laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აპოლონ იოსელიანი

აპოლონ დავითის ძე იოსელიანი (დ. 1885, წყალტუბო, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი ოფიცერი, პოლკოვნიკი. დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის კონსტანტინეს სამხედრო სასწავლებელი. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. 1909 წლის მდგომარეობით იყო 39-ე საარტილერიო ბრიგადის პორუჩიკი. ამავე ბრიგადის შემადგენლობაში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). 1916 წელს მიიღო შტაბს-კაპიტნის, 1917 წელს — კაპიტნის წოდება. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1915) და წმ. ანას III (1915) და II (1917) ხარისხის ორდენებით. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, ჰქონდა მაიორის, შემდეგ პოლკოვნიკის წოდება. მეთაურობდა საარტილერიო ბატარეას. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ იყო ქართული წითელი არმიის საარტილერიო დივიზიის სამეურნეო ნაწილის უფროსი. 1924 წელს დროებით დაპატიმრებული იყო „სამხედრო ცენტრის“ საქმესთან დაკავშირებით (იყო პოლკ. როსტომ მუსხელიშვილის ახლო მეგობარი). 1930-იან წლებში მუშაობდა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამხედრო ხელმძღვანელად. 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს და სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გადაწყვეტილებით დახვრიტეს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ! დაარქივებული 2020-11-26 საიტზე Wayback Machine. / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016. ISBN 9789941094361. იოსელიანი აპოლონ დავითის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა] / ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი სამხრეთ კავკასიაში, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, საერთაშორისო საზოგადოება „მემორიალი“, საქართველოში შვეიცარიის საელჩო. - 2013; Иосселиани Аполлон Давидович. „Офицеры русской императорской армии“; Иосселиани Аполлон. „Памяти героев Великой войны 1914–1918“.
გლიპტოდონტები

გლიპტოდონტები (ლათ. Glyptodontinae) — ჯავშნოსანთა რიგის ამომწყდარ ძუძუმწოვართა ქვეოჯახი. ცნობილია 60-ზე მეტი გვარი. არსებობდნენ შუა ეოცენიდან პლეისტოცენამდე. ზომები ძლიერ იცვლებოდა, ყველაზე დიდები სიგრძეში 2–2,5 მეტრს აღწევდნენ. მათი სხეული დაფარული იყო ძვლოვანი ფარაკებით ან კანის გაძვალებების წვრილი მრავალკუთხიანი შეზრდილი ფარაკებით შემდგარი მთლიანი ჯავშნით, როგორც კუს ბაკანი. მოკლე ხუთთითიან კიდურებზე ჰქონდათ ფართო ჩლიქისმაგვარი ბრჭყალები. მრავალი გვარის კუდის ბოლო შეიარაღებული იყო ძვლოვანი გურზით. თავის ქალა შედარებით პატარაა, საჭრელი კბილები და ეშვები არ გააჩნდათ; მაღალგვირგვინიანი ძირითადი პრიზმისებრი და 3-ფრთიანი კბილები მიუთითებს, რომ ჭამდნენ უხეშ მცენარეულ საკვებს. გავრცელებული იყვნენ უმთავრესად სამხრეთ ამერიკაში, ხოლო ზემო პლიოცენსა და პლეისტოცენში — აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში. ↑ Лопатин А. В. ГЛИПТОДОНТЫ // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 243. ↑ Глиптодонты // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 6 — М., 1971.
ლირა თოფურიძე

ლირა თოფურიძე (დ. 21 აპრილი, 1944, მიხა ცხაკაია) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. ლირა თოფურიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლირა თოფურიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
აბეზარა (ფილმი)

