laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კრებული Q-980

კრებული Q-980 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდში Q-980-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 126 ფურცელს; მისი ზომებია 22X16,5; შესრულებულია ქაღალდზე; ნაწერია მხედრულით; სათაურები სინგურით; აქვს ტყავგადაკრული ტვიფრული ხის ყდა; ხელნაწერი დაზიანებულია; გადამწერი არის ბერი სერაპიონი; დამკვეთი — გიორგი მიხეილის ძე შარვაშიძე; გადაწერილია 1851 წელს. კრებულში შედის ანდრია სალოსის ცხოვრება და სახარების განმარტება. ანდერძი გვამცნობს, რომ ანდრია სალოსის ცხოვრება ეკუთვნოდა კნეინა კესარია ნიკოლოზ დადიანის ასულს, დამკვეთ გიორგის დედას. ანდერძი მიუთითებს რომ ხელნაწერი დაიწერა: აფხაზეთის მემკვიდრის გიორგი მიხაილის ძის შარვაშიძის ბრძანებით 1854 წლის 19 აგვისტოს. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, ახალი (Q) კოლექცია, ტ. II, შედგენილია და დასაბეჭდად დამზადებული თ. ბრეგაძის, თ. ენუქიძის, ნ. კასრაძის. ელ. მეტრეველის, ლ. ქუთათელაძისა და ქრ. შარაშიძის მიერ, ილ. აბულაძის რედაქციით. თბ., 1958. გვ. 388.
ქართველთ ცხოვრება S-1738

ნიკო დადიანის „ქართველთ ცხოვრება“ S-1738 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში S-1738-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 320 გვერდს; მისი ზომებია 20,5X17 სმ. შესრულებულია ქაღალდზე. ნაწერია მხედრული ხელით. აქვს მუყაოს ყდა. წიგნი არქიმანდრიტ ანტონ დადიანოვის ეკუთვნოდა. მისი ანდერძიდან ვიგებთ, რომ ხელნაწერი 1834 წ. სოფ. საუქსუში, (დღევანდელი ლიხნი), ჰქონია ანტონ არქიმანდრიტს. მისეული მინაწერი გვამცნობს, რომ ~155 წელი იყო გასული 1836 წელს, რომ აფხაზეთში მღდელთმთავარი არ ყოფილა და არც სამღდელო. ვინ არის ხელნაწერის გადამწერი ან როდისაა გადაწერილი არ ვიცით. ხელნაწერს აქვს, სავარაუდოდ, ანტონ არქიმანდრიტის ხელით შერულებული მინაწერები, რომლებიც დასავლეთ საქართველოს შესახებ ქრონიკებს შეიცავენ. აფხაზეთში მოსახლეობის უმრავლესობა მაჰმადიანი იყო. 1831 წლისთვის მხოლოდ ერთი — ლიხნის ეკლესია მოქმედებდა. რუსეთის მთავრობამ მისიონერული საქმისთვის ქართველი სამღვდელოება გამოიყენა და აფხაზეთში სამეგრელოს ეპარქის მღვდლები განამწესა. სინოდის გადაწყვეტილებით იღუმენი ანტონ დადიანი 1833 არქმინადრიტის ხარისხში აიყვანეს. 1834 წლის დასაწყისში ის აფხაზეთში ჩავიდა და მისიონერულ მოღვაწეობას შეუდგა. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, ყოფილი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების (შ) კოლექცია, ტ. III, შედგენილია და დასაბეჭდად გამზადებული: თ. ენუქიძის, ე. მეტრეველის, ქ. ქავთარიას, ლ. ქუთათელაძის, მ. შანიძისა და ქრ. შარაშიძის მიერ, ე. მეტრეველის რედაქციით. თბ., 1963, გვ. 170. ნიკო დადიანი, ქართველთ ცხოვრება, ტექსტი გამოსცა, წინასიტყვაობა, გამოკვლევა, კომენტარები, საძიებლები და ლექსიკონი დაურთო შ. ბურჯანაძემ. თბ., 1962, გვ. 22-23. ხორავა ბ. აფხაზეთის სამთავრო XIX ს. 30-50-იან წლებში, წ. ნარკვევი საქართველოს ისტორიიდან აფხაზეთი. თბ., 2007, გვ.242.
მცირე ჟამნ-გულანი A-687

მცირე ჟამნ-გულანი A-687 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში A-687-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. თედო ჟორდანია მიიჩნევდა, რომ ბიჭვინთის ტაძრისთვის ყოფილა გადაწერილი. ხელნაწერი შეიცავს 211 ფურცელს, მისი ზომებია 18, 5X12, 5 სმ. შესრულებულია ქაღალდზე. ნაწერია ნუსხურად. აქვს ტვიფრული, ტყავგადაკრული ხის ყდა, XVI საუკუნის. გადამწერი - ანანია კალანდაძე, მომგებელი - აფხაზთა კათალიკოსი ექვთიმე საყვარელიძე, თუმცა ხელნაწერის ანდერძების შინაარსი არ იძლევა იმის საშუალებას, რომ წიგნი უშუალოდ ბიჭვინთის ტაძარს და ზოგადად, აფხაზეთის რეგიონს დავუკავშიროთ. ხელნაწერი ეკუთვნოდა გელათის მონასტერს და მოგვიანო მინაწერები სწორედ ამ პერიოდის ამსახველია. Жордания Т. Описание рукописей и старопечатных книг Церковного Музея духовенства Грузинской епархий, Т. II, Тф., 1903, с. 162-163. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა ყოფილი საეკლესიო მუზეუმის(A)კოლექციისა, ხელნაწერის უფლებით დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.
ურბნისის ოთხთავი A-28

ურბნისის ოთხთავი A-28 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდში Q-39-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 222 ფურცელს. 19,5X14,4 სმ. დაწერილია ეტრატზე. გადაწერილია მთავრულით და ნაწილობრივ ნუსხურით. მოხატული აქვს ტყავგადაკრული ტვიფრული ხის ყდა. გადამწერი — იოვანე ტატანელი. გადაწერილია XI საუკუნეში. თედო ჟორდანია მიჩნევს, რომ ხელნაწერი უცნობ ეკლესიას ეკუთვნოდა ბათუმის ან არტაანის მიდამოებში. XVI საუკუნის 30-40-იან წლებში ქუთაისის მიტროპოლიტ სვიმეონს ჰქონია. XVI საუკუნის ბოლოს კი ბედიელ ანტონ ჟვანიძეს. 1798 წელს გრიგოლ ხარჭაშნელი ეპისკოპოსის საშუალებით მოხვედრილა ასტრახანის ტაძრის წიგნთსაცავში, შემდეგ კი, XIX საუკუნის დასაწყისში ურბნისის ეკლესიაში. ხელნაწერს აქვს მეტად საინტერესო კოლოფონები. ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა ყოფილი საეკლესიო მუზეუმის (A) კოლექციისა. ტ. II, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს თ. ბრეგაძემ, მ. ქავთარიამ და ლ. ქუთათელაძემ, ელენე მეტრეველის რედაქციით. თბ. 1973. გვ. 93. Жордания Т. Описание рукописей и старопечатных книг Церковного Музея духовенства Грузинской епархий, Т. I, Тф., 1903, с.22
მონასტრები და ტაძრები აფხაზეთში და სვანეთში. 1911, H-2802

მონასტრები და ტაძრები აფხაზეთში და სვანეთში — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდში H-2802-ის სახელით დაცული 1911 წლის ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 10 ფურცელს. მისი ზომებია 36X22 სმ. დაწერილია ქაღალდზე. ნაწერი შესრულებულია მხედრული დამწერლობით. არ აქვს ყდა. მთარგმნელი - იულონ ლომოური. რეისნერის შეუსწავლია: ილორი, ბედია, მოქვი, დრანდა, შერვაშიძეთა საგვარეულო ეკლესია, ლიხნი და სხვ. ხელნაწერის სქოლიოში მითითებულია, რომ აფხაზეთის და სვანეთის ტაძრების აღწერა რეისნერს წაუკითხავს, პეტერბურგის არქიტექტორთა საზოგადოების IX მორიგ კრებაზე 18 იანვარს, 1911 წელს. კირიონ კათალიკოსის თხოვნით, იულონ ნიკოლოზის ძე ლომოურს უთარგმნია ეს მოგზაურობა რუსულიდან ქართულად. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების ყოფილი მუზეუმის ხელნაწერები (H კოლექცია), ტ. VI, შედგენილია და დასაბეჭდად მომზადებული ნ. კასრაძის, ე. მეტრეველის, ლ. მეფარიშვილის, ლ. ქუთათელაძისა და ქ. შარაშიძის მიერ, ალ. ბარამიძის რედაქციით, თბ., 1953, გვ. 193
მეტაფრასი Q-39

