laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოპერა

ოპერა (იტალ. opera) — თეატრალური წარმოდგენის მხატვრულ-დრამატული ფორმა, რომელშიც მოქმედება ძირითადად მუსიკით (სიმღერითა და აკომპანემენტით) სრულდება. ოპერა ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს თხზულებას. ოპერა სინთეზური ჟანრია და აერთიანებს მუსიკის, დრამატურგიას, მხატვრობისა და ქორეოგრაფიის ელემენტებს. ოპერის საორკესტრო შესავალს ჰქვია უვერტიურა (თუ ის სონატურ ფორმაშია დაწერილი). ოპერის ტექსტს ჰქვია ლიბრეტო, ხოლო ოპერის მოქმედებებს — აქტები. ოპერაში გვხვდება მელოდიას მოკლებული სიტყვიერი ტექსტი, რომელსაც რეჩიტატივი ეწოდება, არია, რომლითაც ოპერაში მომღერალი თავის გრძნობებს გადმოგვცემს, სიმღერა, კავატინა, კანცონა, ანსამბლური ნომრები, გუნდები. ოპერა შეიძლება იყოს უწყვეტი განვითარების პრინციპზე ან დასრულებული ფორმების, ნომრების მონაცვლეობაზე (იშვიათად ორივეზე ერთად) აგებული. ოპერა პირველად რენესანსის დროინდელ იტალიაში გამოჩნდა, როგორც გართობის ელემენტი. მან ხალხში სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა და ევროპის სხვა ქვეყნებიც დაიპყრო. რენესანსის პერიოდში ადამიანებს მოსწონდათ ყველაფერი, რასაც კი საერთო ჰქონდა ანტიკურ საბერძნეთთან და რომთან. ასე რომ, როდესაც ფლორენციაში სწავლულთა, პოეტთა და მუსიკოსთა ჯგუფები მათი დროის დრამის შექმნის გზებს ეძებდნენ, აზრად მოუვიდათ ძველი ბერძნებისათვის მიებაძათ, რომლებიც, როგორც მათ სჯეროდათ, კი არ ლაპარაკობდნენ, არამედ მღეროდნენ. 1597 წელს ასე შეიქმნა საოპერი ჟანრის პირველი ნიმუში „დაფნე“ ჯაკოპო პერის მუსიკაზე. „დაფნეს“ მალევე მოჰყვა პერის მეორე ოპერა „ევრიდიკე“, რომელიც 1660 წელს დაიდგა. ეს მუსიკალური დრამები (სწორედ ასე ერქვა მაშინ ამ ჟანრს, ტერმინი „ოპერა“ მხოლოდ XVIII საუკუნეში შემოდის) თავისი ექსპერიმენტული ხასიათის გამო მხოლოდ ხელოვანთა და არისტოკრატთა ვიწრო წრეში საჩვენებლად იყო განკუთვნილი. მართალია, ეს ქმნილებები ჯერ კიდევ შორს იყო იმისგან, რასაც კლასიკური გაგებით საოპერო ნაწარმოები ჰქვია, თუმცა სწორედ აქ მოხდა პირველად თეატრის ისტორიაში ის, რამაც საფუძველი ჩაუყარა ოპერის განვითარებას: სპექტაკლი მთლიანად მუსიკალური თანხლებით სრულდებოდა. იქიდან გამომდინარე, რომ ოპერა ანტიკური ტრაგედიის მიბაძვა იყო, პირველი ოპერების უმრავლესობა ანტიკური მითების სიუჟეტებზეა შექმნილი. თუმცა, გარკვეული პერიოდის შემდეგ ოპერა ცდება ანტიკური ტრაგედიის ჩარჩოებს და დამოუკიდებელ ცხოვრებას იწყებს. მისი ლიბრეტოებიც აღორძინების ეპოქისთვის დამახასიათებელ მოარულ სიუჟეტებზე იქმნება და საოპერო ნაწარმოებებსაც უკვე ოპერისთვის სპეციალურად აგებულ შენობებში დგამენ. ანტიკური თემატიკისკენ შემობრუნება XVIII საუკუნის პირველი ნახევრიდან იწყება ჰენდელისა და გლუკის ნაწარმოებებით. ახალი ოპერის დაბადება სწორედ გლუკის „ორფეოსსა და ევრიდიკეს“ უკავშირდება. სწორედ გლუკის რეფლექსიაა მოცარტის, როსინის, ვერდის, ვაგნერისა და რიხარდ შტრაუსის შემოქმედება. მსოფლიოს საოპერო თეატრებია: მილანის ლა სკალა მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი ვენის სახელმწიფო ოპერა Operabase – Comprehensive opera performances database StageAgent – synopses & character descriptions for most major operas What’s it about? – Opera plot summaries დაარქივებული 2009-04-09 საიტზე Wayback Machine. Vocabulaire de l’Opéra დაარქივებული 2009-02-28 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) OperaGlass, a resource at Stanford University HistoricOpera – historic operatic images
როუზ ტაუერი

