laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტბორული თევზმეურნეობა

ტბორული თევზმეურნეობა — მეურნეობა, სადაც აშენებენ სწრაფმზარდი თევზის სახეობებსა და ჯიშებს სპეციალურად შექმნილ ტბორებსა და ტბორებად გამოყენებულ ბუნებრივ წყალსატევებში. განასხვავებენ თბილწყლიან და ცივწყლიან ტბორული თევზმეურნეობას. პირველში ზრდიან სითბოს მოყავრულ თევზებს — კობრს, თეთრ ამურს, ჩვეულებრივ ანუ თეთრ და ჭრელ სქელშუბლას, ტარაღანას, ფარგას და სხვას; მეორეში — ცისარტყელა და მდინარის კალმახს. ტბორული თევზმეურნეობა შეიძლება იყოს სრულსისტემიანი და არასწრულსისტემიანი. სრულსისტემიან მეურნეობაში შექმნილია სხვადასხვა დანიშნულების ტბორი — სადედე, სატოფო, სალიფსიტე, დასაზამთრებელი და სანასუქო. სადედე ტბორში ინახავენ მწარმოებლებს და მათ შემვსებ ანუ ე. წ. სარემონტო თევზებს. სატოფოში ხდება ტოფობა, სალიფსიტეში გაზაფხულიდან დაზამთრებამდე ზრდიან ლიფსიტებს, დასაზამთრებულ ტბორში თევზი (ძირითადად ლიფსიტები) გამოიზამთრებს; სანასუქო ტბორში ზრდიან სასაქონლო თევზს (გაზაფხულზე იქ გადაყვანილ ერთწლიან თევზებს ზრდიან და ასუქებენ შემოდგომამდე). არასრულსისტემიან ტბორულ თევზმეურნეობაში ზრდიან ლიფსიტებს ან სასაქონლო თევზს. სალიფსიტე მეურნეობას აქვს სხვადასხვა დანიშნულების ტბორი: სადედე, სატოფო, გამოსაზრდელი და დასაზამთრებელი. განასხვავებენ ექსტენსიურ და ინტენსიურ ტბორულ მეურნეობას. ექსტენსიურ მეურნეობაში თევზპროდუქციის გამოსავლიანობის გაზრდა ხდება ტბორის ფართობის გადიდებისა და ბუნებრივი საკვების ხარჯზე; ინტენსიურ მეურნეობაში თევზპროდუქცია იზრდება ტბორის ფართობის გაუდიდებლად, კერძოდ, ტბორის მელიორაციის, განოყიერების, ხელოვნური საკვების დამატებისა და ტბორში თევზის პოლიკულტურის დანერგვის ბაზაზე. ექსტენსიური მეურნეობა ტბორის 1 ჰა ფართობიდან იძლევა 1—2 ც სასაქონლო თევზს, ხოლო ინტენსიფიკაციის გზით — გაცილებით მეტს — 20—70 ც-ს. სატბორო თევზმეურნეობა კარგადაა განვითარებული იაპონიაში, აშშ-ში, დანიაში, ნორვეგიაში, გერმანიაში, უნგრეთში და სხვა ქვეყნებში. აშშ-ში უმთავრესად ლოქოსა და კალმახს ამრავლებენ, დანიასა და იაპონიაში — კალმახს. საქართველოში ტბორული თევზმეურნეობა აღმავლობის გზაზეა. შექმნილია რამდენიმე ათეულ საკობრე და 2 საკალმახე მეურნეობა — აფხაზეთში (გუდაუთის რაიონი) და ქარელის რაიონის სოფელ რუისში (სადაც აშენებენ ცისარტყელა კალმახს). ბურჭულაძე ო., გოგოტიშვიილი ს., ნ. ნინუა ნ., ცხომელიძე ო., თევზის ხელოვნური გამოზრდა ტბორებში, თბ., 1961 დემატრაშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 661.
27 ნოემბერი

