იტალიის დემოგრაფია

იტალიის დემოგრაფია — იტალიის მოსახლეობისა და მათი მდგომარეობის მომოხილვა. დემოგრაფიული საკითხები მოიცავს: საბაზო განათლებას, ჯანმრთელობას და მოსახლეობის რაოდენობირივ სტატისტიკას მათი რასობრივი და რელიგიური მიკუთვნების გათვალისწიბებით. 2011 წლის აპრილის მონაცემებით იტალიის მოსახლეობის საერთო რაოდენობა შეადგენს 60,681,514 კაცს. მოსახლეობის რაოდენობით იტალია ევროპაში მეოთხე ქვეყანაა, ხოლო მსოფლიოში 23-ე. იტალია მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა 1 კვ. კმ-ზე ცხოვრობს 200 კაცი. ყველაზე მჭიდროდაა დასახლებული ლომბარდიის და კამპანიის რეგიონები, ხოლო ყველაზე მეჩხრად დასახლებულია იტალიის მთიანი რაიონები. მოსახლეობის 70% ცხოვრობს ქალაქებში. OECD-ის მონაცემების თანახმად, უმსხვილესი აგლომერაციები არის: მილანი – 7.4 მილიონი რომი – 3.7 მილიონი ნეაპოლი – 3.1 მილიონი ტურინი – 2.2 მილიონი შემდეგი სტატისტიკური მონაცემები აღებულია გაეროს, და ISTAT-ის ცნობარიდან. ქვეყნის გაერთიანების შემდეგ 1898 - 1914 წლებს შორის იტალია მასიური ემიგრაციის ქვეყანა გახდა, დაახლოებით წელიწადში 750 ათასი ადამიანი ტოვებდა იტალიას. იტალიური თემები ერთ დროს ყვაოდა ერიტრეაში (დაახლოებით 100 ათასი მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში), სომალიში და ლიბიაში (150 ათასი იტალიელი დასახლდა ლიბიაში, რომელიც მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 18% შეადგენდა). 1970 წელს ლიბიაში მცხოვრების ყველა იტალიელი იქნა ქვეყნიდან გაძევებული. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ათწლეულების განმავლობაში 350,000 ეთნიკურად იტალიელმა დატოვა იუგოსლავია.. დიდი რაოდენობით მთლიანად ან ნაწილობრივ იტალიური წარმოშობის ადამიანები ცხოვრობენ ბრაზილიაში (25 მილ.), არგენტინაში (20 მილიონი), აშშ-ში (17.8 მილიონი), საფრანგეთში (5 მილიონი), ურუგვაიში (1.5 მილიონი), კანადაში (1.4 მილიონი), ვენესუელაში (900,000) და ავსტრალიაში (800,000). მთავარი სტატია: იტალიის ენები. ოფიციალური ენა იტალიაში არის იტალიური. Ethnologue-ს გამოთვლებით იტალიური ენა მშობლიურია დაახლოებით 55 მილიონი ადამიანსთვის იტალიაში და კიდევ 6.7 მილიონი ადამიანსთვის ქვეყნის გარეთ. ამასთან მსოფლო მასშტაბით 120 მილონიდან 150 მილიონამდე ადამიანი იყენებს იტალიურს, როგორც მეორე ან კულტურულ ენად. ქვეყნის მასშტაბით იტალიურ ენას აქვს უამრავი დიალექტი. თუმცა განათლების ეროვნული სისტემის შექმნის შედეგად ქვეყანაში შემცირდა სახესხვაობა ამ ენებში. სტანდარტიზაცია კიდევ უფრო გაფართოვდა 1950-იან 1960-იან წლებში ეკონომიკური აღმავლობის, მასმედიისა და ტელევიზიის (იტალიურმა საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა RAI-მ დიდი წვლილი შეიტანა იტალიურის სტანდარტიზაციაში.) განვითარების შედეგად. ზოგიერთი ეთნიკური ჯგუფები იურიდიულად აღიარებულია და რიგი ეროვნული უმცირესობების ენები სარგებლობენ ოფიციალური სტატუსით იტალიურთან ერთად ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილში. ვალე-დ-აოსტაში ფრანგული მეორე ენაა, თუმცა აოსტელები ძირითადად ფრანგულ-პროვანსულ დიალექტზე ლაპარაკობენ. გერმანულიც ამავე სტატუსით სარგებლობს ბოლცანოს და ტრენტინოს პროვინციის ზოგიერთ ნაწილში, სადაც ლადინურ დიალექტზე ლაპარაკობენ. სლოვენური იტალიურთან ერთად ოფიციალური ენაა ფრიული-ვენეცია-ჯულიის რეგიონში: ტრიესტის და გორიციის პროვინციაში ამ რეგიონებში