laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რაციონალიზმი

რაციონალიზმი, ასევე რაციონალისტური მოძრაობა — ფილოსოფიური დოქტრინა, რომლის მტკიცებით სინამდვილის შეცნობა შეიძლება განსჯითა და ფაქტების ანალიზით, რწმენის, დოგმის ან რელიგიური სწავლების ნაცვლად. მის თავდაპირველ ფესვებს პლატონთან მივყავართ. იდეოლოგიითა და მოწოდებით რაციონალიზმი გარკვეულწილად ჰუმანიზმისა და ათეიზმის მსგავსია, ვინაიდან ის იძლევა რელიგიურ ან ზებუნებრივ რწმენათა გარეთ სოციალური და ფილოსოფიური შემეცნების საფუძვლებს; თუმცა რაციონალიზმი ამ ორი მიმართულებისგან განსხვავდება, რაც შემდგომში მდგომარეობს: როგორც სახელი მიუთითებს, ჰუმანიზმი ხალხის თვითშეგნებასა და საყოველთაო ღირებულებებზე ამახვილებს ყურადღებას. მაშინ როდესაც რაციონალიზმი ჰუმანიზმის მთავარი კომპონენტია, ამასთან ჰუმანიზმის ძლიერი კომპონენტია, ასევე, ეთიკაც, რასაც რაციონალიზმი არ ითვალისწინებს. შედეგად, რაციონალისტობა ჰუმანისტობას არ ნიშნავს. ათეიზმი, ღმერთის ან ღვთიურის ურწმუნობა, შეიძლება ნემისმიერ ბაზას ან საერთოდ არანაირ ბაზას ეყრდნობოდეს, მაშასადამე მას რაციონალიზმი არ სჭირდება. უფრო მეტიც, თავად რაციონალიზმი არც ამტკიცებს და არც უარყოფს ათეიზმს. თუმცა ეს ისტორიულად ასე არ იყო. დღესდღეობით მოღვაწე რაციონალისტთა უმეტესობა, ყველა თუ არა, მათ შორის ისეთი მეცნიერი, როგორიცაა რიჩარდ დოკინზი და აქტივისტი სანალ ედამარუკუ, ათეისტები არიან. რელიგიური დისკუსიის ფარგლებს გარეთ, რაციონალიზმის დისციპლინა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს უფრო ვრცლად, მაგ. პოლიტიკურ ან სოციალურ საკითხებში. ამ შემთხვევებში რაციონალური პერსპექტივის განმსაზღვრელი თვისებაა ემოციის, ტრადიციისა და გავრცელებულ რწმენათა უარყოფა. XX საუკუნის შუა რიცხვებში არსებობდა ორგანიზებული რაციონალიზმის ძლიერი ტრადიცია, რომელზეც განსაკუთრებული ზეგავლენა მოახდინეს თავისუფალმა მოაზროვნეებმა და ინტელექტუალებმა. მაგ. დიდ ბრიტანეთში რაციონალიზმი წარმოდგენილია „რაციონალისტური პრესის ასოციაციით“, რომელიც 1899 წელს დაფუძნდა. რაციონალიზმს ამ გაგებით მცირე საერთო აქვს კონტინენტური რაციონალიზმის ისტორიულ ფილოსოფიასთან, რომლის პროპაგანდისტები იყვნენ რენე დეკარტი და გოტფრიდ ვილჰელმ ფონ ლაიბნიცი. XVII და XVIII საუკუნეების ბრიტანული ემპირიზმი და ადრეული XX საუკუნის ლოგიკური პოზიტივიზმი, რომელიც გააფრთებით ეწინააღმდეგებოდა კონტინენტურ რაციონალიზმს, ზოგიერთ ასპექტებში დღევანდელი გაგების რაციონალიზმთან შედარებადია. შესაბამისად, ემპირიულ მეცნიერებაზე დაყრდნობა ხშირად თანამედროვე რაციონალიზმის კვაკუთხედად მოიაზრება. თავისუფალი აზროვნება სკეპტიციზმი დეიზმი რაციონალისტური ინტერნაციონალი რელიგიური თავისუფლება უნივერსიზმი რაციონალისტ ინტერნაციონალი. დაარქივებული 2001-02-02 საიტზე Wayback Machine. რაციონალისტური პრეს ასოციაცია. დაარქივებული 2021-01-01 საიტზე Wayback Machine. რაციონალიზმის ასი წელიწადი, ჯიმ ჰერიკის მიერ. დაარქივებული 2006-02-20 საიტზე Wayback Machine.
ელფები

ელფები (გერმ. elf — თეთრი (alb-ისგან) — ზღაპრული ხალხი გერმანულ, სკანდინავიურ და კელტურ ფოლკლორში. ლიტერატურაში ხანდახან გვხვდება ალბები (ალფები) — álfr - სკანდინავ.), სიდები (sidhe - ძვ. ირლ.). სხვადასხვა ქვეყნის მითოლოგიაში ელფები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან, მაგრამ მათი საერთო დახასიათების მიხედვით, ისინი არიან ნათელი ფერის, ქერათმიანი არსებანი, ტყის სულები, რომლებიც ადამიანებს ემეგობრებიან. ელფებს ზღაპრებისა და ლეგენდების გარდა, მეტწილად ფანტაზიის ჟანრის ლიტერატურაში ვხვდებით გნომებთან, გობლინებთან და ტროლებთან ერთად. ზოგიერთ ნაწარმოებში კი ელფებსა და ფერიებს შორის განსხვავებაც ფაქტობრივად არ არსებობს. გერმანიკულ ენებში "elf" ტიპის სიტყვები შემდეგნაირად გვხვდება: დანიური სახელწოდება "elv", ანგლო-საქსური "aelf", შვედური "alv", ნორვეგიული "alv" და ისლანდიური "alf-ur", რაც გერმანიკულ ხალხებში ამ სიტყვის საერთო ძირზე მეტყველებს. სიტყვა "ელფის" ზუსტი მნიშვნელობის დადგენისას ენათმეცნიერები ვერ თანხმდებიან, თუმცა ყველაზე გავრცელებული მოსაზრებით, ეს სიტყვა ლათინურ "ალბს" (თეთრს) უნდა უკავშირდებოდეს. არსებობს მოსაზრებაც, რომ ელფი ვალიური ან ირლანდიური სიტყვიდან "ellyl"/"aillil" მომდინარეობს, რაც "ნათელს", "ელვარეს" ნიშნავს და შუმერულ "ელლუს" უთანაბრდება (იგივე მნიშვნელობით). ჰანს კრისტიან ანდერსენი. 1842. ვარდის ელფი (დანიური ორიგინალი: Rosen-Alfen). ჰანს კრისტიან ანდერსენი. 1845. ელფების მთა (დანიური ორიგინალი: Elverhøi). ენდრიუ ლენგი. 1884. პრინცესა არავინ დაარქივებული 2004-09-04 საიტზე Wayback Machine. .
პორტუგალიელი პაპების სია

პორტუგალიელი პაპების სია - 2 რომის პაპი იყო პორტუგალიური წარმოშობისა. დამასუს I, 366–384. იოანე XXI, 1276–1277. ესპანელი პაპების სია გერმანელი პაპების სია ფრანგი პაპების სია ბერძენი პაპების სია
ვეძისი

ვეძისი — უბანი თბილისის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, საბურთალოს რაიონში. წარსულში ვეძისი ქალაქისპირა სოფელი იყო. უბნის სახელი წარმოშობილია ქართული სიტყვიდან „ვეძა“ — „მომჟაო წყარო ბუნებით; მჟავე წყარო, მლაშე წყალი“ (საბა). სოფელი ვეძისი მდებარეობდა თბილისის ჩრდილო-დასავლეთით, მტკვრის მარჯვენა მხარეს და ეკავა ახლანდელი სიმონ კანდელაკის ქუჩა და მისი მიმდებარე ტერიტორია. სოფელ ვეძისს სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან „საგაბაშვილო“ ემიჯნებოდა, დასავლეთით და ჩრდილოეთით — ნახშირგორისა და დიღმის (დიღმელთა) მამულები. ვეძისის შესახებ მეტად მწირი ცნობებია შემორჩენილი. დოკუმენტების მიხედვით, იგი XVIII საუკუნის 20-იან წლებში სახასო სოფელი ყოფილა. 1723 წელს, თბილისის დაკავების შემდეგ. კახეთის მეფეს კონსტანტინე II-ს იგი ციციშვილისთვის უბოძებია. ვეძისში, როგორც ჩანს, ძირითადად მევენახეობას მისდევდნენ. 1733 წლის დოკუმენტი გვაუწყებს, რომ ვეძელები თურქების სასარგებლოდ იხდიან „კულუხს“ (ღვინის გადასახადს). ვეძისში, ციციშვილების გარდა, ყმა-გლეხებს ფლობდნენ თარხნიშვილები, სოლოღაშვილები, თუმანიშვილები. ჯერ კიდევ XX საუკუნის 30-იან წლებში იყო ორი სოფელი — ქვემო ვეძისი და ზემო ვეძისი. ქალაქის ტერიტორიას შემოუერთდა XX საუკუნის 40-50-იან წლებში. 1993 წლიდან უბანში აღინიშნება სახალხო დღესასწაული (დღეობა) — ვეძისობა. ბერიძე თ., ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977. ბერიძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.
ინოკენტი IV

ინოკენტი IV (ლათ. Innocentius PP. IV; ერისკაცობაში სინიბალდო ფიესკო; დ. 1195 — გ. 7 დეკემბერი, 1254) — რომის პაპი 1243–1254 წლებში. სინიბალდო ფიესკო განაგრძობდა პაპ გრიგოლ IX-ის დროს დაწყებულ ბრძოლას გერმანელ იმპერატორ ფრიდრიხ II შტაუფენთან. ლიონის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე (1245) ფრიდრიხ II მწვალებლად და ტახტიდან გადაყენებულად გამოაცხადა. ფრიდრიხ II-ის გარდაცვალების (1250) შემდეგ ებრძოდა მის მემკვიდრეს კონრად IV-ს. მხარს უჭერდა ტევტონურ ორდენს და მის დამპყრობლურ პოლიტიკას დასავლეთ ევროპაში. 1245 წელს მონღოლთა დიდ ხანთან დიპლომატიური მისიით გაგზავნა პლანო კარპინი. ინოკენტი IV ცნობილი იურისტი იყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 166.
ტროლები

ტროლები (შვედ. Troll, მრ. რ. Trollen) — სკანდინავიური მითოლოგიის თანახმად ადამიანისადმი მტრულად განწყობილი არსებანი, მთის სულები, რომლებიც ქვებთან ასოცირდებიან. ტროლები ხშირად გვხვდებიან ფენტეზის ჟანრის ლიტერატურაში. Ármann Jakobsson (2006). "The Good, the Bad and the Ugly: Bárðar saga and Its Giants" in The Fantastic in Old Norse/Icelandic Literature, pp. 54–62. Available online at dur.ac.uk (archived version from March 4, 2007) Ármann Jakobsson (2008). "The Trollish Acts of Þorgrímr the Witch: The Meanings of Troll and Ergi in Medieval Iceland" in Saga-Book 32 (2008), 39–68. Kvideland, Reimund. Sehmsdorf, Henning K. (editors) (2010). Scandinavian Folk Belief and Legend. University of Minnesota Press. ISBN 978-0-8166-1967-2 Lindow, John (1978). Swedish Folktales and Legends. University of California Press. ISBN 0-520-03520-8 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტროლები
გობლინები

გობლინები — ზებუნებრივი ძალების მქონე ადამიანის მაგვარი არსებანი, რომლებიც მღვიმეებსა და გამოქვაბულებში ცხოვრობენ და მზის სინათლეს ერიდებიან. დასავლეთ ევროპულ მითოლოგიაში გობლინებს სხვადასხვაგვარი დახასიათებით ვხვდებით, ზოგჯერ მათ ურთიერთგამომრიცხავი უნარები აქვთ. გობლინებს უმეტესად ცეროდენა, მომაბეზრებელ არსებებად აღწერენ, თუმცა, უფრო კონკრეტული თვისებების დახასიათება საერთო ჭრილში არ ხერხდება, რადგანაც მათ სხვადასხვა ქვეყნისა თუ რეგიონის ფოლკლორი განსხვავებული უნარებით და ჩვევებით წარმოგვიდგენს. British Goblins: Welsh Folk-lore, Fairy Mythology, Legends and Traditions by Wirt Sikes Encyclopedia of Things That Never Were by Michael Page & Robert Ingpen The Complete Encyclopedia of Elves, Goblins, and Other Little Creatures by Pierre Dubois Goblins! and The Goblin Companion by Brian Froud Spirits, Fairies, Gnomes and Goblins: an Encyclopedia of the Little People by Carol Rose
გნომები

გნომები (ინგლ. Gnome) — გამოგონილი არსებანი, რომლებიც ევროპულ მითოლოგიაში (განსაკუთრებით რენესანსის პერიოდში) წარმოდგენილია, როგორც მიწისქვეშეთში მცხოვრები ჯუჯა კაცუნები. გნომებს ბევრ რამეში ადამიანებზე მეტი უნარი გააჩნიათ: უფრო მეტ ხანს ცოცხლობენ, მარტივად აყალბებენ ძვირფას ქვებს. ზოგიერთი მითის თანახმად, გნომები კეთილი და შრომისმოყვარე ხალხია და ადამიანებთან მეგობრული კონტაქტებიც აქვთ. გნომები დახელოვნებული მჭედლები არიან და ადამიანებისთვის სიკეთე მოაქვთ. მათ ზოგჯერ აიგივებენ ელფებთან. ლეგენდებში არსებობს გნომთა მიწისქვეშა სამეფოები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 194. ↑ Gnome. Encyclopaedia Britannica Online. ციტირების თარიღი: 12 March 2008.
ირმის ტბა

ირმის ტბა (ინგლ. Reindeer Lake) — მყინვარული წარმოშობის ტბა ლავრენტის მაღლობის ცენტრალურ ნაწილში, კანადაში. მდებარეობს 350 მეტრ სიმაღლეზე. ფართობი 6,3 ათასი კმ², სიღრმე 60 მ-მდე. ჩერჩილით დაკავშირებულია ჰუდსონის ყურესთან. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 225.
6 თებერვალი

6 თებერვალი — გრიგორიანული კალენდრის 37-ე დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 328 დღე (ნაკიან წელში - 329). 337 : იულიუს I აირჩიეს რომის პაპად. 1774 : სოლომონ I ანადგურებს ლეკთა და ოსმალთა ჯარებს. 1788 : მასაჩუსეტსი გახდა აშშ-ის მე-6 შტატი. 1946 : კორეაში შეიქმნა დროებითი მთავრობა. 38-ე პარალელით ქვეყანა გაიყო ორ ზონად: ჩრდილოეთი – საბჭოთა, სამხრეთი – ამერიკული. 1952: ელისაბედ II ბრიტანეთის დედოფალი ხდება. 2008 : ბათუმის პორტი და ნავთობტერმინალი ყაზახურმა სახელმწიფო კომპანია ყაზმუნაიგაზმა შეიძინა. 2010 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები ერთა თასზე პირველ შეხვედრას ატარებს. 2023 : თურქეთში, სირიის საზღვართან, 7,8 Mw სიმძლავრის მიწისძვრა მოხდა. 1664 : მუსტაფა II — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი 1695-1703 წლებში 1665 : ანა — ინგლისის და შოტლანდიის გაერთიანების შემდეგ დიდი ბრიტანეთის პირველი მეფე 1748 : ადამ ვაისჰაუპტი — გერმანელი ფილოსოფოსი 1756 : აარონ ბური — ამერიკელი პოლიტიკოსი 1807 :ეგნატე ბრიანჩანინოვი — სევასტოპოლელი ეპისკოპოსი 1832 : ჯონ ბრაუნ გორდონი — კონფედერაციული შტატების არმიის გენერალ-მაიორი. 1833 : ხოსე მარია დე პერედა — ესპანეთის ნოველისტი. 1879 : პედრო აგირე სერდა — ჩილელი სახელმწიფო მოღვაწე 1903 : სიკო დოლიძე — ქართველი კინორეჟისორი და სცენარისტი. 1911 : რონალდ რეიგანი — აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტი (1981–1989) 1911 : დიმიტრი თავაძე — ქართველი მხატვარი, სცენოგრაფი. 1912 : ევა ბრაუნი — წლების მანძილზე იყო ადოლფ ჰიტლერის რჩეული 1917 : ჟა ჟა გაბორი — უნგრელ-ამერიკელი მსახიობი. 1921 : მიხეილ თუმანიშვილი — ქართველი რეჟისორი. 1932: ფრანსუა ტრიუფო — ფრანგი რეჟისორი 1945 : ბობ მარლი — იამაიკელი მუსიკოსი და მომღერალი. 1950: ნატალი კოული — ამერიკელი მომღერალი 1952 : სტივენ კალაჰანი — ამერიკელი მწერალი 1954 : ავთანდილ იაშვილი — ქართველი ბიზნესმენი და საზოგადო მოღვაწე 1959 : კენ ნელსონი — ბრიტანელი პროდიუსერი. 1963 : ხოსეპ ბართომეუ — ესპანელი მეწარმე. 1971: ზურაბ გეწაძე — ქართველი რეჟისორი და მსახიობი 1971 : მელისა დოდა — ალბანელი პოლიტიკოსი. 1986 : სოფო ნიჟარაძე — ქართველი მომღერალი 1992 : კონსტანტინე გაბაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი 1992 : სოლომონ კვირკველია — ქართველი ფეხბურთელი 1791 : ბესიკი — ქართველი პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე. 1793 : კარლო გოლდონი — იტალიელი დრამატურგი. 1952 : ჯორჯ VI — დიდი ბრიტანეთის მეფე. 2024 : სებასტიან პინიერა — ჩილეს ყოფილი პრეზიდენტი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: დედა ქსენია ბაბილა, ტიმოთე და აღაპი ღირსი მაკედონი ქსენია პეტერბურგელი ღირსი დიონისე პავლე, პავსირიუსი და თეოდოტიონი ფილონი კოლპასტიელი გერასიმე ველიკოპერმელი იოანე ყაზანელი აგრეთვე: ახალი ზელანდია : ახალი ზელანდიის დღე (1840). ლაპლანდია : ლაპონების (საამების) ეროვნული დღე. სხვა თვეები:
ილიამნის ტბა

ილიამნის ტბა (ინგლ. iliamna) — მყინვარულ-ტექტონიკური წარმოშობის უდიდესი ტბა ალასკაზე. ფართობი დაახლოებით 2,1 ათასი კმ². მდებარეობს ალეუტის ქედის ჩრდილოეთ შტოქედებს შორის. ტბის ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაპირი დაბალია, სამხრეთი და აღმოსავლეთი — მაღალი. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. მდინარე კვიჩაკით ილიამნა დაკავშირებულია ბრისტოლის ყურესთან (ბერინგის ზღვა). მდიდარია თევზით. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 106-107.
კიოგა

კიოგა (ინგლ. Kioga, Kyoga) — ტბა აფრიკაში, უგანდაში. 1 029 მეტრ სიმაღლეზე, ფართობი დაახლოებით 2 590 კმ2, სიღრმე 3-5 მ. ნაპირები ძლიერ შეჭრილ-შემოჭრილია. კიოგა ვრცელი წყალსატევის რელიქტია, რომელიც მოიცავდა ვიქტორიას ტბას. დაფარულია ლერწმითა და პაპირუსით. ტბაში გადის მდინარე ვიქტორია-ნილოსი. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია Lakes and rivers in Uganda Lake Kyoga დაარქივებული 2011-05-23 საიტზე Wayback Machine. (World Lakes Database) Modelling Lake Kyoga დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine. (Environmental Impact Assessment Centre, Finland)
ბონიფაციუს IV

ბონიფაციუს IV (ლათ. Bonifatius PP. IV; დ. 550 — გ. 8 მაისი, 615) — რომის პაპი 608–615 წლებში. პაპი არ იყო პოპულარული, რადგან მისი მმართველობის თან ახლდა სხვადასხვა სახის კატასტროფები. იგი შერაცხულია წმინდანად. მოხსენიების დღეა 25 მაისი. ენციკლოპედია „ბრიტანკა“
ადეოდატუს I

ადეოდატუს I (ლათ. Adeodatus PP. I; დ. უცნობია — გ. 8 ნოემბერი, 618) — რომის პაპი 615–618 წლებში. პაპი დაიბადა რომში იპოდიაკონის ოჯახში. იგი შერაცხულია წმინდანად. მოხსენიების დღეა 8 ნოემბერი. გარდაიცვალა შავი ჭირისაგან. Claudio Rendina, Donatella Paradisi, Le strade di Roma. Volume 1, S. 46. ISBN 88-541-0208-3 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ადეოდატუს I
გუსტავ ლანი დე მონტებელო

გუსტავ-ოლივიე ლანი, ბარონი დე მონტებელო (ფრანგ. Gustave-Olivier Lannes, baron de Montebello) (* 4 დეკემბერი, 1804, პარიზი; † 29 აგვისტო, 1875, ბლოსევიი) – ფრანგი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი. გუსტავი იყო საფრანგეთის მარშლის ჟან ლანისა და მისი მეუღლის ლუიზა-ანტუანეტა დე გუენოკის ვაჟი. 1830-1840 წლებში იგი კავალერისთა რაზმის ოფიცრად მსახურობდა ალჟირში. 1841 წელს იგი პოლონეთში იბრძოდა და 1851 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ საფრანგეთის არმიის გენერალი და იმპერატორ ნაპოლეონ III-ის ადიუტანტი გახდა. 1855 წელს მას დივიზიის გენერლის წოდება მიენიჭა. 1861 წელს ხელმძღვანელობდა დიპლომატიურმისისა რომის პაპის კარზე და მომდევნო 1862 წელს რომში სატციონირებული ფრანგული ჯარების მთავარსარდლად დანიშნა. 1867 წელს იგი სენატორი გახდა. 1869 წელს მან ყველა დაკავებული თანამდებობა დატოვა და პენსიაზე გავიდა. 1875 წლის 29 აგვისტოს იგი ბლოსევიის სასახლეში ჰავრის მახლობლად გარდაიცვალა.
ბონიფაციუს V

ბონიფაციუს V (ლათ. Bonifatius PP. V; ერისკაცობაში ბონიფაჩო ფუმინი; დ. უცნობია — გ. 25 ოქტომბერი, 625) — რომის პაპი 619–625 წლებში. დაიბადა ნეაპოლში. პაპად აირჩიეს პატრიციების პროვოკაციების შედეგად. რეფორმა გაატარა ინგლისის ეკლესიაში. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
სევერინუსი

სევერინუსი (ლათ. Severinus PP.; დ. უცნობია — გ. 2 აგვისტო, 640) — რომის პაპი 640 წლის 28 მაისიდან 2 აგვისტომდე. დაიბადა რომში, იტალიაში. გარდაიცვალა პაპად არჩევიდან 2 თვეში. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
იოანე IV (პაპი)

იოანე IV (ლათ. Johannes PP. IV; დ. უცნობია — გ. 12 ოქტომბერი, 642) — რომის პაპი 640–642 წლებში. დაიბადა დალმაციაში. ლატერანში ააშენა სამლოცველო წმინდა ვენანტიას სახელზე. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
თეოდორ I (პაპი)

თეოდორ I (ლათ. Theodorus PP. I; დ. უცნობია — გ. 14 მაისი, 649) — რომის პაპი 642–649 წლებში. პალესტინელი ბერძენი. იერუსალიმის ეპისკოპოსის შვილი. მან გააკეთა კარდინალური დიკონი (დაახლოებით 640 წელს) და დაასრულა იოანე IV-ის მიერ დაწყებული საქმე. დაკრძალულია რომში. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ ბერძენი პაპების სია
კივუს ტბა

კივუ (ინგლ. Kivu, ფრანგ. Lac Kivu, კინიარუანდა — Ikiyaga cya Kivu) — ტბა აღმოსავლეთ აფრიკაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და რუანდის საზღვარზე. ფართობი — 2700 კმ², სიღრმე — 496 მ-მდე. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში, 1460 მეტრ სიმაღლეზე. ტბა წარმოიქმნა ვულკანური ლავებით ძველი მდინარეული ქსელის გადაკეტვის შედეგად. ნაპირები ციცაბოა და შეჭრილ-შემოჭრილი. ტბაში 150-ზე მეტი კუნძულია. მდინარე რუზიზით უკავშირდება ტანგანიიკის ტბას. ამავე ტბაზე მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი, მტკნარ წყლებში არსებული, კუნძული — იჯვი. წყალი სუსტად მომლაშოა. ტბა სანაოსნოა. მთავარი ნავსადგომები და ნავმისადგომებია: ბუკავუ, გომა (კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა), კისენი, მანგუგუ (რუანდა). აღმოაჩინა გერმანელმა მოგზაურმა ადოლფ ფონ გეტცენმა 1894 წელს. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 511.
სტეფანე II (არჩეული პაპი)

სტეფანე II (ლათ. Stephanus PP. IV; დ. უცნობია — გ. 25 მარტი, 752) — რომის პაპი 752 წლის 23-25 მარტს. გარდაიცვალა პაპად არჩევიდან ორ დღეში, ისე რომ არ მომხდარა მისი კორონაცია. ამ ფაქტის გამო მას ხშირად არ აღიარებენ პაპად. მისმა მომდევნო პაპმა მიიღო სახელწოდება სტეფანე II, რითაც ხაზი გაესვა ზემოაღნიშნულ ფაქტს. 1961 წელს ვატიკანის მეორე საეკლესიო კრებაზე შეთანხმდნენ, რომ პაპი არ შეიყვანონ პონტიფიკების სიაში, ხოლო მომდევნო ყველა სტეფანეს მიენიჭოს ორმაგი ნუმერაცია. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ლუი ნაპოლეონ ლანი

ლუი ნაპოლეონ ოგიუსტ ლანი (ფრანგ. Louis Napoléon Lannes; დ. 30 ივლისი, 1801, პარიზი — გ. 19 ივლისი, 1874, იქვე) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი. ლანი იყო საფრანგეთის მარშლის ჟან ლანისა და მისი მეუღლის ლუიზა-ანტუანეტა დე გუენოკის უფროსი ვაჟი. 1815 წელს მან ლუი XVIII-ისაგან საფრანგეთის პერის ტიტული მიიღო. 1830 წლის რევოლუციის შემდეგ იგი სახელმწიფო სამსახურში ჩადგა და როგორც სრულუფლებიანი მინისტრი გაგზავნილ იქნა დიპლომატიურიმისიისთ შვედეთში და მოგვიანებით იგივე დავალებით შვეიცარიაში. 1839 წლის 1 აპრილს იგი საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა, თუმცა რამდენიმე დღის შემდეგ (12 აპრილს) პოსტი მარშალ სულტს დაუთმო და თვითონ ელჩად იქნა გაგზავნილი ნეაპოლში. მოგვიანებით ნაპოლეონ ლანმა გიზოს კაბინეტში საზღვაო საქმეთა მინისტრის პოსტი დაიკავა და 1849 წელს მარნის დეპარტამენტში დეპუტატად აირჩიეს. 1858-1864 წლებში იგი ელჩად იყო სანქტ-პეტერბურგში. 1864 წელს არჩეულია სენატორად. ლუი-ნაპოლეონ-ოგიუსტ ლანი გარდაიცვალა 1874 წელს, პარიზში. Larousse encyclopédique en couleurs, France Loisirs, 1978.
ბელაქანი

ბელაქანი (აზერ. Balakən; ხუნძ. Билкан) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ბელაქნის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 378 მ სიმაღლეზე, მდინარე ბელაქნისწყალზე. შაქი-ზაქათალის რეგიონის ეკონომიკური ზონის ნაწილი. მოსახლეობის უმეტესობას აზერბაიჯანელები შეადგენენ, დაახლოებით მეხუთედი ხუნძები არიან, ცხოვრობენ ასევე ქართველები (ჰერები). XIII საუკუნეში ბელაქანისა და თელავის მმართველობა ჩაბარებული ჰქონდა სადუნ მანკაბერდელს. 1292 წელს ბელაქანში ქადაგებდნენ პიმენ სალოსი და ანტონ ნაოხრებულისძე. XIV საუკუნის ბოლოს ბელაქანიდან იმერეთში გადასახლდნენ წერეთლები, რათა თავი დაეღწიათ თემურლენგის ლაშქრობებისთვის. 1604 წელს ბელაქანი შედიოდა კახეთის სამეფოში. 1803 წლის 9 მარტს ბელქანი აღებულ იქნა რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორის გულიაკოვის მიერ. 1830-1840 წლებში ბელაქანი იყო ჭარ-ბელაქნის ოლქის ცენტრი. XX საუკუნის დასაწყისში ბელაქანის მოსახლეობა შეადგენდა 1629 ადამიანს. აქედან 12 ქართველი ქრისტიანი იყო, დანარჩენი ლეკები. 1918-1921 წლებში ქალაქი ბელაქანი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიოდა. 1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ბელაქანი, ზაქათალასა და კახთან ერთად, გადაეცა აზერბაიჯანის სსრ-ს. 1930 წლიდან გახდა ბელაქნის რაიონის ცენტრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 274. ჯანაშვილი მ., „საინგილო“ // ძველი საქართველო / თაყაიშვილი ე., ტ. II, ტფილისი: ელექტრო მბეჭდავი სტამბა სპირიდონ ლოსაბერიძის, 1913. — გვ. 78-79. ↑ World Gazetteer: Azerbaijan – World-Gazetteer.com
ბარსელონა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბარსელონა შეიძლება აღნიშნავდეს: ბარსელონა — ქალაქი ესპანეთში, კატალონიის დედაქალაქი. ბარსელონა — პროვინცია ესპანეთში. ბარსელონა — ქალაქი ვენესუელაში. ბარსელონა — ესპანეთის საფეხბურთო კლუბი. ბარსელონა — მეტროპოლიტენი ქალაქ ბარსელონაში.
Live at Hammersmith '84

Live at Hammersmith '84 — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის 1990 წელს გამოცემული საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილია 1989 წელს, ლონდონის ჰამერსმით ოდეონის თეატრში. ეს იყო რიგით მეოთხე გამოცემა ჯგუფის მიერ რადიოეთერისათვის ჩაწერილი საარქივო მასალებიდან. თავდაპირველად ჩანაწერი გადაიცა BBC-ს ეთერში. Live at Hammersmith 1984 AllMusic-ზე
დავით დოიაშვილი

დავით თეიმურაზის ძე დოიაშვილი („დოი“) (დ. 7 ოქტომბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი. დაიბადა ლიტერატურათმცოდნე თეიმურაზ დოიაშვილისა და მიმოზა სოსელიას ოჯახში. 1993 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახ. თეატრისა და კინოს ინსტიტუტის თეატრის სარეჟისორო ფაკულტეტი (მ. თუმანიშვილის სახელოსნო). 1998–2001 წლებში იყო თბილისის კ. მარჯანიშვილის სახ. თეატრის მთავარი რეჟისორი, 2004 წლიდან — ვ. აბაშიძის სახ. მუსიკალური კომედიისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, 2005 წლიდან — დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, ხოლო 2006-იდან — თეატრის მმართველის მოვალეობის შემსრულებელი. დადგმული აქვს არაერთი ცნობილი სპექტაკლი, მ. შ., განსაკუთრებული გამოხმაურება მოჰყვა დათო ტურაშვილის „ჯინსების თაობის“ დადგმას თავისუფალი თეატრის სცენაზე (2001 წელი). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2005). მიღებული აქვს თეატრალური „პრემია დურუჯი“ (2010), სანდრო ახმეტელის და კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიები. თეატრალური ინსტიტუტში ისააკ ბაბელის ”მარია” (1992) გუსტავ ფლობერის "მადამ ბოვარი”(1993) პ. უესის "მარკიზ დე სადი” (1996) მანანა დოიაშვილის "აი, ხე" დაარქივებული 2016-09-09 საიტზე Wayback Machine. (1997) მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინო-მსახიობთა თეატრში: რიუნოსკე აკუტაგავას „ცხოვრება იდიოტისა“ (1994). კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში: უილიამ შექსპირის „მეფე ლირი“ (1995), ანტონ ჩეხოვის „სამი და“ (1997), ოსკარ უაილდის „სალომეა“ (1998), ჟან მარსანი „მაყურებლისთვის ამის ნახვა აკრძალულია“, (1999). ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის ახალგაზრდულ თეატრში: ჟან ანუის „მედეა“ (1995). ბათუმის ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში: ვიქტორ დოლიძის ოპერა „ქეთო და კოტე“ (2005). ლონდონის West Yorkshire Playhouse დაარქივებული 2010-04-14 საიტზე Wayback Machine. თეატრში: არტურ მილერის „სეილემის პროცესი“ (1996) სანქტ-პეტერბურგის მარინის თეატრში: გაეტანო დონიცეტის „ლუჩია დე ლამერმური“ (2000). თავისუფალ თეატრში: დავით ტურაშვილის „ჯინსების თაობა“ (2001) ლუიჯი პირადელოს „ჰენრიხ IV“ (2003) მუსკომედიის თეატრში: „იყო და არა იყო რა ... ანუ საშობაო ზღაპარი“ "„სახლი საზღვარზე“ „მუსიკის ჰანგები“ „რისთავი „გაყრა“ უილიამ შექსპირი „მაკბეთი“, (2010) ედმონდ როსტანი „სირანო დე ბერჟერაკი“ (2011) მაქსიმ გორკი „ფსკერზე“ (2014) რიონოსკე აკუტაგავა „ცხოვრება იდიოტისა“ (2015) მარტინ მაკდონა „ბალიშის კაცუნა“ (2016) მეფე ირაკლი ჩარკვიანის მუსიკის მიხედვით „მე გადმოვცურავ ზღვას“ (2022) ზურაბ ანტონოვი „შეყრა“ (2019) ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. დოი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. Director: David Doiashvili David Doiashvili დაარქივებული 2011-10-20 საიტზე Wayback Machine.
20 Years of Jethro Tull

20 Years of Jethro Tull — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის ბოქს-სეტი, გამოცემული 1988 წელს. მასში შეტანილია ხუთი გრამფირფიტა: Radio Archives, Rare Tracks, Flawed Gems, Other Sides of Tull და The Essential Tull. აგრეთვე გამოვიდა სამი CD-ისგან და აუდიოკასეტისგან შემდგარი შემოკლებული ვერსიაც, 20 Years of Jethro Tull: The Definitive Collection. შენიშვნები: Sunshine Day იყო ჯგუფის მიერ გამოცემული პირველი სინგლი. იგი გამოვიდა 1968 წლის 6 თებერვალს. The Chateau D'Isaster Tapes სამი ნაწილისგან შედგება - Scenario, Audition და No Rehearsal. სამივე მოგვიანებით შეტანილი იქნა ალბომში Nightcap: The Unreleased Masters 1973–1991. წლების შემდეგ ეს სესია გამოიცა ალბომის A Passion Play სპეციალურ ბოქს-სეტში. სიმღერების უმეტესობა ასევე შეტანილია ჯგუფის სტუდიური ალბომის რე-მასტერინგებში. 17 და A Stitch in Time შემოკლებულია 7" სინგლისთვის (6:07 და 4:20-მდე). 17-ის ორიგინალური ვერსია Stand Up-ის 2010 წლის საკოლექციო ვერსიაში შევიდა. A Stitch in Time-ის ორიგინალური ვერსია დღემდე არსად მოიპოვება. ↑ Allmusic-ის მიმოხილვა