laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გამოსაშვები გამოცდები

გამოსაშვები გამოცდები — საატესტატო გამოცდები, რომელიც საქართველოში 2011 წლიდან ტარდება. მოსწავლეები რვა საგანს აბარებენ. ტესტირება ხდება CAT (ინგლ. Computerized adaptive testing - კომპიუტერული ადაპტური ტესტირება) სისტემით, რომელიც მორგებულია საქართველოსთვის. ტესტირებებისას, ერთი საგანში ჩაჭრის შემთხვევაშიც, მოსწავლეს ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე გასვლის უფლება აღარ ეძლევა. ჯერჯერობით, გადასალახი ზღვარი თითოეული საგნისთვის არაა დადგენილი. 2011 წლის 21 ივნისის განცხადებით, განათლების სამინისტროს გენერალური ინსპექცია იმ სკოლების ადმინისტრაციების საქმიანობის შესწავლა დაიწყო, რომლებმაც საატესტატო გამოცდებზე დაბალი აკადემიური მოსწრება აჩვენეს გამოცდების ეროვნული ცენტრის სპეციალისტებთან ერთად, საქართველოში საატესტატო საგამოცდო სისტემის შექმნაზე განათლების ექსპერტი, კონექტიკუტის უნივერისტეტის (აშშ) პროფესორი, საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი სვამინათან ჰარიჰარანი მუშაობს. აღსანიშნავია, რომ სწორედ სვამინათან ჰარიჰარანია იმ თეორიის ავტორი, რომელიც საფუძვლად დაედო CAT-ის ტიპის საგამოცდო სისტემის შექმნას. სვამინათან ჰარიჰარანის განცხადებით, CAT-ის ძირითადად უპირატესობა ისაა, რომ კომპიუტერული ტესტირება ორჯერ ამცირებს ტესტის ადმინისტრირების დროს. “მოსწავლეს მხოლოდ იმ კითხვებზე უწევს პასუხის გაცემა რომელიც მის შესაძლებლობას შეეფერება, რაც თავის მხრივ გვაძლევს საშუალებას ძალზედ სწრაფად დავადგინოთ აპლიკანტის ცოდნის დონე და უნარები“ - აცხადებს სვამინათან ჰარიჰარანი. მოსწავლე გამოსაცდელი ტესტირების დასრულებისთანავე იგებს შედეგს. თუმცა ტესტირება კომპიუტერის მეშვეობით ხდება, როგორც დავით ჭანკოტაძე აცხადებს, გამოცდის სისტემა არ მოითხოვს კომპიუტერთან მუშაობის გამოცდილებას ან განსაკუთრებულ უნარ-ჩვევებს. გამოცდების დამთავრების შემდეგ გამოცხადდა გამოსაშვები გამოცდების პირველი წლის გადასალახი ზღვარი. გამსვლელი ბარიერი ყველა საგანში განისაზღვრა 5.5 ქულით. თუმცა, გამონაკლისი აღმოჩნდა პირველი წელი, როდესაც მაქსიმუმ 3 საგანში მინიმუმ 5.2 ქულა გადალახულად ჩაითვალა. შემდეგი წლებიდან ეს შეღავათი აღარ იქნება. გამონაკლისი აღმოჩნდა არაქართულენოვანი სკოლებიც, სადაც პირველი წლისთვის ქართულ ენაში 5,1 (შემდეგი წლიდან 5,3) ქულა გახდა ბარიერი. ტესტირების შედეგების ნახვა[მკვდარი ბმული] დეტალურად CAT სისტემის შესახებ დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ ქართული ენა და ლიტერტატურა, ინგლისური, ისტორია, გეოგრაფია, ფიზიკა, ქიმია, ბიოლოგია და მათემატიკა ასეთივე მიმდევრობით. ↑ ინტერვიუ მაია მიმინოშვილთან[მკვდარი ბმული], გამოცდების ეროვნული ცენტრი. ↑ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო დაარქივებული 2011-11-14 საიტზე Wayback Machine. – 21.06.2011 ↑ საატესტატო გამოცდები - Cat-ის სემინარი[მკვდარი ბმული], გამოცდების ეროვნული ცენტრის ვებ-გვერდი. ↑ Computer Adaptive Testing ანუ მოსწავლის შესაძლებლობებზე მორგებული ტესტი[მკვდარი ბმული], გამოცდების ეროვნული ცენტრის ვებ-გვერდი. ↑ ინტერვიუ საინფორმაციო ტექონლოგიების ჯგუფის ხელმძღვანელთან დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. , გამოცდების ეროვნული სისტემის ვებ-გვერდი. ↑ საატესტატო გამოცდების გამსვლელი ბარიერი გამოცხადდა დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. გამოცდების ეროვნული ცენტრი
გურის წყალსაცავი

გურის წყალსაცავი (ესპ. Embalse de Guri) — წყალსაცავი მდინარე კარონის (ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი) კანიონში, ვენესუელაში. ფართობი 4250 კმ², მოცულობა 135 კმ³, სიგრძე 175 კმ, სიგანე 48 კმ., კაშხლის საერთო სიგრძეა 1300 მ, ხოლო სიმაღლე 162 მ. წყალსაცავი უპირველეს ყოვლისა შექმნილია ენერგეტიკული მიზნებისათვის. გურის წყალსაცავს ქვეყნის ეკონომიკაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. წყალსაცავთან აშენებულია გურის ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი ელსადგურია. „გურის“ ჰიდროელექტროსადგური ასევე სიმონ ბოლივარის ჰიდროელექტროსადგურის სახელითაა ცნობილი, მსოფლიოს უდიდეს სადგურებში მესამე ადგილს იკავებს, 10 200 მეგავატი სიმძლავრით. ელექტროსადგური მდინარე კარონზეა განლაგებული, სამხრეთ ვენესუელაში და მას კომპანია CVG Electrification del Caroni მართავს. ჰიდროელექტროსადგურის აშენება 1963 წელს დაიწყო. პირველი ნაწილი (ჰიდროაგრეგატები) 1978 წელს დასრულდა, ხოლო მეორე 1986 წელს. ელექტროსადგური 20 განსხვავებული მოცულობის გენერატორებს მოიცავს, რომლებიც 130-დან 770 მეგავატამდე ენერგიას გამოიმუშავებენ. ეს ელექტროსადგური ვენესუელასთვის დაახლოებით 12 900 გიგავატ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს. კარონი წყალსაცავი EDELCA დაარქივებული 2007-07-08 საიტზე Wayback Machine. Erection Company on Guri დაარქივებული 2021-12-08 საიტზე Wayback Machine. Hydroelectric power stations in Venezuela დაარქივებული 2013-01-03 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
სინდი შერმანი

სინდი შერმანი (ინგლ. Cindy Sherman, დ. 19 იანვარი, 1954, გლენ-რიჯი, ნიუ-ჯერსი, აშშ) — ამერიკელი მხატვარი, ფოტოგრაფი, ცნობილი მისი კონცეპტუალური პორტრეტებით. ამჟამად ქალაქ ნიუ-იორკში ცხოვრობს. 1995 წლიდან მაკარტურის სტიპენდიანტია. სინდი შერმანი დაიბადა გლენ-რიჯში, ნიუ-ჯერსი. დაბადებიდან მცირე ხანში, მისი იჯახი ლონგ-აილენდის მცირე დასახლება ჰანტინგტონში გადასახლდა. შერმანი სახვითი ხელოვნებით ბუფალოს შტატის კოლეჯში დაინტერესდა, სადაც დაიწყო კიდეც ხატვა. თუმცა სახვითი ხელოვნების ამ ფორმის ტექნიკური შეზღუდვებით იმედგაცრუებულმა მალევე ფოტოგრაფიაზე გადაინაცვლა. მან კოლეჯის დარჩენილი წლები ფოტოგრაფიას დაუთმო. მიუხედავად იმისა, რომ პირველ კურსზე ფოტოგრაფიის საგანში ჩაიჭრა, მან მომდევნო წელს იგივე საგანი ბარბარა ჯო რევილთან გაიარა, ვისგანაც პირველად ეზიარა კონცეპტუალური ხელოვნებისა და სხვა თანამედროვე ფორმების საფუძვლებს. 2010 წელს შერმანის თითქმის ექვსი ფუტის (1.8 მ) სიმაღლის ფერადი ფოტოილუსტრაცია "უსათაურო #153" (1985), რომელზეც თავად მხატვარი იყო გამოსახული როგორც ტალახმოცხებული გვამი, $2,7 მილიონად გაიყიდა. ხოლო 2011 წელს, ფოტონაბეჭდი უსახელო #96 $3.89 მილიონად გაიყიდა ქრისტის აუქციონზე. ეს იყო 1981 წელს დაბეჭდილი 10 ასლიდან ერთ-ერთი. ↑ [[#CITEREF|]] ↑ ლინდსი პოლოკი (9 ნოემბერი, 2010), უორჰოლის $63 მილიონად შეფასებული ელისაბედ ტეილორის პორტრეტი აოგნებს აუქციონის დილერებს 'ბლუმბერგი. ↑ ჯად ტალი (12 მაისი, 2011), [1] 'Artinfo. სინდი შერმანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ვილა-დ’ესტე

ვილა-დ'ესტე (იტალ. Villa d'Este) — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ვილა XVI საუკუნის იტალიურ ვილებს შორის. წარმოადგენს იტალიური რენესანსული არქიტექტურისა და რენესანსული ბაღების თვალსაჩინო ნიმუშს. 2001 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ვილა-დ'ესტე კარდინალ აპოლიტო II დ'ესტეს ეკუთვნოდა, რომელიც რომელიც რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის შვილიშვილი იყო. იგი პაპმა იულიუს III-მ ქალაქ ტივოლის მმართველად დანიშნა, რა დროსაც საჩუქრად ვილა-დ'ესტეც მიიღო. 1550 წლიდან მის სიკვდილამდე, 1572 წლამდე, აპოლიტომ სანტა-მარია-მაჯორეს ყოფილი მონასტრის ადგილას საკუთარი რეზიდენცია ააშენა, რომელიც გარშემორტყმული იყო ბაღებითა და ტერასებით. მშენებლობისას, კარდინალი შთაგონებული იყო შემოგარენში მდებარე იმპერატორ ადრიანეს ვილით, რომლიდანაც მან მარმარილოს ქანდაკებები საკუთარ, ახალ ვილაში გადმოიტანა. არქიტექტურული ელემენტებისა და შადრევნების კომბინაციით, ვილა-დ'ესტეს ბაღებმა დიდ გავლენა იქონიეს ევროპაში ლანდშაფტების შექმნის ხელოვნებაზე. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილა-დ’ესტე ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine. Tivoli - Villa d'Este Roberto Piperno, "Villa d'Este" The Villa d'Este Garden - The Mirror of Dreams Festival Jeux d'art a Villa d'Este დაარქივებული 2018-11-10 საიტზე Wayback Machine.
მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია

მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია (იტალ. Militello in Val di Catania, სიცილ. Militeddu) — კომუნა იტალიის კუნძულ სიცილიაზე. მდებარეობს კატანიის პროვინციაში, ქალაქ პალერმოდან 160 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით, იბლეის მთების კალთებზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 7 939 ადამიანს შეადგენს. მილეტოსთვის ოქროს ხანა XVII საუკუნეში დადგა, მაგრამ თითქმის მთლიანად დაინგრა 1693 წლის მიწისძვრის შედეგად. აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ, ქალაქს მრავალი ახალი არქიტექტურისა და ხელოვნების ნიმუში შეემატა. ვალ-დი-ნოტოს სხვა ქალაქებთან ერთად, 2002 წელს მილეტო იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ოფიციალური საიტი
საკრი-მონტი

პიედმონტისა და ლომბარდიის საკრი-მონტი (იტალ. Sacri Monti წმინდა მთა) — VI-XVII საუკუნეების სამლოცველოებისა და სხვა არქიტექტურული მონუმენტების სერიის ცხრა ჯგუფი ჩრდილოეთ იტალიაში. წარმოადგენენ ქრისტიანული რწმენისადმი მიძღვნილ დიდი ოსტატობითა და სათნოებით შექმნილ ნაგებობებს, რომლებიც შერწყმულია ბუნებრივ, ბორცვების, ტყის და ტბების ლანდშაფტთან. ასევე მოიცავს ხელოვნების უმნიშვნელოვანეს ნიმუშებს, რომლებიც ფრესკების სახითაა წარმოდგენილი. 2003 წელს, კომპლექსი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შიეტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Sacri Monti of Piedmont and Lombardy, UNESCO World Heritage Site entry (ინგლისური) Sacri Monti of Piedmont and Lombardy (ინგლისური)
უილისტონის ტბა

უილისტონი (ინგლ. Williston Lake) — წყალსაცავი ბრიტანეთის კოლუმბიის პროვინციის ჩრდილოეთში, კანადაში. უილისტონი იკავებს მდინარე პის-რივერის აუზს და მდებარეობს ზღვის დონიდან 671 მ სიმაღლეზე. ფართობი — 1761 კმ², მოცულობა — 74 კმ³. სიგრძე — 251 კმ, სიგანე — 155 კმ. საშუალო სიღრმე — 43,3 მ, უდიდესი სიღრმე — 166 მ. უილისტონი წარმოქმნის სამ ყურეს: მდინარე პის-რივერის ყოფილ კანიონში და მდინარეების ფინლისა და პარსნიპის ხეობებში. უილისტონი ბრიტანეთის კოლუმბიის უდიდესი წყალსაცავია. იგი იკვებება მრავალი დიდი და პატარა მდინარით. უილისტონის ტბა შეიქმნა 1968 წელს, როდესაც პის-რივერზე მწყობრში ჩადგა ბენეტის კაშხალი. სანაპიროებზე შექმნილია რამდენიმე პროვინციული პარკი. წყალსაცავი BC Hydro. Williston Reservoir დაარქივებული 2008-06-26 საიტზე Wayback Machine. BC Hydro. Peace-Williston Fish and Wildlife Compensation Program
ვალ-დ’ორჩა

ვალ-დ'ორჩა (იტალ. Val d'Orcia) — რეგიონი ცენტრალურ იტალიაში, ტოსკანაში. გადაჭიმულია სიენის სამხრეთიდან მონტე-ამიატამდე. რეგიონისათვის დამახასიათებელია სათუთად კულტივირებული ბორცვები, რომელთა შორისაც არხები, პეიზაჟური პატარა ქალაქები და სოფლები მდებარეობს. მათ შორისაა ქალაქები — პიენცა, რადიკოფანი და მონტალკინო. რეგიონის ლანდშაფტი ხშირადაა წარმოდგენილი რენესანსულ მხატვრობასა და თანამედროვე ფოტოგრაფიაში. 2004 წელს, ვალ-დ'ორჩა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Valdorcia Natural Park (Official page) დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. [2] UNESCO World Heritage Centre :: Val d’Orcia Val d’Orcia Landscape დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Many of the finest photos of Val d'Orcia Main sights of the Val d'Orcia Val d'Orcia: a natural masterpiece by Intoscana.it
პანტალიკას ნეკროპოლისი

პანტალიკას ნეკროპოლისი — ფართო ნეკროპოლისი სიცილიაში, რომელიც იბლეის მთებში მდებარე 5000-მდე სამარხს მოიცავს. თარიღდება ძვ. წ. XIII-VII საუკუნეებით. მდებარეობს მდინარე ანაპოსა და კალჩინარის ხეობაში, ქალაქ ფერლასა და სორტინოს შორის, სიცილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ნეკროპოლის შემქმნელები სიკულები იყვნენ, ხალხი, რომელიც სიცილიაზე გვიანდელ ბრინჯაოს ხანაში დასახლდნენ. ქალაქ სირაკუზასთან ერთად, პანტალიკას ნეკროპოლისი 2005 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Official listing Syracuse tour დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine. Gallery Necropoli di Cavagrande del Cassibile
რუპერტ ფრენდი

რუპერტ ფრენდი (ინგლ. Rupert Friend; დ. 1 ოქტომბერი 1981) — ბრიტანელი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. რუპერტ ფრენდი დაიბადა და გაიზარდა სოფელ სტოუნსფილდში. სკოლის დამთავრების შემდეგ გადაინაცვლა ლონდონში, სადაც მიიღო სამსახიობო განათლება. კინოში მისი დებიუტი შედგა 2004 წელს ფილმში „მექალთანე“. თავდაპირველად ძირითადად მეორეხარისხოვან როლებში უწევდა გამოსვლა, მოუწია თამაში ფილმებში: „ბიჭი ზოლიან პიჟამაში“, „შერი“, „ახალგაზრდა ვიქტორია“. 2008 წელს ტომ მისონთან ერთად გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი კინო, რომელშიაც მთავარი როლები თავადვე განასახიერეს. 2010 წელს შედგა მისი როგორც თეატრის მსახიობის დებიუტი. 2010 წელს რუპერტ ფრენდიმ კიდევ ერთხელ გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „სტივი“, სადაც ითამაშეს კოლინ ფერთმა, კირა ნაიტლიმ და სხვა. 2005 წლიდან ხვდებოდა ჰოლივუდის მსახიობ კირა ნაიტლის, რომელიც მან ფილმ „სიამაყე და ცრურწმენა“ გადაღების დროს გაიცნო. თუმცა 2010 წელს წყვილი ერთმანეთს დაშორდა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რუპერტ ფრენდი“ ვიკისაწყობში. რუპერტ ფრენდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Times feature დაარქივებული 2011-06-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ Rupert Friend gives one heil of a performance in The Boy in the Striped Pyjamas. timesonline.co.uk. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-16. ციტირების თარიღი: 2010-04-16. ↑ რუპერტ ფრენდი და კირა ნაიტლი. Glamour. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-23. ციტირების თარიღი: 2010-04-16. ↑ 'The horrifying moment I was abused by a thug,' by The Duchess star Keira Knightley. dailymail.co.uk. ციტირების თარიღი: 2010-04-16. ↑ Keira's Not Getting It Knightley: MOVIE beauty KEIRA KNIGHTLEY has split from her actor love RUPERT FRIEND after five years. The Sun. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-08. ციტირების თარიღი: 2011-01-13.
პალაცი-დეი-როლი

პალაცი-დეი-როლი (იტალ. Palazzi dei Rolli) — არისტოკრატული სასახლეთა ჯგუფი იტალიის ქალაქ გენუაში. აშენებულია მანერიზმის ეპოქაში, ქალაქის ახლალი გზატკეცილის - სტრადე-ნუოვეს გასწვრივ. 2006 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მიწის სიმცირის გამო, მესაკუთრეები იძულებულნი იყვნენ სასახლეები სიმაღლეში განევითარებინათ. 1576 წელს, რესბუბლიკურმა სენატმა სასახლეთა მფლობელები დაავალდებულა ემასპინძლათ უცხოური დელეგაციებისათვის. პალაცი-დეი-როლი ურბანული დაგეგმარების ნამდვილი ინოვაციაა, რომელიც დღეს უამრავ ტურისტს იზიდავს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ოფიციალური საიტი "Palazzi dei Rolli" di Genova - Unesco World Heritage Rolli of Genoa დაარქივებული 2021-04-09 საიტზე Wayback Machine.
ფრენსის ასტონი

ფრენსის უილიამ ასტონი (დ. 1 სექტემბერი, 1877, ჰარბორნი — გ.20 ნოემბერი, 1945, კემბრიჯი), ინგლისელი ფიზიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1921), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1924). დაამთავრა ბირმინგემისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტები. 1909-იდან ასწავლიდა ბირმინგემის უნივერსიტეტში. ძირითადად იკვლევდა ქიმიური ელემენტების იზოტოპურ შედგენილობას. ასტონმა ააგო პირველი მას-სპექტრომეტრი და მისი საშუალებით ქიმიური ელემენტების 213 სტაბილური იზოტოპი აღმოაჩინა. 1925 ააგო დიდი გარჩევის ძალის მქონე მას-სპექტროგრაფი, რომლის მეშვეობით ზუსტად განსაზღვრა იზოტოპების მასები და მასათა დეფექტები. 1922 ასტონს მიენიჭა ნობელის პრემია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 643.
სტრადე-ნუოვე