მეტაფრასი Q-39 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდში Q-39-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 488 ფურცელს, მისი ზომებია 32X22 სმ. შესრულებულია ქაღალდზე. ტყავგადაკრული ტვიფრული ხის ყდა (დაზიანებული). მომგებელი – მოქველი მთავარეპისკოპოსი ეფვთჲმე საყვარელიძე. გადამწერი – ნავკრატიოზ ციმცაძე. დათარიღებულია ექვთიმე საყვარელიძის მოქვის მთავარეპისკოპოსად ყოფნის მიხედვით – 1578-1611 წწ. ამ პერიოდში ის უკვე დასავლეთ საქართველოს კათალიკოსია, მაგრამ მოქვის მღვდელმთავართა ქრონოლოგიურ რიგზე მომუშავე მეცნიერები ასეთ ზუსტ თარიღს ვერ იძლევიან. ექვთიმე საყვარელიძის მოღვაწეობას მოქვის კათედრაზე XVI საუკუნის II ნახევრით განსაზღვრავს გ. კალანდია, ხოლო ბ. ხორავა უფრო აკონკრეტებს მისი მმართველობის წლებს XVI საუკუნის 50-70-იან წლებით. ხელნაწერის ანდერძის თანახმად ეფთვიმე საყვარელიძეს მეტაფრასი მოქვის ტაძრისთვის შეუწირავს: საქართველოს სახელმწიფ ომუზეუმის ხელნაწერთა ახალი(Q) კოლექცია, ტ. I. შედგენილი ე. მეტრეველისა და ქრ. შარაშიძის მიერ, ილ. აბულაძის რედაქციით. თბ., 1957, გვ. 52. კალანდია გ.ოდიშის საეპიკოპოსოები, თბ., 2004, გვ. 134. ხორავა ბ. მოქველ ეპისკოპოსთა ქრონოლოგიური რიგი, საისტორიო ძიებანი, ტ. I, თბ., 1990, გვ. 51. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ხელნაწერთა ახალი(Q) კოლექცია, ტ. I. შედგენილი ე. მეტრეველისა და ქრ. შარაშიძის მიერ, ილ.აბულაძის რედაქციით. თბ., 1957, გვ. 52
ინდური სამზარეულო

ინდური სამზარეულო — ინდოელ ხალხთა სამზარეულო. ინდურ სამზარეულოში მთავარი აქცენტი ეთმობა ლებნიან და ხილის საბჯის ვეგეტარიანულ საკვებს, რომლებიც მომზადებულია ტრადიციული სანელებლებით, რომელთა შორის ერთ-ერთი მოწინავე ადგილი უკავია სანელლებისგან შეკაზმულ კარის. ასევე ინდურ სამზარეულოში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ბრინჯი, რომელიც ლავაშთან და სანელებლებთან ერთად ქმნის კერძს — თალი, რომელიც თავის მხრივ კარის კერძთან ერთად მიირთმევა. ინდური სამზარეულოს პირველად კერძად წარმოდგენილია ლებნიანი კულტურისგან მომზადებული სუპი — დალი. მთავარი ინდური დესერტია ვატილაპამი. ინდუიზმის რელიგიის გავლენით, ძროხის ხორცს არ მიირთმევენ, რადგან ძროხა წმინდა ცხოველად ითვლება. ბუდისტი მეფე აშოკას მართველობიდან დაწყებული, ინდური სამზარეულოსთვის ხორციანი კერძები არადამახასიათებელი გახდა. თუმცა ისლამის გავლენით ხორციანი კერძები, რომელიც წარმოდგენილია ტანდურის წიწილათი, ინდუსების რაგიონს ისევ დაუბრუნდა. გამორჩეულ კულინარიულ რეგიონს წარმოადგენს ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონი, რომლის სამზარეულოს მუღლაი ჰქვია და მომდინარეობს მუსლიმური დიდ მოგოლთა იმპერიის დროიდან. მაში ბჰანგი ვინდალუ გჰი დალი კარი (კერძი) კარი (სანელებელი) ხიჩდი ლასი (სასმელი) მოგოლური სამზარეულო ნაანი საბჯი ტანდურის წიწილა ჩაპატი ჩატნი პენჯაბური სამზარეულო ქაშმირული სამზარეულო გულაბ ჯამუნი ინდური სამზარეულო (ინდოეთის რეგიონული სამზარეულოები) ინდური სამზარეულო (რეცეპტები, ფაქტები, სტატიები) ვებ-გვერდი ინდური სამზარეულოს რეცეპტების შესახებ ვედური კულინარია, სანელებლები, ჭურჭელი, ლექსიკონი, რეცეპტები
ისლანდიის გერბი