როუზ ტაუერი (ინგლ. Rose Tower) — მსოფლიოში სიმაღლით მე-2 სასტუმრო, ქალაქ დუბაიში. სიმაღლე 333 მეტრი. 72 სართულიანია. თავდაპირველად იგეგმებოდა 380 მეტრი სიმაღლის მქონე შენობის აგება, მაგრამ გეგმები შემდეგ შეიცვალა. მშენებლობა დაიწყო 2004 წლის დასაწყისში და დამთავრდა 2006 წლის 24 ოქტომბერს. სასტუმრო გაიხსნა 2008 წლის აპრილში, მაგრამ მისი ოფიციალური გახსნის ცერემონიალი შედგა 2009 წლის 23 დეკემბერს. კომპანია Bonyan International Investment Group-მა 180 მილიონი დოლარის ინვესტიცია ჩადო ამ სასტუმროში. როუზ ტაუერი არის პირველი სასტუმრო დუბაიში, სადაც მოხდა ალკოჰოლური სასმელების გაყიდვლის ლეგალიზაცია. 2008-2012 წლებში იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი სასტუმრო. როუზ ტაუერი (ინგლისური) როუზ ტაუერი (ინგლისური)
ექიმი უოტსონი

ექიმი ჯონ ჰ. უოტსონი (ინგლ. Dr John H. Watson) — ართურ კონან დოილის მიერ შექმნილი ლიტერატურული პერსონაჟი. რომელიც ერთ-ერთი მთავარი გმირია შერლოკ ჰოლმზთან ერთად დეტექტიური რომანების და მოთხრობების გრძელი სერიის. ნაწარმოებებთა ძირითად ნაწილში თხრობა მიმდინარეობს ექიმი უოტსონისგან, რომელიც შერლოკის მუდმივი თანამგზავრია. იგი აღწერს ჰოლმზის გამოძიებებს, ცნობილი „დედუქციური მეთოდის“ გამოყენებით, თუმცა გამოძიების ბოლომდე მას არ ესმის თუ როგორ ხსნის ჰოლმზი ბოროტმოქმედებას, ხოლო ბოლოს ჰოლმზი უხსნის უოტსონს თავის მოქმედებებს. მეოცე საუკუნიდან კინოს განვითარებასთან ერთად უამრავი ფილმი შეიქმნა შერლოკ ჰოლმზისა და ექიმი უოტსონის ისტორიებზე დაყრდნობით. საბჭოთა კავშირში რეჟისორ იგორ მასლენიკოვის მიერ შეიქმნა ფილმების სერია 1979-1986 წლებში, რომელიც ხუთ ფილმს მოიცავდა, უოტსონის როლი კი ვიტალი სოლომინმა შეასრულა. 2008 და 2011 წლებში რეჟისორმა გაი რიჩიმ გადაიღო ფილმები, „შერლოკ ჰოლმზი“ და „შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში“, სადაც უოტსონის როლი ინგლისელმა მსახიობმა ჯუდ ლოუმ მოირგო. შერლოკ ჰოლმზის და ექიმ უოტსონის ბიოგრაფიები. (რუსული) შერლოკ ჰოლმზის მუზეუმი (ინგლისური)
ვილჰელმ V (ბავარიის ჰერცოგი)

ვილჰელმ V ღვთისმოსავი (გერმ. Wilhelm V der Fromme; დ. 29 სექტემბერი, 1548, ლანდსჰუტი — გ. 7 თებერვალი 1626, მიუნხენი) — ბავარიის ჰერცოგი 1579-დან 1597 წლამდე. ვილჰელმ ღვთისმოსავი იყო ალბრეხტ V-ის და ანა ავსტრიელის ვაჟი. მან მიიღო იეზუიტური განათლება და იყო კონტრფორმაციის პრინციპების ერთგული. მან მიიღო "ღვთისმოსავის" წოდება, რადგანაც მთელ თავისუფალ დროს უთმობდა წირვას, ლოცვას და სასულიერო ლიტერატურას. მონაწილეობდა სახოგადოებრივ ცხოვრებაში და იყო დიდი მლოცველი. ის, როგორც პრინცი ცხოვრობდა ტრაუსნიცის ციხესიმაგრეში ლანდსჰუტში. 1568 და 1578 წლებში მან შექმნა რენესანსული ტიპის გოთური ციხესიმაგრე. 1568 წლის 22 თებერვალს ვილჰელმ V დაქორწინდა რენეტა ლოთარინგიელზე . მათ შეეძინათ 10 შვილი, რომელთაგანაც 3 შვილი ადრეულ ასაკშივე გარდაიცვალა. კრისტოფი (1570) კრისტინა (1571—1580) მაქსიმილიან I (1573—1651) — ბავარიის ჰერცოგი. მარია ანა (1574—1616) — ფერდინანდ II-ის პირველი ცოლი. ფილიპე ვილჰელმი (22 სექტემბერი 1576 — 18 მაისი 1598) — რეგენსბურგის არქიეპისკოპოსი ფერდინანდი (6 ოქტომბერი 1577 — 13 სექტემბერი 1650) ელეონორა მაგდალენა (1578—1579) კარლი (1580—1587) ალბრეხტი (26 თებერვალი 1584 — 5 ივლისი 1666) მაგდალენა (4 ივლისი 1587 — 25 სექტემბერი 1628); Sigmund von Riezler., Wilhelm V. der Fromme, Herzog von Baiern // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 43, Leipzig: Duncker & Humblot, 1898. — P. 88—90. genealogy
ჰიუმა შაჰ სულთანი

ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანი ასევე ცნობილია როგორც თელი ჰასეკი სულთანი და შაჰ სულთანი (თურქ. Hüma Şah Sultan, ოსმ. ھما شاہ سلطان; დ. 1634, ჩერქეზეთი — გ. 1672, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის სულთნის, იბრაჰიმ I-ის კანონიერი ცოლი. ჰასეკი სულთანი. ჰიუმა შაჰ სულთანი დაიბადა 1634 წელს. ის იყო ჩერქეზული წარმოშობის. მიუხედავად იმისა, რომ იბრაჰიმ I-ს მის გარდა კიდევ რვა ხარჭა ჰყავდა, ჰიუმაშაჰი მისი უსაყვარლესი ხარჭა იყო, რასაც ის ფაქტიც ადასტურებს რომ 1647 წელს მისი გარდაცვალებიდან 8 თვით ადრე მასზე კანონიერად იქორწინა და ჰასეკი სულთნის ტიტულიც უბოძა. ამასთან ერთად სულთანმა თელი ჰასეკი სულთანს იბრაჰიმს-ფაშას სასახლე აჩუქა, ეგვიპტეში. თუმცა ქორწინებამდეც ჰიუმა შაჰი დიდ გავლენით სარგებლობდა სასახლეში. ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანი გარდაიცვალა 1672 წელს, სტამბოლში. ↑ 1.0 1.1 The Imperial House of Osman. GENEALOGY. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-05-02. ციტირების თარიღი: 2006-05-02.
ტარდისი

