10 დეკემბერი

10 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 344-ე დღე (ნაკიან წლებში – 345-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 21 დღე. 1684 : ისააკ ნიუტონის დედუქციები კეპლერის კანონებიდან მის გრავიტაციის თეორიაში წაკითხულ იქნა სამეფო საზოგადოებისთვის ედმუნდ ჰალის მიერ. 1817 : მისისიპი ხდება აშშ-ის მე-20 შტატი. 1836 : ემორის კოლეჯმა ქარტია მიიღო ოქსფორდში, ჯორჯია. 1867 : პირველი საგზაო შუქნიშანი დამონტაჟდა პარლამენტის შენობებთან, ლონდონში. ჰგავდა რა რკინიგზის სიგნალებს, შუქნიშნები ღამით ანათებდა წითელი და მწვანე გაზის ლამპებით. 1869 : ვაიომინგში ქალებს არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება მიენიჭათ. 1898 : ესპანეთ-ამერიკის ომი დასრულდა პარიზის ხელშეკრულების ხელმოწერით. 1901 : პირველი ნობელის პრემიის მინიჭების ცერემონია ჩატარდა. 1906 : აშშ-ის პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტს ნობელის მშვიდობის პრემია ენიჭება, ხდება რა პირველი ამერიკელი, რომელმაც ნობელის პრემია მიიღო. 1932 : ტაილანდი კონსტიტუციური მონარქია ხდება. 1948 : გაეროს გენერალური ასამბლეა ამტკიცებს ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციას. 1953 : დოქტორ ალბერტ შვაიცერს მიენიჭა ნობელის მშვიდობის პრემია ჰუმანიტარული საქმიანობისთვის. 1968 : იაპონიის უდიდესი გაქურდვა, დღემდე ამოუცნობი „300 მილიონი იენის ქურდობა“ მოხდა ტოკიოში. 1970 : სოფლის მეურნეობის მეცნიერ ნორმან ბორლაუგს, „მწვანე რევოლუციის მამას“, ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია. 1975 : აქტივისტ ანდრეი სახაროვს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია, რომელიც გადაეცა მის მეუღლეს, ელენა ბონერს. 1983 : არგენტინაში დემოკრატია აღდგა პრეზიდენტი რაულ ალფონსინის მმართველობაში მოსვლით. 1983 : სოლიდარობის ლიდერს ლეხ ვალენსას ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია; გადაეცა მის მეუღლეს, დანუტას. 1984 : აპართეიდი : აქტივისტ დეზმონდ ტუტუს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია. 1986 : ჰოლოკოსტი : ელი ვიზელს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია. 2006 : განხორციელდა კოსმოსური შატლი დისკავერის გაშვება, რომლის ბორტზე პირველი სკანდინავიელი კოსმონავტი იმყოფებოდა. 2010 : ჩინელი ადამიანის უფლებათა აქტივისტი ლიუ სიაობო დაუსწრებლად დააჯილდოვეს 2010 წლის ნობელის მშვიდობის პრემიით. 1936 წლიდან ესაა პირველი შემთხვევა, როდესაც დაჯილდოებას არ დასწრებია არც ლაურეატი და არც მისი რომელიმე ნათესავი. 2014 : კოსოვო საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის წევრი გახდა. 2016 : სტამბოლში მომხდარი ტერაქტის შედეგად, 44 ადამიანი დაიღუპა. 2019 : ფინეთის პრემიერ-მინისტრი ანტი რინე გადადგა და მისი შემცვლელი სანა მარინი გახდა. 2020 : ნეპალის პრეზიდენტმა მმართველ პარტიაში მიმდინარე დაპირისპირების ფონზე, პარლამენტი დაითხოვა. 1394 : ჯეიმზ I — შოტლანდიის მეფე 1804 : იაკობი, კარლ გუსტავ იაკობ — გერმანელი მათემატიკოსი 1815 : ლავლეისი, ადა — პირველი ქალი პროგრამისტი 1821 : ნეკრასოვი, ნიკოლოზ — რუსი პოეტი 1891 : ზახსი, ნელი — გერმანელი მწერალი 1917 : იაია პეტრა — მალაიზიის სულთანი 1924 : ბერულავა, ხუტა — ქართველი პოეტი 1924 : ჰაზრი, ნაბი — აზერბაიჯანელი პოეტი 1957 : მაიკლ კლარკ დუნკანი — ამერიკელი მსახიობი 1987 : გონსალო იგუანი — მადრიდის რეალის ფეხბურთელი 1041 : მიხეილ IV პაფლაგონელი — ბიზანტიის იმპერატორი 1198 : ავეროესი (იბნ-როშდი) — არაბი ექიმი და ფილოსოფოსი 1865 : ლეოპოლდ I — ბელგიის მეფე 1896 : ნობელი, ალფრედ — შვედი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის დამფუძნებელი 1916 : ოიამა ივაო — იაპონიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე 1917 : ბოვილი, მაკენზი — კანადის პრემიერ-მინისტრი 1936 : პირანდელო, ლუიჯი — იტალიელი მწერალი 2006 : პინოჩეტი, აუგუსტო — ჩილეს გენერალი, პრეზიდენტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იაკობ სპარსი პალადი თესალონიკელი რომანოზ საკვირველთმოქმედი 17 ინდოელი მონაზონი სხვა თვეები: