2001 წლის მარტში დაიწყო. ტაძარი აიგო არქიტექტორ ბაღდასარ არზუმანიანის პროექტის მიხედვით და სომხური წარმოშობის ამერიკელი ქალბატონის, ლუიზა სიმონე მანუკიანის შემოწირულობით. 2004 წლის 9 ნოემბერს ყოველთა სომეხთა კათოლიკოსმა გარეგინ II-მ წმინდა სამების ეკლესიის ჯვრები, ხოლო 2005 წლის 20 ნოემბერს თავად ტაძარი აკურთხა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ერევნის სამების ეკლესია Official Website of Holy Trinity Church დაარქივებული 2015-10-15 საიტზე Wayback Machine. Church of the Holy Trinity - Official website of the Araratian Patriarchal Diocese დაარქივებული 2012-02-25 საიტზე Wayback Machine.
მუსუსი

მუსუსი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1925 წელს. ნაწარმოების მიხედვით მერაბ კოკოჩაშვილმა 1965 წელს გადაიღო ფილმი „მიხა“. სოფლიდან დაბრუნებული მიხა შეიტყობს,რომ მის შეყვარებულ ფეფელოს მდიდარ სიკოზე გათხოვებას უპირებენ. იმ დღიდან მუსუსი თავის სტრატეგიას შეიმუშავებს. ყველანაირად ცდილობს ფეფელოს მამას, პეტრეს თავი მოაწონოს, მაგრამ ის ჯიუტად უარზეა. მალე ის მიხას, ფეფელოს ნახვასაც აუკრძალავს. შემდეგ კი გამოიჭერს და ქურდობას დასწამებს. საბოლოოდ მიხა და მისი მეგობრები მოტაცებას გადაწყვეტენ. თუმცა შორს გაქცევას ვერ მოასწრებენ და თავლაში ჩაიკეტებიან. თავლას ხალხი შემოეხვევა და კარის გატეხვას შეეცდება. მიხას სხვა გზა აღარ დარჩება და საბოლოოდ ფეფელო თავლაშივე გახდება მისი მეუღლე. მიხა — მთავარი პერსონაჟი (მუსუსი). ფეფელო — მუსუსის შეყვარებული. პეტრე — ფეფელოს მამა. ტასო — პეტრეს ცოლი. ჯავახიშვილის მოთხრობების კრებული goodreads.com-ზე
ერევნის ეკლესიების სია

ქვემოთ მოცემულია ეკლესიებისა და კათედრალების სია სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. ↑ Chuches of Yerevan ↑ Old and new Churches in Yerevan ↑ Kiesling, Brady (2005). Rediscovering Armenia: Guide, 2nd, Yerevan: Matit Graphic Design Studio, გვ. 40. ISBN 99941-0-121-8.
არა-ლერი

არა-ლერი (სომხ. Արա լեռ) — ჩამქრალი ვულკანი სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, მდინარე რაზდანსა და ქასაღს შორის. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2577 მეტრია. ვულკანს არასწორი კონუსის ფორმა აქვს გაკვეთილი მწვერვალითა და წრიული კრატერით. სასარგებლო წიაღისეულიდან მთაზე გვხვდება ანდეზიტობაზალტი და ანდეზიტი. მთის ძირში გავრცელებულია ნახევარუდაბნოები, რომელიც დაფარულია ავშნით. უფრო შემაღლებული ადგილები დაფარულია სტეპებით. ვულკანის ჩრდილოეთ ფერდობზე გვხვდება მუხის კორომები და ბუჩქნარები. წლის თბილ პერიოდში მთა ნაირფეროვანი ლამაზი ყვავილებით იფარება. მთაზე მრავალი სახეობის ცხოველი გვხვდება. მწვერვალის კლდოვან მონაკვეთებზე განსაკუთრებით არიან გავრცელებული შხამიანი გველები. გადმოცემის მიხედვით, მთის სახელწოდება მეფე არა მშვენიერისგან მომდინარეობს. ასირიის დედოფალ სემირამიდასთან ბრძოლის დროს, არამ თავისი ჯარები არა-ლერის ძირში დააბანაკა, ხოლო დედოფალმა პოზიციები ატისის ფერდობებზე დაიკავა. ლეგენდის თანახმად, არა-ლერის მთა არა მშვენიერის სხეულს წარმოადგენს. შორიდან მთა მწოლიარე ადამიანს ჰგავს, რომელსაც ხელები მკერდზე აქვს დაწყობილი. არა-ლერის მთა „კუის ვარვარას“ ეკლესია არაგაწის მთაზე „კუის ვარვარას“ ეკლესია ენძელა მთაზე სომხეთის ვულკანები სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ინფორმაცია არა-ლერის მთაზე დაარქივებული 2020-09-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Гора Аралер. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-11. ციტირების თარიღი: 2015-10-14.
არტავაზი (მთა)

