laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბალადები ბელერიანდზე

„ბალადები ბელერიანდზე“ (ინგლ. The Lays of Beleriand) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მესამე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. წიგნში მოთხრობილია შუახმელეთის მითოლოგიაზე, მათ შორის, ბერენისა და ლუთიენის და ტურინ ტურამბარის შესახებ. აქ წარმოდგენილია „ჰურინის შვილების“ დაუსრულებელი ვერსია, „ბალადა ლეითიანზე“ და სხვა მასალები. შესავალი ბალადა ჰურინის შვილებზე პროლოგი (ჰურინი და მორგოთი) I - ტურინის დახმარება II - ბელეგი III - ფაილივრინი ბალადის მეორე ვერსია I (ჰურინი და მორგოთი) II ტურინის დახმარება გამოუქვეყნებელი ლექსები ნოლდოლების გაქცევა ეარენდელის ბალადის ალიტერატურული ვერსიის ფრაგმენტი ბალადა გონდოლინის დაცემაზე ბალადა ლეითიანზე კანტო I (თინგოლზე) II (გორლიმის ღალატი და ბერენის შურისძიება) III (ბერენისა და ლუთიენის შეხვედრა) IV (ბერენის მისვლა თინგოლთან) V (ლუთიენი ტყვედ დორიათში) VI (ბერენი ნარგოთრონდში) VII (ბერენი და ფელაგუნდი თუსთან) VIII (ლუთიენი ნარგოთრონდში) IX (თუს დამარცხება) X (კელეგორმისა და კურუფინის შეტევა) XI (ბერენისა და ლუთიენის დამალვა და მოგზაურობა ანგბანდში) XII (ფინგოლფინი და მორგოთი, შეხვედრა კარჰაროტთან) XIII (ბერენი და ლუთიენი ანგბანდში) XIV (გაქცევა ანგბანდიდან) დანართები ბალადები ბელერიანდზე — საიტზე Tolkien Gateway
შუახმელეთის მოწყობა

„შუახმელეთის მოწყობა“ (ინგლ. The Shaping of Middle-earth) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეოთხე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. აქ ქრონოლოგიურად და გეოგრაფიულად წარმოდგენილია შუახმელეთის სტრუქტურის შექმნის ისტორია (თუმცა, აღწერილია ვალინორიც). საუბარია „ამბარკანტაზე“, კოსმოსურ სტრუქტურაზე, რომელსაც თან ახლავს რუკები და დიაგრამები. ასევე განიხილება ბელერიანდის პირველი რუკა. აგრეთვე წარმოდგენილია „სილმარილიონის“ 1926 წლის და „ნოლდორინუას“ 1930 წლის ვერსიები. I – პროზაული ფრაგმენტები („დაუსრულებელი მოთხრობების“ დამატება) II – ადრეული „სილმარილიონი“ III – ქუენტა IV – „სილმარილიონის“ პირველი რუკა V – ამბარკანტა VI – ვალინორის ადრეული მატიანე VII – ბელერიანდის ადრეული მატიანე ჯ.რ.რ. ტოლკინის ჩანახატები შუახმელეთის მოწყობა — საიტზე Tolkien Gateway
დაკარგული გზა და სხვა ნაწერები

„დაკარგული გზა და სხვა ნაწერები“ (ინგლ. The Lost Road and Other Writings) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეხუთე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. ტომი ეძღვნება რამდენიმე მნიშვნელოვან საკითხს, მათ შორის - ნუმენორის დაცემას, რომელიც დაემატა „შუახმელეთის ისტორიას.“ ამ ტომში აგრეთვე საუბარია შუახმელეთის ენებსა და დიალექტებზე და შეტანილია ეტიმოლოგიური ლექსიკონი, ელფური ლექსიკონებისგან შედგენილი. ნაწილი 1 ნუმენორის დაცემა და დაკარგული გზა I – ლეგენდის ადრეული ისტორია II – ნუმენორის დაცემა III – დაკარგული გზა ნაწილი 2 ვალინორი და შუახმელეთი ”ბეჭდების მბრძანებლამდე” I – ტექსტები და მათი კავშირი II - ვალინორის გვიანდელი მატიანე III - ბელერიანდის გვიანდელი მატიანე IV - აინულინდალე V – ლჰამები VI – ქუენტა სილმარილიონი ნაწილი 3 ეტიმოლოგია შენიშვნა: აქ წარმოდგენილი მასალები აგრეთვე გამოქვეყნდა გამოცემაში Vinyar Tengwar, 2003 და 2004 წლებში ნაწილი 4 დამატებები I – გენეალოგია II – სახელები III – „სილმარილიონის“ მეორე რუკა დაკარგული გზა და სხვა ნაწერები — საიტზე Tolkien Gateway
სილჰეტი

სილჰეტი (ბენგ. সিলেট) — ბანგლადეშის ერთ-ერთი უმსხვილესი ქალაქი. განლაგებულია ბანგლადეშის, სილჰეტის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ის ესაზღვრება ინდოეთის სახელმწიფოს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 463 198 ადამიანს (2008 წ. აღწერის მონაცემების მიხედვით). ფართობი — 26,50 კმ². ქალაქი მუნიციპალიტეტის ცენტრი გახდა 2001 წ. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 17,479 ადამიანი კმ². სენტ-ოლბანსი, გაერთიანებული სამეფო როჩდეილი (მეტროპოლიტენის რაიონი ბორო), გაერთიანებული სამეფო ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო ბირმინგემი, გაერთიანებული სამეფო ნიუ-იორკი, აშშ ჰაზრატ შაჰ ჯალალის სამარხი ქიენის ხიდი და ალი-ამჯადის საათი ცენტრალური კომერციული ცენტრი და სასტუმრო სილჰეტში სილჰეტის რკინიგზის ცენტრალური სადგური სილჰეტის საერთაშორისო აეროპორტი სილჰეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-10-13 საიტზე Wayback Machine. სილჰეტი ისლამი ბანგლადეშში
მორგოთის ბეჭედი

„მორგოთის ბეჭედი“ (ინგლ. Morgoth's Ring) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეათე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. ამ ტომში იწყება შემდგომში „სილმარილიონად“ ცნობილი ციკლის მიმოხილვა. წიგნში განიხილება ნაწერები, რომლებსაც ჯ. რ. რ. ტოლკინი „ბეჭდების მბრძანებლის“ გამოქვეყნების შემდეგ დაუბრუნდა. ეს არის ამანის შესწავლა, ხოლო წიგნის მეორე ნაწილი ბელერიანდის ლეგენდებს ეხება. აინულინდალე ამანის მატიანე გვიანდელი ქუენტა სილმარილიონი პირველი ფაზა ვალარების შესახებ ვალინორისა და ორი ხის შესახებ ელფთა მოსვლის შესახებ თინგოლისა და მელიანის შესახებ ელდანორისა და ელდალიეს უფლისწულთა შესახებ სილმარილებისა და ვალინორის დაბნელების შესახებ ნოლდორთა გაქცევის შესახებ მზისა და მთვარის და ვალინორის დამალვის შესახებ მეორე ფაზა ვალაქუენტა ფინვესა და მირიელის ამბის ადრეული ვერსია ელდართა კანონები და ტრადიციები ფინვესა და მირიელის ამბის გვიანდელი ვერსიები ფეანორისა და მელკორის გათავისუფლების შესახებ სილმარილებისა და ნოლდორთა მღელვარების შესახებ ვალინორის დაბნელების შესახებ სილმარილების გატაცების შესახებ ქურდების განხეთქილების შესახებ Athrabeth Finrod ah Andreth გარდაქმნილი მითები მორგოთის ბეჭედი — საიტზე Tolkien Gateway
ძვირფასი ქვების ომი

„ძვირფასი ქვების ომი“ (ინგლ. The War of the Jewels) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეთერთმეტე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. ამ ტომში მიმოიხილება 1951 წლის „სილმარილიონის“ ხელნაწერები. წიგნში ამის გარდა შეტანილია ბელერიანდის ისტორიის ფურცლები, ჰურინის შვილების ტრაგედია, კრისტოფერ ტოლკინის განმარტებები „სილმარილიონის“ XXII თავის შედგენის შესახებ, და ქუენდების/ელდარების დისკუსია. წიგნის დასასრულს წარმოდგენილია ჯ. რ. რ. ტოლკინის მიერ შედგენილი მასალა ენტებისა და არწივების წარმოშობის შესახებ. წინასიტყვაობა ნაწილი პირველი. რუხი მატიანე ნაწილი მეორე. გვიანდელი „ქუენტა სილმარილიონი“ ადამიანების შესახებ ანგბანდის ალყის შესახებ ბელერიანდისა და მისი სამეფოების შესახებ ტურგონისა და გონდოლინის აშენების შესახებ ჯუჯების შესახებ ადამიანების დასავლეთში მოსვლის შესახებ ბელერიანდის დანგრევისა და ფინგოლფინის დაცემის შესახებ „ქუენტა სილმარილიონის“ უკანასკნელი თავები ნაწილი მესამე. „ჰურინის მოგზაურობა“ და სხვა ჩანაწერები, რომლებიც არ შედის „ქუენტა სილმარილიონში“ I. ჰურინის მოგზაურობა II. ელფვინი და დირჰავალი III. მაეგლინი IV. ენტებისა და არწივების შესახებ V. წლების ამბავი ნაწილი მეოთხე. ქუენდები და ელდარები A. ძირითადი ლინგვისტური ელემენტების განხილვა. B. ელფების სხვადასხვა ტერმინების მნიშვნელობა და გამოყენება და მათი ვარიაციები ქუენიზე, ტელერინსა და სინდარულზე. C. კლანების-სახელები, ელდართა დანაყოფების სხვა სახელების შესახებ შენიშვნებით. დანართი A. ადამიანთა ელფური სახელები დანართი B. ჯუჯათა ელფური სახელები დანართი C. ორკთა ელფური სახელები დანართი D. *„ენის“ აღმნიშვნელი კვენი, ქუენიური და ელფური (განსაკუთრებით ნოლდორული) სიტყვები შენიშვნა „ვალართა ენების შესახებ“ ავტორის შენიშვნა „ქუენდებისა და ელდარების“ შესახებ რედაქტორების შენიშვნები „ქუენდებისა და ელდარების“ შესახებ დანართი: ქუენდების გამოღვიძების ლეგენდა (კუივიენიარნა) სარჩევი ძვირფასი ქვების ომი — საიტზე Tolkien Gateway
შუახმელეთის ხალხები (წიგნი)

„შუახმელეთის ხალხები“ (ინგლ. The Peoples of Middle-earth) — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეთორმეტე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს. ამ ნაწილში შეტანილია შუახმელეთის კალენდრის, ჰობიტების გენეალოგიების, ვესტრონისა და სხვა ენების და ეპოქების ქრონოლოგიურ სტრუქტურებს. ასევე აღწერილია მეოთხე ეპოქაში ახალი წყვდიადი გონდორის თავზე და ტალ-ელმარის ამბავი. პროლოგი დამატება ენებზე გენეალოგიები კალენდრები აკალაბეთის ისტორია წლების ამბავი მეორე ეპოქაში ელენდილის მემკვიდრეები წლების ამბავი მესამე ეპოქაში ჯუჯებისა და ადამიანების შესახებ ფეანორის ფიცი როსის პრობლემა უკანასკნელი ნაწერები დანგვეთ პენგოლოდი ლემბასის შესახებ ახალი აჩრდილი ტალ-ელმარი შუახმელეთის ხალხები (წიგნი) — საიტზე Tolkien Gateway
ბანი (მდინარე, მალი)

ბანი (ფრანგ. Le Bani) — მდინარე მალიში, ნიგერის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე — 430 კმ, მდინარის აუზის ფართობი— 101 000 კმ². ბანი წარმოიქმნება მდინარეების ბაგოესას და ბაულეს შეერთების ადგილას ბამაკოდან 160 კმ-ით აღმოსავლეთში. მდინარის სიგრძე მდინარე ბაულეს სათავიდან მდინარე ბანის შესართავამდე შეადგენს 775 კმ-ს. ბანი მთელ მის სიგრძეზე მიედინება მალის ტერიტორიაზე და ჩაედინება მდინარე ნიგერში ქალაქ მოპტისთან. მდინარის აუზის დაახლოებით 15 % მდებარეობს კოტ-დ’ივუარის ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე. ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა მდინარის აუზში მერყეობს 500-დან 1500 მმ-მდე წელიწადში. მაგრამ რაოდენობა მკვეთრად სეზონურია — ზოგიერთ წელს ნოემბრიდან აპრილის ჩათვლით შეიძლება მოვიდეს სულ რამდენიმე მილიმეტრი წვიმა. მდინარე მთავარ როლს თამაშობს ადგილობრივი ფაუნისათვის და მოსახლეობისათვის (სასმელი წყალი, მორწყვა, ნაოსნობა, თევზჭერა). მაგრამ, ხანგრძლივი გვალვები და ზაფხულის ძლიერი კოკისპირული წვიმები გავლენას ახდენენ მდინარის წყლის დონეზე და წყლის ხარჯზე. წყალდიდობისგან ზარალდება დაახლოებით 500 ათასი მაცხოვრებელი, ამიტომ მდინარეზე დაგეგმილია ჯებირების მშენებლობა. Bani River // Encyclopædia Britannica (ინგლისური) Photographs of the Bani River at Douna. Photographs of the Talo Dam, CGIAR Challenge Program on Water and Food: BFP Niger, http://www.bfpniger.eu/index.asp?menu=album_info&id=TALO01. წაკითხვის თარიღი: 2017-08-28 დაარქივებული 2013-02-13 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links. ↑ Mahé, Gil (2009), «Surface/groundwater interactions in the Bani and Nakambe rivers, tributaries of the Niger and Volta basins, West Africa», Hydrological Sciences-Journal des Sciences Hydrologiques 54: 704—712, doi:10.1623/hysj.54.4.704 ↑ Niger Basin. Douna
ტანეზრუფტი

ტანეზრუფტი (ბერბერ.: Taneẓṛuft (შიშის და წყურვილის მიწა); არაბ. تنزروفت) — ქვიშოვან-ქვოვანი უდაბნო საჰარაში სამხრეთ ალჟირის და ჩრდილოეთ მალის ტერიტორიაზე, ერთ-ერთი ყველაზე უფრო უსიცოცხლო ადგილი დედამიწაზე. ზღვის დონიდან მისი მაქსიმალური სიმაღლეა 362 მეტრი. ტანეზრუფტის პლატო აჰაგარის მთების დასავლეთი გაგრძელებაა, ქმნის კუესტური ჯაჭვის (ტასილი) რგოლის დასავლეთ ნაწილს, რომელიც შემდგარია მონოკლინულად დაფენილი დანალექი ქანებით, რომელიც წამოწეულია აჰაგარის და ტიბესტის ფერდოებზე. რეგიონი წარმოადგენს ქვოვან უდაბნოს (ჰამადა), რომლის სიღრმეში გაფენილია კრისტალური წყალგაუმტარი ქანები. რეგიონის უწყლობა აიხსნება ღორღის თხელ ფენაში ნალექების სწრაფი აორთქლებით. დასახლებული პუნქტები — ტაოდენი და ტაგაზა, არიან ქვამარილის მოპოვების ცენტრები და მდებარეობენ ტუარეგების საქარავნო გზებზე. უდაბნოს ტერიტორიაზე გადის ტრანსსაჰარული მაგისტრალის განშტოება (მონაკვეთი ბეშარი (ალჟირი) — გაო (მალი)). მოსახლეობის რაოდენობა მცირეა და ძირითადად წარმოდგენილია ტუარეგებით. ტანეზრუფტის უდაბნოს ცენტრში არსებულ ინ-ეზანის გროტში ნაპოვნი იქნა კლდეზე შესრულებული ნახატები. 1960 წლის 13 თებერვალს ტანეზრუფტში ფრანგებმა ჩაატარეს საკუთარი პირველი ბირთვული იარაღის გამოცდა სიმძლავრით 20 კილოტონა (ფრანგ. Gerboise Bleue). The Tanezrouft region a western extension of the Hoggar mountains ↑ საჰარის უდაბნო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-10-15. ციტირების თარიღი: 2017-08-29.
ბეოვულფი და კრიტიკოსები

„ბეოვულფი და კრიტიკოსები“ (ინგლ. Beowulf and the Critics) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლექციების კრებული. შედგენილია 1930-იან წლებში. ტოლკინის კრებული „ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები“ არის ამ ლექციების რედაქტირებული ვერსია. მოცემულ გამოცემაში მოხვდა ტექსტის ორივე ვარიანტი. გამოცემაში აგრეთვე წარმოდგენილია ლექსის „Iumonna Gold Galdre Bewunden“ ორი ვერსია. ↑ Beowulf and the Critics ინგლისური. ციტირების თარიღი: 3 ივნისი 2010.
ჯ. რ. რ. ტოლკინი: მხატვარი და ილუსტრატორი

„ჯ.რ.რ. ტოლკინი: მხატვარი და ილუსტრატორი“ — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ნახატების და ილუსტრაციების კრებული, გამოცემული 1995 წელს. გამოვიდა უეინ გ. ჰემონდის და კრისტინა სკალის რედაქციით. გამოცემაში შეტანილია 200 რეპროდუქცია - მათ შორის, „მისტერ ბლისის“, „შობის პაპის წერილების“ და სხვათა ილუსტრაციები. აღწერა საიტზე tolkienlibrary.com
ჯ. რ. რ. ტოლკინი: ბიოგრაფია

„ჯ.რ.რ. ტოლკინი: ბიოგრაფია“ (ინგლ. J.R.R. Tolkien: A Biography) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ცნობილი ბიოგრაფის, ჰამფრი კარპენტერის წიგნი. პირველად გამოიცა 1977 წელს და წარმოადგენს ტოლკინის მიმოწერის, ლექსები და სხვა იშვიათი - მაგალითად, „ბეჭდების მბრძანებლის“ ხელნაწერერების - კრებულს. თავდაპირველად დაიბეჭდა George Allen & Unwin-ის, შემდეგ კი – Houghton Mifflin Company-ს მიერ. ↑ Tolkien Bibliography: 1977 - Humphrey Carpenter - J.R.R. Tolkien: a biography. ციტირების თარიღი: 2016-11-01
ადუნაიკი

ადუნაიკი (Adûnaic) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ნუმენორელთა ენა. მიუხედავად იმისა, რომ ტოლკინმა ამ ენაზე სიტყვების მცირე რაოდენობა შეიმუშავა, იგი შუახმელეთის ხალხების საერთო ენა ვესტრონის წინამორბედია. ადუნაიკის გამოყენების მაგალითია ელბერეთისადმი მიძღვნილი ლექსი: Ê Avradî Ârî 'nAmân! Yakalubim minal-inzîl, Anâkhi aglar anGimil. Adûnad êphalak tûdân Ugrô arahhata batân. 'nAnâi thânîya dâurdalad Îdôn Azrazê, Azranad. Adûnaic – the vernacular of Númenor. Ardalambion. ციტირების თარიღი: 2006-01-10. ადუნაიკური გრამატიკა
აინურნი

აინურნი (Ainur, მხოლობითი – აინუ) — უკვდავი სულები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ისინი შექმნა ერუ ილუვატარმა. ძალაუფლებით აინურნი მხოლოდ ერუს ჩამოუვარდებიან. მათგან ყოველს ესმის მხოლოდ ერთი ნაწილი ილუვატარის აზრის. არც ერთ მათგანს არ შეუძლია ერუს აზრების სრულად გაგება. აინურნი ერუსთან ერთად არსებობდნენ უდროობის სასუფეველში. თავიდან ისინი მას უმღეროდნენ ცალ-ცალკე, მაგრამ მალევე მისი თხოვნით მათი ხმები გაერთიანდა ერთ მუსიკაში, აინურთა მუსიკაში, რომლისგანაც სამყაროს სიცარიელეში გაჩნდა ჩვენება. ერუმ აინურთა მუსიკისგან შექმნა რეალური სამყარო - ეა. აინურთა ნაწილმა ეაში შექმნა არდა - ილუვატარის შვილების სამფლობელო. ამ აინურებს ელფებმა უწოდეს ვალარები. აინურთა უმეტესობა მაინც დარჩა ერუსთან, სამყაროს დასასრულს, უდროობის სამფლობელოში, ვალარები კი ოდესღაც კვლავ გაერთიანდებიან სხვა აინურებთან და ერუს შვილებთან ერთად შექმნიან აინურთა მეორე მუსიკას. „Valar“ ქუენიურად ნიშნავს „ღმერთს, ანგელოზს“. ვალარები აინურებიდან ყველაზე ძლიერები არიან. მათ შექმნეს არდა და დაეშვნენ მასზე, რათა მოემზადებინათ იგი ილუვატარის შვილებისთვის, ადამიანებისთვის და ელფებისთვის. როგორც ერუს შვილები, ისინი მის აზრებს ხორცს ასხამენ. ვალარების რიცხვი სულ თხუთმეტს აღწევს, მაგრამ მელკორი მათთაგანი აღარ არის, ასე რომ არდაში მხოლოდ თოთხმეტი ვალა არსებობს. რადგან ვალარები არდაზე დაეშვნენ, ისინი მიჯაჭვულნი არიან მასზე და დარჩებიან, სანამ ეს ერუს სურს. გარდა ამისა, ვალარების ძალა არდაზე შეზღუდულია. როცა ვალარები არდაზე დაეშვნენ, მათ იცოდნენ, თუ როგორი წარმოედგინა ერუს ელფები და ადამიანები და მიუხედავად იმისა, რომ ამის უფლება არ ჰქონდათ, მიიღეს ასეთივე სახე. არის შვიდი მამრობითი და შვიდი მდედრობითი - ვალა და ვალიე. ისინი ასევე დონეებად იყოფიან - შვიდი მათგანი შედარებით მაღალ დონეზე დგას და არატარი ეწოდება. ყოველ ვალას და ვალიეს თავისი თვისება აქვს, რომლითაც არდა არსებობს. ვალარებთან ერთად არდაში მათი მხლებლები - მაიარები ჩამოვიდნენ. ერთად ისინი არდას აძლევდნენ ფორმას და ალამაზებდნენ, მაგრამ მელკორი ამ უკანასკნელებს გზადაგზა დაჰყვებოდა და ყველაფერს ანადგურებდა. ეაში მოსვლის შემდეგ, ვალარები ცხოვრობდნენ არდაში, სწორედ აქ მათ ააგეს თავიანთი მანათობლები, ხოლო როდესაც ისინი განადგურებულ იქნენ მელკორისა და უნგოლიანტის მიერ, ვალარები გადასახლდნენ ამანზე, სადაც დააარსეს ვალინორი. მოგვიანებით მათ შექმნეს მზე და მთვარე. ↑ ტოლკინი, ჯ. რ. რ. (1977), სილმარილიონი, ნიუ-იორკი: Houghton Mifflin, ISBN 0-618-12698-8
ბნელტევრი

ბნელტევრი (ინგლ. Mirkwood) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ორი სხვადასხვა ტყის სახელწოდება. პირველად „ბნელტევრი“ პირველ ეპოქაში ერქვა დორთონიონის, ბელერიანდის ჩრდილოეთით მთებში მდებარე ტყეს - მას ასე ეწოდა მას შემდეგ, რაც მორგოთი გაბატონდა. უფრო ცნობილია ველურმიწეთის ტერიტორიაზე, ანდუინის აღმოსავლეთით მდებარე ტყე. სახელწოდება „ბნელტევრი“ მან შეიძინა მესამე ეპოქაში, როდესაც ნეკრომანტის მიერ იქნა დაპყრობილი. მანამდე ადგილს ეწოდებოდა „დიდი ტყემწვანე“. ეს ტყე ფიგურირებს რომანში „ჰობიტი“ და ფილმში „ჰობიტი: სმაუგის ნაოხარი“. სიტყვა Mirkwood აღებულია უილიამ მორისის შემოქმედებიდან. იგი შთაგონებულია სკანდინავიურ მითოლოგიაში ნახსენები მიურკვიდით. ძველ ინგლისურად იგი ტოლკინის „დაკარგულ გზაში“ ჩნდება „Myrcwudu“-ს, ელფუინის მიერ ნამღერი ლექსის სახით. „Mirkwood“ აგრეთვე ჩნდება „ართურის დაცემაში“. ბნელტევრი — საიტზე Tolkien Gateway აღწერა საიტზე Encyclopedia of Arda ↑ დაკარგული გზა და სხვა ნაწერები, 91 [1] დაარქივებული 2022-03-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ., ართურის დაცემა, HarperCollins 2013, გვ.19 & 22, ISBN 978 0 00 748994 7.
ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები

„ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები“ (ინგლ. Beowulf: A Translation and Commentary) — ბეოვულფის ლეგენდის ადაპტირება, რომელზეც მუშაობდა ჯ.რ.რ. ტოლკინი. იგი გამოიცა 2014 წლის 22 მაისს, რედაქტირებული კრისტოფერ ტოლკინის მიერ. კრისტოფერ ტოლკინის კომენტარი: წიგნს ახლავს ტექსტი „Sellic Spell“, ანუ „საოცარი ამბავი“. ↑ Beowulf: A Translation and Commentary. Publishers Weekly (26 May 2014). ციტირების თარიღი: 8 June 2014.
ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი

„ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი“ (ინგლ. The Lord of the Rings: A Reader's Companion) — 2005 წელს გამოცემული ვრცელი თანმხლები მასალა, რომელიც ეხება ჯ.რ.რ. ტოლკინის „ბეჭდების მბრძანებელს“. შეტანილია: „ბეჭდების მბრძანებლის“ ნომენკლატურა. მსგავსი, მაგრამ ნაკლებად სრულყოფილი ვერსია გამოქვეყნდა ცნობარში „ტოლკინის კომპასი“. ტოლკინის 1951 წლის წერილი მილტონ უოლდმენთან (ფრაგმენტი). 8-12 მარტის მოვლენები - ხელნაწერი სქემა ამა თუ იმ არქაული სიტყვის ახსნა. ასევე ადგილების, ადამიანებისა და არსებების ვრცელი ცნობარი. როგორ გამოვიყენოთ ტოლკინის მიერ გამოგონილი ენები. ინფორმაცია საიტზე TolkienBooks.net
სიგელვარას ქვეყანა

„სიგელვარას ქვეყანა“ (ინგლ. Sigelwara Land) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ესე, რომელშიც მან შეისწავლა სიტყვის „Sigelwaran“ ეტიმოლოგია. ეს სიტყვა ძველ ინგლისურ ენაზე „ეთიოპიელებს“ ნიშნავდა. ესე თავდაპირველად გამოიცა ორ ნაწილად. პირველი გამოვიდა „Medium Ævum“-ის პირველი ნაწილის მესამე ნომერში, 1932 წელს. მეორე გამოვიდა გამოცემის მესამე ნაწილის მეორე ნომერში, 1934 წელს. სიგელვარას ქვეყანა — საიტზე Tolkien Gateway
ჯ. რ. რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური

„ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური“ (ინგლ. The J.R.R. Tolkien Companion and Guide) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ცხოვრების ვრცელი მეგზური. შედგენილია უეინ გ. ჰემონდისა და კრისტინა სკალის მიერ. გამოვიდა 2006 წელს. შეტანილია ორი ტომი: ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური: მკითხველის მეგზური ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური: ქრონოლოგია ჯ. რ. რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური — საიტზე Tolkien Gateway
ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები

„ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები“ (ინგლ. Beowulf: The Monsters and the Critics) — ჯ. რ. რ. ტოლკინის ლექცია, რომელიც შემოკლებული, წიგნის სახით გამოიცა. ორიგინალური და უფრო ვრცელი ვერსია გამოქვეყნდა გამოცემაში „ბეოვულფი და კრიტიკოსები“. თავად პროექტი სერ იზრაელ გოლანშის მემორიალური ლექცია იყო, რომელიც ტოლკინმა 1936 წლის 25 ნოემბერს ბრიტანულ აკადემიაში, მოგვიანებით კი, 2 კვირის თავზე, მანჩესტერის შუა საუკუნოვანი საზოგადოების წინაშე წარადგინა. 1937 წლის გამოვიდა ლექციის პირველი ვერსია. გამოსცა ჰამფრი მილფორდმა, ბრიტანული აკადემიისთვის. დაიბეჭდა 500 ასლი. ასევე დაიბეჭდა გამოცემაში „Proceedings of the British Academy“ (1937, ტომი 22). 1969 წელს გამოვიდა ბუკლეტი, რომლის გამომცემელი უცნობია. „ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები“ საბოლოოდ გამოიცა კრისტოფერ ტოლკინის რედაქტირებით, 1983 წელს. ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები — საიტზე Tolkien Gateway
ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები

„ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები“ (ინგლ. The Monsters and the Critics, and Other Essays) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ესეების და ლექციების კრებული. გამოიცა 1983 წელს, კრისტოფერ ტოლკინის რედაქტირებით. შეტანილია: ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები ბეოვულფის თარგმანის შესახებ სერ გავეინი და მწვანე რაინდი ზღაპრების შესახებ ინგლისური და უელსური იდუმალი მანკი გამოსამშვიდობებელი სიტყვა ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები — საიტზე Tolkien Gateway
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 86-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2016 წლის 19 აგვისტოს „მალაგას“ და „ოსასუნას“ მატჩით, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 21 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „რეალი“, რომელმაც ტიტული ოცდამეცამეტედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა. ↑ REAL MADRID WIN LA LIGA TITLE AFTER HOLDING OFF RIVALS BARCELONA. ↑ Malaga 0-2 Real Madrid: Cristiano Ronaldo scores after 90 seconds to send Real on their way to the La Liga title as Zinedine Zidane's men chase the double. ↑ Barcelona's Lionel Messi set to win Golden Shoe for record fourth time. ↑ PRIMERA DIVISIÓN 2016/2017.
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 83-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2013 წლის 17 აგვისტოს, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 18 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „ატლეტიკო“, რომელმაც ტიტული მეათედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა. ↑ Atlético Madrid celebrate La Liga title after draw at Barcelona. ↑ The 2013/14 season’s top goalscorers. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-13. ციტირების თარიღი: 2017-08-29. ↑ La Liga 2013/14 End of Season Awards. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-13. ციტირების თარიღი: 2017-08-29. ↑ PRIMERA DIVISIÓN 2013/2014.
ულმო

ულმო — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ერთ-ერთი ვალა. ულმო არის წოდება, რომელიც დაახლოებით ნიშნავს „ის, ვინც აქცევს“ - რაც კავშირშია წყალთან, რომლის მბრძანებელიც იგი არის „სილმარილიონისა“ და სხვა ნაწერების მიხედვით. თავის მხრივ, ულმო მსგავსია ბერძნულ მითოლოგიაში წარმოდგენილ პოსეიდონისა (ასევე ნეპტუნის, მანანანისა და სხვ.). მნიშვნელოვანია, რომ ულმომ არდის შექმნაში მნიშვნელოვანი მონაწილეობა მიიღო. ულმო იყო არატართა შორის რიგით მესამე, მანუესა და აულეს შემდეგ. მანუესთან დიდი მეგობრობა აკავშირებდა. გარეგნულად იყო გიგანტური, გამოწყობილი მწვანე სამოსში და ეკავა ულუმურები - დიდი ბუკები. არდის შექმნამდე, როდესაც აინურები უმღეროდნენ ილუვატარს, ულმო ითვლებოდა მუსიკის საუკეთესო შემქმნელად და მგალობლად. ელფები თვლიდნენ, რომ მისი სიმღერა ისმოდა ყველგან, სადაც წყალი იყო. მელკორს ულმო არასოდეს ენდობოდა და ბნელ მბრძანებელს ეშინოდა ზღვის, ისევე როგორც ვარდასი - ვინაიდან ვერც ერთი ვერ დაიმორჩილა. ულმო არ იყო დასახლებული ვალინორში. მეტიც - იქ იშვიათად ჩნდებოდა, ვინაიდან უპირატესობას ანიჭებდა ზღვებსა და მდინარეებს. მისი სასახლე მდებარეობდა ოკეანე ვაიას ფსკერზე და ულმონანი ეწოდებოდა. ულმოს მეწყვილე არ ჰყოლია. ულმო იშვიათად ჩნდებოდა მაჰანაქსარის საბჭოზე - და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამის ნამდვილი აუცილებლობა იყო. მაგრამ როდესაც არდაზე ჩნდებოდა, ადამიანები ან ელფები დიდ შიშს განიცდიდნენ. მას ემსახურებოდა ყველა მდინარე, ყურე, ზღვა, ოკეანე, ტბა და წყარო. ამით მას არდისთან დიდი კავშირი ჰქონდა და ილუვატარის შვილების შესახებ უფრო მეტი იცოდა, ვიდრე მანუემ. ულმო ეწინააღმდეგებოდა ორომეს, ამანში ელფთა მიყვანის გეგმის თაობაზე და სურდა, რომ ტოლ ერესეა განლაგებულიყო ელდამარის ყურეში, ვინაიდან იცოდა ტელერების ფიქრები. ულმო იყო ვალა, რომელმაც ყველაზე დიდი წვლილი შეიტანა მორგოთის დამარცხებაში - როდესაც უბრძანა ტურგონს გონდოლინის აგება, ხოლო ფინროდს - ნარგოთრონდის (ორივე დამალული სამეფო იყო). იგი წარდგა ტუორის წინაშე და უბრძანა გონდოლინში წასვლა. ტუორმა გონდოლინში იქორწინა ტურგონის ასულ იდრილზე. მათ ეყოლათ ვაჟი ეარენდილი. ულმომ სირიონის დანგრევისგან გადაარჩინა ეარენდილის ცოლი ელუინგი. ელუინგმა ერთ-ერთი სილმარილი გადასცა ეარენდილს. ამ ნიშნით ეარენდილი ეწვია ვალინორს და ვალართა დახმარება ითხოვა. ამას, თავის მხრივ, მოჰყვა მორგოთის ვალართა მიერ საბოლოო დამარცხება. ულმო — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1999). სილმარილიონი. HarperCollins, გვ. 16–17. ISBN 0-261-10273-7.