laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯადოსნური ქვეყანა (ფილმი)

ჯადოსნური ქვეყანა (ინგლ. Finding Neverland) — 2004 წლის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ ჯონი დეპი, კეიტ უინსლეტი, დასტინ ჰოფმანი, ჯული კრისტი, ნიკ რაუდი, ფრედი ჰაიმორი და სხვები. ფილმში მოთხრობილია მწერალ ჯეიმზ ბარის ისტორია. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ჯეიმზ მეთიუ ბარი უიღბლო მწერალია, რომელიც არ ემორჩილება ლონდონის კონსერვატიულ კანონებს. ის ერთ მარტოხელა ქვრივ ქალს დაუახლოვდება და მის ოთხ პატარა ვაჟიშვილს მამობას გაუწევს, რომლებიც მწერალს ახალი საბავშვო გმირის პიტერ პენის შექმნას შთააგონებენ. მშვენიერი ზღაპარი ბავშვების შესახებ, რომლებსაც არ უნდათ რომ გაიზარდნონ და მათი ჯადოსნური ქვეყანა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-03-06 საიტზე Wayback Machine. „ჯადოსნური ქვეყანაო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
მესტვირე

მესტვირე — გუდასტვირის დამკვრელი, მომღერალი, მელექსე. საწესჩვეულებო დღესასწაულებისა და სახალხო სანახაობათა ერთ-ერთი პოპულარული მონაწილე. მესტვირული ტრადიცია სათავეს იღებს ქართლიდან. პირველი ცნობა მესტვირის შესახებ განეკუთვნება IX საუკუნის „კალმასობის“ მიხედვით ქართლში ნაქები ყოფილა მესტვირე კიჭიაშვილი. შემდეგ მესტვირეობა გავრცელდა საქართველოს სხვა კუთხეებში, განსაკუთრებით რაჭაში (სოფ. ფარახეთში). XVIII-XIX საუკუნეებში ცნობილი იყვნენ მესტვირეები: ქებაძე, ბლიაძე, ნ. და ლ. ტოგონიძეები, დ. და ი. ბურდილაძეები, ზ. და მ. ერაძეები. მესტვირეები პროფესიონალი მუსიკოსები იყვნენ. ძირითადი საქმიანობისაგან (სასოფლო-სამეურნეო მუშაობა) თავისუფალ დროს მოგზაურობდნენ საქართველოს სოფლებსა და ქალაქებში, აგრეთვე ბაქოში, ერევანში, მოზდოკში, ვლადიკავკაზში, სადაც მათ მესტვირეობისათვის უხვად ასაჩუქრებდნენ ნატურით ან ფულით. მესტვირის რეპერტუარში შედის საგმირო-საისტორიო, საყოფაცხოვრებო, სამიჯნურო ლექსები, რელიგიური სიუჟეტები, ექსპრომტები შაირის სახით. მესტვირეებს შორის იმართებოდა შეჯობრი. ცნობილია კოტაშვილისა და მანანას გაშაირება. გუდასტვირს ვხვდებით რაჭაში, მესხეთში, ფშავსა და აჭარაში (ჭიბონის ანუ ჭიმონის სახით). კარგარეთელი ი., ქართული სახალხო სიმღერები..., ტფ., 1899; ჩიქოვანი მ., ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ., 1975; ჩხიკვაძე გ., ქართული ხალხური სიმღერა, ტ. 1, თბ., 1960; ცანავა ა., ქართული მესტვირული პოეზია, თბ., 1953; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 599.
მესტვირული პოეზია

მესტვირული პოეზია — ქართული ხალხური პოეტური ჟანრი, სტვირზე დასამღერებელი თავისებური რიტმის, ხმის, ინტონაციისა და კილოს მქონე ლექსები, რომელთა საზომი 8 ან 16-მარცვლიანი შაირია. მესტვირული პოეზიისთვის დამახასიათებელია რიტმული პროზაც. მესტვირული პოეზიის ერთ-ერთი კლასიკური ნიმუშია „არსენას ლექსი“. ლექსები თემატიკურად მრავალფეროვანია: საგმირო-პატრიოტული, სოციალური, საყოფაცხოვრებო, სასულიერო და სხვა თემატიკას. საყოფაცხოვრებო ლექსები უმთავრესად სატირულ-იუმორისტული ხასიათისაა. ჩიქოვანი მ., ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ., 1975; ცანავა ა., ქართული მესტვირული პოეზია, თბ., 1953; მაცაბერიძე ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 599.
ოთარ ბათიაშვილი

