laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პეტლალსინგო

პეტლალსინგოს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Petlalcingo) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 350 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 233.602 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
პანტეპეკი (პუებლა)

პანტეპეკის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Pantepec) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 102 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 222.27 კმ². პუებლის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
პალმარ-დე-ბრავო

პალმარ-დე-ბრავოს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Palmar de Bravo) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 233 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 363.38 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
პაუატლანი

პაუატლანის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Pahuatlán) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 002 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 98.74 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
პუებლა (მუნიციპალიტეტი)

პუებლის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Puebla) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 576 259 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 534.32 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
კეჩოლაკი

კეჩოლაკის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Quecholac) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 962 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 187.407 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
კიმისტლანი

კიმისტლანის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Quimixtlán) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 136 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს აღმოსავლეთ სიერა-მადრეში. მუნიციპალიტეტის სიმაღლე ზღვის დონიდან 900-2 600 მეტრის ფარგლებში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 960 მეტრია. ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
რაფაელ-ლარა-გრახალესი (მუნიციპალიტეტი)

რაფაელ-ლარა-გრახალესის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Rafael Lara Grajales) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 159 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 15.31 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
ლოს-რეიეს-დე-ხუარესი

ლოს-რეიეს-დე-ხუარესის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Los Reyes de Juárez) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 454 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 30.62 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-ანტონიო-კანიადა

სან-ანტონიო-კანიადის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Antonio Cañada) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 590 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 79.89 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-ანდრეს-ჩოლულა (მუნიციპალიტეტი)

სან-ანდრეს-ჩოლულის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Andrés Cholula) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 137 290 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 61 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
ლაბა

ლაბა შეიძლება აღნიშნავდეს: ლაბა — მაღალმოლეკულურ ნივთიერებათა ხსნარი ლაბა — უღელტეხილი აფხაზეთის კავკასიონზე ლაბა — მდინარე რუსეთში ლაბა — ელბის სახელწოდება ჩეხურად ლაბა — რქებდახრილი ხარი
სან-დიეგო-ლა-მესა-ტოჩიმილცინგო

სან-დიეგო-ლა-მესა-ტოჩიმილცინგოს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Diego La Mesa Tochimiltzingo) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 198 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის შემოსავლების მთავარი წყარო მესკალის წარმოებაა. ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-ფელიპე-ტეოტლალსინგო

სან-ფელიპე-ტეოტლალსინგოს მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Felipe Teotlalcingo) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 456 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის შედის პუებლა-ტლასკალის მეტროპოლიურ ტერიტორიაში. ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-ფელიპე-ტეპატლანი

სან-ფელიპე-ტეპატლანის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Felipe Tepatlán) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 838 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 45.09 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-გაბრიელ-ჩილაკი

სან-გაბრიელ-ჩილაკის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Gabriel Chilac) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2010 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 954 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 104.61 კმ². ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
სან-გრეგორიო-აცომპა

სან-გრეგორიო-აცომპის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de San Gregorio Atzompa) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 671 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 11.817 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
დედოფალ ელისაბედის მიწა

დედოფალ ელისაბედის მიწა (ინგლ. Queen Elizabeth Land) — დასავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. სახელი დაერქვა დიდი ბრიტანეთის დედოფლის ელისაბედ II-ის პატივსაცემად. Queen Elizabeth Land
ლაბის უღელტეხილი

ლაბა (რუს. Лаба) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. გაწოლილია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარე დიდი ლაბის (ყუბანის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2575 მ. აგებულია პალეოზოური გნაისებით და კრისტალური ფიქლებით. ახასიათებს ალპური ლანდშაფტი. ლაბის უღელტეხილზე გადადის საცალფეხო გზა მდინარე ბზიფის ხეობიდან ყარაჩაი-ჩერქეზეთში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 94.
ბნელი ჟანგბადი

ბნელი ჟანგბადი — ჟანგბადის მოლეკულა (O2), რომელიც აღმოაჩინეს ოკეანის ფსკერზე, ისეთ სიღრმეებზე, სადაც სინათლეც ვერ აღწევს, რაც გამორიცხავს მის წარმოშობას ფოტოსინთეზის მეშვეობით. ბნელ ჟანგბადს წარმოქმნის მანგანუმის კვანძები ოკეანეში, 4 000 მ სიღრმის ქვემოთ, ელექტროლიზის მეშვეობით, რომლის დროსაც დენის გავლით წყალი იშლება ჟანგბადად და წყალბადად. შოტლანდიის საზღვაო მეცნიერებათა ასოციაციის პროფესორი ენდრიუ სუიტმენი იკვლევდა კლარიონ-კლიპერტონის ზონას, ტეროტორიას ჰავაისა და მექსიკას შორის, როცა მისმა ჯგუფმა აღმოჩენის შესახებ 2024 წელს განაცხადა. აღმოჩენამ ეჭვქვეშ დააყენა მიღებული თეორია, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა ფოტოსინთეზით იქმნებოდა. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში „Nature Geoscience“. ჰიპოთეტურ პროცესს, რომელიც ბნელი ჟანგბადის შექმნას ხსნის, ეწოდება ზღვის წყლის ელექტროლიზი. ამ ქიმიურ პროცესში 1.5 ვ-ის ტოლი ელექტრულ პოტენციალთა სხვაობა საკმარისია ელექტროლიზის მეშვეობით წყალბადისა და ჟანგბადის განსაცალკევებლად. ექსპედიციისას დაფიქსირებული უდიდესი ძაბვა იყო 0.95 ვ; თუმცა მიმდინარე ჰიპოთეზით, ზღვის წყალი და ღრმა ოკეანის იშვიათი მეტალები ქიმიურ ბატარეას ქმნიან. „Nature Geoscience“-ის კვლევა არ პასუხობს კითხვებს, თუ რატომ არ შთაინთქმება ეს „ბატარეა“ და რა წარმოადგენს ენერგიის წყაროს (წყაროებს) მიმდინარე უსასრულო ელექტროლიზის შესანარჩუნებლად. ელექტროლიზით ბნელი ჟანგბადის მიღება ეჭვქვეშ აყენებს დედამიწაზე ბიოლოგიური სიცოცხლის განვითარების ყველა თეორიასა და მოდელს. ბნელი ჟანგბადის აღმოჩენამდე ყოველი შესაბამისი თეორია უშვებდა, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა წარმოქმნა მცენარეებმა და წყალმცენარეებმა ფოტოსინთეზის მეშვეობით. ↑ 1.0 1.1 1.2 Dark oxygen made by deep sea 'batteries' en-GB. ციტირების თარიღი: 2024-07-24 ↑ Gomez, Julia. Scientists discover lumps of metal producing 'dark oxygen' on ocean floor, new study shows en-US. ციტირების თარიღი: 2024-07-24 ↑ 3.0 3.1 3.2 Hunt, Katie. (2024-07-22) Scientists discover 'dark' oxygen being produced more than 13,000 feet below the ocean surface en. ციტირების თარიღი: 2024-07-24 ↑ Timsit, Annabelle (2024-07-23). „Scientists find 'dark oxygen' being produced from metals on the seafloor“. Washington Post (ინგლისური). ISSN 0190-8286. ციტირების თარიღი: 2024-07-24. ↑ Parshall, Allison. Bizarre Mineral Clumps Make 'Dark Oxygen' on Deep Seafloor en. ციტირების თარიღი: 2024-07-24 ↑ Discovery of 'dark oxygen' from deep-sea metal lumps could trigger rethink of origins of life en (2024-07-22). ციტირების თარიღი: 2024-07-24
უილიამ დე ლონგშამპი

