laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
უოლტერ ბრედფორდ კენონი

უოლტერ ბრედფორდ კენონი (ინგლ. Walter Bradford Cannon; დ. 19 ოქტომბერი, 1871 – 1 ოქტომბერი, 1945) — ამერიკელი ფიზიოლოგი, პროფესორი. ის იყო ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის ფიზიოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. ამერიკის მეცნიერებათა ნაციონალური აკადემიის წევრი. 1920-იან წლებში კენონმა შეიმუშავა ჰომეოსტაზის თეორია. მან დაასაბუთა, რომ ფიზიოლოგიური წონასწორობა ორგანიზმში თვითრეგულაციის შედეგია, ანუ ორგანიზმი ეგუება ცვალებად გარემოპირობებს და თავად უზრუნველყოფს შინაგანი მდგომარეობის მდგრადობას. ჰომეოსტაზის პრინციპმა მოახერხა გავრცელებულიყო არა მხოლოდ ფიზიოლოგიასა და ფსიქოლოგიაში, არამედ სხვა მრავალ მეცნიერებაში, მათ შორის კიბერნეტიკასა და სოციოლოგიაში. ბიბლიოვიკი 6th APS President დაარქივებული 2012-04-29 საიტზე Wayback Machine. at the American Physiological Society Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945 - biography at Harvard Square Library Chapter 9 დაარქივებული 2006-05-12 საიტზე Wayback Machine. of Explorers of the Body, by Steven Lehrer (contains information about X ray experiments) The Walter Bradford Cannon papers can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. Walter Bradford Cannon, Homeostasis (1932) ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 Who Named It? <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q66683"></a> ↑ 4.0 4.1 Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a> ↑ Кеннон Уолтер Брэдфорд // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ geni.com — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2621214"></a> ↑ Roberts S. Marian Cannon Schlesinger, Author and Eyewitness to History, Dies at 105 — The New York Times, 2017. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q9684"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20979370"></a> ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 62. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ https://aap-online.org/kober/ ↑ Liste des docteurs honoris causa de l'Université de Paris de 1918 à 1933 inclus — 1934. — Vol. 9, გამ. 1. — P. 90–95. — ISSN 0041-9176 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105750302"></a> ↑ https://journals.openedition.org/framespa/515?lang=en#tocto2n11
ენრიკე გრანადოსი

პანტალეონ ენრიკე ხოაკინ გრანადოს კამპინია, უფრო მეტად ცნობილი როგორც ენრიკე გრანადოსი (დ. 27 ივლისი, 1867 – 24 მარტი, 1916) — ესპანელი კომპოზიტორი და პიანისტი. მადრიდის კონსერვატორიაში იყო ფელიპე პედრელის მოწაფე. არის 7 ოპერის, სიმფონისაა და კამერულ-ინსტრუმენტული ნაწარმოებების ავტორი. ცნობილია მისი საფორტეპიანო ნაწარმოები „გოიესკები“, „ესპანური ცეკვები“ და „მარია დელ კარმენი“. ბიბლიოვიკი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ენრიკე გრანადოსი ბიოგრაფია და სურათები დაარქივებული 2008-10-12 საიტზე Wayback Machine. www.kreusch-sheet-music.net – Free Scores by Granados Personal papers of Enric Granados in the Biblioteca de Catalunya ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 5.0 5.1 Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582"></a> ↑ 6.0 6.1 Archivio Storico Ricordi — 1808. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644"></a> ↑ 7.0 7.1 Гранадос Энрике // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
ოტო ზელცი

ოტო ზელცი (გერმ. Otto Selz; დ. 14 თებერვალი, 1881 – გ. 27 აგვისტო, 1943) — გერმანელი ფსიქოლოგი. დაამთავრა მიუნხენის უნივერსიტეტი. ზელცი ვიუცბურგის სკოლის ფუძემდებელთან, ოსვალდ კიულპესთან ერთად მუშაობდა ბონის უნივერსისტეტში. 1923 წლიდან ხელმძღვანელობდა მანჰეიმის ფსიქოლოგიისა და პედაგოგიკის ინსტიტუტს. იყო ჟურნალების „Archiv fur die gesamte Psychologie” და „Psychotechnische Zeitschrift” რედაქტორი. 1933 წელს ებრაული წარმოშობის გამო გაათავისუფლეს სამსახურიდან. 1939 წლიდან ემიგრაციაში იყო ნიდერალნდებში. 1943 წელს ამსტერდამში დააპატიმრეს და გადაყვანილი იქნა აუშვიცის საკონცენტრაციო ბანაკში, სადაც რამდენიმე თვეში მოკლეს. ბიბლიოვიკი ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ https://digi.bib.uni-mannheim.de/index.php?id=25 ↑ https://www.dgps.de/die-dgps/preise-und-ehrungen/wilhelm-wundt-medaille/
ჯონ ლინდლი

ჯონ ლინდლი (ინგლ. John Lindley; დ. 5 თებერვალი, 1799, კატონი — გ. 1 ნოემბერი, 1865, ტარნემ-გრინი) — ინგლისელი ბოტანიკოსი. ახალგაზრობიდან სწავლობდა ბოტანიკას; 1829–1860 წლებში იყო ლონდონის უნივერსიტეტის ბოტანიკის პროფესორი. ამას გარდა, 40 წლის განმავლობაში მუშაობდა ლონდონის მებაღეობის საზოგადოების მდივნად. სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო ვარდების შესახებ მონოგრაფიის გამოქვეყნებით („Rosarum Monographia“, 1820), მომდევნო წელს დაიწყო „Collecta Botanica“-ის დაბეჭვდა (I–VIII). ლინდლის ეკუთვნის ნაშრომები: „Digitalium Monographia“ (ლონდონი, 1821), „Synopsis of the British Flora“ (1829), „An introduction to the natural system of Botany“ (1839, 3 გამოც.), „Natural System of Botany“ (ლონდონი, 1835) — ამ უკანასკნელში გადმოსცა მცენარეთა სამეფოს მისეული სისტემა. სხვა მრავალრიცხოვან ნაშრომთა შორის აღსანიშნავია: „First principles of Botany“; შემდგომში ეს ნაშრომი (1852 წელს გამოიცა მე-7 გამოცემა) გამოვიდა სათაურით: „Elements of Botany“, „The genera and species of orchidaceous plants“ (ლონდონი, 1830–1840), „The fossil Flora of Great-Britain“ (ლონდონი, 1831–1837), „Nixus plantarum“ (ლონდონი, 1833); „Flora medica“ (1838), „Sertum orchidaceum“ (1838), „The theory of horticulture“ (1840), „Pomologia Britannica“ (1841), „The vegetable kingdom“ (ლონდონი, 1846), „The flower garden“ (ლონდონი, 1851–1853) და სხვ. მის პატივსაცემად ვარდისებრთა ოჯახის ერთ-ერთ გვარს Lindleya უწოდეს. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Lundy D. R. The Peerage <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a> ↑ 4.0 4.1 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #117026018 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ https://www.biodiversitylibrary.org/page/238703 ↑ https://www.biodiversitylibrary.org/page/238937 ↑ https://histsciart.com/2020/12/25/artists-in-edwardss-botanical-register/ ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 Kindred Britain <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a> ↑ Линдлей, Джон // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. т. XVIIa. — СПб., 1896. — стр. 703.
იაკობ ალფეს მონასტერი

იაკობ ალფეს მონასტერი — ქართველთა მონასტერი იერუსალიმში. მდებარეობს ბერძენთა საპატრიარქოს მახლობლად, აღდგომის ეკლესიის გვერდით. გადმოცემის მიხედვით, ის აგებულია წმინდა მოციქულის წამებით აღსრულების ადგილას. ტიმოთე გაბაშვილის მიხედვით: „ქ. იაკობ ალფეს მონასტერი, გიორგი კურაპალატის მეფისაგან აღშენებული ყოფილა“. ტიმოთეს „მიმოსლვის“ ხელნაწერში არის შედარებით ვრცელი ინფორმაცია: „იაკობ მოციქულის ალფეს საფლავი აღუშენებია გიორგი მეფეს ქართველთასა, აწ რომ სომეხთ უჭირავს. იტყვიან, ზარაფხანა მეფეთა ჩვენთა იმ მონასტერში ყოფილა“. იგი უნდა აეშენებინათ 1072 წლამდე, გიორგი II-ის უფლისწულობის პერიოდში. იაკობ ალფეს მონასტრის შენარჩუნებისათვის ქართველების ბრძოლის ერთადერთი და უკანასკნელი მომენტი აისახა ჯვრის მონასტრის ხელნაწერში, რომელიც 1514 წლით თარიღდება. ჯვარისმამა ბეენა ჩოლოყაშვილმა სომხებს ბრძოლა გაუმართა მონასტრის გამო. „აქა მე და სომეხნი დავისარჩლენით იაკობ წმიდისა საყდარზედა“ — წერს ბეენა, მაგრამ ქართველებმა მონასტერი დიდხანს ვერ შეინარჩუნეს. 1517 წელს სულთანმა სელიმ I-მა მონასტერი იერუსალიმის პატრიარქის სოფრონიუსის მეურვეობას დაუქვემდებარა. სავარაუდოა, რომ ვერც ბერძნებმა შესძლეს იაკობ ალფეს მონასტრის ვალებიდან განთავისუფლება, რის გამოც ქართველები იძულებული გახდნენ ის სომხებისთვის მიექირავებინათ. ხელშეკრულების გაფორმებას ესწრებოდა პატრიარქი გერმანი, მაშასადამე, იაკობ ალფეს მონასტერი სომხების ხელში გადავიდა 1534–79 წლებში. დაახლოებით 1610 წელს სომხებმა იაკობის მონასტერში სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დროს იპოვეს დიდძალი განძი. ჩანს, მართალი იყო ტიმოთე გაბაშვილი, როცა წერდა, რომ იაკობ ალფეს მონასტერში საქართველოს მეფეთა ზარაფხანა იყო. ტიმოთე გაბაშვილი, მიმოსლვა, ე. მეტრეველის გამოც., თბ., 1956. ე. მამისთვალიშვილი, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 158. მარი ნ., იერუსალიმის ბერძნული საპატრიარქო წიგნსაცავის ქართული ხელნაწერების მოკლე აღწერილობა, ე. მეტრეველის გამოც., თბ., 1955; ჯეჯელავა ლ., წმ. იაკობის ქართული მონასტერი იერუსალიმში, წგ.: ამიერკავკასიის ისტორიის პრობლემები, თბ., 1991.
ჰერსტმანის სინდრომი

ჰერსტმანის სინდრომი — სინდრომი რომელიც გამოიხატება თითების აგნოზიით, სივრცითი დეზორიენტირებით, აკალკულიით, აგრაფიით და ხანდახან აპრაქსიით, დისლექსიით და ჰომონიმიური ჰემიანოფსიით. დაავადება ვითარდება დომინანტური ნახევარსფეროს თხემის ნაწილის დაზიანების. სახელი დაერქვა ამერიკაში დაბადებული ებრაელი-ავსტრიელი ნევროლოგის, ჯოზეფ ჰერსტმანის გამო. ბიბლიოვიკი
ზღვისპირა ლურჯი ნარი

ზღვისპირა ლურჯი ნარი (ლათ. Eryngium maritimum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა ოჯახისა. ლეგა ფერისაა. ღერო სიმაღლეში 20–50 სმ-ია, თითქმის ძირიდანვე გაფარჩხულ-დატოტვილია. აქვს ტყავისებური ფოთლები, ნათლად გამოსახული ძარღვებით, კიდეებზე მსხვილეკლებიანი, მომრგვალოგულისებური ან თირკმლისებური. თავაკები დიდი ზომისაა, სფეროსებური. საბურველის ფოთოლაკები – 5, ფართორომბისებრი. თანაყვავილები სადგისისებურია, წვერზე 3 წვეტით. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივლის-სექტემბერში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, სამეგრელოსა და აჭარაში. იზრდება ზღვისპირა სილნარებზე. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 42.
ჩვეულებრივი კოფრჩხილა

ჩვეულებრივი კოფრჩხილა (ლათ. Falcaria vulgaris) — ორწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა ოჯახისა. სიმაღლეში 20-60 სმ-ია, ლეგა ფერის, შიშველი. აქვს სწორი, მომრგვალო, წვრილღარებიანი, შუა ნაწილიდან ან თითქმის ძირიდანვე გაფარჩხულად დატოტვილი ღერო. ფოთლები ტყავისებურია, გრძელყუნწიანი, ფირფიტა განკვეთილია სამად, კიდეზე ხორკლებიანი ან ბასრხერხკბილა. ქოლგა მრავალია, ტოტების კენწეროებზეა შეკრებილი თითქმის ფარისებურ საგველად. საბურვლისა და საბურველაკის ფოთოლაკები ხაზურ-ჯაგრისებურია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივლის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე და შუა აზიაში. გვხვდება სამხრეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში. იზრდება ველებზე, ღია, მშრალ, ქვიან ფერდობებზე, ზოგჯერ გვხვდება ნათესებში, როგორც სარეველა. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 702. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 44.
მოუხრელი ადამიანის სინდრომი

მოუხრელი ადამიანის სინდრომი — სინდრომი რომელიც ძირითადად ახალგაზრდა მამაკაცებში იქნა შემჩნეული. საწყის ეტაპებზე ხასიათდება ხერხემლის კუნთების ინტერმისიული, მტკივნეული სპაზმებით. ამის შემდეგ ჩონჩხის კუნთები მუდმივად ამაღლებულ ტონუსს იძენს, რასაც მოძრაობებით გამოწვეული სპაზმები მოჰყვება. ბიბლიოვიკი
მარსელ მარეშალი

მარსელ მარეშალი (დ. 25 დეკემბერი, 1937 – გ. 11 ივნისი, 2020) — ფრანგი რეჟისორი, დრამატურგი მსახიობი და მწერალი. 1958 წელს მარეშალმა დააფუძნა მოყვარულთა დასი „Les Comédiens du Cothurne“. 1961 წელს მოყვარულთა ეს ჯგუფი გოლდონისა და რეზანტის ნაწარმოებების წარმოდგენით იქცა პროფესიონალურ დასად. 1972 წელს მისმა დასმა „ნაციონალური დრამატული ცენტრის“ სტატუსი მიიღო. 1995 წელს გახდა პარიზის Rond-Point-ის თეატრის ხელმძღვანელი გახდა. ბიბლიოვიკი
შუპყა

შუპყა (ლათ. Heracleum asperum) — ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა ოჯახისა. სიმაღლეში 100–150 სმ-ია. ღეროს ღრმა ღარები ჩასდევს, ჩვეულებრივ, სქლად არის მოფენილი ხორკლიანი ბეწვით. აქვს სამფოთოლაკიანი ან ფრთართული ფოთლები, სეგმენტები კვერცხისებური ან მოგრძო-კვერცხისებურია. ქოლგები დიდი ზომისაა, მრავალსხივიანი, ხორკლიანი ბეწვით შებუსული. ყვავილები თეთრია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მარტ-სექტემბერში. კავკასიის ენდემური მცენარეა. საქართველოში გვხვდება შიდა ქართლში, მთიულეთში, ფშავში, ხევსურეთსა და კახეთში. იზრდება ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყელში — მაღალ ბალახეულობაში, ტყისპირა ადგილებში, ველობებსა და სუბალპურ მდელოებზე. ↑ მაყაშვილი ა., შუპყა // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1961. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 44.
ქართველთა აჯანყება ტექსელზე

ქართველთა აჯანყება ტექსელზე (ნიდერლ. Opstand der Georgiërs) — ვერმახტის 822-ე ქართული ბატალიონის შეიარაღებული აჯანყება ნაცისტური გერმანიის მიერ ოკუპირებულ კუნძულ ტექსელზე (ნიდერლანდები) 1945 წლის 4 აპრილიდან 20 მაისამდე. ტექსელის აჯანყება ქრონოლოგიურად იყო მეორე მსოფლიო ომის ევროპული ფრონტის ბოლო ეპიზოდი და ამიტომ ხშირად ევროპის უკანასკნელ ბრძოლადაც მოიხსენიებენ. ვერმახტის 822-ე ქართული ბატალიონი, რომელიც თამარ მეფის სახელს ატარებდა, 1943 წლის ივნისში პოლონეთში ჩამოყალიბდა ტყვედ ჩავარდნილი და „ქართული ლეგიონის“ რიგებში მიღებული ქართველი ეროვნების საბჭოთა ჯარისკაცებისაგან. 1945 წლის თებერვლისთვის, როდესაც გერმანულმა სარდლობამ ბატალიონი ტექსელზე განათავსა, იგი 800-მდე ქართველსა და 400-მდე გერმანელს, ძირითადად ოფიცრებს, ითვლიდა. ქართველი ჯარისკაცების აჯანყება, რომელთაც შალვა ლოლაძე ხელმძღვანელობდა, 1945 წლის 5 აპრილის ღამეს დაიწყო მათი თავდასხმით გერმანელ ოფიცრებზე. მალე თითქმის მთელი კუნძული ამბოხებულების ხელში აღმოჩნდა, მაგრამ მოკავშირეთა დესანტის გადასხმა დაგვიანდა. გერმანელთა დამატებითმა ძალებმა აჯანყება ჩაახშეს. მძიმე ბრძოლებში 800 გერმანელი, 565 ქართველი და 117 ადგილობრივი მცხოვრები დაიღუპა. ტექსელის აჯანყების ქართველ მონაწილეთაგან დღეისათვის თითქმის აღარავინაა ცოცხალი. აჯანყების ერთ-ერთი ორგანიზატორი — ევგენი არტემიძე ომის დაწყებიდან ზუსტად 69 წლის თავზე, 2010 წლის 22 ივნისს, 90 წლისა გარდაიცვალა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ქართველთა აჯანყება ტექსელზე“ ვიკისაწყობში. ქართველთა აჯანყება დაარქივებული 2011-07-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური), (ნიდერლანდური ენა), (გერმანული) Christoph Gunkel: Blutbad im Dünenparadies, გამოქვეყნდა 18 მაისს, 2010. Dick van Reeuwijk: Sondermeldung Texel: Aufstand d. Georgier, Het Open Boek Den Burg/Texel 1984, ISBN 90-70202-09-3
მანტეგაცის დიყი

მანტეგაცის დიყი (ლათ. Heracleum mantegazzianum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა ოჯახისა. სიმაღლეში 300 სმ-მდეა. აქვს ღრმაღარებიან-წიბოებიანია, გაბნეულად შებუსული ღერო. შიშველი ან ქვედა მხარეზე გაფანტულად შებუსული ფოთლები. სეგმენტები მოხაზულობით მოგრძოკვერცხისებრია, ღრმადა არის ფრთისებურად დაყოფილი სამკუთხა-ლანცეტა ნაკვთებად. ქოლგები ძალიან დიდი ზომისა და მრავალსხივიანია (50-ზე მეტი). საბურვლის ფოთოლაკები მრავალია, ხაზურსადგისისებრი. ყვავილები თეთრია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივლის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიაში, ახლო აღმოსავლეთსა და ცენტრალურ აზიაში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, სვანეთსა და სამეგრელოში. იზრდება მთის შუა და სუბალპურ სარტყლებში — ტყისპირა ადგილებში, ველობებზე, მდინარეთა სანაპიროზე და მაღალბალახეულობაში. ↑ გაგნიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 592. ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 46.
იდა მანდენოვა

იდა პანოს ასული მანდენოვა (დ. 26 ივნისი, 1909, ტფილისი — გ. 4 სექტემბერი, 1995, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა ბოტანიკოსი. საშუალო და უმაღლესი განათლება თბილისში მიიღო. 1939 წელს დაამთავრა სუბტროპიკული კულტურების საკავშირო ინსტიტუტი. შემდეგ მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის მცენარეთა სისტემატიზაციისა და გეოგრაფიის განყოფილებაში უმცროს მეცნიერ მუშაკად, შემდეგ — უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1944 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „კავკასიის ლილია“, 1960 წელს — სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ქოლგოსანთა ოჯახი“. რამდენიმე ათეული შრომის ავტორია. მისი შრომები შესულია „საქართველოს ფლორის“ რვატომეულში, „სსრ კავშირის ფლორის“ 30-ტომიან გამოცემაში. მონაწილეობა მიიღო „საქართველოს ფლორის“ მეორე გამოცემის მომზადებაში. ↑ 1.0 1.1 http://legacy.tropicos.org/Person/7031 ↑ 2.0 2.1 მცენარეთა სახელების საერთაშორისო ინდექსი — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q922063"></a> ↑ Harvard University Herbaria & Libraries Index of Botanists — Harvard University Herbaria and Libraries. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q59611233"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q51926077"></a> ↑ Bionomia — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q64446405"></a> ↑ იდა პანოს ასული მანდენოვა // „საქართველოს ქალი“ : ჟურნალი, თბ., დეკემბერი, 1992, № 12, გვ. 14.
ბორის კოზო-პოლიანსკი

ბორის მიხეილის ძე კოზო-პოლიანსკი (8 (20) იანვარი, 1890, აშხაბადი — გ. 21 აპრილი, 1957, ვორონეჟი) — რუსი საბჭოთა ბოტანიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1932). მოსკოვის უნივერსიტეტის დასრულების (1914) შემდეგ მუშაობდა ვორონეჟის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, 1918 წლიდან — ვორონეჟის უნივერსიტეტში (1920 წლიდან პროფესორი). იყო უნივერსიტეტის ბოტანიკური ბაღის ორგანიზატორი და დირექტორი (1937-დან). მისი ძირითადი შრომები ეძღვნება უმაღლეს მცენარეთა ფილოგენეტიკურ სისტემატიკასა და მორფოლოგიას, ევოლუციას. კვლევები სისტემატიკის შესახებ ეფუძნება მთელი მცენარეთა სამყაროს ანალიზს. განავითარა ყვავილის წარმოშობის ეუანტური თეორია (ყლორტიდან სახეშეცვლილი ფოთლის სახით) და მასზე დაყრდნობით შეიმუშავა ფარულთესლოვანთა (ყვავილოვანთა) ორიგინალური სისტემა. განსაკუთრებული ყურადღება მიაპყრო ქოლგოსანთა ოჯახის ფილოგენიის კვლევას და შუა რუსეთის მაღლობის ცარცული ფლორის რელიქტების შესწავლას. ევოლუციის თეორიის საკითხებით დაკავების შემდეგ დარვინიზმის დამცველად და ნომოგენეზის სწავლების წინააღმდეგ გამოდიოდა. ერთ-ერთმა პირველმა გაუწია პროპაგანდა სიმბიოგენეზის თეორიას, იკვლევდა მცენარეებში ბიოგენეტიკური კანონის გამოვლინებებს, ევოლუციის ტემპების უთანაბრობას (ე.ი. ნიშან-თვისებათა ჰეტეროქრონიის კანონს). ავტორია რიგი შრომებისა ბოტანიკის ისტორიის შესახებ. დაჯილდოებულია ორი ლენინის ორდენით. ↑ 1.0 1.1 1.2 Козо-Полянский Борис Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Сытин А. К., Сластунов Д. Д. В.Л. Комаров и авторы «Флоры СССР», Vladimir Komarov and the authors of “Flora of the USSR” // Историко-биологические исследования — 2021. — Т. 13, вып. 1. — С. 24–71. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2021-11002 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q129756759"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126725109"></a> ↑ Сытин А. К. Козо-Полянский, Борис Михайлович // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М., 2009. — стр. 427.
პოლ დიუკა

პოლ დიუკა (ფრანგ. Paul Abraham Dukas; დ. 1 ოქტომბერი, 1865 – 17 მაისი, 1935) — ფრანგი კომპოზიტორი, კრიტიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. იგი ძალზე თვითკრიტიკული იყო და გაანადგურა თავისი არაერთი კომპოზიცია. მისი მოწაფე იყო ოლივიე მესიანი. მისი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია: სიმფონიური სკერცო „ჯადოქრის მოწაფე“ (1897), ოპერა „არიანა და ლურჯწვერა“ (1907) და ქორეოგრაფიული პოემა „პერი“ (1912). ბიბილიოვიკი ↑ 1.0 1.1 1.2 Bauer P. Deux siècles d'histoire au Père Lachaise — Versailles: 2006. — P. 299. — ISBN 978-2-914611-48-0 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13413524"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q621"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13413419"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 Léonore database — ministère de la Culture. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602"></a> ↑ 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 5.0 5.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 6.0 6.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 7.0 7.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 8.0 8.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 9.0 9.1 Musicalics <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63484499"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 Archivio Storico Ricordi — 1808. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3621644"></a> ↑ 12.0 12.1 12.2 Дюка Поль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ Beauvis C., Langlade V. d. Le columbarium du Père-Lachaise — 1992. — გვ. 54. — ISBN 978-2-86514-022-0 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14814194"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14814234"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14814164"></a>
ტიკოზური აშლილობა

ტიკოზური აშლილობა — მენტალური დარღვევა, სინდრომი. გამოიხატება ტიკის ნებისმიერი ფორმის გამოხატული გამოვლინებით. ტიკოზური აშლილობა მამაკაცებში უფრო ხშირია ვიდრე ქალებში. ბიბლიოვიკი