laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქურთისტანის მაზრა

ქურთისტანის მაზრა (რუს. Курдистанский уезд; აზერ. Kürdüstan qəzası), ასევე ცნობილი იყო როგორც წითელი ქურთისტანი (რუს. Красный Курдистан; აზერ. Qızıl Kürdüstan; ქურთ. Курдьстана Сур) — ყოფილი საბჭოთა კავშირის ადმინისტრაციული ერთეული , რომელიც სულ ექვსი წლის მანძილზე არსებობდა, 1923 წლიდან 1929 წლამდე. იგი აზერბაიჯანის სსრ-ის ნაწილი იყო. მისი ადმინისტრაციული მდებარეობდა ქალაქ ლაჩინში. ქურდისტანის მაზრა დაარსდა 1923 წლის 7 ივლისს. რეგიონში ქურთების უმეტესი ნაწილი იყო შიიტი მუსულმანი, განსხვავებით ნახიჩევანის მაზრაში მხოვრებლებისა და შუა აღმოსავლეთის სხვა რაიონებში განსახლებულ სუნიტი ქურთებისგან. 1926 წლის საბჭოთა აღწერის თნახმად, უეზდში მოსახლეობა საერთო ჯამში 51 426 ადამიანს შეადგენდა, აქედან ეთნიკური ქურთების რაოდენობა მთელი მოსახლეობის 72,3%-ს ან 37 182 მოსახლეს შეადგენდა. ამავე აღწერის თანახმად, უეზდის მოსახლეობის 92,5% მათ მშობლიურ ენად მიიჩნევდა აზერბაიჯანულ ენას. 1929 წლის 8 აპრილს მაზრა დაიშალა. 1930 წლის 30 მაისს ამავე ადგილზე კვლავ დაარსდა ქურთისტანის ოკრუგი. ოკრუგის ტერიტორიის შემადგენლობაში შედიოდა როგორც ყოფილი უეზდის ტერიტორია, ასევე მთელი ზანგილანის ოლქისა და ჯაბრაილის რაიონის ნაწილი. ოკრუგის შექმნა საბჭოთა კავშირის ხელისუფლებამ იმისათვის, რომ მეზობელ ირანისა და თურქეთში მცხოვრები ეთნიკური ქურთების კეთილგანწყობა მოეპოვებინა, რათა ესარგებლა ამ ქვეყნებში ქურთული მოძრაობებით. შემდგომში, საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პროტესტის გამო, რომელიც გულისხმობდა რომ ქურთული მოძრაობის ღია მხარდაჭერამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს ურთიერთობებს თურქეთთან და ირანთან, ამან ოკრუგის გაუქმება გამოიწვია 1930 წლის 23 ივლისს. 1930-იანი წლების ბოლოს საბჭოთა ხელისუფლებამ აზერბაიჯანისა და სომხეთის ქურთების მოსახლეობის უმეტესობა იძულებით ყაზახეთში გადაასახლა, ხოლო საქართველოში მცხოვრები ქურთები 1944 წელს გახდნენ სტალინის მიერ ორგანიზებლი გადასახლების მსხვერპნლი. 1961 წლიდან, როდესაც ერაყსა და ქურთებს შორის პირველი ომი დაიწყო, ბაქოში მყოფი მეჰმედ ბაბაევის მეთაურობით დეპორტანტთა დახმარება და მათი უფლებების აღდგენა ხორციელებოდა, მაგრამ საბოლოოდ ცდა უშედეგო აღმოჩნდა. 1992 წელს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს სომხური ძალების მიერ ლანჩინის დაკავების შემდეგ, ლანჩინის ქურთთა რესპუბლიკა სომხეთში გამოცხადდა ქურთი დაჯგუფებების მიერ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ვეკილ მუსტაფაევი. ამასთან, რადგან ამ რეგიონის ქურთების უმეტესობა სახლობდა იყო ეთნიკურ აზერბაიჯანელებთან ერთად, ამიტომაც აზერბაიჯანის სხვა რეგიონები უნდა გამხდარიყო მათთვის თავშესაფარი, ეს მცდელობა ჩავარდა, ხოლო მოგვიანებით ვეკილ მუსტაფაევმა თავშესაფარი იტალიაში იპოვა. ↑ Laçın. Tarixi haqqında qısa məlumat. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 2, 2017. ციტირების თარიღი: November 5, 2014. ↑ Курдистанский уезд (1926 г.) Родной язык.. ციტირების თარიღი: November 5, 2014. ↑ Партизаны на поводке. ↑ Russia and the problem of Kurds. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-12. ციტირების თარიღი: 2019-11-07. ↑ Kurdistana Sor ↑ Lachin Kurdish Republic is declared. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 4, 2013. ციტირების თარიღი: ნოემბერი 7, 2019.
ინგუშების კოშკები

ინგუშების კოშკები — ხუროთმოძღვრული ძეგლების კომპლექსი, რომელიც განთავსებულია ინგუშეთში. ეს რეგიონი გამორჩეული, ისტორიითა და ადგილობრივების სტუმართმოყვარეობით ერთ-ერთი ყველაზე წარმოჩენილ საინტერესო ადგილს წარმოადგენს ჩრდილოეთ კავკასიაში. ლეგენდის თანახმად, თარგიმის ქვაბულში ცხოვრობდნენ ალბერდი და მისი ვაჟები - ეგი, თარგიმი და ხამხი. დღეს მათი სახელები აქვთ კოშკებიან სოფლებს, რომლებიც მხოლოდ 1944 წელს, დეპორტაციის დროს მიატოვეს. სოფლებს შორის ყველაზე დიდი ეგიკალია. მაგალითად ერზის, ანუ არწივის კომპლექსმა სახელი გაითქვა არა მხოლოდ კოშკების სიმრავლით, არამედ იქ ნაპოვნი სულეიმანის ბრინჯაოს არწივით, რომელიც ისლამის გაჩენის შემდეგ უძველესი ზუსტად დათარიღებული (VIII საუკუნე) ბრინჯაოს ახლოაღმოსავლური ნივთია. როგორ მოხვდა ის აქ, უცნობია. ახლა ის ერმიტაჟშია დაცული. ინგუშეთში განთავსებული კოშკების ასაკის განსაზღვრა ძალზედ რთულია. ზოგიერთი მეცნიერი ვარაუდობს, რომ ისინი 400 წლის წინ ააშენეს ინგუშებმა. ითვლება, რომ დაბალი და ფართო საცხოვრებელი კოშკები X საუკუნის ბოლოს და XI საუკუნის დასაწყისში გაჩნდნენ რეგიონში. დროსთან ერთად კოშკები ვითარდებოდა და XVI საუკუნისთვის კლასიკურ მოხდენილ გიგანტებად გადაიქცნენ, რომელთა სიმაღლე ათსართულიანი სახლის ტოლია. კოშკებს პირამიდის ფორმის სახურავები აქვთ. ამგვარი კოშკების მშენებლობა XVIII საუკუნის ბოლოს, არტილერიის გამოჩენასთან ერთად შეწყვიტეს. დღემდე ინგუშეთში შემორჩენილია 1000-ზე მეტი ძეგლი. მათგან უმეტესობა სავალალო მდგომარეობაში და სასწრაფოდ რეაიბილიტაციას საჭიროებს, ამის მიზეზი კი არის საბროლო ვითარებები რეგიონში, კონფლიქტები და ბუნებრივი პირობები. ერთ-ერთ უნიკალურ ხუროთმოძღვრულ ძეგლს წარმოადგენს ვოვნუშკი, შუა საუკუნეების თავდაცვისა და საგუშაგოების ინგუშური კოშკების კომპლექსი. ეს არის ინგუშეთის ხუროთმოძღვრების უნიკალური ძეგლი, ძეირახ-ასინსკის სახელმწიფო ისტორიული, არქიტექტურული და ბუნებრივი მუზეუმ-ნაკრძალის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილი. მდებარეობს თანამედროვე ინგუშეთის მაღალმთიან ძეირახსის რაიონში. ვოვნუშკის კოშკებს ტრადიციულად იხსენიებენ ინგუშების კლანური კოშკების ოზდოის სახელითაც. გარდა ამ ძეგლისა ინგუშეთში არის არაერთი ნათელი და ეგზოტიკური კოშკის კომპლექსი ძველი ინგუშეთის თავდაცვითი ნაგებობათა სტილისა, რომელიც წარმოადგენს ინგუშეთისთვის ისტორიული, ეროვნული მნიშვნელობის ხუროთმოძღვრულ ძეგლებს. ძალიან ხშირად საცხოვრებელი და საბრძოლო კოშკები ერთმანეთის სიახლოვეს იყო. მათ მაღალი ქვის ღობე ჰქონდათ შემოვლებული. ყველა ინგუშური საბრძოლო კოშკი არქიტექტურის ღირშესანიშნავ ძეგლს წარმოადგენს. თუ საცხოვრებელი კოშკების სიმაღლე 10 მეტრს აღწევდა, ნახევრადსაბრძოლო კოშკების სიმაღლე 12-დან 16 მეტრამდე მერყეობდა. კლასიკური საბრძოლო კოშკები, რომლებსაც პირამიდული გადახურვა ჰქონდათ, 5-6 სართულიანი იყო და მათი სიმაღლე 25-27 მეტრს აჭარბებდა. არა მარტო ინგუშური, არამედ ჩრდილოეთკავკასიელი სხვა ხალხების გადმოცემებში გვხვდება სახელგანთქმული ინგუში ხელოსნების, ოსტატების სახელები. Гольдштейн А. Ф. Средневековое зодчество Чечено-Ингушетии и Северной Осетии.— М.: Наука, 1975. Крупнов Е. И. Средневековая Ингушетия.— М.: Наука, 1971. ინგუშები და ინგუშეთი
ვოვნუშკი

ვოვნუშკი — (ინგუშიდან. ვოვნაშკი - თავდაცვითი კოშკების ადგილი) - შუა საუკუნეების თავდაცვისა და საგუშაგოების ინგუშური კოშკების კომპლექსი. ეს არის ინგუშეთის ხუროთმოძღვრების უნიკალური ძეგლი, ძეირახ-ასინსკის სახელმწიფო ისტორიული, არქიტექტურული და ბუნებრივი მუზეუმ-ნაკრძალის ნაწილი. მდებარეობს თანამედროვე ინგუშეთის მაღალმთიან ძეირახსკის რაიონში. ვოვნუშკის კოშკებს ტრადიციულად იხსენიებენ ინგუშების კლანური კოშკების ოზდოის სახელით. ვოვნუშკი არის ერთ–ერთი ყველაზე ნათელი და ეგზოტიკური კოშკის კომპლექსი ძველი ინგუშეთის თავდაცვითი ნაგებობათა შორის. ვოვნუშკის ძეგლი შედგება სამი ძირითადი კოშკისგან, რომელთაგან ორი დგას ერთ კლდეზე და ერთი მოპირდაპირე კლდეზე. შორიდან კომპლექსის კოშკები ყურადღებას იპყრობს, თუმცა ისინი მდებარეობს მდინარე გულოიას ულამაზეს ხეობაში, კავკასიონის შთამბეჭდავი კლდეებისა და ქედების ფონზე. კოშკები დამზადებულია ქვისგან და ჰგავს კლდეების ბუნებრივ გაფართოებას, რომელთა მწვერვალებზეცაა აგებული. ისინი ოთხსართულიანი ნაგებობებია, რომელთაც გადახრილი პირამიდის ფორმა აქვთ, ხასიათდებიან ბრტყელი სახურავებით და ვიწრო საყრდენი ფანჯრებით. ბარიერი კედლების, რომლებიც კოშკებთან მისასვლელს აფერხებენ, ორგანულად არის შერწყმული კლდეების ბუნებრივ რელიეფში. ვოვნუშკის კომპლექსის კოშკების აგების დროზე ძალიან ცოტაა ცნობილი, მაგრამ ჩვენ შეგვიძლია დარწმუნებით ვივარაუდოთ, რომ თითოეული კოშკი აშენდა ერთი წლის განმავლობაში, ვაინახების სხვა საგვარეულო კოშკების მსგავსად. კოშკის მშენებლობასთან შესაბამისობა 365 დღის განმავლობაში სავალდებულო იყო. თუ ერთი წლის განმავლობაში შეუძლებელი იყო კოშკის მშენებლობის დასრულება, მაშინ იგი არ დასრულებულა, მაგრამ დემონტაჟი ქვებით მოხდა ან მიტოვებულია. მრავალი ლეგენდა უკავშირდება ვოვნუშკის, მაგრამ ერთი მათგანი ნამდვილ ამბავს ჰგავს: ერთხელ კოშკების ალყის დროს, ვაინაxმა ქალმა ბევრი ბავშვი გადაარჩინა. როდესაც ერთ–ერთ კოშკს ცეცხლი წაუკიდეს, მან ბავშვებთან ერთად აკვანი გადაიტანა, სასწაულებრივად მოახერხა რამდენჯერმე გადასვლა თოკის გასწვრივ, რომელიც მტრებმა გაანადგურეს ვოვნუშკის ორ კოშკს შორის. 2008 წელს ვოვნუშკის კოშკის კომპლექსი გახდა კონკურსის პროექტის "შვიდი საოცრება რუსეთი" მონაწილე, რომელიც ორგანიზებული იყო გაზეთი "იზვესტიას", ტელეკომპანია "რუსეთის" და რადიო "მაიაკის". 2009 წელს ვოვნუშკის კოშკის კომპლექსის სურათი გამოჩნდა რუსეთის საფოსტო ბეჭედზე "ინგუშეთის რესპუბლიკა" სერიაში "რეგიონები". 2010 წელს, რუსეთის ბანკმა, რუსეთის სამახსოვრო მონეტების სერიაში "არქიტექტურის ძეგლები", გამოსცა ვერცხლის მონეტა, რომლის ტირაჟი 10,000 ეგზემპლარად იყო გამოსახული, ვოვნუშკის კომპლექსის ერთ-ერთი სათვალთვალო, რომელშიც ნომინალური ღირებულებაა 3 მანეთი და წონა 31,1 გრამი. Виноградов В. Б., Марковин В. И. Археологические памятники Чечено-Ингушской АССР.— Грозный, 1966. Гольдштейн А. Ф. Средневековое зодчество Чечено-Ингушетии и Северной Осетии.— М.: Наука, 1975. Крупнов Е. И. Средневековая Ингушетия.— М.: Наука, 1971.
ისრაილ არსამაკოვი

ისრაილ არსამაკოვი (რუს. Исраи́л Магомедгире́евич Арсама́ков; დ. 8 თებერვალი, 1962, გროზნო, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა ძალოსანი. არის სსრკ და ევროპის ჩემპიონი, მსოფლიო ჩემპიონატის პრიზიორი, 1988 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი (სეული, სამხრეთ კორეა), სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988). დაამთავრა გროზნოს პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკური კულტურის ფაკულტეტი, პროფესიით პედაგოგი. თამაშობდა დინამოში (გროზნო). ინგუშეთის პირველი ოლიმპიური ჩემპიონი. 90-იანი წლების შუა ხანებში ის იყო ძალოსნობის რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტიც. ისრაილი წარმატებით იყო დაკავებული თავისუფალი სტილით ჭიდაობაში, აპირებდა ამ სპორტის სახეობაში გაგრძელებას და მოღვაწეობას, მაგრამ ერთხელ მისმა მწვრთნელმა ასლანბეკ ძეგოევმა შენიშნა, რომ მძლეოსნობა ისრაელისთვის უკეთესია, ვიდრე ჩხუბი. სწორედ ამ მომენტიდან დაიწყო მისი კარიერა როგორც ძალოსნობაში. 1981 წელს, იგი უკვე საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი გახდა სენიორთა შორის. მან მსუბუქი წონის მძიმე წონაში 375 კგ-ით. 1983 წელს ისრაილ არსამაკოვი გადავიდა შუა მძიმეწონის დივიზიონში. მან ამ წონით კლასში დაასრულა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატიც. მის პატივსაცემად, მწერალ ალექსანდრე სკლიარენკოს მიერ დაწერილი იქნა წიგნი "ძალოსანი ისრაილ არსამაკოვი". ის არის კავკასიური და ინგუშური თამაშების ინიციატორიც. 1993 წელს ცოლად შეირთო გლუშკო ოქსანა ნიკოლაევნა, რომლისგანაც 4 შვილი ჰყავს: ბერსა, ისმაილი, ასლან-გირეი და ქალიშვილი კანი. ისრაილ არსამაკოვს რამდენიმე განსაკუთრებული მიღწევა აქვს, რომელთაგან გამორჩეულია: 1988 წლის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი სეულში საშუალო წონაში (377.5 კგ; 167.5 კგ; 210 კგ); 1986 წლის მსოფლიო თასის ვერცხლის მედალოსანი ბულგარეთში საშუალო წონაში (390 კგ; 177.5 კგ; 212.5 კგ); 1986 წ. ევროპის ჩემპიონი საშუალო წონაში (382.5 კგ; 170 კგ; 212.5 კგ); სსრკ-ს ჩემპიონი 1985, 1986, 1988 წლებში; 1979 და 1980 წლებში სსრკ თასის გამარჯვებული; 1979 წელს სსრკ-ს ჩემპიონი ჯერიკით 160 კგ; 1980 წლის სსრკ ჩემპიონი (165 კგ; 197.5 კგ); 1981 წელს სსრკ ჩემპიონი 172,5 კგ; სსრკ-ს ჩემპიონი 1983 წელს (222.5 კგ; 90 კგ;); სსრკ ჩემპიონატების ვერცხლის მედალოსანი 1982, 1983, 1987 წლებში და მსოფლიო რეკორდმენი (179 კგ). «Исраил Арсамаков — первый олимпийский чемпион Чечено-Ингушетии» статья на сайте «Виват Ингушетия!»[მკვდარი ბმული] Повесть Александра Скляренко «Штангист Исраил Арсамаков» на сайте «Проблемы тяжёлой атлетики» Интервью Исраила Арсамакова на сайте Viam Affectare Olympo[მკვდარი ბმული] Не жрите допинг и не будет такого დაარქივებული 2019-11-07 საიტზე Wayback Machine. - колонка Исраила Арсамакова на сайте Speakercom ↑ http://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=01000002840
ნაზირ მანკიევი

ნაზირ მანკიევი — დ. 27 იანვარი, 1985, სურკახი, ინგუშეთი) — არის ინგუშეთის მოჭიდავე, რომელმაც მოიპოვა ოქროს მედალი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში. კრასნოიარსის მკვიდრი. 2007 და 2010 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების ბრინჯაოს მედალოსანი, რუსეთის ჩემპიონატების ჩემპიონი და მედალოსანი. რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი. ეროვნული ნაკრების წევრი 2004 წლიდან. არის ბექან მანკიევის უფროსი ძმა. ეროვნებით - ინგუში. მანკიევი 55 კილოგრამ წონით კატეგორიაში გამოდიოდა. სიმაღლით არის 155 სმ. მან დაიწყო ბრძოლა 13 წლის ასაკში მშობლიურ სოფელ სპორტულ კლუბში გამოცდილი მენტორის რუსლან ჩახკიევის ხელმძღვანელობით, რომელმაც მოახერხა ახალგაზრდისთვის მიეცა ყველა ის უნარ-ჩვევები რაც საჭირო იყო მისი როგორც პროფესიონალი მებრძოლის ჩამოსაყალიბებლად. 2000 წელს მანკიევი გახდა ეროვნული ნაკრების წევრი. ორი წლის შემდეგ, კრასნოიარსკის კლუბის მწვრთნელმა მიხეილ გამზინმა მას კლუბში გაწევრიანებისკენ მოუწოდა. ნაზირ მანკიევი ერთ-ერთი ტიტულოვანი ინგუში სპორტსმენია. მას აქვს მოპოვებული, მთელი რიგი პრიზები, მათ შორის: ივან პოდუბნის 2008 წლის გრან პრი - ოქრო; ივან პოდუბნის 2010 წლის გრან პრი - ოქრო; ივან პოდუბნის 2011 წლის გრან პრი - ოქრო; ივან პოდუბნის 2013 წლის გრან პრი - ბრინჯაო; 2005 წლის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ჩემპიონატი - ვერცხლი; რუსეთის ჩემპიონატი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში 2008 - ოქრო; 2006 წლის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ჩემპიონატი -ოქრო; 2007 წლის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ჩემპიონატი - ბრინჯაო; 2009 წლის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ჩემპიონატი - ოქრო; 2012 წლის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ჩემპიონატი - ვერცხლი. ნაზირ მანკიევმა მოიპოვა მეგობრობის ორდენი - ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარებაში შეტანილი უდიდესი წვლილისთვის, მაღალი სპორტული მიღწევისთვის XXIX ოლიმპიური თამაშების 2008 წლის პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე. პირველი ოქროს მედალი რუსეთის ნაკრებისთვის, პეკინში, 2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე, მოიპოვა ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე ნაზირ მანკიევმა. უმაღლესი ჯილდოსკენ მიმავალ გზაზე მან თითქმის დაუჯერებელი რამ გააკეთა, სწორედ აქ მან დაამარცხა ბოლო წლების მსოფლიო სამგზის ჩემპიონი, ირანელი ჰამიდ სორიანი, მსოფლიოს მოქმედი ვიცე-ჩემპიონი პაკ იუნ ჩოლი და ევროპის ჩემპიონი როვშან ბაირამოვი აზერბაიჯანიდან. გარდა ამ მიღწევისა, ასევე ნაზირ მანკიევი არის რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში. Линдер В. И. Манкиевы // Большая российская энциклопедия : электронная версия. — 2016. — Дата обращения: 07.09.2018. Профиль დაარქივებული 2010-08-18 საიტზე Wayback Machine. на сайте Федерации спортивной борьбы России Манкиев Назир Юнузович. infosport.ru. Спортивная Россия. ციტირების თარიღი: 2018-01-23.
რახიმ ჩახიევი

რახიმ ჩახიევი — დ. 11 იანვარი, 1983, ტობოლსკი, რუსეთი - არის რუსი ყოფილი პროფესიონალი მოკრივე. მან 2015 წელს მოიპოვა IBO საკრუიზო წონის ტიტული, 2014 წელს ევროპის საკრეისო წონის ტიტული და 2013 წელს საკრუიზო წონის ტიტულსაც დაუპირისპირდა, როგორც სამოყვარულო ბოქსიორმა მან, მოიგო ვერცხლის მედალი 2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე და ოქრო 2008 წლის ოლიმპიადაზე. მიეკუთვნება მძიმე წონის მოკრივეების რიგს. მან კრივში 1995 წელს დაიწყო რუსლან ჩაპანოვის ხელმძღვანელობით. 1999 წელს მან მოიპოვა რუსეთის ჩემპიონატი სპორტულ სკოლებს შორის 81 კგ წონით კატეგორიაში. 2001 წელს ამავე კატეგორიაში გახდა ევროპის ჩემპიონი ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში მოზარდთა შორის. რუსეთის ჩემპიონატში მან მოიპოვა ოქრო (2002), ვერცხლი (2004), ბრინჯაო (2005 და 2006). 2006 წელს, 91 კგ კატეგორიაში, მან პირველი ადგილი მოიპოვა აზერბაიჯანის მსოფლიო თასზე და გერმანიაში სამხედრო პერსონალთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2007 წელს მან აშშ-ს მსოფლიო თასზე რუსეთის სახელით ტიტული დათმო და ვერცხლი მოიპოვა. ფინალში წააგო მსაჯების გადაწყვეტილებით, იტალიელ კლემენტე რუსოსთან ანგარიშით (6:7). 2008 წელს, მაგნიტოგორსკის რუსეთ-ამერიკის მატჩზე, იგი მჭიდრო გადაწყვეტილებით დამარცხდა დეონტაი უაილდერთან (11-10). პირადი ტრენერების რუსლან ჩაპანოვის და ფილიპ იაკოვლევის ხელმძღვანელობით, 2008 წელს იგი გახდა პეკინში ოლიმპიური ჩემპიონი. 2009 წელს ჩახკიევმა დაასრულა სამოყვარულო კარიერა და ხელი მოაწერა კონტრაქტს სარეკლამო კომპანიასთან Universum Box-Promotion- თან. 2016 წლის ბოლომდე, იგი წვრთნის ახალგაზრდებს ჰამბურგში Universum Gym- ში, ცნობილი მაიკლ ტიმსის სამწვრთნელო ჯგუფის ხელმძღვანელობით. ჩახკიევმა დაამარცხა ჯასურ მაჩანოვი 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. კარიერის განმავლობაში მან ასევე დაამარცხა კუბელი ოსმაი აკოსტა 24:15 გუნდურ შეჯიბრებაში მსოფლიო თასზე 2006 წელს , მაგრამ რუსეთმა დათმო ეს შეხვედრა. 2006 წელს მან მსოფლიო ჩემპიონატზე წააგო (ვერცხლის მედალოსანი 2005) სამხრეთ ეთიოპიელთან. მსოფლიო ჩემპიონატებზე ჩახიევმა სხვათა შორის დაამარცხა აზერბაიჯანელი ელჩინ ალიზადა 17-6. 2008 წელს იგი დუალე უაილდერთან დამარცხდა დუელში. რახიმ ჩახიევი (ინგლისური) — სტატისტიკა საიტზე „BoxRec“ Рахим Чахкиев — Sports-reference.com (ინგლისური) Биография на сайте Peoples.Ru Рахим Чахкиев на сайте компании «Мир бокса» დაარქივებული 2019-11-07 საიტზე Wayback Machine.
გალანჩეჟი

გალანჩეჟი — ტბა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის გალანჩოჟის რაიონში, რომელიც მცირერიცხოვან რაიონს წარმოადგენს ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში. მოსახლეობა 1939 წელს შეადგენდა 9,499 ადამიანს, ჩეჩნების ჩათვლით 95,7%, რუსები 2.8%, ინგუშები 0,5%, უკრაინელები 0.4%. გალანჩეს ტბა წარმოადგენს ერთ-ერთ უნიკალურ ტბას კავკასიაში. გალანჩეჟი მდებარეობს მთიან ჩეჩნეთში, მდინარე გეხის აუზის ზედა მონაკვეთში. იგი მდებარეობს მდინარე ოსუკას ხეობის მარჯვენა მხარეს, მდინარიდან 100 მეტრის და ზღვის დონიდან 1494.1 მეტრის სიმაღლეზე. აღნიშნულ ტბას აქვს თითქმის რეგულარულად ოვალური ფორმა, რომლის ღერძი 450 და 380 მეტრია. აუზის ფორმა არის ძაბრისებური ფორმის. ტბის ცენტრში არსებული უდიდესი სიღრმეა. ანიშნული ტბის მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს, დაახლოებით 35 მეტრს. წყლის სარკის ფართობია დაახლოებით 12 ჰექტარი. გალანჩეჟის ტბაში წყალი ნათელი და კამკამაა. მზიან ამინდში იგი დაახლოებით ღია ცისფერია, უდნავ მომწვანო ელფერით. ზაფხულში, დაახლოებით წყლის საშუალო ზედაპირული ტემპერატურა 20 გრადუსს აღწევს. ზამთარში კი ტბა იყინება. აღნიშნულ რეგიონში საკმაოდ ცივი ზამთარია, ამიტომ ყინვის დროს ტბის ზედაპირი საკმაოდ მასიური ყინულით იფარება. ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე არის არაერთი გამორჩეული უძველესი კოშკი და სხვა ისტორიული ძეგლი, რომლებიც წარმოადგენს ჩეჩენეთის რესპუბლიკის ეროვნული მნიშვნელობის ხუროთმოძღვრულ ძეგლებს. გალანჩოჟის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს ადრეული და გვიანი შუა საუკუნეების ძეგლები, ეს არის უძველესი სამხედრო და საცხოვრებელი კოშკები, ციხესიმაგრეები. აღნიშნული ტბა იკვებება ჩამონადენი წყლებით. აღმოსავლეთის ფერდობზე მასში სამი წყარო ჩაედინება. ტბის ბოლოში არის ძირითადი გასასვლელი. ტბას მიწისქვეშა ჩამონადენი აქვს პატარა წყაროს სახით, რომელიც ჩრდილოეთ ფერდობზე ტექტონიკური მოტეხილობის ზოლში იშლება. გალანჩეჟის ტბაში ბრუკის კალმახი ბინადრობს. ტბაში ბინადარი თევზებიდამ გამორჩეულია: ჩვეულებრივი პიკე, როუჩი, რუდი და ჩრდილოეთ კავკასიური მჭრელა, საზანი და წვერა. ჩეჩნურ თარგმანში აღნიშნული ტბის "გალეან-ამ" სახელი ითარგმნება როგორც "გალე-ტბა". ადგილობრივებს შორის, გალანჩის ტბა წმინდა ადგილად ითვლებოდა. ტბის სული ხართან ასოცირდება. გალანჩეჟის ტბასთანა არის უნიკალური ტყეები. Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006 Военно-топографическая пятиверстная карта Кавказского края
