laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პრასკოვია სალტიკოვა

პრასკოვია ფიოდორის ასული სალტიკოვა (რუს. Прасковья Фёдоровна Салтыкова; დ. 12 ოქტომბერი, 1664 — გ. 13 ოქტომბერი, 1723, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი არისტოკრატი და რუსეთის ცარიცა 1684-1696 წლებში როგორც ივანე V-ის მეუღლე. იმპერატრიცა ანას დედა. 1698-1712 წლებში, რუსეთის სამეფო კარზე საკმაოდ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო. პრასკოვია სალტიკოვა დაიბადა 1664 წლის 12 ოქტომბერს რუსეთში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, ფიოდორ პეტრეს ძე სალტიკოვისა და მისი მეუღლის, ანა მიხეილის ასულ ტატიშჩევას ქალიშვილი. მისი ბავშვობის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. 1683 წელს, 19 წლის პრასკოვია ტრადიციულ ცერემონიალზე არჩეულ იქნა რუსეთის ცარის, ივანე V-ის საცოლედ. მათი ქორწილი 1684 წლის 9 იანვარს შედგა, რის შემდეგაც პრასკოვია რუსეთის ცარიცა გახდა. წყვილს სულ ხუთი ქალიშვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი ბავშვობაში გარდაიცვალა. 1696 წელს, ივანე V-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა ძმამ, პეტრე I-მა დაიკავა. პეტრე პრასკოვიას ყოველთვის დიდ პატივს სცემდა, რის გამოც მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იგი კვლავ დიდი ძალაუფლებით სარგებლობდა. აღსანიშნავია, რომ 1698-1712 წლებში იგი ცარიცას უფლებამოსილებებით სარგებლობდა, ასრულებდა მის მოვალეობებს და ხვდებოდა უცხოელ დელეგატებს. პრასკოვია მეტად განათლებული და გონიერი ქალი იყო, რის გამოც აცნობიერებდა ახალი რეფორმების აუცილებლობას და ამაში თავის მაზლს, პეტრეს მხარს უჭერდა. გარდა ამისა, იგი თავის ქალიშვილებს დასავლური ფასეულობებით ზრდიდა და შემდგომში გერმანელ მამაკაცებზეც დააქორწინა ისინი. ასევე პრასკოვიას სახელს მიეწერება რუსეთის სამეფო კარზე ტრადიციული სლავური სამოსის ჩანაცვლება თანამედროვე ევროპული მოდით. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მან სანქტ-პეტერბურგში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1723 წლის 13 ოქტომბერს, 59 წლის ასაკში. ამ ამბიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა პეტრე I-ც, რის გამოც ტახტი მისმა ცოლმა, ეკატერინე I-მა დაიკავა. იგი 1727 წელს გარდაიცვალა და იმპერატორი პეტრეს შვილიშვილი, პეტრე II გახდა, რომელიც მალევე, 1730 წელს დაიღუპა უშვილოდ. ასეთ პირობებში სრულიად რუსეთის იმპერატრიცა პრასკოვიას ასული, ანა ხდება, რომლის მმართველობაც ათ წელს გაგრძელდა. მარია (1689-1692), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; თეოდოსია (1690-1691), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ეკატერინა (1691-1733), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ კარლ ლეოპოლდს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი იმპერატორის, ივანე VI-ის დედა, ანა ლეოპოლდის ასული; ანა (1693-1740), რუსეთის იმპერატრიცა 1730-1740 წლებში. ცოლად გაჰყვა კურლანდიის ჰერცოგ ფრიდრიხ ვილჰელმს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; პრასკოვია (1694-1731), გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო; ეკატერინა ანა პრასკოვია Семевский М. И. Царица Прасковья. 1664—1723: Очерк из русской истории XVIII века. М., 1989. Первое издание — 1883. «Praskovia Fedorovna Saltykova-Tsaritsa». Consultado el 5 de abril de 2009.
სანა მარინი

სანა მარინი (დ.16 ნოემბერი, 1985, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინელი პოლიტიკოსი, ფინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, ფინეთის 46-ე პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 10 დეკემბრიდან. სანა მარინი დაიბადა 1985 წლის 16 ნოემბერს, ჰელსინკიში, ღარიბ ოჯახში. პირველი წლები მან ნაქირავებ ბინებში გაატარა. მისი მშობლების ოჯახი მალევე დაინგრა. მოგვიანებით სანას ბიოლოგიური დედა სხვა ქალთან შეუღლდა და მარინი ერთნაირსქესიანთან ოჯახში გაიზარდა. იმ დროს ფინეთში ამ საკითხზე საუბარი არ შეიძლებოდა და სანას საკუთარ ოჯახზე ღიად საუბარი არ შეეძლო. სანა ცხოვრობს ქმართან, მარკუს რაიკიონენთან ერთად. 2018 წლის 28 იანვარს მათ შეეძინათ ქალიშვილი ემა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-12-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://www.eduskunta.fi/FI/kansanedustajat/Sivut/1297.aspx ↑ Matson-Mäkelä, Kirsi. (2019-01-31) Kansanedustaja Sanna Marinille syntyi vauva. ციტირების თარიღი: 2019-12-03.
მენაძვია

მენაძვია (ლათ. Pinicola enucleator) — ფრინველი მთიულასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 20–25 სანტიმეტრი, მასა 40–65 გრამი, ფრთების შლილი 27–35 სანტიმეტრი. ნისკარტი მოკაუჭებული და გაბერილია, კუდი წაგრძელებული და ოდნავ ამოჭრილი, ფეხები მოკლე. მამალი შეფერილია ჟოლოსფერ-ვარდისფრად კვამლა-რუხი ბუნდოვანი ქერცლისებრი ნახატებით; დედალი ჟანგმიწოვან-მოყვითალოა. ხანდახან გამოსცემს ლამაზ ფლეიტისებურ ხმას. გავრცელებულია ევრაზიის ტაიგის ზონაში — სკანდინავიიდან კამჩატკასა და სახალინამდე, და ჩრდილოეთ ამერიკაში — ალასკიდან ლაბრადორამდე. მთებში აგრეთვე ბინადრობს ღვიისა და ქონდარა ფიჭვის რაყებში, სუბალპურ მრუდე ტყეებში. ზამთარში ფართოდ მომთაბარეობენ გუნდებად, ბუდობის ადგილებიდან სამხრეთით საკმაოდ შორს ინაცვლებენ. იკვებება წიწვოვანი და ფოთლოვანი მცენარეების თესლებით, კენკრით, კვირტებით, კოკრებით; იშვიათად ჭამს მწერებსაც. წყვილები იქმნება ზამთრის და საგაზაფხულო მომთაბარეობის დროს, გამრავლებას ზაფხულში იწყებენ. მასიურ ჯამისებრ ბუდეს ხის ტანთან აშენებენ, მიწიდან 1–4 მეტრზე; მასალად იყენებენ წვრილ ტოტებსა და ხმელ ბალახს. მიმნდობი ხასიათისა და საიამოვნო ხმის გამო პოპულარულია გალიის ფრინველთა მოყვარულებში. დედალი კვერცხები Коблик Е. А. ЩУР // Большая российская энциклопедия. т. 35. — М., 2017. — стр. 193. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 95, 134, 197.
აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები (2014)

აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები 2014 — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები აფხაზეთის დე ფაქტო რესპუბლიკაში. არჩევნების პირველი ტური გაიმართა 2014 წლის 24 აგვისტოს და მასში გამარჯვება მოიპოვა რაულ ხაჯიმბამ. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ოთხმა კანდიდატმა. 26 აგვისტოს ე.წ. „ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ“ გამოაქვეყნა არჩევნების შედეგები, რომლის მიხედვითაც პირველ ტურში გაიმარჯვა რაულ ხაჯიმბამ რომელმაც ხმათა 50,60% მოიპოვა. ↑ 1.0 1.1 Центризбирком подвел окончательные итоги по выборам президента РА. Apsnypress. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-27. ციტირების თარიღი: 3 იანვარი, 2020.
ანა ვან ეგმონტი

ანა ვან ეგმონტი (ნიდერლ. Anna van Egmont; დ. მარტი, 1533 — გ. 24 მარტი, 1558) — ნიდერლანდელი დიდგვაროვანი. ორანის პრინცესა 1551-1558 წლებში როგორც ვილემ ორანელის პირველი მეუღლე. ანა დაიბადა გრავში, ადგილობრივი დიდებულის, მაქსიმილიან ვან ეგმონტისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ დე ლანიოს ქალიშვილი. 1548 წელს, მამის უვაჟოდ გარდაცვალების შემდეგ იგი გახდა ბურენის, ეგმონტის, ლირდამისა და ლინგენის გრაფინია. 1551 წლის 6 ივლისს ცოლად გაჰყვა ორანის პრინც ვილემს, რომელთანაც ბედნიერ ქორწინებაში სამი შვილი გააჩინა: მარია (1553-1555), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ფილიპს ვილემი (1554-1618), ორანის პრინცი 1584-1618 წლებში, ცოლად შეირთო ელეონორ დე ბურბონი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; მარია (1556-1616), ცოლად გაჰყვა ჰოენლოჰ-ლანგენბურგის გრაფ ფილიპეს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია; ანა გარდაიცვალა 1558 წლის 24 მარტს ქალაქ ბრედაში, სრულიად მოულოდნელად, 25 წლის ასაკში. ამის შემდეგ ვილემი კიდევ სამჯერ დაქორწინდა და სამივე ცოლთან სულ ცამეტი შვილი შეეძინა. Olaf Mörke: Wilhelm von Oranien (1533–1584). Fürst und „Vater“ der Republik. Kohlhammer, Stuttgart 2007. P. L. Müller: Egmont, Maximilian von. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 584 f. (dort als Tochter erwähnt) Johan Brouwer: Philips Willem, de Spaanse Prins van Oranje. Meulenhoff, Amsterdam 1987
ლუიზ დე კოლინი

ლუიზ დე კოლინი (ფრანგ. Louise de Coligny; დ. 23 სექტემბერი, 1555, შატილონ-კოლინი, საფრანგეთი — გ. 9 ნოემბერი, 1620, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი არისტოკრატი. ორანის პრინცესა 1583-1584 წლებში როგორც ვილემ ორანელის მეოთხე ცოლი. ორანის პრინც ფრედერიკ ჰენდრიკის დედა. ლუიზი დაიბადა 1555 წლის 23 სექტემბერს საფრანგეთში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულისა და ადმირალის, გასპარ II დე კოლინისა და მისი პირველი ცოლის, შარლოტ დე ლავალის უფროსი ქალიშვილი. თექვსმეტი წლის ასაკში, 1571 წელს ლუიზი ცოლად შერთეს ასევე ჰუგენოტ დიდგვაროვან შარლ დე ტელინის. ქორწინებიდან ერთ წელიწადში, 1572 წლის 24 აგვისტოს, საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის მიერ ორგანიზებულ, წმინდა ბართლომეს ღამის სახელით ცნობილი ჰუგენოტების მასობრივი ხოცვისას კათოლიკეებმა მოკლეს როგორც მისი ახალგაზრდა მეუღლე, ასევე მამამისი, გასპარ დე კოლინი, რომელიც მათ მთავარ სამიზნეს წარმოადგენდა. ამ ღამის შემდეგ ლუიზი, ისევე როგორც ბევრი ფრანგი ჰუგენოტი შვეიცარიაში გაიქცა. 1583 წლის 24 აპრილს ლუიზ დე კოლინი დაქორწინდა ნიდერლანდელი პროტესტანტების მეთაურზე, პრინც ვილემ ორანელზე, რომლისთვისაც ეს მეოთხე ქორწინება იყო. აღსანიშნავია, რომ ლუიზს ამ ქორწინებით თხუთმეტი გერი ერგო, თუმცა ასევე ხანმოკლე ქორწინებისას, 1584 წლის იანვარში მან მოახერხა თავისი ერთადერთი შვილის — ფრედერიკ ჰენდრიკის გაჩენა, რომელიც შემდგომში ორანის პრინცი გახდა. 1584 წლის 10 ივლისს, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის მიერ მიგზავნილმა კათოლიკე მკვლელმა მოკლა ლუიზის მეორე ქმარიც, პრინცი ვილემ ორანელი, რომელიც ამ დროს 51 წლის იყო. ამის შემდეგ ტახტი ლუიზის გერმა დაიკავა, თავად კი მესამედ აღარ გათხოვილა. დაქვრივების შემდეგ ლუიზი ორანის სამეფო კარზე დარჩა, სადაც თავის ვაჟსა და ვილემის ექვს მცირეწლოვან ქალიშვილს ზრდიდა, რომლებიც მას მესამე ცოლის, შარლოტ დე ბურბონისგან დარჩა. აღსანიშნავია, რომ ლუიზი მთელი ცხოვრება ჰუგენოტობის ერთგული დარჩა. იგი პირადად შეხვდა ისეთ პოლიტიკურ ფიგურებს, როგორებიც არიან: ინგლისისა და ირლანდიის დედოფალი ელისაბედ I, საფრანგეთისა და ნავარის მეფე ანრი IV და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია მედიჩი. იგი ნიდერლანდებში 1620 წლამდე დარჩა, მანამ, სანამ თავის გერთან, პრინც მორისთან (იგი ვილემს მეორე ცოლის, ანა საქსონიელისგან ჰყავდა) კონფლიქტი არ დაიწყო, რომელმაც ლუიზი ნიდერლანდების მიწიდან სამუდამოდ გააძევა. შერცხვენილი და გაძევებული ლუიზი 1620 წელს მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა და პარიზში დასახლდა,სადაც ამავე წლის 9 ნოემბერს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა ფონტენბლოს სასახლეში. Couchman, Jane; Crabb, Ann (2005). Women's letters across Europe, 1400–1700: form and persuasion. Ashgate. ules Delaborde: Louise de Coligny. Princesse d'Orange. 2 Bände. Fischbacher, Paris 1890 (Nachdruck. 2 Bände in 1 Band. Slatkine Reprints, Genf 1970). Paul Marchegay, Léon Marlet: Correspondance de Louise de Coligny, princesse d'Orange (1555–1620). Picard u. a., Paris 1887. Pieter Lodewijk Muller: Luise de Colligny. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 19, Duncker & Humblot, Leipzig 1884, S. 625.
ფილიპს ვილემ ორანელი

ფილიპს ვილემ ორანელი (ნიდერლ. Filips Willem van Oranje; დ. 19 დეკემბერი, 1554 — გ. 20 თებერვალი, 1618) — ორან-ნასაუს დინასტიის წარმომადგენელი. ორანის პრინცი 1584-1618 წლებში. ვილემ ორანელისა და ანა ვან ეგმონტის უფროსი ვაჟი. ფილიპს ვილემი დაიბადა 1554 წლის 19 დეკემბერს ბიურენში, გელდერნის პროვინციაში, ნიდერლანდებში. იგი იყო ორანის პრინც ვილემ ორანელისა და მისი პირველი ცოლის, ანა ვან ეგმონტის მეორე შვილი და პირველი ვაჟი. 13 წლიდან იგი მამამ გერმანიაში გააგზავნა, სადაც განათლებას იღებდა ლუვენის უნივერსიტეტში. 1568 წელს ფილიპს ვილემი ესპანელებმა, მამამისის მოსისხლე მტრებმა შეიპყრეს და თავიანთ მეფეს, ფილიპე II-ს მიჰგვარეს ესპანეთში, როგორც მძევალი. აღსანიშნავია, რომ ფილიპე II მას კარგად ეპყრობოდა. ესპანეთში გატარებულმა წლებმა გარდამტეხი გავლენა იქონია ფილიპს ვილემზე და იგი თავისივე ნებით მოინათლა კათოლიკედ. ამის შემდეგ მას მამამისი აღარასოდეს უნახავს, დედამისი კი 1558 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ვილემ ორანელმა კიდევ სამი ცოლი შეირთო. ალკალა-დე-ენარესის უნივერსიტეტში ფილიპს ვილემმა კარგი განათლება მიიღო და მაღალ დონეზე დაეუფლა ესპანურ ენას. მიუხედავად იმისა, რომ 1584 წელს ფილიპე II-ის ბრძანებით მამამისი, ვილემ ორანელი მოკლეს და ორანის პრინცი უკვე ფილიპს ვილემი იყო, იგი ესპანეთში 1596 წლამდე დარჩა. ამ დროის განმავლობაში ტახტზე მის უფლებებს თავგამოდებით იცავდა მისი ერთადერთი ღვიძლი და, პრინცესა მარია, რომელსაც მათი ნახევარ-ძმა, მორიცი ედავებოდა. ვინაიდან ნიდერლანდებში რწმენის თავისუფლება მოქმედებდა ფილიპს ვილემს არ დასჭირვებია პროტესტანტობის მიღება, მაგრამ თავისი რელიგიის გამო ხალხში მაინც არაპოპულარული იყო. 1610 წელს იგი საზეიმოდ შევიდა ქალაქ ბრედაში. იგი თავის სასახლეში კათოლიკური წესებით ლოცულობდა და იცავდა პაპის მითითებებს, თუმცა ამით სულაც არ ცდილობდა პროტესტანტების გამოწვევას. 1613 წელს მან გააუქმა გენერალური შტატები და ჯარების მეთაურად თავისი ნახევარ-ძმა, იუსტინუსი დანიშნა, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე ერთგულად ემსახურებოდა მას. ესპანეთიდან ნიდერლანდებისაკენ მიმავალ გზაზე, 1606 წელს ფილიპს ვილემმა პარიზში, ფონტენბლოს სასახლეში ცოლად შეირთო ელეონორ დე ბურბონი, კონდეს პრინც ანრი I-ის ქალიშვილი და თავად საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის ღვიძლი ბიძაშვილი. მიუხედავად ხანგრძლივი და ბედნიერი ქორწინებისა, წყვილს შვილები არ ჰყოლია. ფილიპს ვილემი გარდაიცვალა 1618 წლის 20 თებერვალს ბრიუსელში, 63 წლის ასაკში, უშვილოდ. ამან საბოლოოდ მაინც მისცა საშუალება მის ნახევარ-ძმას, მორიცს რომ ორანის პრინცი გამხდარიყო, მაგრამ 1625 წელს ისიც უშვილოდ აღესრულა, რის გამოც ტახტზე მათი კიდევ ერთი ნახევარ-ძმა ავიდა. P.J. SCHIPPERUS, Philips Willem. De verloren zoon van Willem van Oranje, 2018, 494 p., ISBN 9789401910705 The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806, Jonathan I. Israel, Clarendon Press, Oxford, 1998 ISBN 0-19-820734-4. Pages 298–300.
იოჰან ვილემ ფრისო (ორანის პრინცი)

იოჰან ვილემ ფრისო ვან ორან-ნასაუ (ნიდერლ. Johan Willem Friso van Oranje-Nassau; დ. 14 აგვისტო, 1687, დესაუ, გერმანია — გ. 14 ივლისი, 1711, დორდრეხტი, ნიდერლანდები) — ორან-ნასაუსა და ნასაუ-დიეცის პრინცი, ფრიზიისა და გრონინგენის შტატჰალტერი 1702-1711 წლებში. იოჰან ვილემ ფრისო დაიბადა 1687 წლის 14 აგვისტოს დესაუში, ანჰალტის სამთავროში. იგი იყო ორან-დიეცის მთავარ ჰაინრიხ კაზიმირ II-ისა და მისი ცოლის, ჰენრიეტა ამალია ფონ ანჰალტ-დესაუს უფროსი ვაჟი. 1702 წელს, ორანის პრინც ვილემ III-ის გარდაცვალებით ვილემ ორანელის ლეგიტიმური მემკვიდრული ხაზი შეწყდა. ამგვარ ვითარებაში ორანის პრინცად იოჰან ვილემ ფრისო გამოცხადდა, ვინაიდან დედამისის დედა, ჰენრიეტა კათარინა ნასაუელი იყო ორანის პრინც ფრედერიკ ჰენდრიკის უფროსი ქალიშვილი და მაშასადამე მემკვიდრეც. ამრიგად, იოჰან ვილემ ფრისო ნიდერლანდების მმართველი გახდა, რაშიც მოიაზრებოდა ორან-ნასაუსა და ნასაუ-დიეცის პრინცობა, ფრიზიის, გრონინგენის, ჰოლანდიის, გელდერნის, ოვერიხლესის, ზელანდიისა და გელდერნის შტატჰალტერობა. იოჰან ვილემ ფრისოს ტახტში ეცილებოდა ბებიამისის დისწული, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ I, რომელსაც რეალურად ასევე ჰქონდა ტახტზე უფლებები, თუმცა ნიდერლანდელები ფრისოს უჭედნენ მხარს. გარდა ამისა, ფრისოს მხარეს იყო ვილემ III-ის ანდერძიც, რომლითაც ტახტი მას რჩებოდა. 1707 წელს იოჰან ვილემ ფრისო ჰერცოგი მალბოროს მოწოდებით ნიდერლანდების სახელით ჩაება ესპანური მემკვიდრეობისათვის ატეხილ ომში. მან სამ ბრძოლაში დაამარცხა ესპანელები, რის გამოც ნიდერლანდების საზღვრებში შევიდა რამდენიმე ფლანდრიული ქალაქი. 1711 წელს, ფრისო ჰააგაში შეხვდა პრუსიის მეფეს, სადაც საბოლოოდ უნდა გადაწყვეტილიყო სადავო მემკვიდრეობის საკითხი, თუმცა მოულოდნელად, ამავე წლის 14 ივლისს 23 წლის იოჰან ვილემ ფრისო გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტი მისმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, ვილემ IV-მ დაიკავა. 1709 წლის 26 აპრილს იოჰან ვილემ ფრისომ ცოლად შეირთო მარია ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი, ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ კარლ I-ისა და მისი ცოლის, მარია ამალია კურლანდიელის ქალიშვილი, რომელთანაც სულ ორი შვილი შეეძინა: ანა შარლოტა ამალია (1710-1777), ცოლად გაჰყვა ბადენ-დურლახის მთავარ ფრიდრიხს, რომელთანაც შეეძინა შვილები; ვილემ IV (1711-1751), ორანის პრინცი 1711-1751 წლებში. ცოლად შეირთო დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ II-ის ასული ანა, რომელთანაც შეეძინა შვილები; John William Friso. (2014). Encyclopædia Britannica State, P. F. (2008). A Brief History of the Netherlands. New York: Facts On File. Pieter Lodewijk Muller (1881), "Johann Wilhelm Friso", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (in German), 14, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 275–276
სამხრეთ ოსეთის კომუნისტური პარტია

სამხრეთ ოსეთის კომუნისტური პარტია (სოკპ; ოს. Хуссар Ирыстоны Коммунистон парти) — მემარცხენე იდეოლოგიის მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში“. 2004 წლის მონაცემებით პარტიას 1500 წევრი ჰყავს. პარტია არის წევრი ორგანიზაციისა „კომუნისტური პარტიების კავშირი - საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია“. 1993 წლიდან პარტის ლიდერია სტანისლავ კოჩიევი. ოფიციალური საიტი
აბდელაზიზ ჯერადი

აბდელაზიზ ჯერადი (არაბ. عبد العزيز جراد, დ. 12 თებერვალი, 1954, ხენშელა, ალჟირი) — ალჟირელი პოლიტიკოსი. ალჟირის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 28 დეკემბრიდან. აბდელაზიზ ჯერადი დაიბადა 1954 წლის 12 თებერვალს ალჟირის ქალაქ ხენშელაში. საშუალო სკოლა დაამთავრა ალჟირში ხოლო სწავლა გააგრძელა პარიზის ნანტერის უნივერსიტეტში. იგი ასევე მუშაობდა ალჟირის უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებების ფაკულტეტის პროფესორად და გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე წიგნი. 2019 წლის 28 დეკემბერს დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად და პრეზიდენტმა დაავალა ახალი მთავრობის ფორმირება. ↑ Hafiane, Badra. Le président Tebboune nomme Abdelaziz Djerad Premier ministre et le charge de former le gouvernement. ციტირების თარიღი: Dec 28, 2019. ↑ Algeria names Abdelaziz Djerad as its new prime minister: State TV (28 December 2019). ↑ Tebboune nomme Abdelaziz Djerrad Premier ministre (28 December 2019). ↑ Algerian president appoints new PM ahead of forming new cabinet. ↑ Algeria Names New Prime Minister (December 28, 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 28, 2019. ციტირების თარიღი: დეკემბერი 29, 2019.
სამეფო წყალი

სამეფო წყალი — აზოტმჟავასა და ქლორწყალბადმჟავას ნარევი, მოლური თანაფარდობით შესაბამისად 1:3-თან. არის მოყვითლო-ფორთოხლისფერი (ზოგჯერ წითელი) მბოლავი სითხე. სახელი ეწოდა ალქიმიკოსების მიერ, რადგან მასში იხსნებიან კეთილშობილი ლითონები, როგორებიცაა ოქრო და პლატინა, მაგრამ არა ყველა ლითონი. მისი საშუალებით შესაძლებელია უმაღლესი ხარისხის ოქროს (99,999% სისუფთავით) მიღება. კონცენტრირებული ქლორწყალბადმჟავას და კონცენტრირებულ აზოტმჟავას შერევისთანავე იწყება ქიმიური რეაქციები. შედეგად კი წარმოიქმნება არასტაბილური პროდუქტები, ნიტროზილის ქლორიდი და ქლორის აირი. ამ არასტაბილური პროდუქტების ხსნარიდან გამოდევნის შედეგად, სამეფო წყალი კარგავს თავის თვისებებს. HNO3 (ხს) + 3 HCl (ხს) → NOCl (აირ) + Cl2 (აირ) + 2 H2O (თხ) შემდგომში ნიტროზილის ქლორიდი იშლება აზოტის მონოქსიდისა და ქლორის გამოყოფით. ვინაიდან რეაქცია არ არის შექცევადი ტიპის, ამიტომაც ნიტროზილქლორიდისა და ქლორის გარდა, ხსნარი შეიცავს აზოტის ოქსიდსაც. 2 NOCl (აირ) → 2 NO (აირ) + Cl2 (აირ) იმის გამო, რომ აზოტოვანი ოქსიდი ურთიერთქმედებს ატმოსფეროს ჟანგბადთან, ხსნარი ასევე შეიცავს აზოტის დიოქსიდს (NO2). 2 NO (აირ) + O2 (აირ) → 2 NO2 (აირ) სამეფო წყალში იხსნება ოქრო, თუმცა ხსნარის შემადგენელი ვერცერთი მჟავა ვერ გახსნის მას მარტო, რადგან, ამ კომბინაციაში, თითოეული მათგანი ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციას. აზოტმჟავა ძლიერი მჟვაა, რომელიც აყალიბებს ოქროს ანიონებს (Au3+). ქლორწყალბადმჟავა წარმოქმნის ქლორის ანიონებს, რომლებიც ურთიერთქმედებს ოქროს იონებთან და აფორმირებს ოქროს ტერტაქლორიდის ანიონს (AuCl4−). რეაქციები მიმდინარეობს შემდეგნაირად: Au + 3 HNO3 + 4 HCl ⇌ [AuCl4]- + 3 [NO2] + [H3O]+ + 2 H2O ან Au + HNO3 + 4 HCl ⇌ [AuCl4]- + [NO] + [H3O]+ + H2O. თუ სამეფო წყალი მხოლოდ ოქროს შეიცავს, მისგან შეიძლება ოქროს მჟავას მიღება ხსნარის ამოშრობით, ხოლო ოქროს მიღების საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება ისეთი ნივთიერებები როგორებიცაა:გოგირდის დიოქსიდი, ჰიდრაზინი, მჟაუნმჟავა და სხვა. მოყვანილია გოგირდის დიოქსიდის მაგალითი: 2 AuCl4- (ხს) + 3 SO2(აირ) + 6 H2O (თხ) → 2 Au (მყ) + 12 H+ (ხს) + 3 SO42-(ხს) + 8 Cl- (ხს). Chemistry Comes Alive! Aqua Regia Aqua Regia at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham) Demonstration of Gold Coin Dissolving in Acid (Aqua Regia) ↑ Eintrag zu Königswasser in der GESTIS-Stoffdatenbank des IFA, abgerufen am 26. Januar 2013. ↑ Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1965, S. 714. ↑ Renner, Hermann; Schlamp, Günther; Hollmann, Dieter; Lüschow, Hans Martin; Tews, Peter; Rothaut, Josef; Dermann, Klaus; Knödler, Alfons; et al. "Gold, Gold Alloys, and Gold Compounds". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a12_499.
გიორგი გრამატიკოპულო

გიორგი (იური) გრამატიკოპულო (დ. 7 მარტი, 1930, სოხუმი, აფხაზეთის სსრ, საქართველოს სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ, სსრ კავშირი — გ. 4 აპრილი, 1992, საქართველო) — ბერძნული წარმოშობის ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. მოგვიანებით ფეხბურთის მწვრთნელი. სხვადასხვა დროს იცავდა სოხუმის „დინამოს“, თბილისის „დინამოს“, თბილისის „სპარტაკის“, ლენინგრადის „დინამოსა“ და კიევის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1954) კიევის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1954). საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ წლების განმავლობაში მუშაობდა სოხუმის „დინამოს“ მთავარ მწვრთნელად და გუნდის უფროსად. საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი. დინამო სოხუმი საქართველოს სსრ ჩემპიონატი ჩემპიონი: 1947, 1948 საქართველოს სსრ თასი თასის მფლობელი: 1948 ფინალისტი: 1947 დინამო კიევი საბჭოთა კავშირის თასი თასის მფლობელი: 1954 აკოფოვი, გ., ფეხბურთი—75 : ცნობარი-კალენდარი, თბ.: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა, 1975. — გვ. 58–59. 82 გვ. აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, მ., ფეხბურთი—78 : ცნობარი, თბ.: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა, 1978. — გვ. 25–26. 87 გვ. აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, მ., ფეხბურთი—82 : ცნობარი, თბ.: საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა, 1982. — გვ. 32. 159 გვ. თედორაძე, ზურაბ, თბილისის „დინამო“ ციფრებში, 1936–1989, თბ.: სტამბა–96, 1999. თედორაძე, ზურაბ, თბილისის „დინამო“ : ციფრები, ფაქტები, კომენტარები, 1936–1989, თბ., 2002. თედორაძე, ზურაბ, საკლუბო გუნდების შედეგები სსრ კავშირის ჩემპიონატებში : უმაღლესი ლიგა, 1936–1991, თბ., 2001. გიორგი (იური) გრამატიკოპულო — ქართული პრესის ელექტრონული არქივი გიორგი გრამატიკოპულო — greekmos.ru გიორგი გრამატიკოპულო — MyHeritage.com ↑ 1.0 1.1 აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, მ., 1982, გვ. 32. ↑ Состав команды «Динамо» Сухуми в сезоне 1985 ↑ აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, მ., 1978, გვ. 25–26. ↑ აკოფოვი, გ., 1975, გვ. 58–59. ↑ Кубок СССР по футболу 1954 года
პრიმის ალგორითმი

კომპიუტერულ მეცნიერებაში პრიმის ალგორითმი ეწოდება ხარბ ალგორითმს, რომელიც პოულობს მინიმალურ დამფარავ ხეს წონადი არაორიენტირებული გრაფისთვის. სხვა სიტყვებით, ის ეძებს წიბოებს, რომლებიც ქმნიან ხეს, რომელიც ყველა წვეროს მოიცავს და მისი წიბოების წონების ჯამი რაც შეიძლება მინიმალურია. პრიმის ალგორითმით მინიმალური დამფარავი ხის ფორმირება იწყება ნებისმიერი r წვეროდან. ყოველ ბიჯზე ემატება უმცირესი წონის წიბო იმ წიბოებს შორის, რომლებიც წვეროს აერთებენ ხის არაწევრ წვეროებთან. მოცემული ალგორითმი 1930 წელს შეიმუშავა ჩეხმა მათემატიკოსმა ვოიტეხ იარნიკმა, მოგვიანებით კი თავიდან შეისწავლეს რობერტ პრიმმა 1957 წელს და ედსგერ ვიბე დეიქსტრამ 1959 წელს. ამიტომაც, ალგორითმი ასევე ცნობილია როგორც იარნიკის ალგორითმი, პრიმ-იარნიკის ალგორითმი