ოთარ გიორგის ძე ბათიაშვილი (დ. 18 ოქტომბერი, 1918, თბილისი — გ. 2006) — ქართველი ფთიზიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1973). 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.1950-1954 წლებში იყო სანატორიუმ „ლიბანის“, 1954-1959 სანატორიულ „ბორჯომ-ლიკანის“ მთავარი ექიმი, 1959-1989 ტუბერკულოზის რესპუბლიკური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1989-იდან - მრჩეველი, 1978-იდან რესპუბლიკის მთავარი ფთიზიატრი, 1981-იდან ფთიზიატრთა რესპუბლიკური სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე, 1966-იდან ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო ასოციაციის წევრი. ბათიაშვილი შეისწავლის ტუბერკულოზის პროფილაქტიკის და მკურნალობის თანამედროვე მეთოდებს და მათ გამოყენებას, კლიმატური-კურორტული მკურნალობის ეფექტურობას ტუბერკულოზით დაავადებულებში, სრულყოფს მეცხოველეებისა და მსხვილ რქოსანი საქონლის ტუბერკულოზით დაავადების ლიკვიდაციის უახლეს მეთოდებს და სხვა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 328. ოთარ ბათიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
არმანდ ჰამერი

არმანდ ჰამერი (ინგლ. Armand Hammer; დ. 21 მაისი, 1898 — გ. 10 დეკემბერი, 1990) — ამერიკელი მეცენატი და ქველმოქმედი. პირველი ამერიკელი მილიონერი, რომელიც დაეხმარა რუსეთის ბოლშევიკურ მთავრობას, მისი არსებობის პირველ წლებში. Dark Side of Power: The Real Armand Hammer, by Carl Blumay, Simon & Schuster, November 1992, ISBN 978-0-671-70053-9 Biographical Dictionary of American Business Leaders (pp. 533–36), by John N. Ingham, Greenwood Press, 1983, ISBN 0-313-23908-8 გარეგნობა C-SPAN-ზე Booknotes interview with Edward Jay Epstein on Dossier: The Secret History of Armand Hammer, January 5, 1997.
სირუშო

სირუშო (სირუჰი) არუთინიანი (სომხ. Սիրուհի Հարությունյան; დ. 7 იანვარი, 1987, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი მომღერალი, რომელიც 2008 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე სომხეთს წარმოადგენდა სიმღერით „Qele qele“. სირუშო აგრეთვე პირველი ქალია, რომელიც საკუთარ ქვეყანას წარმოადგენდა ამ კონკურსზე 2006 წელს საბერძნეთში დებიუტის შემდეგ.. მისი წინამორბედი სომხეთიდან ამ კონკურსზე ჰაიკო იყო. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-05-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.eurovision.tv/event/artistdetail?song=24502&event=1468
ჰაიკო

ჰაიკო ჰაკობიანი (სომხ. Հայկո Հակոբյան; დ. 25 აგვისტო, 1973 – გ. 29 სექტემბერი, 2021) — სომეხი მომღერალი, რომელიც ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2007 წელს საკუთარ ქვეყანას წარმოადგენდა სიმღერით "Anytime". ჰაიკო 2021 წლის 29 სექტემბერს, 48 წლის ასაკში, ქალაქ ერევანში COVID-19-ით გარდაიცვალა. ჰაიკო YouTube-ზე ↑ Ghazanchyan, Siranush. Armenian singer, songwriter Hayko dies aged 48 (29 September 2021). ციტირების თარიღი: 29 September 2021[მკვდარი ბმული]
მესტიაჭალა

მესტიაჭალა — მდინარე საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, ლეხზირისა და ჭალაათის მყინვარებიდან. ერთვის მდინარე მულხრას მარჯვნიდან დაბა მესტიასთან. სიგრძე 11 კმ, აუზის ფართობი 152 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის აპრილიდან ოქტომბრამდე, წყალმცირობა — ოქტომბრიდან აპრილამდე, ზამთარში — ყინულნაპირისი და თოში. საშუალო წლიური ხარჯი 7,29 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 599.
მესტიის უღელტეხილი

მესტიის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მწვერვალებს ულუთაუსა და სარიყოლს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3750 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. წარმოადგენს ფართო თოვლ-ყინულიან ჩადაბლებას, რომელზეც ბევრი დახურული ნაპრალია. ლეხზირის მყინვარს (მდინარე ენგურის აუზი) აკავშირებს ადირსუს მყინვართან (მდინარე ბაქსანის აუზი). უთმელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 601.
ენ ბოლეინი

ენ ბოლეინი (ინგლ. Anne Boleyn, ასევე იწერებოდა Bullen; დ. დაახ. 1507 - გ. 19 მაისი, 1536, ლონდონი) — ინგლისის მეფე ჰენრი VIII-ის მეორე ცოლი. ელისაბედ I-ის დედა. ენ ბოლეინისა და ჰენრი VIII-ის ქორწინება ინგლისში დიდ აურზაურთანაა დაკავშირებული. რომის პაპი არ სცნობდა ენისა და ჰენრის ქორწინებას კანონიერან, რის გამოც ჰენრი განუდგა რომს და ჩამოაყალიბა ახალი ინგლისური ეკლესია — ანგლიკანიზმი. ენ ბოლეინმა ჰენრის მომავალი დედოფალი ელისაბედი გაუჩინა. ჰენრის და ენს ურთიერთობა ნელ-ნელა დაეძაბათ, რადგან მეფეს ტახტის მემკვიდრედ ვაჟი უნდოდა. ენ ბოლეინმა კი ელისაბედის გარდა ბავშვი ვეღარ გააჩინა. 1536 წელს ჰენრის ენთან გაყრა და ჯეინ სეიმურთან ქორწინება მოუნდა. ენს ბრალდება შეუთითხნეს და სასამართლოს გადასცეს. მას ბრალი ედებოდა ღალატში. ენს ერთ-ერთ საყვარლად მისი ღვიძლი-ძმა, ჯორჯი დაასახელეს. სასამართლომ ჯორჯსაც და ენსაც სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 1536 წლის 19 მაისს დედოფალი ეშაფოტზე აიყვანეს და თავი მოჰკვეთეს. მისი სიკვდილით დასჯის შემდეგ, ელისაბედი ბუშად გამოაცხადეს. ცოტა ხანში, ჰენრიმ თავის რჩეულ ჯეინ სეიმურზე იქორწინა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ენ ბოლეინი ენ ბოლეინი ენ ბოლეინი საილის ეკლესიაში დაარქივებული 2013-08-18 საიტზე Wayback Machine. ნორფოლკი, ბრიტანეთი ენ ბოლეინის და სხვა ტიუდორების განძეულობა დაარქივებული 2009-04-11 საიტზე Wayback Machine.
სიმონ სოლოღაშვილი

სიმონ ივანეს ძე სოლოღაშვილი (დ. 1754 ― გ. 19 აპრილი, 1820) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (16 ივლისი, 1796), სმოლენსკის დრაგუნთა პოლკის ხელმძღვანელი (16 ივლისი, 1797 - 1798 წლის 19 სექტემბრამდე), ლეიბ გვარდიის ჰუსართა პოლკის მეთაური ( 16 ივლისი, 1797 - 19 სექტემბერი, 1798), სენატორი (1800 წლიდან), წმ. ალექსანდრე ნეველის, წმ. ვლადიმერის მეოთხე და მეორე ხარისხის, წმ. ანას პირველი ხარისხის (ალმასებით), წმ. იოანე იერუსალიმელის მეორე ხარისხის ორდენის (კომანდორთა) ჯვრით. მ.გოგიტიძე, ქართველი ოფიცრები რუსეთის იმპერიის არმიაში XVIII-XX სს.დისერტაცია ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. თბ., 2006. ალ. ბოშიშვილი, სიმონ სოლაღაშვილი, ჟურნ. "ისტორიანი", N15.
სოლოღაშვილები

სოლოღაშვილები, სოლაღაშვილები, სალაღაშვილები ფეოდალური საგვარეულო XV-XIX საუკუნეების საქართველოში. ვახუშტის მიხედვით სოლოღაშვილები არ არიან ბარათაშვილები და მათ - თავისი მამული და სასაფლაონი აქვთო. იოანე ბატონიშვილის მიხედვით სოლოღაშვილები „არიან ძველადვე ახალციხელნი კალმახის ადგილის ერისთავის გვარისანი. ამათი წინა-პარი ვინმე გათათრდა და უწოდეს სულაღად, ხოლო ამის შთამამავლობისანი, რომელითაც მიიღეს მამადიანობა, მოვიდნენ საქართველოსა შინა მეფობასა ბაგრატისასა წელსა 1375-სა და მეფემან მიიღო თავადობისა ხარისხითა და უბოძა გვარადცა სოლოღას შვილობა და არიან მუნიდგან მცხოვრებნი სომხითსა, რომელნიმე გარდმოვიდნენ რუსეთს და დაშთნენ, ხოლო სხვანი ამათნი დაშთნენ ქართლსავე შინა და აწ არიან: 1) იესეს შვილები, 2) ზაზას შვილები და სხვანი ძმანნი ამათნი, ხოლო სხვანი სოლოღას შვილები, რომელნიცა არიან თათრად, ჰსცხოვრებენ ახალციხის ნაწილსა შინა ჩირდილის კერძო ადგილსა.“ გვარის ფუძემდებელი როგორც ჩანს სოლაღა/სოლოღა იყო, რომლის შთამომავლები XV საუკუნიდან ჩნდებიან ქართლის სამეფოში. სოლოღაშვილების სამფლობელო სასოლოღაშვილო XV საუკუნეში ყალიბდება და ძირითადად - ალგეთის, ვერის ხევში, ქალაქის პირის სოფლებში და ნაწილობრივ სომხითში ჰქონდათ.ასევე ყმები ჰყავდათ და მამულები ჰქონდათ თბილისშიც. საგვარეულოს მთავარი ციხესიმაგრეები იყო კოჯრის და ჭაპალას ციხეები, მოგვიანებით ციხე ააშენეს ბორბალოშიც. საგვარეულო მონასტრი და სასაფლაო იყო კაბენი. სოლოღაშვილებს ქართლის სამეფო კარზე ეკავათ მეფის სახლთუხუცესის, დედოფლის სახლთუხუცესის, ბოქაულის, ყეენის მუღარიბის და მუსაიბის და სხვ. თანამდებობები, სოლაღაანთ სამემკვიდრეო სახელო დედოფლის სახლთუხუცესის თანამდებობა ყოფილა. ვახუშტი ბაგრატიონი აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ქართლის ცხოვრება ტ. IV,ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიხედვით, თბ., 1973. იოანე ბაგრატიონი შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა, თბ., 1997;
გროსადმირალი

გროსადმირალი (გერმ. Großadmiral) იყო გერმანიის სამხედრო-საზღვაო ძალების უმაღლესი სამსახურეობრივი ჩინი 1905-1945 წ.წ. იგი შეესაბამებოდა ვერმახტის და „ლუფტვაფეს“ გენერალ-ფელდმარშლის წოდებას. 1905 წლის 28 ივნისს „გროსადმირალის“ წოდება პირველად მიენიჭა ადმირალ ჰანს ფონ კიოსტერს (1844-1928). დღეს გერმანიის ფლოტში გროსადმირალის წოდება აღარ იხმარება. საიმპერიო სამხედრო ფლოტის (გერმ. Kaiserliche Marine) გროსადმირალები ჰანს ფონ კესტერი (1844-1928) - Hans von Köster პრუსიის პრინცი ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხი (1862-1929) - Albert Wilhelm Heinrich, Prinz von Preußen ალფრედ ფონ ტირპიცი (1849-1930) - Alfred von Tirpitz ჰენინგ ფონ ჰოლცენდორფი (1853-1919) - Henning von Holtzendorff მესამე რაიხის სამხედრო ფლოტის (გერმ. Kriegsmarine) გროსადმირალები 1939 წლის 1 აპრილი - ერიხ რედერი (1876-1960) - Erich Raeder 1943 წლის 30 იანვარი - კარლ დენიცი (1891-1980) - Karl Dönitz
მესტიის ჭედური ჯვარი

მესტიის ჭედური ჯვარი — საკურთხევლის წინა დასადგმელი ვერცხლის მოოქრული ჭედური ჯვარი XI საუკუნის პირველი ნახევრისა. იდგა სოფ. მესტიის ძველ ეკლესიაში, ამჟამად ინახება მესტიის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. ჯვრის ზომებია 125 × 77 სმ. აკლია ქვედა ნაწილი, 3 ფირფიტა, რომელზედაც რელიეფის გარდა, ქტიტორული წარწერა უნდა ყოფილიყო. ჩვენამდე მოაღწია ჯვრის ნაწილმა, რომელზედაც გამოსახულია წმ. გიორგის ცხოვრების 9 სცენა. ჯვრის უკანა მხარე და გვერდები დაფარულია მცენარეული ორნამენტით. კომპოზიციები მაღალმხატვრული დონისაა; სცენების გადმოცემაში მოღწეულია მონუმენტურობა. კომპოზიციური მთლიანობა, ფიგურები პლასტიკური, ელატიკური და მეტყველია, მოძრაობა - ბუნებრივი. ოსტატი დიდი ზომიერებით გადმოგვცემს როგორც ზოგად ფორმას, ასევე ცალკეულ დეტალებს. ჯვრის დეკორატიულ მორთულობაში, ოსტატი ამჟღავნებს სწრაფვას მოცულობისაკენ. მესტიის ჭედური ჯვარი ქართული ჭედური ხელოვნების ერთ-ერთი საუკეთესო და მნიშვნელოვანი ძეგლია. Чубинашвили Г. Н., Грузинское чеканное искусство, Тб., 1959; ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 601.
ლეონელ ფერნანდესი

ლეონელ ფერნანდესი (დ. 26 დეკემბერი, 1953) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1996-2000 და 2004-2012 წწ. დაიბადა სანტო-დომინგოში, მაგრამ ბავშვობა გაატარა ნიუ-იორკში, აშშ. იგი შეუერთდა დომინიკური განმათავისუფლებელ პარტიას 1973 წელს, როდესაც ხუან ბოშმა დატოვა იგი და შექმნა თავისი საკუთარი პარტია. Página Oficial del Dr. Leonel Fernández დაარქივებული 2020-04-18 საიტზე Wayback Machine. Presidencia de la República Dominicana დაარქივებული 2013-03-08 საიტზე Wayback Machine. Pa'lante Presidente con el Dr. Leonel Fernández დაარქივებული 2019-08-18 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლეონელ ფერნანდესი
დალტონიზმი

დალტონიზმი — თვალის მიერ ფერთა სრულფასოვანი აღქმის შეუძლებლობა, რომელიც თანდაყოლილი (გენის მუტაციით განპირობებული), ან შეძენილი (თვალის ბადურის ან მხედველობის ნერვის დაზიანებით გამოწვეული) დაავადებაა. ჯანმრთელი თვალის ბადურაში კონცენტრირებულია სპეციალური რეცეპტორები (კოლბები), რომლებიც შეიცავენ წითელი, მწვანე და ლურჯი ფერისადმი მგრძნობიარე პიგმენტებს, რაც ჯამში ფერთა პალიტრას აყალიბებს. როდესაც პიგმენტები საკმარისი რაოდენობით არ არის წარმოდგენილი, ან დარღვეულია კოლბების სრულფასოვანი ფუნქციონირება, ყალიბდება დალტონიზმი. განასხვავებენ დალტონიზმის შემდეგ ფორმებს: პროტანოპია - წითელი ფერის აღქმის უუნარობა; დეიტერანოპია - მწვანე ფერის აღქმის უუნარობა; ტრიტანოპია - ლურჯი ფერის აღქმის უუნარობა; ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კატეგორია:დალტონიზმი დალტონიზმის ნიმუშები დაარქივებული 2009-08-31 საიტზე Wayback Machine. დალტონიზმის ნიმუშები ფერების მხედველობის ტესტები და ფაქტები ონლაინ ტესტები საკუთარი თავისთვის ↑ mkurnali ka. ციტირების თარიღი: 2015-06-29 ↑ andromed ka. ციტირების თარიღი: 2024-01-25 ↑ clevelandclinic.org en. ციტირების თარიღი: 2015-06-29
ალეფი

ალეფ — პირველი ასო მრავალ სემიტურ კონსონანტურ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც [ʔ] (საერთაშორისო ტრანსკრიფცია).
მესტუმრეთუხუცესი

მესტუმრეთუხუცესი — მესტუმრეთა უფროსი მოხელე ძველ საქართველოში. მესტუმრეთუხუცესი გაერთიანებულ საქართველოს სამეფოში ამირეჯიბს ექვემდებარებოდა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 601.
არღუთაშვილები

არღუთაშვილები — ქვემო ქართლის წარჩინებული ქართული საგვარეულო. მხარგრძელების განშტოება. თავიდან აზნაურის ტიტულით სარგებლობდნენ. მათი მამულები ლორეს ხეობაში მდებარეობდა. მთავარი რეზიდენცია იყო ალავერდი. საგვარეულოს დამაარსებელი იყო ზაზა მხარგრძელის ძე შაჰანშა (არღუნი). 1783 წელს სანაინის აზნაური არღუთაშვილები „რომელ არიან მხარგრძელნი“ თავადობის ხარისხში აიყვანა გვარად — არღუთაშვილ-მხარგრძელობა და საგვარეულო გერბი უბოძა. ამის გარდა ერეკლე II-მ ითხოვა „ყოვლისა როსსიისა საიმპერატოროსა კარისაგან, რათა ღეროლდსაცა შინა როსსიისა კეთილშობილთასა აღრიცხულ იქმნას მხარგრძელად“. 1800 წლის 22 მარტს რუსეთის იმპერატორი პავლე I არქიეპისკოპოს იოსებ (ოსეფა) არღუთაშვილს აძლევს სიგელს და უმტკიცებს თავადობას და გვარადაც არღუთინსკი-დოლგორუკოვობას. არღუთაშვილები იყვნენ სანაინის ეპისკოპოსები - ტერ ღუქაზ, ტერ სარქის, ფარსეღ, სარქისი. არღუთაშვილები სამეფო აზნაურები იყვნენ, ისტორიულ საბუთებში მათ შესახებ ცნობები მწირად მოგვეპოვება. ლეგენდის მიხედვით, არღუთაშვილები ჯუღიდან ყოფილან, ისინი მონღოლებში არღუნ ყაენთან ერთგული სამსახურის გამო დაწინაურდნენ. 1410 წელს არღუთაშვილების წინაპარი ვართაპედი შვილებით საქართველოში ჩამოვიდა, განაახლა სანაინის მონასტერი, მისი შვილი არღუთა საგვარულოს ფუძემდებელი მეფე კონსტანტინე I აზნაურის ხარისხით მიიღო. არღუთაშვილი მხარგრძელები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: არღუთაშვილები ვახუშტი ბაგრატიონი აღწერა სამეფოსა საქართველოსა,ქართლის ცხოვრება ტ.IV,ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიხედვით, თბ., 1973. იოანე ბაგრატიონი შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა, თბ., 1997. ლეონ მელიქსეთ-ბეგი საქართველოს მეფის ერეკლე II და რუსეთის იმპერატორის პავლე I სიგელები მხარგრძელთადმი, საისტორიო მოამბე, I, თბ, 1945. პირთა ანოტირებული ლექსიკონი, ისტორიული საბუთების მიხედვით, გამოსაცემად მოამზადეს: დ. კლდიაშვილმა, მ. სურგულაძემ, ე. ცაგარეიშვილმა, გ. ჯანდიერმა, ტ, I, თბ., 1991. R. I. Ermerin Annuaire de la Noblesse de Russie, contenant les prince de l`Empire, augmente d`un grand nombre de noties sur les familles allies, SPb.,1899. ↑ С. В. Думин. Грузинские князья // Дворянские роды Российской империи. — 1993. — გვ. 10. ↑ ბიჭიკაშვილი, იოსებ; ჩიქოვანი, იური. თავად არღუთაშვილების საგვარეულოს გენეალოგიური ნარკვევები. საქართველოს ეროვნული არქივი. ციტირების თარიღი: 9 ივნისი, 2023
ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხ პრუსიელი

ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხ პრუსიელი, იგივე „პრინცი ჰაინრიხი“ (გერმ. Albert Wilhelm Heinrich von Preußen; დ. 14 აგვისტო 1862. ბერლინი, გერმანია — გ. 20 აპრილი 1929, ჰამელმარკი, გერმანია) — გერმანიის იმპერატორის ვილჰელმ II-ის ძმა, პრუსიის პრინცი და გერმანიის საიმპერიო სამხედრო ფლოტის (გერმ. Kaiserliche Marine) გროსადმირალი. ის ასევე იყო ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას შვილიშვილი ჰაინრიხ პრუსიელი გარდაიცვალა 1929 წლის 20 აპრილს, ყელის კიბოთი. Harald Eschenburg. Prinz Heinrich von Preußen - Der Großadmiral im Schatten des Kaisers. Heide, 1989, ISBN 3-8042-0456-2. John Van der Kiste. Prince Henry of Prussia. 2015 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხ პრუსიელი“ ვიკისაწყობში. ჰაინრიხ პრუსიელი დაარქივებული 2011-01-05 საიტზე Wayback Machine. — Preussen.de ჰაინრიხ პრუსიელი — 100jia.net ↑ „Died“. Time. 29 აპრილი, 1929. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-24. ციტირების თარიღი: 2008-06-06. ციტატა: „Prince Henry of Hohenzollern, 66, of Berlin, brother of onetime Kaiser Wilhelm II, Wartime commander of Germany's Baltic fleet; of heart disease and pneumonia; in Berlin. Popular Prince Henry visited the U. S. in 1884 and 1902, was caricatured in many a newspaper passing under festal arches of sausages, pretzels.“ დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
მესხეთი (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