ისლანდიის გერბის ფარზე გამოსახულია ისლანდიის დროშაზე. ფარი უჭირავს ისლანდიის ოთხ ლეგენდარულ მცველს. ხარი (გრითუნგური) სამხრეთ-დასავლეთ ისლანდიის მცველია. არწივი ან გრიფონი (გამური) იცავს ჩრდილო-დასავლეთ ისლანდიას. გველეშაპი (დრეკი) - ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს, ხოლო გიგანტი (ბერგრისი) იცავს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ისლანდიას. ეს ოთხი სიმბოლური მცველი ტრადიციულად დიდი პატივისცემით სარგებლობდნენ ისლანდიაში. ისლანდიის ოთხი მცველი ისლანდიურ კრონაზეც არის გამოსახული. The Icelandic Prime Minister's Office on the coat of arms Official website of the President of Iceland on national heraldry დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine.
აფონსუ-ბეზერა

აფონსუ-ბეზერა (პორტ. Afonso Bezerra) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 62 მეტრზე. მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 844 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.82 კმ²-ზე. ფართობი 576 180 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ანჟიკუსი

ანჟიკუსი (პორტ. Angicos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 549 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.57 კმ²-ზე. ფართობი 11 549 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
კაისარა-დუ-რიუ-დუ-ბენტუ

სკაისარა-დუ-რიუ-დუ-ბენტუ (პორტ. Caiçara do Rio do Vento) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 308 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.66 კმ²-ზე. ფართობი 261 194 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ფერნანდუ-პრედოზა

ფერნანდუ-პრედოზა (პორტ. Fernando Pedroza) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 854 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.85 კმ²-ზე. ფართობი 322 628 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ადარნასე (ქართლის ერისმთავარი)

ადარნასე — ქართლის ერისმთავარი და კურაპალატი VIII საუკუნის 70-იან წლებში. ნერსე ერისმთავრის მამა. იოანე საბანისძის „აბოს წამებაში“ მოხსენიებულია ქართლის ერისმთავრად, რომელმაც, სავარაუდოდ, მოახერხა არაბებისაგან განდგომა, კავშირის დამყარება ბიზანტიასთან, რის გამოც მიიღო კურაპალატის ტიტული. მ.ლორთქიფანიძე, რ.მეტრეველი, საქართველოს მეფეები, თბ., 2007 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 85.
ჟარდინ-დი-ანჟიკუსი

ჟარდინ-დი-ანჟიკუსი (პორტ. Jardim de Angicos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 607 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.26 კმ²-ზე. ფართობი 254 022 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
ლაჟისი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

ლაჟისი (პორტ. Lajes) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 590 მეტრზე. მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 381 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.34 კმ²-ზე. ფართობი 676 623 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
პედრა-პრეტა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

პედრა-პრეტა (პორტ. Pedra Preta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 590 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.78 კმ²-ზე. ფართობი 294 985 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
პედრუ-აველინუ

პედრუ-აველინუ (პორტ. Pedro Avelino) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 95 მეტრზე. მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 171 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.53 კმ²-ზე. ფართობი 952 759 კმ²-ია. რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
მთვარის ფაზები

