laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ანთროპომეტრია

ანთროპომეტრია (ბერძნული antropos - ადამიანი და metreo – ვზომავ), ანთროპოლოგიური კვლევის მეთოდურ ხერხთა ერთობლიობა - ადამიანის მთელი სხეულის და მისი ცალკეული ნაწილების გაზომვა და აღწერა (ანთროსკოპია) და მათი ცვალებადობის რაოდენობრივი დახასიათება. მასობრივი ანთროპოლოგიური გამოკვლევები საშუალებას იძლევა შეფასდეს და ერთიმეორეს შეედაროს განსხვავებული რასობრივი, ასაკობრივი, პროფ., სქესობრივი ჯგუფების ნიშან-თვისებათა ცვალებადობა. ანთროპომეტრია, როგორც მეცნიერული მეთოდიკა XIX ს-ში ჩამოყალიბდა და დაკავშირებულია ფრანგ ანთროპოლოგ პ. ბროკას სახელთან. განასხვავებენ განზომილებითსა და აღწერილობითს ნიშან-თვისებებს. განზომილებითი ნიშან-თვისებები განისაზღვრება სპეციალური ანთროპოლოგიური ხელსაწყოებით (ანთროპომეტრი, განივმზომი, მცოცავი ფარგლები და სხვ.), ხოლო აღწერილობითი ნიშან-თვისებები (სხეულის ნაწილთა ან სახის ნაკვეთების ფორმა, კანის, თმისა და თვალის ფერი და სხვ.) - ზუსტი განმასხვავებელი კრიტერიუმების საფუძველზე შედგენილი სკალირების, მულაჟების, სქემების მეოხებით. ანთროპომეტრიაში შეიმჩნევა ტენდენცია შეიცვალოს აღწერილობითი ნიშან-თვისებები უფრო ზუსტი განზომილებითი ნიშან-თვისებებით და დაინერგოს ანალიზის თანამედროვე მეთოდები (რენტგენი, ულტრაბგერა, ნიშანდებული ნაერთები). ანთროპომეტრიული მეთოდიკის შერჩევა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა კონკრეტულ ამოცანებს ისახავს კვლევა. განზომილებათა საფუძველზე იგება სკალები, რომელთა საშუალებით განისაზღვრება ცალკეული ინდივიდების თუ მოსახლეობის სხვადასხვა ჯგუფის ფიზიკური განვითარების დონე. დაგროვილი მონაცემები მუშავდება ვარიაციულ-სტატისტიკური (იხ. ბიომეტრია) მეთოდით და ცხრილებად, გრაფიკებად და სქემებად ფორმდება. ანთროპომეტრიულ მონაცემებს იყენებენ მასობრივი წარმოების საგნების (ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი) სტანდარტიზაციისთვის, სამუშაო ადგილების რაციონალურად მოსაწყობად, აგრეთვე კრიმინალისტიკაში (მაგ., ბრალდებულის ან დაზარალებულის ასაკის განსაზღვრისას, გვამის ამოსაცნობად). ქსე, ტ. 1, გვ. 462, თბ., 1975
ვანო გამხიტაშვილი

ივანე (ვანო) გამხიტაშვილი (დ. 13 ივლისი, 1973, სამთავისი, კასპი — გ. 12 დეკემბერი, 1999, აღაიანი, კასპი) — ქართველი სამბისტი (90 კგ). ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1992), ევროპის ჩემპიონი (1999), ოთხგზის მეორე (1993–1996) და ორგზის მესამე პრიზიორი (1997, 1998). მსოფლიოს თასის მფლობელი (1999). მსოფლიოს ჩემპიონატების ხუთგზის მეორე (1991, 1995–1998) და ორგზის მესამე პრიზიორი (1993, 1994). მსოფლიოს ჩემპიონი ჭაბუკთა შორის (1989). საქართველოს აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1994). საქართველოს სამბოს ფედერაციამ XX საუკუნის საუკეთესო ქართველ სამბისტად აღიარა. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. დაიღუპა ავტოკატასტროფაში. ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 74, თბ., 1998–1999; ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, თბ.: პალიტრა L, 2013. ვანო გამხიტაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვანო გამხიტაშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვანო გამხიტაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა
966

