laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტიესტოს დისკოგრაფია

ნიდერლანდელი ტრანს დიჯეის,ტიესტოს დისკოგრაფია. ეს სია შეიცავს ტიესტოს სიმღერებს სახელით ”ტიესტო” და თავისი სხვადასხვა ფსევდონიმებით. ასევე შეიცავს კო-პროდუქციებს. რემიქსების სანახავად იხილეთ სექცია ”რემიქსები”. "Gouryella"(ფერი კორსტენთან) (სინგლები) 1999 Walhalla 1999 Gouryella 2000 Tenshi "Vimana" (ფერი კორსტენთან) (სინგლები) 1999 We Came 2000 Dreamtime "Kamaya Painters" (ბენო დე გოეჯთან) (სინგლები) 1998 Endless Wave 1999 Far From Over 2001 Wasteland "Control Freaks" (ბენო დე გოეჯ და პიტ ბერვუტთან) (სინგლები) 1998 Subspace Interference "Major League" (არმინ ვან ბურენთან) 2000 Wonder Where You Are "Alibi" (არმინ ვან ბურენთან) 2000 Eternity "Glycerine" (დიჯეი ივთან) 1996 666 "Hard Target" (ჯი-შოკთან) ? Knights Of Hardcore "T-Scanner" (ჯი-შოკთან) 1994 Trip To Heaven "West & Storm" (ჯი-შოკთან) 1995 Porpoise 1995 Sunday Morning 1996 Back 2 Basic "TB X-Press" (დიჯეი გოსტთან) 1996 When I Was A Sperm ეს სია შეიცავს ტიესტოს რემიქსებს სახელით ”ტიესტო” და თავისი სხვადასხვა ფსევდონიმებით
მენაღმე ბუზისებრნი

მენაღმე ბუზისებრნი (ლათ. Agromyzidae) — მწერების ოჯახი ორფრთიანთა რიგისა. პატარა მწერებია, რომელთა სიგრძე 1-3 მმ აღწევს. მსოფლიოში ცნობილია 600 სახეობა. ფართოდ არიან გავრცელებული. მკვეთრად გამოხატული ფოტოფაგებია. მატლი ცხოვრობს ცოცხალ მცენარეების ქსოვილებში, სასვლელებს იკეთებს ფოთლებსა და ყლორტებში, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ნაღმები (აქედან სახელწოდებაც). ყველაზე დიდი ზიანი მოაქვს Phytomyxa atricornis-ის მატლებს, რომლებიც აზიანებენ ბარდას, კომბოსტოს, კიტრის, ჭარხლის, გოგრისა და სხვა კულტურების ფოთლებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 569.
ჰინუხი

ჰინუხი, ჰინოხი (რუს. Хенох, ხუნძ. ჰინუჴ, დიდ. — ჰინ. ჰინუჴო) — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ჰინუხელებით (საკუთარი სახელწოდება — ჰინუზიბე). 2014 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 559 ადამიანი. 2014 წელს სოფელში მოხდა დიდი ხანძარი. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 664. ↑ არდოტელი ნ. „დიდოური ენა“, თბ., 2007, გვ. 12 ↑ В селе Генух Цунтинского района Дагестана произошел крупный пожар. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-22. ციტირების თარიღი: 2017-03-30.
მენაღმე ჩრჩილები

მენაღმე ჩრჩილები — მწერები ქერცლფრთიანთა რიგისა. განვითარების დიდ პერიოდს ფოთლის პარენქიმაში ატარებენ. მატლი იკვებება ფოთლის პარენქიმით და არ აზიანებს ზედა და ქვედა ეპიდერმისს, რის გამოც იქმნება სხვადასხვა ფორმის იზოლირებული გარემო, რომელსაც „ნაღმი“ ეწოდება. საქართველოში განსაკუთრებით დიდი ზიანი მოაქვს ვაშლის მენაღმე ჩრჩილებს. ვაშლის ფოთლის ქვედა მხარეს მენაღმე ჩრჩილებს, ციცქნა მენაღმე ჩრჩილებს და სხვა. ბრძოლის ღონისძიებანი: მავნებლის მატლების გამოჩენისთანავე ფოსფორორგანული კონტაქტური (სიღრმული) მოქმედების პრეპარატების შესხურება (განმეორებით 10-12 დღის შემდეგ). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 569.
ბაგრატ მუხრანბატონი

