laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში

საქართველოს ჩემპიონატი ვაჟთა შორის — ტურნირი, რომელიც ტარდება 1928 წლიდან. იგი ტრადიციულ და პრესტიჟულ შეჯიბრებად გადაიქცა. მან ხელი შეუწყო საქართველოს მოჭადრაკეების დაოსტატებასა და წინსვლას. გიორგაძე თ., ქართული ჭადრაკის მატიანე, ნაწ. I, თბ., 1995. — გვ. 80-91. ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი—2000, თბ., 2001, გვ. 20 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2001, თბ., 2002, გვ. 25 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2002, თბ., 2003, გვ. 10 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2003, თბ., 2004, გვ. 8-9 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი—2000, თბ., 2001, გვ. 20 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2001, თბ., 2002, გვ. 24 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2002, თბ., 2003, გვ. 9 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი-2003, თბ., 2004, გვ. 10 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი 2004-2007, თბ., 2008, გვ. 21 ↑ ვაჟა დანელია, ეროვნული ჩემპიონატი სკანდალური ფინიშით, საქართველოს რესპუბლიკა, 2004, N148, გვ. 7 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი 2004-2007, თბ., 2008, გვ. 21 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი 2004-2007, თბ., 2008, გვ. 22 ↑ დავით გურგენიძე, გიორგი მაჭარაშვილი, ქართული ჭადრაკი 2004-2007, თბ., 2008, გვ. 22
ხორუმი

ხორუმი, ხორონი, ხორომი — საბრძოლო შინაარსის საფერხულო წყობის უძველესი ქართული ხალხული ცეკვა. ხალხურ შემოქმედებაში ცეკვა „ხორუმი“ გავრცელებული იყო აჭარაში, გურიაში, ისტორიულ ლაზეთსა და ტაო-კლარჯეთში. შედგება 4 ნაწილისგან: 1. მეომართა დაბანაკება, 2. მტრის დაზვერვა, 3. იერიში, 4. გამარჯვება და ზეიმი. ეს დასკვნითი ნაწილი ხორუმის ერთ ვარიანტში გადახვეული ხორუმის სახელითაა ცნობილი. ამასთან, აჭარაში არსებობდა „ხორუმის” სხვა სახეობაც, რომელიც „დელი ხორუმის” — „გიჟური ხორუმის“ სახელწოდებით იყო ცნობილი. ცეკვაში ტრადიციულად კენტი (3, 5, 7, 9) რაოდენობის მამაკაცი მონაწილეობს. ჰყავს ერთი წინამძღოლი — ხორუმის თავი, რომელსაც წარსულში თავმოსამეს უწოდებდნენ. აღსანიშნავია ხორუმის სრულიად თავისებური, განსხვავებული მუსიკალური ზომა — 5/8. ცეკვა „ხორუმი“ სრულდება დოლის, ჭიბონის, გარმონის ან სიმღერის თანხლებით. თანამედროვე ქორეოგრაფიაში კოსტიუმად იყენებენ აჭარულ ტრადიციულ სამოსს. „ხორუმი“ მოიცავს ქორეოგრაფიული ნახაზის სხვადასხვა ორნამენტულ ფორმას, როგორებიცაა: მწყობრი სწორხაზოვანი ერთ- და ორრიგა ფორმები, წრიული ერთ-, ორ- და სამსართულიანი ფორმა. ხალხურ ვარიანტში „ხორუმი“ ძირითადად სრულდება ერთმწკრივად, ანუ მწყობრის სახით, რომელიც შემდეგ წრიულ ფორმას იღებს. 2013 წლის 28 ოქტომბერს საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის ბრძანებით (№03/207) ცეკვა „ხორუმს“ არამატერიალური კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. თათარაძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 511. ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი. აჭარა. პროექტის ავტორი და სამეცნიერო ხელმძღვანელი ნ. მგელაძე. ბათუმი, 2018. — გვ. 597-599. გელიაშვილი, ეკატერინე, ქართველ მეომართა საკრალური ცეკვა „ხორუმი“. „ქართული ფოლკლორი“, № 3, 2023.
სეკა გადიევი

სეკა ქუცირის ძე გადიათი (გადიევი) (ოს. Гӕдиаты Куыцырийы фырт Секъа) (დ. 1855 ან 1857, სოფ. განისი, ახლანდ. ყაზბეგის მუნიციპ., — გ. 21 ივლისი, 1915, ვლადიკავკაზი) — ოსი მწერალი, ოსური პროზის ფუძემდებელი. მსახურობდა მეფსალმუნედ გუდოს ეკლესიაში, შემდეგ — ჩრდილოეთ ოსეთის სოფლებში. 1912 წლიდან ცხოვრობდა ვლადიკავკაზში. 1905 წელს გამოაქვეყნა ლექსებისა და იგავების პირველი წიგნი. წერდა მოთხრობებს, პუბლიცისტურ წერილებს. ასახავდა გლეხთა ცხოვრებას („ნუგზარ არაგვის ერისთავი“ და სხვ.). მის შემოქმედებაზე გავლენა მოახდინა ქართულმა ლიტერატურამ და კოსტა ხეთაგუროვმა. ქართულად დაუწერია ლექსი „ბულბული“. ლექსები. მოთხრობები. არაკები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ.საქართველო, 1985. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 531. Гадиев, Сека Куцриевич // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М. : Советская энциклопедия, 1962—1978.
ალექსანდრე შირვინდტი

ალექსანდრე შირვინდტი (რუს. Алекса́ндр Анато́льевич Ши́рвиндт; დ. 19 ივლისი, 1934, მოსკოვი, სსრკ — გ. 15 მარტი, 2024, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრალური რეჟისორი, სცენარისტი, პედაგოგი, ტელეწამყვანი, მწერალ-მემუარისტი. რსფსრ სახალხო არტისტი (1989). „მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის“ სრული კავალერი. მოსკოვის სატირის აკადემიური თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი (2000-2021) და პრეზიდენტი (2021-2024). 1974 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი 1989 — რსფსრ სახალხო არტისტი 1993 — პრემია „ოქროს ოსტაპი“ 1994 — ხალხთა მეგობრობის ორდენი 2004 — „მამულის წინაშე დამსახურებისთვის“ IV ხარისხის ორდენი 2009 — „მამულის წინაშე დამსახურებისთვის“ II ხარისხის ორდენი 2014 — „მამულის წინაშე დამსახურებისთვის“ III ხარისხის ორდენი 2018 — რუსეთის თეატრალური პრემია „ოქროს ნიღაბი“ 2019 — „მამულის წინაშე დამსახურებისთვის“ I ხარისხის ორდენი შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალექსანდრე შირვინდტი“ ვიკისაწყობში. ალექსანდრე შირვინდტი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ალექსანდრე შირვინდტის გვერდი სატირის თეატრის საიტზე
King of Pain

„King of Pain“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Police-ის სინგლი მეხუთე სტუდიური ალბომიდან Synchronicity. ეს არის ალბომის ერთადერთი სინგლი, რომლისთვისაც არ არის გადაღებული მუსიკალური ვიდეო. 1984 წლის იანვარში სიმღერა მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის 17-ე ადგილზე. King of Pain - 4:59 Tea in the Sahara (საკონცერტო) - 5:05 King of Pain - 4:59 Someone to Talk To - 3:08 King of Pain - 4:59 Tea in the Sahara (საკონცერტო) - 5:05 ↑ The Police in the UK Charts, The Official Charts. ↑ http://www.discogs.com/Police-King-Of-Pain/master/269345
ზაქარია ერისთავი

თავადი ზაქარია ერისთავი (დ. 7 სექტემბერი, 1844 — გ. 7 აპრილი, 1912) — ქართველი არისტოკრატი, მეწარმე, ქველმოქმედი და საზოგადო მოღვაწე. დაიბადა გიორგი რევაზის (რომანოზის) ძე ერისთავისა (ქსნის) და ანა ივანეს ასულ არღუთინსკაია-დოლგორუკოვას ოჯახში. ზაქარია ერისთავმა 1860 წელს დუშეთში, სოფელ ოძისში გახსნა კოოპერატივი. 1873 წელს აქვე გახსნა პირველი სასოფლო ბანკი, საიდანაც გლეხს შეეძლო ფულის სესხად გატანა საკუთარი მეურნეობის გასავითარებლად; მისი მიზანი იყო გლეხთა გაჭირვებული მდგომარეობის შემსუბუქება. მამის, გიორგი ერისთავის ანდერძის თანახმად, სოფელ ოძისის მამული - ორსართულიანი სახლი თავისი მოწყობილობით, ვენახი, ხილის ბაღი, სარწყავი მინდორი, ტყე და საძოვარი და 3000 მანეთამდე წლიური შემოსავალი - თავადაზნაურობას შესწირა სამეურნეო სასწავლებლის დასაარსებლად, რათა სოფლად კულტურული საქმიანობა დანერგილიყო. 1879 წელს ზაქარია გიორგის ძე ერისთავი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დამფუძნებელი წევრი გახდა. ცოლად ჰყავდა სოფიო გენერალ ლევან მელიქიშვილის ასული. შვილები არ დარჩენიათ. ზაქარია ერისთავი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 იოსებ იმედაშვილი (2021). ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II. ეროვნული ბიბლიოთეკის გამომცემლობა, გვ. 74.  ↑ 2.0 2.1 გენეალოგიური ხეები. როდოვიდ. ↑ [https://society.iliauni.edu.ge/factoids/17387-1879-tsels-zaqaria-giorgis-dze-e ქშწკგ საზოგადოება პროსოპოგრაფიულ მონაცემთა ბაზა]. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
გაზიფიკაცია

გაზიფიკაცია, გაზიფიცირება — ბუნებრივი გაზის მიწოდების ტექნიკურ-ორგანიზაციული ღონისძიებები, რომლებიც მიმართულია საბინაო-კომუნალური, საწარმოო და სხვა ობიექტების გადასაყვანად ბუნებრივი გაზის მოხმარებაზე საწვავად ან ენერგორესურსად. მოიცავს ბუნებრივი აირის მოპოვებას, მიწოდებას, ტრანსპორტირებასა და განაწილებას. ტერმინი „გაზიფიკაცა“ ასევე აღნიშნავს მყარი სათბობის (ქვანახშირის, ტორფის, ხის და სხვ.) ხელოვნურად გარდაქმნას საწვავ გაზად. საქართველოში გაზიფიკაცის სამუშაოები 1956 წელს დაიწყო. 1959 წლის ბოლოს თბილისმა მიიღო ბუნებრივი გაზი აზერბაიჯანის რესპუბლიკიდან. მაგისტრალური გაზსადენის გამტარუნარიანობამ წელიწადში 1,8, ხოლო რეკონსტრუქციის შემდეგ — 4,6 მლრდ. მ³ შეადგინა. საქართველოში ბუნებრივი გაზი მნიშვნელოვანი რაოდენობით არ მოიპოვება, რის გამოც ქვეყანა დამოკიდებულია იმპორტზე. სხვადასხვა დროს იგი შემოჰქონდათ აზერბაიჯანიდან, თურქმენეთიდან, ირანიდან, რუსეთიდან. ამჟამად მისი ძირითადი მომწოდებელია აზერბაიჯანი. 2020 წელს საქართველოში მოიხმარეს 2573 მლნ. მ³ ბუნებრივი გაზი. მისი წილი ენერგეტიკული რესურსების საბოლოო მოხმარებაში 36,3%-ია (2019). ქვეყანაში 2020 წელს ბუნებრივი გაზის სექტორში ოპერირებდა 25 ლიცენზიატი, მ. შ. ერთი ტრანსპორტირების და 24 განაწილების სფეროში. მსხვილი გამანაწილებელი კომპანიებია: „თბილისი ენერჯი“, „სოკარი ჯორჯია“ და „საქორგგაზი“. ამჟამად საქართველოში გაზიფიცირებულია შინამეურნეობების 84% და აბონენტების რიცხვი 1,6 მლნ-ს აღწევს (2019). ჩომახიძე დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?.
ვალერი გამგია

ვალერი ვალიკოს ძე გამგია (დ. 23 დეკემბერი, 1944, სოფ. კუტოლი, ახლანდ. ოჩამჩირის მუნიციპ., — დ. 21 ოქტომბერი, 1992, გუდაუთა) — აფხაზი გრაფიკოსი, ფერმწერ-მონუმენტალისტი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1984). დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1971, ვ. ქუთათელაძის კლასი). შემდეგ ძირითადად სოხუმში ცხოვრობდა და მუშაობდა. სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1970 წლიდან. მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია: ლინოგრავიურების სერიები „მშრომელი აფხაზეთი“ (1972, სოხუმის სურათების გალერეა); კედლის მხატვრობა: „რთველი“ (1977, სასტუმრო „სოხუმი“), „აბრსკილი“ (1981, სოფ. ჭლოუს კულტურის სახლი) და სხვ. მას ეკუთვნის დროშის და გერბის პროექტი, რომელიც 1992 წლის 23 ივლისს აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს სეპარატისტულმა ფრაქციამ ე. წ. სახელმწიფო სიმბოლოებად დაამტკიცა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 538.
გალობა

