laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სურენ ერემიანი

სურენ ტიგრანის ძე ერემიანი (სომხ. Սուրեն Տիգրանի Երեմյան; დ. 10 აპრილი [ ძვ. სტ. 28 მარტი], 1908, თბილისი — გ. 17 დეკემბერი, 1992, ერევანი) — სომეხი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1953), პროფესორი (1955), სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1963), სომხეთის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). სკკპ წევრი 1945 წლიდან. 1928 წელს დაამთავრა თბილისის 43-ე საშუალო სკოლა, 1931 წელს — ერევნის უნივერსიტეტის ისტორია-ეკონომიკის ფაკულტეტი, 1934 წელს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალის კავკასიისმცოდნეობის ინსტიტუტის ასპირანტურა აკადემიკოს ნიკო მარის ხელმძღვანელობით (თბილისი). 1935–1941 წლებში მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში ლენინგრადში, 1941 წლიდან სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტშია. 1953-1958 წლებში ინსტიტუტის დირექტორია, 1963–1968 წლებში სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებათმცოდნეობის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი. იკვლევდა სომხეთის ეთნოგენეზს, ძველი სომხეთის ქალაქების ისტორიას, ამიერკავკასიის ხალხთა ისტორიის პერიოდიზაციას, სოციალურ-ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ისტორიას, ისტორიული გეოგრაფიისა და ისტორიული კარტოგრაფიის საკითხებს. მიღებული აქვს ჯილდოები და მედლები. Основные черты общественного строя Армении в эллинистическую эпоху. "Известия АН Армянской ССР. Общественные науки", 1948, № 11; К вопросу об этногенезе армян, "Вопросы истории", 1952, № 7; Развитие городов и городской жизни в Древней Армении, "Вестник древней истории", 1953, № 3; Страна "Махелония" надписи Кааба-и-Зардушт, "Вестник Древней истории", 1967, №4; Армения по "Ашхарацуйц"-у, Ер., 1963 (на армянском языке). სურენ ერემიანი – სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის საიტზე დარბინიანი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 181. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 Ով ով է. հայեր / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — ტ. 1. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393"></a> ↑ Еремян Сурен Тигранович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ტალიამენტო (მდინარე)

ტალიამენტო (იტალ. Tagliamento) — მდინარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიაში. სათავეს იღებს ალპებში და ჩაედინება ადრიატიკის ზღვაში, ტრიესტსა და ვენეციას შორის. ზემო ნაწილში, ის გაივლის ისტორიულ რეგიონ კანრიას, უდინეს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილს. შუა და ქვემო ნაწილებში, მასზე უდინესა და პორდენონეს პროვინციების საზღვარი გაივლის. აუზის ფართობი 2 916 კმ²-ს შეადგენს, სადაც დაახლოებით 165 000 ადამიანი ცხოვრობს და იგი თითქმის მთლიანად კარნიის რეგიონში მდებარეობს, კონკრეტულად კი მისი 86,5% უდინეს პროვინციაში. ტალიამენტოს სანაპიროზე გაშენებული ყველაზე მნიშვვნელოვანი ქალაქებია ლატიზანა და სან-მიკელე-ალ-ტალიამენტო. მდინარის სიგრძე 178 კმ-ია, საშუალო წლიური ხარჯი კი 70 მ³/წმ. იტალიის მდინარეები Autorità di bacino Isonzo, Tagliamento, Livenza, Piave, Brenta-Bacchiglione Tagliamento.org დაარქივებული 2008-12-12 საიტზე Wayback Machine.
პანარო (მდინარე)

პანარო — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს ბოლო მარჯვენა შენაკადი. მისი სიგრძე 148 კმ-ია, აუზის ფართობი კი 2 292 კმ², წყლის საშუალო წლიური ხარჯი — 37 მ³/წმ. წყლის დონე იცვლება სეზონების მიხედვით, ზაფხულში თითქმის შრება, ყველაზე წყალუხვი კი გაზაფხულსა და შემოდგომაზეა. სათავეს იღებს მონტე-რონდინაიოს მთაზე, ტოსკანა - ემილია-რომანიის აპენინების უმაღლესი მწვრვალის, მონტე-სიმონესგან (2165 მ) 12 კმ-ით სამხრეთ დასავლეთით. ამის შემდეგ ის მიემართება დაბლა ხეობაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ქალაქ მოდენადან პოსთან შერწყმამდე, მდინარე სანაოსნოა. პავულო-ნელ-ფრინანოს კომუნაში, პატარა ქალაქ ოლინასთან, მდინარეზე გადებულია 1522 წელს აეგბული ამავე სახელწოდების ხიდი, რომლისადმიც დიდია ისტორიული ინტერესი. იტალიის მდინარეები Battaglia del Fiume Panaro - Storia dei Longobardi - Google libri
დორა-ბალტეა

