laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Francisella piscicida

Francisella piscicida — ბაქტერია. გვხვდება ვირთევზებში. იგი ფრანცისელოზის გამომწვევია; ეს სერიოზული დაავადებაა, რომელიც ხშირად ვლინდება ნორვეგიული ვირთვეზების მეურნეობაში. ამ სახეობას მრავალი გენეტიკური მსგავსება აქვს F. philomiragia-სთან — დნმ-დნმ ჰიბრიდიზაციით გამოვლინდება 70%-იანი მსგავსება. ↑ 1.0 1.1 Ottem, Karl F.; Nylund, Are; Karlsbakk, Egil; Friis-Møller, Alice; Krossøy, Bjørn; Knappskog, Dag (2007). „ახალი სახეობა Francisella-ს გვარში (Gammaproteobacteria; Francisellaceae); Francisella piscicida sp. nov. იზოლირებული ვირთევზებიდან (Gadus morhua)“. Archives of Microbiology. 188 (5): 547–550. doi:10.1007/s00203-007-0274-1. ISSN 0302-8933. ↑ Caipang, Christopher M.A.; Kulkarni, Amod; Brinchmann, Monica F.; Korsnes, Kjetil; Kiron, Viswanath (2010). „Francisella piscicida-ს გამოვლენა ვირთევზებში (Gadus morhua L) LAMP რეაქციით“. The Veterinary Journal. 184 (3): 357–361. doi:10.1016/j.tvjl.2009.03.027. ISSN 1090-0233. ↑ Ottem, KF.; Nylund, A.; Isaksen, TE.; Karlsbakk, E.; Bergh, Ø. (Jul 2008). „Occurrence of Francisella piscicida in farmed and wild Atlantic cod, Gadus morhua L., in Norway“. J Fish Dis. 31 (7): 525–34. doi:10.1111/j.1365-2761.2008.00930.x. PMID 18482383.
ქვემო ვეძისი

ქვემო ვეძისი — დასახლება თბილისში, მდებარეობს საბურთალოს რაიონის, თბილისის დასავლეთ ნაწილში. ჟიული შარტავასა და იური გაგარინის ქუჩებსა და ჰეიდარ ალიევის სანაპიროს შორის. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 178, ISBN 978-99928-20-35-3.
კლდისუბანი (თბილისი)

კლდისუბანი — ქალაქ თბილისის ისტორიულად ჩამოყალიბებული მიკროუბანი, კალის დასავლეთ ნაწილის - ე. წ. ქვემო უბნის ერთი მხარე (კრწანისის რაიონი). სახელწოდება „კლდისუბანი“ მოდის მისი მდებარეობიდან - შეფენილია სოლოლაკის ქედის კლდოვან კალთაზე. კლდისუბანი თავისი ძნელად მისადგომი, მოუხერხებელი მდებარეობის გამო ქალაქის ღარიბი მოსახლეობის უბანი იყო. მატერიალური კულტურის ძეგლთაგან შემორჩენილია ადრინდელი შუა საუკუნეების ცეცხლთაყვანისმცემელთა სალოცავი, ე.წ. ათეშგა და რამდენიმე ეკლესია. ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002, გვ. 600
ღრმაღელე (თბილისი)

ღრმაღელე — თბილისის ძველი უბანი მტკვრის მარცხენა მხარეს, დიდუბესა და ავჭალას შორის, ახლანდელი ღრმაღელის ქუჩის მიდამოები, ნაძალადევის რაიონი. სახელწოდება მიიღო ჩახრამული რელიეფის გამო. ღრმღელის მიდამოებში მიკვლეულია ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლები. გვიანდელ შუა საუკუნეებში სამგორიდან მდინარე მტკვრამდე აღწევდა ხრამი, რომელიც დიდი წვიმების დროს ღელედ იქცეოდა. მოგვიანებით ხრამი ამოავსეს, ახლა იქ ღრმაღელის ქუჩა გადის. XIX საუკუნის ბოლოდან ღრმაღელე თბილისის რევოლუციური გარეუბანი იყო. 1898 წლის 19 აპრილს აქ გაიმართა არალეგალური საპირველმაისო მიტინგი. 1948 წლის 24 დეკემბერს, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულების საფუძველზე, ღრმაღელის დასახლება გამოეყო თბილისის რაიონს და შეუერთდა ქალაქ თბილისს შემდეგ საზღვრებში: ჩრდილოეთით — მდინარე გლდანი, აღმოსავლეთით — ქალაქის მიჯნა, სამხრეთით — ღრმაღელის ხევი და დასავლეთით — მდინარე მტკვარი. შედიოდა ლენინის სახელობის რაიონში. XX საუკუნის 80-იან წლებში ღრმაღელე დამტკიცებული პროექტის მიხედვით განაშენიანდა. ღრმაღელის არქეოლოგიური ძეგლები ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 182, ISBN 978-99928-20-35-3. ბერიძე, თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 599. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №4-6 (17-19), გვ. 4, თბ., 1949 წ. ISSN 0203-2023
გიორგი ჭიღვარია

