laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კავად I

კავად I (სპარს. قباد დ. 473 — გ. 13 სექტემბერი, 531) — სასანიდური ირანის მე-20 შაჰინშაჰი 488–496 და 499–531 წლებში, პეროზ I-ის უფროსი ვაჟი. კავადი სასანიანთა ხელისუფლებაში მისი ბიძის, ბალაშის დამხობის შედეგად მოვიდა. დიდებულთა და ქურუმთა პოლიტიკური და ეკონომიკური ძლიერების დასუსტების მიზნით მიემხრო მაზდაკელებს და გაატარა მათი პროგრამის შესაფერისი ზოგიერთი ღონისძიება. დაახლოებით 496 წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს. 499 წელს დაიბრუნა ტახტი და განაგრძო დიდგვაროვანთა საწინააღმდეგო პოლიტიკა. წარმატებით შეებრძოლა ბიზანტიას (502-505 ან 506), მოიგერია ჩრდილოეთ ჰუნების თავდასხმა. კავად I-ის დროს დაარსდა რამდენიმე ქალაქი, გაფართოვდა არხების ქსელი, დაიწყო რეფორმების გატარება. მეფობის ბოლო წლებში განუდგა მაზდაკელებს და სისხლში ჩაახშო მათი მოძრაობა. მან აქტიური, სადამსჯელო პოლიტიკა აწარმოა კავკასიაში. ბიზანტიელებთან დაწყებული ომის პარალელურად ვახტანგ გორგასლის აჯანყებების მოგერიებაც უწევდა. 502 წელს, ივრის ხეობაში დაამარცხა იბერიის სამეფოს ჯარი, მეფე ვახტანგ გორგასალი კი მოღალატის ნასროლი ისრით მიღებულმა ჭრილობამ შეიწირა. ამის შემდეგ სასანიდებმა ქართლში ფეხი უფრო მოიკიდეს და დიდებულების დახმარებით, 523 წელს, კავად I-ის განკარგულებით მეფობაც გააუქმეს. 531 წელს კავად I გარდაიცვალა და მისი ანდერძის თანახმად ძალაუფლება ხელში აიღო მისმა უმცროსმა ვაჟმა, ხოსრო I-მა, რომელმაც გააგრძელა კავადის მიერ დაწყებული რეფორმების გატარების პროცესი, რისი წყალობითაც სასანიდური ირანი ძლიერების მწვერვალამდე მიიყვანა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 297. Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. London and New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-645-3.  Greatrex, Geoffrey; Lieu, Samuel N. C. (2002). „Justinian's First Persian War and the Eternal Peace“, The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD). New York, New York and London, United Kingdom: Routledge, გვ. 82–97. ISBN 0-415-14687-9.  Tafazzoli, Ahmad (1989). „BOZORGĀN“. Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 4. Ahmad Tafazzoli. p. 427.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) Schindel, Nikolaus (2013). „KAWĀD I i. Reign“. Encyclopaedia Iranica, Vol. XVI, Fasc. 2. pp. 136–141.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)
კათოლიკური ლიგა (გერმანია)

კათოლიკური ლიგა — გერმანელი კათოლიკე სასულიერო და საერო ფეოდალების გაერთიანება. შეიქმნა 10 ივლისს პროტესტანტულ უნიასთან საბრძოლველად. მისი ინიციატორი და მეთაური იყო მაქსიმილიან I ბავარიელი. კათოლიკური ლიგა იქცა კათოლიკური რეაქციის ერთ-ერთ მთავარ ძალად არა მარტო გერმანიაში, არამედ მთელ დასავლეთ ევროპაში. კათოლიკურმა ლიგამ შექმნა დიდი არმია იოჰან ტილის მეთაურობით. ოცდაათწლიანი ომის (1618-1648 წწ.) დაწყებისთანავე კათოლიკურმა ლიგამ კავშირი შეკრა ფერდინანდ II არაგონელთან. ლიგის ჯარებმა მთელი რიგი გამარჯვებები მოიპოვეს. საიმპერიო არმიის შექმნის შემდეგ კათოლიკური ლიგის გავლენა შემცირდა. შვედეთის მეფე გუსტავ II ადოლფის არმიასთან ბრძოლებში (1631-1632 წწ.) დამარცხებათა შემდეგ კათოლიკური ლიგა პრაღის ზავის (1635 წ.) თანახმად დაშალეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 320.
კათოლიკური ლიგა

ტერმინი კათოლიკური ლიგა შეიძლება აღნიშნავდეს: კათოლიკური ლიგა — აშშ კათოლიკური ლიგა — გერმანია კათოლიკური ლიგა — ინგლისი კათოლიკური ლიგა — საფრანგეთი
კაპიტულარები

კაპიტულარები – კაროლინგების დინასტიის ფრანკთა მეფეების კანონები და განკარგულებანი, რომლებიც დაყოფილი იყო პატარ-პატარა თავებად (ლათ. Capitula, აქედან – სახელწოდება). უძველესი კაპიტულარები განეკუთვნება 827 წელს. კაპიტულარები აწესრიგებდა სამხედრო ბეგარას, დაპყრობილი მიწა-წყლის მართვა-გამგეობას, სამონეტო საქმეს და სხვ., აკანონებდა გლეხთა ფეოდალურ დამოკიდებულებას. მნიშვნელოვანი ისტორიული წყაროა „კაპიტულარი მამულების შესახებ“ (დაახლ. 800 წ.) – კარლოს დიდის ინსტრუქცია სამეფო ადგილ-მამულის სამეურნეო ორგანიზაციის შესახებ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 387.
კაპორეტოს ბრძოლა

კაპორეტოს ბრძოლა — ბრძოლა ავსტრია-გერმანიის ჯარებსა და იტალიის მე-2 და მე-3 არმიებს შორის. მიმდინარეობდა 1917 წლის 24 ოქტომბრიდან 9 ნოემბრამდე კაპორეტოსთან (დასახლებული პუნქტი ჩრდილოეთ იტალიაში მდ. იზონცოს ნაპირზე) პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918 წწ.) დროს. ავსტრია-გერმანიის ჯარებმა სასტიკად დაამარცხეს იტალიის არმიები. იტალიამ ამ ბრძოლის შედეგად დაკარგა 14 ათ. კმ² ტერიტორია. ავსტრია-გერმანიის შეტევას იტალიის ფრონტზე, მიუხედავად წარმატებისა, არ შეუცვლია ანტანტის საერთო სტრატეგიული მდგომარეობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 388.
კარაგეორგიევიჩების დინასტია

კარაგეორგიევიჩები – XIX საუკუნეში სამთავრო, ხოლო 1903-1918 წლებში სამეფო დინასტია სერბეთში. შემდეგ სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოსა (1918-1929 წწ.) და იუგოსლავიაში (1929-45, ფაქტობრივად 1941 წლამდე). დინასტიის დამაარსებელი იყო გეორგე კარაგეორგიევიჩი (მთავარი 1808-1813 წწ.) სერბიის პირველი აჯანყების (1804-1813 წწ.) ხელმძღვანელი, მთავარსარდალი. კარაგეორგიევიჩები უკანასკნელი წარმომადგენელი პეტრე II 1941 წლის აპრილში ფაშისტური ჯარების მიერ იუგოსლავიის ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. 1943 წ. 29 ნოემბერს იუგოსლავიის სახალხო განმათვისუფლებელი ანტიფაშისტური ვეჩეს მე-2 სესიაზე ემიგრაციაში მყოფი პეტრე II-ს აეკრძალა იუგოსლავიაში დაბრუნება. დამფუძნებელმა კრებამ 1945 წლის 29 ნოემბერს მონარქია გაუქმებულად გამოაცხადა. ალექსანდრე (მთავარი, 1842-1858), პეტრე I (მეფე 1903-1921 წწ.), ალექსანდრე I (მეფე 1921-1934 წწ.), პეტრე II (მეფე 1934-დან). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 390. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარაგეორგიევიჩების დინასტია Official site of the Serbian Royal Family
კარდისის საზავო ხელშეკრულება

