laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დენის დავიდოვი

დენის ვასილის ძე დავიდოვი (რუს. Дени́с Васи́льевич Давы́дов; დ. 16 ივლისი, 1784, მოსკოვი, — გ. 22 აპრილი, 1839, სოფ. ვერხნიაია-მაზა, ახლანდ. რადიშჩევის რაიონი, ულიანოვსკის ოლქი, რუსეთი) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, მწერალი და პოეტი; გენერალ-ლეიტენანტი (1831). დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. 1801 წელს შევიდა სამხედრო სამსახურში. 1806-1812 წლებში იყო გენერალ პეტრე ბაგრატიონის ადიუტანტი და მასთან მონაწილეობდა ომებში საფრანგეთთან (1806-1807), შვედეთთან (1808-1809) და ოსმალეთთან (1806-1812). 1812 წელს რუსეთში ნაპოლეონის არმიის შეჭრის შემდეგ ბაგრატიონის მხარდაჭერით დავიდოვმა შექმნა ჰუსართა და კაზაკთა პარტიზანული რაზმები და აქტიურად მოქმედებდა ფრანგების ზურგში. ევროპაში კამპანიის (1813-1814) დროს მეთაურობდა ჰუსართა პოლკს, თავი გამოიჩინა ლაიფციგის ბრძოლაში (1813) და მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება (1814). შემდგომი წლები ძირითადად ლიტერატურულ მოღვაწეობას დაუთმო. მეგობრობდა დეკაბრისტებთან. 1826-1827 წლებში სამხედრო სამსახურში იყო კავკასიაში, მონაწილეობდა სპარსეთთან ომში. 1830-1831 წლებში იბრძოდა პოლონელი აჯანყებულების წინააღმდეგ. 1832 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. ავტორია სამხედრო-ისტორიული და პარტიზანული მოქმედებების შესახებ თეორიული ნაშრომებისა (მ.შ. „პარტიზანული მოქმედების თეორიის გამოცდილება“, 1821). შექმნა ე. წ. „ჰუსარული ლირიკა“. აქვს მოგონებები ალექსანდრე სუვოროვზე, მიხეილ კუტუზოვზე, პეტრე ბაგრატიონზე და სხვა მოღვაწეებზე. საქართველოში ჩამოსვლის შთაბეჭდილებანი აღწერა ნაწარმოებში „მოგონება 1826 წელზე“ და ლექსში „ნახევრად სალდათი“. რუსი მწერლები საქართველოს შესახებ, ტ. 1, თბ., 1949; Петров А. Давыдов, Денис Васильевич // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918; ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 261.
სერგეი დავიდოვი

სერგეი ივანეს ძე დავიდოვი (რუს. Сергей Иванович Давы́дов; დ. 1793 — გ. 29 მარტი, 1878, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, ოფიცერი. კახეთის მეფე ალექსანდრე I-ის შთამომავალი, თავად დავითიშვილთა გვარის წარმომადგენელი (გვარი მოდის ალექსანდრე I-ის შვილიშვილის დავითის სახელიდან). სერგეი დავიდოვი 1809 წლიდან იყო სამხედრო და სახელმწიფო სამსახურში. მონაწილეობდა საფრანგეთთან ომში (1812-1814). 1825 წელს სამხედრო სამსახურიდან დაითხოვეს. შემდგომ წლებში ეკავა სხვადასხვა სამოქალაქო თანამდებობა; იყო ბელოსტოკის ოლქის მმართველი, რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთ რამდენიმე გუბერნიის ვიცე-გუბერნატორი და სამოქალაქო გუბერნატორი; მოღვაწეობდა განათლების დარგშიც — 1838 წლიდან კიევის სასწავლო ოლქის მზრუნველი; 1844 წლიდან სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი; 1845 წლიდან სენატორი; 1851 წლიდან სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. Давыдов, Сергей Иванович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918; ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 261.
დავით I (კათოლიკოსი)

დავით I — ქართლის კათოლიკოსი დაახლოებით 947-955 წლებში; იხსენიება „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ შატბერდის კრებულში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 262.
მარკოს ლიორენტე

მარკოს ლიორენტე მორენო (ესპ. Marcos Liorente Moreno; დ. 30 იანვარი, 1995, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ მადრიდის „ატლეტიკოს“ ნახევარმცველი. მარკოს ლიორენტემ პროფესიული კარიერა 2014 წელს, ესპანეთის საფეხბურთო კლუბ „რეალ მადრიდი B-ში“ დაიწყო. 2015 წლიდან მადრიდის „რეალში“ ასპარეზობდა. 2016-2107 წლებში იჯარით წესით „ალავესში“ თამაშობდა. 2019 წელს, მარკუს ლიორენტე, რეალიდან 35 მილიონი გირვანქა სტერლინგის სანაცვლოდ გადავიდა ესპანურ კლუბ მადრიდის „ატლეტიკოში“. 2014 წელს თამაშობდა ესპანეთის 19 წლამდელთა ეროვნულ ნაკრებში. 2016-2017 წლებში გამოდიოდა ესპანეთის 21 წლამდელთა ნაკრებში. რეალ მადრიდი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2017-18 უეფა-ს სუპერთასი: 2017 ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2017, 2018 ესპანეთი 21 წლ. ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის ფინალისტი: 2017 პროფილი „რეალ მადრიდის“ საიტზე პროფილი საიტზე BDFutbol.com (ინგლისური) ↑ Acta del partido celebrado el 19 de mayo de 2019, en Madrid es. Royal Spanish Football Federation (19 მაისი 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 ივნისი 2020. ციტირების თარიღი: 15 ივნისი, 2019. ↑ FIFA Club World Cup UAE 2017: List of players: Real Madrid CF (PDF). FIFA (16 December 2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 დეკემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 23 დეკემბერი, 2017. ↑ Marcos Llorente. Atlético Madrid. ციტირების თარიღი: 18 აგვისტო, 2019. ↑ Agreement over the transfer of Marcos Llorente. Atlético Madrid (20 ივნისი, 2019). ციტირების თარიღი: 20 ივნისი, 2019. ↑ Así llegan Real Madrid y Liverpool a la final de la Champions es. RCN Radio (25 მაისი, 2018). ციტირების თარიღი: 29 მაისი, 2018. ↑ „Cristiano Ronaldo free-kick fires Real Madrid to Club World Cup glory“. The Guardian. 16 დეკბერი, 2017. ციტირების თარიღი: 18 დეკემბერი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Rodríguez, José María (22 დეკემბერი, 2018). „El Madrid agranda su leyenda“ [Madrid largen their legend]. Marca (ესპანური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ოქტომბერი, 2019. ციტირების თარიღი: 22 დეკემბერი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate=, |date=, და |archive-date=-ში (დახმარება) ↑ Germany U21 1–0 Spain U21. BBC Sport (30 ივინისი, 2017). ციტირების თარიღი: 18 აგვისტო, 2019.
აედონი

აედონი (ბერძნ. Ἀηδών -όνος, δ - ბულბული) - პანდარეოსის ქალიშვილი, ამფიონის ძმის - ძეთოსის მეუღლე, იტილის დედა. აედონის შეეხარბა ნიობეს ბედი, რომელიც ამაყობდა მშვენიერი შვილებით და გადაწყვიტა მისი ვაჟის მოკვლა, მაგრამ სიბნელეში აერია თავისი და მისი შვილები და მოკლა საკუთარი ერთადერთი შვილი - იტილი. ეს რომ ზევსმა გაიგო, აედონი ბულბულად აქცია, რათა ნიადაგ ეტირა საკუთარი ხელით მოკლული შვილი. ბულბული თითქოს მარად მწუხარედ იმეორებს შვილის სახელს: იტილ... იტილ... იტილ...
Chelus orinocensis

Chelus orinocensis — გველკისერა კუსებრთა ოჯახის ფოჩიანი კუს გვარის ორიდან ერთ-ერთი სახეობა. ეს ინდივიდები ადრე მატამატას ეკუთვნოდნენ, თუმცა გარეგნულად მისგან მაინც განსხვავდებოდნენ. ცალკე სახეობად გამოიყო 2020 წელს, მას შემდეგ, რაც დნმ-ის 75 ნიმუშზე ჩატარდა მოლეკულურ-გენეტიკური და მორფოლოგიური ანალიზები და დადასტურდა მატამატასა და ამ ინდივიდებს შორის არსებული გენეტიკური და მორფოლოგიური განსხვავებები. ისინი მეცნიერულ განცალკევებამდე ერთმანეთს დაახლოებით 12,7 მილიონი წლის წინათ გამოეყვნენ გვიან მიოცენში. Chelus orinocensis გავრცელებულია მდინარეების ორინიკოსა და რიო-ნეგროს აუზებში და ესეკიბოს წყალშემკრებში. ახალი სახეობის აღმოჩენამ გამოიწვია მატამატას დაცვის სტატუსის გადახედვა, რადგან ადრე ითვლებოდა, რომ იგი ფართოდ იყო გავრცელებული და გამრავლების დიდი შესაძლებლობები ჰქონდა, თუმცა ახალი სახეობის გამოყოფამ, ცხადია, შეამცირა მისი რიცხოვნობაც და არეალიც. ↑ Крутикова, А. (28 აპრილი, 2020) Обнаружен новый вид самой причудливой черепахи на свете (რუსული). National Geographic Россия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-05-03. ციტირების თარიღი: 2 მაისი, 2020. ↑ Genomic analyses reveal two species of the matamata (Testudines: Chelidae: Chelus spp.) and clarify their phylogeography (ინგლისური). sciencedirect.com. ციტირების თარიღი: 2 მაისი, 2020. ↑ New species of turtle discovered (ინგლისური). phys.org (24 აპრილი, 2020). ციტირების თარიღი: 2 მაისი, 2020.
აეროპე

