laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
CooperVision

CooperVision, Inc. — 1980 წელს დაფუძნებული რბილი კონტაქტური ლინზების მწარმოებელი ამერიკული კომპანია. ის არის The Cooper Companies, Inc.- ის ბიზნესერთეული. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს პლეზანტონში, CA. მისი პროდუქტი კი 100-ზე მეტ ქვეყანაში იყიდება. CooperVision ლინზებს Juana Díaz- ში, პუერტო რიკოში ; სკოტსვილი, ნიუ იორკი ; და ჰემბლე და საუთჰემპტონი ჰემფშირში, ინგლისი აწარმოებს. მას აქვს ძირითადი სადისტრიბუციო ცენტრები დიდ ბრიტანეთში, აშშ-სა და ბელგიაში. CooperVision– ის მშობელი კომპანია - The Cooper Companies, Inc., 1958 წელს დაფუძნდა როგორც Martin H. Smith Co. კომპანიის სახელი 1967 წელს შეიცვალა და გახდა Cooper Laboratories, Inc. 1978 წელს მოხდა კომპანიის რეორგანიზაცია და შეიქმნა კომპანიები: Cooper Laboratories, Cooper Medical Devices, Cooper Dental, Cooper International და CooperVision. CooperVision გაერთიანდა 1980 წელს. 1987 წელს CooperVision, Inc.– მა შეიცვალა სახელი და გახდა The Cooper Companies, Inc და და მოხდა მისი ორგანიზება სამ ჯგუფად: Cooper Technicon, CooperSurgical და CooperVision. 2004 წელს CooperVision– მა შეიძინა Ocular Sciences, Inc., რბილი კონტაქტური ლინზების გლობალური მწარმოებელი და გამყიდველი. ეს შენაძენი კომპანიას დაეხმარა გამხდარიყო რბილი კონტაქტური ლინზების სიდიდით მესამე მწარმოებელი მსოფლიოში. 2011 წელს CooperVision– მა გამოაცხადა რებრენდინგი, რომელზეც კომპანია Siegel + Gale-მა იმუშავა. ამ რებრენდინგმა 2012 წელს, კიდევ ოთხ სხვა პროექტთან ერთად, REBRAND– ის "Best of Awards" ჯილდო მიიღო. 2014 წლის აგვისტოში CooperVision– მა დაასრულა გაერთიანებულ სამეფოში დაფუძნებული ყოველდღიური გამოყენების, სილიკონზე დაფუძნებული ერთჯერადი კონტაქტური ლინზების მწარმოებელი კომპანიის, Sauflon Pharmaceuticals Limited– ის შეძენა. CooperVision ავითარებს, აწარმოებს და ყიდის სხვადასხვა სახის კონტაქტირ ლინზებს მსოფლიოს ბაზარზე. CooperVision აწარმოებს როგორც სფერულ კონტაქტურ ლინზებს, ასევე სპეციალურ ლინზის პროდუქტებს ტარების და ჩანაცვლების სხვადასხვა გრაფიკით.(ანუ, რამდენ ხანს შეიძლება ლინზის ტარება). ↑ The Cooper Companies, Inc.. Form 10-K for the fiscal year ended October 31, 2011. U.S. Securities and Exchange Commission. ციტირების თარიღი: December 27, 2011. ↑ History. The Cooper Companies, Inc. (December 31, 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 23, 2015. ციტირების თარიღი: August 23, 2015. ↑ Salgado, Brian. Salgado, Brian CooperVision. Supply Chain World. Scw-mag.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 4, 2013. ციტირების თარიღი: October 18, 2013. ↑ Pierce, Lisa McTigue CooperVision rebrands, launches ‘vivid’ visual identity. Packaging Digest. Packagingdigest.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 29, 2011. ციტირების თარიღი: October 18, 2013. ↑ 2012 REBRAND 100 Global Awards Brands. Rebrand.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 19, 2013. ციტირების თარიღი: October 18, 2013. ↑ Acquisition of Sauflon Pharmaceuticals Limited. The Cooper Companies, Inc. (August 6, 2014). ოფიციალური საიტი
ბებარლანგები

ბებარლანგები — ფილიპინებში აღმოჩენილი ტომი, რომლის წევრებიც ფსიქიკური ვამპირიზმის ფორმებს მიმართავდნენ: მსხვერპლის ენერგიისა და ცოდნის მიღების მიზნით, სვამდნენ მის სისხლს.
ბაავან ში

ბაავან ში — შოტლანდიური ვამპირი, რომელიც, როგორც წესი, ლამაზი ქალის სახით გვევლინებოდა და ამით, თავის მსხვერპლებს აცდუნებდა. მაგიურ ცოდნაში ბაავან ში, ჩვეულებრივ, მწვანეში გამოწყობილი გვხვდება.
კლოდ ჟოზეფი

კლოდ ჟოზეფი — ჰაიტიელი პოლიტიკოსი, საგარეო საქმეთა მინისტრი 2020 წლის 4 მარტიდან. 2021 წლის 14 აპრილიდან პრემიერ-მინისტრია, ხოლო 2021 წლის 7 ივლისიდან 20 ივლისამდე პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა ჟოზეფ ჟუთის გადადგომის შემდეგ. ჟოვენელ მოიზის მკვლელობის შემდეგ, ჟოზეფმა დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. ჟოზეფი აცხადებს, რომ იგი ჩაატარებს არჩევნებს კონსტიტუციის თანახმად. ↑ Merancourt, Widlore; Faiola, Anthony; Berger, Miriam (7 July 2021). „Haitian President Jovenel Moïse assassinated at his home by unidentified gunmen“. The Washington Post. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 July 2021. ციტირების თარიღი: 8 July 2021. ↑ „Haiti appoints Ariel Henry as new prime minister after president's assassination“. France 24. 2021-07-20. ციტირების თარიღი: 2021-07-20. ↑ Feis, Aaron (July 7, 2021). „Acting Haitian President Claude Joseph calls for unity after Jovenel Moïse’s assassination“. New York Post.
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 37)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე. ნაგებობა მდებარეობს მდინარე ოცხის მარცხენა ნაპირზე, დახრილ რელიეფზე. თავდაპირველად ეს ნაგებობა შეძლებული პირის საზაფხულო აგარაკი უნდა ყოფილიყო. ამაზე მეტყველებს დეკორაციული მორთულობა, მსუბუქი ხასიათი, სამშენებლო ოსტატობა და მასალა. ამჟამად იგი აბასთუმნის ცენტრში მდებარე ტუბსაავადმყოფოს ექიმთა საცხოვრებელია. შენობის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედის მოხაზულობისაა. ფასადები ჰორიზონტულ ზოლებად დალაგებული ხის პანელებითაა მოპირკეთებული. ნაგებობის ქუჩისკენ გამომავალი ვიწრო ფასადი საგანგებოდაა მორთული ხის აჟურული დეტალებით. ფანჯრის ღიობები გაფორმებულია ბაროკული დეტალებით მორთული თავსართებით და ტალღისებური ელემენტებისგან შემდგარი ხის საპირეებით. მკვეთრ დეკორაციულ მახვილად აღიქმება შესასვლელის თავზე არსებული წვრილნახატიანი აჟურული ჩანართი და მისგან სხივისებურად გაშლილი დეტალები. ნაგებობის ფასადებს სამი მხრიდან (ჩრდილოეთიდან ნაწილობრივ) უვლის ხის ჭვირულმოაჯირიანი აივანი. მთავარ ფასადზე არსებული აივნის მონაკვეთი განსაკუთრებულადაა გაფორმებული დეკორაციული ხის სვეტებით, ფართოდ გახსნილი თაღით და ორფერდა სახურავის გასწვრივ არსებული წვრილნახატიანი ხის აჟურული ზოლით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6192
ბრაჰმაპარუში

ბრაჰმაპარუში — ვამპირი ინდოეთიდან, რომელიც ადამიანებით იკვებება. მსხვერპლთა სისხლს ეს არსება თავის ქალიდან სვამდა, ჭამდა თავის ტვინს და ბოლოს, მსხვერპლის შიგნეულობაში გახვეული, რიტუალურ ცეკვას ასრულებდა.
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 52)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი – არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს ფალიაშვილის ქუჩის ბოლოს, დაბა აბასთუმნის ზედა ნაწილში, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე არსებულ ერთსართულიანი კოტეჯებით განაშენიანებულ მიკრო უბანში. სწორკუთხა, წაგრძელებული გეგმარების მქონე, ერთსართულიანი, ქვით ნაგები, შენობის შეულესავ კედლის სიბრტყეს სამი, სიმეტრიულად განთავსებული, ფართო, ღიობი ანაწევრებს, შუა ღიობი თაღოვანია, გარდა ამ სამი ღიობისა მარჯვენა განაპირა კიდეში გაჭრილია ერთი მომცრო ზომის სარკმელი, ღიობები სხვადასხვა ზომის, თლილი ქვის დეკორატიული წყობითაა მოჩარჩოებული, მარჯვენა განაპირა მონაკვეთში ფასადზე მიდგმულია ხის უსახო მიშენება, რომელიც სამიდან ერთ ღიობს ფარავს. ზურგის ფასადი ტიპიურია ყრუ, ყოველგვარ დეკორს მოკლებული. შენობის უკან დგას მომცრო ზომის, ასევე სამეურნეო დანიშნულების ქვით ნაგები შენობა, რომელსაც მობინადრეები სამზარეულოდ იყენებენ. ეს და ამ შენობასთან დაკავშირებული კიდევ ორი შენობა სანატორიუმ „ზეკარის“ სამრეცხაოებად გამოიყენებეოდა, უფრო ადრე კი რომანოვების სასახლეების სამეურნეო ნაგებობებად. ამაზე მიგვითითებს კიდეც სამივე შენობის გეგმარება, ფართო ღიობები და პირველი სართულის თითქმის დაუნაწევრებელი სადგომები. აღსანიშნავია, რომ უშუალოდ ამ შენობაზე, ზუსტად იმ დროს, როცა აქ განთავსდა სანატორიუმის სამრეცხაო, არის დაშენებული საშრობი, რომლის სვეტთა აგურის წყობა მკვეთრად დისონირებს ობიექტის პირვანდელ სახესთან.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6476
ბრუშა

ბრუშა — ქალი-ვამპირი პორტუგალიიდან. ბრუშა ვამპირის სახეს, როგორც წესი, ჯადოქრობის საშუალებით იღებს. ღამ-ღამობით თავის სახლს ფრინველის ფორმაში ტოვებს. ყველაზე ხშირად იგი გადაღლილ, გზააბნეულ მოგზაურებს ესხმის თავს. გადმოცემის თანამად, დილაობით ის ლამაზი ქალის სახით გვევლინება და ჩვეულებრივ, ადამიანურ ცხოვრებას ეწევა; უყვარს ბავშვები, რომლებიც საბოლოო ჯამში მის მსხვერპლებად იქცევიან. მისი მოკვლა შეუძლებელია.
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 16)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს. ხის მორებით ნაგები ჯარგვალური ტიპის საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს ასათიანის ქუჩაზე. სახლის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლები ყრუა. ერთი პატარა მართკუთხა სარკმელი აქვს დატანილი სამხრეთ კედელზე. დასავლეთის კედელი შუშაბანდითაა წარმოდგენილი, აქედანაა სახლში შესასვლელი კარი. სავარაუდოდ ამ მხარეს ღია აივანი უნდო ყოფილიყო. ამ ტიპის საცხოვრებელი სახლი აბასთუმანში რამოდენიმეა შემორჩენილი. ნაგებობა გამოირჩევა თავისი არქიტექტურულ-მხატვრული სახით განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 20145
ვარხანის ნამოსახლარი

ვარხანის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარხანის ტერიტორიაზე. თარიღდება ბრინჯაოს ხანით (ძვ. წ. IV-II ათასწლეულები, ადრე ბრინჯაოს ხანა ძვ. წ. 3500-2500). სოფელ ვარხანის ნასახლარ ბორცვზე აკრეფილი კერამიკა უმთავრესად ორნამენტირებულია. ესაა შავპრიალა ვარდისფერ სარჩულიანი ფრაგმენტები შემკული ფართო ღარებით, ღარებისა და ფოსოების კომბინაციითა და წყვილ პარალელურ ხაზებში მოქცეული ირიბი ნაკაწრით.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 20068
თოდაძის ციხე

თოდაძის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერეში. დათარიღებულია ადრეული შუა საუკუნეებით (IV-IX საუკუნეები). დგას დასავლეთდან აღმოსავლეთისკენ გაწოლილ კლდოვან თხემზე. ნაგებია ადგილობრივი კირქვის საშუალო ზომის ნატეხი ქვით დუღაბზე. წყობის ჰორიზონტალობა დაცულია. შემორჩენილია ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთი მართი კუთხე და შიდა სივრცის გამყოფი კედლის ფრაგმენტი. გარშემო იკრიფება ადრეული და განვითარებული შუა საუკუნეების კერამიკის ფრაგმენტები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39230
მანდოლინა

მანდოლინა (იტალ. mandolino) — სიმებიანი ჩამოსაკრავი მუსიკალური საკრავი. წარმოიშვა იტალიაში. საბოლოო სახით ჩამოყალიბდა XVII-XVIII საუკუნეებში. ის არის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ხალხური საკრავი. არსებობს რამდენიმე სახის. ყველაზე პოპულარულია ნეაპოლური მანდოლინა, რომელსაც აქვს ოვალური კორპუსი, 4 წყვილი სიმი, მოკლე ყელი, ლითონის ჩაჭდობილკილოებიანი გრიფი და მექანიკურრგოლებიანი ბრტყელი თავი. მისი საერთო სიგრძეა 610-635 მმ. ახასიათებს კვინტური წყობა (როგორც ვიოლინოს). უკრავენ პლექტრის (მედიატორის) მეშვეობით. ი. კარგარეთელის ,,მოკლე პოპულარული სამუსიკო ენციკლოპედია" (თბილისი, 1933). თ. დაფქვიაშვილის ,,მუსიკალურ ტერმინთა ლექსიკონი" (თბილისი, 1971). ა. ყიფშიძის და გრ. ჩხიკვაძის ,,მუსიკალური ლექსიკონი" (თბილისი, 1971). ა. ყიფშიძის ,,ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი" (თბილისი, 1985).
გაეტანო კასტროვილი

გაეტანო კასტროვილი (დ. 17 თებერვალი, 1997) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „ფიორენტინასა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. ნათამაშები აქვს იტალიის 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი. გაეტანო კასტროვილი — Soccerway
ბჰუტა

ბჰუტა — მოჩვენება ინდოეთის სუბკონტინენტზე გავრცელებულ კულტურებში, რომელიც, როგორც წესი, ადამიანის ძალადობრივი სიკვდილის საფუძველზე ჩნდება. ბჰუტებს გადაეყრებიან ხოლმე სასაფლაოებზე ან ბნელ, უკაცრიელ ადგილებზე. ასეთი არსების თავდასხმა, ხშირ შემთხვევაში, სერიოზული დაავადებით ან სიკვდილით მთავრდება. Dictionary of Hindu Lore and Legend (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dhallapiccola ↑ Britannica, Dale Hoiberg, Indu Ramchandani, Students' Britannica India, Volumes 1-5, Popular Prakashan, 2000, ISBN 978-0-85229-760-5, http://books.google.com/books?id=Kpd9lLY_0-IC
სონორიკა

სონორიკა (ლათ. sonorus — წკრიალა, მჟღერი, ხმოვანი) — XX საუკუნის მუსიკაში კომპოზიციის ერთ-ერთი მეთოდი, დამყარებული ფერადოვანი ტემბრული ხმოვანებების-სონორების გამოყენებაზე. მისი თავისებურება გამოიხატება ფუნიკური ფერადოვანი ფაქტორის დომინირებაში. განსხვავება სონორიკასა და ჩვეულებრივ „ტონურ“ მუსიკას შორის გამოიხატება ხმოვანებების შერჩევაში, კერძოდ, სონორიკაში მთელი მნიშვნელობა ენიჭება ბგერითი ფერის საერთო შთაბეჭდილებას და არა ცალკეულ ტონებსა და მათ ინტერვალურ შეფარდებებს. განსაკუთრებული ეფექტი მიიღწევა სონორიკას ხმოვანებების შეერთებით მუსიკალური ორგანიზების სხვა ფორმებთან. კარგარეთელი ი., მოკლე პოპულარული სამუსიკო ენციკლოპედია, თბ., 1933 დაფქვიაშვილი თ., მუსიკალურ ტერმინთა ლექსიკონი, თბ., 1971 ყიფშიძე ა., ჩხიკვაძე გრ., მუსიკალური ლექსიკონი, თბ., 1971 ყიფშიძე ა., ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი, თბ., 1985
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 72)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმნის ცენტრში. სახლი ერთასრთულიანი ნაგებობაა. რუსთაველის ქუჩაზე გამომავალი ფასადი 3 მართკუთხა ფორმის დიდი ზომის ღიობითაა სიმეტრიულად დანაწევრებული. ცენტრალურ ღიობში შესასვლელი კარია მოწყობილი სადაც 5 საფეხურიანი კიბით ასასვლელია. შესასვლელის თავზე სამკუთხა ფორმის ფრონტონია. გვერდითა ღიობებში ფანჯრებია ჩასმული. შენობას ორ-ორი თანაბარი ზომის ფანჯრის ღიობი ქონდა ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში გაჭრილი, რომელთაგან ნაწილი ამოშენებულია დღეისათვის. უკანა ეზოში გამავალი ფასადი ასევე სიმეტრიულია, დანაწევრებულია ფანჯრისთვის გაჭრილი ოთხი ღიობით. ცოკოლის კედლებს მცირე ზომის სავინტილაციო ღიობები შემოუყვება. სახურავი ოთხფერდაა, გადახურულია თუნუქით. შიდა ეზოსკენ გამომავალ სახურავის დაფერდებაზე სამერცხლე ღიობია განთავსებული. ნაგებობას ორი ერთმანეთის პარალელული საბუხრე სვეტი აქვს ჩაშენებული, რომელბიც სახურავის დონიდან დაახლოებით ნახევარი მეტრის სიმაღლეზე არის ამომართული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19973
აბასთუმნის აბანო

აბასთუმნის აბანო — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აბანოს შენობის მშენებლობის პერიოდად 1880-იანი წლები ივარაუდება. აბანოს მშენებლობა მოასწავებდა მიწისქვეშა არხების ვეებერთელა ინფრასტრუქტურის შექმნას. აბანოსგან მოშორებით მდინარე ოცხეს სიახლოვეს წყლის დიდი რეზერვუარი აიგო და მიწის ქვეშ აშენდა ქვის არხებით ერთი მხრივ, რეზერვუართან, მეორე მხრივ კი აბანოს შენობასთან დაკავშირებული ე. წ. მაცივარი. გაიყვანეს არხები, მდინარის ვიწრო კალაპოტზე, სადაც მდინარე ჩანჩქერს ქმნიდა, გაიდო ქვით მოპირკეთებული აგურის ხიდი, რომელიც დღესაც რემერტის სახელს ატარებს და რემერტისავე სახელობის პარკს გადაჰყურებს. მაცივარი წარმოადგენს სანახევროდ მიწაში ჩადგმულ მცირე ზომის ქვით ამოყვანილ ნაგებობას, სადაც თავს იყრის მდინარის სიახლოვეს არსებული გოგირდოვანი წყლის შემკრები ნაგებობიდან წამოსული მიწისქვეშა არხების სისტემა საიდანაც წყალი ნაწილდება აბანოს მთავარი შენობისკენ.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17822
წაქვის კვირაცხოვლის ეკლესია

წაქვის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაქვის სასაფლაოზე. დათარიღებულია (XIX საუკუნით). ეკლესია შვერილაფსიდიანი დარბაზული ტიპისაა. აღდგენილია XXI საუკუნეში. კედლის კუთხეების, ფანჯრის ღიობების ასაგებად გამოყენებულია აგური. ეკლესიის გარეთა ფასადი სხვადასხვა ფორმის ქვის ფილების წყობითაა დაფარული. ტაძარი ხელოვნურად გაკეთებულ ამაღლებულ ბაქანზე დგას. მას დასავლეთიდან რამდენიმე საფეხურანი კიბე აქვს მიდგმული. ეკლესიის შესასვლელი დასავლეთ და სამხრეთ ფასადზე გაჭრილი თაღოვან კარის ღიობებიდანაა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლები ორი წყვილი ყრუ თაღითაა გაფორმებული. ორ პილასტრზე დაყრდნობილი ყრუ თაღი ქმნის ტაძრის სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადებს. თაღოვანი სარკმელის თავზე აგურის ყრუ თაღი გადადის და მის თავზე ჯვარია განთავსებული. მსგავსი ტიპის ორ-ორი სარკმელი სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფაადზეა განლაგებული. აღმოსავლეთ ფასადის შვერილი აფსიდის ცენტრში მაღალი სარკმელი გადახურულია თუნუქის ფილებით. იატაკზე ქვის ფილებია დაგებული. საკურთხეველი ერთი საფეხურით შემაღლებულია დანარჩენი სივრცისგან. სანკელი ქვისგანაა აშენებული და რელეიფური ორნამენტებითაა დაფარული. ანკელის ცენტრში ჯვარია განთავსებული. ეკლესიის გარეთ აღმართულია ბრინჯაოს ზარი. ტაძრის გარეთ სოფელ წაქვას სასაფლაო მდებარეობს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39231
ნაოხრების კათოლიკური ეკლესია

ნაოხრების კათოლიკური ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაოხრებში. აგებულია 1863-1865 წლებში. ტაძარი სამნავიანი ბაზილიკაა. ნაგებია ნათალი კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედელში ორ-ორი ფართო და თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ კედელში ერთი, აღმოსავლეთ კედელში კი ორი თაღოვანი და ერთიც სწორკუთხა სარკმელია. სამხრეთი შესასვლელის კარის ტიმპანი ჩასმულია შეკიდულ კაპიტელებზე აღმართულ სვეტებსა და კარნიზით შექმნილ დეკორში. ამავე კედელზე შესასვლელთან მიშენებულია თაღოვანი კარიბჭე, რომელზეც მცირე, ოთხსვეტზე გახსნილი სამრეკლო-ფანჩატურია დადგმული. ტაძრის ორფერდა სახურავის დასავლეთ კიდეში ექვს მრგვალ სვეტზე გახსნილი ფანჩატუროვანი სამრეკლოა დადგმული, რომელსაც თუნუქის სახურავი აქვს. ასევე თუნუქითაა დახურული ტაძარიც. ტაძრის ინტერიერი ორ-ორი წყვილი სვეტითა და მათზე გადასული თაღით სამ ნავადაა გაყოფილი. გვერდითა ნავები ძლიერ ვიწროა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდი და პასტოფორიუმებია. ამ უკანასკნელებში შესასვლელი აბსიდის წიბოებზეა გაჭრილი. საკურთხეველი ამაღლებულია და დარბაზისგან ხის მოაჯირით გამოიყოფა. პასტოფორიუმების სამხრეთ და ჩრდილოეთ კიდეებში მაღალი ნიშებია გაკეთებული მადონასა და ჯვარცმის მოსათავსებლად. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის სამსართულიანი პატრონიკეა. ცენტრალური ნავის კამარა, კონქი და საკურთხევლის კედლები ხის პერანგითაა დაფარული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 19870
უდის წმინდა გიორგის ეკლესია

უდის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ უდეში. ამჟამად წმინდა ნინოს დედათა მონასტრის ნაწილია. ტაძარი XIV საუკუნეში ჯაყელების მიერაა აღდგენილი. 1933 წლისთვის ტაძრის აღწერისას, გიორგი ბოჭორიძე მას წმინდა გიორგის ტაძრად იხსენიებს. ტაძარი დარბაზული ნაგებობაა, აშენებულია ნათალი ქვით, გადახურულია ლორფინით, შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი დასრულებულია ლილვებით მოჩარჩოებული ტიმპანით. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედელში თითო სარკმელია. აღმოსავლეთის სარკმელს ორი ლილვით მოჩარჩოებული თაღოვანი საპირე აქვს. კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. სამხრეთისა და აღმოსავლეთის კედლებში ორ-ორი უწესრიგოდ ჩასმული კრონშტეინებია. სამხრეთის კედლის ქვედა რიგებში მოთავსებულია ჯვრის გამოსახულებიანი ქვები. ერთი ჯვრის რელიეფური გამოსახულება ჩრდილოეთის კედელშიცაა ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდია, რომელიც დარბაზისგან მხრებითაა გამოყოფილი. მხრებზე კონქის საბჯენი თაღია გადასული, დარბაზის კამარა გრძივი კედლების შუაში შეკიდულ თაღს ეყრდნობა. თაღები პროფილირებულ კაპიტელებზეა დაბჯენილი, რომელთა რელიეფი X საუკუნისთვის მახასიათებელია. ამჟამად ინტერიერი მთლიანად შელესილი და მოხატულია, თავდაპირველი სახითაა დატოვებული მხოლოდ თაღები და კაპიტელები. ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 382  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10683
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 102)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. ქუჩიდან ღრმად შეწეული ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, ტყით დაფარული ფერდის ძირში, განივადაა განთავსებული. ქუჩიდან იგი ორი მხატვრულად მნიშვნელოვანი ნაგებობის ფონად აღიქმება, რაც მთლიანობაში, ამ ადგილს ურბანულ ღირებულებას მატებს. ისევე როგორც აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლების უმეტესობა, შენობა უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ქუჩისკენ მიმართული მთავარი ფასადი თავდაპირველად ორივე სართულზე ღია აივნებით იყო გახსნილი. ამჟამად პირველი სართული ნაწილობრივ შემინულია. შენობის მარჯვენა კიდეში მეორე სართულზე ასასვლელი ხის გადახურული კიბეა მოწყობილი. მეორე სართულის აივნის მოაჯირი ხის წვრილი ძელებისაგანაა შემდგარი. აივანზე გამომავალი ღიობები სწორკუთხა მოხაზულობისაა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6254
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლადო ასათიანის 55)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. მართკუთხა გეგმარების მქონე მომცრო ზომის შენობა ქუჩის პირას დგას და გრძელი ფასადით გამოდის მასზე. საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი შენობა ერთსართულიანია, ფლეთილი ქვით ნაშენი. მთავარი, ასათიანის ქუჩაზე გამომავალი ფასადის კომპოზიცია სიმეტრიულია. განაპირა მონაკვეთებში არსებულ, წინ წამოწეულ ორ პარმაღს შორის ხის გალერეაა გადაჭიმული. გალერეის სვეტები დეკორატიულია, წიბოებ ჩამოთლილი, მოაჯირი ჭვირული, კარნიზი კი კუწუბებიანი. წინ წამოწეული პარმაღები კი დეკორატიულ სვეტებზე ბჯენილი დამოუკიდებელი ორქანობა გადახურვითა და ჭვირული ფრონტონით აქცენტრირებული, ორივეგან ანალოგიური ოთხფსაფეხურიანი ქვის კიბეა. სახლის მთავარი ფასადი კარგად გააზრებული კომპოზიციით, მშვიდი, ზომიერი დეკორით და შესრულების მაღალი ოსტატობით ხასიათდება. ვიწრო ეზოში გამავალი ფასადიც გალერეებიანია, თუმცა სახეშეცვლილი. შენობის ერთი ნაწილი მის უკან არსებულ სახლს ებჯინება და ნაწილობრივ ფარავს მართკუთხა, წაგრძელებული შენობის ვიწრო, ქუჩისკენ მიმართული ფასადის პირველ სართულს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6254
აბასთუმნის სურბ-გევორქის ეკლესია

აბასთუმნის სურბ-გევორქის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში. ეკლესია ძირითადად თლილი ქვითაა ნაგები, გამოყენებულია აგრეთვე აგური, რომლითაც ამოყვანილია თაღები და კამარები. მის არქიტექტურაში ძველი ქართული ეკლესიის ორნამენტული დეკორის ელემენტებია ჩართული. ეკლესია დგას ტყით დაფარული ფერდობის ძირში, სპეციალურად მოსწორებულ ადგილზე, რომელიც ქუჩის სავალი ნაწილიდან ფლეთილი ქვით ნაგები საყრდენი კედლითაა გამიჯნული. ნაგებობის აღმოსავლეთი ფასადი კლდეზეა მიბჯენილი. დანარჩენი სამი მხრიდან შენობის აღქმა თავისუფლადაა შესაძლებელი, რადგან განაშენიანება ამ მონაკვეთში არ არის. გასულ საუკუნეში აქ პურის საცხობი ფუნქციონირებდა, რის გამოც მას მიაშენეს უსახური სათავსოები ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან. ჩრდილოეთის მინაშენი მთელ სიგრძეზე გაუყვება ფასადს, ხოლო სამხრეთი მინაშენი ფასადის შუამდე აღწევს. დასავლეთიდან შენობას დამოუკიდებელი ორფერდა სახურავით გადახურული კარიბჭე აქვს მიდგმული. მას აშკარად ემჩნევა გვიანდელი განახლების კვალი, რაზეც მეტყველებს საფასადე წყობაში უსისტემოდ ჩართული პროფილირებული ქვები. ფასადები მოზრდილი, ერთმანეთზე კარგად მორგებული ქვებითაა ნაწყობი. ჩრდილოეთ და დასავლეთ ფასადის ზედა ნაწილებში ძველი ქართული ეკლესიის (სავარაუდოდ XIII საუკუნის) ორნამენტული კოპებია ჩართული წყობაში. მოზრდილ თაღოვან სარკმლებს პროფილირებული საპირეები აქვს. ზოგიერთი მათგანის ფრამუგაში შერჩენილია ის საცხოვრებელი არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ალათები. ეკლესიის ძირითად ნაწილს აქვს ლილვისა და წრეთარგისაგან შემდგარი კარნიზი. დასავლეთი კარიბჭე პორტალითაა გაფორმებული, რომლის ძირითად ელემენტს ორმაგი ლილვისგან შემდგარი ნახევარწრიული კედლის თაღი შეადგენს. შენობის ინტერიერი ძალზე სახეცვლილია. კედლები ნაწილობრივ ზეთის საღებავითაა დაფარული. ირგვლივ პურის საცხობის ნამსხვრევები და სამშენებლო ნაგავია მიმოფანტული. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6261
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 26)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. კურორტ აბასთუმნის შესასვლელში მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირას რუსთაველის ქუჩის მოკლე განშტოებაა. კურორტის ეს ნაწილი საკმაოდ სახეცვლილია XX საუკუნის არაღიარებული და რიგ შემთხვევაში შეუსაბამო მაღალ სართულიანი კორპუსებით. ამ თვალსაზრისით საინტერესო ქუჩის მარცხენა მხარეს, ერთ ხაზზე ჩაწყობილი, მსგავსი სტილისა და მაშტაბის, თბილისური აივნიანი, მაგრამ აბასთუმნისთვის სახასიათო ფლეთილი ქვით ნაგები, ორსართულიან შენობათა მწკრივია. საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი შენობა მთის ციცაბო კალთის პირას არის განთავსებული. მთავარი ფასადი კი, მდინარე ოცხესკენ არის მიმართული. გეგმაში მართკუთხა, მწკრივში ყველაზე მასშტაბური ორსართულიანი სახლი ფლეთილი, უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. მთავარი, მდინარე ოცხესკენ მიმართული და გვერდითი-აღმოსავლეთის ფასადი გალერეა-აივნების სისტემით არის მოცული, თუმცა პირველ სართულზე გალერეა შეფიცრულია, მეორე კი ნაწილობრივ შემინული, თითქმის მთლიანად არის შეცვლილი ხის ელემენტები, კედლის სიბრტყე აქ შელესილია მარტივი, უსაპირო ღიობებით დანაწევრებული. დასავლეთისკენ მიმართული ფასადი, დანარჩენი ორისაგან განსხვავებით, შეულესავია. აქ დაუმუშავებელ ქვის წყობას კარგად დამუშავებული ქვის კვადრებით მონიშნული ნაგებობის კუთხეები და ღიობების საპირეები უპირისპირდება. მიუხედავად სახეცვლილი გალერეისა ნაგებობას შენარჩუნებული აქვს ავთენტურობა და ვფიქრობ ამ მიკრო უბნის იერსახისთვის აუცილებელია, როგორც უშუალოდ ამ კონკრეტული, ასევე ამ რიგში არსებული ყველა მეტ-ნაკლებად ღირებული, ნაგებობის შენარჩუნება. ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6471
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 18)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე აგებული საცხოვრებელი სახლი მდინარე ოცხის მარჯვენა ნაპირზე დგას. რუსთაველის ქუჩას იგი ხიდის მეშვეობით უკავშირდება. შენობა ორ, შედარებით ახლად აგებულ საცხოვრბელ სახლს შორისაა მოქცეული და აბასთუმნის ძველი განაშენიანების ნაწილია. პირველი სართულის კედლები ქვითაა ნაგები, ხოლო გარედან შელესილი მეორე სართული აგურისაა. გეგმით სწორკუთხა მოყვანილობის, მდინარის გასწვრივ მდგარი წაგრძელებული შენობა ორივე სართულზე ხის ჭვირულმოაჯირიანი აივნებით იყო გახსნილი. ამჟამად პირველი სართულის აივნების დიდი ნაწილი ამოშენებულია, ხოლო მეორე სართულის — ნაწილობრივ შემინული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6464
ბოლაჯურის ნაეკლესიარი

ბოლაჯურის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოლაჯურის სიახლოვეს. აგებულია X-XV საუკუნეებში. ამჟამად დანგრეულია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17763