laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არსკი-კამენი

არსკი-კამენი (ბაშკ. Ар Ташы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 95 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოროცკი, რომელიც დაშორებულია 11 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (71%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ქურაი

ქურაი (ҡурай) — არის გრძელი ღია ბოლოს მქონე ფლეიტა ორიდან შვიდამდე თითის ხვრელით. ის არის ბაშკირების და თათრების ეროვნული ინსტრუმენტი. ინსტრუმენტი არის ჩურის ტიპის. ქურაის ყველაზე გავრცელებული ვარიანტი დამზადებულია უმბელიფეროვანი მცენარის ღეროსგან, რომელსაც ეწოდება ურალს ედგეპისთილი ან კამჩატკის პლეიროსპერმუმი (პლეუროსპერმუმ ურალენსი). ქურაის ღერო არის დაახლოებით 2-3 მეტრი სიგრძის. ის ყვავილობს ივლისში, შემდეგ შრება აგვისტო-სექტემბერში. მას ჭრიან სექტემბერში და ინახავენ მშრალ, ბნელ ადგილში. მის სიგრძეს იგებენ მცენარის ზომის ხელის გულთან შედარებით - ხელის გულის სიგრძეზე 8-10 ჯერ დიდი უნდა იყოს. პირველი ხვრელი უნდა გაკეთდეს ოთხი თითის დაშორებით მცენარის ღეროს დასაწყისიდან, შემდეგი სამი ხვრელი ორ-ორი თითის დაშორებით ერთმანეთისგან, მეხუთე და უკანა ხვრელი უნდა გაკეთდეს სამი თითის დაშორებით მეოთხედან. ქურაის სიგრძე დაახლოებით 510-810 მილიმეტრია. ქურაის დიაპაზონი შედგება სამი ოქტავისგან. ქურაი გამოიყენება, როგორც სოლო, ასევე ანსამბლში შესრულებისთვის. დღესდღეობით ქურაი შეიძლება დამზადდეს ფანერისგან. ის არის უფრო სტაბილური და მისი ხმა ბუნებრივი ქურაის ხმის მსგავსია. მცენარეული ქურაის გარდა არსებობს სხვა ტიპის ქურაიც: სორ-ქურაი - ერთგვარი ქურაი, რომელიც დამზადებულია ბაშკირების მიერ, ისინი ცხოვრობდნენ ველებში, სადაც ბუნებრივი ქურაის მცენარე არ იზრდებოდა, ამიტომ სორ-ქურაი დამზადებულია ველის ბალახისან, რომლის სიგრძე 1 მეტრს არ აღემატება, მაგრამ მისი დიამეტრი უფრო ფართოა. სპეციალისტების თქმით ის გამოიყენებოდა სიგნალების გადასაცემად. სპილენძის ქურაი- ქურაი, რომელიც დამზადებულია სპილენძისგან. მიუხედავად ამისა, სპეციალისტები აცხადებენ, რომ ამ სახის ქურაის გამოყენება არაა მიზანშეწონილი, რადგან მავნეა ჯანმრთელობისთვის. გამოჩენილი ქურაის შემსრულებლები არიან: კუბაგუშ-სასანი, ბაიკ-სასანი, ი. მურზაკაევი, გ. არგინბაევი, ი. იციანბაევი, ი. დილმუხამეტოვი, გ. სულეიმანოვი, კ. დიაროვი, რ. რახიმოვი, ი. გაინეტდინოვი, ა. აიტკულოვი და რ. იულდაშევი. არსებობს უამრავი ქურაის შემსრულებლები, რომლებიც არიან ლაურიანტები და გამარჯვებულები საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალების, საერთაშორისო სტუდენტთა და ახალგაზრდობის და სრულიად რუსეთის იშვიათ ინსტრუმენტებზე დამკვრელების კონკურსის მონაწილეები. ბაშკირეთის დროშაზე და სახელმწიფო გერბზე გამოსახულია ქურაის ყვავილის ნახატი. Seryogina, Olesya. (October 24, 2007) Musician's Seven Kurais. Culture. BASHvest. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 22, 2011. ციტატა: „Music performed on this wonderful Bashkir national instrument is understandable and dear to all.“ ციტირების თარიღი: December 26, 2007. Belaiev, Victor (1963). „The Formation of Folk Modal Systems“. Journal of the International Folk Music Council. 15: 4–9. doi:10.2307/836227. JSTOR 836227.
შავი სიყვარული

