laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
1318

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1318 1318 (ათას სამას თვრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-2 დეკადის მე-8 წელი. შვედეთის მეფე ბირგერი ტახტიდან ჩამოგდებულ იქნა და იძულებული გახდა დანიაში გაქცეულიყო. ედუარდ II შოტლანდია დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1318. ურბან VI — რომის პაპი (გ. 1378) ალბრეხტ II — მეკლენბურგის ჰერცოგი (გ. 1379) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1318. ალბრეხტ II — ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგი (დ. 1268) 14 ოქტომბერი : ედუარდ ბრუსი — ირლანდიის მეფე (დ. 1275)
ონი

ონი — ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. გაშენებულია მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე, ღრმა ხეობაში. ონის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ზღვის დონიდან 830 მეტრი, თბილისიდან 210 კილომეტრი. 2656 მცხოვრები (2014). ქალაქის ტერიტორია მნიშვნელოვნად გაფართოვდა მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ საყრდენი კედლის აგების შემდეგ. გაყვანილია წყალსადენი. ქალაქზე გადის ოსეთის სამხედრო გზა. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. ონში არის ნიკორწმინდის ეპარქიის რეზიდენცია. ქალაქს უჭირავს ვაკის ვიწრო ზოლი მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადებს — ჯეჯორასა და ღარულას შორის. ონში ზომიერად ნოტიო ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10 °C, იანვარი — 1 °C, ივლისი 20,4 °C, აბსოლუტური მინიმალური — 27 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 38 °C. ნალექები 1000—1100 მმ წელიწადში. ონი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XV-XVI საუკუნეებში. მეცნიერებაში გამოთქმული მოსაზღების თანახმად, ონი დააარსა იბერიის მეფე ფარნაჯომმა (ძვ. წ. II ს.). შუა საუკუნეებში გაიზარდა ფეოდალური ქალაქის — ონის ეკონომიკური მნიშვნელობა; აქ თავს იყრიდა ჩრდილოეთი კავკასიიდან, ქართლიდან, იმერეთიდან და ქვემო რაჭიდან მომავალი გზები. იმერეთის სამეფოს რუსეთთან შეერთების (1810) შემდეგ იყო დაბა; წარმოადგენდა რაჭის მნიშვნელოვან სავაჭრო პუნქტს, განვითარებული იყო ხელოსნობა. 1846 წლიდან იყო ქუთაისის გუბერნიის რაჭის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. ონის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს ცულები (ბრინჯაოს ხანა), აგრეთვე კოლხური თეთრის (ძვ. წ. VI-III სს.) განძი. ქალაქში შემონახულია შუა საუკუნეების ციხის გალავანი და სინაგოგა. ვახუშტი ბაგრატიონი ონის შესახებ წერს: 2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 2656 ადამიანი. ქართლის ცხოვრება. ტომი IV. ბატონიშვილი ვახუშტი. აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. გვ. 767. სახელმწიფო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“. თბილისი 1973. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-08-14. ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ Кавказский календарь на 1883 год გვ. 268 ↑ 5.0 5.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-30. ციტირების თარიღი: 7 დეკემბერი, 2016.
1319

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1319 1319 (ათას სამას ცხრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-2 დეკადის მე-9 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1319. 16 აპრილი : ჟან II — საფრანგეთის მეფე (გ. 1364) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1319.
იან შტურსა

იან შტურსა (ჩეხ. Jan Štursa; დ. 15 მაისი, 1880, ნოვე-მესტო, მორავია — გ. 2 მაისი, 1925, პრაღა) — ჩეხი მოქანდაკე. სწავლობდა ჰორჟიცეს მოქანდაკეთა და ქვის მთლელთა სკოლასა (1894-1898) და პრაღის სამხატვრო აკადემიაში (1899-1903). განიცადა სიმბოლიზმის გავლენა. მისი ქანდაკებები გადმოსცემს ადამიანის სხეულის სილამაზეს („ევა“, 1908, ეროვნული გალერეა, პრაღა); შექმნილი აქვს დრამატიზმით აღბეჭდილი ნაწარმოებები („დაჭრილი“, 1920-1921, იქვე), მრავალი მონუმენტი და მონუმენტურ-დეკორატიული კომპოზიცია (სკულპტურული ჯგუფები „შრომა“ და „ჰუმანურობა“, პრაღა, 1911-1913). იან შტურსა – მოკლე ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) იან შტურსა – გალერეა (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 48.
ფედერიკო ფრანკო

ლუის ფედერიკო ფრანკო გომესი (ესპ. Luis Federico Franco Gómez; 23 ივლისი, 1963, ასუნსიონი, პარაგვაი) — პარაგვაელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის მოქმედი პრეზიდენტი 2012 წლის 22 ივნისიდან. ჭეშმარიტად რადიკალური ლიბერალური პარტიის წევრი. 2008 წლიდან ფერნანდო ლუგოს მთავრობის ვიცე-პრეზიდენტია. ხოლო 2012 წლის 22 ივნისიდან, მისი იმპიჩმენტის შემდეგ ასრულებს ქვეყნის მეთაურის მოვალეობას ლუგოს საპრეზიდენტო ვადის გასვლამდე, 2013 წლის 15 აგვისტომდე. ვინ არის პარაგვაის ახალი პრეზიდენტი ფედერიკო ფრანკო? დაარქივებული 2016-01-19 საიტზე Wayback Machine.
ტეილორ ლოტნერი

ტეილორ დენიელ ლოტნერი (დ. 11 თებერვალი, 1992) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ბავშვობაში დაინტერესდა ორთაბრძოლებით და ამერიკული სპორტის კარატეს ასოციაციის მიერ ითვლებოდა მოწინავედ თავის კატეგორიაში. მსახიობის კარიერისას ცნობილი გახდა „ბერნი მაკის შოუთი“ და სხვა ტელესერიალებით, თუმცა დიდი წარმატება მოიტანა ფილმების სერიამ „ბინდი“. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტეილორ ლოტნერი ტეილორ ლოტნერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Taylor Lautner. People. Biography page (Undated). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-15. ციტირების თარიღი: 2012-06-23. ↑ Taylor Lautner Biography. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-15. ციტირების თარიღი: 2012-06-23.
1320

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1320 1320 (ათას სამას ოცი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-2 დეკადის მე-10 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1320. 19 აპრილი : პედრუ I – პორტუგალიის მეფე. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1320. 20 ივლისი: ოშინი — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მმართველი (დ. 1282)
უცხოპლანეტელი

უცხოპლანეტელი — კულტურული ფენომენი, არამიწიერი ცივილიზაციის წარმომადგენელი. ადამიანთა კულტურაში უცხოპლანეტელი ხშირად წარმოდგენილია ჰუმანოიდური ტიპის არსების სახით. ჩამოყალიბდა მისი ერთგვარი სახე, რომელიც ხშირად ასოცირდება მწვანე ან რუხი ფერის ადამიანის მსგავს არსებასთან, რომელსაც არ აქვს თმები, აქვს დიდი თავი, დიდი თვალები და გრძელი ხელები. ხშირად აღწერილია, როგორც არსება გარკვეული სქესობრივი ნიშნების გარეშე. ადამიანთა წარმოდგენით უცხოპლანეტელები არიან ისეთი ცივილიზაციის წარმომადგენლები, რომელიც ადამიანებს ტექნოლოგიური განვითარების მასშტაბებით წინ უსწრებს. ამ წარმოდგენებით, უცხოპლანეტელები არიან კოსმოსური მოგზაურები ან რომელიმე პლანეტის მაცხოვრებლები, რომლებიც დაფრინავენ კოსმოსური ხომალდით, იტაცებენ ხალხს ან ადამიანებთან კონტაქტში შედიან. არსებობს 4 დონის კონტაქტი. პირველი დონის კონტაქტი — ადამიანები უცხოპლანეტელებს ხედავენ. მეორე დონის კონტაქტი — ადამიანებს აქვთ მტკიცებულება იმისა რომ უცხოპლანეტელი ნახეს. მესამე დონის კონტაქტი-ადამიანები უცხოპლანეტელებთან უსაზღვრო კონტაქტში შედიან. მეოთხე დონის კონტაქტი ყველაზე საშიშია, ამ დროს უცხოპლანეტელები ადამიანებს იტაცებენ. უცხოპლანეტელთა სურათები დაარქივებული 2011-01-24 საიტზე Wayback Machine. ufocasebook.com დაარქივებული 2011-04-29 საიტზე Wayback Machine. ილკი მურის მესამე ტიპის ახლო კონტაქტი დაარქივებული 2010-11-16 საიტზე Wayback Machine. ბრიტანული საიტი და ფორუმი უცხოპლანეტელთა შესახებ დაარქივებული 2006-12-05 საიტზე Wayback Machine.
1321