ტარდისი (ინგლ. TARDIS — Time And Relative Dimension(s) In Space) — დროის მანქანა და კოსმოსური ხომალდი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანული სატელევიზიო პროგრამიდან Doctor Who. ტარდისი წარმოადგენს დროის ლორდების მოწინავე ტექნოლოგიის შედეგს. დროის ლორდები უცხოპლანეტური ცივილიზაციაა, რომლის ერთ-ერთი წევრიც არის პროგრამის მთავარი პერსონაჟი, დოქტორი. სათანადო მართვისა და პილოტირების შემთხვევაში ტარდისს შეუძლია, მისი მგზავრები დროისა და სივრცის ნებისმიერ მონაკვეთში გადაიყვანოს. ტარდისის შიდა ნაწილი გარეზე გაცილებით ფართოა, გარემოს კი ეხამება ხომალდის „ქამელეონის არით". ტარდისებს ასევე გააჩნიათ გარკვეული დონის მგრძნობიარობა, რაც სერიალში გამოხატულია სხვადასხვა ფორმით, მაგალითად მექანიზმის პიროვნულობასა და თავისუფალ ნებაზე მინიშნებით. ტარდისი მომხმარებლებს უზრუნველყოფს დამატებითი იარაღებითა და შესაძლებლობებით, მათ შორის უნივერსალური მთარგმნელი სისტემით, რომელიც ტელეპათიურად მოქმედებს. სერიალში დოქტორი მართავს ტარდისის მოძველებულ და ერთი შეხედვით არასანდო მოდელს Type 40-ს. მისი ქამელეონის ფუნქცია დაზიანებულია და მუდმივად 1960-იანების სტილის ლონდონის პოლიციის ყუთის ფორმა აქვს მას შემდეგ, რაც დოქტორი ლონდონს ეწვია 1963 წელს. სერიების უმეტესობაში აღინიშნებოდა, რომ დოქტორმა ტარდისი მოიპარა დროის ლორდების მშობლიური პლანეტიდან, გალიფრეიდან, სადაც ის ძველ, ჩამოწერილ და მიტოვებულ ნივთად ითვლებოდა და სამუზეუმო ექსპონატი იყო. თუმცა სერიაში „დოქტორის ცოლი" (2011) ხომალდის ცნობიერება ადამიანის, სახელად იდრისის, სხეულში სახლდება და ამჟღავნებს, რომ არათუ დოქტორს არ მოუპარავს, არამედ საკუთარი სურვილით დატოვა მასთან ერთად პლანეტა, რადგან სამყაროში მოგზაურობა სურდა. ეპიზოდში ფლირტაობისას ის მაცდურად მიანიშნებს, რომ თავად „მოიპარა" დოქტორი, თუმცა იმავე ეპიზოდში მას „ქურდს" უწოდებს. ზოგჯერ ტარდისი შეცდომას უშვებს და დოქტორი სასურველის ნაცვლად სხვა დროსა და ადგილას ხვდება. მაგრამ „დოქტორის ცოლში" ტარდისი ამჟღავნებს, რომ ეს „მოულოდნელობები" სინამდვილეში განსაზღვრული ქმედებები იყო მისი მხრიდან, რათა დოქტორი წაეყვანა იქ, „სადაც საჭირო იყო", ნაცვლად იმისა, სადაც „მას სურდა წასვლა". Doctor Who ბრიტანული პოპულარული კულტურის იმდენად განუყრელ ნაწილად იქცა, რომ არა მარტო პოლიციის ყუთის ფორმა გახდა ტარდისთან ასოცირებული, არამედ გამოთქმა „ტარდისის მსგავსი" (ინგლ. TARDIS-like) ხშირად გამოიყენება ისეთი რამის აღსაწერად, რაც შიგნიდან უფრო დიდი ჩანს, ვიდრე გარედან. სახელი „ტარდისი" ბრიტანეთის სამაუწყებლო კორპორაციის მიერ რეგისტრირებულია სავაჭრო ნიშნად. ↑ http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/5Dp7g7b0dSVhD2TM1xNlf7c/the-tardis ↑ http://www.drwhoguide.com/who_2z.htm ↑ http://www.theguardian.com/tv-and-radio/tvandradioblog/2011/may/14/doctor-who-doctors-wife-gaiman ↑ http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/tardis-like ↑ http://www.jessesword.com/sf/view/424 ↑ http://www.ipo.gov.uk/tmcase/Results/1/UK00001068700
ნილიუფერ ხათუნი

ნილიუფერ ხათუნი — ოსმალეთის სულთნის, ორჰან I-ის მეორე ცოლი. სულთან მურად I-ის და შეჰზადე ქასიმის დედა. ზოგიერთი ისტორიკოსი ამტკიცებს, რომ ის ასევე იყო სულეიმან-ფაშას დედა, თუმცა ეს ვერსია დაუმტკიცებელია. ტრადიციული ვერსიით ნილიუფერ ხათუნის წარმოშობის შესახებ ვიგებთ XV საუკუნიდან. ითვლება, რომ ის იყო ბიზანტიის იმპერიის მმართველის ქალიშვილი და მისი სახელი იყო ჰალოფირა. როგორც ისტორია გვაუწყებს, ორჰანის მამა, ოსმან I მივიდა ჰალაფირას ქორწილში მსახურებთან ერთად, მოიტაცა გოგონა და მოგვიანებით შვილს გაუგზავნა საჩუქრად. თუმცა მკვლევრები ამ ვერსიას ეჭვქვეშ აყენებენ. ეჭვი დაფუძვნებულია მოერად საბუთებსა და იმ დროის საბუთების არ არსებობაზე. არსებობს სხვა ვერსიები მისი წარმოშობის შესახებ. ერთ-ერთი ვერსიით ის იყო სპარსელი ხარჭა. სხვა ვერსიით ის იყო ბიზანტიის პრინცესა ელენა, რომელსაც თავისმხრივ გააჩნდა ბერძნული ფესვები. 1388 წელს დედის სხოვნისთვის მურად I ააშენა იზნიკის იმარეთი, რომელიც 1960 წლიდან მუზეუმი გახდა. ↑ 1.0 1.1 Leslie P. Peirce (1993) "The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire", ISBN 0-19-508677-5. ↑ article Holofira Diccionario histórico, ó Biografia universal compendiada, 1832. ↑ Steven Runciman, The Fall of Constantinople, Cambridge University Press. — გვ. 36. ↑ Heath W. Lowry, The Nature of the Early Ottoman State, SUNY Press, 2003. — გვ. 153. ↑ Stanford Jay Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Cambridge University Press. — გვ. 24.
თაღი