აბეზარა — ქართული მხატვრული ფილმი გადაღებული 1956 წელს კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მხიარული, მაგრამ ენამწარე მძღოლი — ლია თავისი სიმართლისმიყვარე ხასიათის წყალობით, მრავალ უსამოვნებას გადაეყრება ხოლმე. ახალგაზრდა არქიტექტორს გიორგის, რომელსაც ემსახურება და უყვარს კიდეც, საჯაროდ აკრიტიკებს, რასაც ხელმძღვანელობასთან კონფლიქტი მოსდევს. მაგრამ ლია კვანძს თვითონვე ხსნის, გიორგის ხიბლავს ქალიშვილის პატიოსნება, გულწრფელობა და გადაწყვეტილი აქვს თავისი ბედი მას დაუკავშიროს. ლეილა აბაშიძე (ლია) თენგიზ მუშკუდიანი (გიორგი) გიორგი გეგეჭკორი (ვახტანგი) მარინა თბილელი (ბუბუსია) აკაკი კვანტალიანი (ანდრო) ჟუჟუნა დუგლაძე (თამარი) სანდრო ჟორჟოლიანი (სანდრო) სესილია თაყაიშვილი (სესილია) ივანე გვინჩიძე (მინისტრი) ვახტანგ ფირცხალავა (გია) ალექსანდრე ომიაძე ჩიტოლია ჩხეიძე ნინელი ცინცაძე ნინო ლაფაჩი ალექსანდრე კვალიაშვილი გოჩა აბაშიძე (მილიციელი) ალეკო ნინუა მიხეილ ხერხეულიძე ეროვნული ფილმოგრაფია დაარქივებული 2007-12-19 საიტზე Wayback Machine. imdb.com
გურამ თურმანიძე

გურამ თურმანიძე (დ. 28 ნოემბერი, 1954, სოფელი ტბეთი, შუახევის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი. 1981 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფია-ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. გურამ თურმანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გურამ თურმანიძე —— საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ქუმეტრი

ქუმეტრი — Q მეტრი, ვარგისობის საზომი, უნივერსალური რადიოსაზომი ხესაწყო რხევითი კონტურის, ინდუქციურობის კოჭასა და კონდენსატორების ვარგისობის დასადგენად, აგრეთვე ინდუქციურობის, ტევადობის, ინდუქციურობის კოჭაში ომური დანაკარგის, კონდენსატორის დანაკარგის კუთხის ტანგენსის გასაზომად. გაზომვა ემყარება რხევითი კონტურის პარამეტრების განსაზღვას. პარამეტრები განისაზღვრება რხევითი კონტურის რეზონანსი აწყობისას დაკალიბრებული გენერატორის სიხშირეზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
ქუნგეი-ალათაუ

ქუნგეი-ალათაუ — ტიან-შანის ერთ-ერთი ქედი, ჩრდილოეთიდან შემოფარგლავს ისიქ-ქოლის ქვაბულს. უმეტესი ნაწილი მდებარეობს ყირგიზეთში, ჩრდილოეთ კალთის აღმოსავლეთ ნაწილი კი ყაზახეთში. სიგრძე დაახლოებით 280 კმ.სიმაღლე 4771 მ-მდე (მთა ჩოქთალი). აგებულია გრანიტებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. რელიეფი ძლიერ დანაწევრებულია. არის თანამედროვე გამყინვარება (ფართობი 237 კმ2). გაბატონებულია მთა-მდელოსა და მდელოსტეპის ლანდშაფტი, მათ ქვემოთ სამხრეთ კალთაზე მთის სტეპია, ჩრდილოეთ კათლაზე და ხეობებში ნაძვნარი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
უილიამ ჯიოკი

უილიამ ჯიოკი (ინგლ. William Giauque; დ. 12 მაისი, 1895 — გ. 28 მარტი, 1982) — ამერიკელი ქიმიკოსი. 1949 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მან თავისი განათლების და პროფესიული კარიერის უმეტესი დრო კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში გაატარა. უილიამ ჯიოკი 1895 წლის 12 მაისს დაიბადა ონტარიოში, კანადაში. ჯიოკის მშობლები იყვნენ ამერიკის მოქალაქეები. მას შემდეგ რაც უილიამი ოჯახთან ერთად ამერიკაში დაბრუნდა, მან სწავლა დაიწყო მიჩიგანის ერთ-ერთ საჯარო სკოლაში. მამის გარდაცვალების შემდეგ, ჯიოკი ოჯახთან ერთად მშობლიურ ადგილას, ნიაგარაში დაბრუნდა. 1920 წელს, ქიმიაში „კალიფორნიის უნივერსიტეტისგან“ მიენიჭა ბაკალავრის წოდება, ხოლო 1922 წელს დოქტორანტის წოდება. 1932 წელს ჯიოკი დაქორწინდა მურიელ ფრანცეს ეშლიზე. მათ მოგვიანებით ეყოლათ ორი ვაჟი. უილიამ ჯიოკი გარდაიცვალა 1982 წლის 28 მარტს, ბერკლიში, კალიფორნიაში. ↑ 1.0 1.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 2.0 2.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 3.0 3.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 4.0 4.1 GeneaStar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478"></a> ↑ 5.0 5.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 7.0 7.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Джиок Уильям Фрэнсис // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1949/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ https://www.fi.edu/en/laureates/william-francis-giauque ↑ https://chicagoacs.org/Willard_Gibbs_Award ფაქტები უილიამ ჯიოკის შესახებ
ქუნთრუშა