მთვარის ფაზები — მთვარის ხილული ნაწილის სხვადასხვა ფორმები. მთვარის ფაზების მონაცვლეობა დაკავშირებულია ტერმინატორის (მთვარის ბადროს განათებული და გაუნათებელი ნაწილების საზღვრის) გადანაცვლებასთან, რაც თავის მხრივ დედამიწის ირგვლივ მთვარის გარემოქცევისას მთვარის, დედამიწისა და მზის ურთიერთგანლაგების ცვალებადობითაა გამოწვეული. განასხვავებენ ოთხ ძირითად მთვარის ფაზებს: ახალმთვარეობის მომენტში მთვარე დედამიწასა და მზეს შორისაა, ჩვენკენ გაუნათებელი ნახევრითაა მოქცეული და უხილავია. შემდეგ მთვარე მზის მიმართ აღმოსავლეთით ინაცვლებს. მეშვიდე დღეს მთვარე მზიდან 90° კუთხურ მანძილზეა და ჩანს ნახევარწრისებურად (პირველი მეოთხედი), 7 დღე-ღამის შემდეგ მთვარე მზის საწინააღმდეგო მხარესაა და ჩანს სრული დისკოს სახით (სავსემთვარეობა), კიდევ 7 დღე-ღამის შემდეგ მთვარე უკანასკნელი მეოთხედის ფაზაშია (მზისგან დასავლეთით 90°-ზე), ხოლო ციკლი მთავრდება 29.5306 დღე-ღამეში. მთვარის ფაზების ცვლა საფუძვლად დაედო მთვარისმიერ და მთვარე-მზისიერ კალენდარულ სისტემებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 668.
თეთრი ძაღლი (გარის რომანი)

„თეთრი ძაღლი“ — რომენ გარის რომანი, რომელიც გამოვიდა საფრანგეთში, სახელწოდებით „Chien Blanc“. „თეთრი ძაღლი“ არის რომენ გარის ავტობიოგრაფიული რომანი. თეთრი ძაღლის მოკლე ისტორია გამოქვეყნდა ჟურნალ Life-ში 1970 წლის 9 ოქტომბერს, სრული ვერსია კი საფრანგეთში გამომცემლობა Gallimard-ის მიერ დაიბეჭდა 1970 წელს. გარის რომანის ინგლისური ვერსია გამოქვეყნდა იმავე წელს, ჩრდილოეთ ამერიკაში New American Library-ის მიერ. რომანში გარის და მისი ცოლის გამოცდილებაა 1960 წელს ალაბამის პოლიციის მიერ გაწრთვნილ ძაღლზე, რომელიც თავს ესხმის შავკანიანებს და როგორ ცდილობენ თავიდან აღზარდონ ძაღლი. რომენ გარი რომანს იყენებს როგორც იარაღს უარყოს რასიზმი და მხარი დაუჭიროს აფრო-ამერიკელების უფლებებს, როგორც მისი ყოფილი ცოლი ჯინ სიბერგი და ასევე მარლონ ბრანდო უჭერდა მხარს. ავტობიოგრაფიულ რომანში აღწერილია თუ როგორ იპოვა რომენ გარიმ ძაღლი, რომელიც დაგეშილი იყო შავკანიანებზე. ამ წიგნში აღწერილია თუ როგორ შეეცადა ავტორი ძაღლის შეცვლას. ამ წიგნში ასევე საუბარია იმ დროინდელ ამერიკის უდიდეს პრობლემაზე, შავკანიანების დაჩაგვრაზე. Hess, John (27 April 1970). "Romain Gary, Who Says He Wants Peace and Quiet, Stirs Storm With Hollywood Memoir". New York Times. p. 9. Dombrowski, Lisa (Nov–Dec 2008). "Every Dog Has Its Day: The Muzzling of Samuel Fuller's White Dog". Film Comment. 44 (6): 46–49.
სტარობალაპანოვო

სტარობალაპანოვო (ბაშკ. Иҫке Балапан; რუს. Старобалапаново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 264 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 63 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
სუხოე-ოზერო (ბაშკირეთი)