შავი სიყვარული — 2015 წლის თურქული სერიალი, რომელიც გადაღებულია „Ay Yapım“-ის მიერ, სადაც მთავარ როლს ასრულებენ ნესლიჰან ათაგიული, ბურაქ ოზჯივითი, ქაან ურგანჯიოღლუ და [მელისა ასლი ფამუქი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ქემალი არის ახალგაზრდა ბიჭი, რომელიც ცხოვრობს ღარიბ უბანში. მისი მამა ჰუსეინი არის დალაქი, ამიტომაც მის დედას ფეჰიმეს სურს, რომ უფროსმა შვილმა თარიქმა და უმცროსმა შვილმა ზეინეპმა იცხოვრონ ბედნიერად. ნიჰანი არის გოგონა, რომელიც ქემალისაგან განსხვავებით ზღაპრულად ცხოვრობს სტამბოლის უმდიდრეს უბანში, თუმცა მისი ღირებულებები შორსა იმ სამყაროსგან სადაც ის ცხოვრობს. მას ჰყავს ტყუპი ძმა ოზანი, ნიჰანს ძალიან უყვარს მამა, ონდერი რომელიც ყოველთვის უსმენს შვილს, მისი დედის ვილდანისგან განსხვავებით, რომელიც მხოლოდ საკუთარ თავზე ფიქრობს და სურს მისი ქალიშვილი ცოლად გაჰყვეს ემირს. ნიჰანმა და ქემალმა ერთმანეთი ავტობუსში გაიცნეს, სადაც ნიჰანმა ქემალი დახატა. ერთი თვის შემდეგ ქემალი ნიჰანის ნახატს სავაჭრო ცენტრში ნახავს, ნიჰანს კი დაბადების დღე აქვს. წვეულების მიმდინარეობის დროს ემირი ეჭვიანობას იწყებს ბიჭზე, რომელსაც ნიჰანი ეცეკვებოდა, ნიჰანი გაბრაზებული ტოვებს წვეულებას, მიდის იახტაზე და წასვლას ცდილობს, მაშინ როდესაც ფეხი თოკში გაეჭედება და წყალში გადავარდება. მოულოდნელად ქემალი მას დახრჩობისგან გადარჩენს და დაიწყება მათი სიყვარულის ისტორია, რომელიც თითქმის ყველა დაბრკოლებას გადალახავს. ერთ დღეს ემირი განახორციელებს გეგმას, ნიჰანის ძმას ოზანს მოაკვლევინებს გოგონას და ეს გახდება მიზეზი თუ რის გამოც ნიჰანი ემირის ცოლობას დასთანხმდება. მომდევნო დღეს ქემალი იმავე ინიციატივით გამოდის ნიჰანთან, თუმცა ნიჰანისგან ის უარს იღებს. ქემალი დეპრესიაშია და გადაწყვიტავს საცხოვრებლად გადავიდეს ქვეყნის მეორე ბოლოში. 4 წლის შემდეგ ქემალი აფეთქებაში მოჰყვვება და გადარჩენს საინჟინროს მენეჯერს ჰაკის, რომელიც შემდეგ მისი პარტნიორი გახდება. 1 წლის შემდეგ ქემალი ბრუნდება ქალაქში, სადაც ემირის კონკურენტი გახდება, ქემალს უკვე აღარ სჯერა სასწაულების, განსაკუთრებით კი სიყვარულის. სწორედ 5 წლის შემდეგ ნიჰანისა და ქემალის გზები კვლავ გადაიკვეთება, რა მოხდება მაშინ როდესაც ორ ახალგაზრდა ადამიანს, ამ ორი განსხვავებული სამყაროდან, ერთმანეთი შეუყვარდებათ? ნესლიჰან ათაგიული — ნიჰან სეზინი. ემირის ცოლი. ქემალის ყოფილი შეყვარებული. მხიარული,სიცოცხლით სავსე და საყვარელი გოგონა, რომელიც გაიზარდა მდიდარ ოჯახში, მისი ღირებულებები შორსაა იმ სამყაროსგან სადაც ის ცხოვრობს ბურაკ ოზჯივიტი — ქემალ სოიდერე. პატიოსანი ბიჭი, ღარიბული უბნიდან. ქემალის ერთადერთი მიზანია სიცოცხლე და გადარჩენა. სიგიჟემდე უყვარს ნიჰანი ემირ კოზჯუოღლუ — ქაან ურგანჯიოღლუ, ეგოისტი, საკუთარ თავზე შეყვარებული კაცი. უმდიდრესი ოჯახის შვილი, ნიჰანის სიყვარულით არის შეპყრობილი. ქემალის მოსისხლე მტერი. ზერინ თექინდორი — ლეილა აჯემზადე. ქალი რომელიც მარტო ცხოვრობს დიდ ვილაში. ქემალი მისთვის შვილი და მეგობარია. ნიჰანის დეიდა. მელისა ასლი ფამუქი — ასუ ალაჯაჰანი. ჰაკის დისშვილი. ლამაზი გოგონა, რომელიც ქემალის მარჯვენა ხელი და მისი უფროსია, მისი მთავარი მიზანია ქემალს გაჰყვეს ცოლად. ჰაზალ ფილიზ ქუჩუქკოსი — ზეინეპ სოიდერე. ქემალის უმცორსი და ამბიციური და ეშმაკი გოგო, რომელიც ერთდროულად ოზანის ცოლი და ემირის საყვარელია. „შავი სიყვარული“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
მეფეთა კანონი

მეფეთა კანონი, აგრეთვე ცნობილი როგორც პტოლემეს კანონი — პტოლემეს მიერ შედგენილი მეფეთა დათარიღებული სია, რომელსაც იყენებდნენ ძველი ასტრონომები. იგი ანტიკური ხანის ქრონოლოგიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საფუძველია. კანონი, თავდაპირველად ბაბილონურ წყაროებში გვხვდება. ამგვარად, იგი მოიცავს ბაბილონის მეფეებს ძვ.წ. 774 წლიდან სპარსელების მიერ ბაბილონის დაპყრობამდე — ძვ.წ. 539 წლამდე და შემდგომ, სპარსეთის მეფეებს ძვ.წ. 538-332 წლებში. ამის შემდეგ, კანონის შედგენა გააგრძელეს ბერძენმა ასტრონომებმა ალექსანდრიაში და სიამ მოიცვა მაკედონიის მეფეები ძვ.წ. 331-305 წლებში, პტოლემეები ძვ.წ. 304-30 წლებში და რომაელი და ბიზანტიელი იმპერატორები. ზოგიერთ ხელნაწერში, სია 1453 წლამდე, კონსტანტინოპოლის დაცემამდე გრძელდება. ნაბონასარი (Nabonassáros): ძვ.წ. 747–734 ნაბუ-ნადინ-ზერი (Nadíos): ძვ.წ. 733–732 ნაბუ-მუქინ-ზარი (Khinzêr) და ტიგლათფილესერ III (Póros): ძვ.წ. 731–727 სალმანასარ V (Iloulaíos): ძვ.წ. 726–722 მარდუქ-აპლა-იდინ II (Mardokempádos): ძვ.წ. 721–710 სარგონ II (Arkeanós): ძვ.წ. 709–705 უმეფობის პერიოდი: ძვ.წ. 704–703 ბელ-იბნი (Bilíbos): ძვ.წ. 702–700 აშურ-ნადიმ-შუმი (Aparanadíos): ძვ.წ. 699–694 ნერგალ-უშეზიბი (Rhegebélos): ძვ.წ. 693 მუშეზიბ-მარდუქი (Mesêsimordákos): ძვ.წ. 692–689 უმეფობის პერიოდი: ძვ.წ. 688–681 ასარხადონი (Asaradínos): ძვ.წ. 680–668 შამაშ-შუმ-უქინი (Saosdoukhínos): ძვ.წ. 667–648 ქანდალანუ (Kinêladános): ძვ.წ. 647–626 ნაბოპალასარი (Nabopolassáros): ძვ.წ. 625–605 ნაბუქოდონოსორ II (Nabokolassáros): ძვ.წ. 604–562 ამელ-მარდუქი (Illoaroudámos): ძვ.წ. 561–560 ნერგალ-შარ-უცური (Nêrigasolassáros): ძვ.წ. 559–556 ნაბონიდი (Nabonadíos): ძვ.წ. 555–539 კიროს II დიდი: ძვ.წ. 538–530 კამბისე II: ძვ.წ. 529–522 დარიოს I: ძვ.წ. 521–486 ქსერქსე I: ძვ.წ. 485–465 არტაქსერქსე I: ძვ.წ. 464–424 დარიოს II: ძვ.წ. 423–405 არტაქსერქსე II: ძვ.წ. 404–359 არტაქსერქსე III (Ochus): ძვ.წ. 358–338 არსესი (Arogus): ძვ.წ. 337–336 დარიოს III: ძვ.წ. 335–332 ალექსანდრე მაკედონელი: ძვ.წ. 331–324 ფილიპე III არიდეოსი: ძვ.წ. 323–317 ალექსანდრე IV მაკედონელი: ძვ.წ. 316–305 პტოლემე I (პტოლემე ლაგოსის ძე): ძვ.წ. 304–285 პტოლემე II: ძვ.წ. 284–247 პტოლემე III: ძვ.წ. 246–222 პტოლემე IV: ძვ.წ. 221–205 პტოლემე V: ძვ.წ. 204–181 პტოლემე VI: ძვ.წ. 180–146 პტოლემე VIII: ძვ.წ. 145–117 პტოლემე IX: ძვ.წ. 116–81 პტოლემე XII: ძვ.წ. 80–52 კლეოპატრა VII: ძვ.წ. 51–30 ოქტავიანე ავგუსტუსი: ძვ.წ. 29 – ახ.წ. 14 ტიბერიუსი: 15–36 კალიგულა: 37–40 კლავდიუსი: 41–54 ნერონი: 55–68 ვესპასიანე: 69–78 ტიტუსი: 79–81 დომიციანე: 82–96 ნერვა: 97 ტრაიანე: 98–116 ადრიანე: 117–137 ანტონინუს პიუსი: 138–160 Explanation of Ptolemy's Canon (ინგლისური)
ჰალიმა ნასიროვა

