laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თევრათ გორგილაძე

თევრათ იუსუფის ძე გორგილაძე (დ. 6 ივლისი, 1926, სოფელი გორგაძეები — გ. 1 მარტი, 1996, ოდესა) — ქართველი ოფთალმოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1977), უკრაინის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე. 1954 წელს დაამთავრა ოდესის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, გაიარა კლინიკური ორდინატურა აკადემიკოს ვ. ფილატოვის რეკომენდაციით. გორგილაძე მუშაობდა თვალის რქოვანას გადანერგვის პრობლემებზე. გაგზავნილი იყო აფრიკის ქვეყნებში ოფთალმოლოგად. დაჯილდოვდა ტუნისის უმაღლესი ორდენით. გორგილაძის სამეცნიერო შრომებს შორის საინტერესოა თვალის მეორადი გლაუკომისა და რქოვანას გადანერგვის საკითხები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 102. თევრათ გორგილაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თევრათ გორგილაძის ბიოგრაფია
გორდაძე

საკუთარი სახელი გორდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გორდაძე — პარაზიტოლოგი გიორგი გორდაძე — ფიზიკოსი თორნიკე გორდაძე — პოლიტოლოგი, სახელმწიფო მოხელე მიხეილ გორდაძე — პოეტი
გიორგი გორდაძე (პარაზიტოლოგი)

გიორგი ნესტორის ძე გორდაძე (დ. 13 ივნისი [ძვ. სტ. 1 ივნისი], 1897, სოფ. კუხი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 აპრილი, 1979, თბილისი) — ქართველი პარაზიტოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1959), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 1924 წელს დაამთავრა თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1924-1925 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მალარიის ეპიდემიოლოგიური კერების ჩამქრობ ექსპედიციებში. 1941-1946 წლებში განაგებდა ამიერკავკასიის ფრონტის სანიტარულ-ეპიდემიოლოგიური სადგურის მალარიის საწინააღმდეგო განყოფილებას. 1946-1953 წლებში იყო ს. ვირსალაძის სახელობის მალარიისა და სამედიცინო პარაზიტოლოგიის ინსტიტუტის ეპიდემიოლოგიური განყოფილების, ხოლო 1953-1973 წლებში — ამავე ინსტიტუტის ჰელმინთოლოგიური განყბის გამგე, 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე — მეცნიერ-კონსულტანტი. გორდაძე შეისწავლიდა მალარიისა და ჰელმინთოზების ეპიდემიოლოგიის საკითხებს, ამ დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. Материалы по изучению симптоматологии карликового гименолепидоза, «Медицинская паразитология и паразитарные болезни», 1940, т. 9, в. 5. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 105. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 224. გიორგი გორდაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი გორდაძე (პარაზიტოლოგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თრუსოს ხეობა

თრუსოს ხეობა — მდინარე თერგის ხეობა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედსა და ხოხის ქედს შორის, თრუსოს უღელტეხილიდან სოფელ კობამდე (სიგრძე 25 კმ). ხეობის უდაბლესი ნაწილი 2000 მ-ზეა (სოფელ კობთან). თრუსოს ხეობა აგებულია ქვედა- და შუაიურული ფიქალ-ქვიშაქვების ძლიერ დანაოჭებული შრეებით, ზედაიურული კარბონატული წყებებით. ხოხის ქედზე გაშიშვლებულია დიორიტის ინტრუზივები. ფართოდაა გავრცელებული ზედაპლიოცენ-პლეისტოცენ-ჰოლოცენური ეფუზივები (ანდეზიტები და სხვა), მინერალური წყლებიდან გამოლექილი ტრავერიტინები, მყინვარული და მდინარეული ნაფენები. გარშემო ქედებზე თანამედროვე მყინვარებია (დასავლეთი, შუა და აღმოსავლეთი სუათისი, მნა, რესი და სხვა). კარგადაა გამოხატული ძველი გამყინვარების ტროგები, მყინვარული ცირკები, მორენები; ვულკანური კონუსები და ლავური ღვარები. თრუსოს ხეობა მდიდარია ჰიდროკარბონატული მინერალური წყლებით. დიდდებიტიანი წყაროებია ქეთერისი და აბანო. ხეობაში თითქმის არ არის ხემცენარეულობა. შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულით. თრუსოს ხეობა მოსახლეობისგან თითქმის დაცლილია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თრუსოს ხეობა ლევან მარუაშვილი, ჯონდო გვასალია, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 113-114. ↑ 2002 წლის აღწერის ძირითადი შედეგები ↑ Ethnic composition, all places: 2014 census
გიორგი გორდაძე (ფიზიკოსი)

გიორგი სერაფიონის ძე გორდაძე (დ. 2 აპრილი [ძვ. სტ. 20 მარტი], 1911, სოფ. კუხი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 30 აგვისტო, 1976, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი, კვანტური ქიმიის ფუძემდებელი საქართველოში. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961). 1930 წელს დაამთავრა თსუ. 1934 წელს მუშაობა დაიწყო იქვე. 1935-1937 წლებში იყო თსუ-ის თეორიული ფიზიკის კათედრის გამგე, 1936-1937 წლებში — თსუ-ის ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი.1947-1954 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკისა და გეოფიზიკის ინსტიტუტში, პარალელურად — თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (1948-1955), 1954-1976 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში; გორდაძემ ჩაატარა უმარტივესი სამატომიანი მოლეკულების კვანტური გამოკვლევა და სხვ. ქიმიური ვალენტობის კვანტურ- მექანიკური თეორიის თანამედროვე მდგომარეობისათვის, ტფ., 1936; ზოგადი ფიზიკა, თბ., 1960. Читая Г., Чимакадзе Г., Гордадзе Георгий Серапионович, «საქართველოს პოლიტექნიკური ინ-ტის სამეცნ. შრომები», 1978, # 9 – მყარი ტანის ფიზიკა (ახლავს გორდაძის შრომების ბიბლიოგრაფია). პარკაძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 105. გიორგი გორდაძე (ფიზიკოსი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გრიგოლ გორდეევი

გრიგოლ სერგეის ძე გორდეევი (რუს. Григорий Сергеевич Гордеев; დ. 1791 — გ. 1838) — რუსი ეთნოგრაფი, მწერალი, ტოპოგრაფი. 1808 წელს დაამთავრა კადეტთა კორპუსი. 1817 წლიდან ირიცხებოდა თბილისის გარნიზონში, 1819 წლიდან იყო საინჟინრო სამუშაოებზე საქართველოს სამხედრო გზაზე. 1826 წელს პორუჩიკის წოდებით გადადგა სამხედრო სამსახურიდან და მუშაობა თბილისის გუბერნიის სამოქალაქო უწყებებში განაგრძო. 1830-1832 წლებში გორდეევი იყო გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. ამ გაზეთში გამოქვეყნებული აქვს მრავალი საყურადღებო ეთნოგრაფიული ნარკვევი. აქტიურად მონაწილეობდა ეკლესია-მონასტრებში შემონახული ხელნაწერების შეგროვებაში. 1828-1829 წლებში ფეხით შემოიარა ხევი და მთიულეთი, დაწერა ნაშრომი „მთიელ ხალხთა ყოფა“, რომელიც შესულია მის ოთხტომეულში — „რუსეთის იმიერკავკასიური სამფლობელოების მიმოხილვა სტატისტიკური, ეთნოგრაფიული, ტოპოგრაფიული და ფინანსური თვალსაზრისით“ (ტ. 2, 1836, გვ. 79–155). აღსანიშნავია გორდეევის „ოსური მოთხრობა ზარე“, რომელიც 1830 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (№88). ამ მოთხრობას ორი წლის შემდეგ გამოეხმაურა გ. ერისთავი გაზეთში „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“ (1832, №2–4) წერილით „ოსური მოთხრობა“. 1832 წელს „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (№3–4) გორდეევმა გამოაქვეყნა კრიტიკული წერილი, რომელშიც ამხილა რეაქციონერი, შოვინისტი, ქართველთა ცილისმწამებელი ავტორები. გორდეევის თხზულებები არ იყო დაზღვეული სერიოზული ხარვეზებისგან. მისი წერილი „საქართველოს უკანასკნელ მეფეთა დაკრძალვის წესები“ მწვავედ გააკრიტიკა სოლომონ დოდაშვილმა. შადური ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 105. გრიგოლ გორდეევი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „ტიფლისსკიე ვედომოსტი“, 1832, №1. ↑ „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“, 1832, №3.
დიმიტრი გორდეევი (ხელოვნებათმცოდნე)

დიმიტრი პეტრეს ძე გორდეევი (რუს. Дмитрий Петрович Гордеев; დ. 26 ოქტომბერი, 1889, ხარკივი, — გ. 16 ოქტომბერი, 1964, თბილისი) — რუსი ხელოვნებათმცოდნე. ძირითადად საქართველოში მუშაობდა. 1913 წელს დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტი. ერთ-ერთმა პირველთაგანმა მეცნიერულად შეისწავლა ქართული ხელოვნების არაერთი ძეგლი, რომელთა შორის აღსანიშნავია საფარის, ზარზმის, ჭულის მონასტრების კედლის მხატვრობა, ქართული მინანქარი და მინიატიურა, ჭედური ხელოვნება და სხვ. 1910-20-იან წლებში ახლოს იყო თბილისის ლიტერატურული და კულტურული წრეების წარმომადგენლებთან, შემდეგ მოღვაწეობდა ხარკივში. 1934-1937 წლებში პატიმრობაში იყო ანტისაბჭოთა საქმიანობის ბრალდებით. 1937 წლიდან ცხოვრობდა ქუთაისში. 1952 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის მეცნიერ თანამშრომლად. Миниатюры грузинских лицевых рукописей Сионского древлехранилища в Тифлисе, «Aრს», 1918, №2–3; Отчет о поездке в Ахалцихский уезд в 1917 г. Росписи в Чуле, Сапаре и Зарзме, «Известия Кавказского историко-археологического ин-та», 1923, т. 1; Предварительное сообщение о Мцхетской „Антиохии“ (Извлечение из материалов экспедиции 1922 г. и после გამოქдующих поездок, «Известия Кавказского историко-археологического ин-та», Тфл., 1925, т. 3; Мгвимская резная дверь, «საქართველოს მუზეუმის მოამბე», 1927, ტ. 3. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 105. დიმიტრი გორდეევი (ხელოვნებათმცოდნე) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Гордєєв Дмитро Петрович. Енциклопедія Сучасної України.
ასლან ბარციცი

ასლან ჩაჩურბეის ძე ბარციცი (აფხ. Аслан Чачурбеи-иԥа Барцыц; დ. 22 მაისი, 1965, ფსირცხა, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აფხაზი პოლიტიკოსი. 2019 წლის აფხაზეთის ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატ რაულ ხაჯიმბას პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი. პირველ ტურში ხაჯიმბამ 20 551 (24,83%) მიიღო, მეორე ტურში კი გაიმარჯვა 39 793 (47,39%) ხმით. არის აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტიის პოლიტიკური საბჭოს წევრი. ინტერვიუ ასლან ბარციცთან
თუზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

თუზი შეიძლება აღნიშნავდეს: თუზი — ტბა თურქეთში; თუზი — სოფელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტში.
საგარეჯოს ბიბლიოთეკა

საგარეჯოს ბიბლიოთეკა — ბიბლიოთეკა, ისტორიული ძეგლი საგარეჯოში. მდებარეობს რუსთაველის 13-ში. ბიბლიოთეკა დაარსდა 1876 წელს სახალხო მასწავლებლის ალექსანდრე ცხვედაძის ინიციატივით. თავდაპირველად იყო სასკოლო, ხოლო 1889 წლიდან გახდა სახალხო. 1895-1903 წლებში განთავსებული იყო მჭედელ ალექსი ვაშაძის სახლში. ამ დროს მას განაგებდა მასწავლებელი სპირიდონ გაბელაშვილი. ბიბლიოტეკისთვის წიგნები შეუწირავს შიო არაგვისპირელს. XIX საუკუნის 90-იან წლებში ბიბლიოთეკაში ინახებოდა მრავალი იშვიათი წიგნი. ბიბლიოთეკამ მრავალჯერ შეიცვალა ბინა და 1978 წლიდან განთავსებულია კულტურის სახლის შენობაში. ჯამბურია ზ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 54.
აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური

აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური (აზერ. Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო აღმასრულებელი ორგანო, შეიქმნა 2012 წელს. სამსახურის უფროსი, გენერალ-ლეიტენანტი არზუ რაჰიმოვია. 2012 წლის 12 თებერვალს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, შეიქმნა აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სამხედრო კომისარიატი, ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სამხედრო კომისარიატი, საოლქო და საქალაქო კომისარიატები, რომლებიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს ექვემდებარებოდნენ, ლიკვიდირებულ იქნა და მათ საფუძველზე შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო სამსახური, მობილიზაციისა და სამხედრო სამსახურისთვის გაწვევის მიზნით. სამოქალაქო სამსახურის სტრუქტურაში შედიან სამსახურის თანამშრომლები, ადგილობრივი ადმინისტრაციები, შესაბამისი იურიდიული პირები და ორგანიზაციები, აგრეთვე ნახიჩევანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური. მომსახურება თავის საქმიანობას ახორციელებს უშუალოდ ამ ორგანოების მეშვეობით. სამხედრო მოსამსახურეები ასრულებენ სამხედრო მომსახურებას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონების შესაბამისად, „სამხედრო მოვალეობისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ და „სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ“, დებულებით „სამხედრო სამსახურის შესახებ“, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების წესდებებთან და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სხვა საკანონმდებლო აქტებთან მიმართებაში. ↑ В Азербайджане создана Государственная служба по мобилизации и призыву на военную службу ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики о внесении дополнений в Распоряжение Президента Азербайджанской Республики «О новом составе Кабинета Министров Азербайджанской Республики» от 21 апреля 2018 года ოფიციალური საიტი
საგარეჯოს გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია

საგარეჯოს გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს ჩრდილოეთით, ორ კილომეტრში. სავარაუდოდ თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს და ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით, თუმცა გარეთა კედლებში სწორხაზოვანი რიგებიც შეიმჩნევა. ეკლესია ძლიერ იყო დაზიანებული. მისი დიდი ნაწილი დაფარული იყო მიწითა და მცენარეულობით. 2014 წელს საქართველოს ისტორიული ძეგლთა დაცვისა და გადარჩენის ფონდმა ჩაატარა სარესტავრაციო სამუშაოები. შედეგად აღდგა დანგრეული კედლის ნაწილები. ეკლესია გადაიხურა რიყის ქვის კამარით. ეკლესიის გაწმენდითი სამუშაოების დროს აღმოჩნდა ღარისებური კრამიტის ნამტვრევები, რომლის საფუძველზეც შენობა დაიბურა მსგავსი კრამიტით. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 54-55.
თუენი

თუენი (თთუენი, თვენი) — ქართული ჰიმნოგრაფიული კრებული (to menaios), რომელშიც კალენდარული თანამიმდევრობითაა დალაგებული მთელი წლის ყოველდღიური საგალობლები. ტერმინი თუენი ჩნდება X საუკუნის მიწურულიდან. იადგარისაგან განსხვავებით თუენში ერთ დღეს ორი ან სამი წმინდანი მოიხსენიება, თუენს არც სამარხვო ნაწილი აქვს. ლიტერატურული ტრადიცია თუენის პირველ შემდგენლად მიიჩნევს გიორგი მთაწმიდელს, რომელმაც თავისი კრებულისათვის ქართულ-ბერძნული წყაროები (X საუკუნის ქართული იადგარები; აია-სოფიას, წმ. პეტრესა და წმ. სვიმეონის ეკლესიათა ბერძნული ჰიმნოგრაფიული კრებულები) გამოიყენა. მან თუენის კალენდარი თავის მიერვე თარგმნილ კონსტანტინოპოლური სვინაქსარის კალენდარს შეუფარდა, მაგრამ მისგან განსხვავებით, მსოფლიო ეკლესიის წმინდანებად აღიარებული იოანე და ექვთიმე მთაწმიდლებისა და ილარიონ ქართველის გვერდით შეიტანა სხვა ეროვნების წმინდანების — ნინოსა და იოდასაფის ხსენებანი. თუენის გიორგი მთაწმინდლისეულ რედაქციას XVIII საუკუნამდე კანონიკური ხასიათი ჰქონდა. XVIII საუკუნეში ალექსი-მესხიშვილმა და ანტონ I-მა ქართული თუენი შეუფარდეს რუსულ ლიტურგიკულ პრაქტიკას, შეასწორეს რუსული ტიბიკონის მიხედვით. ასეთნაირად შესწორებული თუენის სამი თვის საგალობლები დაიბეჭდა კიდეც. კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 4, თბ., 1957; მისივე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960; მეტრეველი ე., ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის ისტორიისათვის XI საუკუნეში, «ა. ს. პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის შრომები», 1952, ტ. 9; ჯღამაია ლ., იოანე დამასკელის შობის საგალობლის გიორგი მთაწმიდლისეული თარგმანი, კრ.: შოთა რუსთაველი, თბ., 1966; ჯღამაია ლ., ქსე, ტ. 4, გვ. 701, თბ., 1979
უთნაფიშთიმი

უთნაფიშთიმი ან უთანაფიშთი (აქად. 𒌓𒍣, ბაბილ. „სიცოცხლის მპოვნელი“) — წარღვნის გმირი, უბარა — თუთუს ძე. გილგამეშის ეპოსის პერსონაჟი, რომლის თავგადასავალი მოთხრობილია ეპოსის XI დაფაში. უთნაფიშთიმი თავად მოუთხრობს გილგამეშს წარღვნის ამბავს. როცა ღმერთებმა ქვეყნიერების წარღვნით წარხოცა განიზრახეს, მათ შორის ერთმა, კაცთა მოდგმისადმი კეთილად განწყობილმა ეამ, ევფრატის ნაპირას გაშენებულ ძველ ქალაქ შურუფაქში მცხოვრებს, თავის რჩეულს, უთნაფიშთიმს, ღმერთების ეს საიდუმლო გაუმხილა. გამოეცხადა სიზმარში და მოუწოდა: „ჰოი, კაცო, შურუფაქელო, უბარათუთუს ნაშიერო! სახლი დაანგრიე, ხომალდი ააგე! განაგდე დოვლათი, სიცოცხლე იხსენი! ყოველი სულდგმული, რაც არის, ხომალდზე აიყვანე“. ღმერთმა ისიც გამოუცხადა მას, თუ როგორი უნდა ყოფილიყო ხომალდი. გემის დიზაინი სავარაუდოდ ადგილზევე შეიქმნა ეას მიერ, ხოლო კიდობნის ჩარჩო, რომელიც ხუთ დღეში გაკეთდა, სიგრძეში, სიგანეში და სიმაღლეში იყო 200 ფუტი. ტონია, ნანა, მითოლოგიური ენციკლოპედია: ყმაწვილთათვის / ავტ.: ნანა ტონია, ზურაბ კიკნაძე, მთ. რედ.: რუსუდან მოსიძე, თბ.: ბონდო მაცაბერიძის გამ-ბა, 2003. ↑ Rosenberg, Donna (1994). World Mythology: An Anthology of the Great Myths and Epics. Lincolnwood, Chicago: National Textbook Company, გვ. 196–200. ISBN 0-8442-5765-6.
გორდეზიანი

საკუთარი სახელი გორდეზიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბენო გორდეზიანი — მხატვარი გიორგი გორდეზიანი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, პუბლიცისტი დავით გორდეზიანი — მათემატიკოსი თენგიზ გორდეზიანი — გეოგრაფ-კარტოგრაფი იასონ გორდეზიანი — აგრონომი ლევან გორდეზიანი — ისტორიკოსი მარლენ გორდეზიანი — ბიოქიმიკოსი რისმაგ გორდეზიანი — ფილოლოგი შოთა გორდეზიანი — ქირურგი
იასონ გორდეზიანი

იასონ დავითის ძე გორდეზიანი (დ. 1876, სოფ. საკაო, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 1960, ბათუმი) — ქართველი აგრონომი და მებაღე-დეკორატორი. 1889-1893 წლებში აგრონომიული განათლება მიიღო თბილისის სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში. 1894-1909 წლებში საქართველოს სხვადასხვა მხარეში ხელმძღვანელობდა ხეხილის სანერგეებისა და ბაღების, ბაღ-პარკების გაშენებას. 1909-1911 წლებში დეკორატიული მებაღეობისა და მწვანე მშენებლობის სპეციალობით სწავლობდა ვერსალის ეროვნული სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, შემდეგ მუშაობდა საფრანგეთში და შვეიცარიაში; ერთხანს იყო კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღის თანამშრომელი. 1913 წელს მიიწვიეს ახლად დაარსებულ ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში სამუშაოდ. 1914-1917 წლებში იყო ამ ბაღის აღმასრულებელი დირექტორი. მისი უშუალო მონაწილეობით გაშენდა ბოტანიკური ბაღის ძირითადი კოლექციები. გორდეზიანი, ა. კრასნოვთან ერთად, არის ბათუმის ბოტანიკური ბაღის დამაარსებელი. გაგნიძე რ., იასონ გორდეზიანი – დავიწყებული გამორჩეული დეკორატორი, აგრონომი და ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ერთ-ერთი გამშენებელი, კრ.: მცენარეთა სისტემატიკისა და გეოგრაფიის ნარკვევები, 46–47, თბ., 2009. ჩიკვილაძე ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 106.
მარლენ გორდეზიანი

მარლენ შალვას ძე გორდეზიანი (დ. 29 ივლისი, 1938, თბილისი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1997). ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1992), პროფესორი (1996). 1962 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკური სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1965 წლიდან მუშაობს ს. დურმიშიძის ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიურ ინსტიტუტში უმცროსი (1965), უფროსი (1971) და წამყვანი მეცნიერ მუშაკის თანამდებობებზე (1975). 1978 წლიდან იყო „ბიოლოგიური ჟანგვის“ ლაბორატორიის გამგე, მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი (2003). მისი სამეცნიერო შრომები ეხება დაბინძურებული გარემოს ბიოლოგიური მეთოდებით აღდგენას. არის აკადემიკოს ს. დურმიშიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი ბიოქიმიაში. ბიოფიზიკური ქიმია და სოფლის მეურნეობა, თბ., 1971 (თანაავტ.: კ. გორდეზიანი, დ. უგრეხელიძე); ეკოლოგიის ქიმიური საფუძვლები, თბ., 2000 (თანაავტ. გ. კვესიტაძე); ბიოენერგეტიკა და ჟანგვითი პროცესების რეგულაცია თბ., 2004 (თანაავტ.: გ. ხატისაშვილი, ე. კირთაძე); მემბრანული ქსენობიოქიმია, თბ., 2005 (თანაავტ. გ. ხატისაშვილი). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 106.
შოთა გორდეზიანი

შოთა გიორგის ძე გორდეზიანი (დ. 14 მაისი, 1911, თბილისი — გ. 16 ნოემბერი, 1965, იქვე) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1958). 1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი და მუშაობა დაიწყო ამავე ინსტიტუტის საფაკულტეტო ქირურგიულ კათედრაზე. 1958 წლიდან კათედრის პროფესორია. 1955-1956 წლებში მუშაობდა მოსკოვში, ექიმთა დახელოვნების ცენტრის ინსტიტუტის ქირურგიულ კათედრაზე პროფ. ვ. ი. კაზანსკისთან, ხოლო შემდეგ პროფესორ პ. ბოროვსკისთან (ნეიროჰისტოლოგიის ლაბორატორიაში). გორდეზიანმა შეისწავლა სიდამწვრისა და მისი მკურნალობის მეთოდები. იკვლევდა გულის გვირგვინოვან სისხლძარღვთა ნაკლოვანების ქირურგიულ მკურნალობის საკითხებს და სხვ. გორდეზიანი თანაავტორია სახელმძღვანელოებისა ქირურგიაში (1954, მ. კოკოჩაშვილი, შ. გორდეზიანი, დ. ღვინეფაძე). თერმული სიდამწვრე და მისი მკურალობა, თბ., 1954; გულის ანგინის ქირურგიული მკურნალობა, თბ., 1961; Материалы к хирургическому лечению коронарной недостаточности сердца, Тб., 1957. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 107.
გორდელა

„გორდელა“ — ქართული ხალხური სიმღერის ანსამბლი, ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა IX საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (სოფია, ბულგარეთი, 1968). არსებობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიასთან XX საუკუნის 60-70-იან წლებში. ანსამბლის ორგანიზატორები იყვნენ კონსერვატორიის სტუდენტები, შემდგომში ცნობილი მუსიკოსები: ანზორ ერქომაიშვილი, ბადრი თოიძე, გომარ სიხარულიძე, თემურ ქევხიშვილი, კუკური ჭოხონელიძე და სხვ. ანსამბლის განსაკუთრებულ დამსახურებად უნდა ჩაითვალოს ის ფაქტი, რომ მან საბჭოურ წლებში მოიძია და აღადგინა უძველესი სასულიერო საგალობლები და ხელი შეუწყო საეკლესიო ლიტურგიკაში მათ დამკვიდრებას. ასრულებდა ქართველ კომპოზიტორთა საგუნდო ნაწარმოებებს. „გორდელას“ მიერ დამუშავებული რბილი, რაფინირებული საშემსრულებლო მანერა შემდგომში მყარად დამკვიდრდა ხალხური სიმღერის თბილისურ ანსამბლებში. სიხარულიძე გ., გორდელა 50, თბ., 2011. გარაყანიძე ე., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 107.
გორდელაძე

საკუთარი სახელი გორდელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი გორდელაძე — გრაფიკოსი დავით გორდელაძე — თერაპევტი თეიმურაზ გორდელაძე — პათოლოგანატომი ირაკლი გორდელაძე — გრაფიკოსი ლეილა გორდელაძე — კინორეჟისორი შალვა გორდელაძე — ასტროფიზიკოსი
თვალთავის წმინდა გიორგის ეკლესია

თვალთავის წმინდა გიორგის ეკლესია, თვალწმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოში. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თვალთხევის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, დგას კლდოვან ფერდობზე, ხელოვნურ, მცირე ფართობის ბაქანზე და სამხრეთ ფასადით ფერდობისკენაა მიმართული. ერთადერთი შესასვლელი სწორედ სამხრეთიდან აქვს. შესასვლელში შესვლა მოსახერხებელია მრავალსაფეხურიანი კიბით. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. ეკლესიის აფსიდი გადახურულია არაწესიერი ფორმის, დადაბლებული პროპორციების მქონე კონქით. კანკელი ახალია, მოწყობილია 2009 წელს. 2004 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ თვითნებურად ჩაუტარა რესტავრაცია, რის შედეგადაც დაირღვა ძეგლის ავთენტურობა. მომდევნო, ასევე თვითნებური რესტავრაციისას (2011-2012 წწ.), ეკლესიის ფასადს მოაშორეს ნალესობა. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 55-57.
გიორგი გორდელაძე

გიორგი ერასტის ძე გორდელაძე (დ. 17 თებერვალი, 1912, თბილისი — გ. 11 თებერვალი, 1990, იქვე) — ქართველი გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1965). 1940 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. მისი პედაგოგები იყვნენ ი. შარლემანი, ს. ქობულაძე, ვ. გრიგოლია. იქვე ეწეოდა პედ. მოღვაწეობას (1968 წლიდან, 1988 წლიდან — პროფესორი). სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1944 წლიდან. იყო ნაყოფიერი გრაფიკოს-ილუსტრატორი, გამომცემლობა „სახელგამის“ (1933-1968) და „ნაკადულის“ (1968-1970) მთავარი მხატვარი. მაღალმხატვრულად გააფორმა წიგნები: „დედაენა“ (1955), გ. ჩუბინაშვილის „ქართული ოქრომჭედლობა“ (ალბომი), „ვეფხისტყაოსნის დასურათება“ (ორ წიგნად), ა. ანტონოვსკაიას „დიდი მოურავი“, დ. გურამიშვილის „დავითიანი“, რ. დანიბეგაშვილის „თვრამეტი წელი აზიის ქვეყნებში“, მ. ჯავახიშვილის „არსენა მარაბდელი“, ა. ფურცელაძის „მაცი ხვიტია“, ზღაპარი „ნაცარქექია“ და სხვ. წარმატებით მუშაობდა დაზგურ გრაფიკასა და ფერწერაში. შექმნა ისტორიულ პირთა პორტრეტები. მნიშვნელოვანი ნამუშევრები: „ჭიდაობა ანანურში“ (1957), „ცხრა ძმა ხერხეულიძე“ (1964), „დავით აღმაშენებელი“ (1980), „მეფე ერეკლე II“ (1982), „თამარ მეფე ვარძიაში“ (1987) და სხვ. საერთო აღიარება მოიპოვა მხატვრის მიერ შექმნილმა პლაკატებმა: „ტელეხედვა სვანეთში“, „ოცნება და სინამდვილე“, „ტყე ჩვენი სიმდიდრეა“ და სხვ. გორდელაძე წლების მანძილზე მუშაობდა ქართულ შრიფტზე. ავტორია ქართული, რუსული და ლათინური შრიფტის ორიგინალური ნიმუშებისა. მასხარაშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 107-108.
საგარეჯოს კვირაცხოვლის ეკლესია

საგარეჯოს კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს ქვლივიძეების უბანში, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით და კირის ხსნარით. წყობა ირეგულარულია. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლეა 2,5 მ. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში შესასვლელია გაჭრილი, რომელიც გარედან გვერდებზე რიყის ქვებითაა გამოყვანილი. ეკლესიის გარშემო ქვლივიძეების საგვარეულო სასაფლაოა. ზოგიერთ საფლავზე ეპიტაფიაა შემორჩენილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 57.
ქვლივიძეანთ ციხე

ქვლივიძეანთ ციხე — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ქვლივიძეების უბანში. განეკუთვნება XVIII საუკუნის II ნახევარს. კოშკი გეგმით მრგვალია. შემორჩენილია ორსართულნახევრის სიმაღლეზე. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ზოგიერთი ელემენტი კი აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი მეორე სართულის დონეზეა. კარი გადახურულია შეისრული თაღით, რომელიც მოქცეულია აგურით გამოყვანილ, ოთხკუთხა არეში. კოშკის პირველი სართული დამხმარეა. იგი ხის კოჭებით თარაზულად იყო გადახურული. მეორე სართული საცხოვრებელია. გადახურულია სხმული, დადაბლებული პროპორციების მქონე, გუმბათოვანი კამარით. შესასვლელის მოპირდაპირედ ბუხარია. მეორე სართული მესამეს კედლის სისქეში მოწყობილი კიბით უკავშირდება. მესამე სართულის შემორჩენილ კედელში ხუთი შეღრმავებაა, რომლებიც ცალმაგი და შეწყვილებული სათოფურებითაა აღჭურვილი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 57-58.