laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ირლანდიური ვისკი

მრავალი არსებული ლეგენდის მიუხედავად, რომელიც მოგვითხრობს ირლანდიური ვისკის წარმოშობის შესახებ, დღემდე არ არის ცნობილი როდის მოევლინა ის სამყაროს. დოკუმენტურად იგი პირველად მოიხსენიება საპარლამენტო აქტში, რომელიც დათარიღებულია 1556 წლით. თავისი არსებობის მანძილზე ჰქონდა წარმატებაც და წარუმატებლობაც, მაგრამ მაინც შეინარჩუნა კონკურენცია თავის შოტლანდიელ „ძმასთან“. ვისკი ირლანდილეთა სიამაყეა, და ის უმაღლესი ხარისხის სასმელია აღიარებული მთელ მსოფლიოში. მართლწერა ირლანდიური სიტყვისა Whiskey განსხვავდება შოტლანდიური Whisky და ეს არაა შემთხვევითი. ირლანდიური ვისკის მთელი საწარმოო პროცესი არსებითად გამოირჩევა შოტლანდიურისაგან. ირალნდიაში არსებობს სხვადასხვა სახის ვისკი: ეს არის ტრადიციული ირალნდიური ვისკი, დადუღებული და დაუდუღებელი ქერის ალაოსგან, შეიძლება იყოს ჭვავისა და შვრიის დანამატი, რომელიც მიღებულია „patent still“-ს გამოსახდელ აპარატში. "grain" ეს არის მარცვლეულის ვისკი, უფრო ხშირად სიმინდის, ხორბლის ან ქერის ალაოს დამატებით, გამოხდილი (დისტილირებული) აპარატში "patent still" „single malt“ ამ სახის ვისკი დამზადებულია ქერის ალაოსგან და იწარმოება მხოლოდ ერთ გამოსახდელში, იგი იხდება „pot still“-ის აპარატში "pure malt" ეს ვისკი შედგება "single malt"-ის ნარევებისაგან რომლებიც სხვადასხვა გამოსახდელებშია გამოხდილი. "blend" ეს ვისკიც ნარევია ალაოს და მარცვლეულის ვისკებისა. წარმოებისა ერთ-ერთი განსხვავება ირლანდიურსა და შოტლანდიურს ვისკებს შორის არის ის რომ,ძირითადი ნედლეული ქერი შეიძლება არ დაექვემდებაროს ალაოდ გადაქცევას, და იყოს მხოლოდ ოდნავ გაფუებული, მზარდი და მოხარშული. მაგრამ თუ მაინც მოხდა ეს პროცესი დააალოება (გაფუება), ამ შემთხვევაში არ ხდება ტორფის მეშვეობით შებოლვა, და გაფუენის მერე უბრალოდ აშრობენ ღუმელში. ირლანდიური ვისკის წარმოებისათვის, ისევე როგორც შოტლანდიური ვისისათვის აქაც მეორად მარცვლეულს ანაკუწებენ „grist“-ში და ურევენ ცხელ წყალს რის შემდეგ იღებენ „wort“-ს. ამ მიღებულ მასას უმატებენ საფუარს, შემდეგ ხდება მათი ერთად ადუღება, ამის შედეგია „wash“ 5-8%. დისტილაცია და ჩამოსხმის პროცესი ყველა სახდელ ქარხანაში (ისინი კი ირლანდიაში სამია „მედლტონი“ „ბუშმილსი“ „კულეი“) სხვადასხვა ნაირადაა. "მედლტონ"-ში აწარმოებენ ყველა სახის ირლანდიურ ვისკს, ამ სახარშში დამონტაჟბულია მსოფლიოში ყველაზე რთულად მოწყობილი დადისტილაციო დანადგარი, აქ "pot still"-ი შეერთებულია ორსვეტიან "patent still"-ის აპარატთან, ეს დანადგარები განკუთვნილია ძირითადად მარცვლოვანი ვისკის წარმოებისათვის, აღსანიშნავია რომ, ყველა სახის ვისკის გამოსახდელად ყევალ ტიპის აპარატს იყენებენ მხოლოდ სხვადასხვა თანმიმვდევრობით. "ბუშმილსი" "wash" გამოხდა ხდება სამჯერ "pot still"-ის აპარატში. ხოლო "კულეის" გამოსახდელში გამოხდა ხდება ორჯერ, ისევე როგორც შოტლანდიაში, და სწორედ ამის გამოა რომ, ზოგს მიაჩნია ამ გამოსახდელ ქარხანაში წარმოებული ვისკი კარგავს თავის ხასიათს და ხარისხს. ვისკი ვარგდება მუხის კასრებში სამი წლის მანძილზე, სადაც ადრე ინახებოდა ბურბონი ან ჰერესი. ზოგჯერ კი იყენებენ იმ კასრებს სადაც პორტოს ავარგებდნენ. კუპაჟირების პროცესი მიმდინარეობს ისევევ როგორც შოტლანდიური ვისკისა, მხოლოდ იმ განსხვავებით რომ, სახეობების შერევა (ალაოს ან მარცვლეულის ვისკისა) ჩამოსხმამდე ვარგდება მუხის კასრებში მხოლოდ რამდენიმე დღე ან კვირა. ირლანდიური ვისკის ძირითად მახასიათებელს წარმოადგენს ის რომ, მასში არ იგრძნობა ტორფის გემო. და ის არის ძლიერ მსუბუქი და ელეგანტური სასმელი.
ბელინი (კოქტეილი)

ბელინი — კოქტეილის სახეობა. ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კოქტეილია იტალიაში. მზადდება შამპანიურითა (ტრადიციულად პროსეკო) და ატმის პიურეთი. შეტანილია IBA-ს კოქტეილების სიაში. ბელინი გამოიგონა ბარის Harry's Bar (ვენეცია, იტალია) დამაარსებელმა ჯუზეპე ჩიპრიანმა 1934-1948 წლებში. მან კოქტეილს დაარქვა „ბელინი“, რადგან ვარდისფერმა მას მოაგონა XV საუკუნის იტალიელი მხატვრის ჯოვანი ბელინის სურათზე დახატული რომაული კაბის ფერი.
კუბა ლიბრე

კუბა ლიბრე (Cuba Libre - ”თავისუფალი კუბა”) — სასმელი ჰაიბოლი, დამზადებული რომის, ლაიმისა და კოლასაგან. ალტერნატიულად მას ასევე რომ-კოკას უწოდებენ და ლაიმის წვენის დამატება აუცილებელი არ არის. პროპორცია: თეთრი რომი 50მლ, კოლა 150მლ, ლაიმის ან ლიმონის პატარა ნაჭერი (ან წვენი).
1666

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1666 1666 (ათას ექვსას სამოცდაექვსი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 10 დღე. ეს წელი არის XVII საუკუნის მე-7 დეკადის მე-6 წელი. 5 აგივსტო - ინგლისის სამხედრო სანაოსნო მიშელ დე რაიტერის მეთაურობით ამარცხებს ნიდერლანდებს 2 სექტემბერი - ლონდონის დიდი ხანძარი: ძლიერი ხანძარი ჩნდება ლონდონში ჩარლზ II-ის ხაბაზის სახლში პუდინგის ქუჩაზე ლონდონის ხიდთან. ხანძარი სამი დღის განმავლობაში მძვინვარებდა და 10.000 შენობა გაანადგურა წმ. პავლეს კათედრალის ჩათვლით. თუმცა, როგორც ცნობილია ხანძარმა მხოლოდ 16 ადამიანი იმსხვერპლა. სერ ისააკ ნიუტონი იყენებს პრიზმას მზის სხივის გარდასატეხად მის შემადგენელ ფერებად, რაც კაცობრიობას დაეხმარა სინათლის ბუნებას უფრო ღრმად ჩასწვდომოდა. (იხ. ოპტიკური სპექტრი). ლუნდის უნივერსიტეტი დაარსდა ლუნდში, შვედეთი ქალაქი ნიუარკი დაარსდა შტატ ნიუ ჯერსიში, აშშ. ჟან ტალონი ასრულებს მოსახლეობის აღწერას ახალ საფრანგეთში, პირველად ჩრდ. ამერიკაში. ლუი XIV აფუძნებს საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიას. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1666. 9 თებერვალი : ჯორჯ ჰამილტონი — ორკნის პირველი ერლი, ბრიტანელი ჯარისკაცი (გ. 1737) 15 მარტი : გეორგ ბაერი — გერმანელი არქიტექტორი (გ. 1738) 6 სექტემბერი : ივანე V — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1696) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1666. 22 იანვარი : შაჰ-ჯაჰანი — დიდ მოგოლთა მეხუთე იმპერატორი (დ. 1592) 24 იანვარი : იოჰან ანდრეას ჰერბსტი — გერმანელი კომპოზიტორი (დ. 1588) 25 აგვისტო : ფრანს ჰალსი — ჰოლანდიელი ფერმწერი (დ. 1580) ოქტომბერი : აბას II — ირანის შაჰი (დ. 1633) ჯიოვანი ფრანჩესკო ბარბიერი — იტალიელი ფერმწერი (დ. 1591) სერ უილიამ კლარკი — ბრიტანელი პოლიტიკოსი ჯეიმზ ჰოუელი — ბრიტანელი მწერალი
დაიკირი

დაიკირი არის კოქტეილების სახეობა. ამზადებენ ძირთიდად რომის, ლაიმის წვენისა და შაქრისაგან. არსებობს მრავალი ნაირსახეობა. სახელწოდება მომდინარეობს სანტიაგოსთან ახლოს მდებარე პლაჟისა და რკინის საბადოს სახელისაგან. როგორც ცნობილია, XX საუკუნის დასაწყისში იქ ჩასულ ამერიკელ ინჟინრებს გამოუგონიათ კოქტეილი ბარში Venus. დაირიკი ერთ-ერთი უსაყვარლესი სასმელი იყო ერნესტ ჰემინგუეისა და აშშ-ის პრეზიდენტ ჯონ კენედისი. ↑ Salvatore Calabrese (2002). Complete Home Bartender's Guide. Sterling Publishing Company, Inc., გვ. 76.
ზაარბრიუკენი

ზაარბრიუკენი — ქალაქი გერმანიაში, ზაარლანდის მხარეში. 179.654 მცხოვრები (2005). თბილისის დაძმობილებული ქალაქი (1975 წლიდან). ზაარბრიუკენს პარტნიორობა აკავშირებს შემდეგ ქალაქებთან ნანტი (საფრანგეთი), 1965 თბილისი (საქართველო), 1975 კოტბუსი (გერმანია), 1987 გარდა ამისა, ზაარბრიუკენის უბანი დუდვაილერი პარტნიორია ქალაქ სენტ-ავოლის (საფრანგეთი) და ალტენკესელი ქალაქ კუსი-ლე-შატო-ოფრიკის (საფრანგეთი).
Mozilla Application Suite

Mozilla Suite — ინტერნეტ ქსელში სამუშაო ღია პროგრამების კრებული. ის შეიცავს ვებ-ბრაუზერს, საფოსტო კლიენტს, კალენდარს, IRC-კლიენტს ChatZilla, უბრალო HTML რედაქტორს და ვებ-პროგრამირებისათვის აუცილებელ ინსტრუმენტთა კრებულს. Mozilla Suite დღესდღეობით ითვლება დამოუკიდებელ პროექტად. სამომხმარებლო ინტერფეისი აწყობილია XUL-ში CSS-ის გამოყენებით, ხოლო ინტერფეისის პროგრამირების ენად გამოიყენება JavaScript. არსებობს ვერსიები თანამედროვე ოპერაციული სისტემებისათვის. XUL-ის წყალობით შესაძლებელია გრაფიკული სამომხმარებლო ინტერფეისის ბიბლიოთეკის გამოყენება. ახლა SeaMonkey-ს მომიჯნავე კოდიდან იქმნება ცალკე პროგრამებიც: Firefox — ვებ-ბრაუზერი Thunderbird — საფოსტო კლიენტი Sunbird — კალენდარი. არსებობს როგორც ცალკე პრგრამები, ასევე საფოსტო პროგრამის Thunderbird-ის გაფართოებები. Nvu — HTML-რედაქტორი Chatzilla — IRC-კლიენტი Mozilla Suite-ს ბოლო ოფიციალური ვერსიაა — 1.7.13. Suite-ს წინა ვერსიების, ისევე როგორც Gecko 1.7.x, მხარდაჭრა შეწყვეტილია. დღე-დღეობით Mozilla Suite გამოვიდა Mozilla Foundation-ის მფარველობით და გადაეცა დამოუკიდებელ პროგრამისტებს, რომლებმაც მას მისცეს ახალი დასახელება — SeaMonkey. 2006 წლის 30 იანვარს გამოვიდა დამოუკიდებელ პროექტის SeaMonkey 1.0-ის ფინალური ვერსია. HTML 4.01 ნამდვილი მხარდაჭერა XHTML (უმრავლეს ბრაუზერებში XHTML-ის გარჩევისათვის გამოიყენება უბრალო HTML-პარსერი), მუშაობს მხოლოდ მაშინ, როცა MIME ტიპია application/xhtml+xml. CSS 1, 2 და ნაწილობრივ 3 XSLT 1.0 (რაღაც შეზღუდვებით) MathML JavaScript The Book of Mozilla ოფიციალური საიტი 101 შესაძლებლობა, რომელიც აქვს ბრაუზერს Mozilla და არ აქვს ბრაუზერს Internet Explorer დაარქივებული 2008-09-15 საიტზე Wayback Machine.
ბელინი

საკუთარი სახელი ბელინი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბელინი — კოქტეილის სახეობა. ბელინი, ვინჩენცო — იტალიელი კომპოზიტორი. ბელინი, ჯაკოპო — ვენეციელი მხატვარი ბელინი, ჯენტილე — იტალიელი მხატვარი ბელინი, ჯოვანი — იტალიელი მხატვარი ბელინი, ლორენცო — იტალიელი ანატომი, ფიზიოლოგი და პოეტი ბელინი, იდერალდუ ლუის — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
ადამიანი-ცხოველის როლური თამაში

ადამიანი-ცხოველის როლური თამაში — ეროტიკული სექსუალური როლური თამაში, სადაც ერთი, ან რამდენიმე მონაწილე იღებს გამოგონილი, ან არსებული ცხოველის როლს და იქცევა ამ ცხოველის შესაბამისად. ზოგჯერ მისი პარტნორიც განასახიერებს რაიმე ცხოველს, ან, სექსუალურ კონტექსტში, იღებს მხედრის, მწრთვნელის, ან მზრუნველის როლს. Bill Henkin, Sybil Holiday: Consensual Sadomasochism : How to Talk About It and How to Do It Safely, Daedalus Publishing Company 1996, ISBN 1-881943-12-7 Gloria Brame, William Brame: Different Loving: The World of Sexual Dominance and Submission, Villard 1996, ISBN 0-679-76956-0 Karen Salmanson: How to Make Your Man Behave in 21 Days or Less, Using the Tricks of Professional Dog Trainers, Workman Publishing, New York, ISBN 978-1-56305-626-0 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ადამიანი-ცხოველის როლური თამაში“ ვიკისაწყობში. Dog play entry in the BDSM Dictionary
თაითლესინგი

თაითლესინგი (ინგლ. Tightlacing) — მჭიდროდ მოჭერილი კორსეტის ტარება, რომ მიაღწიონ ტანის უკიდურეს ცვლილებებს და გამოცადონ რაც შეიძლება ვიწრო კორსეტი. თაითლისერებს, ვინც ატარებენ მჭიდრო კორსეტს, სიამოვნებთ ვიწრო კორსეტის შეგრძნება და ყოველ მცდელობაზე ცდილობენ უფრო მჭიდროდ შეიკრან იგი.
აკროტომოფილია

აკროტომოფილია (ბერძ. άκρο „აკრო“ — კიდე; τομή „ტომე“ — ჭრა; φιλία „ფილია“ — სიყვარული) არის სექსუალური ლტოლვა ადამიანის მიმართ, რომელსაც კიდურები ამპუტირებული აქვს. ეს პარაფილია ასევე ცნობილია, როგორც ამელოტატიზმი (ბერძ. α „ა“ — უარყოფითი ნაწილაკი; μέλος „მელოს“ — კიდური; τάση „ტასი“ — მიდრეკილება). სექსუალურ აღგზნებას თვითამპუტირების სურვილისგან აპოტემნოფილია ეწოდება. ეს ტერმინები ჯონ მანიმ 1977 წელს აღწერა. პარაფილია
აპოტემნოფილია

აპოტემნოფილია (ბერძ. αποτέμνω „აპოტემნო“ — მოკვეთა; φιλία „ფილია“ — სიყვარული) არის სექსუალური აღგზნება იმით, რომ იყო, ან გავდე ამპუტირებულს. არ შეგეშალოთ აკროტომოფილიაში, რომელიც არის სექსუალური ლტოლვა ამპუტირებული ხალხის მიმართ. ძლიერი შემთხვევის დროს, ზოგი აპოტემნოფილი უკმაყოფილია თავის ტანით და სურს თავისი ჯანმრთელი კიდურების მოცილება. ზოგი მათგანი ეძებს ქირურგს ვინ ჩაუტარებს მას ამპუტაციას, ან მიზანდასახულად იშავებენ კიდურს, რომ მოხდეს მისი სამკურნალო ამპუტაცია.
სუში

სუში (იაპონ. 寿司, 鮨, 鮓) — ტრადიციული იაპონური სამზარეულოს კერძი; ძმრიანი ბრინჯი შეკაზმული სხვადასხვა ინგრედიენტებით, როგორიცაა თევზი, სხვადასხვა სახის ხორცი და ბოსტნეული კულტურები. იაპონიის გარეთ, სუში არასწორად აღიქმევა, როგორც თვით უმი თევზის, ან სხვა სახის უმი ზღვის პროდუქტის კერძი. იაპონიაში, ცალკე დაჭრილს უმ თევზს საშიმი ეწოდება და ის განსხვავდება სუშისგან, რადგან მისი შემადგენელი ნაწილია უმი თევზი, და არა ბრინჯი. თვით სიტყვა სუში მოდის სიტყვის არქაული გრამატიკული ფორმიდან, რომელიც სხვა კონტექსტში აღარ იხმარება. სუშის პირდაპირი მნიშვნელობაა „მჟავეა“. არსებობს სხვადასხვა სახის სუში: ნორიში (ხმელი და დაპრესილი ზღვის წყალმცენარის ფურცელი) გახვეული სუში, სახელად მაკიზუში (იაპონ. 巻き); სუში თავსახურით, რომელიც ბრინჯის გუნდაზეა დახურული, სახელად ნიგირიზუში (にぎり); სუშის ზედა ნაწილი დატენილი შემწვარი ტოფუს პარკში, სახელად ინარიზუში; და სუშის ზედა ნაწილი მოყრილი ბრინჯზე თასში, სახელად ჩირაში-ზუში (ちらし). ედი ნიგირი სუში (海老握り) ორაგულის ნიგირი (鮭握り) ტორო ნიგირი (鮪とろ握り) ორაგულის ხვეული (巻き鮭) კაკინოხა სუში (柿の葉寿司) Wiki page on making sushi rice
ფარინგდონი (სადგური)

ფარინგდონი (ინგლ. Farringdon) — ლონდონის მეტროპოლიტენის და ნეიშენელ რეილის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც კლერკენველში, ლონდონის სიტის ჩრდილოეთით მდებარეობს და ლონდონის ისლინგტონის რაიონს ეკუთვნის. მომავლის გეგმები
საშიმი

საშიმი (იაპონ. 刺身) — იაპონური დელიკატესი შემდგარი უმი ზღვის პროდუქტისგან, რომელიც დაჭრილია თხელი პატარა ზომის ნაჭრებად. საშიმი დაახლოებით 2,5 სმ. სიგანის, 4 სმ. სიგრძისა და 0,5 სმ. სისქის ნაჭრებია, თუმცა მისი ზომები დამოკიდებულია პროდუქტის ტიპსა და მზარეულზე. მას მიართმევენ ჩასაწობელ საწებელთან (სოიოს სოუსი ვასაბის პასტასა და თხლად დაჭრილი პონზუსა, ან კოჭას ფესვით.) და გარნირად, დაჭრილი დაიკონის ბოლოკთან ერთად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „საშიმი“ ვიკისაწყობში.
ტემზლინკი

ტემზლინკი (ინგლ. Thameslink) — ორმოცდაათსადგურიანი ბრიტანული რკინიგზის ხაზი, რომლის სიგრძე 225 კმ-ს (140 მილი) შეადგენს. იგი იწყება ბედფორდში და სნოუ ჰილის გვირაბის (ცენტრალური ლონდონი) გავლით, ბრაიტონში მთავრდება. ხაზი ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მარშრუტად ითვლება და ემსახურება ისეთ აეროპორტებს, როგორიცაა გატვიკი და ლუტონი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ტემზლინკი“ ვიკისაწყობში.
ბარბიკენი (სადგური)

ბარბიკენი (ინგლ. Barbican) — ლონდონის მეტროპოლიტენის და რკინიგზის სადგური, რომელიც ბარბიკენის ცენტრს ემსახურება, რომელიც ლონდონის სიტიში, ინგლისი მდებარეობს.
ბაიები

ბაიები – კლდეში გამოკვეთილი XII-XIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრული კომპლექსი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ წყორძის დასავლეთით. დაახლოებით კლდის შუა ადგილას, ვიწრო ტერასაზე 3-4 სართულად განლაგებულ შენობათა მთელი ჯგუფია, აქვეა გალავნის ნანგრევები, გალავნის შიგნით კი კლდეზე მიბჯენილი, თითქოს კლდეში შედგმული ორი ერთნავიანი ეკლესიაა ერთიმეორის გვერდით. ერთი, მარცხენა, უფრო დაბალია, მეორე - უფრო მარალი და ვრცელი. გარედან ჩანს ეკლესიათა მხოლოდ სამხრეთი კედლები. პატარა ეკლესია მთლიანად თლილი ქვითაა ნაშენი. დიდ ეკლესიაში მხოლოდ სამხრეთი და ჩრდილოეთი კედლები და კამარაა ქვისა, დასავლეთის კედლის დიდი ნაწილი და საკურთხეველი კი კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიებს გარედან კარგად მოჩუქურთმებული კარნიზი აქვს. დიდ ეკლესიაში მხატვრობის კვალი შეინიშნება. ეკლესიების ქვეშ ორ სართულად განლაგებული სადგომებია (ქვით ნაშენი წინა კედლებით), ხოლო დიდი სამლოცველოდან იწყება კლდეში ამოკვეთილი გასაძრომი და სამალავები. გალავანში შესასვლელი კარი გამოკვეთილია ერთი დიდი გათლილი ლოდისგან, რომლის შუაში სათვალთვალო ხვრელია ამოჭრილი. მესხეთს, რომლის მოსახლეობასაც საუკუნეთა მანძილზე ავიწროებდა თურქეთი, განსაკუთრებით ესადაგება ამგვარი სიმაგრეები თავისი საიდუმლო სამალავებითა და გადასასვლელებით. ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ., 1970 წ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 336, თბ., 1997 მესხეთი - ,,ბაიების" კომპლექსი, დარნები. დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine.
მალკოლმ იქსი

მალკოლმ იქსი (ინგლ. Malcolm X, ან ელ-ჰაჯი მალიკ ეშ-შაბაზი არაბ. الحاجّ مالك الشباز‎, დაბადებისას მალკოლმ ლიტლი; დ. 19 მაისი, 1925, ომაჰა, ნებრასკა — გ. 21 თებერვალი, 1965, ნიუ-იორკი) — აფროამერიკელი მუსულმანი სულიერი ლიდერი და შავკანიანთა უფლებებისთვის მებრძოლი. მომხრეებს შორის, ცნობილია როგორც აშშ-ის შავკანიანი მოსახლეობის უფლებათა დამცველი და მისი აზრით შავკანიანების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების ჩამდენთა, ევროპული წარმოშობის მქონე ამერიკელთა კრიტიკოსი. მიჩნეულია ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან აფროამერიკელად. ექვსი წლის ასაკში დაკარგა მამა, რომელიც, ჭორების თანახმად, თეთრკანიანმა რასისტებმა მოკლეს. შვიდი წლის შემდეგ, დედამისი მოათავსეს ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, რის შემდეგაც ბიჭი ახალმა ოჯახმა იშვილა. ოცი წლის ასაკში გაასამართლეს ძარცვისთვის, შემტვრევისთვისა და შეჭრისთვის. ციხეში სასჯელის მოხდისას, შეუერთდა ნაციონალისტურ ორგანიზაცია „ისლამის ნაციას“, ხოლო 1952 წელს, გათავისუფლების შემდეგ, სწრაფად გახდა ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი და თორმეტი წლის განმავლობაში მისი ერთ-ერთი სახეც იყო. ორგანიზაციის დოქტრინის თანახმად, იქსი ავრცელებდა აზრს, რომ შავკანიანები თეთრებზე რასობრივად უპირატესნი იყვნენ, გამოდიოდა ევროპული და აფრიკული წარმოშობის მქონე ამერიკელების გაყოფის ინიციატივით და სამოქალაქო უფლებების მოძრაობის ინტეგრაციულ მცდელობებს დასცინოდა. 1964 წლის მარტში იქსმა გაწყვიტა კავშირი „ისლამის ნაციასთან“ და ორგანიზაციის ლიდერ ელაიჯა მუჰამადთან გამომდინარე იქიდან, რომ იმედი გაუცრუვდა მოძრაობის საქმიანობასა და სწავლებაში. მალევე, გახდა სუნიტი მუსულმანი და იმოგზაურა აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში. შატებში დაბრუნების შემდეგ, დაიწყო მუშაობა აფროამერიკული გაერთიანებისა და „კორპორაცია მუსულმანური მეჩეთის“ შექმნაზე. მოგზაურობიდან დაბრუნების შემდეგ, იგი კვლავინდებურად იყო ერთგული თავისი პანაფრიკული შეხედულებების და მიაჩნდა, რომ შავკანიანებს აქვთ თვითგამორკვევის და თავდაცვის უფლება, მაგრამ, უარყო რასისტული შეხედულებები: „როცა [შავკანიანი] მუსულმანი ვიყავი, ბევრი რამ დავაშავე და ახლა ვნანობ. მაშინ მე ზომბი ვიყავი... მიმითითეს მიმართულება და მიბრძანეს, მევლო“. 1965 წლის თებერვალში იქსი მოკლა „ისლამის ნაციის“ ერთ-ერთმა წევრმა. ↑ ინგლ. I did many things as a [Black] Muslim that I’m sorry for now. I was a zombie then… pointed in a certain direction and told to march.
სამარყანდი

სამარყანდი (უზბეკ. Samarqand / Самарқанд; სპარს. سمرقند) — უზბეკეთის სიდიდით მეორე ქალაქი და სამარყანდის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ისტორიულად ცნობილია, მისი ცენტრალური პოზიციით აბრეშუმის გზაზე ჩინეთსა და დასავლეთს შორის, ასევე სამეცნიერო სწავლების ისლამური ცენტრის სახით. ქალაქის ყველაზე გამორჩეული ღირსშესანიშნაობა ბიბი-ხანიმის მეჩეთია. მდებარეობს ზღვის დონიდან 702 მეტრზე. 2001 წელს იუნესკომ 2750 წლის ქალაქი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა, როგორც „სამარყანდი - კულტურათა გზაჯვარედინი“. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამარყანდი Samarkand - Silk Road Seattle Project დაარქივებული 2006-04-29 საიტზე Wayback Machine. The history of Samarkand დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ THE STATE COMMITTEE OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ON STATISTICS. ციტირების თარიღი: 2020-04-26
კარლოს სასტრე

კარლოს სასტრე კანდილი (ესპ. Carlos Sastre Candil; დ. 22 აპრილი, 1975, მადრიდი) — ესპანელი პროფესიონალი ველომრბოლელი და 2008 წლის ტურ დე ფრანსის ჩემპიონი. მთაგორიან რელიეფზე რბოლის ოსტატი მუდმივად ხვდება ესპანეთის ვუელტას საუკეთესო ათეულში.
სულთანი

სულთანი (არაბ. سلطان‎ — ძალაუფლება: ხელმწიფე, მბრძანებელი) — ხელმწიფის ტიტული ზოგიერთ მაჰმადიანურ ქვეყანაში. თურქეთში შემორჩა 1922 წლამდე. მაროკოში — 1957 წლამდე. სულთანი იყო ეგვიპტის მმართველი XIII—XVI საუკუნეებში და 1914—1922 წლებში. სულთანის ტიტულს ატარებენ მსხვილი ფეოდალები დასავლეთ აფრიკის მუსულმანულ ქვეყნებში. ომანის მმართველი, ზოგი ტომის ბელადი სამხრეთ არაბეთში. თავდაპირველად ეს სიტყვა არაბულში აბსტრაქტული ზედსართავი იყო და ნიშნავდა „ძალას“, „ავტორიტეტს“ ან „მმართველობას“, წარმოებული არაბული სიტყვიდან سلطة - სულთაჰ. მოგვიანებით ის ზოგიერთი მაჰმადიანი მმართველის წოდება გახდა, რომელსაც აბსოლუტური ძალაუფლება ეპყრა ხელთ. ამირა ათაბაგი ბაი შაჰი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 600. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სულთანი RoyalArk - see each nation, e.g. here Oman WorldStatesmen - see each present nation
ჰააგის კონვენცია

ჰააგის კონვენცია შეიძლება ნიშნავდეს: ჰააგის კონვენცია (1899 და 1907) — ერთ-ერთი პირველი ფორმალური გარიგება საერთაშორისო სამართალში ომის კანონებსა და სამხედრო დანაშაულზე. საერთაშორისო ოპიუმის კონვენცია — პირველი საერთაშორისო ტრაქტატი ნარკოტიკების კონტროლზე. ჰააგის კონვენცია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვაზე შეიარაღებული კონფლიქტის შემთხვევაში (1954 წლის 14 მაისი)
ვასილ ბაიაძე

ვასილ პეტრეს ძე ბაიაძე (დ. 25 ნოემბერი, 1922, გორი — გ. 24 აგვისტო, 1993, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტი (1975), II მსოფლიო ომის მონაწილე. მას ეკუთვნის ლიტერატურული-კრიტიკული წერილების კრებული „იდეა და ოსტატობა“ (1957). წიგნებში „დრო და მწერალი“ (1963), „მწერალი და თანამედროვეობა“ (1970), „თვალსაწიერი“ (1976), „სახეები, ფერები, პრობლემები“ (1981), „დროის მხატვრული მატიანე“ (1988) და სხვა. დასმულია ქართული მწერლობის აქტიური საკითხები. საბავშვო ლიტერატურისა და მომავალი თაობის ესთეტიკური აღზრდის პრობლემებს განიხილავს ბაიაძე წიგნებში: „სიყმაწვილიდან სიჭაბუკემდე“ (1974), „რაც ერთხელ ცხოვლად სულს დააჩნდების“ (1979) და სხვა. თარგმნიდა რუსული ლიტერატურის ნიმუშებს. ხანგრძლივი დროის მანძილზე მოღვაწეობდა პედაგოგიურ პრესაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის საბრძოლო ორდენი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 336. ვასილ ბაიაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სან-ვიტალეს ეკლესია

