laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლემი კილმისტერი

იენ ფრეიზერ „ლემი“ კილმისტერი (დ. 24 დეკემბერი, 1945, სტაფორდშირი, ინგლისი — გ. 28 დეკემბერი, 2015, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ინგლისელი როკ მუსიკოსი, უკეთ ცნობილი, როგორც მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედის ვოკალისტი, ბასისტი, სიმღერების ავტორი, დამაარსებელი და ერთადერთი უცვლელი წევრი. იგი აგრეთვე იყო ჯგუფ Hawkwind-ის წევრი. გარეგნობამ და ძლიერმა ხმამ აქცია საკულტო სიმბოლოდ. მოუტერჰედის ოფიციალური საიტი ლემი: ფილმი დაარქივებული 2008-09-13 საიტზე Wayback Machine. ლემი კილმისტერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ინტერვიუ ლემისთან The Rockin' Vickers დაარქივებული 2007-02-03 საიტზე Wayback Machine. პროფილი Myspace-ზე ლემის ახალი ჯგუფისთვის The Head Cat ფოტოგალერეა: ლემი მოუტერჰედთან ერთად დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Pate, Steven (7 თებერვალი, 2011). „Lemmy: A Portrait of Rock & Roll Endurance“. Chicagoist. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-08. ციტირების თარიღი: 2011-02-17. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო თეატრი

ბათუმში თოჯინების თეატრი XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან იღებს სათავეს. ასეთი ტიპის თეატრი „ტიკინების თეატრის“ სახელწოდებით აჭარაში 1936 წელს გაიხსნა, მანამდე ბათუმში არსებობდა თოჯინების მოყვარულთა თვითმოქმედი თეატრი, რომლის ბაზაზეც ჩამოყალიბდა ბათუმის თოჯინების პროფესიული თეატრი. ნ.ანთიძე "სამი გოჭი" - (2007) რეჟისორი გ.გელაძე,მხატვარი გ.გოგიტიძე,კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი გ.ოსტერი "მოკითხვა მაიმუნს" (2007)- რეჟისორი ზ.ცინცაძე, მხატვარი გ.გოგიტიძე, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ლ.უსპენსკი "ნიანგი გენა და მისი მეგობრები" (2007) - რეჟისორი ზ.ცინცაძე, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორები მ.ხითარიშვილი,თ.შამილაძე შ.პერო "ჩექმებიანი კატა" (2008) - რეჟისორი რ.გელაძე, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ძმები გრიმები "ბრემენელი მუსიკოსები" (2008) - რეჟისორი ზ.ცინცაძე, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ლ.ბუღაძე "ნუნუ მასწავლებელი ჯოჯოხეთში" (2009) - რეჟისორი რ.იოსელიანი, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ნ.აბულაძე "არგონავტები" (2009)/ქ.ვინიცა (უკრაინა)/- რეჟისორი ზ.ცინცაძე,მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი. (სპექტაკლმა ქ.ვინიცის /უკრაინა /თოჯინების თეატრების მე-6 საერთაშორისო ფესტივალზე მიიღო გრან-პრი, კომპოზიტორი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისათვის დაჯილდოვდა საპატიო დიპლომითა და პრიზით) ვარნის (ბულგარეთი) მე-15 საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალზე "ოქროს დელფინი" ნომინაციაში საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა, კომპოზიტორი მინდია ხითარიშვილი დაჯილდოვდა დიპლომითა და პრემიით. ნ.დავითაშვილი "მოჯადოებული ფერია" (2010) - რეჟისორი ნ.დავითაშვილი,მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითაროშვილი ი.ოლეშა "რკინის გული" (2010) - რეჟისორი ზ.ცინცაძე,მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ე.მაცხონაშვილი (ინსცენირება) "წუნა და წრუწუნა" (2010) - რეჟისორი ე.მაცხონაშვილი, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ე.მაცხონაშვილი (ინსცენირება) "ურჩხული და მზეთუნახავი" (2010) - რეჟისორი ე.მაცხონაშვილი, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ე.მაცხონაშვილი (ინსცენირება) "ფერადი ნისლების სანაპირო" (2011) - რეჟისორი დ.მაცხონაშვილი, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორები მ.ხითარიშვილი,შ.მაცხონაშვილი ბ.ბრეხტი "დედა კურაჟი და მისი შვილები" (2011) - რეჟისორი ზ.ცინცაძე, მხატვარი მ.ფრანგიშვილი, კომპოზიტორი მ.ხითარიშვილი ლაშა ჩხარტიშვილი, ნერონ აბულაძე. ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა თეატრის ისტორიის საკითხები.გამომცემლობა კენტავრი, თბილისი 2008წ. ოფიციალური საიტი.
ატაჰუალპა

ატაჰუალპა (დ. დაახლ. 1500 — გ. 29 აგვისტო, 1533, კახამარკა) — ინკების უკანასკნელი დამოუკიდებელი მმართველი. მამის, უაინა კაპაკის გარდაცვალების შემდეგ, ძალაუფლებისათვის ებრძოდა თავის ძმას უასკარს. 1530 გაიმარჯვა და ინკების იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი გახდა. ესპანელი კონკისტადორები ფ. პისაროს მეთაურობით 1532 წლის 15 ნოემბერს შევიდნენ ქ. კახამარკაში. ესპანელებმა ატაჰუალპა ქალაქში შეიტყუეს და დაატყვევეს, დიდი გამოსასყიდის საფასურად მას თავისუფლებას შეჰპირდნენ, მაგრამ გამოსასყიდის მიღების შემდეგ კონკისტადორებმა იგი „გაასამართლეს“ და ჩამოახრჩვეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 665. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ატაჰუალპა
ინსიუ

ინსიუ (ჩინ. 殷墟) — ჩინეთის შანის დინასტიის უკანასკნელი დედაქალაქის ნანგრევები (ძვ.წ. 1766 - ძვ. წ. 1050). იგი დედაქალაქის ფუნქციებს ასრულებდა 255 წლის მანძილზე, 12 მეფისა და რვა თაობის განმავლობაში. ქალაქი 1899 იქნა აღმოჩენილი და ამჟამად ჩინეთში ერთ-ერთი უძველესი და უდიდესი არქეოლოგიური ძეგლია, ამავე დროს ჩინეთის ერთ-ერთი ძველი დედაქალაქი და 2006 წლიდან იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. მდებარეობს ხებეის პროვინციის ჩრდილოეთში, თანამედროვე ქალაქ ანიანის მახლობლად, მანხველთათვის ღიაა როგორც ბაღი-მუზეუმი. ნაქალაქარში აღმოჩენილია ორაკულის ძვლებზე გაკეთებული უძველესი ჩინური წარწერები. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ინსიუ იუნესკოს საიტზე
ჩოლის მონასტრები

ჩოლის მონასტერი – ინდუისტური ტაძარი სამხრეთ ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. მიეკუთვნება ჩოლის დინასტიის მმართველობის პერიოდს. ჩოლის მონასტრების შემადგენლობაში შედის სამი ძეგლი: ბრიჰადეშვარას ტაძარი, განგაიკონდა-ჩოლაპურამი და აირავატეშვარის ტაძარი. ბრიჰადიშვარას ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში გაწევრიანდა 1987 წელს, ხოლო დანარჩენი ორი ტაძარი 2004 წელს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჩოლის მონასტრები“ ვიკისაწყობში. UNESCO's World Heritage Site
აფლაის ირიგაციული სისტემა

აფლაის ირიგაციული სისტემა — საირიგაციო სისტემა ომანის ტერიტორიაზე, რომლის ასაკიც სამი ათასი წელია, მიუხედავად ამისა, იგი დღემდე ექსპლუატაციაშია. დღეს შემორჩენილი სისტემის ძირითადი ნაწილი ახ. წ. 500 წლით თარიღდება. 2006 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. აღნიშნული სისტემა ეფექტურად ამარაგებდა წყლით ყველა მოსახლეს, მიდიოდა თითოეულ სახლამდე და სასოფლო-სამეურნეო მიწებამდე. კომპლექსი შეიცავს საყარაულო კოშკებს, რომლებიც სისტემის დაცვის მიზნით იყო აშენებული. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში აფლაის ირიგაციული სისტემა იუნესკოს საიტზე
ბატი, ალ-ხუთმი და ალაიუნი

ბატი, ალ-ხუთმი და ალაიუნი — ძვ. წ. მესამე ათასწლეულის არქეოლოგიური ძეგლები და დაცული ტერიტორია ომანში. 1998 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ბოლო 15 წლის მანძილზე მიმდინარე გათხრებისას, ამ ტერიტორიებზე აღმოჩნდა მრავალი ნასახლარი, რომლებიც ვრცელდება სპარსეთის ყურიდან ომანის ყურემდე. წარმოადგენს ძვ.წ. მესამე ათასწლეულის ყველაზე სრულყოფილ ნასახლარებსა და ნეკროპოლისებს მთელ მსოფლიოში. ასევე მოიცავს ციხე სიმაგრეთა ნანგრევებს და სამარხებს. როგორც ისტორიული წყაროები იუწყებიან, ამ ტერიტორიაზე მდებარე მაგანის სამეფო, ძვ.წ. III ათასწლეულში წარმოადგენდა სპილენძის წარმოების უმნიშვნელოვანეს ცენტრს, საიდანაც ის გაედინებოდა მესოპოტამიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შესვლამდე, არექოლოგიური ძეგლები დაცულ ტერიტორიად არ იყო გამოცხადებული. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში ბატი, ალ-ხუთმი და ალაიუნი იუნესკოს საიტზე
ძველი რაუმა

ძველი რაუმა (ფინ. Vanha Rauma) - ფინეთის ქალაქის, რაუმას ძველი, ხისგან ნაგები ცენტრალური ნაწილი. 1991 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ძველი ქალაქის ფართობი 0.3 კმ²-ს შეადგენს, აქ განლაგებულია 600-მდე შენობა და ცხოვრობს 800 ადამიანი. თანამედროვე რაუმამ ძველი ქალაქის ფარგლებს გარეთ განვრცობა მხოლოდ XIX საუკუნის ადრეულ პერიოდში დაიწყო. დღეისათვის უძველესი ნაგებობები XVIII საუკუნით თარიღდება, რადგან ორჯერ, 1640 და 1682 წლებში ქალაქი ხანძარმა გაანადგურა. შენობების დიდი უდიდესი ნაწილი ორ მთავარ ქუჩაზე მდებარეობს და დღეისათვის კერძო საკუთრებაშია, ხოლო ქალაქის მოედნის ირგვკლივ მდებარე ნაგებობები ძირითადად ბიზნეს-საქმიანობაში გამოიყენება. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია სახლი სახელად კირსტი, რომელიც XVIII - XIX საუკუნეებში მეზღვაურთა საცხოვრებელს წარმოადგენდა, ასევე სახლი სახელად მარელა, რომელშიც XVIII საუკუნეში მაღაზიათა მეპატრონეები ცხოვრობდნენ. დღეს ორივე მათგანი მუზეუმია. ძველი ქალაქში საკმაოდ ცოტაა ქვის შენობები, მათ შორისაა წმინდა ჯვრის ეკლესია, XV საუკუნის ფრანცისკანელთა მონასტერი და 1776 წელს აგებული ქალაქის დარბაზი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Old Rauma as a VRML model დაარქივებული 2004-12-05 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია ძველ რაუმაზე
პეტიაიავესის ეკლესია

პეტიაიავესის ეკლესია — ხის ეკლესია ფინეთის ქალაქ პეტიაიავესში. აგებულია 1764 წელს. 1994 წელს იუნესკომ იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, როგორც ტრადიციული სკანდინავიური ეკლესიის არქიტექტურის ნიმუში. ნაგებობაში ერთმანეთთან შერწყმულია რენესანსული, გოთიკური და ფინური ხის არქიტექტურა. 1728 წლისთვის, პეტიაიავესში არ იყო ეკლესია და მის მაცხოვრებლებს უახლოეს ეკლესიაში წასასვლელად ქალაქ იამსიაში უხდებოდათ ჩასვლა. ამიტომ მათ გადაწყვიტეს აეშენებინათ საკუთარი ტაძარი. მშენებლობის ადგილად არჩეული იქნა ტბის სანაპირო. ზაფხულში აქ მოსვლა ნავით შეიძლებოდა, ზამთარში კი ყინულით. უკვე 1929 წლისთვის, ტაძარი სავალალო მდგომარეობაში იყო, ამიტომ მას პირველი სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა. დღეისათვის ეკლესიას უამრავი ტურისტი სტუმრობს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პეტიაიავესის ეკლესია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-05-18 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური), (შვედური) (ფინური) Petäjävesi Old Church
ვერლა

ვერლა - XIX საუკუნის სამრეწველო სოფელი სამხრეთ ფინეთში, ქალაქ კოუვოლას სიახლოვეს, კიუმენლაასკოს პროვინციაში. 1996 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. სოფელში პირველი ხის გადამამუშავებელი ფაბრიკა 1872 წელს აშენდა, მაგრამ 1876 წელს ხანძარმა გაანადგურა. 1882 წელს აშენდა იგივე პროფილის უფრო მსხვილი ფაბრიკა, რომელიც 1964 წლამდე ფუნქციონირებდა. დღეისათვის, ეს ისტორიული საწარმო ხის გადამამუშავებელი ტექნოლოგიების მუზეუმადაა ქცეული. ისტორიული დანადგარები კვლავ თავიანთ ძველ ადგილებზეა შენარჩუნებული. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ისტორიული დანადგარები მუზეუმში: შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვერლა“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-04-27 საიტზე Wayback Machine.
სამალახდენმიაკი

სამალახდენმიაკი — ბრინჯაოს ხანის ნეკროპოლისი ფინეთში, ლაპის მუნიციპალიტეტში. 1999 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ძეგლი მოიცავს გრანიტის ქვებისგან აგებულ 36 სამარხს, რომელთა ასაკიც დაახლოებით 3 000 წელია და მიეკუთვნეა ძვ. წ. 1 500 - 500 წლებს. მდებარეობს ქალაქების — ტამპერესა და რაუმას დამაკავშირებელი გზის სიახლოვეს, ბორცვზე. თავდაპირველად, ის ბოტნიის ყურის სანაპიროს სიახლოვეს ყოფილა, მაგრამ მიწის თანდათან აწევსი შედეგად, დღეს მისგან 15 კმ-ითაა დაცილებული. დღეისათვის, სამალახდენმიაკი ბრინჯაოს ხანის ყველაზე მნიშვნელოვანი ძეგლია მთელს სკანდინავიაში. ოთხი სამარხი ჯერ კიდევ 1891 წელს გათხარეს არქეოლოგებმა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სამალახდენმიაკი“ ვიკისაწყობში. Sammallahdenmäki from UNESCO Sammallahdenmäki დაარქივებული 2006-09-20 საიტზე Wayback Machine. Sammallahdenmäki, Lappi from the Finnish National Board of Antiquities
მაღალი ნაპირი

მაღალი ნაპირი (შვედ. Höga kusten) — ბოტნიის ყურის სანაპირო ზოლი შვედეთისა და ფინეთის შემადგენლობაში. ტერიტორია განსაკუთრებული კვლევის საგანია, რადგან აქ შეინიშნება გამყინვარების შემდგომი უკუქცევის კვალი, როდესაც მიწამ მაღლა აიწია. ეს ფენომენი პირველად აქ იქნა აღმოჩენილი და აღიარებული. ბოლო გამყინვარებიდან მოყოლებული, ხმელეთმა ამ ტერიტორიაზე 800 მეტრით მაღლა აიწია და წარმოქმნა უჩვეულო ლანდშაფტი, რომელიც მაღალი კლდეების ფორმაციებით ხასიათდება. 2000 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა და შენიშნა რომ „მაღალი ნაპირი უნიკალურ შესაძლებლობას იძლევა იმ პროცესების შესწავლისა, რომლებიც გამყინვარების შემდეგ დედამიწის ზედაპირზე მიმდინარეობდა“. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაღალი ნაპირი Höga Kusten World Heritage website Höga Kusten tourism website Höga Kusten Bridge UNESCO World Heritage profile
ფინეთის გერბი

ფინეთის გერბი — ფინეთის ეროვნული სიმბოლო. გერბის წითელ ფონზე გამოსახულია ყალყზე შემდგარი გვირგვინიანი ლომი, რომელსაც მარჯვენა, წინა დაჯავშნილ თათში მახვილი უჭირავს, ხოლო უკანა თათებით ხმალს თელავს. წითელ ფონზე, ლომთან ერთად ასევე გამოსახულია ცხრა ვერცხლისფერი როზეტი, რომელიც ფინეთის ისტორიულ ცხრა ნაწილს აღნიშნავს. მიუხედავად იმისა, რომ გერბი 1580 წელს შეიქმნა, ოფიციალურად მხოლოდ 1978 წელს იქნა მიღებული. ფინეთის დროშა ფინეთის ჰიმნი ThisisFINLAND – Finnish Coat of Arms The Presidential insignia and coat of arms დაარქივებული 2006-10-08 საიტზე Wayback Machine. Information from the Finnish Ministry of Interior on the arms of Finland დაარქივებული 2008-10-17 საიტზე Wayback Machine.
ფინეთის დროშა

ფინეთის დროშა (ფინ. Suomen lippu, შვედ. Finlands flagga) აგრეთვე ცნობილი როგორც „სინირისტილიპუ“ (ლურჯჯვრიანი დროშა) — ფინეთის ეროვნული სიმბოლო; სათავეს იღებს XX საუკუნის დასაწყისში. თეთრ ფონზე გამოსახულია სკანდინავიური ჯვარი, რომელიც ქრისტიანობას აღნიშნავს. სახელმწიფო დროშას ცენტრში გამოსახული აქვს ეროვნული გერბიც, მაგრამ სამოქალაქო დროშაზე იგი არ გამოისახება. ეროვნული დროშა მიღებულ იქნა 1918 წელს, ფინეთის რუსეთისგან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, როდესაც ფინელებს სურდათ ჰქონოდათ საკუთარი დროშა. ლურჯი ფერი აღნიშნავს ცას და ფინეთის ათასობით ტბას, ხოლო თეთრი - თოვლს, რომლითაც ფინეთის მიწა ზამთრობით იფარება. ამ ორი ფერის კომბინაცია გამოიყენება ფინეთის სხვადასხვა პროვინციებისა და ქალაქების ადგილობრივ დროშებშიც. ფინეთის გერბი ფინეთის ჰიმნი Finland Ministry of the Interior: The Flag and Arms of Finland დაარქივებული 2005-10-25 საიტზე Wayback Machine. ფინეთის დორშა, მსოფლიო ქვეყნების დროშები
ფინეთის ჰიმნი

მაამე (ფინ. Maamme, ჩვენი ქვეყანა) — ფინური სიმღერა, რომელიც ფინეთის ეროვნულ ჰიმნად მიიჩნევა. მიღებულ იქნა 1867 წლის 13 მაისს. მიუხედავად ამისა, ჰიმნს ოფიციალური სტატუსი არ გააჩნია, მის შესახებ არაფერს ამბობს ფინეთის კონსტიტუციაც. მუსიკა დაწერა გერმანელმა იმიგრანტმა ფრედრიკ პასიუსმა, ხოლო ტექსტი იოჰან ლუდვიგ რუნებერგმა. ფინეთის დროშა ფინეთის გერბი History of the Finnish national anthem Full lyrics This Is Finland: The Finnish National Anthem www.national-anthems.net - mp3 დაარქივებული 2004-12-29 საიტზე Wayback Machine. Papst und Sultan დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine.
ლექსიკონი

ლექსიკონი (ბერძ. Λεξικό (ლექსიკო)) — წიგნი, რომელშიც გარკვეული წესით (ჩვეულებრივ ანბანურად) ჩამოთვლილია ამა თუ იმ ენის სიტყვები ან რომელიმე დარგის ცნებები და მოცემულია მათი განმარტება. მთელი ლექსიკური ფონდის ამგვარი აღწერა დაახლოებით XVII საუკუნიდან იწყება (მანამდე არსებული ლექსიკონები მხოლოდ გაუგებარი სიტყვებისა და გამოთქმების ახსნას იძლეოდა და მთელ ლექსიკას არ ახასიათებდა). საერთოდ, ლექსიკონი თავისი დანიშნულებისა და აგებულების მიხედვით სხვადასხვაგვარია. საყოველთაოდ ცნობილი ლექსიკონებია: საფრანგეთის აკადემიური ლექსიკონი ფრანგული ენისა (1-ლი გამოცემა 1694 წელს); ოქსფორდის ლექსიკონი ინგლისური ენისა; ი. და ვ. გრიმების გერმანული ლექსიკონი. თანამედროვე რუსული სალიტერატურო ენისა (1948-64 წლები) არაანბანური (იდეოგრაფიული) ლექსიკონებია: როჟეს თეზაურუსი ინგლისური სიტყვებისა და ფრაზებისა (1-ლი გამოცემა 1852). დორნზაიფის გერმანული ენის ონომასიოლოგიური ლექსიკონი (1934) და სხვა. ჩვენამდე მოღწეულ ქართულ ლექსიკონთაგან უძველესია სტეფანო პაოლინის და ნიკიფორე ირბახის მიერ შედგენილი ქართულ–იტალიური ლექსიკონი (შეიცავდა 3084 სიტყვას, გამოცემულია რომში 1629 წელს; იგი პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნია). ქართული ლექსიკოგრაფიის შესანიშნავი ძეგლია სულხან–საბა ორბელიანის „სიტყვის კონა“, რომლის შედგენა ავტორს 1713 წელს დაუსრულებია; პირველად გამოიცა 1884 წელს რაფიელ ერისთავის რედაქტორობით, ის განმარტებითია, თუმცა სიტყვებს ხშირად თარგმანიც ახლავს (იტალიურ, თურქულ და სომხურ ენებზე). მასალა განლაგებულია ანბანურად, მაგრამ ასამდე სემანტიკურ ბუდესაც შეიცავს (მაგ.: სტატიაში თოვლი საკუთრივ „თოვლის“ განმარტებასთან ერთად დახასიათებული თრთვილი, ყაპი, ფიფქი, ჭყაპი და სხვა). XIX საუკუნეში სულხან საბა ორბელიანის ლექსიკონის საფუძველზე ნიკოლოზმა და დავით ჩუბინაშვილებმა შეადგინეს ქართულ–რუსული (1840–1887) და რუსულ–ქართული (1846–1886) ლექსიკონები. 1884 წელს გამოქვეყნდა რაფიელ ერისთავის მოკლე ქართულ–ლათინური საბუნებისმეტყველო ლექსიკონი. აღსანიშნავია 1950–1964 წლებში გამოცემული ქეგლი — ქართული ენის გამარტებითი რვა ტომიანი ლექსიკონი არნოლდ ჩიქობავას რედაქტორობით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 206. ლექსიკონები — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
კულტურიზმი

კულტურიზმი (ინგლ. bodybuilding - სხეულის შენება) — სხეულის კუნთების მიზანმიმართული გადიდება და გაძლიერება. კულტურიზმის მიმდევარს ეწოდება კულტურისტი (ან ბოდიბილდერი). კულტურიზმში იმართება შეჯიბრებები, სადაც კულტურისტები წარმოაჩენენ თავიანთ სხეულს და ფასდებიან ქულებით ჟიურის მიერ. ყველაზე პრესტიჟულია მისტერ ოლიმპია, რომელსაც კულტურიზმის საერთაშორისო ფედერაცია ატარებს. ტიტულის ამჟამინდელი მფლობელია ამერიკელი ფილ ჰიტი. ყველაზე მეტჯერ (8-ჯერ) გაიმარჯვეს რონი კოულმენმა და ლი ჰეინმა. კულტურიზმი დაარქივებული 2000-10-12 საიტზე Wayback Machine. Open Directory Project-ზე. მისტერ ოლიმპიას ისტორია. კულტურიზმის ისტორია დაარქივებული 2012-07-06 საიტზე Wayback Machine. .
მისტერ ოლიმპია

მისტერ ოლიმპია – ტიტული, რომლითაც, ყოველ წელიწადს, ბოდიბილდინგის საერთაშორისო ფედერაცია აჯილოვებს პროფესიონალ ბოდიბილდერ მამაკაცებს. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-22. ციტირების თარიღი: 2011-05-03. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-10-09. ციტირების თარიღი: 2011-05-03.
ფინეთის პოლიტიკური სისტემა

ფინეთის პოლიტიკური სისტემა ეფუძნება საპარლამენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიის, მრავალპარტიული სისტემის რესპუბლიკის პრინციპებს. სახელმწიფოს მეთაურია ფინეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ სტუბი, რომელიც ქვეყნის საგარეო პოლიტიკას ხელმძღვანელობს და ფინეთის თავდაცვის ძალების უმაღლესი მთავარსარდალია. აღმასრულებელი ხელისუფლება ეკუთვნის ფიინეთის მთავრობას, რომლის მეთაურიც პრემიერ-მინისტრი პეტერი ორპოა. საკანონმდებლო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოა ფინეთის პარლამენტი (ფინ. Suomen eduskunta; შვედ. Finlands riksdag), მაგრამ ამ სექტორში გარკვეული უფლებები მთავრობასაც გააჩნია. ფინეთის კონსტიტუციის მიხედვით, პრეზიდენტს პარლამენტის გადაწყვეტილებებზე ვეტოს დადების უფლება აქვს, თუმცა პარლამენტს ხმათა უმრავლესობით მისი დაძლევა შეუძლია.. აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებისგან დამოუკიდებელია სასამართლო ხელისუფლება, რომელიც ორი სისტემისგან შედგება: საერთო სსასამართლოებისა და ადმინისტრაციული სასამართლოებისგან. საერთო სასამართლოებს შორის უმთავრესია ფინეთის უზენაესი სასამართლო, ხოლო ადმინისტრაციულ სასამართლოებს შორის, ფინეთის უზენაესი ადმინისტრაციული სასამართლო. ფინეთში საკონსტიტუციო სასამართლო არ არსებობს. კანონის კონსტიტუციურობა შეიძლება განხილულ იქნეს ინდივიდუალური სასამართლო პროცესის ფარგლებში. ფინეთის მოქალაქეებს ინდივიდუალური და პოლიტიკური თავისუფლება აქვთ. 18 წლის ასაკიდან ყველა ფინელს აქვს ხმის მიცემის უფლება. ფინეთი პირველი ქვეყანა იყო მსოფლიოში, სადაც ქალებმა როგორც ხმის მიცემის, ისე თანამდებობების დაკავების უფლება შეზღუდვების გარეშე მიიღეს. მიუხედავად იმისა, რომ ფინეთი იდეაში საპარლამენტო სისტემის რესპუბლიკაა, ქვეყნის პრეზიდენტს მაინც შენარჩუნებული აქვს რამდენიმე მნიშვნელოვანი უფლებამოსილება, მათ შორისაა საგარეო პოლიტიკისა და ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოების საქმეების ლიდერის ფუნქციები. ფინეთის პრეზიდენტი ფინეთის პარლამენტი Finland in The World Factbook დაარქივებული 2015-09-19 საიტზე Wayback Machine. ფინეთის კონსტიტუცია ↑ Position and duties - The President of the Republic of Finland: Position and Duties en-US. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 აგვისტო 2016. ციტირების თარიღი: 21 March 2018 ↑ Role of the Prime Minister en-US. ციტირების თარიღი: 21 March 2018 ↑ About Parliament. ციტირების თარიღი: 21 March 2018 ↑ Duties en-US. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 21 March 2018
მოდერატო

მოდერატო (იტალ. moderato, სიტყვასიტყვით — ზომიერად) — ზომიერი ტემპის (საშუალო — ალეგროს და ალეგრეტოს შორის) აღნიშვნა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 59.
ლევილ-სიურ-ორჟი

ლევილ-სიურ-ორჟი (ფრანგ. Leuville-sur-Orge) — სოფელი საფრანგეთში, ილ-დე-ფრანსის რეგიონის ესონის დეპარტამენტში. პარიზიდან 26 კმ-ზე. აქ 1922 წლიდან აქ ცხოვრობდნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა ოკუპაციის გამო ემიგრირებული ქართველები, აქვე ინახებოდა ქართული საგანძური, რომელიც 1921 წელს გაიტანა დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ. ლევილში ქართველთა სათვისტომო მამულის მეპატრონე იყო ბენიამინ ჩხიკვიშვილი. ლევილში ქართველთა სასაფლაოს მოწყობა იყო ნამეტია ბერძენიშვილის ინიციატივის შედეგი, რის გამოც მას „ლევილის დედა“ შეარქვეს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლევილ-სიურ-ორჟი Official town website (ფრანგული) Leuville-sur-Orge on Quid.fr, a French encyclopedia (French) დაარქივებული 2006-12-30 საიტზე Wayback Machine. Location of Leuville-sur-Orge on a map of France (French)[მკვდარი ბმული] Mérimée database - Cultural heritage (ფრანგული) Land use (IAURIF)[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 159. ↑ Leuville-sur-Orge: a little Georgia 25 kilometers away southward from Paris, by Eva Csergo. CAUCAZ.COM - Article published in 27 December 2004 Issue. ↑ შარაძე, გ. (1993). უცხოეთის ცის ქვეშ, II. თბილისი: „მერანი“, გვ. 156-162.
გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნული პარკი

გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნული პარკი (ინდონ. Taman Nasional Gunung Leuser)— ეროვნული პარკი ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე. ფართობი 7 927 კმ²-ია. სახელი ეწოდა აქ მდებარე მწვერვალ ლიოსერისგან (3 381 მ). ეროვნულ პარკში დაცულია მრავალი სახის ეკოსისტემა. მის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს ორანგუტანების ნაკრძალი ბუკიტ-ლავანგი. კერინჩი-სებლატისა და ბუკიტ-ბარისან-სელატანის ეროვნულ პარკებთან ერთად, იუნესკომ გუნუნგ-ლიოსერი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა საერთო სახელით — სუმატრის ტროპიკული ტყეები. გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნული პარკი 1980 წელს შეიქმნა. მისი სიგრძე 150 კმ-ია, სიგანე 100 კმ. ტერიტორიის დიდი ნაწილი მთებითაა დაფარული, 40% ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე მაღლა მდებარეობს. გუნუნგ-ლიოსერი ერთ-ერთია სუმატრის იმ ორი ადგილიდან, სადაც ორანგუტანგები ბინადრობენ. სხვა ცხოველებიდან აღსანიშნავია: სუმატრის სპილო, სუმატრის ვეფხვი, სუმატრის მარტორქა, სიამანგი და ბენგალური კატა. ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნული პარკი Gunung Leuser National Park დაარქივებული 2010-12-24 საიტზე Wayback Machine. Leuser Ecosystem დაარქივებული 2011-02-27 საიტზე Wayback Machine. Leuser International Foundation Ministry of Forestry: Brief description დაარქივებული 2010-02-05 საიტზე Wayback Machine.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ომანში

2011 წლის მონაცემებით ომანში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 4 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 911 ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,4 % ომანის ძეგლებია. ოთხივე მათგანი კულტურული ძეგლია. ბაჰლას ციხესიმაგრე ბატი, ალ-ხუთმი და ალაიუნი საკმევლის მიწა აფლაის ირიგაციული სისტემა იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ომანში
გრაფიტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინს გრაფიტი აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა: გრაფიტი — მინერალი, ნახშირბადის ნაირსახეობა. გრაფიტი — წარწერები ან ნახატები შენობებისა და გადასასვლელების კედლებზე, მატარებლის ვაგონებზე, ღობეებზე და სხვა ვერტიკალურ ზედაპირებზე. ზოგან ფოლკლორის სახეობაც შეიძლება იყოს. ითვლება ახალგაზრდობის თვითგამოხატვის ერთ-ერთ სახეობად. თანამედროვე გრაფიტის მხატვრების თვითსახელწოდებაა „რაიტერები“ (ინგლ. writers).
კერინჩი-სებლატის ეროვნული პარკი

კერინჩი-სებლატის ეროვნული პარკი (ინდონ. Taman Nasional Kerinci Seblat)— უდიდესი ეროვნული პარკი ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე. მისი ფართობი 13 791 კმ²-ია და ინდონეზიის ოთხი პროვინციის ტერიტორიაზე ვრცელდება. 2004 წლიდან გუნუნგ-ლიოსერისა და ბუკიტ-ბარისან-სელატანის ეროვნულ პარკებთან ერთად, შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში საერთო სახელით — სუმატრის ტროპიკული ტყეები. პარკი მოიცავს ბარისანის მთათა სისტემის დიდ ნაწილს და მათ შორის სუმატრის უმაღლეს მწვერვალ კერინჩის (3 805 მ). მრავლადაა სწრაფი მდინარეები, მღვიმეები, ცხელი წყაროები, ჩანჩქერები და უმაღლესი კალდერული ტბა მთელს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში — გუნუნგ-ტუჯუჰი. პარკი ფლორისა და ფაუნის ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა. გავრცელებულია მცენარეთა 4 000-ზე მეტი სახეობა, მათ შორისაა მსოფლიოში უდიდესი ყვავილი Rafflesia arnoldii. ცხოველებიდან აღსანიშნავია: სუმატრის ვეფხვი, სუმატრის მარტორქა, სუმატრის სპილო, ბორნეოს ლეოპარდი, მალაიური ტაპირი. პარკში ასევე ბინადრობს ფრინველთა 370 სახეობა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში Kerinci Seblat National Park, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2000-09-20 საიტზე Wayback Machine.
ფილ კემპბელი

ფილიპ ანტონი კემპბელი (დ. 7 მაისი, 1961, პონტიპრიდი, უელსი) — ბრიტანელი გიტარისტი და სიმღერების ავტორი. უკეთ ცნობილია, როგორც ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედის აჟამინდელი მთავარი გიტარისტი. ამ ჯგუფს იგი 1984 წელს შეუერთდა. იგი არის ასევე ჯგუფის Persian Risk ყოფილი გიტარისტი. მოუტერჰედის ოფიციალური საიტი მოუტერჰედის ოფიციალური ფორუმიდაარქივებული 2013-07-22 საიტზე Wayback Machine. ფოტოგალერია: ფილ კემპბელი მოუტერჰედთან ერთად დაარქივებული 2007-10-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Philip Anthony Campbell. AOL Music. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 ივნისი 2012. ციტირების თარიღი: 20 December 2008. ↑ Philip Anthony Campbell. Allmusic. ციტირების თარიღი: 2008-12-20.