laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკოლოზ რუმიანცევი

ნიკოლოზ რუმიანცევი (დ. 3 აპრილი, 1754, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 3 იანვარი, 1826) ― რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, დიპლომატი, გრაფი. იყო პეტრე რუმიანცევის შვილი. 1801 წლიდან იყო სახელმწიფო საბჭოს წევრი, სენატორი. 1807-1814 წლებში იყო საგარეო საქმეთა მინისტრი, 1810-1812 წლებში იყო სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე. გადადგა 1814 წელს. მისი მდიდარი ბიბლიოთეკა და კოლექციები საფუძვლად დაედო რუმინაცევის მუზეუმის, 1925 წლიდან კი ლენინის სახელობის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის ჩამოყალიბებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 469. ნიკოლოზ რუმიანცევი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ნიკოლოზ რუმიანცევი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Румянцев Николай Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
პეტრე რუმიანცევი

პეტრე რუმიანცევი (დ. 4 იანვარი, 1725, მოსკოვი — გ. 8 დეკემბერი, 1796, ტაშანი, კიევის ოლქი) ― რუსი მხედართმთავარი, გრაფი (1744), გენერალ-ფელდმარშალი (1770), სამხედრო თეორეტიკოსი. იყო ნიკოლოზ რუმიანცევის მამა. გვარდიაში ჩაწერეს ბავშვობიდან. 1740 წელს მიენიჭა ოფიცრობა. 1741-1743 წლებში რუსეთ-შვედეთის ომში მამას ახლდა არმიაში. 1743 წელს სანქტ-პეტერბურგში ჩაიტანა აბოს ხელშეკრულების ტექსტი. შვიდწლიანი ომის დროს წარმატებით სარდლობდა ჯერ ბრიგადას, შემდეგ დივიზიას და კორპუსს. 1764-1796 წლებში იყო მალოროსიის კოლეგიის პრეზიდენტი და გენერალ-გუბერნატორი. აქტიურად ატარებდა უკრაინის ავტონომიის ლიკვიდაციის პოლიტიკას. რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომის დასაწყისში სარდლობდა II არმიას (35 ათასი კაცი), 1769 წელს ექსპედიციას აზოვის დასაკავებლად, იმავე წლის აგვისტოდან კი I არმიას. 1770 წლის ზაფხულში კაგულის ბრძოლაში გაანადგურა ოსმალეთის ჭარბი ძალები და დაიკავა დუნაის ქვემოთა მარცხენა ნაპირი, ხოლო 1774 წელს შუმლუზე შეტევით აიძულა ოსმალეთის იმპერია დაედოთ ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება. 1775 წელს დუნაის წარმატებული კამპანიის გამო მიიღო ზედწოდება ზადუნაისკი და დაინიშნა მძიმე კავალერიის სარდლად. რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 წლების ომის დროს იყო II არმიის სარდალი, მაგრამ მთავარსარდალ პოტიომკინთან უთანხმოების გამო ფაქტობრივად ჩამოშორდა სარდლობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 469-470. პეტრე რუმიანცევი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) პეტრე რუმიანცევი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
The Carpenters

The Carpenters — ამერიკული როკ-ჯგუფი (დუეტი). დაარსდა კალიფორნიაში 1969 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის აქტიური კარიერა 1983 წელს დასრულდა, მათი პოპულარობა მას შემდეგაც გაგრძელდა. გაყიდული აქვს 100 მილიონზე მეტი ალბომი მთელ მსოფლიოში. მთავარი სტატია: The Carpenters-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Ticket to Ride (1969) Close to You (1970) Carpenters (1971) A Song for You (1972) Now & Then (1973) Horizon (1975) A Kind of Hush (1976) Passage (1977) Christmas Portrait (1978) Made in America (1981) Voice of the Heart (1983) An Old-Fashioned Christmas (1984) Lovelines (1989) As Time Goes By (2004) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „The Carpenters“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი
ბადავი გუსეინოვი