სან-ვიტალეს ბაზილიკა (იტალ. Basilica di San Vitale) — ადრექრისტიანული ბაზილიკა რავენაში (იტალია), დასავლეთ ევროპაში ბიზანტიური ხელოვნების უმნიშვნელოვანესი ძეგლი. 1996 წელს იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა. რავენას რვა ადრექრისტიანულ ძეგლთა შორის გამოირჩევა მოზაიკის სრულყოფილებით, რომელსაც კონსტანტინოპოლის გარეთ ბადალი არ მოეპოვება. History of Byzantine Architecture: San Vitale დაარქივებული 2005-12-10 საიტზე Wayback Machine. Great Buildings On-line: San Vitale Adrian Fletcher's Paradoxplace Ravenna Pages დაარქივებული 2006-04-13 საიტზე Wayback Machine.
სარა მაკლაკლენი

სარა ენ მაკლაკლენი (Sarah Ann McLachlan, დ. 28 იანვარი, 1968), კანადელი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ცნობილია მისი ბალადების ემოციური ჟღერადობით. მის ყველაზე განთქმულ სიმღერათა შორისაა Angel, Building a Mystery, Adia, Possession, Fallen, I Will Remember You, და World on Fire. 2006 წლისთვის გაყიდული ჰქონდა 40 მილიონი ალბომი. მისი ყველაზე გაყიდვადი ალბომი დღემდე არის Surfacing, რომლისთვისაც მან რვა ჯუნო-ს ჯილდo და სამი ემი მოიპოვა. მთავარი სტატია: სარა მაკლაკლენის ალბომი. Touch (1988) Solace (1991) Fumbling Towards Ecstasy (1993) Surfacing (1997) Afterglow (2003) Wintersong (2006) Laws of Illusion (2010) Shine On (2014) Wonderland (2016) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სარა მაკლაკლენი ოფიციალური საიტი სარა მაკლაკლენი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ბზიფი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ბზიფი (აფხ. Бзыԥ [ბზჷფ], ყოფილი აბგაბორთა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს.) — სოფელი და თემის ცენტრი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბზიფის შესართავთან, მის მარჯვენა ნაპირზე, გაგრა-სოხუმის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 45 მ. გაგრიდან 14 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XX ს. 30-იან წლებში აბგაბორთა ერქვა. 1930 წ. შედიოდა გაგრის რაიონის კოლდახვარის თემში. სახელწოდება აბგაბორთა აფხაზურია და „მგლის, მელიის სანახავ ადგილს“ ნიშნავს. 1948 წ. ბზიფი ეწოდა. 1949 წ. გაგრის რაიონში არსებობდა ბზიფის სასოფლო საბჭო. ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის დაწყებამდე დაახ. 10 ათასი ადამიანი სახლობდა. დასახლება ამ მიდამოში ადრეულ შუასაუკუნეებში გაჩნდა. სოფელში შემორჩენილია IX-X სს. ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, რომელშიც შედის გალავნით შემოზღუდული ტაძარი და სასახლე. გალავანს დატანებული აქვს კოშკები, კონტრფორსები და კარიბჭე. გვიანდელ შუასაუკუნეებში ციხე-სიმაგრემ ფუნქცია დაკარგა და დასახლება თავადი ინალიფას მფლობელობაში აღმოჩნდა. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 811 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 422. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ 1989 წლის აფხაზეთის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 25. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 35. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
ფსხუ

ფსხუ (აფხ. Ҧсҳәы) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სახმრეთ კალთაზე, ფსხუს ქვაბულში, მდინარე ბავიუს (ბზიფის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 620 მ, სოხუმიდან 150 კმ (მასთან დაკავშირებულია აგრეთვე საჰაერო მიმოსვლით). მისი მოსახლეობა 2005 წლისთვის 150 ადამიანი იყო, ძირითადად რუსები. სოფელი ერთ დროს აფხაზი ფსხუს ტომებით იყო დასახლებული, ერთ-ერთი ბოლო ხალხი, რომლებიც რუსებმა კავკასიაში დაიპყრეს. რუსების შემოსვლის შემდეგ 1864 წელს თითქმის ყველა მათგანი თურქეთში გადაიხვეწა. სოფელს ელექტროენერგიას ამავე მიდამოში ნაგები მცირე ჰიდროექლექტროსადგური აწვდის. აქვეა მცირე აერობილიკიც, რომელიც მცირე ზომის თვითმფრინავებს ემსახურება. სოფლის განაპირას მდგარი მთა ინალ-კუბა (ფსხუ-ნიხა, 1290 მ) აფხაზი ხალხის შვიდი სიწმინდიდან ერთ-ერთია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 417.