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 966 966 (ცხრაას სამოცდაექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-7 დეკადის მე-6 წელი. ნორმანები თავს დაესხნენ გალიციას. ლეონის სამეფოს მეფე სანჩო I მოკლულ იქნა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 966. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 966. 4 ივლისი : ბენედიქტე V — რომის პაპი ადარნასე III — ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი ბაგრატ ერისთავთერისთავი — ქართველი მწიგნობარი, ადარნასე კურაპალატის შვილი ბერენგარ II — იტალიის მეფე სანჩო I — ლეონის მეფე
ქალი ქვიშაში

„ქალი ქვიშაში“ — იაპონელი მწერლის კობო აბეს რომანი. ორიგინალი გამოიცა 1962 წელს. წიგნის მიხედვით 1964 წელს ამავე სახელწოდების ფილმი შეიქმნა. ქართულ ენაზე „ქალი ქვიშაში“ გამოაქვეყნა„ ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ“ 2012 წელს. წიგნი 1963 წელს იომიურის პრემიით დაჯილდოვდა. ნაწარმოები აღქმულია, როგორც ხაზგასმა შემოსაზღვრულ, წარმავალ ყოფიერებაზე, გარდა ამისა, ნაწარმოების საშუალებით, ავტორი რამდენადმე ამხელს იაპონური სოციალური ყოფის არაერთ ასპექტს. რომანის მარტოსული გმირი, ქვიშაში ჩაფლულ სოფელში მცხოვრები უბრალო მწერების შემგროვებელი, ბედს არ ურიგდება და ქვიშის ტყვეობიდან თავის დახსნას ყველანაირი ხერხით ცდილობს, რათა ნორმალურ ცხოვრებას და საკუთარ საქმეს დაუბრუნდეს. ქალი ქვიშაში[მკვდარი ბმული] ↑ Allinson, Gary D. (1999). The Columbia guide to modern Japanese history, Internet Archive, New York : Columbia University Press. ISBN 978-0-231-11144-7.
ადამიანი ყუთი

„ადამიანი ყუთი“ (იაპონ. 箱男) — იაპონელი მწერლის კობო აბეს რომანი. ორიგინალი გამოიცა 1973 წელს. ქართულ ენაზე 2012 წელს გამოქვეყნდა („ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“). მთავარი პერსონაჟი საზოგადოებას და მასთან დაკავშირებულ პრობლემებს გაურბის, ყუთში იკეტება და ასეთი უჩვეულო ფორმით გამოხატავს პროტესტს გარე სამყაროს მიმართ. ბიბლიოგრაფია: ადამიანი ყუთი — Internet Speculative Fiction Database. ადამიანი ყუთი დაარქივებული 2012-06-26 საიტზე Wayback Machine. — Internet Book List. ადამიანი ყუთი — the Internet Book Database of Fiction. ადამიანი ყუთი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში.
ეთნოსი