ბადავი გუსეინოვი (აზერ. Bədavi Ruslan oğlu Hüseynov; დ. 11 ივლისი, 1991) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის კლუბ „ყარაბაღისა“ და აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. ბადავი გუსეინოვი დაღესტნური საფეხბურთო სკლის პროდუქტად ითვლება. 2007 წელს გუსეინოვი შეუერთდა კასპიისკის „დაგდიზელს“. 2010 წელს გადავიდა მაჰაჩყალის „ანჟის“ ახალგაზრდულ გუნდში. მიუხედავად იმისა რომ იყო სარეზერვო გუნდის კაპიტანი, ვერ მოახერხო დაწინაურებულიყო მაჰაჩყალის „ანჟის“ ძირითად გუნდში. 2011-12 წლების სეზონში იჯარით თამაშობდა აზერბაიჯანულ „სუმგაითში“. 2012 წლის ზაფხულში იჯარით შეუერთდა აღდამის „ყარაბაღს“. 2015 წელს ბადავიმ უარი თქვა მაჰაჩყალის „ანჟიში“ დაბრუნებაზე, რათა გაეფორმებინა ახალი კონტრაქტი „ყარაბაღთან“ 2018 წლის ზაფხულამდე. გუსეინოვს ეკუთვნის ერთი ანტირეკორდი. ის არის ერთ-ერთ იმ შვიდი ფეხბურთელიდან რომელსაც აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის ისტორიაში 3 გოლი აქვს საკუთარ კარში გატანილი. პირველი ავტოგოლი მან 2012/13 წლების სეზონში გაიტანა. ამას მოჰყვა „ყარაბაღის“ რიგებში 2013/14 წლების სეზონში გატანილი ავტოგოლი. 2018/19 წლების სეზონში „საბაჰისა“ და „ყარაბაღის“ შეხვედრაში გაიტანა რიგით მესამე ავტოგოლი. გუსეინოვი არის აზერბაიჯანის ჩემპიონატის 7-გზის გამარჯვებული და აზერბაიჯანის თასის 3-გზის გამარჯვებული. არის აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის ორგზის ვერცხლის მედალოსანი 2012/13 წლების სეზონსა და 2020/2021 წლების სეზონში. 2011 წლის 18 აგვისტოს თანაგუნდელ მიხაელ ზაიცევთან ერთად იქნა მიწვეული ფრანკფურტში გამართულ აზერბაიჯანის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების კემპზე, რომელიც გაიმართა 22-29 აგვისტოს. 2011-2012 წლებში გუსეინოვმა ახალგაზრდულ ნაკრებში 8 შეხვედრა ჩაატარა. მისი დებიუტი შედგა 2013 წლის ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის შეხვედრაში, ინგლისის წინააღმდეგ. 2012 წლის თებერვალიში ბადავი გუსეინოვი ძირითად ნაკრებში გამოიძახეს. მისი დებიუტი ნაკრებში ამავე წლის 27 თებერვალს ინდოეთის ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. 2021 წლის 2 ივნისს გუსეინოვმა თავის რიგით 57-ე სანაკრებო შეხვედრაში გაიტანა სანაკრებო გოლი. მან ამხანაგურ შეხვედრაში ბელარუსის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს გაუტანა. მატჩი აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების გამარჯვებით, ანგარიშით 2–1 დასრულდა. ბადავი გუსეინოვი — Soccerway ↑ „Anzhi added Huseynov“ (Russian). 27 August 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 სექტემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 2 ოქტომბერი 2021. ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს. Russian. azerifootball (19 March 2015). ციტირების თარიღი: 20 March 2015. ↑ Futbol üzrə Azərbaycan çempionatları tarixinin antirekordu təkrarlanıb
სრულიად რუსეთის საბჭოების XV ყრილობა

მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის XV ყრილობა (რუს. XV Всероссийский съезд Советов Рабочих, Крестьянских и Солдатских Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთხუთმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1931 წლის 26 თებერვალი - 5 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 1134 დელეგატი გადამწყვეტი და 538 სათათბირო ხმით. გადამწყვეტი ხმის დელეგატებს შორის იყო 802 რკპ (ბ) წევრი, 33 კომკავშირელი, 299 უპარტიო. სოციალური შემადგენლობა: 610 მუშა, 317 გლეხი, დანარჩენი — მოსამსახურე. დღის წესრიგი: რსფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (დ. სულიმოვი); რსფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებების შესახებ (ა. კისელიოვი); საყოველთაო სწავლება და მასობრივი სკოლის პოლიტექნიზაცია (ა. ბუბნოვი); მოხსენება სამომხმარებლო კოოპერაციის მდგომარეობისა და ამოცანების შესახებ (ი. ზელენსკი); ყრილობის სამანდატო კომისიის მოხსენება (მ. შკირიატოვი); სრულიად რუსეთის ცაკისა და სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოს წევრთა არჩევნები. ყრილობამ შეაჯამა ხუთწლედის პირველი 2 წლის შედეგები. ეკონომიკურმა მიღწევებმა ამ პერიოდში განაპირობა სოციალისტური მშენებლობის დაჩქარებული ტემპი. მთავრობას დაევალა განსაკუთრებული ყურადღება გამოეჩინა ქვეყნის აღმოსავლეთში მეორე მეტალურგიული ბაზის მშენებლობისა და საკოლმეურნეო და საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის შემდგომი გაფართოებისადმი. დიდი ადგილი დაეთმო ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ოლქების დაჩქარებული ეკონომიკური და კულტურული განვითარების საკითხებს, რათა ისინი დასწეოდნენ ამ მხრივ რუსეთის ცენტრალურ რაიონებს. ადმინისტრაციულ ცვლილებებთან დაკავშირებით რსფსრ კონსტიტუციაში შეიტანეს ზოგიერთი დამატება. განათლების სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყველა საბჭოთა და სამეურნეო ორგანიზაციას დაევალა ბრძოლა საყოველთაო დაწყებითი განათლებისათვის, სკოლების პოლიტექნიზაციისათვის, წერა-კითხვის უცოდინარობის სრული ლიკვიდაციისათვის. ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XV მოწვევის ცაკი 400 წევრი და 5 წარმომადგენელი სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 530.
სრულიად რუსეთის საბჭოების XVI ყრილობა

მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის XVI ყრილობა (რუს. XVI Всероссийский съезд Советов Рабочих, Крестьянских и Солдатских Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთექვსმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1935 წლის 15-23 იანვარს მოსკოვში. ესწრებოდა 1748 დელეგატი (1293 გადამწყვეტი ხმით; მათ შორის საკავშირო კპ (ბ) წევრი 71,3%, კომკავშირელი 4,9%, უპარტიო 23,8%; სოციალური შემადგენლობა: მუშა 39,2%, გლეხი 22,9%, მოსამსახურე 37,9%; წარმოდგენილი იყო 48 ეროვნება). დღის წესრიგი: რსფსრ მთავრობის ანგარიში (დ. სულიმოვი); კომუნალური მეურნეობის მდგომარეობისა და რსფსრ-ში მისი შემდგომი განვითარების შესახებ (ნ. კომაროვი); სახალხო ჯანმრთელობის დაცვა და შემდგომი ამოცანები (გ. კამინსკი); თათრეთის ასსრ-ის ცაკის მოხსენება საბჭოთა სამეურნეო და კულტურული მშენებლობის შესახებ (გ. ბაიჩურინი); რსფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებათა შესახებ (ა. კისელიოვი); სრულიად რუსეთის ცაკისა და სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოს წევრთა არჩევნები. ყრილობამ მოიწონა რსფსრ სახკომსაბჭოს მუშაობა, აღნიშნა I ხუთწლიანი გეგმის (1929-1932) ვადამდე და II ხუთწლიანი გეგმის (1933-1937) 2 წლის გეგმის (1933-1934) წარმატებით შესრულება; დაავალა მთავრობას ყოველმხრივ შეეწყო ხელი ადგილობრივი მრეწველობის და სამრეწველო კოოპერაციის სწრაფი განვითარებისათვის. დააყენა მტს-ების მიერ ყველა კოლმეურნეობის მომსახურებისა და რსფსრ მთელ ტერიტორიაზე კოლექტივიზაციის დამთავრების ამოცანა. მიიღო დადგენილება სამედიცინო კადრების მომზადებისა და სოფლად ჯანმრთელობის დაცვის მდგომარეობის გაუმჯობესების თაობაზე. თათრეთის ასსრ-ის ცაკის მოხსენებასთან დაკავშირებით ყრილობამ დაავალა რსფსრ-სა და თათრეთის ასსრ-ის მთავრობებს რესპუბლიკური სამეურნეო და კულტურული მშენებლობის შემდგომი აღმავლობის უზრუნველყოფა. დამტკიცდა სრულიად რუსეტის ცაკის დადგენილება ყარაყალპაკეთის, მორდოვიისა და უდმურტიის ავტონომიური ოლქების ავტონომიურ სოციალისტურ რესპუბლიკებად გარდაქმნის შესახებ. ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XVI მოწვევის ცაკი 401 წევრი და 5 წარმომადგენელი სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოში. ბოსტოღანაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 530.
მალიქ იბნ ანასი

