laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მაჭუტაძეები

მაჭუტაძეები — ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში, გურიის სამთავროში. არსებობს მოსაზრება, რომ მაჭუტაძეების საგვარეულო მაჭის ხეობიდან მოდის და რომ ისინი მაჭის ერისთავები იყვნენ, სანამ ლეკების შემოსევების შედეგად არ აიყარნენ და დასავლეთ საქართველოში არ გადავიდნენ. მაჭუტაძეების გვარის წარმომადგენლები გურიის დიდებულთა შორის ჩანან ჯერ კიდევ XV საუკუნის სასისხლო სიგელში. მაჭუტაძეთა გავლენა გურიის სამთავროში გაძლიერდა XVI საუკუნეში. ამ დროს რამაზ მაჭუტაძეს გურიელის კარზე უპირველეს თანამდებობა – სახლთუხუცესობა ეჭირა. XVIII–XIX საუკუნეებში მაჭუტაძეებს გურიის სამთავროში სახლთუხუცესის თანამდებობის გარდა ლანჩხუთის მოურაობაც ეჭირათ. XVI საუკუნეში მაჭუტაძეთა სახლი სასულიერო სფეროშიც დაწინაურდა. ცნობილი სასულიერო პირებიდან აღსანიშნავია მაქსიმე I, დასავლეთ-საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, XVI–XVII საუკუნეების მიჯნაზე შემოქმედელი მთავარეპისკოპოსი ბესარიონ მაჭუტაძე. XVIII საუკუნის ბოლო ხანში მაჭუტაძეთა სახლის წარმომადგენელი ონოფრე მაჭუტაძე აღმოსავლეთ საქართველოში მოღვაწეობდა. მაჭუტაძეთა სათავადო მოიცავდა თითქმის მთელ ზემო გურიას გურიის სერს გადაღმა მდინარე ფიჩორამდე. მაჭუტაძეები ასევე ფლობდნენ ქვემო გურიას XVII საუკუნის შუა ხანებამდე, მანამ, სანამ ქვემო გურია გურიელებმა არ გადასცეს სამცხიდან ლტოლვილ თავდგირიძეებს. მაჭუტაძეების აზნაურები იყვნენ: სურგულაძეები, ხალვაშები, სარჯველაძეები, მგელაძეები, ნიკოლაიშვილები, ჟორდანიები, ებრალიძეები. გურიის სამთავროს გაუქმების შემდეგ მაჭუტაძეთა სათავადო ადმინისტრაციულად გაუქმდა 1830 წელს. რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ, მაჭუტაძეებს მიენიჭათ თავადის სტატუსი 1850 წელს. ამჟამად საქართველოში ცხოვრობს 315 მაჭუტაძე. მაჭუტაძე ↑ ბახია-ოქრუაშვილი, ს. „აზერბაიჯანის ქართული მოსახლეობის ოჯახი და საოჯახო ყოფა“ „კავკასიის ეთნოლოგიური კრებული“ XVI გვ. 45-46 — „უნივერსალი“, თბილისი, 2015 ISSN 1987-7374 ↑ Toumanoff, Cyril (1967). Studies in Christian Caucasian History, p. 272. Georgetown University Press. ↑ საინტერესო სტატისტიკა[მკვდარი ბმული] — სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო
გიორგი ცაგარელი (მწერალი)

გიორგი ცაგარელი (დ. 15 აპრილი, 1893, ქუთაისი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1955, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა პოეტი, მწერალი, კინოდრამატურგი და მთარგმნელი. 1910 წ. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და ოდესის უნივერსიტეტის ისტორიისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა უკრაინაში. იყო ახალგაზრდა ოდესელი პოეტ-ფუტურისტების წრეში „სამხრეთ-რუსები“. მისი მონაწილეობითა და რედაქტორობით გამოვიდა ყველა მათი კრებული. 1916 წ. ოდესაში დაამთავრა სერგიევსკის საარტილერიო სასწავლებელი. 1924 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. ავტორია ლექსებისა და კინოსცენარებისა, ნარკვევისა „მტრის ბუნაგში“ (1948). რუსულ ენაზე თარგმნა ქართული ხალხური პოეზიის ნიმუშები: დავით გურამიშვილის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის, ალექსანდრე აბაშელის ლექსები, იოსებ თბილელის „დიდმოურავიანი“, უიარაღოს „მამლუკი“; აგრეთვე შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“; ეს იყო დედნიდან შესრულებული პირველი თარგმანი, რომელიც ცალკე წიგნად გამოიცა 1937 წელს მოსკოვში, ხოლო მეორე გამოცემა გამოვიდა 1953 წელს, რომელიც დედანთან სიახლოვის გამო შემდგომ დიდად დაეხმარა რუსულ თუ უცხოურ ენებზე ვეფხისტყაოსნის სხვა მთარგმნელებს. „მტრის ბუნაგში“ აბრეშუმის ფარნები" ვერცხლის მილები სასწაული უდაბნოში 1930 ი. მიკიტენკო „დიქტატურა“ (პიესა თარგმნა თბილისის დრამატული თეატრისთვის) შოთა რუსთაველი „ვეფხისტყაოსანი“ უიარაღო, „მამლუკი“ გ. ტაბიძე, ლირიკა იოსებ თბილელი, „დიდმოურავიანი“ (პოემა) ნ. ბარათაშვილი, ლექსები გ. ლეონიძე, სტალინი. ეპოპეა. წიგნი 1. რჩეული თარგმანები: საბჭოთა საქართველოს პოეტები 1932 „ჰასანი“ (რეჟ. კ. მიქაბერიძე) 1934 „ნახვამდის“ (რეჟ. გ. მაკაროვი) 1938 „დიადი განთიადი“ (რეჟ. მ. ჭიაურელი) 1934 „უკანასკნელი მასკარადი“ 1939 წ. შრომის წითელი დროშის ორდენი „დიადი განთიადის“ სცენარისთვის. 1941 წ. სტალინური პრემია „დიადი განთიადის“ სცენარისთვის. საქართველოს სსრ ცკ-ის საპატიო სიგელი და მედალი შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმანისთვის რუსულად. მეგრელიძე, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 183. გიორგი ცაგარელი (მწერალი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ეროვნული ფილმოგრაფია ↑ „მტრის ბუნაგში“ თბ. „საბჭოთა მწერალი“. 1948 ↑ Шелковые фонари. Одесса. „Спорт и наука“. 1914. ↑ Серебряные трубы. Одесса. „Спорт и наука“. 1915. ↑ „Чудо в пустыне“. Одесса. тип. С. О. Розенштрауха. 1917. ↑ Шота Руставели. Витяз в тигровой шкуре. Перевод с грузинского Георгия Цагарели под редакций Вл. Элснера. Москва. 1937. ↑ Избранные переводы: Поэты Советской Грузии — Тбилиси. „Заря Востока“. 1950.
ზურაბ ცაგარელი

ზურაბ ცაგარელი (დ. 5 ოქტომბერი, 1934, თბილისი — გ. 8 აგვისტო, 2023) — ქართველი პათოლოგანატომი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1975), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1983). საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1989). ღირსების ორდენის კავალერი (2001). სკკპ წევრი 1956 წლიდან. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1958–1961 წლებში იყო ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი; 1962–1969 წლებში ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი; 1969 წლიდან ციტოლოგიის განყოფილების გამგე. 1962 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია „ნერვული სისტემის სხვადასხვა ნაწილების სტრუქტურის საკითხისათვის ჩვილ ბავშვთა ჰიპოტროფიის დროს“. 1970 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია „გულის მორფოლოგია ზოგადი ჰიპოქსიის დროს.“ ცაგარელი შეისწავლის გულის და სისხლძაღვების ულტრამორფოლოგიას და რეაქციულობას ნორმის, პათოლოგიის და ექსპერიმენტის პირობებში. ავტორია 237 სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს 10 მონოგრაფია. თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბილისი, 2000, გვ. 335. მეგრელიძე, ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 183. ზურაბ ცაგარელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნონიკაშვილი

საკუთარი სახელი ნონიკაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნონიკაშვილი ვლადიმერ ნონიკაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი; ლევან ნონიკაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი; შოთა ნონიკაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი; ზურაბ ნონიკაშვილი — საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე 2004 წლის ივნისიდან 2005 წლამდე;
ერემია ბერიშვილი

ერემია ბერიშვილი (დ. 10 მარტი, 1977, ასპინძა) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. 2003 წელს დაამთავრა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტის საზოგადოებრივ პროფესიათა ფაკულტეტი. 1999 წელს თბილისის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი „აჭარას“ ფეხბურთის გუნდის მწვრთნელი. 2002 წელს რექტორის თანაშემწე კულტურისა და სპორტის ხაზით. 2003 წელს პრორექტორი (კულტურა, სპორტი, ტურიზმი); 2004 წელს თბილისის მერიის ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურის უფროსის მოადგილე. 2005-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. ერემია ბერიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ერემია ბერიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
ჯოშუა ზირკზე

ჯოშუა ზირკზე (დ. 5 მაისი, 2001, სხიდამი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს იტალიური „პარმაში“ (იჯარით მიუნხენის „ბაიერნიდან“) და ნიდერლანდების ახალგაზრდულ ნაკრებებში. დედამისი წარმოშობით ნიგერიიდანაა, ხოლო მამა — ნიდერლანდელია. 2016 წლიდან თამაშობს ნიდერლანდების სხვადასხვა ახალგაზრდულ ნაკრებებში. ბაიერნი II (2) ბაიერნის რეგიონული ლიგა (1): 2018–19 ინგლისის პრემიერლიგის საერთაშორისო თასი (1): 2018–19 ბაიერნი (5) ბუნდესლიგა (1): 2019–20 გერმანიის თასი (1): 2019–20 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2019–20 უეფა-ს სუპერთასი (1): 2020 გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი (1): 2020 uefa.com ↑ Bayern win the champions league. espn.com. ციტირების თარიღი: 24 აგვისტო, 2020.
კობა ბექაური

კობა ბექაური (დ. 15 ნოემბერი, 1973, ღულელები, თიანეთის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, ფინანსისტი. დაამთავრა თბილისის საერო ინსტიტუტი „გაენათი“. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “. კობა ბექაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კობა ბექაური — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ კობა ბექაური — ქონებრივი დეკლარაცია[მკვდარი ბმული]
ზურაბ ბიბილაშვილი

ზურაბ ბიბილაშვილი (დ. 8 სექტემბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი. 1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვაჭრობის ეკონომიკისა და მართვის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები“. ზურაბ ბიბილაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ზურაბ ბიბილაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
მირუთის პროცესი

მირუთის პროცესი — მუშათა მოძრაობის 32 ლიდერის სასამართლო პროცესი ინდოეთში. სასამართლო გრძელდებოდა 1929 წლიდან 1933 წლამდე. პროცესზე გაასამართლეს ინდოელი კომუნისტები და მუშათა მოძრაობის მემარცხენე ხელმძღვანელები, რომლებსაც ბრალად ედებოდათ ბრიტანულ ინდოეთში მეფის საწინააღმდეგო შეთქმულება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14.
ფანცხავა

საკუთარი სახელი ფანცხავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფანცხავა არჩილ ფანცხავა — ეკონომისტი იაკობ ფანცხავა — პუბლიცისტი, კრიტიკოსი, ფინანსისტი რომანოზ ფანცხავა — კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი
მირსაიდ მირშაქარი

მირსაიდ მირშაქარი (დ. 23 აპრილი, 1912 — გ. 1993, თბილისი) — ტაჯიკი მწერალი, ტაჯიკური საბავშვო მწერლობის ფუძემდებელი, ტაჯიკეთის სახალხო პოეტი (1962). 1930 წლიდან დაიწყო სამწერლო მოღვაწეობა. 1940-1943 და 1946 წლებში იყო ტაჯიკეთის მწერალთა კავშირის პასუხისმგებელი მდივანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14.
დიდიმ მირცხულავა

დიდიმ მირცხულავა (დ. 2 აგვისტო, 1912, ქუთაისი — გ. 19 ნოემბერი, 1997) — ქართველი დირიჟორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1958). 1937 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1936–1938 წლებში მუშაობდა კ. მარჯანიშვილის სხელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში სამუსიკო ნაწილის გამგედ და დირიჟორად. 1937 წლიდან იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირიჟორი. 1951 წლიდან ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი, 1968 წლიდან პროფესორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14. მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 177 — თბილისი, 2007 ხელოვნების კალენდარი თეატრი, მუსიკა, კინო. გვ.85-86 — თბილისი, 1992 დიდიმ მირცხულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ილია მირცხულავა

ილია მირცხულავა (დ. 21 მარტი, 1913 — გ. 27 ივლისი, 1976, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965). 1938 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1941 წელს დაამთავრა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიული სკოლა. 1938 წელს; საკ. კპ (ბ) ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტიული სკოლა 1941 წელს. იყო მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1958-1964 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1964-1970 წლებში იყო საქართველოს კპ ცკ-თან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის, სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის დირექტორის მოადგილე; 1970 წლიდან საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივი მეცნიერების დარგში სამეცნიერო ინფორმაციის სექტორის დირექტორი. იკვლევდა საქართველოსა და ამიერკავკასიის პარტორგანიზაციების, რევოლუციური მოძრაობის, საბჭოთა პერიოდის საქართველოს ისტორიას და აგრარული ურთიერთობის პრობლემებს. 1905-1907 წლების რევოლუცია საქართველოში, 1975 ლენინური კოოპერაციული გეგმის განხორციელება საქართველოში, თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1968 ოქტომბრის რევოლუცია და აგრარულ-გლეხური საკითხი საქართველოში 1917-1921 წლებში, თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1965 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14. ილია მირცხულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იონა მირცხულავა

იონა მირცხულავა (დ. 2 თებერვალი, 1912 — გ. 2 ივნისი, 1983, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950). 1935 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ზოგადი ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად, აგრეთვე თბილისის სამედიცინო ინსტიტუში. 1938-1950 წლებში იყო ამ ინსტიტუტის ფიზიკის კათედრის გამგე. 1954 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მყარი სხეულის ფიზიკის კათედრის გამგე. მისი ძირითადი შრომები ეხება მყარი სხეულის ფიზიკასა და ნახევრად გამტარების ფიზიკას. ნახევარგამტართა ფიზიკა, დამხმმარე სახელმძღვ. ფიზიკის ფაკულტეტიტის სტუდენტებისათვის, თბილისი, 1979 ზოგადი ფიზიკის სახელმძღვანელო: მექანიკა და მოლეკულური ფიზიკა, თბილისი, 1960 სტატისტიკური ფიზიკა და თერმოდინამიკა, თბილისი, 1957 ზოგადი ფიზიკა: მოკლე სახელმძღვანელო, თბილისი, 1946 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14. იონა მირცხულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ცოტნე მირცხულავა

ცოტნე მირცხულავა (დ. 25 ივლისი, 1920, ფოთი — გ. 2010) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი. 1942 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1942-1953 წლებში მუშაობდა „საქნავთის“ სისტემაში, სადაც განვლო გზა ათისთავიდან ტრესტის მმართველის მოადგილის თანამდებობამდე. 1950-1997 წლებში იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი; 1955-1968 წლებში წყალეკოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი, განყოფილების გამგე, დირექტორის მოადგილე; 1968-2005 წლებში იყო საქართველოს წყალთა მეურნეობისა და საინჟინრო ეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. მისი შრომები ეხება მელიორაციისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა საიმედოობის თეორიას, აგრეთვე მდინარეებისა და არხების კალაპოტის წარეცხვის საკითხებს. მან პირველმა დაადგინა სხვადასხვა გრუნტის წარეცხვის კანონზომიერებანი და მისი პროგნოზირების მეთოდი. ბმული გრუნტების წამრეცხი სიჩქარის დადგენის ანალიზური მეთოდი, ამ გრუნტის წარეცხვის მოდელირების ხერხი და წყლისმიერი ეროზიის ინტენსიურობის პროგნოზირების მეთოდი. გამოქვეყნებული აქვს 600-მდე მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის, 26 მონოგრაფია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 14. საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004, გვ.127 — თბილისი, 2012 ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 233 თბილისი, 1998-1999 ცოტნე მირცხულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო მთარგმნელობითი ცენტრი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო მთარგმნელობითი ცენტრი — სახელმწიფო სტრუქტურა, რომელიც აზერბაიჯანის სახელმწიფო ენის სწორად გამოყენებას, თარგმანის სფეროში ცენტრალიზებული წესით ორგანიზებასა და რეგულირებას უზრუნველყოფს. იგი დაფუძნდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2012 წლის 23 მაისით დათარიღებული განკარგულებით. ცენტრის საქმიანობის მიზანს შეადგენს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ენის სწორად გამოყენების, თარგმანის სფეროს ცენტრალიზებული წესით ორგანიზებისა და რეგულირების უზრუნველყოფა, ასევე მის მიზანს წარმოადგენს აზერბაიჯანული. ლიტერატურის საერთაშორისო სამყაროში და უცხოური ლიტერატურის აზერბაიჯანში გაცნობა და პროპაგანდა. ცენტრის საქმიანობა: სახელმწიფო ენის სწორად გამოყენებისა და მთარგმნელობითი საქმიანობის დახვეწის მიზინით სხვადასხვა ღონისძიებების გატარება; საზოგადოებრივ-პოლიტიკური, ლირატურულ-კულტურული და საერთაშორისო ურთიერთობების დროს ენის სიწმინდის დაცვისა და მთარგმნელობითი საქმიანობის დარეგულირებისა და დახვეწის მიზნით რიგი ღონისძიებების გატარება; მთარგმნელობითი საქმიანობის ცენტრალიზებული წესით განხორციელების უზრუნველყოფა, უმაღლეს დონეზე კვალიფიცირებული მთარგნმელ-სპეციალისტთა მომზადების ორგანიზება; აზერბაიჯანული ლიტერატურის საერთაშორისო სამყაროში და უცხოური ლიტერატურის აზერბაიჯანში გაცნობა-პროპაგანდის უზრუნველყოფა, აზერბაიჯანული და უცხოური ლიტერატურის მოწინავე ნიმუშების უცხო ენებზე და სახელმწიფო ენაზე თარგმნა და გამოცემა; თარგმნილ ტექსტებში სახელმწიფო ენის სიწმინდის დაცვის უზრუნველყოფა; სამეცნიერო, ტექნიკური, სამედიცინო, სამართლისა და სხვა სფეროებში მთარგმნელობითი პროცესის ორაგნიზებისა და დახვეწის მიმართულებით გასატარებელი ღონისძიებების კონტროლის განხორციელება. ↑ 1.0 1.1 საქმიანობა. aztc.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 26 სექტემბერი 2020. ↑ Приступило к деятельности Агентство переводов Азербайджанского государственного центра перевода. azertag.az (14 ივნისი 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 ივნისი 2020. ციტირების თარიღი: 26 სექტემბერი 2020. ↑ Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az (23 შეიძლება 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 26 სექტემბერი 2020. ↑ Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzinin Nizamnaməsinin təsdiq edilməsi haqqında. e-qanun.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 26 სექტემბერი 2020.
მინიონები (ფილმი)

მინიონები (ინგლ. Minions) — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. Illumination-სა და კინოგაერთიანება Universal Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2015 წლის 11 ივნისი გაიმართა. რეჟისორი — პიერ კოფინი. „მინიონები (ფილმი)“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „მინიონები (ფილმი)“ — Rotten Tomatoes ↑ https://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-sandra-bullock-minions-premiere-red-carpet-20150612-story.html ↑ https://www.bbfc.co.uk/releases/minions-film-0
ჯონ კენდრიუ

სირ ჯონ კოუდერ კენდრიუ (ინგლ. Sir John Cowdery Kendrew; დ. 24 მარტი, 1917 — გ. 24 აგვისტო, 1997) — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი, კრისტალოგრაფერი და მეცნიერების ადმინისტრატორი. 1962 წელს მაქს პერუცთან ერთად კავენდიშის უნივერსიტეტში ჩატარებული კვლევებისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. კენდრიუ დაიბადა ოქსფორდში. იყო უილფრიდ ჯორჯ კენდრიუს და ეველინ სენდბურგის ვაჟი. 1930 წლიდან 1936 წლამდე სწავლობდა კლიფტონის კოლეჯში. 1936 წლიდან 1939 წლამდე სწავლობდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში მუშაობდა კინეტიკის რეაქციის შესწავლაზე, მოგვიანებით გახდა საჰაერო სამინისტროს კვლევითი დაწესებულების წევრი, მუშაობდა რადარზე. ომის დამთავრების შემდეგ, 1949 წელს მიენიჭა დოქტორანტის წოდება. The Nobel Prize, page on John Kendrew Oxford University Press, page on Paul M. Wassarman, A Place in History, ISBN 9780199732043, 2020 ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 4.0 4.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 5.0 5.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 6.0 6.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 7.0 7.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 8.0 8.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #1055670629 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ The Nobel Prize in Chemistry 1962 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ "Clifton College Register" Muirhead, J.A.O. p462: Bristol; J.W Arrowsmith for Old Cliftonian Society; April, 1948 ↑ Kendrew, John Cowdery (1949). X-ray studies of certain crystalline proteins : the crystal structure of foetal and adult sheep haemoglobins and of horse myoglobin. lib.cam.ac.uk (PhD thesis). University of Cambridge. თარგი:EThOS.
იაღლუჯის ქედი

იაღლუჯის ქედი — სერი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ქალაქ რუსთავის, გარდაბნისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, სოღანლუღის ვაკესა და მდინარე ალგეთის ქვემო დინების ხეობას შორის. სიგრძე 17 კმ, სიგანე 11 კმ. აბსოლუტური სიმაღლე ზღვის დონიდან 788 მ. აგებულია სინკლინურად გაღუნული ნეოგენური მოლასური კონგლომერატებისა და ქვიშაქვების შრეებით. მოკლებულია მუდმივ მდინარეულ ჩამონადენს. შემოსილია უროიანი და უროიან-წივანიან-ვაციწვერიანი სტეპის ბალახეულობით, აგრეთვე ქსეროფიტული ბუჩქნარით. იაღლუჯის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილს ჰკვეთს თბილის-ყაზახის გზატკეცილი. ლევან მარუაშვილი, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 173–174.
დაითესე

„დაითესე“ (ინგლ. Flushed Away) — 2006 წლის კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია დევიდ ბოუერსი და სემ ფელი, პერსონაჟებს ახმოვანებენ ჰიუ ჯეკმენი, კეიტ უინსლეტი, ენდი სერკისი, ბილ ნიგი, იენ მაკ-კელენი, შეინ რიჩი და ჟან რენო. ფილმი აწარმოა Aardman Animations-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია DreamWorks Pictures-მა. „დაითესე“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „დაითესე“ — Rotten Tomatoes „დაითესე“ — Metacritic-ზე ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Flushed Away. American Film Institute. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2017.
იაყუბ-ყაენის ლაშქრობანი საქართველოში

იაყუბ-ყაენის ლაშქრობანი საქართველოში — XV საუკუნის 80-იან წლებში აყ-ყოიუნლუს თურქმანებმა „საღვთო ომის“ საბაბით ორგზის ილაშქრეს საქართველოში. 1482 წლის ოქტომბერში იაყუბ ფადიშაჰი სამცხეში შეიჭრა, ალყა შემოარტყა ახალციხეს, ბრძოლით დაიკავა ქალაქი და დიდი ალაფი წაიღო; მეორე თურქმანები აწყურს მიადგნენ. ციხის დამცველები და მაწყვერელი დამორჩილდნენ იაყუბს და აწყურის ციხე ჩააბარეს. ყვარყვარე ათაბაგმა თურქმანებს ხარაჯის მიცემა აღუთქვეს. 1487 წელს იაყუბმა თავისი სარდალი ხალილ-ბეგი გაგზავნა საქართველოში. იგი აქ მთელი წელიწადი აშენებდა ციხეებს და ქართველთა რაზმებს ებრძოდა. 1488 წლის ზამთარში თურქმანთა ლაშქარი დედაქალაქისაკენ დაიძრა. ზარბაზნებით აღჭურვილმა მტერმა ჯერ კოჯრის ციხე აიღო, შემდეგ თბილისს მიადგა, მაგრამ მისი დამორჩილება გაუჭირდა. ხალილ-ბეგის ლაშქრის ერთი ნაწილი ბარათაშვილებს ენაგეთის მახლობლად დაუმარცხებიათ. მეფე კონსტანტინე II-მ თურქმანებს ზავი შესთავაზა. მოლაპარაკება უშედეგოდ დამთავრდა და კონსტანტინე იძულებული გახდა დედაქალაქს გასცლოდა. 1489 წლის თებერავლში თურქმანებმა დაიკავეს თბილისი და იქ თავისი რაზმი ჩააყენეს. იაყუბ-ყაენის გარდაცვალების (1490) შემდეგ კონსტანტინემ თურქმანები თბილისიდანაც განდევნა და ქართლიდანაც. კიკნაძე რ., საქართველო-ირანის ურთიერთობის ისტორიიდან XV საუკუნის მეორე ნახევარში, „ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის შრომები“, 1964, ტ. 7; ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 4, თბ., 1967; კიკნაძე რ., ქსე, ტ. 5, გვ. 64, თბ., 1980
ნოდარ სარჯველაძე

ნოდარ ილიას ძე სარჯველაძე (დ. 1945, ბათუმი) — ქართველი მეცნიერი, ფსიქოლოგი. ფსიქოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს ფილოსოფიური აკადემიის აკადემიკოსი, ადამიანის რესურსების განვითარების ფონდის დამფუძნებელი და მისი თავმჯდომარე 1996-წლიდან დღემდე; Counseling-ის საერთაშორისო ასოციაციის წევრი, 7 წიგნისა და 40 სტატიის ავტორი ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, გემანულ და ფრანგულ ენებზე. 1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. ნოდარ სარჯველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ადამიანის რესურსების განვითარების ფონდი დაარქივებული 2014-12-17 საიტზე Wayback Machine.
ფარსმანი

საკუთარი სახელი ფარსმანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ფარსმან არმაზელი — არმაზის (იბერიის) მეფე ფარსმან I — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან II — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან III — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან IV — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან V — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან VI — ქართლის (იბერიის) მეფე ფარსმან თმოგველი — დიდი ფეოდალი
ბედნიერი თათები

„ბედნიერი თათები“ (ინგლ. Happy Feet) — 2006 წლის კომპიუტერული ანიმაციური ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯორჯ მილერი, სცენარისტები — უორენი კოლემანი, ჯონ კოლე, ჯორჯ მილერი და ჯუდი მორისი, პროდიუსერი — ბილ მილერი. მუსიკა ეკუთვნის ჯონ პაუელს. პერსონაჟებს ახმოვანებენ ელაიჯა ვუდი, რობინ უილიამსი, ბრიტანი მერფი, ჰიუ ჯეკმენი, ნიკოლ კიდმანი, უგო უივინგი და ე. გ. დეილი. ფილმი აწარმოა Village Roadshow Pictures-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Warner Bros. Pictures-მა. „ბედნიერი თათები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ბედნიერი თათები“ — Rotten Tomatoes „ბედნიერი თათები“ — Metacritic-ზე ↑ Film Distribution - Village Roadshow Limited. Village Roadshow Pictures (11 February 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 თებერვალი, 2014. ციტირების თარიღი: 11 February 2014. ↑ 2.0 2.1 Happy Feet (2006). ციტირების თარიღი: 2 იანვარი, 2011.