laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სანტანა

სანტანა შეიძლება აღნიშნავდეს: სანტანა (ჯგუფი), კარლოს სანტანას მიერ ჩამოყალიბებული ჯგუფი Santana (1969 წლის ალბომი), ჯგუფის სადებიუტო ალბომი Santana III, ჯგუფის 1971 წლის ალბომი Santana IV, ჯგუფის კლასიკური შემადგენლობის 2016 წლის ალბომი სანტანა (ბაია) სანტანა (ბოიაკა) სანტანა (მადეირა) სანტანა (სან-ტომე და პრინსიპი) სანტანა-და-ვარჟენი სანტანა-დი-კატაგუაზისი სანტანა-დი-პირამპა სანტანა-დუ-აკარაუ სანტანა-დუ-გარამბეუ სანტანა-დუ-იპანემა სანტანა-დუ-იტატარე სანტანა-დუ-კარირი სანტანა-დუ-მანიუასი სანტანა-დუ-მარანიანი სანტანა-დუ-მუნდაუ სანტანა-დუ-პარაიზუ სანტანა-დუ-პიაუი სანტანა-დუ-ჟაკარე სანტანა-დუ-რიაშუ სანტანა-დუს-გაროტისი სანტანა-დუს-მონტისი
ნიკო ბაგრატიონი

ნიკო გიორგის ძე ბაგრატიონი, ნიკო ბური (დ. 1868, მუხრანი — გ. 1933, თბილისი) — ინგლისელებისა და ბურების ომის (1899-1902) აქტიური მონაწილე. წარმოშობით ეკუთვნოდა ქართლის ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს. 1899 პეტერბურგს გაემგზავრა, იქიდან — პარიზში, შემდეგ მარსელზე გავლით ალექსანდრიაში (ეგვიპტე) ჩავიდა. იმ ხანებში დაიწყო ინგლის-ბურების ომი. ბაგრატიონი, როგორც მოხალისე, ტრანსვაალში გაემგზავრა და ინგლისელების წინააღმდეგ იბრძოდა. იგი ახლოს გაეცნო ტრანსვაალის პრეზიდენტს პაულუს კრიუგერს, გამოჩენილ სარდლებს პეტრუს ჟუბერსა და ლუის ბოტას. ბურების დამარცხების შემდეგ ბაგრატიონი მონაწილეობდა პარტიზანულ მოძრაობაში. ერთ-ერთი ბრძოლის დროს ინგლისელებმა დაატყვევეს და დახვრეტა მიუსაჯეს, მაგრამ, როგორც საქართველოს სამეფო გვარის შთამომავალს, დახვრეტა შეუცვალეს წმ. ელენეს კუნძულზე გადასახლებით, საიდანაც იგი ჯერ საფრანგეთში, შემდეგ კი სამშობლოში დაბრუნდა. ბაგრატიონმა დაწერა მოგონებების წიგნი "ბურებთან". პირველ ნაწილში აღწერა თავისი ოჯახის თავგადასავალი, XIX საუკუნის II ნახევარში საქართველოს ყოფის ცალკეული სურათები, მეორე, უფრო ვრცელი ნაწილი მიუძღვნა ტრანსვაალის ომს და თავის მონაწილეობას ამ ომში. მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხრანის №1 საჯარო სკოლას ნიკო ბაგრატიონის (ნიკო ბურის) სახელი მიენიჭა, სადაც მისი ცხოვრების ამსახველი კუთხე გაიხსნება. სკოლის შენობაზე სამხრეთაფრიკელი ფერმერების ინიციატივითა და მხარდაჭერით,მემორიალური დაფაც გაიხსნება. ნატროშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 131. ნიკო ბური — ქართველები უცხოეთში ნიკო ბაგრატიონი — ბურების თავისუფლებისათვის მებრძოლი — Georoyal მწერალი იგორ ობოლენსკი თავად ნიკოლოზ ბაგრატიონ-მუხრანელის ისტორიას გვიამბობს. ნიკო ბაგრატიონი (ბური) – ბურებთან რატომ არ დახვრიტეს ინგლისელებმა ნიკო ბაგრატიონი.[მკვდარი ბმული] ნიკო ბაგრატიონი (ბური) – მებრძოლი უფლისწული საქართველოდან ↑ მუხრანის #1 საჯარო სკოლას ნიკო ბაგრატიონის (ნიკო ბურის) სახელი მიენიჭება // InterPressNews[მკვდარი ბმული]
ლუი ბონაპარტი

ლუის ბონაპარტი (დ. 2 სექტემბერი, 1778, აიაჩო, კორსიკა — გ. 25 ივლისი, 1846) — ფრანგი ჯარისკაცი. ნაპოლეონ ბონაპარტის ძმა და ნაპოლეონ III-ის მამა. 1806–10 წლებში ნიდერლანდების მეფე. ლუი ბონაპარტი
ვებ-მასტერი

ვებ-მასტერი (ინგლ. Webmaster) — ადამიანი, რომელიც დაკავებულია საიტების შექმნით ინტერნეტში. ვებ-მასტერი არის საიტების „მმართველი“. იგი შეიძლება იყოს დიზაინერი, პროგრამისტი, სისტემის ადმინისტრატორი, მოდერატორი და ა.შ. ტერმინი ვებ-მასტერი პირველად 1992 წელს გამოიყენა ტიმ ბიორნერს ლიმ, დოკუმენტში „Style Guide for Online Hypertext.“ ↑ Style Guide for Online Hypertext
ძაღლის კუდის ქიცინი

ძაღლის კუდის ქიცინი (ინგლ. Wag the Dog) — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, რობერტ დე ნირო, ანა ჰეკი, დენის ლირი და სხვა. დასტინ ჰოფმანმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. აშშ-ს პრეზიდენტის სახელის გარშემო ატეხილი სექსუალური სკანდალის გასანეიტრალებლად გამოიძახეს კონრად ბრინი. ის გადაწყვიტავს გააკეთოს მცირე ომის ინსცენირება, რაშიც ჰოლივუდის ცნობილი პროდიუსერი სტენლი მოტსი ეხმარება. „კუდი აქიცინებს ძაღლს“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ძაღლის კუდის ქიცინი“ — Rotten Tomatoes ↑ 1.0 1.1 Turan, Kenneth. (24 დეკემბერი, 1997) 'Wag the Dog' Is a Comedy With Some Real Bite to It. Los Angeles Times. ციტატა: „A gloriously cyncial black comedy that functions as a wicked smart satire on the interlocking world of politics and show business ...“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2017. ↑ Wag the Dog (1997). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2 აპრილი, 2017.
მემარგალიტეები

მემარგალიტეები — ზღვისა და მტკნარი წყლის ორსაგდულიანების საერთო სახელწოდება, რომელთა მანტიაშიც წარმოიქმნება მარგალიტი. ტროპიკული ზღვების მემარგალიტეების (გვარი Pinctada) რეწვა მარგალიტის მოსაპოვებლად წარმოებს; იაპონიაში მათ სპეციალურად ამრავლებენ. მტკნარი წყლის მემარგალიტეები (გვარი Margaritifera ან Margaritana) ბინადრობენ ზომიერი ჰავის ზონაში სუფთა, გამჭვირვალე მდინარეებში. მემარგალიტეების ნიჟარა შიგნიდან დაფარულია სადაფის სქელი შრით, რომლისაგანაც ამზადებენ ღილებს და სხვა ნაკეთობებს. ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 561.
პეტრე ბაგრატიონი (მეცნიერი)

პეტრე რომანის (რევაზის) ძე ბაგრატიონი (დ. 24 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 12 სექტემბერი], 1818, ყიზლარი ― გ. 29 იანვარი [ ძვ. სტ. 17 იანვარი], 1876, პეტერბურგი) — ქართველი მეცნიერი და ინჟინერი. მხედართმთავარ პეტრე ბაგრატიონის ძმისწული. 1827 წელს მიაბარეს თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელში. 1835 გაამწესეს პეტერბურგის ლაიბ-გვარდიაში იუნკრად. 1845 დაინიშნა ჰერცოგ მაქსიმილიან ლოიხტენბერგის ადიუტანტად და 7 წელი ახლდა მას ევროპაში. ლოიხტენბერგის სიკვდილის შემდეგ (1851) ბაგრატიონი პეტერბურგში დაბრუნდა. 1857 ჩაირიცხა კავკასიის ესკადრონის ლაიბ-გვარდიაში და მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1862 დაინიშნა ტვერის გუბერნატორად. 1865 მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება, ხოლო 1870 წელს დანიშნეს ბალტიისპირა ქვეყნების - ლიფლანდიის, კურლანდიისა და ესტლანდიის - გენერალ-გუბერნატორად. 1842-იდან ბაგრატიონმა დაიწყო სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ფიზიკისა და ქიმიის დარგში. ექსპერიმენტული გამოკვლევებს იგი პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის კაბინეტში ატარებდა. გამოიგონა პირველი მშრალი გალვანური ელემენრი, რომელსაც მიუძღვნა თავისი პირველი სამეცნიერო შრომა (1843, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ბიულეტენი; განმეორებით გამოვიდა ლონდონსა და პარიზში 1845). ამ ნაშრომში იხილავდა გალვანოპლასტიკასა და გალვანურ ელემენტში მიმდინარე პროცესებს. ბაგრატიონმა პირველმა აღმოაჩინა ლითონური ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის ხსნადობა ტუტე ლითონთა ციანიდების წყალხსნარებში, რაც საფუძვლად დაედო დაციანების მეთოდს. 1847 წელს აღმოაჩინა მინერალ ორტიტის სახელობა, რომელსაც "ბაგრატიონი" უწოდეს. პარკაძე ვ., პეტრე რომანის ძე ბაგრატიონი, თბ., 1956; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 131. პარკაძე ვ., ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 320, თბ., 1997
მემარცვლიასებრნი

მემარცვლიასებრნი (ლათ. Bruchidae, Lariidae ან Mylabridae) — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანების რიგისა. პატარა ხოჭოებია. ოჯახში 900 სახეობაა. ფართოდაა გავრცელებული. საქართველოში აღსანიშნავია ბარდის მემარცვლია (Bruchus pisorum), რომელიც დიდ ზიანს აყენებს ბარდის მწვანე პარკებს და მწიფე მარცვალს; ლობიოს მემარცვლია (Acanthselides obtectus) ძირითადად დასავლეთ საქართველოში, აგრეთვე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტშია გავრცელებულია. აზიანებს კვერცხებს პარკებზე, მარცვალზე ან მარცვლებს შორის დებს. გამოჩეკილი მატლი შედის მარცვალში და იკვებება. აბაშიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 561.
მემარცხენეობა (ჟურნალი)

„მემარცხენეობა“ — ქართული ლიტერატურული ჟურნალი, „ფუტურისტ-ლეფელების“ ორგანო. გამოვიდა თბილისში 1927 № 1, 1928 № 2. ჟურნალში დაბეჭდილია ბ. ჟღენტის, ბ. აბულაძის, დ. გაჩეჩილაძის, შ. ალხაზიშვილის, დ. კაკაბაძის, ვ. ჟურულის, ა. ბელიაშვილის, ლ. ასათიანის, ა. გაწერელიას, მ. კალატოზიშვილის, დ. შენგელაიას, ს. კასრაძის, ს. ჩიქოვანის, ლ. ესაკიას, ს. დოლიძის და სხვათა ნაწარმოებები. გამოსცედმა სარედაქციო კოლეგია (ბ. ჟრენტი, დ. შენგელაია, ნ. ჩაჩავა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 562.
მემდელოეობა

მემდელოეობა — სოფლის მეურნეობის დარგი და მეცნიერება. მემდელოეობას, როგორც სოფლის მეურნეობის (მემცენარეობის) დარგს, აქვს ამოცანად თივის მწვანე საკვების, ბალახის ფქვილის დასამზადებლად ნედლეულისა და სხვა საკვების წარმოება ბუნებრივ და ნათეს სათიბ-საძოვრებზე. მემდელოეობას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს საზოგადოებრივ მეცხოველეობისათვის მტკიცე საკვები ბაზის შესაქმნელად. სამეურნეო-ორგანიზაციული თვალსაზრისით მემდელოეობა მჭიდროდ დაკავშირებულია მემინდვრეობასა და მეცხოველეობასთან. მემდელოეობა, როგორც მეცნიერება, იკვლევს მემდელოეობის თეორიულ საფუძვლებს. იკვლევს ბუნებრივი სათიბ-საძოვრების გაუმჯობესების ტექნოლოგიას და კულტურულ სათიბ-საძოვრების შექმნის, მათი რაციონალურად გამოყენების მეცნიერულ საფუძვლებს. მემდელოეობის საბუნებისმეტყველო-მეცნიერული საფუძველი არის მდელოთმცოდნეობა. ნახუცრიშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 564.
ლენი (ფილმი)

ლენი (ინგლ. Lenny) — 1974 წლის ფილმი. მისი რეჟისორია ბობ ფოსი. ფილმში მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ვალერია პერინი, ჯენ მინერი, სტენლი ბეკი, გარი მორტონი და სხვები. „ლენი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ჯონი და მერი (ფილმი)

ჯონი და მარი (ინგლ. John and Mary) — 1969 წელის ამერიკული ფილმი. დასტინ ჰოფმანმა მიიღო BAFTA-ს ჯილდო კაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ჯონი დიზაინერია, მარი სამხატვრო გალერეის თანამშრომელი. ისინი ერთმანეთს ბარში გაიცნობენ და ღამეს ერთად გაატარებენ. მეორე დილით ორივე იწყებს ერთმანეთის შესწავლასა და უკეთ გაცნობას. დასტინ ჰოფმანი - ჯონი მია ფეროუ - მერი მაიკლ ტოლანი - ჯეიმზი ოლიმპია დუკაკისი - ჯონის დედა სტენლი ბეკი - სტენლი. „ჯონი და მარი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა

„ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ (ინგლ. Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events) — 2004 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია ბრედ სილბერლინგი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ერთ საშინელ, მოღრუბლულ დღეს, პატარა ბოდლერებს უბედურება დაატყდათ თავს: საშინელმა ხანძარმა მათ სახლი და მოსიყვარულე მშობლები წაართვა. ობლების ცხოვრებაში მეურვე გამოჩნდა — გრაფი ოლაფი, რომელიც, როგორც გაირკვა, სულაც არ იყო გრაფი. „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ — Allmovie-ზე „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ — Rotten Tomatoes „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ — Metacritic-ზე „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ — Box Office Mojo-ზე ↑ 1.0 1.1 Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: April 8, 2009.
სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (ფილმი)

სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (ინგლ. Perfume: The Story of a Murderer) — 2006 წლის ფილმში, რომელშიც მონაწილეობენ ბენ უიშოუ, დასტინ ჰოფმანი, ალან რიკმანი, რეიჩელ ჰერდ-ვუდი, ანდრეს ჰერერა, საიმონ ჩანდლერი და სხვები. ფილმი გადაღებულია პატრიკ ზიუსკინდის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მოქმედება 18-ე საუკუნის საფრანგეთში ვითარდება. ჟან ბაპტისტ გრენუი, რომელსაც სურნელის ამოცნობის გენიალური ნიჭი აქვს, მსოფლიოში საუკეთესო სუნამოებს ქმნის. მის ახალ გეგმებში ისეთი სუნამოს შექმნა შედის, რომელსაც დედამიწაზე კონკურენტი არ ეყოლება. ეს უნდა იყოს ახალი, შეუცნობადი სურნელი, რომელსაც ადამიანის მოჯადოება შეეძლება. სანამ გრენუი სუნამოს იგონებს, 12 მოკლულ გოგონას პოულობენ. მკვლელობებს ერთი ხელწერა ეტყობათ. სუნამო (რომანი) პარფიუმერი: ერთი მკვლელის ისტორია დაარქივებული 2008-09-10 საიტზე Wayback Machine. - ოფიციალური საიტი ოფიციალური გერმანული საიტი დაარქივებული 2008-09-13 საიტზე Wayback Machine. „პარფიუმერი: ერთი მკვლელის ისტორია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) Indie-London-ის განხილვა დაარქივებული 2008-06-11 საიტზე Wayback Machine. european-films.net-ის განხილვა დაარქივებული 2008-06-21 საიტზე Wayback Machine. Perfume-ის საუნდტრეკები
ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება

ოქროს ჟოლოს ჯილდო (ინგლ. Golden Raspberry Awards) — ამერიკული დაჯილდოება, რომელიც ავლენს ყველაზე ცუდ ფილმს, მსახიობს, სცენარს, რეჟისორს, კომპოზიტორს. პირველი დაჯილდოების ცერემონიალი გაიმართა 1981 წელს. ოქროს ჟოლოს ჯილდოს ოფიციალური კატეგორიები: ყველაზე ცუდი ფილმი ყველაზე ცუდი რეჟისორი ყველაზე ცუდი მსახიობი კაცი ყველაზე ცუდი მსახიობი ქალი ყველაზე ცუდი მეორეხარისხოვანი მსახიობი კაცი ყველაზე ცუდი მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალი ყველაზე ცუდი მონტაჟი ყველაზე ცუდი გადაღება ყველაზე ცუდი Prequel ან Sequel ყველაზე ცუდი გადამუშავება ყველაზე ცუდი ახალი ვარსკვლავი ყველაზე ცუდი ორიგინალური სიმღერა ყველაზე ცუდი ოჯახური ფილმი ყველაზე ცუდი საშინელებათა ფილმი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება ოქროს ჟოლოს ოფიციალური საიტი ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება დაარქივებული 2009-02-15 საიტზე Wayback Machine. Internet Movie Database-ზე
რომან ბაგრატიონი

რომან (რევაზ) ივანეს ძე ბაგრატიონი (დ. ოქტომბერი, 1778, ყიზლარი ― გ. 1834) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. მხედარმთავარ პეტრე ბაგრატიონის უმცროსი ძმა. საქართველოს ამბებით დაინტერესებული 1806 წელს პ. ბაგრატიონის დავალებით სამშობლოში ჩამოვიდა აქაური ვითარების შესასწავლად და თავადაზნაურობის პოზიციის გასარკვევად. რუსეთთან საქართველოს შეერთებით უკმაყოფილო თავადებმა თავიანთი სურვილები თხოვნის სახით ჩამოაყალიბეს და პ. ბაგრატიონისათვის გადასაცემად ბაგრატიონს ჩააბარეს. ამან შეაშფოთა საქართველოს რუსეთის მმართველობა. მთავარმართებლის მოთხოვნით ბაგრატიონი სასწრაფოდ რუსეთს გაიწვიეს. მონაწილეობდა რუსეთის 1812 სამამულო ომში. XIX საუკუნის 20-იან წლებში ბაგრატიონი კავკასიის არმიაში მსახურობდა და ირან-თურქეთის წინააღმდეგ ბრძოლებში მონაწილეობდა. იგი თბილისში დასახლდა. მისი სახლი გადაიქცა სალონად, სადაც იკრიბებოდა თბილისის მოწინავე საზოგადოება. 1832 ბაგრატიონის სახლში დაიდგა ალექსანდრე გრიბოედოვის კომედია „ვაი ჭკუისაგან“. ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2, თბ., 1965; ბენდიანიშვილი ა., ქსე, ტ. 2, გვ. 131-132, თბ., 1977
ჰინუხური ენა

ჰინუხური ენა (гьинузас мец) — ნახურ-დაღესტნური ენების ოჯახის დაღესტნურ ენათა ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენობრივი ერთეული. იგი შეიძლება განხილულ იქნეს ასევე, როგორც დიდოური ენის დიალექტი. ჰინუხურ ენაზე ლაპარაკობენ რუსეთის ფედერაციის დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რ-ნის ერთ აულში — ჰინუხში (ჰინუხურად: ჰინუჴო). მოლაპარაკეთა რიცხვი 500 კაცამდე აღწევს. ჰინუხელები (ჰინუზიბე) სამწერლობო ენის სტატუსით იყენებენ ხუნძურ და ქართულ ენებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 663.
დიდოური ენა