სტრადე-ნუოვე (იტალ. Strade Nuove) — იტალიაში ამ ტერმინით მოიხსენიებენ ურბანული გზების იმ ნიმუშებს, რომლებიც ქალაქ გენუაში XVI-XVIII საუკუნეებში აშენდა. გზების ერთობლიობა ძირითადად შედგება შემდეგი გზატკეცილებისგან: ვია-გარიბალდი, ვია-ბალბი და ვია-კაიროლი. სისტემა გენუის მდიდარი ოჯახების იერაა აშენებული. მაღალი არქიტექტურული ღირებულების პირველი სტრადა-ნუოვა, ამჟამად სტრადა-გარიბალდი 1551—1583 წლებში არქიტექტორმა გალეაცო ალესიმ ააშენა. იგი ძველი ქალაქის თავში მდებარეობს, საიდანაც მისი პანორამული ხედი იშლება. იმჟამად ის გენუის მმართველი ელიტის სიმბოლოს წარმოადგენდა. 1601—1618 წლებში, პირველის მოდელზე მეორე სტრადა-ნუოვა, ამჟამად ვია-ბალბი აშენდა, 1778—1786 წლებში კი მესამე, ბოლო გზა ვია-კაიროლი. 2006 წელს, სტრადე-ნოუვე გენუის ძველ ნაწილსა და სასახლეების კომპლექს პალაცი-დეი-როლისთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში პროფილი იუნესკოს საიტზე Base de données des édifices du centre historique de Gênes recensés par nom de rue. დაარქივებული 2014-05-26 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური)
აჭყვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი აჭყვა შეიძლება აღნიშნავდეს: აჭყვა — მდინარე აჭარაში; აჭყვა — სოფელი ქობულეთის მუნიციპაილტეტში.
აჭყვა (ქობულეთი)

აჭყვა — აჭარის ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა აჭყვისა და ქვედა აჭყვის ძველი სახელწოდება. 1886 წელს სოფელში გაიხსნა სასწავლებელი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 78. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ გოგოლიშვილი ო., განათლების ისტორიიდან აჭარაში // ახალი და უახლესი ისტორიის საკითხები, თბილისი, 2020, № 1, გვ. 284.
კანიაპისკოს წყალსაცავი

კანიაპისკოს წყალსაცავი (ფრანგ. Réservoir de Caniapiscau) — წყალსაცავი მდინარე კანიაპისკოზე, კანადაში, კვებეკში. წყალსაცავი შეიქმნა 1976–83 წლებში. წარმოიქმნა მდინარე კანიაპისკოზე აგებული კაშხლის შედეგად. წყალსაცავის ავსება დაიწყეს 1981 წლის 25 ოქტომბერს, რის შემდეგაც მომდევნო ორი წლის განმავლობაში დაიძირა მრავალრიცხოვანი ტბები, მათ შორის: კანიაპისკო, დელომე, ბრისეი, ტურნონი და ვერმუი. ამჟამად უკავია ლავრენტის მაღლობის მაღალი ნაწილის ქვაბული. მდებარეობს ზღვის დონიდან 535 სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 4318 კმ². სიგრძე 420 კმ, სიგანე 135 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 49 მ. კანიაპისკო სარკის ფართობით მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი წყალსაცავია, ხოლო კანადაში სარკის ფართობით მხოლოდ სმოლვუდის წყალსაცავს ჩამორჩება. წყალსაცავი შექმნილია ჯეიმზის ყურის პროექტის განხორციელებისათვის. ამჟამად წარმოდგენილია ორი კაშხლითა და 43 ჯებირით. ტბების დაძირვის შედეგად წყალსაცავზე მრავალი კუნძული წარმოიქმნა. კანიაპისკოს წყალსაცავი განლაგებულია წყვეტილი მრავალწლოვანი მზრალობის ტერიტორიაზე. გარემომცველი ტერიტორია დაფარულია ხშირი ტაიგით ან ბორეალური ტყით. წყალსაცავი ↑ Réservoir de Caniapiscau ↑ World Lakes Database. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-05-29. ციტირების თარიღი: 2011-06-02. ↑ Réservoir de Caniapiscau
ნეკროპოლისი

ნეკროპოლისი, ნეკროპოლი (ბერძ. nekros — მკვდარი და phagos — ქალაქი) — სამაროვანი, სასაფლაო. ჩვეულებრივ ნეკროპოლისს უწოდებენ ძველ სამყაროს სამარხთა კომპლექსს: მაგ. ძველი ათენის დიპილონის ნეკროპოლისი, ძველ ეგვიპტეში — ქ. თებეს ნეკროპოლისი ფარაონთა და დიდებულთა აკლდამებით და სხვა. სამარხი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 375.
ხომი

ხომი, ხომისთავი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ვანხევის (ფშავის არაგვის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2519 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახეულით. არჩვაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 496.
ხორტანისღელე

ხორტანისღელე — უღელტეხილი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ასის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3445 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. უღელტეხილზე მყინვარული ფორმებია. დამახასიათებელია ალპური და სუბნივალური ლანდშაფტი. ხორტანისღელე ერთმანეთთან აკავშირებს მდინარეების ასისა და არაგვის ხეობებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 501.
მანტუა

მანტუა (იტალ. Màntova) — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში, წარმოადგენს ამავე სახელწოდების პროვინციის დედაქალაქს. 2009 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 48 353 ადამიანს შეადგენს. მანტუას ისტორიულმა ძალაუფლებამ გონზაგების ოჯახის მმართველობის ქვეშ, ის ჩრდილოეთ იტალიის და ზოგადად მთელი ქვეყნის კულტურისა და ხელოვნების ერთ–ერთ მნიშვნელოვან ცენტრად აქცია. ქალაქი გამოირჩევა მისი მნიშვნელოვანი როლით ოპერის ისტორიაში, ასევე ცნობილია არქიტექტურული საგანძურის არაერთი ნიმუშით, მათ შორისაა დახვეწილი სასახლე და ქალაქის რენესანსული ზოგადი იერსახე. უილიამ შექსპირის რომეო და ჯულიეტას მიხედვით, სწორედ მანტუაში განდევნეს რომეო. მანტუა უახლოესი ქალაქია ცნობილი რომაელი პოეტის, პუბლიუს ვერგილიუს მარონისს დაბადების ადგილიდან. ქალაქი სამი მხრიდან შემოსაზღვრულია XII საუკუნეში შექმნილი ხელოვნური ტბებით. ისინი გარდას ტბიდან გამომავალი მდინარე მინჩოს წყლით საზრდოობენ. მანტუის სიახლოვეს, მდინარე მინჩოს სანაპიროებზე დასახლებები ჯერ კიდევ ძვ. წ. 2000 წელს არსებოდბა, რომლებიც ბუნებრივად დაცული იყო. ძვ. წ. VI საუკუნეში დასახლებები ეტრუსკულ სოფლად გადაიქცა. 2008 წელს, მანტუა ქალაქ საბიონეტასთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-08-07 საიტზე Wayback Machine. Palazzo Te (იტალიური) Palazzo Ducale დაარქივებული 2007-09-21 საიტზე Wayback Machine. (იტალიური) A Mantova ქალაქის ტურისტული გზამკვლევი
საბიონეტა

საბიონეტა (იტალ. Sabbioneta) — პატარა ქალაქი და კომუნა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონის მანტუიას პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქ პარმადან 30 კმ–ით ჩრდილოეთით, მდინარე პოს ჩრდილოეთ ნაპირზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 4 260 ადამიანს შეადგენს. საბიონეტა XVI საუკუნეში ვესპასიანო I გონზაგამ დააარსა ძველრომაული ვია–ვიტელიანას გზატკეცილის გასწვრივ, მდინარე პოს ქვიშიან ნაპირზე. ქალაქის პირველი ჰერცოგი სწორედ გონზაგა იყო და მისთვის ის პერსონალურ რეზიდენციას და თავდაცვით ქალაქს წარმოადგენდა. მისსავე პერიოდში, საბიონეტა მცირე მუსიკალურ ცენტრად იქცა. მმართველი აქტიურად ცდილობდა სხვა ქალაქებიდან მოეზიდა ცნობილი კომპოზიტორები. 2008 წლიდან, ქალაქ მანტუასთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, როგორც რენესანსული ურბანული დაგეგმარების თვალსაჩინო ნიმუში. sabbioneta.org დაარქივებული 2006-02-06 საიტზე Wayback Machine. საბოინეტა, ებრაული ენციკლოპედია
შიკლი

შიკლი (სიცილ. Scicli) — ქალაქი იტალიის კუნძულ სიცილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, რაგუზის პროვინციაში. ქალაქ რაგუზიდან დაშორებულია 25 კმ-ით, ხოლო პალერმოდან 308 კმ–ით. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 26 215 ადამიანს შეადგენს. მის სიახლოვეს მდებარე ვალ-დი-ნოტოს სხვა შვიდ ქალაქთან ერთად, 2002 წლიდან შიკილი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. შიკილის ტერიტორიაზე პირველი დასახლებები სპილენძისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანით თარიღდება (ძვ. წ. III ათასწლეული). თანამედროვე ქალაქი ძვ. წ. 300 წელს სიცილიელებმა დააარსეს. შუა საუკუნეებში, ისევე როგორც მთლიანად სიცილია, შიკილიც არაბების მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა, რა დროსაც მან განვითარების პიკს მიაღწია და მნიშვნელოვანი სასოფლო–სამეურნეო და სავაჭრო ცენტრი გახდა. 1091 წელს ქალაქი ნორმანებმა დაიპყრეს როჯერ I-ის მეთაურობით. ამ პერიოდს მოჰყვა სიცილიის ხვა მრავალი დინასტიების მმართველობა, მათ შორის არაგონულ–ესპანური, სანამ XIX საუკუნის შუა წლებში სიცილია იტალიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდოდა. 1693 წლის კატასტროფულმა მიწისძვრამ შიკილი თითქმის მთლიანად დაანგრია, რის შემდეგაც სხვა სიცილიური ქალაქების მსგავსად ის სიცილიური ბაროკოს სტილში აღადგინეს, რაც დღეს უამრავ ტურისტს იზიდავს. Scili Information (ინგლისური) Cartoon map of Scicli დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://demo.istat.it/?l=it
ხირკა

ხირკა — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გაგრის ქედზე, მდინარეების ბზიფისა და ხაშუფსის წყალგამყოფი. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2432 მ. აგებულია იურული და ცარცული ასაკის კირქვებით, მერგელებით, ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია სუბალპური ტყე-მდელოს (კარსტული) და ალპური მდელოს (კარსტული) ლანდშაფტები. მარგველანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 508. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 227.
ხრიკა

ხრიკა — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, გორისა და ქარელის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ძამის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1674 მ. კალთების ზემო ნაწილი შემოსილია მეორეული სუბალპური მდელოს ბალახეულით, ქვემო — წიფლის ტყით. არჩვაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 508. ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 1 სექტემბერი 2016.
ჯამჯამა

ჯამჯამა — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის, გორის და სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თრიალეთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2320 მ. აგებულია შუაეოცენური ვულკანოგენური ქანებით. ჯამჯამის კალთების ზემო ნაწილი შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოს ბალახეულით, ქვემო — წიფლის ტყით. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 231. ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი — ჯამჯამა ↑ არჩვაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 536.
ჯანთუგანი

ჯანთუგანი (რუს. Джантуган) — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია საქართველოს — სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარისა და რუსეთის — ყაბარდო-ბალყარეთის საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ადილსუს ზემოთებიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მწვერვალებს ბაშყარასა და გუმაჩს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4012 მ. კალთებიდან ეშვება მყინვარი ბაშყარა და ჯანყუათი. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. პირამიდისებურია. მწვერვალთან ახლოს მდებარეობს ჯანთუგანის უღელტეხილი. ჯანთუგანის სამხრეთით აღმართულია ამავე სახელწოდების პლატო. ყარაჩაი-ბალყარული ენიდან მწვერვალის სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „გვერდზე მდგომი მწვერვალი“. აღსანიშნავია, რომ ყარაჩაი-ბალყარულში არსებობს საკუთარი სახელი ჯანთუგანი. ↑ Приэльбрусье - Джантуган вершина - База Caucatalog.ru ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 539. ↑ Суперанская, Александра Васильевна. Справочник личных имен народов РСФСР. — Москва: Рус. яз., 1979.