აეროპე (ბერძნ. Αερόπη) — მიკენის დედოფალი, კატრევსის ქალიშვილი, მინოსის შვილიშვილი. კატრევსს უწინასწარმეტყველეს, რომ იგი მოკვდებოდა თავისი შვილების ხელით, ამიტომ მან ახლადშობილი აეროპე გადასაგდებად მისცა მეზღვაურ ნავპელუსს და მან იგი არგოსში გაყიდა. არგოსში აეროპე პლეისთენეს მისთხოვდა, შემდეგ კი პლეისთენეს ძმას - ატრევსს. უფრო გავრცელებული მითის თანახმად აეროპეს შვილები აგამემნონი და მენელაოსი ატრევსისაგან ჰყავდა. ბოლოს აეროპეს თიესტე შეუყვარდა, ამიტომ განრისხებულმა ატრევსმა იგი ზღვაში გადააგდო.
ბათუმის ტროლეიბუსი

ბათუმის ქუჩებში პირველი ტროლეიბუსები 1978 წლის 6 ნოემბერს გამოჩნდა. ქსელი თან და თან ფართოვდებოდა და მაქსიმალურ სიდიდეს 1985 წელს მიაღწია, როცა მოქმედებთა 3 მარშრუტი 41 კმ სიგრძით და 41 მოძრავი ერთეულით. 1993 წელს გაუქმდა №3 ხაზი. 2002 წელს ასევე გაუქმდა №1 მარშრუტი, ხოლო 2005 წელს გაუქმდა ხაზი №2, რითაც ბათუმის ტროლეიბუსმა არსებობა შეწყვიტა. ბათუმში ექსპლუატაციაში იყო რუსული წარმოების ტროლეიბუსები ЗиУ-682 (დაახლ. 60 ცალი), ჩეხოსლოვაკიური Škoda 9Tr (მიღებულ იქნა 16 ცალი) და Škoda 14Tr (ორიცალი, რომლებიც შეისყიდეს 1980-იანი წლების ბოლოს). 1985 წელს ბათუმმა თბილისისგან მიიღო 6 ცალი მეორადი ტროლეიბუსი Škoda 9Tr. 2003 წელს ბათუმის ტროლეიბუსის მოძრავ შემადგენლობას წარმოადგენდა 2 Škoda 9Tr, 3 ЗиУ-682 და 2 უმოქმედო Škoda 14Tr. ბათუმი (გაუქმებულია) გორი (გაუქმებულია) ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე) ზუგდიდი (გაუქმებულია) თბილისი (გაუქმებულია) ოზურგეთი (გაუქმებულია) რუსთავი (გაუქმებულია) სამტრედია (გაუქმებულია) სოხუმი (მოქმედია) ფოთი (გაუქმებულია) ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე) ქუთაისი (გაუქმებულია) ცხინვალი (გაუქმებულია) ჭიათურა (გაუქმებულია) KLEMENT, Radim. Konec trolejbusů v Gruzii. Československý dopravák. 2010, roč. IX., čís. 4, s. 40–44. ბათუმის ტროლეიბუსის ფოტოები Transphoto.ru-ზე ბათუმის ტროლეიბუსის სამარშრუტო სქემა
ავგე