თაღი — არქიტექტურული დეტალი, კედლის ღიობის ან ორ საყრდენს (ბოძებს, სვეტებს, პილონებსა და ა. შ.) შორის მრუდწირული გადახურვა. თაღის საყრდენ კვეთს ქუსლი ეწოდება, ხოლო მის უმაღლეს შუა კვეთას კლიტე. მალის ზომის, დატვირთვისა და დანიშნულების მიხედვით თაღს აგებენ ქვისაგან, ლითონისა და ხისაგან. მოხაზულობის მიხედვით თაღი არის ნახევარწრიული (ყველაზე გავრცელებული), მცოცავი (სხვადასხვა სიმაღლის საყრდენებით), ნალისებრი (გავრცელებულია არაბული ქვეყნების არქიტექტურაში), კილისებრი, სამ და მრავალფრთიანი, ისრული (გოთური არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი) და სხვ. თაღი (ქვის) პირველად ძველ აღმოსავლეთში გამოჩნდა (ქვის გამოყენების მიზეზი დიდმალიანი კოჭოვანი გადახურვისათვის გამოსადეგი ხის უქონლობა იყო). შემდეგ თაღი ფართოდ გავრცელდა ანტიკური რომის არქიტექტურაში (შენობებში, აკვედუკებში, სატრიუმფო თაღებში). იგი დღესაც ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ელემენტია. ალკობასის მონასტერის თაღები. სატრიუმფო თაღი (პარიზი). სტადინი უემბლი. მატარებლის გაჩერება ლუცერნში. ხანის დინასტიის სამარხი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 592-593.
თავზეხელაღებული (კომიქსი)

თავზეხელაღებული (ინგლ. Daredevil) — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. მისი შემქმნელები სცენარისტი სტენ ლი და მხატვარი ბილ ევერეტი არიან. მის შექმნაში ასევე დიდი წვლილი მიუძღვის ჯეკ კირბის . პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში „თავზეხელაღებული #1“. სიუჟეტით, ნიუ-იორკში, ჯოჯოხეთის სამზარეულოში მცხოვრები მეტ მერდოკი დაბრმავებულია მანქანიდან გადმოვარდნილი, რადიოაქტიური ნივთიერებისგან. მას აღარ შეუძლია ხედვა, მაგრამ რადიოაქტიური ნივთიერების გავლენა მის დარჩენილ გრძნობებს აძლიერებს ზეადამიანურ დონემდე. მამამისი ჯეკ მერდოკი, ახალგაზრდობაში ეხმარება. მაგრამ ჯეკს მოგვიანებით მოკლავენ განგსტერები, რომლებსაც უარი უთხრა თამაშის ჩაწყობაზე. თავისი წითელი და ყვითელი, მოგვიანებით კი მთლიანად შავი და წითელი ფერის კოსტიუმის ჩაცმით, თავზეხელაღებული ცდილობს შური იძიოს მამამისის მკვლელებზე, თავის მეტოქეებთან, მათ შორის დაღიანსა და კინგპინთან, ბრძოლაში. თავზეხელაღებულის მეტსახელია „უშიშარი ადამიანი“ . თავზეხელაღებულზე ისეთი ცნობილი მხატვრები მუშაობდნენ, როგორები არიან ევერეტი, კირბი, უოლი ვუდი, ჯონ რომიტა უფროსი და ჯენე კოლანი. მაგრამ პერსონაჟმა ყველაზე დიდი პოპულარობა და მნიშვნელოვანი ადგილი მარველის კომიქსების სამყაროში დაიკავა, 1980-იან წლებში, მასზე შექმნილი ფრენკ მილერის ისტორიებით. მას შემდეგ პერსონაჟი გამოჩნდა სხვადასხვა მედიაში, ანიმაციურ ფილმებსა და ტელესერიალებში, სათამაშო ფიგურების, ვიდეო თამაშების და ა.შ. სახით. 2003 წელს სრულმეტრაჟიან მხატვრულ ფილმში მისი როლი ბენ აფლეკმა შეასრულა, ხოლო ჩარლი კოქსი განასახიერებს Netflix-ის ტელესერიალში. ადრეულ წლებში თავზეხელაღებული ებრძოდა უამრავ კოსტიუმიან სუპერბოროტმოქმედს. პირველი მათგანი იყო ელექტრო, თავზეხელაღებული #2-ში. ის ცნობილი იყო, როგორც ადამიანი ობობას მტერი. წლების განმავლობაში სერიაში შეიქმნა უამრავი რეგულარული ბოროტმოქმედი: ბუ, ალისფერი-კაცი, ბატონი შიში , გლადიატორი, ჯესტერი, სიკვდილის-მწვრთნელი და სხვები. აგრეთვე ცნობილია კობრას და მისტერ ჰაიდის წყვილი. თავზეხელაღებულის ფსიქოპატი მოწინააღმდეგე დაღიანი პირველად სერიის #131-ე ნომერში გამონდა, მარვ ვულფმანის ავტორობით და ხშირად ასრულებდა მთავარი ანტაგონისტის როლს სერიაში, მომდევნო ექვსი წლის განმავლობაში. ფრენკ მილერის ავტორობის გამოცემებში იშვიათად გამოიყენებოდა თავზეხელაღებულის ტრადიციული მეტოქეები. სანაცვლოდ მილერმა თავზეხელაღებულის მთავარ მეტოქედ აქცია კინგპინი, რომელმაც მისი ვინაობა იცოდა. მილერმა აგრეთვე შექმნა ელექტრა, რომელიც თავდაპირველად დაქირავებული მკვლელი, შემდგომში კი მეტ მერდოკის შეყვარებული იყო. ამ პერსონაჟს ერთ-ერთი მთავარი ადგილი უკავია თავზეხელაღებულის მითოლოგიაში. დამსჯელი ფრენკ კასტლი სერიაში ჩნდება როგორც თავზეხელაღებულის მეტოქე, დროდადრო — მოკავშირეც. თავზეხელაღებულის 254-ე ნომერში, ენ ნოცენტიმ წარმოადგინა პერსონაჟი სისხლიანი მერი, რომელიც კინგპინის დაქირავებული მკვლელი იყო, პიროვნების გაორებით, რამაც თავზეხელაღებულის მეტოქედ აქცია. თავზეხელაღებული Marvel-ის სამყაროს ვიკიში ↑ http://www.newsfromme.com/jackfaq/JackFaq4.htm[მკვდარი ბმული] ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-07. ციტირების თარიღი: 2013-04-07. ↑ Daredevil 6 (February 1965)
კატალიზატორი

