laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება

ტერმინი კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება შეიძლება აღნიშნავდეს: კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1479) — ოსმალეთის იმპერიასა და ვენეციის რესპუბლიკას შორის, დასრულდა ვენეცია-ოსმალეთის ომი (1463–1479) კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1533)— ოსმალეთის იმპერიასა და ავსტრიას შორის, მოჰაჩის ბრძოლის შედეგი. კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1570)— ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთის იმპერიას შორის კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1590) — ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა სპარსეთს შორის, დასრულდა ოსმალეთ-სპარსეთის ომი (1578–1590) კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1700) — ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის, დასრულდა რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1686–1700) კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1724) — ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის. კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1736) — ოსმალეთის იმპერიასა და აფშარიდების სპარსეთს შორის, დასრულდა ოსმალეთ-სპარსეთის ომი (1730–1735) კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1782) — ოსმალეთის იმპერიასა და ესპანეთს შორის კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1800) — დაამტკიცა შვიდი კუნძულის რესპუბლიკის კონსტიტუცია კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1832) — ოსმალეთის იმპერიასა და ბრიტანეთ-საფრანგეთ-რუსეთს შორის კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1881) — ოსმალეთის იმპერიასა და საბერძნეთის სამეფოს შორის კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1897) — ოსმალეთის იმპერიასა და საბერძნეთის სამეფოს შორის, დასრულდა საბერძნეთ-ოსმალეთის ომი (1897) კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1913) — ოსმალეთის იმპერიასა და ბულგარეთს შორის, ბალკანეთის მეორე ომის შემდეგ კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1914) — ოსმალეთის იმპერიასა და სერბეთს შორის ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
ოუკ-კრიკი (უისკონსინი)

ოუკ-კრიკი (ინგლ. Oak Creek) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 34 451 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 467,5 კაცი/კმ². ფართობი 73,69 კმ². აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 73,69 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი, 29,81 კმ² უჭირავს. აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ოფიციალური საიტი ↑ https://www.oakcreekwi.gov/Home/Components/StaffDirectory/StaffDirectory/182/ ↑ US Gazetteer files 2010. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო. ციტირების თარიღი: 2012-11-18.
ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

ქვემოთ ჩამოთვლილია ოსმალეთის იმპერიის ძირითადი ხელშეკრულებები. თურქეთის ზავების სია ↑ Nicolae Jorga: Geschichte des osmanischen Reiches, trans. by Nilüfer Epçeli, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2009, ISBN 975-6480-17-3 ↑ Prof.Dr.Yaşar Yücel-Prof.Dr.Ali Sevim: Türkiye Tarihi II, AKDTYK yayınları,İstanbul, 1990 ↑ Usually considered that the present day Iran-Iraq border had been established by this treaty
გავ-დე-პო

გავ-დე-პო (ფრანგ. Gave de Pau) — მდინარე სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში. ადურის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს პირენეებში, გავარნის ცირკიდან, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2600 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 193 კმ, აუზის ფართობი 5,200 კმ². იკვებება მდნარი თოვლისა და ესპანეთში მდებარე ერთ-ერთი პატარა მყინვარის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი 82 მ³/წმ. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გავ-დე-პო“ ვიკისაწყობში. გავ-დე-პო (გერმანული)
საუთ-მილუოკი (უისკონსინი)

საუთ-მილუოკი (ინგლ. South Milwaukee) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 21 156 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,701.7 კაცი/კმ². ფართობი 12,46 კმ². აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 12,46 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის 12,43 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს. აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ოფიციალური საიტი ↑ https://www.southmilwaukee.gov/240/Mayor-Common-Council ↑ US Gazetteer files 2010. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო. ციტირების თარიღი: 2012-11-18.
აჩუტუპო

აჩუტუპო (ესპ. Achutupo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 954 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
აილიგანდი

აილიგანდი (ესპ. Ailigandí) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 842 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
კარტი-სუგტუპუ

კარტი-სუგტუპუ (ესპ. Cartí Sugtupu) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 171 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
კოეტუპო

კოეტუპო (ესპ. Coetupo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 037 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
კანირ-დუპი

კანირ-დუპი (ესპ. Kanir-Dup) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 593 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
მამიტიპო