27 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 331-ე დღე (ნაკიან წლებში – 332-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 34 დღე. 399 : წმინდა ანასტასიუს I რომის პაპი გახდა. 1095 : რომის პაპი ურბან II კლერმონის საბჭოზე პირველ ჯვაროსნულ ომს აცხადებს. 1295 : პირველი არჩეული წარმომადგენლები ლანკაშირიდან მეფე ედვარდ I-მა დაიბარა ვესტმინსტერში „სანიმუშო პარლამენტის“ სხდომაზე დასასწრებად. 1895 : შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში პარიზში ალფრედ ნობელი ხელს აწერს თავის ბოლო ანდერძს, რომლითაც საკუთარ ქონებას ნობელის კომიტეტს უძღვნის გარდაცვალების შემდეგ. 1924 : ნიუ-იორკში პირველი მეისის მადლიერების დღის პარადი გაიმართა. 1971 : საბჭოთა კოსმოსური უპილოტო აპარატი „მარს-2“ პლანეტა მარსის ზედაპრზე დაეშვა. 1978 : სან-ფრანცისკოს მერი ჯორჯ მოსკონი და ღიად ჰომოსექსუალი ქალაქის მთავარინტენდანტი ჰერვი მილკი დახოცა ყოვილმა მთავარინტენდანტმა დენ ვაითმა. 1990 : ბრიტანეთის კონსერვატიული პარტია ირჩევს ჯონ მეიჯორს მარგარეტ ტეტჩერის შემცვლელად ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე. 1991 : გაეროს რეზოლუციით იქმნება სამშვიდობო კონტინგენტი იუგოსლავიაში. 2001 : კოსმოსურმა ტელესკოპმა ჰაბლმა მზის სისტემის გარე პლანეტა ოსირისზე წყალბადის ატმოსფერო აღმოაჩინა - პირველი ატმოსფერო მზის სისტემის გარეთა პლანეტაზე. 2005 : ადამიანის სახის პირველი ნაწილობრივი ტრანსპლანტაცია განხორციელდა ამიენში, საფრანგეთი. 1809 : პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი 1867 : აფხაზი, კონსტანტინე — ქართველი საზოგადო, პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე 1897 : ახვლედიანი, არდევან — ქართველი მეან-გინეკოლოგი 1940 : ლი, ბრიუს — ამერიკელი მსახიობი და საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი (გ.1973) 1942 : ჰენდრიქსი, ჯიმი — ამერიკელი მომღერალი და გიტარისტი (გ.1970) 1979 : ერო ჰეინონენი — ფინელი მუსიკოსი ძვ. წ. 8 : ჰორაციუსი — რომაელი პოეტი 450: გალა პლაციდია — თეოდოსიუს I-ის ქალიშვილი, იმპერატორების ჰონორიუსისა და არკადიუსის და, ჰქონდა ავგუსტას წოდება. 602: მავრიკიოსი — ბიზანტიის იმპერატორი. სიკვდილით დასაჯეს თავის ექვს ვაჟიშვილთან ერთად. 1875 : პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი 1916 : ვერჰარნი, ემილ — ბელგიელი პოეტი და დრამატურგი. 2013 : ნილტონ სანტოსი — ბრაზილიელი ფეხბურთელი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ფილიპე მოციქული გრიგოლ პალამა მეფე იუსტინიანე და დედოფალი თეოდორა სხვა თვეები:
ძვ. წ. 1720-იანები

ძვ. წ. 1720-იანი (ათას შვიდას ოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1720-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1729 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1720 წლის 31 დეკემბერს. ისინას დინასტიის დაცემა.
იფრანეს ეროვნული პარკი

იფრანეს ეროვნული პარკი (არაბ. إفران‎الوطني المنتزه) — ეროვნული პარკი მაროკოში, იფრანეს პროვინციაში, შუა ატლასის მთებში. მოიცავს 500 კმ² ტერიტორიას. პარკის დიდი ნაწილი დაფარულია ატლასის კედრის ტყეებით. იფრანე ერთ-ერთია იმ მცირე ადგილთაგან, სადაც შემორჩენილია მაგოტი (ბერბერული მაკაკა). ეს პრიმატი პრეისტორიულ ხანაში ბევრად უფრო გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ აფრიკაში, თუმცა ამჟამად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება და შემორჩენილია მისი ძალზედ ცოტა ოდენობა. მაროკოს ეროვნული პარკების სია (ინგლისური) Fiche du parc sur le site UNEP-WCMC დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine. Parcs nationaux du Maroc დაარქივებული 2009-01-05 საიტზე Wayback Machine. Problématique du Val d'Ifrane[მკვდარი ბმული] carte d'Ifrane en 2 dimensions ↑ Anthony Ham, Paula Hardy and Alison Bing. 2007 ↑ C. Michael Hogan. 2008
თაშმიჯაბი