სუხოე-ოზერო (ბაშკ. Сухое Озеро; რუს. Сухое Озеро) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზუხოი-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 0 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (60%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ტაქსიროვო

ტაქსიროვო (ბაშკ. Таҡһыр; რუს. Таксырово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 398 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 53 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ტალ-კუსკაროვო

ტალ-კუსკაროვო (ბაშკ. Тал Ҡусҡары; რუს. Тал-Кускарово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 464 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 62 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ტაშბულატოვო

ტაშბულატოვო (ბაშკ. Ташбулат; რუს. Ташбулатово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 277 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 46 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ჯორჯ მეისონი

ჯორჯ მეისონი (ინგლ. George Mason IV; დ.11 დეკემბერი, 1725, ვირჯინია — გ. 7 ოქტომბერი, 1792) — ამერიკელი პოლიტიკოსი. ჯორჯ მეისონი დაიბადა 1725 წლის 11 დეკემბერს ვირჯინიის ერთ-ერთ მდიდარ ოჯახში. გარდაიცვალა 1792 წლის 7 ოქტომბერს, ამერიკის შეერთებული შტატების უფლებათა ბილის რატიფიცირების შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: George Mason ჯორჯ მეისონი დაარქივებული 2005-11-26 საიტზე Wayback Machine. ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტის საიტი Gunston Hall Home Page
მუჰამედ ალი ჯინა

მუჰამედ ალი ჯინა (ინგლ. Muhammad Ali Jinnah; დ. 25 დეკემბერი, 1876 — გ. 11 სექტემბერი 1948) — მუსლიმი პოლიტიკოსი, ბრიტანეთ-ინდოეთის გაყოფის ერთ-ერთი ინიციატორი და ყველაზე აქტიური წევრი. 1904 წლის დეკემბერში ჯინამ დაიწყო პოლიტიკური კარიერა. მან მონაწილეობა მიიღო მეოცე ყოველწლიურ ინდოეთის ეროვნული კონგრესის კრებაში. Discurso de Jinnah a Asamblea Constituyente de Pakistán მუჰამედ ალი ჯინა პაკისტანში დაარქივებული 2018-12-26 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ტაშტიმეროვო

ტაშტიმეროვო (ბაშკ. Таштимер; რუს. Таштимерово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 382 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 32 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ტაშტუი

ტაშტუი (ბაშკ. Таштуй; რუს. Таштуй) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 491 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (88%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ტელიაშევო (აბზელილოვოს რაიონი)

ტელიაშევო (ბაშკ. Теләш; რუს. Теляшево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 105 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 58 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 10 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
იარლიკაპოვო

იარლიკაპოვო (ბაშკ. Ярлыҡап; რუს. Ярлыкапово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 58 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. Абдулгазино на портале «Генеалогия и Архивы» ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ევროპის ქვეყნების გერბები

ევროპის ქვეყნებს აქვთ შემდეგი სახელმწიფო გერბები: ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების გერბები სამხრეთ ამერიკის ქვეყნების გერბები აზიის ქვეყნების გერბები აფრიკის ქვეყნების გერბები ევროპის დროშები
დოლის პური

დოლის პური — რბილი ხორბლის ქართული ადგილობრივი საშემოდგომო ჯიში-პოპულაცია. ფხიანია, თავთავი თითისტარისებრი და საშუალო სიმკვრივისა აქვს. მარცვალი რქისებრია, არ ცვივა, კარგად უძლებს ყინვასა და გვალვას, მაგრამ ჩაწოლა იცის და ადვილად ავადდება ყვითელი და მურა ჟანგათი. ხარობს ზღვის დონიდან 600-2000 მ სიმაღლეზე. დოლის პური ძირითადად თეთრ (თეთრი დოლის პური) და წითელთავთავიანია (წითელი დოლის პური). მისი ეკოტიპებია ქართლის დოლი, კახური დოლი, ახალციხის წითელი დოლი და სხვა. თედორაძე ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 609.
დოლომისისწვერი

დოლომისისწვერი — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადების — ჭანჭახისა და ღარულის აუზების წყალგამყოფ კედელას ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — გომრულის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3260 მ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ფლიშური წყებებით, ჭარბობს ქვიშაქვები და ფიქლები. კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 477.