მამიტიპო (ესპ. Mamitipo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 417 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
მულატუპო

მულატუპო (ესპ. Mulatupo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 452 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
სასარდი

სასარდი (ესპ. Sasardi) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 167 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
ტუბუალა

ტუბუალა (ესპ. Tubualá) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 183 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
უსტუპო

უსტუპო (ესპ. Ustupo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 802 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია World Gazetteer: Panama[მკვდარი ბმული] – World-Gazetteer.com
იაგელონია ბელოსტოკი (საფეხბურთო კლუბი)

„იაგელონია“ ბელოსტოკი (პოლ. Jagiellonia Białystok) — პოლონური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ბელოსტოკში, ასპარეზობს ეკსტრაკლასაში. ასევე თამაშობდა ეკსტრაკლასაში 1997, 1990 და 1992-93 წლების სეზონებს შორის. ბოლოს პოლონეთის უმაღლეს ჩემპიონატში დაბრუნდა 2007 წელს. ასევეა ასპარეზობდა პოლონეთის პირველ ლიგაში 1975-1978, 1980-1981, 1983-1987, 1990-1992, 1993-1996, 2001-2002 და 2003-2007 წლების სეზონებში. დაარსდა 1920 წელს. საშინაო მატჩებს მართავს ბელოსტოკის მუნიციპალურ სტადიონზე. 2010 წელს კლუბმა მოიგო პოლონეთის თასი, სუპერ თასი და გავიდა უეფა-ს ევროპის ლიგის მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ეს იყო კლუბის პირველი გამოჩენა ევროსარბიელზე, 2010-11 წლის სეზონში კლუბმა დაიკავა მე-4 ადგილი ეკსტრაკლასაში. ახალი სტადიონის მშენებლობის დამთავრება, რომელიც 22,386 მაყურებელს დაიტევს დაგეგმილია 2014 წელს. ეკსტრაკლასა (პირველი დივიზიონი): მე-2 ადგილი (2): 2016/17, 2017/18 მე-3 ადგილი (1): 2014/15 პირველი ლიგა (მეორე დივიზიონი): 1 ადგილი (1): 1987 პოლონეთის სუპერთასი: გამარჯვებული (1): 2010 – იაგელონია 1:0 ლეხ პოზნანი პოლონეთის თასი: გამარჯვებული (1): 2010 – იაგელონია 1:0 პოგონ შეცინი ფინალისტი (2): 1989 – იაგელონია 2:5 ლეგია ვარშავა 2019 – იაგელონია 0:1 ლეხია გდანსკი რემეს თასი: ფინალისტი (3): 2011 – კრაკოვია 3:3 იაგელონია ბელოსტოკი, (პენალტების სერია 2:0) 2010 – არკა გდინია 4:2 იაგელონია ბელოსტოკი 2009 – არკა გდინია 3:1 იაგელონია ბელოსტოკი 2013 წლის 26 სექტემბრისთვის. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. ოფიციალური საიტი ოფიციალური მაღაზია (E-Shop) იაგელონია ბელოსტოკი (90minut.pl) ↑ ბელოსტოკის მუნიციპალური სტადიონი
არდადეგი

არდადეგი — მზის წლიურ მოქცევაზე დამყარებული ძველი ქართული წარმართული კალენდრის თვე (დაახლოებით 20 ივლისი - 20 აგვისტო). ზოდიაქური ქრონოლიგიის თანახმად, რომელიც საფუძვლად უდევს ქართულ წარმართულ კალენდარს. არდადეგის დროს მზე ზოდიაქოს ლომის ნიშანზე დგას („მზე რა ლომში შევა, გასვლამდის არდადეგი არს“, სულხან-საბა ორბელიანი). ქართლის ზოგიერთ ადგილას არდადეგი ეწოდება ივლისის ბოლო სამ და აგვისტოს პირველ სამ დღეს. ეს დრო ჩვეულებრივ დიდ სიცხეებს ემთხვევა, ამიტომ, ხალხური რწმენით, ვენახში შესვლა და მორწყვა არ შეიძლებოდა. ლომის ზოდიაქო, რომლის რკალშიც მზე იმყოფება, არდადეგის თვეში, ძველი ასტრონომიული წარმოდგენის თანახმად, „ცეცხლის სახლად“ ითვლებოდა. მაკალათია მ., ქსე, ტ. 1, გვ. 558, თბ., 1975
რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი

რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი (ინგლ. Reginald Aldworth Daly; დ. 18 მარტი, 1871 — გ. 19 სექტემბერი, 1957) — კანადელ-ამერიკელი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 1893 წელს დაამთავრა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტისა (1907-1912) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის (1912-1942) პროფესორი. ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1932 წლიდან). შეისწავლა მაგმური ქანები, გამოითვალა მათი მთავარი ტიპების საშუალო ქიმიური შედგენილობა. შეიმუშავა ჰიპოთეზა კირქვების როლის შესახებ ტუტე ქანების წარმოქმნის პროცესში. ასაბუთებდა მოსაზრებას ბათოლითის წარმოქმნის შესახებ დედამიწის ქერქში მაგმის შეჭრისა და ქერქის ჩაქცევა-გადალღობის შედეგად; წამოაყენა ჰიპოთეზა დედამიწის ქერქის მობილური უბნების დაძირვის შესახებ ნაკლებად მკვრივ ასთენოსფეროში და ამ პროცესს ქერქის ზედა ნაწილებში ნაოჭა სტრუქტრების წარმოქმნა დაუკავშირა. დეილის ეკუთვნის მოსაზრება ბიოქიმიური პროცესების შედეგად ზღვის წყლის შედგენილობის ცვალებადობის შესახებ დედამიწის განვითარების ისტორიაში. დეილიმ შეიმუშავა ოკეანის დონის ევსტატიკური რყევების თეორია. 1929 წელს აირჩიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდეტად. პენროუზის (1935), უოლასტონისა (1942) და უილიამ ბოუის (1946) მედლების მფლობელი. მისი სახელობისაა კრატერი მარსსა და მთვარეზე. რეჯინალდ ოლდუორთ დეილის ისტორიული სახლი ამჟამად აშშ-ის ეროვნული ისტორიული ძეგლია. Architecture of the earth, N. Y. — L., 1938; The floor of the ocean, 2 ed., Chapel Hill, 1945. რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ KNAW Past Members <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21491701"></a> ↑ Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ http://www.geosociety.org/awards/past.htm#penrose ↑ https://www.agu.org/honors/bowie-medal/past-recipients ↑ https://www.geolsoc.org.uk/About/Awards-Grants-and-Bursaries/Society-Awards/Wollaston-Medal
სენტ-ფრენსისი (უისკონსინი)

სენტ-ფრენსისი (ინგლ. St. Francis) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 9 365 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,418.0 კაცი/კმ². ფართობი 6,60 კმ². აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 6,60 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი 6,60 კმ², უჭირავს. აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-09-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ US Gazetteer files 2010. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო. ციტირების თარიღი: 2012-11-18.
უავატოსა (უისკონსინი)

უავატოსა (ინგლ. Wauwatosa) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 46 396 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,352.0 კაცი/კმ². ფართობი 34,22 კმ². აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 34,22 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ფართობი 34,22 კმ², უჭირავს. აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2023-10-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.wauwatosa.net/government/common-council/mayor ↑ US Gazetteer files 2010. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო. ციტირების თარიღი: 2012-11-18.
20 ოქტომბერი

20 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 293-ე დღე (ნაკიან წლებში – 294-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 72 დღე. 1740 : მარია ტერეზია ავსტრიის დედოფალი ხდება. საფრანგეთი, პრუსია, ბავარია და საქსონია პრაგმატულ სანქციას არ აღიარებენ და იწყება ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის. 1818 : აშშ-მა და ბრიტანეთმა ხელი მოაწერეს კონვენციას, რომელმაც სხვასთან ერთად აშშ-კანადის საზღვარი დააწესა4 49-ე პარალელის გასწვრივ თითქმის მთელი კონტინენტის სიგრძეზე. 1827 : ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და რუსეთის მოკავშირე საზღვაო ძალები თურქეთისა და ეგვიპტის ფლოტს ანადურებენ ნავარინოს ბრძოლაში, რამაც გადამწყვეტი როლი შეასრულა საბერძნეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. 1883 : პერუ და ჩილე დაზავდნენ, რის გამოც ტარაპაკა ამ უკანასკენელს გადაეცა, ხოლო პერუ კი წყნარი ოკეანის ომს გამოეთიშა. 1941 : მეორე მსოფლიო ომი - კრაგუიევაჩის ათასობით მოქალაქე დაიხოცა გერმანელების მიერ ოკუპირებულ სერბეთში. 1944 : საბჭოთა ჯარებმა და იუგოსლაველმა პარტიზანებმა ქ. ბელგრადი გაათავისუფლეს. 1970 : საბჭოთა კავშირში სპორტლოტოს პირველი გათამაშება გაიმართა. 1973 : სიდნეის ოპერის თეატრი გაიხსნა. 1984 : მონტერეიში (კალიფორნია) გაიხსნა მონტერეის უბის აკვარიუმი. 2006 : ნასას მონაცემებით ოზონის ხვრელმა ანტარქტიკაზე 27.45 მილიონ კვ. კმ-ს მიაღწია, რაც შედარებისთვის აღემატება რუსეთისა და აშშ-ის ტეროტორიებს ერთად აღებულს. 2007 : სამხრეთი აფრიკა ანგარიშით 15:6 ამარცხებს ინგლისს რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. 2011 : ლიბიის ლიდერი მუამარ კადაფი მოკლეს სირტეში განხორციელებული სპეცოპერაციის შედეგად. 2021 : ბარბადოსი რესპუბლიკად გამოცხადდა და სანდრა მეისონი პრეზიდენტად აირჩიეს. 1463 : აკილინი, ალესანდრო — იტალიელი ფილოსოფოსი 1469 : გურუ ნანაკ დევი — სიქხიზმის დამფუძნებელი 1677 : სტანისლაუს I ლეშჩინსკი — პოლონეთის მეფე 1808 : ანდრე, კარლ — გერმანელი გეოგრაფი 1819 : საიდ ალი მუჰამდი ალ-ბაბი — ბაბიზმის დამფუძნებელი 1854 : რემბო, არტურ — ფრანგი პოეტი (გ.1891) 1891 : კენიატა, ჯომო — კენიის პირველი პრეზიდენტი 1964-1978 (გ.1978) 1891 : ჩადვიკი, ჯეიმზ — ინგლისელი ფიზიკოსი 1897 : ი-უნი — კორეის პრინცი 1903 : აკაბორი სირო — იაპონელი ორგანოს-ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი 1908 : მიამოტო კენძი — იაპონიის კომუნისტური მოძრაობის მოღვაწე. 1942 : ნიუსლეინ-ვვოლარდი, ქრისტიან — გერმანელი ბიოლოგი 1946 : იელინეკი, ელფრიდე — ავსტრიელი მწერალი 1964 : კამალა ჰარისი — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის 49-ე ვიცე-პრეზიდენტი. 1187 : ურბან III — რომის პაპი 1631 : მესტლინი, მიხეილ — გერმანელი ასტრონომი და მათემატიკოსი 1740 : კარლოს IV — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1964 : ჰუვერი, ჰერბერტ — აშშ-ის 30-ე პრეზიდენტი (დ.1874) 1967 : იოსიდა სიგერუ — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი (დ.1878) 1984 : დირაკი, პოლ — ინგლისელი ფიზიკოსი 1994 : ბონდარჩუკი, სერგეი — რუსი კინორეჟისორი 2002 : ფრესონი, ბერნარ — ფრანგი მსახიობი 2011 : მუამარ კადაფი — ლიბიელი პოლიტიკოსი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: იოსებ ხუცესი სერგი და ბაქოსი იულიანე და კესარიოსი პელაგია ტარსელი პოლიქრონიოს ხუცესი სხვა თვეები:
ორჰუსი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი „ორჰუსი“ — დანიური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ორჰუსში, ასპარეზობს დანიის სუპერლიგაში. უეფა-ს თასი / უეფა-ს ევროპის ლიგა ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-06-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-09-02 საიტზე Wayback Machine. (დანიური) ოფიციალური ფანკლუბი არაოფიციალური ფანკლუბი
ავსტრიის იმპერია