ბაგრატ მუხრანბატონი — კონსტანტინე II-ის ძე. ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVI საუკუნის I ნახევარში, მწერალი, მეფე დავით X-ის ძმა, ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოსა და სათავადოს ფუძემდებელი, ქართლის სამეფოს მემარცხენე სადროშოს სარდალი. ბაგრატ მუხრანბატონმა ითავა კახეთის მეფის ავგიორგის (გიორგი II-ის) ქართლში გამუდმებული თარეშის ალაგმვა; 1512 მეფეს საუფლისწულოდ გამოსთხოვა მუხრანი და სადროშო, რაც საფუძვლად დაედო სამუხრანბატონოს შექმნას. ბაგრატ მუხრანბატონი სოფ. ციხისძირის თავს, მის მიერვე აგებულ ქსნის ციხეში გამაგრდა. ავგიორგი 3 თვის უშედეგო ალყის შემდეგ იძულებული გახდა გაბრუნებულიყო. 1513 ქართლში ერთ-ერთი ლაშქრობის შემდეგ უკან მიმავალი გიორგი II ძალისსა და ჭაპურს შუა (ახლანდელი მცხეთის რაიონი) ხევში ჩასაფრებულმა ბაგრატ მუხრანბატონმა შეიპყრო და ციხეში დაამწყვდია, სადაც იგი გარდაიცვალა (ერთი ვერსიით — მიაშთვეს). ბაგრატ მუხრანბატონი დავით X-თან ერთად ცდილობდა კახეთის სამეფოს გაუქმებას და ქართლთან შეერთებას. 20-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ბაგრატ მუხრანბატონი ბარნაბეს სახელით ბერად შედგა. ბაგრატ მუხრანბატონს ეკუთვნის ძველი ქართული მწერლობის პოლემიკური ჟანრის ერთ-ერთი საყურადღებო ნაწარმოები, ანტიმაჰმადიანური თხზულება „მოთხრობაჲ სჯულთა უღმერთოთა ისმაილიტთაჲ“. ავტორი განიხილავს მაჰმადიანური სარწმუნოების ისტორიას და ქრისტიანობის აპოლოგეტის პოზიციიდან განაქიქებს ამ რელიგიას. თხზულება აგრეთვე შეიცავს მოკლე ცნობებს ძველ ქართველ მთარგმნელთა შესახებ. მასში პირველად არის მოხსენებული ქართველი საერო მწერლობის ცნობილი ძეგლი „ამირანდარეჯანიანი“. გუჩუა ვ., ონიანი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 132.
ანდიურ-დიდოური ხალხები

ანდიურ-დიდოური (ცეზური) ხალხები — ხუნძების მონათესავე ხალხების ორი ჯგუფი: ანდიური (ანდიელები, ბოთლიხელები, ღოდობერიელები, ჭამალალები, ბაგვალალები, ტინდიელები, კარატაელები, ახვახელები) და დიდოური (დიდოელები, ხვარშიელები, ბეჟიტელები, ჰუნზიბელები). ცხოვრობენ დაღესტანში, მდინარე ანდის ყოისუს ხეობაში. ანდიური ჯგუფი ძირითადად — გუმბეთის რაიონში, ჩაჩნეთის გვერდით, ხოლო დოდოური — წუნტის რაიონში, საქართველოს (თუშეთი, კახეთი) მეზობლად. ეთნიკურად ენათესავებიან ხუნძებს, თუმცა შემონახული აქვთ კულტურისა და ყოფის თავისებური ფორმები. ხუნძებთან ურთიერთობის მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა ე. წ. ჯარის, თემის ენა (ბოლმაწ), რომელიც საფუძვლად დაედა ხუნძურ ლიტერატურულ ენას. ანდიურ-დიდოური ხალხები საქართველოს (კახეთს) უმთავრესად ყადორის ზეკარით უკავშირდებოდნენ. ძირითადი საქმიანობაა მესაქონლეობა, მიწათმოქმედება, მებაღეობა. Народы Кавказа, т. 1, М., 1960; ქსე, ტ. 1, გვ. 444, თბ., 1975
მენახირის ბალი