გიორგი ჭიღვარია (დ. 20 აპრილი, 1980, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერი 2017-2020 წლებში. დაიბადა 1980 წლის 20 აპრილს, ქუთაისში. 1986-1995 წლებში იგი სწავლობდა ქუთაისის წმინდა ნინოს სახელობის მესამე საშუალო სკოლაში. 1995 წელს სწავლა გააგრძელა ქალაქ ქუთაისის ჰუმანიტარულ ლიცეუმში, რომელიც 1997 წლამდე სწავლობდა. 2002 წელს წარჩინებით დაასრულა ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიის ფაკულტეტი. 2002-2003 წლებში გაიარა თურქული ენის შემსწავლელი პროგრამა ანკარის უნივერსიტეტის თომერის კოლეჯში. 2003 წლიდან ხარისხის მაძიებლის სტატუსით დაიწყო მუშაობა სადოქტორო ნაშრომზე ანკარის უნივერსიტეტში. 2003-2004 წლებში — სამხედრო სავალდებულო სამსახური საქართველოს შეიარაღებული ძალების მე-11 მოტომსროლელ ბრიგადაში. 2010 წელს მას ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიენიჭა დოქტორის აკადემიური ხარისხი. იგი არის აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა ფაკულტეტისა და შოთა მესხიას სახელობის ზუგდიდის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. მუშაობდა ქუთაისის მუნიციპალიტეტის თვითმმართველობაში სხვადასხვა თანამდებობებზე: იყო ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერის მრჩეველი, საპარლამენტო არჩევნებში „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ქუთაისის საოლქო ორგანიზაციის შტაბის უფროსი, „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ქუთაისის საოლქო ორგანიზაციის თავმჯდომარე, იმერეთში სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილე. 2017-2020 წლებში იყო ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერი. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. გიორგი ჭიღვარია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ქუთაისის მერი გიორგი ჭიღვარია თანამდებობას ტოვებს
ხივის შესახვევი

ხივის შესახვევი — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი); კონსტანტინე ერისთავის ქუჩიდან ერევნის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე ხოჯავანქის შესახვევი ერქვა, შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. 1923 წელს რაბადის შესახვევი დაერქვა, დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. შემდეგ ხივის შესახვევი ეწოდა. აქვს ერთი ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 210, ISBN 978-99928-20-35-3.
ხორნაბუჯის ქუჩა

ხორნაბუჯის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); მუხრანის ქუჩიდან თიანეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 43–48-ე ქუჩებს 50-იან წლებში ნიკოლოზ ვატუტინის სახელი დაერქვა, 1990 წელს — ხორნაბუჯის ქუჩა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 210, ISBN 978-99928-20-35-3.
ვახტანგ ბერიძის ქუჩა

ხოდაშნის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი); კონსტატინე (კოტე) აფხაზის ქუჩიდან ანტონ კათალიკოსის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ზაქარიას შესახვევი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია ხოდაშნის ქუჩის სახელწოდებით. XXI საუკუნეში ვახტანგ ბერიძის სახელი ეწოდა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 210, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ „შენობა, რომელიც გადარჩა: რა ელის ქარვასლას ძველი თბილისის შუაგულში“. NETGAZETI.ge. ციტირების თარიღი: 25 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ხერთვისის ქუჩა

ხერთვისის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); სამღერეთის ქუჩიდან გორდის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 40-იან წლებში. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 210, ISBN 978-99928-20-35-3.
გიტეგა