ან პრიმ-დეიქსტრას ალგორითმი. ზაზა გამეზარდაშვილი, ალგორითმები, ქუთაისი, 2004. გვ 158. ↑ Jarník, V. (1930), "O jistém problému minimálním", Práce Moravské Přírodovědecké Společnosti 6 (4): 57–63. ↑ Prim, R. C. (November 1957), "Shortest connection networks And some generalizations", Bell System Technical Journal 36 (6): 1389–1401, , http://archive.org/details/bstj36-6-1389. ↑ Dijkstra, E. W. (December 1959), "A note on two problems in connexion with graphs", Numerische Mathematik 1 (1): 269–271, , http://www-m3.ma.tum.de/twiki/pub/MN0506/WebHome/dijkstra.pdf. ↑ Sedgewick, Robert; Wayne, Kevin Daniel (2011), Algorithms (4th რედ.), Addison-Wesley, p. 628, ISBN 978-0-321-57351-3, http://books.google.com/books?id=MTpsAQAAQBAJ&pg=PA628. ↑ Rosen, Kenneth (2011), Discrete Mathematics and Its Applications (7th რედ.), McGraw-Hill Science, p. 798, http://books.google.com/books?id=6EJOCAAAQBAJ&pg=PA798. წაკითხვის თარიღი: 2019-12-29[მკვდარი ბმული]. ↑ Cheriton, David; Tarjan, Robert Endre (1976), "Finding minimum spanning trees", SIAM Journal on Computing 5 (4): 724–742, .
თავშეკავების მიკერძოება

თავშეკავების მიკერძოება არის იმპულსური ქცევის კონტროლის უნარის გადაფასების მიდრეკილება. თვითკონტროლის გაზვიადებულმა რწმენამ შეიძლება გაზარდოს ცდუნებებთან „შეხების“ სიხშირე და ასევე გაზარდოს იმპულსურობა. ამიტომ თავშეკავების მიკერძოებას აქვს გავლენა ნარკომანიაზე. მაგალითად, ვიღაც შეიძლება ნარკოტიკებთან ექსპერიმენტირებდეს, იმიტომ რომ სჯერათ შეუძლიათ წინააღმდეგობა გაუწიონ პოტენციურ დამოკიდებულებას. ინდივიდის თვითკონტროლის უუნარობა, ან მათი ცდუნება შეიძლება გამოწვეული იყოს რამდენიმე ვისცერული იმპულსით. ვისცერული იმპულსები შეიძლება იყოს შიმშილი, სექსუალური აღგრძნება და დაღლილობა. ეს იმპულსები ადამიანს აძლევენ ინფორმაციას სხეულის მიმდინარე მდგომარებაზე და ასევე იმაზე თუ რისი გაკეთებაა საჭირო სხეულის საჭიროებების დაკმაყოფილებისთვის. თანაგანცდის დანაკლისის ეფექტი: თანაგანცდის დანაკლისის ეფექტი გამოიხატება იმაში, რომ ადამიანებს უჭირთ სათანადოდ შეაფასონ თუ რა გავლენა აქვს იმპულსურ მდგომარეობას მათ ქცევაზე. ამ ეფექტის თანახმად, როდესაც ადამიანები არ არიან ემოციური (თუ ზოგადად რომელიმე ვისცერული პროცესის) აღგძნების მდგომარეობაში, მაგალითად არ განიცდიან შიმშილს, ისინი სათანადოდ ვერ აფასებენ, თუ რა გავლენა ექნებათ იმპულსებს მათზე აღგძნებულ მდგომარეობაში. ვისცერული იმპულსების არასათანადო დაფასება შეიძლება გამოწვეული იყოს მეხსიერების შეზღუდული შესაძლებლობებით. რაც გულისხმობს, რომ ინდივიდმა შეიძლება გაიხსენოს იმპულსური მდგომარეობა, მაგრამ არ შეუძლია აღადგინოს იმპულსური მდგომარეობის შეგრძნება. ↑ 1.0 1.1 Nordgren, Loran F.; van Harreveld, Frenk; van der Pligt, Joop (2009). „The Restraint Bias: How the Illusion of Self-Restraint Promotes Impulsive Behavior“ (PDF). Psychological Science. 20 (12): 1523–1528. doi:10.1111/j.1467-9280.2009.02468.x. PMID 19883487. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2016-05-16.