laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მაზარი

მაზარი — შუა აზიასა და ახლო აღმოსავლეთში: მუსლიმანი მმართველების ან წმინდანების მავზოლეუმი, აკლდამა. ეს არის მთავარი პილიგრიმობის ობიექტი, მუსლიმთათვის. ტერმინი ზიიარა აღნიშნავს, მოციქულების, წმინდანების, შიიტ იმამთა და სხვა წმინდანთა საფლავებისა და რელიკვიების მოლოცვას. თავდაპირველად ისლამი მკაცრად უარყოფდა ყოველგვარ თაყვანისცემის ადგილს შავი ქვის გარდა, რადგანაც მას კერპთაყვანისმცემლობად თვლიდა. თუმცა შემდგომ, უკვე ადრეულ ისლამში პატივს მიაგებდნენ ღვთისმისავ ადამიანებს, ასევე ჭეშმარიტ მორწმუნეებსაც რომელთაც ვალი ეწოდებათ. სუნიტმა ალიმებმა, რომლებიც ისლამის სიწმინდის დამცველებად გამოვიდნენ ზიარა სიახლედ გამოაცხადეს, ამის მიზეზი კი იყო ის, რომ ეს უკანასკნელი არ არის მოხსენიებული ყურანსა და ასევე არც სუნაში. ასევე ჰადისთა კანონიკურ კრებულში გარდა ამ ყველაფრისა მკარად არის გაკიცხული მიცვალებულთა დატირება, საფლავის მონახულებაც კი. სწორედ ამ დროს გარს უვლიან მოციქულთა საფლავებს და სწირავენ მსხვერპლს, ასევე რთავენ საფლავს ხის ტოტებითა და ფერად-ფერადი ნაწრებით. ასევე კითხულობენ ყურანს და მოიხსენიებენ ალაჰს, სწორედ ამ დროს რიტუალი სრულდება სიმღერისა და დოლის ცემით. წმინდანთა შორის მამაკაცებთან ერთად თაყვანს სცემდნენ ღვთისმოსავ ქალებსაც, მაგრამ ისლამში წმინდანი ქალები გაცილებით ნაკლებიც იყო, ვიდრე უშუალოდ მამაკაცები. ასევე ჩამოყალიბდა მუჰამადის კულტი, რომელსა მიეწერება არაერთი სასწაული და ზებუნებრივი ძლიერება. გარდა მუჰამადისა, ხალხურ რწმება წარმოდგენებში სხვა კულტებიც შეიქმნა. აღსანიშნავია, ასე ისიც, რომ თეოლოგები შეეცადნენ წმინდანთა კულტისათვის ისეთი ფორმა მიეცათ, რაც საერთოდ არ იქნებოდა ყურანისა და ისლამის მოძღვრების საწინააღმდეგო. წმინდანთა საფლავებზე ჩვეულებრივ იყო ასევე მავზოლეუმები, მეჩეთები და ასევე დევრიშთა სადგომებიც, რომელთა მაღალი შემოსავალი ჰქონდათ პილიგრიმებისგან. უნდა აღინიშნოს, რომ ჯერ კიდევ X საუკუნემდე მოციქულის საფლავი არ წარმოადგენდა მოლოცვის ობიექტს. თუმცა სწორედ X საუკუნის ბოლოდან უკვე სწრაფად განვითარდა წმინდანთა კულტი, რაშიც საკმაოდ დიდი როლი შეასრულა სუფიზმა და სუფიურმა საძმომ. ძირითადად მსგავსი პილიგრიმობა, მოციქულთა საფლავის მოლოცვა ხდება განსვენებულთა დაბადების დღეს. ზიარას დროს კითხულობენ ყურანის ზოგიერთ სურას, განსაკუთრებით კი ფათიჰას. IX საუკუნის ბოლოს დაფიქსირებულია მავზოლეუმების და მეჩეთების მშენებლობა ასჰაბთა და ასევე ცნობილ მუსლიმ მეცნიერთა საფლავებზე. აღსანიშნავია ასევე, მუსლიმს, რომელსაც არ შეუძლია იმამთა საფლავების მოსალოცად წასვლა, უნდა წავიდეს უდაბურ ადგილს, ან ავიდეს მაღალი სახლის სახურავზე, ამის შემდგომ მიბრუნდეს სახით მექისაკენ და წარმოთქვას სპეციალური მისალმება ზიარა ნამა. მონიშნული სიის ელემენტი ნანი გელოვანი, გიორგი სანიკიძე - ისლამი., გვ 115-118., თბ.2009
ზაიდიტები

ზაიდიტები — რელიგიური მიმდინარეობა ისლამში. ზაიდიტების სახელი უკავშირდება შიიტთა მეხუთე იმამის მუჰამად ალ ბაკირის ძმას, ზაიდს. 739 წელს ამ უკანასკნელმა დაიწყო შეიარაღებული აჯანყება უმაიანთა წინააღმდეგ, მაგრამ დამარცხდა ამ ბრძოლაში და მოკლეს. მისი სიკვდილის შემდგომ მისმა მომხდრეებმა შექმნეს რელიგიურ-პოლიტიკური დაჯგუფება, რომელიც მიზნად ისახავდა თეოკრატიული სახელმწიფობას დაფუძნებას ალის მემკვიდრეთა მეთაურობით. ზაიდიტების თქმით ალი, მორალური და პოლიტიკური თვალსაზრისით მოციქულის ჭეშმარიტი მემკვიდრეა. ზაიდიზმი შიიზმის ყველაზრ ზომიერ ფრთად ითვლება. საერთოდ რელიგიური თვალსაზრისით, ისინი საკმაოდ შემწყნარებლები იყვნენ სუნიტთა მიმართ, ისინი საერთოდ არ წყევლიდნენ პირველ ორ ხალიფას აბუ ბაქრსა და უმარს, თუმცა უსმანის მიმართ კი მათი აზრი იყოფა. ისინი უარყოფდნენ შიიტთა მიერ აღიარებულ დროებითი ქორწინების ინსტიტუტს. ასევე დასაშვებად მიიჩნევენ მუსლიმურ ქვეყანაში ერთდროულად რამდენიმე იმამის არსებობასაც. მათ რელიგიურ წარმოდგენებზე, საკმაოდ დიდი გავლენა მოახდინა მუთაზილიტთა რაციონალიზმაც. ამ მიმდინარეობიდან რამდენიმე თემი, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია ჯარუდიტები და ბუტრიტები. მათ პოლიტიკურ საქმიანობას მართალი, რომ ვთქვათ საერთოდ არ ჩაუვლია უკვალოდ. შრიწმნა რამდენიმე სახელმწიფო: იდრისიანების - ჩრდილოეთ აფრიკაში (789-926), ასევე ტაბარისტანსა. ღვთისმეტყველების საკითხებში, ზაიდიები ახლოს არიან მუტათილის სკოლასთან, თუმცა ისინი ზუსტად მუტაზილიტები არ არიან. ორივე სკოლას შორის რამდენიმე საკითხია, განსაკუთრებით კი იმამიტის ზაიდის მოძღვრება, რომელიც უარყოფილია მუათაზიელების მიერ. შეიძლება ითქვას, რომ ზაიდებს უჭირთ პასიურად დარჩენა უსამართლო სამყაროში, სწორედ თანამედროვე გავლენიანი ზაიდი ლიდერის, ჰუსეინ ბადრედდინ ალ-ჰუთის სიტყვებით, რომ "ზაიდი ვერ დაჯდება მის სახლში". 2004 წლიდან, იემენში, ზაიდის მებრძოლები აჯანყებას ეწევიან ქვეყანაში სუნიტური უმრავლესობის ჯგუფების კუთვნილ ფრაქციების წინააღმდეგ. ჰუტები, როგორც მათ ხშირად უწოდებენ, ირწმუნებოდნენ, რომ მათი ქმედებები მათი საზოგადოების დაცვა მთავრობისა და დისკრიმინაციისგან ხდება, თუმცა იემენის მთავრობა, თავის მხრივ, მათ ადანაშაულებდა, რომ სურდათ მისი ჩამოგდება და რელიგიური კანონის დაწესება. ზაიდის სასულიერო ლიტერატურა აქცენტს აკეთებს სამართლიანობასა და ადამიანის პასუხისმგებლობაზე და მის პოლიტიკურ გავლენას, ანუ მუსლიმებს აქვთ რელიგიური ეთიკური და სამართლებრივი ვალდებულება აღდგეს და დააკავონ უსამართლო ლიდერები, მათ შორის უსამართლო სულთნები და ხალიფები. აღსანიშნავია, რომ ზაიდები 2014 წლის მდგომარეობით, მსოფლიოში მუსლიმი მოსახლეობის დაახლოებით 0,5% -ს შეადგენენ. ამჟამად ზაიდიტები ძირითადად ცხოვრობენ ჩრდილოეთ იემენში, სადაც ისინი შეადგენენ მოსახლეობის თითქმის ნახევარზე მეტს. ზაიდიტების ცნობილი თემებია აგრეთვე სამხრეთ იემენში, საუდის არაბეთში, პაკისტანსა და სხვა ქვეყნებში. ნანი გელოვანი, გიორგი სანიკიძე - ისლამი., გვ.232., თბ.,2009 Majalis Aal Mohammed Salvation Ark Zaidiyyah Zaidiyyah Blog Zaydiyya from wikishia.net
წითელი მთიულა

წითელი მთიულა (ლათ. Carpodacus puniceus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის მთიულასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 21 სმ, იწონის 50–60 გრამს. მამალს თავი, მკერდი და კუდის ზემოთა მიდამოები წითელი აქვს, ზურგი მორუხო-მურა; დედალი მორუხო მურაა, კუდის ზემოთა მიდამოები მომწვანო ფერისა აქვს. გავრცელებულია ცენტრალური აზიის მთების ალპურ და სუბალპურ სარტყლებში. ზამთარში მომთაბარეობს ვერტიკალურად. ბუდეს კლდეების ნაპრალებში იკეთებს. დედალი დებს 4 კვერცხს და მხოლოდ ის კრუხავს. იკვებება მცენარეთა თესლებით. Красный вьюрок // Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия 1969—1978. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 16, 139, 223.
გრძელკუდა სტვენია

გრძელკუდა სტვენია (ლათ. Carpodacus sibiricus) — ფრინველი მთიულასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 16–19 სანტიმეტრი, მასა 14–20 გრამი, ფრთის შლილი 20–23 სმ. ახასიათებს კომპაქტური კორპუსი, გრძელი კონტრასტული კუდი, მოკლე მომრგვალებული ფრთები. ნისკარტი სტვენიასავით გაბერილი აქვს (აქედან სახელწოდება). შებუმბვლა ფაფუკია, მამალი შეფერილია ვერცხლისფერ-ვარდისფრად, დედალი და ახალგაზრდა ინდივიდები მურა ფერისანი არიან, კუდის ზემოთა მიდამო ვარდისფერი აქვთ და ჭრელი ლაქები აყრიათ სხეულზე. გალობა სასიამოვნო მოსასმენია, დუდუნ-ჟღურტულის მსგავსი, ბოლოვდება წრიპინით. ფრენის დროს ფრთები მკვეთრ ხმას გამოსცემენ. გავრცელებულია სამხრეთ ტაიგაში, ფოთლოვან ტყეებსა და ტყესტეპებში ურალიდან ჩინეთსა და კურულიმდე. ზამთარში ჩრდილოეთ რაიონებიდან სამხრეთისკენ მომთაბარეობს. უპირატესობას ანიჭებს ბუჩქნარიან ჭალებს, ბუდობის სეზონის გარდა — აგროლანდშაფტებს. იკვებება თესლებით. წყვილები იქმნება შემოდგომა-ზამთრის მომთაბარეობის დროს; გამრავლების სეზონი ფოთლების გამოსვლის შემდეგ იწყება. ბუდე ფინჯნის ფორმის აკურატული ნაგებობაა, რომელიც ბუჩქის სიღრმეშია (მიწიდან არაუმეტეს 3 მეტრისა) აგებული გამხმარი ბალახისაგან. დედალი დებს 4–5 და მხოლოდ ის კრუხავს. პოპულარული გალიის ფრინველია. Коблик Е. А. УРАГУС // Большая российская энциклопедия. т. 33. — М., 2017. — стр. 65. ↑ 1.0 1.1 კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 76, 150, 228.
მარია ტერეზია ავსტრიელი (1801-1855)

მარია ტერეზია ავსტრიელი (გერმ. Maria Theresia von Österreich, იტალ. Maria Teresa d'Austria; დ. 21 მარტი, 1801, ვენა, ავსტრია — გ. 12 იანვარი, 1855, ტურინი, იტალია) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფერდინანდო III-ისა და ლუიზა მარია ნეაპოლელის ქალიშვილი. კარინიანოს პრინცესა 1817-1831 წლებში და სარდინიის დედოფალი 1831-1849 წლებში როგორც კარლო ალბერტო I-ის მეუღლე. გაერთიანებული იტალიის პირველი მეფის, ვიტორიო ემანუელე II-ის დედა. მარია ტერეზა დაიბადა 1801 წლის 21 მარტს ვენაში. იგი იყო ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფერდინანდო III-ისა და მისი ცოლის, ლუიზა მარია ნეაპოლელის ქალიშვილი. მამამისი იყო ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზიას ვაჟი (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს მას სახელი) და ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ის ბიძა. მას შემდეგ, რაც ნაპოლეონმა ტოკსნა დაიპყრო, იგი თავის ცოლ-შვილთან ერთად ცხოვრობდა ვენის საიმპერატორო კარზე. მარია ტერეზიას დაბადებიდან ერთ წელიწადში დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა, რის შემდეგაც მამამისს მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. 1814 წელს, ნაპოლეონის ჩამოგდების შემდეგ ევროპაში ძველი საზღვრები აღდგა და ფერდინანდოსაც დაუბრუნდა ტოსკანის ტახტი, რის შემდეგაც იგი თავის შვილებთან ერთად ფლორენციაში გადასახლდა. 1817 წლის 30 სექტემბერს, ფლორენციაში შედგა მარია ტერეზიასა და კარინიანოს პრინც კარლო ალბერტო სავოიელის ქორწინება. 1820-22 წლებში მარია ტერეზიამ ზედიზედ ორი ვაჟი გააჩინა. ამას მალევე მოჰყვა მესამე გოგონას დაბადება, თუმცა იგი ჩვილობაში გარდაიცვალა. 1824 წელს სარდინიის უშვილო მეფე კარლო ფელიჩე I-მა თავის მემკვიდრედ საკუთარი ბიძაშვილი, ანუ კარლო ალბერტო სავოიელი დაასახელა. 1831 წელს კარლო ფელიჩე უშვილოდ გარდაიცვალა, რის შემდეგაც კარლო ალბერტო I და მარია ტერეზია სარდინიის მეფე-დედოფალი გახდნენ. 1849 წელს, ქმრის გარდაცვალების შემდეგ იგი სარდინიის დედა-დედოფალი გახდა. მარია ტერეზია იმდენად განიცდიდა მეუღლის გარდაცვალებას, რომ საჯაროდ საერთოდ აღარ გამოდიოდა და მთელ დღეებს საკუთარ ოთახში ატარებდა. დარჩენილი ცხოვრება ტურინის სამეფო კარზე გაატარა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1855 წლის 12 იანვარს, 53 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს კარლო ალბერტოს გვერდით, სუპერგის ბაზილიკაში. ვიტორიო ემანუელე II (1820-1878), გაერთიანებული იტალიის პირველი მეფე. ცოლად შეირთო ადელჰაიდ ავსტრიელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები; ფერდინანდო მარია (1822-1855), გენუის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ელიზაბეთ საქსონიელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მათ შორის იტალიის დედოფალი მარგერიტა სავოიელი; მარია კრისტინა (1826-1827), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; Constantin von Wurzbach: Habsburg, Maria Theresia von Toscana. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 7. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1861, S. 82 f. (Digitalisat). Maria Theresia, in: Brigitte Hamann (Hg.), Die Habsburger, 1988, S. 346.
ლაშა ბექაური

ლაშა ბექაური (დ. 26 ივლისი, 2000, არხილოსკალო, საქართველო) — ქართველი ძიუდოისტი. საერთაშორისო ტურნირებზე ასპარეზობს საქართველოს სახელით. 2020 და 2024 წლების ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი, ასევე არის 2021 წლის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული. პირველი ადგილი 2019 წლის მსოფლიოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე 90 კგ წონით კატეგორიაში და ასევე პირველი ადგილი 2019 წლის ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე 90 კგ წონით კატეგორიაში. აღსანიშნავია, რომ ლაშა ბექაური ძიუდოში მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული 2018 წელსაც გახდა, ბაჰამის კუნძულების დედაქალაქ ნასაუში 2019 წლის 8 დეკემბერს, ლაშა ბექაურმა სოციალურ ქსელ „Facebook“-ზე გამოაქვეყნა პოსტი, რომელშიც ის პოლიციელებს ძალადობასა და ფიზიკურ შეურაცხყოფაში ადანაშაულებდა. სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ პოლიციელების მხრიდან შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ კი გამოძიება ლაშა ბექაურის მიმართ დაიწყო ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ორი მუხლით. ტოკიოს 2020 წლის ოლიმპიადაზე, 2021 წლის 28 ივლისს, -90 კგ წონით კატეგორიაში, ლაშა ბექაური ოქროს მედლის მფლობელი გახდა. Judo - Lasha Bekauri (ფრანგული) ლაშა ბექაურის ტიტულების სია ↑ ლაშა ბექაურმა ფინალში იაპონელი მურაო დაამარცხა და ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონია ↑ ლაშა ბექაური ევროპის ჩემპიონია ↑ ლაშა ბექაურის ტრიუმფი ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე 1tv.ge ↑ ლაშა ბექაური ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებულია 1tv.ge ↑ 18 წლის ლაშა ბექაური მსოფლიოს ჩემპიონია reginfo.ge ↑ ლაშა ბექაური პოლიციელებს ფიზიკურ შეურაცხყოფაში ადანაშაულებს 1tv.ge ↑ მსოფლიო ჩემპიონი, 19 წლის ლაშა ბექაური პოლიციას ძალადობაში ადანაშაულებს on.ge ↑ სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ პოლიციელების მხრიდან შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო 1tv.ge ↑ ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ შსს-მ გამოძიება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ორი მუხლით დაიწყო[მკვდარი ბმული] 1tv.ge ↑ „ლაშა ბექაური ოლიმპიადის გამარჯვებულია!“. Sportall. ციტირების თარიღი: 28 ივლისი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ბიანკა მონფერატელი

ბიანკა მონფერატელი (იტალ. Bianca di Monferrato; დ. 1472 — გ. 30 მარტი, 1519) — მონფერატოს მარკიზის ასული. სავოიის ჰერცოგინია, კვიპროსის, სომხეთისა და იერუსალიმის ტიტულარული დედოფალი 1485-1490 წლებში როგორც კარლო I-ის მეუღლე. ჰერცოგ კარლო II-ის დედა და მისი რეგენტი 1490-1496 წლებში. ბიანკა დაიბადა 1472 წელს. იგი იყო მონფერატოს მარკიზ გულიელმო VIII-ისა და მისი მეორე ცოლის, ელიზაბეტა სფორცას უფროსი ქალიშვილი. მას მხოლოდ ერთი უმცროსი და, ჯოვანა ჰყავდა. აღსანიშნავია, რომ დედამისი იყო მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I სფორცასა და ბიანკა მარია ვისკონტის ქალიშვილი, ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს მას სახელი. მეორე ქალიშვილის გაჩენიდან მალევე, 17 წლის ელიზაბეტა გარდაიცვალა, რა დროსაც ბიანკა ჯერ ერთი წლისაც არ იყო. ამის გამო მარკიზი გულიელმო მესამედ დაქორწინდა ფრანგ დიდგვაროვან ბერნარდა დე ბროსზე. 1485 წლის 1 აპრილს ბიანკა მიათხოვეს სავოიის ჰერცოგ კარლო I-ს, რომელთანაც ხუთწლიანი ქორწინებიდან ხუთი შვილი შეეძინა: მკვდარშობილი ვაჟი (1486); იოლანდა ლუიზა (1487-1499), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიბერტო II-ს, თუმცა უშვილოდ გარდაიცვალა; მკვდარშობილი ვაჟი (1488); კარლო II (1489-1496), სავოიის ჰერცოგი 1490-96 წლებში. მკვდარშობილი გოგონა (1490); 1490 წლის 13 მარტს ბიანკას მეუღლე, ჰერცოგი კარლო I გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ტახტი მათმა ჩვილმა ვაჟმა, კარლო II-მ დაიკავა, რომლის რეგენტიც თავად ბიანკა გახდა. იგი სავოიას ამ სტატუსით ექვსი წლის მანძილზე, ანუ თავისი ვაჟის გარდაცვალებამდე მართავდა. მას შემდეგ, რაც კარლო II ექვსი წლის ასაკში გარდაიცვალა, ტახტი ბიანკას ქმრის ბიძამ, ფილიპო II-მ დაიკავა. იგი სულ ერთ წელიწადში გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი მისმა ვაჟმა, ფილიბერტო II-მ დაიკავა, რომელმაც ცოლად ბიანკას ქალიშვილი, იოლანდა ლუიზა შეირთო, რომელიც ამ ამბიდან ორ წელიწადში, 12 წლის ასაკში გარდაიცვალა. თავისი დარჩენილი ცხოვრება ბიანკამ ჩრდილში, ტურინის სამეფო კარზე გაატარა. 1518 წლიდან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა დამძიმდა. მალევე მას ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს, რამაც 1519 წლის 30 მარტს გარდაიცვალა. მისივე ანდერძის თანახმად, იგი დაკრძალეს კარინიანოში, წმინდა მარიამის სახელობის ეკლესიაში. Antoine-Augustin Bruzen de La Martinière, Le grand dictionnaire géographique et critique, t. 2, Gosse, 1730, 878 p. Claudius Blanchard, Histoire de l'abbaye d'Hautecombe en Savoie : avec pièces justificatives inédites, Chambéry, Puthod, 1875, 741 p. François Mugnier, La vie et les poésies de Jean de Boyssonné, Honoré Champion, 1897, 508 p., p. 38. Octave Morel, « Les États-Généraux de Savoie sous les régences des duchesses Yolande de France (1468) et Blanche de Montferrat (1490) », Bibliothèque de l'école des chartes, vol. 94,‎ 1933, p. 58-73
ლუი პასტერის ქუჩა