გალობა — ვოკალური ხელოვნება, ძირითადად სასულიერო ხასიათის, მიმართული ღმერთის ან წმინდანებისადმი. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით: „გალობა არს ჴმა-ავაჯიანი, შეწყობით აღტევებული თჳნიერ ორღანოსა, გინა ორღანოთა და მწყობრითა“. საქართველოში გალობის ორი სახეობაა ცნობილი — საერო და სასულიერო. საერო შეიცავდა სალხინო სუფრისა და სხვა წესთან დაკავშირებულ საგალობლებს, სასულიერო — წმინდანების განდიდებასა და შესხმასთან დაკავშირებულ ჰიმნებსა და საგალობლებს. ქართული სასულიერო საგალობლის ტიპებია: კანონიკური და თვითავაჯიანი. კანონიკური გალობა 9 კანონისაგან შედგება (უგალობდეთ, მოიხილე, განძლიერდა, უფალო მესმას, ღამითგან, ღაღადჰყავ, კურთხეულ არს, აკურთხევდით, ადიდებდეთ). გალობის სახელწოდებები მომდინარეობს ბიბლიურ გალობათა საწყისი სიტყვებიდან. კანონის გალობა აგებულია ძლისპირებისა და დასდებელთა თანამიმდევრობაზე, სადაც ძლისპირი არის რიტმულ-მელოდიური მოდელი მომდევნო დასდებლებისათვის. თვითავაჯიან საგალობლებს ძლისპირები არ გააჩნიათ. მათ ასრულებენ ტექსტის თანხმლები ნევმური ნიშნების მიხედვით. ქართულ ტრადიციულ საეკლესიო მუსიკას/ქართულ გალობას 2021 წლის 2 ივნისს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა. როსებაშვილი კ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938. ქართული გალობის ანთოლოგია, ტ. 1-25, იდეის ავტორი და ხელმძღვანელი – სვიმონ ჯანგულაშვილი, შემდგენლები და მუსიკალური რედაქტორები – ლევან ვეშაპიძე და სვიმონ ჯანგულაშვილი. თბ., 2016-2023. — ელექტრონული ვერსია (ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი).
რეტიარი

რეტიარი (ლათ. retiarius) — რომაელი გლადიატორების ერთ-ერთი კატეგორია. რეტიარის მთავარი იარაღი წააგავდა მეთევზის ბადეს. რეტიარი მსუბუქად იყო აღჭურვილი : დაცული ჰქონდა მკლავი და მხრები, ეცვა მოკლე ტუნიკა, არ ჰქონდა ჩაფხუტი, არ ეკეთა წვივსაფარი. ბრძოლის დროს მძიმედ აღჭურვილი მეტოქის (უმეტესწილად, სეკუტორის) წინააღმდეგ რეტიარის უპირველესად თავისი სისწრაფისა და სიმარჯვის იმედი უნდა ჰქონოდა, მისი მთავარი ტაქტიკა კი მოწინააღმდეგის მიერ დაშვებული შეცდომის გამოყენებაში მდგომარეობდა. საუკეთესო შემთხვევაში რეტიარი ახერხებდა თავისი ბადის მოწინააღმდეგისთვის ჩამოცმას. ასეთი წარმატების დროს რეტიარი სამკბილათი უტევდა ბადეში გახლართულ მოწინააღმდეგეს. რეტიარის კიდევ ერთი საბრძოლო ხერხი მდგომარეობდა მოწინააღმდეგის იარაღის ბადეში მოქცევით, ასეთ შემთხვევაში მოწინააღმდეგე რეტიარის წინაშე უიარაღოდ რჩებოდა. ადამიანის სირგძის ზომის სამკაპა რეტიარს საშუალებას აძლევდა დისტანციის დაცვით მოწინააღმდეგისთვის სწრაფად ეჩხვლიტა, დაჭრილი მეტოქე სწრაფად კარგავდა სისხლს. გლადიატორები კატეგორიებად რეალურად არსებული სამხედრო პრეცედენტების მიხედვით იყოფოდა. თუმცა რეტიარები გამონაკლისს წარმოადგენდნენ, მათი პროტოტიპი მეთევზეები იყვნენ . მეთევზის კატეგორიის გამოჩენა გლადიატორთა ბრძოლებში ალბათ იმითაც იყო გამოწვეული, რომ გლადიატორთა ბრძოლები წყალზეც იმართებოდა. საერთოდ განსხვავებულად შეარაღებული გლადიატორების ბრძოლები განსაკუთრებით პოპულარული იმპერიის პერიოდში გახდა. რეტიარის ყველაზე ხშირი მოწინააღმდეგე სეკუტორი იყო, რომელსაც ქერცლოვანი მძიმე ჯავშანი იცავდა, მათი ბრძოლა მეთევზისა და თევზის სტილიზებულ ბრძოლას ასახავდა. რომაულ ხელოვნებასა და ლიტერატურაში რეტიარების კატეგორია თავს იჩენს ადრეული იმპერიის ხანიდან. ამის მაგალითია ქრ. შ. პირველი საუკუნით დათარიღებული პომპეის ბარელიეფი. რეტიარი არის ყველაზე უფრო იოლად გამოსაცნობი კატეგორია თავისი სპეციფიკური აღჭურვილობის გამო, რომელშიც შედის : სასროლი ბადე (rete), მკლავსაფარი (manica), მხრის დამცავი (galerus), სამკაპა (fuscina), მოკლე ხანჯალი (pugio). უნდა ითქვას, რომ თავიანთი შეიარაღებიდან გამომდინარე, რეტიარები ფორმალურად ,,გლადიატორები“ არ იყვნენ, რადგანაც მათ არ ჰქონდათ გლადიატორის ხმალი (gladius), საიდანაც წარმოდგება სახელწოდება ,,გლადიატორი“. რეტიარები უმეტესწილად გამოყავდათ მძიმედ შეიარაღებული სეკუტორების წინააღმდეგ. თუმცა მათ გლადიატორების სხვა კატეგორიებთანაც აბრძოლებდნენ ხოლმე. ერთი შეხევდით რეტიარები მეტოქესთან შედარებით უთანასწორო მდგომარეობაში იყვნენ, თუმცა თანამედროვეობაში ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმაც დაადასტურა, რომ ისინი სულაც არ იყვნენ თამაშგარე მდგომარეობაში და ჰქონდათ თავიანთი უპირატესობები. მსუბუქად შეიარაღების გამო მას გაცილებით სწრაფად შეეძლო ემოძრავა, მათ შორის მოწინააღმდეგისთვის შემოვლასაც ახერხებდა. ამასთანავე, მას ჰქონდა სამი შემტევი იარაღი მოწინააღმდეგის ერთი იარაღის პირისპირ. რეტიარის საბრძოლო სტრატეგია იყო ახლო ბრძოლისათვის თავის არიდება, დისტანციის დაცვა, სწრაფი მანევრირება, ხელსაყრელ დროს ბადის ან სამკაპას გამოყენება. Grout, James. (1997–2011)The Roman Gladiator. Encyclopædia Romana – Notae: Essays on the History and Culture of Rome. ციტირების თარიღი: 7 March 2011. ↑ Duncan 204. ↑ Baker 53. ↑ Ward 39. ↑ 4.0 4.1 Junkelmann 61. ↑ Auguet 73 mentions the retiarius/murmillo pairing, but Zoll 117 says that the two gladiator types do not seem to have ever fought each other.
აჭარის რევოლუციური კომიტეტი