მენახირის ბალი (ლათ. Prunus incana) — ბუჩქი ვარდისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 1-2 მ აღწევს. ძლიერ დატოტვილი ბუჩქია. ყლორტები ნაცრისფრად აქვს შებუსვილი. ფოთლები მოგრძო ლანცეტაა და ქვემოდან თეთრ-ქეჩისებრია. ვარდისფერი მოკლეყუნწიანი ან თითქმის მჯდომარე ყვავილები ტოტებზე ჯგუფ-ჯგუფად (4-8 ერთად) სხედან. ნაყოფს მომჟავო-მოტკბო გემო აქვს. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მცირე აზიასა და კავკასიაში. საქართველოში მხოლოდ მის აღმოსავლეთ ნაწილში იზრდება. მისი ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელია ქვაღორღიანი და კლდოვანი ადგილები. ყვავილობს მაისში, ნაყოფი მწიფდება ივნისსა და ივლისში, მრავლდება თესლით, მწვანე კალმით და ამონაყრით. გამოსადეგია მშრალი ფერდობების შესამაგრებლად, ალუბლის საძირედ. ბალი მენახირის ლათ. Prunus georgica (tenella) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 569.
ალექსანდრე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი

ალექსანდრე გიორგის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი (დ. 1796 ან 1797 ― გ. 5 თებერვალი, 1862) — რუსეთის არმიის გენერალ-ადიუტანტი, კავალერიის გენერალი. ჭაბუკი ბაგრატიონი იმერეთის მეფე სოლომონ II-მ დააპატიმრა, როგორც ტახტის პოტენციური პრეტენდენტი. პატიმრობიდან გაქცევის შემდეგ (1811) დასახლდა რუსეთში. დაამთავრა პაჟთა კორპუსი. სამხედრო სამსახური დაიწყო კრნეტად ლაიბ-გვარდიის ულანთა პოლკში. თავი გამოიჩინა 1828–1829 რუსეთ-ოსმალეთის ომში როგორც ნიჭიერმა სამხედრო მოღვაწემ. მეთაურობდა ცხენოსანთა დივიზიას. დასაფლავებულია სანქტ-პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრაში, ლაზარეს სასაფლაოზე. ბერძნიშვილი მ., მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის, წგნ. 1-2, თბ., 1983; Юдин Н., Судьба князей Багратионов-Имеретинских в России, «Русский архив», 1897, № 10; ჟორდანია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 320-321.
მენექტრიასებრნი

მენექტრიასებრნი (ლათ. Nectariniidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9-25 სმ, გავრცელებული არიან აფრიკაში, სამხრეთ აზიასა და ავსტრალიაში. ბინადრობენ ტყეებში, ბაღებში, ხშირ ბუჩქნარებში. ვერტიკალურად აღწევენ 4200 მ. ბუდეს იკეთებენ ხეთა ტოტების წვერებზე. დედალი 2-3 კვერცხს დებს. მენექტრიასებრნი იკვებებიან ობობებით, მწერებით და ყვავილების ნექტარით. მასობრივ ყვავილობასთან დაკავშირებით შეუძლიათ სეზონური ნომადობა. მენექტრიასებრნი ხელს უწყობენ მცენარეთა დამტვერვას. ცნობილია ამ ოჯახის 116 სახეობა. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 573.
მენჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მენჯი შეიძლება აღნიშნავდეს: მენჯი — ჩონჩხის ნაწილი; მენჯი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში; მენჯი — ბალნეოლოგიური კურორტი სენაკის მუნიციპალიტეტში.
მენჯი (კურორტი)

მენჯი — ბალნეოლოგიური კურორტი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ცივის ხეობაში, ზღვის დონიდან 29 მ. ჰავა სუბტროპიკულია, რბილი, იცის რბილი უთოვლო ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 5,2 °C), ძლიერ თბილი, ზომიერად ნოტიო ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 23,0 °C), შეფარდებითი სინოტივე -73 %; ნალექების წლიური რაოდენობა — 1480 მმ, მზის ნათების ხანგრძლივობა 2160 სთ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია გოგირდწყალბადიანი ქლორიდულ-ნატრიუმიანი მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ აბაზანებისათვის სახსრების, პერიფერიული ნერვული სისტემის, გინეკოლოგიური და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს. მენჯში არის სანატორიუმი, სანატორიუმის ტიპის რკინიგზის საავადმყოფო, საკურორტო პოლიკლინიკა. სეზონი — მთელი წელი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26557 უშვერიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 579.
დიმიტრი ბაგრატიონ-იმერეტინსკი