ეთნოსი (ძვ. ბერძნ. ἔθνος — ტომი, ხალხი) — ჰომეროსის მიხედვით, ადგილსამყოფელი, საცხოვრებელი, კერა, კარავი. ეთნოსით აღინიშნება აგრეთვე ჩვევა, მიდრეკილება, ადათი, წესრიგი და ხასიათი, როგორც რისამე თავისებურება, ნიშანი, თვისება. მოგვიანებით სიტყვა „ეთნოსს“ ეძლევა ფსიქოლოგიური მნიშვნელობა. მაგ., ესქილე, სოფოკლე, ჰერაკლიტე, პლატონი და არისტოტელე მას ხმარობდნენ ზმნის, სულიერი წყობის აღმნიშვნელად. აქედან გამომდინარე, შემდგომში ჩამოყალიბდა ეთნოსის საკუთრივ ზნეობრივი მნიშვნელობა. იგი არის ხასიათის შეძენილი ნიშანი, რომელიც ეთიკური შეფასების ობიექტი ხდება. დიასპორა ეთნოცენტრიზმი ეთნოგენეზი გენეალოგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 59. Barth, Fredrik (ed). Ethnic groups and boundaries. The social organization of culture difference, Oslo: Universitetsforlaget, 1969 Beard, David and Kenneth Gloag. 2005. Musicology, The Key Concepts. London and New York: Routledge. Biomedcentral.com Rian.ru დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine. American Psychological Association's Office of Ethnic Minority Affairs
ავტოქთონი

ავტოქთონი (ბერძნ. autochthōn < ავტო და chthōn – მიწა, ქვეყანა, მკვიდრი, ადგილობრივი) — აბორიგენი (ბიოლოგიური) ორგანიზმი, რომელიც ალოქთონისგან განსხვავებით, ცხოვრობს იქ, სადაც წარმოიშვა ევოლუციის პროცესში. მაგალითად: იხვნისკარტა და ევკალიპტი ავსტრალიის ავტოქთონებია. ჭიანჭველაჭამია, ზარმაცა და ველური კარტოფილი — სამხრეთ ამერიკისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 176.
ალოქთონები

ალოქთონები (ბერძნ. allos – სხვა და chthon – მიწა) — ორგანიზმები, რომლებიც ავტოქთონებისაგან განსხვავებით იქ კი ცხოვრობენ, სადაც ევოლუციის პროცესში წარმოიშვნენ, არამედ სხვა საარსებო გარემოში, სადაც თავიანთი პირვანდელი გავრცელების ცენტრიდან განსახლების შედეგად მოხვდნენ. მაგ., ჩრდილოეთ ამერიკის ალოქთონები — ოპოსუმი და კოლიბრის ზოგი სახეობა სამხრეთ ამერიკიდან არიან შესახლებული. ცხოველთა მიგრაცია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 322.
967

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 967 967 (ცხრაას სამოცდაშვიდი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-7 დეკადის მე-7 წელი. ბიზანტიელებმა ქ. ტარანტოდან მუსლიმანები გააძევეს. საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორმა ოტო I-მა თავისი შვილი ოტო II თანამმართველად გამოაცხადა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 967. აბუ საიდი — სპარსელი პოეტი (გ. 1049) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 967. აბუ ლ-ფარაჯ ალ-ისფაჰანი — არაბი პოეტი და სწავლული (დ. 897) ლეონ III — აფხაზთა მეფე
ზაალფელდენი

ზაალფელდენი (გერმ. Saalfelden) — ქალაქი ავსტრიაში, ზალცბურგის ფედერალურ მხარეში. 16 000 მცხოვრებით, ზაალფელდენი ცელ-ამ-ზეს რაიონის უდიდესი ქალაქი და ზალცბურგის მესამე უდიდესი ქალაქია ზალცბურგისა და ჰალაინის შემდეგ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 744 მეტრზე, მუნიციპალური არეალი 118 კმ²-ს მოიცავს. ქალაქის ჰოლი ქალაქის ცენტრი სასრიალო სტადიონი ავსტრიის ქალაქების სია (გერმანული) ოფიციალური საიტი ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a>
968

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 968 968 (ცხრაას სამოცდარვა) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-7 დეკადის მე-8 წელი. პოლონეთის მთავარმა მიეშკო I-მა დააარსა პირველი პოლონური საეპისკოპოსო ქალაქ პოზნანში. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 968. ბადი ალ-ზამანი — არაბი მწერალი (გ. 1008) ეთელრედ უწიგნური — ინგლისის მეფე (გ. 1016) რომანოზ III — ბიზანტიის იპერატორი (გ. 1034) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 968. აბუ ფირასი — არაბი პოეტი (დ. 932) მუმადონა დიაში — პორტუგალიის გრაფი (დ. 900)
შპიტალ-ან-დერ-დრაუ

შპიტალ-ან-დერ-დრაუ (გერმ. Spittal an der Drau) — ქალაქი ავსტრიაში, კარინტიის ფედერალურ მხარეში, მხარის მეორე უმსხვილესი რაიონის — შპიტალ-ან-დერ-დრაუს ადმინისტრაციული ცენტრი. გაშენებულია ქალაქ ლურნფელდსა და მდინარე დრავის ქვემო ველს შორის. ქალაქის სტატუსი ფორმალურად 1930 წელს მიიღო. ქალაქის ისტორიული ცენტრი აღმოცენებულია პატარა მდინარე ლეისერის ნაპირებზე, რომელიც შპიტალის სამხრეთით დრავას ერთვის. დასახლება პირველად მოხსენიებულია 1191 წელს. 1418 წელს შპიტალი მემკვიდრეობით ერგო გრაფ ჰერმან II კელიეს. 1524 წელს, ქალაქი იმპერატორმა ფერდინადნდ I-მა მასთან დაახლოებულ ესპანელს, გაბრიელ სალამანკას გადასცა, რომელმაც შპიტალში ავსტრიის ერთ-ერთი ულამაზესი სასახლეები ააგო რენესანსის სტილში. ლენე, გერმანია (1973) პორდენონე, იტალია (1987) პორჩია, იტალია (1987) ავსტრიის ქალაქების სია Museum für Volkskultur დაარქივებული 2012-03-02 საიტზე Wayback Machine. Stadtarchiv Spittal Stadtgemeinde Spittal Spittal Online დაარქივებული 2012-08-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a> ↑ Spittal an der Drau, Spittal an der Drau, Kärnten - Austria Postcode
969

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 969 969 (ცხრაას სამოცდაცხრა) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-7 დეკადის მე-9 წელი. ფატიმიდებმა დააარსეს ქ. კაირო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 969. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 969.
ანსფელდენი

ანსფელდენი (გერმ. Ansfelden) — ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 289 მეტრზე, მოსახლეობა დაახლოებით 15 300 ადამიანს შედადგენს (2011). მის ტერიტორიას გადაკვეთენ მდინარეები — ტრაუნი და კრემსი. ამ ქალაქში დაიბადა კომპოზიტორი და ორღანისტი ანტონ ბრუკნერი. ანსფელდენში ფუნქციონირებს ორი მუზეუმი — ანტონ ბრუკნერისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმები. ავსტრიის ქალაქების სია Stadtgemeinde Ansfelden Anton Bruckner Homepage დაარქივებული 2012-08-03 საიტზე Wayback Machine. – sehr umfangreiche deutschsprachige Privatseite ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a> ↑ https://raw.githubusercontent.com/bresu/oe_gemeinden/a41434c7941c8902852ad6849e48a78cf475a80c/gemeinden_CSV.csv
შტოკერაუ

შტოკერაუ (გერმ. Stockerau) — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, კრონეიბურგის რაიონში. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 15 513 ადამიანს შეადგენს. შტოკერაუს კულტურულ ცენტრში იმართება მრავალი გამოფენა, კონცერტი, კითხვისა და მუსიკის საღამოები. შტოკერაუსა და მდინარე დუნაის შორის გადაჭიმულია ფართო ტყე. 1012 წელს, ამ ქალაქში ეწამა წმინდა კოლომანი. ავსტრიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი შტოკერაუს გზამკვლევი ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a> ↑ Stockerau, Korneuburg, Niederösterreich - Austria Postcode
ოსკარ შმერლინგი

ოსკარ ივანეს ძე შმერლინგი (დ. 1 (13) ივლისი, 1863 , სტავროპოლი — გ. 2 იანვარი, 1938 , თბილისი ) — გერმანული წარმოშობის ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (1884 წლიდან), მიუნხენში (1891–1892). 1893 წელს თბილისში დაბრუნდა. იყო ჯერ თბილისის სამხატვრო სასწავლებლის, შემდეგ კი ფერწერისა და ქანდაკების სკოლის დირექტორი (1902–1918). 1921 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ახლად დაარსებულ თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. შმერლინგი ქართული კარიკატურის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. 1901 წლიდან მისი კარიკატურები იბეჭდებოდა „ცნობის ფურცლის“ სურათებიან დამატებაში. თანამშრომლოდა ჟურნალებში: „ეშმაკის მათრახი“, „ტარტაროზი“, „შურდული“, „ბზიკი“, „ეშმაკის მხარე“, „სოფლის ალიაქოთი“ და იმ დროს თბილისში გამომავალ სხვა იუმორისტულ ჟურნალ-გაზეთებში. 1922 წელს სასწავლებლის ბაზაზე დაარსდა სამხატვრო აკადემია, სადაც ოსკარ შმერლინგი პროფესორად მუშაობდა. მისი მოწაფეები იყვნენ: ლადო გუდიაშვილი, ქეთევან მაღალაშვილი, ალექსანდრე ციმაკურიძე, მიხეილ ჭიაურელი. იგი ხატავდა პეიზაჟებს, ბატალურ და ჟანრულ სურათებს. დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული წიგნის ილუსტრაციის განვითარების საქმეში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ნახატები საბავშვო წიგნებისათვის (იაკობ გოგებაშვილის „დედა ენა“, გრავირებულია გ. ტატიშვილის მიერ; „თავდადებულნი ქართველნი“, 1895; „იავნანამ რა ჰქმნა“, 1904; ზღაპრები, ქართველ ქალთა წრის გამოცემა, 1905 და სხვა). 1930-იან წლებში შეასრულა ძველი თბილისის ყოფისა და ტიპების ამსახველი მრავალრიცხოვანი აკვარელი („მეზურნეები“, „ორი ქალაქელი“, კერძო კუთვნილება) და სხვა. შალვა დადიანმა, სანდრო შანშიაშვილმა, იოსებ გრიშაშვილმა დიდი შეფასება მისცეს მის შემოქმედებას და ქართული კარიკატურის პიონერი უწოდეს. ის ქართულ ჟურნალისტიკას 40 წელი ემსახურა. 1933 წელს აღინიშნა ოსკარ შმერლინგის მოღვაწეობის 40 წლისთავი. კარბელაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 13. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ოსკარ შმერლინგი“ ვიკისაწყობში. ციფრული ბიბლიოთეკა „ივერიელი“ — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა ოსკარ შმერლინგი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Faceted Application of Subject Terminology <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Artnet — 1998. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q874430"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266566"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 https://schmerling.org/en/people/oskar-schmerling ↑ 4.0 4.1 4.2 კარბელაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 13. ↑ 5.0 5.1 5.2 ქართულ პოლიტიკურ კარიკატურას სწორედ ოსკარ შმერლინგმა ჩაუყარა საფუძველი
970

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 970 970 (ცხრაას სამოცდაათი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-7 დეკადის მე-10 წელი. 4 აპრილი : კაიროში ალ-აზჰარის მეჩეტის მშენებლობა დაიწყო. ერიკ VI შვედეთის პირველი მეფე გახდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 970. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 970. 30 იანვარი : პეტრე ბულგარელი — ბულგარეთის მეფე
ჰოენემსი