აჭარის რევოლუციური კომიტეტი, აჭარის რევკომი — აჭარაში, 1921-1922 წლებში საბჭოთა ხელისუფლების საგანგებო დროებითი ორგანო, საკანონმდებლო და განმკარგულებელი ფუნქციებით. 1921 წლის 25 თებერვალს საბჭოთა რუსეთ-საქართველოს ომის დასასრულს საბჭოთა რუსეთის საოკუპაციო ძალებმა საქართველოზე კონტროლი დაამყარეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ ჯერ ქუთაისს, შემდეგ კი ბათუმს შეაფარა თავი, სადაც მათ მოლაპარაკება გამართეს ოსმალეთის მხარესთან. 11 მარტს ბათუმი ოსმალეთის ჯარის ნაწილები შევიდნენ. მათვე დაიკავეს აგრეთვე ახალქალაქისა და ახალციხის ნაწილი. 1921 წლის 16 მარტს რსფსრ-სა და ოსმალეთს შორის გაფორმდა სამშვიდობო ხელშეკრულება, ხოლო აჭარა აღიარებულ იქნა საქართველოს განუყოფელ ნაწილად. 17 მარტს ბათუმი ზღვით დატოვა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ. იმავე საღამოს შეიქმნა აჭარის რევოლუციური კომიტეტი. მის შემადგენლობაში შედიოდა: თავმჯდომარე — ს. ქავთარაძე; წევრები — მ. ტოროშელიძე, ი. პევცოვი, დ. მახარაძე, თ. ჟღენტი, კ. საჯაია, ს. გუბელი (მეძმარიაშვილი), კ. თავბერიძე, მ. აბაშიძე და რ. ნიჟარაძე. 18 მარტს რევკომმა აჭარაში საბჭოთა ხელისუფლება გამოაცხადა. იმავე დღეს ბათუმში წითელი არმიის ნაწილები შევიდნენ. 16 ივლისის საქართველოს რევკომის დეკრეტით აჭარა გამოცხადდა ავტონომიურ საბბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად, საქართველოს სსრ-ის შემადგენლობაში. შეიქმნა აჭარის სახალხო კომისართა საბჭო, გაუქმდა შავი მეჯლისი და მის ნაცვლად დაარსდა წითელი მეჯლისი, რომელიც 1922 წლის იანვარს აჭარის საბჭოების I ყრილობაზე გარდაიქმნა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტად. აჭარის სახკომსაბჭო და ცაკი საოლქო პარტიულ ორგანიზაციასთან ერთად რესპუბლიკის ხელმძღვანელი ორგანოები გახდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. სსრ, თბ.. — გვ. 328-329. Военно-революционный комитет Аджаристана გაზ. „კომუნისტი“, №26, 3 თებერვალი, 1922 გაზ. „კომუნისტი“, №27, 4 თებერვალი, 1922 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №16, 22 მარტი, 1921
აჭარის საბჭოების ყრილობები