დიმიტრი გიორგის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი (დ. 1799 ან 1800 ― გ. 6 ნოემბერი, 1845) — რუსეთის არმიის გენერალი. მცირეწლოვანი დიმიტრი, ისევე როგორც მისი უფროსი ძმა ალექსანდრე, დაპატიმრებული ჰყავდა იმერეთის მეფეს სოლომონ II-ს, რომელსაც სურდა დაეცვა ტახტი პოტენციური პრეტენდენტებისაგან. პატიმრობიდან გაქცევის შემდეგ (1811)დასახლდა რუსეთში. 1816 წელს დაამთავრა პაჟთა კორპუსი. სამხედრო სამსახური დაიწყო ლიტვის ულანთა პოლკში. 1817-იდან მსახურობდა ლაიბ-გვარდიის ულანთა პოლკში. თავი გამოიჩინა 1828–1829 რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1833 დაინიშნა კურლანდიის, ხოლო 1837 გროდნოს ლაიბ-გვარდიის ჰუსართა პოლკების მეთაურად. 1836 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის ჩინი. 1845-იდან მეთაურობდა II მსუბუქ ცხენოსანთა დივიზიას. დასაფლავებულია სანქტ-პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრაში, ლაზარეს სასაფლაოზე. გონიკაშვილი მ., ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწობა რუსეთში, თბ., 1986; Елец Ю., История лейб-гвардии Гродиенского гусарского полка, СПб., 1891; ჟორდანია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 321.
მეორე დასი

მეორე დასი — განმათავისუფლებელი მოძრაობის რადიკალურ-დემოკრატიული მიმდინარეობა XIX საუკუნის II ნახევრის საქართველოში, ქართველ განმათავისუფლებელთა იდეურ-ლიტერატურული ჯგუფი. მეორედასელები გიორგი წერეთლის, ნიკო ნიკოლაძის, სერგეი მესხის (1883-მდე) მეთაურობით რევოლუციურ-დემოკრატიულ და უტოპიურ-სოციალისტური იდეების პროპაგანდას ეწეოდნენ გაზეთებში: „დროება“, „დროშა“, „სასოფლო გაზეთი“, „ტიფლისსკი ვესტნიკი“, „ობზორი“, „ნოვოე ობოზრენიე“, „კვალი“, ჟურნალებში: „კრებული“, „ჯეჯილი“, „მოამბე“ და სხვა. გაფრინდაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 581.
ოთარ ბაგრატიონ-მუხრანელი

ოთარ ვლადიმერის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 5 მაისი, 1920, თბილისი — გ. 20 სექტემბერი, 1988, იქვე) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი (1967). დაღესტნის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1977). 1943 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1946–1964 წლებში მუშაობდა მშენებლობაზე და სხვადასხვა საპროექტო დაწესებულებაში. 1964–1988 წლებში — ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1966–1976 მთავარი არქიტექტორი). ნამუშევრები: დასასვენებელი სახლი გუდაუთაში (1953), თბილისში — ორთაჭალჰესის შენობა და ხიდი (1955; ორივე თ. მარგველაშვილთან ერთად), „საქქალაქმშენსახპროექტის“ საწარმოო კორპუსი (1969; ს. რევიშვილთან, ალექსანდრე საბაშვილთან, ლ. ჩოფიკაშვილთან, გ. ხიზანიშვილთან ერთად) და რესტორანი „კასპი“ (1985, ვ. სიხარულიძესთან, გერა ხეჩინაშვილთან ერთად), სასტუმრო „კოლხეთი“ ქობულეთში (1983; მ. ეძგერაძესთან, არჩილ ქურდიანთან, ერთად, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო პრემია, 1985), მოსკოვში — დღევანდელი საქართველოს საელჩოს სასტუმრო (1977; გ. ტონიასთან ერთად) და სხვა. კინწურაშვილი ს., მაისურაძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 321. ოთარ ბაგრატიონ-მუხრანელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მეოცნებე ნიამორები