ქუნთრუშა — მწვავე ინფექციური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ტემპერატურის აწევა, ანგინა და გამონაყარი კანზე. პირველად აღწერა ინგლისელმა მეცნიერმა ტ. სიდენჰემმა (XVII საუკუნე). დაავადებას იწვევს A ჯგუფის ბეტაჰემოლიზური სტრეპტოკოკი, რომელიც გამოიმუშავებს ტოქსინს. ინფექციის წყაროა დაავადებული და ბაქტერიამატარებელი ადამიანი. გადაეცემა ძირითადად ჰაერ-წვეთოვანი გზით. უმეტესად ავადდებიან 6-7 წლის ბავშვები. ავადობა მეტია შემოდგომასა და ზამთარში. ახასიათებს პერიოდულობა, მატულობს ყოველ მე-4-მე-6 წელს. ქუნთრუშის გადატანის შემდეგ რჩება მყარი იმუნიტეტი. ინკუბაციური პერიოდი 2-7 დღე გრძელდება. იწყება მწვავედ, მაღალი სიცხით, პირღებინებით, ანგინით. კისრის ზედა ლიმფური კვანძები გადიდებული და მტკივნეულია. პირველ-მეორე დღესვე ჰიპერემიულ კანზე ჩნდება წითელი წვრილწერტილოვანი გამონაყარი. ენა იფარება მოთეთრი ნაცრისფერი ნადებით. მე-4-5 დღიდან ენა სუფთავდება, ხდება მარცვლოვანი, ჟოლოსებრი. მე6-10 დღეს იწყება კანის აქერცვლა. არჩევენ ქუნთრუშის მსუბუქ, საშუალო და ძლიერ ფორმებს. მძიმე ფორმა შესაძლოა იყოს ტოქსიკური, დაზიანდეს ნერვული და გულ-სისხლძარღვტა სისტემა, სეპტიკური (ნეკროზული ანგინით) და ტოქსიკურ-სეპტიკური. ქუნთრუშას გართულებებია: კისრის ჩირქოვანი ლიმფადენიტი, ოტიტი, მასტოიდიტი, ცხვირის დანამატი ღრუების ანთება, სინოვიტი, გულის დაზიანება, ნეფრიტი, სეფსისი. გართულებები ძლაიან იშვიათია. მკურნალობის პირობებში სიკვდილიანობა თითქმის არ არის. მკურნალობა: ანტიბიოტიკები, სიმპტომური საშუალებები. ბოცვაძე, ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
ქუნცა

ქუნცა, ქვუნცა — ისტორიული სოფელი საქართველოში, ერუშეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1240 მ., ასპინძიდან 19 კმ., აწყვიტადან 1 კმ. შედიოდა ასპინძის რაიონის აწყვიტის სასოფლო საბჭოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა, მემინდვრეობა და მებაღეობა, მოქმედებდა ხის სახერხი საამქრო და ბაზალტის საბადო. XXI საუკუნის აღწერებში სოფელი აღარ იხსენიება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
ოტო დილსი

