laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სპლაისინგი

სპლაისინგი (ინგლ. splice-დან — რაიმეს ბოლოების შეერთება ან შეწებვა) — რნმ-ის მოლეკულებიდან გარკვეული ნუკლეოტიდური თანმიმდევრობების ამოჭრისა და რნმ-ის პროცესინგის დროს უფრო „მომწიფებულ“ მოლეკულაში შენახული თანმიმდევრობების შეკავშირების პროცესი. ხშირ შემთხვევაში ეს პროცესი გვხვდება ეუკარიოტებში ინფორმაციული რნმ-ის მომწიფების დროს, ამავდროულად ბიოქიმიური რეაქციების შედეგად რნმ-ისა და ცილების მონაწილეობით ი-რნმ-დან იშლება უბნები, რომლებიც არ აკოდირებს ცილებს (ინტრონები), ხოლო ამინომჟავური თანმიმდევრობების მაკოდირებელი უბნები — ეგზონები ერთმანეთს უკავშირდება. ამგვარად მოუმწიფებელი პრე-ი-რნმ გადაიქცევა მომწიფებულ ი-რნმ-ად, რომელზეც შემდგომ მიმდინარეობს ცილის უჯრედების სინთეზი (ტრანსლაცია). ეუკარიოტების, ბაქტერიებისა და არქეების წარმომადგენლებში აგრეთვე გვხვდება სატრანსპორტო რნმ-ის (ტ-რნმ) და სხვა არაკოდირებადი რნმ-ების სპლაისინგი. ცილების სპლაისინგი რნმ-ის სეკვენირება ↑ tRNA Splicing — JBC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-23. ციტირების თარიღი: 2014-09-02.
დუპლიკაცია

დუპლიკაცია (ლათ. duplicatio-დან — გაორმაგება) — ქრომოსომული გადალაგების სახესხვაობა, რომლის დროსაც ქრომოსომის უბანი ორმაგდება. შეიძლება მოხდეს არათანაბარი კროსინგოვერის, ჰომოლოგიური რეკომბინაციის შეცდომის, რეტროტრანსპოზიციის შედეგად. დუპლიკაციები შეიძლება მოხდეს ერთი და იმავე ქრომოსომის შიგნით ან წარმოიქმნას ერთი ქრომოსომის უბნის გადატანით მეორე ქრომოსომაზე (ტრანსპოზიცია). ერთ ქრომოსომაში წარმოქმნილი განმეორებები შეიძლება მდებარეობდეს პირდაპირი ან ინვერტირებული ტანდემური განმეორებების სახით. ცნობილია ქრომოსომის უბნის მრავალჯერადი განმეორების შემთხვევები, რომლებსაც ამპლიფიკაციები ეწოდება. ევოლუციაში დუპლიკაციის შედეგად შეიძლება მოხდეს განმეორებადი ნუკლეოტიდური თანმიმდევრობების, გენების კლასტერებისა და მულტიგენური ოჯახების წარმოქმნა. გენთა დუპლიკაციისას გენის მეორე ასლი ხშირად არ ექვემდებარება სელექციის ზემოქმედებას — ამგვარად, გენის ერთ-ერთი ასლის მუტაცია ორგანიზმს ზიანს არ აყენებს. შესაბამისად, ასლები მუტაციებს უფრო მალე აგროვებს, ვიდრე ერთ ეგზემპლარში არსებული გენები. დუპლიკაცია გენთა დელეციის საპირისპიროა. ↑ Zhang J (2003). „Evolution by gene duplication: an update“. Trends in Ecology & Evolution. 18 (6): 292–8. doi:10.1016/S0169-5347(03)00033-8. ↑ Инге-Вечтомов С.Г., Генетика с основами селекции, СПб.: Издательство Н-Л, 2010. — გვ. 193—194. 718 გვ, ISBN 978-5-94869-105-3. ↑ Тарантул В.З., Толковый биотехнологический словарь. Русско-английский, М.: Языки славянских культур, 2009, ISBN 978-5-9551-0342-6.
გარდაბანი (მხარე)