დიდოური ენა, ცეზური ენა (დიდ. цезйас мец [t͡sɛzˈjas mɛt͡s] — „ცეზიას მეც“) — დაღესტნური ენების ხუნძურ-ანდიურ-დიდოურ ენათა ჯგუფის დიდოური ქვეჯგუფის ენა. იგი გავრცელებულია დაღესტნის რესპუბლიკის (რუსეთის ფედერაცია) წუნტის რაიონში — ისტორიულ დიდოეთში. დიდოურად ლაპარაკობს 20 ათასამდე კაცი — დიდოელები. გარდა ამისა, ამ ენით მოლაპარაკე მოსახლეობა არის თურქეთში (2 ათასამდე კაცი, გადასახლდნენ დიდოეთიდან მუჰაჯირობის დროს XIX საუკუნის 70-იან წლებში) და საქართველოში - ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლებში, ჩანთლისყურესა და სარუსოში (ასამდე კაცი). დიდოურში გამოიყოფა ქიდიროულ-ასახური და საჰადური დიალექტები. მათ შორის განსხვავება უმნიშვნელოა. ხსენებულ ენას ასევე ფლობენ სხვა დიდოური ტომებიც: ჰინუხელები, კაპუჭელები (ბეჟიტელები) და ჰუნზიბელები, რომლებიც ლაპარაკობენ დიდოურის მონათეესავე ენებზე. დიდოური ენაში გამოიყოფა ორი დიალექტი: საკუთრივ დიდოური და საჰადური. საჰადურ დიალექტზე ლაპარაკობენ აულების – საჰადის, მითლუდისა და თლაცუდის მცხოვრებნი. სხვა დიდოური აულების მცხოვრებნი მეტყველებენ საკუთრივ დიდოურ დიალექტზე, რომელიც იყოფა კილოკავებად: ქიდიროული, შაიტლური, ასახური, შაფიხური, ელბოყური. დიდოური ენის ფონეტიკაში თავისებურებას ქმნის სადა ხმოვნებისა (ა, ე, ი, ო, უ) და მათი გრძელი სახეობის (ა̄. ე̄, ი̄, ო̄, უ̄) გვერდით წარმოდგენილი ვიწრო ხმოვნების (ა′, ე′, ი′, ო′, უ′ – თავისი გრძელი ვარიანტებით: აт, ეт, იт, ოт, უт), ნუნისმიერი ლატერალებისა (ლ‘ ლˊ ტ‘) და ე. წ. ფარინგალიზებული თანხმოვნების (ღ‘, ხ‘, პ‘, ყ‘) არსებობა. ხმოვანთა შერწყმაში ნათლად ჩანს დიალექტური სხვაობანი. სახელთა მორფოლოგიაში ძირითად ბრუნვებს (სახ., ერგატივი, მიც., ნათ.) შორის აღსანიშნავია ინსტრუმენტალისი (რომელიც ადამიანთა სახელებთან არ დასტურდება). დიდოური ენაში, ძირითად ბრუნვათა გარდა, წარმოდგენილია ერთ- და რამდენიმე თანდებულიანი ბრუნვა, ერთდა ორფუძიანი ბრუნება, განსაზღვრული და განუსაზღვრელი ფორმების გარჩევა ბრუნებაში. ზმნის ინფინიტივი ორი სახისაა: – ა და – დ – ა მორფემიანი. ზმნის უღვლილებაში დროთა ძირითადი ფორმებისა და კითხვითობაუარყოფითობის წარმოება დიალექტურ სხვაობათა მტკიცე სისტემას იძლევა. დიდოური ენაში წინადადების შემდეგი კონსტრუქციებია: ნომინატიური, ერგატიული, დატიური, ლოკატიური და პოსესიური. დიდოური ენაში მრავლადაა ზმნის საგარემოებო ფორმები, რაც რთული დამოკიდებული წინადადების გადმოცემის ძვ. საშუალებაა. ლექსიკაში ბევრია ხუნძურიდან შეთვისებული სიტყვები. შეიმჩნევა ქართული ენის გავლენაც. დიდოური უმწერლობო ენაა. დიდოელები სამწერლობო ენის სტატუსით იყენებენ ხუნძურს და ქართულს. ამ ბოლო დროს დაღესტანში არის ტენდენცია, შეიქმნას სამწერლობო ენა. ამ ენაზე ქმნიან საკუთარ ნაწარმოებებს ახალგაზრდა ავტორები: მუჰამედ ლაბაზან-ჰაჯი, რომალიავზას არსენი, აბაქარეს ხალილი და ა.შ. სხვათა შორის, დიდოური ანბანი ქართული გრაფიკის საფუძველზე შექმნა მუჰამედ ლაბაზან-ჰაჯიმ, თუმცა უფრო მეტად გავრცელებულია ხუნძურ კირილიცაზე დაყრდნობით შექმნილი ანბანი. დიდოელები დიდოეთი ბურჭულაძე გ., იმნაიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 424. იმნაიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 541-542. Ломтатидзе Э., «Гинухский диалект дидойского языка». Тб., 1963 Дирр А. М. «Материалы для изучения языков и наречий Андо-Дидойской группы». Тиф. 1909
ხლოდვიგ ცუ ჰოენლოე-შილინგფიურსტი

ხლოდვიგ ცუ ჰოენლოე-შილინგფიურსტი (გერმ. Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst; დ.31 მარტი, 1819 ― გ. 6 ივლისი, 1901) ― გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცლერი 1894-1900 წლებში. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
მემინდვრეობა

მემინდვრეობა — მიწათმოქმედების ერთ-ერთი დარგი; მინდვრის, უმთავრესად ერთწლოვანი საგაზაფხულო და საშემოდგომო კულტურების (მარცვლოვნების, ტექნიკური კულტურების — შაქრის ჭარხლის, ხელის, ბამბისა და სხვა) საკვები, ბაღჩეულის, კარტოფილის პროდუქციის წარმოება. მემცენარეობა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 564.
მემინდვრიები

მემინდვრიები (ლათ. Microtinae) — ძუძუმწოვრების ქვეოჯახი მღრღნელების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე საშუალოდ 10-12 სმ-ია, ზოგიერთისა 36 სმ აღწევს. კუდი სხეულის სიგრძის ნახევარია, ზოგჯერ უფრო მოკლე. აქვთ მოკლე ყურები, პატარა თვალები, მომრგვალო ცხვირი. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აერთიანებს 15-20 გვარის 100-მდე სახეობას, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 8. ბინადრობენ ველზე, ტყეში, ჭაობში, მთებში და სხვა ადგილებში. მცენარეთა მიწესზედა ნაწილებით, ზოგიერთი სახეობა მარაგს იკეთებს. მრავლდებიან წლის თბილ პერიოდში. ზოგი — ზამთარშიც. უმრავლესობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია. იყენებენ ზოგიერთი მოზრდილი სახეობის (ონდატრა) ტყავს. მემინდვრიები მრავალი მტაცებელი სარეწაო ცხოველის ძირითადი საკვებია. ადამიანისა და ცხოველებისათვის ინფექციური დაავადების (შავი ჭირი, ტულარემია, ენცეფალიტი, ლეპტოსპიროზი და სხვა) რეზერვატორები არიან. მავნებლობის მხრივ, საშიშია საზოგადოებრივი (Microtus socialis) და ჩვეულებრივი (Microtus arvalis) მემინდვრიები. ნიადაგის მოხვნა 25-30 სმ-ზე, მემინდვრიების ბუნებრივი მტრების მიზიდვა, ბაქტერიული პრეპარატის მობნევა თვითმფრინავიდან და სხვა. ავალიანი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 564.
ყადორის უღელტეხილი

ყადორის უღელტეხილი (რუს. Кодорский перевал) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (დაღესტანი) საზღვარზე, კახეთის მხარის ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2366 მ. ყადორის უღელტეხილის მიდამოები აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მდინარე ინწობის (ალაზნის აუზი) ხეობიდან მდინარე ორწყლის (ანდის ყოისუს აუზი) ხეობაში გადადის საჭაპანო გზა (კახეთის მხარეს აკავშირებს დაღესტანთან). ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 606.
ქეთევან ბაგრატიონი

ქეთევან კონსტანტინეს ასული ბაგრატიონი (დ. 29 ივლისი, 1954, ტალანსი, საფრანგეთი) — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი, 1977 დაამთავრა ბორდოს უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი სლავური და ინგლისური ენების სპეციალობით. 1975–1976 სტაჟირებაზე იყო თბილისის და მოსკოვის უნივერსიტეტებში. 1978 ცოლად გაჰყვა იტალიის დიდ მთავარს რაიმონდო ორსინ დ არაგონა დუკა დი გრავინას და საცხოვრებლად რომში გადავიდა. ჰყავს 4 შვილი. 1991 წელს საქართველოს დახმარების მიზნით რომში დააარსა საზოგადოება იტალიელთა და ქართველთა ერთობა— „წმინდა გიორგის ფარი“. არის საქართველოს ჰუმანური დახმარების მრავალი აქციის ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი, საქართველოს საპატიო მოქალაქე (1996). აბულაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 320.
მონანიება (2007 წლის ფილმი)

„მონანიება“ (ინგლ. Atonement) — ოსკარის მფლობელი 2007 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია იენ მაკიუენის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, ის დაფუძნებულია კრისტოფერ ჰამპტონის ეკრანულ ნოველაზე და მისი რეჟისორია ჯო რაიტი. გადაღებები მიმდინარეობდა 2006 წლის ზაფხულში. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ჯეიმზ მაკევოი და კირა ნაიტლი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2007 წლის 7 სექტემბერს დიდ ბრიტანეთში, ხოლო 2007 წლის 7 დეკემბერს - ამერიკის შეერთებულ შტატებში. „მონანიებამ“ გახსნა 2007 წლის ვენკუვერის საერთაშორისო კინო-ფესტივალი, ასევე 64-ე ვენეციის საერთაშორისო კინო-ფესტივალი. ამის წყალობით, ჯო რაიტი 35 წლის ასაკში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა რეჟისორი, რომლის ფილმმაც გახსნა ცერემონიალები. კინო-აკადემიის მე-80 დაჯილდოების ცერემონიალზე ფილმმა აიღო ოსკარი ნომინაციისათვის „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა“. ასევე იყო წარდგენილი 6 სხვა ნომინაციაზე. ბრიტანული აკადემიის კინო-დაჯილდოების 61-ე ცერემონიალზე მან გაიმარჯვა ნომინაციაში „წლის საუკეთესო ფილმი“. ოფიციალური საიტი (ბრიტანეთი) ოფიციალური საიტი (აშშ) „მონანიება“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „მონანიება“ — Allmovie-ზე „მონანიება“ — Box Office Mojo-ზე „მონანიება“ — Rotten Tomatoes „მონანიება“ — Metacritic-ზე
კაუჭა (ფილმი)