გიტეგა (ფრანგ. Gitega; ადრე კიტეგა) — ბურუნდის დედაქალაქი 2019 წლის 16 იანვრიდან, ამავე დასახელების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1658 მეტრზე. 22 989 მცხოვრები (2012); მოსახლეობის მიხედვით სიდიდით მეოთხე ქალაქია. ქალაქი დააარსეს გერმანელებმა 1912 წელს და ბურუნდის სამეფოს დედაქალაქი გახდა უსუმბურას მაგივრად. აქვე განთავსდა მვამის (მეფის) რეზიდენციაც. ბელგიური მმართველობის პერიოდში ქალაქი კიტეგა რუანდა-ურუნდის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. 1959 წლის 10 ნოემბერს რომის პაპის იოანე XXIII-ის ბულის მიხედვით შეიქმნა გიტეგის არქიეპარქია. 1962 წლიდან დამოუკიდებელი ბურუნდის დედაქალაქი თითქმის 57 წლის განმავლობაში ბუჟუმბურა გახდა, ხოლო გიტეგაში დარჩა მვამის რეზიდენცია 1966 წლამდე, ქვეყანაში მონარქიის ლიკვიდაციამდე. 1990 წლის 5 სექტემბერს ქალაქს ეწვია რომის პაპი იოანე პავლე II, აფრიკული ტურის ფარგლებში. 2007 წელს ბურუნდის პრეზიდენტმა პიერ ნკურუნზიზამ განაცხადა, რომ გიტეგა მომავალში ქვეყნის დედაქალაქი გახდებოდა. 2018 წლის 24 დეკემბერს პრეზიდენტმა პარლამენტს დასამტკიცებლად გადაუგზავნა დედაქალაქის გადატანის გადაწყვეტილება. პარლამენტმა იგი 2019 წლის 16 იანვარს დაამტკიცა და გიტეგა ოფიციალურად დედაქალაქი გახდა. ბუჟუმბურას კი მიენიჭა ქვეყნის ეკონომიკური დედაქალაქის სტატუსი. განლაგებულია მდინარე რუვუბუს (მდინარე კაგერის შემდგენელი, ნილოსის აუზი) ზემო წელზე. ზღვის დონიდან 1845 მ. საავტომობილო კვანძი (ბუჟუმბურა — გიტეგა, გიტეგა — ბუტარე, გიტეგა — მაკამბა). განვითარებულია კვების მრეწველობა (ყავის გაწმენდა და გადამუშავება, ლუდის ხარშვა, უალკოჰოლო სასმელების წარმოება). ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ნიკელის მსხვილი საბადო. ქალაქში არის უმაღლესი სასოფლო-სამეურნეო სკოლა (1983), კერამიკის ხელოვნების სკოლა, ბურუნდის ეროვნული მუზეუმი (1955). 2014 წელს დაარსდა გიტეგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი. მოსახლეობა წლების მიხედვით: Виноградова Н. В. Гитега // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 192. ↑ Burundi City Codes. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-12-04. ციტირების თარიღი: 2019-12-18. ↑ Gitega, Burundi Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-24. ციტირების თარიღი: 2012-11-27. ↑ Voyage Apostolique - Burundi: Rencontre avec les laïcs dans la cathédrale du Christ-Roi de Gitega au Burundi (6 septembre 1990) | Jean Paul II. w2.vatican.va. ციტირების თარიღი: 2020-05-01. ↑ Gitega Soon to Become the Capital of Burundi. ციტირების თარიღი: 2012-11-27. ↑ „Burundi’s Political Capital now is Gitega“. Emirates Business. 2018-12-24. ↑ Loi n°1/04 du 04 février 2019 portant Fixation de la Capitale Politique et de la Capitale Economique du Burundi. Presidence.gov.bi (13.02.2019). ციტირების თარიღი: 2020-05-01. ↑ Gitega, Burundi Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-24. ციტირების თარიღი: 2012-11-27. ↑ Museums in Burundi. Africa.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-03. ციტირების თარიღი: 2014-03-17. ↑ Burundi: Début des cours à l’Université Polytechnique de Gitega en février (9 января 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-02. ციტირების თარიღი: 2019-12-18. ↑ Gitega. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-24. ციტირების თარიღი: 2011-11-27.
კაგერა

კაგერა (ინგლ. Kagera) — მდინარე აღმოსავლეთ აფრიკაში, რუანდაში, ტანზანიასა და უგანდაში (ნაწილობრივ მათ შორის საზღვრებზე). ითვლება ნილოსის სათავედ. სიგრძე ნიავარონგოსა და რუვუბუს შეერთებიდან — 420 კმ, მდინარე რუკარარას სათავიდან (მოედინება ვირუნგის მთებიდან) — დაახლოებით 800 კმ. ძირითადად მიედინება ფართო დაჭაობებულ ხეობაში, რამდენიმე მცირე ზომის ტბის გავლით. ჩაედინება ვიქტორიას ტბაში. იკვებება წვიმის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი 1500 მ³/წმ. სანაოსნოა ქვემო წელზე, შესართავიდან 160 კმ-ზე. აღმოაჩინა ჰენრი მორტონ სტენლიმ, 1876 წელს. КАГЕРА // Большая российская энциклопедия. т. 12. — М., 2008. — стр. 372.
ლითიუმის ჰიპოქლორიტი