ოტო პოლ ჰერმან დილსი (გერმ. Otto Paul Hermann Diels; დ. 23 იანვარი, 1876 — გ. 7 მარტი, 1954) — გერმანელი ქიმიკოსი. 1950 წელს, გერმანელ ქიმიკოსთან კურტ ალდერთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. განათლება მიიღო ბერლინის უნივერსიტეტში, სადაც მოგვიანებით მუშაობაც დაიწყო. კიელის უნივერსიტეტში მუშაობისას გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი, იგი პენსიაზე გასვლამდე ამ უნივერსიტეტში იყო დასაქმებული. დიელსი 1876 წლის 23 იანვარსს დაიაბადა ჰამბურგში, გერმანიაში. ორი წლის ასაკში ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში. ბერლინის უნივერსიტეტში სწავლამდე დადიოდა ბერლინის ერთ-ერთ გიმნაზიაში. ქიმია შეისწავლა გერმანელი ქიმიკოსის და ნობელის პრემიის ლაურეატის ემილ ფიშერის მეთვალყურეობის ქვეშ, სწავლა დაამთავრა 1899 წელს. სწავლის დამთავრებისთანავე მიიღო სამუშაო შეთავაზება „ბერლინის უნივერსიტეტისგან“, ქიმიის სკოლაში. 1913 წელს გახდა ქიმიის დეპარტამენტის განყოფილების უფროსი. მან ეს სამუშაო თანამდებობა 1915 წელს დატოვა და „კიელის უნივერსიტეტში“ დასაქმდა, უნივერსიტეტში კურტ ალდერთან ერთად შეიმუშავა „დილს-ალდერის რეაქცია“, რომლისთვისაც ორივე მათგანს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. ეს ნამუშევარი მნიშვნელოვანი იყო სინთეზური რეზინის და პლასტიკური ნაერთების წარმოებისთვის. დილსი 1909 წელს დაქორწინდა პაულა გეიერზე. წყვილს ეყოლა 5 შვილი, სამი ვაჟი და ორი ქალიშვილი. მათი ორი შვილი მეორე მსოფლიო ომის დროს გარდაიცვალა. თავისუფალ დროს დილსი კითხულობდა, უსმენდა მუსიკას და მოგზაურობდა. გარდაიცვალა 1954 წლის 7 მარტს. ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 3.0 3.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 4.0 4.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 5.0 5.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 6.0 6.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 7.0 7.1 7.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #116101474 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1950/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
ქურა

ქურა — ლითონის გამოსადნობი, გადასადნობი, გასახურებელი, მინის სალღობი, კერამიკული ნაკეთობების გამოსაწვავი ღუმელი. ქურა თავღია, აგურით ამოვსებული ფოლადის სათავსოა, მას გვერდით კედლებში ჰაერის მისაწოდებელი ნახვრეტები — ქშინები — აქვს. ქვის აირადი პროდუქტები ქურის ღია თავიდან ან გამწოვი მილით გადის. ქურა მუშაობს ხის ნახშირით, კოქსით, ნავთობით ან აირით. მისი მარგი ქმედების კოეფიციენტი 5 %-ს არ აღემატება. საქართველოს ტერიტორიაზე უძველესი ლითონდამსხმელი ქურების ნაშთები აღმოჩენილია ამირანის გორაზე (ადრინდელი ბრინჯაოს ხანა), წაღვერის სახელოსნოში, ნაცარგორაზე. ასევე დიდი მეტალურგიული კომპლექსი გათხრილია მეწმორის ბორცვზე. ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა პოუნქტში შესწალილია ძვ. წ. IX-ახ. წ. XVII-XVIII საუკუნეების ცივი ბერვის რკინის საწურიქურა-სახელოსნოთა ნაშთები. სახელოსნო შედგებოდა მადნის გამოსაწავავი დიდი ქურისა და ორსექციიანი პატარა ქურისაგან, რომელშიც ხდებოდა რკინის გაწურვა (ზედა სექცია), ნახშირში მისი აღდგენა და გუნდის სახით დაგროვება (ქვედა სექცია). ჰაერის ნაკადს საბერველით აწოდებდნენ. რკინის გამოდნობა მაგნეტიტური ქვიშებიდან სავარაუდოა ყულევისა და ანასეულის წინანატიკური ხანის სახელოსნოთა ქურებში. საქართველოს სხვადასხვა ადგილას გამოვლენილია წინაანტიკური ხანის, ანტიკური ხანის, X-XI საუკუნის და XIX საუკუნის ლითონის სადნობი ქურა-სახელსნოთა ნაშთები. მათგან მნიშვნელოვანია ქვემო ქედის სახელოსნო, სარკინე ბამბების ნამოსახლარი, წედისის სახელოსნოები. უძველესი სამეთუნეო ქურის ნაშთი კავკასიაში შემორჩენიილა ყუბანის დოლმენური კულტურიდან. კერამიკული სახელოსნოები შესწავლილია ხოვლეგორის ნამოსახლართან, სადაც წარმოება ცალკე დარგად იყო გამოყოფილი. სამეთუნეო ქურების ნაშთები აღმნოჩენილია კახეთში, ხირსაში, კარსნისხევში, თბილისში, დმანისის ნაქალაქარზე, თელავში, ახალქალაქში, ჟინვალის ნაქალაქარზე, თრანში. მინის სადნობი ღუმელების (თაკარების) ნაშთები შესწავლილია ორბეთთან და ნატბეურში. გოგაძე, ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
არჩილ ქურდიანი