არტავაზი (სომხ. Արտավազ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ არტავაზის სიახლოვეს. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2929 მეტრია და წარმოადგენს პამბაკის ქედის ერთ-ერთ ცენტრალურ მწვერვალს. გააჩნია იშვიათი ნახევრადწრიული ფორმა. მთის ტერიტორია გამოცხადებულია ბიოლოგიურ ბუნების ძეგლად - „არტავაზის მთის რელიქტური ცირკი“. მთის ძირში გაშენებულია ამავე სახელწოდების სოფელი. საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკებზე მწვერვალი აღნიშნულია ქეროღლის სახელწოდებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები პამბაკის ქედი არტავაზის მთა დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկակաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ, 2007, Երևան։
კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბში, საქართველო. კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია არაგაწოტნის პროვინციის სოფელ კარბში, სომხეთი.
ოშაკანის მესროპ მაშტოცის ეკლესია

ოშაკანის მესროპ მაშტოცის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի) — XIX საუკუნის ტაძარი სოფელ ოშაკანში, არაგაწოტნის პროვინციაში (სომხეთი). ამჟამად, ტაძარი მიეკუთვნება არაგაწოტნის ეპარქიას (სომხური სამოციქულო ეკლესია). ცნობილია, რომ ტაძარი აგებულია სომხური დამწერლობის შემქმნელის, მესროპ მაშტოცის დაკრძალვის ადგილზე. ტაძრის მშენებლობა 1875-1879 წლებში მიმდინარეობდა გევორქ IV-ის-ის მიერ, ხოლო სამრეკლო 1884 წელს დაემატა. ბოლო წლების განმავლობაში, მესროპ მაშტოცის მიერ შექმნილი 36 ასოს ამსახველად, ტაძრის შესასვლელში ააგეს 36 ხაჩქარი. ტაძრის ინტერიერი მესროპ მაშტოცის ანბანური ქვები წმინდა მესროპ მაშტოცის ეკლესია სომხური ანბანის ხაჩქრები ეკლესიაში ხედი მესროპ მაშტოცის ეკლესიიდან ნაგებობა მესროპ მაშტოცის ეკლესიის გვერდით, ოშაკანი ↑ Saint Mesrop Mashtots Church, Oshakan, Armenia
სევანის ბრძოლა

სევანის ბრძოლა (სომხ. Սևանի ճակատամարտ) — გარდამტეხი ბრძოლა სომხეთის სამეფოსა და საჯიდებს შორის, რომელიც გაიმართა 921 წელს. ამ ბრძოლით დასრულდა სომხებსა და საჯიდებს შორის შვიდი წლის წინ დაწყებული ომი. ამ ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგად, სომხებმა გაათავისუფლეს ქვეყანა დამპყრობელთაგან. ბრძოლა გაიმართა სევანის ტბის სიახლოვეს. სომხებს მეთაურობდა ბაგრატუნი მეფე აშოტ II. საჯიდებს კი — იუსუფ ბეშირი. საჯიდების არმია ბევრად აღემატებოდა აშოტის არმიას, მაგრამ სომხებმა მოახერხეს და დაამარცხეს ისინი. ამ ბრძოლაში გამარჯვებიდან ერთი წლის შემდეგ, აშოტი შაჰინ-შაჰად აღიარეს. ↑ Institute for Armenian Studies of Yerevan State University: Ashot the Iron and Abbas ↑ The Cambridge medieval history, Vol. 4., str. 161. ↑ Armenia and the Armenians: being a sketch of its geography, history and church By James Issaverdens, page 245
გუთანასარი

გუთანასარი (სომხ. Գութանասար), ასევე გუთანი — ჩამქრალი სამთავიანი ვულკანი სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, გეღამის მთიანეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, სოფელ ფანტანიდან სამხრეთით 2,5 კილომეტრში. გუთანასარი გეღამის ქედის სხვა მწვერვალებისგან მოშორებით მდებარეობს. ვულკანის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2299 მეტრია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე - 300 მეტრი. მთა დაფარულია მდელოს თხელი ფენით. სომხურ ენაში გუთან - „გუთანს“ ნიშნავს. მთამ სახელწოდება გუთანსარი მისი ჩრდილოეთი ფერდობიდან გამომდინარე მიიღო, რომლის ნაოჭებიც გუთნის მიერ დატოვებულ კვალს ჰგავს. გუთანსარის შემოგარენში ფაუნის შემდეგი სახეობებია წარმოდგენილი: გველები: რადეს გველგესლა (Montivipera raddei), სომხური ველის გველგესლა (Vipera eriwanensis), სპილენძა (Coronella austriaca), ოთხფერიანი მცურავი (Elaphe sauromates), ამიერკავკასიური მცურავი (Zamenis hohenackeri), ჭრელი მცურავი (Hemorrhois ravergieri), მომწვანო მცურავი (Platyceps najadum), წითელმუცელა მცურავი (Hierophis schmidti), (Eirenis punctatolineatus), დასავლური მახრჩობელა (Eryx jaculus) და წყლის ანკარა (Natrix tessellata), კატისებრი გველი (Telescopus fallax), სომხური ეირენისი. ხვლიკები: საშუალო ხვლიკი (Lacerta media), ნაირის კლდის ხვლიკი (Darevskia nairensis), ტანადი გველისთავა (Ophisops elegans). ბაყაყები: მწვანე ბაყაყი (Bufo viridis). სომხეთის მთები სომხეთის ქედები სომხეთის ვულკანები გეღამის ქედი გუთანასარი wikimapia-ზე გუთანასარი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. გუთანასარი armgeo.am-ზე ↑ Gutanasar Peakery
კვაჭი კვაჭანტირაძე (პერსონაჟი)

„კვაჭი კვაჭანტირაძე“ — მიხეილ ჯავახიშვილის რომან კვაჭი კვაჭანტირაძის ანტაგონისტი. თავისი ავანტურული ცხოვრებით ის მოიპოვებს დიდძალ ქონებას, რუსეთში დაუახლოვდება რასპუტინს და სამეფო ოჯახს. მოივლის მთელ ევროპას, გამოიცვლის საყვარლებს, მამას გაუყიდის სახლს, ბოლოს ციხეშიც აღმოჩნდება და აქაც თაღლითური გზით პატიმარს გააცურებს და თავს გამოაყვანინებს გარეთ. კინო კინოს გადაღების მრავალი მცდელობა ყოფილა. დაწერილია სცენარი, თუმცა მხატვრული ფილმი ჯერ არ გადაღებულა. 2000-იან წლებში რეჟისორმა დავით (თეიმურაზ) სიხარულიძემ რომანის მიხედვით შექმნა ანიმაციური სერიალი — „კვაჭის თავგადასავალი“. ზაზა პაპუაშვილი — „კვაჭის თავგადასავალი“. სხვა კოტე მახარაძე — მარჯანიშვილის თეატრის სპექტაკლი „კვაჭი კვაჭანტირაძე“ (1974) (რეჟისორი — დიმიტრი ალექსიძე) ეროსი მანჯგალაძე — რადიოსპექტაკლი „კვაჭი კვაჭანტირაძე“. კვაჭი კვაჭანტირაძე მიხეილ ჯავახიშვილი პიკარესკული რომანი http://www.marjanishvili.ge/ge/history/theatre-history დაარქივებული 2016-02-06 საიტზე Wayback Machine. http://radio1.ge/ge/videos/view/149445.html დაარქივებული 2017-03-31 საიტზე Wayback Machine. ანიმაციური სერიალი - "კვაჭის თავგადასავალი" დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ გამოჩენილ ადამიანთა ცხოვრება - მიხეილ ჯავახიშვილი.
არტენი (ვულკანი)

არტენი (სომხ. Արտենի) — პოტენციურად აქტიური ვულკანი სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, სოფელ თათულის, არევუტისა და არტენის სიახლოვეს. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2047 მეტრია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე კი - 860 მეტრი და წარმოადგენს ორი შერწყმული ძირისაგან შემდგარ მთას (არტენი და მცირე არტენი). ვულკანის უკანასკნელი ამოფრქვევა 1340 წელს დაფიქსირდა. მტა ცნობილია თავისი ენდემური სახეობით - მასალსკის ზარით (Campanula massalskyi), რომელიც ამ ადგილის გარდა მხოლოდ თურქეთის შეზღუდულად მცირე არეალში გვხვდება.. ვულკანი არტენი ვულკანი არტენი ვულკანი არტენი სომხეთის მთები სომხეთის ქედები სომხეთის ვულკანები ვულკანი არტენი დაარქივებული 2016-03-01 საიტზე Wayback Machine. არტენი armgeo.am-ზე ↑ Программа по опустыниванию в Армении 2002. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-05. ციტირების თარიღი: 2015-10-14. ↑ Атлас - География Армении - География Армении - Каталог статей - Фотоклуб Армения
ერევნის სურბ-სარქისის ეკლესია (კენტრონი)

სურბ-სარქისის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Սարգիս Մայր Եկեղեցի (Surp Sarkis Mayr Yekeghetsi)) — სომხური საკათედრო ტაძარი ერევანში, სომხეთი. ამჟამად, ტაძარი ეკუთვნის არარატის ეპარქიას (სომხური სამოციქულო ეკლესია). იგი 1842 წელს, მდინარე რაზდანის მარცხენა სანაპიროზე, კენტრონის რაიონში აიგო. 1971-1976 წლებში, ტაძრის ინტერიერი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. ამასთანავე, ძველი გუმბათი შეცვალეს ახალი, უფრო მაღალი, მრავალწახნაგოვანი გუმბათით. სამრეკლოს მშენებლობა კი - 2000 წელს დასრულდა. Araratian Patriarchal Diocese website Yerevan Municipality: Yerevan Churches ↑ Saint Sarkis Vicarial Church. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-14. ციტირების თარიღი: 2015-10-14.
არამაზდი (მთა)

არამაზდი (სომხ. Արամազդ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ გეღიდან ჩრდილოეთით 10 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3392 მეტრია და წარმოადგენს ბარგუშატის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. აგებულია ვულკანური ქანებით. ციცაბო ფერდობები დაფარულია მცენარეული საფარით. მთის სახელწოდება მომდინარეობს კერპული ღვთაება არამაზდიდან. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები ბარგუშატის ქედი ↑ არამაზდის ღვთაება. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2015-10-14.
ერევნის სურბ-ანას ეკლესია

ერევნის სურბ-ანას ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աննա Եկեղեցի; Surp Anna Yekeghets'i) — სომხური სამოციქულო ეკლესიის ტაძარი. ერევნის სურბ-ანას ეკლესია გაიხსნა 2015 წელს, ერევნის კენტრონის რაიონში, (სომხეთი), XIII საუკუნით დათარიღებულ კათოღიკის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მშენებლობა დაიწყო 2011 წელს და დასრულდა 2014 წელს. 2015 წლის 30 აპრილს, ტაძარი სომხეთის მოქმედმა კათოლიკოსმა - გარეგინ II-მ აკურთხა. ტაძარი არის ერთგუმბათოვანი. შესასვლელში კი - სამრეკლოა. ↑ Կատարվեց Երեւանի Ս. Աննա եկեղեցու հիմնարկեքը. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-03-10. ციტირების თარიღი: 2015-10-14. ↑ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ օծվեց Երևանի Ս. Աննա եկեղեցին | Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից (Surp Anna Church).
ბაღაცსარი

ბაღაცსარი (სომხ. Բաղացսար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ ვანქიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 6 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3256 მეტრია და წარმოადგენს მეღრის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. აგებულია ქვედა პალეოზოური ფიქლებით. მთის ხასიათდება ციცაბო ფერდობებით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები მეღრის ქედი ბაღაცსარის მთა[მკვდარი ბმული] ბაღაცსარის მთა wikimapia-ზე
გნდასარი

გნდასარი (სომხ. Գնդասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქისა და ვაიოცძორის პროვინციების საზღვარზე, სოფელ ჰორსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 7 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2878 მეტრია და განლაგებულია გეღამის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე. აგებულია ვულკანური ქანებით. ციცაბო ფერდობები დაფარულია მცენარეული საფარით. სომხეთის მთები სომხეთის ქედები გეღამის ქედი ↑ ՀՀ Կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի տեղեկատու, Երևան 2006թ.
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია

ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია (ბოსნ. Federacija Bosne i Hercegovine; სერბ. Федерација Босне и Херцеговине)  — სახელმწიფოებრივი გაერთიანება ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. შეიქმნა 1994 წელს ვაშინგტონის შეთანხმების შედეგად. ფედერაციის შემადგენლობაში შევიდა ტერიტორია, რომელსაც აკონტროლებდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკა და თვითგამოცხადებული ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა. დედაქალაქია - სარაევო, ფართობი - 26 076 კმ². ფედერაციაში ცხოვრობს 3,8 მლნ კაცი (54 % — ბოსნიელები, 32.5 % — სერბები, 11.5 % — ხორვატები, 1 % — სხვა). ფულადი ერთეულია ბოსნიური მარკა. მთავარი სტატია: ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები. უნსკო-სანსკი პოსავსკი ტუზლანსკი ზენიცკო-დობოისკი ბოსანსკო-პოდრინსკი სრედნიობოსანსკი ჰერცეგოვინო-ნერეტვენსკი ზაპადნოჰერცეგოვინა სარაევო კანტონი 10 Vlada Federacije Bosne i Hercegovine დაარქივებული 2011-02-24 საიტზე Wayback Machine. (ბოსნიური) (ხორვატული) (სერბული) (ინგლისური) ↑ Agency of Statistics of Bosnia and Herzegovina. About BiH. Agency of Statistics of Bosnia and Herzegovina. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ივლისი 2012. ციტირების თარიღი: 23 February 2012. ↑ Bosnian Statistics Agency. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-03-15. ციტირების თარიღი: 2015-10-14. ↑ ზოჯერ არაოფიციალურად უწოდებენ მუსულმან-ხორვატთა ფედერაციას.
დავით IV (კათოლიკოს-პატრიარქი)

დავით IV (ზოგჯერ დავით III; ერისკაცობაში დავით ჭავჭავასძე) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1443/47–1459 წლებში. დავით IV მოიხსენიება 1447 წლის დეკემბერში მეფე გიორგი VIII-ის მიერ შედგენილ ქართლ-კახეთის საკათოლიკოსო მამულების სითარხნის გუჯარში, სადაც მეფე ამტკიცებს ალექსანდრე I-ის მიერ სვეტიცხოვლისადმი ბოძებულ სიგელს, რომლის თანახმად სვეტიცხოვლის კუთვნილი მამულები კახეთსა და ქართლში თავისუფლდებოდა გადასახადებისაგან. მისი პატრიარქობის დროს მეფე გიორგი VIII-მ სვეტიცხოველს შესწირა ნიაბის ბოლოს მდებარე სოფ. გობნი და დაიწესა 6 აღაპი თავისთვის და თავის ძმის დიმიტრისათვის. 1454 წელს დავით IV-მ კულუხის გამოსაღების წიგნი გადასცა და საწყაოს ოდენობა განუსაზღვრა ჯვარში მცხოვრებ მეკულუხეებს. დავით IV-ის ზეობის დროს დაიწყო ერთიანი საქართვ. რღვევის პროცესი, რასაც თან დაერთო საეკლესიო სეპარატიზმი. კუმურდოელი მღვდელმთავრის იოანესა და ანჩელი არქიმანდრიტის ქერობინის დავით IV-სადმი მიცემული ფიცის წიგნებიდან ირკვევა, რომ მაწყვერელი და სამცხის სხვა ეპისკოპოსები კათოლიკოსისგან „უჯუარო და შეუნდობელნი იყუნეს საფარის თავზედა“ და ისინი მომავალში მცხეთის საყდრისადმი ერთგულების ფიცს სდებენ. პატრიარქის მტკიცე პოზიციამ აგრეთვე უკან დაახევინა ვარძიელ და საფარელ ბერებს, რომლებიც ბერძნული ეკლესიის მღვდელმთავრების წაქეზებით, ლოცვებში პატრიარქებს აღარ მოიხსენიებდნენ, თუმცა საბოლოოდ, ისევ მცხეთის საყდრის წიაღს დაუბრუნდნენ. ლომინაძე ბ., მასალები დასავლეთ საქართველოს XVII–XVIII საუკუნეთა ისტორიის ქრონოლოგიისათვის, „მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის“, 1954, ნაკვ. 31; მისივე, XV საუკუნის საქართველოს ქრონოლოგიიდან, კრ.: კავკასიის ხალხთა ისტორიის საკითხები, თბ., 1966; ბოგვერაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 340. მეტრეველი, როინ. (რედ.), საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, თბ.: „ნეკერი“, 2000. აბაშიძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 267. ↑ საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქები, რ. მეტრეველის რედაქციით, „ნეკერი“, თბ., 2000; აბაშიძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 267. ↑ ბოგვერაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 340.
ბესიკური