კაუჭა (ინგლ. Hook) — რეჟისორ სტივენ სპილბერგის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, რობინ უილიამსი, ჯულია რობერტსი, ბობ ჰოსკინსი და სხვები. მოქმედება მიმიდინარეობს თანამედროვე ამერიკაში. კაპიტანმა კაუჭამ მოიტაცა ბავშვები გოგონა და ბიჭი, ბავშვები მისი ძველი მტრის პიტერ პენის შვილები არიან. პიტერი გაიზარდა და ახლა უკვე პიტერ ბენინგომია და ისე დაკავებულია თავისი ბიზნესით, რომ საერთოდ დრო არ რჩება საკუთარი ბავშვებისათვის. მას საერთოდ დავიწყებული აქვს, რომ ბავშვობაში ის პიტერ პენი იყო. საკუთარი შვილების დაბრუნებას კი შეძლებს თუ ყველაფერს გაიხსენებს, ამაში მას ეხმარება ფერია. პიტერ პენი ისევ ბრუნდება თავის ბავშვობაში და მას მოუწევს კაპიტან კაუჭასთან შერკინება. ფილმის მუსიკის ავტორი არის ამერიკელი კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი Prologue (Peter Pan theme) We Don't Want To Grow Up (Tinkerbell theme) * Banning Back Home Granny Wendy (Childhood theme) Hook-Napped (Prologue Theme, Captain Hook theme) The Arrival of Tink and the Flight to Neverland (Tinkerbell theme, Childhood theme) Presenting the Hook (Pirate theme, Captain Hook theme) From Mermaids to Lost Boys (Mermaid theme, Neverland Theme, Lost Boys theme) The Lost Boy Chase (Lost Boys chase theme) Smee's Plan (Captain Hook theme) The Banquet (Lost Boys theme) The Never-Feast (Lost Boys, Childhood, When You're Alone *) Remembering Childhood (Childhood theme, Neverland theme, Peter Pan theme) You are the Pan (Peter Pan theme #2) When You're Alone* (When You're Alone *) The Ultimate War (Peter Pan, Captain Hook, Tinkerbell, Childhood, Lost Boys) Farewell Neverland (Neverland, Lost Boys, Peter Pan theme #2, and Tinkerbell) ↑ IMDb.com Business - ჰუკი „Hook“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
მისტერ მაგორიუმის ჯადოსნური მაღაზია (ფილმი)

მისტერ მაგორიუმის ჯადოსნური მაღაზია (ინგლ. Mr. Magorium's Wonder Emporium) — 2007 წლის ფილმში, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ნატალი პორტმანი, ტედ ლუდზიკი და სხვები. ჯადოსნური მაღაზიის მფლობელი ედვარდ მაგორიუმი, აპირებს თავისი პოსტის დატოვებას და მთელი თავისი საქმე გადააბაროს, ამავე მაღაზიის მენეჯერს მოლლის. მოლლის ცხოვრება სიურპრიზებით აღსავსეა, მაგრამ მას მაინც დეპრესია აქვს, რის გამოც მაღაზიაც ბნელ ადგილად გადაიქცევა და გაკოტრების პირას დადგება. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-06-30 საიტზე Wayback Machine. „მისტერ მაგორიუმის ჯადოსნური მაღაზია“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
მენადირეობა

მენადირეობა — მეცხოველეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ძვირფასბეწვიაბი ნადირის ტყვეობაში მოშენება ბეწვის მისაღებად. მენადირეობის ობიექტია წაულა, მოშავო-მოვერცხლისფერო მელა, ნუტრია, თახვი, შინშილა, სიასამური. ყოფილ სსრკ-ში მენადირეობის განვითარება 1928-1929 წლებში დაიწყო. მენადირეობაში სანაშენე მუშაობა ტარდება ტანად დიდი, ნაყოფიერი, სიცოცხლისუნარიანი, ძვირფასბეწვიანი ნადირის გადარჩენა-შერჩევის გზით. სანაშენე მუშაობაში გენეტიკური ხერხების გამოყენებით მიღებული მრავალრიცხოვანი ფერადი ნადირი: 34 ტიპის ფერადი წაულა, რამდენიმე ტიპის ფერადი მელა და ცისფერი ყარსაღი. მელისა და ყარსაღის სამეურნეო, გამოყენების ვადა 9-10 წელია, წაულისა — 5-6, ნუტრიისა — 3-4, სიასამურისა — 12-14. მენადირეობა, როგორც სამეცნიერო დისციპლინა, ისწავლება უმაღლესი და საშუალო სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებლების ზოოტექნიკურ ფაკულტეტზე. საქართველოში ბაკურიანი ვერცხლისფერი მელიის საბჭოთა მეურნეობამ 1976 დაამზადა 2681 ვერცხლისფერი მელიის ტყავი, რომლის ღირებულება 272 ათას მანეთს შეადგენდა. მენადირეობის კურსი იკითხებოდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სატყეო ფაკულტეტზე. Ильник Е. Д., Звероводство, М., 1963; ენუქიძე გ., ქსე, ტ. 6, გვ. 569, თბ., 1983