ჰალიმა ნასიროვა (უზბეკ. Halima Nosirova; დ. 21 დეკემბერი, 1913, ყიშლაყი თაღლიქი, ახლანდელი ფერღანის ოლქი, რუსეთის იმპერია, — გ. 3 იანვარი, 2003, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — უზბეკი მომღერალი, სოპრანო. უზბეკეთის სახალხო არტისტი. სსრკ სახალხო არტისტი (1937). 1939 წლიდან უზბეკეთის ნავოის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მომღერალი. შესრულებული აქვს პარტიები: ლეილი, გიულსარა (გლიერისა და სადიკოვის „ლეილი და მაჯნუნი“ და „გიულსარა“), კარმენი (ბიზეს „კარმენი“) და სხვა. ჰალიმა ნასიროვა დაიბადა 1913 წლის 21 დეკემბერს ქოქანდის სიახლოვეს მდებარე ყიშლაყ თაღლიქში. იგი მეცხრე შვილი იყო ოჯახში. იზრდებოდა ბავშვთა სახლში. 1924-1927 წლებში სწავლობდა ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში (კულტურისა და ხელოვნების აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი). 1934-1937 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიის უზბეკეთის საოპერო სტუდიაში. 1977 წელს ტაშკენტის სახელმწიფო კონსევატორია (უზბეკეთის სახელმწიფო კონსევატორია). 1927 წლიდან სახელმწიფოს ცენტრალური სანიმუშო უზბეკური ჯგუფის მსახიობი (1929 წლიდან ხამზის სახელობის უზბეკეთის სახელმწიფო დრამის თეატრი, 2001 წლიდან უზბეკეთის ეროვნული აკადემიური დრამატული თეატრი) (სამარყანდი, 1931 წლიდან ტაშკენტში). 1930-1986 წლებში უზბეკეთის მუსიკალურ-დრამატული თეატრის სოლისტი (1939 წლიდან უზბეკეთის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრი, ამჟამად ნავოის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დიდი თეატრი) ტაშკენტში. 1939 წლიდან წამყვანი სოლისტი. გამოდიოდა როგორც კლასიკურ რეპერტუარში, ისე ეროვნულ უზბეკურ ოპერებში. გამოდიოდა აგრეთვე როგორც კონცერტის მომღერალი. ასრულებდა უზბეკურ სახალხო სიმღერებს, აგრეთვე სხვა ხალხების სიმღერებს (ტაჯიკურს, ყაზახურს, სომხურს, აზერბაიჯანულს, ჩინურს, რუსულს, უკრაინულსა და სხვა). გასტროლებით იმყოფებოდა გერმანიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, ინდონეზიაში, ირანში და სხვა ქვეყნებში. 1979-1986 წლებში ტაჯიკეთის კონსერვატორიაში ასწავლიდა აღმოსავლეთის მუსიკის კათედრაზე. ჰალიმა ნასიროვა იყო პიანისტისა და მუსიკალური პედაგოგის ოფელია იუსუპოვას ნათესავი. ჰალიმა ნასიროვას მონაწილეობა მიღებული აქვს აგრეთვე კინოფილმებშიც. 1940 წელს ითამაშა ფილმში „ასალი“, 1943 წელს მუსიკალურ ფილმში „სამშობლოს საჩუქარი“, 1944 წელს მუსიკალურ ფილმში „ხუთი რესპუბლიკის კონცერტი“. 1958 წელს იულდაშ აგზამოვმა გადაიღი პირველი უზბეკური კინოკომედია „შენით მოხიბლული“, სადაც ერთ-ერთი როლი ჰალიმა ნასიროვას ხვდა წილად. მასზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი „ჰალიმა ნასიროვა“. მთავარი პარტიის შესრულებისთვის უზეირ ჰაჯიბეკოვის საოპერო სპექტაკლში „ლეილი და მაჯნუნი“ მიენიჭა მეორე ხარისხის სტალინური პრემია 1942 წელს, ხოლო მთავარი პარტიის შესრულებისთვის სადიკოვისა და გლიერის საოპერო სპექტაკლში „გიულსარა“ მესამე ხარისხის სტალინური პრემია 1951 წელს. დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენით. 1968 წელს მიენიჭა ხამზის სახელობის უზბეკეთის სსრ სახელმწიფო პრემია. 1973 წელს მიენიჭა ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი. 1937 და 1959 წლებში მიენიჭა შრომის წითელი დროშის ორი ორდენი. 1984 წელს გადაეცა ხალხთა მეგობრობის ორდენი. 1939, 1944, 1957 და 1965 წლებში საპატიო ნიშნის ოთხი ორდენი. მედალი 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის. ჰალიმა ნასიროვა იყო სსრკ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ჰალიმა ნასიროვა გარდაიცვალა 2003 წლის 3 იანვარს, ქალაქ ტაშკენტში. ჰალიმა ნასიროვა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ჰალიმა ნასიროვა (რუსული)
მანსურ ალი