დორა-ბალტეა (იტალ. Dora Baltea) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს მარცხენა შენაკადი. მისი სიგრძე 160 კმ-ია. წარმოიქმნება მონბლანის მთიდან და მიაჟეს მყინვარიდან წამოსული ნაკადულების შერწყმის შედეგად. ვალე-დ-აოსტის რეგიონის გადაკვეთისას, გაედინება ქალაქ აოსტაში და შემდეგ სენ-ვენსანში. ამის შემდეგ ის შედის პიემონტის რეგიონში და კვეთს ქალაქ ივრეიას და ერწყმის მდინარე პოს, კომუნა კრეშენტინოსთან. მდინარის წყლები პოპულარულია რაფტინგისა და კაიაკინგისათვის. ადრეულ ზაფხულში, მაისსა და ივნისში, მისი წყლის დონე მაღალია მთაში თოვლის დნობის გამო. ივლისში, აგვისტოსა და სექტემბერში კი დონე იკლებს და წყლის ტემპერატურა იმატებს. იტალიის მდინარეები White Water Rafting Rivers of the World - Italy დაარქივებული 2011-10-14 საიტზე Wayback Machine.
სარალი

სარალი — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო სარალისა და ქვემო სარალის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 98.
მამხუტი

მამხუტი (ყოფ. სარაჩლო) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდინარე საღზაღანისწყლის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 510 მ, ბოლნისიდან 22 კმ, შულავრიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 9 კმ. სოფლის მახლობლად ნასოფლარზე დგას VI–VIII საუკუნეების 2 დარბაზული ეკლესია. ქვედა ეკლესია ძარღვიანი ყვითელი ქვის სუფთად გათლილი დიდრონი კვადრებით არის ნაგები. შემკულია მოჩუქურთმებული სვეტისთავებით. ზედა უფრო სადაა, ორივე ეკლესიას, ისევე როგორც ბოლნისის სიონს, კარების თავზე ღია ლუნეტები აქვს გაკეთებული. მოშორებით დგას მესამე ეკლესია (X საუკუნე). 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2359 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 99. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ http://ufps.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35 ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბრენტა

ბრენტა (იტალ. Brenta) — მდინარე იტალიაში, რომელიც სათავეს იღებს ტრენტოს პორვინციაში და ჩაედინება ადრიატიკის ზღვაში, ვენეციის ლაგუნის სიახლოვეს, ვენეტოს რეგიონში. მისი სიგრძე 174 კმ-ია. ძველ რომაულ ერაში მას მედოაკუსს უწოდებდნენ (ძვ. ბერძ. Mediochos, Μηδειοχος) და ქალაქ პადუასთან იგი ორ განშტოებად იყოფოდა — მედოაკუს მაიორად და მედოაკუს მინორად. შუა საუკუნეებში მდინარემ დინების მიმართულება შეიცვალა და პადუის შემდეგ, მისი კალაპოტი მდინარე ბაკილონემ დაიკავა. მისგან პირველი არხი XVI საუკუნეში გაიყვანეს, რომელიც საკმაოდ გრძელი იყო და სოფელ სტრადან ადრიატიკის ზღვამდე მიემართებოდა. მეორე არხი, რომელსაც ხშირად რივიერა-დელ-ბრენტას უწოდებენ, მისი მარცხენა ნაპირიდან გაიყვანეს და ერთმანეთთან დააკავშირა პადუა და ვენეცია. მართლაც, ბრენტა უმნიშვნელოვანეს სატრანსპორტო გზას წარმოადგენდა და სულ მალე მისი და რივიერა-დელ-ბრენტის გასწვრივ დიდი ვილები წამოიმართა. დღეისათვის, მხოლოდ სამი მათგანია დამთავალიერებელთათვის ღია. ქალაქ ბასანო-დელ-გრაპაში, ბრემტაზე გადებულია ხიდი პონტე-ვეკიო (იტალ. ძველი ხიდი). ეს სახურავიანი ხიდი 1569 წელს ანდრეა პალადიომ დააპროექტა. იგი პონტონის სტილისაა და მთლიანად ხითაა ნაგები. იტალიის მდინარეები მდინარე ბრენტა დაარქივებული 2007-08-24 საიტზე Wayback Machine. Брента в Большой советской энциклопедии[მკვდარი ბმული] (რუსული)
სარაცენიასებრნი

სარაცენიასებრნი (ლათ. Sarraceniaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მწერიჭამია მრავალწლოვანი ბალახებია. მხოხავი ფესურა და დოქისებრი ან მილისებრი ფოთლები (ასციდიები) აქვთ, რითაც იჭერენ მწერებს და სხვა პატარ-პატარა ცხოველებს. კაშკაშად შეფერილი ფოთლები მოფენილია ჯირკვლებით, საიდანაც გამოიყოფა ნექტარი. მათი ყვავილები დიდია, მარტოული ან მტევნებად შეკრებილი. ნაყოფი კოლოფია, იხსნება საგდულებით. 17-მდე სახეობას აერთიანებს 3 გვარი: სარაცენია (ლათ. Sarracenia), დარლინგტონია და ჰელიამფორა (ლათ. Heliamphora). სარაცენიასებრნი გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ამერიკის ტენიან ტყეებსა და ჭაობებში, ჰელიამფორა (6 სახეობა) — სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 99.
ქერობე პატკანოვი

ქერობე პეტროსის ძე პატკანოვი (რუს. Керопэ́ Петро́вич Патка́нов; სომხ. Քերովբե Պատկանյան, ქერობე პატკანიანი) (დ. 16 მაისი [ძვ. სტ. 4 მაისი], 1833, დონის ნახიჩევანი — გ. 14 აპრილი [ძვ. სტ. 2 აპრილი] 1889, პეტერბურგი) — სომეხი აღმოსავლეთმცოდნე, სომხეთის ისტორიული წყაროებისა და ლიტერატურის ისტორიის მკვლევარი. პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი 1871 წლიდან. 1885 წლიდან რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. პატკანოვი ავტორია შრომებისა, მ.შ. პუბლიკაციებისა: „ქრონოლოგიური ისტორია, შედგენილია მამა მხითარის, აირივანელი ვარდაპეტის მიერ“ (1869), მალაქია ბერის (გრიგორ აკნერცის): „მონღოლთა ისტორია“ (1871), და „მონღოლთა ისტორია სომხური წყაროების მიხედვით“ (გამოც. I–II, 1873-1874) და სხვ. ქერობე პატკანოვი იკვლევდა „ქართლის ცხოვრებასთან“ დაკავშირებულ საკითხებს. მისი აზრით, „ქართლის ცხოვრება“ მეტადრე მისი პირველი ნაწილი, უმნიშვნელო ძეგლია. დაწერილია არა უადრეს XI საუკუნისა ვინმე სომეხი ბერის მიერ. „ქართლის ცხოვრების“ პატკანოვისეულმა შეფასებამ ილია ჭავჭავაძის, დიმიტრი ბაქრაძის და სხვათა გულისწყრომა გამოიწვია. Опыт истории династии Сасанидов, по сведениям, сообщаемым армянскими писателями, СПБ, 1863; Армянская география VII в. по р. Х. (приписываемая Моисею Хоренскому), СПБ, 1877; Исследование о составе армянского языка, СПБ, 1864; О месте, занимаемом армянским языком в кругу индоевропейских, "Изв. Кавказского отделения Русского географического общества", 1879, в. 6. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 711. Русский биографический словарь, т. 13, СПБ, 1902; Акопян Э.А. Керопэ Патканян (жизнь и творчество). Ер., 1975. ↑ 1.0 1.1 Патканов Керопэ Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 Armenian Soviet Encyclopedia, vol. 9 — ტ. 9. — გვ. 152–153. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124737636"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a>
ქედის მუნიციპალიტეტის დროშა

ქედის მუნიციპალიტეტის დროშა — ქედის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 28 ოქტომბერს №30 დადგენილებით. დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი მეწამულ და მწვანე ველებად. მეწამული ველის ზედა ნაწილში გამოსახულია ჰერალდიკური ოქროს ჯვარი, რომელიც ზომით დროშის სიმაღლის 2/7-ია და ზედა კიდეს დაშორებულია 1/7-ით. დროშის პროპორციაა 2:3. ქედის მუნიციპალიტეტის დროშა და გერბი[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე
ქედის მუნიციპალიტეტის გერბი

ქედის მუნიციპალიტეტის გერბი — ქედის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ. გერბის ფარი გაკვეთილია და იყოფა ორ ნაწილად. I ნაწილი — მეწამული ველის თავში მოთავსებულია ჰერალდიკური ოქროს ჯვარი, მის ქვემოთ ოქროს ხიდი, რომლის კიდეები ეხება ველის მარჯვენა და მარცხენა კიდეებს, ხიდის ქვემოთ სამი შემცირებული ოქროს სარტყელი. II ნაწილი — ზურმუხტოვან ველზე ოქროს ვაზი ფესვებით, სამი ნაყოფით (ყურძნის მტევნით) და სამი ფოთოლით. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „ქედა“. ქედის მუნიციპალიტეტის გერბი და დროშა[მკვდარი ბმული]
რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან (წიგნი)

ისტორია ქალაქის დაარსებიდან (ლათ. Ab Urbe condita) — ტიტუს ლივიუსის ფუნდამენტური ნაშრომი რომის ისტორიის შესახებ. ნაშრომი შეადგენს 142 წიგნს, რომლიდანაც მხოლოდ 35 შემორჩა. წიგნებზე მუშაობა ლივიუსმა ძვ. წ. 27 წლიდან დაიწყო და როგორც მიიჩნევენ დასრულება ვერ მოასწრო. მისი ნაშრომების დიდმა ნაწილმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ეს ნაწარმოები მოიცავს რომის ისტორიას მისი ლეგენდარული დაარსებიდან (ძვ. წ. 753) ავგუსტუსის გერის დრუზუსის სიკვდილამდე (ძვ. წ. 9). სრულიად შემოინახა 35 წიგნი, I-X წიგნები, ანუ პირველი დეკადა, სადაც აღწერილია ქალაქის ისტორია დაარსებიდან ძვ. წ. 293 წლამდე, ანუ მესამე სამნიტურ ომამდე, XXI—XLV წიგნები, სადაც მოცემულია ისტორია ძვ. წ. 218 წლიდან, ანუ მეორე პუნიკური ომიდან ძვ. წ. 167 წლამდე, ანუ მესამე მაკედონურ ომამდე, ასევე შემორჩა XCI წიგნის ფრაგმენტები, სადაც სერტორიუსთან ომია აღწერილი და CXX წიგნის ფრაგმენტები, სადაც ციცერონის სიკვდილზეა საუბარი. არსებობს მოსაზრებები რომ პირველი წიგნები დაიწერა ძვ. წ. 27 - ძვ. წ. 25 წლებში, IX წიგნი დაიწერა ძვ. წ. 20 წელს, ხოლო უკანასკნელი წიგნები ავგუსტუსის სიკვდილის შემდეგ. ავტორს ალბათ სურდა ნაშრომის დასრულება პირველი იმპერატორის სიკვდილით, მაგრამ ვერ მოასწრო. ნაწარმოების დეკადებად დაყოფა და მის ბაზაზე მოკლე თხზულებების შედგენა დაახლოებით IV საუკუნიდან დაიწყო. ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ გადმოცემული თხზულებებიდან პერიოქები არის. ლივიუსი თავის ნაშრომებში უფრო ადრინდელ ისტორიკოსებს ეყრდნობოდა (უმცროსი ანალისტები): ლუციუს ელიუს ტუბერონუსს, გაიუს ლიცინიუს მაკრუსს, ვალერიუსს ანციუმიდან, ფაბიუს პიქტორს, კალპურნიუს პიზონს, კლავდიუს კვადრიგირიუსს და პოლიბიუსს. ლივიუსის მიერ გადმოცემული ფაქტები იმდენად სანდოა, რამდენადაც მისი წყაროები. თვითონ იგი აკრიტიკებს რომის დაარსების ტრადიციულ ლეგენდას და გვთავაზობს ისტორიულად უფრო მისაღებ ვერსიას. ლივიუსის ნაშრომი გაჟღენთილია პატრიოტული სულისკვეთებით. იგი ახდენს წარსულის იდეალიზაციას და გმობს მისი თანამედროვეების მორალურ და ზნეობრივ დაცემულობას. მისი ასეთი სულისკვეთება და მორალიზმი ავგუსტუსის პოლიტიკას კარგად შეეფერებოდა. ლივიუსი აქცენტს აკეთებს ცალკეულ გამოჩენილ პიროვნებებზე, მათ გმირობებზე და მორალურ თვისებებზე. დაწვრილებით აღწერს მათ საქმიანობას და გადმოსცემს მათ სიტყვით გამოსვლებს. ეს სიტყვები ძალიან კარგადაა დამუშავებული ლივიუსის მიერ. ჩვენამდე მოღწეულ ნაწილში 400 წარმოთქმულ სიტყვას ვხვდებით. ტიტუს ლივიუსის ნაშრომი ლიტერატურული თვალსაზრისით მართლაც უბადლოა. გადმოცემის ნიჭით და დრამატიზაციით იგი ახერხებს წარსულის სურათების გაცოცხლებას. მისი შესანიშნავი პროზის სტილი არ ჩამოუვარდება ციცერონისას. Foster, B.O. [1874] (2008). Livy. Trollope Press.  Livy (1994). Ab vrbe condita Book VI. Cambridge: Cambridge University Press.  Niebuhr, Barthold Georg; Smith, William (Translator); Schmitz, Leonhard (Translator) (1844). The History of Rome. Philadelphia: Lea & Blanchard.  Seeley, J.R. (1881). Livy, Book I, with Introduction, Historical Examination and Notes, 3rd, Oxford: Clarendon Press.  ტიტუს ლივიუსის რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან (რუსულად) ლივიუსის ნაშრომები ლათინურად პერიოქები ლივიუსის წიგნები ინგლისურად
გუდათუბანი

გუდათუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, წიფის ადმინისტრაციულ ერთეულში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ჩხერიმელის ხეობაში. ზღვის დონიდან 780 მეტრზე, ხარაგაულიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
პატარა ვარძია

პატარა ვარძია — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, წყალაფორეთის თემში. მდებარეობს მდინარეების ძირულისა და საკრაულის წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ბორიმელის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 720 მეტრზე, ხარაგაულიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 106 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დაშბაში

დაშბაში, ტაშბაში — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული დაშბაში).) მდებარეობს ჭოჭიანის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე, წალკიდან 2,5 კმ დაშორებით. სოფლის მოსახლეობა — 295 მცხოვრები (2014). სოფლის ისტორიული სახელია ახალქალაქი. სოფლის სახელწოდება „ტაშბაში“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Ташбашъ“ სახით. სოფელში არის ორი ეკლესია: ერთი — წმ. გიორგისა, „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის გუმბათოვანი ნაგებობაა. წარწერის მიხედვით, X-XI სს. მიჯნაზე თრიალეთის ერისთავთ-ერისთავის რატის დაკვეთით აუგიათ. ნაგებობა დაზიანებულია. გუმბათის ყელიდან მხოლოდ კარნიზის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. შენობის დეკორატიულ სამკაულში გავრცელებულ სახეებთან ერთად გვხვდება ორიგინალური სკულპტურული კომპოზიციებიც. მეორე ეკლესია თლილი ქვით ნაგები უგუმბათო ერთკამარიანი შენობაა. საპირე ქვებზე ასომთავრულით ამოკვეთილი ლაპიდარული ტექსტების ფრაგმენტებიდან ირკვევა, რომ ისიც რატი ერისთავთ-ერისთავის მმართველობის დროს აუგიათ. დაშბაშის ძველი ქართული სახელწოდებაა ახალქალაქი. აქ სხვადასხვა დროს თრიალეთის ერისმთავართა, საბარათიანოს მმართველთა და სპასალართა საჯდომი იყო. დაშბაშის მიდამოებში არის ლავებში ღრმად ჩაჭრილი კანიონი, რომლის მარჯვენა ქარაფოვან გვერდში გამოქვაბულთა ჯგუფია. ეს გამოქვაბულები ძირითადად ადამიანის მიერ არის გამოკვეთილი, მაგრამ ზოგიერთ მათგანს აშკარად ემჩნევა, რომ ბუნებრივი სიღრუისგან გაჩნდა (არის ლავური ნაღვენთები). დაშბაშის კანიონი შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 295 ადამიანი, უმრავლესობა (94%) ეთნიკურად სომეხია. თრიალეთის ახალქალაქი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 408. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ლ. მელიქსეთ-ბეგი, მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ., 1938 ქართული წარწერების კორპუსი. I.: აღმოსავლეთ და სამხრეთი საქართველო (V-X სს.), თბ., 1980, გვ., 243-248 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
გარდა (ტბა)

გარდა (იტალ. Lago di Garda ან Benaco) — იტალიის უდიდესი ტბა. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბრეშასა და ვერონას, ასევე ვენეციასა და მილანს შორის. ამ რეგიონში მყინვარები ბოლო გამყინვარების დასასრულს ჩამოყალიბდა. ტბა და მისი სანაპირო ზოლი ვერონის, ბრეშისა და ტრენტოს პროვინციებს შორის იყოფა. ტბა ადვილად მისაღწევია ჩრდილოეთიდან, ბრენერის უღელტეხილის გავლით, რის გამოც ის უმნიშვნელოვანესი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და მის სანაპიროებზე განლაგებულია მრავალი პირველხარისხოვანი სასტუმრო და კურორტი. ტბის ჩრდილოეთი ნაწილი ყველაზე ვიწროა და გარსშემორტყმულია მთებით, რომელთა უმრავლესობას გრუპო-დელ-ბალდოს მასივს მიეკუთვნება. ტბის მოხაზულობა ტიპიურია მორენული ხეობისთვის და სავარაუდოდ ჩამოყალიბდა მყინვარების ზემოქმედებით პალეოლითის ხანაში. მიუხედავად იმისა, რომ მყინვართა ნაკვალების ხილვა დღეასაცაა შესაძლებელი, ბოლო წლებში განიხილავენ ჰიპოთეზას, რომლის მიხედვითაც მყინვარებს უფრო წინ არსებული დეპრესია ეკავათ, რომელიც დინების ეროზიამ შექმნა 5-6 მლნ წლის წინ. ტბაში მრავალი პატარა კუნძული მდებარეობს, ამათგან უმთავრესი ხუთია, რომელთა შორისაც უდიდესია იზოლა-დელ-გარდა. მასთან ახლოს, სამხრეთით, მდებარეობს იზოლა-სან-ბიაჯო, იგივე იზოლა-დეე-კონიგლი (კურდღლების კუნძული). ორივე მათგანის სიახლოვეს, დასავლეთით მდებარეობს კუნძული სან-ფელიჩე-დელ-ბენაკო. ტბაში ჩამდინარე მთავარი მდინარეა სარკა, გამოსვლით კი მხოლოდ ერთი გამოდის — მინჩო. ტბის სამხრეთით მდებარეობდა უძველესი თავდაცვითი ქალაქი სირმიონე, რომელიც დღეს განსაკუთრებით პოპულარულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. აქ განლაგებულია მრავალი სასტუმრო, რესტორანი, ბარი, მოდის სალონი თუ მაღაზია. თვალწარმტაცი სკალიგერის ციხესიმაგრე XIII საუკუნით თარიღდება. აქ ვილა ჰქონდა რომაელ პოეტ კატულს. მნახველებს საშუალება აქვთ დაათვალიერონ რომაული აბანოს ნანგრევები, რომელსაც გროტე-დი-კატულო ეწოდება, მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებონს არანაირი მტკიცებულება, რომელიც ამ შენობას პოეტს დაუკავშირებდა. ტბაში შეჭრილი ნახევარუკუნძულის წვერზე გამოედინება გოგირდის წყაროები, რომელსაც ლორწოვანი გარსის ანთების სამკურნალოდ იყენებენ. მის სიახლოვეს მდებარეობს გარდალენდი — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი თემატური პარკი იტალიაში. ტბის ხედი კოსმოსიდან ტრემოზინე-სულ-გარდა ვალ-დი-სონგო პუნტა-სან-ვიჯილო ხედი კარნანოდან ხედი მალკეზინედან რივა-დელ-გარდა მზის ჩასვლა ტორი-დელ-ბენაკოდან ლაციზეს პორტი სალო მზის ჩასვლისას კომუნა ნაგო-ტორბოლეს ხედი პანორამა პეშიერა-დელ-გარდადან ტოსკოლანო-მოდრენო დესენძანო-დელ-გარდას ძველი პორტი იტალიის ტბების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გარდა (ტბა) Lake Garda at the Open Directory Project დაარქივებული 2011-10-12 საიტზე Wayback Machine. Ferry Services on Italian Lakes - Lake Garda დაარქივებული 2010-04-04 საიტზე Wayback Machine.
ვახტანგ პაპავა

ვახტანგ გრიგოლის ძე პაპავა (დ. 22 ივნისი, 1950, ჩხოროწყუ) — ქართველი მექანიზატორი. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1967-1973) და სსსი მექანიზაციის და ელექტრიფიკაციის ფაკულტეტი (1977-1982). 1967 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტის სამეცნიერო-ექსპერიმენტული მეცნიერ მუშაკად და ინსტიტუტის წარმოების მთავარ მენეჯერად. ვაზის მყნობის პროცესების კომპლექსური მექანიზაციის ტექნოლოგიური საშუალებების შემუშავება-შექმნისათვის, მისი ტექნოლოგიური პროცესების გამოკვლევისა და წარმოებაში დანერგვისათვის გრიგოლ პაპავასთან ერთად (26 წლის ასაკში ყველაზე ახალგაზრდას) მიენიჭა საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია (1977). დაჯილდოებულია სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენების მთავარი კომიტეტისგან ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლებით. გარდაიცვალა 2023 წლის 25 ოქტომბერს. [წყარო არ არის მითითებული 292 დღე] ვაზის მყნობის მექანიზაცია, თბ., 1960 წ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 667.
პამელა ანდერსონი

პამელა დენიზ ანდერსონი (ინგლ. Pamela Denise Anderson; დ. 1 ივლისი, 1967) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი, პროდიუსერი, მწერალი, აქტივისტი და ყოფილი მოცეკვავე. წარმოშობით კანადელი. ცნობილია თავისი როლებით ტელესერიალებში, როგორებიცაა: „დიდი რემონტი“, „მაშველები“, „V.I.P“. პამელა ანდერსონი დაიბადა კანადის ქალაქ ლედისმითში, მამამისის ღუმელის შემკეთებლის — ბარი ანდერსონისა და დედამისის — მოსამსახურის კეროლის ოჯახში. მისი დიდი პაპა უჰო ჰუუტიაინენი ეროვნებით ფინელი იყო, საარიიარვის მკვიდრი, რომელმაც დატოვა ფინეთის დიდი სამთავრო 1908 წელს. შემდეგ მან გვარი ანდერსონით შეიცვალა. პამელა ანდერსონის წინაპრები დედის მხრიდან რუსები არიან. ჰაილენდის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ 1985 წელს ანდერსონი საცხორებლად ვანკუვერში გადადის, სადაც მუშაობას იწყებს ფიტნეს ინსტრუქტორად. 1989 წელს პამელა ანდერსონი ჟურნალ პლეიბოის გარეკანზე გამოჩნდა. გადაწყვიტა სამოდელო კარიერის გაგრძელება და ლოს-ანჯელესში დაბინავდა. 1990 წელს იგი გახდა პლეიბოის პლეიმეიტი. შემდეგ გადაწყვიტა მკერდის გადიდება. 1990-2000 წლებში პამელა ანდერსონი რამდენიმეჯერ გამოჩნდა „პლეიბოის“ გარეკანზე. ტომი ლისთან დაქორწინების შემდეგ პამელა ანდერსონი გარკვეული დროის განმავლობაში ცნობილი იყო პამელა ანდერსონ ლი სახელით (პამელა ლი). დიდი ხანია რაც ანდერსონი პროპაგანდას უწევს ვეგეტარიენელობას, ხოლო 1999 წელს აქტიური მოღვაწეობისათვის მიენიჭა ლინდა მაკ-კარტნის პრემია. 2001 წელს გამოვიდა „Kentucky Fried Chicken“-ის წინააღმდეგ. ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: პამელა ანდერსონი პამელა ანდერსონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში პამელა ანდერსონი – ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-01-14 საიტზე Wayback Machine. პამელა ანდერსონი დაარქივებული 2006-12-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ Pamela Anderson Biography (1967–). Filmreference.com. ციტირების თარიღი: 2010-08-02. ↑ News. Pamwatch. ციტირების თარიღი: 2010-08-02. ↑ Bang Showbiz. "Pamela Anderson's mom wish", The Boston Globe, 19 June 2008. ↑ Pamela Anderson at Playboy.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-12-10. ციტირების თარიღი: 2011-11-10. ↑ Pamela Anderson became U.S. citizen. Moono.com (2004-05-14). ციტირების თარიღი: 2007-04-26.
რატი

საკუთარი სახელი რატი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: რატი I სურამელი რატი II სურამელი რატი I რატი IV რატი თორდია რატი წინამძღვრიშვილი