კატალიზატორი — ნივთიერება, რომელიც რეაქციაში მონაწილე ნივთიერებებთან მრავალჯერადი შუალედური ქიმიური ურთიერთქმედების შედეგად ცვლიან ქიმიური რეაქციების სიჩქარეს, მაგრამ არ შედიან საბოლოო პროდუქტების შემადგენლობაში. ბიოლოგიური კატალიზატორების - ფერმენტების საშუალებით ხორციელდება ყველა ცოცხალი ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლა. კატალიზატორის უმნიშვნელოვანესი თვისებაა მოქმედების სპეციფიკურობა: თითოეული ქიმიური რეაქცია ან მსგავსი რეაქციათა ჯგუფი შეიძლება დაჩქარდეს მხოლოდ გარკვეული კატალიზატორის მოქმედებით. ამავე დროს ერთი და იმავე ნივთიერებების ურთიერთქმედებისას სხვადასხვა კატალიზატორის მონაწილეობით სხვადასხვა პროდუქტი მიიღება. კატალიზატორის მნიშვნელოვანი მახასიათებელია კატალიზური აქტიურობა, რაც წარმოადგენს ქიმიური რეაქციის სიჩქარეთა სხვაობას კატალიზატორით და მის გარეშე. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია (ქსე) ტ. 5
ბელგიის გეოგრაფია

ბელგია არის დასავლეთ ევროპაში მდებარე ფედერაციული სახელმწიფო, რომელსაც ესაზღვრება ჩრდილოეთის ზღვა. ბელგიას სახმელეთო საზღვარი აქვს საფრანგეთთან 620 კმ, გერმანიასთან 167 კმ, ლუქსემბურგთან 168 კმ, ნიდერლანდებთან 450 კმ. ბელგია შედგება ფლანდრიის, ვალონიის და ბრიუსელის რეგიონებისგან. წყლის მთლიანი მარაგები: 20.8 კმ³ (2005) წყლის მოხმარება: მთლიანად: 7.44 კმ³/წელიწადში (13%/85%/1%) ერთ სულ მოსახლეზე: 714 მ³/წელიწადში (1998) ბუნებრივი კატასტროფები: წყალდიდობები. სიგრძე და სიგანე: 280 კმ სამ.აღ.-ჩრ.დას./ 222 კმ ჩრ.აღ.-სამ.დას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბელგიის გეოგრაფია CIA Factbook დაარქივებული 2019-09-12 საიტზე Wayback Machine. Belgian Federal Govt Online (accessed Dec. 24, 2006) Official statistics of Belgium website დაარქივებული 2009-05-09 საიტზე Wayback Machine.
გალიფრეი