მანსურ ალი (ბენგ. মোঃ মনসুর আলী; დ. 16 იანვარი, 1919, კურიპარა  — გ. 3 ნოემბერი ,1975, დაკა, ბანგლადეში) — პაკისტანისა და ბანგლადეშის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ავამი ლიგის ლიდერი და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი (1975). მუჯიბურ რაჰმანის თანამებრძოლი. დაიბადა 1919 წლის 16 იანვარს ბენგალის (ამჟამად ბანგლადეში) პროვინციის სოფელ კურიპარაში. სწავლა გააგრძელა კალკუტის ისლამურ კოლეჯში. შემდეგ გახდა ალიგარხის მუსულმანური უნივერსიტეტის ეკონომიკის მაგისტრი. ამ პერიოდში იგი გახდა მუსულმანური ლიგის წევრი, რომელიც მხარს უჭერდა ინდოეთისაგან პალკისტანის გამოყოფას. იყო პაბნის მუსულმანური ლიგის ვიცე პრეზიდენტი (1946–1950). 1947 წელს პაკისტანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მსახურობდა პაკისტანის არმიაში, ჰქონდა კაპიტნის წოდება. ამის შემდეგ ცნობილი იყო როგორც „კაპიტანი მანსური“. 1951 წელს მუშაობა დაიწყო პაბნის რაიონულ სასამართლოში და შეუერთდა პოლიტიკურ პარტიას ავამი ლიგა. მალევე სათავეში ჩაუდგა პარტიის საქალაქო განყოფილებას. მომდევნო წელს დააპატიმრეს საპროტესტო აქციებში მონაწილეობისათვის. 1954 წელს აირჩიეს აღმოსავლეთი პაკისტანის პროვინციული ასამბელის წევრად. შემდეგ მანსურ ალის ეკავა სოფლის მეურნეობის, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინსიტრის თანამდებობა კოლაიციურ მთავრობაში. 1958 წელს გენერალ მუჰამად აიუბ-ხანის მიერ ორგანიზებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ იგი კვლავ დაპატიმრეს „საზოგადოებრივი უსაფრთხოების“ კანონის შესაბამისად და პატიმრობაში იყო 1959 წლამდე. იყო „ექვსი პუნქტის მოძრაობის“ ერთ-ერთი აქტიური აქტივისტი, რომლის მიმდევრებიც ითხოვდნენ რეგიონალური ავტონომიის დამყარებას და ეწინააღმდეგებოდნენ სამხედრო რეჟიმს პაკისტანში, რისთვისაც სამხედროებმა კვლავ დაპატიმრეს. მიუხედავად იმისა, რომ იმყოფებოდნენ იატაკქვეშეთში, მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ ბანგლადეშის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. დევნილობაში მყოფ მთავრობაში ეკავა ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა. ბანგლადეშის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ეკავა კავშირის, ხოლო შემდეგ შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1973 წელს ავამი ლიგის რიგებიდან აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის წევრად. აქტიურად შეუწყო ხელი მუჯიბურ რაჰმანს დაემყარებინა ერთპარტიული რეჟიმი. 1975 წლის 15 აგვისტოს მუჯიბურ რაჰმანისა და მისი ოჯახის წევრების მკვლელობის შემდეგ მანსურ ალი და კიდევ სამი მისი მოკავშირე: ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი საიდ ნაზრულ ისლამი, ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი, ყოფილი ფინანსთა მინისტრი ტაჯუდინ აჰმედი, მრეწველობის ყოფილი მინისტრი ა. ხ. მ. კამარუზამანი 23 აგვისტოს დაპატიმრეს და გადაიყვანეს ციხეში. 1975 წლის 3 ნოემბერს აღნიშნული პირები დახვრიტეს ციხეში. მისი ცოლი იყო ბეგუმ ამინა, რომელიც რანგპურის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის ქალიშვილი იყო. ჰყავდათ ხუთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. მისი უფროსი ვაჟიშვილი ადვოკატად მუშაობს ბანგლადეშში. მისი მეორე ვაჟი მოჰამად ნასიმი იყო პარლამენტის წევრი და ავამი ლიგიოს მთავრობაში ტელეკომუნიკაციების მინისტრი 1996–2001 წლებში. Hariharan, R.. (November 5, 2004) Getting Away With Murder: Politicisation of Crime in Bangladesh. South Asia Analysis Group. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 4, 2004. Rahman, Syedur (2010). Historical Dictionary of Bangladesh, 4th, Scarecrow Press, Inc, გვ. 88. ISBN 9780810874534.
არიშპაროვო