ლუი პასტერის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში, დავით აღმაშენებლის გამზირსა და დიმიტრი უზნაძის ქუჩას შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. მისი პირვანდელი სახელია აფთიაქის ქუჩა, სწორედ ამ სახელითაა დატანილი თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. 1902 წელს სამედიცინო საზოგადოების ინიციატივით, ეწოდა ლუი პასტერის ქუჩა. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ამ მიდამოებში იყო პასტერიზაციის დისპანსერი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 139, ISBN 978-99928-20-35-3.
დიმიტრი უზნაძის ქუჩა (მრავალმნიშვნელოვანი)

დიმიტრი უზნაძის ქუჩა შეიძლება აღნიშნავდეს: დიმიტრი უზნაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში; დიმიტრი უზნაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში.
ახარდანი

ახარდანი (აფხ. Аҳардан [აჰარდან] — „სამეფო“), ხარდანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელო-აფხაზეთიდან. საკმაოდ ჰგავს იმერულ ჯიშს სამჭაჭას, რის გამოც ზოგიერთ სოფელში მას „სამჭაჭას“ ეძახიან. აფხაზეთში კი ეს ჯიში სამეგრელოდანაა შეტანილი და „ახარდანის“ სახელითაა ცნობილი. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვეთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო სიდიდისაა, კონუსური ან ცილინდრული, ფრთიანი, კუმსი ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი-ლურჯი შეფერილობის. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული, სასიამოვნო გემოთი. ახარდანი ძლიერი ზრდა-განვითარებისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-200 დრეა. მტევნის საშუალო წონა 150-160 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 8.0-9.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს. მიიღება საშუალოდ ექსრაქტული, კარგი ფერის, სასიამოვნო გემოს სუფრის წითელი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 59-60 ყურძნის ჯიშები
ცეზიუმის ვოლფრამატი

ცეზიუმის ვოლფრამატი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Cs2WO4. მის ხსნარს აქვს მაღალი სიმკვრივე, ამიტომაც გამოიყენება ალმასის მოპოვებაში. ალმასი ხსნარში იძირება, ხოლო ქვების უმეტესობა ტივტივებს. მიიღება ვოლფრამის ტრიოქსიდისა და ცეზიუმის ჰიდროქსიდისგან: WO 3 + 2 CsOH ⟶ Cs 2 WO 4 + H 2 O {\displaystyle {\ce {WO3 + 2CsOH -> Cs2WO4 + H2O}}} სხვა ხერხით მისი მიღება შესაძლებელია ვერცხლის ვოლფრამატისა და ცეზიუმის ქლორიდის რეაქციით: Ag 2 WO 4 + 2 CsCl ⟶ Cs 2 WO 4 + 2 AgCl ↓ {\displaystyle {\ce {Ag2WO4 + 2CsCl -> Cs2WO4 + 2AgCl v}}} ↑ Cesium tungstate ↑ Jane E. Macintyre: Dictionary of Inorganic Compounds. CRC Press, 1992, ISBN 978-0-412-30120-9, S. 3097 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
მოსკოვის კონსერვატორია

მოსკოვის კონსერვატორია, ოფიციალურად მოსკოვის ეროვნული ჩაიკოვსკის კონსერვატორია (რუს. Московская государственная консерватория им. П. И. Чайковского) — საგანმანათლებლო მუსიკალური დაწესებულება რომელიც მდებარეობს მოსკოვში, რუსეთში. იგი გასცემს საბაკალავრო და სამაგისტრო დიპლომებს მუსიკალურ წარმოდგენასა და მუსიკალურ კვლევაში. კონსერვატორია ხალხს სთავაზობს სხვადასხვა ხარისხს, მათ შორის მუსიკის შესრულების ბაკალავრის, მუსიკის მაგისტრისა და კვლევაში კვლევის დოქტორანტის ხარისხს. მოსკოვის საიმპერატორო კონსერვატორია დაარსდა 1866 წელს; მისი თანადამფუძნებლები იყვნენ ნიკოლაი რუბინშტეინი და ნიკოლოზ ტროუბეცკი. სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიის შემდეგ იგი რუსეთის ყველაზე ძველი კონსერვატორიაა. მისი გახსნის დროს პეტრე ილას ძე ჩაიკოვსკი დაინიშნა თეორიისა და ჰარმონიის პროფესორად. 1940 წლიდან კონსერვატორია მის სახელს ატარებს. დარბაზის განახლება დასრულდა 2011 წელს. Moscow Conservatory website (in Russian) Moscow Conservatory website (in English)
სწრაფი სორტირება