თაშმიჯაბი — ქართული სამზარეულოს სვანური კერძი, ყველით გადაზელილი კარტოფილის პიურე. კარტოფილი წყალი ჭყინტი ყველი მარილი – გემოვნებით თაშმიჯაბი - როგორ უნდა მოამზადოთ სვანური სამზარეულოს სიამაყე თაშმიჯაბი - როგორ უნდა მოამზადოთ სვანური სამზარეულოს სიამაყე
რევაზ არველაძე

რევაზ "რეზი" არველაძე (დ.15 სექტემბერი, 1969, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. 2009–2015 წლებში საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გენერალური მდივანი. არველაძე თამაშობდა ევროპის სხვადასხვა მხარის გუნდებში, პროფესიონალური კარიერა დაიწყო თბილისის „დინამოში“. საზღვარგარეთ ითამაშა გერმანიაში და ბელგიაში, საქართველოში დაბრუნდა 1998 წელს. ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 11 მატჩი. იგი არის უფროსი ძმა ეროვნული ნაკრების ყოფილი მოთამაშეების არჩილ და შოთა არველაძეების. მისი შვილი ვახტანგი (ვატო) დაკავებულია პროფესიონალური ფეხბურთით. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი National-football-teams.com-ზე (ინგლისური) სტატისტიკა Legioner.kulichki.com–ზე (რუსული) სტატისტიკა Klisf–ზე[მკვდარი ბმული] (რუსული) ↑ Arveladze, Revaz გერმანული. kicker.de. ციტირების თარიღი: 6 მარტი 2010. ↑ Mamrud, Roberto. (29 თებერვალი 2012) საქართველო - მოთამაშეთა რეკორდი. RSSSF. ციტირების თარიღი: 1 სექტემბერი 2013.
ტუბკალის ეროვნული პარკი

ტუბკალის ეროვნული პარკი (არაბ. ‏منتزه وطني توبقال) — ეროვნული პარკი ცენტრალურ-დასავლეთ მაროკოში, მაღალ ატლასის მთებში, ქალაქ მარაქეშიდან 70 კილომეტრში. შეიქმნა 1942 წელს და წარმოადგენს ქვეყნის უძველეს ეროვნულ პარკს. მოიცავს 380 კმ² ტერიტორიას. პარკის უმაღლესი წერტილია ჯებელ-ტუბკალის მთა, ზღვის დონიდან 4 167 მეტრზე. 2012 წლის ოქტომბერში, სალაფიათის მიმდევრებმა გაანადგურეს პარკის ტერიტორიაზე არსებული 8 000 წლის კლდის გრავიურები (პეტროგლიფები), რომლებზეც გამოსახული იყო მზე, როგორც ღვთაება. მაროკოს ეროვნული პარკების სია ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-01-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ Karam, Souhail (18 October 2012). „Salafists blamed for destroying pagan rock carving in Morocco“. Reuters India. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 ოქტომბერი 2012. ციტირების თარიღი: 18 October 2012. ↑ Stusinski, Melissa (17 October 2012). „Pagan Rock Carving Destroyed In Morocco: Salafists Blamed“. The Inquisitr. ციტირების თარიღი: 18 October 2012. ↑ „Salafists destroy Morocco stone carvings“. Sky News Australia. 18 October 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 დეკემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 18 October 2012. ↑ „Region | Morocco Pagan rock carving in Morocco destroyed“. Gulf News. 18 October 2012. ციტირების თარიღი: 18 October 2012.
მირეი მატიე

მირეი მატიე (ფრანგ. Mireille Mathieu; დ. 22 ივლისი, 1946) — ფრანგი მომღერალი. გამოცემული აქვს 1200-ზე მეტი სიმღერა 11 ენაზე. მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული აქვს 122 მილიონი ალბომი (2005 წლის 24 ნოემბრისთვის) და 50 მილიონი სინგლი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მირეი მატიე ოფიციალური საიტი[მკვდარი ბმული] ↑ (2001) International Who's Who. Europa, გვ. 368. ISBN 978-1-85743-122-3.  ↑ Le Point Issues 1725–1737, p. 14 ♦ "Mireille Mathieu, 59 ans, a fêté à l'Olympia et en compagnie de sa maman, ses quarante ans de carrière et ses 122 millions d'albums vendus." ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-10. ციტირების თარიღი: 2013-11-14.
ძვ. წ. 1730-იანები

ძვ. წ. 1730-იანი (ათას შვიდას ოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1730-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1739 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1730 წლის 31 დეკემბერს.
გუდაყვის საეპისკოპოსო

