laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გრიგოლ კოკელაძე

  გრიგოლ კოკელაძე (დ. 2 მაისი, 1904, , ს. პატრიკეთი (წყალტუბოს რაიონი) — 1988) — ქართველი კომპოზიტორი, გუნდის დირიჟორი და პედაგოგი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1982). გრიგოლ კოკელაძე დაიბადა წყალტუბოს რაიონის სოფელ პატრიკეთში 1904 წლის 2 მაისს. 1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1937 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიტორო). 1928 წელს დაიწყო მუსიკალურ–პედაგოგიური მოღვაწეობა. სხვადასხვა დროს მუშაობდა მუსიკალურ დაწესებულებებსა და მხატვრულ კოლექტივებში. 1937–1943 წლებში და 1945 წლიდან იყო ხალხური შემოქმედების სახლის (ახლანდელი ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი) დირექტორი. 1941-48 წლებში იყო საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1954–1955 წლებში — საქართველოს ფილარმონიის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. მის მიერ შექმნილ ნაწარმოებებს შორისაა: კანტატა „სიმღერა სამგორზე“ (1953), „კანტატა სამშობლოზე“ (1955), „კანტატა საქართველოზე“ (1971), სიმფონიური სიუიტა (1957), სიმღერები, გუნდები, მუსიკა სპექტაკლებისათვის; დაამუშავა სიმღერები „სისატურა“ (1932), „გუდისა“ (1933). მას ჩაწერილი და ნოტებზე გადატანილი აქვს ასობით ქართული ხალხური სიმღერა, რომელთა ხელნაწერები ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრის არქივში ინახება, გამოცემული აქვს ხალხური სიმღერების არა ერთი სანოტო კრებული: „ქართული ხალხური სიმღერები“ (1956), „50 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1979, თბილისი), „30 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1981, თბილისი), „100 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1984, თბილისი), „ზოგი რამ ქართულ ცეკვაზე“ (1983, თბილისი). 1941 — საპატიო ნიშანი 1946 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1982 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი შრომის წითელი დროშის ორდენი გრიგოლ კოკელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბარელაძე

ბარელაძე — ქართული გვარი, თავდაპირველად გავრცელებული იყო უმეტესად სოფელ პერევისაში. დღეისათვის თბილისში, ჭიათურაში, ქუთაისში, რუსთავში, ზესტაფონში. ↑ საინტერესო სტატისტიკა დაარქივებული 2020-05-24 საიტზე Wayback Machine. — სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო
ეკატერინე სოხაძე

ეკატერინე სოხაძე (დ. 16 მარტი, 1907, ქუთაისი — გ. 22 მაისი, 1984) — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი. 1925–1928 წლებში სიმღერას ეუფლებოდა ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებელში. 1930 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. ამავე წელს შედგა მისი დებიუტი ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე (მარგარიტა – გუნოს „ფაუსტში“), ამ დროიდან 1953 წლამდე ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო; 1930–1936 წლებში ორჯერ მიიწვიეს სოლისტად სსრკ მოსკოვის დიდ თეატრში. მას ჰქონდა ხავერდოვანი ტემბრის ხმა და დახვეწილი ვოკალური ტექნიკა (ლირიული სოპრანო). მისი შესრულებული პარტიებია: ეთერი, მარო (ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“), მარგარიტა (გუნოს „ფაუსტი“), მიქაელა (ბიზეს „კარმენი“), დეზდემონა (ვერდის „ოტელო“), ტატიანა (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), ნედა (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), ნესტანი (შ. მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“), ყივჩაღი ქალიშვილი (ბოროდინის „თავადი იგორი“), ბატერფლაი (პუჩინის „ჩიო–ჩიო–სანი“), ნატალია (ი. ძერჟინსკის „წყნარი დონი“). 1937 — შრომის წითელი დროშის ორდენი 1945 — საქართველოს სახალხო არტისტი 1946 — ლენინის ორდენი 1947 — სტალინური პრემია მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ., 2007. გვ. 259 ეკატერინე სოხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ http://opac.nekrasovka.ru/books/NEWSPAPERS/PRAVDA/1946/PRAVDA_1946_048.pdf
ლევონ ისეცკი

