laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დოდორქის ნამოსახლარი

დოდორქის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში, დოდორქის ქედის დასავლეთ ნაწილში. ძეგლი თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულით. ძეგლი აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. ნამოსახლარი სამი მხრიდან დაცულია ბუნებრივი ფლატით. ჩრდილოეთ ფერდობი ძლიერ დამრეცია და აქ შესამჩნევია ხეოვნური მიწაყრილი. ნამოსახლარზე მოპოვებული ჭურჭლის უმეტესობა განლუქული თიხისგანაა დამზადებული, გამოყვანილია ჩარხზე, გამომწვარია მონაცრისფროდ, შემკულია ტალღისებრ-ზიგზაგურად ამოღარული ხაზებით. მცირე რაოდენობითაა წვრილი, თეთრმინარევიანი, წმინდა თიხისაგან დამზადებულიმ ძირითადად შავად გამომწვარი ჭურჭელი. ნამოსახლარის შუაგულში შუა საუკუნეების საგუშაგო კოშკია, ხოლო ჩრდილოეთით, დაბლობზე 100 მეტრის მოშრებით, შესამჩნევია ქვის ერთრიგად მოყოლებული წრეები და მცირე ზომის ქვის გროვები. სავარაუდოა რომ ეს იყო ნამოსახლრის სამაროვანი. ვარაზაშვილი ვ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 310-311.
მრავალწყლის გორასამარხები

მრავალწყლის გორასამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოდან 8 კილომეტრის მოშრებით, მრავალწყლის ხეობაში, რუსთავისაკენ მიმავალ გზაზე. განეკუთხვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის პირველ ნახევარს. ძეგლი 1984 წელს აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. ძეგლზე გამოვლინდა თორმეტი გორასამარხი. გაითხარა მეთორმეტე სამარხი, დიამეტრი 12 მეტრი, ყრილის სიმაღლე 70 სანტიმეტრი. სამარხი ორმო დაფიქსირდა სამარხის ყრილის ქვეშ, ცენტრალურ ნაწილში. სამარხის ჩრდილოეთ ნაწილში აღმოჩნდა მიცვალებულის ძლიერ დაზიანებული ჩონჩხი, რომელიც დასვენებული იყო მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილოეთისაკენ. თავთან გამოჩნდა ცხვრის მთლიანი ჩონჩხი, ზედა და ქვედა კიდურებთან კი მსხვილფეხა საქონლის ძვლები. მიცვალებულის მენჯთან იდო ბრინჯაოს რაპირა, აქვე აღმოჩნდა ბრინჯაოს დანა. თავის ქალის სამხრეთით, დანახშირებულ ფენაზე გამოჩნდა სადა და მორთული ოქროს ფირფიტები და ვერცხლის ოთხი საკინძი. სამარხის ორმოს იატაკზე მიმოფანტული იყო ოქროს ფირფიტების პატარა მილაკები, წერტილოვანი ორნამენტებით შერთული ოქროს სფერული მძივები, ობსიდიანის ოთხი იხრისპირი და ბრინჯაოს საკიდები. სამარხის სამხრეთ კედელთან იყო სამი შავპრიალა დერგი. პირველი დერგი შემკულია წეტილოვანი და ისრისებრი ორნამენტებით. ასევე მსგავსადაა შემკული მეორე დერგიც, მესამე დერგი კი წვრილი, თეთრი მინარევების შემცველი თიხითაა ნაძერწი. სამარხის ორმოს დასავლეთ კედლიდან 50 მეტრის სიმაღლეზე, აღმოჩნდა ქვის მოწითალო ჯამი. ძეგლიდან მოპოვებული მასალა ნახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმსა და სიღნაღის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. რუსიშვილი რ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 311-312.
წიწიხიდნის ეკლესია

