laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დავით სერგეენკო

დავით სერგეენკო (დ. 25 სექტემბერი, 1963, თბილისი) — ბავშვთა და მოზარდთა კარდიოქირურგი და რეანიმატოლოგი. 2012 წლის 25 ოქტომბრიდან 2018 წლის 15 ივლისამდე იყო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. 2018 წლის 15 ივლისიდან 2019 წლის 18 ივნისამდე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, ასევე სწავლობდა ბოსტონისა და ბერლინის სამედიცინო სასწავლებლებში. დავით სერგეენკო ბოლო დრომდე, წლების მანძილზე, ხელმძღვანელობდა საჩხერის სამედიცინო ცენტრს, რომელსაც სრულად აფინანსებს ბიძინა ივანიშვილი. მინიჭებული აქვს სახელმწიფო სერტიფიკატი ანესთეზიოლოგია-რეანიმატოლოგია, კრიტიკული მედიცინის დარგში. ფლობს ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებს. ჰყავს მეუღლე და 2 შვილი. 1987 — დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი, 1991 წელს - მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი - ინტენსიური თერაპიის მიმართულებით. 1995–1997 — საქართველოს სპორტის დეპარტამენტი. სამედიცინო სამსახურის უფროსი 1992–1993 — საქართველოს შეიარაღებული ძალები. საავიაციო დანაყოფის ექიმი. 1989–1992 — ექიმი-ნეონატოლოგი. რუსთავის სამშობიარო სახლი 1987–1989 — ექიმი-ინტერნი , სოხუმის ბავშვთა საავადმყოფო 2002–2006 — MediClubGeorgia - სამედიცინო მენეჯერი. 2001 — პედიატრიული კარდიორეანიმაცია. ჰარვარდის სამედიცინო სკოლა, ბოსტონის ბავშვთა საავადმყოფო 1999 — მაისი-ივლისი, ანესთეზია - ინტენსიური თერაპიის კვალიფიკაცია. ბერლინის გულის ინსტიტუტი. 1997–2006 — ჯოენის სამედიცინო ცენტრი- ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი. 2006–2012 — საჩხერის სამედიცინო ცენტრის გენერალური დირექტორი. 2006 — ივლისი, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების სასწავლო კურსი. თბილისი, საქართველო. 2005 — ივნისი, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება პედიატრიაში. თბილისი, საქართველო. 2003 — ოფშორული მედიცინის კვალიფიკაცია. აბერდინი, გაერთიანებული სამეფო. 2012–2018 — საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. 2020 — საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საბურთალოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. საბურთალოს რაიონის მაჟორიტარი. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო დაარქივებული 2013-08-17 საიტზე Wayback Machine. საქართველოს მთავრობა[მკვდარი ბმული] ↑ დავით სერგეენკოს დეკლარაია. declaration.gov.ge (19 თებერვალი, 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-03-24. ციტირების თარიღი: 24 მარტი, 2020. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 19 დეკემბერი, 2020.
სურო

სურო (ლათ. Hedera) — მცენარეთა გვარი სუროსებრთა (არალიისებრთა) ოჯახისა. მხოხავი ბუჩქებია, მოსაკიდი ფესვებით ხეებზე, კლდეებზე, ხისა და ქვის კედლებზეა აყოლილი. აქვთ მარადმწვანე ტყავისებრი პრიალა ფოთლები, მარტივ ქოლგა ყვავილედად შეკრებილი მწვანე ყვავილები, მომრგვალო, შავი კენკრა ნაყოფი. ყვავილობას შემოდგომაზე იწყებს და იანვარ-თებერვლამდე აგრძელებს. ნაყოფმსხმოიარობს ზამთარში. დაჩრდილული ადგილებისა და ტყეების მცენარეებია. გვარში 15 სახეობაა, საქართველოში იზრდება 3: კოლხური სურო (ლათ. Hedera colchica) უმთავრესად დასავლეთ საქართველოშია გავრცელებული, აღმოსავლეთში მხოლოდ ქართლში გვხვდება, საქართველოს ფარგლებს გარეთ — ჭანეთში და ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. მისი მიწაზე გაფრთხმული ყლორტების ფოთლები სქელია, ფართო კვერცხისებრი, ხოლო ძირში გულისებრი, სანაყოფე ყლორტებისა — რომბისებრი. იზრდება კოლხურ და წიწვოვან ტყეებში. ჩვეულებრივ სუროს (ლათ. Hedera helix) აქვს დანაკვთული სამკუთხაკვერცხისებრი ფოთლები, რომლის ზემო მხარეზე თეთრი ძარღვებია. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. აგრეთვე კავკასიის, შუა ევროპის, ხმელთაშუაზღვისპირეთის, მცირე აზიისა და ირანის ტყეებში. პასტუხოვის სუროს (ლათ. Hedera pastuchovii) მიწაზე გართხმული ყლორტების ფოთლები მომრგვალოკვერცხისებრია, მთლიანი ან დანაკვთული, მხოხავი ყლორტებისა — მოგრძოკვერცხისებრი. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში. საქართველოში გავრცელებულია ქართლსა (საგურამოს ქედი) და კახეთში, გვხვდება აგრეთვე აზერბაიჯანში და ირანში კასპიისპირეთში. სამივე სახეობა კარგი თაფლოვანი მცენარეა. გაგნიძე რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 612-613.
აფროდიზიაკი