ლევონ ისეცკი (დ. 20 სექტემბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 მაისი, 1946) — საოპერო მომღერალი (ბანი, ბარიტონი), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი. დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი 1915 წელს. 1928 წლიდან იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი (შუალედებით); 1922 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ალექსანდროპოლის (ლენინაკანი) სომხური საოპერო დასის (1923) და ერევნის საოპერო თეატრის (1933) დაარსებაში (ა. შ. მელიქ-ფაშაევთან, შ. მ. ტალიანთან, ა. ბ. დანიელიანთან ერთად); ქართული რეპერტუარი: აბიო, ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), გიორგი მეფე (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან-ცბიერი“, 1926 წელს პირველი დადგმა), მაკარი (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე“, 1919 წელს პირველი დადგმა), ხევსური (ვ. დოლიძე „ლელა“, 1922 წელს პირველი დადგმა); სხვა რეპერტუარი: სპარაფუჩილე (ვერდი „რიგოლეტო“), კარდინალი (ჰალევი „რაქილი“), მარსელი სენ-ბრი (მეიერბერი „ჰუგენოტები“), მეფისტოფელი (გუნო „ფაუსტი“), დონ ბაზილიო (როსინი „სევილიელი დალაქი“), ივან სუსანინი (გლინკა „ივან სუსანინი“), ბორის გოდუნოვი (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი“), გრემინი (ჩაიკოვსკი „ევგენი ონეგინი“), კონჩაკი (ბოროდინი „თავადი იგორი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკი „ალი“), სალიერი, მეფე დოდონი (რიმსკი-კორსაკოვი „მოცარტი და სალიერი“, „ოქროს მამალი“), ტარასი (ლისენკო „ტარას ბულბა“), რუბენ, ნადირ-შაჰი (სპენდიაროვი „ალმას“). 1933 — სომხეთის დამსახურებული არტისტი 1943 — საქართველოს სახალხო არტისტი ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015. გვ. 228 ლევონ ისეცკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მარიამ მოჯორიანი

მარიამ მოჯორიანი (სომხ. Մարիամ Մոճոռյան; დ. 19 ივლისი, 1904, ალექსანდროპოლი — გ. 12 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — სომეხი საბჭოთა მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1958). მარიამ მოჯორიანი დაიბადა 1904 წელს ალექსანდროპოლში. 1920 წელს დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა ჰოვანეს ზარიფიანის ჯგუფში, შემდეგ უკრავდა ვარდან მირზოიანის, არმენ არმენიანის, ჰოვანეს აბელიანის, ვაჰრამ ფაფაზიანის ბენდებში. 1928 წლიდან მუშაობდა თბილისის სომხურ თეატრში და იყო ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი ქალი. 1941 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი 1958 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-07-01. ციტირების თარიღი: 2023-07-01. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1941. № 1-3. გვ. 27.
ევგენიძე

საკუთარი სახელი ევგენიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დათო ევგენიძე — ქართველი კომპოზიტორი, პიანისტი იუზა ევგენიძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
გიორგი დვანაძე

გიორგი სვიმონის ძე დვანაძე (დ. 1829, სოფ. ჭალა, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1886, ხარკივის მახლობლად) — ქართველი თეატრის მსახიობი, პოეტი. განათლება გორის სამაზრო სასწავლებელში მიიღო. იყო გიორგი ერისთავის თეატრალური დასის ერთ-ერთი პირველი წევრი. ერისთავის თეატრში შეასრულა როლები: დავით სერაშიძე, აზნაური გვერდელაძე (ზ. ანტონოვის „მინდა კნეინა გავხდე“ და „ქმარი ხუთი ცოლისა“), მარტირუზა, ხარაზი ასანა (გიორგი ერისთავის „უჩინმაჩინის ქუდი“ და „თილისმის ხანი“). ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობასაც, ჟურნალ „ცისკარში“ ბეჭდავდა ლექსებს (მის ლექსებზე სიმღერებსაც ქმნიდნენ), წერდა პიესებს (პიესა „სახლი კუკიაში“ დაიდგა 1852-1853 წლებში); ავტორია პოემისა „ყარაბაღელი ყაჩაღი ასლან ბეგი“ (გამოიცა 1878 წელს). თეატრის დაშლის (1856) შემდეგ სოფელში მეურნეობას მოჰკიდა ხელი და პარალელურად მონაწილეობდა სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. მოგვიანებით ადამიანის მკვლელობის ბრალდებით 10 წლის კატორღა და სამუდამოდ ციმბირში გადასხლება მიუსაჯეს. ციხეში ლექსად დაწერა ავტობიოგრაფია „სიყმაწვილიდან ჩემი ცხოვრება“. 1886 შეიწყალეს და გაათავისუფლეს, მაგრამ სამშობლოში დაბრუნებამდე გარდაიცვალა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 394. გიორგი დვანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ინაიშვილი

საკუთარი სახელი ინაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: დურსუნ ინაიშვილი — ქართველი გრაფიკოსი ხასან ინაიშვილი — ქართველი ფერმწე­რი ჯემალ ინაიშვილი — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი
დავით კობიძე

დავით ივანეს ძე კობიძე (დ. 11 დეკემბერი, 1906, სოფ. შუა ამაღლება, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 14 ივლისი, 1981, თბილისი) — ქართველი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1949), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1933). II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1953 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ირანული ფილოლოგიის კათედრის გამგე. იკვლევდა სპარსული ენისა და ლიტერატურის ისტორიის, კლასიკური და აღორძინების ხანის ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობისა და ქართული და სპარსული პოეტიკის საკითხებს. თარგმნა XIII საუკუნის სპარსელი პოეტის საადის „ბუსთანი“ და „გოლესთანი“. ავტორია სპარსული ლიტერატურის ქრესტომათიისა (ტ. 1–2, 1963–1967). 1976 წელს მიენიჭა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია. ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 1. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1983. - 485გვ. ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 3 . - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1978. - 246გვ. სპარსული ლიტერატურის ისტორია : სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1975. - 520გვ. ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 2. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1969. - 374გვ. სპარსული ქრესტომათია (ავტორი) // წ. 2 : თანამედროვე პროზა და პოეზია. . - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1967. - 555გვ. სპარსული ქრესტომათია (ავტორი) // წ. 1 : სპარსული და ტაჯიკური მხატვრული ლიტერატურის კლასიკური პერიოდი: (X-XV საუკ.) . - თბილისი, ცოდნა, 1963. - 464გვ. ახალი სპარსული ლიტერატურა (ავტორი) // ნაწ. 1 : ფირდოუსის წინა პერიოდი. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1946. - 104გვ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 566.
კონცელიძე

საკუთარი სახელი კონცელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას: თენგიზ კონცელიძე — სამხედრო პირი, უშიშროების გენერალ-მაიორი მემედ კონცელიძე — II მსოფლიო ომის მონაწილე რესან კონცელიძე — ინჟინერ-კონსტრუქტორი, პოლიტიკოსი რესან კონცელიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
Panzer E-100

E-100 (Panzerkampfwagen E-100, Gerät 383, TG-01) — გერმანული ზემძმიმე ტანკის პროექტი. 1943-1945 წლებში შეიმუშავა კომპანია Adler-მა Entwicklung-ის პროგრამის ფარგლებში. სულ შექმნილია ერთი დაუმთავრებელი პროტოტიპი (შასი და კორპუსი კოშკურის გარეშე). ↑ Tankist Show. (2021-05-19) სუპერ მძიმე ტანკი E-100. ციტირების თარიღი: 2021-10-26
მალაყმაძე

საკუთარი სახელი მალაყმაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ მალაყმაძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა) ვახტანგ მალაყმაძე — ლიტერატორ ჰაირი ჰაირიოღლუს ქართული სახელი და გვარი
მამულაძე

საკუთარი სახელი მამულაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დავით მამულაძე — საბჭოთა სამეურნეო და სახელმწიფო მოხელე ნოშრევან მამულაძე — ეკონომისტ-ფინანსისტი, პოლიტიკოსი
მესხიძე

საკუთარი სახელი მესხიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ მესხიძე — მსახიობი, ლოტბარი ნანა მესხიძე — ფერმწერი
დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია

დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია (დ. 15 სექტემბერი, 1948 — გ. 24 თებერვალი, 2020) — ქართველი მეცნიერი, მთარგმნელი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ფილოსოფოსი. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1977 წელს კი ამავე უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ასპირანტურა, რომანული ფილოლოგიის მიმართულებით, ხოლო 2008 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დოქტორანტურა. დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00019970/
სალონიკის საერთაშორისო გამოფენა

სალონიკის საერთაშორისო გამოფენა (ბერძ. Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης), შემოკლებით TIF (ΔΕΘ) — ყოველწლიური საერთაშორისო საგამოფენო ღონისძიება, რომელიც იმართება სალონიკში, საბერძნეთის სიდიდით მეორე ქალაქში. იგი იმართება 1926 წლიდან სექტემბრის პირველ კვირას და მისი გახსნა ტრადიციულად აღინიშნება საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის პროგრამული განცხადებების სერიით. 2020 წლის ბაზრობა გაუქმდა COVID-19 პანდემიის გამო, ეს იყო გამოფენის პირველი გაუქმება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის კონგრეს-ცენტრი მდებარეობს YMC მოედანზე, სალონიკის ცენტრში, სადაც მარტივია წვდომა ქალაქის ნებისმიერი ადგილიდან და ნებისმიერი სატრანსპორტო საშუალების გამოყენებით. სავაჭრო ბაზრობებითა და სამომხმარებლო გამოფენებით, რომლებიც იმართება მთელი წლის განმავლობაში საგამოფენო შენობებში, ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი საგამოფენო ორგანიზაციის სააგენტო საბერძნეთში. ქალაქის ისტორიის ცენტრში, ბიზანტიური მუზეუმისა და არქეოლოგიური მუზეუმის მიმდებარედ, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრში იამრთება უამრავი საკონფერენციო ღონისძიება. სალონიკის გამოფენის ცენტრი მოიცავს 180 000 კვ. მ. ფართობს, საიდანაც 62 000 კვ. მ. არის დახურული საგამოფენო ტერიტორიები, განაწილებული 17 პავილიონისგან შემდგარ კომპლექსში, რომლებიც ფუნქციურად შექმნილია და ურთიერთდაკავშირებულია თითოეული ღონისძიების საჭიროებებისთვის. საგამოფენო ობიექტებს ავსებს საკონფერენციო ცენტრები, პარკინგის ადგილები, სპორტული და რეკრეაციული ობიექტები, კვების ობიექტები, მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრები, მუზეუმები, ბანკები და განვითარების სააგენტოს ოფისები. ამ გზით, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრი ფუნქციონირებს, როგორც სერვისების მიწოდების ცენტრით, რომელიც წარმატებით აკმაყოფილებს გამოფენების, კონფერენციების და კულტურული ღონისძიებების მოთხოვნებს. ქალაქის მსგავსი სავაჭრო ბაზრობები რეგულარულად იმართებოდა ბიზანტიის ეპოქიდან, რომელიც იზიდავდა ვაჭრებს მთელი ბალკანეთიდან. საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი ჩვეულებრივ ყოველწლიურად სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის გახსნის ღამეს აცხადებს თავისი ადმინისტრაციის პოლიტიკას ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ეკონომიკა. 2010 წლის ეკონომიკური კრიზისის პირველ თვეებში, საბერძნეთის მთელი კაბინეტი შეიკრიბა სალონიკში, რათა განეხილათ ქვეყნის მომავალი. სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის საიტი ↑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ. (9 September 2010) Πρεμιέρα Υπουργικού με τρία νομοσχέδια. Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.. ციტირების თარიღი: 9 April 2011
ეთერ კოღონია

ეთერ კოღონია (აფხ. Еҭери Коӷониаԥҳа; დ. 1932 — გ. 1 აპრილი, 1993, სოხუმი, საქართველო) — საბჭოთა, აფხაზი თეატრის მსახიობი, აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982). დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. ჯერ კიდევ თეატრალური ინსტიტუტში სწავლის დროს მიიწვიეს გრიბოედოვის თეატრში მაყვალა მრევლიშვილის პიესაში გრიბოედოვის მეუღლის, ნინო ჭავჭავაძის როლი ითამაშა. თარგმნიდა პიესებს რუსულიდან აფხაზურ ენაზე, რომლებიც შემდეგში სოხუმის თეატრში იდგმებოდა. დაიღუპა აფხაზეთის ომის დროს საკუთარ ეზოში მოხვედრილი ჭურვით 1993 წელს. აფხაზეთის ასსრ დამსახურებული არტისტი აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი 1971 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 1982 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი ეთერ კოღონია — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) https://m.facebook.com/230016827039721/posts/2595130267195020/ ↑ №546 Когония Этери Константиновна ↑ საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს უწყებები 1971. №5. გვ. 240.
ნიკოლაი ჰარტმანი

ნიკოლაი ჰარტმანი (გერმ. Nicolai Hartmann; დ. 20 თებერვალი, 1882, რიგა ― გ. 9 ოქტომბერი, 1950, გეტინგენი) — გერმანელი ფილოსოფოსი, კრიტიკული ონტოლოგიის ფუძემდებელი. 1920-1945 მარბურგის, კელნის, ბერლინისა და გეტინგენის უნივერსიტეტების პროფესორია. ჰარტმანი ჯერ პაულ ნატორპის მოწაფე იყო და მარბურგის სკოლის ნეოკანტიანელთა პოზიციებს იცავდა („არსის პლატონისეულ ლოგიკა“, 1909, „მათემატიკის ფილოსოფიური საფუძვლები პროკლესთან“, 1909), შემდეგ კი ედმუნდ ჰუსერლის გავლენით დაიწყო გნოსეოლოგიის საზღვრების გადალახვა და „თვით საგნებისაკენ“ სვლა. ჰარტმანი მოითხოვს კვლევის დამყარებას მეტაფიზიკის მინიმუმზე, იდეალიზმისა და რეალიზმზე მაღლა დგომისა და თვალსაზრისამდელ პოზიციებზე, გვთავაზობს ობიექტური იდეალიზმის, როგორც ღია სისტემის, საკუთარ გაგებას („შემეცნების მეტაფიზიკის ძირითადი ნიშნები“, 1921), რომელიც შემდგომში განახორციელა დიდ ფაქტობრის მასალასა და ტრადიციის ათვისებაზე („გერმანული იდეალიზმის ფილოსოფია“, ტ. 1, 1923, ტ. 2, 1929) დამყარებით. ეს სისტემა წარმოადგინა შრომებში: „გონითი არსის პრობლემა“ (1933), „ონტოლოგიის დაფუძნებისათვის“ (1935), „შესაძლებლობა და სინამდვილე“ (1938), „რეალური სამყაროს აგებულება“ (1940), „ბუნების ფილოსოფია“ (1950); აღსანიშნავია აგრეთვე „ეთიკა“, რომელიც მაქს შელერის გავლენითაა დაწერილი (1926) და უკანასკნელი შრომა „ესთეტიკა“ (1953). ჰარტმანმა დაწვრილებით დაამუშავა კატეგორიების პრობლემა, განასხვავა მათი სფეროები და ფენები, დაინახა დიალექტიკის საჭიროება, მაგრამ ვერ განასხვავა ერთმანეთისაგან ტელეოლოგია და განვითარების თეორია და ორივე უარყო, აღიარა მხოლოდ „ჰორიზონტალური“ და არა „ვერტიკალური“ დიალექტიკა, ამიტომ სისტემის ერთიანობა ვერ დააფუძნა. ჰარტმანის გავლენა განიცადეს გ. იაკობიმ, გ. მარტინმა, ჰ. ვაინმა, მ. ლანდმანმა და სხვ. ჰარტმანის ხელმძღვანელობით 1922 მარბურგში სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა მოსე გოგიბერიძემ. ბაკურია მ., ნ. პარტმანის ზოგადი კატეგოროლოგიის კრიტიკისათვის, თბ., 1985; გოგიბერიძე მ., შემეცნების საგნის პრობლემა, „თსუ მოამბე“, 1929, ტ. 9; თევზაძე გ., ნიკოლაი ჰარტმანის ონტოლოგიის კრიტიკა, თბ., 1967; თევზაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 605. Levels of Reality in Nicolai Hartmann's Ontology. ციტირების თარიღი: 2014-06-29. Nicolai Hartmann Society. ციტირების თარიღი: 2014-07-01.
ბიძინა კაპანაძე

ბიძინა კაპანაძე (2 ივლისი, 1928, ზესტაფონი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1951–1953 წლებში იყო ზესტაფონის გაერთიანებული საავადმყოფო–პოლიკლინიკის ქირურგიული განყოფილების ორდინატორი. 1953–1956 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1960–1980 წლებში გადაუდებელი ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 1980 წლიდან ამ კათედრის დოცენტი. ავტორია 20 სამეცნიერო სტატიის და ორი მონოგრაფიის. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დამწოლი პერიკარდიტების ქირურგიული მკურნალობის შედეგები“, დაიცვა 1972 წელს. 1974 — ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილის სახელობის მედალი გრიგოლ მუხაძის სახელობის მედალი შრომის ვეტერანის მედალი ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 139 ბიძინა კაპანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00005205
დათო პაპუაშვილი

დათო პაპუაშვილი (დ. 15 სექტემბერი, 1942, თბილისი — გ. 4 სექტემბერი, 2023) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1981). დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1963 წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კოტე (რ. სტურუას, გ. ქავთარაძის „ბრალდება“), გურამ შელია (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“), ჭეიშვილი („საბრალდებო დასკვნა“), ტიტე ნატუტარი („ყვარყვარე“), ჯამბაზი ალე ჰოპი (ა. სულაკაურის „სალამურა“), სამსონი (გ. სუნდუკიანის „პეპო“), მთქმელი (თ. ჭილაძის „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“), ფაინშტეინი (ა. ჩხაიძის „სამიდან ექვსამდე“), შალვა („კავკასიური ცარცის წრე“), კეიტსბი („რიჩარდ III“), ოსვალდი („მეფე ლირი“), მეორე ღმერთი („სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“), რაიბულ, ჰიდირ („ლამარა“), ბატონი დევი („მერე რა რომ სველია სველი იასამანი“), ვასიკო („ნახვის დღე“), მეცხრე მსაჯული („თორმეტი განრისხებული მამაკაცი“), სილიბისტრო (მ. ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძე“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „გია მიდის ყამირზე“ (1963), „საერთო კედელი“ (1972), „წკიპურტები“ (თანამშრომელი, ქურდი, 1973), „თვალი პატიოსანი“ (1976), „მონანიება“ (1984) და სხვ. 2014 წელს დავით პაპუაშვილმა გამოსცა ავტობიოგრაფიული წიგნი „ჩემი რუსთაველის თეატრი“. 1996 — აფხაზეთის დამსახურებული არტისტი 1981 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი ჩემი რუსთაველის თეატრი : მოგონებები (ავტორი), თბ., კენტავრი, 2013, გვ 232 - ISBN: 978-9941-9331-9-6 ხელოვნების კალენდარი თეატრი, მუსიკა, კინო თბ., 1992 გვ. 106-107; დათო პაპუაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ მსახიობი დავით პაპუაშვილი გარდაიცვალა
ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი

ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში. მდებარეობს სოფლიდან აღმოსავლეთით 4-6 კილომეტრ მანძილზე, ნეკრესის ანტიკური და ადრეული შუა საუკუნეების ხანის ნაქალაქარი თარიღდება ძვ.წ. II - ს - ახ. წ. IV-VII საუკუნით. ნაქალაქარი შედგება შემდეგი ნაგებობებისგან: ცეცხლის ტაძარი, „ჭაბუკაურის“ სატაძრო კომპლექსი, „ნაგებების“ უბნის სამეკლესიანი ბაზილიკა „ნაგებების“ უბნის მარანი და მასთან დაკავშირებული სამეურნეო სათავსები და ქვითკირის ზღუდე.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24347
ედუარდ უგულავა

ედუარდ უგულავა (დ. 19 სექტემბერი 1973, გორდი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, პოეტი. 1999 წელს დაამთავრა კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი ლიტერატორის სპეციალობით. 2004 წელს დაამთავრა მასმედიისა და საზოგადოებრივი კომუნიკაციების ინსტიტუტი მაგისტრატურის ხარისხით. მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, ასევე — რედაქტორად გამომცემლობა „ეროვნული მწერლობა“ და „მერანი“. 2015–2018 წლებში მუშაობდა კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის „ღვინის თეატრის“ დირექტორად. 2020 წლიდან არის „რუსთავის გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის დრამატული თეატრის“ ლიტერატურული ნაწილის ხელმძღვანელი. ავტორია ექვსი პოეტური კრებულისა: „გულში შენ ხარ!“, „ეს შენა ხარ-მომავალი ჩვენი!“, „თუ გეყვარება…“, „ვერცხლის ტყვიები“, „შენ რომ არა…“, „ფრთათათმანები“. 2016 ილია მართლის (ჭავჭავაძის) გაზეთ „ივერიის“ სახელობის პრემია 2018 — შიო მღვიმელის სახელობის პრემია 2018 — პრემია „საგურამო“ 2018 — გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია 2021 — დავით აღმაშენებლის სახელობის ოქროს მედალი 2023 — ილია ჭავჭავაძის სახელობის ოქროს მედალი 2023 — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია 2024 — ხონის საპატიო მოქალაქე [წყარო არ არის მითითებული 41 დღე] ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შემდგ. ალექსანდრე ელერდაშვილი.- თბილისი, 2021, გვ. 300. ედუარდ უგულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კიდევაც დაიზრდებიან (ძეგლი)

„კიდევაც დაიზრდებიან“ — მონუმენტური ძეგლი, რომელიც დგას თბილისის აზერბაიჯანისა და სომხეთის რესპუბლიკებთან დამაკავშირებელი საავტომობილო მაგისტრალის მიმდებარედ, ქალაქ მარნეულის შესასვლელში. გაიხსნა 1975 წელს II მსოფლიო ომში გამარჯვების 30 წლისთავის აღნიშვნასთან დაკავშირებით. ქანდაკების ავტორია მერაბ ბერძენიშვილი. ძეგლი დგას საგანგებოდ მოსწორებულ ადგილზე და მთავარი გზიდან თვალსაჩინოდ აღიქმება. პლატფორმის ზედაპირი შავი მარმარილოს ფილებითაა მოპირკეთებული, მასზე აღმართული ძეგლის სიმაღლე 13,480 მეტრია, სამფიგურიანი კომპოზიციის შექმნა პატრიოტულ მოტივზეა აგებული. კომპოზიციაში ფრონტალურად დგას ქალი. მის წინ ორი მცირეწლოვანი ვაჟია. ქალი წარმოადგენს ზოგად სახეს დედისა, რომელიც შვილებს სამშობლოს უზრდის. ბავშვებს უჭირავთ უზარმაზარი მახვილი, რაც სამშობლოს დასაცავად მათ შინაგან მზაობაზე მოგვანიშნებს. დედის ჟესტი — მისი ოდნავ წინ გაწვდილი ხელები და ყრმების ხელში არსებული მახვილი კრავს და აერთიანებს კომპოზიციას.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16811
იგორ ნაგორნი

იგორ ნაგორნი (დ. 13 ინვისი, 1933, თბილისი) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი. 1957 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი. 1958 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს ტელევიზიაში, ის იყო საქართველოს ტელევიზიის მთავარი კინოოპერატორი. მის მიერ გადაღებული ფილმებიდან აღსანიშნავია: "დედის ხელი" 1957 წელს, სსრკ ხალხთა სპარტაკიადა1958 წელს, "სოფლის ცხენოსნების შეჯიბრი" 1958 წელს, "სულერთია დაგეწევი" 1964 წელს, "ჭადრაკის დედოფალი" 1968 წელს, "ჟან ვილარი თბილისში" 1967 წელს, "მიხაი ზიჩი" 1968 წელს, "მოქანდაკე კანდელაკი" 1968 წელს, "მოქანდაკე ამაშუკელი" 1970 წელს, "შეხვედრამდე" 1970 წელს, "ცეკვის ჯადოქარი" 1971 წელს, "შეხვედრა ლადო გუდიაშვილთან" 1976 წელს, "ქართველ კინომოღვაწეთა შემოქმედებითი პორტრეტები" 1980 წელს, "მომღერალთა ოჯახი" 1981 წელს. მას ასევე აქვს აღებული ჯილდოები, პრემიები და პრიზები: 1999 წელს ღირსების ორდენი, 1977 წელს საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, I საკავშირო სატელევიზიო ფილმების ფესტივალის ლაურიატი და ამიერკავკასიის ფილმების ფესტივალის ლაურიატი. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირი, წევრი ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო. თბ., 1993, გვ.47 წიგნი ღირსებისა: ტ.4 შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2002. გვ.59 იგორ ნაგორნი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ოკომტუნი

ოკომტუნი (ესპ. Ocomtún) — არქეოლოგიური ძეგლი ბალამკუს არქეოლოგიური ზონის ტერიტორიაზე, კალაკმულის მუნიციპალიტეტში, კამპეჩეს შტატში, მექსიკაში. ქალაქი არქეოლოგებმა ივან შპრაიცის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს 2023 წლის ივნისში აეროგადაღების LIDAR ტექნოლოგიის მეშვეობით. ახალ ქალაქს „ოკომტუნი“ უწოდეს, რაც „ქვის სვეტს“ ნიშნავს. ძეგლი მოიცავს მოედნებს, პირამიდის სტილის დიდ ნაგებობებს, ქვის სვეტებს და კონცენტრირებული რგოლების სახით განლაგებულ სხვა სტრუქტურებს. ↑ Buschschlüter, Vanessa. (June 21, 2023) Maya civilisation: Archaeologists find ancient city in jungle. BBC News. BBC. ციტირების თარიღი: June 21, 2023. ↑ მექსიკის ჯუნგლებში მაიას ცივილიზაციის დიდი ხნის წინ დაკარგული ქალაქი აღმოაჩინეს 1tv.ge/