წიწიხიდნის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მანავის ჩრდილოეთით, ნასოფლარ შავქედის მიდამოებში, წიწიხიდნად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება, სავარაუდოდ, გვიანდელ შუა საუკუნეებს. დანგრეულია. კედლების დიდი ნაწილი დაშლილია და მიწითაა დაფარული, რის გამოც ეკლესიის გეგმა სრულყოფილად არ ვლინდება. ეკლესიის შიგნით და კედლებზე ხეებია ამოსული. ეკლესია დარბაზულია, საშუალო ზომის. ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. შესასვლელი სამრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ოდნავ ბრტყელი აფსიდია, რომელსაც ჩრდილოეთ გვერდი და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხე შემორჩა. ეკლესიის დასავლეთით, ორმოციოდათიოდე მეტრის მანძილზე, შემორჩენილია გეგმით კვადრატული, შირიმის სუფთად დამუშავებული კვადრებით ნაგები შენობა, რომლის დანიშნულების შესახებ დაბეჯითებით რაიმეს თქმა, გათხრა-გასუფთავების გარეშე, რთულია. შენობა ძლიერაა დაზიანებული. ოთხივე კედელი დაახლოებით 3,7 მეტრ სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ინტერიერი მოზრდილი ხვებითა და მცენარეულობითაა ჩანერგილი. ერთადერთი შესასვლელი შენობის სამხრეთიდან, კედლის შუაში აქვს. გარედან იგი გადახურული ყოფილა მოზრდილი არქიტრავით. შენობის გეგმა სიმეტრიულია. სტრუქტურულად იგი გაყოფილია სამხრეთ, აღმოსავლეთ და დასავლეთის მიმართულებით წაგრძელებულ ნაწილად, რომლებიც ბოლოებში ერთმანეთისგან ყრუ კედლებით არის გამიჯნული, შუაში კი ერთმანეთს ერთვის. შენობის გვერდითი ნაწილები ვიწროა, თანაბარი სიგანის. შუა ნაწილი კი მათზე თითქმის სამჯერ უფრო განიერია. შენობის ოთხივე კედლის ღერძზე განიერი, გარეთკენ შევიწროებული სარკმელია. ოთხივე სარკმლიდან მხოლოდ ქვედა ნაწილიღაა შემორჩენილი. ყველას შიგნითკენ მკვეთრად დახრილი რაფა აქვს. თუ როგორ იყო შენობის ნაწილები გადახურული არ ჩანს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 143.
პატარძეულის ღვთისმშობლის ეკლესია (XX საუკუნე)

პატარძეულის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის სასაფლაოზე. აგებულია XX საუკუნის 80-იან წლებში. ძელი აქ მდგარი, სავარაუდოდ გვიანდელი შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესიის გეგმის მიხედვი, თანაც ისე, რომ განახლებული ეკლესიის კედლებში ძველი ეკლესიის შემორჩენილი ნაწილებია ჩართული. თავდაპირველი ეკლესია როგორც ეს შემორჩენილი ნაწილებიდან ჩანს, ნაგები ყოფილა ქვიშაქვის მოზრდილი ზომის, სრულიად დაუმუშავებელი ქვებითა და კირის დუღაბით. განახლებული ნაწილები ნაგებია ქვიშაქვით, რიყის ქვით და ცემენტის ხსნარით. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით აფსიდია, რომელშიც განიერი, უსახური სარკმელია მოწყობილი. ასეთივე სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. აფსიდის გვერდებში თითო შეისრულთაღოვანი ნიშაა. ეკლესია გადახურულია რკინა-ბეტონის, ორკალთა სახურავით, რომელიც გარედან ღარისებრი კრამიტითაა დახურული. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 189-190.
პალდოს გორასამარხები

პალდოს გორასამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პალდოს სამხრეთით, 2,5 კილომეტრზე. 1971 წელს, დაზვერვითი სამუშაოები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის გარდაბნის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელები - თ. ბუგინიაშვილი და შ. დედაბრიშვილი). დადასტურდა ქვაყრილიანი სამარხები (დიამეტრი - 30 მეტრი, სიმაღლე 1,4 მეტრი). დედაბრიშვილი შ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 173.
მრავალწყლის ნამოსახლარი

მრავალწყლის ნამოსახლარი (ასევე ცნობილი როგორც ჯანგირის ნამოსახლარი) — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში. მრავალწყლისხევის მარცხენა მხარეს, აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით ქედის თხემზე, ხევიდან 150-200 მეტრის სიმაღლეზე. განეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულს და ძვ. წ. I ათასწლეულს. 1960-იან წლებში ძეგლი გამოიკვლია კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის და თ. ბუგიაშვილის ხელმძღვანელობით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია, სამხრეთ და დასავლეთ კედლები ეროზიულია სადაც, ჩამორეცხილია კულტურული ფენა. ნამოსახლარი გამართულია სამხრეთ-დასავლეთით ოდნავ წაგრძელებულ ფერდობზე. ძეგლის დასავლეთით და სამხრეთით შემოსდევს ფლატე. ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ მხარეები საკმაოდ დამრეცი ფერდობებია. თხემის გაგრძელებაზე, აღმოსავლეთ და და დასავლეთ ნაწილში, ყველაზე ვიწრო ადგილას, ყელი ხელოვნურადაა გაჭრილი, რომელიც ნამოსახლარს მიუვალს ხდის. ნამოსახლარზე ზედაპირულად აკრეფილი თხის ჭურჭლის უმეტესობა მონაცრისფროდაა გამომწვარი. გვხვდება ლეგა და ოდნად მოყავისფროდ გამომწვარი ჭურჭლის ფრაგმენტებიც. თხელკეციანი ჭურჭლის დასამზადებლად თიხაში შეურევიათ ქვიშა. ყვოველი მათგანი ჩარხზეა გამოყვანილი და კარგადაა გამომწვარი. უმეტესობას გადმოკეცილი ან ლილვისებრი პირი აქვს. ასევე გვხვდება ბრტყელი ან გადაშლილპირიანი ჭურჭელიც. კარგად ჩანს ჭურჭლის შესამკობი რელიეფური ხაზები, რომლებშიც, თავის მხრივ დატანილია ირიბი ბეჭდები. კოლექციაში ყურდღებას იქცევს ქვიშანარევი თიხისაგან დამზადებული, ლეგად გამომწვარი სამი ქვევრის პირი. ვარაზაშვილი ვ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 312.
პალდოს გორასამარხი

პალდოს გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პალდოს ჩრდილოეთით, 2 კილომეტრზე. ქვაყრილიანი გორასამარხი (დიამეტრი - 20 მეტრი, სიმაღლე - 1,2 მეტრი) 1971 წელს, დაზვერა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის გარდაბნის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). სამარხის ყრილის ზედაპირზე აიკრიფა ობსიდიანის უსახო ანატკეცები. დედაბრიშვილი შ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 173.
ნათლისმცემლისხევის ნამოსახლარი

ნათლისმცემლისხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში, ნათლისმცემლისხევის მარჯვენა მხარეს, ნათლისმცემლისხევის სამონასტრო კომპლექსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1 კილომეტრზე, განივი ტაფობის თავზე არსებული სერის შუა ნაწილზე, განეკუთვნება ძვ. წ. II და I ათასწლეულების მიჯნას. ძეგლი აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. ნამოსახლარს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან შემოსდევს, 8-10 მეტრის სიგანის, უსწორმასწორო ზედაპირის მქონე მიწაყრილი. ნამოსახლარზე აიკრიფა მცირე რაოდენობის არქეოლოგიური მასალა, რომლებიც დაცულია ქალაქ სიღნაღის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ვარაზაშვილი ვ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 312.
პატარძეულის ციხე-კოშკი

