laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იანიქ-თეფე

იანიქ-თეფე — მრავალფენიანი ნამოსახლარი გორა. მდებარეობს ურმიის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროდან 30 კმ-ში, აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში, სოფელ ტაზეჰ-კანდის ახლოს, ირანი. ნამოსახლარის ფართობია დაახლოებით 81 ათასი მ². იგი აღმოაჩინა ჩარლი ბარნიემ. არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა 1960, 1961 და 1962 წლებში. იანიქ-თეფე დასახლებული იყო ენეოლითისა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანში. ამის შემდეგ იგი ხელახლა აითვისეს ძვ. წ. I ათასწლეულში. ენეოლითის ფენა წრმოდგენილია ოთხკუთხა ალიზის ნაგებობებით და დამახასიათებელი მოწითალო კერამიკით. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანაში მკვიდრდება მრგვალი ნაგებობები და მუქი კერამიკა. ჩ. ბარნეის იანიქ-თეფეში წარმოებული არქეოლოგიური გათხრების შემდეგ მეცნიერების ყურადღება მტკვარ-არაქსის კულტურაზე გამახვილდა. ნამოსახლარი კანიქ-თეფე ჰაფტავან-თეფესთან, გოითეფესთან და ჰასანლუსთან ერთად წარმოადგენს იმ მნიშვნელოვან მრავალფენიან ძეგლს ირანში, სადაც კავკასიური წარმომავლობის ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურის ფენები არის წარმოდგენილი. ჭაბაშვილი ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 164.
ვილმა რუდოლფი

ვილმა რუდოლფი (ინგლ. Wilma Rudolph; დ. 23 ივნისი, 1940 — გ. 12 ნოემბერი, 1994) — აფრო-ამერიკელი სპრინტერი. იყო ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული და ოლიმპიური რეკორდების მფლობელი 1956 და 1960 წლების ოლიმპიურ თამაშებზე. 1960 წლის რომის ზაფხულის ოლიმპირ თამაშებზე რუდოლფმა სპრინტის სამ სახეობაში მოიპოვა ოქროს 3 მედალი, ამავე წელს იგი ყველაზე სწრაფ ქალად აღიარეს და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ერთ ოლიმპიურ თამაშში სამი ოქროს მედალი მოიპოვა. 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის მსოფლიო სატელევიზიო გაშუქების გამო, რუდოლფი საერთაშორისო ვარსკვლავი გახდა. რუდოლფის ანგარიშზეა 100 და 200 მეტრიან დისტანციაზე რეკორდები ასევე 4 x 100 მეტრიან რალზე. 1994 წელს რუდოლფი გარდაიცვალა თავის ტვინის და ყელის კიბოთი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვილმა რუდოლფი ოლიმპიური მედლები შავკანიანი ოლიმპიელი ქალი ↑ Smith J. C. Notable Black American Women <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946"></a> ↑ BlackPast.org — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687"></a> ↑ 3.0 3.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 4.0 4.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 5.0 5.1 FemBio database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138"></a> ↑ World Athletics database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54960205"></a> ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ https://www.womenofthehall.org/inductee/wilma-rudolph/ ↑ 100 Women Who Changed the World: the results. HistoryExtra. ციტირების თარიღი: 9 თებერვალი, 2020. (ინგლისური)
გვენ ჯონი

გვენ ჯონი (დ. 22 ივნისი, 1876 — გ. 18 სექტემბერი, 1939) — უელსელი მხატვარი, რომელიც კარიერის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში მუშაობდა საფრანგეთში. გვენ ჯონი ხატავდა უცნობი ქალების პორტრეტებს, თუმცა მისი შემოქმედება დაჩრდილა მისმა ძმამ ოგასტეს ჯონმა და მისმა შეყვარებულმა ოგიუსტ როდენმა. ამერიკელმა კოლექციონერმა ჯონ კუინმა 1910 წლიდან 1924 წლამდე შეიძინა იმ ნახატების უმრავლესობა, რომელიც გვენმა გაყიდა. გვენის ნახატების გამოფენა ხშირად ხდებოდა სხვადასხვა გამოფენებზე, მაგრამ გვენს თავის სიცოცხლეში მხოლოდ ერთი სოლო გამოფენა ჰქონდა 1926 წელს ლონდონში. ჯონის ბოლო ნამუშევარი დათარიღებულია 1933 წლით. 1939 წლის 10 სექტემბერს მან დაწერა ანდერძი და გაემგზავრა დიეპში, 8 დღის შემდეგ კოლაფსისაგან გარდაიცვალა. გვინ ჯონი დაიბადა უელსის ჰავერფორდის დასავლეთში, ედვინ უილიამ ჯონისა და მისი მეუღლის ავგუსტას (ნეტ სმიტი) ოთხი შვილიდან მეორე. გვენის უფროსი ძმა იყო ტორნტონ ჯონი; მისი უმცროსი და-ძმები იყვნენ ავგუსტუსი და უინიფრიდი. ედვინ ჯონი იყო ადვოკატი, ავგუსტა ხშირად ბავშვებთან არ იმყოფებოდა ჯანმრთელობის პრობლემების გამო. ავგუსტა მოყვარული მხატვარი იყო და ორივე მშობელი ხელს უწყობდა შვილებს ინტერესი ჰქონოდათ ლიტერატურისა და ხელოვნებისადმი. დედამისი გარდაიცვალა, როდესაც გვენი რვა წლის იყო. რაც შეეხება დედის გარდაცვალებას და გავლენის დაკარგვას, მოგვიანებით მისმა ძმამ, ავგუსტუსმა დაწერა: ”დედაჩემი უეჭველად იქნებოდა გამოსადეგი, მაგრამ ის გარდაიცვალა, როდესაც პატარა ბავშვი ვიყავი, ამის შემდეგ, მეშინია, ძალიან თვალცრემლიანი ცხოვრება". დედის ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ, 1884 წელს, ოჯახი გადავიდა ტენბში პემბროკირირში, უელსი, სადაც გვენისა და მისი დის უინფრედის ადრეული განათლება უზრუნველყოფილი იქნა. 1895 წლიდან 1898 წლამდე ის სწავლობდა სლეიდის სამხატვრო სკოლაში.ეს იყო გაერთიანებული სამეფოს ერთადერთი სამხატვრო სკოლა, რომელიც საშუალებას აძლევდა ქალ სტუდენტებს მხატვრობის შესწავლის. გვენ ჯონის უმცროსმა ძმამ, ავგუსტუსმა, დაიწყო სწავლა სლეიდის კოლეჯში 1894 წელს. 1898 წელს გვენის პირველი ვიზიტი შედგა პარიზში კოლეჯის ორ მეგობართან ერთად. გვენი დაბრუნდა ლონდონში 1899 წელს და პირველად აჩვენა თავისი ნამუშევრები 1900 წელს, ახალ ინგლისურ სამხატვრო კლუბში (NEAC).მისი მატერიალური მდგომარეობა მძიმე იყო, 1900–1901 წლებში ცხოვრობდა სკატერირებულ შენობაში. მან შეწყვიტა გამოფენა NEAC- ში 1911 წელს, მაგრამ მან მოიპოვა მნიშვნელოვანი მფარველი ჯონ ქვინში, ამერიკელი ნახატების კოლექციონერი, რომელმაც 1910 წლიდან გარდაცვალებამდე 1924 წელს შეიძინა იმ ნაშრომების უმეტესი ნაწილი, რომელიც გვენ ჯონმა გაყიდა. ქვინის მახარდაჭერის წყალობით გვენ ჯონს აღარ უწევდა მუშაობა და მთლიანად მხატვრობაზე გადაერთო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გვენ ჯონი ↑ „Gwen John memorial plaque unveiled at her final resting place - the French town of Dieppe“. Wales Online. 20 April 2015. ციტირების თარიღი: 17 July 2015.
ბანდი-თურქესტანი

ბანდი-თურქესტანი, ბანდე-თურქესტანი — ქედი ავღანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ფაროფამიზის სისტემაში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ბადღისის, ფარიაბისა და სარიპულის პროვინციების ტერიტორიაზე. გამოეყოფა საფედქოჰის ქედს გასწვრივი ღრმულით, რომელზედაც გაედინება მდინარე მურღაბი. გადაჭიმულია დაახლოებით 300 კმ-ზე. სიმაღლე 3530 მ (მთა ჰაუზი-ქაუდი). უმეტესწილად აგებულია კირქვებითა და ფიქლებით. ჩრდილო-დასავლეთით ბანდი-თურქესტანი გადადის ყარაბილის ბორცვიან მაღლობში. განვითარებულია კონტინენტური კლიმატი. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 100-350 მმ ფარგლებში იცვლება. დამახასიათებელია მთის სტეპი, მთისწინეთში უდაბნოა. ზედა სარტყელში ღვიის მეჩხერი ტყეა. მიდამოები არ არის მჭიდროდ დასახლებული. გვხვდება ოაზისები. ბანდი-თურქესტანი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ Kōh-e Ḩowẕ-e Kabūd, Jowand, Bādghīs, Afghanistan ↑ Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
ნატალი დორმერი

ნატალი დორმერი (დ. 11 თებერვალი, 1982) — ინგლისელი მსახიობი. ნატალი დორმერი დაიბადა 1982 წლის 11 თებერვალს, ბერკშირში, არის ინგლისელი მსახიობი. დაამთავრა Chiltern Edge-ის საშუალო სკოლა, სწავლობდა ლონდონში ვებერ დუგლასის დრამატული ხელოვნების აკადემიაში. აკადემიის დამთავრების შემდეგ, დორმერმა სადებიუტო როლი ითამაშა ფილმში „კაზანოვა“(2005). 2007-08 წლებში, მან მონაწილეობა მიიღო სერიალში - „თიუდორები“, სადაც ანა ბოლეინის როლს ასრულებდა. ნომინირებული იყო Gemini Awards-ზე, დრამა სერიებში საუკეთესო შესრულებისთვის. მან დებიუტი შეასრულა Young Vic-ში 2010 წელს სპექტაკლ „Sweet Nothings“-ში მონაწილეობით. ნატალი დორმერმა საერთაშორისო აღიარება HBO-ს სერიალ „სამეფო კარის თამაშებში“(2012-2016) შესრულებული როლით მოიპოვა, „სამეფო კარის თამაშებში“ მონაწილეობისთვის, 2014-2015 წელს, ორჯერ იყო ნომინირებული Screen Actors Guild Awards-ზე. მისი მონაწილეობით გამოვიდა ფილმები: „კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი“(2011), „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა “, ასევე სატელევიზიო სერიალი - „ელემენტარული“(2012). 2016 წელს, მონაწილეობა მიიღო, ფილმ - The Forest-ში. ნატალი ბერკშირში დაიბადა, არის გარი დორმერის და კლეარ რიჩარდსის შვილი. იგი წარმოშობით ნახევრად ნორვეგიელი, ხოლო ნახევრად ვალიელია. იგი სწავლობდა Chiltern Edge-ის საშუალო სკოლაში, სანამ Reading Blue Coat-ის სკოლაში გადავიდოდა სასწავლებლად. სკოლაში, დორმერი პირველი კლასის მოსწავლე, და სკოლის „NetBoll“-ის გუნდის ვიცე-კაპიტანი იყო. იგი სკოლის გუნდთან ერთად მოგზაურობდა. სკოლის პერიოდში, Allenova School of Dancing-ში ცეკვას სწავლობა. მან პირველი პროფესიონალური როლი შექსპირის კომედიებში შეასრულა, 2003 წელს. ვებერ დუგლასში სწავლის დამთავრების 6 თვის შემდეგ, დორმერმა ფილმ „კაზანოვა“-ში, ვიქტორიას როლი მოიგო, ეს იყო მისი დებიუტი ფილმში, ფილმი 2005 წელს გამოვიდა. „კაზანოვა“-ში „ცუდი რეპრეზენტაციის“ გამო, ნატალი ათი თვე უმუშევარი დარჩა. მოგვიანებით, მან განაცხადა, რომ ამდენი ხნის განმავლობაში სამსახიობო როლის გარეშე ყოფნა „ეს იყო საუკეთესო გაკვეთილი, რომელიც ჩემი კარიერის დასაწყისის პირველ 12 თვეში მივიღე“. 2007-2008 წლებში მან სერიალ „თიუდორებში” ანა ბოლეინის როლის შესრულებისთვის მან პოზიტიური შეფასებები დაიმსახურა. როდესაც, მისი პერსონაჟი, მეორე სეზონის ბოლოს გარდაიცვალა, ამერიკულმა გაზეთმა „The Boston Herald“-მა დაწერა, რომ: „დორმერმა ანა ბოლეინს ახალი სიცოცხლე შესძინა... მას არა მხოლოდ ლამაზი სტრუქტურა, არამედ მეამბოხე, თავგანწირულად დამოუკიდებელი გმირის სული ჩაბერა...“. 2012 წლიდან 2016 წლამდე, ფანტასტიური ჟანრის სერიალ -„სამეფო კარის თამაშებში“ ნატალი მარგარეტ ტაილერის როლს ასრულებდა, რომლის შესრულებისთვის, იგი Screen Actors Guild Award-ზე დრამა სერიებში მონაწილეობისთვის ოთხჯერ იყო ნომინირებული, 2012, 2014, 2015, 2016 წლებში. ხოლო, მესამე სეზონში, მისი როლის შესრულებისთვის Entertainement Weekly-ის ჯილდო მოიგო. სამსახიობო კარიერის გარდა, ნატალი ქველმოქმედი და ფემინისტია. მისი აზრით: “სიტყვა ფემინიზმს, ბევრი ადამიანი არასწორედ აღიქვამს, განსაკუთრებით კი, ახალგაზრდები. აქ საუბარია არა „გოგოების ძალაუფლებაზე“, არამედ სქესთა შორის თანასწორობაზე და შესაძლებლობაზე, ყველამ ისე იცხოვროს, როგორც თავად სურს.“ არ არის დაქორწინებული. ჰყავს დედა-კლეარ რიჩარდსი და მამა-გარი დორმერი. ნატალი დორმერი ნატალი დორმერის ბიოგრაფია-IMDB
ფაროფამიზი

ფაროფამიზი — მთათა სისტემა დასავლეთ აზიაში, ავღანეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (ჩრდილოეთი მთისწინეთი ბადხიზი და ყარაბილი ნაწილობრივ თურქმენეთის ტერიტორიაზეა). შედის ირანის მთიანეთის ჩრდილო განაპირა მთების შემადგენლობაში. სიგრძე დაახლოებით 600 კმ, სიგანე 250 კმ-მდე. ქედების გაბატონებული სიმაღლეები 3000-3500 მ აღწევს. მაქსიმალური სიმაღლეა 4755 მ (მთა სიქარამი). ჩრდილოეთი მთისწინეთი დაფარულია ტყით, გადადის სამხრეთით საფეხურისებრ დაბალ- და საშუალომთიანეთში. ფაროფამიზი შედგება სუბგანედურად განლაგებული ქედებისაგან: საფედქოჰი (4755 მ), ბანდი-თურქესტანი (სიმაღლე 3530 მ) და სიაჰქოჰი (3314 მ), რომლებიც გაყოფილია მდინარეების ჰარირუდისა და მურღაბის ზემო დინებათა ხეობებით. კლიმატი სუბტროპიკულია, კონტინენტური; ხეობებში ივლისის ტემპერატურა უდრის 24-30 °С,-ს, იანვარში 0-8 °С-ს. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა მთისწინეთში 100-200 მმ, ხოლო მთებში 350 მმ და მეტი; მაქსიმალური ზამთარსა და გაზაფხულზეა. ფაროფამიზი უმეტესწილად აგებულია კირქვებითა და ფიქლებით, სამხრეთითა და აღმოსავლეთით ძირითადად გრანიტებითა და გნაისებით. ფართოდ არის გავრცელებული ნაყარები. ფაროფამიზის ჩრდილოეთი ნაწილის მთისწინეთი უკავია ისლიან-მარცვლოვან უდაბნოებს, რომლებიც სიმაღლესთან ერთად ბალიშა ბუჩქნარებისა და ღვიის მეჩხერი რაყების მონაცვლეობით შერეულია ნახევარუდაბნოებსა და სტეპებთან. გვხვდება ალპური მდელოების ლაქები; სამხრეთ კალთებზე გაბატონებულია ეფემერული უდაბნოები. ფაროფამიზის ინდოეთის მუსონების გავლენის ქვეშ მყოფი სამხრეთი ნაწილები ადგილ-ადგილ დაფარულია ფოთოლმცვივანი ტყით სამხრეთ კალთებზე და წიწვოვანი ნაძვნარ-სოჭნარით ჩრდილოეთ კალთებზე; 2700 მ ზემოთ ჭარბობს ღვიის მეჩხერი ტყე, 4300 მ ზემოთ გაბატონებულია ალპური მდელო. ტყე დიდწილად გაკაფულია, ალაგ-ალაგ გვხვდება ფსტის მეჩხერი ტყე, ჩრდილოეთ კალთებზე ფართოფოთლოვანი ტყის ნაკვეთები. ამუშავებენ ხორბალს, სუბტროპიკულ და ბოსტნეულ კულტურებს. მთებში მისდევენ მომთაბარე მესაქონლეობას. მთათაშუა ხეობებში არის ოაზისები, რომელთაგან უდიდესია ჰარირუდის ხეობაში არსებული ჰერათის ოაზისი, საიდანაც მორწყვისას მოჰყავთ სასოფლო-სამეურნეო კულტურების 2 მოსავალი წელიწადში. ფაროფამიზი, „პარაპანისის“ ფორმით პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. V საუკუნის ძველბერძნულ თხზულებაში. ფაროფამიზის ჩრდილოეთით აგრეთვე არსებობდა ძველი ისტორიული ოლქი ბაქტრია. ფაროფამიზი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
კეი აივი

კეი ელენ აივი (ინგლ. Kay Ellen Ivey; დ. 15 ოქტომბერი, 1944, კემდენი, ალაბამა — ამერიკელი პოლიტიკოსი, რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელი. ალაბამის შტატის 54-ე გუბერნატორი 2017 წლიდან. იგი არის მეორე ქალბატონი აღნიშნულ თანამდებობაზე. ალაბამის შტატის პირველი გუბერნატორი ქალბატონი იყო ლიორლინ უოლესი (1967-1968 წწ.). კეი აივი დაიბადა 1944 წლის 15 ოქტომბერს ალაბამის შტატის პატარა ქალაქ კემდენში, რომლის მოსახლეობაც 1000 ადამიანზე ნაკლებია, ამ მის ბაბუას ჰქონდა მესაქონელობის ფერმა. 1960 წელს მას პირველად ჰქონდა შეხება პოლიტიკასთან როდესაც წარმოადგენდა ოლქის საშუალო სკოლას შტატის დონეზე. შემდეგ წარმოადგენდა ალაბამას ვაშინგტონში, სადაც გაიცნო სენატორი მარგარეტ ჩეიზ-სმიტი — პირველი ქალი აშშ-ის ისტორიაში, რომელიც სხვადასხვა დროს იყო აშშ-ის კონგრესის ორივე პალატის წევრი. აივიმ დაასრულა ობერნის უნივერსიტეტი, სწავლის განმავლობაში იყო საზოგადოება „ალფა-გამა-დელტა“-ს პრეზიდენტი, ასევე ოთხი წლის განმავლობაში იყო სტუდენტური თვითმმართველობის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა ლიორლინ უოლისის წინასაარჩევნო კამპანიაში, რომელიც 1967 წელს გახდა პირველი ქალი-გუბერნატორი ალაბამაში. ამავე წელს კეი აივი გათხოვდა და საცხოვრებლად გადავიდა კალიფორნიაში. მოგვიანებით დაბრუნდა მშობლიურ შტატში და მუშაობა დაიწყო Merchants National Bank-ში სადაც კურირებდა სკოლებში ფინანსური განათლების პროგრამას. 1979 წელს დატოვა საბანკო საქმიანობა და დაუბრუნდა პოლიტიკას, დაიწყო მუშაობა გუბერნატორ ფობ ჯეიმსის აპარატში, ხოლო მოგვიანებით ალაბამის უმაღლესი განათლების კომისიაში. 2010 წელს აირჩიეს ალაბამის ვიცე-გუბერნატორად, ხოლო 2014 წელს — გუბერნატორად. 2017 წლის 10 აპრილს გუბერნატორი რობერტ ბენტლი გადადგა თანამდებობიდან, რადგან მის წინააღმდეგ დაიწყო იმპიჩმენტის პროცედურა, ადანაშაულებდნენ ფინანსურ მაქინაციებში და კავშირში დამხმარესთან. ამავე დღეს გუბერნატორის თანამდებობას კეი აივი იკავებს, როგორც შტატის ლეიტენანტ-გუბერნატორი (კონსტიტუციით გუბერნატორის შემდეგ პირველი თანამდებობის პირი). 2018 წლის 6 ნოემბერს გაიმარჯვა გუბერნატორის არჩევნებში, რომელშიც მისი მოწინააღმდეგე იყო დემოკრატი უოლკერ მედოქსი. დამკვირვებლების აზრით აივის გამარჯვებას ხელი შეუწყო ალაბამაში უმუშევრობის დაბალმა მაჩვენებელმა. 2019 წლის 15 მაისს ხელი მოაწერა შტატის კანონს, ბილიკ 314 „აქტი ადამიანის ცხოვრების დაცვის შესახებ“, რომელიც ეხებოდა აბორტის თემას და აშშ-ში 1979 წლიდან მოყოლებული ყველაზე მკაცრი იყო. აქტი აბორტის გაკეთებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში უშვებდა, თუ ორსულობა ქალისთვის სასიკვდილო საფრთხეს შეიცავდა, არ წარმოადგენდა გამონაკლისს გაუპატიურებისა და ინცესტის მსხვერპლთათვის. კანონი ასევე ითვალისწინებდა ექიმების წინააღმდეგ სანქციებს. ოპერაციის უკანონოდ ჩატარების შემთხვევაში მიესჯებოდათ 99 წლამდე ვადით პატიმრობა. აივი გათხოვილი და ქმარს დაშორებულია ორჯერ და შვიულები არ ჰყავს. მისი პირველი ქმარი იყო ბენ ლარავია. 2019 წელს დაუდგინეს ფილტვის კიბო. Governor of Alabama official government site Kay Ivey for Lt. Governor დაარქივებული 2021-07-29 საიტზე Wayback Machine. official campaign site Biography დაარქივებული 2019-06-13 საიტზე Wayback Machine. at the Alabama Department of Archives and History
ენისელის ეკლესია

ტერმინი ენისელის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს: ენისელის პირველი ეკლესია — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელში ენისელის მეორე ეკლესია — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელში ენისელის მესამე ეკლესია — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელში
ყარაბილი

ყარაბილი (თურქმ. Garabil belentligi) — ბორცვიანი მაღლობი ფაროფამიზის მთისწინეთში, მურღაბისა და ამუდარიის მდინარეთაშუეთში, თურქმენეთის სამხრეთ ნაწილში და ნაწილობრივ ავღანეთში. ჭარბობს ბორცვიან-დაბალმთიანი რელიეფი. სიმაღლე 942 მ-მდე (მთა გარქენთი). ფართობი დაახლოებით 20 ათ. კმ². აგებულია ნეოგენური და ანთროპოგენური ასაკის ალუვიურ-პროლუვიური წვრილმარცვლოვანი ლიოსისებრი ქვიშაქვებით. ზედაპირი დახრილია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. დაფარულია ეფემერული უდაბნოებითა და ნახევარუდაბნოებით და აგრეთვე სუბტროპიკული ეფემეროიდული სტეპებით. ტერმინი „ბილი“ ბელის ფორმაში ფართოდ არის წარმოდგენილი თურქულ ენებში, სადაც აღნიშნავს „ქედს“, „მთისწინეთს“, „უღელტეხილს“, ხოლო „ყარა“ ნიშნავს „შავს“, ესე იგი, ყარაბილი — „შავი ქედი“, „შავი მთისწინეთი“. ყარაბილი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
პორტუგეზა (საფეხბურთო კლუბი)

პორტუგეზა (პორტ. Associação Portuguesa de Desportos) — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ სან-პაულუდან. ჩამოყალიბდა 1920 წლის 14 აგვისტოს. პაულისტას ჩემპიონატის სერია A2-ს და ბრაზილიის სერია D-ს მონაწილე. კლუბი ჩამოყალიბდა 1920 წლის 14 აგვისტოს სან-პაულუში მცხოვრები პორტუგალიელების მიერ Associação Portuguesa de Esportes სახელწოდებით — ქალაქში არსებული ხუთი პორტუგალიური საფეხბურთო კლუბის (Lusíadas Futebol Club, Portugal Marinhense, Associação Cinco de Outubro, Associação Atlética Marquês de Pombal და Esporte Club Lusitano) გაერთიანების შედეგად. 1940 წელს კლუბის სახელწოდებაში სიტყვა Esportes შეიცვალა სიტყვით Desportos და მას შემდეგ კლუბი ამ სახელწოდებით ასპარეზობს. ბრაზილიის სერია A ვიცე-ჩემპიონი (1): 1996 ბრაზილიის სერია B ჩემპიონი (1): 2011 პაულისტას ჩემპიონატი ჩემპიონი (3): 1935, 1936, 1973 პაულისტას ჩემპიონატი სერია A2 ჩემპიონი (2): 2007, 2013 რიო–სან-პაულუს ტურნირი ჩემპიონი (2): 1952, 1955 ჯალმა სანტოსი (1948–1959) ვავა (1969) ვალდირ პერესი (1988) რობერტო დინამიტი (1989) დიდა (2012) Duarte, Orlando., Lusa — uma Historia de Amor, Livraria Teixeira, 2000. კლუბის ოფიციალური საიტი ↑ Marcos Júnior Micheletti. (25 ნოემბერი, 2016) Estádio do Canindé — A casa da Portuguesa de Desportos. ციტატა: „Conhecido como Canindé, o estádio da Portuguesa primeiramente recebeu o nome de Estádio Independência e foi rebatizado em 1979 para Estádio Dr. Oswaldo Teixeira Duarte, pelo então presidente Manuel Mendes Gregório.“ ციტირების თარიღი: 9 თებერვალი, 2020 ↑ Adriano Seu. (19 სექტემბერი, 2016) Brasile, il dramma della Portuguesa: dalla A alla D in quattro anni. ციტატა: „I fasti di fine anni ’90 sono ormai un lontano ricordo. Di titoli importanti al “Canindé” non se ne sono mai visti, ma in quegli anni la vecchia “Lusa” riusciva a tenere testa anche ai rivali più blasonati, compresi i tre poderosi concittadini (Palmeiras, San Paolo e Corinthians). La Portuguesa iniziò presto ad accumulare debiti, presidenti (tre negli ultimi tre anni) e nuovi flop, con il crollo dalla B alla D nelle tre stagioni successive.“ ციტირების თარიღი: 9 თებერვალი, 2020 ↑ Adriano Seu. (17 დეკემბერი, 2013) Brasile, classifica sconvolta dalla giustizia sportiva. Portuguesa retrocessa e Fluminense salvo. ციტატა: „Il ribaltone era nell’aria ed è puntualmente arrivato poche ore fa. La presenza dello squalificato Heverton nell’ultima giornata di campionato costa alla Portuguesa una penalizzazione di quattro punti (3 di punizione più uno frutto del pareggio contro il Gremio), con il risultato che la Lusa scivola al 17° posto retrocedendo in serie B al posto del Fluminense.“ ციტირების თარიღი: 9 თებერვალი, 2020
ბადხიზი

ბადხიზი — მაღლობი ძირითადად თურქმენეთში, ფაროფამიზის მთისწინეთში. გაწოლილია თეჯენისა და მურღაბის მდინარეთაშუეთში. სიმაღლე 682 მ-მდე (მთა ქარაბეთი). აგებულია უმეტესწილად ლიოსისებრი ქვიშაქვებით. აღსანიშნავია გაუდინარი ღრმული ეროიულანდუზი, რომლის სიღრმე 400-500 მ აღწევს. კლიმატი მშრალია, კონტინენტური. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 200-250 მმ. ღრმა ხეობებში არის მირაბილიტიანი მლაშე ტბები. ჭარბობს გაუხშოებული ნახევარუდაბნო და უდაბნო მცენარეულობა. ადგილ-ადგილ გვხვდება ფსტის რაყები. დადაბლებებისთვის დამახასიათებელია თაყირები და მლაშობები. ფერდობებზე ბადხიზის ნაკრძალია, სადაც ბინადრობს კანჯარი, ქურციკი, მთის ცხვარი, არწივი, ორბი და სხვა. ბადხიზი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ Возвышенность Бадхыз ↑ Бадхызский государственный природный заповедник[მკვდარი ბმული]
ჭალის თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჭალის თემი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჭალის თემი — თემი საჩხერის მუნიციპალიტეტში ჭალის თემი — თემი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში
საჩინოს თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საჩინოს თემი შეიძლება აღნიშნავდეს: საჩინოს თემი — თემი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში საჩინოს თემი — თემი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში
რუთ ჰენდლერი

რუთ ჰენდლერი (დ. 4 ნოემბერი, 1916 — გ. 27 აპრილი, 2002) — ამერიკელი ბიზნესმენი და Mattel Inc.-ის პრეზიდენტი. რუთ ჰენდლერმა შექმნა ბარბის თოჯინა, თუმცა მისი დიზაინი ეკუთვნის ჯეკ რაიანს. ჰენდლერი დაიბადა დენვერში, კოლორადოს შტატში, პოლონელი ებრაელი ემიგრანტების ოჯახში. 1938 წელს იქორწინა სკოლის მეგობარ ელიოტ ჰენდლერთან და გადავიდა ლოს-ანჯელესში. მისი ქმარი ავეჯის ბიზნესით დაკავდა. თავის ქმრის კომპანიაში მუშაობის გარდა ის ასევე საჰაერო ხომალდების კომპანიაშიც მუშაობდა. გარდაიცვალა კალიფორნიაში, მსხვილი ნაწლავის კიბოს ოპერაციის გართულების გამო, 2002 წლის 27 აპრილს, 85 წლის ასაკში. მისი მეუღლე ელიოტი გარდაიცვალა ცხრა წლის შემდეგ, 94 წლის ასაკში. რუთ ჰენდლერმა პრეტენზია გამოთქვა, რომ მისი ქალიშვილი ბარბარე, რომელიც ჯერ კიდევ თინეიჯერი იყო, ქაღალდის თოჯინებით თამაშობდა, გოგონა ვერ ახერხებდა ქაღალდის ტანსაცმლი კარგად მიემაგრებინა თოჯინისთვის. ჰენდლერმა და მისმა მეუღლემ ელიოტმა 1959 წელს წარმოადგინეს თოჯინის ახალი ტიპი, თოჯინა გრძელი ფეხებითა და დიდი მკერდით. უფრო ადრე ჰენდლერმა ევროპაში დასვენების დროს გერმანიაში შენიშნა თოჯინა Bild Lilli-ი, გერმანული თოჯინაზე ინსპირირებით შეიქმნა თოჯინა ბარბი. თავდაპირველად ბარბი საკმაოდ ცუდად იყიდებოდა და კრიტიკასაც იმსახურებდა მისი გამოხატული ქალური ფორმების გამო. 1959 წლისთვის უკვე ბარბის 350 ათასი ეგზემპლარი იყო გაყიდული. ბარბი მსოფლიოს ყველა კუთხეშია პოპულარული. ჰენდლერს ძუძუს კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს 1970 წელს. მას ჰქონდა შეცვლილი რადიკალური მასტექტომია, რომელსაც დაავადების დროს საბრძოლველად იყენებდნენ ხშირად, ხოლო მკერდის კარგი პროთეზის პოვნაში სირთულეების გამო ჰენდლერმა დააარსა კომპანია Ruthton Corp, რომელიც წარმოადგენდა ქალის მკერდის უფრო რეალისტურ ვერსიას, სახელწოდებით "თითქმის მე". იგი პირადად მოარგო იმ მაშინდელ პირველ ქალბატონს, ბეტი ფორდს. 1974 წელს ჰენდლერი გადადგა Mattel Inc. პრეზიდენტობიდან თაღლითური ფინანსური ანგარიშების წარმოების გამოძიების შემდეგ. 1978 წელს ჰენდერს ბრალი წაუყენეს თაღლითობისა და ყალბ ანგარიშგების შესახებ ფასიანი ქაღალდების და ბირჟის კომისიაში. დააჯარიმეს 57,000 აშშ დოლარით და მიესაჯა 2.500 საათის განმავლობაში საზოგადოების მომსახურება. მიუხედავად იმისა, რომ რუთ ჰენდლერი თანამდებობიდან წავიდა კომპანია შემდეგ უფრო ფრთხილად შეუდგა კომპანიის საქმიანობას, კომპანია განაგრძობდა ახალი იდეების განხორციელბას.80-იან წლებში განხორციელებული ერთი პროექტი, რომლის მენეჯერი იყო Barbie და Rockers წარმატება მოიპოვა.1987 წლეს გამოვიდა ფილმი Barbie and the Rockers: Out of the World. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რუთ ჰენდლერი რუთ ჰენდლერი სტატია ბარბის ისტორია ↑ Jewish Virtual Library: "Ruth Mosko Handler - (1916-2002) retrieved August 10, 2013 ↑ 2.0 2.1 Who Made America?: Ruth Handler. PBS. ↑ Associated Press (April 28, 2002). „Creator of Barbie dies at 85“. USA Today. ციტირების თარიღი: January 12, 2013. ↑ http://www.women-inventors.com/Ruth-Handler.asp ↑ https://www.washingtonpost.com/archive/local/2002/04/29/barbie-doll-creator-ruth-handler-dies/76bfe4ad-d4aa-431f-9c45-16b9b33046fd/
გაჯი შაჰვერდის აბანო

გაჯი შაჰვერდის აბანო (აზერ. Hacı Şahverdi hamamı) — კასპიის ზღვის შორიახლოს ქალაქ ბაქოს (აზერბაიჯანი) საბუნჩინის რაიონში პირშაგის დასახლებაში მდებარე ძველებური აბანო. უბრალო ხალხში ის ცნობილია „ქვიშის აბანოს“ სახელით. აბანო აშენდა XIX საუკუნეში ადგილობრივი მაცხოვრებლის გაჯი შაჰვერდის მიერ. ოდესღაც, აბანოების გვერდით მდებარე ჭიდან მტკნარი წყალი მოიპოვებოდა . აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ, აბანო «ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს» წარმოადგენს. 2008 წლის ზაფხულში აბანოს შესანარჩუნებლად მთელი რიგი აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდა.. ↑ 1.0 1.1 Песчаная баня в поселке Пиршаги будет реконструирована[მკვდარი ბმული] ↑ “QUM HAMAMI”NIN BƏRPASI BAŞA ÇATMAQ ÜZRƏDİR(აზერბაიჯანული)