ბანგლადეშის დემოგრაფია

ბანგლადეში მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მსოფლიოში მერვე ადგილზეა. ბანგლადეშში მსოფლიოს მოსახლეობის 2.2% ცხოვრობს. 2021 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობა 169 356 251 ადამიანს შეადგენს. 1947 წლამდე ბანგლადეში აღმოსავლეთ ბენგალის სახელით იყო ცნობილი, ხოლო 1947-1971 წლებში აღმოსავლეთი პაკისტანი ერქვა. ქვეყანა ეთნიკურად ერთგვაროვანია და მისი სახელწოდება ბენგალელთა ეთნოლინგვისტური ჯგუფიდან მომდინარეობს, რომელიც ქვეყნის მოსახლეობის 98%-ს შეადგენს. ჩიტაგონგის მთიან რაიონში, სილჰეტის, მაიმანსინგჰის, ბარისალისა და ჩრდილოეთ ბენგალის რეგიონებში სხვადასხვა ტომის წარმომადგენლები ცხოვრობენ. რეგიონის მასშტაბით ბენგალურის სხვადასხვა დიალექტზე მეტყველებენ. ჩიტაგონგსა და სილჰეტში მოსაუბრეთა დიალექტი საკმაოდ განსხვავებულაი. ბანგლადეშის მოსახლეობის 91.04% მუსლიმია. უდიდეს რელიგიურ უმცირესობას ინდუისტები წარმოადგენენ (7.95%). მოსახლეობის 0.61% ბუდისტა, 0.3% ― ქრისტიანია, ხოლო 0.12%-ს სხვა აღმსარებლობის მიმდევრები შეადგენენ. ბანგლადეში მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული სახელმწიფოა. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ერთ ქალზე შობადობის საშუალო მაჩვენებელი დაახლოებით 2/3-ით შემცირდა. ამჟამად ერთ ქალზე შობადობის საშუალო მაჩვენებელი 2-ის ტოლია. შობადობის აღნიშნული დონის შენარჩუნების შემთხვევაში მიგრაციის გარეშე ბანგლადეშის მოსახლეობა იმ დონეს მიაღწევს, როცა რაოდენობა არც მოიმატებს და არც დაიკლებს. 2021 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობა 169 356 251 ადამიანს შეადგენს და მსოფლიოში მერვე ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. მოსალხეობა სქესისა და ასაკობრივი ჯგუფების მიხედვით, 2011 წლის აღწერის მიხედვით: მოსახლეობა სქესისა და ასაკობრივი ჯგუფები 2020 წლის აღწერის მიხედვით. ქვემოთ მოცემულ ცხრილში სხვადასხვა წყაროს მიერ განსაზღვრული რაოდენობებია მოცემული: მსოფლიოს ბანკის მონაცემებით ბანგლადეშის მოსახლეობა 1990 წლიდან 2008 წლამდე 44 მილიონით გაიზარდა, რაც 38%-იანი ზრდის მაჩვენებელია. შედარებისთვის, ინდოეთისთვის აღნიშნული მაჩვენებელი 34%-ს, ხოლო პაკისტანისთვის 54%-ს უდრიდა. 2007-2008 წლებში საშუალო წლიური ზრდის მაჩვენებელი 1.4%-ს უდრიდა (შედარებისთვის, ინდოეთისთვის აღნიშნული მაჩვენებელი 1.35% იყო, პაკისტანისთვის ― 2.2%, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკისთვის ― 2.9%, ტანზანიისთვის ― 2.9%, სირიისთვის ― 3.5%, იემენისთვის ― 4%. მსოფლიო ბანკის მონაცემებით, 1990-2008 წლებში მსოფლიო მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი 27%-ს უდრიდა. 1960-1970-იან წლებში ბანგლადეში მოსახლეობის ზრდის მაღალი ტემპით გამოირჩეოდა. შემდეგში ერთ ქალზე შობადობის მაჩვენებელი ნელ-ნელა შემცირდა. სამი ათწლეულის მანძილზე აღნიშნული მაჩვენებელი თითქმის 7-დან 0.74-მდე შემცირდა. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 2020 წლის მონაცემებით ბანგლადეშის მოსახელობა 164 689 383 ადამიანს შეადგენს. ქვეყნის ფართობი 130 170 კმ²-ია. დიდ ქვეყნებს შორის ბანგლადეშს მოსახლეობის სიმჭიდროვის უმაღლესი მაჩვენებელი აქვს. 2018 წლის მონაცემებით ბანგლადეშში სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა 72.7 წელია: მამაკაცებისთვის 71.1 წელი, ხოლო ქალებისთვის 74.4 წელი. წყარო:UN World Population Prospects ქვეყნის მოსახლეობის უმრავლესობა (დაახლოებით 98%) ბენგალელთა ეთნოლინგვისტურ ჯგუფს მიეკუთვნება. აღნიშნული ჯგუფი მეზობელი ინდოეთის დასავლეთ ბენგალის პროვინციაშიც ცხოვრობს. ეთნიკურ უმცირესობებს მიეკუთვნებიან: მანიპურები, ტრიპურას, მარმას, ხასის ეთნოსის წარმომადგენლები და სხვ. ეთნიკურ უმცირესობას წარმოადგენენ ბიჰარები, რომლებიც ურდუზე მოსაუბრე, არაბენგალელი ხალხია. ისინი ბიჰარის შტატიდან და ინდოეთის ჩრდილოეთ ტერიტორიებიდან 1947 წელს ბრიტანეთის ინდოეთის დაყოფის შემდეგ ემიგრირდნენ. ისინი დაკისა და რანგპურის ირგვლივ არიან კონცენტრირებული და მათი რაოდენობა დაახლოებით 300 000-ს უდრის. ბიჰარელებმა ბანგლადეშის მოქალაქეობა და ხმის მიცემის უფლება 2008 წელს მიიღეს. ბანგლადეშის ოფიციალურ ენა ბენგალურია. სხვა ენებს შორის აღსანიშნავია ბენგალურის დიალექტები: ჩიტაგონგური, სილჰეტი, ჩაკმა, როჰინგია, ტანანგია და რანგპური. ბანგლადეშში ასევე საუბროობენ ინდოარიულ ენებზეც: ასამურ ენაზე, ბიშნუპრია-მანიპურიზე და ბიჰარულ ენებზე. მოსახლეობის ნაწილი საუბრობს ტიბერო-ბირმულ ენებზეც. ბანგლადეშის მთავარი რელიგიური ჯგუფები (1951–2022) 2022 წლის აღწერის მიხედვით ბანგლადეშის მოსახლეობა 165 158 616 ადამიანს შეადგენს. ბანგლადეშის სახელმწიფო რელიგია ისლამია. 2022 წლის აღწერის მიხედვით ბანგლადეშის 150 მილიონი ადამიანი მუსლიმია, რაც მოსახლეობის 91.04%-ს შეადგენს. ბანგლადეშელთა უმრავლესობა სუნიტია და ფიყჰის ჰანაფის სკოლის მიმდევარია. რელიგია ბანგლადეშელთა იდენტობის ნაწილია. მართალია ბანგლადეშში მუსლიმი მოსახლეობა ჭარბობს, მაგრამ იგი დე-ფაქტო სეკულარული სახელმწიფოა. გარდა სუნიტებისა, ბანგლადეშში ისლამის სხვა მიმდევრებს მიეკუთვნებიან: შიიტები, ყურანისტები, აჰმადიები, მაჰდავიები და სხვ. ↑ World Population Prospects. United Nations. ციტირების თარიღი: 15 July 2017 ↑ Census 2022: Bangladesh population now 165 million (27 July 2022). ↑ Najma Rizvi (16 June 2018). „Healthy Change“. Dandc.eu. ციტირების თარიღი: 29 October 2018. ↑ Vital Statistics. ↑ Bangladesh : Demographic and Health Survey 2014. ციტირების თარიღი: 22 June 2019 ↑ Demographic Yearbook – 2020. United Nations Statistics Division. ციტირების თარიღი: 2022-05-18 ↑ Background Note: Bangladesh. U.S. Department of State (August 2005). ↑ Country Profiles: Bangladesh. Population Reference Bureau. ციტირების თარიღი: 30 September 2021 ↑ World Development Indicators. World Bank. ციტირების თარიღი: 30 September 2021 ↑ CIA World Factbook 2021. CIA (20 July 2022). ↑ World Population Highlights: Key Findings From PRB's 2010 World Population Data Sheet. World Population Reference. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 სექტემბერი 2010. ციტირების თარიღი: 29 August 2010 ↑ CO2 Emissions from Fuel Combustion დაარქივებული 2009-10-12 საიტზე Wayback Machine. Population 1971–2008 (pdf დაარქივებული 6 January 2012 საიტზე Wayback Machine. pages 83–85) IEA (OECD/ World Bank) original population ref e.g. in IEA Key World Energy Statistics 2010 page 57 ↑ World Population Prostpects 2019. ციტირების თარიღი: 30 October 2011 ↑ The World Factbook: Bangladesh: People and Society. Central Intelligence Agency. ციტირების თარიღი: 17 September 2016 ↑ Bangladesh Population 2020 (Live). ციტირების თარიღი: 1 July 2020 ↑ „Bangladeshis' life expectancy now 71.6 years“. The Daily Star. BSS. 26 April 2017. ციტირების თარიღი: 26 April 2017. ↑ World Population Prospects. United Nations. ციტირების თარიღი: 15 July 2017 ↑ Socio-economic Problems of the Urdu Speaking Residents at Mohammadpur. Democracy Watch. ციტირების თარიღი: 12 April 2011 ↑ Persoob, Tasmia. The Forgotten Community: Camp Based Urdu Speaking People in Bangladesh. Jahangirnagar University. ციტირების თარიღი: 12 April 2011 ↑ South Asia ::Bangladesh. CIA The World Factbook (20 July 2022). ↑ 21.0 21.1 Bangladesh. ციტირების თარიღი: 23 June 2019 ↑ 22.0 22.1 22.2 22.3 22.4 Bangladesh- Population census 1991: Religious Composition 1901–1991 (2 August 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 აგვისტო 2016. ციტირების თარიღი: 12 ნოემბერი 2022. ↑ Bangladesh: at a glance. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 13 April 2016 ↑ Population & Housing Census 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 ივნისი 2016. ციტირების თარიღი: 13 April 2016 ↑ Census 2022: Bangladesh population now 165 million en (2022-07-27). ციტირების თარიღი: 2022-08-04 ↑ Census 2022: Bangladesh population now 165 million (27 July 2022). ↑ Bangladesh Bureau of Statistics. (2011)Population & Housing Census. Bangladesh Government. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 სექტემბერი 2017. ციტატა: „"Population By Religion (%) Muslim 90.39 Hindu 8.54 Buddhist 0.60 Christian 0.37 Others 0.14"“ ციტირების თარიღი: 17 April 2015 ↑ Data Archived 4 September 2011 at the Wayback Machine. Census – Bangladesh Bureau of Statistics ↑ Census 2022: Bangladesh population now 165 million (27 July 2022). ↑ Bergman, David. (28 Mar 2016) Bangladesh court upholds Islam as religion of the state. Al Jazeera. ↑ Bangladesh dismisses case to drop Islam as state religion. Reuters (28 March 2016). ↑ Census 2022: Number of Muslims increased in country (27 July 2022). ციტირების თარიღი: 9 October 2022 ↑ Statistics Bangladesh 2006. Bangladesh Bureau of Statistics. ციტირების თარიღი: 2008-10-01