laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ყარაჯალა (თელავის მუნიციპალიტეტი)

ყარაჯალა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 460 მეტრი, თელავიდან 3,5 კილომეტრი. 2002 წლის მონაცემებით საქართველოში მოსახლეობის მიხედვით მეცამეტე სოფელია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4891 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 630. ფოტოგალერეა დაარქივებული 2014-03-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ 2002 წლის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2013-08-14.
შალაური (თელავის მუნიციპალიტეტი)

შალაური (ყოფილი შალვაური) — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 650 მეტრი, თელავიდან 2 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2186 ადამიანი. ფიჭვიანის საყდარი შალაურის ეკლესიების კომპლექსი შალაურის კვირაცხოვლის ეკლესია შალაურის სვეტიცხოვლის ეკლესია შალაურის წმინდა ბარბარეს ეკლესია შალაურის წმინდა კვირიკეს ეკლესია შალაურის წმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია შალაურის ჯვარპატიოსნის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 677. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ 2002 წლის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-27.
ჯუღაანი

ჯუღაანი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 430 მეტრი, თელავიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 580. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016. ↑ 2002 წლის აღწერის მონაცემები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-19. ციტირების თარიღი: 2016-07-27.
შენაკადი

შენაკადი — მდინარე, რომელიც მეორე მდინარეს ერთვის. ჩვეულებრივ, უკანასკნელზე პატარა და მცირეწყლიანია, ხეობას კი სხვა მიმართულება აქვს. განარჩევენ პირველი, მეორე და ა. შ. რიგის შენაკადებს. ზოგჯერ შენაკადს უწოდებენ იმ მდინარესაც, რომელიც ერთვის ტბას ან სხვა შიგა წყალსატევს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 714.
პრუსიის მეფეების სია

პრუსიის სამეფო დინასტია იყო ჰოენცოლერნების საგვარეულო. 1701-1772 წლებში ისინი ატარებდნენ ტიტულს „მეფე პრუსიაში“ (გერმ.: König in Preußen) ჰოენცოლერნების დინასტია დაარქივებული 2003-07-27 საიტზე Wayback Machine.
შიდა ქართლის ვაკე

შიდა ქართლის ვაკე — სამხრეთ კავკასიის მთათაშორისი ბარის შუა ნაწილი. შემოსაზღვრულია კავკასიონის, ლიხის, თრიალეთისა და ქართლის ქედებით. მოიცავს ტირიფონ-მუხრანის ვაკესა (ჩრდილოეთით) და შუა მტკვრის ხეობას (სამხრეთით), რომლებიც ერთმანეთისაგან გამოყოფილია კვერნაქებით. ტირიფონ-მუხრანის ვაკეს უკავია ნეოგენური წყებების სინკლინი და წარმოქმნილია კავკასიონის მდინარეთა აკუმულაციური მოქმედებით. აბსოლუტური სიმაღლე 500-800 მეტრი. მისი დასავლეთი ნაწილი ტირიფონის ვაკეა, აღმოსავლეთი - საამილახვროსა და მუხრან-საგურამოს ვაკეები. მტკვრის ხეობა გამომუშავებულია კვერნაქისა და თრიალეთის ქედებს შორის, დატერასებულია. ხეობის ფსკერის აბსოლუტური სიმაღლეა 500-700 მეტრი. შიდა ქართლის ვაკის ჰავა ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10-12 °C, იანვრისა -3 °C, ივლისისა - 20-22 °C. წელიწადში 500-700 მმ ნალექი მოდის. ვაკეზე ძირითადად გავრცელებულია მდელოს ალუვიური კარბონატული, ტყის ყავისფერი და შავმიწისებრი ნიადაგები, რომელზედაც განვითარებულია სტეპური და ტყესტეპური მცენარეულობა. მთავარ მდინარეთა გაყოლებით ჭალის ტყის ფრაგმენტებია. გაბატონებულია კულტურული ლანდშაფტები. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 744.
ქვაბისხევი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

ქვაბისხევი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, დვირის თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბისხევის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 980 მეტრი, ბორჯომიდან 21 კილომეტრი., დვირიდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მერძევეობა-მებოსტნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 429 ადამიანი. სოფლის მახლობლად დგას VIII-IX საუკუნეების დარბაზული წმინდა მარიამის მიძინების სახელობის ეკლესია, სამნავიანი ბაზილიკა, რომელიც VIII-IX საუკუნეთა მიჯნაზე ააგეს. მის ფრესკებს შორისაა მდიდრულად ჩაცმული ქალისა და მამაკაცის გამოსახულებანი, რომელთაც ასომთავრულით აწერია: „შოთაი და იაი“. ლეგენდის მიხედვით, მამაკაცი — პოეტი შოთა რუსთაველი, ხოლო ქალი დედამისია; ლეგენდა გვამცნობს, თითქოს შოთას დეიდა ქვაბისხევის ხეობაში ყოფილა გათხოვილი და შოთას განათლება აქ მიუღია. შემორჩენილია აგრეთვე შუა საუკუნეების „დემოთის ციხე“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 505. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ღვთისმშობელი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

ღვთისმშობელი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, გვერდისუბნის თემში. მდებარეობს თორის ქვაბულში, გვირგვინას ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1560 მეტრი, ბორჯომიდან 31 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 587. ს. მაკალათია, ბორჯომის ხეობა, გვ. 17-18, თბ. 1957 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ღინტური

ღინტური — ნასოფლარი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თორის ქვაბულში, ციხისჯვრის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1620 მეტრი, ბორჯომიდან 35 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 591. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 16 აგვისტო 2016. ↑ Кавказскій календарь на 1912 годъ, Тифлись, 1911, стр. 143. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ყვიბისი

ყვიბისი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ბორჯომის ხეობაში, მდინარე ყვიბისისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბეშეთი, ვარდგინეთი, ზანავი, კორტანეთი, რველი). ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ბორჯომიდან 6 კილომეტრი. სოფელ ყვიბისის შესახებ ცნობები XV-XVI საუკუნეებიდან მოგვეპოვება. 1443 წლის 30 ნოემბერს ვარამ დიასამიძე შეწირულების წიგნს აძლევს მცხეთის სვეტიცხოველს და მის საჭეთმპყრობელს ქართლის კათალიკოსს შიოს (1440-1446 წწ.). ამ შეწირულების წიგნში ვკითხულობთ: 1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით, ყვიბისი დაცარიელებულია და სოფელს შეწერილი აქვს 10000 ახჩა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1527 ადამიანი. ყვიბისის ციხე ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 639. გოგოლაძე თ. , ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014, გვ. 28 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ ბორჯომის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №36, 2014 წლის 8 აგვისტო ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ამოუცნობი მფრინავი ობიექტი

„ამო“, ანუ ამოუცნობი მფრინავი ობიექტი — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება ყველა სახის ამოუცნობი საჰაერო მოვლენის მიმართ, რომლის იდენტიფიცირებაც ვერ ხერხდება. ტერმინი პირველად გაჩნდა 1952 წელს იმ ობიექტების ან მოვლენების აღსანიშნავად, რომლებიც ექსპერტებმა ვერაფრით ამოხსნეს. „ამო“-ს შეისწავლის უფოლოგია. თანამედროვეობაში ტერმინი „ამო“ გამოიყენება კონკრეტულად უცხოპლანეტელთა კოსმოსური ხომალდის სინონიმად, იმის მიუხედავად, თუ რა მოჩანს ცაზე. ამიტომ ზოგიერთი მკვლევარი ამჯობინებს, უფრო ფართო მნიშვნელობის ტერმინი გამოიყენოს და მას „ამოუცნობ საჰაერო მოვლენას“ უწოდებს. ზეცაში აუხსნელ მოვლენებს კაცობრიობის ისტორია დიდი ხანია იცნობს. ზოგჯერ უდავოდ ასტრონომიულ მოვლენასთან გვაქვს საქმე, მაგალითად, კომეტებთან ან მეტეორებთან, ანდაც დედამიწიდან შეუიარაღებელი თვალით ხილულ ხუთ პლანეტასთან, ეს იქნება პლანეტათა შეუღლება, თუ ატმოსფერულ ოპტიკური ფენომენი. ამის მაგალითია ძვ. წ. 467 და ძვ. წ. 240 წლებში ჩინელი ასტრონომების მიერ შემჩნეული ჰალეის კომეტა. ისტორიას სხვა მაგალითებიც უხვად აქვს, თუმცა უმეტესობა ერთობ პროზაულად არის გადმოცემული, ამიტომ ნაკლებად ანგარიშგასაწევია. მსგავს მოვლენებს ძველი ისტორიკოსები ხსნიდნენ როგორც ზებუნებრივს — ცაზე გამოჩენილ ობიექტებს მიიჩნევდნენ ანგელოზებად ან სხვა რელიგიურ ომენებად. მთავრობის მოხსენებები ამოს შესახებ დაარქივებული 2009-02-04 საიტზე Wayback Machine. ცსბ-ს როლი ამო-ების შესწავლაში დაარქივებული 2019-10-01 საიტზე Wayback Machine. 1997-2007 წლები, მოხსენებები ამოს შესახებ ბრიტანეთში დაარქივებული 2009-08-01 საიტზე Wayback Machine. ბრიტანეთში ამოს შესახებ მოხსენებები (ახალი საქმეები) დაარქივებული 2009-02-10 საიტზე Wayback Machine. უფოლოგიის სიახლეები (რუს.)
გრიგოლ განმანათლებელი

გრიგოლ განმანათლებელი, პართელი (სომხ. Գրիգոր Լուսավորիչ, დ. დაახლოებით 239 — გ. 326) — პართიული წარმოშობის სომეხი საეკლესიო მოღვაწე. სომხეთის ქრისტიანული ეკლესიის ფუძემდებელი და პირველი ეპისკოპოსი. ტრადიცია გრიგოლ განმანათლებელს მიაწერეს ქრისტიანობის გავრცელებას სომხეთში. მისი ცხოვრების ამსახველი წყაროა აგათანგელოსის „სომხეთის ისტორია“, რომელმაც ჩვენამდე რამდენიმე ერთმანეთისაგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული ვერსიით მოაღწია. აგათანგელოსის მიხედვით, გრიგოლ განმანათლებელი იყო ძე ანაკ პართელისა, რომელმაც ღალატით მოკლა სომხეთის პირველი ქრისტიანი მეფის თრდატ III-ის მამა ხოსრო. შურისძიების შიშით მცირეწლოვანი გრიგოლი კაპადოკიაში გახიზნეს, სადაც ქრისტიანულ წესზე აღზარდეს. სომხეთში დაბრუნებულმა ქრისტიანობის ქადაგება დაიწყო, მაგრამ მისი ვინაობა მალე გამომჟღავნდა. თრდატ III-ის ბრძანებით გრიგოლ განმანათლებელი ჯერ სასტიკად აწამეს, შემდეგ ხაროში ჩააგდეს. იგი „ღვთაებრივი სასწაულით“ გადაურჩა სიკვდილს და სამეფო კარს ქრისტიანობა მიაღებინა. მალე ქრისტიანობა სომხეთის სახელმწიფო სარწმუნოებად გამოცხადდა (301 ან 315/316) და გრიგოლ განმანათლებელი პირველ ეპისკოპოსად აკურთხეს კესარეაში. ზოგჯერ სომხურ ეკლესიას მისი სახელის მიხედვით გრიგორიანულსაც უწოდებენ. სიცოცხლის ბოლო წლებში მან ეპისკოპოსად აკურთხა თავისი ძე არისტაკესი, თვითონ კი განმარტოვდა დარანალის გავარის მანის ქვაბებში და იქვე აღესრულა. რამდენიმე წლის შემდეგ გრიგოლის ცხედარი გადაასვენეს სოფელ თორდანში. აგათანგელოსის სახელით ცნობილი თხზულების ბერძნული და არაბული ვერსიების მიხედვით, გრიგოლმა სებასტიელ მღვდელს ირენარქე-იბირზხუას მისცა მიტროპოლიტობა და გამოგზავნა იბერიაში ეპისკოპოსების დასადგენად. ქართული წყაროები ამ ცნობებს არ ადასტურებენ. მიუხედავად ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის მომხდარი საეკლესიო განხეთქილებისა, ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია ცნობს მის კულტს, ვინაიდან მან იქადაგა „მართალი სარწმუნოება“. ძველ ქართულ მწერლობაში დაცულია წმინდა გრიგოლისადმი მიძღვნილი საგალობელი, ხოლო ქართულ ენაზე შემონახულია მის ცხოვრებასთან დაკავშირებული ან მასზე მიწერილი თხზულებები: „ცხოვრება წმინდა გრიგოლ პართელისაჲ“, „რიფსიმეანთა წამება“ და „სარწმუნოებისათვს“. ჯავახიშვილი ივ., ძველი სომხური საისტორიო მწერლობა, წგნ. 1, ტფ., 1935; ალექსიძე ზ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 267.; ალექსიძე ზ., აფციაური, ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 151.
მამიკონიანები

მამიკონიანები — ერთ-ერთი უძლიერესი ფეოდალური გვარი ადრინდელ შუა საუკუნეების სომხეთში. მამიკონიანები ფლობდნენ ვრცელ ტერიტორიას ტაოსა (ტაიქსა) და ტარონში. ნ. ადონცი და კირილ თუმანოვი მიიჩნევენ, მამიკონიანთა საგვარეულო საქართველოს ისტორიული პროვინციიდან, ჭანეთიდან მოდის და მათი სახელის ფუძეც მამიკ (მამა) ქართულიდან მომდინარეობს . ისტორიკოსთა ნაწილი მიიჩნევს იმას, რომ მამიკონიანებს სკვითური წარმომავლობა ჰქონდათ. მოვსეს ხორენაცის და სებეოსის ჩანაწერების მიხედვით მამიკონიანები წარმოშობით "ჩენის ქვეყნიდან" იყვნენ, რომელშიც ჩინეთი მოიაზრებოდა. ასევე ფავსტოს ბუზანდის ცნობით, მამიკონიანები ჩინეთის სამეფო დინასტიის ხანშუის შთამომავლები არიან. იოანე მამიკონიანის "ტარონის ისტორიაში" აღწერილია მამიკონიანების წარმოშობის კიდევ ერთი ვერსია, რომლის მიხედვითაც მამიკონიანები ინდოეთის უფლისწულების დემეტრე და გიზანესგან წარმოიშვნენ. IV საუკუნიდან მემკვიდრეობით ეჭირათ სომხეთის უმაღლესი მთავარსარდლის — სპარაპეტის სახელო. მამიკონიანების გვარიდან არაერთი გამოჩენილი სარდალი გამოვიდა, რომელიც მეთაურობდა სომეხი ხალხის განმათავისუფლებელ ბრძოლას. სომხეთის დამოუკიდებლობის დაკარგვის შემდეგ (V საუკუნის 20-იანი წლები) მამიკონიანები დაადგნენ ბიზანტიურ ორიენტაციას. მამიკონიანების ზოგიერთ წარმომადგენელს ბიზანტიაში საკმაოდ მაღალი სამხედრო და ადმინისტრაციული თანამდებობა ეკავა. 451 წელს მოხდა ავარაირის ბრძოლა, სადაც თავი ვარდან დიდმა გაიჩინა. სომხეთმა ბრძოლა წააგო, სამაგიეროდ დიდი ზიანი მიაყენა სასანიანთა ირანს. 472 წელს ქრისტიანობისთვის იწამა ვარდან მამიკონიანის ასული შუშანიკი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 397. ↑ Армения в эпоху Юстиниана: Политическое состояние на основе Нахарского строя, СПб., 1908, cт. 402-404 (Nicholas Adontz, Armenia in the Period of Justinian: The political Conditions Based on the Naxarar System. Trans. into Eng. with expanded notes, bibliography, and appendices by Nina G. Garsoian, Lisbon, 1970) ↑ Edward Gibbon,The History of the Decline and Fall of the Roman Empire: Chapter XIII, Part II, Reign of Diocletian and This Three Associates. დაარქივებული 2001-07-31 საიტზე Wayback Machine.
ფრიდრიხ II დიდი

ფრიდრიხ II დიდი (გერმ. Friedrich II der Große) მეტსახელად ბებერი ფრიცი (გერმ. der Alte Fritz; დ. 24 იანვარი, 1712, ბერლინი — გ. 17 აგვისტო, 1786, პოტსდამი) — პრუსიის მეფე და სამხედრო მოღვაწე, განათლებული აბსოლუტიზმის თვალსაჩინო წარმომადგენელი და გერმანული სახელმწიფოებრიობის ფუძემდებელი. პრუსიის მეფე 1740 წლიდან 1786 წლამდე. ფრიდრიხის მეფობის 46 წელი იყო ჰოენცოლერნების დინასტიის წარმომადგენლის ყველაზე ხანგრძლივი მმართველობა. ფრიდრიხ დიდის ყველაზე დიდი მიღწევები იყო პრუსიის ჯარის რეორგანიზაცია, სამხედრო წარმატებები სილეზიის ომებსა და პოლონეთის დანაწილების დროს, ხელოვნების პატრონაჟი და განმანათლებლობის მხარდაჭერა. იგი იყო უკანასკნელი ჰოენცოლერნი, რომელიც ატარებდა ტიტულს მეფე პრუსიაში, რომელიც მან პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის ნაწილის ანექსიის შემდეგ შეცვალა პრუსიის მეფის ტიტულით. ფრიდრიხის მეფობის პერიოდში პრუსიამ გაზარდა საკუთარი ტერიტორია და ევროპის წამყვანი სამხედრო ძალა გახდა. მოგვიანებით გერმანელმა ერმა მას ფრიდრიხ დიდი (გერმ. Friedrich der Große) და ზედმეტსახელად გერმ. "Der Alte Fritz" („ბებერი ფრიცი“) შეარქვეს. ფრიდრიხი საკუთარ თავს „სახელმწიფოს პირველ მსახურად“ მიიჩნევდა და არის განათლებული აბსოლუტიზმის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. მან სრულიად განაახლა და გაათანამედროვა პრუსიის ბიუროკრატიული და საჯარო სამსახურები, ხოლო იურიდიული სისტემის რეფორმის მთავარი გამოხატულება გახდა არა-არისტოკრატიული წარმომავლობის ადამიანების დაშვება მოსამართლეთა და სხვა მაღალ თანამდებობებზე. გამოირჩეოდა მიგრანტებისადმი კეთილგაწნყობით და რელიგიური შემწყნარებლობით, თუმცა, ამავე დროს, უშვებდა მკაცრ რეპრესიულ ზომებს, რომლებიც მიმართული იყო პოლონელი კათოლიკეების წინააღმდეგ. ფრიდრიხი პატრონაჟს უწევდა ხელოვნებასა და ფილოსოფოსებს, ასევე უშვებდა პრესის თავისუფლებას. ითვლება გერმანული კულტურის დამახასიათებელი ფრაზის გერმ. Ordnung muß sein ავტორად. Ordnung muss sein Richard, Ernst (1913). History of German Civilization. A General Survey. Macmillan Publishers. ISBN 978-1-330-40480-5.  ↑ Richard 1913, p. 383. ↑ იხ. ფრანგ. Antimachiavel და "ფრანგ. Œuvres". Vol. 8, p. 66, და "ფრანგ. Mémoires pour servir à l'histoire de la maison de Brandenbourg". In: "Œuvres", Vol. 1, p. 123. ↑ Stanislaw Salmonowicz (1981). „Was Frederick the Great an Enlightened Absolute Ruler?“. Polish Western Affairs. 22 (1): 56–69. ↑ Mitford 2013, p. 59. sfn error: no target: CITEREFMitford2013 (help) ↑ Dodd, William J. (2007). Jedes Wort wandelt die Welt: Dolf Sternbergers politische Sprachkritik (de). Wallstein, გვ. 143. ISBN 978-3-8353-0230-3.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრიდრიხ II დიდი
ომენი

ომენი (ლათ omen) — ფენომენი, რომლითაც მომავალს განსაზღვრავდნენ. ნიშანი, რომლის გაგონებასაც ან კარგი უნდა მოესწავლებინა, ან ცუდი. ძველ რომში ომენების პროფესიონალ ამხსნელთა (ამომცნობთა) ორი ტიპი არსებობდა. ავგურები ხსნიდნენ ჩიტების ფრენის მნიშვნელობას, როცა ჰარუპსიკები ცხოველების მსხვერპლად შეწირვას მოითხოვდნენ, რათა შიგნეულობა გამოეყენებინათ წინასწარმეტყველებისთვის. ასტროლოგიაში, მზისა და მთვარის დაბნელებას ( კომეტების გამოჩენისა და სავსე მთვარეობის დარად) ზოგიერთ საზოგადოებაში მიიჩნევდნენ ცნობილი ადამიანების დაბადების, გარდაცვალების და რაიმე ღირსსახსოვარი მოვლენების მომასწავებლად. მაგალითად, მათეს სახარებაში ბეთლემის ვარსკვლავის გამოჩენით იესოს დაბადება იწინასწარმეტყველეს. ომენი შეიძლება გავიგოთ როგორც ცუდი ან კარგი მოვლენა, გააჩნია როგორ ავხსნით. ერთი და იგივე ნიშანი შესაძლოა სხვდასხვაგვარად იქნეს აღქმული სხვადასხვა ხალხსა და კულტურებში. მაგალითად აშშ-სა და ევროპის რიგ ქვეყნებში შავი კატა ავისმომასწავებლად არის მიჩნეული. კომეტებიც ცუდ და კარგ ომენებად ფასდება. კარგადცნობილი ჰალეის კომეტა ავისმომტანი გამოდგა მეფე ჰაროლდ II-სთვის, თუმცა, კარგ ომენად შეფასდა უილიამ დამპყრობლისთვის. ომენი(ფილმი) ომენი (წიგნი)
არწვაშენი

არწვაშენი (სომხ. Արծվաշեն)/ბაშქენდი (აზერ. Başkənd), ძველი ბაშქენდი — სოფელი ამიერკავკასიაში, რომელსაც ყარაბაღის ომის შემდეგ აკონტროლებს აზერბაიჯანი. არწვაშენი სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით გეღარქუნიქის პროვინციის შემადგენლობაშია, აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით კი გადაბეის რაიონის შემადგენლობაში შედის. საბჭოთა პერიოდში იყო სომხეთის სსრ-ს ექსკლავი. 1992 წლიდან აკონტროლებს აზერბაიჯანი. სომხურმა მოსახლეობამ სოფელი დატოვა. ↑ სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად. ↑ აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად.
The Pros and Cons of Hitch Hiking (სიმღერა)

„The Pros and Cons of Hitch Hiking“ — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის სიმღერა და სინგლი ალბომიდან The Pros and Cons of Hitch Hiking. იგი გამოვიდა 1984 წელს. სიმღერის სიუჟეტით, პერსონაჟი, რეჯი, იხსენებს წარსულს და განიხილავს თავისი სიზმრების დადებით და უარყოფით მხარეებს. სიმღერაში ნახსენებია პიროვნებები - დიკ ტრეისი, შეინი და იოკო ონო. სიმღერის ოფიციალურ მუსიკალურ ვიდეოში (რომელიც გადაღებულია რეჟისორ ნიკოლას როუგის მიერ) სიუჟეტი მიჰყვება ალბომის თემებს და გამოყენებულია როგორც სპეციალურად გადაღებული კადრები, ასევე ნაწყვეტები ფილმებიდან, როგორიც არის „შეინი“ (1953). ვიდეოს კადრებში პერსონაჟი ხტება თვითმფრინავის ფრთიდან, როგორც ეს ტექსტშია ნახსენები. შედგა შეთანხმება MTV-სთან, რომელსაც ეს ვიდეო საკუთარ ეთერში უნდა ეჩვენებინა, მაგრამ ტელეარხი ამ მხრივ არ აქტიურობდა, რის გამოც უოტერსის განაწყენება გამოიწვია. ინფორმაცია საიტზე Discogs ოფიციალური ვიდეო ↑ "Archive Chart: 1984" ბრიტანეთის სინგლების ჩარტი.
Every Strangers' Eyes

„Every Strangers' Eyes“ — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის სიმღერა და მეორე სინგლი ალბომიდან The Pros and Cons of Hitch Hiking. იგი გამოვიდა 1984 წელს. სინგლში ასევე შეტანილია იმავე ალბომის ერთ-ერთი სიმღერა „For The First Time Today“. სიმღერის დასაწყისში ჟღერს ამერიკული კაფე-ბარის ამსახველი ხმები. 1992-2002 წლების კონცერტებზე ჟღერდა მხოლოდ ოფიციანტის საუბარი. კომპოზიცია სრულდებოდა როჯერის 1984-1985, 1987 და 1999-2002 წლების ტურნეებში. 1999-2002 წლებში ნაწილობრივ გამოიყენებოდა ვოკალური ფონოგრამა. ფილმში In the Flesh - Live და ალბომში In the Flesh გამოყენებულ ჩანაწერს ახლავს 1984 წლის სტუდიური ფონოგრამა. ეს იყო მესამე და უკანასკნელი პრომო ვიდეო ალბომიდან „The Pros And Cons Of Hitch Hiking“. მასში გადმოტანილია სიმღერაში ნახსენები ელემენტები, როგორიც არის სატვირთო მანქანების გაჩერებები და სწრაფი კვების ობიექტები. რეჟისორი, ისევე, როგორც წინა ორი ვიდეოს, არის ნიკოლას როუგი. 5.06 AM (Every Strangers Eyes) - 4:57 4.39 AM (For The First Time Today Part I) - 2:56 სიმღერა სრულდებოდა როჯერ უოტერსის ტურნეების The Pros and Cons of Hitch Hiking, Radio K.A.O.S. და In the flesh მსვლელობისას. 1999-2002 წლების სხვადასხვა ბუტლეგური ჩანაწერისა და ალბომის/DVD-ს In the Flesh – Live შედარებისას ნათელი ხდება, რომ უოტერსი ამ სიმღერის შესრულებისას იყენებდა ვოკალურ ფონოგრამას. ინფორმაცია საიტზე Discogs
Radio Waves

„Radio Waves“ — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის სიმღერა და პირველი სინგლი ალბომიდან Radio K.A.O.S.. იგი გამოვიდა 1987 წელს. სიმღერაში საუბარია ალბომის მთავარ გმირზე, ბილიზე, რომელიც სწავლობს დისტანციურად ელექტრომოწყობილობების მართვას. სინგლის მეორე მხარეს გამოიცა „Going To Live In L.A.“, რომელიც არ შესულა ალბომში. სიმღერის მთავარი პერსონაჟია ბილი, ინვალიდის სავარძელზე მიჯაჭვული ბიჭუნა, რომელიც უმეგობრდება რადიოწამყვან ჯიმს. ბილის განსაკუთრებული თვისებები აქვს - მას შეუძლია საკუთარ თავში რადიოტალღების დაჭერა და ელექტრომოწყობილობების შორი მანძილიდან მართვა. მას შემდეგ, რაც მისმა ძმამ ბენიმ გატეხა მაღაზია, ბილი მარტო დარჩა და ამიტომ, ერთობა რადიოსადგურში ზარებით, ელექტროტექნიკასთან ექსპერიმენტებით და ჯიმთან საუბრებით. ალბომის მსვლელობისას მისი ბიოგრაფიის სხვა დეტალები იკვეთება, ისევე, როგორც ზოგადად დისკის სიუჟეტი. ინფორმაცია საიტზე Discogs ოფიციალური ვიდეო ↑ "Archive Chart: 1987" ბრიტანეთის სინგლების ჩარტი. ↑ Roger Waters - Radio Waves. Billboard. ციტირების თარიღი: 12 May 2012.
Sunset Strip

„Sunset Strip“ — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის მეორე სინგლი ალბომიდან Radio K.A.O.S.. იგი გამოვიდა 1987 წელს. სიმღერაში საუბარია ალბომის მთავარ გმირზე, ბილიზე, რომელიც საცხოვრებლად გადასახლდა ბიძიასთან, აშშ-ში. სინგლის მეორე მხარეზე ჩაწერილი იყო პინკ ფლოიდის „Money“-ს საკონცერტო ვერსია, რომელიც სრულდებოდა უოტერსის 1987 წლის ტურნეს დროს. ვოკალურ პარტიას მასში ასრულებს პოლ კერაკი. სიმღერაში ნახსენებია ჩარლზ ატლასი - ცნობილი ბოდიბილდერი. „წითელ დრაკონში“ იგულისხმება უელსის სიმბოლო. ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ Roger Waters - Sunset Strip. Billboard. ციტირების თარიღი: 31 May 2012.
ფრიდრიხ ვილჰელმ I (პრუსია)

ფრიდრიხ ვილჰელმ I (გერმ. Friedrich Wilhelm I) მეტასახელად "ჯარისკაცთა მეფე" (გერმ. Soldatenkönig; დ. 14 აგვისტო, 1688, ბერლინი — გ. 31 მაისი, 1740, პოტსდამი) — "მეფე პრუსიაში" 1713-1740 წლებში ჰოენცოლერნების დინასტიის წარმომადგენელი. ფრიდრიხ I-ის ძე, ფრიდრიხ II დიდის მამა. საფუძველი ჩაუყარა პრუსიის მილიტარიზმს, გაზარდა ბიუროკრატიული აპარატი. ისტორიულ ლიტერატურაში ცნობილია სახელით „ფელდფებელი ტახტზე“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 401. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრიდრიხ ვილჰელმ I (პრუსია)
ყელეთის ქედი

ყელეთის ქედი — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის, ქარელის და სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტებში. წარმოადგენს თრიალეთის ქედის განშტოებას, მდინარეების მტკვრისა და ძამის წყალგამყოფს. ვრცელდება მტკვრის მარჯვენა მხარეზე. დასავლეთ ნაწილში აღმართულია მთა ბრაგუნა (1903 მეტრი), აღმოსავლეთში მთა ბატეთი (1349 მეტრი). აგებულია ეოცენური ვულკანოგენური დანალექებით, აგრეთვე ოლიგოცენური და ქვედამიოცენური თიხებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია რელიეფის სტრუქტურული ეროზიული და მეწყრული ფორმები. შემოსილია მუხნარ-რცხილნარით, რომელიც ჩრდილოეთით იცვლება ტყისელემენტებიანი ჯაგეკლიანი სტეპით. დევდარიანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 633.