laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ოსკარის 79-ე დაჯილდოება

ოსკარის 79-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 79-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2007 წლის 25 თებერვალს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2006 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება ჩვეულებისამებრ გაიმართა კოდაკის თეატრში, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. შოუს მასპინძელი იყო ელენ დეჯენერესი. 2 კვირით ადრე, 10 თებერვალს, Beverly Wilshire Hotel-ში გაიმართა ცერემონია, სადაც გადაცემული იქნა აკადემიის ჯილდო ტექნიკური მიღწევებისთვის. შოუს უმასპინძლა მეგი ჯილენჰოლმა. ყველაზე მეტი, ოთხი ჯილდო მიიღო მარტინ სკორსეზეს ფილმმა „მიცვალებულები“, მათ შორის საუკეთესო სურათისა და რეჟისორის ნომინაციების ჩათვლით. ეს სკორსეზესთვის პირველი ჯილდო იყო მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე რვაჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე. ყველაზე მეტი, 8 ნომინაცია მიიღო ფილმმა ოცნების გოგონები. ცერემონიის ტელეგადაცემას თვალი ადევნა თითქმის 40 მილიონმა მაყურებელმა. ↑ Keller, Joel (September 7, 2006). „Ellen DeGeneres to host the 2007 Oscars - BREAKING NEWS“. The Huffington Post. AOL. ციტირების თარიღი: July 18, 2013. ↑ „Laura Ziskin returns as Oscars show producer“. USA Today. July 21, 2006. ციტირების თარიღი: July 17, 2013. ↑ Gray, Timothy M. (February 25, 2007). „Review: "The 79th Annual Academy Awards"“. Variety. PMC. ციტირების თარიღი: July 18, 2013. ↑ Rich, Joshua (February 7, 2007). „Maggie G. Hosts Sci/Tech Oscars“. Entertainment Weekly. TimeWarner. ციტირების თარიღი: July 18, 2013. ↑ „At Long Last, Scorsese Wins Oscar“. CBS News. CBS Corporation. February 11, 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 22, 2013. ციტირების თარიღი: October 22, 2013.
ალბიგოელები

ალბიგოელები (ლათ. Albigenses, ფრანგ. Albigeois) — ქრისტიანულ-ბიურგერული მწვალებლობის მიმდევრები XII—XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, კათარების შტო. ალბიგოელების მოძრაობის ცენტრი იყო ქალაქი ალბი, ამიტომ სავარაუდოა, სახელწოდებაც სწორედ აქედან მოდიოდეს. ალბიგოელებს ყოველივე ამქვეყნიური ეშმაკის საქმედ მიაჩნდათ, უარყოფდნენ სამების დოგმას, ჯოჯოხეთს, სალხინებელს, წყლით ნათლობას. ჰქონდათ საკუთარი სკოლები, ჰყავდათ სწავლულები. მწვალებლობა გავრცელდა სამხრეთ საფრანგეთში ბიურგერთა და ხელოსანთა შორის, გლეხობის, რაინდებისა და არისტოკრატთა ერთ ნაწილში, რომელთაც სურდათ საეკლესიო მიწების სეკულარიზაცია. ალბიგოელებს მიემხრო ტულუზის გრაფი რაიმუნდ VI (1194—1222). კათოლიკური ეკლესია მათ წინააღმდეგ ქადაგებით ვერაფერს გახდა და პაპმა ინოკენტი III-მ ჯვაროსნული ომი გამოუცხადა, რომელმაც 20 წელს გასტანა (1209—1229). ლაშქრობაში მონაწილეობდნენ ჩრდილოეთ საფრანგეთის სენიორები და რაინდები სიმონ დე მონფორის მეთაურობით. ჯვაროსნებმა აიღეს და დაარბიეს ქალაქი ბეზიე, ქალაქი კარკასონი და სხვა ქალაქები. მათმა სისასტიკემ (პაპის ლეგატის მოწოდება: „დახოცეთ ყველანი, ღმერთი თავისიანს იცნობს“) გამოიწვია სამხრეთ საფრანგეთის ხალხისა და ფეოდალების დიდი წინააღმდეგობა. ტულუზის გრაფის მხარეზე ომში ჩაება არაგონის მეფე პედრო II (1196—1213). მონფორმა 1213 წელს გაიმარჯვა მიურესთან (სადაც დაიღუპა პედრო II), დაიპყრო ტულუზა (1215) და მონტობანი. ლატერანის საეკლესიო კრებამ (1215) რაიმუნდ VI მწვალებლად გამოაცხადა, ხოლო მისი სამფლობელო გადასცა სიმონ დე მონფორს, მაგრამ მონფორის მოკვლის შემდეგ (1218) ალბიგოელები შეტევაზე გადავიდნენ. მათ ხელმძღვანელობდა გრაფი რაიმუნდ VII (1222—1249), რაიმუნდ VI-ის შვილი. მეფე ლუი VIII (1223—1226). მეფის ჯარმა აიღო ავინიონი (1226) და სამხრეთ საფრანგეთის სხვა ქალაქები. პარიზის ზავით (1229) ლანგედოკი შეუერთდა საფრანგეთის დომენს. ტულუზუს საგრაფო გადაეცა საფრანგეთის მეფის ლუი IX-ის ძმას, ალფონს პუატიელს, რომელმაც ცოლად შეირთო რაიმუნდ VII-ის ასული. ალფონს პუატიელის უმემკვიდრეოლდ გარდაცვალების შემდეგ ტულუზის საგრაფო შეუერთდა საფრანგეთის მეფის დომენს (1271). 1229 წელს ინკვიზიციამ ალბიგოელები საბოლოოდ გაანადგურა. ალბიგოელების ნაწილი პიემონტში გაიქცა და ვალდენსებს შეუერთდა. ჟორდანია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 279.
კათარები

კათარები (ბერძნ. katharos — სპეტაკი, სუფთა) — ქრისტიანულ–ბიურგერული მწვალებლების მიმდევრები XI—XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, იტალიაში, ფლანდრიასა და დასავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებში. გამოხატავდნენ ქალაქის ღარიბი ფენების (უმთავრესად ხელოსნების) და გლეხობის ნაწილის პროტესტს ფეოდალური ჩაგვრის წინააღმდეგ. კათარების დოგმატიკას საფუძვლად ედო მანიქეისტურ-დუალისტური მოძღვრება სამყაროს ორსაწყისიანობის შესახებ. ყოველივე მიწიერისა და ხორციელის დაგმობას კათარები მიჰყავდა უკიდურესი ასკეტიზმისაკენ. ისინი უარყოფდნენ ქორწინებას, საეკლესიო საიდუმლოებებს, წმინდათა თაყვანისცემას, ინდულგენციებს. არ ჭამდნენ ხორცს. ამხელდნენ კათოლიკურ სამღვდელოების მანკიერებას (რომის პაპს თვლიდნენ სატანის მოადგილედ), მოითხოვდნენ საეკლესიო მიწათმფლობელობის ლიკვიდაციას, უარს ამბობდნენ საეკლესიო მეათედის გადახდაზე, დასაშვებად მიაჩნდათ თვითმკვლელობა. მათ რელიგიურ ორგანიზაციებს სათავეში ედგნენ დამრიგლებლები „სრულყოფილნი“ (perfecti), რომლებიც ვალდებული იყვნენ ასკეტურად ეცხოვრათ. ეკლესია და საერო ხელისუფლება უმოწყალოდ დევნიდნენ კათარებს. ამის შედეგად XIII საუკუნის დამლევსა და XIV საუკუნის I ნახევარში ისინი თითქმის მთლიანად განადგურდნენ. კათარის ერთ-ერთ შტოს წარმოადგენდნენ ალბიგოელები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 318.
ალაედინ-ფაშა

ალაედინ-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის პირველი დიდი ვეზირი 1320-1331 წლებში, სულთნების ოსმან I-ისა და ორჰან I-ის დროს. ალაედინ-ფაშა იყო ოსმალეთის პირველი სულთნის ოსმან I-ის შვილი. მამის გარდაცვალების შემდეგ ცდილობდა დაეკავებინა მისი ადგილი, მაგრამ სულთნის ტახტი დაიკავა მისმა უმცროსმა ძმამ ორჰანმა. ალაედინ-ფაშას ეს არ გაუპროტესტებია, რათა თავიდან აეცილებინა სამოქალაქო ომი და გააგრძელა დიდი ვეზირის მოვალეობის შესრულება ძმის მმართველობის დროსაც. გარდაიცვალა 1331 წელს ბურსაში და დაკრძალულია ორჰანთან ერთად. ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია ოსმალეთის იმპერია İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971 Bosworth, C E., and E Van Donzel, eds. "Alaeddin Pasa." Encyclopedia of Islam. I vols. The Netherlands: EJ Brill, 1993.
ჰადიმ სულეიმან-ფაშა

ჰადიმ სულეიმან-ფაშა (ოსმ. خادم سلیمان پاشا, თურქ. Hadım Süleyman Paşa; 1467 — სექტემბერი 1547) — ოსმალეთის იმპერიის 34-ე დიდი ვეზირი 1541-1544 წლებში, სულთან სულეიმან I-ის დროს. დაიბადა 1467 წელს. ბავშვობაში გაყიდეს სულთნის სასახლეში, სადაც სწავლობდა ენდერუნეში. სავარაუდოდ უნგრული წარმოშობისაა. ისტორიაში ცნობილია ვეზირი-საჭურისის სახელით (თურქ. Hadım — საჭურისი). 1524 წელს დანიშნეს დამასკოს ბეილერბეიდ. 1525 წელს აჰმედ-ფაშას აჯანყების შემდეგ იბრაჰიმ-ფაშამ დანიშნა ეგვიპტის ბეილერბეიდ. ამ თანამდებობაზე დარჩა 10 წლის განმავლობაში. 1539 წელს სულეიმან-ფაშა გამოიძახეს დედაქალაქში და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1541 წელს ლიუთფი-ფაშას გადაყენების შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა. 1544 წელს სულეიმან-ფაშასა და ხუსრევ-ფაშას შორის დივანის სხდომაზე მოხდა შეკამათება სულთან სულეიმან I-ის თვალწინ. შედეგად ორივემ დატოვა თანამდებობა. ხუსრევ-ფაშამ შიმშილობა გამოაცხადა და 17 დღეში გარდაიცვალა, ხოლო სულეიმან ფაშა გაიგზავნა მალკარაში. გარდაიცვალა იქვე 1547 წელს 80 წლის ასაკში. Danişmend, İsmail Hâmi Osmanlı Devlet Erkânı. — İstanbul: Türkiye, 1961. Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) Sicill-i Osmani. — İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996. — Т. 1II. — С. 78-79. — ISBN 975-333-0383 Aslan, Adnan Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi. Süleyman Paşa (Hadım). — İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., 1999. — Т. 2. — С. 567-668. — ISBN 975-08-0072-9 Kerr, R. ve F.A.Eden Particular relation of the expedition of Solayman Pasha from Suez to India against the portuguese at Diu. — Edinburg, 1972. ↑ Aslan, Adnan Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi. Süleyman Paşa (Hadım). — İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., 1999. — Т. 2. — С. 567-668. — ISBN 975-08-0072-9
ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი

ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი — ექვთიმე თაყაიშვილის მემორიალური მუზეუმი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურში. გაიხსნა 2010 წელს. მუზეუმი წარმოადგენს გურული ტიპის სტილიზებულ ოდა-სახლს, რომელიც შემოსაზღვრულია ქვის გალავნით. მუზეუმს ოთხი საექსპოზიციო დარბაზი აქვს. მასში დაცულია ექვთიმე თაყაიშვილის ფოტომასალა, წიგნები, პირადი ნივთები. ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი გაიხსნა
დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი

შალვა რადიანის სახელობის დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი — ეთნოგრაფიული მუზეუმი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში. სოფელ დვაბზუში 1985 წლის 20 ოქტომბერს დაარსდა შალვა რადიანის სახლ-მუზეუმი, მისივე სახლში. შენობა წარმოადგენს ძველებურ ოდას ჩუქურთმებიანი მოაჯირით. რადიანის მუზეუმის ბაზაზე 2009 წელს დაფუძნდა ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მუზეუმისათვის შეძენილი იქნა გურული კარ-მიდამოსათვის დამახასიათებელი დამხმარე ნაგებობები: სამზადი სახლი, ბეღელი, ნალია. ოდა-სახლი, მარანი და ჭა. ამ სახლში ცხოვრობდა ნინო ივანეს ასული ლესელიძე-შეწირულისა (გენერალ კონსტანტინე ლესელიძეს მეუღლე). მუზეუმში წარმოდგენილია გურიისთვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული და ყოფითი კულტურის ამსახველი მასალა, საყოფაცხოვრებო ნივთები, ავეჯი, ჭურჭელი, სამეურნეო იარაღები: ოჯინჯალა, ჩეჩო, კერია, კეცი, ფილი, სპილენძის თუნგი, კარდალა, ხის გობი, ხის ჯამები, აკვანი, საჩეჩელი, ორშიმო, გოდორი, კალათი, სკამ-ლოგინა, შუაცეცხლზე ჩამოსაკიდი ჯაჭვი, კოპე, ორკოპე, ხის მაგიდა სამფეხა სკამებით, ჩამური და სხვ. მუზეუმის ტერიტორიაზე იმართება კულტურულ-საგანამანთლებლო ღონისძიებები. მუზეუმში დაცულია აგრეთვე შალვა რადიანის პირადი ნივთები და ფოტოები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 21041
ჯანეტ იელენი

ჯანეტ იელენი (ინგლ. Janet Yellen; დ. 13 აგვისტო, 1946) — ამერიკელი ეკონომისტი, აშშ-ს ფედერალური სარეზერვო სისტემის ხელმძღვანელი 2014 წლის 1 თებერვლიდან. ჯანეტ ლუის იელენი დაიბადა ეთნიკური ებრაელების ოჯახში ბრუკლინში, ნიუ იორკში. იგი სწავლობდა ფორტ ჰამილტონის საშუალო სკოლაში და იყო გამორჩეული ბევრ საგანში. იგი ასევე იყო თავისი სკოლის გაზეთის რედაქტორი და სკოლის დამამთავრებელ კლასში, 1963 წელს, მან წარმოთქვა გამოსამშვიდობებელი სიტყვა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჯანეტმა სწავლა განაგრძო ეკონომიკის განხრით ბრაუნის უნივერსიტეტში, სადაც 1967 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. 1971 წელს მან დაიცვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი იელის უნივერსიტეტში, ჯეიმზ ტობინის და ჯოზეფ სტიგლიცის ხელმძღვანელობით. ჯანეტი დაქორწინებულია ეკონომისტ ჯორჯ აკერლოფზე, რომელიც კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორია ბერკლიში. აკერლოფი 2001 წელს, ჯოზეფ სტიგლიცთან და მაიკლ სპენსთან ერთად, ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ეკონომიკის დარგში, საბაზრო ანალიზებისათვის ასიმეტრიულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. მათი შვილი, რობერტ აკერლოფი ეკონომიკას ასწავლის უორვიკის უნივერსიტეტში. იელენის პირველი პოსტი იყო ფედერალურ რეზერვში 1970 წელს, როგორც ეკონომისტი, მანამ სანამ არ დაბრუნდა აკადემიაში. იელენი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ასისტენტ პროფესორი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. შემდეგ ის მუშაობდა ფედერალურ რეზერვში 1977-1978 წლამდე და შემდეგ გახდა პროფესორი კალიფორნიის უნივერსიტეტში.1978 წლიდან 1980 წლამდე იგი ცხოვრობდა საზღვარგარეთ, და გახდა ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერებების სკოლის ლექტორი. შემდეგ იგი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტში. იელენმა აიღო შვებულება 1990 წელს, რათა ემუშავა ფედერალური რეზერვის მმართველთა საბჭოში. 1997 წლიდან 1999 წლამდე მან იმუშავა თეთრი სახლის საბჭოს ეკონომიკურ მრჩევლად ფრეზიდენტ ბილ კლინტონთან. 2004 წელს იგი გახდა პრეზიდენტი და აღმასრულებელი დირექტორი ფედერალური სარეზერვო ბანკის სან ფრანცისკოში. 2010 წელს იელენი აირჩიეს ფედერალური სარეზერვო მმართველთა საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტად. პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ დაასახელა ის საბჭოს თავმჯდომარედ 2013 წლის ოქტომბერში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯანეტ იელენი Janet L. Yellen დაარქივებული 2012-12-01 საიტზე Wayback Machine. at the Federal Reserve System Statements and Speeches of Janet L. Yellen (1995–2011) at FRASER (Federal Reserve Archive) Janet L. Yellen (2004–2010) დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. at the Federal Reserve Bank of San Francisco Profile დაარქივებული 2014-01-19 საიტზე Wayback Machine. at the Haas School of Business Profile and Papers ↑ ჯანეტ იელენის ბიოგრაფია. რია-ნოვოსტი (09.10.2013).
ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი

ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი — ხელოვნების მუზეუმი და სურათების გალერეა ქალაქ ოზურგეთში. ოზურგეთის სამხატვრო გალერეა ჩამოყალიბდა 1989 წლის 10 ოქტომბერს. ცენტრში დაცულია ქართველ მხატვართა ნამუშევრების კოლექცია (ლ. გუდიაშვილი, ელ. ახვლედიანი, ა. ვარაზი, გია ბუღაძე, მ. ცეცხლაძე, ნ. ცეცხლაძე, ა. თავართქილაძე, ბ. შველიძე, ჯ. გამბინო, კ. შენჰოფუსი, ე. კრეტასი და სხვ.), ხალხური რეწვის ნიმუშები (ხეზე კვეთილობა და ნაქარგობა, ფარდაგები, გობელენი). არსებობს ოზურგეთელ მხატვართა შემოქმედების ამსახველი კატალოგი; შექმნილია მხატვრების მონაცემთა ბაზა. მუზეუმის მისამართია ოზურგეთი, რუსთაველის ქ. 6 საქართველოს მუზეუმების ასოციაცია
ქალთა სულთანატი

ქალთა სულთანატი (თურქ. Kadınlar saltanatı, ოსმ. قادينلر ساطنتي) — პერიოდი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში, როდესაც ქალებს დიდი გავლენა ჰქონდათ სახელმწიფო საქმეებში. მიიჩნევენ, რომ ქალთა სულთანატის პერიოდი დაიწყო 1550 წელს და დასრულდა 1656 წელს. ტერმინი „ქალთა სულთანატი“ პირველად გამოიყენა თურქმა ისტორიკოსმა აჰმედ რეფიქ ალთინაიმ 1916 წელს ამავე სახელწოდების წიგნში, სადაც იგი აღნიშნულ პერიოდს განიხილავდა ოსმალეთის იმპერიის დაქვეითების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად. ოსმალეთის იმპერიაში, განსხვავებით სხვა მონარქიებისაგან ქალები არ ერეოდნენ ქვეყნის მართვაში. ამასთანავე სულთნები კანონიერ ქორწინებას ამჯობინებდნენ ხარჭის ყოლას, სავარაუდოდ ეს ხდებოდა იმ მიზნით, რომ სულთანი დაეცვათ მეტისმეტი გავლენისაგან. სულეიმან I-მა ეს წესი დაარღვია, როდესაც კანონიერ ცოლად შეირთო ჰიურემ სულთანი. ჰიურემი ორმა ჰასეკიმ შეცვალა, ორივე შემდეგ გახდა ვალიდე: ჯერ ნურბანუ, შემდეგ კი საფიე (რომელიც არ ყოფილა კანონიერი ცოლი), რომელთაც დიდი გავლენა ჰქონდათ ჯერ მეუღლეებზე (სელიმ II და მურად III), ხოლო შემდეგ მცირეწლოვან შვილებზე (მურად III და მეჰმედ III), რომელთა რეგენტებიც იყვნენ მათ სრულწლოვნებამდე. ითვლება, რომ მიჰრიმაჰიც ახდენადა გავლენას ძმაზე. ქალთა სულთანატის პიკი იყო ქიოსემ სულთნის მმართველობა, იგი ორი შვილის (მურად IV და იბრაჰიმ I), ხოლო შემდეგ შვილიშვილის (მეჰმედ IV) სულთნობის პერიოდში აქტიურად ერეოდა ქვეყნის საქმეებში. ქალთა სულთანატი დასრულდა ქიოსემ სულთნის მკვლელობით. ქიოსემის შემდეგ ვალიდე-სულთანი გახდა თურჰან ჰატიჯე სულთანი, რომლის ბრძანებით 1656 წელს დიდ ვეზირად დაინიშნა მეჰმედ-ფაშა. სწორედ ეს დანიშვნა გახდა ქალთა სულთანატის დასრულების მიზეზი. ჰიურემ სულთანი (გარდაიცვალა შვილის სელიმ II-ის ტახტზე ასვლამდე, ამიტომ არ მიუღია ვალიდეს ტიტული, თუმცა ჰქონდა უდიდესი ძალაუფლება ქმრის, სულეიმან I-ის მართველობის დროს, როგორც ჰასეკ სულთანს) მიჰრიმაჰ სულთანი (იყო სელიმ II-ის და, თუმცა ასრულებდა ვალიდე სულთნის მოვალეობას) ნურბანუ სულთანი საფიე სულთანი ჰალიმე სულთანი ჰანდან სულთანი მაჰფეიქერ ქიოსემ სულთანი (ძალაუფლების პიკში იმპერიას პირადად მართავდა რეგენტის ტიტულით 1623-1632 და 1640-1648 წლებში. ასევე შვილიშვილის მეჰმედ IV-ის მართველობის დროს, 1648-1651 წლებში, როგორც „დიდი ვალიდე“) თურჰან ჰატიჯე სულთანი İlhan Akşit. The Mystery of the Ottoman Harem. Akşit Kültür Turizm Yayınları. ISBN 975-7039-26-8 Leslie P. Peirce. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press (1993). ISBN 978-0-19-508677-5 The sultanate of women ↑ Ahmet Refik Altınay Kadınlar Saltanatı. — Tarih Vakfı Yayınları, Mayıs 2005. — ISBN 975-333-192-4 ↑ Lucienne Thys-Senocak, ttoman Women Builders: The Architectural Patronage of Hadice Turhan Sultan (Women and Gender in the Early Modern World), Ashgate Publishing, 2007, ISBN 0-7546-3310-1
მაკედონი (მითოლოგია)

მაკედონი (ძვ. ბერძნ. Μακεδών) ან მაკედნოსი (ძვ. ბერძნ. Μακεδνός) — ძველი მაკედონელების ეპონიმური წინაპარი, რომელიც ბერძნულ მითოლოგიაში იხსენიება. უმეტეს შემთხვევაში ის წარმოადგენს ემიგრანტ ლიდერს რომლის სახელიც ეწოდა მაკედონიას და რომელიც მანამდე იწოდებოდა ემათიად ან თრაკიად. სხვა და სხვა წყაროების მიხედვით ის მოიხსენიება სხვა და სხვა ღმერთების: ზევსის, ეოლის, ოსირისის და ასევე ანტიკური არკადიის მეფის ლიკაონის შვილად. ძველი მაკედონიელები ძველი მაკედონია ძველი საბერძნეთი ↑ De Thematibus 2 p. 48B ↑ ἄλλοι δ' ἀπὸ Μακεδόνος τοῦ Αἰόλου, ὡς Ἑλλάνικος ἱερειῶν πρώτῃ τῶν ἐν Ἄργει καὶ Μακεδόνος [τοῦ] Αἰόλου οὕτω νῦν Μακεδόνες καλοῦνται, μόνοι μετὰ Μυσῶν τότε οἰκοῦντες ↑ Diodorus 1.18. Translation by Charles Henry Oldfather. Read the whole passage in translation by Edwin Murphy ↑ Pseudo-Apollodorus. Bibliotheca, 3.96.
სტრუგა

სტრუგა (მაკედ. Струга) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის დასავლეთში, სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში ოჰრიდის ტბის ნაპირზე. სტრუგის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 16 559 კაცი. ქალაქი ცნობილია IX საუკუნიდან. ქალაქში იმართება ევროპაში კარგად ცნობილი პოეზიის საღამო. სტრუის თემის ოფიციალური საიტი ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
რადოვიში

რადოვიში (მაკედ. Радовиш) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. რადოვიშის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 16 223 ადამიანს. ქალაქი პირველად მოიხსენიება 1019 წელს ბიზანტიის იმპერატორის ბასილი II-ის სიგელში. რადოვიშის თემის ოფიციალური საიტი Macedonian Cities - Radoviš General Information დაარქივებული 2013-09-20 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Radoviš, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија ↑ Снегаров, Иван. «История на Охридската ариепископия», том 1, София, 1924, стр.56 (ბულგარული)
გევგელია

გევგელია (მაკედ. Гевгелија) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში, ბელგრადი-ათენის საავტომობილო მაგისტრალზე. მდინარე ვარდარის მარჯვენა ნაპირზე. გევგელიის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 15 685 ადამიანს. Веб портал на градот Портал за ноќниот живот во Гевгелија დაარქივებული 2009-04-24 საიტზე Wayback Machine. Официјално веб место на ски центарот Кожуф დაარქივებული 2011-05-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
დებარი

დებარი (მაკედ. Дебар; ალბ. Dibra) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის დასავლეთში, სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. დებარის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 14 561 კაცი. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ალბანელები, ასევე ცხოვრობენ თურქები, ბოშები და მაკედონელები. ქალაქი პირველად მოიხსენიება პტოლემეს რუკაზე დებორუსის სახელით. ქალაქში დაიბადა იოანე დებარელი, ოჰრიდის საარქიეპისკოპოსოს პირველი ხელმძღვანელი. დებარის თემის საიტი ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
კრივა-პალანკა

კრივა-პალანკა (მაკედ. Крива Паланка) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის ჩრდილოეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. ოსოგოვოს მთიანი მასივის მახლობლად. მდინარე კრივა-რეკას ორივე ნაპირზე. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 14 558 ადამიანი. ქალაქი დაარსდა 1633 წელს ბაირამ-ფაშას ბრძანების საფუძველზე. მთავარი სტატია: ოსოგოვოს მონასტერი. ქალაქის ცენტრიდან 2 კმ-ის მოშორებით დგას შუა საუკუნეების არქიტექტურისა და ისტორიის შესანიშნავი ძეგლი — ოსოგოვოს მონასტერი. კრივა-პალანკის თემის ოფიციალური საიტი კრივა-პალანკის ტურისტული პორტალი დაარქივებული 2010-01-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
ოსოგოვოს მონასტერი

ოსოგოვოს წმინდა იოაკიმეს მონასტერი (მაკედ. Манастирот Свети Јоаким Осоговски) — მართლმადიდებლური მონასტერი მაკედონიის აღმოსავლეთით. მონასტერი არის მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესიის დაქვემდებარებაში. ბულგარელები მონასტერს მიიჩნევენ ეროვნულ ისტორიულ მემკვიდრეობად. მდებარეობს ოსოგოვოს მთების ხეობაში, ქალაქ კრივა-პალანკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრში. იოაკიმე ოსოგვოელის ცხოვრების მიხედვით მონასტერი დაარსდა მანუელ I კომნენოსის მმართველობის პერიოდში. დიდი თურქული ომის პერიოდში 1690 წელს მონასტერი მნიშვნელოვნად დაზარალდა. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ოსოგოვოს მონასტერი“ ვიკისაწყობში. Монастырь Святого Якима Осоговского на сайте МПЦ Монастырь Святого Якима Осоговского დაარქივებული 2011-09-09 საიტზე Wayback Machine. Монастырь Святого Якима Осоговского დაარქივებული 2009-12-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ Димитров, Б.: Християнството в българските земи. Български манастири, ИК «Климент Охридски»,София, 2001
სვეტი-ნიკოლე

სვეტი-ნიკოლე (მაკედ. Свети Николе) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის ცენტრალურ ნაწილში ვარდარის რეგიონში. სვეტი-ნიკოლეს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობს 13 280 კაცი. XX საუკუნის დასაწყისში სვეტი-ნიკოლე დიდი ბულგარულ-თურქული სოფელი იყო. მისი თურქული სახელია კლისელი. Официальный сайт Общины Свети-Николе დაარქივებული 2009-03-30 საიტზე Wayback Machine. Сайт о Свети-Николе ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
ნეგოტინო

ნეგოტინო (მაკედ. Неготино) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ ნაწილში ვარდარის რეგიონში. ნეგოტინოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობს 13 284 კაცი. ნეგოტინოს თემის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-11-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
დელჩევო

დელჩევო (მაკედ. Делчево) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ რეგიონში. დელჩევოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 11 500 კაცი. www.delcevo.gov.mk www.delcevo.com Delcevo.cjb.net ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
დემოკრატიული კავშირი ინტეგრაციისთვის

დემოკრატიული კავშირი ინტეგრაციისთვის (მაკედ. Демократска унија за интеграција, ალბ. Bashkimi Demokratik për Integrim) — უმსხვილესი პოლიტიკური პარტია, რომელიც ასახავს ალბანელთა ინტერესს მაკედონიაში. პარტიის ემბლემაზე გამოსახულ ექვს ვარსკვლავს უკავშირებენ დიდი ალბანეთის ექვს ნაწილს — ჰიპოთეზურ ტერიტორიას, რომლის პოლიტიკური გაერთიანებასაც საკუთარ ვალდებულებად მიიჩნევენ ალბანელი ნაციონალისტები. ალბანეთი; ულცინი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩერნოგორიაში; კოსოვო; პრეშევის ველი (პრეშევოს, მედვეჯისა და ბუიანოვაცის მუნიციპალიტეტი) სამხრეთ სერბეთში; მაკედონიის დასავლეთი რაიონები; ჩამერია — ჩრდილო-დასავლეთი საბერძნეთი. მაკედონიის მთავრობა Democratic Union for Integration
მაჰმუდ ღაზნევი

მაჰმუდ ღაზნევი (სპარს. محمود غزنوی) ან იამინ ად-დაულა მაჰმუდი (დ. 2 ნოემბერი, 971 — გ. 30 აპრილი, 1030, ღაზნი) — ღაზნევიდების სახელმწიფოს სულთანი 998–1030 წლებში, ნიჭიერი მხედართმთავარი და პოლიტიკოსი. სასტიკად ახშობდა სახალხო მოძრაობას. მაჰმუდ ღაზნევის დროს ღაზნევიანთა სახელმწიფომ პოლიტიკურ ძლიერებას მიაღწია. მაჰმუდ ღაზნევმა მოაწყო მრავალი დამპყრობლური ლაშქრობა, მან 17-ჯერ ილაშქრა ჩრდილოეთ ინდოეთში (1000–1027). ხელს უწყობდა მეცნიერებისა და კულტურის განვითარებას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაჰმუდ ღაზნევი UCLA website Mahmud of Ghazna Columbia Encyclopedia (Sixth Edition) Mahmud Encyclopædia Britannica (Online Edition) Ghaznavid Dynasty Encyclopædia Britannica (Online Edition) Ghaznavids and Ghurids Encyclopædia Britannica (Online Edition)
ვინიცა (ჩრდილოეთი მაკედონია)

ვინიცა (მაკედ. Виница) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ რეგიონში. ვინიცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 10 863 კაცი. Official municipal site Vinica on net ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
რესენი

რესენი (მაკედ. Ресен, თურქ. Resne) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 8 748 კაცი. რესენში 1908 წლის 6 ივლისს მაიორ აჰმედ ნიაზი-ბეის ამბოხებით დაიწყო ახალგაზრდა თურქების რევოლუცია ოსმალეთის იმპერიაში. რესენი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რესენი Resen Municipality Official Page დაარქივებული 2015-04-18 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
დემირ-ჰისარი

დემირ-ჰისარი (მაკედ. Демир Хисар) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. დემირ-ჰისარის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 2 593 კაცი და არის ქვეყნის ყველაზე პატარა ქალაქი. XX საუკუნის 90-იან წლებში სოფელი მურგაშევო გახდა ქალაქი და ისტორიული ოლქის მიხედვით, რომელშიც იგი მდებარეობს, ეწოდა დემირ-ჰისარი. Официальный сайт Общины Демир-Хисар დაარქივებული 2014-02-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија
კრუშევო

კრუშევო (მაკედ. Крушево) — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5 507 კაცი. 1903 წლის 3-13 აგვისტოს ქალაქი იყო კრუშევოს რესპუბლიკის დედაქალაქი. Официјална страница на Општина Крушево Крушево „Етно град“ დაარქივებული 2012-07-05 საიტზე Wayback Machine. Гратчето Крушево visitkrusevo.com.mk დაარქივებული 2010-07-23 საიტზე Wayback Machine. ↑ Попис на Македонија, 2002, Завод за статистика на Македонија