პატარძეულის ციხე-კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის სამხრეთ განაპირას, ჯიღაურიაანთ უბანში. ღვთისმშობლის ეკლესიის გვერდით, სამიოდე მეტრზე. თარიღდება XVIII საუკუნით. კოშკი ცილინდრულია. ნაგებია რიყის, წვრილი ქვითა და კირის დუღაბით. შემორჩენილი იყო 2,5-3 მეტრ სიმაღლეზე. 1990-იან წლებში, ამ ადგილას მამათა მონასტრის დაარსების დროს, იგი თვთნებურად აღადგინეს და ამჟამად მონასტრის საჭიროებისთვის გამოიყენება. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 190.
ბატონი ავანტიურისტები

„ბატონი ავანტიურისტები“ — 1985 წლის ფილმი. მისი რეჟისორია ბიძინა ჩხეიძე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. სათავგადასავლო კომედია, რომელშიც თავზეხელაღებული ავანტიურისტები საქართველოში გარკვეული დავალების შესასრულებლად ჩამოდიან, მაგრამ ქართველთათვის დამახასიათებელი ადათ-წესებისა და ხასიათის ზეგავლენით სრულიად შეიცვლიან აზრებს, თითქმის ავიწყდებათ კიდეც მიზეზი, რისთვისაც ჩამოვიდნენ. სრულიად ექცევიან მასპინძელთა გავლენის ქვეშ. მამუკა კიკალეიშვილი — ფრენკ ჯექსონი/ფრიდონ ტრისტან სარალიძე — ბაბადული/კუკური მოდებაძე კახი კავსაძე — ბუჭა ღვინერია გურამ ფირცხალავა — ამბროსი კვინტრაძე რამაზ გიორგობიანი — გენო ზუმბაძე გივი ურუშაძე გია მატარაძე დიმიტრი გონგლიაშვილი შოთა ქრისტესაშვილი ნანა მჭედლიძე კარლო საკანდელიძე — კოსტაია ტყლაპიძე გულჩინა დადიანი ნინო მესხურაძე ალექსანდრე სავიცკი თიკო ჩხეიძე ნუკა კაციტაძე გურამ პეტრიაშვილი ლერი ზარდიაშვილი ბიჭიკო ანდრონიკაშვილი ზეინაბ ბოცვაძე თამარ ქირიკაშვილი ი. ლილუაშვილი შალვა გედევანიშვილი მარინა მადატოვა თამარ ჩერქეზიშვილი დავით დავიდ-ზადე ნ. ჩივაძე ბატონი ავანტიურისტები — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
პალდოს სამაროვანი

პალდოს სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პალდოს მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ივრის კაშხალთან. განეკუთვნება ll და l ათასწლეულების მიჯნას. არქეოლოგი ი. გრძელიშვილის ცნობით, კაშხლის მშენებლობის დროს დაუზიანებიათ ოთხკუთხა ორმოებში გამართული სამარხები, რომლებშიც ადამიანის ძვლები და ბრინჯაოს მახვილები აღმოჩნდა. გიორგობიანი მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 173.
მანავის წმინდა გიორგის ეკლესია

მანავის წმინდა გიორგის ეკლესია, ოდიშის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მანავის ჩრდილოეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. სავარაუდოდ, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ადგილობრივთა მონაცემებით ეკლესია აუგიათ სამეგრელოდან გადმოსულ სტეფანიებს და დღესაც მათ სალოცავად ითვლება. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდოა. ნაგებია ქვიშაქვის ლოდებით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ქაოსურია. გამოყენებულია აგურიც. დაზიანებულია. ჩამონგრეულია კამარა, გრძივი კედლების ზედა ნაწილები, ალაგ-ალაგ, მონგრეული აქვს. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა, საკურთხეევლის აღმოსავლეთ კედელში ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, ოთხკუთხა ტრაპეზია მიდგმული. მსგავსი, ოღონდ ოდნავ უფრო პატარა ნაგებობა საკურთხევლის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კუთხეშიც დგას. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ვიწრო პილასტარია, დასავლეთ ნაწილში კი - მცირე ზომის, ოთხკუთხა ნიშა. თოფური ა., კუპრეიშვილი ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 144.
მარიამჯვრის ნაგებობა

