laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება

ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება (მართლმადიდებლებისთვის — მეშვიდე მსოფლიო საეკლესიო კრება) — მსოფლიო საეკლესიო კრება, ჩატარდა ქალაქ ნიკეაში 787 წელს, მოწვეულ იქნა დედოფალ ირინეს ძალისხმევით. კრებას ესწრებოდა 368 ეპისკოპოსი. ხატმბრძოლთა მწვალებლობა, რომელიც VIII საუკუნის დასაწყისში აღმოცენდა, ლეონ ისავრიელის ძის, იმპერატორ კონსტანტინე კოპრონიმის (741-775) ზეობისას განსაკუთრებით მომძლავრდა. 754 წელს მოწვეულ იქნა ცრუ მსოფლიო კრება, რომელმაც თავისი ცრუ სარწმუნოებრივი განსაზღვრება შეიმუშავა და მართლმადიდებლობის წინამძღვრები და ხატთაყვანისცემის დამცველები, მათ შორის კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გერმანე I და იოანე დამასკელი, შეაჩვენა. ამის შემდეგ ხატები გადაყარეს, ნაწილი დაწვეს, ტაძრების კედლის მხატვრობა და მოზაიკური გამოსახულებები ჩამოფხიკეს და კირით შელესეს. კონსტანტინე კოპრონიმის მემკვიდრის, ლეონ IV-ის (775-780) მეფობაში ხატთაყვანისმცემელთა დევნა შეწყდა, მისი მეუღლის, ირინეს და ძის, კონსტანტინეს ტახტზე ასვლის შემდეგ კი (780 წ.) მდგომარეობა მკვეთრად შეიცვალა მართლმადიდებელთა სასარგებლოდ. მსოფლიო კრება, რომელზეც სამასშვიდმა მამამ მოიყარა თავი, 787 წლის 24 სექტემბერს გაიხსნა ნიკეაში, წმიდა სოფიას ტაძარში. შემოკრებილმა მამებმა, უპირველეს ყოვლისა, ხატმებრძოლეობაში ბრალდებული ეპისკოპოსების ეკლესიასთან შემოერთების საკითხი განიხილეს და ის ეპისკოპოსები, რომელთაც წერილობით დაგმეს ერესი და შენდობა ითხოვეს, შეიწყნარეს. შემდეგ კრება ხატთაყვანისცემის შესახებ ჭეშმარიტი სწავლების დამტკიცებასა და ამ დოგმატის შესახებ სწავლების ფორმუ-ლირებას შეუდგა. მოხმობილ იქნა შესაბამისი ადგილები წმიდა წერილიდან და ხატთაყვანისცემის უამრავი მაგალითი წმიდა მამათა ცხოვრებიდან. მსოფლიო კრების ორი უკანასკნელი სხდომა ხატების შესახებ მართლმადიდებლური სარწმუნოებრივი განსაზღვრების გამოცხადებასა და დამტკიცებას მიეძღვნა. კონსტანტინოპოლის მანგავრის სასახლეში დედოფალ ირინეს საზეიმოდ გადასცეს გრაგნილი კრების სარწმუნოებრივი განსაზღვრებით, რომელიც მან სამეფო ბეჭდით დაამტკიცა. განსაზღვრებას წმიდა დედოფალთან ერთად ყრმა იმპერატორმაც მოაწერა ხელი. ნიკეის კრებამ 22 კანონი გამოსცა და განამტკიცა ხატთა თაყვანისცემა. ამის შემდეგ, 843 წელს, კონსტანტინოპოლის ადგილობრივ კრებაზე, რომელიც მოიწვიეს ბიზანტიის მცირეწლოვანმა კეისარმა მიქაელ III (842-867) და დედამისმა თეოდორამ, ანათემა გამოუცხადა ყველა ხატმებრძოლთ და თაყვანისცემის საბოლოო ზეიმი აღნიშნა. ეკლესია VII მსოფლიო კრების მამათა ხსენებას 11 ოქტომბრის წინა კვირადღეს აღნიშნავს. „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი 1976 წლისა“, გვ. 107-109 VII საეკლესიო კრება მეშვიდე საეკლესიო კრების ისტორია დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. Диль Ш. Византийские портреты Правила святого Вселенского Седьмого собора, Никейского დაარქივებული 2013-01-30 საიტზე Wayback Machine.
ძვ. წ. 673

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 673 რომის მეფედ ტულუს ჰოსტილიუსი აირჩიეს
ფინეთის ყურე

ფინეთის ყურე (ფინ. Suomenlahti, ესტ. Soome laht, შვედ. Finska viken რუს. Финский залив) — ყურე ბალტიის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში. მის ნაპირებზე მდებარეობს ესტონეთი, რუსეთის ფედერაცია და ფინეთი. სიგრძე 390 კმ, სიგანე საშუალოდ 70 კმ. სიღრმე მერყეობს 100 მეტრიდან 5 მეტრამდე (მაქს. 115 მეტრი) ფართობი 30 000 კმ².
ძვ. წ. 642

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 642 642—640 — იუდეის მეფე ამონის მმართველობა. მოგვიანებით იგი მოკლეს კერპთაყვანისმცემლობის გამო. ვუკუი — ცის სამეფოს მმართველი
კალინიკე I

წმიდა კალინიკე I (გ. 705, რომი) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (693-705) თავდაპირველად ვლაქერნის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ტაძრის ხუცესი იყო. 693 წელს კი, პატრიარქ პავლეს (686-693) მიცვალების შემდეგ, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის მესაჭეობა მიანდეს. ამ დროს მეფობდა სისასტიკით ცნობილი იუსტინიანე II (685-695). მან ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს სასახლის აშენება გადაწყვიტა და კალინიკეს უბრძანა, ამ ტაძრის დანგრევაზე მიეცა კურთხევა. წმიდა მამამ უპასუხა, მე მხოლოდ ტაძრების აშენებისთვის ვლოცულობ და არა მათი შემუსვრისათვისო. როდესაც საყდარი მაინც დაარღვიეს, ნეტარმა ცრემლებით ღაღად-ჰყო: „დიდება შენდა, უფალო, ყოველთა დამთმენელო!“ მალე იუსტინიანეს ღვთის სასჯელი დაატყდა თავს: იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს და გადაასახლეს ხერსონში. ტახტზე ავიდა ლეონ II. ათი წლის შემდეგ იუსტინიანე საპყრობილიდან გაიქცა, ლაშქარი შეჰყარა და კონსტანტინოპოლს მიადგა. მან პატრიარქსა და იმპერატორს აღუთქვა, რომ ქალაქში შესვლის შემდეგ არავის არაფერს ავნებდა და ჯვარზე, სახარებაზე და წმიდა საიდუმლოებებზე დაიფიცა, მაგრამ, როდესაც კონსტანტინოპოლში შეაღწია, წარჩინებულ მოქალაქეთა და ხალხის ხოცვა-ჟლეტა დაიწყო, იმპერატორს კი თავი მოჰკვეთა. მღვდელმთავარი კალინიკე მისი ბრძანებით შეიპყრეს, თვალები დათხარეს, ენა მოჭრეს და რომში ქვითკირის კედელში ცოცხლად ჩააშენეს. ორმოცი დღის შემდეგ კედელი ჩამოირღვა და წმიდა მამა ჯერ ისევ ცოცხალი, მაგრამ უკვე სულთმობრძავი იპოვეს. ოთხი დღის შემდეგ იგი მიიცვალა (705). რომის პაპს იოანე VI-ს (701-705) ძილში პეტრე და პავლე მოციქულები გამოეცხადნენ და უბრძანეს, პატრიარქი კალინიკე რომში, მოციქულთა ტაძარში დაეკრძალათ. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
საერთაშორისო გამჭვირვალობა

საერთაშორისო გამჭვირვალობა (ინგლ. Transparency International) — საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ებრძვის კორუფციას და მსოფლიოს ქვეყნებში იკვლევს კორუფციის დონეს. საერთაშორისო გამჭვირვალობა 1993 წელს ჩამოაყალიბა მსოფლიო ბანკის ყოფილმა რეგიონალურმა დირექტორმა პიტერ აიგენმა, ბერლინში. ამ დროისთვის ორგანიზაციას გააჩნია ფილიალები მსოფლიო 70-მდე ქვეყანაში. ორგანიზციის ძირითადი მიზნებია მოსახლეობის სამართლებლივი თვითშეგნების განვითარება, ანკორუფციული მექანიზმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა, რომლებიც ხელს შეუშლიან კორუფციულ გარიგებებს. ქართული ოფიციალური საიტი ოფიციალური საიტი
ძვ. წ. 617

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 617 რომის მეფე ანკუს მარციუსი
ნოდარ ახალკაცი (უმცროსი)

ნოდარ ახალკაცი (დ. 14 იანვარი, 1976) — ქართველი იურისტი. საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი 2005 წლის 11 ივნისიდან 2009 წლის 17 სექტემბრამდე. თბილისის დინამოს მწვრთნელის და საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პირველი პრეზიდენტის ნოდარ ახალკაცის ვაჟი. იურიდიული განათლება მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, გერმანიის ქალაქების-რეგენსბურგისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. მუშაობდა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საერთაშორისო განყოფილების გამგის მოადგილედ, ფედერაციის წარმომადგენლად ევროპის ქვეყნებში, თბილისის საფეხბურთო კლუბ „ამერის“ მენეჯერად. ↑ ნოდარ ახალკაცი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ძველი ჩაიმტვრა შუშასავით: ფეხბურთის ფედერაცია ჭადრაკის სასახლეში დაიბადა[მკვდარი ბმული] ↑ ნოდარ ახალკაცი FiFa-ში ხელმძღვანელ პოსტზე დაინიშნა[მკვდარი ბმული]
ნოდარ ახალკაცი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ნოდარ ახალკაცი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნოდარ ახალკაცი — თბილისის დინამოს ყოფილი მწვრთნელი (1938–1998) ნოდარ ახალკაცი — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ყოფილი პრეზიდენტი
ძვ. წ. 616

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 616 რომის მეფედ ლუციუს ტარკვინიუს პრისკუსი აირჩიეს მილეტში ხელისუფლება ხელში ჩაიგდო ფრასიბულმა. ლუციუს პრისკუს ტარკვინიუსი — რომის მეფე გ. ძვ. წ. 579)
გიორგი ნერგაძე

გიორგი ნერგაძე (დ. 20 აგვისტო 1982, წყალტუბო) — ქართველი ფეხბურთელი, ამჟამად სამხრეთ აფრიკული „ბიდვესტ ვიტსის“ საყრდენი ნახევარმცველი, ასევე შეუძლია დაცვის ცენტრში თამაში. უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (2): 2008/2009, 2009/2010 სამხრეთ აფრიკის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი (1): 2011/2012 საქართველოს თასის მფლობელი (1): 2008/2009 საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის მფლობელი (1): 2008/2009 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2009/2010 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
ძვ. წ. 579

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 579 ლუციუს პრისკუს ტარკვინიუსი — რომის მეფე (დ. ძვ. წ. 616)
ბისკაიის ხიდი

ბისკაიის ხიდი (ესპ. Puente de Vizcaya) — კონვეიერი ხიდი, რომელიც აკავშირებს პორტუგალეტესა და ლას არენას (გეჩოს ნაწილი) ესპანეთის პროვინცია ბისკაიაში. ხიდი აგებულია მდინარე ნერვონზე. ბისკაიის ხიდი არის მსოფლიოს უძველესი ხიდი. იგი აგებულია 1893 წელს გუსტავ ეიფელის ერთ-ერთი მოწაფის, ალბერტო პალასიოს დიზაინით. 2006 წლის 13 ივნისს ხიდი შეიტანეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კრიტერიუმი: I, II) გონდოლა ხიდი პორტუგალეტედან ნისლში შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბისკაიის ხიდი“ ვიკისაწყობში. ბისკაიის ხიდი იუნესკოს საიტზე
ბისკაია

ბისკაია — პროვინცია ბასკეთში, ესპანეთი. ბისკაიაში ცხოვრობს 1 133 444 კაცი. მისი 35 % ცხოვრობს პროვინციის დედაქალაქ ბილბაოში, ხოლო 88% - მიტროპოლიტურ არეში. სიმჭიდროვე - 512,34 კაცი/კმ². ბასკაია სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ბარაკალდო, გეჩო, პორტუგალეტე, დურანგო, ბასაური, გალდაკაო და ბალმასედა. პროვინციაში 111 მუნიციპალიტეტია. ბისკაიის მუნიციპალიტეტები შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბისკაია“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p08/l0/&file=03002.px — National Statistics Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a>
სარაგოსის პროვინცია

სარაგოსა (ესპ. Zaragoza) — პროვინცია ჩრდილოეთ ესპანეთში, არაგონის ცენტრალურ ნაწილში. მას ესაზღვრება შემდეგი პროვინციები: ლეიდა, ტარაგონა, ტერუელი, გვადალახარა, სორია, ლა-რიოხა, ნავარა და უესკა. პროვინციის დედაქალაქია სარაგოსა, რომელიც ასევე ავტონომიური რეგიონის დედაქალაქიცაა. პროვინციაში ასევე მნიშვნელოვანი ქალაქია კალატაუდი. სარაგოსაში არის 292 მუნიციპალიტეტი, რომელთაგანაც ნახევარზე მეტი სოფელია 300 კაცზე ნაკლები მცხოვრებით. სარაგოსის მოსახლეობა შეადგენს 880,118 კაცს (2003 წლის მონაცემებით). ფართობი - 7,274 კმ². სიმჭიდროვე - 50.95/კმ² სარაგოსის მუნიციპალიტეტები ოფიციალური ვებგვერდი
ძვ. წ. 578

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 578 რომის მეფედ სერვიუს ტულიუსი აირჩიეს
ლას-პალმასის პროვინცია

ლას-პალმასი (ესპ. Provincia de Las Palmas) — პროვინცია ესპანეთში, კანარის კუნძულების აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობის 38,5 % ცხოვრობს პროვინციის დედაქალაქ ლას-პალმასში. ლას პალმასის პროვინციის ფართობია 4,065 კმ², მოსახლეობა — 1 011 928 (2005. პროვინციაში არის 34 მუნიციპალიტეტი. ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები Lanzarote (the portal of Lanzarote Island, in Spanish/English/French/German) Pictures of Gran Canaria
ძვ. წ. 535

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 535 რომის მეფე ლუციუს ტარკვინიუს სუპერბუსი გახდა რომის მეფე სერვიუს ტულიუსი
ლეონის პროვინცია

ლეონი (ესპ. Provincia de León) — პროვინცია ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 500,200 ადამიანს (2008 წლის მონაცემებით), რომლის ერთი მეოთხედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ ლეონში. ამინდი ზამთრის განმავლობაში ცივია და მშრალი. ფართობი: 15,581 კმ² სიმჭიდროვე: 32.10/კმ² მუნიციპალიტეტები: 211
ძვ. წ. 510

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 510 რომის მეფე ლუციუს ტარკვინიუს სუპერბუსი დაამხეს. რომი გახდა რესპუბლიკა
ძვ. წ. 509

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 509 13 სექტემბერი : საფუძველი ჩაუყარეს იუპიტერის ტაძარს. დასრულდა რომის სამეფოს ისტორია, დაიწყო რესპუბლიკური ხანა. რომში კონსულების პირველი არჩევნები გაიმართა. გაიმარჯვეს ლუციუს იუნიუს ბრუტუსმა და ლუციუს ტარკვინიუს კოლატინუსმა რომის კონსულები: პ. ვალერიუს ვოლუსი ფ. პუბლიკოლა, სპ. ლუკრეციუს ტრიციპიტინუს, მარკუს ჰორაციუს პულნუსი. ლუციუს იუნიუს ბრუტუსი — რომის კონსული და რომის რესპუბლიკის დამაარსებელი. არუნს ტარკვინიუსი — რომის სამეფოს უკანასკნელი მეფის ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსის შვილი. სპურიუს ლუკრეციუს ტრიციპიტინუსი — რომის კონსულ-სუფექტი.
კუენკის პროვინცია

კუენკა (ესპ. Cuenca) — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთში, ავტონომიური რესპუბლიკის, კასტილია-ლა მანჩას აღმოსავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ვალენსია, ალბასეტე, სიუდად-რეალი, ტოლედო, მადრიდი, გვადალახარა და ტერუელი. პროვინციაში ცხოვრობს 211,375 ადამიანი (2007 წლის აღწერით). მისი დედაქალაქია კუენკა, სადაც მოსახლეობის თითქმის ერთი მეოთხედი ცხოვრობს (დაახლ. 52,980). კუენკაში არის 238 მუნიციპალიტეტი.
საადრეო ვარდი

საადრეო ვარდი — კარტოფილის საადრეო სუფრის ჯიში. დაბალი ბუჩქია, გაშლილი, მცირედ დანაკვთული ფოთოლი, ოდნავ დამუხლული ღერო და თეთრი ყვავილი აქვს. გორგლი ვარდისფერი, გრძელი და მობრტყოა, სახამებელს მცირე რაოდენობით შეიცავს. მოსავლიანობა საშუალოა, ცუდად ინახება. ამჟამად საქართველოში აღარ მოჰყავთ. ქსე, ტ. 8, გვ. 529, თბ., 1984
იაპონიის საიმპერატორო ბეჭედი

იაპონიის საიმპერატორო ბეჭედი, იაპონიის გერბი (იაპონ. 菊の御紋) — იაპონიის სიმბოლო, რომელზეც გამოსახულია თექვსმეტფურცლიანი ქრიზანთემა. საიმპერატორო ნიშანს ხშირად გერბის სახით იღებენ, თუმცა, როგორც ასეთი, იაპონიას გერბი არ გააჩნია.. ნიშანი მიიღეს 1869 წელს. 1871 წელს მიღებულ იქნა კანონი, რომელიც კრძალავდა ნიშნის გამოყენებას იმპერატორის გარდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეს კანონი გაუქმდა. ↑ ენციკლოპედია ”იაპონია ა-ჰ” დაარქივებული 2008-12-11 საიტზე Wayback Machine. «იაპონია დღეს» (რუსული) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაპონიის საიმპერატორო ბეჭედი
საავიაციო ბომბი

საავიაციო ბომბი — საავიაციო საბრძოლო მასალის ერთ-ერთი სახეობა, რომელსაც აგდებენ თვითმფრინავიდან ან სხვა საფრენი აპარატიდან სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო მიზნების გასანადგურებლად. სპეციალური კონსტრუქციის საავიაციო ბომბებს იყენებენ კვამლის ფარდების მოსაწყობად, ადგილის გასანათებლად ან სხვა დამხმარე ამოცანების შესასრულებლად. ქვემოთ მოცემულია საავიაციო ბომბების სხვადასხვა ტიპები: ფუგასური საავიაციო ბომბი მსხვრევად საავიაციო ბომბი ჯავშანგამტანი საავიაციო ბომბი ტანკსაწინააღმდეგო საავიაციო ბომბი ნავსაწინააღმდეგო საავიაციო ბომბი ცეცხლგამჩენი საავიაციო ბომბი ქიმიური საავიაციო ბომბი დამხმარე დანიშნულების საავიაციო ბომბი ბოლოს გაჩნდა მართული საავიაციო ბომბი, აგრეთვე ატომური ბომბები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 529.
ქაიხოსრო ბაღსარაშვილი

ქაიხოსრო ბაღსარაშვილი (XVII საუკუნის II ნახევარი) — ანანურის დიდი ტაძრის (1689) მშენებლობის ხელმძღვანელი (სარქარი). ტაძარი აშენდა არაგვის ერისთავის შვილის ბარძიმ მდივანბეგის ბრძანებით. სამხრეთ კედლის წარწერაში ქაიხოსროს თავისთავს ბარძიმის "ბოქაულთუხუცესს" უწოდებს. ბარძიმმს, ნათქვამია წარწერაში, - "დამადგინა წმინდა ამას მონასტერსა ზედან სარქრადა. უწყის ღმერთმან რაც შეძლება მქონდა დღივ და ღამ მოუსვენებლად ვშვებოდი, არ ვეც ძილი თვალთა ჩემთა ვიდრემდის განასრილებდენ მონასტერსა მასო". ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 247-248.
საათი (ერთეული)

საათი (ქართული აღნიშვნაა სთ, საერთაშორისო — h) — დროის სისტემის გარეშე ერთული. უდრის 60 წუთს ან 3600 წამს. 1 წმ = 1/3600 სთ; 1 წთ = 1/60 სთ; 1 დღე-ღამე = 24 საათს. დრო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 534.
საათი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი საათი შეიძლება აღნიშნავდეს: საათი — დროის საზომი ხელსაწყო; საათი — ერთეული; საათი — თანავარსკვლავედი.
ბარძიმ არაგვის ერისთავი

ბარძიმ არაგვის ერისთავი (გ. 1739) — არაგვის ერისთავი 1731-1739, ძე გიორგი არაგვის ერისთავისა. 1724 წელს ვახტანგ VI-ს წაჰყვა რუსეთში. 1729-1730 დაბრუნდა. 1731 ქართლის მმართველმა ისაყ-ფაშამ არაგვის ერისთავად დანიშნა. 1736 ქართლში ირანის წინააღმდეგ აჯანყების დროს მტრის მხარეზე იყო. ებრძოდა შანშე ქსნის ერისთავს. შანშეს ძმის იასეს ცოლ-შვილი ყიზილბაშებს ჩაუგდო ხელში. 1739 ივლისში შანშე თავს დაესხა ანანურის ციხეს და ბარძიმ არაგვის ერისთავი თავისი სახლიკაცებით ამოხოცა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 219.
მურომის ღვთისმშობლის ხატი

მურომის ღვთისმშობლის ხატი — ღვთისმშობლის ხატი, მურომისა და რიაზანის ერთ-ერთი პატივსაცემი რელიქვია. ითვლება სასწაულმოქმედად. კიევის რუსეთში ხატი ჩამოაბრძანეს ბიზანტიიდან XII საუკუნეში, მურომში კიევიდან ჩამოაბრძანა ამ ადგილის განმანათლებელმა წმინდა კონსტანტინემ, რომელიც არწმუნებდა კერპთაყვანისმცემლებს რომ მიეღოთ ქრისტიანობა. განრისხებულმა ხალხმა განიზრახა მაისი მოკვლა თუმცა ღვთისმშობლის ხატის ტკბილმა სახემ მოალბო მათი გულები. ამის შემდეგ მათ შეცვალეს თავიანთი აზრი და იქით თხოვეს წმინდანს, რომ მოენათლა ისინი. ამ ხატით რიაზანის განმანათლებელი ვასილი ჩავიდა მურომიდან რიაზანში ქრისტიანობის გასავრცელებლად. ხატის ხსენების დღეა 25 აპრილი. ღვთისმშობლის ხატები Муромская икона Божией Матери
მირზა შაფი ვაზეჰი

მირზა შაფი ვაზეჰი (აზერ. Mirzə Şəfi Vazeh, დ. დაახლ. 1792-1796, განჯა, — გ. 16 ნოემბერი, 1852, თბილისი) — აზერბაიჯანელი პოეტი, განმანათლებელი, კალიგრაფი. დაიბადა განჯის ხანის ჯავადის კარის ხუროთმოძღვრის ოჯახში. საწყისი განათლება მშობლიურ განჯაში, მადრასაში მიიღო, სადაც არაბული და სპარსული ენები შეისწავლა. ოჯახის წევრების გარდაცვალების შემდეგ სწავლა შეწყვიტა. ამ პერიოდში თავის რჩენა გადამწერობით უხდებოდა, მოგვიანებით კი მუშაობდა მდივნად და ხარჯთაღმწერად ჯავად-ხანის ქალიშვილის ფუსთა-ხანუმის მამულში. 1840 წლიდან თბილისის სამაზრო სასწავლებელში ასწავლიდა აზერბაიჯანულ და სპარსულ ენებს. 1844 წელს დააარსა ლიტერატურულ-ფილოსოფიური წრე „სიბრძნის სკოლა“. 1846-1850 წლებში მასწავლებლობდა განჯაში, შემდეგ ისევ თბილისში დაბრუნდა. ვაზეჰის შემოქმედება შეიცავს ფილოსფიურ ლირიკას, სატირული ჟანრის ნაწარმოებებს, სატრფიალო ლექსებს და სხვ. თბილისს უძღვნა ლექსი „დამშვიდობება თბილისთან“. მისი თხზულებების დედნები, მცირე გამონაკლისის გარდა, შემორჩენილი არ არის. მსოფლიო მას იცნობს გერმანელი პოეტის ფრიდრიხ ფონ ბოდენშტედტის თარგმანით („ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში“, 1850 და „მირზა შაფის სიმღერები“, 1851). ბოდენშტედტი ფ., ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში, თბ., 1965. შაყულაშვილი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. Рафили М., Мирза Шафи в мировой литературе, Баку, 1958. Сейдзаде А. А., Мирза-Шафи Садыкоглы Вазех, Баку, 1969. ↑ 1.0 1.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ოზურგეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ოზურგეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ოზურგეთი - ქალაქი, გურიის მხრის და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი ოზურგეთი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
ავილის პროვინცია

ავილა (ესპ. Ávila) — პროვინცია ცენტრალურ-დასავლეთ ესპანეთში, კასტილია და ლეონის სამხრეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ტოლედო, კასერასი, სალამანკა, ვალიადოლიდი, სეგოვია და მადრიდი. პროვინციაში ცხოვრობს 171.815 ადამიანი (2008 წლის მონაცემებით). დედაქალაქია ავილა. Klemm, Albert (2008). La cultura popular de Ávila. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas. ISBN 978-84-00-08673-2.  Llopis Agellán, Enrique; Cuervo Fuente, Noemí (2004). „El movimiento de la población en la provincia de Ávila, 1580-1864“ (PDF). Áreas. Revista Internacional de Ciencias Sociales. Murcia: Universidad de Murcia (24): 39–66. ISSN 0211-6707. Chisholm, Hugh, ed. (1911). „Ávila (province)“ . Encyclopædia Britannica (ინგლისური) (11th ed.). Cambridge University Press.
ალბასეტეს პროვინცია

ალბასეტე (ესპ. Albacete) — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთში, კასტილია-ლა მანჩის სამხრეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: გრანადა, მურსია, ალიკანტე, ვალენსია, კუენკა, სიუდად-რეალი და ხაენი. ალბასეტეს მოსახლეობა შეადგენს 387,658 ადამიანს (2006 წლის მონაცემებით). მისი დედაქალაქია ალბასეტე. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია (10,000-ზე მეტი მცხოვრებით): ელინი, ალმანსა, ვილიარობლედო, ლა-როდა, კაუდეტე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ალბასეტეს პროვინცია Carnival of Villarrobledo (ესპანური)
ივანე კრამსკოი

ივანე ნიკოლოზის ძე კრამსკოი (რუს. Иван Николаевич Крамской; დ. 27 მაისი [ძვ. სტ. 8 ივნისი], 1837, ოსტროგოჟსკი, ახლანდელი ვორონეჟის ოლქი — გ. 5 აპრილი [ძვ. სტ. 24 მარტი ], 1887, პეტერბურგი) — რუსი ფერმწერი, გრაფიკოსი და სამხატვრო კრიტიკოსი. სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (1857–1863). რუს რევოლუციონერ-დემოკრატთა იდეების გავლენით კრამსკოი იბრძოდა ხელოვნების იდეურობისა და ხალხურისათვის, რეალიზმის პრინციპისათვის. კრამსკოი მოძრავი მხატვრული გამოფენების ამხანაგობის „პერედვიჟნიკების“ ერთ-ერთი მთავარი შემქმნელია. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობა. შექმნა დიდი რუსი მწერლების, მეცნიერებისა და მხატვრების პორტრეტები (ლევ ტოლსტოი, 1873; ივანე შიშკინი, 1873; პავლე ტრეტიაკოვი, 1876; მიხეილ სალტიკოვ-შჩედრინი, 1879 — ყველა ტრეტიაკოვის გალერეა), რომლებიც გამოირჩევიან კომპოზიციის უბრალოებით, მკაფიო ნახატით, ფსიქოლოგიური სიღრმით. კრამსკოის პორტრეტები გამსჭვალულია მხატვრის ამაღლებული მორალურ-ეთიკური და ესთეტიკური იდეალებით, დემოკრატიული შეხედულებებით, რაც შერწყმულია მოდელის სახისა და შინაგანი სამყაროს ზუსტ და ოსტატურ გამოსახვასთან. ყოველივე ამან განსაკუთრებით იჩინა თავი რუსი გლეხების, უბრალო ადამიანების პორტრეტებში („მინა მოისეევი“, 1882, რუსული მუზეუმი, სანქტ-პეტერბურგი და სხვა). კრამსკოის შემოქმედებაში ერთ-ერთი მთავარი ნამუშევარია: „ქრისტე უდაბნოში“, 1872. კრამსკოიმ შექმნა აგრეთვე ნაწარმოებები, რომლებშიც შერწყმულია პორტრეტისა და თემატური სურათის ნიშნები („ნეკრასოვი „უკანასკნელი სიმღერების“ პერიოდში“, 1877–1878; „უცნობი ქალი“, 1883; „უნუგეშო მწუხარება“, 1884 — ყველა ტრეტიაკოვის გალერეა). ისინი გამოირჩევიან ადამიანის რთული სულიერი სამყაროს ხასიათისა და ბედის ამოკითხისადმი ინტერესით. კრამსკოის გვიანდელი პერიოდის ნაწარმოებებში თავი იჩინა სალონური სილამაზის ნიშნებმა. ქალთევზები, 1871 მოხუცი კაცი ყავარჯნით, 1872 ქრისტე უდაბნოში, 1872 მხატვარი ივანე შიშკინის პორტრეტი, 1873. ლევ ტოლსტოი, 1873 ივანე შიშკინი, 1880 მარია , 1880-იანები ფიოდორ დოსტოევსკი განსასვენებელში, 1881 უცნობი ქალის პორტრეტი, 1883 ვლადიმერ სოლოვიოვი, 1885 ალექსანდრე III, 1886 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 14. (რუსული) Долгополов, Игорь Викторович Мастера и шедевры: В 3 т. Т.2 — მოსკოვი: Изобраз. искусство, 1987. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ივანე კრამსკოი Ivan Kramskoi's gallery and biography Ivan Kramskoi Gallery at MuseumSyndicate დაარქივებული 2013-03-15 საიტზე Wayback Machine. ↑ Union List of Artist Names — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649"></a>
დოდო გარეჯელი

დოდო გარეჯელი — ქართული ჰაგიოგრაფიული ძეგლების ცნობით, VI საუკუნის სასულიერო მოღვაწის დავით გარეჯელის უახლოესი მოწაფე და თანამშრომელი, კახეთის მკვიდრი. დოდოს მიეწერება გარეჯის მრავალმთის სანახებში შემდგომში დოდოს რქის სახელით ცნობილი მონასტრის დაარსება. დოდოს ცხოვრების შესახებ ცნობები ჩართულია დავით გარეჯელის ცხოვრებაში. დოდო გარეჯელის ხსენების დღე გარდამავალი დღესასწაულია და იზეიმება ამაღლების შემდეგ ოთხშაბათს. 1881 წელს, მიხეილ საბინინის თაოსნობით, დოდო გარეჯელის წმინდა ნაწილები, დოდოს რქის მონასტრის სავალალო მდგომარეობის გამო, გადაასვენეს დავითის ლავრაში. ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 466-467. ღირსი დოდო გარეჯელის ცხოვრება და ღვაწლი ↑ საბინინი მ., „საქართველოს სამოთხე“, 1882, გვ. 637-639
ბრაჰმაპუტრა

ბრაჰმაპუტრა (ასამურად. ব্ৰহ্মপুত্ৰ Brôhmôputrô, ბენგ. ব্রহ্মপুত্র Bromhoputro, ჰინ. ब्रम्हपुत्र Bramhaputra, ჩინ.: 雅鲁藏布江 Yǎlǔ Zàngbù Jiāng, ტიბეტურად. Yarlung Tsangpo) — მდინარე ჩინეთში, ინდოეთსა და ბანგლადეშში, განგის მარცხენა შენაკადი; ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი აუზი სამხრეთ აზიაში. ის ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე მდინარეა. სიგრძე 2896 კმ, აუზის ფართობი 930 ათ. კმ². მდინარის ხედი თანამგზავრული ფოტო Bibliography on Water Resources and International Law. Peace Palace Library Rivers of Dhemaji and Dhakuakhana დაარქივებული 2006-05-09 საიტზე Wayback Machine. Background to Brahmaputra Flood Scenario დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. The Mighty Brahmaputra ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბრაჰმაპუტრა
შატბერდი

შატბერდი, შატბერთი — IX საუკუნის ქართული მონასტერი ისტორიულ კლარჯეთში, დღევანდელ თურქეთში; „დიდებულ ლავრად“ წოდებული. აშენდა უშუალოდ გრიგოლ ხანძთელის მიერ. შატბერდის მონასტერი კლარჯეთის მეფე-მთავრის ბაგრატ I კურაპალატის შემწეობით აიგო. აქ შუა საუკუნეებში მოღვაწეობდნენ სოფრონ შატბერდელი (IX-X საუკუნეები), გაბრიელ შატბერდელი (X ს.) მიქაელ მოდრეკილი, იოანე ბერაი, დავით და იოანე ჯიბასძენი (XI საუკუნე). აქ შეიქმნა „შატბერდის კრებული“, გადაიწერა ადიშის (897 წ.), ჯრუჭის (936 წ.), პარხლის (973 წ.) ოთხთავები. მენაბდე ლ., სიხარულიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 692. კუდავა ბ., შატბერდის მონასტრის დაკარგული წარწერა, თბ., 2019