ჰოენემსი (გერმ. Hohenems) — ქალაქი ავსტრიაში, ფორარლბერგის ფედერალურ მხარეში, დორბირნის რაიონში. მდებარეობს რაინის ხეობის ავსტრიული ნაწილის შუაში. 15 200 მცხოვრებით, იგი ფორარლბერგის მეთხუთმეტე უდიდესი მუნიციპალიტეტია. ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა XVI საუკუნის რენესანსის სასახლე და ებრაული მუზეუმი. ჰოენემსი ზღვის დონიდან 432 მეტრზე, ბოდენის ტბიდან 16 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს. ავსტრიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი ჰოენემსის ებრაული მუზეუმი Stoffel's Saw Mill ↑ https://www.statistik.at/fileadmin/pages/405/Bevoelkerung_am_01.01.2022_nach_Ortschaften__Gebietsstand_1.1.2022_.ods
971

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 971 971 (ცხრაას სამოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის 1-ლი წელი. კიევის რუსეთის სვიატოსლავ I-ის ჯარები ბალკანეთში შეიჭრნენ, მაგრამ ბიზანტიელებმა დაამარცხეს ქ. სილისტრაში. ბიზანტიის ჯარებმა ბულგარეთის იმპერატორი ბორის II დაატყვევეს. იოანე I-მა განაცხადა ბულგარეთის ანექსია. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 971. 2 ნოემბერი : მაჰმუდ ღაზნევი — ღაზნევიდების სახელმწიფოს მმართველი (გ. 1030) რუდოლფ III — ბურგუნდიის მეფე (გ. 1032) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 971.
The Sims Medieval

The Sims Medieval (The Sims შუა საუკუნეები) — ცხოვრების სიმულატორი კომპიუტერული თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია Electronic Arts-მა (The Sims Studio). ეს არის The Sims-ის ახალი სერიების წარმომადგენელი. თამაში ინტერფეისით ძალიან ჰგავს The Sims 3-ს, თუმცა ეს თამაში მოთამაშეს გადაიყვანს შუა საუკუნეებში.
დუნაის ტულნი

დუნაის ტულნი (გერმ. Tulln an der Donau) — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, ტულანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. პარკებისა და სხვა მწვანე არეალების სიუხვის გამო, ტულნს ხშირად ბლუმენშტადტს (Blumenstadt) უწოდებენ, რაც ყვავილების ქალაქს ნიშნავს. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი გარსშემორტყმულია ტურნელფელდის ვაკით, თითქმის მთლიანი მისი განაშენიანებული არეალი დუნაის სამხრეთ ნაპირზე მდებარეობს. ტულნი ავსტრიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ჯერ კიდევ რომაელებამდე იყო დასახლებული, მან მნიშვნელობა რომაული ციხესიმაგრის წყალობით შეიძინა. 859 წელს, ქალაქი პირველად იხსენიება დოკუმენტებში ტულინას სახელით. 1683 წლის 6 სექტემბერს, ვენის ბრძოლისთვის აქ პოლონეთის არმია გაერთიანდა იმპერიულ არმიასთან (ავსტრიის), ასევე შეიყარნენ ბავარიელთა, საქსონთა, ბადენელთა, ფრანკონთა და შვაბიელთა ძალები. 1986 წელს, ტულნი ქვემო ავსტრიის დედაქალაქი გახდა, თუმცა იგი მალე ჩაანაცვლა სანქტ-პელტენმა. ავსტრიის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი Homepage of Trübensee Egon Schiele Museum დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a> ↑ Tulln an der Donau, Tulln, Niederösterreich - Austria Postcode
972

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 972 972 (ცხრაას სამოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 972. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 972. 6 სექტემბერი : იოანე XIII – რომის პაპი
ტერნიცი