მარიამჯვრის ნაგებობა — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მარიამჯვრის ჩრდილოეთით, წმინდა გიორგის ფერდად წოდებულ ადგილში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლები ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. ნაგებობის ჩრდილოეთით საწნახელია, ხოლო სამხრეთით რიყის ქვითა და კირის ხსნარით ამოშენებული ღრმა და ფართო სამეურნეო ორმო. კუპრეიშვილი ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 144.
წითლობისგორის ნამოსახლარი და სამაროვანი

წითლობისგორის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, წითლობის გორის დასავლეთ კალთაზე განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაო, ადრინდელ რკინის ხანას. ნამოსახლარზე აიკრიფა თიხის ჭურჭლის, ბათქაშისა და საშენი ქვის ნატეხები. სამაროვანი ნამოსახლარის თანადროულია. რომელზეც წლების ნადგურდებოდა სამარხები. გიუნაშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 190.
მარიამჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია

მარიამჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მარიამჯვრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ორიოდე კილომეტრზე, ტყეში. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. 1988 წელს სოფელში მაცხოვრებელ მამისაშვილებს ნაეკლესიარზე თანამედროვე სტანდარტის აგურითა და ცემენტით აუგიათ სრულიად უსახური ნაგებობა, რომელშიც ძველი ეკლესიის კედლების შემორჩენილი ნაწილებია გამოყენებული. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 144.
ბებერი მეზურნეები (ფილმი)

ბებერი მეზურნეები — 1973 წლის ქართული ფილმი, რომლის დამდგმელი რეჟისორია ვალერიან კვაჭაძე. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი, ძველი თბილისის უკანასკნელ მოჰიკანებზე, სამ ბებერ მეზურნეზე მოგვითხრობს, რომელიც გაყვითლებული ფოთლებივით შემორჩენიან თანამედროვე ცხოვრების ხეს, მაგრამ სრულიად შეუნარჩუნებიათ გარდასულ დღეთა ხიბლი. ისინი წარსულის მოგონებებით არსებობენ და კაცთმოყვარეობის შესანიშნავ მაგალითებს აძლევენ გარშემო მყოფთ, რადგან ეს კატეგორიები ყოველი დროისთვის მარადიულნი რჩებიან. ვერიკო ანჯაფარიძე (ბაბალე) სესილია თაყაიშვილი (ნუცა) ეთერი მოციქულაშვილი (მაკრინე) გიორგი საღარაძე (ბუთხუზი) რამაზ ჩხიკვაძე (თედო) ბუხუტი ზაქარიაძე (სოსანა) ზურაბ ქაფიანიძე (მძღოლი) კოტე დაუშვილი (მეთევზე გოლა) ბორის წიფურია (მემაწვნე ლადო) თენგიზ მაისურაძე (ინკასატორი) გიორგი (გოგი) ქავთარაძე (მილიციელი) ბებერი მეზურნეები (ფილმი) — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ ეროვნული ფილმოგრაფია
ნინიკელაანთ საყდარი

ნინიკელაანთ საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის დასავლეთით ხუთიოდე კილომეტრზე დიდცხვირის ჭალაში. სასახლეებად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (9‚1×5‚9 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით და კვადრატული აგურით . კედლები, ძირითადად, რიყის ქვითაა ამოყვანილი (აქა-იქ ლოდებიცაა ჩაყოლებული) კონსტრუქციის ნაწილები (კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები) და არქიტექტორული ელემენტები აგურისაა. გარდა ამისა, აგური კედლების წყობაშიცაა ნახმარი, რითაც როგორც შიგნიდან ისე გარედან ალაგალაბ თარაზულად გამავალი რიგებია გამოყვანილი. ისინი კედლებს, მეტწილად, მთელ სიგრძეზე არ გაუყვება. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დაზიანების ხასიათიდან გამომდინარე. გარეთა კედლების საპირე წყობის დიდი ნაწილი, სავარაუდოდ, ხელოვნურადაა შემოძარცული და სამშენებლო მასალად არის გაზიდული: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, განგრეულია სამხრეთ კედელი. დაბზარულია სახურავზე ხეებია ამოსული ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთილდან სახურავის საფარი. განგრეულია სამხრეთით კედელი, ალაგ-ალაგ კედლები დაბზარულია, სახურავზე ხეებია ამოსული. ეკლესიას ორის შესასვლელი აქვს დასავლეთით და ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთის შესასვლელიდან მხოლოდ გარედან გადახურვა აკლია. შიგნიდან ის ხის ძელებით, თარაზულადაა გადახურული. არმ-ით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია განიერი გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელი იგი შიგნიდან კილიხებრი, ხოლო გარედან შეისრული თაღითაა, იგი ხის ზელებით, თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რის ღერძზე გაჭრილია განიერი, გარეთკენ მკვეთრედ შევიწროვებული სარკმელი. იგი შიგნიდან კილიხებრი, ხოლო გარედან შეისრული თაღითაა გადახურული, რომელთა წვერები თითქმის ერთ დონეზეა. მსგავსი სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. ეს უკანასკნელი იმდენად მაღლაა ატანილი, რომ თითქმის კამარაზეა მიბჯენილი აფსიდის გვერდებში. ერთმანეთის პირდაპირ, თითო ოთკუთხა ნიშაა, ნიშები შედარებით დაბლაა განლაგებული, მათგან ჩრდილოეთისა იატაკის დონეზეა, სამხრეთისა კი იატაკიდან ორმოციოდე სანტიმეტრის სიმაღლეზეა. კონქი წესიერი ფორმისაა. მისი თაღი რკალისებრი ფორმისაა და აფსიდის მხრებს პირდაპირ, იმპოსტებს გარეშე ეყრდნობა, მსგავსი ფორმისაა კამარაც. კონქის თაღის გარდა. იგი ეყრდნობა კიდევ ორ საბჯენ თაღს მათგან ერთ-ერთი დარბაზის შუაშია მეორე დას კედელთან ორივე თაღი გადაყვანილია შეკიდულ პილასტრებზე. მათი ძირი ქვიშაქვის ქვებითაა გამოყვანილი. ჩრდილოეთ პილასტრის ქვემოთ იატაკიდან სამოციოდე სანტიმეტრის სიმაღლეზე, სწორკუთხა გეგმის მქონე, ბრტყლად გადახურული ნიშაა. ინტერიერი გაჯით ყოფილა შელესილი. გარედან, საკურთხევლის სარკმლის გასწვრივ ფრონტონის არეში აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი აგურის გამოსახულებაა, რომელიც ორსაფეხურიან კვარცხლბეკს ეყრდნობა. საკუთრივ ჯვრის მკლავები ერთი აგურის სიგანისაა. ზედა და ქვედა მკლავებში აგური თარაზულადაა დაწყობილი, განივ მკლავებში კი — შვეულად. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონის წვერთან, აგური, რაც ლავგარდის ნაშთს უნდა წარმოადგენდეს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 329-330.
პატარძეულის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია

პატარძეულის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის ჩრდილოეთით, ოთხიოდე კილომეტრზე, შემაღლებულ ადგილზე. განეკუთნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით, აგურითა და კირის ხსნარით. შიგნით კედლები შელესილია. ეკლესიას ეტყობა გვიანდელი შეკთების კვალი. შესასვლელი ეკლესიაში სამხრეთიდანაა. კარი გარედან მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი და ნახევარწრიული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით მცირე სიღრმის არაწესიერი აფსიდია, რომლის ღერძზე სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშაა. კამარა სხმულია. აღმოსავლეთით იგი კონქის თაღს ეყრდნობა. ეკლესიის იატაკი აგურით იყო მოგებული. ეკლესიის ფასადები შელესილი ყოფილა. აგურით არის ნაწყობი ლავგარდანიც. 1990-იან წლებში, სოფლის მოსახლეობას ეკლესია გაურემონტებია და იგი ღარისებრი აგურით გადაუხურავს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 190.
მარიამჯვრის წმინდა მარინეს ეკლესია

მარიამჯვრის წმინდა მარინეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მარიამჯვარის ჩრდილოეთით, 2 კილომეტრზე, ტყეში. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგები იყო სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. გამოყენებული ყოფილა შირიმიც. ძეგლი ძლიერ იყო დაზიანებული: ჩამონგრეული იყო კამარა, გრძივი კედლები 1-1,5 მეტრ სიმაღლეზეღა იყო შემორჩენილი. მათ შორის ჩრდილოეთ კედელი გარედან მიწით იყო დაფარული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით, ეკლესიის იატაკის მიმართ ოდნავ შემაღლებული, ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც მცირე ზომის, თარაზულად გადახურული სარკმელი და ორი ოთხკუთხა ნიშაა. ნიშებიდან ერთი აფსიდის სამხრეთ მხართანაა, მეორე - ჩრდილოეთ გვერდის შუაში. სარკმლის ქვემოთ დგას რიყის ქვით ნაშენი, არაწესიერი ფორმის ტრაპეზი. აფსიდი კონქითაა გადახურული. საკურთხევლის ბაქანს ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. გარედან ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელი გამაგრებული იყო ორი ნახევარწრიული კონტრფორსით. 1980-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია თვითნებურად აღადგინა, რამაც შენობის ისტორიული ღირებულება მთლიანად დაუკარგა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 145.
უდაბნო I

უდაბნოს პირველი სადგომ-სახელოსნო — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს სამხრეთ-დასავლეთით 10-15 კილომეტრის მანძილზე. მრავალწყლისხევის მარჯვენა სანაპიროზე, ხევიდან 50-60 მეტრზე. განეკუთვნება მუსტიეს ხანის პირველ ნახევარს. ღია სადგომი 1971, 1980 წლებში შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). დაახლოებით 1 ჰექტარ ფართობზე აიკრიფა: ექვსი ნუკლეუსი, ორმოცი ანატკეცი-ნამზადი და ხუთი დასრულებული იარაღი. ნეკლეუსები არალევალუაურია. ორი — დისკოსებრია, სამი — ერთფუძიანი და ერთი — ორფუძიანი. ანატკეც-ნამზადების უმეტესობა არალევალურაი ტიპისაა, ლევალური მხოლოდ ორია. არალევალური ანატკაცებისათვის დამახასიათებელია მოგრძო ან დაბალი, არასწორი მოყვანილობა. არის სწორი მოყვანილობის და თხელი, სამკუთხედისებრი და ლამელისებრი ანატკეცებიც. ანატკეც-ნამზადებს აქვს გლუვი, ფართო, ქვედა სიბრტყისკენ ბლაგვი კუთხით დაქანებული, სწორი, ორფერდა ან სამფერდა, რეტუშით შესწორებულ-ფაცეტირებული, სწორო და ამოზნექილი დარტყმის მოედნები და რელიეფური ბურცული, რომელიც მეტწილად, ქვედა სიბრტყის 1/3 მოიცავს. იარაღების ჯგუფშია: ცალპირა ამოზნექილი, სწორი და ჩაზნექილ-სამუშაოპირიანი, კონვერგენტული და ორპირა სახოკები, წვეტიანები, წვეტიანისებრი იარაღი, გვერდამოდარდული იარაღი — ანკოშები, „ზურგიანი“ დანა-სახოკები, დანა და კომბინირებული იარაღი — ანკოშებთან შეხამებული, ამოზნექილსამუშაოპირიანი სახოკი. ძირითადი საწარმოო ქვა ანდეზიტია. ცალკეული ნივთებისა დასამზადებლად გამოყენებულია კაჟი, კირქვა, მერგელი და სხვა მასალაც. იარაღის დასამზადებლად უპირატესად — მოგრძო და სამკუთხედისებრი ანატკეცები. ლამელებზე დამზადებულია მხოლოდ ორი კონვერგენტული სახოკი. ბუგიანიშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 314-315.
ფიდნის ეკლესია

ფინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 4 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (7,82X6,12 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშა ქვის ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კედლების წყობაში გამოყენებულია ლოდებიც, რომლებიც მეტწილად კუთხეებშია ჩართული, წყობა ქაოსურია. ძლიერ დაზიანებულია: აყრილია სახურავის საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანის მნიშვნელოვანი ნაწილები, აღმოსავლეთი სამხრეთი კედლები დარბაზულია. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. გარედან იგი ბრტყელი თავი და გადახურული (რამდენიმე ქვა ჩამოცვენილია) შიგნით კი, როგორც ეს შემორჩენილი ნაწილებით დგინდება, თარაზული თავი ჰქონია. სარკმელი ორია აღმოსავლეთით და დასავლეთით. შიგნიდან ორივე სარკმელი ოთხკუთხაა. მათგან აღმოსავლეთ სარკმელს გარეთა გადახურვა ჩამოშლილია აქვს. დასავლეთისა კი გადახურულია ბრტყელი თაღით, რომელიც ქვიშაქვის ერთ მთლიან ქვაშია გამოკვეთილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია რომელშიც სარკმლის გარედა, კიდევ ორი მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების კონქით. კუჭის თავი ყელია დიდი ძირითადად ქვიშაქვის არცთუ ისე სუფთად ნათალი, მოგრძო ქვითაა გამოყვანილი. მსგავსი მოყვანილობა აქვს კამარასაც. კამარა დარბაზის გრძივი კედლებს კუთხით ერთვის, რის გამოც მათ საზღვარზე თარაზული ხაზი იქმნება. საკურთხეველში დგას ქვიშაქვის ერთ ქვაში გამოკვეთილი, ოთხწახნაგა ზემოთკენ ოდნავ გაფართოებული ტრაპეზი, რომლის წინა მხარეზე ფონის ამოკვეთით მაღალი, ბოლოებგაფართოებული ჯვარია გამოსახული. ჯვრის ძირი ორ ჰორიზონტალურ ტოტადაა გაყოფილი. საკუთრივ ტოტებს კი დაკბილული ბოლოები აქვს. გარედან ეკლესიის კედლები დასრულებულია მაღალი, ქვიშაქვის ნათალი ქვებით ნაწყობი ლავგარდნით, რომლის პროფილს თარო შეზნექილი მრუდი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 331.
პატარძეულის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია

პატარძეულის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის ჩრდილოეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყის პირას. განეკუთნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის, სხვადასხვა ზომის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა არაწესიერია. შიგნით კედლები შელესილი ყოფილა, ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით აფსიდია რომელშიც თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის სამხრეთით ერთი კვადრატული ნიშაა. 2005-2006 წლებში ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია თვითნებურად გაურემონტებია. კედლის საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები აღუდგენიათ რიყის ქვით, ნატეხი რიყის ქვითა და ცემენტის ხსნარით, ეკლესიისათვის შეუბამთ ლითონის კარი და შენობა ღარისებრი კრამიტით გადაუხურავთ. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 190-191.
პატარძეულის წმინდა გიორგის ნიში

პატარძეულის წმინდა გიორგის ნიში — საკულტო ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის განაპირას. ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით აგებულია XX საუკუნის 80-იან წლებში, ნაეკლესიარზე ნიში კვადრატული გეგმის მქონე, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროებული, თავმომრგვალებული, მასიური ნაგებობაა. ნაშენია რიყის ქვით. დგას ბეტონის კვადრატულ საფუძველზე. ერთ-ერთ წახნაგში მოწყობილი აქვს ოთხკუთხა სასანთლე ნიშა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 191.