სწრაფი სორტირება — დახარისხების ეფექტიანი ალგორითმი, რომელიც 1959 წელს შეიმუშავა ბრიტანელმა კომპიუტერულმა მეცნიერმა ტონი ჰოარმა. ეს ალგორითმი დღესდღეობით ყველაზე გამოყენებადი ალგორითმია. მიჩნეულია, რომ კარგად იმპლემენტირებული სწრაფი სორტირების ალგორითმი 2-3-ჯერ სწრაფია მის მთავარ კონკურენტებზე,შერწყმით სორტირებასა და გროვის სორტირებაზე. სწრაფი სორტირების მათემატიკური ანალიზი აჩვენებს, რომ საშუალოდ, ეს ალგორითმი O ( n log ⁡ n ) {\displaystyle O(n\log n)} შედარებას აკეთებს. თუმცა, უარეს შემთხვევას თუ განვიხილავთ, ის თითქოს არაფრითაა განსაკუთრებული, რადგან O ( n 2 ) {\displaystyle O(n^{2})} -ში შედარებას აკეთებს. უნდა აღვნიშნოთ, რომ ეს მომენტი ძალიან იშვიათია, სწორედ ამიტომაა ის ყველაზე ეფექტიანი. სწრაფი დახარისხების ალგორითმი „დაჰყავი და იბატონეს“ პრინციპით მუშაობს. ის ჯერ აირჩევს კონკრეტულ ელემენტს მოცემულ სიმრავლეში, შემდეგ სიმრავლეს სამ ნაწილად დაჰყოფს, არჩეულ ელემენტებზე ნაკლებ, ტოლ და მეტ ელემენტებად. ალგორითმი რეკურსიულად მოქმედებს ამ პრინციპით. Animated Sorting Algorithms: Quick Sort. ციტირების თარიღი: 25 November 2008 – graphical demonstration Animated Sorting Algorithms: Quick Sort (3-way partition). ციტირების თარიღი: 25 November 2008 Open Data Structures – Section 11.1.2 – Quicksort, Pat Morin Interactive illustration of Quicksort, with code walkthrough
სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორია

ნ. ა. რიმსკი-კორსაკოვის სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია (რუს. Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова) — მუსიკალური სკოლა რომელიც მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთში. 2004 წელს კონსერვატორიას ჰყავდა ფაკულტეტთა 275 წევრი და 1,400 სტუდენტი. კონსერვატორია 1862 წელს რუსმა პიანისტმა და კომპოზიტორმა ანტონ რუბინშტეინმა დააარსა. რუბინშტეინის გადადგომიდან, 1867 წლიდან კონსერვატორიას ზარემბა განაგებდა. ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვი პროფესორად დაინიშნა 1871 წელს, ხოლო კონსერვატორიამ მისი სახელი 1944 წელს მიიღო. 1887 წელს, საერთო სტანდარტების გაუმჯობესების მიზნით, რუბინშტეინი დაბრუნდა კონსერვატორიაში. მან გადახედა სასწავლო პროგრამას, უნივერსიტეტიდან გაუშვა დაბალი მოსწრების სტუდენტები, თანამდებობიდან გაათავისუფლა მრავალი პროფესორი, ხოლო მისაღები გამოცდის მოთხოვნები უფრო მკაცრი გახადა. 1891 წელს მან კვლავ დატოვა დირექტორის პოსტი. ამჟამინდელი შენობა აშენებულია 1890-იან წლებში სანქტ-პეტერბურგის ძველი დიდი თეატრის ადგილზე. სკოლის კურსდამთავრებულთა შემადგენლობაში შედიან ისეთი შესანიშნავი კომპოზიტორები, როგორებიცაა: პეტრე ჩაიკოვსკი, სერგეი პროკოფიევი, არტურ კაპი და რუდოლფ ტობიასი და დმიტრი შოსტაკოვიჩი, რომლებიც 1960-იან წლებში კონსერვატორიაში ასწავლიდნენ; ამან კონსერვატორიას დამატებითი „პოპულარობა/დიდება“ მოუტანა. კომპოზიტორი ნიკოლაი რიმსკი-კორსაკოვი თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში ასწავლიდა კონსერვატორიაში; მისი ბრინჯაოს ძეგლი შენობის გარეთ თეატრის მოედანზე მდებარეობს. Official website (in Russian, French and English) Documentary A Music Lesson on Saint Petersburg Conservatory
დოგერ-ბენკი

დოგერ-ბენკი (ინგლ. Dogger Bank; ნიდერლ. Doggersbank; გერმ. Doggerbank) — დიდი ქვიშიანი მარჩხობი ჩრდილოეთის ზღვის თავთხელ ზონაში, ინგლისის აღმოსავლეთი სანაპიროდან დაახლოებით 100 კმ-ში. გამყინვარების უკანასკნელი პერიოდის განმავლობაში იყო ევროპისა და ბრიტანეთის კუნძულების დამაკავშირებელი ხმელეთის დიდი მასივის ნაწილი, რომელიც დღეს დოგერლენდის სახელწოდებითაა ცნობილი. დოგერ-ბენკი მეთევზეებისათვის დიდი ხანია ცნობილი როგორც ნაყოფიერი სათევზაო მარჩხობი. სახელი ეწოდა ჰოლანდიური თევზსაჭერი გემის დოგერის მიხედვით, რომელსაც შუა საუკუნეებში ძირითადად ვირთევზას დასაჭერად იყენებდნენ. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 260 კმ-ზე, სიგანე 30-60 კმ. სიღრმე მერყეობს 15-36 მ-ის ფარგლებში, რაც დაახლოებით 20 მ-ით ნაკლებია, ვიდრე გარემომცველი წყლების სიღრმე. ფართობი დაახლოებით 17,600 კმ². მნიშვნელოვანი სათევზაო რაიონია; დიდი რაოდენობით იჭერენ ვირთევზასა და ქაშაყს. მარჩხობის სიახლოვეს გაწოლილია რამდენიმე ჩაძირული ხომალდი. დოგერ-ბენკი იდენტიფიცირებულია როგორც ოკეანური გარემო, რომელიც უჩვენებს ფიტოპლანქტონის ფორმების მაღალ, პირველრიგით ნაყოფიერებას მთელი წლის განმავლობაში. ამასთან დაკავშირებით, სხვადასხვა ჯგუფებმა წამოწიეს აზრი დოგერ-ბენკის ზღვის ნაკრძალის შექმნასთან დაკავშირებით. გეოლოგიური თვალსაზრისით, დოგერ-ბენკი უფრო მეტად პლეისტოცენის განმავლობაში ჩამოყალიბებული მორენაა. გამყინვარების უკანასკნელი პერიოდის განმავლობაში იგი დაკავშირებული იყო კონტინენტთან ან კუნძულთან. ამ არეალში მომუშაე ტრაულერებმა დიდი რაოდენობით მოიპოვეს ტორფი, მამონტისა და მარტორქის ნარჩენები და ალაგ-ალაგ პალეოლითური სანადირო არტეფაქტები. 1931 წელს დოგერ-ბენკთან მოხდა რიხტერს შკალით 6,1 ბალიანი მიწისძვრა. მარჩხობის სამხრეთითაა კლივერ-ბენკი. მარჩხობის ტერიტორია იქცა რამდენიმე საზღვაო ბრძოლის არენად, რომელთაგან პირველი მოხდა 1781 წლის 5 აგვისტოს ბრიტანულ და ნიდერლანდურ ფლოტებს შორის. 1904 წლის 21 ოქტომბერს დოგერ-ბენკის რაიონში ადმირალ ზინოვი როჟესტვენსკის რუსულმა ესკადრამ ცეცხლი გაუხსნა ბრიტანულ თევზსაჭერ გემებს, რომლებიც შეცდომით მიიღო მხედველობაში როგორც იაპონური ნაღმოსნები. პირველი მსოფლიო ომის მსვლეობისას, 1915 წლის 24 იანვარს აქ ბრძოლა გაიმართა ბრიტანულ და გერმანულ ფლოტებს შორის. XXI საუკუნის დასაწყისიდან დოგერ-ბენკის ტერიტორია განიხილება როგორც დიდი ბრიტანეთის მე-3 წრის ქარის ელექტროსადგურის პოტენციური ადგილმდებარეობა. დოგერ-ბენკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) დოგერ-ბენკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Stride, A. H. (January 1959). "On the origin of the Dogger Bank, in the North Sea". Geological Magazine ↑ The Dogger Bank - A Potential MPA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-01-28. ციტირების თარიღი: 2007-01-28. ↑ Fishing for Fossils in the North Sea: The Lost World of Doggerland ↑ Artificial North Sea island: Danish, Dutch and German firms launch bid to make ‘science fiction’ plan a reality
ალიო მირცხულავას ქუჩა

ალიო მირცხულავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს დიდუბის რაიონში (დიდუბე); აკაკი წერეთლის გამზირიდან კოსმონავტების სანაპირომდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. ადრე ძვილეთის ქუჩა ერქვა. 1972 წელს ალიო მირცხულავას სახელი ეწოდა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 122, ISBN 978-99928-20-35-3.