ნაურსკის ოლქი

ნაურსკის ოლქი — რუსეთის ფედერაციის ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში შემავალი ტერიტორიული ერთეული. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი ნაურსკაია. აღნიშნული რეგიონი მდებარეობს ჩეჩნეთის ჩრდილო-დასავლეთით. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჩეჩნეთის შელკოვსკის ოლქი, ჩრდილოეთით - დაღესტნის ნოღაის ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთში - სტავროპოლის ტერიტორიის კურსკის რეგიონი, სამხრეთით, მდინარე თერგის გასწვრივ - ჩეჩნეთის გროზნოსა და ნადირეჩნის რაიონები. მთლიანობაში რაიონის სიგრძე: დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ - საშუალოდ 60 კილომეტრია, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ კი - 40 კილომეტრი. რეგიონის ფართობი - 2205 კმ². ნაურსკის ოლქი მდებარეობს სტეპის ზონაში, მდინარე თერგის გასწვრივ, ჭარბობს ტყე-სტეპი, ხოლო მის სამხრეთ ნაპირებზე გვხვდება დიდი ტყეები. რეგიონის მიდამოებში ცნობილი ტბები: კაპუსტინო (ამავე სახელწოდების ფერმის მახლობლად), მაიორი (მაიორსკის მეურნეობის მახლობლად), გენერალსკოე (უახლოესი დასახლებებია კორნეევის მეურნეობა და სელივანკინის მეურნეობა) და რიგი მცირე ტბები. რეგიონში ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 369 მმ. 1556 წელს ასტრახანის სახანოზე რუსეთის სამეფოს გამარჯვების შემდეგ, ამჟამად რეგიონის მიერ დაკავებული ტერიტორია რუსეთის ნაწილი გახდა. ამის შემდეგ, თერგის კაზაკების საზოგადოებამ დაიწყო ფორმირება. თანამედროვე ნაურსკის ოლქის საზღვრებში თერგის ნაპირებზე კაზაკთა დასახლებების გამოჩენა უნდა მივაწეროთ, როგორც ჩანს, უკვე XVII საუკუნეს. მაგალითად, ნაურისა და მეკენის ტრაქტატების, აგრეთვე კაზაკთა ქალაქ ნურის ამავე სახელწოდების ტრაქტატში ნახსენებია ნაურკის ოლქი, იგი თარიღდება 1642–1644 წლებით. თერგის მარცხენა სანაპიროზე კაზაკების მიერ ინტენსიური დასახლების ახალი ტალღა, ახლანდელი რეგიონის საზღვრებში იწყება 1763 წლის მოზდოკის დაარსების შემდეგ და სწორედ აქედან იწყება კაზაკთა სოფლების უწყვეტი ჯაჭვის შექმნა მოზდოკსა და ყიზლიარს შორის, როგორც 1780-იანი წლების ერთიანი კავკასიური ხაზის ჩამოყალიბების ფართომასშტაბიანი პროცესის ნაწილი. მათ ჩამოაყალიბეს სოფლები გალიუგაევსკაია, ისკერსკაია, ნაურსკაია, მეკენსკაია და კალინოვკაია. 1772 წელს გლეხთა აჯანყების მომავალი წინამძღვარი ემელიან პუგაჩოვი ეწვია სოფელ იშერსკაიას. მისი ყოფნის შედეგი იყო სოფლების ისკერსკაიას, ნაურსკაიასა და გალიუგაევსკაიას კაზაკების მიერ ფულადი ხელფასისა და დებულებების გამოყოფის შუამდგომლობა, რომელთანაც პუგაჩოვი გაემგზავრა მოსკოვში, მაგრამ დააპატიმრეს მოზდოკში. 1944 წლიდან 1957 წლამდე ნაურსკის ოლქის ნაწილი იყო გროზნის რეგიონი. 1957 წლიდან 1991 წლამდე ნაურსკის ოლქი ჩეჩნურ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი იყო. 1991 წლის დეკემბრიდან დღემდე, ეს რაიონი ჩეჩნეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიოდა. ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში სეპარატისტებთან პირველი და მეორე ომების დროს, სარკინიგზო ბომბი აფეთქდა რეგიონის ტერიტორიაზე. აღნიშნულ რაიონში გადის, მოზდოკ - ყიზილარის გზატკეცილი. ასევე, აქ გადის ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა. Наурский район დაარქივებული 2017-06-06 საიტზე Wayback Machine. Инвестиционный паспорт Наурского района. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-09-17. Новости Наурского района
