laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პროლეტარული მწერლობა (ჟურნალი)

„პროლეტარული მწერლობა“ — ქართული ყოველთვიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და მხატვრულ-ლიტერატურული ჟურნალი, საქართველოს პროლეტარულ მწერალთა ასოციაციის ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1927–1932 წლებში. რედაქტორი დ. რონდელი. სარედაქცციო კოლეგიაში შედიოდნენ ბ. ბუაჩიძე, ს. თოდრია, ვ. ლუარსაბიძე, ა. მაშაშვილი, შ. რადიანი, ს. ეული (ქურიძე). ჟურნალი მიზნად ისახავდა პროლეტარული მწერლობის განმტკიცებას, პარტიის პოლიტიკური ხაზის სწორად გატარებას, შეურიგებელ ბრძოლას როგორც „მემარჯვენეობის“, ისე „მემარცხენე“ გადახრების წინააღმდეგ; ჟურნალში იბეჭდებოდა ახალი ცხოვრების ამსახველი ლექსები, მოთხრობები, პოემები, ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები. თანამშრომლობდნენ პ. ქიქოძე, ფ. მახარაძე, ვ. მაჭავარიანი, ს. ამაღლობელი, მ. კახიანი, გ. ნატროშვილი, ს. ხუნდაძე და სხვა. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 204-205.
სახვითი ხელოვნება

სახვითი ხელოვნება მოიცავს მხატვრობას, სკულპტურას, ფოტოგრაფიას და ხელოვნების სხვა ისეთ სახეებს, რომელთა პირველადი ბუნება ვიზუალური ხასიათის ნამუშევართა შექმნაა. სახვით ხელოვნებას განასხვავებენ საშემსრულებლო ხელოვნების, სიტყვის ხელოვნების, კულინარული ხელოვნებისა და სხვა მსგავსთაგან; თუმცა განსაზღვრება მკაცრი არ არის და მრავალი ხელოვნების შემსწავლელი დისციპლინა მოიცავს სახვით ხელოვნებას სხვა ტიპის ხელოვნებებთან მიმართებაში. ბეჭდვა გრაფიკა გრაფიტი დეკორაციული ხელოვნება დიზაინი ვიდეო ხელოვნება ინტერვენციული ხელოვნება ინსტალაციური ხელოვნება კერამიკა კინოხელოვნება კოლაჟი კომიქსი კონცეპტუალური ხელოვნება მიწის ხელოვნება მინიმალური ხელოვნება ნაპოვნი ხელოვნება (ფრანგ. objet trouvé) პლასტიკური ხელოვნება სინათლის ხელოვნება სკულპტურა ტექსტილის ხელოვნება უნივერსალური დიზაინი ფერწერა ფოტოგრაფია შერეული მედია ხმის ხელოვნება ხელოვნების ისტორია კინოს ისტორია დიზაინის ისტორია მოდის ისტორია ფერწერის ისტორია ფოტოგრაფიის ისტორია სკულპტურის ისტორია ArtLex - სახვითი ხელოვნების ტერმინების ონლაინ ბიბლიოთეკა. ხელოვნების ისტორია
ქალთა ევროლიგა

1959 წელს ბულგარული სპორტული გაზეთის ,,ნაროდენ სპორტის’’ წინადადებით ფიბა-მ დააწესა ევროპის ქვეყნების ჩემპიონთა თასი ქალთა გუნდებს შორის. რომლის გამარჯვებულიც ჯილდოვდებოდა პრიზით - ,,ვერცხლის კალათი’’. გათამაშების სისტემა მრავალჯერ შეიცვალა. 1959 - 1967 წლებში გუნდები თამაშობდნენ ოლიმპიური სისტემით, 1968 წლიდან მეოთხედფინლიდან იქმნებოდა ჯგუფები, რომლის გამარჯვებულებიც შემდეგ ოლიმპიური სისტემით აგრძელებდნენ ბრძოლას პრიზისათვის. ერთმანეთში არკვევდა თასის მფლობელს. 1992 წლიდა ტურნირს ეწოდება ევროლიგა ქალებისათვის. შენიშვნა: გუნდებს რომლებსაც უწერიათ ორი ქვეყანა (მაგ. სსრკ, ლატვია), პირველი ნიშნავს იმ ქვეყანას რომელსაც წარმოადგენდა გუნდი მოცემულ წელს, ხოლო მეორე - ქვეყანას რომელასაც გუნდი წარმოადგენს დღევანდელ დღეს სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 Official Web Site FIBA Europe Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
კოლაჟი