კარდისის საზავო ხელშეკრულება – დაიდო რუსეთსა და შვედეთს შორის სოფელ კარდისში, დერპტის მახლობლად, 1661 წელს. კარდისის საზავო ხელშეკრულებამ რუსეთ-შვედეთის 1656-1658 წლების ომი ე. წ. „საუკუნო ზავით“ დაასრულა. 1659-1662 წლებში რუსეთის ჯარის არაერთმა დამარცხებამ პოლონელებთან და პოლონეთ-შვედეთის 1660 წლის საზავო ხელშეკრულებამ არახელსაყრელ პირობებში ჩააყენა რუსეთი, რომელიც იძულებული გახდა შვედეთისათვის დაეთმო ესტლანდიისა და ლიფლანდიის ქალაქები. რუსეთსა და შვედეთს შორის აღდგა 1617 წლის სტოლბოვოს ზავით გათვალისწინებული საზღვარი, კარდისის საზავო ხელშეკრულებამ საშუალება მისცა რუსეთს განეგრძო ომი პოლონეთთან უკრაინისა და ბელორუსიისათვის, რადგან შვედეთმა ვალდებულება იკისრა არ დახმარებოდა პოლონეთს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 400.
ბენედიქტ დიბოვსკი

ბენედიქტ დიბოვსკი (პოლ. Benedykt Tadeusz Dybowski; რუს. Дыбовский, Бенедикт Иванович; დ. 12 მაისი [ ძვ. სტ. 30 აპრილი], 1833 — გ. 31 იანვარი, 1930) — პოლონელი გეოგრაფი, ზოოლოგი, მედიკოსი, ლინგვისტი და საზოგადო მოღვაწე. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი (1928). დერპში, ბრესლავსა და ბერლინში შეისწავლა მედიცინა და საბუნებისმეტყველო დარგები. ვარშავის უნივერსიტების პროფესორი პალეონტოლოგიისა და ზოოლოგის დარგში. დიდი წვლილი შეიტანა ციმბირისა და რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის შესწავლის საქმეში. 1863 წლის პოლონეთის აჯანყების აქტიური მონაწილე, ბელორუსიასა და ლიტვაში იყო ამბოხებულების კომისარი. ჩამოხრჩობა მიუსაჯეს, თუმცა ოტო ფონ ბისმარკისა და გერმანელი ზოოლოგების მიერ მის დასაცავად გატარებული აქტიური კამპანიის შედეგად 1864 წელს სასჯელი შეუცვალეს 15 წლიანი კატორღით ციმბირში გადასახლებით. ციმბირში ყოფნისას გამოიკვლია ბაიკალის ტბა, მდინარე ამური და გაამდიდრა ზოოლოგია რიგი ახალი აღმოჩენებით. 1877 წელს დაბრუნდა სამშობლოში, თუმცა სულ მალე კამჩატკის შესწავლის სურვილით გატაცებული ქალაქ პეტროპავლოვსკში ხდება საოლქო ექიმი. გარკვეული დროის შემდეგ ლვოვში მიენიჭა პროფესორის წოდება. მისი მრავალრიცხოვანი სტატიები ზოოლოგიის დარგში დაიბეჭდა რუსულ, პოლონურ და გერმანულ ჟურნალებში. ავტორია 175-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა. მის მიერ შედგენილი ლექსიკონები გამოიცა პოლონეთის აკადემიაში 5 ტომად. სიცოცხლის ბოლო წლებში დაკავდა ბაიკალის ტბის ფაუნის და მოლუსკების სისტემიტიკის შესწავლით. ბენედიქტ დიბოვსკი – ბიოგრაფიული ლექსიკონი (რუსული) ბენედიქტ დიბოვსკი – დიდი ბიოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული) ბენედიქტ დიბოვსკი (რუსული) ↑ ვებ-გვერდი <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36774"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q35127"></a> ↑ 2.0 2.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ 3.0 3.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #119401371 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Biographies of the Entomologists of the World — Senckenberg German Entomological Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q57831640"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q472839"></a> ↑ Internetowy Polski Słownik Biograficzny <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q96022943"></a> ↑ http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=e3r&datum=19300410&query=text%253A%2522dybowski%2522&ref=anno-search&seite=10
ლეოპოლდ II

ლეოპოლდ II (გერმ. Leopold II) შეიძლება ნიშნავდეს: ლეოპოლდ II (ავსტრიის მარკგრაფი) — ავსტრიის მარკგრაფი (1050—1095) ლეოპოლდ II (ავსტრიის ჰერცოგი) — ავსტრიის ჰერცოგი (1328—1344) ლეოპოლდ II (სრი) — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (1747—1792) ლეოპოლდ II (ბელგია) — ბელგიის მეფე (1835—1909)
ალბრეხტ II

ალბრეხტ II შეიძლება ნიშნავდეს: ალბრეხტ II (ბრანდენბურგი) — ბრანდენბურგის მარკგრაფი (1150-1220) ალბრეხტ II (მაისენი) — მაისენის მარკგრაფი (1240-1314) ალბრეხტ II (საქსონია-ვიტენბერგი) — საქსონია-ვიტენბერგის ჰერცოგი (1250-1298) ალბრეხტ II (ბრაუნშვაიგი) — ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგი და ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელ-გეტინგენის ფიურსტი (1268-1318) ალბრეხტ II (მეკლენბურგ-შვერინი) — მეკლენბურგის ჰერცოგი (1318-1379) ალბრეხტ II (ავსტრია) — ავსტრიის ჰერცოგი (1298-1358) ალბრეხტ II (ბავარია) — ბავარიის ჰერცოგი (1368-1397) ალბრეხტ II (სრი) — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (1397-1439)
ალბრეხტ I

ალბრეხტ I შეიძლება ნიშნავდეს: ალბრეხტ I (ბრანდენბურგი) — ბრანდენბურგის მარკგრაფი და საქსონიის ჰერცოგი (დაახ. 1100-1170) ალბრეხტ I (მაისენი) — მაისენის მარკგრაფი (1158-1195) ალბრეხტ I (ბრაუნშვაიგი) — ბრაუნშვაიგისა და ლიუნებურგის მეორე ჰერცოგი (1236-1279) ალბრეხტ I (სრი) — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (1255-1308)
მტკვრის წვერა

მტკვრის წვერა (ლათ. Barbus lacerta) — მდინარე მტკვრის ენდემური სახეობა, რომელიც წვერას გვარის სხვა სახეობების კვალობაზე თითქმის ბრტყელი ზურგით გამოირჩევა. სხეული დაწინწკლული აქვს. ფარფლის შეფერილობა განსხვავებულია — ზურგის და უკანა ფარფლი რუხია, ქვედებს კი წითელი ფერი დაკრავთ. სხეულის მაქსიმალური ზომა 38 სანტიმეტრია, წონა — 300 გრამი. მტკვრის წვერა ძირითადად საქართველოში, აზერაბაიჯანში, სომხეთსა და ირანში გვეხდება. გავრცელების ძირითადი კერები კასპიის ზღვის აუზის დასავლეთის მდინარეები და მათი შენაკადებია — მტკვარი, არაქსი და ლენქორანი. სახეობის გარკვეული ნაწილი ტბებში ბინადრობს. საქართველოში მტკვრის წვერა ძირითადად მდინარე მტკვარსა და მისი მარჯვენა შენაკადების ქვედა წელში არის გავრცელებული. აღმოსავლეთ საქართველოში მტკვრის წვერას „მურწა“ ეწოდება (შდრ. მურწა). Barbus lacerta cyri (ინგლისური) ↑ ეპიტაშვილი, გ.; ჯაფოშვილი, ბ.; მუმლაძე, ლ.; ყულჯანიშვილი, თ.; კალოუსი, ლ. (2020). „საქართველოში გავრცელებული მტკნარი წყლის თევზების ახალი სახეობები და მათი ქართული სამეცნიერო სახელები“. ველური ბუნება. 36 (11): 63. ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
ბარდაველიძეები

ბარდაველიძეები — გვარი, გავრცელებულია ძირითადად იმერეთში, საქართველოში სულ ცხოვრობს 1074 ბარდაველიძე. სავარაუდოდ, ის წარმომდგარია სადაურობის აღმნიშვნელი სიტყვისაგან — ბარდაველი. ბარდავი იყო ქალაქი, რომელიც ძველ წყაროებში მოხსენიებულია როგორც „რეზიდენცია რან მოვაკნის მმართველისა“. ↑ იუსტიციის სახლი. intpass.cra.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-08. ციტირების თარიღი: 2019-05-10. ↑ ქართული გვარების ისტორია
კოლხური წვერა

კოლხური წვერა (ლათ. Barbus tauricus escherichii) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. ყირიმული წვერას ერთ-ერთი ქვესახეობაა. მისი ორი წყვილი ულვაშიდან ერთი თითქმის ატროფირებულია, მეორე კი მხოლოდ ნესტოებამდე წვდება. კოლხური წვერას სხვა სახეობებთან შედარებით მეტად მცირე აქვს ზურგის ფარფლის ხრტილის ზომა. კოლხური წვერას სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 30 სანტიმეტრია, წონა — 250 გრამი. კოლხური წვერა და მისი მონათესავე სახეობები გავრცელებულნი არიან შავი ზღვის აუზის მდინარეებში. განსაკუთრებით ბევრია ბულგარეთში, თურქეთში, უკრაინაში (ყირიმის ნახევარკუნძული) და რუსეთში (ყუბანი, ყაბარდო-ბალყარეთი). ბინადრობს დასავლეთ საქართველოს წყლებში, მდინარეებში (ჭოროხი, ჩოლოქი, კინტრიში, სუფსა, რიონი, ხობი, ენგური, კოდორი, ბზიფი, ფსოუ და მათი შენაკადები); წყალსაცავებში (ტყიბულის და ლაჯანურის წყალსაცავები) და ამტყელის ტბაში. კოლხური წვერა – Barbus tauricus escherichii (ინგლისური)
აბაკუმი

აბაკუმი (აბაკუმ პეტროვიჩი; დ. 25 ნოემბერი (5 დეკემბერი), 1620, გრიგოროვო, ნიჟეგოროდის მაზრა — გ. 14 (24) აპრილი, 1682, პუსტოზიორსკი) — დეკანოზი, რუსი ძველმართლმადიდებლების მამამთავარი, მწერალი. გაილაშქრა პატრიარქ ნიკონის საეკლესიო რეფორმების წინააღმდეგ, რისთვისაც 1653 წელს ციმბირში გადაასახლეს. ოფიციალურ ეკლესიასთან შესარიგებლად 1663 წელს მოსკოვში დააბრუნეს, მაგრამ თავისი შეხედულებები არ უარყო და 1664 წელს კვლავ გადაასახლეს. 1666 წელს საეკლესიო კრებამ აბაკუმი შეაჩვენა და ღირსება ახადა; 1667 წელს მესამედ გადაასახლეს. 1682 წელს მეფის ბრძანებით უახლოეს თანამოაზრეებთან ერთად დაწვეს. თავისი დროის გამოჩენილი მწერალი იყო. მთლიანობაში მიეწერება 43 თხზულება. მისი ცნობილი თხზულებებია „საუბრების წიგნი“, „განმარტებათა წიგნი“, „ცხოვრება დეკანოზ აბაკუმისა“ (1672-1675 შორის) და სხვ. აბაკუმის „ცხოვრება...“ მნიშვნელოვანი ისტორიული დოკუმენტი და ძველი რუსული პროზის შესანიშნავი ნიმუშია, დაწერილია ცოცხალი, ხატოვანი ენით. ეკუთვნის ბაიკალის ტბის ერთ-ერთი პირველი აღწერა. დაურიიდან დაბრუნებისას, 1662 წელს გადაცურა ბაიკალი და აღწერა იგი მხატვრული თვალსაზრისით. მისი ავტობიოგრაფიული „ცხოვრება დეკანოზ აბაკუმისა“ რუსულად გამოიცა თარგმნილია ქართლ ენაზე (1987). Житие протопопа Аввакума, им самим написанное, и др. его соч., М., 1960. „რელიგიები საქართველოში“, თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 170-172, ISBN 978-9941-0-0902-0. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 13. რუსული ლიტერატურის ისიტორია, თბ. 1960; Гудзий Н. К., История древней русской литературы, 7 изд., М., 1966; Робинсон А. Н., Жизнеописания Аввакума и Епифания, М., 1963. ბაიკალის ისტორია (რუსული) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 191. — ISBN 978-2-221-06888-5 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28924058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2696397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3372503"></a> ↑ 2.0 2.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
ბარდაველიძე

საკუთარი სახელი ბარდაველიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვახტანგ ბარდაველიძე — მხატვარი, პედაგოგი ვერა ბარდაველიძე — ეთნოგრაფი ჯონდო ბარდაველიძე — ფოლკლორისტი ბარდაველიძეები
რეზოლიუშენის კუნძული

რეზოლიუშენის კუნძული (მაორ. Tau Moana; ინგლ. Resolution Island) — უდიდესი დაუსახლებელი კუნძული ახალი ზელანდიის საუთლენდის რეგიონის შემადგენლობაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 208,6 კმ² და ითვლება ახალი ზელანდიის სიდიდით მეშვიდე კუნძულად. გამოყოფილია სამხრეთი კუნძულისგან დასკი-საუნდის და ბრეიქსის უბეებით. ჩრდილოეთით და სამხრეთით მდებარეობენ კუნძულები იუსლესი და ლონგი. ფორმით რეზოლიუშენის კუნძული გვაგონებს მართკუთხედს. მხოლოდ დასავლეთ სანაპიროზეა გამოშვერილი, ვიწრო ფაივ-ფინგერსის ნახევარკუნძული. კუნძულის ზედაპირი მთიანია: არის 13 პიკი, რომელთა სიმაღლე აჭარბებს 900 მეტრს. უმაღლესი წერტილი, მთა კლარკი, აღწევს 1069 მეტრს. კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი მოგზაური ჯეიმზ კუკი, რომელმაც იგი აღმოაჩინა 1773 წლის მარტში თავისი მესამე ექსპედიციის დროს. სახელი რეზოლიუშენი კუნძულს დაერქვა ექსპედიციის მთავარი გემის HMS Resolution (1771)-ის პატივსაცემად. კუნძულზე გარემოს დაცვის პირველი მცდელობები დაიწყო რიჩარდ ჰენრიმ XIX—XX საუკუნეების მიჯნაზე. 1891 წელს რეზოლიუშენი გახდა ახალ ზელანდიაში პირველი ბუნების დაცვის ტერიტორია და მსოფლიოში პირველი კუნძულოვანი ნაკრძალი. 2004 წელს ახალი ზელანდიის მთავრობამ გამოყო დიდი რაოდენობით თანხა ინტროდუქციული სახეობების (უპირველეს ყოვლისა ყარყუმის) გასანადგურებლად ადგილობრივი ფაუნის ძირძველი სახეობების პოპულაციის შენარჩუნების მიზნით. 2004 წელს კუნძული ნაკრძალად გამოაცხადეს, რისი მცდელობაც ჯერ კიდევ 1900 წელს იყო. 2009 წლის 15 ივლისს, კუნძულზე დაფიქსირდა 7,8 მაგნიტუდის სიძლიერის მიწისძვრა. New Zealand to create more island sanctuaries დაარქივებული 2008-11-23 საიტზე Wayback Machine. Birdlife International Stoats cleared from Resolution Island Wildlifeextra.com ↑ Fletcher, H.J. Index of Māori Names: Tarepa to Tawake Moe Tahanga დაარქივებული 2012-12-20 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Retrieved 7 October 2009. ↑ Pete Mc Murtrie, Kerri-Anne Edge, Dave Crouchley and Murray Willans., Resolution Island Operational Plan. Stoat Eradication // New Zealand Department of Conservation, 2008. ↑ Pete Mc Murtrie, Kerri-Anne Edge, Dave Crouchley and Murray Willans., Resolution Island Operational Plan. Stoat Eradication // New Zealand Department of Conservation, 2008. ↑ Isaac Taylor., Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature, BiblioBazaar, LLC, 2008, ISBN 0559296673. ↑ 5.0 5.1 Pete Mc Murtrie, Kerri-Anne Edge, Dave Crouchley and Murray Willans., Resolution Island Operational Plan. Stoat Eradication // New Zealand Department of Conservation, 2008. ↑ Biography of Richard Henry – bird conservationist (1845–1929). Museum of New Zealand. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-06. ↑ Stoats cleared from Resolution Island. Wildlife Extra. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-06. ↑ Important restoration project for Resolution Island. New Zealand Department of Conservation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-06. ↑ „More than 220 quake claims registered“. Stuff.co.nz. 16 July 2009. ციტირების თარიღი: 5 November 2011.
დ’იურვილის კუნძული

დ’იურვილი (ინგლ. D'Urville Island) — კუნძული მარლბოროს სრუტეების ქსელის გასწვრივ, ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. სახელი ეწოდა ფრანგი მკვლევრის, ჟიულ დიუმონ დ’იურვილის პატივსაცემად. კუნძულის ძირძველი დასახელება მაორის ენაზე — რანგიტოტო-კი-ტე-ტონგა (მაორი. Rangitoto ki te Tonga). ჰყავს 52 მუდმივი მაცხოვრებელი (2006). 150 კმ² ფართობით იგი ახალი ზელანდიის სიდიდით მერვე კუნძულია. სიგრძე — 27 კმ, ხოლო სიგანე — 9,6 კმ. კუნძულის ჩრდილოეთით მდებარეობს კუკის სრუტე, რომელიც ახალი ზელანდიის ორ უდიდეს კუნძულს — ჩრდილოეთ კუნძულს და სამხრეთ კუნძულს ყოფს. სამხრეთ კუნძულისგან გამოყოფილია სახიფათო ფრენჩ-პასის სრუტით (მაორიული სახელი — ტე-აუმიტი), რომელშიც დინების სიჩქარე აღწევს 14 კმ/სთ-ს. კუნძული 1642 წელს აღმოაჩინა ჰოლანდიელმა მოგზაურმა აბელ ტასმანმა. მაგრამ თანამედროვე სახელი მან მიიღო მხოლოდ 1827 წლის 29 იანვარს, როდესაც ფრენჩ-პასის სრუტით გაცურა ფრანგმა მოგზაურმა ჟიულ დიუმონ დ’იურვილმა, რომლის პატივსაცემად დაერქვა კუნძულს ეს სახელი. 1883 წელს კუნძული გახდა კამათის ობიექტი მისი მფლობელობის თაობაზე ახალზელანდიური მიწის კომპანიასა და ადგილობრივ მაორის ტომის — ნგატი-კოატას მოსახლეობას შორის. კონფლიქტის მოსაგვარებლად სპეციალურად დანიშნულმა უფლებამოსილმა პირმა გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც კომპანიის მიერ კუნძულის ყიდვა გამოცხადდა უკანონოდ, ხოლო მფლობელობის ყველა უფლება გადაეცა ადგილობრივ მოსახლეობას. მიუხედავად ამისა კონფლიქტი ამით არ მოგვარებულა და 1895 წელს კუნძული დაიყო 11 დიდ ბლოკად. მოგვიანებით ხუთმა ევროპელმა ბიზნესმენმა უელინგტონიდან იჯარით აიღეს დ’იურვილის კუნძული მაორელი მესაკუთრეებისგან. ახალი ზელანდიის კუნძულების სია ↑ Rangitoto ki te Tonga/D’Urville Island. Place Name Submission Report. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2010-04-02. ↑ Gerard Hindmarsh. (2006)Discovering D'Urville. Heritage New Zealand. ციტირების თარიღი: 13 January 2011. ↑ 3.0 3.1 3.2 Discovering D'Urville. New Zealand Historic Places Trust Pouhere Taonga. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-20. ციტირების თარიღი: 2010-04-02. ↑ Marlborough and Nelson. Lonely Planet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2010-04-02.
ადამსის კუნძული

ადამსის კუნძული (ინგლ. Adams) — ახალი ზელანდიის დაუსახლებელი კუნძული, ყველაზე სამხრეთით მდებარე ოკლენდის არქიპელაგში. ახალი ზელანდიის სხვა სუბანტარქტიკულ კუნძულებთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. კუნძულის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ დაახლოებით 17 კმ-ია, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ — დაახლოებით 9 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე — 61,3 კმ, ფართობი — 97,3 კმ². უმაღლესი წერტილია დიკის მთა (ინგლ. Mount Dick) — ზღვის დონიდან 705 მეტრი. არქიპელაგის მთავარი კუნძულიდან, ოკლენდის კუნძულისგან, კუნძული ადამსი გამოყოფილია ვიწრო სრუტით (სიგანე 2,3 კმ-დან 0,57 კმ-მდე), რომლის ძირითადი ნაწილია ქარნლის უბე (ინგლ. Carnley Harbour). აღნიშნული სრუტე ჩამქრალი ვულკანური კრატერის ნაშთია. კუნძული იშვიათი ფრინველების ნაკრძალური ზონაა (ინგლ. Important Bird Area), რომელსაც ორგანიზაციას უკეთებს ფრინველთა დაცვისა და მათი საცხოვრებელი გარემოს შენახვის საერთაშორისო ორგანიზაცია BirdLife International. კუნძულის ტერიტორიაზე ბუდობენ ისეთი ენდემები როგორიცაა ოკლენდის იხვი (ლათ. Anas aucklandica), ინგლ. Auckland Snipe, ინგლ. Auckland Shag და ინგლ. Auckland Rail. ახალი ზელანდიის კუნძულების სია ↑ მსოფლიო მემკვიდრეობა. ობიექტი 877 ↑ 2.0 2.1 კუნძულის მონაცემები დაარქივებული 2020-02-19 საიტზე Wayback Machine. საიტზე islands.unep.ch ↑ 70south site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-08-27. ციტირების თარიღი: 2012-10-17. ↑ ოკლენდის იხვი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. საიტზე birdlife.org ↑ Auckland Snipe დაარქივებული 2013-12-16 საიტზე Wayback Machine. საიტზე birdlife.org ↑ Auckland Shag დაარქივებული 2014-10-16 საიტზე Wayback Machine. საიტზე birdlife.org ↑ Auckland Rail დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. საიტზე birdlife.org
გაერთიანებული სამეფოს ჰიმნი