ავგე (ბერძნ. Αυγή, ἠ) - ათენას ქურუმი, არკადიის მეფის ქალიშვილი. ავგეს მამას უწინასწარმეტყველეს, რომ ბადიშის დაბადება უბედურებას მოუტანდა. მიუხედავად მამის სასტიკი წინააღმდეგობისა, ავგემ შეიყვარა ჰერაკლე და მისგან დაბადა ვაჟი - ტელეფოსი. მამისათვის რომ დაემალა, ავგემ იგი ათენას ტაძარში მიიყვანა. ასეთი საქციელის გამო გამძვინვარებულმა ღმერთქალმა ათენამ ქვეყანას შავი ჭირი მოჰფინა. როდესაც სამისნომ ჭირის გამეფების მიზეზი ახსნა, მეფემ ბრძანა, ჩვილი გზაში დაეგდოთ. ასეც მოიქცნენ და ამის მერე პატარა ტელეფოსს არტემიდეს ირემი კვებავდა. შეშინებული ავგე მისიაში გაიქცა და ცოლად გაჰყვა მეფე ტევთრანტს. როდესაც ტელეფოსი წამოიზარდა, დელფოს სამისნოსაგან გაიგო, თუ სად იმყოფებოდა დედამისი, მონახა და მის ქმარს ეშვილა. სხვა მითის მიხედვით, ავგე მდევართაგან თავდაცვის მიზნით ტელეფოსთან ერთად გადავარდა ზღვაში, გადაცურა და შვილთან ერთად მივიდა მისიაში. ავგესა და ტელეფოსის მითი პერგამული წარმოშობისა ჩანს. ტელეგოსი ითვლებოდა პერგამოსის მეფეთა წინაპრად. პერგამოსის ტაძრის მცირე ფასადზე გამოსახულია სცენები ამ თქმულებიდან.
დოი-ფუ-კჰის ეროვნული პარკი

დოი-ფუ-კჰის ეროვნული პარკი (ტაი. อุทยานแห่งชาติดอยภูคา) — ეროვნული პარკი ტაილანდის ჩრდილოეთ ნაწილში. პარკი მოიცავს ნანის პორვინციის 8 რაიონს ლუანგ პრაბანგის ქედზე. პარკი მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. მოედინება მდინარეები: ნანი და პუა. იგი ჩრდილოეთ ტაილანდის უდიდესი ეროვნული პარკია. პარკის ჩრდილოეთით კუნ ნანის ეროვნული პარკი მდებარეობს. პარკს სახელი ეწოდა მის ტერიტორიაზე მდებარე 1980 მეტრის სიმაღლის მწვერვალის, დოი ფუ კჰას შესაბამისად. პარკში ბევრი გამოქვაბულია. მცენარეთა იშვიათი სახეობების: chomphu phu kha (ტაი. ชมพูภูคา), Caryota gigas და Acer wilsonii-ის ნახვა ტაილანდში მხოლოდ ამ პარკშია შესაძლებელი.1837 მეტრის სიმაღლეზე, დოი ფუ ვაეს მწვერვალზე კლდოვანი წარმონაქმნებია. პარკი 1999 წლის 17 ივნისს დაარსდა. დოი-ფუ-კჰის ეროვნული პარკი მიეკუთვნება ლუანგ პრაბანგის წვიმის ტყეების ეკორეგიონს. მეფე პუმიპონ ადულიადეტიმ ზოგიერთ საჯარო მოხელე ტაილანდის ტყის სივრცეების განადგურებაში დასდო ბრალი. განადგურებული ტყეები ჩანს დოი-ფუ-კჰის ეროვნულ პარკშიც, სადაც ტყის ნაწილი ეროვნული პარკის სტატუსი მინიჭების შემდეგაც დააზიანეს. National Park Division Birdwatching Doi Phu Kha National Park ↑ Doi Phu Kha National Park ↑ พระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณที่ดินป่าดอยภูคา ป่าผาแดง ป่าแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออกตอนใต้ ป่าน้ำว้า และป่าแม่จริม ในท้องที่ตำบลห้วยโก๋น ตำบลขุนน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ตำบลปอน ตำบลงอบ ตำบลและ ตำบลทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง ตำบลพญาแก้ว อำเภอเชียงกลาง ตำบลภูคา ตำบลศิลาเพชร ตำบลอวน อำเภอปัว ตำบลบ่อเกลือเหนือ ตำบลดงพญา ตำบลบ่อเกลือใต้ ตำบลภูฟ้า อำเภอบ่อเกลือ ตำบลยม อำเภอท่าวังผา ตำบลพงษ์ อำเภอสันติสุข และตำบลแม่จริม ตำบลหนองแดง ตำบลน้ำพาง อำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ (PDF). Royal Gazette (Thai). 116 (48 ก): 5. 1999-06-17. ↑ Luang Prabang montane rain forests - Globalspecies. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-17. ციტირების თარიღი: 2020-05-03. ↑ King says greed a factor in floods - Govt urged to find ways to prevent deforestation
დოი-ფუ-ნანგის ეროვნული პარკი

დოი-ფუ-ნანგის ეროვნული პარკი (ტაი. อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง) — ეროვნული პარკი ტაილანდში. მოიცავს ფაიაუს პროვინციის 3 რაიონს: დოკ კჰამტაის, პონგისა და ჩიანგ მუანის რაიონებს. დოი-ფუ-ნანგის ეროვნულ პარკში გვხვდება როგორც მარადმწვანე, ისე ტროპილური და სუბტროპიკული მშრალი ფართოფოთლოვანი ტყეები. პარკს სახელი ეწოდა მის ტერიტორიაზე მდებარე მწვერვალის, დოი-ფუ-ნანგის მიხედვით, რომელიც 1202 მეტრის სიმაღლისაა. მდინარე იომის ორი შენაკადი მთისთვის წყლის მთავარ წყაროს წარმოადგენს. პარკში მდებარეობს კლდოვანი წარმონაქმნები და ორი ჩანჩქერი: ნამტოკ თან სავანი და ნამტოკ ჰუაი ტონ ფუენგი. დოი ფუნ ნანგის ეროვნულ პარკში ხარობს ისეთი მცენარეები, როგორიცაა: Malabar ironwood, Afzelia xylocarpa, Lagerstroemia calyculata, Mangifera caloneura, Ailanthus triphysa, Michelia alba, Berrya ammonilla, Schleichera oleosa, Vitex pinnata და Pterocarpus macrocarpus. პარკის ტერიტორიაზე სხვადასხვა სახეობის ფრინველის ნახვაა შესაძლებელი, მათ შორისაა იშვიათი Pavo muticus. ცხოველებს შორის აღსანიშნავია: ჰიმალაიური დათვი და მუნჯაკი. Trekthailand - Doi Phu Nang National Park Doi Phu Nang National Park - Thai Forest Booking ↑ Doi Phunang in Thailand. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 31 ოქტომბერი 2018. ციტირების თარიღი: 31 October 2018. ↑ „Doi Phu Nang National Park“. Bangkok Post (Travel). ციტირების თარიღი: 31 October 2018. ↑ Doi Phu Nang National Park. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 მაისი 2019. ციტირების თარიღი: 31 October 2018.
დოი-სუთეფ-პუის ეროვნული პარკი

დოი-სუთეფ-პუის ეროვნული პარკი (ტაი. อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย) — ეროვნული პარკი ტაილანდში, ჩიანგმაის პროვინციაში. პარკში მდებარეობს ბუდისტური ტაძარი ვატ ფრა თათ დოი სუთეფი და პჰუბინგის სასახლე, მეფე პუმიპონ ადულიადეტისა და მისი ოჯახის ზამთრის რეზიდენცია. პარკი შეიქმნა ფლორის, ფაუნისა და ჰაბიტატის დაცვის მიზნით. პარკის სახელწოდება დაკავშირებულია განდეგილ პრარუსივასუთეფის სახელთან, რომელიც ერთ დროს ადგილობრივ ტყეში ცხოვრობდა. 1973 წელს სამეფო სატყეო დეპარტამენტის ინიციატივით ეს და კიდევ 13 ტყე ეროვნულ პარკად გადაკეთდა. დოი-სუთეფ-პუის ეროვნული პარკი 1981 წელს შეიქმნ და ტაილანდის 24-ე ეროვნული პარკი იყო. მთიანი ლანდშაფტი თანონ თონგ ჩაის ქედის ნაწილია. სამი მთავარი მწვერვალია; დოი სეთუფი, დოი ბუაკ კა და დოი პუი. ეს უკანასნელი 1685 მეტრის სიმაღლისაა. კლიმატი გრილია, საშუალო ტემპერატურა 20-23 °C. ზამთარში ტემპერატურა 6 °C-ც ეცემა. ზაფხულის ბოლო წვიმის სეზონია. ნალექი ძირითადად დღის განმავლობაში მოდის. პარკი ტყითაა დაფარული. 1000 მეტრზე მაღლა მარადმწვანე ტყე, ხოლო დაბლა ფოთლოვანი ტყეა. შერეული ფოთლოვანი-მარადმწვანე ტყე ხეობებსა და მდინარეების ნაპირებზეა გავრცელებული. ძირითადად გვხვდება მუხა და მაგნოლიის ოჯახის ხეები. პარკში რამდენიმე ჩანჩქერია. პარკის ტერიტორიაზე ბინადარ ცხოველებს შორის აღსანიშნავია Tylototriton verrucosus, ინდური მუნჯაკი და გარეული ღორი. პარკში 300-ზე მეტი სახეობის ფრინველია დაფიქსირებული, მათ შორის: არწივები, თუთიყუშები, ბულბულები და ხოხბები. რეპტილიებს შორის აღსანიშნავია: Platysternon megacephalum, Calotes emma, Pseudocalotes kakhienensis, Pseudocalotes microlepis, Gekko gecko, Ptychozoon kaengkrachanense, Tropidophorus thai და Cyrtodactylus doisuthep. პარკის ტერიტორიაზე შესაძლებელია ლაშქრობა, ველოსიპედის ტარება, კემპინგი, მღვიმეების, ჩანჩქერებისა და სხვა წარმონაქმნების ტურებში მონაწილეობა, მცენარეებზე, ფრინველებზე, პეპლებზე დაკვირვება, კულტურული და ისტორიული ღირსშესანიშნაობების დათვალიერება და ვარსკვლავებზე დაკვირვება. ტაილანდის ეროვნული პარკების სია ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Doi Suthep–Pui National Park. Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 May 2013. ციტირების თარიღი: 15 October 2013. ↑ 2.0 2.1 National Parks in Thailand: Doi Suthep–Pui National Park გვ. 30–31. Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservatio. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 ოქტომბერი 2017. ციტირების თარიღი: 24 May 2017. ↑ Elliot, Stephan; Cubitt, Gerald (2001) THE NATIONAL PARKS and other Wild Places of THAILAND. New Holland Publishers (UK) Ltd, გვ. 72–77. ISBN 9781859748862.  ↑ Kunya, Kirati, Aumporn Panmongkol, Olivier S. G. Pauwels, Montri Sumontha, Jiraporn Meewasana, Woraphot Bunkhwamdi & Siriwat Dangsri. 2014. A New Forest-Dwelling Bent-toed Gecko (Squamata: Gekkonidae: Cyrtodactylus) from Doi Suthep, Chiang Mai Province, northern Thailand. Zootaxa. 3811(2): 251–261. DOI: dx.doi.org/10.11646/zootaxa.3811.2.6
ტრენჩინის ციხესიმაგრე

ტრენჩინის ციხესიმაგრე (სლოვაკ. Trenčiansky hrad, უნგრ. trencséni vár) — ციხესიმაგრე დასავლეთ სლოვაკეთში, ქალაქ ტრენჩინში. შედის სლოვაკეთის კულტურის ეროვნული ძეგლების სიაში. ციხესიმაგრე სავარაუდოდ ძველი ნაქალაქარის ადგილზე უნდა იყოს დაარსებული. პირველი ობიექტი, საცხოვრებელი კოშკი და როტონდა, ააგეს XI საუკუნეში. XIII საუკუნის დასასრულს ციხესიმაგრე ეკუთვნოდა უნგრეთის უგვირგვინო მეფეს მატუშ ჩაკს, რომელიც ფაქტობრივად აკონტროლებდა თანამედროვე სლოვაკეთის ტერიტორიას. ამ პერიოდში ციხესიმაგრე გააფართოეს და გადააკეთეს. მატუშ ჩაკის გარდაცვალებიდან XV საუკუნემდე ციხესიმაგრე ეკუთვნოდა უნგრეთის სამეფოს. XV საუკუნეში ციხესიმაგრე შტეფან ზაპოლსკის კუთვნილებაა. 1540-1560 წლებში ციხესიმაგრე გაამაგრეს იტალიელმა არქიტექტორებმა. 1790 წელს ციხესიმაგრე ხანძარმა გაანადგურა. XIX საუკუნეში დააკონსერვეს და მოგვიანებით ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. ამჟამად ციხესიმაგრეში განთავსებულია ტრენჩინის მუზეუმის ექსპოზიცია. ციხესიმაგრე დაცულია, როგორც სლოვაკეთის ისტორიის ეროვნული ძეგლი. ტრენჩინის მუზეუმის ოფიციალური ვებგვერდი Статья про Тренчьянский Град в журнале «Окружающий мир» დაარქივებული 2021-05-10 საიტზე Wayback Machine.
ავგეა

ავგეა (ან ავგიასი, ბერძნ. Αυγείας, δ) — ელიდის მეფე, ჰელიოსის (სხვა ვერსიებით პოსეიდონის) ვაჟი, არგონავტთა ლაშქრობის მონაწილე. ავგეამ მამისაგან მემკვიდრეობად უამრავი ჯოგი და რემა მიიღო, რომელთაც ბოსლებსა და თავლებში ინახავდა. ავგიასის ბოსლები და თავლები 30 წლის განმავლობაში არავის გაეწმინდა, რის გამოც დაგროვებული უზარმაზარი რაოდენობის ნაკელის გამო მთელი პელეპონესი ყარდა. ერესთევსის დავალებით ჰერაკლეს ურთულესი დავალება უნდა შეესრულებინა - თავლები უნდა გაეწმინდა. ჰერაკლემ ავგეას აღუთქვა, რომ ერთ დღეში გაწმენდდა თავლებს, სამაგიეროდ კი მეფეს ჯოგთა და რემათა მეათედი უნდა მიეცა. ჰერაკლემ იოლაოსი მოიშველია, თავლებს კედლები მოუნგრია და მდინარეები ალფეოსი და პენეოსი მიუშვა. დაღამებამდე გმირმა დავალება შეასრულა, მაგრამ ავგეამ პირობა არ შეასრულა და ჰერაკლე ხელცარიელი გაისტუმრა. ეს იყო ჰერაკლეს მეექვსე გმირობა, თუმცა ევრისთევსმა ის არ ჩაუთვალა, შარი მოსდო იოლაოსის დახმარებისა და ავგეასათვის გასამრჯელოს გამოძალვის მცდელობისათვის. ევრისთევსისაგან თავის დახსნის შემდეგ ჰერაკლემ ავგეას ვერაგობა არ აპატია, ელიდაში შეიჭრა და სასტიკი ბრძოლის შემდეგ ისრით განგმირა ავგეა, მისი ვაჟები კი ამოხოცა. გამოთქმა „ავგეას თავლები” ამ მითიდან მოდის და ძლიერ დაბინძურებულ ადგილსა და ძნელად მოსაწესრიგებელ, არეულ საქმეს გულისხმობს. უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, გამომცემლობა „აი ია”, ტ.2, თბ, 2008 წ.
დავით აღმაშენებლის ანდერძი გელათისადმი

დავით აღმაშენებლის ანდერძი გელათისადმი — ძველი ქართული დიპლომატიკური ძეგლი. ანდერძი დაუთარიღებელია. სავარაუდოდ შექმნილია 1125 წლის მომდევნო წლებით (ნ. შოშიაშვილი, ვ. სილოგავა, თ. ენუქიძე). დოკუმენტის მიხედვით, იგი დაწერილია საქართველოს მეფის დავით IV აღმაშენებლის ბრძანებით მეფის მოძღვრის — არსენის მიერ დავითის გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე. თუმცა არსენ ბერი საბუთის შემდგენლად მოხსენიებულია მხოლოდ სათაურში, ხოლო სათაური გვიანდელია. ანდერძის შემდგენლად ტექსტში მოხსენიებულია მეფის „მლოცველი ბერი“, რომლის ვინაობაც უცნობია. ანდერძით დავით აღმაშენებელი თავის ძეს დემეტრეს ტახტის მემკვიდრედ აცხადებს და უბარებს რიგი საქმეების აღსრულებას. საქმე ეხება თავისი ოჯახის, დედოფლის და შვილების პატრონობას, გელათისა და იქ არსებული საგვარეულო საძვალის კურთხევას. ამავე დროს მეფე თავის მემკვიდრეს ანდერძად უბარებს სხვა მონასტრებისა და მამულებისათვის სამეფო ხაზინიდან შესაწირავების გაცემას. დავითი თავის ანდერძში უფალს შესთხოვს მიწიერი ცოდვების მონანიებას და შენდობას, ხოლო დემეტრესათვის ამ დანაბარების შესრულებაში თანადგომას სთხოვს თავის მოძღვარს არსენ ბერსა და ქართლის კათოლიკოსს. აღნიშნული ანდერძის შესახებ ქართულ ისტორიოგრაფიაში არსებობს მოსაზრება, თითქოს იგი ნაყალბევია და დავით აღმაშენებლის ბრძანებით არ არის შედგენილი. ამ მოსაზრების ავტორები ძირითადად ეყრდნობიან საბუთის დასაწყის ფრაგმენტს, სადაც, მათი აზრით, ჩანს, რომ ანდერძი დაწერილია მეფის გარდაცვალების შემდეგ: „...დამიტევა მე საწუთრომან და, დამძიმებული ცოდუათა სიმრავლითა, მწუხარედ განმიყუანა წინაშე მსაჯულისა“. ამავე დროს მას არა აქვს მეფის ხელრთვა, რაც ახლავს დავით აღმაშენებლის ანდერძს შიომღვიმისადმი. ეჭვს განსაკუთრებით აძლიერებს ის გარემოება, რომ დავითი ამ ანდერძით დემეტრეს უბარებს ტახტის მემკვიდრეობის წესის შეცვლას. კერძოდ, მეფე სთხოვს შვილს, რომ „თუ ვარგ იყოს ცუატაცა შემდგომად მისსა მეფე ყოს მამულსა ზედა“. აქ ლაპარაკია დემეტრეს უმცროს ნახევარძმაზე — ვახტანგზე. ეს მემკვიდრეობის პრინციპის დარღვევა იყო, რადგან, გაბატონებული ტრადიციის მიხედვით, ტახტი გადადიოდა მამიდან უფროს ვაჟზე და არა ძმაზე. ამიტომ, ამ მოსაზრებების ავტორთა ვარაუდით ეს ანდერძი ნაყალბევია. მიუხედავად ამისა, საბუთი მაინც მნიშვნელოვანია იმ ეპოქის საქართველოს ისტორიის რიგი საკითხების შესასწავლად. ანდერძში ვხვდებით ქვეყნის პოლიტიკურ-გეოგრაფიული საზღვრების დახასიათებას: „ნიკოფსიითგან დარუბანდისა საზღურადმდე და ოვსეთიდგან სოერად და არეგაწადმდე“, რაც იმის მანიშნებელია, რომ დავით აღმაშენებლის მეფობის ბოლოს საქართველოს სახელმწიფო კავკასიური იმპერია იყო, რომლის საზღვრები თითქმის მთელ კავკასიას მოიცავდა და დავით აღმაშენებელსაც ისტორიულ წყაროებში „ზღვიდან ზღვამდე“ მპყრობელის სტატუსი ჰქონდა. ანდერძის დედანი დაკარგულია. არსებობს XIX საუკუნის 4 პირი. არსებულ პირებზე დაყრდნობით ანდერძი გამოსცეს მ. ბროსემ, მ. საბინინმა, თ. ჟორდანიამ, დ. ბაქრაძემ, ი. დოლიძემ. ბოლოს ეს ანდერძი შევიდა „ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსის“ I ტომში (თბ., 1984; რედაქტორი – ნ. შოშიაშვილი). გოგოლაძე, ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
ჰათ-ჩაო-მაის ეროვნული პარკი

ჰათ-ჩაო-მაის ეროვნული პარკი (ტაი. อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม) — დაცული ტერიტორია ტაილანდში. მოიცავს ტრანგის პროვინციის სიკაოსა და კანტანგის რაონებს. მიეკუთვნება საზღვაო ეროვნული პარკების კატეგორიას. დაარსდა 1981 წელს. პარკის ფართობი 230.86 კმ²-ია. 2002 წელს პარკი რამსარის კონვენციის ძეგლთა სიაში შეიტანეს. კო მუკი კო კრადანის სანაპირო ↑ Hat Chao Mai National Park Trang Province. Thailand's World - South Thailand Parks. Asia's World. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 1 November 2012. ↑ Braatz, Susan M. (November 1992). Conserving biological diversity: a strategy for protected areas in the Asia-Pacific region. World Bank Publications, გვ. 57–. ISBN 978-0-8213-2307-6. ციტირების თარიღი: October 1, 2011.  ↑ Spalding, Mark; Ravilious, Corinna; Green, Edmund Peter (2001) World atlas of coral reefs. University of California Press, გვ. 265–. ISBN 978-0-520-23255-6. ციტირების თარიღი: October 1, 2011.  ↑ Had Chao Mai Marine National Park - Ta Libong Island Non-Hunting Area - Trang River Estuaries. ციტირების თარიღი: 16 July 2019.
ბოდავის კოშკები

ბოდავის კოშკეში — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ ბოდავის დასავლეთით, 0,3 კილომეტრის მანძილზე, ერთმანეთთან ახლოს. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. ერთი კოშკი სწორკუთხაა, ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: კედლების ზედა ნაწილი და ხის სართულშუა გადახურვა ჩამოშლილია. შემორჩენილია კოშკის ოთხი სართული. შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, პირველი სართულის დონეზე. მომდევნო სართულების აღმოსავლეთ კედელში თითო სწორკუთხა, პატარა სარკმელია. მეორე კოშკი ზურგიანია. დგას სწორკუთხა კოშკიდან აღმოსავლეთით, 25 მეტრის მანძილზე. ნაგებია კლდის ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. წიკლაური ივ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 229.
მელაანის პირველი კოშკი

მელაანის პირველი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის ჩრდილოეთით კოშკებად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა, ნაგები ყოფილა ნატეხი და რიყის ქვით, ძლიერ დაზიანებულია მიწითა და მცენარეებით. კუპრეიშვილი ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 183-184.