ბესიკური — ქართული ლექსის საზომი, დამკვიდრებული ბესიკის მიერ XVIII საუკუნეში, თოთხმეტმარცვლედი ორი ცეზურითმ ლოგაედებს შორის მოთავსებულია მეორე პეონი: –υ–υυ/υ–υυ/–υ –υυ "ტანო ტატანო, / გულწამტანო, / უცხოდ მარებო!" (ბესიკი) მეორე პეონს ზოგჯერ ორი ქორე ენაცვლება, შეიძლება შეიცვალოს ქორესა და დაქტილის თანამიმდევრობაც ლოგაედებში: –υ –υυ/–υ–υ/–υυ–υ "სათის დალალნი, / შავნი თმანი, / ჰკიდავნ მას მშველად..." (დ. თუმანიშვილი) თავდაპირველად ბესიკურს ახასიათებდა შინაგანი რითმები (ბესიკის, დავით რექტორის, დ. თუმანიშვილის, ზ. ბარათაშვილის, პ. ლარძისა და სხვების ლექსები); XIX საუკუნეში ალექსანდრე ჭავჭავაძემ, გრიგოლ ორბელიანმა, ნიკოლოზ ბარათაშვილმა, ივანე მაჩაბელმა (შექსპირის თარგმნისას) ბესიკური შინაგანი რითმების გარეშე გამოიყენეს. თანამედროვე ქართულ პოეზიაში ბესიკურითაა დაწერილი ორიგინალური თუ თარგმნილი სონეტები. მიქაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 341.
წახაც-ქარის მონასტერი

წახაც-ქარის მონასტერი (სომხ. Ցախաց քար Վանք) — სამონასტრო კომპლექსი სოფელ ეღეგისსა და ჰორბატეღს შორის, ვაიოცძორის პროვინციაში, (სომხეთი). მონასტერი მდებარეობს სმბატაბერდის ციხესიმაგრიდან მცირე, ფეხით სავალ მანძილზე. წახაც-ქარის მონასტრის შესასვლელში რამდენიმე ხაჩქარი დგას. Paolo Cuneo: Architettura Armena dal quarto al diciannovesimo secolo. Band 1. De Luca Editore, Rom 1988, S. 396f Armcamping.com: Tsakhats Kar Monastery (Article written in Armenian) დაარქივებული 2010-10-16 საიტზე Wayback Machine. Armeniapedia.org: Tsakhats Kar Monastery[მკვდარი ბმული] FindArmenia.com: Tsaghats Kar Monastery Complex დაარქივებული 2010-11-25 საიტზე Wayback Machine. Rick Ney: Vayots Dzor. Tsaghats Kar. დაარქივებული 2013-12-18 საიტზე Wayback Machine. Tsakhats Kar Monastery. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: წახაც-ქარის მონასტერი
ზორავორის ღვთისმშობლის ეკლესია

