laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პუასონის განაწილება

პუასონის ალბათური განაწილება — დისკრეტული ტიპის განაწილება, რომელიც აღწერს ალბათობას იმისა, რომ დროის ან სივრცის ფიქსირებულ ინტერვალში რაიმე ხდომილებას ადგილი ექნება მოცემული სიხშირით, თუ ცნობილია ამ ხდომილების საშუალო სიხშირე და ხდომილების თითოეული რეალიზაცია ერთმანეთისგან დამოუკიდებელია. პუასონის განაწილება შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ისეთი ტიპის ამოცანების გადაწყვეტისას, როგორიცაა, მაგალითად, იმის დადგენა თუ რა ალბათობით მიაკითხავს საკრედიტო ოფიცერს 4 კლიენტი მომდევნო საათში, თუ ცნობილია, რომ საშუალოდ მასთან 2 კლიენტი მიდის ერთი საათის განმავლობაში. თუ დროის ან სივრცის ფიქსირებულ ინტერვალში ხდომილებას საშუალოდ ადგილი აქვს λ {\displaystyle \lambda } -ჯერ, მაშინ ალბათობა იმისა, რომ კონკრეტულ ინტერვალში ხდომილება k {\displaystyle k} -ჯერ განხორციელდება, გამოითვლება შემდეგნაირად: P ( X = k ) = e − λ λ k k ! {\displaystyle P(X=k)={\frac {e^{-\lambda }\lambda ^{k}}{k!}}} სადაც e {\displaystyle e} ნეპერის (ოილერის) რიცხვია და უდრის 2.71828...-ს. პუასონის ცვლადის როგორც საშუალო, ასევე დისპერსია λ {\displaystyle \lambda } -ის ტოლია: E ( X ) = λ , σ 2 ( X ) = λ {\displaystyle E(X)=\lambda ,\sigma ^{2}(X)=\lambda } სამუშაო საათებში კომპანიის ცხელ ხაზზე საათის განმავლობაში საშუალოდ 4 ზარი შედის. რა არის ალბათობა იმისა, რომ მომდევნო საათში ზარების რაოდენობა იქნება 3? ამოხსნა. λ = 4 {\displaystyle \lambda =4} და k = 3 {\displaystyle k=3} , ამიტომ P ( X = 3 ) = 4 3 ∗ 2.71 − 4 3 ! = 0.195 {\displaystyle P(X=3)={\frac {4^{3}*2.71^{-4}}{3!}}=0.195} Shanmugam, Ramalingam (2013). „Informatics about fear to report rapes using bumped-up Poisson model“. American Journal of Biostatistics. Science Publications. 3 (1): 17–29. doi:10.3844/amjbsp.2013.17.29.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link) ↑ Rose, Colin; Smith, Murray D. (2002). Mathematical Statistics with MATHEMATICA. Springer. ISBN 978-0387952345.
Mattel

Mattel, Inc — სათამაშოების მწარმოებელი ამერიკული ტრანსნაციონალური კომპანია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ელ-სეგუნდოში, კალიფორნიის შტატში. დაარსდა 1945 წელს, ჰაროლდ მეტსონის, ელიოტ ჰენდლერისა და რუთ ჰენდლერის მიერ. Mattel თავდაპირველად დაკავებული იყო სურათების ჩარჩოების შექმნით, შემდეგ კი — მინიატურული ავეჯის კეთებით თოჯინებისთვის. კომპანია ძირითადად აწარმოებს სათამაშოებსა და თოჯინებს. მის ყველაზე განთქმულ პროდუქტთა სიაში შედის ბარბის თოჯინა, შექმნილი 1959 წელს. 1980-იან წლებში Mattel ასევე აწარმოებდა სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებს, მათ შორის ისეთ წარმატებულ კონსოლს, როგორიც არის Intellivision. Mattel საკუთარ პროდუქტს ასაღებს დაახლოებით 150-მდე ქვეყანაში და ითვლება ყველაზე შემოსავლიან სათამაშოების მწარმოებელ კომპანიად მსოფლიოში. Kettelkamp, Sean; Chatty Cathy and Her Talking Friends, Schiffer Publishing (1998) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „Mattel“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ March 2019 Report. Mattel. ციტირების თარიღი: 12 ივნისი, 2019. ↑ „Toy giant Mattel to slash more than 2,200 jobs“. Las Vegas Review-Journal. AP. 26 ივლისი, 2018. ციტირების თარიღი: 7 სექტემბერი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „Mattel, Inc. Company Profile“. MarketLine. 25 ნოემბერი, 2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)[მკვდარი ბმული] ↑ A Full Toy Chest Makes Mattel A Buy For Growth And Income Investors
ქამეფიტები

ქამეფიტები (ბერძ. chami — მიწაზე, დაბლა და ბერძ. phyton — მცენარე) — მცენარეთა სასიცოცხლო ფორმის ერთ-ერთი ტიპი. განახლების კვირტიანი ყლორტები ან მიწის ზედაპირზეა, ან ამაღლებულია იმდენად, რომ კვირტი მოქცეულია მიწიდან 30 სმ-ზე; იგი იფარება თოვლით ან მცენარეული მკვდარი მასით. ქამეფიტებს ეკუთვნის ქონდარა ბუჩქები და ზოგიერთი მრავალწლოვანი ბალახი. ზრდის ფორმის მიხედვით მრავალნაირია: სწორმდგომი, გართხმული, ბალიშა, ხვიარა და სხვა, არიან ეპიფიტებიც. ყვავილოვანი მცენარეებიდან ქამეფიტებს განეკუთვნევბა ავშანი, ბეგქონდარა, ფხიჯა, ქუდუნა, სალბი, მუზარადა და სხვა, სპოროვანებიდან — ზოგი ხავსი და ლიქენი. ქამეფიტები ბევრია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, უდაბნოებში, არქტიკაში, მაღალ მთიანეთსა და ტაიგაში. სახოკია მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 451.
ქანდა

ქანდა — მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი ქანდისა და პატარა ქანდის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 452.
სანტა-კრუს-დი-მონტი-კასტელუ

სანტა-კრუს-დი-მონტი-კასტელუ (პორტ. Santa Cruz de Monte Castelo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 382 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 092 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.31 კმ²-ზე. ფართობი 442013 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სანტა-იზაბელ-დუ-ივაი

სანტა-იზაბელ-დუ-ივაი (პორტ. Santa Isabel do Ivaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 760 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.06 კმ²-ზე. ფართობი 349 497 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სანტა-მონიკა (პარანა)

სანტა-მონიკა (პორტ. Santa Mônica) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 571 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.74 კმ²-ზე. ფართობი 259 957 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სანტუ-ანტონიუ-დუ-კაიუა

სანტუ-ანტონიუ-დუ-კაიუა (პორტ. Santo Antônio do Caiuá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 727 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.45 კმ²-ზე. ფართობი 219 068 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-კარლუს-დუ-ივაი

სან-კარლუს-დუ-ივაი (პორტ. São Carlos do Ivaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 354 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.23 კმ²-ზე. ფართობი 225 077 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-ჟუან-დი-კაიუა

სან-ჟუან-დი-კაიუა (პორტ. São João do Caiuá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 578 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 911 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.42 კმ²-ზე. ფართობი 304 413 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
სან-პედრუ-დუ-პარანა

სან-პედრუ-დუ-პარანა (პორტ. São Pedro do Paraná) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 285 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 491 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.94 კმ²-ზე. ფართობი 250 654 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტამბოარა

ტამბოარა (პორტ. Tamboara) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 66 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.12 კმ²-ზე. ფართობი 193 347 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ტერა-რიკა

ტერა-რიკა (პორტ. Terra Rica) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 221 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.73 კმ²-ზე. ფართობი 700 599 კმ²-ია. პარანა ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
ზაირი

ზაირი, ოფიციალურად ზაირის რესპუბლიკა (ფრანგ. République du Zaïre) — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელწოდება მობუტუ სესე სეკოს მმართველობის პერიოდში (1971-1997 წწ.). დასახელება აღებულია მდინარე კონგოს პორტუგალიური სახელიდან - ზაირი, რომელიც თავის მხრივ მომდინარეობს კონგოური სიტყვა ნზარე-დან (მდინარე, რომელიც ყველა მდინარეს ყლაპავს). Macgaffey, J., 1991. The Real Economy of Zaire: the Contribution of Smuggling and Other Unofficial Activities to National Wealth. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. Young, C., and Turner, T., The Rise and Decline of the Zairian State. Madison: The University of Wisconsin Press, 1985, ISBN 978-0-299-10110-7. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ზაირი“ ვიკისაწყობში. T. Merril and S. Meditz, eds., Zaire: A Country Study (Area Handbook Series). Washington DC: Library of Congress Federal Research Division, 1994. ↑ Peter Forbath, The River Congo, p. 19.
ზედნაბეჭდი „ჰავაი“ ამერიკულ დოლარებზე

ჰავაის ზედნაბეჭდი (ინგლ. Hawaii Overprint Note) — სპეციალური ზედნაბეჭდი შეერთებული შტატების ვალუტის ბანკნოტებზე, რომლებიც მიმოქცევაში იყვნენ ჰავაის კუნძულებზე მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას. ზედნაბეჭდი ვალუტაზე მას შემდეგ გაჩნდა, რაც 1941 წლის 7 დეკემბერს იაპონიის საჰაერო ძალები თავს დაესხნენ ამერიკის წყნარი ოკეანის ფლოტს პერლ-ჰარბორის ბაზაზე. ზედნაბეჭდის მთავარ მიზანს წარმოადგენდა ჰავაის კუნძულებზე არსებული ფულის მასის ეკვივალენტის გადარჩენას. ანუ, იმ შემთხვევაში, თუ იაპონია დაიპყრობდა ჰავაის და მიმოქცევიდან ამოიღებდა დოლარს, მათ მიერ მოსახლეობისგან მიღებულ ვალუტას არ ექნებოდა არანაირ ღირებულება. ზედნაბეჭდის დატანა ხდებოდა 1942 წლის იანვრიდან 1944 წლამდე, 1934 და 1935 წლის ბანკნოტებზე ნომინალით 5, 10 და 20 დოლარი, რომლებიც გამოშვებული იყო სან-ფრანცისკოში (ფედერალური სარეზერვო სისტემის ბანკი № 12). 1942 წლის 10 იანვარს სამხედრო გუბერნატორმა დელოს ემონსის განკარგულებით, მოსახლეობისგან დოლარის ჩვეულებრივი ბანკნოტები ამოღებული იქნა, თუმცა დაურიგდა იმავე ოდენობის სპეციალური ბანკნოტები, რომლებზედაც ორივე მხრივ დატანილი იყო ზედნაბეჭდი «HAWAII». ომის დასრულებისას სპეციალური ბანკნოტები გაანადგურეს სასაფლაოებთან არსებულ კრემატორიუმებში. Wartime currency not so rare დაარქივებული 2014-07-12 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Hawaii Overprints დაარქივებული 2014-04-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) აშშ-ის კუპიურები (რუსული)
ადოლფ ერმანი

იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი (გერმ. Johann Peter Adolf Erman; დ. 31 ოქტომბერი, 1854 — გ. 26 ივნისი, 1937) — გერმანელი ეგვიპტოლოგი და ლექსიკოგრაფი. იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი დაიბადა გერმანიაში, ქალაქ ბერლინში. ის იყო გეორგ ადოლფ ერმანისა და მარია ბესეელის ვაჟიშვილი და პაულ ერმანისა და ფიდრიხ ბესეელის შვილიშვილი. განათლება მან ლაიფციგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში მიიღო. 1883 წელს, იგი გახდა ბერლინის უნივერისიტეტში, ეგვიპტოლოგიის ასოცირებული პროფესორი, ხოლო შემდგ 1892 წელს, კი სრული პროფესორი. 1885 წელს ადოლფ ერმანი დაინიშნა ეგვიპტის დეპარტამენტის სამეფო მუზეუმის დირეექტორად. 1934 წელს, იგი გარიცხეს უნივერსიტეტის ეგვიპტოლოგიის ფაკულტეტიდან, რადგან, ნაცისტური იდეოლოგიის თანახმაად, ნაწილობრივ ებრაელი იყო. 1802 წელს, მისი ოჯახი პროტესტანტად მოინათლა, ამიტომ აღარ იდევნებოდა ნაცისტების მიერ, მაგრამ მათ ყველამ დაკარგეს საკუთარი თანამდებობები. ერმანს, რთული ამოცანა ჰქონდა ეგვიპტური ენის გრამატიკის აღმოფხვრაში, რის შესწავლასაც მან ოცდაათი წელი მოანდომა. ადოლფ ერმანის მოსწავლე იყო ჯეიმზ ჰენრი ბრესტედი, ამერიკის პირველი პროფესორი ეგვიპტოლოგიის დარგში და მრავალი ნამუშევრების ავტორი. 1897 წელს, ერმანი გახდა ინიციატორი ბერლინის ეგვიპტური ენის ლექსიკონის შექმნისა. ეგვიპტური ტექსტების საფუძველზე, სხვადასხვა პერიოდში, ერმანის მიერ გამოკვლეული გრამატიკა საფუძვლად დაედო ეგვიპტის ენის განვითარებას, რომელიც ადოლფ ერმანმა არაერთხელ გაავრცელა და თარგმნა სხვადასხვა ენებზე. 1893-1895 წლების განმავლობაში იგი სწავლობდა რუსეთში ეგვიპტოლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც მან თარგმნა თავისივე შედგენილი ,,ეგვიპტური გრამატიკა" რუსულ ენაზე. 1937 წელის 26 ივნისს იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი ბერლინში გარდაიცვალა. Thomas L. Gertzen: Jean Pierre Adolphe Erman und die Begründung der Ägyptologie als Wissenschaft. Hentrich & Hentrich, Berlin 2015, ISBN 978-3-95565-126-8.
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გეოგრაფია

კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა მდებარეობს ცენტრალურ აფრიკაში, რომელიც ესაზღვრება კონგოს რესპუბლიკას, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას, სამხრეთ სუდანს, უგანდას, რუანდას, ბურუნდის, ტანზანიას, ზამბიას, ანგოლას, მათ შორის ანგოლის ანკლავ კაბინდის პროვინციას. მისი ფართობი შეადგენს 2 345 410 კმ²-ს. სახელმწიფო საზღვრის საერთო სიგრძე შეადგენს 10 744 კმ-ს. სახელმწიფო საზღვრის სიგრძე ანგოლასთან შეადგენს — 2511 კმ-ს, ბურუნდისთან — 233 კმ-ს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან — 1577 კმ-ს, კონგოს რესპუბლიკასთან — 2410 კმ-ს, რუანდასთან — 217 კმ-ს, სამხრეთ სუდანთან — 628 კმ-ს, ტანზანიასთან — 473 კმ-ს, უგანდასთან — 765 კმ-ს და ზამბიასთან — 1930 კმ-ს. თავის უკიდურეს დასავლეთში, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას აქვს გასასვლელი ატლანტის ოკეანესთან სანაპიროს მოკლე მონაკვეთზე ანგოლასა და მისი ანკლავის — კაბინდის პროვინციას შორის, მდინარე კონგოს ქვედა დინებაში. სანაპირო ხაზის სიგრძეა — 37 კმ. ქვეყნის ტერიტორია მდებარეობს მდინარე კონგოს აუზში. აღმოსავლეთიდან ქვეყნის ტერიტორია შემოზღუდულია აღმოსავლეთ აფრიკის რიფტით. აღმოსავლეთის საზღვრის გასწვრივ გადის აღმოსავლეთ აფრიკის რიფტული სისტემის ღრმა გრაბენის ზოლი, გარშემორტყმული მთებით (რუვენზორის მასივი). ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილია — სტენლისმთა (5109 მეტრი). გრაბენის ხაზზე მდებარეობენ დიდი ტბები: ედუარდი, ალბერტი, კივუ, მვერუ, ტანგანიიკა. კივუს ტბიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს ვულკანური ვირუნგის მთების მასივი (სულ დაახლოებით 100 ვულკანი, სიმაღლე ზღვის დონიდან 4507 მეტრამდე — კარისიმბის მთა) ნიამლაგირას და ნიირაგონგოს მოქმედი ვულკანებით. ამავე ტბაზე მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი, მტკნარ წყლებში არსებული, კუნძული — იჯვი. ტერიტორიის ნახევარზე მეტი დაფარულია მარადმწვანე ნოტიო ტროპიკული ტყეებით განსაკუთრებით მრავალფეროვანი ცხოველთა სამყაროთი. ეკვატორიდან სულ უფრო მეტი დაშორებით ტყეები სულ უფრო მეჩხერები ხდებიან და გადადიან გალერეულებში. ქვეყნის სამხრეთში და უკიდურეს ჩრდილოეთში გავრცელებულია მაღალბალახიანი სავანები. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიის თითქმის 15 % უკავია ნაკრძალებს და ეროვნულ პარკებს, რომელთაგან ყველაზე უფრო ცნობილებია: კაჰუზი-ბიეგის ეროვნული პარკი, ვირუნგის ეროვნული პარკი, გარამბის ეროვნული პარკი, სალონგის ეროვნული პარკი, ოკაპის ნაკრძალი და სხვა. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორია ნაწილობრივ მიეკუთვნება ეკვატორულ კლიმატურ სარტყელს, ნაწილობრივ სუბეკვატორულ კლიმატურ სარტყელს და სავანურს.
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები

კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარეობს აფრიკაში სიდიდით მეორე მდინარე — კონგო. მდინარე კონგოს მთელი სისტემა ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს მდინარის სისტემად. წყლის რაოდენობის თვალსაზრისით, რომელიც მიედინება მის აუზში, იგი მეორე მდინარეა ამაზონის შემდეგ — წყლის ხარჯით დაახლოებით 42 ათასი მ³/წმ. მდინარის აუზის ფართობი შეადგენს 3,7 მილიონ კმ²-ს, რომელიც ასევე მოიცავს ქვეყნის გარეთ არსებულ ტერიტორიებს. მდინარის სიგრძეა 4700 კმ, რაც იმას ნიშნავს, რომ იგი სიგრძის მიხედვით მეცამეტე ადგილზეა მსოფლიოში. ქვეყნის ტერიტორიაზე მდებარეობს მისი მთლიანი აუზის 90 %. მდინარე კონგოს აუზის ყველაზე დიდი შენაკადები: მარჯვენა შენაკადები: ლუფირა – 500კმ. ლუვუა – 350 კმ. არუვიმი – 1300 კმ. უბანგი – 2300 კმ. უელე – 1100 კმ. მარცხენა შენაკადები: ლომამი – 1500 კმ. ტშუაპა – 1000 კმ. კასაი – 2400 კმ. კვანგო – 1100 კმ. სანკურუ – 1200 კმ. მდინარე კონგოს სანაოსნო მონაკვეთის სიგრძე შეადგენს 13,5 ათას კმ-ს. მდინარე კონგოს ზედა დინებაში, რომელსაც ლუალაბა ეწოდება, მდებარეობს ბოიომის ჩანჩქერი. ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მიტუმბის მთების ყველაზე მაღალ მწვერვალებთან გადის წყალგამყოფი მდინარე კონგოსა და მდინარე ნილოსის აუზებს შორის. Forbath, Peter. The River Congo: The Discovery, Exploration and Exploitation of the World's Most Dramatic River. New York: E. P. Dutton, 1979. ISBN 0-525-47573-7
ტედ ბანდი

თეოდორ რობერტ ბანდი (ინგლ. Theodore Robert Bundy; დაბადებით თეოდორ რობერტ კაუელი; დ. 24 ნოემბერი, 1946 — გ. 24 იანვარი, 1989) — ამერიკელი სერიული მკვლელი, მოძალადე, მძარცველი და ნეკროფილი. 1970-იან წლებში ის თავს ესხმოდა და კლავდა ახალგაზრდა გოგონებსა და ქალბატონებს. იგი საბოლოოდ 1978 წელს ფლორიდის შტატში დააპატიმრეს. მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს, თუმცა ის თავს დამნაშავედ არ ცნობდა. სასჯელის აღსრულებამდე რამდენიმე დღით ადრე მან აღიარა 30 ადამიანის მკვლელობა. მაგრამ სინამდვილეში ეს ციფრი შეიძლება უფრო მაღალი იყოს. Dekle, George R. Sr (2011). The Last Murder: The Investigation, Prosecution, and Execution of Ted Bundy, Hardcover, Santa Barbara: Praeger (Imprint of ABC-CLIO, LLC). ISBN 978-0-313-39743-1.  Foreman, Laura (1992). Serial Killers – True Crime, Hardcover, Alexandria, Virginia: Time-Life Books. ISBN 978-0-7835-0001-0.  FBI file on Ted Bundy at vault.fbi.gov WANTED BY FBI - Theodore Robert Bundy, FBI Audiotapes of Bundy's 1989 confessions
ქარაგმა

ქარაგმა (ძვ. ბერძნ. χάραγμα [charagma] — „ნიშანი“, „ნაკვალევი“, „კალმისმონასმი“), ასონაკლების ნიშანი — ძველ ხელნაწერებში, წარწერებში შემოკლებული სიტყვის თავზე დასმული ნიშანი. იყენებდნენ საწერი მასალის ეკონომიისა და სამუშაოს შემსუბუქების მიზნით ხშირად ხმარებული სიტყვების შემოკლებისას. ტერმინი „ქარაგმა“ ქართულ წერილობით ძეგლებში პირველად X საუკუნის ჰიმნოგრაფის მიქაელ მოდრეკილის „იადგარშია“ ნახმარი (ხელნაწერი S 425). ქარაგმის გრაფიკული გამოსახულებაა სწორი ჰორიზონტალური ხაზი თავსა და ბოლოში დასმული წერტილებით (უმთავრესად V—X საუკუნეებში) ან მოკლე დახრილი ხაზებით и. ისტორიულ დოკუმენტებში ქარაგმად გამოყენებულია სწორი ან გახრილი ხაზები — ~, ეპიგრაფიკულ ძეგლებში — სწორი ხაზი, რომელიც ქვაზე ამოსაკვეთად ყველაზე მოსახერხებელია. თუ შემოკლებული სიტყვა გრძელია ან მომდევნო სტრიქონზე გადადის, სიტყვას ორი ქარაგმა ეწერება. ჭანკიევი ც., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 455. ↑ სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონი
დენეჟკინ-კამენის ნაკრძალი

დენეჟკინ-კამენის ნაკრძალი (რუს. Государственный природный заповедник „Денежкин Камень“) — სახელმწიფო ნაკრძალი რუსეთში. მდებარეობს სვერდლოვსკის ოლქში. დაარსდა 1946 წელს სვერდლოვსკისა და პერმის ოლქების ტერიტორიაზე. იმ დროისათვის მისი ფართობი შეადგენდა 135 ათას ჰა-ს. მისი ტერიტორია დროთა განმავლობაში იცვლებოდა, ზოგჯერ იზრდებოდა, ზოგჯერ მცირდებოდა. 1961 წელს მისადგილზე დაარსდა „გოსპრომხოზი“. 1991 წელს აღდგა ნაკრძალი და მისი ტერიტორია ორჯერ შეამცირეს. ნაკრძალის პერმის ნაწილი აღარ შეიყვანეს მის ფარგლებში. ამჟამად ნაკრძალის ფართობია 78 200 ჰა. მდებარეობს სვერდლოვსკის ოლქის სევეროურალსკისა და ივდელის მუნიციპალიტეტებში. ნაკრძალის ფლორა და ფაუნა ტიპიურია ტაიგისათვის. აქ სახლობს ძუძუმწოვრების 37 სახეობა, ფრინველების 140 სახეობა. ნაკრძალში ცხოვრობს მურა დათვი, სამურავი, ფოცხვერი, სიასამური, ლოსი, სოღო, ბუ და სხვ. 2010 წლის 15 ივნისს ნაკრძალში გაჩნდა ხანძარი. 5 აგვისტოს მდგომარეობით დამწვარი ტერიტორიის ფართობი იყო 800 ჰა. ხანძრის ლიკვიდაციაში მონაწილეობდა 114 ადამიანი და 20 ტექნიკის ერთეული (მათ შორის შვეულმფრენი Mi-8). საერთო ჯამში ხანძარმა გაანადგურა 3,3 ათ. ჰა. ნაკრძალის ოფიციალური საიტი ↑ «Денежкин камень» снова тушат с неба — Информационное агентство СИА-ПРЕСС — Происшествия[მკვდარი ბმული] ↑ В заповеднике «Денежкин камень» выгорело около 3 тысяч гектаров ↑ Руководство заповедника «Денежкин камень» опровергает обвинения в халатности
ჰერმან იუნკერი

ჰერმან იუნკერი (გერმ. Hermann Junker დ. 29 ნოემბერი, 1877, მაიენ-კობლენცის რაიონი, რაინლანდ-პფალცი — გ. 9 იანვარი, 1962, ვენა, ავსტრია) — გერმანელი ეგვიპტოლოგი. ჰერმან იუნკერი იყო ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი 1909 წლიდან. 1910-1912 წლებში ხელმძღვანელობდა არქეოლოგიურ გათხრებს ჩრდილოეთ ნუბიაში (აფრიკა). 1912-1929 წლებში გიზაში ხოლო 1929-1938 წლებში იყო გერმანული არქეოლოგიური ინსტიტუტის კაიროს განყოფილების დირექტორი და კაიროს უნივერსიტეტის პროფესორი. 1919 წელს ავსტრიის, 1922 წელს პრუსიის, 1932 წელს ბავარიის, 1957 წელს საქსონიის და სხვადასხვა მეცნიერებათა აკადეემიის წევრი. გარდაიცვალა 1962 წლის 9 იანვარს, ვენაში. Pyramidenzeit. Das Wesen der altägyptischen Religion, Einsiedein, 1949; Giza, Bd 1-12, W. — Lpz., 1929-55. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118714198 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 3.0 3.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 4.0 4.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 Юнкер Герман // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
უიტნი სმითი