ტერნიცი (გერმ. Ternitz) — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, ნოინკირხენის რაიონში. მდებარეობს ნაკადულისა და მდინარე შვარცის შესართავთან, სტეინფელდის ვაკის დასავლეთ კიდეზე. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 14 831 ადამიანს შეადგენს. დოკუმენტებში ტერნიცი პირვალად 1352 წელს იხსენიება, ქალაქის სტატუსი კი 1948 წელს მიიღო. ტრადიციულად, ის ცნობილია, როგორც სამრეწველო ქალაქი. ავსტრიის ქალაქების სია Offizielle Website der Stadtgemeinde Ternitz Forschung Burg Dunkelstein დაარქივებული 2008-10-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.noen.at/neunkirchen/wahlen-in-ternitz-370-alle-waehlten-christian-samwald-zum-neuen-buergermeister-422806448 ↑ Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q358870"></a> ↑ Ternitz, Neunkirchen, Niederösterreich - Austria Postcode
973

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 973 973 (ცხრაას სამოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის მე-3 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 973. მურასაკი შიკიბუ — იაპონელი მწერალი ქალი, „გენჯის ამბავის“ და „მურასაკი შიკიბუს დღიურების“ ავტორი (გ. 1014) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 973. 7 მაისი : ოტო I — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (დ. 912) იბნ ჰანი ალ-ანდალუსი — ესპანელი არაბი პოეტი (დ. 938)
974

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 974 974 (ცხრაას სამოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის მე-4 წელი. ბიზანტიის იმპერიამ სირია დაიბრუნა აბასიანებისაგან. ინგლისში დიდი მიწისძვრა მოხდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 974. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 974. ბენედიქტე VI — რომის პაპი
უწერა

უწერა — სოფელი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: უწერა, ნაკიეთი, ნიგავზები, ფარავნეში). მდებარეობს მდინარე რიონის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1050 მეტრი, ონიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 260 ადამიანი. ფეოდალურ ხანაში უწერა შედიოდა რაჭის ანუ რაჭა-თაკვერის საერისთაოში. 1687 წ. იმერეთის მეფემ ალექსანდრე IV-მ რაჭაში ლაშქრობის დროს გადაწვა უწერა. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესიის (ვახუშტი ბაგრატიონი მას „სიონად“ მოიხსენიებს) ნანგრევები, გრანიტის ქვით ნაგები წმ. გიორგის სახელობის მომცრო დარბაზული ეკლესია, რომლის ორი კედელი მოგვიანებით რიყის ქვით არის აღდგენილი. სოფლის მახლობლად ფეოდალური ხანის ციხისა და 3 ეკლესიის ნანგრევებია. ვახუშტი ბაგრატიონი უწერის შესახებ წერს: 1901 წლის მონაცემებით უწერის სასოფლო საზოგადოება მოიცავდა 7 სოფელს და 3693 ადამიანს. უწერა საშუალო სიმაღლის მთის კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტია, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერეტურა -5 °C), და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 17 °C), ნალექები 1400 მმ წელიწადში. სამკურნალო ფაქტორი: მთის ჰავა და ნახშირმჟავა ჰიდრო-კარბონატული და რკინის შემცველი მინერალური წყალი „უწერა“, სამედიცინო ჩვენება: საჭმლის მომნელებელი (ღვიძლის, კუჭ-ნაწლავის) და საშარდე სისტემის დაავადებები. ზედა სასუნთქი გზების დაავადება და სისხლნაკლებობა. სეზონი - მაის-ოქტომბერი. უშვერიძე გ. მეტრეველი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 199. ალადაშვილი ბ. საოჯახო მედიცინა. გვ. 493. თბილისი, 1984. ქართლის ცხოვრება. ტომი IV. ბატონიშვილი ვახუშტი. აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. გვ. 768. სახელმწიფო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო.“ თბილისი 1973. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ Кавказскій календарь на 1902 годъ, Тифлись, 1901, стр. 86.
975

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 975 975 (ცხრაას სამოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის მე-5 წელი. ბაგრატ III-ის გამეფება ქართლში იოანე მარუშისძის გეგმის მიხედვით და დავით კურაპალატის მხარდაჭერით. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 975. 25 ივლისი : თიტმარ მერზებურგელი — გერმანელი მემატიანე (გ. 1018) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 975.
ტელფსი

