laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზეინ მალიკი

ზეინ ჯავად მალიკი (ინგლ. Zain Javadd Malik, /ˈmælɪk/, ურდუ زین جواد ملک‎; დ. 12 იანვარი, 1993), ცნობილი სასცენო სახელით, როგორც ზეინი — ინგლისელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ზეინ ჯავად მალიკი დაიბადა 1993 წლის 12 იანვარს ბრადფორდში, უესტ-იორკშირში, ინგლისში. ზეინის მამა იასერ მალიკი ბრიტანელ-პაკისტანელია, ხოლო დედა და ტრიშა ბრანან მალიკი ინგლისელი და ნაწილობრივ ირლანდიური წარმოშობისაა. მალიკის დედამ ქორწინებამდე მიიღო მეუღლის რელიგია, ისლამი. მალიკს ჰყავს ერთი უფროსი და დონია და ორი უმცროსი და ვალია და საფაა. 2010 წელს მალიკმა მონაწილეობა მიიღო ბრიტანულ მუსიკალურ კონკურსში „იქს ფაქტორი“. მას შემდეგ, რაც იგი ვერ გადავიდა მეორე ტურიდან შემდეგ ეტაპზე, ის და სხვა ოთხი მონაწილე ბიჭი აქციეს ერთ ჯგუფად სახელწოდებით One Direction. მალიკმა ჯგუფი 2015 წლის 25 მარტს დატოვა და კონტრაქტი გააფრომა RCA Records-სთან. 2016 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო ალბომი „Mind of Mine“. ალბომში შევიდა სინგლი „Pillowtalk“, რომელსაც დიდი წარმატება ხვდა წილად. მალიკი გახდა პირველი ბრიტანელი მუსიკოსი კაცი, რომელმაც სადებიუტო სინგლითა და სადებიუტო ალბომით ერთდროლად მოახერხა პირველი პოზიციის დაკავება ამერიკულ და ბრიტანულ ჩარტებში. მალიკმა მიიღო რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის ამერიკული მუსიკის ჯილდო, ბილბორდის მუსიკალური და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ჯილდოები. „Mind of Mine“ (2016) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზეინ მალიკი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ზეინ მალიკი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Mahmood, Shabnam. (19 დეკემბერი, 2013) Mum Direction: Zayn Malik's mother on raising a pop star. BBC News. ციტირების თარიღი: 5 აპრილი, 2015. ↑ Clayton, Emma (5 October 2010). „East Bowling teenager Zain Malik makes it to finals, but Bradford girl band Husstle bow out“. Bradford Telegraph & Argus. Newsquest Media Group. ციტირების თარიღი: 5 ოქტომბერი, 2012. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=-ში (დახმარება) ↑ mirror Administrator. (15 აპრილი, 2012) One Direction: Meet the mums who made 1D the men they are now – 3am & Mirror Online. mirror. ციტირების თარიღი: 6 მაისი, 2015. ↑ 29 ივლისი, 2011, Zayn Malik, Twitter ↑ Liz Thomas (29 მარტი, 2012). „Beatlemania takes a whole new Direction! Thousands gather in Montreal to catch a glimpse of the band“. Daily Mail. London. ციტირების თარიღი: 31 მარტი, 2012. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Who Are Zayn Malik's Sisters? They're Big One Direction Fans, But Their Bro Is Not Necessarily Their Favorite Member. Bustle.com (21 January 2015). ციტირების თარიღი: 28 დეკემბერი, 2017.
კარაპეტ გრიგორიანცი

კარაპეტ გრიგორიანცი (დ. 1870, სოფ. გულალი, ახლანდ. აიგეძორი, სომხეთი, – გ. 1943, თბილისი) — სომეხი თვითნასწავლი მხატვარი, მწერალი. მოღვაწეობდა თბილისში. დაიბადა ახლანდ. ჩრდილო-აღმოსავლეთი სომხეთის ტავუშის პროვინციის ერთ-ერთ სოფელში. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ძმებთან ერთად თბილისში გადმოსახლდა და გავლენიანი მოქალაქის არტემ იუზბაშევის (გ. 1897) მფარველობის ქვეშ ცხოვრობდა; ქართული თელავში სომეხ მღვდელთან შეისწავლა. ერთხანს თელავის ბაზარში ვაჭრობდა. 1884 წელს თბილისში დაბრუნდა და ხატვას მიჰყო ხელი. 1890 წელს ჯვრის მამის ქუჩაზე საკუთარი სახელოსნო გახსნა. ძირითადად ხატავდა პორტრეტებსა (მ.შ., თამარ მეფის, შოთა რუსთაველის) და ნატურმორტებს. შემორჩენილია გრიგორიანცის 40-მდე ნამუშევარი, რომელთა უმეტესობა საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. იოსებ გრიშაშვილი „ძველი ტფილისის ლიტერატურულ ბოჰემაში“ კარაპეტ გრიგორიანცს ახსენებს როგორც ლიტერატორს, 1910 წელს გამოცემული ლექსების კრებულის ავტორსა და სომხურად „ვეფხისტყაოსნის“ მთარგმნელს. 1894 წელს თბილისის არაქსიანის თეატრში დაიდგა მისი პიესა „ძმისმკვლელი“. გრიგორიანცის ტექსტების უმეტესობა დაკარგულია. შემორჩენილია ქართულ ენაზე დაწერილი „ძველი თბილისის დაუჯერებელი ამბები“, რომელიც ძველი თბილისის ყოფის სხვადასხვა მხარეს აღწერს. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ უკიდურეს გაჭირვებაში ცხოვრობდა. გარდაიცვალა 1943 წელს, 73 წლის ასაკში. მისი საფლავი დაკარგულია. გრიგორიანცი, კარაპეტ. „ძველი თბილისის იშვიათი ამბები“. ლიტერატურის მუზეუმი, თბილისი. 2011 – 118 გვ. ↑ რეხვიაშვილი, ჯიმშერ. კარაპეტ გრიგორიანცის ძველი თბილისი. რადიო თავისუფლება, RFE/RL. დეკემბერი 09, 2011.
როდოსის საზღვაო კანონი

როდოსის საზღვაო კანონი — ზღვაოსნობისა და საზღვაო ვაჭრობის წესების კრებული, რომელიც შედგენილია ბიზანტიაში, VII–VIII საუკუნეებში და შემორჩენილია ეკლოგის დანართის სახით. ტრადიციით უკავშირდება მსხვილი სავაჭრო ცენტრის — კუნძულ როდოსის სახელწოდებას. შეიცავს ანტიკურ და შუა საუკუნეების სავაჭრო პრაქტიკაში ჩამოყალიბებულ, აგრეთვე ჯერ კიდევ რომაელი იურისტების მიერ დამუშავებულ სამართლის ჩვეულებებს. ცალკეულ ნორმებს საერთაშორისო ვაჭრობაში XV საუკუნემდე იყენებდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 420.
როდონიტი

როდონიტი (<ბერძ. ῥόδον — ვარდი) — სილიკატების კლასის მინერალი; ქიმიური შედგენილობა CaMn 4 [ Si 5 O 15 ] {\displaystyle {\ce {CaMn_4[Si_5O_15]}}} . მინარევებია Fe {\displaystyle {\ce {Fe}}} , Zn {\displaystyle {\ce {Zn}}} , Mg {\displaystyle {\ce {Mg}}} , Al {\displaystyle {\ce {Al}}} . კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. კრისტალები იშვიათია; ჩვეულებრივ გვხვდება როგორც მარცვლოვანი ან მკვრივი მასა. ვარდისფერია, ელვარება მინისებრი აქვს. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით — 5,5–6; სიმკვრივე 3400–3750 კგ/მ³. წარმოიქმნება ჰიდროთერმული ან კონტაქტ-მეტამორფული გზით. იყენებენ სანახელავო და მოსაპირკეთებელ ქვად. როდონიტის ცნობილი საბადოებია რუსეთში (ურალი), შვედეთში, აშშ-ში, მექსიკაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 420. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: როდონიტი როდონიტი საიტზე webmineral.com (ინგლისური)
პეტრე კოლჩინი

პეტრე კოლჩინი, პიოტრ პეტროვიჩ კოლჩინი (რუს. Пётр Петрович Колчин; დ. 1838 – გ. 1890-იანი წლების ბოლო) — რუსი მხატვარი-ფერმწერი, ფოტოგრაფი. 1860–1890-იან წლებში მოღვაწეობდა თბილისში. კოლჩინის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები მწირია. 1855 წლიდან სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში. შემდეგ ცხოვრობდა ლიუბლიანაში, ხოლო 1860-იან წლების შუა ხანებიდან — თბილისში. ხატავდა ჟანრულ სურათებს, პორტრეტებს, პეიზაჟებს. მისი ნამუშევრები ექსპონირებული იყო ხელოვნების საიმპერატორი აკადემიის, ნატიფი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების მიერ მოწყობილ გამოფენებზე. 1860–1870-იან წლებში თბილისში დიმიტრი ერმაკოვთან ერთად ფლობდა ფოტოგრაფიულ სახელოსნოს („მხატვარ კოლჩინისა და ერმაკოვის ფოტოგრაფია“, «Фотография художника Колчина и Ермакова»). 1882–1894 წლებში ასწავლიდა თბილისის რეალურ სასწავლებელში; ჰქონდა ასევე საკუთარი სამხატვრო გაკვეთილები. 1890-იანი წლების შუა ხანებში ლუიჯი ლონგოსთან ერთად მოხატა ალექსანდრე ნეველის სახელობის სამხედრო საკათედრო ტაძარი თბილისში. მისი ნამუშევრები წარმოდგენილია სხვადასხვა სამუზეუმო და კერძო კოლექციაში, მათ შორის, საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში. (რუსული) Колчин Пётр Петрович. ARTinvestment.RU.
ჟიჟკოვის ტელეანძა

ჟიჟკოვის ტელეანძა, პრაღის სატელევიზიო ანძა — ტელე-რადიოგადამცემი ანძა პრაღაში. არის ქალაქის ერთ-ერთი დომინანტი და ყველაზე მაღალი ნაგებობა პრაღაში (216 მ). მდებარეობს ჟიჟკოვისა და ვინოჰრადის ზღვარზე, მაჰლერის ბაღებთან. ააგეს 1985-1992 წლებში ოსტრავის საინჟინრო-სამშენებლო საწარმოების მიერ არქიტექტორ ვაცლავ აულიცკის პროექტის მიხედვით. კონსტრუქტორები ირჟი კოზაკი და ალექს ბემი. ანძის მფლობელი და ექსპლუატატორია სააქციო საზოგადოება ჩეხეთის რადიოკომუნიკაცია. ჟიჟკოვის ტელეანძის ხედი დასავლეთიდან, პეტრჟინის ანძიდან) ჟიჟკოვის ტელეანძის ხედი დასავლეთიდან დავიდ ჩერნის ბავშვები პრაღის პანორამა ჟიჟკოვის ანძიდან ზამთარში, 3. 1. 2016 ანძის სართულები პრაღის ხედი გადასახედი კაბინიდან პეტრჟინის მიმართულებით ჩეხეთის დროშის ფერებში განათებული ანძა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჟიჟკოვის ტელეანძა Internetové stránky Tower Park Praha Sférické panorama Prahy z Žižkovského vysílače na Virtuální Praha stověžatá დაარქივებული 2018-01-18 საიტზე Wayback Machine. Žižkovská věž, dokument ČT დაარქივებული 2016-08-11 საიტზე Wayback Machine. Rozhovor s Václavem Aulickým na DVTV
ლუდვიგ ლონგო

ლუდვიგ ლონგო, ლუდვიგ გაეტანის ძე ლონგო, ლუიჯი ლონგო (იტალ. Luigi Longo; დ. 1831 – გ. 1914) — იტალიელი მხატვარი-ფერმწერი. დაახლ. 1890–1914 წლებში მოღვაწეობდა თბილისში. ლონგოს შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები მწირია. 1890 წლიდან ჩანს თბილისში. აქტიურად იყო ჩართული იმ დროის სამხატვრო საზოგადოებების ღონისძიებებში, ასწავლიდა ნატიფი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების სკოლაში. მისი მოსწავლეები იყვნენ ლადო გუდიაშვილი და ალექსანდრე ციმაკურიძე. ჰქონდა ასევე კერძო სამხატვრო სტუდია. 1890-იან წლებში მოხატა ალექსანდრე ნეველის სახელობის სამხედრო საკათედრო ტაძარი თბილისში (პეტრე კოლჩინთან ერთად), შემდეგ კი — სამების ეკლესია. მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, კერძო კოლექციაში, თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. შემორჩენილია სამების ეკლესიის მოხატულობა. ოსეფაშვილი, ლალი. იტალიელი მხატვარი ლუდვიგ ლონგო თბილისში (1831–1914). XX საუკუნის ხელოვნება, წიგნი IV. საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, თბილის, 2013; გვ. 394–400. ISBN 978-9941-9375-1-4.
ლონგო

საკუთარი სახელი ლონგო შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალესანდრო ლონგო — იტალიელი პიანისტი, კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე ჯოვანი ჯუსტინიანი ლონგო — გენუელი კონდოტიერი, კონსტანტინეპოლის დაცვის მონაწილე ლუდვიგ ლონგო — თბილისელი მხატვარი, წარმოშობით იტალიელი ლუიჯი ლონგო — იტალიის კომუნისტური პარტიის ლიდერი რობერტ ლონგო — ამერიკელი მხატვარი
როდოქროზიტი

როდოქროზიტი (ბერძ. ῥόδον — ვარდი და χρῶσις — შეფერილობა), მანგანუმის შპატი — კარბონატების კლასის მინერალი; ქიმიური შემადგენლობა MnCO 3 {\displaystyle {\ce {MnCO_3}}} . მინარევებია Fe {\displaystyle {\ce {Fe}}} , Mg {\displaystyle {\ce {Mg}}} , Zn {\displaystyle {\ce {Zn}}} და სხვ. კრისტალდება ტრიგონურ სინგონიაში. აგრეგატები ჩვეულებრივ მარცვლოვანი აქვს. ვარდისფერია, ზოგჯერ წითელი. სიმაგრე მინერალური სკალით 3,5–4; სიმკვრივე 3600–3700 კგ/მ³. ძირითადად წარმოიქმნება დალექვის გზით, აგრეთვე — ჰიდროთერმულ და მეტასომატურ საბადოებში. მანგანუმის ერთ-ერთი მადანია. როდოქროზიტის საბადოებია ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიაზე, აშშ-ში და სხვ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 420. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: როდოქროზიტი როდოქროზიტი — მინერალების კატალოგი როდოქროზიტი საიტზე webmineral.com (ინგლისური)
ბასილ არგიროსი

ბასილ არგიროსი (ძვ. ბერძნ. Βασίλειος Ἀργυρός, დ. დაახლ. 970 – გ. 1023 წლის შემდეგ) — ბიზანტიელი დიდგვაროვანი, იმპერატორ რომანოზ III-ის ძმა. იოანე სკილიცეს თანახმად, დაახლ. 1010–1011 წლებში იყო სამოსის თემის სტრატეგოსი და იბრძოდა იტალიელი მეამბოხის, მელოს ბარელის წინააღმდეგ. ბულგარეთში აღმოჩენილი საბეჭდავის წარწერის მიხედვით სავარაუდოა, რომ შემდეგში თრაკიის თემის პატრიკიოსად და სტრატეგოსად მსახურობდა. 1020-იან წლებში იყო ბიზანტიის მიერ შეერთებული ვასპურაკანის მმართველი. ბასილის ქალიშვილი ელენე ცოლად ჰყავდა საქართველოს მეფე ბაგრატ IV-ს. ბასილის სხვა შვილი (სახელი უცნობია) იყო თესალონიკის დუქსის, კონსტანტინე დიოგენეს მეუღლე. Cheynet, J.-C.; Vannier, J.-F. (2003). „Les Argyroi“ (PDF). Zbornik Radova Vizantološkog Instituta (French). 40: 57–90. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2011-07-23. Holmes, Catherine (2005). Basil II and the Governance of Empire (976–1025). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-927968-5.  Kazhdan, Alexander. Some Notes on the Byzantine Prosopography of the Ninth through the Twelfth Centuries. Byzantinische Forschungen 12 (1987): 63–76 (2010) John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History, 811-1057. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-76705-7.  ↑ Kazhdan (1987), p. 69. ↑ 2.0 2.1 Cheynet & Vannier (2003), p. 72. ↑ Holmes (2005), p. 367. ↑ Skylitzes, p. 357 ↑ Cheynet & Vannier (2003), p. 78.
ვანი (ტიტული)

ვანი — ძველი ჩინური ტერმინი. რომელიც აღნიშნავდა ქვეყნის გამგებელს ინის (ძვ. წ. XVI—XI საუკუნეები) და ჯოუს (ძვ. წ. XI—III სს.) ეპოქაში. მოგვიანებით — წარჩინებულთა უმაღლესი ტიტული, რომელიც ენიჭებოდათ სამეფო ოჯახის წევრებსა და დამსახურებულ მოხელეებს. უძველეს დროს და შუა საუკუნეებში ვანის ტიტულს ატარებდნენ სახელმწიფოს ან სამთავროს გამგებლები კორეაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 291.
რუტილი

რუტილი (<ლათ. rutilus — მოყვითალო-წითელი, ხასხასა წითელი) — ჟანგეულების კლასის მინერალი; TiO 2 {\displaystyle {\ce {TiO_2}}} -ის ერთ-ერთი პოლიმორფული მოდიფიკაცია. მინარევებია Fe {\displaystyle {\ce {Fe}}} , Cr {\displaystyle {\ce {Cr}}} , V {\displaystyle {\ce {V}}} , Nb {\displaystyle {\ce {Nb}}} , Ta {\displaystyle {\ce {Ta}}} და სხვ. კრისტალდება ტეტრაგონურ სინგონიაში. კრისტალები პრიზმისებრი ან ნემსისებრი აქვს. რუტილი უფეროა, მინარევებისაგან ხშირად შეფერილია წითლად. ნახევრად გამტარია, ახასიათებს ანტიფერომაგნეტიზმი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6–6,5; სიმკვრივე 4200–5600 კგ/მ³. რუტილი გავრცელებული აქცესორული მინერალია. პეგმატიტებსა და ჰიდროთერმულ ძარღვებში გვხვდება რუტილის დიდი ზომის კრისტალები. რუტილის შემცველი მეტამორფული ქანები ხშირად ტიტანის მადანს წარმოადგენს. განსაკუთრებული სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს რუტილის შემცველ ქვიშრობებს. სინთეზურ რუტილს იყენებენ საიუველირო საქმეში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 518. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუტილი რუტილი GeoWiki-ზე (რუსული) რუტილი საიტზე webmineral.com (ინგლისური) რუტილი საიტზე catalogmineralov.ru (რუსული)
რუტინა

რუტინა (ფრანგ. Ruotine) — მოძველებული, დრომოჭმული წესებისა და ჩვეულებების მონური მორჩილება; უძრაობა, ჩამორჩენილობა, სიახლის გრძნობის უქონლობა. ასახავს იმ მოქმედებების ერთობლიობას, რომლებიც ხშირად მეორდება და აქვს გარკვეული თანმიმდევრობა. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 518. ↑ რუტინა — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
რუხი ნიადაგი

რუხი ნიადაგი — ნიადაგის ტიპი, რომელიც გავრცელებულია სუბტროპიკულ ნახევრად უდაბნოს ზონაში. ვითარდება ლიოსზე, ლიოსისებურ თიხნარებსა და ძველ ალუვიურ ნაფენებზე. რუხი ნიადაგის პროფილში გამოიყოფა: 20 სმ-მდე სისქის ღია რუხი ჰუმუსოვანი ჰორიზონტი, მორუხო-ჩალისფერი აკუმულაციურ-კარბონატული ჰორიზონტი და ნიადაგწარმომქმნელი ქანი, რომელიც ხშირად 90 სმ-ზე მეტ სიღრმეზე შეიცავს ადვილხსნად მარილებს. რუხი ნიადაგებია წინა და შუა აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ავსტრალიაში. რუხ ნიადაგებს ახასიათებს: ტუტე რეაქცია, პროფილის სუსტი დიფერენციაცია, მცირე ჰუმუსიანობა (1,5–2,5%; ჰუმუსი მდიდარია აზოტით), 20–60 სმ სიღრმეზე ყველა პროფილში კალციუმის კარბონატების მაღალი შემცველობა, კარგი ჰიდროფიზიოლოგიური თვისებები, დიდი ბიოლოგიური აქტივობა; მორწყვის შემთხვევაში მაღალ მოსავალს იძლევა. გასარწყავებულ რუხ ნიადაგებზე მოჰყავთ ბამბა, მარცვლოვნები, შაქრის ჭარხალი, იყენებენ მებაღეობასა და მევენახეობაში. ცნობილია რუხი ნიადაგის ქვეტიპები: ღია, ჩვეულებრივი (ტიპობრივი) და მუქი. საჭიროებს ნიადაგის მეორადი დამარილებისა და დაჭაობებისაგან დაცვის ღონისძიებებს. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 კირვალიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 519. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Лычагин М. Ю. Серозёмы // Большая российская энциклопедия. т. 30. — М., 2015. — стр. 98.
რეალგარი

რეალგარი (ფრანგ. réalgar<არაბ. რაჰჯ ალ-ღარ — მაღაროს მტვერი) — სულფიდების კლასის მინერალი; ქიმიური შემადგენლობა AsS {\displaystyle {\ce {AsS}}} . კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. კრისტალები პრიზმული აქვს. ჩვეულებრივ გვხვდება მკვრივი მარცვლოვანი ან ფხვნილისებრი მასის სახით. კაშკაშა ნარინჯისფერ-წითელია. სიმაგრა მინერალოგიური სკალით 1,5–2; სიმკვრივე 3560–3590 კგ/მ³. წარმოიქმნება ძირითადად ჰიდროთერმული გზით. დარიშხანის მნიშვნელოვანი მადანია. რეალგარის საბადოებია ამიერკავკასიაში (აღსანიშნავია ლუხუნის (ლუხუმის) დარიშხანის საბადო), ჩეხეთში, სლოვაკეთში, რუმინეთში, აშშ-ში, იაპონიაში და სხვ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 317–318. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რეალგარი Mindat.org: პარარეალგარი რეალგარი საიტზე webmineral.com (ინგლისური) რეალგარი საიტზე catalogmineralov.ru (რუსული)
ჯიმი კონორსი

ჯეიმზ სკოტ კონორსი (ინგლ. James Scott Connors; დ. 2 სექტემბერი, 1952, სანტა-ბარბარა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესო ჩოგბურთელად ისტორიაში. კონორსს ერთეულთა თანრიგში მოგებული აქვს 8 დიდი სლემის ტურნირი – 5 აშშ-ის ღია პირველობა, 2 უიმბლდონი და 1 ავსტრალიის ღია პირველობა. მან ერთხელ მოიგო წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში მას ATP-ის 109 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული, რაც არის ყველა დროის რეკორდი მამაკაცთა ჩოგბურთში. ამერიკელს ასევე ორი მნიშვნელოვანი რეკორდი აქვს – ყველაზე მეტი ჩატარებული მატჩი ATP-ის ისტორიაში და ყველაზე მეტი მოგებული. კონორსი 268 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულთა რეიტინგში პირველ ადგილს. 1974 წლიდან 1977 წლამდე, იგი ზედიზედ 160 კვირის განმავლობაში ლიდერობდა რეიტინგში, რაც 2007 წლამდე რეკორდი იყო. ჯიმი კონორსს ასევე ორი დიდი სლემის ტურნირი აქვს წყვილთა თანრიგში მოგებული – 1 უიმბლდონი და 1 აშშ-ის ღია პირველობა. სანაკრებო დონეზე აშშ-ის ნაკრებთან ერთად, მან ერთხელ მოიგო დეივისის თასი. 1998 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. მთავარი სტატია: ჯიმი კონორსის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი კონორსი–მაკინროის მეტოქეობა ბორგი–კონორსის მეტოქეობა კონორსი–ლენდლის მეტოქეობა კონორსი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე კონორსი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2019-04-17 საიტზე Wayback Machine. კონორსი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე კონორსი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Tennis' Top 20 of All Time“. espn.com. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი 2018. ↑ „THE 50 GREATEST PLAYERS OF THE OPEN ERA (M): NO. 10, JIMMY CONNORS“. tennis.com. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი 2018. ↑ „Top 10 Tennis Players Of All Time: Rafael Nadal, Roger Federer Or Pete Sampras The Greatest Men's Player In Open Era?“. ibtimes.com. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი 2018.
ტენარდიტი

ტენარდიტი — სულფატების კლასის მინერალი; ქიმიური შემადგენლობა Na 2 SO 4 {\displaystyle {\ce {Na_2SO_4}}} . კრისტალდება რომბულ სინგონიაში. აქვს თეთრი მარცვლოვანი აგრეგატები. კარგად იხსნება წყალში, მომლაშო მწარე გემოსია. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2–3; სიმკვრივე 2680–2690 კგ/მ³. წარმოიქმნება ტბის ფსკერზე დალექვით. იყენებენ სოდისა და მინის მრეწველობაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 692. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტენარდიტი ტენარდიტი საიტზე webmineral.com (ინგლისური)
სინეკურა

სინეკურა (ლათ. sine cura — უზრუნველად) — შემოსავლიანი საეკლესიო თანამდებობა შუა საუკუნეებში. არ მოითხოვდა არავითარ ვალდებუულებებს და არც დანიშნულების ადგილზე იყო საჭირო ყოფნა. სინეკურას ფართოდ გასცემდა პაპობა. სიტყვა სინეკურა ისეთი შემოსავლიანი თანამდებობის საზოგადოებრივ სახელად იქცა, რომელიც განსაკუთრებით შრომას არ მოითხოვს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 371.
პრშელოუჩი

პრშელოუჩი (ჩეხ. Přelouč) — ქალაქი ჩეხეთში, ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, პარდუბიცედან 13კმ დასავლეთით. ქალაქის ბირთვი მდებარეობს მდ. ლაბეს (ელბა) მარცხენა ნაპირზე, შედგება 8 უბნისგან: პრშელოუჩი, კლენოვკა, ლჰოტა, მნელიცე, შკუდლი, შტეპანოვი და ტუპესი. პრშელოუჩში ცხოვრობს დაახლ. 9 400 მცხ. სტატია ნათარგმნია ჩეხური ვიკიპედიიდან: Přelouč VOREL, Petr. Dějiny města Přelouče I. 1086–1618. Přelouč : Městský úřad, 1999. 223 s. ISBN 80-238-4119-X. VOREL, Petr. Dějiny města Přelouče II. 1618–1848. Přelouč : Městský úřad, 2002. 278 s. ISBN 80-238-8800-5. LEDR, Josef. Dějiny města Přelouče nad Labem. Knihtiskárna Otakara Ludvíka v Přelouči. 1926
ნიკიფორე I კომნენოს დუკა

ნიკიფორე I კომნენოს დუკა (ბერძ. Νικηφόρος Α΄ Κομνηνός Δούκας; დ. 1240 — გ. 1297) — ეპირის დესპოტატის მმართველი 1267/1268–1297 წლებში. მიქაელ II-ის ვაჟი. 1276 წელს კავშირი შეკრა პროვანსის გრაფთან, შარლ ანჟუელთან, რომელმაც სიცილიის სამეფო ტახტი მოიპოვა და 1272 წელს დირიქიონიც დაიპყრო. 1278 წელს შარლისა და ნახევარძმა იოანე I-ის დახმარებით დაიკავა რამდენიმე ქალაქი, მათ შორის ბუტრინტი. მიუხედავად მისი კავშირებისა კათოლიკე სახელმწიფოებთან, ნიკიფორე და მისი ნახევარძმა კათოლიციზმისა და მართლმადიდებლობის გაერთიანების წინააღმდეგ გამოვიდნენ. 1279 წელს თავი სცნო შარლის ვასლად და მას ბუტრინტი დაუთმო. მალევე შარლი დამარცხდა და ნიკიფორემ დაკარგა მნიშვნელოვანი პოზიციები ალბანეთში ბიზანტიელთა სასარგებლოდ. სიცილიის მწუხრის დაწყებამ დიდი დარტყმა მიაყენა კოალიციას. საბოლოოდ შარლ ანჟუელმა კუნძული სიცილია დაკარგა და მხოლოდ ნეაპოლის სამეფო შეინარჩუნა. 1282 წელს ნიკიფორემ ანდრონიკე II-სთან გააფორმა ალიანსი. 1291 წელს ანტიბიზანტიურმა არისტოკრატიამ დაიწყო მოლაპარაკებები შარლ II-სთან, რამაც ბიზანტიელთა შემოჭრა გამოიწვია, მაგრამ ისინი უკუაგდეს იტალიელთა დახმარებით. თესალიელებმა გამოიყენეს ბერძენ დიდებულთა და ნეაპოლელთა დაპირისპირება და დაიპყრეს ეპირის მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრეები. 1296 წელს მათი დიდი ნაწილი იტალიელებმა დაიბრუნეს და სამშვიდობო ხელშეკრულებაც გააფორმეს. ნიკიფორე I ამ მოვლენებიდან მალევე გარდაიცვალა. Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.  Nicol, Donald MacGillivray (2010). The Despotate of Epiros 1267–1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-13089-9.
ნიკიფორე I (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ნიკიფორე I შეიძლება აღნიშნავდეს: ნიკიფორე I — ბიზანტიის იმპერატორი. ნიკიფორე I — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი. ნიკიფორე I — კიევის მიტროპოლიტი. ნიკიფორე I — ეპირის მმართველი.
ბიჩახჩი

ბიჩახჩი (აზერ. Bıçaqçı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,608 კაცი. ბიჩახჩი GEOnet სახელების სერვერზე
ვერნერჟოვიცე

ვერნერჟოვიცე (ჩეხ. Vernéřovice) — სოფელი ჩეხეთში, ჰრადეც-კრალოვეს მხარეში, ნახოდის რაიონში. პოლონეთის საზღვართან. მდებარეობს ვერნერჟოვიცის ნაკადულის ხეობაში და მისი აღმოსავლეთი დაბოლოება ესაზღვრება ქალაქ მეზიმნესტის. დაახლ. 315 მცხ. ვერნერჟოვიცე, ჯვარცმა მეზიმნესტის გზაზე კულტურული ძეგლები ღვთისმშობლის ნიშა ვერნერჟოვიცეში სტატია ნათარგმნია ჩეხური ვიკიპედიიდან: Vernéřovice Český statistický úřad: Počet obyvatel v obcích k 1.1.2018. 30. dubna 2018. Dostupné online. [cit. 2018-05-01] kaple Panny Marie Pomocné v databázi Poškozené a zničené kostely, kaple a synagogy v České republice CECHNER, Antonín. Soupis památek historických a uměleckých v politickém okresu Broumovském. Svazek XLV.. Praha: Archaelogická komise při České akademii věd a umění, 1930. 352 s. Dostupné online. Kapitola Německé Verneřovice (Deutsch-Wernersdorf), s. 230-238. Ústřední seznam kulturních památek České republiky [online]. Praha: Národní památkový ústav [cit. 2018-05-20]. Identifikátor záznamu 124444 : * * Venkovská usedlost. Památkový katalog. Hledat dokumenty v Metainformačním systému NPÚ [1]. kaple Panny Marie v databázi Poškozené a zničené kostely, kaple a synagogy v České republice CECHNER, Antonín. Soupis památek historických a uměleckých v politickém okresu Broumovském. Svazek XLV.. Praha: Archaelogická komise při České akademii věd a umění, 1930. 352 s. Dostupné online. Kapitola Německé Verneřovice (Deutsch-Wernersdorf), s. 230-238. Official website (ჩეხური) ↑ თარგი:Zničené kostely
მიქაელ II კომნენოს დუკა

მიქაელ II კომნენოს დუკა (ბერძ. Μιχαήλ Β΄ Κομνηνός Δούκας; დ. დაახლ. 1205 — გ. 1266 ან 1268) — ეპირის დესპოტატის მმართველი 1231–1266/1268 და თესალიის მმართველი 1241–1266/1268 წლებში. მიქაელ I-ის ვაჟი. ტახტზე ჩაანაცვლა ბიძამისი მანუელი (მანუელმა ნებაყოფლობით გადასცა სამეფო ტახტი), რომელიც დაახლოებით ერთი წელი მართავდა სახელმწიფოს თავისი ძმის, თეოდორეს ტყვედ ჩავარდნის შემდეგ. 1238 წელს მიქაელს ეწვია კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გერმანე II. 1241 წელს, მანუელის გარდაცვალების შემდეგ კონტროლი დაამყარა თესალიაზე. 1249 წელს ნიკეის იმპერატორ იოანე III დუკა ვატაცესაგან მიიღო დესპოტის ტიტული. მანამდე, 1246 წელს მთელი ჩრდილოეთ საბერძნეთი და თესალონიკე ნიკეელებმა დაიკავეს. თეოდორე კომნენოს დუკის (ბიძამისის) ძალდატანებით მიქაელმა წამოიწყო სამხედრო კამპანია, რათა ამ ტერიტორიებზე გაევრცელებინა ძალაუფლება. 1251–1253 წლებში მიმდინარეობდა ბრძოლა ამ მიწებისთვის, მაგრამ მიქაელი დამარცხდა და იძულებული გახდა ზავი ეთხოვა. შედგა სამეფო ქორწილი და ჩამოერთვა მნიშვნელოვანი მიწები, მაგრამ მიქაელი ამას არ დათანხმდა და ნიკეის წინააღმდეგ გამოვიდა. 1257 წელს დაამარცხა მათი არმია გიორგი აკროპოლიტის ხელმძღვანელობით და გაემართა თესალონიკისაკენ, მაგრამ ამ დროს ეპირში შემოიჭრა მანფრედი, სიცილიის მეფე. მიქაელს არ სურდა ორ ფრონზე ბრძოლა, დაბრუნდა უკან და მშვიდობა დაამყარა და ალიანსი გააფორმა მანფრედთან, რომელსაც საკუთარი ქალიშვილი მიათხოვა. მალევე გააფორმა ალიანსი აქაიის მთავარ გიიომ II-სთანაც. მოკავშირეთა ჯარები 1259 წელს შეიჭრნენ მაკედონიაში, მაგრამ პელაგონიის ბრძოლაში დამარცხდნენ. ნიკეელებმა (იმპერატორი მიქაელ VIII) დაიკავეს ეპირი, მიქაელ კომნენოს დუკამ თავი იმპერატორის ვასლად სცნო. აპირებდა იტალიელების წინააღმდეგ ომს, მაგრამ 1266 (ან 1268) წელს გარდაიცვალა. ეპირი ნიკიფორე I-ს გადაეცა, ხოლო თესალია მეორე ვაჟს — იოანეს. The Oxford Dictionary of Byzantium. — Oxford University Press, 1991. John V. A. Fine Jr. The Late Medieval Balkans. — Ann Arbor, 1987. Polemis D. I. The Doukai. — London, 1968.