მალიქ იბნ ანასი (დ. 711, მედინა — გ. 795) ― ისლამური სამართლის მცოდნე, იმამი, მალიქიტების სკოლის დამფუძნებელი. ცხოვრობდა ქალაქ მედინაში და მეჩეთში ასწავლიდა ისმალურ სმართალს. მისი მთავარი ნაშრომია „გაკვალული ბილიკი“, რაც წარმოადგენს მუსლიმური სამართლის ჩვენამდე მოღწეულ პირველ კორპუსს, ჰადისების პირველ ჩაწერილ კრებულ;ს. მასში შეტანილია 1700 ყველაზე სარწმუნო ჰადისი, გადმოცემულია ისლამის კანონები, რელიგიური წეს-ჩვეულებები და პრაქტიკა. ჰარუნ ალ-რაშიდმა შესთავაზა მალიქს ძალის გამოყენებით დაენერგათ ეს წიგნები ყველგან, მაგრამ იმამისგან უარი მიიღო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 390. მალიქ იბნ ანასი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
სრულიად რუსეთის საბჭოების XVII ყრილობა

სრულიად რუსეთის საბჭოების XVII (საგანგებო) ყრილობა (რუს. XVII чрезвычайный Всероссийский съезд Советов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეჩიდმეტე (ბოლო) ყრილობა, მიმდინარეობდა 1937 წლის 15-21 იანვარს მოსკოვში. ესწრებოდა 1338 დელეგატი; სოციალური შემადგენლობა: მუშა 47,6%, გლეხი 16%, მოსამსახურე 36,4%; წარმოდგენილი იყო 34 ეროვნება. ყრილობა მოიწვიეს რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუციის განხილვისა და დამტკიცების მიზნით, რომლის პროექტი შეიმუშავეს სსრკ საბჭოების VIII საგანგებო ყრილობის მიერ დამტკიცებული სსრკ-ის კონსტიტუციის ტექსტის შესაბამისად. რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუციის მიღების საჭიროება გამომდინარეობდა იმ ეკონომიკური და სოციალური ცვლილებებიდან, რომლებიც მოხდა რესპუბლიკისა და ქვეყნის ცხოვრებაში: მენშევიკური კლასების ლიკვიდაცია, საბჭოთა საზოგადოების პოლიტიკური ერთიანობის განმტკიცება. რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუციის პროექტის შესახებ მოხსენებით გამოვიდა მ. კალინინი. კონსტიტუციის საბოლოო ტექსტში შესწორებათა და დამატებათა განსახილველად შეიქმნა სარედაქციო კომისია 164 კაცის შემადგენლობით (თავმჯდომარე მ. კალინინი). 1937 წლის 21 იანვარს დამტკიცდა რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუციის ტექსტი. ყრილობამ მიიღო აგრეთვე დადგენილება, რომელიც ავალებდა XVI მოწვევის სრულიად რუსეთის ცაკს, რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე შეემუშავებინა და დაემტკიცებინა დებულება არჩევების შესხებ და განესაზღვრა რსფსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დრო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 530-531.
მალიქიტები

მალიქიტები ― ერთ-ერთი მაზჰაბის მიმდევრები სუნიტურ ისლამში. შეიქმნა მედინაში VIII საუკუნეში. დააარსა მალიქ იბნა ანასმა. მკაცრად იცავენ სუნასა და ჰადისებს. დასაშვებად მიიჩნევენ ლოგიკისა და კიასის (შედარება, ანალოგია) მეთოდების გამოყენებას, მაგრამ მიმართავენ ისთისლაჰისს (გაუმჯობესება) პრინციპს. მალიქიტების მოძღვრება გაბატონებული იყო არაბეთში, IX საუკუნიდან ის გავრცელდა ზემო ეგვიპტეში, ჩრდილო აფრიკასა და არაბულ ესპანეთში. მალაქიტები უმრავლესობას შეადგენენ ტუნისში, ალჟირში, მაროკოში, სუდანსა და ზემო ეგვიპტეში. სიხარულიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 390. მალიქიტები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ტატიანა მალიშევა

ტატიანა კუზმას ასული მალიშევა (დ. 27 მაისი, 1932, მოსკოვი) ― საქართველოს სსრ-ში მოღვაწე რუსი საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო). საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1980). ღირსების ორდენის კავალერი (2000). 1953 წლიდან, ჯერ კიდევ სტუდენტი, იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი (მეცო-სოპრანო). 1958 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. 1961 წლიდან არაერთხელ იყო მიწვეული მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. ჰქონდა მდიდარი კამერული რეპერტუარი. ქართული რეპერტუარი: ნანო (ზ. ფალიაშვილი „დაისი“), დარეჯანი (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან-ცბიერი“), რუსუდანი (რ. გაბიჩვაძე „ნანა“); სხვა რეპერტუარი: კარმენი (ბიზე „კარმენი“), ამნერისი, აზუჩენა (ვერდი „აიდა“, „ტრუბადური“), ორტრუდა (ვაგნერი „ლოენგრინი“), ჟანა დ'არკი, პოლინა, გრაფინია, ოლგა (ჩაიკოვსკი „ორლეანელი ქალწული“, „პიკის ქალი“, „ევგენი ონეგინი“), ლიუბაშა (რიმსკი-კორსაკოვი „მეფის საცოლე“), რატმირი (გლინკა „რუსლან და ლუდმილა“), მარინა მნიშეკ (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი“), ფროსია (პროკოფიევი „სიმიონ კოტკო“). 1961 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი 1980 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი 2000 — ღირსების ორდენი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 469-470. ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 294; წიგნი ღირსებისა, ტ. 5 თბ., 2003 გვ. 10 ტატიანა მალიშევა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1961. № 14. გვ. 416 ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1980. №3 გვ. 125
იოანე ბედიელი

იოანე ბედიელი — ბედიის მთავარ­ეპის­კო­პო­სი XI საუკუნის II ნახე­ვარში. ჰქონდა სვინგელოზის (პატრიარქის თანაშემწე ბერი) საეკლესიო წოდება. 1065 წელს, როდესაც ბა­გრატ IV-ის ასული მარიამი (მართა) ცოლად გაჰყვა ბიზანტიის იმპერატორის — კონსტანტინე X დუკას ვაჟს მიხეილს (შემდგომში იმპერატორი მიხეილ VII), კონსტანტინო­პოლში ჩასულ ­ქართველ ბიზანტიის მომავალ დედოფალს თან ახლდა სამეფო დელეგაცია: პეტრე პატრიკი, იოანე ბედიელი და „სხუაჲ ერი ფრიადი“. ↑ კუდავა ბ., იოანე ბედიელი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 311.
ჰექტორ მალო

ჰექტორ მალო (დ. 20 მაისი, 1830, ლაბუი — გ. 17 ივლისი, 1907) ― ფრანგი მწერალი ავტორია 65 რომანისა. პირველი რომანი „შეყვარებულნი“ (1859) ნაწილი ტრილოგიისა სიყვარულის მსხვერპლნი“ (1859-1866). მისი გამოსვლის შემდეგ ი. ტენმა მას ონორე დე ბალზაკის ნიჭიერი მიმდებვარი უწოდა. მალოს შემდეგი ნაწარმოებებიდან საყურადღებოა საბავშვო წიგნები „რომენ კალბრი“ (1859), „უსახლკარო“ (1878) და „ოჯახში“ (1893). ფიოდორ დოსტოევსკის გავლენით აქვს დაწერილი რომანები „სინდისი“ (1888) და „სამართლიანობა“ (1889). „უსახლკარო“ ნათარგმნია ქართულ ენაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 390-390. ჰექტორ მალო — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 4.0 4.1 http://web.archive.org/web/20170323080018/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/hector-henri-malot ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q83365652"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Departmental archives of Seine-Maritime <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2860472"></a> ↑ 8.0 8.1 ПроДетЛит — 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124821483"></a> ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 https://www.amis-hectormalot.fr/hector-malot/ ↑ https://www.babelio.com/auteur/-/4110 ↑ 11.0 11.1 Departmental archives of Val-de-Marne <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19833040"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a> ↑ https://archives.valdemarne.fr/ark:71138/s005bb3be56e0d37/5bb3be5708495.fiche=arko_fiche_62e10d33a479e.moteur=arko_default_6303325b22a2d
სსრ კავშირის საბჭოების I ყრილობა

სსრკ მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების I ყრილობა (რუს. I Всесоюзный съезд Советов рабочих, крестьянских и красноармейских депутатов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით პირველი ყრილობა, შედგა 1922 წლის 30 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 2215 დელეგატი (რსფსრ — 1727, უკრაინის სსრ — 364, ამიერკავკასიის სფსრ — 91, ბელორუსიის სსრ — 33. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 44,4%, გლეხი 26,8%, ინტელიგენტი და მოსამსახურე 28,8%; პარტიული შემადგენლობა: რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი 94,1%, სხვა პარტიებიდან 0,2%, უპარტიო 5,7%). დღის წესრიგი: სსრკ-ის შექმნის შესახებ დეკლარაციის განხილვა (ი. სტალინი); სსრკ-ის ცაკის არჩევნები. პირველი მრავალენოვანი საბჭოთა სახელმწიფოს — სსრ კავშირის შექმნა გამოწვეული იყო ეკონომიკური და პოლიტიკური მიზეზებით, განპირობებული იყო რევოლუციის მონაპოვრის დაცვისა და საზოგადოების სოციალისტური გარდაქმნით. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საბჭოთა რესპუბლიკებს შორის ჩამოყალიბებული პოლიტიკურ-სამხედრო, სამეურნეო და დიპლომატიური კავშირი გამყარდა სახელმწიფოებრივი გაერთიანებით. სსრკ-ის შექმნას სათავეში ედგა კომუნისტური პარტია. ვ. ლენინმა შეიმუშავა ერთიანი საკავშირო სახელმწიფოს გეგმა, რომლის წინაპირობა იყო თანასწორუფლებიანი მოკავშირე რესპუბლიკების ნებაყოფლობითი გაერთიანება. მხარი დაუჭირა რა ლენინურ ინიციატივას, რკპ (ბ) ცკ-ის პლენუმმა 1922 წლის 6 ოქტომბერს ცნო რსფსრ, უკრაინის, ბელორუსიის სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ „საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირად“ გაერთიანების აუცილებლობას. სსრკ კონსტიტუციური საფუძვლების შესამუშავებლად შეიქმნა კომისია რესპუბლიკების წარმომადგენელთა მონაწილეობით. 1922 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში რესპუბლიკების ცკ-ების პლენუმებმა მოიწონეს საბჭოთა რესპუბლიკების გაერთიანების ლენინური იდეა. სრულიად უკრაინის VII, სრულიად ბელორუსიის IV, ამიერკავკასიის საბჭოების I და სრულიად რუსეთის X ყრილობებმა მოიწონეს გაერთიანება და სრულუფლებიანი დელეგაციები მიავლინეს სრულიად საკავშირო საბჭოების I ყრილობაზე. ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა ხელშეკრულება და დეკლარაცია სსრკ-ის შექმნის სესახებ. დედაქალაქად გამოცხადდა მოსკოვი. ცაკის შემადგენლობაში აირჩიეს 371 წევრი და 138 კანდიდატი ყველა რესპუბლიკიდან. მას დაევალა სსრკ საბჭოების II ყრილობისათვის მოემზადებინა ხელშეკრულებისა და დეკლარაციის საბოლოო ტექსტი. 30 დეკემბერს ცაკის I სესიაზე აირჩიეს ცაკის პრეზიდიუმი 19 წევრისა და 13 კანდიდატის შემადგენლობით. ცაკის თავჯდომარეებად აირჩიეს მ. კალინინი (რსფსრ), გ. პეტროვსკი (უკრაინის სსრ), ნ. ნარიმანოვი (ამიერკავკასიის სფსრ), ა. ჩევრიაკოვი (ბელორუსიის სსრ), ცაკის მდივნად — ა. ენუქიძე. ბოსტოღანაშვილი ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 537.
იოანე იტალოსი

იოანე იტალოსი (ბერძ. Ἰωάννης ὁ Ἰταλός) — XI საუკუნის ბიზანტიელი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი. იგი ითვლება ქრისტიანული აზროვნების ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან წარმომადგენლად ბიზანტიაში. იოანე იტალოსი კარგად იცნობდა პლატონისა და არისტოტელეს ნააზრევს და ამტკიცებდა, რომ ამ ორ დიდ ბერძენ მოაზროვნეს შორის არავითარი არსებითი წინააღმდეგობა არ არსებობს. ამით იგი თავისი მასწავლებლის, მიქაელ ფსელოსის ფილოსოფიურ გზას აგრძელებდა, რომელიც ფილოსოფიური ღვთისმეტყველების მნიშვნელოვანი პრობლემებისა და საკითხების ანალიზის დროს პლატონს, არისტოტელესა და „უბადლო პროკლეს“ ეყრდნობოდა. სწორედ ფსელოსისა და იოანე იტალოსის სახელთანაა დაკავშირებული XI საუკუნის ბიზანტიაში ე. წ. „პროკლეს რენესანსის“ წარმოშობა, რომელმაც შემდეგ პროკლეს აზროვნების მძაფრი კრიტიკაც კი განაპირობა ნიკოლოზ მეთონელის (XII ს.) მხრიდან. შუა საუკუნეების ქართული აზროვნებისთვის არა მარტო მიქაელ ფსელოსის პიროვნება და შემოქმედება აღმოჩნდა ღრმა ინტერესის საგანი, არამედ იოანე იტალოსისაც. ცნობილია მისი წერილი აფხაზი გრამატიკოსისადმი, რომელიც 1082 წლით თარიღდება. ეს წერილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იოანე პეტრიწისადმი მიძღვნილი ქართული კვლევების კონტექსტში, რადგან გამოითქვა ვარაუდი, რომ წერილის ადრესატი სწორედ იგი უნდა ყოფილიყო. ეს მოსაზრება დღემდე ერთ-ერთ სამუშაო ჰიპოთეზას წარმოადგენს და მისი დამაჯერებელი დასაბუთება თუ უარყოფა სამომავლო კვლევა-ძიების საქმეა. მიუხედავად წერილის ადრესატისა, უწინარეს ყოვლისა, საყურადღებოა თავად ამ წერილის შინაარსი, რომელიც ფილოსოფიური გრამატიკის მნიშვნელოვან საკითხებს განიხილავს. გარდა ამისა, ეს წერილი ბიზანტიურ-ქართული კულტურული ურთიერთობების მნიშვნელოვანი დოკუმენტიცაა, რადგან ის იოანე იტალოსისა და მისი ქართველი მეგობრის ინტელექტუალური სიახლოვის დასტურია. იტალოსი მადლიერებით მოიხსენიებს მეგობარს იმის გამოც, რომ მან ჭეშმარიტების სიყვარული შეინარჩუნა და ბოლომდე მისი მოძღვრების ერთგული დარჩა. სწორედ ამით გამოირჩევა იგი მრავალი გზასაცდენილი ორატორისა და სოფისტისაგან. იოანე იტალოსის ცხოვრებასა და შემოქმედებას საგანგებოდ განიხილავდნენ ქართველი მეცნიერები. XX საუკუნის 20-იან წლებში გ. წერეთელმა თბილისში გამოსცა იოანე იტალოსის ლოგიკური ტრაქტატები ორიგინალის ენაზე. 1966 კი გამოვიდა ნ. კეჭაღმაძის გამოცემა, რომელმაც მოგვიანებით, 1970 წელს, საგანგებო მონოგრაფია მიუძღვნა იოანე იტალოსის ცხოვრებასა და შემოქმედებას. გარდა ამისა, სხვა ქართველ მკვლევრებსაც (გ. თევზაძე, მ. მჭედლიძე) აქვთ საინტერესო სამეცნიერო გამოკვლევები იტალოსის მრავალფეროვანი შემოქმედების შესახებ. საქართველოში კარგად იყვნენ ცნობილი იოანე იტალოსის მოწაფეებიც, მ. შ. ბრწყინვალე დიალექტიკოსი, პლატონის შესანიშნავი მცოდნე და არისტოტელეს ნაშრომების განთქმული კომენტატორი ევსტრატე ნიკეელი (XI–XII სს.), რომლის ერთ-ერთი პოლემიკური ნაშრომის ქართული თარგმანი არსენ იყალთოელის „დოღმატიკონშია“ განთავსებული. კეჭაღმაძე ნ., იოანე იტალოსის შემოქმედება, თბ., 1970. მჭედლიძე მ., ბიზანტიელი ფილოსოფოსები – მიქაელ ფსელოსი და იოანე იტალოსი ქართულ მწერლობასა და მეცნიერებაში // ბიზანტინოლოგია საქართველოში, თბ., 2007. ↑ ირემაძე თ., იოანე იტალოსი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 315.
ბენუა მალონი

ბენუა მალონი (დ. 23 ივნისი, 1841, პრესიე — გ. 13 სექტემბერი, 1893, ანიერი) ― ფრანგი პოლიტიკოსი, სოციალისტი. 1865 წელს შევიდა I ინტერნაციონალში. 1871 წელს იყო პარიზის კომუნის წევრი. კომუნის დამარცხების შემდეგ თავი შეაფარა შვეიცარიას. იქ მხარს უჭერდა ბაკუნინის მომხრეებს კარლ მარქსის წინააღმდეგ. ემიგრაციიდან დაბრუნების შემდეგ იყო მუშათა პარტიის მემარჯვენე ფრთის ლიდერი. პ. ბრუსთან ერთად ებრძოდა ამ პარტიის მარქსისტულ ბირთვს და ხელი შეუწყო პარტიის გათიშვას. 1882 წლიდან ხელმძღვანელობდა პოსიბილისტებს. 1885 წელს დააარსა ჟურნალი „რევიუ სოსიალისტი“, 1889 წელს იყო გაზეთ „ეგალიტეს“ რედაქტორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 390-391. ბენუა მალონი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Sycomore / Assemblée nationale <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193582"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15271528"></a> ↑ 3.0 3.1 GeneaStar <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q98769076"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3100478"></a> ↑ Малон Бенуа // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>