laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შუქნიშანი

შუქნიშანი — ოპტიკური სიგნალიზაციის მოწყობილობა, რომლის დანიშნულება საგზაო მოძრაობის რეგულირებაა. განლაგებულია გზაჯვარედინებზე, საცალფეხო გადასასვლელებზე და სხვა ადგილებში, სადაც საჭიროა მინიშნება სამანქანო და საცალფეხო მგზავრებისთვის, თუ როდის არის უსაფრთხო გადასვლა უნივერსალური ფერების კოდის გამოყენებით. განასხვავებენ ფერად, პოზიციურ და კომბინირებულ შუქნიშნებს, ხოლო სიგნალთა რიცხვის მიხედვით 1-5 სექციიან შუქნიშნებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 59. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: შუქნიშანი FHWA Arterial Management Website, latest information on traffic signal operations Traffic Lights by Ed Pegg, Jr., Wolfram Demonstrations Project: demonstrates that there are "seven distinct light cycles that will prevent collisions." Animations of various US signal phasings დაარქივებული 2013-05-17 საიტზე Wayback Machine.
თახჩა (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)

თახჩა — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარტიკამის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1960 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 47 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 595. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
თოთხამი

თოთხამი — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, არაგვის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1700 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 167 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 689. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
იხტილა

იხტილა (ღრტილა, ღირტილა, ხრტილა) — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ბარალეთის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე. ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ღრტილა. XI საუკუნის შუა ხანებში აქ დაბანაკდა მეფე ბაგრატ IV, რომელიც კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ IV ბაღვაშთან ბრძოლისთვის ემზადებოდა. ამავე საუკუნეში აქ გაიმართა მნიშვნელოვანი საეკლესიო კრება ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის რელიგიურ-დოგმატურ უთანხმოებათა გასარკვევად. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 978 ადამიანი. ღრტილის კრება ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 414. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 599. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 289. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
კარტიკამი

კარტიკამი — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აბული, ბუზავეთი, გულიკამი, თახჩა, ხულგუმო). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1740 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1695 ადამიანი. 1914 წელს ალექსანდრე ფრონელი წერდა: ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 417. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ალექსანდრე ფრონელი, დიდებული მესხეთი, თბ., 1991, გვ. 175.
კიროვაკანი

კიროვაკანი — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კუმურდოს თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1730 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 532. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
წყალი

წყალი (წყალბადის ოქსიდი) — ბინარული არაორგანული შენაერთი ქიმიური ფორმულით H 2 O {\displaystyle {\ce {H2O}}} : წყლის მოლეკულა შედგება წყალბადის ორი და ჟანგბადის ერთი ატომისაგან, რომლებიც ერთიანდებიან კოვალენტური კავშირით. ჩვეულებრივ პირობებში წარმოადგენს უსუნო, უგემო და უფერული სითხეს (სქელ ფენებში ან აპარატურით დაკვირვებისას ცისფერია). მყარ მდგომარეობაში იგი წარმოგვიდგება ყინულის სახით, ხოლო აიროვან მდგომარეობაში, როგორც — წყლის ორთქლი. წყალი ბიოსფეროში ყველაზე გავრცელებული ქიმიური ნაერთია და იგი აუცილებელია ყველა ცნობილი ცოცხალი ორგანიზმის არსებობისთვის. დედამიწაზე წყლის სავარაუდო რაოდენობაა 1400 მილიარდი მ³. გვხვდება მსოფლიო ოკეანეში (96%), გარდა ამისა, მიწისქვეშა წყლების, მყინვარების, ტბების, ნიადაგის ტენის და მდინარეების სახით, ასევე ატმოსფეროში და როგორც წვიმის წყალი. ბუნებრივ პირობებში წყალში სხვადასხვა რაოდენობით ყოველთვის გახსნილია მარილები, აირები და ორგანული ნივთიერებები. დედამიწის გარდა წყლის არსებობა დადასტურებულია რამდენიმე სხვა ციურ სხეულზე (ევროპა, ენცელადი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 354-355.
ოლავერდი

ოლავერდი — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ზაკვის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ოლავერდის (მდინარე ფარავნის აუზი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1940 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 694 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 517. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ფილიპოვკა

ფილიპოვკა (ყოფ. პატარა კარწახი) — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარწახის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1880 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. სოფელში არის ფილიპოვკის საბაზო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი. 1922 წელს არტაანში მცხოვრები გლეხების 60 კომლმა თხოვნით მიმართა საქართველოს სსრ ცაკ-ის თავმჯდომარე ფილიპე მახარაძეს, რათა ამ უკანასკნელს მათთვის გამოეყო საცხოვრებელი ადგილი. იმავე წლის 12 აგვისტოს მახარაძემ მათ ახალქალაქის მაზრაში გამოუყო ადგილი სოფელ პატარა კარწახში, რომელსაც მახარაძის პატივსაცემად ფილიპოვკა დაარქვეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 306. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო[მკვდარი ბმული] ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ს. დარჩია, „ფ. მახარაძის დაბადებიდან 90 წლისთავისთვის“, გაზეთი „ლენინის დროშა“, N31, გვ. 2 — 1958 წ.
ჭობარეთი (მთა)

ჭობარეთი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხისა და ასპინძის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ჭობარეთისწყლის (მდინარე ინჯისწყლის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1673 მ. აგებულია მიოპლიოცენური დიაბაზების, ბაზალტების, ანდეზიტების, ტუფების, ტუფ-ბრექჩიების ქანებით (ქისათიბის წყება). შემოსილია ბალახოვანი მცენარეებით. ნემანიშვილი ს., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 404.
ჭობარეთი (მდინარე)

ჭობარეთი — მდინარე საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ფარავანის მარჯვენა შენაკადი. სათავე თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზეა. სიგრძე 23 კმ, აუზის ფართობი 106 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე ახასიათებს წყალდიდობა, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,85 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 404.
მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი

მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი (ფრანგ. Col du Petit Saint-Bernard; იტალ. Colle del Piccolo San Bernardo) — უღელტეხილი გრაის ალპების ჩრდილოეთ განშტოებაზე. მდებარეობს მონბლანის მასივის სამხრეთით, საფრანგეთისა და იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 2188 მ. აკავშირებს მდინარე იზერის ხეობას (საფრანგეთი) მდინარე დორა-ბალტეას ხეობასთან (იტალია). სიახლოვეს აღმართულია დიდი სენ-ბერნარისა და სან-ბერნარდინოს უღელტეხილები. გადასასვლელის ფრანგულ მხარეზე არსებობს მონოლითი. დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი“ ვიკისაწყობში. მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი დაარქივებული 2016-08-06 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
კლაუზენის უღელტეხილი

კლაუზენის უღელტეხილი (გერმ. Klausenpass) — უღელტეხილი შვეიცარიაში, შვეიცარიის ალპებში. სიმაღლე 1948 მ. აკავშირებს ურისა და გლარუსის (ცენტრალური შვეიცარია) კანტონებს. მისასვლელი გზა იწყება ურის კანტონიდან, საიდანაც მიუყვება შეხენის ხეობას; აქედან გზა მიდის უღელტეხილის უმაღლეს წერტილამდე, ხოლო ამ უკანასკნელიდან ეშვება ურნერბოდენის ხეობაში ლინთალის დასახლებამდე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კლაუზენის უღელტეხილი“ ვიკისაწყობში. კლაუზენის უღელტეხილი (გერმანული)
ღამის ია

ღამის ია (ლათ. Hesperis) — მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი მცენარეებია. სოსანი, იისფერი, თეთრი ან მოყვითალო-მომწვანო ყვავილები აქვთ. ცნობილია 25-30 სახეობა, რომლებიც ძირითადად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. საქართველოში გვხვდება ღამის იის 4 სახეობა, რომელთაგან ერთი — ლათ. Hesperis matronalis ხშირად მოჰყავთ ბაღებში. მისი სოსანი ყვავილები საღამოობით ძლიერ სურნელოვანია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 583.
იუტა ჯაზი

იუტა ჯაზი (ინგლ. Portland Trail Blazers) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ჯაზი არის წევრი ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - EnergySolutions Arena, რომელიც მდებარეობს სოლტ-ლეიკ-სიტიში, იუტას შტატში.
დუეინ უეიდი

დუეინ ტაირონ უეიდ უმც. (ინგლ. Dwyane Tyrone Wade, Jr.; 17 იანვარი 1982, ჩიკაგო) — ამერიკელი კალათბურთელი, 2003 წლიდან ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბ „მაიამი ჰიტის“ დამცველი ფორვარდი. 2006 წელს NBA-ს ჩემპიონობა მოაპოვებინა თავის კლუბს და ფინალის ყველაზე ძვირადღირებულ მოთამაშედ დასახელდა. უეიდი არის ამერიკის საკალათბურთო ნაკრების წევრი. 2008 წლის პეკინის ოლიმპიადის ოქროს და 2004 წლის ათენის ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი. 2016 წელს დუეინი „ჩიკაგო ბულსში“ თამაშობდა, მოგვიანებით კი „კლივლენდ კავალიერს“ შეუერთდა. ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
შეეკითხეთ მტვერს

შეეკითხეთ მტვერს (ინგლ. Ask the Dust) − 2006 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ჯონ ფანტეს ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით რობერტ თაუნის მიერ. ეს ამ რეჟისორის უკანასკნელი ფილმია. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ახალგაზრდა იტალიელი მწერალი არტურო ბანდინი (კოლინ ფარელი) მიემგზავრება ლოს-ანჯელესში, დიდი დეპრესიის დროს, რათა დაწეროს რომანი. არტუროს ფული არ აქვს და გადაწყვეტს, უკანასკნელი გროშები ყავაში დახარჯოს. კაფეში ის გაიცნობს მექსიკელ მომხიბვლელ ოფიციანტ კამილა ლოპესს (სელმა ჰაიეკი). ახალი ნაცნობები ერთმანეთთან რომანს გააბამენ. ისინი ერთად წავლენ ქალაქიდან, რათა არტურომ რომანზე იმუშაოს. წყვილს კიდევ უფრო მეტად უყვარდება ერთმანეთი. კამილა არტუროს ცოლად მოყვანას სთხოვს. „შეეკითხეთ მტვერს“ — Rotten Tomatoes „შეეკითხეთ მტვერს“ — Box Office Mojo-ზე
მინესოტა ტიმბერვულვზი

მინესოტა ტიმბერვულვზი (ინგლ. Minnesota Timberwolves) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ტიმბერვულვზი არის წევრი ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - Target Center, რომელიც მდებარეობს მინეაპოლისში, მინესოტას შტატში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მინესოტა ტიმბერვულვზი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ The Record Book. Minnesota Timberwolves. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი, 2017. ↑ NBA.com/Stats–Minnesota Timberwolves seasons. National Basketball Association. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-15. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი, 2017. ↑ History: Team by Team. Official National Basketball Association Guide 2016-17. National Basketball Association (September 23, 2016). ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2017.
ყაზახური ვიკიპედია

ყაზახური ვიკიპედია (ყაზახ. Қазақша Уикипедия) — ვიკიპედიის განყოფილება ყაზახურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. გაეშვა 2002 წლის 3 ივნისს. სტატიების რაოდენობის ზრდის ტემპი ძალიან მაღალია; კერძოდ სტატიების 7000-იანი ზღვრიდან 10000-მდე მიღწევას სულ რაღაც 1 წელი დასჭირდა. ძირითადად შეიცავს ყაზახური ენციკლოპედიის მასალებს. ყაზახური ვიკიპედიის განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ იგი იწერება 3 სხვადასხვა ანბანზე: კირილიცაზე (ყაზახეთი, რუსეთი და უზბეკეთი), ლათინურზე (თურქეთი) და არაბულ დამწერლობაზე (ჩინეთი და ირანი). მასზე ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს ვიკიპედიის რუსული და ინგლისურენოვანი განყოფილებები, რომლებიდანაც ითარგმნება სტატიების უმეტესობა, აგრეთვე გადმოაქვთ თარგები. 2012 წლის მდგომარეობით ყაზახური ვიკიპედია შეიცავს 127 ათას სტატიას. ჰყავს 11 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 200-მდეა. ყაზახური ვიკიპედია ↑ First currently-kept Main Page of 3 june 2002 ↑ 2.0 2.1 2.2 Олег Сидоров. (19 февраля 2004) Казахская диаспора за рубежом — есть ли надежда на возвращение?. Gazeta.kz. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-03. ციტირების თარიღი: 2010-11-01. ↑ ყაზახური ვიკიპედია რეკორდს ამყარებს (19.07.2011) ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას ყაზახურ ენაზე Қазақша Уикипедия
მემფის გრიზლისი

მემფის გრიზლისი (ინგლ. Memphis Grizzlies) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1995 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა FedExForum, რომელიც მდებარეობს მემფისში, ტენესის შტატში. გრიზლისი გამოდის სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონში, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას.
ქცევა

ქცევა — გარემო სიტუაციაზე ორგანიზმის მიზანშეწონილ რეაქციათა სისტემა. ქცევის ანალიზისა განასხვავებენ ქცევის სუბიექტს (რომელსაც აქვს განსაზღვრული ორგანიზაცია), ქცევის ობიექტს (რომლისკენაც მიმართულია ქცევა), ქცევის გარკვეულ პროგრამასა და მისი შესრულების ეფექტურობის შეფასების მექანიზმს. ორგანიზაციის ტიპის მიხედვით ასხვავებენ ქცევის ბიოლოგიურ, ფსიქოლოგიურ და სოციალურ დონეებს. ქცევის მეცნიერული შესწავლა XIX საუკუნეში დაიწყო. თავდაპირველად შესწავლის ობიექტი იყო ცხოველთა ქცევა, ძირითადად განიხილავდნენ ინდივიდისა და გარემოს ურთიერთზემოქმედების მექანიზმს. ამ მექანიზმს ხსნიდნენ კლასიკური რეფლექტორული თეორიის საფუძველზე. ასეთმა მიდგომამ შესაძლებელი გახადა ქცევის ფიზიოლოგიური საფუძვლებისა და მისი რეგულაციის პრინციპების დადგენა. ქცევის უფრო ფართო ბიოლოგიური შესწავლა დაკავშირებულია ეთოლოგიის და მასთან ახლო მდგომი დისციპლინების — ზოოფსიქოლოგიის და ქცევის გენეტიკის განვითარებასთან. ეთოლოგებმა არსებითად განიხილეს ქცევის ორი ძირითადი კომპონენტი — მემკვიდრეობით მიღებული შედარებით მყარი სტრუქტურები და მასზე დაფუძნებული ქცევის ფუნქციური სქემები (გამოცდილების ახალი სიტუაციის მიმართ ექსტრაპოლაციის უნარი). ფსიქოლოგიაში ქცევა ერთ-ერთი ძირითადი კატეგორიაა. ბიჰევიორიზმმა კი ფსიქიკის შესწავლა ქცევის შესწავლაზე დაიყვანა. ფსიქოლოგიაში უმთავრესად განიხილავენ ქცევის აღმძვრელ წყაროს, მიზნისა და მოტივის პრობლემას. მათი თავისებურებების მიხედვით განსხვავებულად განიხილება ცხოველისა და ადამიანის ქცევა. ბიჰევიორიზმი ბაკურაძე ა., ქვარცხავა რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 579. უზნაძე დ., ადამიანის ქცევის ფორმები, შრომები, ტ. 5 თბ., 1967; Миллер Дж., Галантер Е., Прибрам К., Планы и структура поведения, пер. с англ., М., 1965; Тинберген Н., Поведение животных, пер. с англ., М., 1969; Marler P. R. and Hamilton W. J., Mechanisms of animal behavior, N. Y., 1968; Tembrock G., Grundriss der Verhaltenswissenschaften, Jena, 1968.
ემოცია

ემოცია (ფრანგ. emotion — ვაღელვებ) — ადამიანის ფსიქიკური მდგომარეობა, გარე სინამდვილესა და თავისი თავისადმი ინდივიდის დამოკიდებულების განცდა (შიში, რისხვა, სიხარული, სიყვარული და სხვა). ემოციას უპირისპირებენ გრძნობას (ვიწრო მნიშვნელობით), რომლისგანაც იგი მეტი სუბიექტურობით განსხვავდება. ემოციას მჭიდრო კავშირი აქვს გამომსახველ მოძრაობებთან. შესწავლილია ადამიანის ტვინში ემოციის ლოკალიზაციის საკითხები, დამუშავებულია აგრეთვე მისი ფიზიოლოგიური საფუძვლები. ემოციის როლი ინდივიდის ქცევის სტრუქტურაში არ არის ერთმნიშვნელოვნად განსაზღვრული: ზოგი მკვლევარი ხაზს უსვამს მის მარეგულირებელ და ქცევის მამოძრავებელ ფუნქციას, ზოგი კი ქცევის დეზორგანიზაციის გამომწევ გავლენას. ემოციის ბუნება მატერიალისტურად ახსნა ივანე პავლოვმა უმაღლესი ნერვული სისტემის კანონებით. პავლოვის შეხედულებით, ემოცია არის თავის ტვინის დიდ ნახევარსფეროებში მიმდინარე პროცესები დინამიკური სტერეოტიპის არსებობისას, ემოციის ანატომიურ-ფიზიოლოგიური სუბსტრატია თავის ტვინის ნახევარსფეროები, აგრეთვე ქერქქვეშა წარმონაქმნები. ემოციის დროს პერიფერიული ცვლილებები დაკავშირებულია ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ფუნქციური მდგომარეობის ცვლილებასთან. თავის ტვინის ქერქისა და ქერქქვეშა წარმონაქმნების ურთიერთქმედების მოშლა იწვევს მძიმე დარღვევებს. გრძნობა იმედაძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 139. ნათაძე რ., ზოგადი ფსიქოლგია, თბ., 1956; უზნაძე დ., ზოგადი ფსიქოლოგია, შრომები, ტ. 3-4, თბ., 1964; Павлов И. П., Полное собрание сочинений, 2 изд., т. 3, кн. 2, М. — Л., 1951; Симонов П. В., Теория отражения и психофизиология эмоций, М., 1970; Дерябин В. С., Чувства, влечения, эмоции, Л., 1974; Joung P. Т., Emotion in man and animal, its nature and dynamic basis, N. Y., 1973; Emotions, ed. L. Levi, N. Y., 1975.
პანიქსის უღელტეხილი

პანიქსის უღელტეხილი (გერმ. Panixerpass, რეტორმ. Pass dil Veptga) — უღელტეხილი შვეიცარიაში, გლარნის ალპებში. აკავშირებს ზერნფტალის ზეობას (გლარუსის კანტონი) წინა რაინის ხეობასთან (გრაუბიუნდენის კანტონი). სიმაღლე 2407 მ. გადასასვლელის გასწვრივ ბილიკია. უნაგირაზე ალპური ბანაკია. სიახლოვეს არის რამდენიმე დასახლებული პუნქტი. 1799 წლის 25 და 26 სექტემბერს უღელტეხილი ალექსანდრე სუვოროვის ხელმძღვანელობით რუსულმა ჯარმა გადალახა. მებრძოლეებს მოუწიათ ღრმა თოვლის, ხშირი ნისლის, ძლიერი ქარისა და თოვლზვავის დაძლევა. სენ-გოტარდის უღელტეხილი ↑ Panixerpass ↑ Auf den Spuren von Feldmarshall General Suworow
თაბაშირი

თაბაშირი (CaSO4•2H2O) — სულფატების კლასის მინერალი, რომელიც წარმოიქმნება კალციუმის სულფატზე წყლის დამატებით. რეაქცია მიმდინარეობს 20-25 °C ტემპერატურაზე და შედეგად იძენს სიმყარეს. დიდი გამოყენება აქვს ტრამვატოლოგიაში. თაბაშირის უცნაური ნიმუშები მწვანე ფერის თაბაშირი, სამხრეთი ავსტრალიიდან. ეგრეთ წოდებული - უდაბნოს ვარდი, 47 - სმ. კლასიკური - "ყოჩის რქა", მექსიკა, 7.5×4.3×3.8 სმ. სელენიტი - ჰიუსტოის ეროვნული მუზეუმი თაბაშირი მწვანე აკატამიტით, პერუ თაბაშირი კრისტალური სპილენძის თვითნაბადით. თაბაშირის წითელი კრისტალები, 2.5 სმ. ფორთოხლისფერი თაბაშირი. უჩვეულო სელინიტური თაბაშირი, კანადა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თაბაშირი WebMineral data Mineral galleries – gypsum დაარქივებული 2007-08-14 საიტზე Wayback Machine. [1] ↑ Cornelis Klein and Cornelius S. Hurlbut, Jr., 1985, Manual of Mineralogy, John Wiley, 20th ed., pp. 352–353, ISBN 0-471-80580-7
ზემო ლარსი

ზემო ლარსი (ოს. Уæллаг Ларс; რუს. Верхний Ларс) — სოფელი და საკონტროლო-გამშვები პუნქტი ჩრდილოეთ ოსეთში. შედის ქალაქ ვლადიკავკაზის საქალაქო ოკრუგის შემადგენლობაში. მდებარეობს რუსეთ-საქართველოს საზღვარის რაიონში, საქართველოს სამხედრო გზაზე, მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე. 2009 წლის 5 მაისს შედგა საზეიმო ცერემონია საავტომობილო პუნქტის მშენებლობასთან დაკავშირებით. ხოლო 2009 წელს განახლდა საუბარი საკონტროლო-გამშვები პუნქტის აშენებასთან დაკავშირებით. 2010 წლის 1 მარტს გაიხსნა საავტომობილო გამშვები პუნქტი. საფეხმავლო მოძრაობა აკრძალულია. ↑ Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населённому пункту. — Москва: Росстат, 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q46574459"></a> ↑ Том 1. Численность и размещение населения. Таблица 10 ↑ საქართველოს პრეზიდენტმა რუსეთში ლარსი გახსნა[მკვდარი ბმული] ↑ Грузия приняла решение открыть КПП «Верхний Ларс» ↑ С. Лавров рассказал об открытии КПП между РФ и Грузией. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-20. ციტირების თარიღი: 2012-05-25. ↑ Попадание в Грузию
მეთოდი (პროგრამირება)

მეთოდი ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირებაში — ფუნქცია ან პროცედურა, რომელსაც ფლობს რომელიმე კლასი ან ობიექტი (პროგრამირება). განარჩევენ მარტივ მეთოდებს და სტატიკურ მეთოდებს: მარტივ მეთოდს აქვს წვდომა ობიექტის შემცველობაზე. სტატიკურ მეთოდს არ აქვს წვდომა ობიექტის შემცველობაზე და მათ შესაქმნელად არაა საჭირო კლასის ეგზემპლიარის შექმნა. მეთოდებს აქვს წვდომის დონეები: პუბლიკური (public) ინტერფეისი — საერთო ინტერფეისი ყველა მომხმარებლისათვის. დაცული (protected) ინტერფეისი — შინაგანი ინტერფეისი კლასის ყველა მემკვიდრესათვის. დაკეტილი (private) ინტერფეისი — ინტერფეისი, რომელიც ხელმისაწვდომია მხოლოდ კლასის შიგნით. სახელმძღვანელო მეთოდების შესახებ დაარქივებული 2012-06-06 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
რუდოლფ აიცეტმიულერი

რუდოლფ აიცეტმიულერი (გერმ. Rudolf Aitzetmüller) (დ. 2 დეკემბერი, 1923, ქ. ლინცი — გ. 18 აგვისტო, 2000, იქვე) — ავსტრიელი სლავისტი. რუდოლფ აიცეტმიულერი ტყვეობიდან გათავისუფლების შემდეგ, 1946 წლიდან სწავლობდა გრაცის უნივერსიტეტში ინდოგერმანისტიკასა და სლავისტიკას. გრაცის უნივერსიტეტშივე დაიცვა დისერტაცია 1950 წელს. როცა 1954 წელს მის მეუღლეს სამუშაოდ ზაარის მხარის უნივერსიტეტში მოუხმეს, აიცეტმიულერი გაჰყვა მას თან გერმანიაში. 1962 წელს მას დოცენტად მოუხმეს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში, ხოლო უკვე ერთი წლის შემდეგ კი სლავური ენების ფილოლოგიის ორდინარიუსად დაპატიჟეს ტიუბინგენის უნივერსიტეტში. ტიუბინგენიდან 1967 წელს ვიურცბურგის უნივერსიტეტში გადავიდა სამუშაოდ, სადაც 1991 წლამდე ასწავლიდა. ემერიტირებისთანავე იგი დაუბრუნდა მშობლიურ გრაცს, ხოლო 1994 წლიდან ლინცში ცხოვრობდა. რუდოლფ აიცეტმიულერი იყო ბავარიისა და ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიების წევრი. რუდოლფ აიცეტმიულერის მეცნიერული კვლევის მთავარი დარგი იყო ძველი სლავური ენა, ანუ ძველი ბულგარული ენა. გამოქვეყნებული ჰქონდა ძველბულგარულის გრამატიკა და - ლინდა სადნიკთან ერთად აგრეთვე ამ ენის განმარტებითი ლექსიკონი. Nachruf auf Rudolf Aitzetmüller დაარქივებული 2016-11-08 საიტზე Wayback Machine. გერმანული სლავისტიკის ბიულეტენში, 2001. (PDF-Datei; 653 kB) ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #119181916 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>