არიშპაროვო (ბაშკ. Арышпар) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 110 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ინზერი, რომელიც დაშორებულია 28 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ასი (სოფელი)

ასი (ბაშკ. Асы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 818 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 115 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. Ассы на портале «Генеалогия и Архивы» http://maps.vlasenko.net/?lon=57.554433&lat=54.369359 карта თარგი:Карта http://download.maps.vlasenko.net/smtm100/n-40-056.jpg დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ახმეროვო (ბელორეცკის რაიონი)

ახმეროვო (ბაშკ. Әхмәр) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 24 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 68 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ული-ელგა, რომელიც დაშორებულია 40 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ბაკეევო (ბელორეცკის რაიონი)

ბაკეევო (ბაშკ. Баҡый) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 125 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ულუ-ელგა, რომელიც დაშორებულია 75 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. Бакеево на портале «Генеалогия и Архивы» http://maps.vlasenko.net/?lon=57.067795&lat=53.819909 карта http://download.maps.vlasenko.net/smtm100/n-40-079.jpg დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. лист карты Официальный сайт муниципального района Белорецкий район Республики Башкортостан დაარქივებული 2013-02-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ბასკანი (ბაშკირეთი)

ბასკანი (ბაშკ. Баҫҡан) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 51 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ულუ-ელგა, რომელიც დაშორებულია 10 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
ნასირ ალ-დინ ტუსი

