სარაევო

სარაევო (ბოსნ. Sarajevo, სერბ. Сарајево) — ბოსნია და ჰერცეგოვინას დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, სარაევოს კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერით მოსახლეობა 450 ათასი ადამიანია, თუმცა სერბთა რესპუბლიკის მიერ კონტროლირებადი აღმოსავლეთ სარაევოს და სხვა მიმდებარე დასახლებების ჩათვლით, სავარუდო მოსახლეობა 600 000-ს აღწევს. ქალაქი დაარსებულია 1461 წელს ოსმალების მიერ. 1914 წელს სარაევოში მოკლულ იქნა ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრე ერცჰერცოგი ფრანც ფერდინანდი, რამაც სათავე დაუდო პირველ მსოფლიო ომს. ბოსნია და ჰერცეგოვინას ფედერაციის მთავარი პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. სარაევო ფედერაციის მთლიანი შიდა პროდუქტის 31%-ს აწარმოებს (2012). ქალაქის ისტორიული ცენტრი ოსმალეთის და ავსტრია-უნგრეთის იმპერიების, XVI საუკუნე-XX საუკუნის დასაწყისი, პერიოდის შენობა-ნაგებობებისგან შედგება. დასახლება, რომელმაც შემდგომში მიიღო სახელწოდება ბოსნა-სარაი (თურქ. saray-დან — „სასახლე“), დაახლოებით 1462 წელს თურქებმა დაარსეს. 1639 წლიდან, გარკვეული შუალედებით — ბოსნიის ელიათის ადმინისტრაციული ცენტრი, 1878 წლიდან — ავსტრია-უნგრეთის ბოსნია და ჰერცეგოვინას მთავარი ქალაქი. 1918 წლიდან — სერბების, ხორვატების და სლოვენების შემადგენლობაში. 1945 წლიდან — ბოსნია და ჰერცეგოვინას რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1984 წელს სარაევო მასპინძლობდა ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებს. სარაევომ სახელწოდება მიიღო სასახლისგან, რომელიც აგებულია XV საუკუნის შუა ხანებში. ტერმინი „სარაი-ოვასი“ პირველად 1455 წლის დოკუმენტშია მოხსენიებული, და შეიძლება ნიშნავდეს ველს, რომელიც სასახლის დასავლეთით მდებარეობს: თურქული სიტყვიდან saray — „სასახლე“ და ovası — „ველი“. ასევე ქალაქის სახელწოდებისთვის გამოიყენებოდა სახელწოდება ბოსნა-სარაი (შედ. სარაი — ოქროს ურდოს დედაქალაქი): თურქულიდან სარაი — „სასახლე, ადმინისტრაციული შენობა“ (სიტყვასიტყვით „ბოსნიური სასახლე“), რომელიც XVI საუკუნეში გაზი-ჰუსრევ-ბეგმა ააგო. 1878 წელს, ბოსნიის ავსტრია-უნგრეთთან მიერთების შემდეგ ქალაქის სახელწოდება შეიცვალა სარაევოთი — სიტყვასიტყვით „სასახლის“. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, სარაევო დაარსებულია შუასაუკუნოვანი ქალაქი ვრხბოსნას ადგილას (ტერმინი პირველად მოიხსენიება 1415 წელს) — „მდინარის ზედა დინება“ ან „მთა ბოსნაზე“: სერბულიდან ვრხ — „ზედა, მთა“ და ბოსნა — მდინარე, რომლის მიდამოებშიც ქალაქი მდებარეობს. ბოსნიელები ქალაქს „შეჰერ-სარაევოს“ უწოდებდნენ, თურქები — „ახალ დამასკოს“. წარსულში არსებული ეთნორელიგიური მრავალფეროვნების გამო, ქალაქს ასევე ევროპულ ან ბალკანურ იერუსალიმსაც უწოდებდნენ. ოფიციალური საიტი ეროვნული თეატრის ოფიციალური საიტი სარაევოს ორენოვანი გზამკვლევი Sarajevo's Top City Guide Sarajevo's landmarks photo gallery დაარქივებული 2011-11-08 საიტზე Wayback Machine. Your local travel guide დაარქივებული 2010-02-22 საიტზე Wayback Machine. Sarajevo International Airport Interactive Map of Sarajevo დაარქივებული 2013-05-19 საიტზე Wayback Machine. Tourism Association of Sarajevo TurizamPLUS – extensive tourism and travel information დაარქივებული 2018-04-18 საიტზე Wayback Machine. Sarajevo Guide დაარქივებული 2010-11-26 საიტზე Wayback Machine. – City Guide to Sarajevo] Back to Sarajevo დაარქივებული 2021-01-26 საიტზე Wayback Machine. – Documentary Film – Sarajevo Spring 2009 დაარქივებული 2011-07-14 საიტზე Wayback Machine. Sarajevo Region დაარქივებული 2008-10-28 საიტზე Wayback Machine. – Bosnia-Herzegovina Tourism Association Sarajevo Summer/Winter 07 Photos of Sarajevo in 2007 დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. Local Bosnian Cultural Programs დაარქივებული 2010-09-19 საიტზე Wayback Machine. ↑ იხ. გვ. 57, 62, 64, Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini. 2013. Rezultati popisa. // popis2013.ba. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-24. ციტირების თარიღი: 2016-11-20.ბოსნიური; (ინგლისური) ↑ Behija, Zlatar., Zlatno doba Sarajeva: XVI stoljeće, Svjetlost, 1996. — გვ. 96. ბოსნიური ↑ Donia 2006, pp. 31. sfn error: no target: CITEREFDonia2006 (help) ↑ 4.0 4.1 Поспелов, Е. М., Географические названия мира: Топонимический словарь, М.: АСТ, 2001. ↑ Istorijski nazivi: Vrhbosna, Saray. // mirjanadetelic.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-02. ციტირების თარიღი: 2015-3-21. ↑ Вавилов, С. И. и др., Большая советская энциклопедия, Том 38, М.: Государственное научное издательство. — გვ. 94. ↑ Matica: list za književnost i zabavu (ტომი 3), Platonova štamparija, 1868. — გვ. 274. ბოსნიური ↑ Southeast European Studies in a Globalizing World, LIT Verlag Münster, 2014. — გვ. 130.(ინგლისური)