არჩილ ქურდიანი (დ. 13 მარტი, 1903, თბილისი — გ. ოქტომბერი, 1988) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961), სსრკ სახალხო არქიტექტორი (1970). დაიბადა ქართველი ინჟინრის გრიგოლ ქურდიანის ოჯახში. 1922-1929 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1936-1944 წლებში იყო თბილისის მთავარი არქიტექტორი. 1948 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1959-1962 წლებში იყო საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის თავმჯდომარე. 1960 წელს გახდა პროფესორი. საქართველოს სსრ პავილიონი საკავშირო საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენაზე მოსკოვში, 1939; გ. ლეჟავას მონაწილეობით, სსრკ სახელმწიფო პრემია 1941 დინამო არენა, 1933-1937, რეკონსტრუქცია 1976, გ. ქურდიანთან ერთად ტელეცენტრი, პირველი რიგი 1957, მეორე რიგი 1974; ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან, გ. ქურდიანთან, გ. აბაშიძესთან ერთად დიდუბის ხიდი იოსებ სტალინის სახლ-მუზეუმი გორში, 1956, ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან ერთად სასტუმრო ინტურისტი გორში, ქ. ფორაქიშვილ-სოკოლოვასთან ერთად კინწურაშვილი, ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574. არჩილ ქურდიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იოსებ ქურდიანი

იოსებ ქურდიანი (დ. 13 მაისი, 1900, თბილისი — გ. 27 ოქტომბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი მეტეოროლოგი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერების კანდიდატი (1943), პროფესორი (1970). 1924 წელს დაასრულა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1929 წლიდან მუშაობდა იქვე. იყო ერთ-ერთი პირველი ქართველი მეტეოროლოგი. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოში მეტეოლოლოგიიის განვითარებაში. მისი შრომები ეხება ამინდის პროგნოზების და აეროლოგიის საკითხებს. 1950 წელს გამოსცა „მეტეოროლოგიის საფუძვლები“. 1979 წელს მისი სახელი ეწოდა თსუ-ს მეტეოროლოგიურ სადგურს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
თხინალა (ხაშურის რაიონი)

თხინალა — ხაშურის რაიონის სოფლების დიდი თხინალისა და პატარა თხინალის ძველი სახელწოდება. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 151.
ქურდობა

ქურდობა — სხვისი ქონების ფარულად დაუფლება მითვისების მიზნით. ქონების დაუფლება ფარულია, როდესაც დამნაშავეს ჰგონია, რომ სხვებისგან შეუმჩნევლად მოქმედებს. ამით განსხვავდება ის ძარცვისგან. ნივთის წაღება დროებით გამოსაყენებლად ქურდობად არ მიიჩნევა. გამყრელიძე, ო., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
N-Gage QD

N-Gage QD — სმარტფონი და მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, N-Gage-ის განახლებული და შემცირებული ვერსია, შექმნილი და გამოცემული ფინური კომპანია Nokia-ს მიერ. დაანონსდა 2004 წლის 14 აპრილს, ხოლო გამოვიდა 2004 წლის მაისში. N-Gage QD მოიხმარდა იმავე ოპერაციულ სისტემას (Symbian OS v6.1), რასაც მისი წინამორბედი კონსოლი. აღმოიფხვრა ის პრობლემები, რაც გააჩნდა მის წინამორბედს: განახლდა დიზაინი, გაიზარდა ელემენტის მოცულობა, თუმცა მისი ზომის შემცირების გამო გამოაკლდა USB პორტი, რადიოს მხარდაჭერა და MP3-ის დაკვრის ფუნქცია. კონსოლმა ვერ შეძლო Nintendo-ს Game Boy Advance-ისთვის კონკურენციის გაწევა და ფართო მასების ყურადღების მიპყრობა. იგი მიჩნეულია კომერციულ ჩავარდნად — საერთო ჯამში გაიყიდა 2 მილიონი ასლის ოდენობით. 2005 წლის ნოემბერში Nokia-მ შეწყვიტა კონსოლის წარმოება. მოგვიანებით Nokia-მ N-Cage-ის სათამაშო აღჭურვილობა დანერგა 60 სერიის სმარტფონებში, რომელიც 2007 წელს დაანონსდა როგორც N-Gage პლატფორმა ან „N-Gage 2.0“. მთავარი სტატია: N-Gage-ის თამაშების სია. N-Gage QD — Gsmarena N-Gage QD — Giant Bomb N-Gage QD — Computing History ↑ N-Gage QD game deck starts shipping in Europe, Africa and Asia Pacific. Nokia (2004-05-26). დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 29, 2007. ციტირების თარიღი: 2009-09-10. ↑ Nokia Welcomes The N-Gage QD Game Deck To The Mobile Gaming Family!. Nokia (2004-04-14). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-05-06. ციტატა: „The N-Gage QD game deck is expected to be available in May 2004 for Europe, Africa and Asia Pacific and in June 2004 for the Americas.“ ციტირების თარიღი: 2009-09-10. ↑ N-Gage First Access Begins!. N-Gage Blog. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 თებერვალი, 2008. ციტირების თარიღი: 5 February 2007. ↑ N-Gage First Access. Nokia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 თებერვალი, 2008. ციტირების თარიღი: 5 თებერვალი, 2007.
თათრის სრუტე