ოფიციალური დოკუმენტები გაიცემა ორ ენაზე ან მოთხოვნის მიხედვით იტალიურ ან მეორე ოფიციალურ ენაზე. საგზაო ნიშნებიც ასევე მრავალენოვანია. განათლების მიღება შესაძლებელია უმცირესობათა ენებზე, სადაც ასეთი სკოლები ფუნქციონირებს. მთავარი სტატია: იტალიის რელიგიები. Eurobarometer-ის, გამოკითხვების შედეგად იტალიის მოსახლეობის 74 % სწამს ღმერთის (2005). იტალიაში ქრისტიანულ დენომინაციებს შორის ყველაზე მრავალრიცხოვანია რომის კათოლიკური ეკლესია, მართლმადიდებლობა, პროტესტანტიზმი. გარდა ამისა უამრავია იეჰოვას მოწმეები.) 2003 წლის მონაცემებით იტალიაში რომის კათოლიკური ეკლესიის მრევლის რაოდენობა შეადგენს 57 610 000-დან 55 752 000-მდე ადამიანს (დაახლოებით იტალიის მოსახლეობის 96,77 %), აქედან 33-დან 38 %-მდე აქტიური მრევლია; 10 % მონაწილეობას იღებს სხვადასხვა საეკლესიო მსახურებაში. ქვემოთ მოცემული დემოგრაფიული მონაცემები ეყრდნობა მსოფლიოს ფაქტების წიგნისა და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კვლევებს. 0-14 ასაკი: 13.8% (მამაკაცი 4,315,292/ქალი 4,124,624) 15-64 ასაკი: 65.9% (მამაკაცი 19,888,901/ქალი 20,330,495) 65-ზევით ასაკი: 20.3% (მამაკაცი 5,248,418/ქალი 7,109,074) (2011) 9.18/1,000 (2011) 9.84/1,000 (2011) 3.38/1,000 (2011) 0.42% (2011) ახალშობილები: 1.059 მამაკაცი/ქალი 15 წლამდე: 1.06 მამაკაცი/ქალი 15-64 წლამდე: 1.03 მამაკაცი/ქალი 64 და მაღალი წლოვანება: 0.96 მამაკაცი/ქალი სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობ: 81.77 წელი (2011) მამაკაცები — 79.16 წელი ქალები — 84.53 წელი იტალიელები 92.5%, ევროპელები (ალბანელები, რუმინელები, უკრაინელები) 4%, ჩრდილოეთ აფრიკელები 1%, სხვა 2.5% კათოლიკეები 87%, სხვები 13% (2011). იტალიური ენა (ოფიციალური), გერმანული (ბოლცანო, ტრენტინო), ფრანგული (ვალე-დ-აოსტა), სლოვენური (გორიცია, ტრიესტი). განსაზღვრა: 15 წლის ზემოთ წერა-კითხვა იციან მოსახლეობის საერთო რაოდენობა: 98.4% მამაკაცები: 98.8% ქალები: 98% (2011) იტალიის დემოგრაფია დაარქივებული 2017-06-22 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Libya - Italian colonization. Britannica Online Encyclopedia. ↑ Libya cuts ties to mark Italy era.. BBC News. 27 October 2005. ↑ Election Opens Old Wounds In Trieste. The New York Times. 6 June 1987. ↑ Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – “Gli italiani in Brasile”; pp. 11, 19 . Retrieved 10 September 2008. ↑ Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana Spanish. ↑ U.S Census Bureau - Selected Population Profile in the United States. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-02-12. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ "The Cambridge survey of world migration". Robin Cohen (1995). Cambridge University Press. p.143. ISBN 0-521-44405-5 ↑ Ethnic origins, 2006 counts, for Uruguay, provinces and territories - 20% sample data. ↑ Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-23. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ Santander Laya-Garrido, Alfonso. Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela. Editorial Vadell. Valencia, 1978 ↑ შობადობის სტატისტიკა ავსტრალიაში ↑ ReportDGResearchSocialValuesEN2.PDF ↑ იტალიის რელიგიები: იეღოვას მოწმეები ↑ იტალიის რელიგიები. CESNUR მონაცემებით.