კოლაჟი (ფრანგ. coller, შეწებება) — განსხვავებული ფორმების ნაწილებისგან ახალი მთლიანის შექმნა-შეკოწიწება. მაგალითად, კოლაჟი ხელოვნებაში შეიძლება შეიცავდეს ერთ მთლიან თაბახზე ან ტილოზე დაწებებულ საგაზეთო ამონაჭრებს, ბაფთებს, ზონრებს, ხელთნაკეთი ფერადი ქაღალდების ნაჭრებს, ფოტოებსა და სხვა. კოლაჟი სახვითი ხელოვნების ერთ-ერთი ყველაზე სახალისო და მრავალფეროვანი სახეობაა, თუმცა კოლაჟის ნამუშევარი არ იქმნება ტრადიციული მეთოდით და მასალებით (საღებავები, ფანქრები, პასტელები), იგი მზადდება სხვადასხვა მასალისგან, როგორებიცაა: ნაჭრები, ნაკუწები, ზოგჯერ — ნივთების კომბინაციით. ამ ელემენტების შეერთება ძირითადად დაწებებით ხდება. კოლაჟის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნიმუშია პაბლო პიკასოს მიერ შექმნილი „ნატურმორტი გატეხილი სკამით“, რომელიც შექმნილია 1912 წელს. დიდი რუსული ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული]
ეგნატე გაბლიანი

ეგნატე გიორგის ძე გაბლიანი (დ. 1881, დაბა მესტია, — გ. 1937) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ეთნოგრაფი და პუბლიცისტი, სვანეთის მკვლევარი. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია, შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1900-იან წლებში იყო სვანეთის ბოქაული, შემდეგ ბეჩოს რაიონის უფროსი. იმდროინდელ პრესაში ფართოდ აშუქებდა სვანეთის პრობლემებს; აგროვებდა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს; იკვლევდა სვანების ყოფას, ფოლკლორს. ავტორია რამდენიმე წიგნისა, რომელთაგან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „თავისუფალი სვანეთი“ (1927 წ.). იყო სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიის წევრი. გაბლიანი იყო საქართველოს 1921–1924 წლების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის თვალსაჩინო მოღვაწე, სვანეთის 1921 წლის ამბოხების ერთ-ერთი მეთაური ნესტორ გარდაფხაძესთან და ბიძინა პირველთან ერთად. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს ეროვნული აჯანყების მომზადებაში. დაპატიმრებული იყო ჩეკისტების მიერ 1922 და 1924–1926 წლებში. ამნისტიის შემდეგ გაბლიანი მუშაობდა ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე მესტიაში. იყო მესტიის ეთნოგრაფიულ-ისტორიული მუზეუმის დამაარსებელი და პირველი დირექტორი, ზუგდიდი-მესტიის საავტომობილო გზისა და მესტიაში აეროპორტის მშენებლობის ერთ-ერთი ინიციატორი. დახვრიტეს 1937 წელს არალეგალური ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით. ეგნატე გაბლიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „წინ, წინაპართა ნაკვალევზე“. Svanetitrekking.ge. ციტირების თარიღი: 19 მარტი, 2018. ↑ ჯიქია ლ., 1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში, თბ.: უნივერსალი, 2012. — გვ. 116. ↑ სვანეთის მუზეუმი კონკურსის „ევროპის წლის მუზეუმი 2016” ნომინანტია. ნეტგაზეთი. ↑ ობერლეიტენატი გივი გაბლიანი - მოღალატე თუ გმირი?. კვირის პალიტრა (24 ივნისი, 2011). ციტირების თარიღი: 19 მარტი, 2018.
კომიქსი

კომიქსი (ინგლ. Comics) — ვიზუალური ხელოვნების ფორმა, რომელიც შედგება გამოსახულებებისა და ტექსტის (დიალოგური ბუშტების ან ტიტრების სახით) კომბინაციისაგან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა კარიკატურების ილუსტრაციისთვის და გასართობად სასაცილო და ტრივიალური ისტორიებით, თუმცა დროთა განმავლობაში ის განვითარდა და ლიტერატურულ ფორმად იქცა მრავალი ქვეჟანრებით. კომიქსების მწარმოებელი ორი წამყვანი კომპანიაა — Marvel Comics და DC Comics, რომლებიც ერთმანეთს სერიოზულ კონკურენციას უწევენ. 2016 წლის მონაცემებით, DC Comics და მისი მთავარი მეტოქე Marvel, ამერიკული კომიქსების ბაზრის 70%-ს ფლობდნენ. Marvel Comics კომიქსების გამომცემელი კომპანია, რომელიც Marvel Entertainment-ს ეკუთვნის. (The Walt Disney Company-ის შვილობილი). Marvel-ის გმირებს შორისაა კაპიტანი ამერიკა, ფანტასტიკური ოთხეული, ჰალკი, რკინის კაცი, ადამიანი-ობობა, იქს-ადამიანები და სხვანი. უმრავლესობა ამ გმირებისა ერთ რეალობაში არსებობს, რომელსაც Marvel Universe-ს (მარველის მსოფლიო) უწოდებენ. ამ კომიქსების წიგნის გამოცემა 1939 წელს დაიწყო და მისი სახელი Timely Comics იყო, ხოლო 1950 წლისთვის Atlas Comics ერქვა. Marvel-ის შექმნიდან, 1961 წლიდან მოყოლებული, ფანტასტიკური ოთხეულის და მრავალი სხვა სუპერგმირის შემქმნელები არიან: სტენ ლი, ჯეკ კირბი, სტივ დიტკო და სხვები. Marvel-ი სწორედ მაშინ გახდა ამერიკაში ერთ–ერთი მსხვილი კომიქსების კომპანია, DC Comics-ერთად. DC Comics (დაარსდა 1934 წელს, როგორც National Allied Publications) — არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და ცნობილი კომიქსების გამომცემლობა მარველ კომიქსების შემდეგ. გამომცემლობა 1969 წელს შეიძინა კომპანიამ Warner Bros. Entertainment Inc. DC კომიქსების ყველაზე ცნობილი გმირებია: სუპერმენი, ბეტმენი, ქალი საოცრება, ფლეში, მწვანე ფარანი და სამართლიანობის ლიგა. ინიციალი „DC“ შეიქმნა ამ კომპანიის პოპულარული სერიის დეტექტიური კომიქსების მიხედვით (Detective Comics) და მალე კომპანიის ოფიციალური დასახელება გახდა. Ahrens, Jörn; Meteling, Arno (2010) Comics and the City: Urban Space in Print, Picture, and Sequence. Continuum International Publishing Group. ISBN 978-0-8264-4019-8.  Alaniz, José (2010). Komiks: Comic Art in Russia. University Press of Mississippi. ISBN 978-1-60473-366-2.  Barker, Martin (1989). Comics: Ideology, Power, and the Critics. Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-2589-1.  Beaty, Bart (2007). Unpopular Culture: Transforming the European Comic Book in The 1990s. University of Toronto Press. ISBN 978-0-8020-9412-4.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კომიქსი“ ვიკისაწყობში. კომიქსი საიტზე DMOZ კომიქსების მონაცემთა ბაზა ↑ Johnston, Rich. DC Comics Humiliates Marvel With August 2016 Marketshare, As Diamond Sets A Record Month Of Sales. ციტირების თარიღი: 18 სექტემბერი, 2016. ↑ „Disney to acquire Marvel Entertainment for $4B“. MarketWatch.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ივნისი, 2011. ციტირების თარიღი: 31 აგვისტო, 2009. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |archivedate=-ში (დახმარება) ↑ Donley, Michelle. (31 დეკემბერი, 2009) Marvel Shareholders OK Disney Acquisition. MarketWatch.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 ნოემბერი, 2014.
საგდუხტი

საგდუხტი — V ს. ქართლის (იბერიის) დედოფალი, მირდატ მეფის მეუღლე და ვახტანგ გორგასალის დედა. ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისას“ მიხედვით, საგდუხტი რანის ირანელი მმართველის ბარზაბოდის ასული იყო. მშვიდობისა და მეგობრობის ნიშნად იგი ქართლის ტახტის მემკვიდრე მირდატს მიათხოვეს. საგდუხტი ქრისტიანი გახდა და სამეფოში სარწმუნოების განმტკიცებისათვის იბრძოდა; ააშენა სამშვილდის სიონი. მირდატს და საგდუხტს სამი შვილი ჰყავდათ: ორი ასული — ხვარანძე და მირანდუხტი და ვაჟი სახელად ვარანგ–ხვასროთანგ ანუ ვახტანგი. მირდატ მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ვახტანგის მცირეწლოვანების ჟამს, სამეფოს საგდუხტი განაგებდა მამამისის ბარზაბოდის მფარველობით. მემატიანის გადმოცემით, საგდუხტი ძლიერ წუხდა ქართველთა შორის მაზდეანობის გავრცელების გამო და ქრისტიანობის დაცვას ბარზაბოდთან შუამავლობით ცდილობდა. გამოთქმულია ვარაუდი საგდუხტისა და ზნაკვაში აღმოჩენილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულ საჰაკდუხტის იგივეობის შესახებ (ი. ჯავახიშვილი, ს. ჯანაშია, კ. თუმანოვი). საგდუხტი (იგივე საჰადუხტი) შედგენილი ანთროპონიმია, წარმოქმნილი ძველი აღთქმისეული ისააკისა (სპარს. საჰაკი) და ძველ-სპარსული სიტყვისგან „დუხტ“ — „ქალიშვილი“. ქართულ წყაროებში ცნობილია ამ სახელის წმინდანიც. ↑ 1.0 1.1 მოსე გიორგის ძე ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია“. შემუშავებული და შევსებული ავტორისაგან. მეორე გამოცემა ზ. ჭიჭინაძისა. თბილისი, სტამბა მ. შარაძისა და ამხ., ნიკოლ. ქუჩა, № 21. 1895. ვახტანგ გორგასალი, მირდატ მე-V შვილი. გვერდი 36. ↑ ჯუანშერი, „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტომი 1. თბილისი, 1955. ტექსტი გადმოღებულია ტიტუს პროექტის ელექტრონული გამოცემიდან პორფ. იოსტ გიპპერტთან შეთანხმებით: TITUS Project, მაინის ფრანკფურტის უნივერსიტეტი. ტექსტის აკადემიური ორიგინალის მისამართი: Juanšer - Vita Vachtangi Gorgasalii. ↑ Toumanoff, Cyril (1963). Studies in Christian Caucasian history. P. 480. Washington, DC: Georgetown University Press ↑ ანდრონიკაშვილი, მზია. ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდან. [წ.] 1./[რედ.: გ. ახვლედიანი] - : თბილ. სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა და სტ., თბ., 1966: გვ. 493-494
მისტიკა (პერსონაჟი)

მისტიკა (ინგ. Mystique) რეივენ დარკჰოლმი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც Marvel Comics-ის იქს-ადამიანებთან თანამშრომლობდა. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და მხატვარი დეივ კოკრუმის მიერ. პირველად გამოჩნდა მისის მარველის მე-16 ნომერში (1978 წლის მაისი). კომიქსის ადრეულ სერიებში მისტიკა სუპერბოროტმოქმედია, რომელმაც ბოროტი მუტანტების საძმოს საკუთარი ვერსია დააფუძნა და მუტანტების საქმეში გარეული რამდენიმე მნიშვნელოვანი ადამიანი იმსხვერპლა. თავად მისტიკა მუტანტია, რომელიც ფორმის შეცვლის უნარს ფლობს. მისი ფიზიკური მუტაცია მოიცავს ლურჯ კანსა და ყვითელ თვალებს. საკუთარ სოლო სერიებში (Mystique #17) იგი აღნიშნავს, რომ 100 წელზე მეტი ხნისაა. მისტიკა ბოროტმოქმედი გრეიდონ კრისისა და იქს-ადამიანების ნაითქროლერის დედა, აგრეთვე როუგის დედობილი. იგი იძულებული გახდა, მიეტოვებინა ნაითქროლერი, როუგს კი წლების მანძილზე პატრონობდა. მოგვიანებით მისტიკა იქს-ადამიანებს უერთდება. კრიმინალური წარსულის მიუხედავად იგი გუნდთან ერთად განაგრძობს ბრძოლას. მსახიობმა რებეკა რომიინმა განასახიერა პერსონაჟი ფილმში ’იქს-ადამიანები’. 2009 წელს, IGN-ის კომიქსების ყველა დროის 100 საუკეთესო ბოროტმოქმედს შორის მისტიკამ მე-18 ადგილი დაიკავა. მისტიკა Marvel-ის სამყაროს ვიკიში
სირმა-აბაზი

სირმა-აბაზი — ქართული ვერცხლის მონეტა. ჭრიდნენ თბილისის ზარაფხანაში 1752-1753-დან 1798-1799 წლებამდე ირანული აბაზისაგან განსხვავებით. მასა 3 გ. მასზე სპარსულ და არაბულ ენებზე წერია მოჭრის დრო, ადგილი, ისლამური რელიგიის ფორმულები, რომლებიც ქრისტიანულ იდეოლოგიას არ ეწინააღმდეგება. იჭრებოდა სირმა-აბაზის ოთხი ნომინალი: ნახევარი მარჩილი (6 შაური), აბაზი (4 შაური), უზალთუნი (2 შაური) და შაური. ნუხის სახანოში სირმა-აბაზის უხეში მინაბაძი გამოდიოდა. განჯაში 1786-1791 წლებში ერეკლე II-ის ნაცვლები სირმა-აბაზის მსგავს მონეტებს ჭრიდნენ. სირმა აბაზი ბრუნვაში დარჩა XIX საუკუნის 80-იან წლებამდე. 1848-1849 წლებში რუსეთმა სირმა-აბაზის შესყიდვა სცადა, მაგრამ ხურდა ფულის ნაკლებობის გამო 1852 წლამდე ვერ შეისყიდა. საქართველოში სირმა-აბაზი ნაპოვნია განძების სახითაც (ფხოველის, ფასანაურის, სიმონიანთხევის, ჭიკაანის, ალის, მუხათის, თბილისისა და სხვა.) და შემთხვევითაც. რ. ქებულაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 388.
დეკორატიული ხელოვნება

დეკორატიული ხელოვნება, გაფორმებითი ხელოვნება — ტრადიციულად განისაზღვრება, როგორც ორნამენტული და ფუნქციონალური ნამუშევარი კერამიკაზე, ხეზე, მინაზე, ლითონზე ან ტექსტილზე. ეს სფერო მოიცავს ავეჯს, ინტერიერის დიზაინსა და არქიტექტურას. დეკორაციულ ხელოვნებას ხშირად სახვითი ხელოვნების ისეთი სახეებისგან, როგორიცაა მხატვრობა, ხაზვა, ფოტოგრაფია და სკულპტურა, საპირისპირო კატეგორიაში მოიხსენიებენ. ზოგიერთ წყაროში დეკორატიული და გამომსახველობითი ხელოვნება იმიჯნება ფუნქციონალობის, დანიშნულების, სტატუსისა და არტისტული მნიშვნელობის მიხედვით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 19.
პროლეტარული რევოლუცია

„პროლეტარული რევოლუცია“ შეიძლება აღნიშნავდეს: საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის კრებული. გამოიცა თბილისში 1933 წელს ქართულ ენაზე „რევოლუციური მატიანის“ ნაცვლად. გამოვიდა მხოლოდ ერთი ნომერი. კრებულში დაბეჭდილია მასალები და დოკუმენტები ამიერკავკასიის რევოლუციური მოძრაობისა და კომუნისტური ორგანიზაციების ისტორიიდან; დაბეჭდილია ი. სტალინის, ფ. მახარაძის, მ. ტოროშელიძის, გ. ხაჭაპურიძის შრომები და სტატიები, ძველი ბოლშევიკების მოგონებები პარტიის III ყრილობის შესახებ. გამოსცა სარედაქციო კოლეგიამ, რომელშიც შედიოდნენ ფ. მახარაძე, გ. ყურაშვილი, მ. ტოროშელიძე. ტირაჟი 3 ათასი. მარქს-ენგელსის-ლენინის ინსტიტუტის თბილისის ფილიალის ორგანო; 1937 წელს ერთადერთი ნომერი გამოვიდა თბილისში ქართულ ენაზე. 1939 წლიდან 1944 წლამდე კრებული გამოდიოდა ყოველწლიურად. დაბეჭდილია დოკუმენტები და მასალები, ა. კიკვიძის, ლ. გორგილაძის, ლ. ებანოიძის და სხვათა გამოკვლევები. დართული აქვს ქართული გაზეთების (1918–1921) ბიბლიოგრაფია. კაპანაძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 205.
პრანწია

პრანწია (Vanellus vanellus) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. პრანწიას სხეულის სიგრძე 30 სმ, მასა 200 გრამს აღწევს. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. ზამთრობს ამიერკავკასიასა და შუა აზიაში. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას (მარტი, ოქტომბერი), ნაწილი ზამთრობს, მეტწილად კოლხეთის დაბლობზე. ბუდობს ბალახიან ჭაობებზე, ველ-მინდვრებზე. ბუდეს იკეთებს მიწაზე, დებს 4 კვერცხს. კრუხობს უმთავრესად დედალი, 27-29 დღე-ღამე. იკვებებიან მწერებით, წვრილი უხერხემლოებით, ზოგჯერ მარცვლეული კულტურებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 179.
პრომეთე (ჟურნალი)

„პრომეთე“ — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული, სამეცნიერო და პოლიტიკური ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1918 წელს. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია, რომელშიც შედიოდნენ პ. ინგოროყვა, ი. ყიფშიძე, კ. გამსახურდია; გამომცემელი — ი. სტურუა. გამოვიდა 3 ნომერი. ჟურნალში დაბეჭდილია ვ. ბარნოვის, ვაჟა-ფშაველას, ი. გრიშაშვილის, ა. ჭუმბაძისა და სხვათა ნაწარმოებები; ჯავახიშვილის, კორნელი კეკელიძის, დიმიტრი უზნაძის, გიორგი ახვლედიანის და სხვათა სტატიები. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 206. სიგუა, სოსო. „მოდერნიზმი“, თბ. „მწერლის გაზეთი“, 2008
პრომეთეს მემინდვრია

პრომეთეს მემინდვრია (ლათ. Prometheomys schaposchnikowi), ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 17 სმ, მასა 80 გ აღწევს. გავრცელებულია კავკასიონის ცენტრალურ და დასავლეთ რაიონებისა და თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში — ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, შიდა ქართლში, კობთან, გუდაურთან, სტეფანწმინდასთან, გურია-აჭარის ქედზე დასხვა ადგილებში. იკვებება მცენარეთა მიწისქვეშა და მიწისზედა (ზაფხულობით) ნაწილებით. ზოგან საძოვრებს აფუჭებს. ავალიანი რ., ქსე, ტ. 8, გვ. 206, თბ., 1984
პროპლიოპითეკი

პროპლიოპითეკი (Propliopithecus), ნამარხი ადამიანის მსგავსი მაიმუნი. მისი კბილებიანი ქვედა ყბის ფრაგმენტი აღმოჩენილია პარაპითეკის ქვედა ყბასთან ერთად 1911 წელს. პროპლიოპითეკს აქვს 2 საჭრელი კბილი, 1 ეშვი, 2 მცირე ძირითადი და 3 დიდი ძირითადი კბილი. მორფოლოგიურად კბილები გიბონების კბილების მსგავსია. პროპლიოპითეკს თვლიან დრიოპითეკებისა და პლიოპითეკების წინაპარ ფორმად. აბდუშელიშვილი მ., ქსე, ტ. 8, გვ. 207, თბ., 1984
პარაპითეკი

პარაპითეკი (Parapithecus < პარა... და ბერძნ. pithekos — მაიმუნი), ნამარხი ადამიანისნაირი მაიმუნი. მისი კბილებიანი ქვედა ყბის ფრაგმენტი აღმოაჩინა გერმანელმა ანთროპოლოგმა ო. შლოსერმა ეგვიპტეში, ქვედა ოლიგოცენურ ფენებში, 1911 წელს. ქვედა ყბის სიგრძე 36 მმ აღწევს. კბილები დიფერენცირებულია: 2 საჭრელი, 1 ეშვი, 2 მცირე ძირითადი და 3 დიდი ძირითადი კბილი როგორც მარჯვენა ისე მარცხენა მხარეს. ანთროპოლოგთა უმრავლესობა პარაპითეკს თანამედროვე ადამიანის მსგავსი მაიმუნებისა და ადამიანის საერთო წინაპრად მიიჩნევს. აბდუშელიშვილი მ., ქსე, ტ. 7, გვ. 681, თბ., 1984
პარა...

პარა... (ბერძნ. para — ახლოს, გვერდით, გასწვრივ, გარეთ) — რთული სიტყვის ნაწილი. მიუთითებს გვერდით, ახლოს ყოფნაზე ან რაიმე გადახრაზე, დარღვევაზე. მაგ., პარაბიოზი, პარამაგნეტიზმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 672.
ჟერო

ჟერო, ნისკარტკოვზა (Platalea leucorodia) — დიდი ზომის ფრინველი ლაკლაკისნაირთა (Ciconiiformes) რიგისა. სხეულის სიგრძე აღწევს 80 სნ, მასა 1,5 კგ. თეთრი ფერისაა, აქვს ბრტყელი, ბოლოში ნიჩბისებურად გაფართოებული ნისკარტი. ბუდობს ლერწამში, იშვიათად ხეებზე. დებს 3-5 კვერცხს. იკვებება წვრილი უხერხემლოებით. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში. რუსეთის ტერიტორიაზე გავრცელებულია დუნაის დაბლობიდან პრიმორიემდე. საქართველოში იშვიათად გვხვდება მიმოფრენისას (აგვისტო-სექტემბერი). ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 248. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 147.
ხმალკბილა (პერსონაჟი)

ხმალკბილა (ინგ. Sabretooth) ვიქტორ კრიდი - გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერბოროტმოქმედი. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და ილუსტრატორი ჯონ ბირნის მიერ. პირველად გამოჩნდა რკინის მუშტის მე-14 ნომერში (1977 წლის აგვისტო). მუტანტი ხმალკბილა ფლობს ზეადამიანურ მხეცურ შესაძლებლობებს, სწრაფად განკურნების უნარს, ბასრ ეშვებსა და ბრჭყალებს, ზეადამიანურ მგრძნობელობას. იგი სასტიკი მკვლელია, რომელმაც ანგარების მოტივითა და პირადი სიამოვნების საფუძველზე უამრავი ადამიანი იმსხვერპლა. სამურავი მისი დიდი ხნის მეტოქეა. ორთავე ცივი ომის ზეჯარისკაცის შემქმნელი პროგრამის, ე.წ. იქს-იარაღის მსხვერპლია. სამურავისგან განსხვავებით, რომელიც ცხოველური ბუნების დაფარვას ცდილობს, ხმალკბილა ყოველ წამს ამჟღავნებს მას. იგი მრავალჯერ გამოჩნდა იქს-ადამიანების ანიმაციურ სერიებსა და ვიდეო თამაშებში. მსახიობი ტაილერ მეინი ანსახიერებს პერსონაჟს 2000 წლის სრულმეტრაჟიან ფილმში ’იქს-ადამიანები’, სადაც ხმალკბილა მაგნეტოს ერთ-ერთი მსახურია. პერსონაჟი 2009 წელს გამოჩნდა ფილმში იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი (ამ ფილმში იგი სამურავის ძმაა), ამჯერად მას ლივ შრაიბერი ანსახიერებს. 2008 წლის მაისში, ჟურნალი Wizard-ის კომიქსების ყველა დროის 200 საუკეთესო პერსონაჟს შორის ხმალკბილამ 193-ე ადგილი დაიკავა. 2009 წელს იგი IGN-ს ყველა დროის 44-ე საუკეთესო კომიქსის სუპერბოროტმოქმედად დასახელდა. ხმალკბილა Marvel-ის სამყაროს ვიკიში
ჟრუნი

ჟრუნი (ლათ. Tetrastes bonasia) — ფრინველი ქათმისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 35-37 სმ, მასა 350-500 გრამს აღწევს. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. მობინადრე ფრინველია. ჟრუნები ცხოვრობენ წყვილებად. საკვების ძებნაში მოკლე მანძილზე ნომადობენ. ბუდეს მიწაზე იკეთებენ. დედალი დებს 6-10 კვერცხს. იკვებებიან მცენარეთა მწვანე ნაწილებით — კვირტებით, ყლორტებით, კენკრით, თესლებით, უფრო იშვიათად — მწერებით. ზამთარში ჟრუნი ღამეს თოვლში ათევს. სარეწაო ფრინველია. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 257. ვიქსიკონში განმარტებულია სიტყვა: ჟრუნი
ბრანდენბურგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარ სახელს ბრანდენბურგი აქვს შემდეგი მნიშვნელობები: ბრანდენბურგი — ქალაქი გერმანიაში; ბრანდენბურგი — გერმანიიის ფედერაციული მხარე; ბრანდენბურგის ჭიშკარი — ისტორიული ძეგლი ბერლინში. ბრანდენბურგის საკურფიურსტო — საღვთო რომის იმპერიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საჰერცოგო
პავლე I

პავლე I შეიძლება იყოს: პავლე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი) — კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსი (IV ს.) პავლე I (პაპი) — რომის პაპი (700—767) პავლე I (რუსეთი) — რუსეთის იმპერატორი (1754—1801) პავლე I (საბერძნეთი) — საბერძნეთის მეფე გლიუქსბურგების დინასტიიდან (1901—1964)
ფოთისა და ხობის ეპარქია

ფოთისა და ხობის ეპარქია — მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, შავი ზღვის სანაპიროზე, ისტორიული კოლხეთის სამეფოს ტერიტორიაზე. იგი მოიცავს ქალაქებს: ფოთს და ხობს (ქ. სენაკი ახლა უკვე არ შედის ამ ეპარქიაში რადგან ახალი ეპრქიის შექმნის შემდეგ - სენაკი-ჩხოროწყუს ეპარქიაში შედის) და მათ მიმდებარე ტერიტორიას. ფოთისა და ხობის ეპარქიის ტერიტორია განვრცობილია მდინარე რიონისა და ხობისწყლის ქვემო დინების აუზებზე, რაც ძველი ქართული სამეფოს, ეგრისის დასავლეთ ნაწილს წარმოადგენს. ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სენაკისა და ჩხოროწყუს, ჩრდილოეთიდან - ზუგდიდისა და ცაიშის, სამხრეთიდან - შემოქმედის ეპარქიები, დასავლეთის მხრიდან კი იგი შავ ზღვას ემიჯნება. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, 1917 წელს სამეგრელოს რეგიონში განახლდა ჭყონდიდის ეპარქია. 1995 წელს საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით ჭყონდიდის ეპარქიის საფუძველზე სამი სამღვდელმთავრო კათედრა ჩამოყალიბდა: საკუთრივ ჭყონდიდის, ზუგდიდისა და ცაიშის და ფოთის ეპარქიები. 1996 წლის 24 მარტიდან ახლად აღდგენილ ფოთის ეპარქიის მმართველად დადგენილ იქნა ეპისკოპოსი გრიგოლი (ბერბიჭაშვილი). 2002 წლის 17 ოქტომბრის საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის კრების განჩინებით ფოთის ეპარქიას შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა ფოთისა და სენაკის ეპარქია. 2003 წლის 18 აგვისტოს ურბნისის საკათედრო ტაძარში ჩატარებული წმიდა სინოდის კრების გადაწყვეტილებით, ფოთისა და სენაკის ეპარქიას გამოეყო სენაკის რაიონი, ხოლო ზუგდიდ-ცაიშისას კი ჩხოროწყუს რაიონი და შეიქმნა ახალი ეპარქია სახელწოდებით „სენაკისა და ჩხოროწყუს“ ეპარქია. ფოთისა და სენაკის ეპარქიას კვლავ შეეცვალა სახელი და ეწოდა "ფოთისა და ხობის" ეპარქია. შესაბამისად შევიდა ცვლილება მღვდელმთავრის ტიტულშიც და იგი მოიხსენიება უკვე ფოთისა და ხობის ეპისკოპოსად. საქართველოს ეპარქიები
პალანგა

პალანგა (ლიეტ. Palanga) — საკურორტო ქალაქი დასავლეთ ლიეტუვაში, კლაიპედის მაზრაში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროს გაყოლებაზე და აქვს 25 კმ-იანი სანაპირო ზოლი. მდებარეობს კლაიპედიდან 27 კილომეტრ მანძილზე და ვილნიუსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 326 კილომეტრზე. ქარვის მუზეუმი მდებარეობს ტიშკევიჩის ყოფილ სასახლეში. გაიხსნა 1963 წელს. მუზეუმში დაცულია დაახლოებით 4500 ექსპონანტი. ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა 1897 წელს. ერთ-ერთი ულამაზესი ბალტიის ქვეყნებში. ოფიციალური საიტის ძველი ვერსია დაარქივებული 2005-04-05 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია ტურისტებისათვის
რამიგალა

რამიგალა (ლიეტ. Ramygala; პოლ. Remigoła, რუს. Ремигола) — ქალაქი ლიეტუვაში. პანევეჟისის რაიონში, ქალაქ პანევეჟისიდან სამხრეთით, რამიგალას სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი (ლიეტ. Ramygalos seniūnija). რამიგალას სამამასახლისო დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine. Šv. Jono Krikštytojo bažnyčia დაარქივებული 2007-01-09 საიტზე Wayback Machine.