თათრის სრუტე (რუს. Татарский пролив) — სრუტე ევრაზიის კონტინენტსა და კუნძულ სახალინს შორის. ნეველსკოის სრუტის, ამურის ლიმანისა და სახალინის ყურის მეშვეობით აერთებს ოხოტისა და იაპონიის ზღვებს. სიგრძე 663 კმ, სიგანე 40 კმ-დან (ჩრდილოეთში) 324 კმ-მდე (სამხრეთში), ნეველსკოის სრუტეში 7,3 კმ-მდე. უმცირესი სიღრმე ფარვატერში 8,0 მეტრი. მატერიკისა და კუნძულის სანაპიროები სამხრეთში მთიანია, ჩრდილოეთში დაბალი, უდიდესი ნაწილი მოვაკებული. ზამთარში იყინება. მოქცევები სამხრეთში ნახევარდღეღამური და შერეულია, სიმაღლეში 2,7 მ-მდე, ამურის ლიმანში — არაწესიერი ნახევარდღეღამური, 2,0 მ-ზე მაღალი. მნიშვნელოვანი პორტებია: ვანინო, ალექსანდროვსკ-სახალინსკი, ნეველსკი, ხოლმსკი (რუსეთი). ↑ ТАТАРСКИЙ ПРОЛИВ // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М., 2016. — стр. 686.
თამაზ თხელიძე

თამაზ თხელიძე (დ. 13 ივნისი, 1953, სოფელი თამარაშენი, ქარელის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი. დაამთავრა ცხინვალის ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი და საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი). თამაზ თხელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თამაზ თხელიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
კარლ ბოში

კარლ ბოში (გერმ. Carl Bosch; დ. 27 აგვისტო, 1874 — გ. 26 აპრილი, 1940) — გერმანელი ქიმიკოსი და ინჟინერი. 1931 წელს ფრიდრიხ ბერგიუსთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. არის გერმანიის ქიმიური და ფარმაცევტული კონგლომერატის „IG Farben“-ის დამფუძნებელი. 1931: ნობელის პრემია ქიმიაში 1919: ლიბიხის მედალი 1924: Werner von Siemens Ring 1932 ვილჰელმ ექსნერის მედალი ბიუნზენის მედალი კარლ ლუგის მემორიალური მედალი ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a> ↑ 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 6.0 6.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #11866204X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ https://ncbg.unc.edu/2019/11/05/francis-stuart-chapman/ ↑ The Nobel Prize in Chemistry 1931 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.wilhelmexner.org/en/medalists/ ↑ ეროვნულ გამომგონებელთა დიდების დარბაზი — 1973. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1366018"></a> ↑ https://en.gdch.de/gdch/prizes-and-awards/gdch-awards/liebig-commemorative-medal.html ↑ Carl Bosch - Biographical. Nobel Media AB. ციტირების თარიღი: 2013-12-15. ↑ Hager, Thomas (2006) The Demon under the Microscope. New York: Harmony Books, გვ. 74. ISBN 978-1-4000-8214-8.
თხინალა (მრავალმნიშვნელოვანი)

თხინალა შეიძლება აღნიშნავდეს: თხინალა — სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში; თხინალა — ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი სახელწოდება.
დიმიტრი იანკოვსკი

დიმიტრი იანკოვსკი (დ. 21 აპრილი, 1937, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პედაგოგი. 1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. დიმიტრი იანკოვსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დიმიტრი იანკოვსკი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი