laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ერმინიო მასანტონიო

ერმინიო მასანტონიო (ესპ. Herminio Masantonio; დ. 5 აგვისტო, 1910, ენსენადა, ბუენოს-აირესის პროვინცია, არგენტინა — გ. 11 სექტემბერი, 1956, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. იცავდა „ურაკანის“, „დეფენსორ სპორტინგის“, „ბანფილდისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. არგენტინის ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირი, გატანილი გოლების რაოდენობით არგენტინის პროფესიული საფეხბურთო ჩემპიონატების ისტორიაში მესამე ადგილს იკავებს. დაიბადა 1910 წლის 5 აგვისტოს იტალიელი ემიგრანტების ოჯახში ბუენოს-აირესის პროვინციის პატარა ქალაქ ენსენადაში. ფეხბურთის თამაშს ადგილობრივ საფეხბურთო კლუბ პლატენსეს ლიგის მონაწილე „სპორტივა ვილია ალბინოს“ შემადგენლობაში იწყებს. მისი თამაში ყურადღებას იქცევს და მასანტონიოს გასასინჯად „ესტუდიანტესისა“ და „ხიმნასია ლა-პლატას“ მესვეურები უკავშირდებიან, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილებამდე კლუბები ვერ მიდიან. ერთ-ერთი ასეთი მორიგი გასინჯვის დროს საფეხბურთო კლუბ „ხიმნასია ლა-პლატას“ რიგებში, რომელსაც მასანტონიო ბავშვობიდან გულშემატკივრობდა, მისი თამაში „ურაკანის“ პრეზიდენტმა, ლეიტენანტმა ტომას ადოლფო დუსიმ შეამჩნია და კლუბში მიიწვია. 1935–1942 წლებში იყო არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 19 მატჩი ითამაშა და 21 ბურთი გაიტანა. ურაკანი ბეკარ ვალერას თასი: 1933 არგენტინა ლიპტონის თასი: 1933 კოპა ამერიკას საუკეთესო ბომბარდირი: 1935, 1942 ურაკანის ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი: 268 გოლი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ერმინიო მასანტონიო ერმინიო მასანტონიო — Dale Huracán ერმინიო მასანტონიო — Futbolfactory.Futbolweb.Net ერმინიო მასანტონიო — Huracán y su gente ერმინიო მასანტონიო — SoyQuemero ↑ Grandes goleadores argentinos: Herminio Masantonio. La Refundación. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020 ↑ Herminio Masantonio en números. OtroFutbol.com.ar. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-30. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020 ↑ Debut de Herminio Masantonio. cahuracan.com. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020[მკვდარი ბმული] ↑ Goalscoring for Argentina National Team. RSSSF.com (14 ივლისი, 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 იანვარი, 2010. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020. ↑ Goalscoring for Argentina National Team. Roberto Mamrud for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020 ↑ Most goals in the Copa América. Martín Tabeira for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020
ნიკოლოზ დადიშქელიანი

ნიკოლოზ (თენგიზ) მიხეილის (ციოყის) ძე დადიშქელიანი (დ. 1830 — გ. დაახლ. 1882) — დადიშქელიანების ჩუბახევის შტოს წარმომადგენელი, ციოყ (მიხეილ) დადიშქელიანის შვილი. 1833 წელს რუსეთის მფარველობაში შესვლასთან დაკავშირებით მამამ მართლმადიდებლური წესით მონათლა და ნიკოლოზი დაარქვა. ჰქონდა რუსეთის არმიის როტმისტრის წოდება. 1855 წელს შურისძიების მიზნით ძმასთან — ისლამთან ერთად მოკლა ჯანსუღ დადიშქელიანი. მკვლელობის დაგეგმვასა და განხორციელებაში არ მონაწილეობდა ნიკოლოზის უფროსი ძმა — სვანეთის მთავარი კონსტანტინე დადიშქელიანი, თუმცა რუსეთის ხელისუფლებამ დანაშაული სვანეთის ავტონომიის გაუქმების საბაბად გამოიყენა. კონსტანტინეს სიკვდილით დასჯის (1857) შემდეგ მისი ძმები სვანეთიდან გადაასახლეს: ალექსანდრე — ირკუტსკში, ნიკოლოზი, ისლამი და ციოყი (მიხეილი) — ვიატკაში. ცოლად ჰყავდა პოლიქსელე მიხეილის ასული ბულაცელი. ბოროზდინი კ., სამეგრელო და სვანეთი. 1884-1861, ტფ., 1934; Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 89.
ოთარ დადიშქელიანი

ოთარ თათარყანის (ნიკოლოზის) ძე დადიშქელიანი (გ. 1854) — სვანეთის სამთავროს ნაწილის მმართველი, ბეჩოს მფლობელი. თათარყან (ნიკოლოზ) დადიშქელიანის უფროსი ძე. სვანეთის სამთავროს რუსეთის მფარველობაში მიღებასთან დაკავშირებული შეთანხმების (1833) მიხედვით თათარყანის სამფლობელო — ეცერ-ცხუმარ-ბეჩოს თემები — ოთარს უნდა დარჩენოდა, თუმცა მამის გარდაცვალების შემდეგ ეცერი და ცხუმარი უმცროს ძმას — ჯანსუღს დაუთმო. მეორე ცოლად ბალყარელი ქალის, მინათ ურუსბიევის შერთვის შემდეგ ოთარმა ქრისტიანობაზე უარი თქვა და ისლამი მიიღო, შვილებიც მუსულმანურად მონათლა. ამის გამო 1857 წელს რუსეთის ხელისუფლებამ ოთარის ვაჟებს — ლევანს, ისლამს, ბექირბის და ციოყს — სვანეთში ცხოვრება აუკრძალა და დადიშქელიანის ნაცვლად ოთაროვების გვარი დაუმტკიცა, მათი სამფლობელო კი მათ ბიძაშვილს — თენგიზ (ნიკოლოზ) ჯანსუღის ძეს გადასცა. Акты, собранные Кавказской Археографической комиссией : [В 12-ти т.] / Арх. гл. упр. наместника Кавк.; Под общ. ред. А. Д. Берже. - Тифлис : Тип. гл. упр. Наместника Кавк., 1866-1904. Т. 12 : [1856-1862] / Арх. Канц. Главноначальствующего; Под ред. Е.Д. Фелицына и А.П. Наумова. - Тифлис : Тип. канц. главнонач. гражд. частью на Кавказе, 1904. – გვ. 371; Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 89.
ჯანსუღ დადიშქელიანი

ჯანსუღ თათარყანის (ნიკოლოზის) ძე დადიშქელიანი (დ. დაახლ. 1810 — გ. 1855) — სვანეთის სამთავროს ნაწილის მმართველი, ეცერ-ცხუმარის მფლობელი. თათარყან (ნიკოლოზ) დადიშქელიანის უმცროსი ძე. 1842 წელს მამასთან ერთად გაილაშქრა ჩუბეხევის დადიშქელიანების წინააღმდეგ. ჯანსუღმა ცეცხლს მისცა კოშკი, რომელშიც ჩუბეხევის მეურვე — დიგორხანი იყო გამაგრებული. სვანეთის სამთავროს რუსეთის მფარველობაში მიღებასთან დაკავშირებული შეთანხმების (1833) მიხედვით თათარყანის სამფლობელო — ეცერ-ცხუმარ-ბეჩოს თემები — მის უფროს ვაჟს, ოთარს უნდა დარჩენოდა, თუმცა მამის გარდაცვალების შემდეგ 1849 წელს ძმებმა მემკვიდრეობა გაიყვეს. ეცერი და ცხუმარი ჯანსუღს ერგო. 1851 წლის აპრილში ოთართან ერთად ჩუბეხეველ დადიშქელიანებთან ზავი შეკრა, მაგრამ ამით ნათესავებს შორის მშვიდობა არ დამყარებულა. 1855 წლის აპრილში, სოფელ ლახმურთან ჯანსუღი მოკლეს ჩუბეხეველი კონსტანტინე დადიშქელიანის ძმებმა — თენგიზმა და ისლამმა. შეტაკებაში ჯანსუღის შვილი, თენგიზი (ნიკოლოზი; დ. 1836 — გ. 1884) დაიჭრა და სამეგრელოში გაქცევით უშველა თავს, მისი სამფლობელო ჩუბეხეველმა დადიშქელიანებმა დაიკავეს. 1857 წელს რუსეთის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით ეცერი, ცხუმარი და ბეჩო თენგიზ ჯანსუღის ძეს უნდა დამტკიცებოდა, თუმცა სვანეთის სამთავროს გაუქმების შემდეგ დადიშქელიანები რიგით მემამულეებად იქცნენ. Акты, собранные Кавказской Археографической комиссией : [В 12-ти т.] / Арх. гл. упр. наместника Кавк.; Под общ. ред. А. Д. Берже. - Тифлис : Тип. гл. упр. Наместника Кавк., 1866-1904. Т. 12 : [1856-1862] / Арх. Канц. Главноначальствующего; Под ред. Е.Д. Фелицына и А.П. Наумова. - Тифлис : Тип. канц. главнонач. гражд. частью на Кавказе, 1904. – გვ. 371; Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 89.
ადმეტოსი

ადმეტოსი (ბერძ. Άδμητος) — ქალაქ ფერეს მეფე, თესალიელი გმირი, კალიდონის ნადირობისა და არგონავტთა ლაშქრობის მონაწილე. ფერეტოსის ვაჟი, ევმელოსის მამა, იასონის ბიძაშვილი. ადმეტოსის ფარას ერთხანს აპოლონი მწყემსავდა. ადმეტოსს სურდა პელიასის ქალიშვილის ალკესტიდას ცოლად შერთვა, მაგრამ პელიასმა განაცხადა, რომ ადმეტოსს თავის ქალიშვილს ცოლად მისცემდა მხოლოდ მაშინ, თუ ქორწილზე მივიდოდა ეტლით, რომელშიც ლომი და გარეული ტახი იქნებოდა შებმული. ამ საქმის მოგვარებაში ადმეტოსს აპოლონი დაეხმარა. სხვა თქმულების მიხედვით, ადმეტოსმა ალკესტიდა ცოლად შეირთო პელიასის სიკვდილის შემდეგ (იასონის დახმარებით). ქორწინების დროს ადმეტოსს დაავიწყდა არტემიდესთვის მსხვერპლის შეწირვა, რის გამოც განრისხებულმა ღმერთქალმა გველები მიუსია, მაგრამ ამისგანაც აპოლონმა იხსნა. აპოლონს ისე შეუყვარდა ადმეტოსი, რომ ბოლოს იმის შესაძლებლობაც კი მისცა, რომ ჰადესში (საიქიოში) თავის მაგიერ სხვა გაეგზავნა. ამ პირობაზე მას მხოლოდ უსაყვარლესი ცოლი — ალკესტიდა დათანხმდა. გმირმა ჰერაკლემ ქმრის მოსიყვარულე ალკესტიდა კვლავ დააბრუნა საიქიოდან და ქმარს მიჰგვარა. ამ თემაზე ევრიპიდემ დაწერა ტრაგედია „ალკესტიდა“. ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 15 ↑ Эсхил. Эвмениды 723—728; Гигин. Мифы 51
კოპალას ეკლესია (ბულაჩაური)

კოპალას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბულაჩაურის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე წირდალისხევის მარცხენა ნაპირას. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ცილინდრული კამარის უმეტესი ნაწილი, კონქის თაღი და კედლების ზედა ნაწილები. ნაგებობის აღმოსავლეთ ნაწილი ჩამოზვავებულ მიწაშია ჩაფლული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ღიობი გარედან თაღითაა გადახურული, შიგნით - სწორკუთხოვანია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, ვიწრო თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ერთი პატარა სარკმელი დასავლეთითაა, კარის თავზე. ეკლესიის ფასადები სადაა. აღმოსავლეთის ფასადზე სარკმელი აგურით ნაწყობ სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული, რომელიც დასრულებულია კუთხურად დალაგებული აგურის ორსაფეხურიანი ფრიზით. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 231-232.
კოპაძეების ეკლესია

კოპაძეების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბურსაჭირის ზემო ნაწილში, კოპაძეების უბანში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. შენობის გარეთა კუთხეებში ჩართულია შირიმის კვადრები. ოთხკუთხა შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. ეკლესიის ცილინდრული კამარა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების უმეტესი ნაწილი დანგრეულია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, გაჭრილია დაბალი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს ღრმა და განიერი სწორკუთხა ნიშებია. კონქის ნახევარწრიული თაღი ეყრდნობა შირიმის ქვის იმპოსტებს. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილია. გადახურული ყოფილა კრამიტით. წერეთელი კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 232.
გორკული ცხვარი

გორკული ცხვარი — სახორცე-სამატყლე მიმართულების ნახევრად წმინდამატყლიანი მოკლებეწვიანი ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია გორკის (ახლანდ. ნიჟნი ნოვგოროდის) ოლქში 1936–1950 წლებში ჩრდილოური მოკლებეწვიანი ჯიშის ნერბის შეჯვარებით ჰემფშირული ჯიშის ერკემლებთან. მსხვილი ცხოველია, აქვს მსუბუგი, მაგრამ მაგარი სხეულის აგებულება, კარგადაა გამოხატული მეხორცული ფორმები, რქები არ აქვს, ფერად თეთრია, თავზე, ყურებსა და კიდურებზე მუქი მურა თმის საფარია. ნერბის ცოცხალი მასაა 58–65 კგ (უდიდესი 90 კგ), ერკემლისა 110–120 კგ (უდიდესი 130-მდე). ადრეულა ჯიშია. 6 თვის მოზარდის მასა 35—40 კგ-ია. ნაკლავის გამოსავალი 50—55%. ნაყოფიერება მაღალია, 155–165 მატკანი 100 ნერბზე. მატყლის ნაპარსი ნერბისა 3–4 კგ, ერკემლისა 5–5,5 კგ, წმინდა მატყლის გამოსავალი 55–65%. მატყლის სიგრძე 8–9 სმ (უდიდესი 17 სმ), სიმსხო 27–31 მკმ; სიგრძითა და სიწვრილით ერთგვაროვანი და გათანაბრებულია, ძირითადად 56-ე ხარისხის. გორკული ცხვრის მოშენებას მისდევენ ნოჟნი ნოვგოროდის ოლქში, საუკეთესო საშენი მეურნეობები დალნეე-კონსტანტინოვოსა და ბოგოროდსკის რაიონებშია. დახარჯული საკვებისა და მიღებული ხორცის თანაფარდობით, რუსეთში ერთ-ერთ საუკეთესო ჯიშად ითვლება. იყენებენ სამრეწველო შეჯვარებაში უხეშმატყლიანი ჯიშების მატყლის ხარისხისა და სხვა ჯიშების ადრეულობის გაუმჯობესების მიზნით. Капацинская А. Д., Овцеводство Горьковской области, Г., 1960; Государственная племенная книга овец горьковской породы, т. 1—4, М., 1953—65; Капацинская А. А., Горьковская порода // Большая советская энциклопедия, т. 12 — М. : Советская энциклопедия, 1952; Овцеводство/ Под ред. Г. Р. Литовченко, П. А. Есаулова. М.,1972. Т. 2; Семенов С. И., Селькин И. И. Овцы // Генетические ресурсы сельскохозяйственных животных в России и сопредельных странах. СПб., 1994; Жиряков А. М. ГОРЬКОВСКАЯ ПОРОДА // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 501. ↑ სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა მოვლა-შენახვა გვ. 66. agriedu.ge. ციტირების თარიღი: 25 აპრილი, 2020.
მთავართას კომპლექსი

მთავართას კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუჩაანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე. მაღალი მთის წვერზე, მთიულეთიდან ფშავში გადასასვლელ გზაზე. კომპლექსში შედის წმ. გიორგის ეკლესია, რამდენიმე საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობა და გალავანი. კომპლექსის ნაგებობები მძლავრი გალავნით შემოვლებულ თითქმის წრიულ ფართობზე ორ ჯგუფადაა განლაგებული. ერთ ჯგუფს შეადგენს ეზოს შუაში მდებარე წმ. გიორგის ეკლესია და მასზე სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მიშენებული რამდენიმე ნაგებობა. მეორე ჯგუფს კი - ეზოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდგარი ორსართულიანი საცხოვრებელი, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ოროთახიანი ნაგებობა ეკვრის. ნაგებობები ძლიერ დაზიანებულია. მათი უმრავლესობა ნანგრევებადაა ქცეული და ხშირი მცენარეულობითაა დაფარული. ეკლესია განეკუთვნება გარდამავალ ხანას. დარბაზულია, ნაგებია კლდის ნატეხი ქვით. გარეგანი კუთხეებისა და კონსტრუქციული ნაწილების წყობაში შირიმია გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქის უმეტესი ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზემოთა ნაწილები და სხვა. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე მცირე თაღოვანი სარკმელია, რომლის მარჯვნივ ერთი კვადრატული ნიშია. აფსიდი დარბაზის გრძივი კედლებიდან სხვადასხვა სიგანის მხარეებითაა გამოყოფილი: მათგან ჩრდილოეთისაში, რომელიც სამხრეთისას თითქმის სამჯერ აღემატება, ღრმა ნიშია მოწყობილი. იგი სამკვეთლოს ფუნქციას ასრულებდა. ნიშს ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაღი ხურავს, რომლის ქუსლებთან შირიმის მარტივპროფლიანი იმპოსტებია გამოყობილი. მსგავსი პროფილისაა ეკლესიის აფსიდის თაღის შემორჩენილი სამხრეთის იმპოსტიც. ნიშის ზემოთ, კედლის სისქეში, სამალავია. დარბაზის გრძივ კედლებზე გამოყოფილიათით მარტივი პილასტრი, რომელსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილში მოწყობილია პატარა ღიობი, საიდანაც რამდენიმე საფეხური ეშვება კამაროვან გვირაბში, რომელიც ჩრდილოეთით მიემართება. გვირაბი აგებულია კლდის ქვებითა და დუღაბით. საცხოვრებელი ნაგებობა დგას ეზოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, გეგმით სწორკუთხაა. შემორჩენილია მისი I სართული II-ის ნახევარი. შენობის ჩრდილო კედელი გალავანშია ჩართული. I სართული კაპიტალური კედლებით რამდენიმე ოთახადაა დაყოფილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარე ოთახი დანარჩენებისგან იზოლირებულია და აღმოსავლეთიდან დამოუკიდებელი ქვისკიბიანი შესასვლელი აქვს. ოთახის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო ვიწრო სარკმელია. ოთახს ნატეხი ქვით ნაწყობი ორფერდა ჭერი აქვს. საცხოვრებელი ნაგებობის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი ორი სარკმლით. რომლებსაც საფეხურად დამუშავებული ძირი აქვთ. ერთი მსგავსი სარკმელი შენობის დასავლეთ კედელშია, იგი სამხრეთ-დასავლეთ ოთახს ანათებდა. ამ სართულის კედლებში რამდენიმე სწორკუთხა ნიშია. ნაგებობის მეორე სართულის კედლებიდან მხოლოდ მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი. შენობას აღმოსავლეთიდან ეკვრის ერთ გრძივ ღერძზე განლაგებული ორი მოზრდილი სადგომი, რომელთაც დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთიდან. ორივე სადგომი თითქმის მთლიანად დანგრეულია. გალავანი წრიული მოხაზულობისაა ნაგებია ნატეხი ქვით. მთავარი შესასვლელი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილშია, მეორე, შედარებით მომცრო, - სამხრეთ-დასავლეთით. ეს უკანასკნელი მოზრდილი ქვითაა გადახურული. გალავანი აღმოსავლეთ ნაწილში რამდენიმე საისრეა შემორჩენილი. წერეთელი კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 235.
მარია ანა ბავარიელი (1805-1877)

მარია ანა ბავარიელი (გერმ. Maria Anna von Bayern; დ. 27 იანვარი, 1805, მიუნხენი, ბავარია, საღვთო რომის იმპერია — გ. 13 სექტემბერი, 1877, დრეზდენი, საქსონია, გერმანიის იმპერია) — ვიტელსბახთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ისა და დედოფალ კაროლინა ბადენელის ასული. ავსტრიის ერცჰერცოგინია სოფია ბავარიელის ტყუპისცალი. საქსონიის დედოფალი 1836-1854 წლებში როგორც ფრიდრიხ ავგუსტ II-ის მეუღლე. მარია ანა დაიბადა 1805 წლის 27 იანვარს მიუნხენში. იგი იყო იგი იყო ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ კაროლინა ბადენელის შუათანა ქალიშვილი და პრინცესა სოფიას ტყუპისცალი და. აღსანიშნავია, რომ სოფიას მხრიდან მარია ანა დეიდად ერგებოდა ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-სა და მექსიკის იმპერატორ მაქსიმილიან I-ს. 1833 წლის 24 აპრილს დრეზდენში შედგა მარია ანა ბავარიელისა და საქსონიის კრონპრინც ფრიდრიხ ავგუსტის ქორწინება. მოგვიანებით ფრიდრიხ ავგუსტის ძმამ, პრინცმა იოჰანმა ცოლად შეირთო მარია ანას და, ამალია ავგუსტა. 1836 წლის 6 ივნისს ტახტზე ფრიდრიხ ავგუსტ II ადის, რითაც საქსონიის დედოფალი მარია ანა გახდა. მიუხედავად მრავალწლიანი და ბედნიერი ქორწინებისა, წყვილს შვილები არ ჰყოლია. 1854 წლის 9 აგვისტოს მარია ანა დაქვრივდა და ვინაიდან მეფეს შვილი არ ჰყოლია ტახტი მისმა მაზლმა, მეფე იოჰანმა დაიკავა, რითაც საქსონიის ახალი დედოფალი მარია ანას და გახდა. 1859 წელს დებმა ერთად დააარსეს „დრეზდენელ ქალთა ასოციაცია“, რომელიც 1932 წლამდე არსებობდა. მარია ანა ბავარიელი გარდაიცვალა 1877 წლის 13 სექტემბერს დრეზდენში, 72 წლის ასაკში. Martha Schad : Bayerns Königinnen, Piper 2004 Martha Schad, drottning av Bayern, Piper 2004
კონსტანტინე ჯავრიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კონსტანტინე ჯავრიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს: კონსტანტინე ჯავრიშვილი — ქართველი გეოლოგი, მთამსვლელი კონსტანტინე ჯავრიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
მათიაშვილი

საკუთარი სახელი მათიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: აკაკი მათიაშვილი — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი გიორგი მათიაშვილი — სამხედრო პირი ლაშა მათიაშვილი — სპორტსმენი (სამბო) მანანა მათიაშვილი — ფილოლოგი, მთარგმნელი, ჟურნალისტი
ბაბა-ციოყ დადიშქელიანი

ბაბა-ციოყ თენგიზის ძე დადიშქელიანი (გ. 1812) — სვანეთის მთავარი, ჩუბეხეველი დადიშქელიანების წარმომადგენელი. გადმოცემის მიხედვით, პატარა ციოყის მამა და ძმები ეცერის მფლობელმა ჯანსუღ დადიშქელიანმა ამოწყვიტა. პეპა ჩარკვიანმა, რომელსაც ციოყის მოკვლა ჰქონდა დავალებული, ბიჭს გაქცევის საშუალება მისცა. ციოყს ჩუბეხევლები მალულად ზრდიდნენ. ჯანსუღის სიკვდილის შემდეგ ციოყმა მისი შვილები ეცერიდანაც განდევნა და მთელი სამთავროს მფლობელი გახდა. ხალხში მას ბაბა-ციოყს („მამა ციოყი“) უწოდებდნენ. ბაბა-ციოყის გარდაცვალების შემდეგ მის შთამომავლებს შორის მტრობა ჩამოვარდა, რასაც, საბოლოოდ, მის შვილს თათარყანსა და შვილთაშვილს ციოყ მოსოსტრის ძეს შორის სამთავროს ორ ნაწილად გაყოფა მოჰყვა. Стоянов А. И. Путешествие по Сванетии // Зап. Кавказ, отд. РГО, 1876, т. 10, №2, с. 238—472; ამყოლაძე თ., დადეშქელიანების ამბავი: მე-19 საუკუნის ქართული ქრონიკა. ქუთაისი, 2014. ISBN 9789941938801.
ზღვისპირა ალპები (ქედი)

ზღვისპირა ალპები (იტალ. Alpi Marittime; ფრანგ. Alpes Ma­ritimes) — ქედი იტალიასა და საფრანგეთში. დასავლეთი ალპების ნაწილი. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 301 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 3297 მ (მთა არჯენტერა). ბევრია უღელტეხილი. ზღვისპირა ალპების დასავლეთი ნაწილი ძირითადად აგებულია კირქვებითა და კრისტალური ქანებით, აღმოსავლეთი — ფლიშით. კალთების ქვედა ნაწილში მუხისა და ფიჭვის მეჩხერი ტყეებია, მაღლა — შერეული და წიწვოვანი ტყეები და სუბალპური მდელოები. ზღვისპირა ალპების სამხრეთი შტოქედები ლიგურიის ზღვისაკენ ეშვება და ქმნის საფრანგეთისა და იტალიის რივიერის ლამაზ სანაპიროს. ქედის ფარგლებშია მერკანტურის ეროვნული პარკი. ზღვისპირა ალპები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ზღვისპირა ალპები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ლევან დადეშქელიანი

ლევან (ლეონტი) ბექირბის (კონსტანტინეს) ძე დადეშქელიანი (დ. 19 თებერვალი, 1873 — გ. 26/28 თებერვალი, 1918) — ქართველი პუბლიცისტი, პოლიტიკური მოღვაწე; ცხუმარელ დადეშქელიანთა წარმომადგენელი. დადეშქელიანი ძირითადად ქუთაისსა და ცაგერში ცხოვრობდა. 1890-იანი წლებიდან სხვადასხვა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საკითხებზე, მათ შორის სვანეთში განათლების პრობლემებზე, აქვეყნებდა წერილებს ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში („ივერია“, „დროება“, „მოგზაური“ და სხვ.). ზოგჯერ წერდა ლევან დადეშკელიანის სახელით, ასევე ფსევდონიმებითაც („ლე- და-“, „ლ. დ.“, „დაშდან-გელან“, „დაგდაშან-გელან-სვანი“, „ბუნებით სვანი“). იყო ლეჩხუმის მაზრის თავადაზნაურთა საკრებულოს წევრი (1900-1905). ეწინააღმდეგებოდა მთავრობის მცდელობას სამეგრელო-სვანეთის დაწყებით სკოლებში ქართულენოვანი სწავლება ადგილობრივი ენებით ჩაენაცვლებინა. ახლოს იყო სოციალ-დემოკრატებთან. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში ქუთაისის გუბერნიაში, აგიტაცია-პროპაგანდას ეწოდა ლეჩხუმსა და სვანეთში. აჯანყების ჩახშობის დროს სადამსჯელო რაზმებმა გადაწყვეს მისი სახლ-კარი ლეჩხუმში. დაპატიმრებული იყო, თუმცა, ზოგიერთი ცნობით, მოახერხა გაქცევა და თურქეთს თუ სპარსეთს შეაფარა თავი. 1909 წელს იყო თბილისური საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ჟურნალ „იალქნის“ რედაქტორი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში. არჩეული იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრად. 1918 წლის თებერვალში ლეჩხუმის მაზრაში ბოლშევვიკების მიერ ორგანიზებული ამბოხების დროს თან ახლდა სამთავრობო ჯარს. გლეხებთან მოსალაპარაკებლად გაგზავნილი მოკლეს ბოლშევიკებმა. დაკრძალეს ქუთაისის საკ­რებულო ტაძარში (1924 წელს ტაძრის დანგრევის შემდეგ საფლავის ბედი უცნობია). გაბლიანი ე., ძველი და ახალი სვანეთი, ტფ., 1925. ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან : (ლევან დადეშქელიანი - საზოგადო მოღვაწე და პუბლიცისტი) / როზეტა გუჯეჯიანი // ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქუთაისის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის წელიწდეული. - ქუთაისი, 2009. - ISSN 1987-9288. - [ტ.]I, ეძღვნება საქართველოში წიგნის ბეჭდვის 300 წლისთავს. - გვ.68-77; ამყოლაძე თ., დადეშქელიანების ამბავი: მე-19 საუკუნის ქართული ქრონიკა. ქუთაისი, 2014. ISBN 9789941938801. ლევან დადეშქელიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ალექსანდრე ხუბულური

ალექსანდრე ხუბულური (დ. 8 აგვისტო, 2000, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო). სამბოში ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, პრაღა, ჩეხეთი). ალექსანდრე ხუბულური[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
ტბის კალმახი

ტბის კალმახი, რომანოვის კალმახი (ლათ. Salmo trutta lacustris) — თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. კუმჟას ქვესახეობა. გამსვლელი თევზია. დიდი თავი და ფართო პირი აქვს. თვალები საშუალო ზომისაა. ზოგადად, სხვადასხვა შეფერილობა აქვს, ჩვეულებრივ, კი მუქი ფერისაა. ზურგი მოშავო და მუქი-ყავისფერია, გვერდები ყავისფერი და მუქი-ვერცხლისფერი, მუცელი ღია ჩალისფერი ან მუქი-მოყვითალო. სიცოცხლის მაქსიმალური ხანგრძლივობა 7 წელი. აღწერილია ტბის კალმახის სხეულის მაქსიმალური სარეკორდო სიგრძე 140 სმ და წონა 50 კგ. ჩვეულებრივ, მისი წონა 4–20 კგ-ს აღწევს. მისი სხეულის საშუალო სიგრძეა 50–120 სმ. ცხოვრობს ცივ, გამჭვირვალე, ჟანგბადით მდიდარ წყალში. ტოფობს სწრაფ, ჭორომიან მდინარეებში. ტბის კალმახი გვხვდება საქართველოშიც, მოიპოვება რიწისა და ფარავნის ტბებში, თუმცა, აღსანისნავია, რომ ბოლო 20–25 წლის მანძილზე ტბის კალმახი საქართველოში არ დაფიქსირებულა და შესაბამისად, იგი ჩვენში გადაშენებულად მიიჩნეოდა. 2015 წელს გარემოს ეროვნული სააგენტოს მეთევზეობისა და შავი ზღვის მონიტორინგის სამსახურის თანამშრომლებმა სამცხე-ჯავახეთის მხარეში იქთიოლოგიური სამეცნიერო კვლევითი ექსპედიციის შედეგად ტბის კალმახი აღმოაჩინეს და მოპოვებული თევზი ცოცხალ მდგომარეობაში კვლავ გარემოში დააბრუნეს. საქართველოში ტბის კალმახის ბინადრობის შესახებ ინფორმაცია 1896 წელს რუსმა იქთიოლოგმა თედორე კავრაისკიმ გამოაქვეყნა, რომელმაც ტაბაწყურში მობინადრე კალმახი ცალკე ფორმის სახით აღწერა და რუსეთის იმპერატორის პატივსაცემად Salmo lacustris var. Romanov უწოდა. ტბის კალმახი შეტანილია საქართველოს წითელ ნუსხაში და მისი ჭერა მთელი წლის განმავლობაშია აკრძალული. ↑ 1.0 1.1 ნინუა ნ., ჯაფოშვილი ბ., ბოჭორიშვილი ვ., საქართველოს თევზები, თბ.: ემ-პი-ჯი, 2014. — გვ. 84. ↑ Salmo trutta subsp. lacustris Linnaeus, 1758 ↑ 3.0 3.1 ცისარტყელა კალმახი წარმოების ტექნოლოგია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-20. ციტირების თარიღი: 2020-04-26. ↑ Расс Т.С. Жизнь животных. Том 4, часть 1. Рыбы. Под ред. проф. Т. С. Расса. - М.: Просвещение, 1971. ↑ გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, თევზის უიშვიათესი სახეობა „ტბის კალმახი“ აღმოაჩინეს ↑ გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-21. ციტირების თარიღი: 2020-04-26. ↑ ფარავნის კალმახი — საქართველოს აგრარული ბიომრავალფეროვნება