აფროდიზიაკები (ბერძ. Αφροδισιακά) — ნივთიერები, რომელნიც ასტიმულირებენ ან აძლიერებენ სქესობრივ ლტოლვას ან მოქმედებებს. ეს მიიღწევა ან ფსიქიკური გზით, წარმოსახვაზე ზემოქმედებით, ან ფიზიკური საშუალებებით, მათრობელი სასმელებით და გამაღიზიანებლებით. უკანასკენლის სახეობის აფროდიზიაკებს მიეკუთვნებიან მძაფრი ნივთიერებები, რომლენიც კანტარიდინს შეიცავენ და შარდსადენი მილის ანთებას იწვევენ (ესპანური ბუზი, მაისის ხოჭო, diabolina). ამავე მიზნით ადრე მიირთმეოდა სანელებლები (ზაფრანა, კოჭა, დარიჩინი), ასევე მუშკი და სურნელოვანი ფისი. ყველა ეს ნივთიერება საზიანოა ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით მძაფრი ნარკოტიკული ნივთიერებები. აფროდიზიაკის ანტონიმია ანაფროდიზიაკი, რომელიც ხელს უშლის სექსუალური სიამოვნების მიღებას ან ახშობს ლტოლვას. სახელი აფროდიზიაკი მოდის სექსუალურობისა და სიყვარულის ძველბერძნულ ქალღმერთ აფროდიტესაგან. სხვადასხვა დროს სხვადასხვა ქვეყნებში აფროდიზიაკებს ყველაზე განსხვავებულ ნივთიერებებს და პროდუქტებს მიაკუთვნებდნენ. ყველაზე ხშირად მათ მიაკუთვნებენ შემდეგებს: ალოე ვერა ავოკადო ანისული არტიშოკი ბანანი ვანილი სოკოები დურიანი ჟენშენი ქვირითი ილანგ-ილანგი კოჭი მოცვი კედრის თხილი მარწყვი ცხენის ხორცი ქოქოსი დარიჩინი კრევეტები ზღვის კომბოსტო ბოლოკი მანგო მარციპიანი მარულა თაფლი მიდია (მოლუსკი) ნუში მური (სურნელოვანი ფისი). სტაფილო ზღვის კამბალა მუშკი ზეთისხილის ზეთი ყვავილის მტვერი ხორბლის ღივი ნიახური არაჟანი სატაცური თირკმელა სოკო (ტრიუფელები) ტირამისუ კამა ლოკოკინები ხამანწკა ინდის ხურმა (ფინიკი) პირშუშხა ნიორი ზაფრანა შოკოლადი კვერცხი ფერომონები, ან მასტიმულირებელი სუნები, აძლიერებენ ლტოლვას გრძნობის რეცეპტორებზე ზემოქმედებით. ალკილნიტრიტები, უფრო ცნობილნი, როგორც პოპერსები გამოიყენებიან სექსუალურ პრაქტიკაში, სიამოვნების გაზრდის და გახანგრძლივებისთვის, ფართო გაგებით შეიძლება აღინიშნოს, როგორც აფროდიზიაკი. აფროდიზიაკების უმრავლესობას მაღალი კვებითი ღირებულება აქვს და მრავალ ვიტამინსა და მიკროელემენტს შეიცავს, ხელს უწყობს ძალების აღდგენას და შეიცავს ნივთიერებებს, რომელნიც ადამიანში სასქესო ჰორმონების გამოყოფას უწყობს ხელს. ზოგი პროდუქტი უფრო მარტივად მოქმედებს — ზრდიან რა სასქესო ორგანოების მგრძნობელობას, მათში სისხლმიმოქცევის გაზრდით. აფროდიზიაკები // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.), 1890—1907. ↑ Shorter Oxford English Dictionary (6th რედ.), Oxford University Press, 2007, ISBN 978-0-19-920687-2 ↑ Definition at thefreedictionary.com ↑ Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, ЭСБЕ. Россия, Санкт-Петербург, 1890—1907
სურსათი

სურსათი (თურქ.) — ლაშქრის შესანახავი ხარჯი. ფეოდალური ვალდებულება აზერბაიჯანში, სომხეთში, შუა აზიასა და საქართველოში (XVII—XIX საუკუნეების დასაწყისი). ამ პერიოდის წყაროებიში სურსათი გვხვდება ორგვარი მნიშვნელობით: რაითების მიერ სასმელ–საჭმლისა და ფურაჟის მიწოდება საერთოდ ჯარის მთავარი ძალებისათვის საჭიროების მიხედვით; მალო ჯეჰათის ნაწილი, რომელიც აიღებოდა მარცვლეულით და განკუთვნილი იყო დივანისათვის (შირვანის სახანოში). ბუხარის სახანოში სურსათი ნიშნავდა საერთოდ ჯამაგირს სამხედრო და სამოქალაქო მოხელეებისათვის. იგი მოიცავდა სურსათ–სანოვაგეს, ფურაჟს და ფულს. სურსათი „ოსმალობა“ –„ყიზილბაშობის“ დროს ჩნდება ქართლში (XVIII საუკუნის 20–30–იანი წლები). გაბაშვილი ვ., ქართული ფეოდალური წყობილება XVI–XVII საუკუნეებში, თბ., 1958; ქართულ–სპარსული ისტორიული საბუთები. ტექსტი დაადგინა, თარგმანი და შენიშვნები დაურთო ვ. ფუტკარაძენს, თბ., 1955; კაციტაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 613.
რანდევუ

რანდევუ (ფრანგ. rendez-vous): შეხვედრა — დანიშნული შეხვედრა (პაემანი). რანდევუ (პროგრამირება) — პარალელურ პროცესებს შორის ურთიერთობა (იხ. პროცესების გამოთვლა). რანდევუს წერტილი — გემების დაგეგმილი შეხვედრის ადგილი. კლდოვანი მთების რანდევუ
მერაბ ჟორდანია

მერაბ ჟორდანია (დ. 3 სექტემბერი, 1960, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, რომლის კარიერაც 1980-1992 წწ. მოიცავს. კარიერის დასრულების შემდეგ იყო საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. 2010 წლიდან კი ჰოლანდიური ვიტესის პრეზიდენტი იყო, სანამ გუნდის აქციების სამართავი პაკეტი არ გაყიდა. მან თავისი ბომბარდირული თვისებები მთლიანად წარმოაჩინა ლანჩხუთის გურიაში, საიდანაც შემდეგ ევროპულ გუნდში სცადა გადასვლა, მოსკოველი მეგობრების მეშვეობით, მან მიმართა ისლანდიურ კლუბს, რომელსაც ჰოლანდიელი მეპატრონეები ჰყავდა, სამ თვიანი სინჯების შემდეგ საბოლოოს კუნძულელებმა მისი დატოვება გადაიფიქრეს. 1992-1998 წწ. იგი დინამოს პრეზიდენტი იყო. ხოლო 1998 წლის ბოლოსათვის მან სფფ-ის პოსტზე ნოდარ ახალკაცი შეცვალა, რომელიც 1990 წლიდან მოყოლებული იყო დაკავებულ თანამდებობაზე. 2002 წელს ხელმეორედ იქნა არჩეული ფედერაციის პრეზიდენტად. რამდენიმეჯერ დაკავებული იქნა საეჭვო ფინანსური მაქინაციების გამო (2002-2003 წ.წ.), თუმცა 700 000 ლარის გადახდის შემდეგ ის ციხიდან გაათავისუფლეს. 2005 წელს ის დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა. 2010 წელს შეიძინა ნიდერლანდების ერედივიზიონის კლუბი ვიტესი. კლუბს მიზნად საჩემპიონო და ევროსარბიელის ამბიცია დაუსახა. თუმცა მედიასაშუალებებლი აქტიურად წერდნენ იმაზე, რომ სინამდვილეში კლუბი რომან აბრამოვიჩის მიერ იქნა შეძენილი და ჟორდანია უბრალოდ პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. იმავე წელს ნათელი გახდა, რომ ვიტესი ჩელსის ფარმ-კლუბი იქნებოდა, სადაც ახალგაზრდა ფეხბურთელები დახვეწდნენ საკუთარ შესაძლებლობებს. 2013 წლის ოქტომბრის ბოლოს მან კლუბი წარმოშობით ქუთაისელ რუს-ებრაელს, ჩიგრინსკის მიყიდა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-10-25 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
გიორგი დემეტრაძე