უიტნი სმითი (ინგლ. Whitney Smith; დ. 26 თებერვალი, 1940 — გ. 17 ნოემბერი, 2016) — ამერიკელი ვექსილოლოგი. უიტნი სმითმა ბოსტონის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის და დოქტორის ხარისხი, შემდეგ კი ამავე უნივერსიტეტში ასწავლიდა პოლიტიკურ მეცნიერებას (1964-1970). ვექსილოლოგიისადმი ფართო ინტერესი ამერიკასა და ევროპაში XX საუკუნის 60–იან წლებში გაჩნდა. მის ფართო პოპულარიზაციას ხელი შეუწყო უიტნი სმითის გამოკვლევებმა. 1961 წელს სმითმა და მისმა მეგობარმა გერჰარდმა დააარსა მსოფლიოში პირველი ჟურნალი, რომელიც მიეძღვნა დროშებს. მომდევნო წელს კი მან გახსნა დროშების კვლევის ცენტრი. უიტნი სმითი არის 27 წიგნის ავტორი, თითოეული მათგანი ეხება ვექსილოლოგიას. მან მონაწილეობა მიიღო გაიანას დროშის შექმნაში. უიტნი სმითი დაარქივებული 2011-07-11 საიტზე Wayback Machine. ჩრდილოეთი ამერიკის ვექსილოლოგიის ორგანიზაცია დროშების კვლევითი ცენტრი დაარქივებული 2011-11-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ https://fiav.org/the-vexillon/ ↑ https://fiav.org/fellows-of-the-fiav/
მოსულიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მოსულიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ლიგური მოსულიშვილი — ქართველი ფიზიკოსი მიხო მოსულიშვილი — ქართველი მწერალი პავლე მოსულიშვილი — ქართველი მწერალი და ლოტბარი ფორე მოსულიშვილი — პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე იტალიაში შაქრო მოსულიშვილი — ქართველი ყაჩაღი
აბეშურა

აბეშურა (გ. დაახლ. 294, მცხეთა) — ქართლის (იბერია) დედოფალი, ფარნავაზიანთა უკანასკნელი მეფის ასფაგურის ასული და ხოსროვიანთა პირველი მეფის მირიან III-ის მეუღლე დაახლოებით 287-294 წლებში. მის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი, თუმცა „ქართლის ცხოვრების“ მეოთხე თავში ავტორი აღწერს ასფაგურის მეფობის ბოლო წლებს და გვირგვინის გადაცემის პროცესს. ცნობილია, რომ ასფაგურს არ ჰყავდა ძე, რაც სახელმწიფოებრიობის არსებას პრობლემას უქმინდა. სპარსთა შეტევების შედეგად, მეფე იმიერკავკასიაში გაემგზავრა, რათა ოსებსა და ჩრდილო კავკასიელებისგან დახმარება მიეღო ჯარის ფორმირებაში, თუმცა ოსეთშივე გარდაიცვალა. შექმნილმა გარემოებამ კიდევ უფრო გაამწვავა სიტუაცია. რათა სპარსელებს არ დაეპყროთ ქართლი, დიდგვაროვნებმა სპარსეთის შაჰს შესთავაზეს ქართველთა მეფის ასულის გათხოვება მის მიერ ტახტის შერჩეულ მემკვიდრეზე, რაც მოხდა კიდევაც. აბეშურამ იქორწინა სპარს უფლისწულზე, შვიდი წლის მიჰრანზე, რომელიც შემდგომში მირიან III-ის სახელით არის ცნობილი. აბეშურა დედოფალი გარდაიცვალა მაშინ, როცა მეფე მირიანს თხუთმეტი წლის შეუსრულდა, რაც დაახლოებით 294 წელს მოხდა. ქართლის ცხოვრების ავტორი აღწერს ამ მოვლენას ფანავაზიანთა დინასტიის დასრულებით და ხოსროვიანებისთვის სამეფო ტახტის გადაცემით. ვ. გოილაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 29. „ქართლის ცხოვრების“ ტექსტი