ლითიუმის ჰიპოქლორიტი — არაორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით LiClO {\displaystyle {\ce {LiClO}}} . გამოიყენება აუზების სადეზინფექციო საშუალებად და ზოგიერთ ქიმიურ რეაქციაში რეაგენტად. ლითიუმის ჰიპოქლორიტი მიიღება ლითიუმის ჰიდროქსიდისა და ქლორის რეაქციით: 2 L i O H + C l 2   →   L i C l O + L i C l + H 2 O {\displaystyle {\mathsf {2LiOH+Cl_{2}\ {\xrightarrow {}}\ LiClO+LiCl+H_{2}O}}} მისი დაშლით მიიღება ლითიუმის ქლორიდი და ლითიუმის კარბონატი 3 L i C l O   →   2 L i C l + L i C l O 3 {\displaystyle {\mathsf {3LiClO\ {\xrightarrow {}}\ 2LiCl+LiClO_{3}}}} CRC Handbook of Chemistry and Physics. — 89th Edition. — Taylor and Francis Group, LLC, 2008—2009.
ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი

ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით LiClO ან NaOCl. ანჰიდრიტი ნაერთი არის არასტაბილური და შეიძლება დაიშალოს აფეთქებით. იგი კრისტალირდება როგორც პენტაჰიდრატი NaOCl·5H2O. არის მომწვანო-მოყვითალო ფერის, მყარი, რომელიც არ არის ფეთქებადი და სტაბილურია, თუ კი ინახება მაცივარში. ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი ყველაზე ხშირად გვხვდება, როგორც ღია ფერის მომწვანო-მოყვითელი განზავებული ხსნარი, რომელიც ცნობილია როგორც მათეთრებელი. იგი საყოფაცხოვრებო ქიმიკატია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება მე -18 საუკუნიდან, სადეზინფექციო საშუალებად ან მათეთრებლად. ხსნარში ნივთიერება არასტაბილურია და ადვილად იშლება, ქლორის გამოთავისუფლებით. ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი არის ყველაზე ძველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ქლორიანი მათეთრებელი. ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი მიიღება ნატრიუმის ქლორიდისა და ოზონის რეაქციით, რომელიც მიმდინარეობს ოთახის ტემპერატურაზე: NaCl + O3 → NaClO + O2 მიიღება ნატრიუმის ჰიდროქსიდისა და ქლორის რეაქციით: NaOH + Cl2 → NaCl + NaClO + H2O სხვა მეთოდი მოიცავს ნატრიუმის კარბონატისა და კალციუმის ჰიპოქლორიტს შორის რეაქციას: Na2CO3 + Ca(OCl)2 → CaCO3 + 2NaOCl ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი International Chemical Safety Card 0482 International Chemical Safety Card 1119 Institut national de recherche et de sécurité Home and Leisure Accident Statistics 2002 Emergency Disinfection of Drinking Water Chlorinated Drinking Water NTP Study Report TR-392: Chlorinated & Chloraminated Water Guidelines for the Use of Chlorine Bleach as a Sanitizer in Food Processing Operations დაარქივებული 2021-02-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ Peter Urben, editor (2006), Bretherick's Handbook of Reactive Chemical Hazards. 4th edition, p. 984; 7th Edition; vol. 1, pg 1433. ISBN 9780123725639, 9780080523408 ↑ Arihiro Hamano (1997): "The formation and decomposition of sodium hypochlorite anhydrous salt and its pentahydrate". Science and Technology of Energetic Materials, volume 58, issue 4, pages 152-155. ↑ Malcolm Percival Applebey (1919): "Sodium hypochlorite". Journal of the Chemical Society, Transactions, volume 115, article XCVI, pages 1106-1109. doi:10.1039/CT9191501106 ↑ Masayuki Kirihara, Tomohide Okada, Yukihiro Sugiyama, Miyako Akiyoshi, Takehiro Matsunaga, and Yoshikazu Kimura (2017): "Sodium Hypochlorite Pentahydrate Crystals (NaOCl·5H2O): A Convenient and Environmentally Benign Oxidant for Organic Synthesis". Organochemistry Process Research and Development, volume 21, pages 1925–1937. doi:10.1021/acs.oprd.7b00288 ↑ OxyChem Sodium Hypochlorite Handbook. OxyChem. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-04-18. ციტირების თარიღი: 2019-12-19. ↑ Pamphlet 96, The Sodium Hypochorite Manual. The Chlorine Institute.
ბზიფის ქედი