გიორგი დემეტრაძე (დ. 26 სექტემბერი, 1976, ლანჩხუთი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. პირველი და ერთადერთი ქართველი ფეხბურთელი, რომელმაც მოახერხა ორი უცხო ქვეყნის ბომბარდირობა და პირველი და ერთადერთი ქართველი ვინც ორჯერ გახდა უცხო ქვეყნის ბომბარდირი. გიორგიმ 1994 წელს კონტრაქტი გააფორმა თბილისის „დინამოსთან“, მას შემდეგ რაც 2 სეზონი გაატარა თელავის „კახეთში“. „დინამო“ შემადგენლობაში გახდა უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი. 1997 წელს დემეტრაძე გადავიდა როტერდამის „ფეიენორდში“, სადაც ტრავმამ შეზღუდა მისი სათამაშო დრო, ნიდერლანდებში გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ გადავიდა რუსულ კლუბ ვლადიკავკაზის „ალანიაში“, რომელთან ერთადაც 1999 წელს გახდა რუსეთის პრემიერ ლიგის ბომბარდირი. 2000 წელს გადავიდა კიევის „დინამოში“ და გახდა უკრაინის ჩემპიონი. ამ პერიოდში მან ხელიდან გაუშვა აშკარა საგოლე მომენტი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ ჩემპიონთა ლიგაში, რასაც ინგლისელების შეჯიბრიდან გამოთშვა შეიძლებოდა მოყოლოდა. 2006 წელს, „რეალ სოსიედადში“ გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ გიორგი დბრუნდა რუსეთში, სადაც ნახევარი სეზონი გაატარა მოსკოვის „ლოკომოტივში“, ხოლო მეორე ნახევარი „ალანიაში“. 2003 წელს დაბრუნდა ისევ უკრაინაში და თამაში განაგრძო დონეცკის „მეტალურგში“, სადაც 2,5 სეზონი გაატარა, მეორე სეზონში კი ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 18 გატანილი ბურთით, ამ შედეგით იგი შეიქმნა პირველი ქართველი ფეხბურთელი, რომელმაც მოახერხა 2 უცხო ქვეყნის ბომბარდირობა და ასევე პირველი ქართველი, ვინც ორჯერ გახდა უცხო ქვეყნის ბომბარდირი. 2005 წლის შუაში იგი გადავიდა „ალანიაში“ მესამედ. ალანიის უმაღლესი ლიგიდან დაქვეითების შემდეგ კონტრაქტი გააფორმა თელ-ავივის „მაკაბთან“. 2005 წელს მას მოუწია სამ სხვადასხვაენოვან გუნდში თამაში. 2007 წელს იგი დაბრუნდა უკრაინაში, ამჯერად კიევის „არსენალში“. ერთი წლის შემდეგ გააფორმა ერთწლიანი კონტრაქტი საფეხბურთო კლუბ „ბაქოსთან“. 2010 წლის ივლისში დემეტრაძე დააკავეს ქართველმა სამართალდამცველებმა, ქურდულ სამყაროსთან კავშირის გამო. 2013 წლის 13 იანვარს მან ციხე პოლიტპატიმრის სტატუსით დატოვა. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი national-football-teams.com-ზე (ინგლისური) დემეტრაძე ესპანეთში გიორგი დემეტრაძე — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ↑ Лучшего бомбардира чемпионата России осудили в Грузии на шесть лет რუსული. Vzglyad Newspaper (23 March 2011). ↑ Former footballer Giorgi Demetradze leaves prison ინგლისური. InterPressNews (13 January 2013).
ვახტანგ ძიძიგური

ვახტანგ ძიძიგური (დ. 10 ივნისი, 1945) — ქართველი ფეხბურთელი სამტრედიიდან. ცნობილი გახდა ლანჩხუთის „გურიაში“ ასპარეზობით და ამ კლუბის ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირია, რომლის ანგარიშზე 147 გატანილი გოლია. მას კლუბთან ერთად არაერთი ჯილდო აქვს მოგებული. ძიძიგური კლუბში იმ პერიოდში მოხვდა, როდესაც გუნდი სერიოზული მიზნებისთვის მიიწევდა და ამ მიზანს კლუბმა 1980-იანი წლებისთვის მიაღწია. ამაში ვახტანგ ძიძიგურის ღვაწლი ფასდაუდებელია.
თეთრი გემი

თეთრი გემი (ფრანგ. la Blanche-Nef, ფრანგ. White Ship) — გემი, რომელიც ჩაიძირა ინგლისის არხში 1120 წლის 25 ნოემბერს ნორმანდიის სანაპიროსთან ახლოს. ხომალდზე დაახლოებით 300 მგზავრი იმყოფებოდა, თუმცა მხოლოდ ერთი ადამიანი გადარჩა. დაღუპულთა შორის იყო უილიამ ადელინი, ჰენრი I-ის ერთადერთი კანონიერი ვაჟი და ინგლისის ტახტის მემკვიდრე. ადელინის სიკვდილმა გამოიწვია სამოქალაქო ომი ინგლისში, რომელიც ანარქიის სახელითაა ცნობილი. The Wreck of the White Ship დაარქივებული 2008-04-10 საიტზე Wayback Machine. - Britannia.com
ტრაპერი

ტრაპერი (ინგლ. traper)— ჩრდილოეთ ამერიკაში ბეწვიან ნადირზე მონადირე; ტრაპერები უპირატესად ხაფანგებით ნადირობენ. ევროპელების მიერ ჩრდილოეთი ამერიკის ათვისებიდან მეცხრამეტე საუკუნის შუა ხანებამდე ბეწვიან ნადირზე ნადირობა განსაკუთრებულად იყო განვითარებული, რადგან ძვირფასი ბეწვი ვაჭრობასა და ექსპორტში ძირითად მასალას წარმოადგენდა. მართალია, ბეწვეულის მოპოვება პროფესიად მიიჩნევა, ტრაპერთათვის ნადირობა შემოსავლის ერთადერთი წყარო არ ყოფილა. ეს განპირობებული იყო შინაური ცხოველების კონკურენციითა და ძვირფასი ბეწვის მქონე ნადირის იშვიათობით. ნადირის არაერთი სახეობა ლამის ბოლომდე განადგურდა, ამიტომაც ჩვენს დროში ბევრ ჯიშზე ნადირობა სასტიკად აკრძალულია. ეს მეტწილად მტაცებელ მხეცებს ეხება, ძირითადად კი ჟღალ ფოცხვერს, რომლის პოპულაციაც იმდენად შემცირებულია, რომ ნადირის და ნადავლის ბუნებრივი თანაფარდობა ირღვევა. ცხოველთა დაცვის საზოგადოება მსგავსი ნადირობის წინააღმდეგ გამოდის, განსაკუთრებით კი ხაფანგებით ნადირობისა. Dietmar Kuegler: In der Wildnis die Freiheit – Trapper, Mountain Men, Pelzhändler – Der amerikanische Pelzhandel. Verlag für Amerikanistik, Wyk 1989, ISBN 3-924696-33-0
ალბინიზმი

ალბინიზმი (ლათ. albus. — „თეთრი“; ასევე უწოდებენ აქრომიას, აქრომაზიას და აქრომატოზს) — კანის, თმის, თვალის ფერადი გარსის პიგმენტაციის თანდაყოლილი არქონა ადამიანებსა და ცხოველებში; მცენარეებში — მწვანე შეფერილობის უქონლობა, ზოგჯერ მხოლოდ ცალკეულ მონაკვეთებზე (ჭრელფოთლობა). განარჩევენ სრულ და ნაწილობრივ ალბინიზმს. პიგმენტაციის ნაწილობრივ ან სრულად არმქონე ადამიანს ან ცხოველს ალბინოსი ეწოდება. დღესდღეობით მიიჩნევა, რომ ალბინიზმის მიზეზად ფერმენტ თიროზინაზის არქონა (ბლოკადა) გვევლინება, რომელიც მელანინის — ქსოვილის შეფერილობაზე პასუხისმგებელი განსაკუთრებული ნივთიერების — ნორმალური სინთეზისთვის არის აუცილებელი. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 46, 2007
სუსხი

„სუსხი“ — ქართულ ლიტერატურულ–მხატვრუული კარიკატურებიანი ყოველკვირეული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1913–1914 წლებში „ჭინჭრის“ შემდეგ და „ბეშტიას ჭინჭრის“ პარალელურად. სულ გამოიცა 9 ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — მ. ლელაშვილი. კარიკატურები ეკუთვნის ვ. კილაძეს, შ. სანდროს (ს. შანშიაშვილი) და სხვა. „სუსხის“ გამოცემა აიკრძალა თბილისის სასამართლო პალატის გადაწყვეტილებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 614.
ბრიტანეთის საადმირალო

ბრიტანეთის საადმირალო — დიდი ბრიტანეთის სამხედრო-საზღვაო უწყება; აგრეთვე — შენობების კომპლექსი უაიტჰოლზე, ლონდონში, სადაც ტრადიციულად მდებარეობს ბრიტანეთის საადმირალო. საადმირალო (1964 წლიდან) არ არის დამოუკიდებელი უწყება. თანამედროვე საადმირალო კომიტეტი შედის დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის საბჭოს შემადგენლობაში, რომლის თავმჯდომარეც არის თავდაცვის სახელმწიფო მდივანი (ინგლ. Secretary of State for Defence) — თავდაცვის სამინისტროს თავკაცი (ინგლ. MoD). მასში შედიან, როგორც მოქალაქე პირები — მინისტრები, რომლებიც ამავდროულად სხვა ტიპის შეიარაღებული ძალების კომიტეტებშიც არიან გაწევრიანებულები, ასევე პროფესიონალი სამხედროები. ფორმალურად იკრიბებიან წელიწადში ორჯერ. ყოველდღიურ საქმეებს აგვარებს სამხედრო-საზღვაო კომიტეტი, რომელშიც მინისტრები არ შედიან. ↑ Royal Navy Organisation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-14. ციტირების თარიღი: 2013-10-26.
ედუარდ ადრიან უილსონი

ედუარდ ადრიან უილსონი (დ. 23 ივლისი, 1872, მონპელიე-ტერაცი, ჩელტენჰემი — გ. 29 მარტი, 1912, როსის შელფური მყინვარი, ანტარქტიდა) — ბრიტანელი პოლარეთის მკვლევარი, მეცნიერი-ზოოლოგი, ორნითოლოგი და ექიმი-ფიზიოლოგი, მხატვარი. რობერტ სკოტის ორი ანტარქტიკული ექსპედიციის მონაწილე. მისი ილუსტრაციები ჰამილტონის წვლილზე A History of British Mammals კლასიკურად ითვლება. მთავარი სტატია: ტერა-ნოვას ექსპედიცია. სკოტის ეროვნულ სამხრეთპოლარულ ექსპედიციაში უილსონი დანიშნეს სამეცნიერო რაზმის მეთაურად და დაავალეს მისი პერსონალის დაკომპლექტება. უილსონი იმყოფებოდა საექსპედიციო ხომალდის გემბანზე მისი კარდიფიდან გაცურვიდანვე, 1910 წლის 15 აგვისტოს. Biography of Edward Wilson უილსონის ფერწერისა და გრაფიკის მაგალითები
ბრიტანეთის ანტარქტიკული ექსპედიცია (1901-1904)

ბრიტანეთის ეროვნული ანტარქტიკული ექსპედიცია 1901—1904 წლებში (ინგლ. British National Antarctic Expedition, 1901–04), ასევე ცნობილია სახელით ექსპედიცია „დისკავერი“ (ინგლ. Discovery Expedition) — რიგით მეორე ბრიტანული ექსპედიცია ანტარქტიდაში, რომელიც შედგა 60-წლიანი შესვენების შემდეგ. განკუთვნილი იყო თითქმის უცნობი კონტინენტის შესასწავლად. ექსპედიციის ხელმძღვანელი — რობერტ ფოლკონ სკოტი. ექსპედიციაში ასევე მონაწილეობა მიიღეს ანტარქტიკის მომავალმა დიდმა მკვლევარებმა — ერნესტ ჰენრი შეკლტონმა და ედუარდ ადრიან უილსონმა. ექსპედიციის მსვლელობისას გამოკვლეულ იქნა ანტარქტიდის სანაპიროები როსის ზღვის რაიონში. ექსპედიციამ მოიპოვა ფართო სამეცნიერო შედეგები ფიზიკური გეოგრაფიის, ბიოლოგიის, გეოლოგიის, მეტეოროლოგიისა და ზამთრის მაგნიტიზმის შესახებ. აღმოაჩინეს ანტარქტიკული ოაზისები, ასევე პინგვინების კოლონიები კროზიეს კონცხზე. სკოტმა, შეკლტონმა და უილსონმა მიაღწიეს 82° 11’ ს.გ.-ს სამხრეთპოლარული ლაშქრობის დროს. „დისკავერიზე“ ექსპედიციამ ბრიტანეთის ანტარქტიდაში შეღწევის ისტორიაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. ამ ექსპედიციის გაგრძელებას წარმოადგენდა სკოტის ექსპედიცია „ტერა-ნოვა“. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრიტანეთის ანტარქტიკული ექსპედიცია (1901-1904) Кук Д., Путешествие к Южному Полюсу и вокруг света, М.: Государственное გამომცემლობა географической литературы, 1946. Ладлэм Г., Капитан Скотт, Л.: Гидрометеоиздат, 1989. Пристли Р., Антарктическая одиссея: Северная партия экспедиции Р. Скотта, Л.: Гидрометеоиздат, 1989. Саннес Т. Б., «Фрам»: приключения полярных экспедиций, Л.: Судостроение, 1991. Черри-Гаррард Э., Самое ужасное путешествие, Л.: Гидрометеоиздат, 1991. Coleman E. C., The Royal Navy in Polar Exploration, from Frobisher to Ross, Tempus Publishing, Stroud, 2006. Crane D., Scott of the Antarctic, L.: Harper Collins, 2005. Fiennes R., Captain Scott, L.: Hodder & Stoughton, 2003. Fisher M. at al, Shackleton, L.: James Barrie Books, 1957. Huntford R., The Last Place On Earth, L.: Pan Books, 1985. Preston D., A First-Rate Tragedy, L.: Constable & Co, 1999. Scott R., Vol. I The Voyage of the Discovery, L.: Smith, Elder & Co, 1905. ექსპედიციის წევრების მიერ გადაღებული ფოტოსურათები — Scott Polar Research Institute
სუსხიანი ჭინჭარი

„სუსხიანი ჭინჭარი“ — ქართული საოხუნჯო ალმანახი. გამოდიოდა თბილისში 1913 წელს „ახალი ჭინჭრის“ შემდეგ. სულ გამოიცა 2 ნომერი. გამომცემელი — მ. ლელაშვილი. დაბეჭდილია სატირულ-იუმორისტული ნაწარმოებები და კარიკატურები. კარიკატურები ეკუთვნის შ. ქიქოძეს, ოსკარ შმერლინგსა და გ. ზაზიაშვილს. „სუსხიანი ჭინჭრის“ შემდეგ გამოიცა „შხამიანი ჭინჭარი“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 614.
ვიქტორიას მიწა

◯ ვიქტორიას მიწა (ინგლ. Victoria Land) — ანტარქტიდის რაიონი, რომელიც შემოსაზღვრულია აღმოსაველთიდან როსის ზღვითა და როსის შელფური მყინვარით, დასავლეთიდან — უილკსის მიწით. მდებარეობს 142° и 170° ა. გ.-ს შორის და გადაჭიმულია სამხრეთით 78° ს. გ.-მდე. დასავლეთი ნაწილი წარმოადგენს მთიან პლატოს 4025 მ-მდე მწვერვალებით (ლისტერის მთა). ყინულის სიმძლავრე ვიქტორიას მიწის ცენტრალურ ნაწილში აღემატება 2000—2500 მ-ს. ვიქტორიას მიწა 1841 წლის იანვარში აღმოაჩინა ჯეიმზ კლარკ როსის ექსპედიციამ და სახელი ეწოდა დედოფალ ვიქტორიას პატივსაცემად. 1911-1914 წლებში რეგიონი გამოიკვლია დაგლას მოუსონის ექსპედიციამ. რეგიონს ეკუთვნის ტრანსანტარქტიკული მთები და მაკ-მერდოს მშრალი ველები. ვიქტორიას მიწის ნაწილი განეკუთვნება როსის ტერიტორიას. ვიქტორიას მიწა დსე-ში[მკვდარი ბმული] VIVOS VOCO: М. А. Преображенская, Л. М. Саватюгин, «…Женские имена на карте Антарктики» დაარქივებული 2011-01-07 საიტზე Wayback Machine.
ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული

ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული, ან ედუარდ VII-ის მიწა, ან მეფე ედუარდ VII-ის მიწა — მსხვილი, ყინულით დაფარული ნახევარკუნძული ანტარქტიდაში, რომელიც აღმოაჩინეს 1902 წელს. ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული ადგილმდებარეობა: 77°40′ ს. გ. 155°00′ დ. გ.﻿ / ﻿77.667° ს. გ. 155.000° დ. გ.﻿ / -77.667; -155.000კოორდინატები: 77°40′ ს. გ. 155°00′ დ. გ.﻿ / ﻿77.667° ს. გ. 155.000° დ. გ.﻿ / -77.667; -155.000 ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული წარმოადგენს მერი ბერდის მიწის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს და გამოყოფილია როსის ზღვაში ზულცბერგერის ყურესა და როსის შელფური მყინვარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეს შორის. ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული სამხრეთ-დასავლეთით შემოსაზღვულია როსის შელფური მყინვარით, დასავლეთით — ოკუმის ყურით, აღმოსავლეთით — ზულცბერგერის ყურითა და საუნდერსის სანაპიროთი; ყველა მათგანი ძირითადად როსის ზღვასა და სამხრეთ ოკეანეშია მოქცეული. ნახევარკუნძულის დასავლეთი სანაპირო — შირაზეს სანაპირო (ინგლ. Shirase Coast). ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით მდებარეობს სუინბერნის შელფური მყინვარი. King Edward VII Land. Филателистическая география. Почтовые марки британских колоний. Colony.ru — Московский интернет-портал колониальной филателии. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-23. ციტირების თარიღი: 2011-05-26. Antarctica. Stamp Atlas. Sandafayre Stamp Auctions. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-29. ციტირების თარიღი: 2009-04-13.
არდგმული

არდგმული — სვეტებზე დაყრდნობილი, თავხე-ნივნივებით გაწყობილი, ნამჯით დახურული ღია ნაგებობა, რომელსაც პურეულის ლეწვის დროს დგამდნენ კალოსთან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 559.
კალო

კალო — პურეულის სალეწი ადგილი (ღია ან დახურული), ღია კალო გავრცელებული იყო საქართველოს ყველა კუთხეში, დახურული კი — აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ზოლში. კალოს უმთავრესად მართავდნენ სწორ, გაშლილ ადგილზე საამისოდ ძველად ზოგან მიწური სახლის ბანსაც იყენებდნენ. კალოზე პურს ლეწავდნენ კევრით, ქვის დაკბილული მორგვებით (ჭარჭარა) ან შინაურ საქონელს გადაატარებდნენ. კევრსა და ჭარჭარაში უმთავრესად ხარებსა და კამეჩებს უბამდნენ. ლეწვის დასაჩქარებლად ძნას ნიჩბით აბრუნებდნენ, რასაც კალოსქცევა ერქვა. ნიჩბით ქცევის დროს იცოდნენ „კალოს გულის გამოღება“ — ნალეწის გახვეტა კალოს ნაპირებისაკენ, რათა კევრის კოხებს მიწის ზედაპირი არ აეჩიჩქნა. ნალეწი კალოს ცენტრი არნადით იხვეტებოდა. ხვავს ჯერ ფიწლით, შემდეგ ნიჩბით ანიავებდნენ, რასაც ნიჩაბში გამოყვანას ეძახდნენ. ხორბლის ხვავს ჯერ ცხავში ატარებდნენ, შემდეგ — ცხრილში. გაცხრილული ხორბალი სახლში გადაჰქონდათ, ზოგჯერ კალოზევე მოწყობილ პურის შესანახ ორმოებსა და ხაროებში ინახავდნენ. კალო წმინდა ადგილად მიაჩნდათ. კალოზე დატოვებულ ხვავში ავი ძალისაგან დასაცავად რკინას ჩატოვებდნენ ან ხვავის თავზე ტყემლის ტოტს ჩასობდნენ. ძველად კალოს განათვლა ცხვრის დაკვლითაც სცოდნიათ. კალოზევე გაჰქონდათ ახალი მოსავლის პირველი ნამცხვარი. კალო და კალოობა (პურეულის ლეწვის პერიოდი) ხანგრძლივი და შრომატევადი სამეურნეო ციკლი იყო, რომელიც ივნისიდან იწყებოდა (კახეთი) და საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სექტემბრამდე გრძელდებოდა. მთის ზოლში დახურულ კალოზე ხორბლეულს ზამთარშიც ლეწავდნენ. ჯალაბაძე გ., ქსე, ტ. 5, გვ. 339, თბ., 1980 ჯალაბაძე გ., აღმოსავლეთ საქართველოს სამიწათმოქმედო იარაღების ისტორიიდან, თბ., 1960
ოსკარის 51-ე დაჯილდოება

ოსკარის 51-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 51-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1979 წლის 9 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1978 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტი, 5 ჯილდო მიიღო მაიკლ ჩიმინოს ფილმმა „ირმებზე მონადირე“. ლოურენს ოლივიე Walter Lantz კინგ ვიდორი Museum of Modern Art Department of Film Linwood G. Dunn, Loren L. Ryder and Waldon O. Watson Leo Jaffe
ჯეკ უორდენი

ჯეკ უორდენი (ინგლ. Jack Warden; დ. 18 დეკემბერი, 1920 ნიუარკი, აშშ — გ. 19 ივლისი, 2006) — ამერიკელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჯეკ უორდენი“ ვიკისაწყობში. ჯეკ უორდენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯეკ უორდენი — Find a Grave-ზე