გარდაბანი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, ქვემო ქართლის ნაწილი. ცენტრი ხუნანი. იგი ძველი ქართლის სამეფოს განაპირა პროვინციას წარმოადგენდა, რომლის სახელი ემთხვევა კავკასიის ალბანეთის პროვინცია გარდმანის სახელწოდებას. სახელწოდებათა საერთო წარმომავლობა უეჭველია და მოწმობს გარკვეულ პერიოდში მათ პოლიტიკურ და შესაძლოა, ეთნიკურ ერთიანობას. გარდაბანი მოიცავდა მდინარეების ძეგამჩაის, თოუზჩაის, აღსთაფჩაის აუზებს (ახლანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორია) და ხრამის და ალგეთის უკიდურესი ქვემო წელის ველს (ახლანდელი საქართველოს ტერიტორია). ამ ტერიტორიაზე არსებობდა ჯერ ხუნანის, შემდეგ გაგის საერისთავოები. გარდმანი მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 694.
არხარი

არხარი, არგალი, არკალი, კაჩკარი (Ovis ammon) — გარეული ცხვარი. ბინადრობს შუა და ცენტრალურ აზიაში. განარჩევენ რამდენიმე გეოგრაფიულ რასას, რომლებიც განსხვავდებიან ზომით, რქების ფორმითა და მატყლის ფერით. ზოგი მათგანის წონა 200 კილოგრამამდეა. არხარის მაკეობა გრძელდება ხუთი თვე. გაზაფხულზე შობს ერთ (იშვიათად ორ) კრავს. ძვირფასი სანადირო-სარეწაო ობიექტია. მერინოსთან არხარის ჰიბრიდაციით ყაზახეთში მიღებულია დიდი ზომისა და მთამაღლის საარსებო პირობებთან კარგად შეგუებული შინაური ცხვრის მაღალპროდუქტული ჯიში — არხარმერინოსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 617.
არხაჯის ბალახი

არხაჯის ბალახი (ლათ. Suaeda altissima) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. აქვს წვნიანი ფოთლები და 2 მ-მდე სიმაღლის ღერო, რომელიც ხშირად ხევდება. მლაშობურაა, იზრდება უმეტესად უდაბნოსა და ნახევრად უდაბნოში დამლაშებულ ადგილებში (ბიცობიან ნიადაგზე). გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებში, ირანში, შუა აზიასა და მონღოლეთში. საქართველოში იზრდება მესხეთში, შიდა და ქვემო ქართლში მტკვრისპირა ვაკესა და მთისწინებზე. მრავლდება ვეგეტატიურად. ვითარდება არხაჯებზე (საქონლის საყარი), სარწყავი არხების პირას და დანაგვიანებულ ადგილებში. არხაჯის ბალახი გამოიყენება სოდის მისაღებად. ყლორტებისა და ფოთლებისაგან ზოგან მხალს ამზადებენ. თესლი შეიცავს 16% ზეთს. მოყონვის შემდეგ არხაჯის ბალახს საქონელი ჭამს. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 617.
კარლ III ფილიპი

