laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აფშერონ-ხიზის ეკონომიკური რეგიონი

აფშერონ-ხიზის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ეკონომიკური რეგიონი. მოიცავს აფშერონისა და ხიზის ადმინისტრაციულ რეგიონებს და ქალაქ სუმგაითს. 2021 წლის 7 ივლისამდე მას ეწოდებოდა აფშერონის ეკონომიკური რეგიონი. ფართობი 3730 კმ². ეს ეკონომიკური რეგიონი არის ქვეყნის მთავარი საწვავი და ენერგეტიკული ბაზა, რომელიც ქვეყნის ნავთობის, გაზისა და ელექტროენერგიის წარმოების მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს. განვითარებულია ნავთობქიმიური და ქიმიური მრეწველობა, მძიმე მრეწველობა, შავი და ფერადი მეტალურგია, ენერგეტიკა, მანქანათმშენებლობა, ელექტროტექნიკა, მსუბუქი და კვების მრეწველობა, სამშენებლო მრეწველობა, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა და მომსახურების სექტორი. სოფლის მეურნეობის სექტორებს შორის მოწინავე პოზიციებს იკავებს რძის და ხორცის მეურნეობა, მეფრინველეობა, მეცხვარეობა, მებოსტნეობა, მევენახეობა, მეყვავილეობა და მშრალი სუბტროპიკული მეხილეობა. რეგიონის განსაკუთრებული აგროკლიმატური რესურსები შესაძლებელს ხდის ზეთისხილის, ზაფრანის, ფისტას, ნუშის, ლეღვის, ვაზის ჯიშებისა და საზამთროს მოყვანა. Экономическая карта ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
ბელა მირიანაშვილი

ბელა მირიანაშვილი (დ. 1 აპრილი, 1938, თბილისი — გ. 28 აგვისტო, 1992, იქვე) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1976). დაიბადა ქალაქ თბილისში 1938 წლის 1 აპრილს. თბილისის პირველი მუსიკალური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ 1952 წელს შევიდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრთან არსებულ ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში, სადაც სწავლობდა 4 წელი. 1960 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ინსტიტუტის მეორე კურსიდან მიწვეული იქნა კინოში, ხოლო მეოთხე კურსიდან მიწვეულ იქნა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრის სცენაზე. 1974 წლიდან მუშაობდა რეჟისორ რობერტ სტურუას ასისტენტად. დაქორწინებული იყო მსახიობ კახი კავსაძეზე, შეეძინათ ვაჟი ირაკლი კავსაძე. პირველი ქორწინებიდან შეეძინა ქალიშვილი ნანუკა ხუსკივაძე. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. 1957: „საბუდარელი ჭაბუკი“ (თებროლე) რეჟ. შოთა მანაგაძე 1958: „მამლუქი“ რეჟ. დავით რონდელი 1959: „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ (ლამარა) რეჟ. სიკო დოლიძე 1959: წარსული ზაფხული (ლიანა) რეჟისორები გენო წულაია, ნელი ნენოვა 1961: „უდიპლომო სასიძო“ (ნანი) რეჟ. ლევან ხოტივარი 1963: „ცეროდენა რაინდები“ (რუსუდანი) რეჟისორები გენო წულაია, ნელი ნენოვა ალექსანდრე აფინოგენოვის „მაშენკა“ (გალინკა) ალფრედ ჟერის „მეექვსე სართული“ (ჟანეტა) რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი მაქსიმ გორკის „ვასა ჟელეზნოვა“ (ლუდმილა) ჯონ ბოინტონ პრისტლის „დრო და კონვეის ოჯახი“ (კეროლი) ეჟენ სკრიბის „ჭიქა წყალი“ (აბიგაილი) ჯონ გოლზუორთის „ვაშლის ყვავილობა“ (მიგენი) სერგო კლდიაშვილის „ქარიშხალში“ (მაგდა) ვალერიან კანდელაკის „ქართლის ჩირაღდნები“ (თამრიკო) გიორგი ნახუცრიშვილის „ჭინჭრაქა“ (მზია) ნოდარ დუმბაძის „მზიანი ღამე“ (გულიკო) აქვსენტი ცაგარელის „ხანუმა“ (სონა) რევაზ თაბუკაშვილის „რაიკომის მდივანი“ (ელენე) ვიქტორ როზოვის „ვახშმობის წინ“ (ქეთინო) რეჟ. რობერტ სტურუა უილიამ შექსპირის „ზაფხულის ღამის სიზმარი“, „მეფე ლირი“ (პაკი, კორდელია) უილიამ გიბსონის „სასწაულმოქმედი“ (ელენ კილერი) ბ. ბლაჟეკის „მესამე სურვილი“ (ვერა) რეჟ. რობერტ სტურუა ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერის „პატარა უფლისწული“ (უფლისწული) ეჟენ ლაბიშის „ჩალის ქუდი“ (ელენე) ტენესი უილიამსის „შუშის სამხეცე“ (ლაურა) 1976: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი ბელა მირიანაშვილი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ბელა მირიანაშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ბელა მირიანაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ დღის ფოტო: ნანუკა ხუსკივაძე და ირაკლი კავსაძე მამის დაკრძალვაზე. Marao (1 მაისი, 2021). ციტირების თარიღი: 15 მარტი, 2024 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-12. ციტირების თარიღი: 2013-03-08. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-14. ციტირების თარიღი: 2013-03-08. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-14. ციტირების თარიღი: 2013-03-08. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-15. ციტირების თარიღი: 2013-03-08. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-12. ციტირების თარიღი: 2013-03-08. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-11. ციტირების თარიღი: 2013-03-08.
ხარაიშვილი

საკუთარი სახელი ხარაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ხარაიშვილი — ფეხბურთელი გიორგი ხარაიშვილი — მორაგბე მამუკა ხარაიშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
ხარანაული

საკუთარი სახელი ხარანაული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბესიკ ხარანაული — მწერალი, პოეტი ლევან ხარანაული — მხატვარი მამისიმედ ხარანაული — სახალხო გმირი
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის მე-2 სესია

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის მე-2 სესია გაიმართა ვაშინგტონში და მიმდინარეობდა 1978 წლის 5 სექტემბრიდან 8 სექტემბრამდე, აშშ-ს შინაგან საქმეთა დეპარტამენტის თევზების, ველური ბუნებისა და პარკების საკითხებში მდივნის თანაშემწის, დევიდ ჰეილზის თავმჯდომარეობით. სესიას ესწრებოდა მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 13 წევრი ქვეყნის დელეგაცია, ასევე დამკვირვებლები 1972 წლის მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის მონაწილე 5 სახელმწიფო და 10 საერთაშორისო სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაცია. სამი საერთაშორისო ორგანიზაცია — ICCROM, ICOMOS და IUCN — მოიწვიეს როგორც კონსულტანტები. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის პირველი სხდომა, რომელზეც მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია წარადგინეს. სიაში შესატანად 33 კულტურული და ბუნებრივი ძეგლი იყო წარდგენილი. სესიის ბოლოს 7 ქვეყნის 12 ძეგლი შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. გარდა ამისა, სხდომაზე დაამტკიცეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ემბლემა. ↑ მეორე სესიის ანგარიში, ნაწილი I ↑ მეორე სესიის ანგარიში, ნაწილი II ↑ მეორე სესიის ანგარიში, ნაწილი III ↑ Document WHC-13/37.COM/8B.4. Changes to names of properties inscribed on the world heritage list: Historic Centre of Kraków. ციტირების თარიღი: 2013-12-13.
ავსტრიის დროშა

ავსტრიის დროშა შედგება სამი ერთნაირი ზომის ჰორიზონტალურად განლაგებული ფერისგან: წითელი-თეთრი-წითელი.
ბელგიის დროშა

ბელგიის დროშა (ნიდერლ. vlag van België, ფრანგ. drapeau de la Belgique, გერმ. Flagge Belgiens) — ბელგიის სამეფოს სახელმწიფო და ეროვნული სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად, რომელიც შედგება სამი თანაბარი ვერტიკალური ზოლისგან, რომლებიც ასახავს ბელგიის ეროვნულ ფერებს: შავი, ყვითელი და წითელი. ფერები აღებულია ბრაბანტის საჰერცოგოს გერბიდან, ვერტიკალური დიზაინი კი შესაძლოა საფრანგეთის დროშაზე იყოს დაფუძნებული. 1830 წელს დროშა, იმ დროისთვის არაოფიციალურად, შედგებოდა სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან, ფერებით წითელი, ყვითელი და შავი. 1831 წლის 23 იანვარს ეროვნულმა კონგრესმა კონსტიტუციაში შეიტანა სამფერი, მაგრამ არ დაადგინა ფერთა ზოლების მიმართულება და რიგი. შედეგად, „ოფიციალურ“ დროშას მიენიჭა ვერტიკალური ზოლები შავი, ყვითელი და წითელი ფერებით. Belgium Flags of the World-ზე
ხახუტაშვილი

საკუთარი სახელი ხახუტაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ანა ხახუტაშვილი — საბავშვო მწერალი დიმიტრი ხახუტაშვილი — მხატვარი
ტელეკომუნიკაციები აზერბაიჯანში

ტელეკომუნიკაციები აზერბაიჯანში წარმოადგენს ტელევიზიას, სახმელეთო და მობილური სატელეფონო კომუნიკაციებს, ასევე ინტერნეტს. ამ ინდუსტრიის რეგულირებას ახორციელებს აზერბაიჯანის ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის სამინისტრო. მთავარი ოპერატორი არის Aztelekom-ი. XX საუკუნის დასაწყისში არსებობდა ბაქოს სატელეფონო ქსელი. პირველი სატელევიზიო მაუწყებლობა აზერბაიჯანში 1956 წელს გამოჩნდა. 2016 წლის მონაცემებით, აზერბაიჯანში მაუწყებლობს 47 სატელევიზიო არხი, რომელთაგან ოთხი სახელმწიფო საკუთრებაშია: AzTV, Idman Azerbaijan TV (სპორტი), İTV და Medeniyyet TV (კულტურა). 2014 წლის მონაცემებით, ტელევიზიის შეღწევადობის დონე ქვეყანაში 99%-ია. საკაბელო ტელევიზიის აბონენტთა ბაზის თითქმის 40% კონცენტრირებულია დიდ ქალაქებში. ბაქოში საკაბელო ტელევიზიის შეღწევადობის დონე 2013 წელს 59%-ს შეადგენდა. 2014 წლის მონაცემებით, აზერბაიჯანში მაუწყებლობს 9 AM სადგური, 17 FM სადგური და ერთი მოკლეტალღური სადგური. 2014 წელს ქვეყანაში რადიოს შეღწევადობის დონემ 97% შეადგინა. სატელეფონო კომუნიკაციების მხრივ, 2014 წლის მონაცემებით, რესპუბლიკაში 1 მილიონ 820 000 სატელეფონო აბონენტია (მსოფლიოში 64-ე ადგილი). მობილურის აბონენტების რაოდენობა 11 000 000-ია (2014 წელი, 75-ე ადგილი მსოფლიოში). აზერბაიჯანს აქვს როგორც საბჭოთა პერიოდის სატელეფონო სადგურები, ასევე თანამედროვე ციფრული. ფიქსირებული კომუნიკაციებით სარგებლობენ ფიზიკური და იურიდიული პირები - სახელმწიფო და კომერციული საწარმოები. ქვეყანაში არის სატელიტური სატელეფონო კავშირი. რესპუბლიკაში სამი ძირითადი მობილური ოპერატორია: Azercell, Bakcell, Azerfon. 2013 წლის მდგომარეობით რესპუბლიკაში ინტერნეტის შეღწევადობის დონე 58.7%-ს შეადგენდა. ქვეყანას მინიჭებული აქვს დომენი .az. აზერბაიჯანის ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის სამინისტრო - ოფიციალური ვებ-გვერდი Azerbaijan Telecoms Market Report - Telecoms, Mobile and Broadband - Statistics and Analyses "Перестройка" в отрасли связи Азербайджана ↑ Azerbaijan cable TV penetration reaches 28% in 2013
ცენტრალური არანის ეკონომიკური რეგიონი

ცენტრალური არანის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს აღდაშის, გოქჩაის, ქურდამირის, უჯარის, ევლახის, ზარდაბის ადმინისტრაციულ რაიონებსა და ქალაქ მინგეჩაურს. 1991 წლიდან 2021 წლამდე რეგიონს ეწოდებოდა არანის ეკონომიკური ოლქი და მოიცავდა 16 ადმინისტრაციულ რეგიონსა და 18 ქალაქს, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი შირვანი, მინგეჩაური და ევლახი. 2021 წლის 7 ივლისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“. ფართობი 21150 კმ² შეადგენს რესპუბლიკის მთლიანი ფართობის 24,7%-ს. მოსახლეობა - 1936,0 ათასი ადამიანი. 2015 წლის დასაწყისში[4] შეადგენდა ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 20,5%-ს. რეგიონისთვის დამახასიათებელია მშრალი სუბტროპიკული კლიმატი. რეგიონში მოიპოვება ნავთობი, გაზი, იოდ-ბრომიანი წყლები, სხვადასხვა სამშენებლო მასალები (ქვა, ქვიშა, დატეხილი ქვა). ამ ეკონომიკური რეგიონის ძირითადი ბუნებრივი რესურსებია მზის ენერგია და მდინარეების მტკვრისა და არაქსის წყლის რესურსები. მრეწველობა კონცენტრირებულია ძირითადად რეგიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით. ინდუსტრიის საფუძველია ქიმიური, საინჟინრო, მსუბუქი, კვების და სამშენებლო საწარმოები მასალები. სოფლის მეურნეობის საფუძველია სარწყავი მეურნეობა. სოფლის მეურნეობის სპეციალიზებული დარგებია: ბამბა, მარცვლეული, მევენახეობა, სუბტროპიკული მეხილეობა და თევზაობა. აზერბაიჯანში წარმოებული ბამბის 9%-ზე მეტი სწორედ ამ რეგიონზე მოდის. ტერიტორიაზე ასევე მოჰყავთ კარტოფილი და შაქრის ჭარხალი. ცენტრალური არანის ეკონომიკურ რეგიონის ტერიტორიაზე გადის ბაქოს დამაკავშირებელი სატრანსპორტო ხაზები საქართველოს, ირანის და თურქეთის მთავარ ეკონომიკურ რეგიონებთან. ტერიტორიაზე ევლახის აეროპორტი ფუნქციონირებს. ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ↑ New economic regions of Azerbaijan – LIST ↑ The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan ↑ Аранский экономический район: производительность в предпринимательском сегменте
ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი

ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Qarabağ iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს აღჯაბადის, აღდამის, ბარდას, ფიზულის, ხოჯალის, ხოჯავენდის, შუშას და ტერტერის ადმინისტრაციულ ოლქებს და ქალაქ ხანკენდის (2021 წლის 7 ივლისიდან). ფართობი 7330 კმ². 1991 წლიდან 2021 წლამდე ეკონომიკურ რეგიონს ეწოდებოდა ზემო ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი და მოიცავდა აღდამის, ტერტერის, ხოჯავენდის, ხოჯალის, შუშას, ჯებრაილის, ფიზულისა და ქალაქ ხანკენდის ადმინისტრაციულ რეგიონებს. 2020 წლის 1-ლი დეკემბრის შემდეგ მთლიანად აზერბაიჯანის კონტროლს ექვემდებარება: აღდამის, ჯებრაილის, ფიზულის რაიონები და ტერტერის, ხოჯავენდის, ხოჯალის, შუშას რაიონები. 2021 წლის 7 ივლისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“. ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონის ძირითადი ბუნებრივი რესურსებია პოლიმეტალური მადნები, ნავთობი, ბუნებრივი აირი, სხვადასხვა სამშენებლო მასალები (მარმარილო, ცემენტის ნედლეული, სამშენებლო ქვა). ტყეებში ნაპოვნი ხეების სხვადასხვა სახეობამ ხელი შეუწყო ხის გადამამუშავებელი საწარმოების განვითარებას. მრეწველობა ეფუძნება ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის გადამუშავებას. კვების მრეწველობის ძირითადი დარგებია მეღვინეობა, სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოება და კონსერვები. სოფლის მეურნეობის დარგები - მევენახეობა, მარცვლეული, მეხილეობა, ბამბა და თამბაქოს მეურნეობა. ტერიტორიაზე ასევე მოჰყავთ ხილი, კარტოფილი და ბაღ-ბოსტნეული კულტურები. თუთის ბაღები ფართოდ არის გავრცელებული და ხელს უწყობს ამ ტერიტორიაზე მევენახეობის განვითარებას. განსაკუთრებით განვითარებულია მეცხოველეობა, ძირითადად ხორცისა და რძის მეურნეობა, ხოლო მაღალმთიან რაიონებში განვითარებულია ხორცისა და მატყლის მეცხოველეობა. ტურიზმის მხრივ არის ბუნებრივი ბალნეოლოგიური რესურსები, ტყეები და მინერალური წყაროები (თურშსუ, შირლანი) შესაფერისია დასასვენებლად და სამკურნალოდ. О регионах ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ↑ New economic regions of Azerbaijan – LIST
სამურ-აფშერონის არხი