ტელფსი (გერმ. Telfs) — საბაზრო ქალაქი ავსტრიაში, ტიროლის ფედერალურ მხარეში. მდებარეობს ინსბრუკის რაიონში, ინსბრუკიდან 27 კმ-ით დასავლეთით. წარმოადგენს ტიროლის მესამე უდიდეს დასახლებულ პუნქტს. ქალაქის სტატუსი 1908 წელს მიიღო. 2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 14 626 ადამიანს შეადგენს. ფრანცისკანელთა მონასტერი ტელფსის მოედანი 800 წლის სახლი ავსტრიის ქალაქების სია Marktgemeinde Telfs დაარქივებული 2012-04-19 საიტზე Wayback Machine. 3d Panorambilder von Telfs[მკვდარი ბმული] ↑ https://www.statistik.at/blickgem/blick1/g70357.pdf ↑ https://raw.githubusercontent.com/bresu/oe_gemeinden/a41434c7941c8902852ad6849e48a78cf475a80c/gemeinden_CSV.csv
976

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 976 976 (ცხრაას სამოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის X საუკუნის მე-8 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 976. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 976. ჯან კუანინი (ტაიძუ) — ჩინეთის იმპერატორი (დ. 927)
ატმოსფეროს ფიზიკა

ატმოსფეროს ფიზიკა — გეოფიზკის დარგი. შეისწავლის ატმოსფერულ მოვლენებსა და პროცესებს, იკვლევს მათს ფიზიკურ მხარეს განვითარების წარმმართველ კანონებს. ატმოსფეროს ფიზიკური მდგომარეობა მუდამ ცვალებადია შინაგანი პროცესებისა და ატმოსფეროს დედამიწის ზედაპირთან ურთიერთზემოქმედების გამო. იცვლება წნევა, ტემპერატურა, სიმკვრივე და ტენიანობა, დედამიწის მიმართ ჰაერის მოძრაობის მახასიათებლები. ატმოსფეროს ფიზიკის კვლევათა შედეგები წარმოადგენს მოსაზღვრე მეცნიერებების — აეროლოგიის, სინოპტოლოგიის, მეტეოროლოგიისა და კლიმატოლოგიის განვითარების საფუძველს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 672.
აეროლოგია

აეროლოგია (ბერძ. aēr – ჰაერი და logos – მოძღვრება) — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, იკვლევს თავისუფალ ატმოსფეროში მიმდინარე ფიზიკურ მოვლენებსა და პროცესებს, ატმოსფეროს შედგენილობას, ღრუბლებისა და ნალექების წარმოშობას, სხივურ სითბოგაცვლას და სხვა. აეროლოგიური კვლევის საფუძველზე მიღებულია მრავალი მონაცემი ღრუბელთა მიკროსტრუქტურის, კონდენსაციის პროცესების, 0°-ზე C უფრო დაბალტემპერატურიან ღრუბლებში ყინულის ნაწილაკების ზომისა და ფორმის შესახებ და სხვ. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება დიდ სიმაღლეებამდე ატმოსფეროს ზოგადი ცირკულაციის კვლევას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 108-109.
დინამიკური მეტეოროლოგია

დინამიკური მეტეოროლოგია (თეორიული მეტეოროლოგია) — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, რომელიც ჰიდრომექანიკისა და თერმოდინამიკის განტოლებებისა და გამოსხივების თეორიის საფუძველზე თეორიულად შეისწავლის ტროპოსფეროსა და ქვედა სტრატოსფეროში მიმდინარე ატმოსფერულ პროცესებს. დინამიკური მეტეოროლოგიის განხილვის გარეთ რჩება მხოლოდ ატმოსფეროს ელექტრული, აკუსტიკური და ოპტიკური მოვლენები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 556.