laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ედუარდ მილს პერსელი

ედუარდ მილს პერსელი (ინგლ. Edward Mills Purcell; დ. 30 აგვისტო, 1912, ტეილორვილი, ილინოისი, აშშ – გ. 7 მარტი, 1997, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ფიზიკოსი. სწავლობდა პერდიუსა და ჰარვარდის უნივერსიტეტში (1949 წლიდან პროფესორი). მიენიჭა ნობელის პრემია (ფ. ბლოხთან ერთად; 1952) მყარ სხეულებში ბირთვული მაგნიტური რეზონანსის აღმოჩენისათვის (1946). Edward Mills Purcell ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 34. ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 5.0 5.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 6.0 6.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 7.0 7.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #140990437 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ The Nobel Prize in Physics 1952 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.aapt.org/programs/awards/oersted.cfm ↑ https://aapt.org/Programs/awards/richtmyer.cfm ↑ https://aas.org/grants-and-prizes/beatrice-m-tinsley-prize ↑ Max Delbruck Prize in Biological Physics — American Physical Society. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q466113"></a> ↑ https://www.aps.org/programs/honors/prizes/delbruck.cfm ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 291. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
ტენორი

ტენორი — მამაკაცის მაღალი ხმა. დიაპაზონი: მცირემდე – მეორე ოქტავამდე. გადამსველელი ნოტები: პირველი ოქტავის მი ბემოლი. ჟღერადობით ტენორი ხასიათდება ლირიკულად და დრამატულად. კონტრატენორი ტენორ-ალტინო ლირიკული ტენორი ლირიკა-დრამატული ტენორი დრამატული ტენორი (ბარიტონალური ტენორი) მეცო-სახასიათო ტენორი გმირული ტენორი ლირიკული ტენორი ყველაზე უკეთ პირველ ოქტავაში ჟღერს. ამ ხმაზე მაღლა შედარებით რბილად მიდის. ოქტავის დაბალი ნახევარი ჟღერს სუსტად. დიაპაზონი: მცირემდე – მეორე ოქტავამდე. გადამსვლელი ნოტები: პირველი ოქტავა მი ბემოლი#. ლირიკულ ტენორს სათავო რეესტრის ფართო დიაპაზონით, რომელიც ფორმირდება მარტივად და თავისუფლად ნოტ რემდე, მეორე ოქტავის მიმდე, ეწოდება ალტინო. ეს არის ძალიან იშვიათი ხმა, რომელიც სირთულეების გარეშე აჭარბებს გადამსვლელ ნოტებს, მაღალი ნოტები კი მას ჟღერადობით აახლოვებს ქალის დაბალ ხმას. ალტინო ბგერის განსაკუთრებული სიძლიერით არ გამოირჩევა, მაგრამ სასარგებლოა გუნდში დიაპაზონის გაფართოებისა და ჟღერადობის სილამაზის გამდიდრებისათვის. დრამატული ტენორი ჟღერადობის სისავსით გამოირჩევა. გადამსვლელი ნოტები სათავო რეესტრთან იგივეა, მაგრამ აღიქმება ძნელად. მოუხერხებლობა ამ ნოტებზე მეტადაა წარმოჩენილი, ვიდრე ლირიკულ ტენორში. სათავო ნოტები წარმოიქმნებიან ძლიერად და შესაძლებელია შესრულებული იქნას ფორტეზე ან მეცო ფორტეზე. დაბალ ნოტებზე ხმა ეცემა.
ჯონ პერი

ჯონ პერი (დ. 1670, გლოსტერის საგრაფო – გ. 1733), ინგლისელი კაპიტანი, გემების, დოკებისა და არხების მშენებელი. 1698 წელს მიიწვიეს რუსეთში; 1712 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. 1716 წელს გამოაქვეყნა პეტრე I-ის დროინდელი რუსეთის აღწერილობა. მისი ნაშრომი ძირითადად საკუთარ დაკვირვებეს ემყარება. აქვს ცნობები იმერეთის მეფის არჩილისა და ალექსანდრე არჩილის ძის შესახებ. ც. ყიფიანი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 24.
ფიფა

ფეხბურთის ასოციაციათა საერთაშორისო ფედერაცია, შემოკლებით ფიფა (აკრონიმი ფრანგ. Fédération Internationale de Football Association) — ფეხბურთის საერთაშორისო მმართველი ორგანო. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს შვეიცარიის ქალაქ ციურიხში. ორგანიზაციის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ჯანი ინფანტინო. ფიფა დაარსდა 1904 წლის 21 მაისს პარიზში. ორგანიზაციის დამფუძნებელი წევრები იყვნენ ბელგია, დანია, საფრანგეთი, ნიდერლანდები, ესპანეთი, შვედეთი და შვეიცარია. იმავე დღეს, ტელეგრაფის საშუალებით, წევრობის სურვილი გამოთქვა გერმანიამ. ფიფა-ს პირველი პრეზიდენტი გახდა ფრანგი რობერ გერენი, რომელიც 1906 წელს ინგლისელმა დანიელ ბარლი ვულფოლმა შეცვალა. პირველი შეჯიბრი, რომელიც ჩატარდა ფიფა-ს ორგანიზებით, იყო ფეხბურთი 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. მალე ფიფა-ში გაწევრება დაიწყეს არაევროპულმა ქვეყნებმაც: სამხრეთ აფრიკამ 1908 წელს, არგენტინამ და ჩილემ 1912 წელს, კანადამ და აშშ-მა 1913 წელს. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, ორგანიზაციის აქტიურობამ იკლო, ვინაიდან ფეხბურთელთა უმეტესობა ფრონტის ხაზზე აღმოჩნდა. საფრთხის ქვეშ დადგა ორგანიზაციის არსებობის საკითხი. 1918 წელს გარდაიცვალა დანიელ ბარლი ვულფოლი; ფიფა-ს მესვეურობა გენერალურ მდივან კარლ ანტონ ვილჰელმ ჰირშმანს გადაეცა. ფიფა-მ არსებობა განაგრძო, თუმცა ორგანიზაციას გაეთიშა ინგლისის ფეხბურთის ასოციაცია, იმ მიზეზით, რომ არ სურდა იმ ქვეყნების გუნდებთან თამაში, რომელთანაც ისინი ომში იყვნენ ჩაბმული. მოგვიანებით, 1946 წელს, ინგლისი ხელახლა გაწევრიანდა ფიფა-ში. ოლიმპიური ფეხბურთი წარმატებით სარგებლობდა, ამიტომ ორგანიზაციამ გადაწყვიტა საკუთუთარი საერთაშორისო ჩემპიონატი ჩაეტარებინა. 1928 წლის 28 მაისს, ამსტერდამში, ფიფა-ს კონგრესმა მიიღო ოფიციალური გადაწყვეტილება მსოფლიო ჩემპიონატის ჩატარების შესახებ. ჩემპიონატის პირველი გათამაშება, 1930 წელს, ურუგვაიში ჩატარდა. მთავარი სტატია: ფიფა-ს პრეზიდენტების სია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფიფა ოფიციალური საიტი ↑ [1] ↑ History of FIFA - Foundation დაარქივებული 2010-06-15 საიტზე Wayback Machine. . ფიფა-ს ოფიციალური საიტი. ↑ Scotland and the 1950 World Cup. BBC. ↑ History of FIFA - British Associations return დაარქივებული 2007-11-16 საიტზე Wayback Machine. . ფიფა-ს ოფიციალური საიტი ↑ History of FIFA – The first FIFA World Cup დაარქივებული 2012-11-09 საიტზე Wayback Machine. . ფიფა-ს ოფიციალური საიტი.
კუსკოს რეგიონი

კუსკო (კეჩ. Qusqu suyu) — პერუს რეგიონი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება უკაიალი, აღმოსავლეთით მადრე-დე-დიოსი და პუნო, სამხრეთით არეკიპა, დასავლეთით აპურიმაკი, აიაკუჩო (რეგიონი) და ხუნინი. ადმინისტრაციული ცენტრია კუსკო, ინკების იმპერიის დედაქალაქი. Travelogue Cusco Region (Sacred Valley of the Incas)
კახამარკის ბრძოლა

კახამარკის ბრძოლა – ფრანსისკო პისაროს მეთაურობით ესპანელი კონკისტადორების მცირე რიცხოვანი რაზმის შეტევა 7 000 უიარაღო მეფე ატაჰუალპას თანმხლებ პირზე. ეს ბრძოლა გახდა კულმინაცია მრავალთვიანი დაპირისპირებისა პისაროს რაზმსა და ინკების იმპერიის მმართველს შორის. ეს შეტაკება იყო კულმინაცია თითქმის ერთთვიანი პაექრობისა ესპანელებსა და ინკებს შორის, რომელიც მიდიოდა ყველანაირი მეთოდის – ჯაშუშობის, მზაკვრობისა თუ დიპლომატიის გამოყენებით. ატაულაპამ, აცტეკი მონტესუმასაგან განსხვავებით, კარგად იცოდა, რომ ეს ადამიანები (ესპანელები) ღმერთები არ იყვნენ და არც საერთო ჰქონდათ რამე მათთან. მან ოკუპანტები უზარმაზარი შემართებით და საბრძოლო მზადყოფნით მიიღო. ცნობილია, რომ ესპანელთა გამოჩენის შემდეგ, ატაჰუალპამ ესპანური ენა საკმაოდ კარგად და მოკლე დროში შეისწავლა. სწორედ ესპანურის ცოდნის წყალობით,ატაულაპამ სცადა რამდენიმე კონკისტადორი მოესყიდა და დაეყოლიებინა ცეცხლსასროლი იარაღისა და ცხენების მიყიდვაზე, რომლებიც მას თავისი არმიისთვის უნდოდა. 15 ნოემბრის საღამოს, პისარომ შეკრიბა თავისი ოფიცრები და გააცნო გეგმა, რომელიც მან "ისესხა" მექსიკაში, კორტესის გამოცდილებიდან: მას უნდოდა იმპერატორი ატაულაპა მოემწყვდია თავისი არმიის შუაგულში და ისე შეეპყრო. მაგრამ საკმაოდ გაშლილი და ფართო მინდვრის გამო, ეს ვერ განახორციელა. Greed, gold and God: The Battle of Cajamarca დაარქივებული 2009-01-26 საიტზე Wayback Machine. Battle at Cajamarca დაარქივებული 2011-08-04 საიტზე Wayback Machine.
უანკაველიკის რეგიონი

უანკაველიკა — რეგიონი პერუში. მისი ფართობი 22,131.47 კმ²-ია. მოსახლეობა - 447,054 (2005 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია უანკაველიკა. მას ესაზღვრება პერუს შემდეგი რეგიონები: დასავლეთით - ლიმა და იკა, ჩრდილოეთით - ხუნინი, ხოლო აღმოსავლეთით - აიაკუჩო
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1900)

1900 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 6 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა უილიამ მაკ-კინლიმ დემოკრატი უილიამ ჯენინგს ბრაიანი დაამარცხა.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1896)

1896 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 3 ნოემბერს გაიმართა, სადაც რესპუბლიკელმა უილიამ მაკ-კინლმა დემოკრატი უილიამ ჯენინგს ბრაიანი დაამარცხა.
პისკო (პერუ)

პისკო – ქალაქი პერუში, მდებარეობს იკას რეგიონში და წარმოადგენს პისკოს პროვინციის დედაქალაქს. ქალაქი ზღვის დონიდან 9 მეტრზეა განლაგებული. თავიდან პისკო იყო სოფელი, რომელიც 1640 წელს შეიქმნა, ამავე სახელწოდების მქონე დასახლებასთან ახლოს. პისკო კეჩუას ენაზე "ჩიტს" ნიშნავს. პისკოს აყვავება მის ახლოს მდებარე ვენახებით არის განპირობებული და ასევე არსებობს პერუული ყურძნის ლიქიორი, პისკო. პისკოს ჩვეულებრივ სტუმრობენ რათა მოინახულონ პარაკასის ეროვნული ნაკრძალი, სადაც მოქცეულია უამრავი ზღვის ცხოველი და ჩიტი. ნაკრძალში არის ასევე ბალესტასის კუნძულები, სადაც შეზღუდულია ხალხის რაოდენობა, მაგრამ შეგიძლიათ ნავის პატარა ექსპედიციითაც მიუახლოვდეთ. ჩინჩას კუნძულებიც ახლოსვე მდებარეობს. კუნძულებზე არის უამრავი ფრინველი: პელიკანები, პინგვინები და ბევრი სხვა ადგილობრივი ჯიშის ზღვის ჩიტები. აქ არის ასევე ზღვის ლომები, კუები, დელფინები და ვეშაპები. მეორე ღირსშესანიშნაობა პისკოში "ელ კანდელაბროა", გიგანტური ზომის ნახატი ქვიშაში, რომლის შექმნის შესახებ არსებობს სხვადასხვა თეორია, მაგრამ მეცნიერები ჯერაც ვერ შეთანხმებულან. ელ-კანდელაბრო, ბალესტასის კუნძულები პელიკანები, ბალესტასის კუნძულები ზღვის ლომი, ბალესტასის კუნძულები პისკო ერთ–ერთი უძველესი ცივილიზაციაა პერუში და ცნობილია პარაკასის კულტურის სახელით. მისი შესანიშნავი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო (იგულისხმება გზაჯვარედინები ანდებისკენ) ესპანელები პისკოს დედაქალაქის სტატუსის მინიჭებას უპირებდნენ, მაგრამ საბოლოოდ არჩევანი ლიმაზე შეაჩერეს. ქალაქს 116,865 მოსახლე ჰყავს. 2007 წლის 15 აგვისტოს, ოთხშაბათს, ქალაქი ძალიან ახლოს იყო 8.0–მაგნიტუდის მიწისძვრის ეპიცენტრთან, რომელიც სამხრეთ ცენტრალურ პერუს დაატყდა თავს. მედია იუწყებოდა რომ ქალაქის 80% დაინგრა, პისკოში მდებარე სენ კლემენტის ტაძრის ჩათვლით, რომელშიც უამრავი ადამიანი იყო მოგროვილი მიწისძვრის დროს. 100–ზე მეტი მიცვალებული გამოასვენეს სენ კლემენტის ტაძრიდან. პლაზა და არმასის ტაძარიც მიწისძვრის დროს დაინგრა და ამან თითქმის 150 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. New York Times–ის სტატია 2007 წლის მიწისძვრაზე პარაკასის ნაციონალური ნაკრძალი დაარქივებული 2005-07-20 საიტზე Wayback Machine.
დიდოსტატის მარჯვენა (ფილმი)

„დიდოსტატის მარჯვენა“ — ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც 1970 წელს გამოვიდა ეკრანზე. დამდგმელი რეჟისორია ვახტანგ ტაბლიაშვილი. ფილმს საფუძვლად უდევს სვეტიცხოვლის მშენებლობის ნახევრად ლეგენდური ისტორია, რომლის საფუძველზე მწერალმა კონსტანტინე გამსახურდიამ დაწერა რომანი „დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა“. მთავარი მოქმედი პირები არიან მეფე გიორგი I და სვეტიცხოვლის ხუროთმოძღვარი კონსტანტინე არსაკიძე. ოთარ მეღვინეთუხუცესი (მეფე გიორგი) სოფიკო მაღალაშვილი (დედოფალი მარიამი) ვასო გოძიაშვილი (კათალიკოსი მელქისედეკი)–(ახმოვანებს ტარიელ საყვარელიძე) ჯუანშერ ჯურხაძე (ზვიად სპასალარი) აკაკი ვასაძე (ფარსმან სპარსი) გიორგი გელოვანი (გირშელ ერისთავი) დიმიტრი მჭედლიძე (თალაგვა კოლონკელიძე) ლალი ბადურაშვილი (შორენა)–(ახმოვანებს თინა მგალობლიშვილი) ლიანა ასათიანი (გურანდუხტი) თენგიზ არჩვაძე (კონსტანტინე არსაკიძე) ვერიკო ანჯაფარიძე (არსაკიძის დედა) დოდო აბაშიძე (მამამზე ერისთავი) თენგიზ მუშკუდიანი (ჭიაბერი) სესილია თაყაიშვილი (ბორდოხანი) ლეილა აბაშიძე (ვარდისახარი) ამირან ტაკიძე (შავლეგ ტოხაისძე) სპარტაკ ბაღაშვილი (ქალუნდაური) მიხეილ სულთანიშვილი (განმგეთუხუცესი) კოტე დაუშვილი (ბოდოკია) გივი თოხაძე (რაჟდენი) ზურაბ ქაფიანიძე (პიპა) დიმიტრი ყიფიანი (მონადირეთუხუცესი) დიდოსტატის მარჯვენა — ეროვნული ფილმოგრაფია „დიდოსტატის მარჯვენა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ქორწინება

ქორწინება — წყვილის კავშირი ოჯახის შექმნის მიზნით. უმრავლეს ქვეყნებში ქორწინებად მიიჩნევა ქალისა და მამაკაცის კავშირი, თუმცა ზოგერთ ქვეყანაში დასაშვებია ასევე ერთი სქესის მქონე ადამიანების ქორწინება. გვაროვნული წეს-წყობილების დროს ჩამოყალიბდა ეგზოგამია და ჯგუფური ქორწინება. მოგვიანებით შეიქმნა წყვილადი ქორწინება და დისლოკალური ქორწინება. ამ ეტაპზე მამაკაცი და ქალი რჩებოდნენ საცხოვრებლად თავიანთ გარში. მოგვიანებით, ქმარი დასახლდა ცოლის გვარში და ჩამოყალიბდა მატრილოკალური ქორწინება, ხოლო შემდეგ ცოლი გადავიდა ქმრის გვარში და ჩამოყალიბდა პატრილოკალური ქორწინება. მეუღლეთა პირადი ქონება გაუყოფელი იყო, ხოლო ქორწინება არამყარი. ქორწინების აღნიშნული ფორმები ინარჩუნებდნენ ჯგუფური ქორწინების გადმონაშთებს. გვაროვნული წყობილების დაშლის ხანაში შეიქმნა დიდი პატრარქალური ოჯახები და ჩამოყალიბდა მონოგამიური ქორწინება. მონოგამიურმა ქორწინებამ დასრულებული სახე მიიღო ნუკლეალური ოჯახის ჩამოყალიბების დროიდან. მთავარი სტატია: საეკლესიო ქორწინება. ქრისტიანობაში ქორწინება წარმოადგენს ახალი აღთქმის შვიდი საიდუმლოთაგან ერთ-ერთს. წყვილის შეუღლება რომ საეკლესიო წესით კანონიერი იყოს, ის საჭიროებს დადასტურებას მღვდლის მიერ. შესაბამისად ტარდება ჯვრისწერის რიტუალი. ისტორიულად საქართველოში ქორწინების რეგისტრაციას ახდენდა მხოლოდ ეკლესია ჯვრისწერის საფუძველზე. მსგავსი მდგომარეობა იყო რუსეთის იმპერიაშიც. 1920 წლის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კანონით „მოქალაქეთა მდგომარეობის აქტების რეგისტრაციის შესახებ“ გაუქმდა ჯვრისწერის იურიდიული საფუძველი და იგი მხოლოდ ფორმალური სახით დარჩა. ქორწინების რეგისტრაცია კი ხდებოდა სახელმწიფო ორგანოების მიერ. 2002 წელს კონსტიტუციური შეთანხმების მე-3 მუხლით სახელწმიფომ ცნო ჯვრისწერა, თუმცა ქორწინების რეგისტრაცია კვლავ მხოლოდ სახელმწიფო ორგანოში ხორციელდება. ქორწინება და მასთან დაკავშირებული უერთიერთობები რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით. სორორატი პოლიგამია ითონიშვილი, ვ., ჩიკვაშვილი, შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 551. ენგელსი, ფ., ოჯახის, კერძო საკუთრების და სახელმწიფოს წარმოშობა, თბილისი, 1978 ↑ „რელიგიები საქართველოში“, თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 125-127, ISBN 978-9941-0-0902-0.
სულეიმან ქუჩუქი

სულეიმან ქუჩუქი (მცირე) (დ. 1785 — გ. 1810), ბაღდადის ფაშა (1807-1810), ქართველი. ქ. ბაღდადში წაიყვანა ბიძამ ჰაფიზ ალი-ფაშა. იყო მამაცი გამგებელი, მოსახლეობის აქტიური მხარდაჭერით წარმატებით იცავდა მამლუქთა რეჟიმს ირანის შაჰის, ვაჰაბიტებისა და ოსმალეთის სულთნის ხელყოფისაგან. მანვე ჩაფუშა საფრანგეთისა და ინგლისის ცდები, გადაექციათ ერაყი თავიანთ კოლონიად. დაიღუპა ქურთების წინააღმდეგ ბრძოლაში. სილაგაძე ბ., ქსე, ტ. 9, გვ. 600, თბ., 1985
მარიო ლანცა

მარიო ლანცა (ინგლ. Mario Lanza) (დაბადებით ალფრედო არნოლდ კოკოცა ინგლ. Alfredo Arnold Cocozza) (დ. 31 იანვარი, 1921 — გ. 7 ოქტომბერი, 1959) — 1940-იანი და 1950–იანი წლების ამერიკელი ტენორი და ჰოლივუდის კინო-ვარსკვლავი. იგი იყო იტალიელი ემიგრანტების ვაჟი და პროფესიონალურ დონეზე სიმღერის სწავლა 15 წლის ასაკში დაიწყო. ორკესტრის დირიჟორი არტურო ტოსკანინი მას მოგვიანებით „მეოცე საუკუნის უდიდეს ხმას“ უწოდებდა. სხვები მას მოიხსენიებდნენ „ახალ კარუზოდ“, მისი დიდი წარმატების შემდეგ ჰოლივუდში, რომელიც მან თავისი ძლიერი ხმით და გარეგნობით მოიპოვა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარიო ლანცა“ ვიკისაწყობში. მარიო ლანცა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Lanza მარიო ლანცა — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) მარიო ლანცა საიტზე Discogs ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118726501 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
დიმიტრი თოფურია

დიმიტრი სამსონის ძე თოფურია (დ. 11 თებერვალი, 1861 – გ. 1924) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1915). დაამთავრა ჯერ სასულიერო სასწავლებელი, შემდეგ ტფილისის იუნკერთა სასწავლებელი. 1878 წელს გახდა პრაპორშჩიკი, 1881 წელს ― პოდპორუჩიკი, 1885 წელს ― პორუჩიკი, 1891 წელს ― შტაბსკაპიტანი, 1898 წელს ― კაპიტანი, 1904 წელს კი ― პოდპოლკოვნიკი. იყო რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე. 1910 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. პირველი მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის ჩებოკსარის 308-ე მსროლელთა ქვეით პოლკს. 1915 წელს წარჩინებისთვის მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. ომის დასასრულს იმყოფებოდა გერმანელების ტყვეობაში. 1918-1921 წლებში. მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სტრუქტურებში. იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და ამ პარტიის სამეგრელოს ორგანიზაციის ხელმძღვანელი. 1921 წელს ემიგრაციაში არ წასულა. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მომზადებაში სამეგრელოში. ბახტაძე მ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 198. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 65, ISBN 978-9941-0-7386-1. (რუსული) Гогитидзе, Мамука (2007), Военная элита Кавказа: Генерали и адмиралы из Грузии, с. 224. Научно-исследовательский центр истории грузинско-кавказских отношении ↑ გერმანიის ტყვეობიდან დაბრუნებულ ქართველ ჯარისკაცთა სია. «რესპუბლიკა 100» (civil.ge). ნანახია 8 მაისი, 2019.
ალექსანდრე სულხანიშვილი

ალექსანდრე სულხანიშვილი (დ. 1808, თბილისი ― გ. წ. უცნობია) — ქართველი მთარგმნელი, კალიგრაფი. 1825 წელს გადაუწერია სულხან-საბა ორბელიანის „სამოთხის კარი“. ფლობდა რუსულ, სპარსულ და თურქულ ენებს. 1828 სპარსულიდან პროზაულად თარგმნა XV საუკუნის პოეტის ფანაჰის პოემა „ბახთიარნამე“. შესავალში მოცემულია ავტობიოგრაფიული ცნობები და ძეგლის თარგმნის ისტორია. XIX საუკუნის 40-იან წლებში სულხანიშვილი პეტერბურგში იყო. 1839 წელს გამოაქვეყნა ქართულ-ფრანგულ-რუსული ლექსიკონი. გვახარია ა., სპარსული ხალხური დასთანების ქართული ვერსიები, I — ბახთირ-ნამე, თბ., 1968; რუხაძე ტ., ქართული ეპოსი „გარდამავალი ხანის“ ლიტერატურაში, თბ., 1939; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 602-603.
ადა (პროგრამირების ენა)

ადა — ბრძანებითი და ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების ენა. ის შემქნა კომპანია CII-Honeywell Bull-ის ფრანგულმა ჯგუფმა ჟან იშიბიას მეთაურობით. მათ წარმოადგინეს სხვა პროექტებთან შედარებით საუკეთესო პროგრამირების ენა, რომელიც აკმაყოფილებდა ამერიკული თავდაცვის დეპარტამენტის (DoD) მიერ დასმულ ამოცანებს. პროექტი დაფუძნდა 1980 წელს, რასაც მოყვა Ada 83. შემდეგი გაუმჯობესება მოხდა 1990 წლების შუალედში ობიექტზე პროგრამირების საშუალების დამეტაბით, Ada 95. ბოლო გაუმჯობესების შედეგად თანალედროვე ვერსიაა Ada 2005. პროგრამირების ენას სახელი ეწოდა ადა ლავლეისის პატივსაცემად, რომელმაც კაცობრიობის ისტორიაში პირველი პროგრამა დაწერა. იგი მწვანე ფერთანაა დაკავშირებული, რადგან მის შემქმნელ ჯგუფს DoD-ისგან მინიჭებული ჰქონდა მწვანე ფერი (სხვადასხვა ჯგუფს სხვადასხვა ფერი ჰქონდა). ტიპის მინიჭება ხდება სტატიკურად, მოდულები პაკეტების მიხედვითაა, ნათელი სინტაქსი და ორაზროვანული მიდგომის გარეშე (მაძავს პასკალს), ფუნქციები ტიპის განუსაწყვრად (genericity), მრავალი დავალების "ერთდროულად" შესრულება (multi-task), ცხადი დროის მხარდაჭერა, ნორმირებული ბიბლიოთეკები, სხვა პროგრამების ენებთან შერწყმის შესაძლებლობა, ცხადი დრო უტყუარი სისტემებისთვის Profil Ravenscar-ით, ISO ნორმის დოკუმენტის გადმოქაჩვა თავისუფლად შეიძლება ინტერნეტიდან. ადას სინტაქსის მაგალითი, ეკრანზე ბეჭდავს "Hello, world!", ქართულად "გამარჯობა, სამყარო!": with Ada.Text_IO; -- ბიბლიოთეკა procedure Hello is -- ანიშნებს რომ ეს არის პროცედურა "Hello" begin -- "Hello" პროცედურის დასაწყისი Ada.Text_IO.Put_Line("Hello, world!"); -- ბრძანება რომელიც "Hello, world!"-ს ბეჭდავს end Hello; -- "Hello" პროცედურის დამთავრება Ada programming language on dmoz.org[მკვდარი ბმული](ინგლისური) ACM SIGAda(ინგლისური) Ada-Europe Organization (ინგლისური) ISO Home of Ada Standards(ინგლისური) Interview with S.Tucker Taft, Maintainer of Ada(ინგლისური)
სუმბატ I

სუმბატ I, სუმბატ კურაპალატი (გ. 958) — ქართველთა მეფის ადარნასეს ძე. გიორგი მერჩულეს მოხსენიებული ჰყავს ერისთავთა ერისთავად, თავისი ძმის აშოტ კურაპალატის გარდაცვალების შემდეგ (954) მიიღო კურაპალატობა. მეფედ მოხსენიებულია 936 წელს შატბერდის მონასტერში შექმნილ ჯრუჭის ოთხთავში: ბოგვერაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 604.
Standard ML