მესხეთი — წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა მესხეთისა და ქვედა მესხეთის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 602.
მესხეთის დრამატული თეატრი

მესხეთის დრამატული თეატრი — XIX საუკუნის 60-იან წლებში მესხეთის სოფლებში იმართებოდა საქველმოქმედო სპექტაკლები, რომლებშიც მონაწილეობდნენ ცნობილი ქართველი მსახიობები. 1878 წელს ქ. ახალციხეში ადგილობრივი სცენისმოყვარეებმა წარმოადგინეს ზურაბ ანტონოვის პიესა „მე მინდა კნეინა გავხდე“. იმავე წელს აქ ჩამოყალიბდა დასი, რომელშიც შედიოდნენ ს. მესხიშვილი, ე. ყორღანაშვილი, ნ. გამრეკელი, ს. ღოღობერიძე, მ. ალავერდაშვილი, ე. სავანელი, ა. მესხიძე და სხვები. სპექტაკლებში მონაწილეობდნენ მოწვეული მსახიობები: ვასო აბაშიძე, კონსტანტინე ყიფიანი, ზ. მაჩაბელი, ნატო გაბუნია-ცაგარელი და სხვები. ახალციხეში პროფესიული თეატრის საფუძველი ჩეყარა 1936 წელს. სამამულო ომის პერიოდში (1941-იდან) თეატრმა დროებით შეწყვიტა მუშაობა. 1942 წელს მუშაობა განაახლა. თეატრს სათავეში ჩაუდგა გ. აბრამიშვილი. 1945 წელს ახალციხეში გაიხსნა სახელმწიფო თეატრი (დირექტორი და მთავარი რეჟისორი მ. მეძმარიაშვილი): დაიდგა პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“, გ. ქელბაქიანის „სევდიანი რომანი“, ი. გედევანიშვილის „სინათლე“, ავქსენტი ცაგარელის „ციმბირელი“ და სხვა სპექტაკლები. 1950 წელს თეატრი დაიხურა, ხოლო 1967 წლის იანვარში კვლავ აღდგა და მესხეთის სახელმწიფო თეატრის სახელწოდება მიიღო (დირექტორი მ. მეძმარიაშვილი, მთავარი რეჟისორი ნ. დემეტრაშვილი, მთავარი მხატვარი ა. გოგოლაძე). დასი დაკომპლექტდა ძირითადად შ. რუსთაველის სახელობის საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტის და ს. ზაქარიაძის სახელეობის კულტსაგანმანათლებლო სასწავლებლის სამსახიობო ფაკულტეტის სტუდენტებით. სეზონი გაიხსნა ოთარ ჩხეიძის პიესით „თედორე“. თეატრის რეპერტუარშია: პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“, ალექსანდრე ჩხაიძის „სიბრძნე სიკვდილისა“, გ. ბერიაშვილის „მეხდაცემული კაკალი“, ნ. დუმბაძის „მზიანი ღამე“, ა. გეწაძის „პაემანი ცაში“, ნ. კიკვიძის „ იდუმალა“, ო. იოსელიანის „მოჯადოებული მწვერვალი“, მ. შამხალოვის „დედამთილი“, ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი“, 1982 წელს დასში ირიცხებიან ო. აწყურელი, თ. მაისურაძე, ლ. სულაშვილი, თ. რეხვიაშვილი, ტ. ალავიძე, ჯ. ოშხერელი, მ. თევზაძე, რ. ხატიძე, დ. ბერიძე, გ. მინდიკაური, გ. ხვიჩია, ზ. ბერძენიშვილი, ა. ქადაგიშვილი, ს. მელაძე, ო. წიტაიშვილი, თ. ნემსაძე, გ. გოგიძე და სხვ. 1971 წელს თეატრს მიენიჭა საქართველოს კომკავშირის პრემია. გურაბანიძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 602.
ფაკერების გაცნობა

„ფაკერების გაცნობა“ (ინგლ. Meet the Fockers) — ჯეი როუჩის 2004 წლის ფილმი ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: რობერტ დე ნირო, ბენ სტილერი, დასტინ ჰოფმანი, ბარბარა სტრეიზანდი და სხვები. 2010 წელს გამოუშვეს ფილმის გაგრძელება „პატარა ფაკერები“. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. გრეგ ფაკერმა როგორღაც მოახერხა საცოლის ოჯახთან საერთო ენის გამონახვა. ახლა კი მათ ნამდვილი გამოცდა ელოდებათ — სასიძოს მშობლების გაცნობა... „ფაკერების გაცნობა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ფაკერების გაცნობა“ — Allmovie-ზე „ფაკერების გაცნობა“ — Box Office Mojo-ზე „ფაკერების გაცნობა“ — Rotten Tomatoes „ფაკერების გაცნობა“ — Metacritic-ზე ↑ ფაკერების გაცნობა Box Office Mojo-ზე
მესხური დავითნის ქრონიკა

„მესხური დავითნის ქრონიკა“ — მესხური მატიანე, საქართველოს ისტორიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყარო. შეიცავს ცნობებს სამცხე-საათაბაგოსა და მეზობელი ქვეყნების პოლიტიკური ისტორიის შესახებ 1561 წლიდან 1587 წლამდე. თავ-ბოლო ნაკლულია. აღმოაჩინა დიმიტრი ბაქრაძემ პლატონ იოსელიანის არქივში. დაწერილია სხვადასხვა ავტორის მიერ. მოთავსებული იყო „დავითნში“ (ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი). აქედან მიიღო სახელწოდება. გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 603.
მეტა...

მეტა... (ბერძნ. meta — შორის, შემდეგ) — რთული სიტყვის ნაწილი, ნიშნავს შუალედურობას, თანმიმდევრობას, მდგომარეობის შეცვლად, სახეცვლილებას, მაგ., მეტაგალაქტიკა, მეტაცენტრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 603.
მეტაგენეზი

მეტაგენეზი (მეტა... და ...გენეზი) — ცხოველების გამრავლების ისეთი ფორმა, რომლის დროსაც უსქესო და სქესობრივი თაობები კანონზომიერად მონაცვლეობენ. მეტაგენეზი ახასიათებთ ნაწლავღრუიანებს (უსქესო პოლიპებისა და სქესობრივი მედუზების მონაცვლეობა), ღრუბლებს, რგოლოვან ჭიებს, გარსიანებს და სხვას. არსებითად ამავე ტიპისაა თაობათა მორიგეობა მცენარეებშიც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 604.
...გენეზი

...გენეზი (ძვ. ბერძნ. γένεσις) — რთული სიტყვის ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს წარმოშობას, აღმოცენებას. მაგ., ანთროპეგენეზი. ალოგენეზი – ორგანიზმის გარდაქმნა გარემო პირობების შეცვლის გამო. ბიოგენეზი – მრავალუჯრედიანი ცალკეული ორგანიზმის განვითარება. ბლასტოგენეზი – ბლასტოცისტის განვითარება ძუძუმწოვრებში. დიაგენეზი – წყლის აუზის ფსკერზე ლამიანი ნალექების ქანად გარდაქმნა. ეთნოგენეზი - ამა თუ იმ ხალხის ეროვნებად ჩამოყალიბება. ემბრიოგენეზი – ემბრიონული განვითარების პროცესი. ლითოგენეზი – გამოფიტვა მუტაგენეზი – მემკვიდრულ ცვლილებათა (მუტაციების) წარმოქმნის პროცესი. ონტოგენეზი – ორგანიზმის ინდივიადუალური განვითარება მისი ჩასახვიდან სიცოცხლის დასასრულამდე. ორგანოგენეზი – ცხოველის ორგანოების წარმოქმნა და განვითარება. პათოგენეზი – ავადმყოფობის წარმოშობისა და განვითარების თანამიმდევრობა. სპერმატოგენეზი – მამრობითი სასქესო უჯრედების (სპერმატოზოიდების) წარმოქმნის პროცესი ცხოველებისა და ადამიანის სათესლე ჯირკვლებიდან განვითარების პროცესი. ფილოგენეზი – ორგანული სამყაროს (მცენარეთა, ცხოველთა ან მათი ცალკეული ჯგუფების). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 43.