ნასირ ალ-დინ ტუსი (სპარს. محمد بن محمد بن الحسن الطوسی — აბუ ჯაფარ მუჰამად იბნ მუჰამად იბნ ჰასან აბუ ბაქრ ნასირ ალ-დინ ტუსი; დ. 18 თებერვალი 1201, ტუსი — გ. 26 ივნისი 1274, ბაღდადი) — სპარსელი მეცნიერ-ენციკლოპედისტი, მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ასტრონომი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1256 წლიდან იყო მონღოლეთის ილხან ჰულაგუს პირადი მრჩეველი და მდივანი. ხელმძღვანელობდა მარაღის ობსერვატორიის მშენებლობას, აგრეთვე ასტრონომიული კატალოგის „ზიჯე ილხანის“ შედგენას. აქვს შრომები მათემატიკის, ისტორიის, ეთიკის, პოეზიის თეორიისა და ფილოსოფიის საკითხებზე. ბერძნული მეცნიერების კარგი მცოდნე. ეკუთვნის ევკლიდეს, არქიმედეს, ავტოლიკოსის, თეოდოსის, მენელაეს, აპოლონიოსის, არისტარქეს, ჰიფსიკლისესა და პტოლემეს შრომების კომენტარები. ცნობილია ნასირ ალ-დინ ტუსის დაახლოებით 150 ტრაქტატი და წერილი, რომელთაგან 25 დაწერილია სპარსულზე, ხოლო დანარჩენები არაბულ ენაზე. არსებობს აგრეთვე ტრაქტატი გეომანტიის შესახებ, რომელიც ტუსიმ დაწერა არაბულ და სპარსულ ენებზე, რითაც თავისი ოსტატობის დემონსტრირება მოახდინა. აღინიშნება, რომ ტუსი ბერძნულ ენასაც ფლობდა. ნასირ ალ-დინ ტუსი დაიბადა 1201 წელს ხორასანის ოლქში, ქალაქ ტუსში, ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. იქვე ადრეულ წლებში სწავლა დაიწყო, შეისწავლა ყურანი, ხადისები, შიიტური იურისპრუდენცია, ლოგიკა, ფილოსოფია, მათემატიკა, მედიცინა და ასტრონომია. მოგვიანებით ასტრონომიისა და მათემატიკის სწავლა მოსულში გააგრძელა კამალ ად-დინ იბნ იუნისთან. ალ-ტუსის მოღვაწეობისა პირველი პერიოდი ქუჰისტანთან. 1235 წლიდან ცხოვრობდა ალამუთის ციხეში, რომელიც იყო ისმაილიტ-ნიზარიტების სახელმწიფოს მთავრობის რეზიდენცია. ტუსის მათემატიკური შრომებიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „ტრაქტატი სრული ოთხგვერდას შესახებ“. ტრაქტატი დაწერილია ტუსის ალამუთში ყოფნის დროს სპარსულ ენაზე და არაბულზე მარაღში ყოფნისას (1260). ტუსის ტრაქტატი ხუთი წიგნისაგან შედგება. I წიგნში განხილულია შემადგენელი ფარდობის თეორია. საბით იბნ-კურისა და ომარ ხაიამის იდეების განვითარებით ტუსიმ შემოიღო რიცხვის გაფართოებული გაგება, რომელიც განისაზღვრება როგორც ფარდობა, რაციონალური და ირაციონალური. II წიგნში მოცემულია მენალაეს თეორემის სხვადასხვა შემთხვევების მტკიცებულება ბრტყელი ოთხგვერდასათვის. III წიგნში შემოღებულია სინუსისა და კოსინუსის ღერძის გაგება და მტკიცდება ტრიგონომეტრიის რიგი თეორემა; კერძოდ, აქ განხილულია ბრტყელი ოთხვერდების წესების ამოხსნა და მოცემულია სინუსების ბრტყელი თეორემის მტკიცებულება. IV წიგნი ეძღვნება მენალაეს თერემის სხვადასხვა შემთხვევების მტკიცებულებას. V წიგნში განხილულია სფერული ტრიგონომეტრიის ამოცანათა ახსნის ხერხები. ტუსის ეკუთვნის რიგი თხზულება, რომელიც მიეძღვნა სწავლებას პარალელების შესახებ. ამ თხზულების ერთ-ერთი რედაქცია გამოიცა 1594 წელს ლათინურ თარგმანში ქალაქ რომში. ამ ტექსტის V პოსტულატის მტკიცებულება კიდევ ერთხელ იყო გამოქვეყნებული ჯონ ვალისის მიერ 1693 წელს. ვალისის ამ მტკიცებულების შრომას იცნობდა ჯიროლამო საკერი, რომელმაც გააკრიტიკა ის (1733). ნასირ ალ-დინ ტუსი ენციკლოპედია ირანიკა
ბელსკი (ბელორეცკის რაიონი)

ბელსკი (ბაშკ. Бельский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 56 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 82 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელორეცკი, რომელიც დაშორებულია 77 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (95 %). Совет муниципальных образований Республики Башкортостан. ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
დაუთ იულტი

დაუთ იულტი (ბაშკ. Дауыт Исхаҡ улы Юлтыев დ. 1893 — გ. 10 ივლისი, 1938) — ბაშკირელი საბჭოთა მწერალი, დრამატურგი, ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე. დაუთ იულტი დაიბადა 1893 წლის 6 აპრილს (ახალი სტილით 18 აპრილს) სოფელ იულტისოვოში ღარიბი გლეხის ოჯახში. სწავლობდა მშობლიური სოფლის და საროჩინსკის მედრესეებში. მუშაობდა მასწავლებლად სოფელ იულტიევოში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიოსა და რუსეთის სამოქალაქო ომებში. 1921 წლიდან იულტი მუშაობდა გაზეთ „ბაშკირისტანის“ რედაქტორად. 1921 წლის ბოლოს IX სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობამ ის დელეგატად აირჩია და უფლება მისცა გასაუბრებოდა და ინტერვიუ აეღო ვლადიმერ ლენინისაგან. გარდაიცვალა 1938 წელს, უფაში. Краткая литературная энциклопедия Статья в Башкортостан: Краткая энциклопедия დაარქივებული 2013-09-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ სხვა ცნობებით დაიბადა 1896 წელს. ↑ БАШвестЪ — Первая интернет-газета Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2016-11-23.
დუმბირა

დუმბირა (თათრ. думбыра, думбра,ბაშკ. думбыра) — თათრული და ბაშკირული სიმებიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი. მსგავსი ინსტრუმენტები აქვთ ყირგიზებს (კომუზი), ყაზახებს (დომბრა), უზბეკებს (დუტარი), სხვა თურქულენოვან ხალხს და ტაჯიკებს. ყაზახური დომბრისგან განსხვავდება სიმების რაოდენობით (ტრადიცულად აქვს სამი). ტრადიციის მიხედვით, დუმბირა ბაშკირელი მეზღაპრის — სესენის საკრავი იყო. მისი აკომპანიმენტით კითხულობდნენ ეპიკურ ზღაპრებსა და კუბაირებს. დუმბირა სიგრძით 800 მმ-ია, აქვს სამი სიმი, კორპუსი მზადდება ხისგან. XIX საუკუნის დასასრულიდან და XX საუკუნის დამდეგიდან დუმბირას აღარ იყენებენ. Ахметжанова Н. В. Башкирская инструментальная музыка. Наследие. — Уфа, 1996. — 105 с. Кубагушев А. М. Традиционные башкирские народные инструменты. — Уфа, 1997. Рахимов Р. Г. Башкирская народная инструментальная культура: этноорганологическое исследование. 2-е изд., доп. — Уфа: изд-во БГПУ, 2010. — 188 с. ISBN 5-87978-297-2 Рахимов Р. Г. Башкирские народные музыкальные инструменты: Учебное пос. для среднего проф. обр. по специализации № 031002 «Фольклорное творчество». — Уфа: Вагант, 2004. Рахимов Р. Г. Башкирская думбыра. Фольклорный сборник. — Уфа: Узорица,1998. — 24 с. Рахимов Р. Г. Башкирская думбыра. Прошлое, настоящее, будущее. — Уфа: Узорица, 2003. — 42 с. Сулейманов Р. С. Башкорт думбыраhы.- Уфа: Китап, 1993. — 64 б. ↑ Татарская фольклористика. Вып. 4. — Казань: Ихлас, 2013. — б.