laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მანგო (მომღერალი)

მანგო (იტალ. Mango; დ. 6 ნოემბერი, 1954 — გ. 7 დეკემბერი, 2014) — იტალიელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მუსიკოსი. ასრულებდა პოპს, როკსა და ხალხურ მუსიკას; ცნობილი იყო თავისი ფართო ვოკალური მონაცემებით. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერაა „Oro“ — რომელიც შედის 1986 წელს გამოსულ ალბომში Odissea. აქვს სხვა ჰიტებიც, რომელთა შორისაა: „Lei Verrà“, „Mediterraneo"“, „Bella d'Este“, „Amore per te“, „Come Monnalisa“, „Nella Mia città“ და „La Rondine“. იტალიელმა მუსიკოსმა და მწერალმა მარიო ლუცატო ფეიგიზმა, მანგოს „იტალიური პოპ-მუსიკის ნამდვილი ნოვატორი“ უწოდა. მანგო წერდა სიმღერებს ისეთი შემსრულებლებისთვის, როგორებიც არიან პატი პრავო, ლორედანა ბერტე, ანდრეა ბოჩელი, მიეტა. მის რეპერტუარს ასრულებენ იტალიელი და უცხოელი მუსიკოსები, მათ შორის მინა, მია მარტინი, ლეო სეიერი, ელენ სეგარა და ელეფთერია არვანიტაკი. მანგო დაიბადა ლაგონეგროში, პოტენზას პროვინციაში. უსმენდა სოულსა და მძიმე როკს. მისი საყვარელი მუსიკოსები იყვნენ: არეთა ფრანკლინი, ლედ ზეპელინი, პიტერ გებრიელი და სხვები. მუსიკალური კარიერა ბავშვობის ასაკიდანვე დაიწყო — რვა წლის ასაკში უკვე გამოდიოდა რამდენიმე ადგილობრივ ჯგუფში. მან სალერნოს უნივერსიტეტში სოციოლოგიის შესწავლა დაიწყო, თუმცა სწავლას თავი ანება და მუსიკალურ საქმიანობას მიჰყო ხელი. მანგომ წარმატება მოიპოვა ალბომით Australia 1985 წელს. იმავე წელს მანგომ სან-რემოს მუსიკალური ფესტივალზე შეასრულა ალბომ Australia-ში შესული ყველაზე წარმატებული სინგლი „Il viaggio“. 1986 წელს მან გამოუშვა ალბომი „Odissea“, რომელიც შეიცავს ისეთ წარმატებულ სიმღერებს როგორებიცაა: „Lei verrà“ და „Oro“. სხვა მისი ცნობილი ალბომი არის „Sirtaki“ (1990), სადაც შედის სიმღერები: „Nella mia città“ და „Come Monna Lisa“, ალბომის შექმნაში მონაწილეობდნენ: დრამერი მანუ კაჩე და ბასისტი პინო პალადინო. ამ პერიოდში მანგომ ესპანეთში სამი ალბომი ჩაწერა: Ahora (1987), Hierro y Fuego (1988) და Sirtaki-ს ესპანური ვერსია (1991). მანგომ მონაწილეობა მიიღო 1995 წლის სანრემოს მუსიკის ფესტივალზე, სადაც მან შეასრულა სიმღერა „Dove vai“. 2014 წლის 7 დეკემბერს, კონცერტზე ყოფნის დროს, მანგომ მიიღო გულის შეტევა. იგი საავადმყოფოში გადაყვანამდე გარდაიცვალა, 60 წლის ასაკში. La mia ragazza è un gran caldo (1976) Arlecchino (1979) È pericoloso sporgersi (1982) Australia (1985) Odissea (1986) Adesso (1987) Inseguendo l’aquila (1988) Sirtaki (album)|Sirtaki (1990) Come l'acqua (1992) Mango (1994) Credo (1997) Disincanto (2002) Ti porto in Africa (2004) Ti amo così (2005) L’albero delle fate (2007) La terra degli aquiloni (2011) Dove vai (1995) Gli amori son finestre (2009) Visto così (1999) Tutto Mango: oro e platino (2006) Adesso (1987) Hierro y Fuego (1988) Sirtaki (1991) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Mango“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი მანგოს ბიოგრაფია ↑ Mario Luzzatto Fegiz. Mango, la voce divenuta strumento che ha rinnovato la musica leggera it. corriere.it. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2014. ↑ Manu Katché: discography. manu-katche.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 აგვისტო 2014. ციტირების თარიღი: 19 December 2014. ↑ Italian Singer "Mango" Death live at concert. liveleak.com (8 დეკემბერი, 2014). ციტირების თარიღი: 14 დეკემბერი, 2014.
აღჯაყალას ციხე