„მეოცნებე ნიამორები“ — ქართული ყოველთვიური ჟურნალი, „ცისფერყანწელთა“ ლიტერატურული ჯგუფის ერთ-ერთი ბეჭდვითი ორგანო. გამოდიოდა 1919—1924 წლებში თბილისში (გამოიცა 1919 — №№ 1, 2, 3; 1920 — № 4; 1921 № 5, № 6; 1922 — № 7, № 8; 1923 № 9, № 10; 1924 — № 11; ბოლო ნომერი გამოვიდა „ნიამორების“ სახელწოდებით). ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ვალერიან გაფრინდაშვილი, ტიციან ტაბიძე, პაოლო იაშვილი, გიორგი ლეონიძე, შალვა აფხაიძე, სერგო კლდიაშვილი, სანდრო ცირეკიძე, კოლაუ ნადირაძე, რაჟდენ გვეტაძე და სხვები. რედაქტორი — ვ. გაფრინდაშვილი. კვანჭილაშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 585.
დიდი ოთხეული

დიდ ოთხეულში Big 4, ანუ როგორც ზოგჯერ იხსენიებენ Big Four–ში, გულისხმობენ უმსხვილეს საერთაშორისო საბუღალტერო და პროფესიული მომსახურების კომპანიებს, რომელნიც ერთიან ჯამში ფლობენ მსოფლიოში არსებული ღია სააქციო საზოგადოებების და ასევე კერძო კომპანიების აუდიტორული მომსახურების ბაზრის აბსოლუტურ უმეტესობას. დიდი ოთხეული და მათ შესახებ საჯარო მონაცემები მოყვანილია ქვევით: ამ დარგის მეხუთე უმსხვილესი ფირმის, BDO International–ის წლიური შემოსავალი შეადგენს $3.911 მილიარდ აშშ დოლარს და მასში მუშაობს 30,000 თანამშრომელი. დარგის მეექვსე უმსხვილესი ფირმა არის Grant Thornton International, რომლის წლიური შემოსავალია $2.9 მილიარდი აშშ დოლარი და რომელშიც დასაქმებულია 25,000 მუშაკი. ადრე, გაერთიანებებისა და ახალი წევრების შემოსვლამდე ეს ჯგუფი ცნობილი იყო, როგორც "დიდი ხუთეული". 2001 წლის Enron–ის საკანდალის შემდეგ გაერთიანებების პროცესში მოყვა არტურ ანდერსენი, რომელიც შემდგომ (2005) გაამართლეს, მაგრამ მნიშვნელოვანი კლიენტების დაკარგვის გამო იგი ხუთეულიდან 2002 წელს გამოვიდა. Arthur Andersen, LLP v. United States, 544 U.S. 696 (2005) Arthur Andersen Developed from Andersen, Delany Ernst & Young Arthur Young Ernst & Whinney Ernst & Ernst (US) Whinney Murray (UK) Whinney, Smith & Whinney PricewaterhouseCoopers Coopers & Lybrand Cooper Brothers (UK) Lybrand, Ross Bros, Montgomery (US) Price Waterhouse Deloitte Touche Tohmatsu Deloitte & Touche Deloitte Haskins & Sells Deloitte Plender Griffiths (UK) Haskins & Sells (US) Touche Ross Touche, Ross, Bailey & Smart Ross, Touche (Canada) George A. Touche (UK) Touche, Niven, Bailey & Smart (US) Touche Niven Bailey A. R. Smart Tohmatsu & Co. (Japan) KPMG Peat Marwick Mitchell William Barclay Peat (UK) Marwick Mitchell (US) KMG Klynveld Main Goerdeler Klynveld Kraayenhof (Netherlands) Thomson McLintock (UK) Main Lafrentz (US) Deutsche Treuhand Gesellschaft (Germany) http://big4.com დაარქივებული 2018-11-09 საიტზე Wayback Machine. დიდი ოთხეულის ვებ-გვერდი; http://raw.rutgers.edu/raw/internet/big5.htm დაარქივებული 2008-02-15 საიტზე Wayback Machine. , დიდ ოთხეულთან ინტერნეტ–ბმულების ცხრილი რატგერსის უნივერსიტეტის ვებ-გვერდიდან; http://ilovebig4.com დაარქივებული 2014-12-17 საიტზე Wayback Machine. , საინტერესო ფაქტები დიდი ოთხეულის შესახებ; http://accd.ge[მკვდარი ბმული] აუდიტორული მომსახურება საქართველოში
მერემე

მერემე — სარემოს (საჯინიბოს) მოხელე, ცხენის ჯოგის მწყემსი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მერემნი მერემეთუხუცესს ემორჩილებოდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 586.
მერემეთუხუცესი

მერემეთუხუცესი — მერემეთა უფროსი, სარემოს (საჯინიბოს) გამგე გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მერემეთუხუცესი ამირსპასალარის უწყებაში შედიოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 586. ჯავახიშვილი ივ., ქართული სასამართლოს ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ. 1928.
მერია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მერია შეიძლება აღნიშნავდეს: მერია — მმართველობის ადგილობრივი ორგანო და მისი შენობა; მერია — ტომი, რომლებიც ცხოვრობდნენ ვოლგა-ოკის შუამდინარეთში; მერია — სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში.
მერინოსი

მერინოსი (ესპ. merinos) — ცხვრის ჯიში, რომლის ერთგვაროვანი შტაპელური აგებულების კანძი შედგება ერთგვაროვანი წმინდა ბეწვისაგან. სამშობლო ესპანეთია. XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში რუსეთში შეიყვანეს რამდენიმე ტიპის მერინოსი. მეცხვარეებმა გამოიყვანეს მერინოსული ცხვრის მაღალპროდუქტიული ჯიშები: ასკანიური, საბჭოური მერინოსი, აზერბაიჯანული მთის მერინოსი, კავკასიური, ალთაური, სალსკური, სტავროპოლური, გროზნოული და სხვა ჯიშები. მერინოსის მატყლი შედგება წმინდა (15-20 მკმ), რბილი წმინდა ბოჭკოსაგან. ერთი წლის მერინოსის მატყლის სიგრძეა 6-8 სმ. მატყლის წონა — ერკემლისა — 8-12 კგ, რეკორდული — 30,6 კგ (ასკანიური ჯიშის); ნერბისა — 4-6 კგ. სუფთა მატყლის გამოსავალი 35-45%. მერინოსს ამრავლებენ მსოფლიოს მეტწილ ქვეყნებში. სულადობით ყველაზე მეტია ავსტრალიაში, ყოფილ სსრკ-სა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკებში. ყოფილ სსრკ-ში მერინოსის მოშენების რაიონები იყო უკრაინა, ჩრდილოეთ კავკასიის სტეპის რაიონები, ქვემო და შუა ვოლგისპორეთი, ციმბირის სამხრეთი რაიონები, ყაზახეთი და ყირგიზეთი, ამიერკავკასიის ზოგიერთი რაიონი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 588.
გივი ბაგრატიშვილი

გივი დავითის ძე ბაგრატიშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1928, თბილისი — გ. 7 დეკემბერი, 1990, იქვე) — ქართველი ქიმიკოსი. ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1984), პროფესორი (1985). პ. მელიქიშვილის (1965) და დ. მენდელეევის (1981) სახელობის პრემიების დაურეატი, ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1994, სიკვდილის შემდეგ). 1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1956-1966 იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკისა და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1966-1974 — ნახევრად გამტარულ ხელსაწყოთა ფიზიკის ინსტიტუტის ლაბორატორიის გამგე. 1974-1990 მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში განყოფილების გამგედ. ბაგრატიშვილის ძირითადი შრომები ეხება ნახევრად გამტარებისა და დიალექტული აფსკების გამყოფ საზღვარზე მიმდინარე ფიზიკურ-ქიმიურ პროცესებს. დაამუშავა ახალი ტიპის დიალექტრული აფსკების მიღების ტექნოლოგია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 322. გივი ბაგრატიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სარა ბრაიტმანი

