laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
1571

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1571 1571 (ათას ხუთას სამოცდათერთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის 1-ლი წელი. ესპანეთისა და იტალიის საზღვაო ძალები საბერძნეთის სანაპიროზე ლეპანტოსთან ამარცხებენ ოსმალებს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1571. 27 იანვარი : აბას I – ირანის შაჰი (გ. 1629) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1571.
ლავური ნაკადი

ლავური ნაკადი ან ლავური ღვარი — ლავის განლაგების ფორმა, რომელიც წარმოიქმნება ლავის ამონთხევის შედეგად. წარმოადგენს სიგრძეში გადაჭიმულ გეოლოგიურ სხეულს, რომლის სიგრძე და სიგანე დამოკიდებული ლავის სიბლანტეზე და ტერიტორიის დახრილობაზე. ჩვეულებრივ, მჟავა ლავური ნაკადის სიგრძე უმნიშვნელოა (1-10 კმ) თუმცა დამახასიათებელია დიდი სისქე (25-30 მ). ბაზალტური ლავური ნაკადებისთვის ნიშანდობლივია დიდი სიგრძე (რამდენიმე ათეული კილომეტრი), შედარებით მცირე სიგანე და სისქე. ნაკადის სიჩქარე აგრეთვე დამოკიდებულია ლავის სიბლანტეზე და რელიეფზე. ლავური ღვარების ყველაზე დიდი სიჩქარე შეინიშნება ვულკანური კრატერიდან ლავის გადმოდინებისას, ხოლო შემდეგ გზის გაგრძელებისას სიჩქარე თანდათანობით იკლებს. ყველაზე დიდი სიჩქარე ახასიათებთ აა-ს ლავებს (24 კმ/სთ). ბლანტი ლავის სიჩქარე შედარებით უმნიშვნელოა. პრეისტორიულ პერიოდში ისლანდიის ვულკან ტროლია-დანგიადან (სიმაღლე 1468 მ) ლავის ამონთხევის შედეგად შეიქმნა ლავური ნაკადი, რომლის სიგრძეა 120 კმ. ავსტრალიაში ცნობილია ლავური ნაკადი, რომლის სიგრძეა 160 კმ (უნდარის ვულკანური ეროვნული პარკი). დიდი ლავური ნაკადები გააჩნიათ აგრეთვე ისლანდიის ვულკან ლაკს (60 კმ) და იაპონიის ვულკან ასამა-იამას (80 კმ). ლავური ნაკადების ზედაპირი ზოგჯერ ხეობებითაა გართულებული, ზოგჯერ მასზე წარმოდგენილია მცენარეულობა. ლავა თანდათანობით ცივდება, ხოლო შემდეგ, მრავალი წლის განმავლობაში ჩერდება (დამოკიდებულია გადმოდინების სისქეზე). ამასთანავე ღვარზე წარმოქმნილი მცენარეულობა, ზოგჯერ ნამდვილ ტყეში გადადის. ნაკადები ზოგჯერ, თავის ბოლოს, ტბაში, ან სულაც ზღვაში პოულობენ. საქართველოში ფართოდ არის განვითარებული ლავური ნაკადები (ღვარები), რომლებიც ხაზობრივად არის წარმოდგენილი და კლასიკურად გამოხატულია სამხრეთ საქართველოსა და ყელის რაიონში. ზოგი მათგანი მოკლე სიგრძით გამოირჩევა, ზოგსაც კი პირიქით, დიდი სიგრძე ახასიათებს. საქართველოს ყველაზე დიდი ლავური ნაკადია — ხუნანის ლავური ღვარი (სიგრძე 120-125 კმ), რომელიც მეოთხეულში ჯავახეთის ქედის სამხრეთი კალთებიდან ჩამოვიდა და თავისი ბოლოებით მარნეულის ვაკემდე მიდის (უფრო ზუსტად მდინარე ხრამის ხეობამდე), სადაც აქ ალუვიონითაა დაფარულია. აშკარად ჩანს, რომ ხუნანის ლავური ღვარი, ბარის ტერიტორიაზე, რამდენიმე მდინარის პალეოხეობებითაა ჩამოსული და გართულებულია ტექტონიკური პროცესებით. ჩვენში მოიპოვება სხვა ლავური ღვარებიც, რომლებიც შედარებით პატარა სიგრძით გამოირჩევიან. მეოთხეულში ჯავახეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთის ტერიტორიიდან ჩამოწოლილია ღვარი, რომელიც დაახლოებით ასპინძამდე მიდის. რამდენიმე ლავური ნაკადია წამოსული ასევე ყელის ზეგნის სხვადასხვა ნაწილებიდან, მ. შ. გერმუხის ქედიდან ჩამოსულ ლავურ ღვარს 3 კმ სიგრძე აქვს და რომელიც სოფელ ქნოღომდე მიდის. ან მაღრან-დვალეთის ლავური ღვარი (სიგრძე 15 კმ), რომლის ზედაპირი ქვებითაა გართულებული. ლავური ღვარები არსებობს აგრეთვე მცირე კავკასიონზე (თორის რაიონი). ლავა ლავური ტბა ლავური მილი ლავური ნაკადი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ლავური ნაკადი — სამთო ენციკლოპედია (რუსული) ↑ 1.0 1.1 Геологический словарь, Том I, м—я. Государственное научно-техническое издательство литературы по геологии и охране недр. М., 1955 ↑ 2.0 2.1 მარუაშვილი ლ.. საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია (საქართველოს სსრ ბუნებრივი პირობების ზოგადი დახასიათება და რეგიონული აღწერილობა). თბილისი, საქ.: ცოდნა, გვ. 31/173-174 თბ. 1964.
1572

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1572 1572 (ათას ხუთას სამოცდათორმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-2 წელი. 24 აგვისტო : ბართლომეს ღამე. ნავარის ტახტზე გარდაცვლილი ჟანა დ'ალბრეს ნაცვლად, მისი ვაჟი ანრი ნავარელი ავიდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1572. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1572. 9 ივნისი : ჟანა დ'ალბრე — ნავარის მეფე (დ. 1528) 24 ნოემბერი : ჯონ ნოქსი — შოტლანდიელი რელიგიური რეფორმატორი (დ. 1513)
აფეთქება

აფეთქება — დიდი რაოდენობის ენერგიის განთავისუფლების პროცესი შეზღუდულ მოცულობაში დროის მცირე შუალედის განმავლობაში. აფეთქების მთავარი დამახასიათებელი თვისებაა აფეთქების ადგილზე წნევის მკვეთრი გაზრდა, რაც გარემოს ნგრევის მიზეზს წარმოადგენს. შეკუმშული გახურებული აირების ძალიან სწრაფი გაფართოების გამო წნევა დარტყმითი ხასიათისაა. აირები წარმოიქმნება ნივთიერების სწრაფი გარდაქმნისას (შეიძლება თავისთავადაც არსებობდეს). აფეთქების დროს ნივთიერების პოტენციური ენერგიის ნაწილი გაფართოებული აირებისა და მყარი ნარჩენების სითბურ ენერგიად გარდაიქმნება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 14. Blast wave in slow motion (რუსული) Fire power equalled 1500 atomic bombs (ინგლისური)
1573

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1573 1573 (ათას ხუთას სამოცდაცამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-3 წელი. ხელი მოეწერა ვარშავის კონფედერაციას, რამაც პოლონეთსა და ლიტვაში რელიგიის თავისუფლება დააკანონა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1573. 20 იანვარი  : ზიმონ მარიუსი — გერმანელი ასტრონომი. (გ. 1625) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1573.
სეპტიმერის უღელტეხილი

სეპტიმერის უღელტეხილი (გერმ. Septimerpass, რეტორმ. Pass da Sett, იტალ. Passo del Settimo) — უღელტეხილი ალპებში. სიმაღლე 2310 მ. გადადის გზა ბრეგალიის ხეობიდან ობერჰალბშტაინის ხეობაში. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: კასაჩია (1458 მ, ბრეგალის ხეობა, მანძილი 6 კმ) და ბივიო (1769 მ, ობერჰალბშტაინის ხეობა, მანძილი 4 კმ). სეპტიმერის უღელტეხილი ცნობილია რომის იმპერიის პერიოდიდან. მალოიას უღელტეხილზე გზის გაყვანის შემდეგ სეპტიმერმა დაკარგა თავისი მნიშვნელობა. სეპტიმერის უღელტეხილი (გერმანული) ↑ სეპტიმერის უღელტეხილი – მდებარეობა, კოორდინატები
კოვა-ლიმის ოლქი

კოვა-ლიმის ოლქი (ტეტ. Cova Lima) — ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ტიმორის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი 1 226 კმ². დედაქალაქი – სუაი. ოლქი დაყოფილია 7 რაიონად. ოლქის მოსახლეობის ძირითადი ენაა ტეტუმი, აღმოსავლეთ ნაწილში საუბრობენ მაკასაეს ენაზე. აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები კოვა-ლიმის ოლქი ↑ Highlights of the 2010 Census Main Results in Timor-Leste
1574

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1574 1574 (ათას ხუთას სამოცდათოთხმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-4 წელი. ოსმალეთის სულთანი სელიმ II გარდაიცვალა. ტახტზე ავიდა მისი შვილი მურად III. პანკისის ციხესთან მოხდა ბრძოლა კახეთის სამეფო ტახტის პრეტენდენტებს, ქაიხოსრო ლევანის ძესა და ალექსანდრე ლევანის ძეს შორის, რომელიც უკანასკნელის გამარჯვებით დასრულდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1574. 6 მაისი : ინოკენტი X — რომის პაპი (გ. 1655) 12 დეკემბერი : ანა დანიელი — ინგლისის მეფე ჯეიმზ I-ის მეუღლე (გ. 1619) იბრაჰიმ ფეჩევი — თურქი ისტორიკოსი (გ. 1650) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1574. 21 აპრილი : კოზიმო I მედიჩი — ტოსკანის ჰერცოგი (დ. 1519) 30 მაისი : შარლ IX — საფრანგეთის მეფე (დ. 1550) 27 ივნისი : ჯორჯო ვაზარი — იტალიელი მხატვარი, მწერალი (დ. 1511) 13 დეკემბერი : სელიმ II — ოსმალეთის სულთანი (დ. 1524)
ლაუტენის ოლქი

ლაუტენის ოლქი (ტეტ. Lautein; პორტ. Lautém) — ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში ტიმორის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი 1 813 კმ². დედაქალაქი – ლოსპალოსი. ოლქი დაყოფილია 5 რაიონად. ოლქის შემადგენლობაში შედის ასევე კუნძული ჟაკუ. აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები ლაუტენის ოლქი დაარქივებული 2009-03-28 საიტზე Wayback Machine. Fataluku language website Ethnologue page for Fataluku ↑ Highlights of the 2010 Census Main Results in Timor-Leste
ძილგუდა

ძილგუდა (ლათ. Glis glis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 15–20 სმ. მასა 150–180 გ აღწევს. ზურგის მხარე ბოლისფერ-ნაცრისფერი ან ყავისფერ-ნაცრისფერია და ვერცხლისებრი ელფერი დაკრავს, მუცელი მოთეთრო-მოყვითალოა. აქვს მომრგვალო, უფუნჯებო ყურები. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, კავკასიაში. მეხეური ცხოველია. ბინადრობს ფუღუროებში, ზამთრობით ეძლევა ძილქუშს. საქართველოში გვხვდება ძილგუდას 2 ქვესახეობა: ჩვეულებრივი ძილგუდა (Glis glis glis) და კავკასიური ძილგუდა (Glis glis tschetschenicus). ავალიანი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 273.
რეალაქტი

რეალაქტი — ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის ისეთი საჯაროსამართლებრივი ღონისძიება, რომელიც მიმართულია არა სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ, არამედ ფაქტობრივი შედეგების დადგომისაკენ. რეალაქტსა და ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სხვა სამართლებრივ ფორმებს შორის განსხვავება ის არის, რომ რეალაქტი წარმოადგენს ფაქტობრივ, რეალურ მოქმედებას, ხოლო დანარჩენი კი — წერილობით აქტებს, დოკუმენტებს. რეალაქტის ცნების ქვეშ იგულისხმება ყველა ის მმართველობითი ღონისძიება, რომელიც მიმართულია არა სამართლებრივი (წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ), არამედ ფაქტობრივი შედეგის დადგომისაკენ. სწორედ ეს ნიშანია მთავარი განმასხვავებელი ამ ინსტიტუტისა და ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სხვა სამართლებრივი ფორმების შორის. მაგალითად, საპატრულო პოლიციის (ადმინისტრაციული ორგანოს) მიერ პატრულირება წარმოადგენს რეალაქტს. მართალია, ეს არის პოლიციის მიერ საჯაროსამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელება, თუმცა იგი ფაქტობრივი მოქმედებაა, რომელიც არ არის მიმართული სამართლებრივი შედეგის დადგომისაკენ (უფლება-მოვალეობების წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ). მაგრამ თუკი საპატრულო პოლიცია მოაწესრიგებს საგზაო მოძრაობას, ეს უკვე აღარ იქნება რეალაქტი, რადგან საგზაო მოძრაობის მონაწილეს წარმოეშობა ვალდებულება, შეასრულოს პოლიციის მიერ მისთვის მითითებული კანონიერი მოთხოვნა. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ადმინისტრაციული ორგანო პაატა ტურავა; ნათია წკეპლაძე (2010). ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო. თბილისი.  ზ. ადეიშვილი; ქ. ვარდიაშვილი; ლ. იზორია; ნ. კალანდაძე; მ. კოპალეიშვილი; ნ. სხირტლაძე; პ. ტურავა; დ. ქიტოშვილი (2005). ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო. თბილისი.  ↑ ტურავა და წკეპლაძე (2010), გვ. 89 ↑ საქმე №ბს-523-503(კ-10). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა (12 ოქტომბერი, 2010).[მკვდარი ბმული]
2050

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 2050 2050 (ორი ათას ორმოცდაათი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XXI საუკუნის მე-5 დეკადის მე-10 წელი. 2008 წლის ივლისში დიდმა რვიანმა მიიღო გადაწყვეტილება 2050 წლისათვის სათბურის აირების გლობალურ ემისიის ორმაგი შემცირების შესახებ. 2006 წლის ნოემბერში გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის ხელმძღვანელმა ახიმ შტაინერმა ივარაუდა, რომ თუკი თევზჭერა ისეთივე ტემპებით გაგრძელდება, მაშინ 2050 წლისათვის თევზი ამოწყდება. 2007 წლის ოქტომბერში ხელოვნური ინტელექტის მკვლევარმა დევიდ ლევაიმ გამოთქვა მოსაზრება, რომ 2050 წლისათვის ადამიანისა და რობოტის ქორწინებაში ყოფნა გახდება ჩვეულებრივი ამბავი. 2002 წლის კვლევების მიხედვით (ველური ბუნების მსოფლიო ფონდი), დედამიწას აღარ ექნება საჭირო რესურსები იმისათვის, რომ უზრუნველყოს ადამიანთა სიცოცხლე დედამიწაზე. 2006 წლის მარტში პროფესორი ჯერი გილმორი ამტკიცებს, რომ დაბინძურების გამო დაკვირვებითი ასტრონომია შეუძლებელი გახდება. 2001 წლის ნოემბერში გაეროს მოსახლეობის ფონდი აცხადებს, რომ 2050 წლისათვის პლანეტის მოსახლეობა გაიზრდება 9,3 მლრდ-მდე. 2002 წელს გამოითქვა მოსაზრება, რომ აშშ-ში ალცჰეიმერით დაავადებულთა რიცხვი სამჯერ გაიზრდება და 2050 წლისათვის დაავადებულთა რიცხვი მიაღწევს 16 მლნ. ადამიანს. მეცნიერების ვარაუდით, ჩრდილოეთი პოლუსი 2050 წლისათვის ზაფხულის პერიოდში შესაძლოა გახდეს ყინულისგან თავისუფალი სივრცე. Goldman Sachs-ს მიხედვით, 2050 წლისათვის მსოფლიოს უმსხვილესი ეკონომიკური ქვეყნები იქნება: ჩინეთი, აშშ, ინდოეთი, ბრაზილია, მექსიკა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 2050. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 2050. მსოფლიოს წარმოდგენა 2050 წლისათვის დაარქივებული 2013-06-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Kuhn, Anthony (2008-07-08). „სათბურის აირების გლობალურ ემისიის ორმაგი შემცირების შესახებ“. NPR. ციტირების თარიღი: 2008-09-21. ↑ Kanter, James (2007-10-26). „U.N. Warns of Rapid Decay of Environment“. New York Times. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება) ↑ Choi, Charles (2007-10-15). „პროგნოზი: სექსი და ქორწინებაში ყოფნა რობოტებთან 2050 წლისათვის“. Fox News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-09-15. ციტირების თარიღი: 2008-09-21. ↑ Townsend, Mark (2002-07-07). „Earth 'will expire by 2050'“. London: The Observer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-09-18. ციტირების თარიღი: 2008-09-21. ↑ „2050 წლისათვის ტელესკოპები გამოუსადეგარი გახდება“. BBC News. 2006-03-02. ციტირების თარიღი: 2008-09-21. ↑ „გამოკვლევა: 2050 წლისათვის ალცჰეიმერით დაავადებულთა რიცხვი შესაძლოა 16 მლნ.-მდე გაიზარდოს“. USA Today. 2002-07-23. ციტირების თარიღი: 2008-09-21. ↑ პოლუსებზე ჩატარებული გამოკვლევები/ინფორმაცია დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) ↑ BRIC thesis Goldman Sachs Investment Bank, "BRIC". pg. 9. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-12. ციტირების თარიღი: 2012-04-28. ↑ "The N-11: More Than an Acronym" დაარქივებული 2008-09-11 საიტზე Wayback Machine. - Goldman Sachs study of N11 nations, Global Economics Paper No: 153, March 28, 2007.
მიტ რომნი

უილარდ მიტ რომნი (ინგლ. Willard Mitt Romney; დ. 12 მარტი, 1947) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი. მასაჩუსეტსის შტატის გუბერნატორი 2003-2007 წლებში. აშშ-ის პრეზიდენტობის კანდიდატი 2012 წლის არჩევნებში რესპუბლიკური პარტიიდან. სენატორი იუტას შტატიდან 2019 წლიდან. მიჩიგანის შტატის ყოფილი გუბერნატორის ჯორჯ რომნის ვაჟი. უკანასკნელი დღეების წმინდანთა იესო ქრისტეს ეკლესიის წევრი (მორმონი). (ინგლისური) MittRomney.com დაარქივებული 2012-09-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ რომნიმ კანდიდატობა გაინაღდა რადიო თავისუფლება 30.05.2012
1575

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1575 1575 (ათას ხუთას სამოცდათხუთმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-5 წელი. 13 თებერვალი : საფრანგეთის მეფე ანრი III ვალუა მეფედ ეკურთხა რეიმსში 14 თებერვალი : საფრანგეთის მეფე ანრი III ვალუამ იქორწინა ლუიზა დე ლორენ-ვემონტზე მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1575. 4 ნოემბერი : გვიდო რენი – იტალიელი მხატვარი (გ. 1642) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1575.
1576

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1576 1576 (ათას ხუთას სამოცდათექვსმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-6 წელი. 20 იანვარი : დაარსდა მექსიკის ქალაქი ლეონი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1576. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1576. 27 აგვისტო : ტიციანი - ვენეციელი მხატვარი
ინი (მდინარე)

ინი (გერმ. Inn, ლათ. Aenus, Oenus) — მდინარე შვეიცარიაში, ავსტრიასა და გერმანიაში. მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 517 კმ, აუზის ფართობი 25.700 კმ². სათავე აქვს შვეიცარიის ალპებში, ზღვის დონიდან 2484 მ სიმაღლეზე. ქალაქ როზენჰაიმის ქვემოთ კვეთს ბავარიის პლატოს და მდინარე დუნაისთან შეერთებამდე ჭრის ბავარიის ტყის შტოქედს. ქალაქ პასაუს სიახლოვეს შეერთვის მდინარე დუნაის. თითქმის 2/3 მოქცეულია ალპების ფარგლებში. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წყალმცირეა შემოდგომასა და ზამთარში. სანაოსნოა მდინარე ზალცახის შესართავიდან. იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად. ინის ნაპირზე გაშენებულია არაერთი ქალაქი, მათგან აღსანიშნავია ინსბრუკი. წყლის საშუალო ხარჯი ქალაქ პასაუსთან შეადგენს 738 მ³/წმ-ს. ავსტრიის მდინარეების სია შვეიცარიის მდინარეების სია გერმანიის მდინარეების სია ინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ინი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
1577

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1577 1577 (ათას ხუთას სამოცდაჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-7 წელი. 1577 წელს ფრენსის დრეიკი სამწლიან მოგზაურობას შეუდგა, რომელიც არა მხოლოდ კვლევას ისახავდა მიზნად, არამედ ძარცვასაც. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1577. 12 აპრილი : კრისტიან IV — დანიისა და ნორვეგიის მეფე (გ. 1648) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1577. 26 თებერვალი : ერიკ XIV — შვედეთის მეფე (დ. 1533) 24 ნოემბერი : ისმაილ II - სეფიანთა დინასტიის მესამე წარმომადგენელი.
ინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელწოდება ინი შეიძლება აღნიშნავდეს: ინი — ქართული ანბანის მეცხრე ასო ინი — მდინარე ევროპაში ინი — ძველი ეგვიპტელი მეფე (ფარაონი) ინი — ჩინეთის ადრინდელი სახელწოდება
ტროლი (ინტერნეტი)

ტროლი (ინგლ. Troll) — ინტერნეტ სლენგი, რომელიც აღნიშნავს ადამიანს, რომელიც აქვეყნებს არაადეკვატურ და პროვოკაციულ ინფორმაციას ფორუმზე, ჩატში, ბლოგზე და ა.შ. სიტყვა „ტროლი“ ქართულში (ისევე როგორც ინგლისურში, თუმცა ინგლისურში სხვა მნიშვნელობებიც აქვს) აღნიშნავს ზებუნებრივ არსებას სკანდინავიური მითოლოგიიდან. სიტყვის ამ მნიშვნელობით გამოყენება ინგლისურ ენაში ოქსფორდის ლექსიკონის მიხედვით პირველად 1992 წელს მოხდა. Urban Dictionary definition NetLingo definition
1579

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1579 1579 (ათას ხუთას სამოცდაცხრამეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-9 წელი. 25 იანვარი : უტრეხტის ხელშეკრულება დაიდო, დასაბამი მიეცა ნიდერლანდების პროტესტანტულ რესპუბლიკას. სულთნის ბრძანებით სამცხე-საათაბაგოს ტერიტორიაზე შეიქმნა ახალციხის (ჩილდირის) საფაშო. მანუჩარ II დაინიშნა ახალციხის ფაშად. სიმონ I-მა ალყა შემოარტყა თბილისს. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1579. 1 აგვისტო : ლუის ველეს დე გევერა — ესპანელი პოეტი (გ. 1644) 11 ნოემბერი : ფრანს სნეიდერსი — ფლანდრიელი მხატვარი (გ. 1657) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1579. 20 თებერვალი : ნიკოლას ბეიკონი — ინგლისელი პოლიტიკოსი (დ. 1510) 11 ოქტომბერი : სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის 39-ე დიდი ვეზირი.
გროსე-შაიდეგის უღელტეხილი

