laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნინო ჯორჯაძე

ნინო ზაქარიას ასული ჯორჯაძე (დ. 15 დეკემბერი, 1884, თბილისი, — გ. 1968, იქვე, დაკრძალულია ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფ. საბუეს საგვარეულო სასაფლაოზე) — ქართველი მოწყალების და პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში, მოყვარული ფოტოგრაფი. დაიბადა ცნობილი მეღვინის, ზაქარია ჯორჯაძისა და თამარ ბაგრატიონ-მუხრანელის ოჯახში. ჰყავდა ძმები — ალექსანდრე და გიორგი. დაამთავრა თბილისის იმპერატორ ნიკოლოზ I–ის სახელობის ამიერკავკასიის ქალთა ინსტიტუტი (1902). 1902-1908 წლებში სწავლობდა შვეიცარიის ერთ­-ერთ პანსიონში, ვენის კონსერვატორიაში, შემდეგ პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში ფორტეპიანოს განხრით. 1910 წელს ბათუმი-მარსელის რეისით ზღვით გაემგზავრა საფრანგეთში ფრანგული ენის დასახვეწად (მოგზაურობა აღწერა დღიურებში). 1910-იან წლებში თბილისში, მიხეილის საავადმყოფოში, გაიარა წითელი ჯვრის მოწყალების დის კურსები. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს, როგორც მოწყალების და, მოხალისედ წავიდა კავკასიის ფრონტზე. მსახურობდა სარიყამიშის საევაკუაციო პუნქტში, შემდეგ კავკასიის წითელი ჯვრის II მოწინავე რაზმში. ბრძოლის ველზე გამოჩენილი მამაცობისთვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV (1915) და III (1916) ხარისხის მედლებით. ომის წლებში ძმის, პორუჩიკ გიორგი ჯორჯაძის „კოდაკის“ წარმოების ფოტოაპარატით შექმნა სურათების სერია, რომელიც ასახავს საბრძოლო მოქმედებებსა და ფრონტისპირა გარემოს. წერდა დღიურსაც („სულის დღიური“). საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჯორჯაძეების ოჯახი იდევნებოდა. ნინო ჯორჯაძე უმეტესად ცხოვრობდა კახეთში, საბუეს მამისეულ სახლში, 1950-იანი წლებიდან კი თბილისში თავისი ახლო ნათესავის, ჟურნალისტ ელისაბედ ბაგრატიონის ოჯახთან ერთად. ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.
1410-იანები

1410-იანი (ათას ოთხას ათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1410-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1410 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1419 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 პოლონეთ-ლიტვის ჯარებმა, რომლებსაც რუსებიც ეხმარებოდნენ, გრიუნვალდთან სასტიკად დაამარცხეს გერმანიის ტევტონთა ორდენი. სულთანმა აჰმად შაჰმა ქ. აჰმადაბადი დააარსა, როგორც გუჯარათის სასულთნოს დედაქალაქი. 24 ივლისი : ჰარლოს ბრძოლა ჩინელი ადმირალი ჯენ ჰე შრი-ლანკაზე გადავიდა, დაატყვევა კუნძულის მეფე და ჩინეთში წაიყვანა. დაიწყო კონსტანცის საეკლესიო კრება. 6 ივლისი : კოცონზე დაწვეს იან ჰუსი. ჟუან I-მა დაიპყრო ქალაქი სეუტა აფრიკის სანაპიროზე. იწყება ასწლიანი ომის მესამე პერიოდი. ინგლისის მეფე ჰენრი V (1413-1422) ჰარფლერს იპყრობს. იოსებ II კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ხდება. დიდ ნოვგოროდში აღიმართა წმინდა სამების ეკლესია. მეჰმედ ჩელებიმ ჩაახშო აჯანყება მცირე აზიაში. კორეის მეფე გახდა სეჯონგ დიდი. მადეირის კუნძულები აღმოაჩინეს ჟუან გოსალვიშ ზარკუმ და ტრიშტან ვაშ ტეშეირამ. დაიწყო ჯვაროსნული ლაშქრობა ჰუსიტების წინააღმდეგ.
Nintendo Research & Development 1

Nintendo Research & Development No. 1 Department, (იაპონ. 任天堂開発第一部 ნინტენდო კაიჰაცუ დაიიჩი ბუ?) უფრო მეტად ცნობილი აბრევიატურით Nintendo R&D1 — Nintendo-ს ვიდეო თამაშების ყველაზე ძველი დეველოპერთა ჯგუფი. 1978 წლამდე, მის გაყოფამდე ატარებდა სახელს Nintendo Research & Development Department. ჯგუფს შექმნილი აქვს ისეთი განთქმული თამაშების სერიები როგორებიცაა „Metroid“, „Mario Bros.“, და „Donkey Kong“. R&D1-მა შეიმუშავა მეტად წარმატებული კონსოლების ხაზი Game Boy, გამოსული 1989 წელს. მათ ასევე შექმნეს „Super Mario Land“-ის ხაზის რამდენიმე თამაში და პერსონაჟი Wario. 2004 წელს Nintendo R&D1 მეორე დეპარტამენტ Nintendo Research & Development 2-თან ერთად გაერთიანდა Nintendo-ს ახლად შექმნილ დივიზიაში სახელად Nintendo Software Planning & Development. IGN listing for R&D1 N-Sider: The Rise and Fall of R&D1 დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ Staff, I. G. N.. (10 იანვარი, 2001) Developer Profile: Intelligent Systems. ციტირების თარიღი: 9 მარტი, 2018. ↑ GameSpy: Nintendo R&D1. ციტირების თარიღი: 9 მარტი, 2018. ↑ Life, Nintendo. (13 მარტი, 2010) Feature: The Making of the Nintendo Game Boy. ციტირების თარიღი: 9 მარტი, 2018. ↑ Iwata Asks: New Super Mario Bros. Wii en-GB. ციტატა: „R&D2 would later be merged into the Software Planning and Development Division“ ციტირების თარიღი: 2019-01-23
ზაქარია ჯორჯაძე

ზაქარია ალექსანდრეს ძე ჯორჯაძე (დ. 1847 — გ. 1895) — თავადი, ქართველი მეწარმე და საზოგადო მოღვაწე. სწავლობდა და მუშაობდა მეღვინეობის ცნობილ ევროპულ ცენტრებში — კლოსტერ-ნაიბურგსა (ავსტრია) და მონპელიეში (საფრანგეთი). ჰქონდა მამული კახეთში, თელავის მაზრის სოფელ საბუეში. საქართველოში პირველმა დანერგა მოსახლეობიდან ყურძნის შესყიდვის და ღვინის ევროპული ტექნოლოგიით დამზადების პრაქტიკა. 1888 წელს ბრიუსელის საერთაშორისო სასოფლო-­სამეურნეო გამოფენაზე „ზ. ჯორჯაძისა და კომპანიის“ მიერ ექსპონირებულ ქართულ ღვინოს ოქროს მედალი მიენიჭა. არჩეული იყო ავკასიის სასოფლო-­სამეურნეო საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარედ. ცოლად ჰყავდა თამარ ირაკლის ასული ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1855 — გ. 1940). მათი შვილები: ალექსანდრე ჯორჯაძე (დ. 1880 — გ. 1939) — ინჟინერი, რეპრესირებული; გიორგი ჯორჯაძე (დ. 1882 — გ. 1918) — ოფიცერი, მოყვარული ფოტოგრაფი, მოკლეს რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს; ნინო ჯორჯაძე (დ. 1884 — გ. 1968) — მოწყალების და, მოყვარული ფოტოგრაფი. ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.
ალექსანდრე ჯორჯაძე

ალექსანდრე (საშა) ზაქარიას ძე ჯორჯაძე (დ. 1 თებერვალი, 1882, თბილისი, — გ. 1939, სოლოვეცკის კუნძულები) — ქართველი ინჟინერი, გზების და გვირაბების მშენებელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (1930). დაიბადა ცნობილი მეღვინის, ზაქარია ჯორჯაძისა და თამარ ბაგრატიონ-მუხრანელის ოჯახში. ჰყავდა და — ნინო და ძმა — გიორგი. დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1908). 1917 წლამდე მუშაობდა რუსეთის რკინიგზის მშენებლობაზე, 1922 წლიდან რუსეთში სამოქალაქო ომის დროს დანგრეული რკინიგზების აღდგენაზე. 1923 წლიდან საქართველოში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე იყო გზების მშენებლობის დარგში. 1928 წელს საბჭოთა ხელისუფლების მიერ საგზაო საქმის დახვეწის მიზნით გაიგზავნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯორჯაძე არის სამხრეთ კავკასიასა და საქართველოში თანამედროვე გზატკეცილების მშენებლობის ფუძემდებელი. მისი ხელმძღვანელობით აიგო მრავალი ხიდი, მათ შორის, საბჭოთა კავშირში პირველი ბონდის ხიდი მდინარე მაგანაზე, სოფელ ჯვარში (ახლანდელი ქ. ჯვარი, 1932; ინჟინერ კრილცოვის პროექტი). მისი ინიციატივით დაარსდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში საავტომობილო გზების მშენებლობის ფაკულტეტი. 1937 წელს, საბჭოთა რეპრესიების დროს, დააპატიმრეს და გადაასახლეს სოლოვეცკის კუნძულებზე, სადაც გარდაიცვალა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 573. ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275. ალექსანდრე ჯორჯაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვასილ ჯორჯაძე (სამხედრო ინჟინერი)

ვასილ ნიკოლოზის ძე ჯორჯაძე (დ. 29 თებერვალი, 1856, სოფ. გრემი, ახლანდ. ყვარლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 დეკემბერი, 1927, თბილისი, დაკრძალულია სოფ. გრემის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო ინჟინერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1916). დაამთავრა კიევის სამხედრო გიმნაზია. 1872 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878). თავი გამოიჩინა ყარსის იერიშში, რისთვისაც წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენი მიიღო (1878). 1882 წლიდან სამხედრო ინჟინრად მუშაობდა თბილისში, ქუთაისში, ბაქოში, მაჰაჩყალაში, სტავროპოლში. 1906 წლიდან იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის საინჟინრო სამმართველოს შტაბ-ოფიცერი. თადარიგში გავიდა 1916 წელს პოლკოვნიკის ხარისხით. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1914) და წმ. ანას II (1915) ხარისხის ორდენებით. სამხედრო სამსახურთან ერთად სამოქალაქო საინჟინრო საქმიანობასაც ეწეოდა. კავკასიაში პირველმა მან დაიწყო რკინაბეტონის ასაწყობი კონსტრუქციების დამზადება (1907 წელს დააპროექტა და განახორციელა რკინაბეტონის თხელი კედლების კონსტრუქცია). ქართული გიმნაზიის (ახლანდელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) მშენებლობაზე ხელმძღვანელობდა ბეტონისა და რკინაბეტონის სამუშაოებს (1900-1906), ამავე დროს განაგებდა თბილისის უნივერსიტეტის მშენებლობისათვის მატერიალური სახსრების შეგროვების საქმესა და ხელმძღვანელობდა საირიგაციო მშენებლობას მდინარე არაქსის ველზე, აგრეთვე მდინარე დურუჯის სარეგულაციო სამუშაოებს, აქტიურად მონაწილეობდა მდინარე ალაზანზე შაქრიანის ხიდის მშენებლობაში. იმ პერიოდის პრესაში (ჟურნალი „კავკაზსკოე სელსკოე ხოზაისტვო“, გაზეთი „კავკაზი“ და სხვ.) გამოქვეყნებული აქვს სტატიები მთის მდინარეთა რეგულირებისა და ნიაღვრის წყლებთან ბრძოლის, ტყისა და ბუნების დაცვის შესახებ. ჯორჯაძე ასევე იყო ცნობილი სპორტსმენი, კავკასიაში ერთ-ერთი პირველი ველომრბოლელი, საქართველოში ველომოყვარულთა ნაკრების შემქმნელი და დამფუძნებელი; თბილისში (მ. შ. დ. უზნაძის ქუჩაზე ყოფ. ველოდრომი), სტავროპოლსა და ვლადიკავკაზში ველოტრეკების მშენებლობის ინიციატორი. ცნობილია ჯორჯაძის 1894 წლის პუბლიკაცია „საზოგადოებისთვის მავნე რეკლამები და მათთან ბრძოლა“ (რუსულ ენაზე), რომელიც ავტორმა ველოჟურნალებში „ველოსიპედსა“ და „სამოკატში“ განთავსებული არასაიმედო სარეკლამო განცხადებების საპასუხოდ გამოაქვეყნა და რუსეთის საზოგადოებაში პირველად წამოჭრა არაკეთილსინდისიერი რეკლამების საკითხი. Джорджадзе В.И. Вредные для публики рекламы и борьба с ними. М.: Русская типо-лит. ценз., 1894. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 573. საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. -თბ., 2017.-გვ.758-759; Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 150. ვასილ ჯორჯაძე (სამხედრო ინჟინერი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვასილ ჯორჯაძე (მხატვარი)

ვასილ დიმიტრის ძე ჯორჯაძე, ბაზილ ჯორჯაძე (ფრანგ. Basile Djordjadze) (დ. 29 მაისი, 1886, თბილისი, — გ. 10 დეკემბერი, 1952, პარიზი, დაკრძალულია სენტ–ჟენევიევ დე ბუას სასაფლაოზე) — ქართველი ფერმწერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი. დაამთავრა თბილისის კადეტთა ქვეითი სასწავლებელი (1901). სპეციალური სამხატვრო განათლება არ მიუღია; სამხედრო სასწავლებელში ხატვას ასწავლიდა ოსკარ შმერლინგი. იყო სახვითი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების წევრი. 1914 წელს საზოგადოებამ თბილისში ჯორჯაძის პერსონალური გამოფენაც მოაწყო. I მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში იყო თბილისის გრენადერთა პოლკოს პოდპოლკოვნიკი. იბრძოდა ჯერ თურქეთის, შემდეგ გალიციის ფრონტზე. დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. 1918 წელს საქართველოშო დაბრუნდა. 1919-1920 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სამხატვრო საზოგადოების გამოფენებში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. ცხოვრობდა პარიზში. 1925 წელს პარიზში მოღვაწე ქართველ მომღერალთა გუნდისთვის შექმნა ძველაქართული კოსტუმები. 1926 და 1945-1953 წლებში იყო დამოუკიდებელ მხატვართა საზოგადოების („დამოუკიდებელთა სალონი“) წევრი. 1945 წელს მისი ნამუშევრები წარმოდგენილი იყო პარიზში გამართულ რუს მხატვართა და მოქანდაკეთა გამოფენაზე. ჯორჯაძის ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ხელოვნების მუზეუმში (1958 წელს შესწირა მხატვრის დამ, მუსიკოსმა თამარ ჯორჯაძემ), თბილისის ისტორიის მუზეუმში („ქარვასლა“) და საზღვარგარეთის კერძო კოლექციებში. ოქროსცვარიძე, ნინო. მხატვარი ვასილ ჯორჯაძე / ნინო ოქროსცვარიძე. - თბ., 2010; ციციშვილი, მაია. ჯორჯაძე (ბაზილი) ვასილ // ქართული მხატვრობა - განვითარების ისტორია : XVIII-XIX საუკუნეები / მაია ციციშვილი, ნინო ჭოღოშვილი. - თბილისი, 2013.- გვ. 349-350. ვასილ ჯორჯაძე. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).
აკაკი ოთხმეზური

აკაკი გაბრიელის ძე ოთხმეზური (დ. 1 ივლისი, 1874, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 20 ივლისი, 1916, სმორგონი, ახლანდ. გროდნოს ოლქი, ბელარუსი, დაკრძალულია სოფ. მიხნევიჩის ღვთისმშობლის ეკლესიის ეზოში) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1916). დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. განათლება შინ მიიღო. 1892 წლიდან მოხალისედ მსახურობდა მე-14 გრენადერთა ქართულ პოლკში. 1897 წელს თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებლში ჩააბარა გამოცდა ოფიცრის ხარისხის მისაღებად. I მსოფლიო ომში იბრძოდა გერმანიის ფრონტზე, მეთაურობდა ბატალიონს, მიიღო პოდპოლკოვნიკის (1915) და პოლკოვნიკის (1916) წოდებები. გმირულად დაიღუპა სოფ. სმორგონთან მისი ბატალიონის პოზიციებზე გერმანელთა იერიშის მოგერიების დროს. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. სტანისლავის, წმ. ანას სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით, წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით (სიკვდილის შემდეგ, 1917). აკაკი ოთხმეზური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გულბათ ტორაძე

გულბათ გრიგოლის ძე ტორაძე (დ. 14 ოქტომბერი, 1928, თბილისი, — გ. 17 ოქტომბერი, 2018, იქვე) — ქართველი მუსიკათმცოდნე, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967), თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ემერიტუს-პროფესორი. დაიბადა რუსეთის არმიის ყოფილი პორუჩიკის გრიგოლ ტორაძის და მერი ჭავჭავაძის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1950) და თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის განყოფილება (1952). 1952–1953 წლებში ასწავლიდა საქართველოს სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, 1953 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1973–1976 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1976 წლიდან იყო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის კათედრის გამგე. 1976 წლიდან იყო ქართული ენციკლოპედიის რედაქციის მუსიკის სექციის თავმჯდომარე, 1968–1973 და 1992–1995 წლებში — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი. 1953 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო და კრიტიკულ-პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. მიღებული ჰქონდა ღირსების ორდენი (1999) და საქართველოს კულტურის სამინისტროს უმაღლესი ჯილდო „ხელოვნების ქურუმი“ (2016). ქართული მუსიკა საუკუნის გადასახედიდან (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1998. - 204გვ.. - ISBN: 999-28-51-04-X ნიკოლოზ გუდიაშვილი : რჩეული ნაწარმოებების ბიბლიოგრაფია (ავტორი). - თბილისი, ხელოვნება, 1990. - 19გვ. ქართული მუსიკის ისტორია : წ. 1. დამხმ. სახელმძღვ. კონსერვატორიის სტუდენტებისათვის (შემდგენელი). - თბილისი, განათლება, 1990. - 302გვ. ქართული ფეხბურთის დიდოსტატები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1987. - 70გვ. ანასტასია ვირსალაძე : მონოგრაფია (ავტორი). - თბილისი, ხელოვნება, 1981. - 191გვ. მუსიკალურ გზაჯვარედინებზე (ავტორი). - თბილისი, ხელოვნება, 1979. - 67გვ. Композиторы Грузии (ავტორი). - Тбилиси, Мерани, 1968. - 132с. იონა ტუსკია : მონოგრაფია (ავტორი). - თბილისი, საქ. მუსფონდის გამომცემლობა, 1962. - 73გვ. Симфонические произведения "Звиадаури" и "Миндиа" Шалвы Мшвелидзе. (ავტორი). - Москва, Музгиз, 1958. - 51с. გულბათ ტორაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
1400-იანები

1400-იანი (ათას ოთხასიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1400-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1400 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1409 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 თემურლენგის მეექვსე ლაშქრობა საქართველოში თემურლენგის მეშვიდე ლაშქრობა საქართველოში დაიდო შამქორის ზავი. ირანში სათავე დაედო სეფიანთა დინასტიას. შაჰ ისმაილი ირანის პირველი სეფიანი მმართველი გახდა. 20 ივნისი: თემურ-ლენგმა ანკარასთან დაამარცხა თურქ-ოსმალები თემურლენგის მერვე ლაშქრობა საქართველოში თემურლენგმა ჩინეთში ილაშქრა. ტურინის უნივერსიტეტი დაფუძნდა. ჯეიმზ I შოტლანდიის მეფე გახდა. დღევანდელი შრი-ლანკის ტერიტორიაზე გაუქმდა გამპოლის სამეფო. საქართველოს სამეფო ტახტზე ადის კონსტანტინე I. 2 დეკემბერი : ლაიფციგის უნივერსიტეტი გაიხსნა.
პორფილე გორგოშიძე

პორფილე გორგოშიძე (დ. 1892, სოფ. ლიხაური, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1978, დაკრძალულია ლიხაურის სასაფლაოზე) — ქართველი ოფიცერი, ჩოლოქის ბრძოლის (1918) გმირი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ოზურგეთის გიმნაზიაში, რომელიც ხელმოკლეობის გამო ვერ დაამთავრა. 1909 წლიდან ასოთამწყობად მუშაობდა თბილისში, ჯერ არუთინოვის, შემდეგ გაჩეჩილაძის სტამბაში. ამ უკანასკნელში იწყობოდა გაზეთები: „თეატრი და ცხოვრება“, „თანამედროვე აზრი“ და სხვ. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს ჯარში გაიწვიეს. 1917 წლიდან ქართულ სახალხო გვარდიაში იყო უფროს უნტერ-ოფიცრად. 1918 წელს ოსმალეთის ფრონტზე პორუჩიკ ვალოდია გოგუაძის თანაშემწე იყო №4 ჯავშნოსან მატარებელზე (აქვე მსახურობდა მისი ძმა ალექსანდრეც). სიმამაცით გამოიჩინა თავი 1918 წლის 8 აპრილს მდ. ჩოლოქზე ბრძოლაში, რისთვისაც ძმები გორგოშიძეები წმ. გიორგის ჯვრით დააჯილდოვეს. ბრძოლაში პორფილე გორგოშიძე მძიმედ დაიჭრა, რის გამოც სამხედრო სამსახურს ჩამოშორდა. საბჭოთა პერიოდში კოლმეურნეობაში მუშაობდა. 1929 და 1937 წლებში მცირე ხნით დაპატიმრებული იყო საბჭოთა ხელისუფლების მიერ. აქვს მოგონებები „გმირ ჯავშნოსანზე“. პორფილე გორგოშიძე // „თეატრი და ცხოვრება“. - 1918. - №12. - გვ. 13; ჯავშნოსანის უფროსის „მაგიერი“ — პორფილე გორგოშიძე / მ. ლომაძე // „ალიონი“ . - 2018. - №21 (10314). - გვ. 7.
ცხვირგრძელასებრნი

ცხვირგრძელასებრნი (ლათ. Curculionidae) — ხოჭოების ოჯახი ნაირმჭამელი ხოჭოების ქვერიგისა. სახეობრივი შემადგენლობით ცხოველების ყველაზე დიდი ოჯახია. ცნობილია 80000-მდე სახეობა, საქართველოში გვხვდება 900-მდე. მათი სხეულის სიგრძე 0,8–60 მმ-ს შეადგენს, აქვთ მრავალნაირი ფორმა და შეფერილობა, ხშირად დაფარული არიან ბეწვით ან ქერცლით. ხასიათდებიან წაგრძელებული თავმილით, რომელიც ბოლოვდება მღრღნელი ტიპის პირის აპარატით. ულვაშები მუხლიანი და გურზისებრია. ფეხის თათები 5-სახსრიანია (მე-4 სახსარი დამალულია მე-3-ის ამონაჭერში). ცხვირგრძელების მატლები, რომლებიც ნიადაგში ან მცენარის ქსოვილებში ვითარდებიან, თეთრი ფერისანი და C-სებურად მოღუნულები არიან, არ აქვთ ფეხები; ღიად მცხოვრები მატლები მუხლუხისნაირი და ჭრელი ფერისაა; მცირე ნაწილი (Cossininae) ლპობად მერქანში ვითარდება. გავრცელებული არიან ყველანაირ ბუნებრივ ზონაში, გარდა პოლარული უდაბნოებისა, განსაკუთრებით მრავლად არიან ტროპიკებში. ცხვირგრძელასებრთა უმრავლესობა მხოლოდ გარკვეული ოჯახების, გვარებისა და სახეობების მცენარეებზე ვითარდება. დიდი უმრავლესობა მავნებელია, აზიანებს თითქმის ყველა სასოფლო-სამეურნეო კულტურას, ტყის მერქნიან მცენარეებს, ტექნიკურ მერქანს და მცენარეულ პროდუქტებს, მაგ., ჭარხლის ცხვირგრძელები (Bothynoderes), მცელავი ხოჭოები (Otiorhynchus), მეფრაკენი (Lixus), ფოთლის ცხვირგრძელები (Hypera), ყვავილჭამიები (Anthonomus), ნაყოფცხოვრიები (Curculio), მეფისენი (Pissodes) და სხვ. კვების ხასიათის მიხედვით უმრავლესობა ფიტოფაგია, მცირე ნაწილი — ფიტოსაპროფაგი; მრავალი სახეობა — ოლიგოფაგი, თითქმის მონოფაგი, ანუ იკვებებიან განსაზღვრული სახეობის მცენარეებითა და მცენარეთა ნაწილებით. ნიადაგში განვითარებული მატლები ჭამენ მცენარეთა ფესვებს. ცხვირგრძელასებრთა ოჯახი მორფოლოგიური, ბიოლოგიური თავისებურებებისა და ევოლუციური გზების მიხედვით იყოფა 2 ჯგუფად: გრძელხორთუმიანები (Phanerognatha), რომელთა თავმილი თავის ძირითად ნაწილს ბევრად აღემატება, და მოკლეხორთუმიანები (Adelognatha), რომელთა თავმილი ჩვეულებრივად არ აღემატება თავის ძირითად ნაწილს. მუხის ანუ რკოს ცხვირგრძელა (Curculio glandium) ბარდის კოჟრის ცხვირგრძელა (Sitona lineatus) ჭარხლის ცხვირგრძელა (Asproparthenis punctiventris) ვაშლის ანუ კოკრიჭამია ცხვირგრძელა (Anthonomus pomorum) ↑ Curculionidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 ჭოლოკავა ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 252. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Савицкий В. Ю. Долгоносики // Большая российская энциклопедия. т. 9. — М., 2007. — стр. 205. ↑ 4.0 4.1 Гиляров М. С. Долгоносики // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 8 — М., 1972.
1390-იანები

1390-იანი (ათას სამას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1390-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1390 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1399 წლის 31 დეკემბერს. მოვლენები სარჩევი: 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396 1397 1398 1399 იმერეთის მეფე გიორგი I-მა აფხაზეთის კათოლიკოსად არსენი დასვა. იმერეთის მეფე გიორგი I-მა ოდიშის მთავრის, ვამეყ I დადიანის წინააღმდეგ ილაშქრა, მაგრამ დამარცხდა და ბრძოლაში დაიღუპა. საქართველოს ამეფო ტახტზე ადის გიორგი VII. თემურლენგის მესამე ლაშქრობა საქართველოში თემურლენგის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში 15 აპრილი : თემურლენგმა თერგთან ოქროს ურდოს ტოხტამიშის ჯარები დაამარცხა და დაარბია დედაქალაქი სარაი-ბათუ. 28 სექტემბერი : ოსმალების გამარჯვება ჯვაროსნებზე ნიკოპოლთან. შედგა კალმარის უნია. თემურლენგის ლაშქრობა დელის სასულთნოში, ჩრდილოეთ ინდოეთში. თემურლენგის მეხუთე ლაშქრობა საქართველოში ინგლისში პლანტაგენეტების დინასტია დაემხო, დამყარდა ლანკასტერების დინასტიის მმართველობა.
სერგო ორჯონიკიძე (მსახიობი)

სერგო ორჯონიკიძე (დ. 19 მარტი, 1947, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ექიმი-კარდიოლოგი და მსახიობი. სერგო ორჯონიკიძე დაიბადა 1947 წლის 19 მარტს თბილისში, 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. სასწავლებლის დასრულებისთანავე გაანაწილეს გარდაბნის რაიონის ჯანპუნქტის ექიმად. პარალელურად თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში გაიარა სპეციალიზაცია კარდიოლოგიაში, რის შემდეგაც ამავე კათედრის ჯერ უფროსი ლაბორანტის, შემდეგ კი ასისტენტის თანამდებობაზე განაგრძო მუშაობა. ამავდროულად მუშაობდა, როგორც ინტენსიური თერაპიის ექიმი. იყო ულტრაბგერითი გამოკვლევების ერთ-ერთი პიონერი, ხელმძღვანელობდა ახლად ჩამოყალიბებულ ფუნქციურდიაგნოსტიკურ განყოფილებას. იყო თბილისის კარდიოლოგიური კლინიკის დირექტორის მოადგილე და ფუნქციური დიაგნოსტიკის მიმართულების ხელმძღვანელი. 2016 წლიდან არის ინგოროყვას საუნივერსიტეტო კლინიკის კარდიოლოგიური მიმართულების ხელმძღვანელი. 2017 წელს აირჩიეს საქართველოს კარდიოლოგთა ასოციაციის მრჩეველთა საბჭოს წევრად. გადაღებულია ფილმებში: „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ (ზურიკელა, 1962), „ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი“ (დათო, 1965). დაქორწინებულია მსახიობსა და მოცეკვავეზე, საქართველოს სახალხო არტისტ მანანა აბაზაძეზე, ჰყავთ ორი ქალიშვილი. სერგო ორჯონიკიძე (მსახიობი) [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია ოლღა ბებიას ახდენილი ოცნება: „დოხტური ზურიკელა“ და სამუდამო სიყვარული მერისთან — ქართული აზრი დაარქივებული 2020-09-30 საიტზე Wayback Machine. სერგო ორჯონიკიძე — GeoDoc.Ge დაარქივებული 2020-08-05 საიტზე Wayback Machine. ზურიკელას და მერის რეალობად ქცეული სიყვარული — InterMedia.Ge ↑ მანანა აბაზაძისა და სერგო ორჯონიკიძის სიყვარულის ისტორია
სერგო ორჯონიკიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

სერგო ორჯონიკიძე — ქართველი და საბჭოთა პოლიტიკოსი სერგო ორჯონიკიძე (მსახიობი) — ქართველი მსახიობი და ექიმი
ლევან ხაბეიშვილი

ლევან ხაბეიშვილი (დ. 7 მაისი, 1987) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი. თბილისის საკრებულოს ყოფილი დეპუტატი. ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის თავმჯდომარე 2023 წლის 30 იანვრიდან 2024 წლის 8 ივნისამდე. 2012-2013 მუშაობდა პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის ადმინისტრაციაში მთავარი სპეციალისტის პოზიციაზე, 2013-2014 წლებში იკავებდა თბილისის მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის უფროსის მოადგილის თანამდებობას. 2017 წელს აირჩიეს თბილისის საკრებულოს დეპუტატად. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იყო ოპოზიციური პარტიების ნაწილის საერთო კანდიდატი სამგორის მაჟორიტარულ ოლქში. მან ხმების 39,14% (27506) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში მონაწილეობაზე და პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზეც უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. ლევან ხაბეიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ლევან ხაბეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ლევან ხაბეიშვილი Facebook-ზე ↑ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ახალი თავმჯდომარე ლევან ხაბეიშვილი გახდა“. Civil Georgia. 30 იანვარი, 2023. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ ლევან ხაბეიშვილი „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადადგა, მას თინა ბოკუჩავა შეცვლის. „პირველი არხი“, 8 ივნისი, 2024. ↑ შეთანხმება მიღწეულია: ოპოზიციის მაჟორიტარობის კანდიდატები თბილისში — Netgazeti ↑ 2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის არჩევნები. ცესკო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-04. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2021. ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2020.