ბზიფის ქედი — ქედი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. წარმოადგენს კავკასიონის სამხრეთ გვერდით ქედს, რომელიც მთავარ წყალგამყოფ ქედს გამოეყოფა მდინარეების ბზიფისა და ჩხალთის სათავეებთან. მიმართულია ზოგადად დასავლეთისაკენ და ბოლოვდება ბზიფის მარცხენა სანაპიროზე, მდინარე გეგის შესართავსა და სოფელ კალდახვარს შორის. სიგრძე დაახლოებით 75 კმ, სიგანე 26 კმ-მდეა. უმაღლესი წერტილია მწვერვალი კაპიშისტრა (3156 მ). მაღალი მწვერვალებია: ახიბოხი (2634 მ), ძიშრა (2623 მ), აკუგრა (2511 მ), ხიფსთა (2494 მ), ჭიფშირა (2380 მ), მუხურიშხა (2207 მ), აბაი (2188 მ) და სხვა. უღელტეხილებიდან მნიშვნელოვანია: აჭავჭარა (1795 მ) და დოუ (1390 მ). ბზიფის ქედის ჩრდილო ფერდობზე თანამედროვე მყინვარებია. ბზიფის ქედი იყოფა სამ ნაწილად. აღმოსავლეთი ნაწილი უმაღლესია, აგებულია ბაიოსური პორფირიტული წყებით, დაფარულია თანამედროვე მცირე მყინვარებით, ძველი გამყინვარების მკაფიო წარმონაქმნებით, შემოსილია ალპური მდელოებით. შუა ნაწილი უდაბლესია, აგებულია იურული წყებებით, დაფარულია ტყეებით. დასავლეთი ნაწილი შუალედური სიმაღლისაა (მთა ჯიშრა), აგებულია ქვედაცარცულ-ზედაიურული კირქვებით. ემჩნევა ძველი გამყინვარების ნიშნები. ინტენსიურადაა დაკარსტული, მოკლებულია ზედაპირულ ჰიდროგრაფიულ ქსელს. ბზიფის ქედის აღმოსავლეთ განშტოებას წარმოადგენს აფხაზეთის ქედი ანუ ჩხალთის ქედი, რომელიც გადაჭიმულია კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფის პარალელურად. ბზიფის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, ივერიის მთის ჩრდილო კალთაზე, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე, მდებარეობს ახალი ათონის მღვიმე, რომლის სიგრძეა 3285 მ. ძინის უღელტეხილთან, ზღვის დონიდან 1975 მ-ზე მდებარეობს თოვლიანი უფსკრული, რომლის სიღრმე 1760 მ-ს შეადგენს. ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთებიდან სათავეს იღებს მდინარე კელასური, კარსტული მდინარე მჭიშთა, ხოლო აღმოსავლეთი კალთიდან მდინარე ააფსთა. ქედის ჩრდილო კალთაზეა მთის ტბა ფსიკვა, რომლის მაქსიმალური სიღრმე 15,5 მ-ს აღწევს. ბზიფის ქედის კალთები და ნაწილობრივ თხემიც 1800-2000 მ სიმაღლემდე ტყის უხვი მცენარეულობით არის შემოსილი; გაბატონებულია ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყე. თხემზე ალპური მდელოებია. საქართველოს ქედების სია ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ლევან მარუაშვილი, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 422. ↑ Апхазава И. С. Озера Грузии, Тб., 1975 ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ მარუაშვილი ლ. საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია. თბილისი, საქ.: ცოდნა, გვ. 120, თბ. 1964.
ხოსროვის ტახტზე ასვლა

