laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მირზაანი (დაბა)

მირზაანი (ყოფილი ძველი მირზაანი) — ყოფილი დაბა (1945-1989) საქართველოში, დედოფლისწყაროს რაიონში, მდებარეობს ისტორიულ ქიზიყში, ივრის ზეგანზე, ზღვის დონიდან 760 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. მოიპოვებენ ნავთობს. დაბასთან არის მირზაანის ნავთობის საბადო. დაბა მირზაანში ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10,1°, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -1,5°, აგვისტოსი - 21,7°; აბსოლუტური მინიმუმია -26°, ხოლო მაქსიმუმი - 35°. ნალექები 650 მმ წელიწადში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 10. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 http://pop-stat.mashke.org/georgia-cities.htm ↑ საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16375313"></a> ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05. ↑ 4.0 4.1 4.2 Cities and towns of Georgia pop-stat.mashke.org
სამამულო ომის ორდენი

სამამულო ომის ორდენი (რუს. Орден Отечественной войны) — სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1942 წლის 20 მაისის ბრძანებულებით დაწესებული ორდენი. ამ ორდენით აჯილდოებდნენ საბჭოთა არმიის, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის, შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატისა (შინსახკომი) და პარტიზანული ჯგუფების შემადგენლობიდან იმ პირებს, რომლებმაც სამშობლოსათვის ბრძოლაში სიმამაცე, სიმტკიცე და ვაჟკაცობა გამოიჩინეს; აგრეთვე იმ სამხედრო მოსამსახურეებს, რომლებიც თავიანთი მოქმედებით ხელს უწყობდნენ საბჭოთა ჯარების საბრძოლო ოპერაციებს. ორდენის ნიშანი ლალისფრად მომინანქრებული, ოქროს სხივების ფონზე ამობურცული ხუთქიმიანი ვარსკვლავია. I ხარისხის ორდენი ოქროსია, II - ვერცხლის. იბნევენ მკერდის მარჯვენა მხარეს ალექსანდრე ნეველის ორდენის შემდეგ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 699.
მუკუზანი

მუკუზანი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი:ზეგაანი). გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, გურჯაანიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 919 ადამიანი. წერილობით წყაროებში სოფელი 1614 წლის ამბებთან დაკავშირებითაა ნახსენები, როდესაც შაჰ-აბასმა არ იმყოფინა ქეთევან დედოფლის და მეფე თეიმურაზის ორი ვაჟის მძევლობა და თავად მეფეს მოსთხოვა ხლება. თეიმურაზ I-მა და ქართლის მეფე ლუარსაბმა დამპყრობელთან ბრძოლა გადაწყვიტეს, თეიმურაზმა შეკრიბა კახთა ჯარი და „გაავლო მუკუზნიდან გაღმა მხარემდე ჯებირი და დადგა“. აღნიშნული ზღუდე მდინარე ალაზნამდე მიდიოდა და ველისციხეს, ახაშენსა და ზეგაანსაც იცავდა. შაჰმა მოისყიდა ქართველ დიდებულთა ნაწილი, რამაც შეასუსტა მეფის ძალები და იგი იძულებული გახადა დაეტოვებუნა მუკუზანი. მუკუზანის ძირითადად სამეფო და ნაწილობრივ სათავადო საკუთრებაში იყო. აქ ყმა-მამულს ანდრონიკაშვლები, ნაზირიშვილები და მამუჩიშვილები აკონტროლებენ. ხშირი იყო დავები სოფლის კუთვნილ სავარგულებზე სხვა მეზობელ სოფლებთამ, რომლებსაც როგორც წესი მეფე აგვარებდა. 1797 წელს, ლეკებმა ომარხან ავარიელის მეთაურობით ველისციხესთან ერთად მუკუზანიც გადაწვეს. რუსეთის იმპერიამ, საქართველოს მიერთების შემდეგ მოკუზანში სამხედრო პუნქტი მოაწყვეს. რუსეთის ბატონობის პერიოდში მუკუზანი საუფლისწულო მამულად გადაკეთდა. საბჭოთა პერიოდში აქ ორი ღვინის ქარხანა გაიხსნა სადაც ღვინო „მუკუზანი“ ისხმებოდა. სოფელში გავრცელებული გვარებია: ხაჩიშვლი, ნადირაშვილი, უზუნაშვილი, ცისკარიშვილი, მაჩხაშვილი, ბერიაშვილი და სხვა. სოფლის ხედი სოფლის ხედი ვენახები სოფელ მუკუზანში მუკუზნის სვეტიცხოვლის ეკლესია მუკუზნის ამაღლების ეკლესია მუკუზნის მეორე ეკლესია მუკუზნის პირველი ეკლესია მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა მუკუზნის სვეტიცხოვლის ეკლესია მუკუზნის წმინდა გიორგის ეკლესია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუკუზანი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 194. კახიძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 191-192. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ გვარები საქართველოში. ციტირების თარიღი: 2024-07-08.
ნანიანი (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)

ნანიანი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, გურჯაანიდან 40 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 506 ადამიანი. ნანიანის მოსახლეობა XVII-XVIII საუკუნეებში ცხოვრობდა ზიარ-ფხოველის საზღვარზე. აქ, ერთ-ერთ ადგილს დღესაც „სანანიანოს“ ეძახიან. სოფელში გავრცელებული გვარებია: ზირაქაშვილი, გოგინაშვილი, აროშვილი და მინაშვილი. ნანიანის მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია სოფლის ხედი ნანიანის მთავარანგელოზის ეკლესია საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 196. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 312. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ გვარები საქართველოში. ციტირების თარიღი: 2024-07-08.
მოიერიშე

მოიერიშე — საბრძოლო თვითმფრინავი, რომელიც განკუთვნილია მცირე ზომისა და მოძრავი სახმელეთო (საზღვაო) მიზნების გასანადგურებლად მცირე და უკიდურესად მცირე სიმაღლეებიდან. გააჩნია ბომბდამშენი, სარაკეტო და საარტილერიო შეიარაღება და ჯავშანდაცვა. გამოიყენება უმთავრესად ტაქტიკურ ზონაში და მიზნად ისახავს სახმელეთო ჯარებისა და ფლოტის ძალების უშუალო მხარდაჭერას. გამანადგურებელ-ბომბდამშენი მრავალფუნქციური საბრძოლო თვითმფრინავი
ოზაანი

ოზაანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: თავწყარო). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 833 ადამიანი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი: ოზაანის ამაღლების ტაძარი — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ოზაანის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის უსანეთის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის ყველაწმინდის მცირე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის წმინდა სტეფანეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის ჭრელი საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი; ოზაანის მონეტების განძი — არქეოლოგიური ძეგლი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 504. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ფოსტა — 1805. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12869041"></a> ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 129. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 77. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 294.
პატარა შირაქი

პატარა შირაქი — სეზონური დასახლება დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, შირაქის ვაკე-ტაფობში. ზღვის დონიდან 620 მეტრი, დედოფლისწყაროდან 25 კილომეტრი. დასახლების ტერიტორია ძირითადად გამოყენებულია სათიბ-საძოვრებად.
კალმარის ციხესიმაგრე

კალმარის ციხესიმაგრე (შვედ. Kalmar slott) — რენესანსის ეოპქის ჩრდილოევროპული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საფორტიფიკაციო ნაგებობა. განლაგებულია შვედეთის ქალაქ კალმარში, ბალტიის სანაპიროს არხით არის დაშორებული. 1290-იან წლებში საფუძველი ჩაუყარა მაგნუს I-მა ძველი საგუშაგო კოშკის ადგილას; შუასაუკუნეების სიმაგრე ოთხი არასიმეტრიული კედლის, ფრანგული გოდოლებისა და ორი გამაგრებული ჩაშენებული კოშკისგან შედგებოდა, რომლებიც „სიმაგრეს სიმაგრეში“ წარმოადგენდა. ციხესიმაგრე ევროპის ისტორიაში საუკუნოდ ჩაიწერა 1397 წელს, როდესაც მასში კალმარის უნიას მოეწერა ხელი. უნიის გაწყვეტის შემდეგ დანიელები თანამედროვე შვედეთის სამხრეთ ნაწილს — სკონეს დიდხანს ფლობდნენ, ამდენად, კალმარი მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ციხესიმაგრე იყო. შვედეთის მეფე გუსტავ ვაზამ, რომელსაც სიმაგრე „მთელი ქვეყნის გასაღებად“ მიაჩნდა, 1545 წელს, საფორტიფიკაციო ხელოვნების ბოლო მიღწევების გამოყენებით, ციხესიმაგრის გადაკეთება ბრძანა. ამ მცდელობებისდა მიუხედავად, კალმარის ომის დროს, 1611-1613 წლებში კალმარის ციხესიმაგრე დანიელებმა ალყაში მოაქციეს და აიღეს. რამდენადაც ციხესიმაგრეს სამეფო ოჯახი საცხოვრებლად არ იყენებდა, ნაგებობის შიდა ნაწილი არც თუ თვალშისაცემი გაწყობილობით იწონებდა თავს. XVII საუკუნის დამლევს კი, როდესაც შვედეთის საზღვრებმა შორეული სამხრეთით გადმოიწია, კალმარის ციხესიმაგრემ საბოლოოდ დაკარგა თავდაცვითი მნიშვნელობა. მას მერე ხან საწყობად, ხან კი ლუდსახდელად იყენებდნენ. დღესდღეობით სიმაგრეში მუზეუმია მოწყობილი. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-05-25 საიტზე Wayback Machine. . Kalmar Castle დაარქივებული 2011-06-12 საიტზე Wayback Machine. . Kalmar Castle დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. .
მარტინ ვან ბურენი

მარტინ ვან ბურენი (ინგლ. Martin Van Buren; დ. 5 დეკემბერი 1782 — გ. 24 ივლისი 1862) — ამერიკის შეერთებული შტატების რიგით მე-8 პრეზიდენტი 1837–1841 წლებში. ენდრიუ ჯექსონის პრეზიდენტობის დროს იგი იყო აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი (1833–1837) და სახელმწიფო მდივანი (1829–1831). 1829 წელს იყო ნიუ-იორკის შტატის გუბერნატორი. იგი იყო პირველი პრეზიდენტი, ვინც ბრიტანული (ე. ი. ინგლისელი, უელსელი, შოტლანდიელი ან ირლანდიელი) წარმოშობის არ იყო – მისი წინაპრები ნიდერლანდელები იყვნენ. ვან ბურენი იყო ერთადერთი აშშ-ის პრეზიდენტებს შორის ვისთვისაც ინგლისური მშობლიური ენა არ იყო, მისი მშობლიური ენა იყო ნიდერლანდური. იგი ასევე იყო პირველი პრეზიდენტი, ვინც აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის მიღების შემდეგ დაიბადა და პირველი, ვინც ნიუ-იორკიდან იყო. ვან ბურენი იყო ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა თანამედროვე პოლიტიკური ორგანიზაციების განვითარების საქმეში. ენდრიუ ჯექსონის ადმინისტრაციაში მოღვაწეობის დროს იგი იყო წამყვანი ფიგურა ჯექსონის დემოკრატიის ორგანიზაციული სტრუქტურის მშენებლობაში, განსაკუთრებით ნიუ-იორკის შტატში. თუმცა, მისი პრეზიდენტობის დროს ქვეყანას ეკონომიკური სიძნელეები ჰქონდა. არუსტუკის უსისხლო ომის დროს მნიშვნელოვნად დაიძაბა ურთიერთობა ბრიტანეთთან და მის კოლონია კანადასთან. 1840 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იგი ვიგების კანდიდატმა უილიამ ჰენრი ჰარისონმა დაამარცხა. აშშ-ის ისტორიაში მხოლოდ მარტინ ვან ბურენი და თომას ჯეფერსონი იყვნენ სხვადასხვა დროს პრეზიდენტიც, ვიცე-პრეზიდენტიც და სახელმწიფო მდივანიც. ↑ Sturgis, Amy H. (2007). The Trail of Tears and Indian Removal. Greenwood Publishing Group, გვ. 93. ISBN 031333658X.  ↑ Martin Van Buren. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-10. ციტირების თარიღი: 2009-11-19. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მარტინ ვან ბურენი
პერსეიდები (მითოლოგია)

პერსეიდები არიან ბერძნული მითოლოგიის გმირის პერსევსისა და ანდრომედას შთამომავლები. პერსეიდებს მიეკუთვნებიან პერსესი, რომელიც არის სპარსელთა მოდგმის მამამთავარი, ალკეოსი, ჰერაკლე და მისი დაუძინებელი მტერი ევრისთევსი. იტალიის რუტულის გვარის მეფეები თავს პერსეიდების (კონკრეტულად აკრისიოსის) შთამომავლებად თვლიდნენ.
გეღარქუნიქის პროვინცია

გეღარქუნიქი (სომხ. Գեղարքունիք) — სომხეთის პროვინცია (მარზი). ის ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს და აზერბაიჯანს ესაზღვრება. 5,348 კმ2-ით გეღარქუნიქი სომხეთის ფართობით უდიდესი პროვინციაა. თუმცა, ტერიტორიის დაახლოებით 1,278 კმ2 სევანის ტბას უჭირავს, რომელიც კავკასიის უდიდესი ტბაა და რეგიონის ტურისტული ცენტრი. გეღარქუნიქის დედაქალაქია გავარი. პროვინციას ეკუთვნის არწვაშენის სომხური ანკლავი, რომელიც მთლიანად აზერბაიჯანითაა შემოსაზღვრული. ის აზერბაიჯანის კონტროლქვეშაა ყარაბაღის ომის შემდეგ. გეღარქუნიქს ესაზღვრება შემდეგი მარზები: ვაიოცძორი სამხრეთით, არარატი სამხრეთ-დასავლეთით, კოტაიქი ჩრდილო-დასავლეთით და ტავუში ჩრდილოეთით გეღარქუნიქის პროვინცია დაარქივებული 2010-08-22 საიტზე Wayback Machine. . findarmenia.com (ინგლისური) (სომხური) (რუსული) Gegharkunik Marz Tourist Guide გელაქუნი
სუხოის საკონსტრუქტორო ბიურო

ღია სააქციო საზოგადოება „სუხოი“ (რუს. ОАО Компания „Сухой“) — რუსული ავიამშენებელი კომპანია, რომელიც ახორციელებს წარმოებას, მარკეტინგს, მფრინავთა მომზადებას, გაყიდვების შემდგომ მომსახურებას. კომპანია მოიცავდა აგრეთვე სათადარიგო ნაწილების და მოწყობილობების მიწოდებას სამხედრო და სამოქალაქო „სუ“ და „ბე“ კლასის თვითმფრინავებისთვის. სუხოი შეიქმნა 1939 წელს პაველ სუხოის მიერ, რომლის პირველი სერიული თვითმფრინავი Su-2 — ტიპის მსუბუქი ბომდამშენი იყო, ამჯერად რუსეთის სამხედრო საჰაერო ძალების და საზღვაო ძალების შეიარაღებაშია Su-24 ტიპის ბომდამშენები, ასევე მოიერიშეები Su-25-ები, გამანადგურელები Su-27-ები, მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავები Su-30 გამანდგურებელი ბომდამშენები Su-34-ები და ავიამზიდზე ბაზირებადი Su-33 ტიპის მრავალმიზნობრივი თვითმფრინავები. სუხოის მიერ გამოშვებული თვითმფრინავებს მოიერიშეებს და გამანდგურებლებს იყენებენ: საქართველო, სომხეთი, ვენესუელა, ეგვიპტე,ჩეხეთი, სლოვაკეთი, პერუ, იემენი, ალჟირი, ჩეხეთი, ირანი,ინდონეზია, სირია ,პოლონეთი, ჩინეთი,ავღანეთი, ეთიოპია, ალჟირი, ვიეტნამი, ერაყი. 2009 წელს ვენესუელამ რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიების აღიარების სანაცვლოდ რუსეთისგან მიიღეს Su-34-ები და Su-30-ები. სუხოის საკონსტრუქტორო ბიორუ მუშაობს მეხუთე თაობის სტელსის ტიპის გამანდგურებელზე Sukhoi PAK FA . Su-2 — მსუბუქი ბომდამშენი Su-7 — მოიერიშე თვითმფრინავი Su-9 — გამანადგურებელ გზაგადამჭრელი Su-11 — გამანადგურებელ გზაგადამჭრელი Su-15 — გამანადგურებელ გზაგადამჭრელი Su-17/Su-20/Su-22 — მოიერიშე თვითმფრინავი Su-24 — ზებგერითი საფრონტო ბომდამშენი Su-25 — მოიერიშე თვითმფრინავი Su-26 — ერთკაციანი სამოქალაქო თვითმფრინავი Su-27 — გამანადგურებელი თვითმფრინავი Su-28/Su-25UB — საწვრთნელი თვითმფრინავი Su-29 — ორკაციანი სამოქალაქო თვითმფრინავი Su-30 — 1996, მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავი Su-30MKI — მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავი Su-30MK-2 — მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავი Su-30MKK „Flanker-G“ — გამანადგურებელი თვითმფრინავი Su-31 — ერთკაციანი სამოქალაქო თვითმფრინავი Su-33 — 1994, ავიამზიდზე ბაზირებადი მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავი Su-34/Su-32 „Fullback“ — 2006, გამანადგურებელი თვითმფრინავი Su-27M/Su-35 „Flanker-E“ — 1995, მრავალ იზნობრივი თვითმფრინავი Su-35BM — 4++ მეოთხე თაობის მრავალ მიზნობრვი თვითმფრინავი Su-25TM/Su-39 — მოიერიშე თვითმფრინავი Su-80 — ორ ძრავიანი სატრანსპორტო თვითმფრინავი Superjet 100 — სამოქალაქო თვითმფრინავი MS-21 — სამოქალაქო თვითმფრინავი Su-1 — გამანადგურებელი Su-5 — რეაქტიული გამანადგურებელი Su-6 — მოიერიშე Su-8 — მოიერიშე Su-9 — რეაქტიული გამანადგურებელი Su-10 — რეაქტიული ბომდამშენი Su-12 — სამეცნიერო თვითმფრინავი Su-15 — გამანადგურებელი Su-17 — გამანადგურებელი Sukhoi-Gulfstream S-21 — ბიზნესმენებისთვის განკუთვნილი თვითმფრინავი Su-37 („ტერმინატორი“), Su-35 Su-38 მსუბუქი სატრანსპორტო თვითმფრინავი S-32/37 — მრავალ მიზნობრივი თვითმფრინავი Su-47 — ექსპერიმენტული თვითმფრინავი P-1 — გზაგადამჭრელი თვითმფრინავი T-3 — გამანადგურებელი T-4 — ბომდამშენი რომელიც გამოყენებული იყო ვალკირიას დეტალები T-60S — ბომდამშენი Sukhoi PAK FA/T-50 — 5 თაობის თვითმფრინავი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სუხოის საკონსტრუქტორო ბიურო“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Sukhoi annual financial 2011 report (in Russian) (PDF). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 September 2015. ციტირების თარიღი: 12 იანვარი, 2015.
მარბლ არჩი

მარბლ არჩი (ინგლ. Marble Arch, ინგლ. მარმარილოს თაღი) — კარარას მარმარილოთი აშენებული მონუმენტი, რომელიც დგას სპიკერს კორნერთან ჰაიდ პარკში ოქსფორდ სტრიტის დასავლეთ ბოლოში. თაღი აგებულ იქნა 1828 წელს არქიტექტორ ჯონ ნეშის მიერ. ნიმუშად აღებულ იქნა კონსტანტინეს თაღი რომში. თავდაპირველად იგი იდგა ბაკინგემის სასახლის შესასვლელთან მოლზე და რადგან სატრანსპორტო საშუალებებისათვის ძალზე ვიწრო აღმოჩნდა გადატანილ იქნა დღევანდელ ადგილზე. არკა დგას ლონდონის ცნობილ ტაიბერნის სახრჩობელებთან ახლოს. იქ სადაც 1388-1793 წლებში ხდებოდა დამნაშავეთა საჯარო ჩამოხრჩობა. მახლომდებარე მეტროპოლიტენის სადგური არკის სახელს „მარბლ არჩს“ ატარებს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარბლ არჩი“ ვიკისაწყობში. AboutBritain.com information
ავღანეთის ომი (1979–1989)

ავღანეთის ომი (1979–1989) — სამხედრო კონფლიქტი ავღანეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე 1979-1989 წლებში. მიმდინარეობდა სამთავრობო ძალებისა და ავღანეთში საბჭოთა ძალების შეზღუდული კონტინგენტის ერთობლივი მოქმედებით ავღანელი მოჯაჰედების მრავალრიცხოვანი შეიარაღებული ფორმირებების წინააღმდეგ. სამხედრო კონფლიქტს ფინანსურ და პოლიტიკურ მხარდაჭერას უცხადებდა ისლამური სამყაროსა და ნატოს წამყვანი ქვეყნები. ავღანეთის ომი 1979-1989[მკვდარი ბმული] სტატიები ომის ისტორიაზე დაარქივებული 2011-10-04 საიტზე Wayback Machine. პარტიზანული ომი ავღანეთში 1979—1989 წწ. დაარქივებული 2013-09-21 საიტზე Wayback Machine.
კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა

„კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა“ (ინგლ. Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl) — 2003 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც ეფუძნება ამავე სახელწოდების პარკს, განლაგებულს დისნეის თემატურ პარკში. ფილმის რეჟისორია გორ ვერბინსკი, ხოლო პროდიუსერი – ჯერი ბრუკჰეიმერი. მთავარ როლებს ფილმში ასრულებენ ჯონი დეპი, ჯეფრი რაში, ორლანდო ბლუმი, კირა ნაიტლი, ჯეკ დევენპორტი, კევინ მაკნელი, ზოი სალდანა და ჯონათან პრაისი. ფილმის მსოფლიო შემოსავალმა დაახლოებით 653 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. შავი მარგალიტის მეკობრეები ტყვედ აიყვანენ გუბერნატორის ქალიშვილს ელისაბედ სოუნს (კირა ნაიტლი). მასზე შეყვარებული უილ ტერნერი (ორლანდო ბლუმი) ელისაბედის გადასარჩენად გადაწყვეტს წასვლას და დახმარებას სთხოვს ამჟამად ციხეში მყოფ მეკობრეს კაპიტან ჯეკ ბეღურას (ჯონი დეპი). უილი მას ეხმარება ციხიდან გაქცევაში და ისინი ერთად გაემგზავრებიან ელისაბედის გადასარჩენად. როდესაც ელისაბედ სოუნი გემ „შავ მარგალიტზე“ მოხვდება, ეშინია, მეკობრეებს არ შეიტყონ, რომ ის გუბერნატორის ქალიშვილია. როდესაც სახელს და გვარს ჰკითხავენ, იგი უნებურად გვარად ტერნერს ასახელებს. თუმცა, როგორც აღმოჩნდება, მეკობრეებს სწორედ ტერნერის შთამომავალი სჭირდებოდათ აცტეკთა წყევლის მოსახსნელად. ოფიციალური საიტი კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში „კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა“ — Allmovie-ზე „კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა“ — Rotten Tomatoes ↑ Pirates of the Caribbean - The Curse of the Black Pearl. British Board of Film Classification (July 10, 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 18, 2015. ციტირების თარიღი: February 7, 2015. ↑ 2.0 2.1 2.2 Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (2003). Box Office Mojo. დაარქივებულია ორიგინალიდან — May 9, 2013. ციტირების თარიღი: May 21, 2007.
მაკედონიის კონფლიქტი (2001)

მაკედონიის კონფლიქტი — ინტენსიური ეთნიკური შეტაკებები მაკედონიასა და ალბანეთის სეპარატისტულ ჯგუფებს შორის 2001 წლის იანვარ-ნოემბერში. 2001 წელს დაიწყო კონფლიქტი სამთავრობო ძალებსა და ეროვნულ-გამათავისუფლებელი არმიის ალბანელ სეპარატისტებს შორის, დამოუკიდებლობის მომხრე ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონებში. სეპარატისტების უმეტესობას შეადგენდნენ კოსოვოს განმათავასუფლებელი არმიის ყოფილი წევრები. საერთაშორისო საზოგადოების გავლენით 2001 წლის 13 აგვისტოს დაიდო ოჰრიდის შეთანხმება, ალბანელებმა მიიღეს უფლებები, მშვიდობიანი თანაცხოვრების სანაცვლოდ. ამგავარად, ქვეყანამ რომელმაც მოახერხა და თავიდან აიცილა საომარი მოქმედებები იუგოსლავიის დაშლის დროს, ალბანური უმცირესობის მხრიდან დადგა სეპარატიზმის საფრთხის წინაშე. სეპარატისტები მაკედონიაში მცხოვრები ალბანელების უფლებების გააფართოებას ცდილობდნენ. სეპარატისტები ითხოვდნენ ალბანელებისათვის ავტონომიის მინიჭებას ტეტოვოს თემში, სადაც მოსახლეობის 70,3 % ალბანელია (საკუთრივ ქალაქ ტეტოვოში ალბანელია მოსახლეობის 54,6 %). ალბანელმა სეპარატისტებმა ააღორძინეს დიდი ალბანეთის ირედენტისტული იდეოლოგია, რომელიც ითვალისწინებდა ალბანეთის, ტეტოვოს თემის, კოსოვოს, საბერძნეთის ჩრდილოეთი ტერიტორიების და თანამედროვე ჩერნოგორიის სამხრეთი ტერიტორიების გაერთიანებას. საბოლოოდ მოხდა კონფლიქტის პოლიტიკური დარეგულირება, 2001 წლის აგვისტოში ქალაქ ოჰრიდში დაიდო სამშვიდობო ხელშეკრულება. ამავე წლის ნოემბერში კი მიიღეს მაკედონიის კონსტიტუციის 15 შესწორება, რომელიც ოჰრიდის შეთანხმების პრინციპებზე იყო დაფუძნებული. ოჰრიდის შეთანხმება მაკედონიის ისტორია Casualties and displacement Macedonian offensive in March and May 2001. Video footage of the fighting activities. Chronology of the war დაარქივებული 2016-10-17 საიტზე Wayback Machine. Battles −9/2001 Battles – 3/2001 ↑ AMCC Error ↑ BBC News | UK | British soldier killed in Macedonia
ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხედრო-საჰაერო ძალები

ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხედრო-საჰაერო ძალები — ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხედრო ნაწილი, რომელიც იცავს ქვეყნის საჰაერო და სახმელეთო სივრცეს. შეიქმნა ქვეყნის დამოუკიდებლობიდან 1 წლის შემდეგ, 1992 წლის 10 ივნისს. იცავს მაკედონიის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიას.
ნასამხრალი

ნასამხრალი (1955 წლამდე ნასომხარი) — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, თელავიდან 1,5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 576 ადამიანი. ნასამხრალის ეკლესიების კომპლექსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 324. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ 2002 წლის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-27.
პანტიანი (თელავის მუნიციპალიტეტი)

პანტიანი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, (თეთრი წყლების თემი). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1420 მეტრი, თელავიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 665. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ 2002 წლის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-27.
სალებელი

სალებელი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, (თეთრი წყლების თემი). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1340 მეტრი, თელავიდან 20 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 688. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.
რუისი

რუისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, საავტომობილო მაგისტრალი ს1-ზე, ზღვის დონიდან 670 მეტრი, ქარელიდან 7 კილომეტრი. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი. სოფლის სახელწოდება რუისი წარმოდგება სიტყვა „რუ“-დან. ვარაუდობენ, რომ იგი ანტიკური ხანის ქალაქ ურბნისის ერთ-ერთი სამიწათმოქმედო რაიონი იყო. ფეოდალურ ხანაში რუისში მდებარეობდა საეპისკოპოსო კათედრა და სოფელი წარმოადგენდა რუისის საეპისკოპოსოს ცენტრს. რუისის ეპისკოპოსი ანუ მროველი („ეპისტოლეთა წიგნში“ მოხსენიებულია როგორც „მარუელი“) 506 წლის დვინის საეკლესიო კრების მონაწილე ქართველ ეპისკოპოსთა შორის მეათე ადგილზეა დასახლებული. საეპისკოპოსოს ეკუთვნოდა რუისის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე შიდა ქართლის სოფლები ლიხ-ტაშისკარამდე. XVII საუკუნეში, აწყურის საეპისკოპოსოს გაუქმების შემდეგ ხეობისა და სადგერის სოფლებიც მროველს დაექვემდებარა. 1715 წელს რუისის საეპისკოპოსოში, რუისის სამწყსოს დავთარის მიხედვით შედიოდა 84 სოფლის 1839 კომლი. 1811 წელს რუისის საეპისკოპო გაუქმდა. რუისთან დაკავშირებულია ფეოდალური ხანის საქართველოს არაერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოვლენა. რუისის ღვთისმშობლის ეკლესიაში ქართლის მეფედ აკურთხეს გიორგი II (1072–1083 წლები). ამ დროს რუისი ქართლის დედაქალაქის როლს ასრულებდა. 1104 წელს მეფე დავით IV აღმაშენებლის (1089–1125 წლები) თაოსნობით მოწვეულ იქნა რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება „სანახებთა ქართლისათა მახლობლად ორთასაეპისკოპოთა რუისისა და ურბნისასათა“. კრებამ სამეფო ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით გაატარა ღონისძიებები-გადააყენა უღირსი საეკლესიო პირები, რომლებსაც მემკვიდრეობით ეჭირათ თანამდებობები; მათ ნაცვლად აირჩია „ღირსნი და განსწავლულნი“, მეფის ერთგულნი; დაამტკიცა სასულიერო თანამდებობის პირთა ხელდასხმის წესი, დააკანონა გვირგვინის კურთხევის წესი და სხვ. კრებამ მიიღო მნიშვნელოვანი დოკუმენტი „ძეგლისწერაი რუის-ურბნისის კრებისაი“. 1921–1930 წლებში იყო გორის მაზრის რუისის რაიონის ცენტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5139 ადამიანი. სოფელში იყო დიდი წიგნთსაცავი, სადაც ინახებოდა ბევრი ხელნაწერი. მაგთან განსაკუთებული მნიშვნელობისაა რუისის სახარება. (XI საუკუნე). სოფელი მდიდარია სასულიერო დანიშნულების არქიტექტურული ძეგლებით, რომელთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია რუისის ღვთისმშობლის ტაძარი. სოფლის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს: ღვთისმშობლის დიდი ეკლესია ღვთისმშობლის მცირე ეკლესია წმინდა დემეტრეს ეკლესია წმინდა მარინეს ეკლესია კვირაცხოვლის ეკლესია კვირიკეწმინდის ეკლესია ნასოფლარი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 468. ანთელავა ი., ბერძენიშვილი ც., ზაქარაია პ., კახაძე კ., სანიკიძე თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 384. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II