გუდაყვის საეპისკოპოსო — ისტორიული ეპარქია დასავლეთ საქართველოში. ზოგიერთი წყაროს (გიორგი მთაწმიდლის „დიდი სვინაქსარი“) ცნობით გუდაყვა იგივე „ზიღანეოსია“. მდებარეობდა შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, აფსარონსა და ბიჭვინთას შორის. ითვლება, რომ გუდაყვა თანამედროვე გუდავაა. იგი იყო საეპისკოპოსო ცენტრი ლაზეთში, შედიოდა ფაზისის სამიტროპოლიტოში და ექვემდებარებოდა კონსტანტინოპოლის პატრიარქს, რომლის დაქვემდებარებიდანაც დაახლოებით IX საუკუნის ბოლოს გამოვიდა. საქართველოს მეფე ბაგრატ III-მ გუდაყვის საეპიკოპოსოს მაგივრად დააარსა ბედიის საეპისკოპოსო. „მატიანე ქართლისას“ მიხედვით, „ამანვე მეფემან აღაშენა საყდარი ბედიისაჲ და შექმნა საყდარად საეპისკოპოსოდ. მოცვალა მუნ გუდაყვის საეპისკოპოსოჲ“. ეს "მოცვლა" დაკავშირებული იყო მეფის საეკლესიო პოლიტიკასთან, კერძოდ, დასავლეთ საქართველოს ძველი ბიზანტიური ორიენტაციის საეპისკოპოსოების ადგილას დააარსა ახალი, ქართული საეპისკოპოსოები. ცნობები გუდაყვის საეპისკოპოსოს შესახებ მეტად მწირია, რადგანაც არც ერთი ეპისკოპოსის სახელი არაა ცნობილი. სილოგავა ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 185.
გუგულის ქედი

გუგულის ქედი — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს ლიხის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ გაგრძელებას შიდა ქართლის ვაკეზე. ლიხის ქედს გამოეყოფა სოფელ ბრილთან. ზღვის დონიდან 817 მეტრამდე სიმაღლის გორაკ-ბორცვიანი სერი აგებულია მესამეული ასაკის თიხებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. დასავლეთ ნაწილში ფართოფოთლოვანი ტყის კორომებია. დიდი ნაწილი გამოყენებულია სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად. ჯანელიძე ჭ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 172.
ტეგანი

ტეგანი (ლათ. Ruta) — მცენარეთა გვარი ტეგანისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახები და ნახევრად ბუჩქებია. აქვთ ყვითელი, ნავისებრი გვირგვინის ფურცლები და კოლოფი ნაყოფი. 60-მდე სახეობა უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და წინა აზიაშია გავრცელებული. Ruta graveolens — იზრდება ქვიან, ღორღიან ფერდობებზე. შხამიანია. შეიცავს ეთეროვან ზეთებს, ფლავონოიდ რუტინს. იგი კულტივირებულია საქართველოში. ტეგანის ზოგიერთი სახეობა სამკურნალოა, ზოგი სახეობის ფოთოლში დიდი რაოდენობით არის C ვიტამინი. ღვინიაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 681.
დიდუბის ევროპული მონეტების განძი

ევროპული მონეტების განძი — პოლონური პოლტორაკებისა და ბრანდებურგულ-პრუსიული დრაიპოლკერების განძი. აღმოჩენილია თბილისში, ყოფილი ტრამვაი-ტროლეიბუსის პარკის (დიდუბის რაიონი) ტერიტორიაზე. პოლონური მონეტები (19 ც.) სიგიზმუნდ III-ის პერიოდს (1587-1632 წწ.) ეკუთვნის და ყველა მოჭრილია ბიდგოშჩის ზარაფხანაში. 3 ც. მიეკუთვნება მარკგრაფ გეორგ ვილჰელმს (1619-1640 წწ.) და მოჭრილია კროსენის ზარაფხანაში. მონეტები დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში. დუნდუა გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 561.
ევსტათი ანტიოქიელი