„ხოსროვის ტახტზე ასვლა“ (აზერ. Xosrovun taxta çıxması) — აღა მირექ მირზა გიასის მიერ შექმნილი მხატვრული ნაწარმოები, რომელიც შევიდა ნიზამი განჯევის „ხამსის“ ხელნაწერში. 1539 – 1543 წლებში შაჰ თაჰმასიბ I-ის დაკვეთით დამზადებული ნაწარმოები გაფორმებულია თებრიზის მინიატურის სკოლის ოსტატების ნახატებით. აღნიშნული ხელნაწერი ამჟამად ინახება ბრიტანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში. ↑ Khamsah of Nizami. Britaniya Milli Kitabxanası. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-29. ციტირების თარიღი: 8 avqust 2017.
ციხესიმაგრე კარასუ

ციხესიმაგრე კარასუ (აზერ. Qarasu qalası) — ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის შარურის რაიონის სოფელ გიუმიშლის მახლობლად მდებარე ჩვენს ერამდე II – I ათასწლეულების კუთვნილი ციხესიმაგრე, რომლის ფართობი შეადგენს 5 ჰექტარს. ტერასებზე აგებული დიდებული კედლები ციხეს ორად ყოფს. ქვედა ტერასაზე მდებარე ნაწილის კედლები აგებულია დიდი ქვებისგან. შიდა ციხესიმაგრე (ნარინკალა) განლაგებულია მთაზე, 50 – 60 მეტრის მოშორებით. ნარინკალას კედლები მცირე ზომის ქვებისგან არის აგებული. ციხის შიგნით აღმოჩენილია გათლილი ქვისგან აგებული შენობის ნაშთები. ციხესიმაგრე კარასუ მიეკუთვნება აზერბაიჯანის ძველ ციკლოპიურ შენობებს.ციხის შიგნით კლდეებს შორის ასევე აღმოაჩინეს რამდენიმე წყალსაცავი აუზი. არქეოლოგიური გათხრებების დროს ციხის ტერიტორიიდან ამოიღეს სალესი ქვები, ობსიდიანსა და კაჟის ფირფიტები, თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს სამაჯურები და ადრეული რკინის ხანის კუთვნილი ისრის ბუნიკები, რაც არის დამახასიათებელი „შეღებილი ჭურჭლის“ კულტურისთვის. ↑ "Naxçıvan abidələri ensiklopediyası", Naxçıvan, AMEA Naxçıvan bölməsi, 2008, səh. 257.
ელმირა ჰუსეინოვა

ელმირა მეჰრალის ასული ჰუსეინოვა (აზერ. Elmira Hüseynova; 12 თებერვალი 1933 – 23 იანვარი 1995) — მოქანდაკე, აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვარი (1967). 1954 წელს დაამთავრა აზიმ აზიმოვის სახელობის ბაქოს სამხატვრო სკოლა, ხოლო 1960 წელს - ი.რეპინის სახელობის ფერწერის, ქანდაკებისა და არქიტექტურის ინსტიტუტი. მუშაობდა ქანდაკების საყოფაცხოვრებო და პორტრეტის ჟანრში. 1967 წელს ე.ჰუსეინოვას მიენიჭა აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვრის წოდება. გარდაიცვალა 1995 წლის 23 იანვარს ქალაქ ბაქოში. თეატრალური მოღვაწის, პოეტ სამედ მანსურის შვილიშვილია. „კოლმეურნე გოგონა“ (1957), „მუშა“ (1958), „ოჯახი“ (1960), „ჯაფარ ჯაბარლი“ (1968), „დედა“ (1970), „რასული რზა“ (1970) და სხვ. ე. ჰუსეინოვას ნაწარმოებები გამოირჩევა პლასტიკური ფორმების ლაკონიურობითა და კომპოზიციის ორიგინალობით. იგი ასევე მუშაობდა მონუმენტური ქანდაკების დარგში (ჯაფარ ჯაბარლის ძეგლი სუმგაითში, 1966; ჰასან ბეკ ზარდაბის ძეგლი ბაქოში, 1983). ↑ Elmira Məsimli. Elmira Hüseynova heykəltəraşlıq sənətinə böyük töhfələr verib. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 noyabr 2019.
შემქირის ციხესიმაგრე

შემქირის ციხესიმაგრე (აზერ. Şəmkir qalası) — ციხე აზერბაიჯანში ციხესიმაგრე სავარაუდოდ აგებულია ანტიკურ ხანაში აბრეშუმის დიდი გზის გასწვრივ მდებარე ქალაქ შემქირის თავდასხმებისგან დაცვის მიზნით. ციხის ნანგრევები ამჟამინდელი შემქირის მახლობლად მდებარეობს. ციხესიმაგრე ასახულია XIII საუკუნის არაბი მოგზაურის იაგუთ ელ ჰამავის ნაწარმოებში „მუჯამალბულდანი“. ბოლო დროს ნანგრევებში მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრებების შედეგად აქ აღმოაჩინეს აჰამენიდების სახელმწიფოს პერიოდს კუთვნილი სასახლე. შემქირის რაიონის სოფელ მუხტარიაში მდებარე „შუა საუკუნეების ძველი ციხე-ქალაქი შემქირი“, რომელიც VI საუკუნეში დიდ ქალაქად იქცა, აღმოაჩინეს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მიერ ჩატარებული გათხრებების დროს. ქალაქის ნაშთები მოიცავს 30ჰა ტერიტორიას. მტრებისგან თავის დაღწევის მიზნით ციხეს ჰქონდა რვა კოშკი და ოთხი ჭიშკარი. როგორც არის ცნობილი, სასახლე აიგო აჰამენიდების სახელმწიფოს პერიოდში. ძველი კედლების მშენებლობის დროს გამოყენებულია არანის არქიტექტურული სტილი. კედლები აგებულია წითელი აგურისგან, რომელიც იყო დამზადებული ამავე ტერიტორიაზე კუსტარული მეთოდით (კედლების სიმაღლე შვიდი, ხოლო სიგანე - დაახლოებით ორი მეტრია). დანარჩენი თეთრი ქვა და კენჭი მოგროვებულია შემქირის ტერიტორიასა და მდინარე შემქირში. არქეოლოგიური გათხრებები უკვე შვიდი წელია გრძელდება. 2013 წლის პირველი მეოთხედის ბოლოს ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს ძველი ადმინისტრაციული შენობა - „შეჰრისტანი“, წყალსადენი, გარშემო კი - ქალაქის სხვა ნაშთები. ექსპედიციის ხელმძღვანელის რაშიდ ბაშიროვის თქმით, წარსულში აბრეშუმის დიდი გზა ზუსტად ამ ტერიტორიაზე გადიოდა. ამას ადასტურებს დაახლოებით XI საუკუნის კუთვნილი ძველი ხიდიც. არაბეთის, ბიზანტიის, ჰულაგუსა და ატაბეკების შემდეგ ტერიტორიას თავს დაესხა რუსეთი. გათხრებების დროს აღმოჩენილ იქნა რუსების მიერ აქ შექმნილი სამხედრო გარნიზონი, საცხოვრებელი სახლები და ფულადი ერთეულები. ამჟამად ტერიტორიაზე გრძელდება გათხრებები დანარჩენი ნაშთების გამოვლენის მიზნით.
გაიათი

გაიათი (აზერ. Qaytaqı) — აზერბაიჯანელთა ხალხური ცეკვა. ეს არის წყვილის ცეკვა, რომელსაც კაცი და ქალი ასრულებენ სწრაფი ტემპით. მოძრაობა ხდება წრეში. მამაკაცი, რომელიც არწივის ამსახველია, მუხლებზე ეცემა, ხტომა მიდის, ცეკვავდა მოკლე ნაბიჯებით და ხელებისა და სხეულის ძლიერი, მკვეთრი მოძრაობებით. როდესაც ცეკვა პარალელურად ტარდება, წყვილი არ ეხება; ქალი მშვიდად ცეკვავს. ↑ Самодеятельный театр. — Искусство., 1978. ↑ М. И. Магомедова-Чалабова, Дибирь Магомедович Магомедов, Институт истории, языка и литературы им Г. Цадасы. Искусство Дагестана в контексте современной художественной культуры: сборник статей. — Дагестанский филиал АН СССР, Ин-т истории, языка и лит-ры им. Гамзата Цадасы, 1988. — 186 с.
ნაზ ელემა

ნაზ ელემა (აზერ. Naz eləmə) — აზერბაიჯანული ხალხური ცეკვა. დაწერილია გილმან სალახოვის მიერ. ცეკვავენ წყვილში. მისი სახელი აზერბაიჯანულიდან ითარგმნა როგორც „ნუ იქნები კაპრიზული“, რაც ასახულია ქორეოგრაფიაში, რომელიც შემსრულებლებისგან მოითხოვს დახვეწილობას, იმპულსურობას და განსაკუთრებულ ექსპრესიულობას. „ნაზ ელემა“ პოპულარული გახდა ამინა დილბაზის სპექტაკლის წყალობით, რომლისთვისაც ალიბაბა აბდულაევმა დადგა ეს ცეკვა. ითვლებოდა მხატვრის საუკეთესო ნომრად, მასთან ერთად მან იმოგზაურა მთელ მსოფლიოში. ↑ R. Rzayeva. Unudulmaz əziz müəllimim Qılman Salahov Haqqında xatirələrim.
ბარიუმის ჰიპოქლორიტი