აღჯაყალა, უნგუზექი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ერზურუმის პროვინციაში, უზუნდერეს რაიონის სოფელ უნგუზექში; ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს 4 კოშკს, გვირაბსა და ძირითად კონსტრუქციას. კარგად გამაგრებული ციხე მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, ციცაბო კლდოვან ბირცვზე, ავტომაგისტრალის პირას. მთელ თორთომის ხეობაში გამორჩეული საფორტიფიკაციო კომპლექსი მოგვიანო შუა საუკუნეების აღმოსავლური წყაროებიდან კარგად ცნობილი აღჯაყალას ციხე უნდა იყოს. აკონტროლებდა მდინარე თორთომისწყლის ხეობასა და ჭოროხისპირიდან აქ ჩორგენისის გრძელი ხევით ჩამომავალ ძველ გზას. ჭოროხის ხეობაში ამ გზას ოშნაქის ციხე დახვდებოდა. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები. თბ. 2017, გვ. 241-242
ზონოტრიქია

ზონოტრიქია, რუხლოყება გრატა (ლათ. Zonotrichia) — მგალობელ ფრინველთა გვარი გრატასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 15–19 სმ. ნისკარტი კონუსისებრი ფორმისაა. სხეულის ზედა ნაწილი შეფერილია მორუხო-მურად, აყრია მუქი ჭრელი ლაქები; ქვედა ნაწილი ღია ფერისაა. რამდენიმე სახეობას გამრავლების პერიოდში თავზე გასდევს გრძივი შავ-თეთრი ან შავ-ყვითელი ზოლები. ცნობილია 5 თანამედროვე სახეობა. ფართოდ გავრცელებული და მრავალრიცხოვანნი არიან ახალ სამყაროში (ალასკიდან ცეცხლოვან მიწამდე). ბინადრობენ ბუჩქნარში, ტყის პირებში, მცირე ზომის კორომებში, ბაღებსა და პარკებში. დამახასიათებელნი არიან სხვადასხვანაირი კულტურული ლანდშაფტებისათვის. სამხრეთამერიკული სახეობა დასახლებულ პუნქტებში ბეღურების ეკოლოგიურ ნიშს იკავებს. ჩრდილოამერიკული სახეობები ზამთარს კონტინენტის სამხრეთ ნაწილში ატარებენ. რამდენიმე პოპულაცია მკვიდრია. ზაფხულში ზონოტრიქიები უმთავრესად მწერებით იკვებებიან, ზამთარში რაციონში მცენარეული საკვები ჭარბობს. გალობა — ხმამაღალი, სუფთა სტვენების ნაკრები. მონოგამური ფრინველებია. დედალი დებს 4–6 კვერცხს. ჯამისებური ბუდე აგებულია მცენარეული მასალისაგან ბუჩქების ტოტებზე ან მიწაზე. ბუდის აშენებასა და კრუხობაში მხოლოდ დედალი მონაწილეობს, ბარტყების გამოკვებას ორივე პარტნიორი ახორციელებს. ზონოტრიქიებს ხშირად იყენებენ, როგორც ლაბორატორიის ფრინველებს. Иваницкий В. В ЗОНОТРИХИИ // Большая российская энциклопедия. т. 10. — М., 2008. — стр. 552-553. ↑ 1.0 1.1 კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 33, 115, 235.
ინკაფსულაცია (კომპიუტერული პროგრამირება)