აჭარის საბჭოების ყრილობები — 1922-1937 წლებში ჩატარდა აჭარის საბჭოების 13 ყრილობა. აჭარის საბჭოების I ყრილობა გაიმართა 1922 წლის 10 — 14 იანვარს. აჭარის საბჭოების II ყრილობა გაიმართა 1922 წლის 3 — 5 დეკემბერს; აჭარის საბჭოების III ყრილობა გაიმართა 1923 წლის 25 — 30 იანვარს; აჭარის საბჭოების IV ყრილობა გაიმართა 1923 წლის 30 ნოემბერ — დეკემბერს. აჭარის საბჭოების V ყრილობა გაიმართა 1929 წლის აჭარის საბჭოების VI ყრილობა გაიმართა 1931 წლის აჭარის საბჭოების VII ყრილობა გაიმართა 1929 წლის აჭარისტანის საბჭოების VIII ყრილობა გაიმართა 1929 წლის 5 აპრილს აჭარისტანის საბჭოების IX ყრილობა გაიმართა 1930 წლის 18 მარტს აჭარისტანის საბჭოების X ყრილობა გაიმართა 1931 წლის 7 — 12 თებერვალს აჭარისტანის საბჭოების XI ყრილობა გაიმართა 1935 წლის 5 — 7 იანვარს; აჭარის საბჭოების XII ყრილობა (საგანგებო) გაიმართა 1936 წლის 10 — 11 ნოემბერს (1937 წლის 25 ოქტომბერს) ნ. ნოღაიდელი, ს. ტაბაღუა და გ. ჩაგანავა, „აჭარის საბჭოების ყრილობები : დოკუმენტებისა და მასალების კრებული 1921-1937 წწ.“, ბათუმი, 1971 Военно-революционный комитет Аджаристана გაზ. „კომუნისტი“, №26, 3 თებერვალი, 1922 გაზ. „კომუნისტი“, №27, 4 თებერვალი, 1922 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №15, 19 იანვარი, 1922 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №16, 21 იანვარი, 1922 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №283, 9 დეკემბერი, 1922 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №283, 8 დეკემბერი, 1923 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №284, 9 დეკემბერი, 1923 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №77 (2423), 6 აპრილი, 1929 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №78 (2424), 7 აპრილი, 1929 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №36 (2991), 12 თებერვალი, 1931 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №37 (2992), 13 თებერვალი, 1931 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №6 (4163), 6 იანვარი, 1935 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №7 (4164), 8 იანვარი, 1935 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №8 (4165), 9 იანვარი, 1935 ↑ გაზ. „კომუნისტი“, №263 (4762), 14 ნოემბერი, 1936
Neon Genesis Evangelion (მანგა)

Neon Genesis Evangelion (იაპონ. 新世紀エヴァンゲリオン შინ სეიკი ევანგერიონ?, სიტყვასიტყვით „ახალი საუკუნის სახარება“) არის იაპონური მანგის სერია, რომელიც დაწერილია იოშიუკი სადამოტოს მიერ და გამოუშვა Kadokawa Shoten-მა. მისი გამოცემა დაიწყო 1994 წლის დეკემბერში და დასრულდა 2013 წლის ივნისში. მანგის სიუჟეტი დიდწილად მიჰყვება ამავე სახელწოდების ანიმე ტელესერიალის სიუჟეტს, მაგრამ არის გარკვეული განსხვავებები როგორც პერსონაჟების, ასევე მოქმედებების თვალსაზრისით. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-02-04 საიტზე Wayback Machine. Neon Genesis Evangelion — Anime News Network
ტრასა 60

„ტრასა 60“ (ინგლ. Interstate 60, იგივე „ტრასა 60: გზის ეპიზოდები“, ინგლ. Interstate 60: Episodes of the Road) — 2002 წლის ამერიკული დამოუკიდებლად გადაღებული როუდ-მუვის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ბობ გეილი. მის ამ, სარეჟისორო დებიუტში, მონაწილეობენ ჯეიმზ მერსდენი, გერი ოლდმენი, ემი სმარტი, კრისტოფერ ლოიდი, კრის კუპერი, ემი ჯო ჯონსონი, არტ ევანზი, ენ-მარგრეტი და კურტ რასელი, ისევე, როგორც მაიკლ ჯეი ფოქსი. ფილმი კინოთეატრებში არ გამოსულა და გამოიცა პირდაპირ DVD დისკებზე, დამატებით განყოფილებაში შეტანილი გამოუყენებელი სცენებით. მისმა შემოსავალმა სულ 8.449 აშშ დოლარი შეადგინა. ჯეიმზ მერსდენი — ნილ ოლივერი გერი ოლდმენი — ო.უ. გრანტი ემი სმარტი — ლინ ლინდენი კრისტოფერ ლოიდი — რეი კრის კუპერი — ბობ კოდი კურტ რასელი — კაპიტანი აივზი მაიკლ ჯეი ფოქსი — მისტერ ბეიკერი ენ-მარგრეტი — მისის ჯეიმზი ემი ჯო ჯონსონი — ლორა არტ ევანზი — ოტისი ჯონ ბურჟუა — დენიელ ოლივერი, ნილის მამა როზ მაიკლზი — მარლინ ოლივერი, ნილის დედა ემი სტიუარტი — ნენსი ოლივერი, ნილის და უეინ რობსონი — „დიდი კუჭი“ რებეკა ჯენკინზი — სიუზენ როსი ტაილერ კაიტი — ფილიპ როსი დებორა ოდელი — ვალერი მაკ-კეიბი რობერტ კელერი Variety-ში უკმაყოფილებას გამოხატავდა ფილმის მეტად ადვილად მისახვედრი განვითარების გამო და წერდა, რომ მასში წამოწეული თემები არაბუნებრივი იყო. საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფილმს აქვს 3 დადებითი და 1 უარყოფითი შეფასება. „ტრასა 60“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ტრასა 60“ — Allmovie-ზე ↑ Interstate 60 Episodes of the Road. British Board of Film Classification. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი 2015 ↑ 2.0 2.1 Interstate 60. ციტირების თარიღი: 9 ოქტომბერი, 2022 ↑ Rabin, Nathan. Absolute Beginners (29 დეკემბერი 2015). ციტირების თარიღი: 14 იანვარი 2019 ↑ Kehr, Dave (8 სექტემბერი 2002). „THE NEW SEASON/MOVIES; Hannibal to Hobbits, Pinochet to Pinocchio“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 14 იანვარი 2019. ↑ Koehler, Robertt. (6 ნოემბერი, 2002) Interstate 60. ციტირების თარიღი: 2020-12-18 ↑ Interstate 60 (2002). ციტირების თარიღი: 18 ნოემბერი, 2018
კოიოჰარუ გოტოგე

კოიოჰარუ გოტოგე (იაპონ. 吾峠 呼世晴; დ. 5 მაისი 1989, ფუკუოკის პრეფექტურა, იაპონია) — იაპონელი მანგაკა (კომიქსების მხატვარი), რომელიც ცნობილია მანგის სერიით „დემონების მკვეთი ხმალი“. 2021 წლის თებერვლისთვის მანგას 150 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი ჰქონდა გაყიდული (ციფრული ეგზემპლარების ჩათვლით), რაც მას ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მანგის სერიად აქცევს. გოტოგე მოხვდა „ტაიმის“ ყოველწლიურ 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის სიაში, რითაც გოტოგე სიის ისტორიაში პირველი მანგაკა გახდა. ავტორი ანონიმურობის შესანარჩუნებლად იყენებს კრიპტონიმს (ერთგვარ ფსევდონიმს). ↑ ついに最終回！『鬼滅の刃』作者「吾峠呼世晴」ちゃんと読めてる？ファンなら常識クイズ！ ja. News Livedoor (2020-05-18). ციტირების თარიღი: 2021-02-18[მკვდარი ბმული]
ნასესხები სიცოცხლე

ნასესხები სიცოცხლე — გერმანელი მწერლის, ერიხ მარია რემარკის 1959 წლის რომანი. რომანი მოგვითხრობს სნეული ლილიანასა და ავტომრბოლელი კლერფეს სიყვარულზე. რომანის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი, ლილიანი ტუბერკულოზით დაავადებული ახალგაზრდა ქალია, რომელსაც სამკურნალო დაწესებულებაში დარჩენილი ცხოვრების გატარება არ სურს. მას შემდეგ რაც იგი ავტომრბოლელ კლერფერს შეხვდება ისინი ევროპაში სამოგზაუროდ მიდიან. ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ნასესხები სიცოცხლე რომანი saba.com.ge-ზე რომანი Goodreads.com-ზე Biblusi.ge — ნასესხები სიცოცხლე
ბულა (თილისმა)

ბულა (ლათ. bulla, „ბურთულა“) — ძველ რომში მედალიონი, რომელსაც ყელზე ატარებდნენ დიდგვაროვანთა და თავისუფალ მოქალაქეთა ვაჟიშვილები მოწიფულობის ასაკამდე. ბულა წარმოადგენდა ყელსაბამზე ჩამოკიდებულ მრგვალ აბგას, რომელშიც თილისმა, ჩვეულებრივ, ფალოსის სიმბოლო, იყო მოთავსებული. რომაელი გოგონები ტიპური ბულის ნაცვლად ატარებდნენ ნახევარმთვარისებურ თილისმას, რომელსაც ლუნულა ეწოდებოდა. მას ქორწინების ღამეს იხსნიდნენ. რომაელი ბიჭი ბულით რომაელი გოგო ლუნულით (ორივე — „მშვიდობის საკურთხევლის“ დეტალი, ძვ. წ. I ს., რომი. დუნდუა გ., გაგოშიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?. Sebesta, J.L.; Bonfante, L. (2001). The World of Roman Costume. The University of Wisconsin Press.
ბულა (საბეჭდავი)

ბულა (ლათ. bulla, „მრგვალი ბეჭედი“, სიტყვასიტყვით „ბურთულა“) — შუა საუკუნეებში შეკიდული ბეჭედი, რომლითაც მოწმდებოდა სახელმწიფო და საეკლესიო ხასიათის სიგელები, აქტები და სხვა საბუთები. შემდეგ ეს სახელი გავრცელდა თვით ამ საბუთებზეც. ამავე მნიშვნელობით „ბულა“ გამოიყენება ასევე რომის პაპის განსაკუთრებული მნივნელობის ეპისტოლეების აღსანიშნავად. ბულებს სწავლობს სფრაგისტიკა. ბულა წარმოადგენდა პლასტიკური ლითონის (ჩვეულებრივ, ტყვიის) ან სხვა მასალის (მაგალითად, ცვილის) მრგვალ ფირფიტას, რომლის ორივე ზედაპირზე განსაკუთრებული ხელსაწყოთი დაჭდეული იყო გამოსახულებები. რომის პაპის ბულის შუბლზე გამოსახული იყო პეტრე და პავლე მოციქულების თავები, ზურგზე კი — პაპის სახელი და სიტყვები: „უფლის მონათა მონა“ (Servus servorum Dei). განსაკუთრებული მნიშვნელობის საბუთებს ოქროს ბულით ამკობდნენ. ბიზანტიის იმპერიაში მათ „ხრისობულოსი“ (ოქრობეჭდები) ერქვა. საქართველოში ბულის აღმოჩენის შემთხვევები იშვიათია. აქედან ცნობილია: 1954 წელს ბიჭვინთაში აღმოჩენილი VIII საუკუნის ტყვიის ბულა, რომელიც აბაზგიის მთავარს კონსტანტინეს (კონსტანტინე I ან კონსტანტინე II) ეკუთვნოდა. მის შუბლზე მოთავსებულია ბერძნული ზედწერილი „კონსტანტინოს“, ხოლო ზურგზე — „აბასგიას“. 1960 წელს ბიჭვინთაში აღმოჩენილი ადრინდელი შუა საუკუნეების ბულა, რომლის შუბლზე წმინდა სოფიოს გამოსახულებაა, ხოლო ზურგზე — ბერძნული ზედწერილი „თეოდორუ ეპისკოპუ“ (ე. ი. „თეოდორე ეპისკოპოსისა“). ფართო მნიშვნელობით არქეოლოგიაში ბულა ეწოდება ნებისმიერი მასალის გუნდას, რომელზედაც შერჩენილია საბეჭდავების ანაბეჭდი. ასეთი ბულა იხმარებოდა სანოვაგიანი ჭურჭლის და სხვა ნივთების დასაბეჭდად. ძვ. წ. IV ათასწლეულის თიხის ბულა აღმოჩენილია არახლოს გორაზე, I საუკუნის და V–VI საუკუნეების თიხის ბულები — დედოფლის გორაზე, ხოლო IV–VII საუკუნეების სასანური საბეჭდავების ანაბეჭდებიანი თიხის ბულები — ურბნისში. დუნდუა გ., გაგოშიძე ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. ?.
ბულა

ტერმინი ბულა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ბულა (თილისმა) — თილისმა ძველ რომში ბულა (საბეჭდავი) — შეკიდული ბეჭედი შუა საუკუნეებში ან არქეოლოგიური ნივთი, რომელზედაც შერჩენილია საბეჭდავების ანაბეჭდი