ღმერთო დაიფარე მეფე (ალტერნატიული: „ღმერთო დაიფარე დედოფალი“) — ჰიმნი, რომელიც გამოიყენება თანამეგობრობის სამეფოების ქვეყნებში და გვირგვინის დაქვემდებარებაში მყოფ ტერიტორიებზე. ტექსტი და სათაური იცვლება არსებული მონარქის სქესის მიხედვით. ღმერთო დაიფარე მეფე - შემდეგ დამოუკიდებელი ქვეყნებსა და ტერიტორიებზე გამოიყენება, როგორც ეროვნული ან ნაციონალური ჰიმნი: დამოუკიდებელი ქვეყნები ·  გაერთიანებული სამეფო ·  ახალი ზელანდია ·  ანტიგუა და ბარბუდა (სამეფო) ·  ავსტრალია (სამეფო) ·  ბაჰამის კუნძულები (სამეფო) ·  ბარბადოსი (სამეფო) ·  ბელიზი (სამეფო) ·  კანადა (სამეფო) ·  გრენადა (სამეფო) ·  იამაიკა (სამეფო) ·  სენტ-კიტსი და ნევისი (სამეფო) ·  ტუვალუ (სამეფო) ტერიტორიები ·  ტოკელაუ ·  ანგილია ·  ბერმუდა ·  ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორია ·  ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულები ·  კაიმანის კუნძულები ·  ფოლკლენდის კუნძულები ·  გიბრალტარი ·  ჯერსი ·  მონსერატი ·  პიტკერნის კუნძულები ·  წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნია ·  სამხრეთი გეორგია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები ·  აკროტირი და დეკელია ·  ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გაერთიანებული სამეფოს ჰიმნი Official Royal webpage on the anthem Streaming audio, lyrics and information about God Save the Queen Department of Canadian Heritage დაარქივებული 2008-08-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Royal anthem "God Save The Queen". Canadian Heritage. ციტირების თარიღი: 18 February 2012. ↑ Isle of Man. nationalanthems.info. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
ფრიდრიხ I

ფრიდრიხ I (გერმ. Friedrich I) შეიძლება იყოს: ფრიდრიხ I ფონ შვარცენბურგი — კელნის ეპისკოპოსი (დაახ. 1075—1131) ფრიდრიხ I ბარბაროსა — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (1122—1190) ფრიდრიხ I (ავსტრია) — ავსტრიის ჰერცოგი (დაახ. 1175—1198) ფრიდრიხ I (ბადენის ჰერცოგი) — ბადენის მარკგრაფი (1249—1268) ფრიდრიხ I — ავსტრიის ჰერცოგი (1289—1330) → იხ. ფრიდრიხ III (გერმანია) ფრიდრიხ I (ბრანდენბურგის კურფიურსტი) — ბრანდენბურგის კურფიურსტი (1415—1440) ფრიდრიხ I (ვიურტემბერგის ჰერცოგი) — ვიურტემბერგის ჰერცოგი (1557—1608) ფრიდრიხ I (პრუსია) — პრუსიის პირველი მეფე (1657—1713) ფრიდრიხ I (ვიურტემბერგის მეფე) — ვიურტემბერგის მეფე (1754—1816) ფრიდრიხ I (ბადენის დიდი ჰერცოგი) — ბადენის დიდი ჰერცოგი (1826—1907) ფრიდრიხ I (ანჰალტი) — ანჰალტის ჰერცოგი (1831—1904)
ოტო III (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოტო III (გერმ. Otto III) შეიძლება იყოს: ოტო III — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (980—1002) ოტო III (შვაბია) — შვაბიის ჰერცოგი (გ. 1057) ოტო III (ქვემო ბავარია) — ქვემო ბავარიის ჰერცოგი (1261—1312) ოტო III (კარინტია) — კარინტიის ჰერცოგი (გ. 1310)