უილიამ დე ლონგშამპი (ინგლ. William de Longchamp; გ. 1197) — შუა საუკუნეების ინგლისელი ლორდ-კანცლერი, იუსტიციარიუსი, ილის ეპისკოპოსი. დაიბადა ნორმანდიაში, მიუხედავად იმისა, რომ მისი თანამედროვე მწერლები ლონგშამპის მამას გლეხის შვილად მოიხსენიებდნენ, მას რაინდის ტიტული ჰქონდა. ლონგშამპი ჯერ ემსახურებოდა ჰენრი II-ის უკანონო ვაჟს, ჯეფრის, მაგრამ სწრაფად გადავიდა რიჩარდ I-ის სამსახურში. როდესაც რიჩარდი გამეფდა 1189 წელს, ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობისათვის 3000 გირვანქა სტერლინგი გადაიხადა და მალევე დაინიშნა ილის ეპისკოპოსად. რომის პაპმა ლეგატად დანიშნა. ლონგშამპი ინგლისის მმართველი იყო მეფე რიჩარდის მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობის დროს. ამ დროს მისი ხელისუფლება დაუპირისპირდა რიჩარდის ძმას, ჯონს, რომელმაც საბოლოოდ მოახერხა ლონშამპისათვის ძალაუფლების ჩამორთმევა და ინგლისიდან გაძევება. დაძაბული იყო ლონგშამპის ურთიერთობა სხვა წამყვან ინგლისელ დიდებულებთანაც, რამაც ხელი შეუწყო მის გაძევებას. ლონგშამპის ინგლისიდან წასვლის შემდეგ მალევე, ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ინგლისში მიმავალი რიჩარდი ტყვედ ჩაუვარდა ჰაინრიხ VI-ს, საღვთო რომის იმპერატორს. ლონგშამპი გაემგზავრა გერმანიაში რიჩარდის გათავისუფლების მოლაპარაკებებში დასახმარებლად. მიუხედავად იმისა, რომ რიჩარდის ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობა დაიბრუნა, დაკარგა თავისი წინანდელი ძალაუფლების დიდი ნაწილი. თავისი კარიერის განმავლობაში დიდი მტრობა გამოიწვია მის თანამედროვეებში, თუმცა შეინარჩუნა რიჩარდის ნდობა და მეფესთან მუშაობდა გარდაცვალებამდე.
სამეფო ქამა

სამეფო ქამა (ლათ. Agaricus augustus) — მოთეთრო-კრემისფერია, დაფარულია კონცენტრულად განლაგებული მოყავისფრო ქერცლით, 10-25 სმ დიამეტრის. შეხებისას ყვითლდება. თავიდან იგი სფეროსებრ-ზარისებრი ფორმისაა, შემდეგ ბალიშისებრი და ბრტყელი, ხოლო ცენტრში ოდნავ ამობურცულია. მისი ტექსტურა სქელხორცოვანი და ქერცლოვანი ზედაპირითაა დაფარული. კიდე თავიდან შეკეცილია,შემდეგ კი გაშლილი, ზოგჯერ-ტალღოვანია კერძო საბურველის ნარჩენებით. სამეფო ქამა სოკოს ფეხი თეთრი-მოყვითალო ფერისაა, ცილინდრული, ძირისკენ განსხვავებული. მისი ტექსტურა საყელოს ზემოთ გლუვია, ხოლო საყელოს ქვემოთ-თეთრქერცლოვანი. საყელო თეთრია, განიერი, დაშვებული. ხელის შეხებით ყვითლდება და ადვილად სცილდება ფეხს ვოლვის გარეშე. მისი ფირფიტები ხშირია, ფეხთან თავისუფალი, მოთეთრო-მოვარდისფერო, მოგვიანებით მურა- წაბლისფერი, თავიდან მთლიანად დაფარულია ქეჩისებრი თეთრი კერძო საბურველით. სამეფო სოკოს სპორები კვერცხისებრი, გლუვი ფორმისაა, ხოლო ანაბეჭდი-ყავისფერია. მისი რბილობი მოთეთრო ფერისაა ხორცოვანი და ახასაითებს ნუშის სუნი. იზრდება ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე ნიადაგზე, წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, განსაკუთრებით სოჭნარში. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკაში. საჭმელად ვარგისია. ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 132-133, ISBN 978-9941-8-4547-5
ვარლამ ესაიაშვილი

ვარლამ გიორგის ძე ესაიაშვილი (დ. 12 აპრილი, 1910, ქუთაისი, — გ. 13 აპრილი, 1977, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1931). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 1941–1945 წლებში იყო ქართული საფრონტო გაზეთის „წინ, სამშობლოსთვის!“ რედაქტორი, 1954–1960 წლებში — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1961 წლიდან — თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის სკკპ ისტორიის, შემდეგ მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის გამგე. 1955-1961 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, 1959–1962 წლებში — საქართველოს სსრ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მისი ნაშრომების ძირითადი თემაა ლენინი და საქართველო, საკითხები გაშუქებულია მარქსისტული ისტორიოგრაფიის თვალსაზრისით. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 96. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 211.
ჯემალ ესაიაშვილი

ჯემალ ვარლამის ძე ესაიაშვილი (დ. 13 სექტემბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1998), საქართველოს დამსახურებული მშენებელი (2006), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2005). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1960). 1960-1963 წლებში მუშაობდა თბილისის მთავარ სამშენებლო ორგანიზაცია „მთავართბილმშენში“, 1963 წლიდან — კ. ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში. ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრაზე. 2003 წლდან არის საქართველოსა და დსთ-ს ქვეყნების ექსპერტი სეისმომედეგობის საკითხებში. Прочность и деформативность железобетонных элементов при сложном нагружении, Тб., 1990. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 96.
ტივინცის კანტონი

ტივინცის კანტონი (ესპ. Cantón Tiwintza) — კანტონი ეკვადორში, მორონა-სანტიაგოს პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სანტიაგო. კანტონის ფართობია 1179 კმ² , ხოლო მოსახლეობა, 2022 წლის მონაცემებით, 9 285 ადამიანია. ↑ ტივინცის კანტონის მოსახლეობა და ფართობი
სპირიდონ ესაძე (პედაგოგი)

სპირიდონ სპირიდონის ძე ესაძე (დ. 19 ოქტომბერი, 1870 — გ. 17 ოქტომბერი, 1909, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, სამთამადნო წარმოების ისტორიის ერთ-ერთი პირველი მკვლევარი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი. გენერალ-მაიორ სპირიდონ ესაძის შვილი, სამხედრო ისტორიკოსების — ბორის და სიმონ ესაძეების ძმა. დაამთავრა სიმბირსკის კადეტთა კორპუსი (1888) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია (1897). მსახურობდა კავკასიაში განლაგებულ სამხედრო ნაწილებში. 1899 წელს დანიშნეს თბილისის საარტილერიო სახელოსნოს უფროსის თანაშემწედ. ასწავლიდა თბილისის და ირკუტსკის იუნკერთა სასწავლებლებში. იყო თბილისში უფასო ზოგადსაგანმანთლებლო კურსების ერთ-ერთი დამაარსებელი. ავტორია სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებებისათვის განკუთვნილი ფიზიკისა და მექანიკის სახელმძღვანელოებისა. გარდაიცვალა 1909 წელს. დაკრძალეს ვერის ძველ სასაფლაოზე. Очерк истории горнозаводства на Кавказе. Деятельность графа Мусин-Пушкина и князя Цицианова при ведении горного производства в Грузии. Сост. С. Эсадзе, под ред. начальника Кавказского горного управления К.Ф. Ругевича, Тфл., 1903. ↑ ენციკლოპედია „საქართველოში“ (ტ. 3, თბ., 2014) ესაძის გარდაცვალების თარიღად შეცდომით მითითებულია 21 ოქტომბერი — ნეკროლოგის გამოქვეყნების თარიღი. ჟორდანია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 99. С. С. Эсадзе (Некролог), გაზ. «Тифлисский листок», 1909, 21 окт.
დანიელ სლავინი

დანიელ სლავინი (ნამდვილი გვარი კუცინი; დ. 9 დეკემბერი, 1907, ბერდიჩევი (კიევის გუბერნია) — გ. 16 აგვისტო, 1979) — საბჭოთა თეატრისა და კინოს მსახიობი. უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი (1947), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1954). დანილ სლავინი დაიბადა 1907 წლის 9 დეკემბერს ქალაქ ვერდიჩევში (კიევის უბერნია). 1927 წელს დაამთავრა ხარკოვის დრამატული სტუდია და ამავე წლიდან ხარკოვის რუსული დრამატული თეატრის მსახიობი გახდა. 1930 წლიდან იყო თბილისის გრიბოედოვის სახელობის თეატრის მსახიობი. 1943 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1956 — „ორი ოკეანის საიდუმლოება“ 1956 — „ეთერის სიმღერა“ 1959 — „განაჩენი“ 1961 — „ჭიაკოკონა“ 1947 — უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი 1954 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი დანიელ სლავინი — ეროვნული ფილმოგრაფია დანიელ სლავინი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) დანიელ სლავინი СЛА'ВИН-КУ'ЦИН Даниил Григорьевич ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1954. № 2. გვ. 8.
მხატვარი (2024 წლის ფილმი)

მხატვარი (ინგლ. The Painter) — ამერიკელი რეჟისორის კიმანი რეი სმითის 2024 წლის ფილმი (სამოქმედო, თრილერი). მთავარ როლებს ასრულებენ: ჩარლი უებერი, ჯონ ვოიტი, მერი ავგეროპულოსი, მადისონ ბეილი. „მხატვარი“ გამოვიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2024 წლის 5 იანვარს. CIA-ს პენსიაზე გასული აგენტი თავისი ჰობით, ხატვითაა დაკავებული, მაგრამ მისი წარსული კვლავ აწუხებს მას, როდესაც გამოჩნდება იდუმალი ქალი, რომელსაც აქამდე ერთხელ შეხვედროდა. მან უნდა მოძებნოს გზა, რომ თავიდან აირიდოს 3 გაწვრთნილი ოპერატორისგან შემომავალი საფრთხე. ჩარლი უებერი — პიტერი ჯონ ვოიტი — ბირნი მადისონ ბეილი — სოფია მაქს მონტესი — გოსთი მერი ავგეროპულოსი — ნაომი პიასეცკი რაილა მაკინტოში — ელენა მარანი ლუიზა დʼოლივეირა — აგენტი კიმი ლია გიბსონი — ლუსი ჯეისონ გრეი-სტენფორდი — ნილსი 2023 წლის ნოემბერში გამოცხადდა, რომ Republic Pictures-მა შეიძინა ფილმის უფლებები, რომლის რეჟისორი გახლდათ კიმანი რეი სმიტი. „მხატვარი“ გამოუშვეს მხოლოდ რამდენიმე კინოთეატრში აშშ-ის მასშტაბით 2024 წლის 5 იანვარს, ხოლო ონლაინ პლათფორმებზე გამოვიდა 4 დღის შემდეგ, 9 იანვარს. ცნობილი მიმოხილვების ვებსაიტზე „Rotten Tomatoes“ 10 კრიტიკოსის შეფასებიდან არცერთი არ არის დადებითი და „მხატვრის“ საშუალო რეიტინგია 3,6/10. მხატვარი — IMDb-ზე. მხატვარი — Rotten Tomatoes ↑ Republic Pictures Picks Up ‘The Painter’ For Paramount Global; Jon Voight Pic Plans Theatrical Release ↑ The Painter
დავით ესებუა

დავით ესტატეს ძე ესებუა (დ. 4 თებერვალი, 1908, ფოთი, — გ. 7 აპრილი, 1973, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1948). მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქართული მუსიკალური კომედიის თეატრის და ესტრადის განვითარებაში. დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრთან არსებული დრამატული სტუდია (1938). 1940 წლამდე იყო ამავე თეატრის მსახიობი, 1940 წლიდან — მუსიკალური კომედიის თეატრის ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი. გამოირჩეოდა გარდასახვის განსაკუთრებული ნიჭით, ვოკალური მონაცემებით, სცენური მომხიბვლელობით. მნიშვნელოვანი როლებია: ედვინი (რ. ფრიმლისა და ჰ. სტოტჰარტის „როზმარი“), ლორანი (ა. ოდრანის „ნატვრისთვალი“), ბარტოლუსი (ჯ. ფლეჩერის „ესპანელი მღვდელი“), რაჯამი (ი. კალმანის „ბაიადერა“), გრიგოლი (ზ. ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“), ლევანი (ვ. ცაგარეიშვილის „სამთა სიყვარული“), ასქერი (უ. ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ-ალან“), ნუგზარი (ა. კერესელიძის „თბილისის ცის ქვეშ“) და სხვ. გამოდიოდა ესტრადაზეც. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 99.
ვლადიმერ ესებუა

ვლადიმერ მიხეილის ძე ესებუა (დ. 1917, სოფ. გრიგოლიში, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 19 ოქტომბერი, 1971, ზუგდიდი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (17 ნოემბერი, 1943). უფროსი სერჟანტი (1944). მუშაობდა კოლმეურნეობაში. 1937 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში. მონაწილეობდა სსრკ-ფინეთის (1939-1940) და მეორე მსოფლიო ომებში (გერმანიის და იაპონიის წინააღმდეგ). თავი გამოიჩინა ბრძოლებში ნოვოროსიისკისა და ტამანის ნახევარკუნძულის გათავისუფლებისათვის. ერთ-ერთი პირველი გადავიდა ქერჩის პლაცდარმზე, რისთვისაც მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. მიღებული აქვს ასევე ლენინის ორდენი (1943) და მედლები. ომის შემდეგ ზუგდიდში ცხოვრობდა. ჩინჩილაკაშვილი ტ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 99.
ვლადიმერ მამათელაშვილი

ვლადიმერ გიორგის ძე მამათელაშვილი (დ. 22 აპრილი, 1915, სოფელი ჩუმლაყი — გ. 27 მაისი, 1983, თბილისი) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი, პათოლოგანატომი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1967), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 1938 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტის ვეტერინარული ფაკულტეტი. 1941-1946 წლებში ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის პათოლოგიური ანატომიის ლაბორატორიას. 1946-1983 წლებში იყო კათედრის გამგე, 1956-1959 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტის დირექტორი, 1959-1975 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო სასწავლებლის-კვლევითი ინსტიტუტის რექტორი, 1960-1982 წლებში — ვეტერინარ პათანატომთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების წევრი. არჩეული იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს და თბილისის საქალაქო საბჭოს დეპუტატად. ვ. მამათელაშვილი ქართული ვეტერინარული პათოლოგური ანატომიის მეცნიერებისა და პედაგოგიური სკოლის ფუძემდებელია. მან ჩაატარა კვლევები საქართველოში სავეტერინარო პათოლოგიური მორფოლოგიის მიმართულებით. არის სამეცნიერებათა ნაშრომების ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. კამეჩების ბრუცელოზი, თბ., 1974; სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა პათოლოგოანატომიური გაკვეთის ტექნიკა, თბ., 1982. ლ. მაკარაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“
თომა მამაიაშვილი

თომა იორდანეს ძე მამაიაშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1892, სოფელი ვაქირი, სიღნაღის მაზრა, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 13 დეკემბერი, 1952, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1946). 1917 წელს დაამთავრა ხარკოვის ვეტერინარიის ინსტიტუტი. 1918-1930 წლებში სპეციალობის მიხედვით ეკავა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა. 1937 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს ზოოტექნიკური ვეტერინარული ინსტიტუტის ზოოჰიგიენისა და ვეტერინარული საფუძვლების კათედრის გამგე. შეისწავლა ცხოველთა სადგომში ამიაკის შემცველობის საკითხები, ქვეშსაფენად თაბაშირიანი მერგელის გამოყენების ზოოჰიგიენური მნიშვნელობა და სხვა. არის 3 სახელმძღვანელოსა და სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. კ. კაპანაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“