ინკაფსულაცია (ინგლ. encapsulation) — დაპროგრამების მექანიზმი, რომელიც აერთიანებს პროგრამის კოდსა და იმ მონაცემებს, რომლებთანაც ეს კოდი მუშაობს, აგრეთვე, გამიჯნავს მათ (კოდსა და მონაცემებს) სხვა პროგრამის მხრიდან მიმართვისაგან. ამით ხდება მათი დაცვა არასწორი გამოყენებისაგან. ობიექტზე ორიენტირებულ ენაში პროგრამის კოდი და მონაცემები ერთმანეთს ისე უკავშირდება, რომ ქმნიან ერთ ავტონომიურ სტრუქტურას, რომელსაც ობიექტი ეწოდება. ობიექტში პროგრამის კოდი და მონაცემები სხვა ობიექტისათვის შეიძლება იყოს დახურული (private) ან ღია (public). დახურულ (პრივატულ) კოდთან და მონაცემებთან მიმართვა შეუძლია მხოლოდ ამავე ობიექტში აღწერილ კოდებს. ეს იმას ნიშნავს, რომ დახურულ კოდსა და მონაცემებს ვერ მივმართავთ პროგრამის სხვა ნაწილიდან, რომელიც ობიექტის გარეთაა მოთავსებული. ღია (საერთო წვდომის) კოდთან და მონაცემებთან მიმრთვა შესაძლებელია პროგრამის ნებისმიერი ნაწილიდან. კლასი არის სტრუქტურა, რომელიც იყენებს ინკაფსულაციის პრინციპს და განსაზღვრავს კოდს და იმ მონაცემებს, რომლებთანაც ის მუშაობს. კლასი გამოიყენება ობიექტების აღსაწერად და შესაქმნელად. ობიექტები კლასის ეგზემპლარებია. კლასის შემადგენელ კოდსა და მონაცემებს კლასის წევრები ეწოდება, კლასის მიერ განსაზღვრულ მონაცემებს კი - ეგზემპლარის ცვლადები. კლასში განსაზღვრულ პროგრამის კოდს ფუნქცია ეწოდება. რომან სამხარაძე, Visual C++/CLI.NET, სტუ.
პოლიმორფიზმი (კომპიუტერული პროგრამირება)

პოლიმორფიზმი (ინგლ. polymorphism) — ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების ერთ-ერთი საბაზისო მექანიზმი (ინკაფსულაციასთან, მემკვიდრეობასთან და აბსტრაქციასთან ერთად). პოლიმორფიზმი მსგავს ობიექტებს საშუალებას აძლევს ერთი ინტერფეისის გამოყენებით მიმართონ სხვადასხვა ფუნქციას (მეთოდს). სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ერთი და იგივე სახელი შეიძლება რამდენიმე ფუნქციას ჰქონდეს, რომელიც ერთსა და იმავე მოქმედებებს განსხვავებულად ასრულებს, გადაცემული არგუმენტის (მეთოდის პარამეტრის) მონაცემთა ტიპის, ან რაოდენობის გათვალისწინებით. პოლიმორფიზმი საშუალებას გვაძლევს თავიდან ავიცილოთ კოდის დუბლირება და იგი უფრო კითხვადი გავხადოთ. მისი დახმარებით შესაძლებელია მეთოდის (იგივე ფუნქციის) რამდენიმე სახელის ნაცვლად გამოვიყენოთ ერთი, ხოლო მეთოდის პროგრამულ ბლოკში არსებული ინსტრუქციების მრავალფეროვნად შესრულების რეალიზება მოვახდინოთ მისი გადატვირთვის საშუალებით. რომან სამხარაძე, Visual C++/CLI.NET, სტუ.
ვალასლი (ისმაილი)

ვალასლი (აზერ. Vələsli) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. ვალასლი GEOnet სახელების სერვერზე
სარასვატი

სარასვატი (სანსკ. सरस्वती sarasvatī „წყლებით მდიდარი“) — ინდუისტური სიბრძნის ქალღმერთი, ღვთაება ბრაჰმას მეუღლე. სარასვატი მოიხსენიება რიგვედაში, სადაც იგი მდინარეთა და ტბათა მფარველი ღვთაებაა. მოგვიანებით იგი უკვე ძირითადად ხელოვან ადამიანთა ნიჭის მწყალობელი ქალღმერთია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სარასვატი Vasant Panchami, a celebration of Goddess Saraswati დაარქივებული 2007-12-03 საიტზე Wayback Machine. Saraswati Jayanti Festival
ვანგა (ისმაილი)

ვანგა (აზერ. Vəng) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 400 კაცი. ვანგა GEOnet სახელების სერვერზე
ხანაგაჰი (ისმაილი)

ხანაგაჰი (აზერ. Xanagah) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 505 კაცი. ხანაგაჰი GEOnet სახელების სერვერზე
ხანქენდი (ისმაილი)

ხანქენდი (აზერ. Xankəndi) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 431 კაცი. ხანქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
ხალილი (ისმაილი)

ხალილი (აზერ. Xəlilli) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 320 კაცი. ხალილი GEOnet სახელების სერვერზე
მედუდუკესებრნი

მედუდუკესებრნი (ლათ. Bombycillidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 15,5–23 სმ, მასა 25–85 გრამი. აგებულება მკვრივია; თავზე წამახვილებული ქოჩორი აქვთ, კუდსა და ფრთებზე — კაშკაშა ნიშნები. ნისკარტი მოკლეა; თითები ძლიერი, ბრჭყალები გრძელი და მკვეთრად მოღუნული. ნისკარტის დასაწყისთან, თვალებს ზევით და ქოჩრის ქვემოთ ახასიათებთ შავი „ნიღაბი“. ფრენენ გამალებით და მანევრულად; მიწაზე ნახტომებით გადაადგილდებიან. ცნობილია 1 გვარის (Bombycilla) 3 სახეობა. ჩვეულებრივი მედუდუკე (B. garrulous) გავრცელებულია ევრაზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში; კედრის მედუდუკე (B. cedrorum) — ჩრდილოეთ ამერიკაში; იაპონური მედუდუკე (B. japonica) — შუა და ქვემო ამურისპირეთში, ჩრდილოეთ სახალინზე. უპირატესობას ანიჭებენ გაუხშოებულ კორომებს ტყისპირებში, სადაც ჩვეულებრივ კენკროვანი და ხეხილოვანი მცენარეების მონაკვეთებიცაა. მედუდუკეების ზამთრის გუნდები (1000-მდე წევრისაგან შემდგარი) ფართოდ მომთაბარეობენ. ზაფხულში რაციონში მწერები და ობობები ჭარბობს, დანარჩენ დროს — მცენარეული საკვები (მათ შორის წვნიანი ნაყოფები). ბუდობენ ტაიგის და შერეულ ტყეებში, წყვილებად ან მცირე კოლონიებად. ბუდეს ორივე მშობელი აშენებს, მიწიდან 3–15 მეტრის სიმაღლეზე. დედალი დებს 5–6 კვერცხს, კრუხობს დედალი 14–15 დღის განმავლობაში. ბარტყებს დედალიც კვებავს და მამალიც. სეზონზე ერთ თაობას იძლევიან. ახლოს ენათესავებიან აბრეშუმა მედუდუკესებრთა ოჯახის წარმომადგენლები (3 გვარის 4 სახეობა). Лоскот В. М. СВИРИСТЕЛЕВЫЕ // Большая российская энциклопедия. Том 29. Москва, 2015, стр. 551-552. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 72, 131, 187. ↑ Bombycillidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
ხიმრანი

ხიმრანი (აზერ. Ximran) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 24 კაცი. ხიმრანი GEOnet სახელების სერვერზე
იენიქენდი (ისმაილი)

იენიქენდი (აზერ. Yenikənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 812 კაცი. იენიქენდი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-ბიღირი

იუხარი-ბიღირი (აზერ. Yuxarı Bığır) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. იუხარი-ბიღირი GEOnet სახელების სერვერზე
იუხარი-ჯიულიანი

იუხარი-ჯიულიანი (აზერ. Yuxarı Cülyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 187 კაცი. Cülyan GEOnet სახელების სერვერზე
ჰარალდ III (დანია)

ჰარალდ III (დან. Harald 3.; დ. 1040 — გ. 17 აპრილი, 1080) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე სვენ II-ის ვაჟი. დანიის მეფე 1076-80 წლებში. ჰარალდი დაიბადა 1040 წელს. იგი იყო დანიის მეფე სვენ II-ის უფროსი არალეგიტიმური შვილი ცხრამეტიდან, რომლებიც ყველა სხვადასხვა და ამასთან უცნობი საყვარლისგან ჰყავდა. სვენმა ჰარალდი 1069 წელს თან წაიყვანა ინგლისში საბრძოლველად, სადაც იგი ბიძამისის, იარლ აშბიორნისა და ძმის, კნუდის გვერდით იბრძოდა. 1076 წელს სვენ II გარდაიცვალა, რის გამოც დანიის მეფე ჰარალდ III გახდა. იგი ფაქტობრივად თავის ძმასთან, კნუდთან ერთად მართავდა ქვეყანას. მან ქვეყანაში რამდენიმე ძირეული რეფორმა გაატარა, რასაც დიდი უკმაყოფილება მოჰყვა არისტოკრატიაში, განსაკუთრებით კი მის ძმებში. მისმა ძმებმა სულ მალე ჩამოაყალიბეს ოპოზიცია. აღსანიშნავია, რომ ჰარალდს თვით კნუდიც განუდგა, რომელმაც ნორვეგიის მეფე ოლაფ III-ის მხარდაჭერა მოიპოვა. პაპ გრიგოლ VII-ის ელჩობა ეწვია ოლაფს და ურჩია, რომ არ ჩარეულიყო დანიის კონფლიქტში. ჰარალდი, ისევე როგორც ყველა მეფე, დიდწილად იყო დამოკიდებული დიდებულებზე, რომელთა უმეტესობაც მას განუდგა. მათი გულის მოსაგებად, ჰარალდმა დროებით შეწყვიტა ომები ინგლისსა და შვედეთთან. ასევე მის დროს შეიქმნა დანიის ეროვნული ვალუტა და მოიჭრა პირველი დანიური მონეტები, რომლებზეც რაღათქმაუნდა მეფე იყო გამოსახული. ასევე მან შემოიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც სამეფო ტყეებით ყველას შეეძლო სარგებლობა. აგრეთვე ცდილობდა აღმოეფხვრა დანიაში დამკვიდრებული ძველებური სამართალი, რომელიც წინააღმდეგობაში იყო ქრისტიანულ მორალსა და უამრავი სისხლის ღვრას მოიცავდა. ასევე განაგრძო მამის პოლიტიკა და ცდილობდა პაპისგან დანიის მთავარეპისკოპოსის წოდება მიეღო, მაგრამ ამაოდ. ჰარალდ III 1080 წლის 17 აპრილს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ძმა, კნუდ IV ავიდა. იგი დაკრძალეს სკონეში. Monarkiet i Danmark – Kongerækken Archived 2009-11-18 at the Wayback Machine at The Danish Monarchy Stefan Pajung, Harald Hén ca. 1040–1080, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, January 22, 2010 Bricka, Carl Frederik, Dansk Biografisk Lexikon, vol. VII [I. Hansen – Holmsted], 1893, p.74.
ზანგი (ისმაილი)

ზანგი (აზერ. Zəngi) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. ზანგი GEOnet სახელების სერვერზე
ზარათი (ისმაილი)

ზარათი (აზერ. Zarat) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 31 კაცი. ზარათი GEOnet სახელების სერვერზე
პეტერეკის ციხე

პეტერეკი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, იუსუფელის რაიონის სოფელ პეტერეკში; ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს კოშკს, ეკლესიასა და ძირითად კონსტრუქციას. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ ნაწილში, კონცხზე. ნაგებია მშრალი წყობით. გეგმა ასიმეტრიულია. დიდი მასშტაბის ციხე, ჩანს, თავის დროზე საკმაოდ კარგად იყო დაცული. პეტერეკის ხევიდან ციხისკენ მიმავალი გზა, გალავანს გარეთ, კიდევ ერთი კარით იყო ჩაკეტილი. ციხის დასავლეთით ჩანს კლდეზე მიკრული გარე კარიბჭისა და, სავარაუდოდ, კოშკის კვალი. შიდა ტერიტორია მთლიანად გადათხრილია განძისმაძიებელთა მიერ. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 269, თბ. 2017.
ზარგერანი

ზარგერანი (აზერ. Zərgəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —65 კაცი. ზარგერანი GEOnet სახელების სერვერზე
სიხჩეკის ციხე

სიხჩეკი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ერზურუმის პროვინციაში, ოლთისის რაიონის სოფელ სიხჩეკში; ზღვის დონიდან 1680 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს კოშკს, ეკლესიასა და ძირითადი კონსტრუქციის ნანგრევებს. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, 400 მ-ში, მაღალ და ციცაბო კლდეზე. ციხე ძირითადად გაშენებულია კლდოვან ტერასებზე. კლდის თხემზე კოშკია. ციხის ჩრდილოეთით, ფერდობზე, სავარაუდოდ, ძველი სამაროვანია. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 271, თბ., 2017.
სოლექის ციხე

სოლექი, სოლფორექი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, იუსუფელის რაიონის სოფელ ერსისში; ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. ნაგებია კირით. შემორჩენილია ნანგრევები. გაშენებული იყო ჭოროხის ხეობის შესართავის – ერსისის ხევის მარჯვენა ფერდობზე ამოზიდულ დიდ და ციცაბო კლდეზე. მცირე ზომის ციხე მიუდგომელია, მასზე ასვლა სპეციალური აღჭურვილობის გარეშე შეუძლებელია. თხემსა და თხემის დაფერდებებზე შერჩენილია კედლების მცირე ნაშთები. ციხე იცავდა ჭოროხის ხეობიდან, ერსისის ციხიდან თორთომის ხეობაში გადამავალ გზას. ციხე საგანგებოდ უნდა იყოს დანგრეული (ალბათ ოსმალთა მიერ მისი აღების შემდეგ). მახლობლად იყო სოფელი სოლფორექი, რომელიც დღეს აღარ არსებობს. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 271, თბ., 2017.
ზარნავა

ზარნავა (აზერ. Zərnava) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 872 კაცი. ზარნავა GEOnet სახელების სერვერზე
ზეივა (ისმაილი)

ზეივა (აზერ. Zeyvə) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,003 კაცი. ზეივა GEOnet სახელების სერვერზე
კნუდ V (დანია)

კნუდ V მაგნუსსენი (დან. Knud 5. Magnussen; დ. 1129 — გ. 9 აგვისტო, 1157) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ნილსის შვილიშვილი და შვედეთის მეფე მაგნუს I-ის ვაჟი. დანიის მეფე 1146-57 წლებში სვენ III-სა და ვალდემარ I-თან ერთად. 1157 წლის 9 აგვისტოს როსკილეში სვენმა იგი მოაკვლევინა და სცადა ვალდემარის მოკვლაც თუმცა არ გამოუვიდა. ამის გამო, ორ თვეში ვალდემარმა შური იძია და სვენი მოკლა. კნუდი დაიბადა 1129 წელს. იგი იყო შვედეთის მეფე მაგნუს I ძლიერისა და მისი მეუღლის, დედოფალ რიჩეზა პოლონელის ვაჟი. მამის მხრიდან მას პაპად დანიის მეფე ნილსი, ხოლო დედის მხრიდან პოლონეთის მეფე ბოლესლავ III ერგებოდა. 1134 წელს ნილსიცა და მაგნუსიც ბრძოლაში დახოცა მეფე ერიკ II-მ, რომელიც 1137 წელს ჩამოაგდო და მოკლა მისმა დისწულმა ერიკ III-მ. 1146 წელს, იუტლანდიელმა მაგნატებმა მეფედ კნუდი გამოაცხადეს, ხოლო ზელანდიელმა და სკონელმა მაგნატებმა ერიკ II-ის ვაჟი, სვენი. ამრიგად, ერიკ III ტახტიდან გადადგა, რითაც იწყება კნუდ V-ისა და სვენ III-ის თანამმართველობა. ტახტზე ასვლისთანავე, კნუდი და სვენი გამუდმებით ცდილობდნენ ერთმანეთის ჩამოშორებასა და ტახტის ბოლომდე დაპატრონებას. 1147 წელს მათ ერთობლივად სცადეს მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში ჩაბმა, მაგრამ ამაოდ. სულ მალე, ტახტს მესამე კანდიდატიც გამოუჩნდა ერიკ II-ის შვილიშვილის, ვალდემარის სახით, რომელსაც იუტლანდიელი დიდებულები მიემხრნენ. კნუდმა დახმარებისათვის შვედეთის მეფე შვერკერ I-ს მიმართა, სვენმა კი საქმეში საღვთო რომის იმპერატორი ფრიდრიხ I ჩარია. სულ მალე, ფრიდრიხმა სვენი „პირველ მეფედ“ გამოაცხადა, კნუდი კი მის თანა-რეგენტად აქცია. ამის საპასუხოდ, კნუდმა შვედეთთან ალიანის შექმნა განიზრახა და ცოლად შვედეთის მეფე შვერკერ I-ის ასული, ელენა შეირთო. მალევე, 1154 წელს, სვენმა თანამმართველად ვალდემარ I დაინიშნა. ამას მოჰყვა სამოქალაქო ომის განახლება, რის გამოც სვენ III-მ „შერიგების მიზნით“ ვალდემარი და კნუდი როსკილეს სასახლეში გამართულ ბანკეტზე დაიბარა, სადაც 9 აგვისტოს, მისი ბრძანებით მოკლეს კნუდი და სცადეს ვალდემარის მოკვლაც. ვალდემარმა გაქცევა მოახერხა და უკან დიდი ჯარებით დაბრუნდა, რის შემდეგაც, ამავე წლის 23 ოქტომბერს მოკლა სვენ III და დანიის ერთპიროვნული მონარქი გახდა. თავის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე კნუდი დაქორწინდა ელენა შვედზე, რომელთანაც შვილების გაჩენა ვერ მოასწრო, თუმცა უცნობი საყვარლებისაგან მას ოთხი არალეგიტიმური შვილი ჰყავდა: ნილსი, კათოლიკური ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად; ვალდემარი, იყო ბრემენის პრინც-არქიეპისკოპოსი და შლეზვიგის ეპისკოპოსი; ბრიჯიტი, ცოლად გაჰყვა ანჰალტის გრაფ ბერნჰარდს, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა; ჰილდეგარდა, ცოლად გაჰყვა რიუგენის პრინც იორომარ I-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; Monarkiet i Danmark – Kongerækken Archived 2009-11-18 at the Wayback Machine at The Danish Monarchy Bricka, Carl Frederik (ed.), Dansk Biografisk Lexikon, vol. IX [Jyde – Køtschau], 1895. "Knud (Magnussen)", Hans Olrik, pp.263–264. Skt. Niels af Århus (11??-1180) Archived July 16, 2011, at the Wayback Machine by Aarhus Municipal Library
ზოღალიხი

ზოღალიხი (აზერ. Zoğallıq) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 436 კაცი. ზოღალიხი GEOnet სახელების სერვერზე
მიკროდოტი

მიკროდოტი — პატარა დისკზე დატანილი ზომით არსებითად შემცირებული ტექსტი ან გამოსახულება, რომელიც გამოიყენებოდა წინასწარ გულუზრახი მიმღების მიერ აღმოჩენის თავიდან ასაცილებლად. მიკროდოტებს ჩვეულებრივ მრგვალი ფორმა აქვთ და დიამეტრით 1 მმ-მდე არიან, თუმცა შეიძლება მისი სხვადასხვა ფორმასა და ზომაში დამზადება, ისევე როგორც სხვაფასხვა მასალისაგან, როგორიცაა პოლიესტერი ან მეტალი. სახელი მომდინარეობს იქიდან, რომ მიკროდოტს ხშირატ ტიპოგრაფიული წერტილის ზომა და ფორმა გააჩნიათ. არსით, მიკროდოტი გზავნილის დაცვი სტეგანოგრაფიული მიდგომაა. მიკროდოტს ფარულად ათავსებენ ჩვეულებრივი ტექსტის ერთ-ერთ გვერდზე. ძირითადად გამოიყენებოდა ჯაშუშების მიერ, მაგალითად, პირველი და მეორე მსოფლიო ომის დროს. მიკროდოტი შექმნა ფრანგმა ფოტოგრაფმა რენე დაგრონმა 1870 წელს, საფრანგეთ-პრუსიის ომის დროს. მიკროდოტები გადაჰქონდათ საფოსტო მტრედებს. Microdot photography
კნუდ VI

კნუდ VI ვალდემარსონი (დან. Knud 6. Valdemarsøn; დ. 1163 — გ. 12 ნოემბერი, 1202) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ვალდემარ I-ის ვაჟი. დანიის მეფე 1182-1202 წლებში. კნუდი დაიბადა 1163 წელს. იგი იყო დანიის მეფე ვალდემარ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია მინსკელის უფროსი ვაჟი. მას სახელი პაპის (მამის მამა), კნუდ ლავარდის პატივსაცემად დაარქვეს. 1176 წელს კნუდმა ცოლად შეირთო საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ ლომისა და მისი პირველი ცოლის, ამ დროისათვის უკვე განსვენებული დედოფალ კლემენცია ფონ ცერინგენის ერთადერთი საერთო ასული — გერტრუდა ბავარიელი, რომელიც 1197 წელს ისე გარდაიცვალა, რომ ქმართან შვილები არ ჰყოლია. მიუხედავად უნაყოფობისა, მათ ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რის გამოც კნუდი მეორედ აღარ დაქორწინებულა. კნუდის უფროსი და, პრინცესა სოფია ცოლად ვაიმარ-ორლამიუნდის პრინც ზიგფრიდ III-ს გაჰყვა, რომელიც ქორწინების შემდეგ დანიის სამეფო კარზე დასახლდა. 1182 წლამდე, კნუდი ჰალანდის პრინცის წოდებას ატარებდა, რის შემდეგაც მამამისი, მეფე ვალდემარ I გარდაიცვალა და იგი სრულიად დანიის მეფე გახდა. მას ტახტზე ბევრი მოცილე ჰყავდა. 1185 წელს დაამარცხა პომერანიის ჰერცოგი ბოგისლავ I, რომელიც 1187 წელს მისი ვასალი გახდა. 1189 წლიდან ომი გამოუცხადა შლეზვიგის საჰერცოგოს, რომელიც დანიას არ ემორჩილებოდა. მან მხოლოდ 1193 წელს აიღო მეამბოხე შლეზვიგი და დაიჭირა მისი მთავარეპისკოპოსი. 1200-1201 წლებში იგი ომებს აწარმოებდა ჩრდილო გერმანულ-სლავურ ხალხებთან, რომელშიც დიდ წარმატებას მიაღწია. ამის გამო, მას ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც „გარდამტეხ მეფე“-ს. 1196 წელს, ესტონეთის ისტორიაში პირველად, კნუდმა დაიწყო მისი ჩრდილოეთ სანაპიროების კოლონიზაცია და აქ ქრისტიანობის გავრცელება. მისმა შემდეგ დანიელებმა აითვისეს და მიისაკუთრეს მთელი ჩრდილოეთ ესტონეთი, რომლის მთავარი ქალაქი, ტალინიც უკვე კნუდის ძმის მმართველობისას აიღეს. 1200 წლის 28 დეკემბერს კნუდმა სისხლის სამართლის სისტემაში რეფორმები გაატარა, რის შემდეგაც ძირეულად შეიცვალა დანიის კანონმდებლობა. 1202 წლის 12 ნოემბერს, კნუდ VI გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ქალაქ ბენტის კათედრალში. მის შემდეგ ტახტზე მისი უმცროსი ძმა, მეფე ვალდემარ II ავიდა. "Valdemar (Knudsen), 1158-1236, Biskop af Slesvig". Dansk biografisk Lexikon. Retrieved 1 August 2018. "Adolf III. (Graf von Holstein und Stormarn)". Allgemeine Deutsche Biographie. Retrieved 1 August 2018. "Gertrud, 1154-1197, Knud VI's Dronning". Dansk biografisk Lexikon. Retrieved 1 August 2018. Knut Are Tvedt. "Valdemar 2 Sejr". Store norske leksikon. Retrieved 1 August 2018.
ქისპორეთის ციხე

ქისპორეთი ციხე — ციხესიმაგრე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, იუსუფელის რაიონის სოფელ ქისპორეთში; ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს 1 კოშკსა და ძირითად კონსტრუქციას. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2,4 კმ-ში, მდინარე პარხლისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, მაღალ და ციცაბო კლდოვან ბორცვზე. ციხეს ეტყობა გადაკეთების რამდენიმე ფენა. როგორც ჩანს, სიმაგრეს მოგვიანებით ოსმალებიც იყენებდნენ. გოდოლი დასავლეთის მხარესაა. კარიბჭე სამხრეთიდან აქვს. შემორჩენილია კედლების ქონგურებიც. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, თბ., 2017, გვ. 281
ლონგოთხევის ციხე

ლონგოთხევი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, არტანუჯის რაიონის სოფელ ლონგოთხევში; ზღვის დონიდან 1220 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს კოშკსა და ძირითადი კონსტრუქციის ნანგრევებს. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, 2,2 კმ-ში, მდინარის მარჯვენა მხარეს, სამანქანო გზის თავზე, კლდეზე. ციხეს ჰქონდა რაბათიც. მის ადგილას დღეს სოფლის უბანია, რომელსაც ადგილობრივები ასეც მოიხსენიებენ – „რაბათი“. მოგვიანებით სახელი „იენი-რაბათად“ (ახალი რაბათი) გადააკეთეს. ამ ტერიტორიაზეა სამეცნიერო ლიტერატურაში იენი-რაბათის სახელწოდებით ცნობილი ეკლესიაც. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 300, თბ., 2017.
ალმალი (კახი)

ალმალი (აზერ. Almalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,883 კაცი. ალმალი GEOnet სახელების სერვერზე
აღიაზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აღიაზი შეიძლება აღნიშნავდეს: აღიაზი — სოფელი აზერბაიჯანში, კახის რაიონი აღიაზი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქის რაიონი
დაიმადაღლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დაიმადაღლი შეიძლება აღნიშნავდეს: დაიმადაღლი — სოფელი აზერბაიჯანში, კახის რაიონი დაიმადაღლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ოღუზის რაიონი