ზორავორის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցի) — ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ნგრევას გადარჩენილი ეკლესია სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. თავდაპირველად იწოდებოდა როგორც ღვთისმშობლის ეკლესია. მოგვიანებით ეწოდა ზორავორი (ნიშნავს ძლიერს) იმ მიზეზით, რომ სწორედ ეს ადგილი ითვლება ზორავორის ბიბლიის ადგილსამყოფლად. ეკლესია მდებარეობს კენტრონის რაიონში. როგორც ცნობილია ის 1694 წელს დასრულდა და დღესაც მოქმედია. XVII საუკუნის პირველ ნახევარში მოვსეს სუნეცმა ააშენა სამონასტრო კომპლექსი. კომპლექსი მოიცავდა ასტვაწაწინის (ღვთისმშობლის) ეკლესიას, წმინდა ანანიას პატივსაცემად აგებულ სამლოცველოს, პალატებსა და სხვა რამდენიმე ნაგებობას. კომპლექსში შედიოდა სასულიერო სკოლაც. ფილიპიოს I-ის (1632-1635) კათოლიკოსობის დროს მოხდა ახალი ნაგებობების აშენება, თუმცა 1679 წლის მიწისძვრამ ახალი ნაგებობი გაანადგურა. დღევანდელი ეკლესია 1693-1694 წლებში აუშენებიათ. დაახლოებით 100 წლის შემდეგ კი გაურემონტებია კათალიკოს ლუკას I-ს. გეგმით ტაძარი სამნავიანი ბაზილიკაა. მთავარი დარბაზის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს საკურთხეველი. ექსტერიერი და ინტერიერი გამოირჩევა სიმარტივით. ამის მიუხედავად ტაძარს მაინც ახასიათებს არქიტექტურული მრავალფეროვნება. აქ შევხვდებით დეკორატიულ სვეტებს და რამდენიმე XVII საუკუნით დათარიღებულ ხაჩქარს. საბჭოთა კავშირის პერიოდში ეკლესია მიუხედავობის გამო ძალიან დაზიანდა. თუმცა სოციალისტური სტრუქტურის დამხობის შემდეგ გარემონტდა როგორც ზორავორი, ასევე წმინდა ანანიას სამლოცველო და აშენდა ახალი საცხოვრებელი ბერებისათვის. ზორავორის ღვთისმშობლის ეკლესია სამრეკლო და ორნამენტები მის ქვეშ ეკლესიის ექსტერიერის ნაწილი ეკლესიის საკურთხეველი ხაჩქარი წმინდა ანანიას სახელობის სამლოცველო ↑ Surp Zoravor Astvatsatsin Church ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზორავორის ღვთისმშობლის ეკლესია
ყბაჩამ დაიგვიანა

ყბაჩამ დაიგვიანა — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. სოფლელ თევდორეს ცოლის გარდაცვალების შემდეგ ერთი ბრმა შვილი — თინა დარჩება. თინა ამავე სოფლელ ყბაჩას უყვარს. თუმცა მალე ის სურამში წავა სამუშაოდ და თინაც მალევე დაივიწყებს. თინას ქალაქიდან ჩამოსული სოლო შეუყვარდება. შეპირდება, რომ ქალაქში ჩაიყვანს, ხელს მოაწერენ და თვალზეც ექიმს გაასინჯებს. მაგრამ სოლო ავად გახდება და სოფელში ვერ ბრუნდება. თინა გადაწყვეტს მის მოსაძებნად მარტო წავიდეს თუმცა გზაში მოტყუებით ვიღაც კაცი სახლში გაიტყუებს. თინა გამოიქცევა და შველას ითხოვს. მას მოხუცი ქალი მარიამი შეხვდება და დაეხმარება. ქალაქში სოლო ექიმთან მიიყვანს და თინას თვალი აეხილება. სოფელში დაბრუნებისას მას ყბაჩა დახვდება,რომელიც თხოვს, რომ ცოლად გაყვეს, თუმცა თინა ეუბნება, რომ მან დააგვიანა. „თინა“ — თევდორე გლეხის ბრმა შვილი. „თევდორე“ — გლეხი. „სოლო“ — ქალაქელი მუშა. „ყბაჩა“ — ახალგაზრდა სოფლელი გლეხი. ჯავახიშვილის მოთხრობების კრებული goodreads.com-ზე
BMW 8 სერია

BMW-ს 8 სერია (ძარის ნომერი: E31) — BMW-ს მიერ E24 ბაზაზე შექმნილი გრან-ტურიზმო. გამოდიოდა 1989-1999 წლებში 8 ცილინდრიანი (V8) და 12 ცილინდრიანი (V12) ძრავებით. მიუხედავად იმისა, რომ ის იყო 6 სერიის მემკვიდრე, აღმოჩნდა სრულიად ახალი კონცეფცია BMW-ს წარმოებაში, რომელიც იყო უფრო მაღალი კლასის და სიმძლავრის მქონე ავტომობილი. საბაზრო ღირებულებაც შესაბამისად უფრო მეტი იყო ვიდრე 6 სერიის. მიუხედავად მისი მაღალი სიმძლავრისა სერიულ წარმოებაში ჰქონდა სიჩქარის ელექტრონული შეზღუდვა და ავითარებდა მაქსიმუმ 250 კმ/ს სიჩქარეს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: BMW 8 სერია Clube31 BMW Club E31 NL დაარქივებული 2022-03-27 საიტზე Wayback Machine. 8er.org E31.net Pictures of BMW M8 დაარქივებული 2018-06-19 საიტზე Wayback Machine.
კათოღიკე ეკლესია

კათოღიკე ეკლესია (სომხ. Սուրբ Աստվածածին Կաթողիկե եկեղեցի) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, კენტრონის რაიონში. ეკლესია XIII საუკუნით თარიღდება. 1679 წლის ერევნის მიწისძვრის შემდეგ ტაძარი თითქმის ბოლომდე დაინგრა და 1693 - 1695 წლებში აღდგა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კათოღიკე ეკლესია“ ვიკისაწყობში. Araratian Patriarchal diocese დაარქივებული 2012-10-23 საიტზე Wayback Machine. Mother See of Holy Echmiadzin დაარქივებული 2011-05-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ Katoghike church
ავანის ბაზილიკა

ავანის ბაზილიკა (სომხ. Ավանի Սուրբ Աստվածածին Կաթողիկե Եկեղեցի) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, ავანის რაიონში. ავანის ბაზილიკა ერევნის უძველესი მოქმედი ეკლესიაა. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio Armenian Architectural Studies: Avan Church დაარქივებული 2009-09-08 საიტზე Wayback Machine. Armeniapedia.org: Avan Church დაარქივებული 2008-11-24 საიტზე Wayback Machine. FindArmenia.com: Avan Cathedral დაარქივებული 2010-11-24 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ავანის ბაზილიკა
ეღვარდის ეკლესია

ეღვარდის ეკლესია (სომხ. Եղվարդ եկեղեցի; Surp Astvatsatsin) — XIV საუკუნის ტაძარი სომხეთის კოტაიქის პროვინციაში. ეკლესიის დიდი ნაწილი უაღრესად მდიდარი ჩუქურთმებითაა დაფარული. თითოეული მხარე გაფორმებულია სხვადასხვა ლამაზი მოტივებითა და გეომეტრიული ფიგურებით. ტაძრის მიმდებარედ არის სამლოცველოს ნაშთები, ხაჩქარები და საფლავები. ეღვარდის ეკლესიის ხედი წინა ფასადი ეღვარდის ეკლესიის წინა მხარე Armeniapedia.org: Yeghvard Church & Katoghike Church FindArmenia.com: Surp Astvatzatzin (Surp Nshan) Church of Yeghvard დაარქივებული 2010-11-24 საიტზე Wayback Machine. Yeghvard Church დაარქივებული 2011-07-26 საიტზე Wayback Machine. Virtual Tour to Yeghvard St.Astvatsatsin church დაარქივებული 2013-03-18 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეღვარდის ეკლესია