Standard ML (SML, Standard Meta Language - სტანდარტული მეტა ენა) არის ფართო სფეროიანი, ფუნქციური, ბრძანებით, მოდულარული, პროგრამირების ენა რომელშიც ცვლადების ტიპები კომპილირების დროს არიან დასკვნილი. იგი პოპულარულია კომპილატორების და პროგრამირების ენების შემქნელთა წრეებში, და აგრეთვე მათემატიკური დამტკიცებისთვის. SML-ი არის ML პროგრამირების ენის თანამედროვე წარმომავალი. უფრო მეტად გავრცელებული პროგრამირების ენების განსხვავებით იგი დაფუძნებულია სპეციფიკაციის მიხედვით, The Definition of Standard ML (1990, განახლებული და გამარტივებული: Definition of Standard ML (Revised), 1997 წელს). ფაქტორიალი: fun factorial 0 = 1 | factorial n = n * factorial (n-1) დახარისხების ალგორითმი Quicksort-ი fun quicksort << xs = let fun qs [] = [] | qs [x] = [x] | qs (p::xs) = let val (less, more) = List.partition (fn x => << (x, p)) xs in qs less @ p :: qs more end in qs xs end მოკლე ენის მაგალითი, დააკვირდით რა მარტივად არის შექმნილი. exception Err datatype ty = IntTy | BoolTy datatype exp = True | False | Int of int | Not of exp | Add of exp * exp | If of exp * exp * exp fun typeOf (True) = BoolTy | typeOf (False) = BoolTy | typeOf (Int _) = IntTy | typeOf (Not e) = if typeOf e = BoolTy then BoolTy else raise Err | typeOf (Add (e1, e2)) = if (typeOf e1 = IntTy) andalso (typeOf e2 = IntTy) then IntTy else raise Err | typeOf (If (e1, e2, e3)) = if typeOf e1 <> BoolTy then raise Err else if typeOf e2 <> typeOf e3 then raise Err else typeOf e2 fun eval (True) = True | eval (False) = False | eval (Int n) = Int n | eval (Not e) = (case eval e of True => False | False => True | _ => raise Fail "type-checking is broken") | eval (Add (e1, e2)) = let val (Int n1) = eval e1 val (Int n2) = eval e2 in Int (n1 + n2) end | eval (If (e1, e2, e3)) = if eval e1 = True then eval e2 else eval e3 fun chkEval e = (ignore (typeOf e); eval e) ''(* will raise Err on type error *)'' (ინგლისური) What is SML? (ინგლისური) What is SML '97? (ინგლისური) successor ML (sML) დაარქივებული 2009-01-07 საიტზე Wayback Machine. is intended to provide a vehicle for the continued evolution of ML, using Standard ML as a starting point. (ინგლისური) at Scholarpedia, curated by Mads Tofte.
დომინგო ელიასი

დომინგო ელიასი (ესპ. Domingo Elías; დ. 9 დეკემბერი, 1805, იკა, პერუ — გ. 3 დეკემბერი, 1867, ლიმა, პერუ) — პერუელი სახელმწიფო მოღვაწე. 1844 წელს მცირე ხნით ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. ახალგაზრდობაში გაემგზავრა ევროპაში, მოინახულა მადრიდი და პარიზი. პერუში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა მშობლიურ ქალაქ იკაში და ხელი მიჰყო სოფლის მეურნეობას. ვივანკოს დიქტატურის დროს გახდა ლიმის პრეფექტი. რამონ კასტილიას ხელისუფლების დროს ეკავა ფინანსთა მინისტრის, ხოლო შემდეგ საფრანგეთში პერუს ელჩის თანამდებობა. გარდაიცვალა ლიმაში 1867 წელს. პერუს პრეზიდენტების სია Basadre, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985. Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9 Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. Varios autores: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
შოკერი (კომიქსი)

შოკერი (ჰერმან შულცი) არის Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში The Amazing Spider-Man #46 (მარტი, 1967წ.) მისი შემქმნელები არიან მწერალი სტენ ლი და მხატვარი ჯონ რომიტა უფროსი. Shocker შოკერი Marvel-ის ოფიციალურ საიტზე