Sci-Hub

Sci-Hub — ჩრდილოვანი ბიბლიოთეკის ვებსაიტი, რომელიც თავისუფალ წვდომას სთავაზობს მილიონობით კვლევით ნაშრომებზე და წიგნებზე, საავტორო უფლების გათვალისწინების გარეშე, სხვადასხვა გზებით გარს უვლის გამომცემლის მიერ დაწესებულ ფასიან წვდომას. Sci-Hub 2011 წელს დააარსა ალექსანდრა ელბაქიანმა ყაზახეთში სამეცნიერო ნაშრომებზე წვდომაზე დაწესებული მაღალი ფასების საპასუხოდ. საიტი ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოს გარშემო. 2019 წლის სექტემბრისთვის, საიტის მფლობელის განცხადებით საიტს დღიურად 400 000 მოთხოვნა ჰქონდა. მთავარ გვერდზე სტატიათა რაოდენობის განახლება ხშირად ხდება და მათი რაოდენობა 2021 წლის თებერვლის თვისთვის 85 მილიონს აჭარბებდა. Sci-Hub და ელბაქიანს საავტორო უფლებების დარღვევისთვის ორჯერ უჩივლეს აშშ-ში 2015 და 2017 წლებში და მან ორივე საქმე წააგო, რამაც განაპირობა რამდენიმე ინტერნეტ დომენის დაკარგვა. მას შემდეგ საიტი სხვადასხვა დომენებით სარგებლობს. Sci-Hub მოიწონა რამდნეიმე სამეცნიერო, აკადემიურმა და საგამომცემლო საზოგადოებებმა სამეცნიერო საზოგადოების მიერ გამომუშავებულ ცოდნაზე წვდომის თავისუფლად უზრუნველყოფისთვის, რაც ხშირად დაფინანსების ხარჯზე ხდებოდა. სხვებმა კი გააკრიტიკეს საავტორო უფლებების დარღვევისთვის, გამომცემლებისთვის ეკონომიკური დანაკარგის საფრთხის შექმნისთვის, უნივერსიტეტების ქსელის უსაფრთხოების შელახვისთვის (თუმცა საშიშროება შესაძლოა გაზვაიდებული იყოს გამომცემლების მიერ), და ასევე იმისთვის, რომ ისინი საფრთხის წინაშე აყენებენ უნივერსიტეტების თანამშრომლების მიერ ნაშრომებზე ლეგიტიმურად წვდომას. https://sci-hub.se, https://sci-hub.st ოფიციალური საიტი ↑ st/alexandra Alexandra Elbakyan | Sci-Hub. Sci-Hub. ციტირების თარიღი: 2020-07-11[მკვდარი ბმული] ↑ sci-hub.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 მარტი 2018. ციტირების თარიღი: 28 August 2016 ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Himmelstein, Daniel S; Romero, Ariel Rodriguez; Levernier, Jacob G; Munro, Thomas Anthony; McLaughlin, Stephen Reid; Greshake Tzovaras, Bastian; Greene, Casey S (2018-03-01). „Sci-Hub provides access to nearly all scholarly literature“. eLife (ინგლისური). 7. doi:10.7554/eLife.32822. ISSN 2050-084X. PMC 5832410. PMID 29424689. ↑ 4.0 4.1 4.2 Bohannon, John (28 April 2016). „Who's downloading pirated papers? Everyone“. Science. 352 (6285): 508–512. doi:10.1126/science.aaf5664. PMID 27126020. ↑ Alexandra Elbakyan (2017-07-02). „Some facts on Sci-Hub that Wikipedia gets wrong“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-03. ციტირების თარიღი: 2018-04-30. ↑ Sci-Hub отметил восьмилетие (6 September 2019). ციტირების თარიღი: 2019-10-22 ↑ Chawla, Dalmeet Singh (6 November 2017). „Court demands that search engines and internet service providers block Sci-Hub“. Science | AAAS (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 November 2017. ციტირების თარიღი: 7 November 2017. ↑ Rosenwald, Michael S.. This student put 50 million stolen research articles online. And they're free. (30 March 2016). ციტირების თარიღი: 2018-12-12 ↑ „Nature's 10“. Nature. 540 (7634): 507–515. 2016-12-22. Bibcode:2016Natur.540..507.. doi:10.1038/540507a. PMID 30905952. ↑ https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/sep/13/scientific-publishing-rip-off-taxpayers-fund-research ↑ Kravets, David. (2016-04-03) A spiritual successor to Aaron Swartz is angering publishers all over again. ციტირების თარიღი: 2016-08-29 ↑ Gardner, Gabriel J. and McLaughlin, Stephen R. and Asher, Andrew D. (25 March 2017). „Shadow Libraries and You: Sci-Hub Usage and the Future of ILL“ (conference paper). ACRL 2017, Baltimore, Maryland.: 568–587. hdl:10760/30981. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 January 2018. ციტირების თარიღი: 28 April 2018. დამოწმება journal საჭიროებს |journal=-ს (დახმარება)CS1-ის მხარდაჭერა: იყენებს ავტორის პარამეტრს (link) ↑ Sci-Hub 'security risk' claims irk open access advocates en (2020-11-06). ციტირების თარიღი: 2020-11-16 ↑ Russell, Carrie; Sanchez, Ed (1 March 2016). „Sci-Hub unmasked: Piracy, information policy, and your library“. College & Research Libraries News (ინგლისური). 77 (3): 122–125. doi:10.5860/crln.77.3.9457. ISSN 2150-6698. ↑ თავდაპირველად იყო sci-hub.org