სარა ბრაიტმანი (ინგლ. Sarah Brightman; დ. 14 აგვისტო, 1960) — ინგლისელი კლასიკოსი მომღერალი სოპრანო, მსახიობი, კომპოზიტორი და მოცეკვავე. კომპოზიტორ ენდრიუ ლოიდ უებერთან ერთად შექმნა რამდენიმე როლი კრისტინ დაის ჩათვლით „ოპერის აჩრდილიდან“ (ინგლ. The Phantom of the Opera). მთავარი სტატია: სარა ბრაიტმანის დისკოგრაფია. 1988: The Trees They Grow So High 1990: As I Came of Age 1993: Dive 1995: Fly 1997: Timeless (Time to Say Goodbye) 1998: Eden 2000: La Luna 2003: Harem 2008: Symphony 2008: A Winter Symphony 2013: Dreamchaser 1989: The Songs That Got Away 1992: Sarah Brightman Sings the Music of Andrew Lloyd Webber 1995: Surrender 1997: The Andrew Lloyd Webber Collection 2002: Encore 2005: Love Changes Everything 2001: The Very Best of 1990-2000 და Classics 2006: Classics: The Best of Sarah Brightman და Diva: The Singles Collection 2009: Amalfi - Sarah Brightman Love Songs და Bella Voce 2014: Voce - Sarah Brightman Beautiful Songs შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სარა ბრაიტმანი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი სარა ბრაიტმანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში სარა ბრაიტმანი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
მერისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მერისი შეიძლება აღნიშნავდეს: მერისი — მდინარე აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში; მერისი — სოფელი ქედის მუნიციპალიტეტში.
მერისი

მერისი, აკავრეთა — მდინარე საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ქედის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2236 მ. ერთვის მდინარე აჭარისწყალს დაბა ქედის მახლობლად. სიგრძე 19 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 134 კმ², საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 6,86 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 588. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 68. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14.
ნიკოლოზ ბადრიაშვილი

ნიკოლოზ იესეს ძე ბადრიაშვილი (დ. 15 მარტი, 1892, თბილისი, — გ. 12 აპრილი, 1961, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი, სამუზეუმო საქმის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1911 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია. 1912-იდან სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უმაღლეს სასწავლებელში ელექტრომექანიკის განყოფილებაზე. I მსოფლიო ომის (1914–1918) დროს არმიაში მსახურობდა. იყო პოლკის სკოლის ბიბლიოთეკის და ჯარისკაცთა თეატრის გამგე. ამავე დროს „ავლეველის“ ფსევდონიმით თანამშრომლობდა პრესაში: ბეჭდავდა ლექსებს, მოთხრობებს, ფელეტონებს. 1921-ის წლის შემდეგ ერთხანს გორის სახალხო სახლს განაგებდა. 1923 დაევალა თბილისის კომუნალური (1943-იდან თბილისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული) მუზეუმის აღდგენა და რეორგანიზაცია. 1958 ბოლომდე იყო ამ მუზეუმის დირექტორი. 1929–1932 განაგებდა აგრეთვე მაქსიმ გორკის სახლ-მუზეუმსა და ძველი თბილისის ნაკრძალს. ბადრიაშვილმა დიდი ღვაწლი დასდო სამუზეუმო-საგამოფენო საქმის განვითარებას საქართველოში. მისი ხელმძღვანელობით მოეწყო მრავალი სტაციონარული გამოფენა თბილისში, რესპუბლიკის სხვა ქალაქებსა და რაიონების მეზეუმებში. ბადრიაშვილს ეკუთვნის რამდენიმე ნაშრომი და მრავალი საჟურნალ-გაზეთო სტატია თბილისის, მისი ქუჩებისა და უბნების ისტორიაზე. რამდენიმეჯერ აირჩიეს თბილისის საქალაქო და რაიონული საბჭოების დეპუტატად. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ტყეშელაშვილი ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 324.
სიჩუანი