ევსტათი ანტიოქიელი (დ. დაახლ. 280 — გ. დაახლ. 360) — საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი. 324-330 წლებში ანტიოქიის პატრიარქი. პირველი მსოფლიო საეკლესიო კრების თავმჯდომარე. გამოდიოდა არიანელობის წინააღმდეგ. ეკუთვნის პოლემიკური თხზულებები „ორიგენეს წინააღმდეგ“, „მელქისედეკის შესახებ“, იოსებ ფლავიუსის ნაშრომის კომენტარები. ქართულად უთარგმნიათ მისი „ჰომილია ლაზარეს, მარიამისა და მართასათვის.“ იოსებ ფლავიუსის თხზულების კომენტარებისას აღნიშნავს, რომ ნოეს შთამომავალთა შორის იყო თობელი, რომლის შემდგომი მოდგმა არიან თეობელები, დღევანდელი იბერები, მოსოხი, რომლისგანაც მოდიან მესხენები, იგივე კაპადოკიელები. თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით მის დროს ეკურთხა ქართლის პირველი მთავარეპისკოპოსი იოანე. ლომოური ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 562.
ტეგანისებრნი

ტეგანისებრნი (ლათ. Rutaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მეტწილად ხეები ან ბუჩქებია, იშვიათად მოპირისპირედ განლაგებული მარტივი ან რთული ფოთლები აქვთ, რომლებივ წერტილოვანი ეთერზეთოვანი ჯირკვლებითაა მოფენილი. ოჯახი მოიცავს 150-მდე გვარის 1600-მდე სახეობას, რომლებიც უმთავრესად ტროპიკებსა და სეუბტრიპიკებშია გავრცელებული. საქართველოში 2 გვარის 4 სახეობაა. ტეგანისებრთა ზოგი სახეობა სამკურნალოა, ზოგი დეკორატიული, ზოგი (იფნურა) კანის სიდამწვრეს იწვევს, ზოგს ძვირფასი მერქანი აქვს (ტროპიკულ ქვეყნებში). კულტურულ მცენარეთაგან ამ ოჯახს განეკუთვნება ფორთოხალი, ლიმონი, მანდარინი და სხვა. ღვინიაშვილი ც., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 681.
ეკალაურის განძი

ეკალაურის განძი — ძვ. წ. XI საუკუნის ბრინჯაოს ნივთების განძი. აღმოჩნდა 1960 წელს სოფელ ერგეს (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი), ეკალაურის უბანში, ადგილ ხორჩენაზე. განძი შედგებოდა ბრინჯაოს 2 ცული, 4 თოხი, 2 წალდი და 1 უფორმო ზოდი. ერთი წალდი დაზიანებულია. განძი დაცულია ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის აჭარის სახელმწიფო მუზეუმში (კოლექცია №963/6802-971/6810). ეკლაურის განძის ერთ-ერთი ცულისათვის დამახასიათებელია შვეტილი ტანი და თითქმის სიმეტრიული, ორფრთიანი პირი, ხოლო მეორისათვის შუა წელში ოდნავ მოხრილი სწორი შუბლი, ცალფრთიანი პირი და ორფერდა, მასიური ყუა. პირველი ცული III სახეობისაა, ხოლო მეორე უფრო IV ქვესახეობას ეკუთვნის. ოთხივე თოხი ტრაპეციის ფორმისაა და ფართოპირიანი. რამიშვილი ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 581.
ზღვარი (ტელესერიალი)

„ზღვარი“ (ინგლ. Fringe — სამეცნიერო-ფანტასტიკური ჟანრის ამერიკული სერიალი, რომლის რეჟისორია ჯეი ჯეი აბრამსი. მისი პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 9 სექტემბერს აშშ-ის ტელეარხ Fox-ზე. მოგვიანებით იგი იხილეს ავსტრალიაშიც. თავდაპირველად ეპიზოდები უფრო დიდი ხანგრძლივობის იყო, ვიდრე სხვა სტანდარტულ ტელესერიალებში. ეს გახდა მიზეზად რეკლამების შემცირებისა, რამაც შემქმნელებს საშუალება მისცა, დაემატებინათ დაახლოებით ყოველ ეპიზოდში დაახლოებით ექვსი წუთი. სერიალი გაგრძელდა მეხუთ, საბოლოო სეზონამდე. ზღვარი Facebook-ზე „ზღვარი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ზღვარი“ საიტზე TV.com Fringepedia დაარქივებული 2011-04-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ Buchanan, Jason. Fringe [TV Series (2008)]. AllMovie. Rovi Corporation. ციტირების თარიღი: 2013-01-18.
ანა ჩაკვეტაძე

ანა ჩაკვეტაძე (რუს. А́нна Чаквета́дзе; დ. 5 მარტი, 1987, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეხუთე ჩოგანი. ჩაკვეტაძემ კარიერაში WTA-ის 8 ტურნირი მოიგო ერთეულთა თანრიგში. მისი საუკეთესო მიღწევა დიდი სლემის ტურნირებზე, იყო აშშ-ის ღია პირველობის ნახევარფინალში გასვლა 2007 წელს. სანაკრებო დონეზე, ჩაკვეტაძეს ორჯერ აქვს მოგებული ფედერაციის თასი რუსეთის ნაკრებთან ერთად. კარიერა ანამ 2013 წელს 26 წლის ასაკში დაასრულა, ზურგის ქრონიკული ტრავმების გამო. ანას მამა ჯამბული ქართველია, ხოლო დედა ნატალია რუსი. ჰყავს უმცროსი ძმა რომანი. უფროსი ძმა ვაჟა, რომელიც პროფესიონალი ფეხბურთელი იყო, ავტოავარიაში 2000 წელს დაიღუპა. ჟურნალისტის დასმულ კითხვაზე, „გრძნობთ თუ არა, რომ თქვენს ძარღვებში ქართული სისხლი ჩქეფს“ – ანამ შემდეგი უპასუხა: 2011 წლის 11 დეკემბერს, ანა კენჭს იყრიდა რუსეთის სახელმწიფო დუმაში პარტია „პრავოე დელო-ს“ სიით, თუმცა იგი არ იქნა არჩეული. 2012 წლის რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ანა მხარს უჭერდა მიხეილ პროხოროვის კანდიდატურას. ჩაკვეტაძე ტელეკომპანია Eurosport-ზე მუშაობს კომენტატორად. (დ) – დახურული კორტი ოფიციალური საიტი (რუსული) (ინგლისური) ანა ჩაკვეტაძე Twitter-ზე ჩაკვეტაძე WTA-ს ოფიციალურ საიტზე ჩაკვეტაძე ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2014-03-06 საიტზე Wayback Machine. ჩაკვეტაძე ფედერაციის თასის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2020-03-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Henin beats Williams, Kuznetsova survives Chakvetadze to advance“. espn.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „Former world No. 5 Chakvetadze retires“. espn.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „Prominent Russians: Anna Chakvetadze“. russiapedia.rt.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „«Меня связали проводами и ударили». Анна Чакветадзе – о мужчинах и Марии Шараповой“. eurosport.ru. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „ანა ჩაკვეტაძე ქართველობაზე, დეპუტატობაზე, ხინკალსა და ხაჭაპურზე“. ambebi.ge. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „Анна Чакветадзе о большом теннисе, драгоценностях и работе комментатором“. teleprogramma.pro. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-08. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018.
ძვ. წ. 1740-იანები

ძვ. წ. 1740-იანი (ათას შვიდას ორმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1740-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1749 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1740 წლის 31 დეკემბერს. 1750: გარდაიცვალა ხამურაბი, ბაბილონის მეფე.
უბაუდ ალაჰ იბნ ალ-ჰაბჰაბი

უბაუდ ალაჰ იბნ ალ-ჰაბჰაბი — ომაიანთა ოფიციალური წარმომადგენელი ეგვიპტეში 724 - 734 წლებში, ხოლო 734 - 741 წლებში კაირუანში იფრიკიას მმართველი. მისი მმართველობის პერიოდში მოხდა ბერბერთა აჯანყება, რის შემდეგაც მაღრიბმა და ალ-ანდალუსიამ დამოუკიდებლობა მოიპოვეს. უბაუდი წარმოშობით იყო კურაიშების ტომიდან. ის წარმოადგენდა განთავისუფლებული მონის შვილიშვილს, თუმცა იყო ღრმად განათლებული და პატივცეული ადამიანი. მისი კარიერის განმავლობაშ ის გამოირჩეოდა მომთმენი და თავმდაბალი დამოკიდებულებით ძლიერთა მიმართ, ხოლო მეორე მხრივ თავის ქვეშევრდომებში ცნობილი იყო როგორც უსიამოვნო და უხეში პიროვნება, განსაკუთრებით არა არაბების მიმართ. მის შემცვლელად აფრიკიაში 741 წელს დაინიშნა ქულთუმ იბნ ლიად ალ-კაზი ↑ Dozy, R. (1861) Histoire de Musulmans d'Espagne. (transl. Spanish Islam: A history of the Muslims in Spain, 1915), p.126
ძვ. წ. 1750-იანები

ძვ. წ. 1750-იანი (ათას შვიდას ორმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1750-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1759 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1750 წლის 31 დეკემბერს. ძვ. წ. 1758 : ხამურაბიმ დაიპყრო მარი და მისი მოკავშირე ოლქები
ძვ. წ. 1760-იანები

ძვ. წ. 1760-იანი (ათას შვიდას სამოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1760-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1769 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1760 წლის 31 დეკემბერს.
ძვ. წ. 1770-იანები

ძვ. წ. 1770-იანი (ათას შვიდას სამოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1770-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1779 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1770 წლის 31 დეკემბერს.
ტელე...

ტელე... (ბერძნ. tele — შორს) — რთული სიტყვის ნაწილი. აღნიშნავს: შორ მანძილზე მოქმედებს (მაგ., ტელეფონი, ტელეპათია, ტელემეტრია) ტელევიზიასთან დაკავშირებულს (მაგ., ტელეგადაცემა, ტელეჟურნალისტიკა) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 683.
ტელენომუსები

ტელენომუსები (ლათ. Telenomus) — სიფრიფანაფრთიანი მწერების გვარი Scelionidae-თა ოჯახისა. აქვთ შავი სხეული, რომლის სიგრძე 0,7—1,5 მმ აღწევს. პარაზიტობენ პეპლების, ბაღლინჯოებისა და ბუზების კვერცხებში. ბუნებრივ პირობებში მრავალი მავნე მწერის რაოდენობის ერთ-ერთი ძირითადი რეგულატორია. ლაბორატორიებში ამრავლებენ მავნებლების წინააღმდეგ ბიოლოგიური ბრძოლისათვის. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 686.
ძვ. წ. 1780-იანები

ძვ. წ. 1780-იანი (ათას შვიდას ოთხმოციანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1780-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1789 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1780 წლის 31 დეკემბერს.
მათე ცინცაძე

მათე ცინცაძე (დ. 7 იანვარი, 1995, ფოთი) — ქართველი ფეხბურთელი, „ჟეტსუს“ ნახევარმცველი. 2014 წლის სექტემბრიდან გამოძახებულია საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში. მათემ ფეხბურთის თამაში ფოთში დაიწყო, შემდეგ კარიერა თბილისის „ლოკომოტივში“ განაგრძო, სადაც მან 6 წელი გაატარა. 2013-2014 წლების სეზონის დასაწყისში ქუთაისის „ტორპედოში“ გადაბარგდა, თანაგუნდელებთან ერთად. ამასთან ერთად იგი ჯერ 17 წლამდე, შემდეგ 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების ლიდერად ჩამოყალიბდა. იმავე სეზონის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას მათე თბილისის „დინამომ“ შეიძინა. საქართველოს ჩემპიონი (2): 2013/2014, 2015/2016 საქართველოს თასის გამარჯვებული (3): 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2018, 2022 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2014/2015 2015/2016 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური) პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე (ქართული ენა) ↑ მათე ცინცაძე – ჩემი ოცნება იყო, რომ დინამოში მოვხვედრილიყავი , „დინამოს“ ოფიციალური საიტი, 1 იანვარი, 2014.
ლუკა ზარანდია

ლუკა ზარანდია (დ. 17 თებერვალი, 1996) — ქართველი ფეხბურთელი, ბელგიური „გენკისა“ და საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრების თავდამსხმელი. საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური) პროფილი სფფ-ის ოფიციალურ საიტზე[მკვდარი ბმული] (ქართული ენა)
29 ნოემბერი

29 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 333-ე დღე (ნაკიან წლებში – 334-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 32 დღე. 1580 : სერ ფრენსის დრეიკი მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობიდან ინგლისში დაბრუნდა. 1830 : ნოემბრის აჯანყება - პოლონეთში დაიწყო შეიარაღებული აჯანყება რუსეთის მმართველობის წინააღმდეგ. 1872 : ინდიელთა ომები - მოდოკის ომი იწყება ლოსტ რივერის ბრძოლით. 1877 : თომას ედისონმა მისი ფონოგრაფის დემონსტრაცია მოახდინა პირველად. 1890 : იაპონიაში ძალაში შევიდა მეიძის კონსტიტუცია და პირველი დიეტი შეიკრიბა. 1899 : ესპანური საფეხბურთო კლუბი „ბარსელონა“ დაარსდა. 1922 : ჰოვარდ კარტერმა ფარაონი ტუტანხამონის აკლდამა საზოგადოებისთვის გახსნა. 1945 : იუგოსლავიის ფედერალური სახალხო რესპუბლიკა გამოცხადდა. 1947 : გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ გადაწყვიტა პალესტინაში ორი დამოუკიდებელი სახელმწიფო ჩამოყალიბებულიყო: ებრაული და არაბულ-პალესტინური. 1950 : კორეის ომი - ჩრდილო კორეისა და ჩინეთის ჯარები გაეროს ძალებს ჩრდილო კორეიდან გასვლას აიძულებენ. 1975 : სახელი „მაიკრო-სოფტი“ (ფრაზიდან microcomputer software) პირველად გამოიყენა ბილ გეიტსმა წერილში პოლ ალენთან. 1982 : გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 37/37 საბჭოთა კავშირს ავღანეთიდან ჯარების გამოყვანას აიძულებს. 2009 : რუანდა ერთა თანამეგობრობაში მიიღეს ედინბურგის კრიტერიუმით, რითაც მეორე წევრი გახდა გაერთიანებულ სამეფოსთან რაიმე სახის ისტორიული კავშირის გარეშე. 2011 : კოტ-დ’ივუარის ყოფილი პრეზიდენტი ლორან გბაგბო საერთაშორისო კრიმინალური სასამართლოს გადასცეს მეორე სამოქალაქო ომში ჩადენილი დანაშაულისათვის. 2014 : ჰაგე გეინგობი ნამიბიის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2016 : მაჰა ვაჩირალონგკორნი რამა X-ის ტიტულით ტაილანდის ახალი მეფე ხდება. 1427 : ჟენდონგი — ჩინეთის იმპერატორი 1489 : ტიუდორი, მარია — შოტლანდიის დედოფალი 1802 : ჰაუფი, ვილჰელმ — გერმანელი მწერალი 1908 : ანდრონიკაშვილი, კირა — ქართველი კინომსახიობი და რეჟისორი 1932 : შირაკი, ჟაკ — საფრანგეთის პრეზიდენტი 741 : გრიგოლ III — რომის პაპი 1268 : კლემენტ IV — რომის პაპი 1314 : ფილიპ IV ლამაზი — საფრანგეთის მეფე 1330 : მორტიმერი, როჯერ დე — ინგლისის დეფაქტო მმართველი 1378 : კარლოს IV — საღვთო რომის იმპერატორი 1594 : ერსილია ი სუნიგა, ალონსო დე — ესპანელი პოეტი 1780 : მარია ტერეზია — ავსტრიის ფაქტობრივი იმპერატორი 1861 : ახვერდიანი, გევორქ — სომეხი ლიტერატურათმცოდნე 2001 : ჯორჯ ჰარისონი — ოსკარითა და გრემით დაჯილდოებული ინგლისელი როკ მუსიკოსი, ჯგუფ The Beatles-ის წამყვანი გიტარისტი (დ. 1943) 2023 : ჰენრი კისინჯერი — აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: წმინდა მოციქული და მახარებელი მათე და მართალი ფულბიანე, ეთიოპიის მთავარი, წმინდა ნათლისღებით მათე. სხვა თვეები:
ძვ. წ. 1790-იანები

ძვ. წ. 1790-იანი (ათას შვიდას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც ძვ. წ. 1790-იანები — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო ძვ. წ. 1799 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1790 წლის 31 დეკემბერს. 1793 : ბაბილონში გამეფდა ხამურაბი.
ლუკა კიკაბიძე

ლუკა კიკაბიძე (დ. 21 იანვარი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ფრანგული „ბასტიასა“ და საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრების ნახევარმცველი. საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური)
ტენდიპედიასებრნი

ტენდიპედიასებრნი (ლათ. Chironomidae, Tendipedidae) — ორფრთიანი მწერების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 1,5—15 მმ აღწევს. აქვთ გრძელი ფეხები, ფრთისებრი ულცაშები. ოჯახში 2000-ზე მეტი სახეობაა. გავრცელებულია ყველგან. მატლები და ჭუპრები ბინადრობენ მტკნარ წყალსატევში, ზღვასა და ოკეანეში. მატლები იკვებებიან წყალმცენარეებით, ბაქტერიებით, დეტრიტით. ზოგი მტაცებელია, იშვიათად — პარაზიტი. ფსკერული მატლები მტკნარი წყლის თევზების ძირითადი საკვებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 692.