ავსტრიის იმპერია — შეიქმნა 1804 წელს, 1867 წელს კი ავსტრია-უნგრეთის კომპრომისის შემდეგ გარდაიქმნა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიად. ავსტრიის იმპერია იყო მრავალეროვნული სამეფო და იმ დროისთვის მსოფლიოს ერთ ერთი უძლიერესი სახელმწიფო. ავსტრიის იმპერია იყო ევროპის უდიდესი ქვეყანა რუსეთის იმპერიის შემდეგ, ასევე რუსეთის იმპერიის შემდეგ ევროპაში ყველაზე დიდი სახელმწიფო იყო მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით და ყველაზე დიდი სახელმწიფო გერმანიის კონფედერაციაში როგორც ტერიტორიის ისე მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. ავსტრიის იმპერიის შემდეგ არსებობა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიამ განაგრძო, იმპერიის ავსტრია-უნგრეთის იმპერიად გამოცხადება იყო დიპლომატიური ნაბიჯი, რითაც იმპერიაში უნგრეთის სტატუსი ამაღლდა, რაც 1867 წლის ავსტრია-უნგრეთის კომპრომისით იყო გამოწვეული. ავსტრია-უნგრეთის იმპერია კი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ თავად დაიშალა სხვადასხვა სახელმწიფოებად. გვირგვინის მიწები 1815 წლის ვენის კონგრესის შემდეგ, რომელიც ასევე მოიცავს 1848 წლის რევოლუციას და 1860 წლის ოქტომბრის დიპლომატია ავსტიირს არქისაჰერცოგო ზემო ავსტრია ქვემო ავსტრია ზალცბურგის საჰერცოგო, 1815-1850 ზალცახის ოლქი ზემო ავსტრიაში სტირიის საჰერცოგო ტიუროლის საგრაფო ფორარლბერგთან ერთად, გაიყო 1861 წელს ილლირიის სამეფო, გაიყო 1849/1850 წლებში კარინთიის საჰერცოგო კარნიოლას საჰერცოგო სანაპირო გორიზიისა და გრადისკას საგრაფო ტრიესტი ისტრიის საზღვარი ბოჰემიის გვირგვინის მიწები ბოჰემიის სამეფო მორავიის მარკა ავსტრიული სილეზია გალიციისა და ლოდომერიის სამეფო ბუკოვინის საჰერცოგო უნგრეთის სამეფო ხორვატიის სამეფო სლავონიის სამეფო ლომბარდო-ვენეციის სამეფო, დაკარგულ იქნა 1859/1866 დალმაციის სამეფო ტრანსილვანიის სამთავრო სერბეთის სავოევოდო და ტემიშვორის ბანატი შეუერთდა უნგრეთსა და სლავონიას 1860 წელს სერბეთის სავოევოდო, დე ფაქტო აუტონომიური ადგილი 1848/49, ოფიციალურად არ აღიარებულა ტემიშვორის ბანატი სამხედრო საზღვარი ხორვატიის სამხედრო საზღვარი სლავონიის სამხედრო საზღვარი ბანატის სამხედრო საზღვარი ტრანსილვანიის სამხედრო საზღვარი, ტრანსილვანიას შეუერთდა 1853 წელს იმპერიის გვირგვინი იმპერიის გვირგვინი და ძვირფასეულობა ჰასბურგის მონარქია იმპერიის ეთნოგრაფიული რუკა (1855) ავსტრიის იმპერია (1816-1867) ავსტრიის არმია ნაპოლეონის ომების დროს ავსტრიის ისტორია ავსტრიის იმპერია ავსტრია-უნგრეთის იმპერია დაარქივებული 2011-11-23 საიტზე Wayback Machine. ავსტრიის იმპერიის ისტორია ავსტრია-უნგრეთის იმპერია დაარქივებული 2013-11-21 საიტზე Wayback Machine. დიპლომატიური ურთიერთობა ავსტრიის იმპერიასთან
ტრანსილვანიის სამთავრო (1711-1867)

ტრანსილვანიის სამთავრო ან ტრანსილვანიის დიდი სამთავრო — ჰაბსბურგთა მონარქიის სამეფო, მოგვიანებით ავსტრიის იმპერიის კონსტიტუციური მიწა. ოტომანთა ვასალი ტრანსილვანიის სამთავრო დაპყრობილ იქნა ჰაბსბურგელების მიერ და კარლოვიცის ზავით სამთავრო გადაეცა ჰაბსბურგთა მონარქიას 1699 წლიდან. 1711 წლიდან, ჰაბსბურგის კონტროლით ტრანსილვანიის სამთავრო იყო კონსოლოდებული, ხოლო ტრანსილვანიის მმართველი მთავრები უკვე გამგებლებმა ჩაანაცვლეს, რომლებიც ჰაბსბურგის მონარქიას ექვემდებარებოდნენ. 1765 წელს გამოცხადდა ტრანსილვანიის დიდი სამთავროდ, რაც ანმტკიცებდა ტრანსილვანიის სპეციალურ სტატუსს, რომელიც დადგინდა 1691 წელს „ლეოპოლდიუმის ხარისხით“ („Diploma Leopoldinum“). 1853 წელს, ტრანსილვანიის სამხედრო მარკა (რომელიც არსებობდა 1762 წლიდან) გაუქმდა და შეუერთდა ტრანსილვანიას. 1867 წლის ავსტრო-უნგრული კომპრომისით, რომლის თანახმადაც შეიქმნა ავსტრია-უნგრეთის იმპერია, ტრანსილვანიის სპეციალური სტატუსი გაუქმდა და სამთავრო უნგრეთის სამეფოს პარლამენტის დაქვემდებარებაში გადავიდა. ტრანსილვანიის სამთავრო ესაზღვრებოდა უნგრეთის სამეფოს ჩრდილო-დასავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ბუკოვინას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ჰაბსბურგის სამხედრო საზღვარს, ხოლო სამხრეთით და აღმოსავლეთით გაერთიანებულ სამთავროებს. ტრანსილვანიის სამთავრო (1570–1711) ტრანსილვანიის ისტორია ტრანსილვანია ტრანსილვანიის მმართველთა სია ტრანსილვანიის სამხედრო მარკა ↑ უნგრეთისა და ტრანსილვანიის სამეფო. ენა: გერმანული. ↑ პიტერ როკაი – Zoltan Đere – Tibor Pal – Aleksandar Kasaš, Istorija Mađara, Beograd. გვერდები:376–377. წაკითხვის თარიღი: 2002. ტრანსილვანიის სამთავრო უნგრეთის სამეფო
ლურსმული დამწერლობა

ლურსმული დამწერლობა, სოლისებრი დამწერლობა — დამწერლობის ძველი სახეობა, რომელიც გავრცელებული იყო წინა აზიასა და ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ რეგიონში. იგი შექმნეს შუმერებმა ძვ. წ. III ათასწლეულში. III ათასწლეულის შუა ხანებში შუმერებმა ლურსმული დამწერლობა გამოიყენეს სიტყვიერ–მარცვლოვანი დამწერლობისთვის, რომელშიც სიტყვის ფუძე აღინიშნებოდა იდეოგრაფიულად, ხოლო გრამატიკული ელემენტები და დამხმარე სიტყვები — შესაბამისი მარცვლებით. შუმერებმა თავდაპირველად ლურსმული დამწერლობა შედგებოდა პიქტოგრამებისგან, მაგრამ რადგან საწერად გამოიყენებოდა რბილი თიხის ფილა და ლერწმის ღერი, ამ ინსტრუმენტებით პიქტოგრამების ხატვა არ იყო მარტივი და სიმბოლოები ლურსმის ფორმის შტრიხებად გარდაიქმნენ. ამიტომაც ეწოდება დამწერლობას ლურსმული. დამწერლობობის მიმართულება თავდაპირველად იყო ვერტიკალური და მარჯვნიდან მარცხნივ, ხოლო შემდგომ ჰორიზონტალური და მარცხნიდან მარჯვნივ. შუმერული დამწერლობა III ათასწლეულის შუა ხანებში გადაიღეს აქადურში, ელამურში, ხურიტულში, ლუვიურში, ხეთურში და ურარტულში. ამრიგად ლურსმული დამწერლობა პირველი საერთაშორისო დამწერლობა გახდა. უძველესი წერილობითი დოკუმენტები ნაპოვნია ურუქში და მიეკუთვნება ძვ. წ. XXXIV საუკუნეს. დამწერლობა გამოიყენებოდა აღრიცხვისთვის, თიხის ფირფიტაზე აღინიშნებოდა საქონლის ტიპი და რაოდენობა. მოგვიანებით პიქტოგრამის გრაფიკა 90 გრადუსით შეტრიალდა და გამარტივდა, დაახლოებით ძვ. წ. XXIX საუკუნეში კი პიქტოგრამები გარდაიქმნა იდეოგრამებად, ანუ სიმბოლო უკვე არა მხოლოდ საგანს, არამედ რაიმე ცნებას აღნიშნავდა, მაგალითად ნიშანი „ჩიტისა“ და „კვერცხის“ კომბინაცია აღნიშნავდა ნაყოფიერებას, ხოლო სიმბოლო „ფეხი“ სიარულსაც ნიშნავდა. ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა პერიოდში პიქტოგრამები გარდაიქმნა ლურსმნის ფორმის შტრიხებად, იდეოგრამები კი სილაბური, ანუ მარცვლოვანი დამწერლობით შეიცვალა. ძვ. წ. XXX საუკუნეში არსებობდა დაახლოებით 1500 სიმბოლო, შემდეგ სიმბოლოთა რაოდენობა 600-მდე შემცირდა და სიმბოლოებმა ფონეტიკური მნიშვნელობა შეიძინა. თავდაპირველად იწერებოდა მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ, მესამე ათასწლეულში კი ვერტიკალური მიმართულება ჰორიზონტალურით შეიცვალა, პიქტოგრამების შტრიხებით შეცვლამ კი საგრძნობლად გაამარტივა წერა. დაახლოებით ძვ. წ. XXV საუკუნეში დაიწყო შუმერული ლურსმული დამწერლობის აქადური ენისთვის მორგება, რადგან დამწერლობა მარცვლოვანი არის და შუმერული ენა ძალიან განსხვავდება სემიტური ენებისგან, მორგებასაც დაეტყო ეს. ამიტომაც, ბაბილონური წარწერების გაშიფრვისას ლინგვისტები მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ ეს დამწერლობა არა სემიტური, არამედ სხვა, უცნობი ტიპის ენისთვის იყო შექმნილი. И. Фридрих, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 455. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი 9, გვერდი 455, თბილისი, 1985 წელი
ძვ. წ. XXXI საუკუნე

საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები ლურსმული დამწერლობის შექმნა. საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოღვაწენი
ერიხ დრიგალსკი

ერიხ დაგობერტ ფონ დრიგალსკი (გერმ. Erich von Drygalski; დ. 9 თებერვალი, 1865 — გ. 10 იანვარი, 1949) — გერმანელი გეოგრაფი, გეოფიზიკოსი და პოლარეთის მკვლევარი. 1906-1935 წლებში იყო მიუნხენის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1891 და 1892-1893 წლებში გრენლანდიაში კონტინენტური ყინულის გამოსაკვლევად ხელმძღვანელობდა ბერლინის გეოგრაფიული საზოგადოების 2 ექსპედიციას. 1901-1903 წლებში ხელმძღვანელობდა გერმანულ ანტარქტიკულ ექსპედიციას გემზე „გაუსი“. კერგელენის არქიპელაგზე დააარსა მეტეოროლოგიურ-მაგნიტური სადგური. 1902 წელს აღმოაჩინა და გამოიკვლია ანტარქტიდის ნაწილი, რომელმაც მიიღო სახელწოდება ვილჰელმ II-ის მიწა; გამოიკვლია გაუსის მთა და მისცა მას სახელწოდება. საკუთარი პოლარული მოგზაურობისას მიღებული მასალების საფუძველზე განავითარა მოძრავი ყინულების თეორია. 1910-1912 წლებში არქტიკაში დირიჟაბლების შესაძლო გამოყენებასთან დაკავშირებით ჩატარებული ექსპედიციის წევრი შპიცბერგენზე. მისი სახელობისაა კუნძული, მყინვარი და სხვა. Grönland. Expedition der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin. 1891 bis 1893, Bd 1—2, В., 1897; Deutsche Südpolar-Expedition 1901—1903, Bd 1—20, В., 1905—31. ერიხ დრიგალსკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ერიხ დრიგალსკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 6.0 6.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 7.0 7.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118672533 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61782217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q691152"></a>