სამურ-აფშერონის არხი (აზერ. Samur-Abşeron kanalı) — სარწყავი და წყალმომარაგების არხი დაღესტანსა და აზერბაიჯანში, რომელიც შედგება ოთხასზე მეტი ჰიდრავლიკური ნაგებობისგან. მშენებლობა 1939 წელს დაიწყო. 1960-1965 წლებში ჩატარდა არხის რეკონსტრუქცია. იგი შედგება ორი არხისგან - სამურ-დევეჩის სიგრძით 108,7 კმ და აფშერონის სიგრძით 74 კმ. იწყება მდინარე სამურიდან და მთავრდება აფშერონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთით. არხი საზრდოობს რეგიონის სამი მდინარიდან: სამური, გუდიალჩაი, ველველიჩაი. არხი შედგება ჰიდროელექტრო კომპლექსისგან მდინარე სამურზე, ორი არხისგან, ჯეირანბათანის წყალსაცავისგან, სოფელ ზირასკენ მიმავალი მთავარი არხისა და აფშერონის ნახევარკუნძულზე სარწყავი ქსელისგან, რომელიც ირწყავს 100 ათას ჰექტარ მიწას. იგი მიედინება ხაჩმაზის, შაბრანის და სიაზანის რაიონის ტერიტორიაზე. გადამწყვეტ როლს ასრულებს ბაქოს, სუმგაითისა და აფშერონის ნახევარკუნძულის წყალმომარაგებაში. საერთო სიგრძე 178 კმ. ↑ Роль Самур-Апшеронского канала в социально-экономическом и аграрном развитии северо-восточных районов Азербайджана ↑ РОЛЬ САМУР-АПШЕРОНСКОГО КАНАЛА В СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКОМ И АГРАРНОМ РАЗВИТИИ СЕВЕРО-ВОСТОЧНЫХ РАЙОНОВ АЗЕРБАЙДЖАНА
აღმოსავლეთ ზანგეზურის ეკონომიკური რეგიონი

აღმოსავლეთ ზანგეზურის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს ჯაბრაილის, ქალბაჯარის, გუბადლის, ლაჩინის და ზანგილანის ადმინისტრაციულ რეგიონებს. ფართობი 6420 კმ² (2021 წლის 7 ივლისამდე) - აზერბაიჯანის მთლიანი ფართობის 7,5%. 1991 წლიდან 2021 წლამდე მას ქალბაჯარ-ლაჩინის ეკონომიკური რეგიონი ეწოდებოდა. ფორმალურად მოიცავდა ქელბაჯარის, ლაჩინის, ზანგელანისა და გუბადლის ადმინისტრაციულ რეგიონებს. 2021 წლის 7 ივლისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“, რომლის თანახმად, ქელბაჯარ-ლაჩინის ეკონომიკურ რეგიონს ეწოდა აღმოსავლეთ ზანგეზურის ეკონომიკური რეგიონი. შეიცვალა შემადგენლობაც. რეგიონში მოიპოვება ოქრო, ვერცხლისწყალი, ქრომიტი, მარმარილო, მოსაპირკეთებელი სამშენებლო ქვა, პერლიტი. სამრეწველო საწარმოები დაფუძნებულია ადგილობრივი ნედლეულის გადამუშავებაზე. ეკონომიკურ რეგიონში განვითარებულია ხორცისა და რძის პროდუქტების გადამუშავება და ხალიჩების ქსოვა. სოფლის მეურნეობის განვითარებული დარგებია მეცხვარეობა, მესაქონლეობა, მეფუტკრეობა, თამბაქოს მეურნეობა, მევენახეობა, მეხილეობა და მარცვლეული. რეგიონში მდებარე მინერალური წყაროები ისტისუ, ტუტგუნი, მინქენდი, ხელსაყრელი კლიმატური და ბალნეოლოგიური პირობები და მთის ტყეები ხელს უწყობს ამ ადგილების საკურორტო ზონად გადაქცევას. ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ↑ 2.0 2.1 New economic regions of Azerbaijan – LIST
აზერბაიჯანის საინვესტიციო კომპანია

აზერბაიჯანის საინვესტიციო კომპანია (აზერ. “Azərbaycan İnvestisiya Şirkəti” ASC) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო საინვესტიციო კომპანია. კომპანია შექმნილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2006 წლის 30 მარტის №1395 ბრძანებულებით „საინვესტიციო საქმიანობის სტიმულირების დამატებითი ღონისძიებების შესახებ“. რეგიონებში სამრეწველო უბნების საქმიანობის ორგანიზება და რეგულირება ევალება აზერბაიჯანის საინვესტიციო კომპანიას. 2022 წლისთვის კომპანიის საწესდებო კაპიტალი 224 მილიონ მანათს შეადგენდა. კომპანიამ 268 მილიონი მანათის ინვესტიცია ჩადო 20 პროექტში ისეთ სფეროებში, როგორიცაა კვების მრეწველობა, ფარმაცევტიკა, ლოგისტიკა და მძიმე მრეწველობა. კომპანიის მიზნებია გრძელვადიანი ინვესტიციების განხორციელება აზერბაიჯანის არასანავთობო სექტორში მოქმედი კომპანიებისა და კომერციული ორგანიზაციების აქციების, აქციების საწესდებო კაპიტალში შეძენით; ადგილობრივი და უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა ქვეყნის ეკონომიკაში და წვლილი ქვეყანაში კაპიტალის ბაზრის განვითარებაში; თანამშრომლობის პრიორიტეტული სფეროებია მძიმე მრეწველობა, ფარმაცევტიკა, კვების მრეწველობა, სოფლის მეურნეობის გადამუშავება, ლოგისტიკა და ალტერნატიული ენერგია. უმაღლესი მმართველი ორგანოა სამეთვალყურეო საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობს აზერბაიჯანის ეკონომიკის მინისტრი. ↑ АИК ОАО (АЗЕРБАЙДЖАН) ↑ "Азербайджанская инвестиционная компания" инвестирует в завод по производству сухофруктов ↑ Азербайджанская инвестиционная компания вложила в проекты с долевым участием $194 млн.
არაქსის ჰიდროელექტროსადგური

არაქსის ჰიდროელექტროსადგური — ჰიდროელექტროსადგური აზერბაიჯანსა და ირანში, მდებარეობს მდინარე არაქსის საზღვარზე. იგი აშენდა სახელმწიფოთაშორისი ხელშეკრულების შესაბამისად, მდინარის დინების მოწესრიგების, სარწყავი წყალსაცავში წყლის შესანახად და ელექტროენერგიის გამომუშავების მიზნით. ჰიდროელექტროსადგურის პირველი ჰიდრავლიკური ბლოკი ამოქმედდა 1970 წელს. ჰიდროელექტროსადგურის სიმძლავრე 44 მეგავატია, ელექტროენერგიის საშუალო წლიური გამომუშავება 148 მლნ კვტ/სთ. სადგურის სიმძლავრე და გამომავალი თანაბრად იყოფა ორ ქვეყანას შორის. ჰიდროელექტროსადგურის შენობებში განთავსებულია 4 ჰიდრავლიკური ერთეული, რომელთა სიმძლავრეა 11 მგვტ. ჰიდროელექტროსადგურები აზერბაიჯანში Технопромэкспорт. Гидропроект за рубежом. — Внешторгиздат. — 32 с. Агасиев Д. Я. Гидрометеорологические условия формирования квартальных расходов воды водохранилища гидроузла «Аракс» // Труды Закавказского научно-исследовательского гидрометеорологического института. — 1977. — Вып. 70. — С. 109-119.
აზერბაიჯანის აუდიოვიზუალური საბჭო

აუდიოვიზუალური საბჭო (აზერ. Audiovizual Şura) — უზრუნველყოფს აზერბაიჯანში ტელევიზიისა და რადიო მაუწყებლობის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებას და ამ საქმიანობის რეგულირებას. სსრკ-ის პერიოდში მოქმედებდა აზერბაიჯანის სსრ რადიომაუწყებლობისა და ტელევიზიის სახელმწიფო კომიტეტი. 2002 წლის 5 ოქტომბერს შეიქმნა ტელევიზიისა და რადიოს ეროვნული საბჭო. საბჭო 2022 წლის თებერვლამდე ფუნქციონირებდა. 2022 წლის 8 თებერვალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა გამოსცა ბრძანება „მედიის შესახებ“ კანონის მისაღებად , რომლის მიხედვითაც გაუქმდა ტელევიზიისა და რადიოს ეროვნული საბჭო. ამის ნაცვლად, შეიქმნა აუდიოვიზუალური საბჭო. საბჭოს გადაწყვეტილებები სავალდებულოა ტელე და რადიო მაუწყებლებისთვის. საბჭო შედგება 9 კაცისგან. ხელმძღვანელობს საბჭოს თავმჯდომარე. აზერბაიჯანში მაუწყებლობას ახორციელებენ სახელმწიფო, მუნიციპალური, კერძო და საზოგადოებრივი მაუწყებლები. მაუწყებლების საქმიანობა შეიძლება შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონის „ნორმატიული სამართლებრივი აქტების შესახებ“, ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის ეროვნული საბჭოს გადაწყვეტილებები ნორმატიულ აქტებად ითვლება. ↑ Президент Ильхам Алиев утвердил закон "О Медиа" ↑ НСТР упразднен, создан Аудиовизуальный совет ↑ Milli Televiziya və Radio Şurası
განჯა-დაშქესანის ეკონომიკური რეგიონი

განჯა-დაშქესანის ეკონომიკური რეგიონი (აზერ. Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ეკონომიკური რეგიონი. მოიცავს ქალაქებს განჯასა და ნაფთალანს, აგრეთვე დაშქესანს, გორანბოის, გოიგოლის, სამუხის ადმინისტრაციულ ოლქებს. ფართობი - 5270 კმ². 2021 წლის 7 ივლისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“, რომლის მიხედვითაც რეგიონს დაერქვა განჯა-დაშქესანი, ხოლო აღსტაფა, ყაზახი, გადაბეი, თოუზისა და შამქორის ადმინისტრაციული რეგიონები გამოეყო ეკონომიკურ რეგიონს. რეგიონის ძირითადი მიწისქვეშა რესურსებია ნავთობი, ბუნებრივი აირი, გოგირდის პირიტი, კობალტი, ბარიტი, რკინის მადანი, ალუნიტი, კირქვა, მარმარილო, თაბაშირი, ცეოლითი, ბენტონიტი, ცემენტის ნედლეული, დაშქესანის რკინის მადანი, ზიაილიკის ალუნიტი, ოქრო, სპილენძი, ხაშბულაგის ქვა - კირქვა. ელექტროენერგიის ინდუსტრია წარმოდგენილია განჯასა და იენიკენდის ჰიდროელექტროსადგურებით. რეგიონში გამავალი მდინარე მტკვრის ნაწილს აქვს დიდი ჰიდროელექტრო პოტენციალი. წარმოებისგან განვითარებულია მძიმე მრეწველობა, რომელიც წარმოდგენილია მექანიკური ინჟინერიით, ხელსაწყოების დამზადებით, საკომუნიკაციო აღჭურვილობის წარმოებით, ავტომობილებისა და სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შეკეთებით. ეს მნიშვნელოვან როლს ასრულებს რეგიონის ეკონომიკაში. რეგიონში სოფლის მეურნეობის ძირითადი სფეროა კარტოფილის მოყვანა, მარცვლეული კულტურები და მევენახეობა. განვითარდა აგრეთვე მებაღეობა, მეხილეობა, მებოსტნეობა და მეცხოველეობა. კასპიის ზღვიდან მოპოვებული ნავთობისა და გაზის ტრანსპორტირება ხდება ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის, ბაქო-სუფსას, ბაქო-თბილისი-ერზრუმის მილსადენებით, რომლებიც გადის ამ ეკონომიკური რეგიონის ტერიტორიაზე. რეგიონის ტერიტორიაზე ასევე გადის აზერბაიჯანის საქართველოსთან და შავი ზღვის სანაპიროსთან დამაკავშირებელი მთავარი სარკინიგზო და საავტომობილო გზები. ხელსაყრელი ბუნებრივი და კლიმატური პირობები შესაძლებელს ხდის აქ შეიქმნას საერთაშორისო მნიშვნელობის სამედიცინო და ჯანმრთელობის კომპლექსები. რაიონში, ზღვის დონიდან 1566 მ სიმაღლეზე, არის დასასვენებელი ადგილები გოიგოლი და აჯიქენდი და მსოფლიოში ცნობილი სამკურნალო კურორტი ნაფთალანი. ტერიტორიას აქვს დიდი რაოდენობით ბიბლიოთეკები, მუზეუმები, თეატრები, საავადმყოფოები და სხვა სოციალური და კულტურული ობიექტები. Экономическая карта Анализ и оценка хозяйственных комплексов экономических районов Азербайджана ↑ Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ↑ New economic regions of Azerbaijan – LIST ↑ Президент утвердил новое деление экономических районов АР
კომპასი

კომპასი — ორიენტაციის გაგნებისათვის განკუთვნილი ხელსაწყო. კომპასი პირველად ჩინეთში გამოიგონეს 2 ათასი წლის წინ, მოგვიანებით, XII საუკუნეში კი მისი გამოყენება ევროპაშიც დაიწყეს. კომპასი მეტალისაგან დამზადებული მრგვალი კოლოფია. მის ცენტრში დამაგრებულია დამაგნიტებული ისარი. მისი ერთი ბოლო ლურჯად ან შავად არის შეღებილი, მეორე კი წითლად. კოლოფზე დამაგრებულია ჩამკეტი, რომელიც ისარ აჩერებს. მისი აშვების შემდეგ ისრის ლურჯი მხარე ჩრდილოეთს გვიჩვენებს. არსებობს მაგნიტური და ასტრონომიული კომპასი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 609..
აზერბაიჯანის პრესის საბჭო

აზერბაიჯანის პრესის საბჭო (აზერ. Azərbaycan Mətbuat Şurası) — საზოგადოებრივი ორგანიზაცია აზერბაიჯანში მედიის საქმიანობის რეგულირების სფეროში. შეიქმნა 2003 წლის 15 მარტს ქვეყანაში ჟურნალისტთა პირველ ყრილობაზე. ყრილობაზე დირექტორთა საბჭოში 170 მედია და ჟურნალისტური ორგანიზაციის 400-მდე წარმომადგენელი აირჩიეს. იმავე წლის 24 აპრილს საბჭო დარეგისტრირდა იუსტიციის სამინისტროში. 2005 წლიდან აზერბაიჯანის პრესის საბჭო არის მსოფლიო პრესის საბჭოს ასოციაციის და ევროკავშირის პრესის საბჭოს ალიანსის წევრი. საბჭოს თავმჯდომარე წარმოდგენილია მსოფლიო პრესის საბჭოს ასოციაციის საბჭოში. ორგანოზაცია თანამშრომლობს სხვადასხვა მედია ორგანიზაციებთან პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში და თურქეთში. გარდა ამისა, თანამშრომლობა ხორციელდება ავსტრიის, დიდი ბრიტანეთისა და ინდოეთის პრესის საბჭოებთან. პრესის საბჭოს მიზანია ჟურნალისტების მიერ კანონის მოთხოვნებისა და მათი პროფესიული საქმიანობის პრინციპების დაცვაზე საჯარო კონტროლის განხორციელება, ხელისუფლების ორგანოებსა და პრესას შორის ურთიერთობების გაძლიერება, სიტყვის, აზრისა და ინფორმაციის თავისუფლების შესაძლებლობების შექმნა. საბჭო იღებს ზომებს მედიის საქმიანობის სფეროში არსებული კონფლიქტების წინასწარი მოგვარებისთვის, რედაქციის ქცევის შესახებ საჩივრების მიღების, ამ კუთხით შესწავლისა და გადაწყვეტილების მიღების მიზნით. საბჭოს უმაღლესი ორგანოა კონგრესი. საბჭოს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე. თავმჯდომარეს ჰყავს ორი მოადგილე. საბჭოს გადაწყვეტილებები მიიღება ერთობლივად დირექტორთა საბჭოს სხდომებზე. დირექტორთა საბჭო შედგება 23 ძირითადი და 6 სარეზერვო წევრისაგან. ძირითადი წევრებიდან 11 წარმოადგენს ჟურნალისტებს, 7 წარმოადგენს საზოგადოებას, 5 წარმოადგენს ინტერნეტ რესურსებს. დირექტორთა საბჭოს სხდომები იმართება ყოველთვიურად, ხოლო საჩივრების კომიტეტის სხდომები თვეში ორჯერ. სხვა კომისიები პერიოდულად იკრიბებიან. პრესის საბჭოში ფუნქციონირეს რვა კომისია. ↑ 1.0 1.1 Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvləri və sədri seçilib - SİYAHI ↑ Mətbuat Şurası haqqında ↑ Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvləri ilə keçirilən görüşdə İlham Əliyevin nitqi
ხუცურაული

საკუთარი სახელი ხუცურაული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: იოსებ ხუცურაული — მოქანდაკე, პედაგოგი, ფოლკლორისტი მარიამ ხუცურაული — პოეტი