კარლ III ფილიპი (გერმ. Karl III. Philipp; დ. 4 ნოემბერი, 1661, დუნაის ნოიბურგი — გ. 31 დეკემბერი, 1742, მანჰაიმი) — ნოიბურგის პფალცგრაფი, იულიხისა და ბერგის ჰერცოგი და პფალცის კურფიურსტი 1716 წლიდან, ასევე 1716 წლიდან 1728 წლამდე იყო მეგენის გრაფი, ვიტელსბახების საგვარეულოს წარმომადგენელი. კარლ ფილიპი იყო კურფიურსტ ფილიპ ვილჰელმისსა და მისი მეუღლის, ელიზაბეთ ამალია ჰესენ-დარმშტადტელის 17 ბავშვთაგან მეექვსე. კარლ ფილიპმა 14 წლის ასაკში დაიწყო ღვთისმსახურება კელნში, შემდეგ, 1677 წელს, ზალცბურგში, ხოლო 1679 წელს მაინცში, თუმცა მან ვერ მიიღო მაღალი წოდებები და ამის გამო, 1684 წელს, გადაერთო სამხედრო კარიერაზე. მან მონაწილეობა მიიღო ავსტრია ოსმალეთის ომებში 1691—1694 წლებში და იმპერატორისგან ფელდმარშალის ტიტული მიიღო. 1712 წელს, ინსბრუკში ის დაინიშნა წინა ავსტრიის გუბერნატორად. კარლ ფილიპმა მემკვიდრეობა მიიღო თავისი ძმისგან, იოჰან ვილჰელმისგან 1716 წელს. 1720 წელს მან საკურფიურსტოს დედაქალაქი ქალაქ მანჰაიმში გადაიტანა. იმისათვის, რომ ვიტელსბახების დანარჩენი საგვარეულო ხაზები გაეერთიანებინა, კარლ ფილიპმა მოახდინა თავისი შვილიშვილის, ელიზაბეტა ავგუსტას ზულცბახის პფალცგრაფთან, კარლ ფილიპ თეოდორთან ქორწილის ორგანიზება, ხოლო მისი და, მარია ანა, ბავარიის პრინცთან, კლემენტთან დააქორწინა. იმპერატორის არჩევნებისას კარლ ფილიპმა ხმა მისცა თავის ბავარიელ ბიძაშვილს, კარლ ალბრეხტს. 1742 წელს, კარლის გარდაცვალებისთანავე, ვიტელსბახების ნოიბურგის პფალცგრაფთა დინასტიის მამრობითი ხაზი შეწყდა და კურფიურსტის ტიტული გადავიდა ზულცბახების პფალცგრაფთა საგვარეულო სახლის უფროს შტოზე. ასე რომ, კარლ თეოდორი გახდა პფალცის კურფიურსტი, კარლ IV თეოდორის სახელით. კარლ ფილიპის მეორე შვილიშვილი, მარია ფრანცისკა ფონ ზულცბახი გათხოვდა ფრიდრიხ ფონ პფალც-ცვაიბრიუკენ-ბერკენფელდზე, მათი შვილი, მაქსიმილიანი კი მოგვიანებით ბავარიის მეფე გახდა. კარლ ფილიპი, როგორც მოგვიანებით მისი მემკვიდრე, კარლ თეოდორი, დედაქალაქში აგროვებდა საუკეთესო მუსიკოსებს, რომლებიც თანამედროვეებმა „ევროპის საუკეთესო ორკესტრის“ წოდებით დააჯილდოვეს. ისეთი მუსიკოსების ხელმძღვანელობით, როგორებიც იყვნენ იან ვაცლავ სტამიცი და კარლო გრუა, ორკესტრში უკრავდნენ სახელმოხვეჭილი ტალანტები ლეოპოლდ და ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტები. კარლ ფილიპი სამჯერ იყო დაქორწინებული: 1688 წლის 10 აგვისტოს ის დაქორწინდა პრინცესა ლუდოვიკა კაროლინა რაძივილზე, მაგდებურგის მარკგრაფინიაზე. პირველი ქორწინებიდან მას ოთხი შვილი ჰყავდა: ლეოპოლდინა ელეონორა ჟოზეფინა (1689 წლის 27 დეკემბერი — 1693 წლის 8 მარტი). მარია ანა (1690 წლის 7 დეკემბერი — გ. 1692). ელიზაბეტა ავგუსტა სოფია (1693 წლის 17 მარტი — 1728 წლის 30 იანვარი). ვაჟი (დაიბადა და გარდაიცვალა 1695 წლის 22 მარტს). 1701 წლის 25 დეკემბერს, კრაკოვში, ის დაქორწინდა ტერეზა მშვიდობისმოყვარეზე. წყვილს ორი ქალიშვილი ჰყავდა: თეოფილა ელიზაბეტა ფრანცისკა ფელისიტი (1702 წლის 13 ნოემბერი— 1705 წლის 31 იანვარი). ანა ელიზაბეტა თეოფილა (1709 წლის 9 ივნისი — 1712 წლის [[10 თებერვალი). 1728 წელს კარლი, უკვე მესამე ჯერზე, დაქორწინდა გრაფინია ვიოლანტა ტერეზაზე (1683—1734), გრაფ ფილიპ ვილჰელმ ტურნ-ი-ტაქსისის ქალიშვილზე. ქორწინება უშვილო გამოდგა. Karl Weich: Mannheim — das neue Jerusalem. Die Jesuiten in Mannheim 1720—1773. Mannheim 1997, ISBN 3920671171 Hans Schmidt: Kurfürst Karl Philipp von der Pfalz als Reichsfürst. Mannheim 1963
მიხეილ კაკალაძე

მიხეილ კაკალაძე (დ. 6 ივნისი, 1982) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ თავდამსხმელი. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase.eu-ზე (ინგლისური) ↑ კაკალაძე “ბუხარაში” ისინჯება, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 13 დეკემბერი, 2011. ↑ მიხეილ კაკალაძე „დინამოელია“ დაარქივებული 2014-07-23 საიტზე Wayback Machine. , ბათუმის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი.
ანდრეას მელერი

ანდრეას მელერი (გერმ. Andreas Möller; დ. 2 სექტემბერი, 1967, ფრანკფურტი) — გერმანელი ვეტერანი ფეხბურთელი. ასპარეზობდა გამთამაშებლის პოზიციაზე, გამოირჩეოდა პასითა და გოლის გატანის ალღოთი. ნაკრებთან ერთად გახდა ევროპის ჩემპიონი ევრო 1996-ზე. Andreas Möller at worldfootball.net
გიორგი ბერიაშვილი

გიორგი ბერიაშვილი (დ. 10 სექტემბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, სამტრედიის საფეხბურთო კლუბ სამტრედიის თავდამსხმელი. უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2008/2009 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (3): 2009/2010, 2010/2011. პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
არხილოსკალოს პირველი სამაროვანი

არხილოსკალოს პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდ. ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ არხილოსკალოდან 5 კმ-ზე მდებარე ადგილ „პატარა ყურეში“. განეკუთვნება ძვ. წ. I საუკუნის და ახ. წ. I საუკუნებს. ძეგლი 1937 წელს შეისწავლა გ. ნიორაძემ. სამაროვანი დაზიანებული იყო სარწყავი არხის მშენებლობის გამო. სამაროვანზე აღმოჩნდა ინდივიდუალური ორმოსამარხები (სიღრმე 0,7-1,5 მ). გამოვლინდა ქვევრის გვერდით ანატკეცზე დაკრძალული ბავშვის ჩონჩხიც. ორმოსამარხებში მიცვალებულები ესვენა კიდურებში კეცილი, იშვიათად გაშოტილი, ჩატანებული ჰქონდათ თიხის ჭურჭელი, სხვადასხვა სახის სამკაული და იარაღიც. თიხის ჭურჭელი ღია მოწითალო და მუქი მოშავოა. ორივე ფერის ჭურჭელი ერთად ყოფილა სამარხებში. ჭურჭლის უმთავრესი სახეებია: თუნგულები, ხელადები, მათარები, თასები, ჩაფები, ბარძიმები, თეფშები და სხვა. განსაკუთრებული მოხდენილობით გამოირჩევა გრძელნისკარტიანი, საწურიანი ცალყურა და სამყურას ფოთლისებრი პირის მქონე ტანდაბალი, გვერდზე ყურმიძერწილი ხელადები, დაბალი ორყურა თასები, სამფეხა თეფში, ტანდაბალი ჭინჭილა მუცელზე მოკლე და წვრილი მილით და სხვა. სამკაულთა შორისაა მინის, პასტის, გიშრის, ბრინჯაოს, სარდიონისა და ტოპაზის მძივები: ბრინჯაოს სამაჯურები, რომელთაც ერთიმეორეზე გადასული თავები აქვს. აღმოჩნდა აგრეთვე მოღუნული და გრძელი დანები, რკინის სასხლავი და ა. შ. სამაროვანზე წარმოებული გათხრებით საფუძველი ჩაეყარა ალაზნის ველის კულტურის (ტერმინი ეკუთვნის გ. ნიორაძეს) შესწავლას. არქეოლოგიურმა კვლევამ ცხადყო, რომ ალაზნის ველისა და იალოილუთეფეს კულტურები (ძვ. წ. I ათასწლეულის დასასრული და ახ. წ. I საუკუნე), რომლითაც გავრცელებული იყო თანამედროვე აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთით და საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების ალაზნისა და ივრის შუა და ქვემო წელზე, ერთი მთლიანი მოვლენაა და დამახასიათებელია ცენტრალური და აღმოსავლეთ ამიერკავკასიისათვის. რამიშვილი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 618. რამიშვილი რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 221. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 270. ნიორაძე გ., ალაზნის ველის გათხრები, თბ., 1940
ნიკოლოზ აშბა

ნიკოლოზ 'ნიკა' აშბა (დ. 14 იანვარი, 1996) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ ნახევარმცველი. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ნიკა მგელაძე

ნიკა მგელაძე (დ. 20 დეკემბერი, 1985, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ ცენტრალური მცველი, ასევე შეუძლია საყდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაში. საქართველოს სუპერთასის გამაჯრვებული: 2009/2010 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Footballdatabase.eu-ზე (ინგლისური)
არხიპოვი

საკუთარი სახელი არხიპოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არხიპოვა, ირინა — რუსი მომღერალი არხიპოვი, აბრამ — რუსი ფერმწერი არხიპოვი,ვასილი — სატანკო ჯარების გენერალ-პოლკოვნიკი არხიპოვი, ივანე — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე
ბექა ჭკუასელი

ბექა ჭკუასელი (დ. 12 ოქტომბერი, 1996) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ თავდამსხმელი. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ჭკუასელი

საკუთარი სახელი ჭკუასელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ავთანდილ ჭკუასელი — ფეხბურთელი ბექა ჭკუასელი — ფეხბურთელი გიორგი ჭკუასელი — ონკოგინეკოლოგი გრიგოლ ჭკუასელი — პოლიტიკოსი თეიმურაზ ჭკუასელი — მომღერალი, პოლიტიკოსი თეიმურაზ ჭკუასელი — ბიოლოგი კონსტანტინე ჭკუასელი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე მიხეილ ჭკუასელი — ეკონომისტი, ბიზნესმენი შერმადინ ჭკუასელი — მომღერალი, ხალხური სიმღერების შემსრულებელი ჯემალ ჭკუასელი — მომღერალი, ლოტბარი
ბაბილონი (ფილმი)

ბაბილონი (ინგლ. Babel) — ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუს 2006 წლის დრამატული ფილმი. ესაა ინიარიტუს „სიკვდილის ტრილოგიის“ ბოლო, მესამე ფილმი. ფილმმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამისთვის და სთვის. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი შედგება სამი პარალელური სიუჟეტური ხაზისგან. მათი მოქმედება ხდება მაროკოში, მექსიკასა და იაპონიაში. მაროკოში მყოფ მოგზაურ ცოლ-ქმარს, რიჩარდს და სიუზენს, უბედურება დაატყდებათ თავს. სიუზენს მოხდება ბრმა ტყვია, რომელიც მაროკოელმა ბიჭებმა ტურისტული ავტობუსის მიმართულებით გაისროლეს. რიჩარდისა და სიუზანის შვილები კი ამ დროს მექსიკაში მიჰყავს ძიძას, რომელიც საკუთრი შვილის ქორწილში მიდის. ტოკიოში მცხოვრები ყრუ-მუნჯი ჩიეკო დედის თვითმკვლელობას მძიმედ განიცდის და ყველას მიმართ აგრესული ხდება. ბრედ პიტი - რიჩარდ ჯონსი კეიტ ბლანშეტი - სიუზენ ჯონსი რინკო კიკუჩი - ამელია ადრიანა ბარაზა - ჩიეკო ვატაია ფილმმა მიიღო ყველაზე მეტი ნომინაცია ოქროს გლობუსის 64-ე დაჯილდოებაზე, მაგრამ მოიგო მხოლოდ ერთი — ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამისთვის. ფილმმა აგრეთვე მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი (ინიარიტუ) და ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის (სანტაოლალა). ოფიციალური საიტი „ბაბილონი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ბაბილონი“ — Allmovie-ზე „ბაბილონი“ — Box Office Mojo-ზე „ბაბილონი“ — Rotten Tomatoes „ბაბილონი“ — Metacritic-ზე
ლეონარდ დეკაპრელევიჩი

ლეონარდ დეკაპრელევიჩი (დ. 25 ივლისი [ ძვ. სტ. 13 ივლისი], 1886, თბილისი, საქართველო, — გ. 7 ნოემბერი, 1981, თბილისი, საქართველო) — გენეტიკოს-სელექციონერი, ბოტანიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1943), პროფესორი (1930). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1944). დაიბადა რკინიგზელის ოჯახში. მისი წინაპრები მჭიდროდ იყვნენ დაკავშირებულნი საქართველოსთან. ლეონარდის პაპა ალექსანდრე დეკაპრელევიჩი გადმოუსახლებიათ კავკასიაში რიგით ჯარისკაცად, რომელსაც შემდეგ ოფიცრობა მიუღია. იგი მსახურობდა და ცხოვრობდა სიღნაღში, შემდეგ კი თბილისში დასახლებულა. ბებია სალომე (დედის მხრივ) წარმოშობით ქართველი იყო, გვარად ჩიგიანი, დუშეთის მაზრიდან, მამა დაბადებულა სიღნაღში. 1912 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო-ისტორიული განყოფილება და მუშაობა დაიწყო თბილისის ბოტანიკური ბაღის სელექციის განყოფილებაში ჯერ უმცროს სპეციალისტად (1914), შემდეგ გამგედ (1916). 1929 წლიდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ლექტორია, 1937-1973 წლებში — ამავე ინსტიტუტის გენეტიკა-სელექციის კათედრის გამგე, შემდეგ — მისი საპატიო გამგე და კონსულტანტი. დეკაპრელევიჩის სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა უმთავრესად შეეხება ამიერკავკასიის, კერძოდ, საქართველოს კულტურული ფლორის შესწავლას. მან ნიკოლოზ ვავილოვთან და პეტრე ჟუკოვსკისთან ერთად დაადგინა, რომ მსოფლიოში საქართველო ხორბლის წარმოშობის ერთ-ერთი მთავარი კერაა, განსაზღვრა ხალხური სელექციის როლი ამ მცენარის გაუმჯობესებაში. გამოიყვანა ხორბლის, სიმინდის, ქერისა და ლობიოს ახალი ჯიშები. აკადემიკოსი ივანე ჯავახიშვილი თავის შრომაში — „საქართველოს ეკონომიკური ისტორია“ მრავალჯერ იმოწმებს ლეონარდ დეკაპრელევიჩის მოსაზრებებს საქართველოში გავრცელებული პურეულის, სიმიდის, ლობიოსა და სხვა კულტურული მცენარეების შესახებ. მიღებული ჰქონდა 8 საავტორო მოწმობა. 1973 წელს მიენიჭა ნიკოლოზ ვავილოვის სახელობის პრემია. საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით. ↑ მცენარეთა სახელების საერთაშორისო ინდექსი — 1999. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q922063"></a> ↑ 2.0 2.1 author citation <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q669585"></a> ↑ Harvard University Herbaria & Libraries Index of Botanists — Harvard University Herbaria and Libraries. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q59611233"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q51926077"></a> ↑ 4.0 4.1 ლეონარდე დეკაპრელევიჩი. ბიობიბლიოგრაფია, მეცნიერება, თბილისი. 1987. ↑ 5.0 5.1 თოდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 444.
არხოტი

საკუთარი სახელი არხოტი შეიძლება აღნიშნავდეს: არხოტი — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში; არხოტისთავისღელე — უღელტეხილი აღმოსავლეთ კავკასიონზე, დუშეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე; არხოტის ხეობა — ხეობა პირიქითა ხევსურეთში.
კიროვი (კიროვის ოლქი)

კიროვი (რუს. Киров; წინა სახელები — ხლინოვი, ვიატკა) — ქალაქი რუსეთში, კიროვის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის გარშემო შექმნილია მუნიციპალური ერთეული „ქალაქი კიროვი“. მდებარეობს მდინარე ვიატკის ნაპირას. 2015 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 493 336 ადამიანს შეადგენდა. კიროვის ოლქის ისტორიული, სამრეწველო და სასწავლო ცენტრი. დიმკოვოს სათამაშოს სამშობლო. სედლცე (პოლონეთი) მუნიციპალურ წარმონაქმნ „ქალაქი კიროვის“ ოფიციალური პორტალი დაარქივებული 2015-05-03 საიტზე Wayback Machine. კიროვის საქალაქო დუმის საიტი დაარქივებული 2014-09-03 საიტზე Wayback Machine. ქალაქ კიროვის ადმინისტრაცია დაარქივებული 2017-10-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://duma.mo-kirov.ru/glava/ ↑ კიროვის გენერალური გეგმა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-08. ციტირების თარიღი: 2014-09-02. ↑ ფართობი კიროვის საქალაქო ოკრუგის საზღვრებში — 757,04 კმ² დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ჩვენი ქალაქი — დიდი კიროვი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-25. ციტირების თარიღი: 2014-09-02. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-17. ციტირების თარიღი: 2014-09-02. ↑ კიროვის ოლქი: მოკლე სტატისტიკური კრებული / ინფორმაციული რესურსებისა და სტატისტიკური დაგეგმვარების განყოფილება, სახელმწიფო სტატისტიკის ფედერალური უწყების კიროვის ოლქის ტერიტორიული ორგანო, 2010. — გვ. 80, 1000 ეგზ., ISBN 978-5-98214-030-2. ↑ 7.0 7.1 კიროვის ოლქის საკანონმდებლო კრებული. (2010-09-30) კიროვის ოლქის კანონი, შესწორება 08.10.2010 № 557-ЗО. კოსკ-ს ოფიციალური საიტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-21. ციტირების თარიღი: 2010-10-17. ↑ ქალაქის სიახლეები — კიროვში ჩამოვიდა პოლონური ქალაქის — სედლცეს პრეზიდენტი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-09. ციტირების თარიღი: 2014-09-02.
არხოტისთავი

არხოტისთავი, არხოტი — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე, მდინარეების არხოტისწყლისა და ჯუთისწყლის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3147 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მწვერვალის ჩრდილო-დასავლეთით არის უღელტეხილი არხოტისთავისღელე. ↑ ჯანელიძე ჭ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 222. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 619. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 22. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.
ენრიკე IV

ენრიკე IV (ესპ. Enrique IV; დ. 25 იანვარი, 1425, ვალიადოლიდი — გ. 11 დეკემბერი, 1474, მადრიდი) — კასტილიისა და ლეონის სამეფოს უკანასკნელი მეფე (1454–1474) კასტილიასა და არაგონს შორის დინასტიური უნიის დადებამდე. ხუან II-ისა და მარია არაგონელის შვილი, ისაბელ I კასტილიელის უფროსი ძმა. ახალგაზრდობაში ენრიკე IV იმყოფებოდა ხუან პაჩეკოს გავლენის ქვეშ, რომელმაც თავის ხელში აიღო სახელმწიფოს მართვის სადავეები. არაკეთილმოსურნეები, განსაკუთრებით არაგონის სამეფო კარი, მათ ჰომოსექსუალურ კავშირში დებდნენ ბრალს, თუმცა ამის პირდაპირი დამადასტურებელი ფაქტები არ არსებობს. თხუთმეტი წლის ასაკში დააქორწინეს ბლანკა I ნავარელისა და ხუან II-ის ქალიშვილზე, ბლანკა ნავარელზე. 1453 წელს რომის პაპმა ნიკოლოზ V-მ მათი ქორწინება გააუქმა. მიზეზი იყო სექსუალური ურთიერთობის არ ქონა მეუღლესთან. 1455 წელს მეორედ დააქორწინეს ჟუანა პორტუგალიელზე, პორტუგალიის მეფის დაზე. ამ ქორწინებიდან 6 წლის შემდეგ დაიბადა ხუანა ბელტრანეხა, ტახტის კანონიერი მემკვიდრე. თუმცა მასზე ამბობდნენ, რომ მისი ბიოლოგიური მამა იყო ესპანელი თავადი ბელტრან დე კუევა, სწორედ ამიტომ ეწოდა ხუანას მეტსახელი „ბელტრანეხა“. ენრიკე IV გარდაიცვალა 1474 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ სამოქალაქო ომი დაიწყო ისაბელ I-ისა და ხუანას მომხრეებს შორის. ბრძოლის კულმინაცია გახდა 1476 წლის 1 მარტის ტოროს ბრძოლა. სამოქალაქო ომი დასრულდა 1479 წელს, ისაბელ I კასტილიელი გახდა კასტილიისა და ლეონის დედოფალი. Об Энрике и его мачехе Изабелле Португальской на Mad Monarch (ინგლისური) Энрике IV (ესპანური) ↑ Nancy F. Marino. Don Juan Pacheco. Wealth and Power in Late Medieval Spain. Arizona Center for Medieval and Renaissance Studies, 2006. ISBN 978-0-86698-356-3. P. 57. ↑ Robert Aldrich, Garry Wotherspoon. Who’s Who in Gay and Lesbian History. 2nd ed. Routledge, 2003. Page 176.
არაბთა გაერთიანებული საამიროების გერბი

არაბთა გაერთიანებული საამიროების გერბი წარმოადგენს ყვითელ შავარდენს — ქვეყნის ერთხელისუფლებიანობის სიმბოლოს, ქვეყნისა, რომლის დიდ ნაწილს იკავებს უდაბნო. ყვითელი ფერი უდაბნოს მანიშნებელია. ბუმბულის კუდის შვიდი ფრთა განასახიერებს შვიდ საამიროს. უწინ შავარდენზე ნადირობა წარმოადგენდა სანაპიროს მოსახლეობისთვის საკვებ საშუალებას, ახლა მხოლოდ ელიტური გართობის მიზნით არის შემონახული და ის ხელმისაწვდომია მხოლოდ მდიდარი ადამიანებისათვის. დღეს არაბთა გაერთიანებული საამიროებში ნადირობა აკრძალულია და ამ სპორტის მოყვარულებს უწევთ უდაბნოს მქონე უცხო ქვეყნებში გადაფრენა. მაგ: თურქმენეთში. სხვათა შორის, დუბაიში არსებობს სპეციალური საავადმყოფო სპეციალურად შავარდნებისათვის ანესთეზიის, გულის სტიმულატორების, რენტგენული აპარატების და სხვა მოწყობილობებით აღჭურვილი. 2008 წლამდე შავარდენს მკერდზე გამოსახული ჰქონდა წითელ წრეში (მამაცობისა და დამოუკიდებლობისა თავისუფლებისათვის ბრძოლაში) ზღვის ცისფერ ტალღებზე ნაზად მოცურავე ხის გემი ე.წ. „შხუნა“, სახელად ”დოუ”. სწორედ ასეთი გენებით გადიოდნენ ზღვაში არაბი მყვინთავები მარგალიტის მოსაპოვებლად ან მეომარი ზღვის ყაჩაღები. დღეისათვის გერბზე გამოსახული ”დოუ” შეცვლილია არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული ოთხფერი დროშით. Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1
არხოტისწყალი

არხოტისწყალი, ცირცლოვანისწყალი — მდინარე საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე; მდინარე ასის ზემო მონაკვეთი. სათავე აქვს არხოტისთავისღელის უღელტეხილთან. სიგრძე — 23 კმ, აუზის ფართობი — 242 კმ², სოფელ ახიელთან მარცხნიდან უერთდება მდინარე ახიელისწყალი. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. აფხაზავა ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 222. ↑ 1.0 1.1 საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 22. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18.