ბარიუმის ჰიპოქლორიტი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Ba(ClO)2. გამოიყენება როგორც გამწმენდი საშუალება და მისგან იღებენ ქლოროპიკრინს. მიიღება ბარიუმის ჰიდროქსიდისა და ქლორის რეაქციით: 2 B a ( O H ) 2 + 2 C l 2   →   B a ( C l O ) 2 + B a C l 2 + 2 H 2 O {\displaystyle {\mathsf {2Ba(OH)_{2}+2Cl_{2}\ {\xrightarrow {}}\ Ba(ClO)_{2}+BaCl_{2}+2H_{2}O}}} Chemical Encyclopedia / Editorial Board.: Knunyants IL and others. - M .: Soviet Encyclopedia, 1988. - T. 1. - 623 p. Handbook of chemical / Editorial Board.: Nikolsky BP and others. - 3rd ed., Rev. - L. : Chemistry, 1971. - T. 2. - 1168 s
დემონების მკვეთი ხმალი

დემონების მკვეთი ხმალი (იაპონ. 鬼滅の刃, ინგლ. Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba) — იაპონური მანგას სერია, რომლის შემქმნელი და ილუსტრატორია კოიოჰარუ გოტოგე. იბეჭდება 2016 წლის 15 თებერვლიდან ჟურნალ „Weekly Shōnen Jump“-ში. სიუჟეტი მოგვითხრობს ახალგაზრდა ბიჭის, ტანჯირო კამადოს ისტორიას, რომელიც დემონების გამანადგურებელი ხდება, მას შემდეგ, რაც მის ოჯახის წევრებს კლავენ დემონები, ხოლო მისი და, ნეზუკო კამადო დემონად იქცევა. ტანჯირო ეძებს გზას, რომ ნეზუკო ისევ ადამიანად აქციოს. 2017 წელს „დემონების მკვეთი ხმალის“ გამოცემის ლიცენზია ჩრდილოეთ ამერიკაში მოიპოვა კომპანია Viz Media-მ. 2018 წლის ნოემბრის მონაცემებით სერიის გამოცემის საერთო რაოდენობა 3 მილიონ ეგზემპლარს აღემატებოდა. იმავე წლის ივნისში გახდა ცნობილი, რომ კომპანია Ufotable მუშაობდა ამავე სახელწოდების ანიმეს შექმნაზე, რომლის პროდიუსერად დაინიშნა ჰიკარუ კონდო, ხოლო რეჟისორად — ჰარუო სოტოძაკი. თვითონ ნამუშევარი იაპონიის ტელეეკრანებზე 2019 წლის 6 აპრილიდან 28 სექტემბრამდე გადაიცემოდა. ანიმე-სერიალის გამოცემიდან მცირე დროში დაანონდა ფილმი-გაგრძელება სახელწოდებით „Kimetsu no Yaiba Movie: Mugen Ressha-hen“, რომლის პრემიერა დაგეგმილია 2020 წლისთვის. ოფიციალური საიტი (იაპონური) ოფიციალური საიტი (იაპონური) ოფიციალური საიტი (ინგლისური) ოფიციალური საიტი „დემონების მკვეთი ხმალი“ (მანგა) საიტის Anime News Network ენციკლოპედიაში ↑ Ressler, Karen. (January 31, 2016) Weekly Shonen Jump Launches 2 New Series in February. ციტირების თარიღი: May 27, 2018. ↑ 2.0 2.1 アニメ「鬼滅の刃」監督は外崎春雄！追加キャストに下野紘、松岡禎丞、櫻井孝宏 ja. Natalie (2018-11-25). ↑ Viz Media to Release Black Torch, Kaguya-sama: Love is War, Kimetsu no Yaiba Manga in English en. Anime News Network (2017-07-20). ↑ 『鬼滅の刃』追加声優に下野紘さん・松岡禎丞さん・櫻井孝宏さん！　メインスタッフ情報も明らかに ja. Animate Times. ↑ Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba Manga Gets TV Anime by ufotable en. Anime News Network (2018-06-03). ↑ Egan Loo. (2019-09-28) Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba Anime Gets Sequel Film.