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1321 1321 (ათას სამას ოცდაერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის 1-ლი წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1321. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1321. 14 სექტემბერი : დანტე ალიგიერი – იტალიელი პოეტი (დ. 1265)
ჰოხფაილერი

ჰოხფაილერი (იტალ. Gran Pilastro; გერმ. Hochfeiler) — მწვერვალი ავსტრიისა და იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 3510 მ. ცილერტალის ალპების უმაღლესი წერტილი. არის მყინვარები. პირველი ასვლა განხორციელდა 1865 წლის 14 ივლისს. აგებულია მეტამორფული ქანებით. ჰოხფაილერი — ცნობები (ინგლისური)
1322

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1322 1322 (ათას სამას ოცდაორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1322. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1322. 1 თებერვალი : ფილიპ V — საფრანგეთის მეფე (დ. 1291)
ზალცახი

ზალცახი (გერმ. Salzach) — მდინარე ავსტრიასა და გერმანიაში. სიგრძე 225 კმ, აუზის ფართობი 6,700 კმ². მდინარე ინის მთავარი შენაკადი. სათავე აქვს კიცბიუელის ალპებზე, ზღვის დონიდან 2300 მ სიმაღლეზე. ზემო დინებაში შვარცახამდე აღმოსავლეთისაკენ მიედინება, შემდეგ იღებს ჩრდილოეთურ მიმართულებას და გაივლის ქალაქებს ჰალაინსა და ზალცბურგს. 70 კმ მანძილზე ქმნის ბუნებრივ საზღვარს ავსტრიასა და გერმანიას შორის. მდინარის აუზშია წყალვარდნილების კასკადი კრიმლი (სიმაღლე 380 მ). მდინარე ზალცახი – ინფორმაცია დაარქივებული 2009-07-21 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
In the Flesh (ტურნე)

In the Flesh (აგრეთვე ცნობილი როგორც Animals Tour) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის 1977 წლის საკონცერტო ტურნე. კონცერტების ეს სერია ჩატარდა ალბომის Animals მხარდასაჭერად. ბევრი მსმენელისათვის იგი ცნობილია 6 ივლისს მონრეალში გამართულ საბოლოო კონცერტზე მომხდარი ინციდენტით. ჯგუფის ლიდერმა, როჯერ უოტერსმა სცენის წინ რიგში მდგომ მსმენელს სახეში შეაფურთხა. მანამდე მთელი ტურნეს მანძილზე იგი ღიზიანდებოდა მსმენელთა ქცევის გამო, ძირითადად იმ მიზეზით, რომ კონცერტების გამართვის ადგილებში მსმენელები ზედმეტად ხმაურობდნენ და მას დაკვრის საშუალებას არ აძლევდნენ. ტურნეს შემდეგ მუსიკოსი გრძნობდა მსმენელისგან გაუცხოებას, რაც აისახა ალბომში The Wall. დეივიდ გილმორი - ვოკალი, გიტარა როჯერ უოტერსი - ვოკალი, ბას გიტარა რიჩარდ რაიტი – კლავიშები, ვოკალი ნიკ მეისონი – დასარტყმელი საკრავები დამატებითი შემსრულებლები სნოუი უაიტი – გიტარები დიკ პერი – საქსოფონი, დამატებითი კლავიშებიანი საკრავები განყოფილება 1 - Animals: „Sheep“ „Pigs on the Wing (Part I)“ „Dogs“ „Pigs on the Wing (Part II)“ „Pigs (Three Different Ones)“ განყოფილება 2 - Wish You Were Here: „Shine On You Crazy Diamond (Parts I–V)“ „Welcome to the Machine“ „Have a Cigar“ „Wish You Were Here“ „Shine On You Crazy Diamond (Parts VI–IX)“ ბისზე Money“ Us and Them“ მეორე ბისზე Careful with That Axe, Eugene“ - შესრულდა მხოლოდ ერთხელ, ოკლენდში (კალიფორნია) Drift Away Blues“ - შესრულდა მხოლოდ ერთხელ, მონრეალში (კანადა) Brain Damage.co.uk ↑ Schaffner, p. 218 ↑ Schaffner, p. 219
სტოლი

სტოლი (გერმ. Hochstuhl; სლოვ. Stol) — მთა აღმოსავლეთ ალპებში. კარავანკეს უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 2236 მ. თხემზე გადის საზღვარი სლოვენიასა და ავსტრიას შორის. ტურისტების პოპულარული ადგილია. 1883 წელს ავსტრიის ტურისტულმა კლუბმა მთის სამხრეთ კალთაზე აღმართა სამთო თავშესაფარი, რომელსაც უწოდეს ვალვაზორის თავშესაფარი. 1906 წელს მთაზე აშენდა კლაგენფურტის თავშესაფარი, ხოლო 1910 წელს პრეშერენის თავშესაფარი. მეორე მსოფლიო ომის დროს სამივე თავშესაფარი პარტიზანებმა დაწვეს, რათა გერმანელ ჯარისკაცებს ისინი არ გამოეყენებინათ როგორც საბაზო ბანაკები. ომის შემდეგ, სამივე თავშესაფარი აღადგინეს. კლაგენფურტის თავშესაფარი, ხელახლა გახსნეს 1952 წელს. სტოლზე პირველი ასვლა განხორციელდა 1794 წელს. სტოლი — ცნობები
1323

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1323 1323 (ათას სამას ოცდასამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-3 წელი. 12 აგვისტო : ნეტებორგის შეთანხმება — შვედეთი და ნოვგოროდი საზღვარს ათანხმებენ პირველად. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1323. ბერნაბო ვისკონტი — მილანის მმართველი (გ. 1385) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1323. გიორგი I დადიანი — ოდიშის მთავარი
მიშელ მიჩომბერო

მიშელ მიჩომბერო (ფრანგ. Michel Micombero, დ. 26 აგვისტო, 1940 — 16 ივლისი, 1983, მოგადიშო, სომალი) — ბურუნდის სახელმწიფო მოღვაწე. ბურუნდის 1-ლი პრეზიდენტი 1966-1976 წწ. ქვეყნის პრემიერ მინისტრი 1966 წელს. მიეკუთვნება ტუტსის ეთნიკურ ჯგუფს. დაიბადა 1940 წლის 26 აგვისტოს რუანდა-ურუნდის პატარა ქალაქ რუტოვუში. პრეზიდენტობის დროს იქცა აფრიკული სოციალიზმის აქტიურ დამცველად და მოიპოვა ჩინეთის მხარდაჭერა. 1976 წელს მისი ხელიუფლება დაამხო ჟან ბაპტისტ ბაგაზამ. მიჩომბერო ემგრაციაში წავიდა და გარდაიცვალა სომალიში 1983 წელს გულის შეტევით. ბურუნდის პრეზიდენტი Eintrag MICOMBERO, Michel. In: Mark R. Lipschutz, R. Kent Rasmussen: Dictionary of African Historical Biography. University of California Press. First Paperback Printing, with corrections, 1989, p. 274. ISBN 0-520-06611-1 ↑ Chrétien, Jean-Pierre (2008). „Micombero, Michel“, Dictionary of African Biography. Oxford: Oxford University Press.
ევერტონი (საფეხბურთო კლუბი)

ევერტონი (ინგლ. Everton) – ინგლისური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლივერპულიდან. კლუბი თამაშობს ინგლისური ფეხბურთის უმაღლესი რანგის დივიზიონში პრემიერ ლიგაში, სადაც გატარებული 108 სეზონით ინგლისის რეკორდსმენია. კლუბი დაარსდა 1878 წელს და დაარსებიდან ერთი წლის განმავლობაში სენტ დომინგოს საფეხბურთო კლუბი (ინგლ. St Domingo's F.C) ეწოდებოდა. 1892 წლიდან დღემდე კლუბი გუდისონ პარკის სტადიონზე თამაშობს, რომელიც 40 000 გულშემატკივარს იტევს და ერთ-ერთი უდიდესი სტადიონია ინგლისში. „ევერტონი“ ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი გუნდია ინგლისში: ცხრაჯერ ინგლისის ჩემპიონატი მოიგო, ხუთჯერ ქვეყნის თასი და ცხრაჯერ ინგლისის სუპერთასი, საერთაშორისო ასპარეზზე კი თასების მფლობელთა თასის მფლობელია 1985 წელს. კლუბისთვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს მერსისაიდული დერბი თანაქალაქელ ლივერპულთან. ინგლისის ჩემპიონატი ჩემპიონი (9): 1890–91, 1914–15, 1927–28, 1931–32, 1938–39, 1962–63, 1969–70, 1984–85, 1986–87 ვიცე-ჩემპიონი (7): 1889–90, 1894–95, 1901–02, 1904–05, 1908–09, 1911–12, 1985–86 ინგლისის ასოციაციის თასი გამარჯვებული (5): 1906, 1933, 1966, 1984, 1995 ფინალისტი (8): 1893, 1897, 1907, 1968, 1985, 1986, 1989, 2009 ინგლისის ლიგის თასი ფინალისტი (2): 1977, 1984 ინგლისის სუპერთასი გამარჯვებული (9): 1928, 1932, 1963, 1970, 1984, 1985, 1986, 1987, 1995 ფინალისტი (2): 1933, 1966 თასების მფლობელთა თასი გამარჯვებული (1): 1985 შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. ოფიციალური საიტი ევერტონი (საფეხბურთო კლუბი) Facebook-ზე ევერტონი Twitter-ზე ევერტონის სიახლეები - Sky Sports
ალპური ვირზაზუნა

ალპური ვირზაზუნა (ლათ. Marmota marmota) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ციყვისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპის მაღალმთიან ნაწილში, უმეტესწილად ალპებში. ზომით ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მღრღნელია. მყინვარული პერიოდის ფაუნის ტიპური წარმომადგენელია, რომელიც პლეისტოცენში ევროპის დაბლობზე ბინადრობდა. ამჟამად წარმოადგენს იმ პერიოდის რელიქტურ სახეობას, რომლის გავრცელების არეალია მაღალმთიანი რაიონები. ალპური ვირზაზუნა გვხვდება ალპის, კარპატებისა და ტატრის მთების გარკვეულ ადგილებში. აღმოსავლეთ ალპებში, ცენტრალურ მასივზე, იურაში, ვოგეზებსა და პირენეებში ალპური ვირზაზუნა რამდენიმე წლის წინ იყო ინტროდუცირებული. შვარცვალდზე არის ალპური ვირზაზუნების მცირე კოლონია. ბინადრობს კლდოვან ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 600-3200 მ სიმაღლეზე. ხელსაყრელ პირობებში 1 კვადრატულ კილომეტრზე ბინადრობს 40-იდან 80-მდე სახეობა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალპური ვირზაზუნა“ ვიკისაწყობში. ალპური ვირზაზუნა დაარქივებული 2012-10-15 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) ალპური ვირზაზუნა (რუსული)
ლეონ მბა

ლეონ მბა (ფრანგ. Léon M'ba; დ.9 თებერვალი, 1902, ლიბრევილი გაბონი — გ. 27 ნოემბერი, 1967, პარიზი, საფრანგეთი) — გაბონის პოლიტიკური მოღვაწე. გაბონის პრემიერ-მინისტრი 1959-1960 წწ. გაბონის პრეზიდენტი 1961–1967 წწ. მიეკუთვნება ფანგის ეთნიკურ ჯგუფს. გაბონის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა სახელმწიფოს მეთაური. 1964 წელს 2 დღით დაამხეს გაბონში ერთადერთი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად. გარდაიცვალა 1967 წლის ნოემბერში პარიზში, სიმსივნისაგან. თანამდებობაზე შეცვალა ვიცე-პრეზიდენტმა ომარ ბონგომ. Moïse N’Solé Biteghe, Echec aux militaires au Gabon en 1964, Editions Chaka, Collection Afrique contemporaine, 1990 Florence Bernault, Démocraties ambiguës en Afrique centrale : Congo-Brazzaville, Gabon, 1940-1965, Editions Karthala, 1996 Alexander Keese, « L’évolution du leader indigène aux yeux des administrateurs français : Léon M’Ba et le changement des modalités de participation au pouvoir local au Gabon, 1922-1967 » In Afrique & histoire, 2004, n°2
1324

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1324 1324 (ათას სამას ოცდაოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-4 წელი. მალის იმპერატორი მუსა I კაიროში ჩამოვიდა მექამდე მოგზაურობის გზაზე. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1324. 5 მარტი : დეივიდ II — შოტლანდიის მეფე (1329–1371) (გ. 1371) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1324. 8 იანვარი : მარკო პოლო — ვენეციერი ვაჭარი და მოგზაური (დ. 1254) 16 ივლისი : გო-უდა — იაპონიის იმპერატორი (დ. 1267)
ზლინის მხარე

ზლინის მხარე (ჩეხ. Zlínský kraj) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის მორავიის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია ზლინი. ტრადიციულად ზლინის რეგიონი იყოფა ოთხ რაიონად (ჩეხ. okresy), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა. კრომერჟიჟი უჰერსკე-ჰრადიშე ვსეტინი ზლინი ზლინის რეგიონის ქალაქები 5 000-ზე მეტი მცხოვრებით (2003 წლის 1 მარტის მონაცემებით). ზლინი ბრუმოვ-ბილნიცე ბისტრჟიცე-პოდ-ჰოსტინემი ხროპინე ჰოლეშოვი ჰულინი კრომერჟიჟი კუნოვისე ლუჰაჩოვიცე ნაპაიედლა ოტროკოვიცე როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემი სლავიჩინი სტარე-მესტო უჰერსკე-ჰრადიშტე უჰერსკი-ბროდი ვალაშსკე-კლობოუკი ვალაშსკე-მეზირჟიჩი ვსეტინი ზლინის მხარის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-06-20 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ზლინის მხარის ოფიციალური საიტი (ჩეხური) ზლინის მხარის სტატისტიკა ↑ https://www.cdcp.cz/wp-content/uploads/LEI/last_published_LEI_full.xml — Centrální depozitář cenných papírů, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11878743"></a>
ღვთაებრივი კომედია

ღვთაებრივი კომედია — იტალიელი მწერლის დანტე ალიგიერის პოემა. დღემდე საკამათოა, თუ რატომ ჰქვია კომედია პოემას. დანტემ მას მხოლოდ „კომედია“ უწოდა, ხოლო „ღვთაებრივი“ პოეტის გარდაცვალების შემდეგ დაუმატა ეპითეტად ჯოვანი ბოკაჩომ. პოემა, რომელიც 14 წელიწადს იქმნებოდა, ეყრდნობა იმ დროისთვის გავრცელებულ მისტიკურ პრინციპს, რომლის მიხედვითაც იმქვეყნიური სამყაროს ხილვა სულის გადარჩენის გზაა. ეს არის შუა საუკუნეების თეოლოგიური თვალთახედვით აღქმული სულის სამი მდგომარეობა: ყოფნა, განწმენდა, და განახლება, რომელთაც შეესატყვისება სამი სამყარო: ჯოჯოხეთი, სალხინებელი, და სამოთხე. საინტერესოა, თავად დანტე როგორ განმარტავს კომედიას: „კომედია ერთგვარი სახეობაა პოეტური თხრობისა, რომელიც სხვა დანარჩენთაგან განსხვავებულია. ტრაგედიისგან იგი განხვავდება მასალითაც, სადაც ტრაგედია დასაწყისში გაოცების მომგვრელია და წყნარი, ხოლო დასასრულში მწუხარების მომგვრელი და საშინელი; ხოლო კომედია ძრწოლის მომგვრელი ამბით იწყება და სვებედნიერად თავდება. ტრაგედიას პათეტიკური ტონი აქვს, ხოლო კომედიას — დაბალი და უპრეტენზიო. აქედან ნათელია, თუ რად ეწოდება ამ ქმნილებას კომედია, რადგან თუ ჩვენ თვით მასალას დავაკვირდებით, დასაწყისში იგი საშინელია და ძრწოლის მომგვრელი, სახელდობრ ჯოჯოხეთში, დასასრულში კი საამური, ლხენის მომგვრელი, სახელდობრ სამოთხეში. თუ ტონს, მეტყველებისას დავაკვირდებით, იგი მოკრძალებულია და დაბალი. აქ ნახმარია ენა ხალხური, როგორითაც დედაკაცები ბაზარზე ესიტყვებიან ხოლმე ერთმანეთს“. „ღვთაებრივი კომედია“ მეტისმეტად სიმეტრიულად არის აგებული. იგი იყოფა 3 ნაწილად, თითოეული ნაწილი 33 სიმღერისგან (ლექსისაგან) შედგება და თითოეული მთავრდება სიტყვით Stelle, იგივე ვარსკვლავები. ამრიგად ვიღებთ 99 ლექსს, რომელნიც შესავალ ლექსთან ერთად ჯამურ 100 ლექსს ქმნის. პოემა დაწერილია სამხაზოვანი ტერცინებით (იგივე სტროფები). რიცხვებისადმი ამდაგვარი მიდრეკილება შესაძლოა დანტეს მიერ მათთვის მისტიკურობის მინიჭებით აიხსნას: რიცხვი 3 ქრისტიანული იდეის – სამების გამოხატულება, 33 იესო ქრისტეს მიწაზე ყოფნის წელთა რაოდენობა და ა.შ. ღვთაებრივი კომედია დაარქივებული 2007-05-08 საიტზე Wayback Machine. „ღვთაებრივი კომედია“ სალვადორ დალის ილუსტაციები ↑ „მსოფლიო ლიტერატურის ისტორიის შესავალი“ (სალექციო კურსი), ხათუნა წიკლაური, საქართველოს უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 - გვ. 46
1325

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1325 1325 (ათას სამას ოცდახუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-5 წელი. აფონსუ IV მმართველობის დასაწყისი პორტუგალიაში. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1325. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1325. 7 იანვარი : დინიშ I — პორტუგალიის მეფე (დ. 1261) 21 ნოემბერი : იური — მოსკოვის დიდი მთავარი, ვლადიმირ-სუზდალის დიდი მთავარი, ნოვგოროდის მთავარი (დ. 1281)
1326

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1326 1326 (ათას სამას ოცდაექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-6 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1326. 30 მარტი : ივანე II — მოსკოვის დიდი მთავარი (გ. 1359) მურად I — ოსმალეთის სულთანი (გ. 1389) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1326. ოსმან I — ოსმალეთის პირველი სულთანი (დ. 1258)
აჰმედ აბდალაჰი

აჰმედ აბდალაჰი (არაბ. أحمد عبد الله عبد الرحمن‎; დ. 12 ივნისი, 1919, დომონი, კომორი — გ. 26 ნოემბერი, 1989, მორონი, კომორი) — კომორის კუნძულების კავშირის პოლიტიკური მოღვაწე. კომორის პრეზიდენტი 1975 და 1978–1989 წლებში. დაიბადა 1919 წელს კ. ანჟუანზე. გარდაიცვალა 1989 წელს სახელმწიფო გადატრიალების დროს. აჰმედ აბდალაჰი
1327

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1327 1327 (ათას სამას ოცდაშვიდი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XIV საუკუნის მე-3 დეკადის მე-7 წელი. თოთხმეტი წლის ედუარდ III ინგლისის მეფედ აკურთხეს, თუმცა ქვეყანას დედამისი დედოფალი იზაბელა და მისი საყვარელი როჯერ მორტიმერი განაგებენ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1327. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1327. 21 სექტემბერი : ედუარდ II — ინგლისისა და უელსის მეფე (დ. 1284) კონსტანტინე I — იმერეთის მეფე დავით VI ნარინის ძე.
ჰარლინგი

ჰარლინგი (ირლ. Iománaíocht/Iomáint) — გელური წარმოშობის თამაში, რომელსაც მართავს გელური ათლეტიკის ასოციაცია. თამაშის წარმოშობა პირველყოფილი საზოგადოებიდან დაიწყო, მას სულ მცირე 3000 წელია თამაშობენ და ითვლება მინდვრის თამაშებს შორის უსწრაფესად. როგორც ირლანდიის ადგილობრივ თამაშს, ჰარლინგს ბევრი საერთო აქვს გელურ ფეხბურთთან, მათ შორის: მოედანი, მოთამაშეთა რაოდენობა და ტერმინოლოგია. ის მსგავსია კამოგისა, რომელსაც ქალები თამაშობენ. იგი მიმდინარეობს იგივე ფუძიდან, საიდანაც შინტი, რომელსაც ძირითადად შოტლანდიაში თამაშობენ. ჰარლინგის მოთამაშეების მიზანია გამოიყენონ ხის ჯოხი, რომელსაც ეწოდება ჰარლი (ირლ. camán), რათა დაარტყან პატარა ბურთს, შლიტერს. თუ ბურთი გაივლის ჰორიზონტალურ ძელს ზევით, რომელიც მიწიდან 2.5 მეტრის სიმაღლეზეა, გუნდი იღებს 1 ქულას, ხოლო თუ ბურთი გავა ძელს ქვევით, ბადეში, მაშინ ითვლება გოლი, რომელიც 3 ქულის ექვივალენტურია. შლიტერის ხელით ტარება ნებადართულია არაუმეტეს ოთხი ნაბიჯისა, ამის შემდეგ მოთამაშემ ის ან უნდა დაარტყას ხელით, ან ჰარლის მეშვეობით დააგდოს მიწაზე და კვლავ დაიბრუნოს ხელში. ჰარლინგს თამაშობენ მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით პოპულარულია ირლანდიური დიასპორის წევრებს შორის გაერთიანებულ სამეფოში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიასა და არგენტინაში. თამაშის წესები დაარქივებული 2012-02-12 საიტზე Wayback Machine. გელური ათლეტიკის ასოციაცია ჰარლინგი ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში დაარქივებული 2008-07-24 საიტზე Wayback Machine.
კამპორა-სან-ჯოვანი

კამპორა-სან-ჯოვანი (იტალ. Campora San Giovanni) — სასოფლო დასახლება იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში, კოზენცის პროვინციის ამანტეის კომუნაში. მდებარეობს კატანძაროს პროვინციის საზღვრის სიახლოვეს. კამპორა-სან-ჯოვანი ტირენიის ზღვის სანაპიროს გადაჰყურებს. 1950-იანი წლებიდან, სოფელი გაიზარდა და გაფართოვდა. გაშენებულია პლაჟის თავზე აღმართულ პატარა, ბრტყელ პლატოზე. რეგიონს გარს არტყავს ვენახებითა და ზეთისხილის პლანტაციებით დაფარული ბორცვები. ეს ბორცვები სოფლისკენ თანდათან ეშვება და მიმზიდველ ხედს ქმნის: მარცხნივ მოჩანს ლამეცია-ტერმეს უბე, მარჯვნივ, ჰორიზონტზე კი მზიან ამინდში ვულკანი სტრომბოლი. სოფლის ნავსადგურიდან ადვილად მისაღწევია ლიპარის კუნძულები. კამპორა-სან-ჯოვანის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობასა და ტურიზმს ეფუძნება. 1950-იანი წლებიდან საკმაოდ განვითარდა წითელი ხახვის მოყვანა, რომელიც დღეს როგორც საშინაო, ისე საგარეო ბაზრებზე გადის. ბოლო 20 წლის მანძილზე, ამ პროდუქტის ექსპორტმა მნიშვნელოვნდა შეუწყო ხელი სოფლის ეკონომიკის წინსვლას. სოფელი ამავე დროს საზღვაო კურორტს წარმოადგენს. 2003 წელს აქ ნავსადგური აშენდა, რამაც გააადვილა ლიპარის კუნძულებამდე მისვლა. ეს ნავსადგური ტურისტული ინფრასტრუქტურის ღერძია. სოფლის ერთადერთი გამორჩეული ნაგებობაა XIV საუკუნის კოშკი. მისი ზედა ნაწილი ბრჯენებითაა დეკორირებული. სოფლის მფარველად ითვლება ფრანცისკ პაოლიელი, რომლის დღესასწაულიც 1—3 სექტემბერს აღინიშნება, რაც ახლომდებარე სოფლებიდან პილიგრიმებს იზიდავს. ამ დროს იმართება მსვლელობა, რა დროსაც მორწმუნეები ქუჩებში წმინდანის ქანდაკებას მხრებზემოკიდებულს დააბრძანებენ. ვულკან სტრომბოლის ხედი კამპორა-სან-ჯოვანის ხედი სოფლის ხედი სოფელი ზაფხულში სოფლის ერთ-ერთი ქუჩა წმინდა პეტრე მოციქულის ახალი ეკლესიის კურთხევა, 12 ივნისი, 2010 წ. იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით Proloco Campora San Giovanni დაარქივებული 2012-03-11 საიტზე Wayback Machine.