laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გრიგოლ რუხაია

გრიგოლ (გოგი) როდიონის ძე რუხაია (დ. 4 მაისი 1949, ფოთი — გ. 5 თებერვალი, 2013, თბილისი) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, ესეისტი, პუბლიცისტი. 1966 წელს ვერცხლის მედალზე დაამთავრა ფოთის რკინიგზის მე–16 საშუალო სკოლა. 1967 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1973 წელს წარმატებით დაასრულა. სხვადასხვა დროს გრიგოლ რუხაია მუშაობდა თსუ სტამბის რედაქტორად, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის გაზეთის რედაქტორად, საქართველოს სპორტკომიტეტის სპორტული ალმანახის რედაქტორად, ჟურნალ „ნობათის“ პასუხისმგებელ მდივნად, საქართველოს კულტურის სამინისტროს მეთოდურ–საგანმანათლებლო ცენტრის დირექტორად. არის „სალიტერატურო გაზეთის“ და ჟურნალ „ცისკრის“ პოეზიის განყოფილების რედაქტორი. არის დამოუკიდებელი ლიტერატურული ჟურნალის „ამერ–იმერის“ სარედაქციო საბჭოს წევრი, საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების რედაქტორი. გრიგოლ რუხაიას ლიტერატურული თუ პუბლიცისტური ნაწარმოებები სისტემატურად იბეჭდება ლიტერატურულ–საზოგადოებრივი ჟურნალ–გაზეთების ფურცლებზე. მიღებული აქვს მწერალთა კავშირის მესამე პრემია მოთხრობების კრებულისათვის „ყურშა, ხირჩლა და სხვანი“, იოსებ გრიშაშვილის პრემია პოეტური ნაწარმოებებისა და ესეებისათვის, არის დავით აღმაშენებლის სახელობის ისტორიულ–ლიტერატურული კონკურსის პრიზის მფლობელი რომანისათვის „სოკოები ცხუმის თავზე“, ლიტერატურული კონკურსის „ასი სიტყვა“ პრიზიორი და სხვა. „ალვის ჩრდილი ერდოზე“ (პოეტური კრებული) გამომცემლობა „მერანი“. თბილისი. 1984წ. „ხირჩლა, ყურშა და სხვანი“ (მოთხრობები) გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“. თბილისი. 1990. „შინაბერა“ (რომანი) ნაწილი პირველი. გამომცემლობა „მერანი“. თბილისი. 1990. „საკანი 10 (მოთხრობები) გამომცემლობა „ქართული თეატრი“ თბილისი. 1991. „ლექსები, პოემა“ თბილისი. 1994წ. 6. „სოკოები ცხუმის თავზე“ (რომანი) გამომცემლობა „ეგრისი“ თბილისი 2004 წ. „ასერთი ლექსი“ (ლექსები) გამომცემლობა „ირიდა“. ფოთი. 2009. „იუნკრები“ (პოემა) მწერლის გაზეთი 5. 2010. „გიორგი დიდი“ (პოემა) თბილისი. 2011წ. „ექვსაიები“ (ლექსები) გამომცემლობა „ცის ნამი“. თბილისი. 2011წ. „კიდევ ექვსაიები“ (ლექსები) გამომცემლობა „ეგრისი“ თბილისი. 2012წ. „ძველი ექვსაიები“ (ლექსები). თბილისი. 2012წ. ბიოგრაფიული ლექსიკონი ,,ძველი ექვსაიები - ,,კიდევ ექვსაიები
რაინშტადიონი

რაინშტადიონი (გერმ. Rheinstadion) — სტადიონი გერმანიაში, რომელიც გაიხსნა 1925 წელს. სტადიონი იყო საფეხბურთო კლუბ ფორტუნას საშინაო არენა. 1995 წლიდან რაინშტადიონზე ასპარეზობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდი „Rhein Fire“. სტადიონი 2002 წელს დაანგრიეს, მის ადგილას კი 54,600-იანი ესპრიტ არენა აშენდა. 1981 წელს რაინშტადიონზე გაიმართა ევროპის თასების მფლობელთა თასის ფინალი თბილისის „დინამოსა“ და „კარლ ცაისს“ შორის (2–1). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რაინშტადიონი“ ვიკისაწყობში. Rheinstadion. Structurae (გერმანული). რაინშტადიონის დანგრევის კადრები „იუთუბზე“.
ფრანკლინ დელანო რუზველტი

ფრანკლინ დელანო რუზველტი (ინგლ. Franklin Delano Roosevelt; დ. 30 იანვარი, 1882 — გ. 12 აპრილი, 1945) — აშშ-ის 32-ე პრეზიდენტი დემოკრატიული პარტიიდან. ოთხჯერ იქნა არჩეული, მსახურობდა 1933-45 წლებში და აშშ-ის ერთადერთი პრეზიდენტია, რომელიც ორ ვადაზე მეტჯერ იკავებდა ამ პოსტს. მე-20 საუკუნის ცენტრალური ფიგურა, მას ხშირად აშშ-ის სამ უდიდეს პრეზიდენტთა რიგში მოიხსენიებენ. დიდი დეპრესიის პერიოდში 1930-იან წლებში, რუზველტმა ჩამოაყალიბა ახალი გარიგება, რომლის მიზანი უმუშევართა დასაქმება, ეკონომიკის აღდგენა და ეკონომიკური სისტემის რეფორმა იყო. მისი ყველაზე განთქმული მემკვიდრეობა სოციალური უსაფრთხოების სისტემა და უოლ სტრიტის რეგულაციაა. აქტიური ფედერალური მთავრობის მისეულმა აგრესიულმა გამოყენებამ ენერგია შეჰმატა დემოკრატიულ პარტიას. რუზველტის მიერ შექმნილი ახალი გარიგების კოალიცია პოლიტიკაში დომინირებდა 1960-იან წლებამდე. ის და მისი მეუღლე ელეონორა რუზველტი თანამედროვე ამერიკული ლიბერალიზმის ქვაკუთხედად მოიაზრებიან. როდესაც მეორე მსოფლიო ომი დაიწყო 1939 წელს რუზველტი ფორმალურ ნეიტრალიტეტს იცავდა. იგი ლენდ-ლიზის პროგრამით დახმარებას უწევდა ნაცისტური გერმანიის წინააღმდეგ მებრძოლ ქვეყნებს, განსაკუთრებით დიდ ბრიტანეთს. 1941 წლის 7 დეკემბერს იაპონია, ამერიკულ სამხედრო-საზღვაო ბაზას პერლ-ჰარბორს თავს დაესხა, რასაც რუზველტმა მეორე დღესვე იაპონიისთვის ომის გამოცხადებით უპასუხა. ამას 1941 წლის 11 დეკემბერს გერმანიის მიერ შეერთებული შტატებისთვის ომის გამოცხადება მოყვა. აშშ-ის ეკონომიკის თითქმის სრულმა მობილიზაციამ საომარი მოქმედების მხარდასაჭერად, ეკონომიკის გამოცოცხლება გამოიწვია. რუზველტი შეერთებულ შტატებს თითქმის მთელი მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა და მცირე ხნით ადრე, ვიდრე ომი დასრულდებოდა ინსულტით გარდაიცვალა. ამის შემდეგ პრეზიდენტის პოსტი ვიცე-პრეზიდენტმა ჰარი ტრუმენმა დაიკავა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრანკლინ დელანო რუზველტი Hyde Park NY Home of FDR Campobello Island Summer Home of FDR FDR Memorial Washington DC The Franklin D. Roosevelt Presidential Library and Museum Academic Data Related to the Roosevelt Administration დაარქივებული 2006-07-11 საიტზე Wayback Machine. TIME Magazine Cover: Franklin D. Roosevelt, May 28, 1923 დაარქივებული December 21, 2008[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები Roosevelt at Warm Springs დაარქივებული 2008-05-06 საიტზე Wayback Machine. Franklin D. Roosevelt American Heritage Center Museum One of the largest FDR-related resources in the world Photographs of Franklin D. Roosevelt, 1913-1945 დაარქივებული 2008-12-22 საიტზე Wayback Machine. Photographic collection from the National Archives Assistant Secretary of the Navy Franklin Roosevelt(standing on right) and Secretary of the Navy Josephus Daniels congratulate Commander Albert C. Read and his crew on their historic crossing of the Atlantic Ocean in the NC-4 in May 1919.(photo June 30, 1919) Franklin D. Roosevelt on The History Channel "When the President Takes The Helm Of Yacht"
სელენდინის რაიონი

სელენდინის რაიონი (ესპ. Distrito de Celendín) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 620 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 476 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 55 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 409 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ჩუმუჩის რაიონი

ჩუმუჩის რაიონი (ესპ. Distrito de Chumuch) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 680 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 248 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 196.3 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
კორტეგანის რაიონი

კორტეგანის რაიონი (ესპ. Distrito de Cortegana) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 253 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 35 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 233.31 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
უასმინის რაიონი

უასმინის რაიონი (ესპ. Distrito de Huasmín) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 550 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 687 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 437.5 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ხორხე-ჩავესის რაიონი

ხორხე-ჩავესის რაიონი (ესპ. Distrito de Jorge Chávez) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 624 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 691 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 53.34 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ხოსე-გალვესის რაიონი

ხოსე-გალვესის რაიონი (ესპ. Distrito de José Gálvez) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 590 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 687 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 46 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 58.01 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ლა-ლიბერტად-დე-პალიანის რაიონი

ლა-ლიბერტად-დე-პალიანის რაიონი (ესპ. Distrito de La Libertad de Pallán) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 950 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 857 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 184.09 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
მიგელ-იგლესიასის რაიონი

მიგელ-იგლესიასის რაიონი (ესპ. Distrito de Miguel Iglesias) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 815 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 235.73 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ოშამარკის რაიონი

ოშამარკის რაიონი (ესპ. Distrito de Oxamarca) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 850 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 794 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 292.52 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სოროჩუკოს რაიონი

სოროჩუკოს რაიონი (ესპ. Distrito de Sorochuco) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 540 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 216 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 60 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 170.02 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სუკრეს რაიონი (კახამარკა)

სუკრეს რაიონი (ესპ. Distrito de Sucre) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 612 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 816 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 270.98 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
უტკოს რაიონი

უტკოს რაიონი (ესპ. Distrito de Utco) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1304 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12.94 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 100.79 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
1963

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1963 1963 (ათას ცხრაას სამოცდასამი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-7 დეკადის მე-3 წელი. ქალაქად გამოცხადდა დედოფლისწყარო, დაბად - ბედიანი. 5 აგვისტო : აშშ, დიდი ბრიტანეთი და სსრკ ხელს აწერენ ბირთვული იარაღის გამოცდის აკრძალვის შესახებ ხელშეკრულებას. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1963. 3 იანვარი  :დავით გობეჯიშვილი — ქართველი მოჭიდავე 4 იანვარი : მეი-ბრიტ მოსერი — ნორვეგიელი ნევროფიზიოლოგი და ნევროლოგი 4 იანვარი : ტილ ლინდემანი — გერმანელი მუსიკოსი, მსახიობი და პოეტი 17 იანვარი  : კაი ჰანსენი — გერმანელი მუსიკოსი 19 იანვარი  : ალექსანდრე ზალდოსტანოვი — საბჭოთა და რუსი ბაიკერი 26 იანვარი  : ჟოზე მოურინიუ — პორტუგალიელი ფეხბურთის მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 2 თებერვალი : ევა კესიდი — ამერიკელი ვოკალისტი (გ. 1996) 2 თებერვალი : ანდრეი კისკა — სლოვაკი ფილანტროპი 6 თებერვალი  : ხოსეპ ბართომეუ — ესპანელი მეწარმე. 9 თებერვალი  : ლოლო ფერარი — ფრანგი მოცეკვავე, პორნომსახიობი (გ. 2000) 17 თებერვალი : მაიკლ ჯორდანი — ლეგენდარული ამერიკელი კალათბურთელი 19 თებერვალი  : სოლვიტა აბოლტინია — ლატვიის სეიმის თავმჯდომარე. 19 თებერვალი : სილი — გრემის ჯილდოს მფლობელი ბრიტანელი სოულ მომღერალი და სიმღერების ავტორი. 20 თებერვალი  : ჩარლზ ბარკლი — ამერიკელი ვეტერანი პროფესიონალი კალათბურთელი 11 მარტი  : მარკუს პონტესი — ბრაზილიელი პილოტი 19 მარტი  : ნინო ანანიაშვილი — ქართველი პრიმა-ბალერინა 4 ივლისი : ნაცვლიშვილი, გია — კახეთის მხარის გუბერნატორი 14 ნოემბერი : ოვაშვილი, გიორგი — ქართველი კინორეჟისორი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1963. 1 მაისი : სამადაშვილი, ნიკო — ქართველი პოეტი (დ.1905) 11 მაისი : ბერიძე, ვუკოლ — ქართველი ენათმეცნიერი 3 ივლისი : იოანე XXIII — რომის პაპი (დ.1881) 18 აგვისტო : გიგოლოვი, მიხეილ — ქირურგი (დ.1885) 27 აგვისტო : გურამ თიკანაძე ― ქართველი ფოტოგრაფი და ალპინისტი (დ. 1932) 11 ოქტომბერი : ჟღენტი, სერგი — ქართველი ენათმეცნიერი (დ.1912) 11 ოქტომბერი : პიაფი, ედიტ — ფრანგი მსახიობი და მომღერალი 22 ნოემბერი : ჰაქსლი, ოლდოს ლეონარდ — ინგლისელი მწერალი (დ.1894) 28 დეკემბერი: პაულ ჰინდემითი — გერმანელი კომპოზიტორი, მუსიკის თეორეტიკოსი (დ. 1895) ფიზიკა : ქიმია : ფიზიოლოგია და მედიცინა : ლიტერატურა : მშვიდობა : ეკონომიკა :
ახალციხის მაზრა

ახალციხის მაზრა (რუს. Ахалцихский уезд) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. მოიცავდა დღევანდელ ახალციხის, ადიგენის და ნაწილობრივ ასპინძის რაიონების ტერიტორიას. შეიქმნა 1840 წელს, როდესაც ყოფილი ახალციხის საფაშო ადრიანოპოლის 1829 საზავო ხელშეკრულებით რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ახალციხე. 1840 წელს ახალციხის მაზრა საქართველო-იმერეთის გუბერნიაში შევიდა, ხოლო 1846 ხერთვისისა და აბასთუმნის საპოლიციო უბნებით — ახლად შექმნილ ქუთაისის გუბერნიაში. 1849 წელს შეუერთეს ახალქალაქის საპოლიციო უბანი. 1867 წელს თბილისის გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა 1874 წელს გამოეყო ახალქალაქის მაზრა. 1918 წელს ახალციხის მაზრა დაკავა ოსმალეთის იმპერიამ. 1918 წლის დეკემბერში ახალციხის მაზრაში გავრცელდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იურისდიქცია. 1919 წლის 10 იანვარს ახალციხე აიღო ყარსის რესპუბლიკამ, თუმცა მასზე მალე კონტროლი აღადგინა საქართველომ. ახალციხის მაზრა გაუქმდა 1930 წელს. 1905 წელს მაზრა 2635 კმ² ეკავა. დასახლებული პუნქტი — 193; მოსახლეობა — 58879 კაცი. რუსეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა მკვეთრად შეიცვალა. რუსეთის იმპერიის პოლიტიკის შედეგად მუსლიმ ქართველთა უდიდესი ნაწილი ოსმალეთში გადასახლდა. მათ ადგილზე ჩამოსახლდნენ ოსმალეთიდან დევნილი ქრისტიანი სომხები, ბერძნები და სხვა. 1917 წელს მაზრის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 72 ათას ადამიანს, მათ შორის უმრავლესობას შეადგენდნენ ქართველები – 66 ათასი ადამიანი. ჟორდანია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 292. ნოზაძე ვ., „საქართველოს აღდგენისათვის ბრძოლა მესხეთის გამო“, თბ.: საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირი, 1989.
ფუნგიციდები

ფუნგიციდები (ლათ. fungus — სოკო და caedo — ვკლავ) — პესტიციდების ერთ-ერთი ჯგუფი, რომლებსაც შეუძლიათ მოსპონ და შეზღუდონ მცენარეთა დაავადებების გამომწვევთა განვითარება. ფუნგიციდებს უმთავრესად მცენარეთა სოკოვანი დაავადებების წინააღმდეგ იყენებენ. მათ შესწევთ უნარი მოსპონ სოკოები (ფუნგიციდური მოქმედება), შეაჩერონ მათი განვითარება (ფუნგისტატიკური მოქმედება) ან დაუკარგონ სპორებს გამრავლების უნარი (გენოსტატიკური მოქმედება). არსებობს ფუნგიციდების შემდეგი სახეები: შაბიამანი სპილენძის ქლორჟანგი კოლოიდური გოგირდი ცინები პოლიმარცინი პოლიკარბაცინი კაპტანი ფტალანი კარატანი ვიტავაქსი არაორგანული ფუნგიციდებიდან სასოფლო-სამეურნეო წარმოების პრაქტიკაში იყენებენ სპოლენძის (შაბიამანი, სპოლენძის ქლორჟანგი), გოგირდის (დაფქული და კოლოიდური გოგირდი) და სხვა ნაერთებს, ხოლო ორგანული ნივთიერებებიდან — დითიოლარბამატების (ცინები, კუპროცინ-1, პოლიმარცინი, პოლიკარბაცინი), ფტალიმიდების (კაპტანი, ფტალანი). დინიტროალკალფენოლის ეთერების (კარატანი), ვერცხლისწყლის ორგანული ნაერთების (გრანოზანი), ოქსატინებისა (ვიტაქსი) და ბენზინმიდაზოლის (ბენომილი) ნწარმებს. ფუნგიციდებს იყენებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურების თესლის შესაწამლად, ნიადაგის დასამუშავებლად, მცენარის სვენებისა და ვეგეტაციის პერიოდში შესასხურებლად, პროდუქტების საცავებისა და საწყობების დეზინფექციისათვის. დაავადებათა გამომწვევ ორგანიზმებზე ზემოქმედების ხასიათის მიხედვით ფუნგიციდები იყოფა დაცვით და სამკურნალო პრეპარატებად, ხოლო მცენარის ქსოვილებში შეჭრისა და გადაადგილების ინტენსივობის მიხედვით — კონტაქტურ, ტრანსლამინარულ და სისტემურ პრეპარატებად. დაცვითი (პროფილაქტიკური) ფუნგიციდები ხელს უშლის მცენარის ჯანსაღ ორგანოებზე ინფექციის დასახლებას და გამორიცხასვს მათ დაავადებას; სამკურნალო (გამანადგურებელი) პრეპარატები დაავადებულ ორგანოზე სპობს დაავადებათა გამომწვევ სოკოვან ორგანიზმებს და აჯანსაღებს მცენარეს; კონტაქტური ფუნგიციდები რჩება მცენარეზე და ანადგურებს მათთან კონტაქტში მყოფ სოკოვან ორგანიზმებს; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 424.
ახალციხის მურა ნახშირის საბადო

ახალციხის მურა ნახშირის საბადო, მდებარეობს ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ახალციხის ქვაბულში, ქალაქ ვალესა და სოფელ ნაოხრების მიდამოებში. ნახშირის შემცველი ნალექები გავრცელებულია 90-100 კმ² -ზე. ნახშირიანი წყება ზედაოლოგოცენური ასაკისაა. გამოიყოფა სამი ჰორიზონტი: ქვედა ქვიშაქვები - 20-40 მ, ნახშირის ფენებიანი პროდუქტიული თიხიანი წყება - 60-150 მ და ზედა ქვიშაქვები - 30-50 მ სიმძლავრისა. ნახშირიანი წყება შუა- და ქვედაოლიგოცენურ თიხებს და ქვიშაქვებს (600-750 მ) მოსდევს, ზევიდან კი გადაფარულია ზედაოლიგოცენური ფერადი თიხიანი და თიხიანი ქვიშაქვების წყებით (450-650 მ). საბადოზე დადგენილია 5 ნახშირიანი ჰორიზონზი: სამი - საკუთრივ ნახშირიან პროდუქტიულ წყებაში და ორი - ფერად წყებაში. პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს მესამე ჰორიზონტს, რომელიც პროდუქტიული წყების სულ ზედა ნაწილშია. გამოკვლეულია ფართობი, რომელზედაც ფენები სამუშაო სიმძლავრეს ინარჩუნებენ (დაახლოებით 25 კმ²). ახალციხის ნახშირი ტიპურ ჰუმუსურ მაღალნაცრიან მურა ნახშირს განეკუთვნება. ნახშირის სიმკვრივე ნაცრიანობასთან დაკავშირებით 1210-1750 კგ/მ³-მდეა, საშუალო ტენიანობა 12-13%, ნაცრიანობა 35%, ქროლადები 48%, გოგირდი 2,5$, თბოუნარიანობა 3200-4500 კკალ/კგ. ორგანული მასის შედგენილობა: ნახშირბადი 68-70%, წყალბადი 5,3%, ჟანგბადი 24,5%, აზოტი 1%. ამოღების ნახშირი იფშვნება, შენახვიდან 1,5-2,5 თვის შემდეგ მოსალოდნელია თვითანთება. საბადოს გეოლოგიური მარაგი 110-120 მლნ. ტ-მდეა. ახალციხის მურა ნახშირის საბადოს ათვისება ადგილობრივი მრეწველობამ 1931 წელს დაიწყო, 1941-იდან შეუდგნენ კაპიტალური შახტების მშენებლობას, ხოლო 1946 საექსპლუატაციოდ გადაეცა პირველი შახტი. ამჟამად არახელსაყრელი ტექნიკურ-ეკონომიკური პირობების გამო საბადოს დამუშავება დროებით შეჩერებულია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 101.
ახალციხის ქვაბული

ახალციხის ქვაბული, სამცხის ქვაბული — ტექტონიკური ეროზიული მთათაშორისი ქვაბული სამხრეთ საქართველოში, მდინარე მტკვრის ზემო აუზში. ჩრდილოეთიდან შემოფარგლულია მესხეთის ქედის, სამხრეთიდან ერუშეთის ქედის, დასავლეთიდან არსიანის ქედის კალთებით; აღმოსავლეთით ესაზღვრება თრიალეთის ქედის დასავლეთი დაბოლოება. ახალციხის ქვაბულის ძირის აბსოლუტური სიმაღლე საშუალო 900-1000 მ ქვაბულის კალთები აგებულია შუაეოცენური ასაკის ვულკანოგენური ქანებით, ხოლო შუა ნაწილი ზედა ეოცენის თაბაშირიანი ქვიშიან-თიხოვანი წყებით, ოლიგოცენური თიხებითა და ქვიშიან-თიხოვანი ნალექებით, აგრეთვე მიო-პლიოცენის ტუფოგენური (გოდერძის) წყებით. მეოთხეული ნალექები მტკვრისა და მისი შენაკადების ხეობათა ძირზეა. ქვაბულის ცენტრში ტერასული ვაკეა. კლდეებზე (ზღვის დონიდან 1200-1300 მ-მდეა) განვითარებულია ბორცვიან-სერებიანი ეროზიული ლანდშაფტი, უმთავრესად რელიეფის ნაზი ფორმებით; ვულკანოგენურ წყებებზე რელიეფი კლდოვანია. 1200-1300 მ ზემოთ მესხეთის, ერუშეთისა და არსიანის ქედების კალთების საკმაოდ დანაწევრებული მთა-ხეობათა რელიეფია. ახალციხის ქვაბულში ძირითადად მთის სტეპის ჰავაა. ზამთარი - ცივი, შედარებით მშრალი, ზაფხული - ხანგრძლივი და თბილი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა - 2,2 °C (ასპინძა), - 5,4 °C (აბასთუმანი) ფარგლებში მერყეობს, აგვისტოში 17,3 °C-დან (აბასთუმანი) 20,5 °C-მდე (ახალციხე). საშუალო წლიური ტემპერატურა 6,5 °C, 9,5 °C. აბსოლუტური მინიმალური -29 °C,-32 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 36 °C, 39 °C. ნალექები 400-520 მმ წელიწადში. ქვაბულის ფერდობებზე ზემოთ ზომიერი ნოტიო ჰავაა ცივი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით. ახალციხის ქვაბულის ჰიდროგრაფიულ ქსელს შეადგენს მდინარე მტკვარი და მისი შენაკადები - ფოცხოვისწყალი (შენაკად ქვაბლიანით), ურაველი, წინუბნისწყალი და სხვა. ტბებიდან აღსანიშნავია წუნდა და სათახვე. მინერალური წყაროებია აბასთუმანში (ოცხე), ახალციხეში, ასპინძაში, ურაველში და სხვა. ახალციხის ქვაბულში 1300-1400 მ სიმაღლემდე ტყის რუხ-ყავისფერ და ყავისფერ ნიადაგებზე ტყესტეპის ლანდშაფტია, ქვაბულის ფარგლებს გარეთ, 2000-2200 მ-მდე ტყის ყომრალ ნიადაგებზე განვითარებულია მთის ტყის, უფრო ზემოთ - მთა-მდელოს ლანდშაფტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ახალციხის ქვაბული უკლება დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 295. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20.
ნიმულე

ნიმულე (ინგლ. Nimule, არაბ. نيمول) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. აღმოსავლეთი ეკვატორიის შტატში. მდებარეობს უგანდის საზღვართან, ზღვის დონიდან 743 მეტრზე. მოსახლეობა — 38 181 კაცი (2010 წელი). ქალაქს ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან ეკვრის ნიმულეს ეროვნული პარკი. ნიმულე, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Website of Nimule Standard Newspaper
ჰერბიციდები

ჰერბიციდები (ლათ. herba — ბალახი და caedo — ვკლავ) — არასასურველი მცენარეულობის გასანადგურებელი ქიმიური ნივთიერებები. მცენარეებზე მოქმედების ხასიათის მიხედვით ჰერბიციდები არის ერთიანი მოქმედების (ანადგურებს ყველა სახეობის მცენარეს) და შერჩევეთი მოქმედების (ანადგურებს ზოგიერთი სახის მცენარეს). პირველი ტიპის ჰერბიციდებს იყენებენ მცენარეულობის გასანადგურებლად სხვადასხვა დაწესებულებების ირგვლივ; მეორე ტიპისას — კულტურული მცენარეების დასაცავად სარეველებისაგან. მნიშვნელოვანი ჰერბიციდებია: ფენოქსიმჟავა არილშარდოვანა კარბამატები თიოკარბამატები დინიტროანილინები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 628.
ბუალო-ნერსეჟაკი

ბუალო-ნერსეჟაკი (ფრანგ. Boileau-Narcejac), პიერ ბუალო (ფრანგ. Pierre Boileau; დ. 28 აპრილი, 1906 — გ. 16 იანვარი, 1989), ტომა ნერსეჟაკი (ფრანგ. Thomas Narcejac; დ. 3 ივლისი, 1908 — გ. 9 ივნისი, 1998) — ორი ფრანგი მწერლის ტანდემი. პიერ ლუი ბუალო მეწყვილე ნერსეჟაკზე ადრე გახდა ცნობილი მწერალი. პიერ ერომ, კი, რომლის ფსევდონიმიც იყო ტომა ნერსეჟაკი, წერა 1938 წელს დაიწყო. 1947 წელს ნერსეჟაკმა გამოსცა წიგნი „დეტექტიური ჟანრის ესთეტიკა“, რომელშიც ძირითადად შევიდა პიერ ბუალოს შემოქმედების კრიტიკა. ბუალომ წაიკითხა ეს წიგნი და მათ შორის მიმოწერა გაჩაღდა. 1948 წელს მწერლებმა უშუალოდ გაიცნეს ერთმანეთი. გარკვეული პერიოდის შემდეგ კი ერთად დაიწყეს დეტექტიური ნაწარმოებების წერა. მათმა ტანდემმა თითქმის 40 წელი იარსება, ამ ხნის განმავლობაში მწერლებმა 50-ზე მეტი რომანი და მოთხრობა შექმნეს. ბუალო 1989 წელს გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ნერსეჟაკმა კიდევ რამდენიმე წიგნი დაწერა, თავად კი 1998 წელს გარდაიცვალა. ბუალო-ნერსეჟაკის ნაწარმოებების მიხედვითაა გადაღებული კლუზოს „ეშმაკები“ (1955) და ჰიჩკოკის „თავბრუსხვევა“ (1958). Pierre Boileau კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Thomas Narcejac კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ახაშალა

ახაშალა, ახაშვალა (აფხ. სიტყვასიტყვით - ზედმეტი, საზოგადოების გარეშე მდგომი), ყმა გლეხების კატეგორია ფეოდალურ აფხაზეთში. არ გააჩნდათ ოჯახი და საკუთრება (იგივეა, რაც იმერული და მეგრული "მოჯალაბე"). ახაშალა ტყვე, ნასყიდი, გაჩუქებული, მზითევში მოყოლილი გლეხი იყო. შეადგენდა დამოკიდებული მოსახლეობის 4-5%-ს. მიწაზე მიმაგრებული და დაოჯახებულია ახაშალა ახოიუ ხდებოდა. ანჩაბაძე ზ., ქსე, ტ. 2, გვ. 103, თბ., 1977
ჯეიმზ დინი (პორნომსახიობი)

ჯეიმზ დინი (ინგლ. James Deen; დ. 7 თებერვალი, 1986, პასადენა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი პორნო მსახიობი და პორნოგრაფიული ფილმების რეჟისორი. AVN Awards-ის პრემიის ლაურეატი 2009 წელს ნომინაციაში „წლის საუკეთესო შემსრულებელი“. პორნოინდუსტრიაშია 2004 წლიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეიმზ დინი (პორნომსახიობი) ჯეიმზ დინი — ზრდასრულთა კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა ჯეიმზ დინი — ზრდასრულთა კინოფილმების მონაცემთა ბაზა ჯეიმზ დინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში