laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რუისის წმინდა დემეტრეს ეკლესია

რუისის წმინდა დემეტრეს ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 1 კილომეტრზე, გორაკზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (6,3 X 10,3 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით, აქა-იქ გამოყენებულია ტუფიც. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს კონქის თავზე არსებულ სივრცესთან დამაკავშირებელი წრიული ხვრელებია. თითო სარკმელი დასავლეთ და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია კანკელით. ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღი გრძივი კედლების ორსაფეხურიან წყვილ პილასტრს ეყრდნობა. პილასტრების ორივე მხარეს, გრძივ კედლებზე დეკორატიული თაღებია. საკურთხეველში და დარბაზის კედლებზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. საკურთხევლის კონქის მოხატულობა დაყოფილია სამ რეგისტრად. პირველში გამოსახულია ქრისტე გადაშლილი წიგნით ხელში; მის მარცხენა მხარეს ექვსფრთედისა და იოანე ნათლისმცემლის ფიგურის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მეორე რეგისტრში, სარკმლის ზემოთ გამოსახულია ჯვარი, მის ორივე მხარეს - მოციქულები წიგნებით ხელში; ქვემოთ, მესამე რეგისტრში წარმოდგენილნი არიან ეკლესიის მამები. სამხრეთ კედლის, აღმოსავლეთ მონაკვეთის ქვედა რეგისტრში შემორჩენილია წმ. მეომრის სამი ფიგურა, ხოლო დასავლეთ მონაკვეთში - წმ. დედათა ორი გამოსახულება და მეუდაბნოეს მთლიანი ფიგურა. დასავლეთ კედელზე, მეორე რეგისტრში გაირჩევა თავდახრილი ქალი, მესამე რეგისტრში - ცხენოსანი და ქალაქის ხედი (სავარაუდოა აქ ასახულია წმინდა გიორგის ერთ-ერთი სასწაული). ნახატში გამოყენებულია სუფთა ცისფერი, მოწითალო-ყავისფერი, ყვითელი ოქრა. ნახატი ოსტატურია, დახვეწილი, კონტურები დენადი, დაუნაწევრებელი. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია ტუფის ლავგარდნის ფრაგმენტები, რომლის შეზნექილი პროფილი დასრულებულია თაროთი და ლილვით. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 388.
ჩვენ 10 წლისანი ვართ

ჩვენ 10 წლისანი ვართ — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეექვსე ალბომი. ალბომი ჩაწერილია 1972-73 წლებში. გამოვიდა 1974 წელს. ალბომში შეტანილია 13 სიმღერა. სიმღერები სრულდება ქართულ, რუსულ, ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე. სიმღერა თბილისზე ხუანიტა სიყვარული მშვენიერია პატარა საფუნთუშე შენ ერთადერთი ქართული სახუმარო ყველაზე ძვირფასი ხარ მშობლიური მიწა წვიმის წვეთები სერენადა არალე მარია–იზაბელი ორერა დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
ორერა დღეს

ორერა დღეს — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეშვიდე ალბომი. ალბომის ჩაწერილია 1973 წელს. გამოვიდა 1974 წელს. ალბომში შეტანილია 12 სიმღერა. სიმღერები სრულდება ქართულ, რუსულ, ინგლისურ და ესპანურ ენებზე. მთიულური სიმღერა დედაზე Над Окошком Месяц ურმული მთები, მთები თქვი, რომ გიყვარვარ სისატურა My Way თოვლიანი თბილისი თოჯინა (მაროკოული ხალხური სიმღერა) სიყვარულის ისტორია იყოს რაც იქნება დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
პირველი საფეხურის სკოლა

პირველი, ან დაწყებითი საფეხურის სკოლა შეიძლება აღნიშნავდეს ბავშვებისათვის პირველდაწყებითი განათლების სკოლას, სადაც ისინი შეჰყავთ 5 ან 6 წლის ასაკში. პირველი საფეხურის სკოლა იუნესკოს მიერ შემუშავებული „განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარდის“ (ISCED) მიხედვით წარმოადგენს პირველ დონეს. ამ სტანდარდის მიხედვით განათლება სულ 6 საფეხურადაა დაყოფილი, მაგრამ იწყება ნულოვანი დონით, რომელშიც სკოლამდელი პერიოდი (ბავშვთა ბაღითა და მოსამზადებელი კლასით) შედის. დაწყებითი საფეხურის სკოლა შეიძლება აღნიშნავდეს აგრეთვე პირველდაწყებით სასკოლო სისტემას შემდეგ ქვეყნებში: საბაზისო სკოლა (die Grundschule) — გერმანიაში. სახალხო სკოლა (die Volksschule) — ავსტრიაში. პირველადი სკოლა (die Primarschule) — შვეიცარიასა და ლიხტენშტაინში. საბაზისო სკოლა (die Grundschule) — სამხრეთტიროლში.
ლიაენემაა

ლიაენე-ვირუმაა (ესტ. Läänemaa ან Lääne maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის მატერიკული ნაწილის უკიდურესი დასავლეთით, ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება ბალტიის ზღვა. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ჰააფსალუ. მაზრის შემადგენლობაში შედის 12 მუნიციპალიტეტი: 1 ქალაქი (ჰააფსალუ) და 11 თემი. მაზრის შემადგენლობაშია ასევე კ. ვორმსი. მაზრა მდიდარია რეკრეაციული რესურსებით. 1227 წელს გერმანელთა დაპყრობის შემდეგ ლიაენემაას მაზრა გახდა საარე-ლიაენეს საეპისკოპოსოს ცენტრი და შედიოდა ლივონიის კონფედერაციაში დამოუკიდებელი სამთავროს სახით. ეპისკოპოსის ციხესიმაგრის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი ჰააფსალუში. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლიაენემაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი
პიარნუმაა

პიარნუმაა (ესტ. Pärnumaa ან Pärnu maakond) — ფართობით ყველაზე დიდი მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთით ნაწილში, რიგის ყურის სანაპიროზე. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი პიარნუ. მაზრის შემადგენლობაში შედის 20 მუნიციპალიტეტი: 2 ქალაქი (პიარნუ და სინდი) და 18 თემი. მაზრის შემადგენლობაშია ასევე კ. კიჰნუ და მანილაიდი. მაზრის ტერიტორიაზეა მდინარე პიარნუს ქვემო დინება. მაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს უძველესი, ქვის ხანის, ადამიანის სადგომი ესტონეთის ისტორიაში. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პიარნუმაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი
პილვამაა

პილვამაა (ესტ. Põlvamaa ან Põlva maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ესაზღვრება რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი პილვა. მაზრის შემადგენლობაში შედის 15 მუნიციპალიტეტი: 2 ქალაქი (პილვა და რიაპინა) და 13 თემი. მაზრის დასავლეთით მდებარეობს მაღლობი ოტეპია. მაზრა გამოირჩევა ტბების სიმრავლით (130 ტბა). ცენტრალური ნაწილი უჭირავს მდინარეების აჰიას, პიუზას და ვიჰანდუს ხეობებს. აღმოსავლეთი ნაწილი კი - დაჭაობებულია. მაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიული რეგიონი სეტუმაა, სადაც ცხოვრობს სეტუს ხალხი. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პილვამაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი
რაპლამაა

რაპლამაა (ესტ. Raplamaa ან Rapla maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთი ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი რაპლა. მაზრის შემადგენლობაში შედის 10 მუნიციპალიტეტი: 10 თემი (ქალაქ რაპლას არ აქვს მუნიციპალიტეტის სტატუსი). მაზრის ტერიტორია დაქსელილია მდინარეთა ხეობებით (მათ შორის უდიდესია კაზარი). მოიპოვება კირქვა, დოლომიტი, ტორფი და თიხა. მაზრის მოსახლეობა, ისევე როგორც მთელი ესტონეთისა, მცირდება. მაზრის შობადობის კოეფიციენტი 2006 წელს იყო 9,7 %, ხოლო სიკვდილიანობისა - 14,2 %. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: ესტონელები - 93,2 % რუსები - 4 % ცხოვრობენ ასევე უკრაინელები და ბელარუსები. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რაპლამაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2000-04-12 საიტზე Wayback Machine.
Орэра (1974 წლის ალბომი)

Орэра — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მერვე ორფირფიტიანი ალბომი. ალბომი ჩაწერილია 1972-73 წლებში. გამოვიდა 1974 წელს. ალბომი გამოიცა უცხო ქვეყნების მოსახლეობისთვის, გარეკანის დიზაინი ასევე შიდა გვერდები შესრულებულია რუსულ და ინგლისურ ენებზე. ალბომი აერთიანებს ორ ფირფიტას, ჩვენ 10 წლისანი ვართ და ორერა დღეს. შესაბამისად ალბომში შეტანილია 25 კომპოზიცია. სიმღერები სრულდება ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, ესპანურ ენებზე, ფრანგულ და იტალიურ ენებზე. პირველი ფირფიტა სიმღერა თბილისზე ხუანიტა სიყვარული მშვენიერია პატარა საფუნთუშე შენ ერთადერთი ქართული სახუმარო ყველაზე ძვირფასი ხარ მშობლიური მიწა წვიმის წვეთები სერენადა არალე მარია–იზაბელი ორერა მეორე ფირფიტა მთიულური სიმღერა დედაზე Над Окошком Месяц ურმული მთები, მთები თქვი, რომ გიყვარვარ სისატურა My Way თოვლიანი თბილისი თოჯინა (მაროკოული ხალხური სიმღერა) სიყვარულის ისტორია იყოს რაც იქნება დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
ქარი (ალბომი)

ქარი — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეცხრე ალბომი. ალბომი ჩაწერილია 1975-76 წლებში. გამოვიდა 1976 წელს. ალბომში შეტანილია 11 სიმღერა. სიმღერები სრულდება ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. ქარი ძმაო გაშალე მარჯვენა Над Окошком Месяц ძველი მოტივი Разлука Не шути со мной არჩევანი შენა (რუსული ვერსია) Yellow Ribbon ვინა სთქვა რომ, ჩვენში ვარდი აღარ ვარდობს ქართული ზეცა Берёзка Любите русскую природу დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
აკოლჰუა

აკოლჰუა (ნაუატ. Acolhua) — მესოამერიკის გამქრალი ერი, რომელიც დაახლოებით 1200 წელს მეხიკოს ველზე შეიჭრა. წარმომავლობით აკოლჰუა ენათესავებოდა აცტეკებს, ტეპანეკებს და მექსიკის სხვა უტო-აცტეკურ ხალხებს. ეს უფრო ცივილიზებული ტომია, რომელმაც თავისი კულტურა ბარბაროს-ჩიჩიმეკებს გააცნო. სავარაუდოდ, აკოლჰუას ტომის მმართველების საგვარეულო ოთომის ენის მატარებელი იყო და არ ფლობდა მოსახლეობის უმრავლესობის ენას, ნაუატლს მანამ, სანამ ტენოჩტიტლანის ტლატოანი არ აირჩიეს. ტეჩოტლალაცინის შვილიშვილის, ნესაუალკოიოტლის მმართველობისას აკოლჰუამ კავშირი დაამყარო აცტეკებთან, რის შედეგადაც წარმოიქმნა აცტეკების სამთა კავშირი. აკოლჰუას დედაქალაქი, ქალაქი ტესკოკო, აცტეკების სახელმწიფოს კულტურული ცენტრი გახდა. საბოლოოდ აკოლჰუა ჩრდილოეთიდან მოსულ აცტეკებს შეუერთდა. Davies, Nigel (1980). The Toltec Heritage: From the Fall of Tula to the Rise of Tenochtitlan. Civilization of the American Indian series, no. 153. Norman: University of Oklahoma Press. OCLC 5103377. Smith, Michael E. (1984). "The Aztlan Migrations of Nahuatl Chronicles: Myth or History?" (PDF online reproduction). Ethnohistory (Durham, NC: Duke University Press, American Society for Ethnohistory) 31 (3): გვ.153–186 ↑ Smith (1984, p.171), who arrives at this date by averaging six dates mentioned in early codices. ↑ Davies (1980, p.129); Smith (1984, p.170).
"Песняры" и "Орэра"

"Песняры" и "Орэра" — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეათე ალბომი ( ვია "პესნიარი"-სთან ერთად ). ალბომში შესულია (1 გვერდი) ვია "პესნიარის" 3 კომპოზიცია და (2 გვერდი) „ორერა“-ს 6 კომპოზიცია. ჩანაწერები შესრულებულია 72-76 წლებში. გამოვიდა 1978 წელს. სიმღერები სრულდება ქართულ ენაზე. მთიულური სიმღერა დედაზე სისატურა თოვლიანი თბილისი ურმული მთები, მთები დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი

განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი (ინგლ. The Standard International Standard Classification of Education - შემოკლ, ISCED [აი-ეს-სი-ი-დი]) წარმოადგენს გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის მიერ შემუშავებულ სტანდარტს სკოლის ტიპებისა და სასკოლო სისტემების საკლასიფიკაციოდ და დასახასიათებლად. სტანდარტი განასხვავებს სხვადასხვა დონეს. საერთაშორისო მასშტაბით ხსენებული სტანდარტი გამოდგება ქვეყნების, ან ქვეყნების მოქალაქეების განათლების დონის დასადგენად. განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი (ინგლ. International Standard Classification of Education) პირველად 1970-იან წლებში გამოიყენეს მსოფლიო მასშტაბით განათლების სფეროში სტატისტიკის შემუშავების მიზნით. სტანდარტი 1975 წელს ოფიციალურად მიიღეს ჟენევაში ჩატარებულ „განათლების მსოფლიო კონფერენციაზე“ (International Conference on Education), ხოლო 1978 წელს, პარიზში იგი მიესადაგა პედაგოგიური სტატისტიკების ე.წ. ნორმირებებს. დროთა განმავლობაში, მრავალმხრივი განათლების გაზრდილ შესაძლებლობათა გამო გაჩნდა სხვა ადაპტაციების საჭიროებაც. ახლანდელი განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტის ხელახლა შემუშავებული ვერსია მიიღეს 2011 წლის ნოემბერში იუნესკოს გენერალური კონფერენციის 36-ე სხდომაზე და მომდევნო წლებში იგი გამოდგება საერთაშორისო მასშტაბით მთავარ ოფიციალურ საზომად განათლების სისტემათა შედარების საქმეში. ნულოვანი დონე მოიცავს სკოლამდელ აღზრდას (ინგლ. pre-primary education). სკოლამდელ აღზრდაში შედის ბავშვთა ბაღი და მოსამზადებელი კლასი. ასაკობრივად იგულისხმება 3/5-დან 5/7-მდე წლები. საბაზისო განათლება (ინგლ. primary education, ანდა first step of basic education) - სასწავლო და სასკოლო ვალდებულება. ეყრდნობა კლასის მასწავლებელთა სისტემას, ანუ ცალკე მასწავლებელი ასწავლის კლასს უმეტეს საგნებს. უმეტეს საგნებს გარდა რელიგიისა და შრომისა. (ინგლისური) * International Standard Classification of Education ISCED 1997 (ინგლისური) * Levels of education and training in the EU Labour Force Survey. Classification ISCED 1997 დაარქივებული 2013-06-17 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) * ISCEDmaps[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) * Levels of Education დაარქივებული 2013-01-04 საიტზე Wayback Machine.
ძველ თბილისში

ძველ თბილისში — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეთერთმეტე ალბომი. ჩაიწერა 1978 წელს. გამოვიდა 1979 წელს. ალბომში შესულია 11 კომპოზიცია. სიმღერები სრულდება ქართულ ენაზე. ჩემს სიმღერას ვინ გაიგებს მეთევზის სიმღერა ფიროსმანი კარგი იყო არ გამეცნე თავიდან მეტეხი სიყვარული მიაქვს მტკვარს სუბსარქისის ქარო კეკელჯან ბაიათი რა მინდოდა რა ტყუილად ვმღეროდი გმირების ხსოვნას დისკოგრაფია. „ვია ორერას“ არაოფიციალური გვერდი Facebook-ზე.
ჩიჩიმეკები

ჩიჩიმეკები — მექსიკის ძველი ცივილიზაცია, რომელიც არსებობდა 1519 წლამდე. ჩიჩიმეკების ერი შედგებოდა მომთაბარე ტომებისგან, რომლებიც თანამედროვე მექსიკის ჩრდილოეთით ცხოვრობდნენ. ვარაუდობენ, რომ XII საუკუნის შუა წლებში მათ დაიწყეს ქვეყნის სამხრეთით გადასახლება, ხოლო XIII საუკუნის დასაწყისში შეიჭრნენ ტერიტორიაზე, რომელზეც მანამდე ძველი ტოლტეკების სახელმწიფო იყო. ჩიჩიმეკებმა დააარსეს თავიანთი სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც ტენაიუკა გახდა. ჩიჩიმეკების მმართველმა კინაცინმა, რომელიც XIII საუკუნის დასაწყისში მართავდა ქვეყანას, დედაქალაქი გადაიტანა ტესკოკოში. ამის შემდეგ უცნობი მიზეზების გამო ჩიჩიმეკების სახელმწიფო დაიშალა, თვითონ ტესკოკო კი დამოუკიდებელი ქალაქი-სახელმწიფო გახდა. სხვა ტომებმა, რომლებიც ჩიჩიმეკების სახელმწიფოში შედიოდნენ, შეძლეს დამოუკიდებელი ქალაქ-სახელმწიფოების დაარსება — ოთომი ჰალტონაკში, აკოლჰუა კოატლინჩანში და ტეპანეკები ასკაპოცალკოში. დაახლოებით 1418 წელს ტეპანეკებმა შეძლეს ტესკოკოს დაპყრობა და განაგებდნენ მას 1429 წლამდე, როდესაც ისინი ქვეყნიდან აცტეკებმა გააძევეს. 1519 წელს ტესკოკო ესპანელმა კონკისტადორებმა გაანადგურეს. ნიკოლაი სიჩევი „დინასტიების წიგნი“ გამომცემლობა AST, 2005
ტეპანეკები

ტეპანეკები — ჩიჩიმეკების მონათესავი მექსიკის ძველი ერი. XIV საუკუნის დასაწყისში ტეპანეკები თანამედროვე მექსიკის ჩრდილოეთი რაიონიდან მეხიკოს ველზე გადასახლდნენ, ჩიჩიმეკების ცივილიზაციის დაშლის შემდეგ კი ჩამოაყალიბეს საკუთარი, დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც ასკაპოცალკო გახდა. XV საუკუნის 20-იანი წლების მიწურულს აცტეკებისა და ტესკოკოს მოკავშირე ჯარებმა ტეპანეკები გაანადგურეს. უკანასკნელი მმართველი ტყვედ ჩავარდა და ის სიკვდილით დასაჯეს. ჩვენამდე ტეპანეკების მმართველებიდან მხოლოდ სამის სახელმა მოაღწია: აკოლნაუაკი — XIV ს. დასაწყისი ტესოსომოკი — XIV ს. შუა წლები — XV ს. დასაწყისი მაჰტლა — 1427 წ. — 1429 წ. ნიკოლაი სიჩევი „დინასტიების წიგნი“ გამომცემლობა AST, 2005
ასკაპოცალკო

ასკაპოცალკო (ნაუატ. Azcapotzalco, სიტყვასიტყვით „ჭიანჭველების ბუდეზე“) — ტეპანეკების სახელმწიფო ანაუაკის ველზე (თანამედროვე მეხიკოს ველი) ტესკოკოს ტბის დასავლეთ სანაპიროზე. ასკაპოცალკო თავიდან მფარველი იყო, შემდგომ კი აცტეკების სახელმწიფოსა და მისი მოკავშირეების მთავარი მტერი გახდა. ქალაქის მცხოვრებლებს უწოდებდნენ „ასკაპოცალკას“. XVII საუკუნის მემატიანე ჩიმაპლაინის თქმით, ასკაპოცალკო დააარსეს ჩიჩიმეკებმა 995 წელს. ყველაზე ცნობილი მმართველი (ტლატოანი) იყო ტესოსომოკი. ფერნანდო დე ალვა იშტლილშოჩიტლი.. История народа чичимеков, его поселения и обоснования в стране Анауак.. www.bloknot.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-23. ციტირების თარიღი: 2010-03-23.
ალტეპეტლი

ალტეპეტლი (ნაუატ. Āltepētl) — აცტეკების სახელმწიფოს მსხვილი ადმინისტრაციული ერთეული ეთნოტერიტორიული მაჩვენებლის მიხედვით. სიტყვა დიალექტურია და წარმოიქმნა ნაუატლის ორი ფესვისგან: ā-tl ნიშნავს „წყალს“, ხოლო tepē-tl — „მთას“. ძირითადად მიაკუთვნებენ აცტეკების სამთა კავშირის ერთეულებს. ანალოგები: "cah" მაიას ენაზე და "ñuu" მიჰტეკების ენაზე. García Martínez, Bernardo Community Kingdoms: Central Mexico (Nahua) // The Oxford Encyclopedia of Mesoamerican Cultures: The Civilizations of Mexico and Central America / Davíd Carrasco. — Oxford: Oxford University Press, 2001. — P. vol. 1, pp. 238—239. Gibson, Charles The Aztecs Under Spanish Rule: A History of the Indians of the Valley of Mexico, 1519—1810. — Stanford: Stanford University Press, 1983. La Vega, Luis Lasso De; Sousa, Lisa; Poole, Stafford; Lockhart, James The Story of Guadalupe: Luis Laso De LA Vega's Huei Tlamahuicoltica of 1649. — Stanford University Press, 1998. Lockhart, James The Nahuas After the Conquest: A Social and Cultural History of the Indians of Central Mexico, Sixteenth Through Eighteenth Centuries. — Stanford: Stanford University Press, 1996. Noguez, Xavier Altepetl // The Oxford Encyclopedia of Mesoamerican Cultures: The Civilizations of Mexico and Central America / Davíd Carrasco. — Oxford: Oxford University Press, 2001. — P. vol. 1, pp. 12-13.
კოატლინჩანი

კოატლინჩანი (ნაუატ. Coatlinchan) – ქალაქი მეხიკოს შტატში. კოატლინჩანის ტერიტორიაზე აღოჩენილია კოლოსალური ბაზალტის ძეგლი, რომლის წონაც, დაახლოებით, 168 ტონა იყო, ხოლო ასაკი – 1000 წელზე მეტი, სავარაუდოდ, გამოსახავდა ტლალოკს. ძეგლი სპეციალური თორმეტბორბლიანი ტრაქტორის მეშვეობით გადაიტანეს ანთროპოლოგიის ნაციონალურ მუზეუმში (მეხიკო) 1964 წელს. ადგილობრივი მოსახლეობა დიდი ხნის განმავლობაში ძეგლის გადატანის შესაძლებლობას არ იძლეოდა, სანამ მთავრობა არ შეპირდა ქალაქში სამუშაოების გატარებას. ზოგიერთი მეცნიერი თვლის, რომ ძეგლი გამოსახავს არა ტლალოკს, არამედ მის დას ან სხვა მდედრობითი სქესის ღვთაებას. MEXICO’S LORD OF THE WATERS Non-Western — Rain God, Tlaloc
საარემაა (მაზრა)

საარემაა (ესტ. Saaremaa ან Saare maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს კუნძულებზე საარემაა, მუჰუ აბრუკა, ვისლანდი, რუჰნუ და სხვ. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი კურესაარე. მაზრის შემადგენლობაში შედის 16 მუნიციპალიტეტი: 1 ქალაქი (კურესაარე) და 15 თემი. ესტონეთის მაზრები საარემაა შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „საარემაა (მაზრა)“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი
სენცონ ტოტოჩტინი

სენცონ ტოტოჩტინი (Centzon Totochtin; „400 კურდღელი“) — აცტეკების მითოლოგიაში თავაშვებული, გარყვნილი და ლოთი ღვთაებების ჯგუფი. ისინი ასევე არიან ლოთობის ღმერთები. მათ შორის ჩვენთვის ცნობილია: ტეპოსტეკატლი, ტეჰკატსონატლი, კოლჰუაცინცატლი, მაცუილტოჩტლი („ხუთი კურდღელი“) და ომეტოტჩტლი („ორი კურდღელი“). მათი მშობლები იყვნენ პატეკატლი და მაიაჰუელი, შესაძლოა ისინი იყვნენ იჰტლილტონის ძმები. აცტეკების მითოლოგია პულკე ტეპოსტეკატლი
ტარტუმაა

ტარტუმაა (ესტ. Tartumaa ან Tartu maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ტარტუ. მაზრის შემადგენლობაში შედის 22 მუნიციპალიტეტი: 3 ქალაქი (ტარტუ, კალასტე, ელვა) და 19 თემი. მაზრის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ემაიიგი, რომელიც აკავშირებს ვირტსიარვისა და ჩუდ-ფსკოვის ტბას. მაზრის მოსახლეობა, ისევე როგორც მთელი ესტონეთისა, მცირდება. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: ესტონელები - 82,7 % რუსები - 13,8 % უკრაინელები - 1 % ბელარუსები - 1 % ცხოვრობენ ასევე გერმანელები და ფინელები. ესტონეთის მაზრები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტარტუმაა“ ვიკისაწყობში. მაზრის ოფიციალური საიტი
თავისუფალი პრესის მსოფლიო დღე

1991 წლის 3 მაისს აფრიკელი ჟურნალისტები შეიკრიბნენ ნამიბიის დედაქალაქ ვინდჰუკში რეგიონულ სემინარზე, რომელიც შეეხებოდა დამოუკიდებელი და პლურალისტული მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა ხელშეწყობას. მათ მიიღეს ე. წ. „ვინდჰუკის დეკლარაცია“, რომლითაც მოუწოდეს ქვეყნების მთავრობებს პრესის თავისუფლებისა და მისი დემოკრატიული ხასიათის უზრუნველყოფა. ამ სემინარზე მიღებული დოკუმენტის მნიშვნელობა იმდენად დიდი იყო, რომ 1993 წლის 21 დეკემბერს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო გადაწყვეტილება, სწორედ 3 მაისს აღენიშნა თავისუფალი პრესის მსოფლიო დღე. WAN-IFRA World Press Freedom Day Site დაარქივებული 2013-12-26 საიტზე Wayback Machine. Official Website
ბიოლოგიური კლასიფიკაცია

ბიოლოგიური სახეობების მეცნიერული კლასიფიკაცია შემოკლებით ბიოლოგიური კლასიფიკაცია ან მეცნიერული კლასიფიკაცია – ცოცხალი ორგანიზმების იერარქიულ პრინციპზე დაფუძნებული სისტემატური კლასიფიკაცია. მეცნიერებას ამ კლასიფიკაციის შესახებ ეწოდება ტაქსონომია, სიცოცხლის თანამედროვე კლასიფიკაცია საფუძვლებს ძველი ბერძენი არისტოტელეს შრომებიდან იღებს. (ბერძნ. tassein – კლასიფიცირება და nomos – კანონი) . ცხოველების მეცნიერული კლასიფიკაციის ძირითადი იერარქიული საფეხურებია (ტაქსონები): სამეფო, ტიპი, კლასი, რიგი, ოჯახი, გვარი და საკუთრივ სახეობა. მცენარეთა კლასიფიკაციისას ტიპის შესატყვისია განყოფილება. ხანდახან იყენებენ შუალედურ ტაქსონებსაც: ქვეტიპი, სუპერკლასი, ქვეკლასი, ინფრაკლასი, ქვერიგი, ქვესახეობა და სხვა. ბოტანიკაში ქვეოჯახსა და გვარს შორის ასევე გამოიყოფა ტაქსონი ტრიბა. ტრინომიალური ნომენკლატურა Larson, J. L. (1971). Reason and experience. The representation of Natural Order in the work of Carl von Linne. Berkeley, California: University of California Press, გვ. VII+171 pages.  Schuh, R. T. and A. V. Z. Brower. (2009). Biological Systematics: principles and applications (2nd edn.) Cornell University Press xiii+311 pages. ISBN 978-0-8014-4799-0 Species 2000 & ITIS Catalogue of Life 2008 Stafleau, F. A. (1971). Linnaeus and the Linnaeans. The spreading of their ideas in systematic botany, 1753–1789. Utrecht: Oosthoek, გვ. xvi+386 pages.
აბია-პალუოია

აბია-პალუოია (ესტ. Abja-Paluoja) — ქალაქი (1993 წლიდან) ესტონეთის სამხრეთ ნაწილში ვილიანდიმაას მაზრაში. 1988 წლიდან გაერთიანებულია აბიის მუნიციპალიტეტთან და გახდა მისი შემადგენელი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი (როგორც ქალაქი მუნიციპალური სტატუსის გარეშე). 1950—1962 წლებში იყო აბიის რაიონის ცენტრი. აბია ვალდი დაარქივებული 2010-03-16 საიტზე Wayback Machine. - ძველი აბია ვალდის საიტი აბიას გიმნაზია - აბიას გიმნაზიის საიტი ↑ 1.0 1.1 ამ ქალაქს არ აქვს საკუთარი მუნიციპალური სტატუსი. მოსახლეობის რაოდენობის მონაცემები „მუნიციპალური სტატუსის გარეშე“ მოყვანილია 01.01.2012 პერიოდის მონაცემების მიხედვით(ინგლისური) ესტონეთის სტატისტიკური სამსახურის მიერ(ინგლისური)
მარჯნის სამკუთხედი

მარჯნის სამკუთხედი — გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ უხეში სამკუთხედის ფორმის ტროპიკულ საზღვაო არეალს ინდონეზიას, მალაიზიას, პაპუა ახალ გვინეას, ფილიპინებს, სოლომონის კუნძულებსა და აღმოსავლეთ ტიმორს შორის. მოიცავს სულ მცირე 500 მარჯნის ბარიერულ რიფს თითოეულ ეკორეგიონში. რეგიონი ვრცელდება ორ ბიოგეოგრაფიულ რეგიონში: ინდონეზია–ფილიპინებისა და სამხრეთ დასავლეთ ოკეანეთის რეგიონებში. მარჯნის სამკუთხედი აღიარებულია მსოფლიოს წყალქვეშა ბიომრავალფეროვნების ცენტრად და კონსერვაციის გლობალურ პრიორიტეტად. მას ხშირად „ზღვის ამაზონსაც“ კი უწოდებენ და მოიცავს ოკეანის წყლის 5,7 მლნ კმ²–ს. მისი ბიოლოგიური რესურსები არსებობაში ეხმარება 120 მილიონზე მეტ ადამიანს. ბუნების მსოფლიო ფონდი (WWF) მარჯნის სამკუთხედს საზღვაო კონსერვაციის უპირველეს პრიორიტეტად მიიჩნევს და 2007 წლიდან ახორციელებს მარჯნის სამკუთხედის პროგრამას, რომელიც საფრთხეების აღმოფხვრისკენაა მიმართული. სამკუთხედში გავრცელებულია 3 000–ზე მეტი სახეობის თევზი, მათ შორისაა უდიდესი თევზი — ვეშაპისებრი ზვიგენი და Coelacanth. აქვე ბინადრობს მსოფლიოში არსებული შვიდი სახის ზღვის კუდან ექვსი. ვრცელმა ტერიტორიამ, სახეობათა ექსტრაორდინარულმა რაოდენობამ და გარემო პირობებმა უმთავრესი როლი ითამაშა მარჯნის სამკუთხედის გასაოცარი ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაში. მარჯნის პოლიპი Acropora latistella ვარდისფერი მარჯნის პოლიპი Nembrotha kubaryana საშობაო ჭია–ხეები (Spirobranchus giganteus) თევზი–თუთიყუში მორთული მოჩვენება ჩიბუხა–თევზი (Solenostomus paradoxus) თევზი–კლოუნები (Amphiprion ocellaris) თეთრთვალა გველთევზა (Gymnothorax thyrsoideus) Coral Triangle Initiative, main site Coral Triangle Photo Expedition Blog The Nature Conservancy - Coral Triangle Center WWF Coral Triangle Programme - international website WWF Coral Triangle Programme - US website ↑ Allen, G. R. 2007 Conservation hotspots of biodiversity and endemism for Indo-Pacific coral reef fishes. Aquatic Conserv: Mar. Freshw. Ecosyst. doi:10.1002/aqc.880 ↑ Briggs, J. C. 2005a. The marine East Indies: diversity and speciation. Journal of Biogeography 32: 1517-1522 ↑ http://waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=194955:adb-to-help-improve-resources-management-in-coral-triangle&catid=30:english-news&Itemid=101 ↑ http://www.antaranews.com/en/news/71545/coral-reef-destruction-spells-humanitarian-disaster ↑ WWF Coral Triangle Program ↑ The Nature Conservancy. Coral Triangle Facts, Figures, and Calculations: Part II: Patterns of Biodiversity and Endemism, December 16, 2008
ესტონეთის ჰიმნი

Mu isamaa, mu õnn ja rõõm — ესტონეთის სახელმწიფო ჰიმნი 1920 წლიდან, რომლის მელოდია დაწერა გერმანული წარმოშობის ფინელმა კომპოზიტორმა, ფრედრიკ პაციუსმა. ჰიმნის ტექსტი ესტონურ ენაზე დაწერა იოჰან ვოლდემარ იანსენმა. აღნიშნული ჰიმნი ესტონეთში პირველად შესრულდა 1869 წლის 18-20 ივლისს ტარტუში მიმდინარე ესტონური სიმღერების ფესტივალზე. საბჭოთა მართველობის ხანაში ჰიმნის შესრულება აკრძალული იყო. 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენასთან ერთად, სიმღერა ხელახლა გამოცხადდა ოფიციალურ ჰიმნად. აღსანიშნავია, რომ ესტონეთის ჰიმნის მელოდია არის ასევე ფინეთის სახელმწიფო ჰიმნის მელოდიაც. ↑ Sümbolid
მედეას ქანდაკება

მედეას ქანდაკება — ბერძნული მითოლოგიის გმირის, კოლხი პრინცესა მედეას მონუმენტი საქართველოს ქალაქ ბათუმში, თავისუფლების მოედანზე. ქანდაკება 2007 წლის 6 ივლისს საზეიმოდ გახსნა საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა. ამ ფაქტს ქართული ოპოზიციის კრიტიკა მოჰყვა; კრიტიკის საგანი ძირითადად ქანდაკების დამზადებაში გაღებული მაღალი ხარჯები იყო. ↑ President Saakashvili visits Batumi დაარქივებული 2011-06-14 საიტზე Wayback Machine. President of Georgia press release ↑ ბათუმში მედეას ქანდაკება გაიხსნა