გალიფრეი (ინგლ. Gallifrey) — პლანეტა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანული ტელესერიალიდან Doctor Who. ის სერიალის მთავარი პერსონაჟის, დოქტორისა და დროის მბრძანებლების სამშობლოა. გალიფრეი მდებარეობდა ბინარული ვარსკვლავების სისტემა გრიდლოკში, კასტერბორუსის თანავარსკვლავედში. მისი გალაქტიკური კოორდინატებია „1001100 X 02 გალაქტიკის ნულოვანი ცენტრიდან“, რაც დედამიწიდან დაახლოებით 29 000 სინათლის წლის მოშორებითაა. თავდაპირველად სერიალში დოქტორის მშობლიურ პლანეტაზე არაფერი იყო ნათქვამი, ის მხოლოდ 1969 წელს გამოაჩინეს მე-7 სეზონში „ომის თამაშები“, დოქტორის გასამართლების ეპიზოდში. სახელი კი გამომჟღავნდა „ომის მეომარში" (1973). დროში მოგზაურობის მეშვეობით გალიფრეის ხშირად სტუმრობენ, როგორც დედამიწის წარსულში, ისე შორეულ მომავალშიც, 100 ტრილიონ წელიწადში, რომელსაც დროის ლორდებმა ვერ მიაღწიეს. გალიფრეის შესახებ ინფორმაცია ნელ-ნელა ივსებოდა განახლებულ სერიებში (2005 წლიდან). პირველ სეზონში იყო მინიშნება, რომ ის დალეკების იმპერიასთან ერთად განადგურდა დოქტორის მიერ დროის ომში. პლანეტა სახელით მხოლოდ 2006 წლის საშობაო სპეციალურ ეპიზოდში მოიხსენიეს. ცოტა ხნით გამოჩნდა მე-7 სეზონის ფინალში, ეპიზოდში „დოქტორის სახელი“, სადაც ნაჩვენები იყო, როგორ მოიპარეს დოქტორმა და სუზანმა ტარდისი. ეპიზოდის „დოქტორის დღე“ მიწურულს აღმოჩნდა, რომ გალიფრეი გადარჩა, თუმცა დროში გაიყინა და დოქტორის 13 ინკარნაციის მიერ სხვა სამყაროში იქნა გადატანილი. ↑ http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/locationofgallifrey.shtml ↑ http://www.bbc.co.uk/doctorwho/s4/episodes/?episode=s3_11&action=factfile ↑ http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/4cDhBdvjxfMXJvgHrbr1rnK/the-fourth-dimension
ოლაფ გუტფრიტსონი

ოლაფ (ანლავ) გუტფრიტსონი, ირლანდიაში — ამლაიბ მაკ გოფრაიდი (ნორვ. Olav Godfridsson, ძველნორვ. Óláfr Guðrøðarson, ირლ. Amlaíb Mac Gofraid) (გ. 941) — ვიკინგების სახელმწიფოს მეფე დუბლინში (ოლაფ III-ის სახელით; 934—941) და ვიკინგების სახელმწიფოს მეფე იორკში (ოლაფ I-ის სახელით; 939—941). ოლაფი სკანდინავიურ-ირლანდიური დინასტიის, უი იმარის წარმომადგენელი იყო. მამამისი, დუბლინისა და იორვიკის მეფე გუტფრიტ I, 927 წელს იორკიდან გააგდო ანგლო-საქსების მეფემ ეთელსტანმა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 934 წელს, ოლაფი დუბლინის მეფე გახდა. 937 წელს ოლაფი დაქორწინდა შოტლანდიის მეფის, კონსტანტინ II-ის ქალიშვილზე, ამის შემდეგ შეკრა სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი ეთელრედის წინააღმდწეგ, რომელშიც შედიოდა თვითონ ოლაფი, მისი სიმამრი, კონსტანტინ II და სტრატკლაიდის მეფე ოუენ I. სამი მეფის გაერთიანებულმა არმიამ დაიპყრო იორკი და გადაადგილდა სამხრეთისკენ. ბრუნანბურგის ბრძოლაში ეს არმია, რომელიც შედგებოდა სკანდინავიელებისგან, შოტლანდიელებისგან და უელსელებიდან, სრულიად განადგურებული იქნა ანგლო-საქსთა არმიის მიერ, რომელსაც ეთელსტანი ხელმძღვანელობდა. ოლაფი მცირე დანაყოფებით დაბრუნდა ირლანდიაში. ეთელსტანის გარდაცვალების შემდეგ, 939 წელს, ოლაფის არმია კვლავ შეიჭრა ჩრდილოეთ ინგლისში, ნორთუმბრიაში, დაიკავა იორკი, გადაადგილდა სამხრეთით, წარუმატებლად შემოარტყა ალყა ნორთჰემპტონს და დაბანაკდა ტამუორტის მიდამოებში. ლესტერში ისინი შეხვდნენ ინგლისის მეფის, ედმუნდ I-ის არმიას, კენტერბერიისა და იორკის მთავარეპისკოპოსები სთავაზობდნენ მეფეს სამშვიდობო შეთანხმებას. ამ ხელშეკრულების თანახმად, ოლაფ გუტფრიტსონის განკარგულებაში გადადიოდა ინგლისის ტერიტორიები მერსიიდან ჩრდილოეთით. 941 წელს ოლაფმა დაარბია წმ. ბაიტერის ეკლესია, რის შემდეგაც მალე გარდაიცვალა.
დროის მბრძანებლები

დროის მბრძანებლები (ინგლ. The Time Lords) — ფიქციური უძველესი უცხოპლანეტური ცივილიზაცია ჰუმანოიდური სახეობისა, რომელიც ცნობილია, როგორც გალიფრეელები. დროის მბრძანებლები და მათი წევრი დოქტორი გვხვდება სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანულ ტელესერიალში Doctor Who. დროის მბრძანებლებს ეს სახელი დაერქვათ დროის არასწორხაზოვანი აღქმის გამო, რაც მათ საშუალებას აძლევს, ნახონ ყველაფერი, რაც კი მომხდარა, ხდება ან ოდესმე მოხდება, როგორც ნაჩვენებია 1996 წლის ფილმში „Doctor Who". ამ სპეციფიკური აღქმის გამო მათ განავითარეს მფარველობის კულტურა და დროსთან დაკავშირებული ტექნოლოგიები, რაც მოიცავს დროსა და სივრცეში სამოგზაურო მექანიზმებს (იგივე ტარდისებს) და სამეთვალყურეო მოწყობილობებს, რომლითაც დროში მოგზაურობენ და დროის დამახინჯებას ხელს უშლიან. თუმცა ეს უკანასკნელი იშვიათია, რადგან მათი ტაქტიკა იყო ჩარევისგან თავის არიდება და ნეიტრალიტეტი. დროის მბრძანებლებს შეუძლიათ, მანიპულაცია მოახდინონ სხვადასხვა სახის მოვლენებსა და ინდივიდებზე, თუკი არ ჩაერევიან საკუთარ პიროვნულ ისტორიაში. თავდაპირველად დროის მბრძანებლები მოიხსენიებოდნენ, როგორც ძლიერი, მაგრამ მშვიდობიანი რასა პლანეტა გალიფრეიდან, საიდანაც დოქტორი გამოაძევეს. მოგვიანებით ფიქციურ სამყაროში მათი როლი გაიზარდა და მეტი ინფორმაცია გახდა ცნობილი. აღმოჩნდა, რომ დროის მბრძანებლების საზოგადოება იყო სტაგნაციური, ცერემონიების მოყვარული ოლიგარქია, მათი წარსული სავსე იყო მითებითა და ლეგენდებით. მეოთხე ინკარნაციისას დოქტორი მათი პრეზიდენტი გახდა და ბევრ რამეში დაეხმარა დროის მბრძანებლებს. განახლებულ სერიებში (2005 წლიდან) დროის მბრძანებლების საზოგადოება განადგურებულია, რაშიც დამნაშავედ დოქტორი ცხადდება. ბოლო დიდი დროის ომის პერიოდში ის მოვლენების მსვლელობაში ჩაერია. ამ დროს დროის მბრძანებლების პრეზიდენტი იყო ტირანი რასილონი, რომელიც გადასარჩენად მთელი დროისა და სივრცის განადგურებას აპირებდა. დროის მბრძანებლები ითვლებიან ერთ-ერთ უძველეს და ტექნოლოგიურად ყველაზე ძლიერ რასად Doctor Who-ს სამყაროში. იმ მცირეოდენში, რომლებიც მათზე ძლიერები არიან, შედიან (უკვე გადაშენებული) ოსირიელები და სამყაროს უმაღლესი ძალები, როგორიცაა შავი და თეთრი მცველები, და შესაძლოა მუდმივებიც. ↑ http://www.thedoctorwhosite.co.uk/doctorwho/information-about-doctor-who/ ↑ http://www.doctorwhotv.co.uk/the-doctors-foes-the-time-lords-51496.htm ↑ http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/c84G2GNlP1kcB6GWw32WCH/the-fourth-doctor ↑ http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3zn9d4lrgpj8DzBRJbQvJkZ/the-fourth-dimension ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-04. ციტირების თარიღი: 2014-08-04. ↑ http://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/guardiansofkey.shtml ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-17. ციტირების თარიღი: 2014-08-04.
პანჩო არენა

პანჩო არენა — საფეხბურთო სტადიონი უნგრეთის ქალაქ ფელჩიუტში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის საფეხბურთო კლუბ „პუშკაშის აკადემიის“ საშინაო მოედანი. იტევს 4500 მაყურებელს. მისი დიზაინი შექმნა მსოფლიოში ცნობილმა არქიტექტორმა იმრე მაკოვეჩმა, ხოლო მშენებლობა მისი სიკვდილის შემდეგ დაასრლა ტომაშ დობროსმა. Inside the Pancho Aréna (ინგლისური)