სიჩუანი (ჩინ.: 四川; ასევე შეჩუანი) — პროვინცია სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში, მდინარე იანძის შუა დინებაში. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უჭირავს სიჩუანის ქვაბულს, პროვინციის დასავლეთ ნახევარში ჩინეთ-ტიბეტის მთებია. ფართობი 560 ათ. კმ2. მოსახლეობა — 87,25 მლნ ადამიანი (მესამე ადგილი პროვინციებს შორის; 2004 წლის მონაცემებით. დედაქალაქი ჩენდუ. მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ჩუნცინი, ჩენდუ, ძიგუნი, ლუჯოუ, უტენციაო, ნეიძიანი, იბინი, ნანჩუნი, ვანსიანი. ვაშინგტონი, აშშ (1982) მიჩიგანი, აშშ (1982) ჰიროსიმის პრეფექტურა, იაპონია (1984) იამანასის პრეფექტურა, იაპონია (1985) ფხენიან-ნამდო, ჩრდილოეთ კორეა (1985) სამხრეთი პირენეები, საფრანგეთი (1987) ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია, გერმანია (1988) ლესტერშირი, დიდი ბრიტანეთი (1988) პიემონტი, იტალია (1990) პერნამბუკუ, ბრაზილია (1992) ტოლნის მედიე, უნგრეთი (1993) ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება, ესპანეთი (1994) ბრუსელი, ბელგია (1995) ბარინასის შტატი, ვენესუელა (2001) ფრისლანდია, ნიდერლანდები (2001) ალმაატის ოლქი, ყაზახეთი (2001) მპუმალანგა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა (2002) სუფანბური, ტაილანდი (2010) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიჩუანი Sichuan Government website დაარქივებული 2020-02-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Sichuan Government website დაარქივებული 2010-01-04 საიტზე Wayback Machine. (ჩინური) Sichuan Poverty Network დაარქივებული 2010-06-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Sichuan Travel Information დაარქივებული 2012-09-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
გივი ბადრიშვილი

გივი ბადრიშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი აგრონომი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1992). გიორგი ბადრიშვილის შვილი. 1959 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის, მეხილეობისა და მებოსტნეობის ფაკულტეტი. 1968-1973 სოფ. სკრის მეხოლეობის საცდელი სადგურის დირექტორი. 1976-1982 საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1982-1988 სოფ. გალავნის ექსპერიმენტული მევენახეობა-მებაღეობის მეურნეობის, ხოლო 1989-1991 სოფ. წინამძღვრიანთკარის ი. წინამძღვრიშვილის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმის დირექტორი. 1992-იდან საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგეა. ბადრიშვილმა დაამუშავა ხეხილის ნერგის წარმოების ინტენსიური ტექნოლოგია, რომელიც გამოირჩევა ორიგინალურობით და გულისხმობს ღია გრუნტში ხეხილის ნამყენი ნერგის გამოყვანას. ავტორია გამოგონებისა და მინიჭებული აქვს საქართველოს დამსახურებული რაციონალიზატორის საპატიო წოდება. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 324.
მერიქიფე

მერიქიფე, მწდე (სამართლის ისტორია) — გვიანდელი ფეოდალური საქართველოს სამეფო კარის მოხელე, რომელსაც სუფრაზე ღვინის მიწოდება ევალებოდა. მერიქიფეები მერიქიფეთუხუცესისა და მეითრის ხელქვეითი მოხელეები იყვნენ. მერიქიფე შეიძლებოდა საპატიო კაცის შვილი ყოფილიყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 588. სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტრიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952, გვ. 204-205.
მძინარენი (ფილმი)

მძინარენი (ინგლ. Sleepers) — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: კევინ ბეიკონი, დასტინ ჰოფმანი, რობერტ დე ნირო, ბრედ პიტი და სხვები. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის კატეგორიაში. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. 60-იანი წლების ნიუ-იორკის კვარტალი „ჯოჯოხეთური სამზარეულო“ ის ადგილი იყო სადაც მაფიოზები და მღვდლები მართავდნენ საზოგადოებას. ამ კვარტალში გაიზარდა ოთხი მეგობარი, რომლებიც მოულოდნელად შეეჯახნენ სასტიკ რეალობას. ერთი შეცდომის გამო ბიჭების ნაწილმა თავი ამოჰყო ციხეში, სადაც მათ დაცვა სასტიკად ექცეოდა. წლების შემდეგ მეგობრებმა გადაწყვიტეს, შური იძიონ მოძალადეებზე. „მძინარენი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)