კოტა (რაჯასტანი)

კოტა (ჰინ. कोटा) — ქალაქი ინდოეთში, რაჯასტანის შტატში, მის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის მიხედვით რაჯასტანის შტატში მესამე ქალაქია (ჯაიპურისა და ჯოდპურის შემდეგ) და 47-ე ინდოეთის ქალქებს შორის 1 001 365 კაციანი მოსახლეობით (2011 წლის აღწერა). ქალაქი კოტა მდებარეობს შტატის დედაქალაქ ჯაიპურიდან სამხრეთით 240 კილომეტრში, მდინარე ჩამბალის ნაპირზე. ქალაქი კოტა მდებარეობს რაჯასტანის შტატის სამხრეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან საშუალო სიმაღლეა 271 მეტრი. ქალაქი მდებარეობს რაჯასტანის სამხრეთ-აღმოსავლეთი რეგიონის ცენტრში, მდინარე ჩამბალის ხეობაში, მალვის მთიანეთზე. სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისაკენ ქალაქს კვეთს მოკანდარის ბორცვი. კოტის კლიმატი ტროპიკული და ნახევრადმშრალია, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში მაღალი ტემპერატურით ხასიათდება. ზაფხული ხანგრძლივია, ცხელი და არიდული, იწყება მარტის ბოლოს და გრძელდება ივნისის ბოლომდე. მუსონების სეზონისთვის ხასიათდება შედარებით დაბალი ტემპერატურით. მუსონების სეზონების დასასრულს, ოქტომბერში, ტემპერატურა კვლავ იზრდება. მცირე და რბილი ზამთარი იწყება ნოემბერში და გრძელდება თებერვლის ბოლომდე. ზამთრის საშუალო ტემპერატურაა 26,7 °C, ხოლო მინიმუმი 12 °C. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობაა 761 მმ. ნალექების უმეტესი ნაწილი მოდის სამხრეთ-დასავლეთის მუსონებზე. კოტა მდებარეობს ჰადოტის ისტორიულ ოლქში. XIV საუკუნეში ქალაქი გარშემორტყმული იყო კედლებით, ხოლო 1625 წელს იგი გახდა რაჯპუტის სამთავროს ცენტრი. დიდ მოგოლთა იმპერიის დაშლის შემდეგ ადგილობრივმა რაჯებმა მოახერხეს თავიანთი დამოუკიდებლობის დაცვა ჯაიპურის მმართველებთან სისხლიან ომებში. 1818 წელს, ბრიტანელებმა დაარწმუნეს რაჯა, რომ მათთან დაედო არათანასწორი ხელშეკრულება სამხედრო და პოლიტიკური დახმარების შესახებ. ამის შემდეგ კოტის სამთავრომ დაკარგა პოლიტიკური დამოუკიდებლობა და რაჯპუტანის სააგენტოს კონტროლის ქვეშ მოექცა. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ კოტის მოსახლეობის რაოდენობაა 1 001 365 ადამიანი, საიდანაც 529 795 მამაკაცია და 471 570 ქალი. ყოველ 906 ქალზე მოდის 1000 კაცი და ქალაქის მოსახლეობის 12,74 % 6 წელზე მცირე ასაკის ბავშვები არიან. წიგნიერების დონე 83,65 % (კაცებს შორის - 90,56%, ქალებს შორის 75,90%). რელიგიური შემადგენლობა კი ასეთია: 77 % - ინდუისტია, 18 % - ისლამის მიმდევარი, 3,7 - ჯაინიზმს მისდევს, 0,4 - ქრისტიანია. ქალაქი რეგიონის მთავარი სავაჭრო ცენტრია. მრეწველობიდან განვითარებულია ბამბეულის მრეწველობა, ამზადებენ რძის პროდუქტებსაც. ქალაქ კოტაზე გადის ეროვნული ტრასა № 12 (ჯაიპური — ჯაბალპური) და № 76. უახლოესი მოქმედი აეროპორტი მდებარეობს ჯაიპურში. კოტას გაააჩნია საკუთარი აეროპორტიც, მაგრამ 1997 წლის შემდეგ რეგულარულ რეისებს აღარ იღებს. ოლქის ოფიციალური ვებგვერდი (ინგლისური) A tourist’s description of Kota დაარქივებული 2008-09-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Airports fail to lure airlines“. The Times of India. 9 October 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 ივნისი 2013. ციტირების თარიღი: 4 February 2012. დახრილი (კურსივი) ან მუქი ტექსტი არ არის დაშვებული |newspaper=-ში (დახმარება)