laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტერცეტი

ტერცეტი (იტალ. terzetto ლათ. — მესამე) — სამტაეპიანი სტროფი. როგორც წესი ტერცეტს იყენებენ სხვა აგებულების სტროფებთან შეხამებით. სონეტის მე-2 ნაწილი შედგება 2 ტერცეტისაგან. ტერცეტი იგივეა, რაც ტრისტიქი (ბერძ. tristichos). ასეთი სტროფით ლექსები იწერება, უპირატესად, ევროპულ ენებზე. ქართულ ლექსს არ უყვარს სამტაეპოვნება. Gero von Wilpert: Sachwörterbuch der Literatur. 8. Aufl. Kröner, Stuttgart 2013, ISBN 978-3-520-84601-3, S. 817. ტერცეტი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
კიმენი

კიმენი (ბერძ keimenon) — ბიზანტიური სასულიერო მწერლობის ჟანრი; წმინდანთა ცხოვრების პირველადი მარტივი ტექსტები გადაუკეთებელი რედაქციით. VIII - IX ს.ს.-ის მიჯნაზე საფუძვლად დაედო - ქართულ ჰაგიოგრაფიულ კრებულ - „მრავალთავს“. მოგვიანებით დაიწყო კიმენთა გადამუშავება, თარგმანება. X ს.-ში საქართველოში ითარგმნება ბიზანტიური კიმენები; მათი ტექსტები გამოცემულია კ. კეკელიძის მიერ 1918 და 1964 წლებში.
დედოფალ ლუიზას ხიდი

დედოფალ ლუიზას ხიდი (გერმ. Königin-Luise-Brücke; ლიეტ. Karalienės Luizos tiltas) — სასაზღვრო საავტომობილო ხიდი მდ. ნემანზე, დამაკავშირებელი სოვეტსკისა (რუსეთის ფედერაციის კალინიგრადის ოლქი) — პანემუნთან (ლიეტუვა). ხიდმა სახელწოდება მიიღო პრუსიის დედოფლის ლუიზას პატივსაცემად. «Мост Королевы Луизы» в Калининградском историко-художественном музее (сайт «Музеи России»)
სპარსეთის ყურის ომი

„სპარსეთის ყურის ომი“ შეიძლება ნიშნავდეს: სპარსეთის ყურის პირველი ომი — ომს ერაყსა და ირანს შორის 1980-1988 წლებში. სპარსეთის ყურის მეორე ომი — 1990-1991 წლებში ერაყის მიერ ქუვეითის ანექსიის შედეგად წარმოშობილ ომს ერაყსა და 34 ქვეყნის კოალიციას შორის, რომელთაც მეთაურობდათ აშშ. სპარსეთის ყურის მესამე ომი — 2003 წელს დაწყებულ ომს ერაყსა და 48 ქვეყნის კოალიციას შორის, რომელთაც მეთაურობენ აშშ და დიდი ბრიტანეთი.
კოდექსი

კოდექსი (codex) — ლათინური სიტყვაა და „წიგნს“ ნიშნავს. კოდექსი კოდიფიცირებულ კანონთა, ნორმათა კრებულს წარმოადგენს. იგი არის ერთიანი სისტემატური საკანონმდებლო აქტი, რომელიც საზოგადოებრივი ურთიერთობის რომელიმე სფეროს არეგულირებს. საქართველოს კოდექსები საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა
სითიხათუნი

სითიხათუნი, საქართველოს დედოფალი; ზაზა ფანასკერტელის ქალიშვილი და მეფე ვახტანგ IV-ის მეუღლე. სითიხათუნი უშვილოდ გარდაიცვალა, ვახუშტის ცნობით, 1444 წელს. დაკრძალულია მეუღლესთან ერთად ბანას ტაძარში (ტაო).
კაკაჩა

კაკაჩა (ლათ. Buteo) — მტაცებელ ფრინველთა გვარი ქორისნაირთა რიგისა. ცნობილია 26-31 სახეობა, გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, აფრიკაში, მადაგასკარზე, ჰავაის კუნძულებზე, ამერიკაში. საქართველოში ბინადრობს ჩვეულებრივი კაკაჩა (ლათ. Buteo buteo), ხოლო ზამთარში შემომფრენია ფეხბანჯგვლიანი კაკაჩა (ლათ. Buteo lagopus). კაკაჩის სხეულის სიგრძე 46-57 სმ აღწევს, ფრთების შლილი 110-130 სმ. დედალი ტანად მამალზე დიდია. იკვებებიან თაგვისებრი მღრღნელებით, პატარ-პატარა ფრინველებით და სხვა. საქართველოში ჩვეულებრივი კაკაჩის 2 ქვესახეობა გვხვდება: ქარცი კაკაჩა (ლათ. Buteo buteo vulpinus), რომელიც მცირე კავკასიონზე ბუდობს და კავკასიური კაკაჩა (ლათ. Buteo buteo menetriesi), რომელიც მეტწილად კავკასიონზე გვხვდება, სასარგებლო ფრინველია, საჭიროებენ დაცვას. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 324. ↑ კაკაჩა (TSN 175349). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
პოემა

პოემა (ბერძ poiema — ქმნილება, შემოქმედება) — მხატვრული ლიტერატურის ჟანრია. ლექსად დაწერილი მრავალი თავისაგან შემდგარი ეპიკური, ან ლირიკული ხასიათის ნაწარმოები. 1. ძველი პოემა — ეპოპეა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია დიდი ამბავი, კომპოზიციური სირთულე, დიდი მოცულობა, მოქმედების ფართოდ გაშლა, დროის დიდი მონაკვეთი, პერსონაჟების სიმრავლე, ზოგჯერ გმირთა მოქმედების იდეალიზაცია, ამბის ჰიპერბოლური გადმოცემა, დინჯი, დარბაისლური კილო. ძველი პოემა ხალხურ ეპოსში იღებს სათავეს. 2. ახალი პოემა, რომლის ჟანრული თავისებურების გამოვლენა, გაფორმება რომანტიზმთან არის დაკავშირებული. შედარებით პატარა მოცულობისაა, არ აქვს რთული სიტუაციური ხლართი, დროის მონაკვეთი მცირეა. მისთვის დამახასიათებელია მწერლისა და გმირის სუბიექტური განწყობილების წინ წამოწევა, ლირიკული გადახვევები. ამბის ცენტრშია გმირი და მისი სულიერი განცდები, ლირიკული განწყობილება; მოხსნილია ტიპური „საპოემო“ ლირიკულ-ეპიკური საწყისების როგორც, ერთი მხრივ, პიროვნების პოზიციის, მეორე მხრივ, ისტორიულ-სოციალური, ან კოსმიური ძალების შეჯახება, ეპოპეისთვის ჩვეული გმირის ზვიადობა, უძლეველობა, უჩვეულობა. ახალ პოემაში ავტორი ერევა მოქმედების განვითარებაში, განცდის სიჭარბეში ვლინდება (ნიკოლოზ ბარათაშვილის „ბედი ქართლისა“, ილია ჭავჭავაძის „განდეგილი“, აკაკი წერეთლის „თორნიკე ერისთავი“, ვაჟა-ფშაველას „ბახტრიონი“ და სხვ.). თანამედროვე ლიტერატურაში პოემამ ჭარბად შეიძინა ლირიკული ელემენტი, ავტორისა და პერსონაჟის განცდები მიმართულებას აძლევს სიუჟეტის განვითარებას. ხშირად ამბავი იჩრდილება, გმირიც არა ჩანს, წინ ლირიკული (ხშირად პათოსამდე ასული) განწყობილებაა წამოწეული, რის გამოც პოემა ლირიკულ-ეპიკური ხასიათის ნაწარმოებად იქცევა. განვითარების მთელ მანძილზე პოემამ შეინარჩუნა ამბის ლექსად გადმოცემის ფორმა, რომანტიკული იერი შეიცვალა რეალისტური შინაარსით და ჩამოყალიბდა როგორც გალექსილი მოთხრობა. 3. მუსიკალური ფორმა; თავისუფალი სტრუქტურის პროგრამული სიმფონიური, საგუნდო, ან ხმიერ-საკრავიერი ნაწარმოები. პოემა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
მარო მაყაშვილი

მარიამ (მარო) მაყაშვილი (დ. 25 აგვისტო, 1902, — გ. 19 თებერვალი, 1921) — საქართველოს ეროვნული გმირი, მოწყალების და; დაიღუპა საბჭოთა რუსეთის ჯარებთან ბრძოლაში თბილისის მისადგომებთან. მარო მაყაშვილი დაიბადა თავადაზნაურთა ოჯახში. მამა, კონსტანტინე მაყაშვილი პოეტი და საქართველოს მწერალთა კავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი იყო; დედა, თამარ გაბაშვილი კი — მწერალ ეკატერინე გაბაშვილის ასული. დაამთავრა ქალთა ქართული გიმნაზია და სწავლა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე განაგრძო. წითელი არმიის შემოჭრის დღეებში, 19 წლის სტუდენტი მოხალისედ წავიდა ფრონტზე, წითელ ჯვარში ჩაეწერა მოწყალების დად და შეუერთდა კოჯრისკენ მიმავალ სანიტარულ რაზმს. 19 თებერვალს, ყუმბარის ნამსხვრევით სასიკვდილოდ დაიჭრა კეფაში. დაკრძალულია ქართველ იუნკრებთან ერთად ყოფილი სამხედრო ტაძრის ეზოში (ამჟამად საქართველოს პარლამენტის შენობის ტერიტორია რუსთაველის გამზირზე). შემორჩენილია მაყაშვილის დღიურები და წერილები. სამშობლოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პირველი მსხვერპლი — ქალის დაღუპვა მძიმედ განიცადა ქართველმა საზოგადოებრიობამ, რაც აისახა იმდროინდელ პრესაში, მას ქართველი ჟანა დ’არკი უწოდეს. დაკრძალეს 23 თებერვალს, სამხედრო ტაძრის გალავნის შიგნით, კოჯორში დაღუპულ ქართველ იუნკერებთან ერთად, ოღონდ საპირისპირო, ახლანდელი მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლის მხარეს. 2015 წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მარო მაყაშვილის სახელობის ბაღი გაიხსნა. მარო მაყაშვილის პატივსაცემად ზაქარია ფალიაშვილმა თავისი ოპერის დაისის მთავარ გმირს მისი სახელი — მარო — დაარქვა. 2015 წლის 24 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა, გიორგი მარგველაშვილმა მარო მაყაშვილს გარდაცვალების შემდეგ საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა. მარო მაყაშვილი გახდა პირველი ქალი, რომელსაც საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა. მარო მაყაშვილის დღიურების ფრაგმენტები დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. . დაიბეჭდა გაზეთ „კვირის პალიტრაში“, 18-24 თებერვალი, 2008. გაფითრებული თებერვლის ლანდი (მარო მაყაშვილი) დაარქივებული 2007-09-23 საიტზე Wayback Machine. , რეჟისორ გია ჭუბაბრიას ფილმი, 2005 წ. საქართველოს კინემატოგრაფიის ეროვნული ცენტრი. მარო მაყაშვილი ↑ ენციკლოპედია „თბილისი“, გვ. 648, წელი 2002. ↑ შეყვარებული მარო მაყაშვილი სიკვდილის წინ მამას „რაიმე ტკბილეულის“ გაგზავნას სთხოვდა. Droni.Ge
მოდეგა

მოდეგა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (კოჭიოს თემში), თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ახალქალაქ-ბაკურიანის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1960 მეტრზე, ახალქალაქიდან 26 კმ-ზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 163 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 57. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
მუჰამად სალიჰი

მუჰამად სალიჰი (დ. 1455, ხვარაზმი — გ. 1535, ბუხარა) — უბეკო პოეტი, წერდა ჩაღათაურ და სპარსულ ენაზე. 1499 წლიდან მსახურობდა შაიბანიდების კარზე. ჰეროიკულ პოემაში „შაიბანინამე“ დაწვრილებით აღწერა შუა აზიაში ბატონობისათვის თემურიდთა და შაიბანიდთა შორის ბრძოლა, რომლის მომსწრეც თვითონ იყო. მისი თხზულება თარგმნილია გერმანულ, რუსულ და სხვა ენებზე.
ვირვიჩა

ვირვიჩა, ვირვიტა (ლიეტ. Virvyčia, Virvytė) — მდინარე ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, ვენტის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ტელშიაის რაიონში მდებარე ბირჟულისის ტბიდან. მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ. მდიდარია თევზით. მდინარის სახელწოდება (ვარიანტი — ვირვიტე) ეწოდება ეთნოგრაფიულ ანსამბლს, მოსწავლეთა ბანაკს და (ვარიანტი — ვირვიჩა) იყო ლიეტუველი რევოლუციონერი პოეტი ქალის სალომეია ნერისის ფსევდონიმი. Jonas Zinkus; et al., eds. (1988). „Simno-Žvorūnė“. Tarybų Lietuvos enciklopedija. 4. Vilnius, Lithuania: Vyriausioji enciklopedijų redakcija. p. 576. et al.-ის დაწვრილებითი გამოყენება |editor=-ში (დახმარება) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვირვიჩა
კანარის ჩიტი

კანარის ჩიტი, კანარელი (ლათ. Serinus canaria) — მომცრო ტანის ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია კანარისა (აქედან სახელწოდება) და აზორის კუნძულებზე, მადეირაზე. XVI საუკუნეში შემოიყვანეს ევროპაში და გავრცელდა როგორც ტიპობრივი „გალიური ფორმა“. კარგად მრავლდება ტყვეობაში. გამოყვანილია გალობითა და ექსტერიერით განსხვავებული მრავალი ჯიში. მამალ კანარის ჩიტს მუცლის მხარე ყვითელი აქვს, ზურგის მხარე — მოყვითალო-მომწვანო, დედალს — მომწვანო შეფერილობა. სხეულის სიგრძე 12-14 სმ აღწევს. ქართულ ლიტერატურაში კანარის ჩიტს ზოგჯერ შეცდომით იადონს უწოდებდნენ. კანარის ჩიტის ერთ-ერთი ქვესახეობაა კანარიასებრი მთიულა (Serinus canaria serinus ), რომელიც გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში. მცირე აზიაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე და ევროპაში (ჩრდილოეთის გარდა). ბუდეს იკეთებს ხეზე. დებს 3-5 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 13 დღე. იკვებება მარცვლეულით. საქართველოში კანარის ჩიტის შემოფრენის ერთადერთი შემთხვევაა აღნიშნული (1896). ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 363.
დისნა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი დისნა შეიძლება აღნიშნავდეს: დისნა — მდინარე ლიტვასა და ბელარუსში დისნა — ქალაქი ბელარუსში
დისნა (მდინარე)

დისნა (ბელარ. Дзісна, ლიეტ. Dysna) — მდინარე ლიეტუვასა და ბელარუსში, დასავლეთის დვინის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ლიეტუვაში დისნაის ტბიდან. მდინარის დიდი ნაწილი მიედინება ბელარუსის ტერიტორიაზე. მდინარის სიგრძე 178 კმ. აუზის ფართობი - 8180 კმ2. ერთვის ჩრდილოეთ დვინას ქალაქ დისნასთან ახლოს. მდინარეზე მდებარეობს ბელარუსის ვიტებსკის ოლქის დაბა შარკოვშჩინა. მთავარი შენაკადებია - იანკა, აუტა, ელნიანკა. Dauguvos baseinas. Environmental Protection Agency at the Ministry of Environment of the Republic of Lithuania (2003-04-07). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-09-30. ციტირების თარიღი: 2011-09-25.
სიღნაღის მაზრა

სიღნაღის მაზრა — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში, ტფილისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი. ცენტრი — სიღნაღი. შეიქმნა 1801 წელს. გაუქმდა 1840 წელს, მაგრამ აღადგინეს 1845 წელს. სიღნაღის მაზრაში შედიოდა შემდეგი უბნები: ბაკურციხისა, კოდაღოსი, მაჩხაანისა (1901-დან ქვემო მაჩხაანის), შირაქისა და ალაზანგაღმა. სიღნაღის მაზრა საბოლოოდ გაუქმდა 1929 წელს. 1834 წლისთვის სიღნაღის მაზრის მოსახლეობა დიუბუა დე მონპერეს ცნობით იყო 45 000 ადამიანი. მონპერესვე ცნობით მაზრაში განვითარებული იყო მეღვინეობა-მევენახეობა, ვენახევს ეჭირა 3000 დესეტინა მიწა და ისხმებოდა 19840 პინტა ღვინო. მაზრის მევენახეობის რეგიონებს შორის გამოირჩეოდა უკანამხარი (ტიბაანი, ჭოტორი, ბოდე, მაღარო და მაჩხაანი) და წინამხარი (მუკუზანი, ახაშენი, ველისციხე, კარდენახი), სადაც უკეთესი ხარისხის ღვინოები მოდიოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 407. ↑ Акты, собранные Кавказской Археографической комиссией. Архив главного управления наместника Кавказского. Том I. Напечатан под редакцией, представителя комиссии ст.сов. Адольфа Петровича Берже. Тифлис. Типография Главного Управления Наместника Кавказского. 1866 год. Оглавление: Часть вторая: V. Вступление Грузии в Русское подданство и учреждение в ней правительство: 550. Постановление внутреннего в Грузии управления, Высочайше утвержденное в 12-й день сентября 1801 года, в Москве, стр. 437
დოტნუველე

დოტნუველე (ლიეტ. Dotnuvėlė) — მდინარე ცენტრალურ ლიეტუვაში, მდინარე ნევეჟისის მარჯვენა შენაკადი. სათავეს იღებს რადვილიშის რაიონში, მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ერთვის მდინარე ნევეჟისს ქალაქ კედაინიაისთან. Dotnuvėlė. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 1 (A-Grūdas). Vilnius, Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985, 447 psl.
სიქები

სიქები (პენჯაბ. ਸਿੱਖ [sɪkkʰ]) — სიქიზმის მიმდევრები. სიქების უმრავლესობა ეროვნებით პენჯაბელია. ცხოვრობენ უმთავრესად პენჯაბის (ინდოეთი) შტატში, თუმცა მათი ცალკეული ჯგუფები გაბნეულია ინდოეთის მთელ ტერიტორიაზე, ძირითადად მსხვილ ქალაქებში. სიქები ცხოვრობენ ასევე სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში, აფრიკაში, კუნძულ ფიჯიზე და სხვა რეგიონებში, სულ დაახლოებით 30 მილიონი ადამიანი. ტერმინი „სიქი“ მომდინარეობს სანსკრიტიდან — शिष्य [śiṣya], რაც მოწაფეს ნიშნავს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 406. The Sikhs In History: A Millennium Study by Sangat Singh, Noel Quinton King. New York 1995. ISBN 81-900650-2-5 A History of the Sikhs: Volume 1: 1469–1838 by Khushwant Singh. Oxford India Paperbacks (13 January 2005). ISBN 0-19-567308-5 The Sikhs by Patwant Singh. Image (17 July 2001). ISBN 0-385-50206-0 The Sikhs of the Punjab by J. S. Grewal. Published by Cambridge University Press (28 October 1998). ISBN 0-521-63764-3. Sikhs.org — სიქიზმის ძირითადი საიტი The BBC page on Sikhism SikhMuseum.com SikhPhilosophy.net ↑ Census of India. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ „UK Labour force survey replies by religion July to September 2008“. The Times. London. 30 January 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 ივნისი 2010. ციტირების თარიღი: 16 June 2010. ↑ Ember, Carol R. (2004). Encyclopedia of diasporas. Springer, გვ. 276. ISBN 0306483211. „The current estimate is 200,000 Sikhs“  ↑ 2001 Canadian Census – Sikh Population (PDF). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 აპრილი 2008. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ Sikhs in Australia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 მაისი 2009. ციტირების თარიღი: 14 May 2009. ↑ 2004 Sikh Population of Italy. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ Rana, Yudhvir. „Pak NGO to resolve issues of Sikh community“. The Times Of India. ციტირების თარიღი: 29 January 2011. ↑ 2011 Gurdwara Philippines: Sikh Population of the Philippines. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 დეკემბერი 2011. ციტირების თარიღი: 11 June 2011. ↑ Sikh Population of Kuwait. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ 2008 UNHCR report of religions and religious affiliations: Sikh Population of Indonesia. ციტირების თარიღი: 3 March 2009. ↑ Moliner, Christine. Estimate of French Sikh population 'Workshop on Indian Migration' at Laboratoire d’Anthropologie Urbaine/CNRS. Ph.d. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ნოემბერი 2006. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ Sikh Population of The Netherlands. ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ Sikh Population of Singapore (PDF). ციტირების თარიღი: 4 April 2008. ↑ Saathi, Jeevan. Sindhi Sikh Matrimony. Sindhi Sikh Online Matrimonial Service. Jeevansathi. ციტირების თარიღი: 17 May 2011. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიქები
კარდინალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით კარდინალი შეიძლება აღნიშნული იყოს: კარდინალი — კათოლიკურ ეკლესიაში რომის პაპის შემდეგ უმაღლესი სასულიერო პირი კარდინალი — ფრინველი
ლოხ-ნესი

ლოხ-ნესი (ინგლ. Loch Ness) — დიდი, ღრმა მტკნარწყლიანი ტბა გაერთიანებულ სამეფოში, შოტლანდიაში. ტბა ცნობილია მთელ მსოფლიოში ლოხ-ნესის ურჩხულის ლეგენდის წყალობით. მისი ფართობია 65 კმ2. ლოხ-ნესს უკავია მეორე ადგილი წყლის ზედაპირის ფართობის მიხედვით შოტლანდიის ტბებს შორის. ტბის მაქსიმალური სიღრმეა - 230 მეტრი. მის ნაპირზე არის ლოხ-ნესის ურჩხულის მუზეუმი.
ინგლისის პრემიერლიგა 2008-2009

2008–2009 წლების სეზონი იყო რიგით მე–17 მისი დაარსების თარიღიდან, 1992 წლიდან. მანჩესტერ იუნაიტედმა,რომელმაც პრემიერლიგის ხანგრძლივი პაექრობა მეთერთმეტედ მოიგო,წინა სეზონის მსგავსადაც შეძლო ტიტულის დაცვა.თამაშებმა,რომელთა განრიგი 2008 წლის 16 ივნისს იქნა გამოცხადებული,სტარტი 2008 წლის 16 აგვისტოს, შაბათს აიღო და 2009 წლის 24 მაისს დასრულდა. გათამაშებაში ოცმა გუნდმა მიიღო მონაწილეობა.მათ შორის იყო ის 17 გუნდი, რომლებმაც პრემიერლიგის წინა სეზონშიც მიიღეს მონაწილეობა და ის 3 გუნდი, რომლებმაც ჩემპიონლიგაში საპრიზო ადგილები დაიკავეს და აღზევდნენ პრემიერლიგაში. ახალი სეზონის დასაწყისში, კლუბებს ნება დართეს სათადარიგოთა სკამზე ხუთის ნაცვლად უკვე 7 ფეხბურთელი დაესვათ. ეს სეზონი აგრეთვე იმითაც იყო განსხვავებული, რომ თამაშები არ ტარდებოდა ახალი წლის დღეს, როგორც ეს ტრადიციადაა მიღებული ინგლისში.ამის მთავარი მიზეზი კი იყო ის, რომ საფეხბურთო ასოციაციის მატჩები, რომლებიც ტრადიციულად იანვრის პირველ შაბათს ტარდებოდა, 2009 წელს უკვე ახალი წლის დღეს იქნა გადმოტანილი. სეზონის პირველი გოლი არსენალელმა სამირ ნასრიმ გაიტანა პრემიერლიგაში ახლადაღზევებული ვესტ ბრომვიჩის წინააღმდეგ შეხვედრის მეოთხე წუთზე გახსნის მატჩში, 16 აგვისტოს.ასტონ ვილას ფორვარდმა გაბრიელ აგბონლაჰორმა კი სეზონის პირველი ჰეთ–თრიქი შეასრულა მანჩესტერ სიტის წინააღმდეგ, როდესაც 7 წუთში 3 გოლის გატანა შეძლო. მანჩესტერ იუნაიტედმა პრემიერლიგის ჩემპიონის ტიტული 2009 წლის 16 მაისს, არსენალთან 0–0 დამთავრებულ შეხვედრაში შეინარჩუნა. მათ პრემიერლიგის ჩემპიონობა მეთერთმეტედ, ინგლისში პირველი გუნდის წოდება კი უკვე მეთვრამეტედ მოიპოვეს და ამ მაჩვენებლით ლივერპულს გაუთანაბრდნენ. ეს იყო მეორე შემთხვევა, როდესაც მანჩესტერელებმა ტიტული ზედიზედ 3 წლის განმავლობაში შეინარჩუნეს. ვესტ ბრომვიჩი გახდა პირველი გუნდი, რომელიც ჩემპიონლიგაში დაქვეითდა ლივერპულთან საშინაო მატჩის 2–0 წაგების შემდეგ, 2009 წლის 17 მაისს. ჩემპიონლიგას ისინი მიდლსბროსთან და ნიუკასლთან ერთად შეუერთდნენ, რომლებიც სეზონის ბოლო ტურში, შესაბამისად, ვესტ ჰემთან და ასტონ ვილასთან დამარცხდნენ.ეს ნიშნავდა იმას, რომ ჰალი და სანდერლენდი დაქვეითებას გადაურჩნენ, მიუხედავად მანჩესტერთან და ჩელსისთან განცდილი მარცხისა.ეს იყო პირველი შემთხვევა 2005–2006 წლების სეზონის შემდეგ, როდესაც წინა სეზონში აღზევებული გუნდებიდან ორმა მათგანმა შეძლო ადგილის შენარჩუნება. ასტონ ვილამ, ევერტონმა და ფულემმა ევროპის ლიგის საგზური მიიღეს პრემიერლიგაში დაკავებული მაღალი ადგილების გამო.
კარდინალი (ფრინველი)

კარდინალი (ლათ. Cardinalis cardinalis) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 20 სმ აღწევს. აქვს მსხვილი, კონუსისებური ნისკარტი, თავზე — ქოჩორი, გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ბინადრობს ტყეებსა და ბაღებში. სახელწოდება მამლის წითელი (კარდინალის მანტიისფერი) შეფერილობის გამო მიიღო. დედალი მურა ფერისაა. დებს 3-4 კვერცხს, კრუხობს 2 კვირამდე. კარდინალი იკვებება მწერებით, მცენარეებით, მცენარეთა თესლითა და მარცვლებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 399.
ბიბლოსი

ბიბლოსი (ბერძ. byblos, biblos „წიგნი“) — ბიბლიური გებალი, ერთ-ერთი უძველესი ფინიკიური ქალაქი. იგი წარმოადგენდა საზღვაო პორტს ქალაქებს, სიდონსა და ტრიპოლის, შორის. სწორედ ამ ქალაქის ნანგრევებზეა აშენებული თანამედროვე ჯებეილი, რომელიც ბეირუთიდან დაშორებულია 42 კმ.-ით. ბერძნულ-რომაული ხანიდან გებალს უკვე ბიბლოსი ეწოდა, რადგანაც აქ მზადდებოდა მაღალი ხარისხის პაპირუსის ქაღალდი. არქეოლოგიურ მასალებსა და ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ გებალი ადრეულ ბრინჯაოს ხანაში დაარსებულა. მისი ეკონომიკური აღმასვლა თარიღდება ძვ.წ. XIX-XVIII საუკუნეებით. მაშინ, როდესაც უგარითთან ერთად წარმოადგენდა ეგვიპტელების მიერ კონტროლირებად რეგიონს (ე.წ. „ამურუს რეგიონი“). აღსანიშნავია, რომ ტვიროსისა და სიდონის გვერდით ამ ქალაქს ეგვიპტელები განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდნენ, რაზეც მეტყველებს ამარნას არქივებში დაცული წერილები. ამ კორესპოდენციის ძირითადი ადრესატები ბიბლოსელები იყვნენ. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Byblos (ბიბლოსი), Jean-Pierre Thiollet, H & D, 2005. ISBN 2 914 266 04 9 Lebanon, the Cedars' Land: Byblos Byblos info Embassy of Lebanon in Canada დაარქივებული 2006-10-10 საიტზე Wayback Machine.
ლიეტუვის სეიმი

ლიეტუვის რესპუბლიკის სეიმი (ლიეტ. Lietuvos Respublikos Seimas) — ლიეტუვის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო. სეიმი შედგება ერთი პალატისაგან, რომლის შემადგენლობაშიც საყოველთაო, თანასწორუფლებიანი, ფარული კენჭისყრის საფუძველზე არჩეული 141 დეპუტატია, მათგან 71 დეპუტატს ირჩევენ ერთმანდატიანი ოლქებიდან მაჟორიტარული სისტემით, 70-ს კი — პროპორციული სიით 5 %-იანი ბარიერის გადალახვის შედეგად. ლიეტუვის კონსტიტუციის მეხუთე თავის მიხედვით სეიმის დეპუტატად აირჩევა ლიეტუვის მოქალაქე, რომელიც მუდმივად ცხოვრობს ლიეტუვაში. სეიმი ყოველწლიურად იკრიბება ორჯერ — საგაზაფხულო და საშემოდგომო სესიებზე. საგაზაფხულო სესია იწყება 10 მარტს და გრძელდება 30 ივნისამდე. საშემოდგომო სესია კი იწყება 10 სექტემბერსს და მთავრდება 23 დეკემბერს. რიგგარეშე სესიის მოწვევა შეუძლია პარლამენტის თავმჯდომარეს დეპუტატების საერთო რაოდენობის 1/3-ის მოთხოვნით ან პრეზიდენტს. სეიმის სხდომას უძღვება სეიმის თავმჯდომარე (2013 წლის ოქტომბრიდან ლორეტა გრაუჟინიენე) ან მისი მოადგილე. ახლადარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომას ხსნის და უძღვება ასაკით ყველაზე უფროსი წევრი. განიხილავს და იღებს კონსტიტუციურ ცვლილებებს. გამოსცემს კანონებს. ნიშნავს ლიეტუვის პრეზიდენტის არჩევნების თარიღს. მოიწონებს ან არ მოიწონებს პრეზიდენტის მიერ წარმოდგენილი პრემიერ-მინისტრის კანდიდატურას. ნიშნავს საკონსტიტუციო სასამართლოს და უზენაესი სასამართლოს წევრებს და მათ ხელმძღვანელებს. ნიშნავს და ათავისუფლებს კონტროლის პალატის თავმჯდომარეს. ნიშნავს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებს. ქმნის ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას. ამტკიცებს სახელმწიფო ბიუჯეტს და ახორციელებს კონტროლს მის შესრულებაზე. გამოსცემს ამნისტიის კანონს. 1990 წლის 24 თებერვალს მოწვეულმა სეიმმა 1990 წლის 11 მარტს გამოაცხადა დამოუკიდებლობის აღდგენა, მას ლიეტუვის ისტორიაში ეწოდა "აღმდგენი სეიმი". დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ პირველი საპარლამენტო არჩევნები გაიმართა 1992 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, მეორე სეიმი მოწვეულ იქნა 1996-2000 წლებში. ამჟამად მოქმედებს მეხუთე მოწვევის სეიმი, რომელიც აირჩიეს 2008 წელს და რომლის უფლებამოსილების ძალაც გრძელდება 2012 წლამდე. ახლანდელი შენობა შედგება 4 ნაწილისაგან. პირველი შენობა ააშენეს 1976-1980 წწ. ალგიმანდას და ვიტაუტას ნასვიტისებმა, მასში განთავსებული იყო ლიტვის სსრ-ს უმაღლესი საბჭო. 2007 წელს საშემოდგომო სესია დაიწყო პლენალური სხდომის ახალ დარბაზში. ლიეტუვის რესპუბლიკის კონსტიტუცია ლიეტუვის რესპუბლიკის სეიმი დაარქივებული 2006-08-15 საიტზე Wayback Machine. Išrinkti Lietuvos Respublikos Seimo nariais 2004—2008 დაარქივებული 2007-02-08 საიტზე Wayback Machine. Virtuali ekskursija į parlamentą დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
პირღებულის მონასტერი

პირღებული — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, XIII საუკუნის ღვთისმშობლის სახელობის სამონასტრო კომპლექსი თეთრიწყაროს სამხრეთ-დასავლეთით 10 კმ-ზე, მდინარე ხრამის მარცხენა ნაპირზე. შემონახულია კომპლექსის ცენტრალური ნაგებობა — დიდი ეკლესია, რომელიც ფრაგმენტებისა და წარწერის თანახმად აგებულია რუსუდანის მეფობის ხანაში (1222-1245). ეკლესია შიგნით მოხატული იყო. გარედან კედლებზე წარწერებია. ერთ-ერთ მათგანში ნათქვამია, რომ თბილელ ელისე საგინაშვილს XVII საუკუნეში ეკლესიისათვის სამხრეთიდან კარიბჭე და საძვალე მიუშენებია (ახლა დანგრეულია). ეკლესიას გარს ერტყა გალავანი, რომელშიც ჩართული იყო სამსართულიანი სამრეკლო (დარჩენილია 2 სართული). I სართული ჭიშკარს წარმოადგენდა. ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით დიდი შენობის ნაშთია. კლდეებში განლაგებული გამოქვაბულები, როგორც ჩანს, ბერების სადგომ სენაკებად იყო გამოყენებული. ეკლესიის ზემოთ, ფერდობზე, გვიანდელი ხანის დარბაზული ეკლესიაა. ზაქარაია პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 86. პირღებულის მონასტრის ერთი ასომთავრული წარწერა
პირშუშხა

პირშუშხა (ლათ. Armoracia) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 სახეობას, რომელიც იზრდება ევროპასა და აზიაში. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ 1 სახეობა — ჩვეულებრივი პირშუშხა (ლათ. Armoracia rusticana). მოჰყავთ ბოსტანში. ხშირად ველურდება. ფესვსა და ფოთოლში არის ვიტამინები, ეთეროვანი ზეთები, მინერალური მარილები, ფიტონციდები და ფერმენტი ლიზოციმი. ფესვის ცხარე გემო და სპეციფიკური სუნი გამოწვეულია მასში მდოგვის ზეთისა და გლიკოზიდ სინიგრინის არსებობით. ფესვი იჭმება (ნედლი, მოხარშული), ფესვის გამონაწური კი სურავანდის საწინააღმდეგო საუკეთესო საშუალებაა. მრავლდება ვეგეტატიურად. მოსავალს იღებენ (100-300 ც/ჰა) გვიან შემოდგომაზე. ხინთიბიძე ლ., კვაჭაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 86.
პირჩიტა

პირჩიტა — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აწუნთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე პირიქითი ალაზნის აუზში. სიგრძე 0,8 კმ, ფართობი 0,75 კმ². მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 3270 მ-მდე. პირჩიტა საზრდოობს მყინვარული ნაკადებითა და ზვავებით. პირჩიტის მყინვარის ენის ბოლოზე სათავე აქვს მდინარე პირიქითი ალაზნის სათავეს — ქვახიდისწყალს. ხაზარაძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 86.