გროსე-შაიდეგის უღელტეხილი (გერმ. Grosse Scheidegg) — უღელტეხილი ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 1962 მ. ერთმანეთთან აკავშირებს გრინდელვალდისა და მაირინგენის კომუნებს. აღმართულია ვეტერჰორნისა (3692 მ) და შვარცჰორნის (2928 მ) მწვერვალებს შორის. უღელტეხილზე გადადის საავტომობილო გზა, რომელიც ზაფხულობით ემსახურება ავტობუსით მიმოსვლას გრინდელვალდსა და მაირინგენს შორის. კერძო ტრანსპორტით მოძრაობა შეზღუდულია. ზაფხულში უღელტეხილი ველოტურისტების პოპულარული ადგილია. გადასასვლელის უნაგირის სიახლოვეს მდებარეობს სასტუმრო, რესტორანთან ერთად, რომელიც მხოლოდ ზაფხულის პერიოდში ფუნქციონირებს. აქვეა კლაინე-შაიდეგის უღელტეხილი (2061 მ), რომელიც 99 მეტრით მაღალია გროსე-შაიდეგზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გროსე-შაიდეგის უღელტეხილი“ ვიკისაწყობში. გროსე-შაიდეგის უღელტეხილი (გერმანული)
გრიგოლ დიაკონი

გრიგოლ დიაკონი — ქართველი საეკლესიო მწერალი, ავტორი თხზულებისა „მოკლედ აღწერილი წიგნი ქართლის მოქცევისა“, რომლის ფრაგმენტებიც დაცულია ნინოს შატბერდული ცხოვრების XIV თავსა („აღმართებაჲ პატიოსნისა ჯუარისა მცხეთისაჲ და მერმე კუალად გამოჩინებაჲ“) და კლარჯულ მრავალთავში. ამ წიგნის არსებობას ადასტურებს „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“. გრიგოლის თხზულება მცხეთის ჯვრის დღესასწაულის „საკითხავადაა“ შესული „იერუსალიმის განჩინებაში“ ანუ კანონარში. მასში მცხეთაში ჯვრის აღმართვის ამბავი იყო გადმოცემული. სარგის კაკაბაძე გრიგოლს IV საუკუნის მეორე ნახევრის ავტორად მიიჩნევდა, მიხეილ თარხნიშვილი VII საუკუნის მეორე ნახევრისად, კორნელი კეკელიძე VIII-X საუკუნეთა შორის ათავსებდა, ამ ბოლო ხანებში „ქრონიკის“ ძირითადი ნაწილი პირველი ქრისტიანი მეფის მირიანის თანადროულად, ანუ IV ს-ის 20-იან წლებში შექმნილად არის მიჩნეული (ვახტანგ გოილაძე). მჭედლიძე გულნარა, გრიგოლ დიაკონი. პროექტი „ქართველი ისტორიული მოღვაწენი“. გოილაძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 151.
ზმა

ზმა — ლექსში ორი მომიჯნავე სიტყვით (სიტყვის ნაწილით) ახალი სიტყვის მიღება. შეერქვა ლექსს, რომელიც შეიცავს ზმებს. როგორც ლექსის ფორმა, ჩვენში XVIII საუკუნეში შემოვიდა. ზმები გვხვდება ბესიკის პოეზიაში („მირიან ბატონიშვილზედ“, „ანტონ კათალიკოსზედ“, „ნარდზედ ზმები“, „ჭადრაკზედ ზმები“). ზმას, როგორც ორი სიტყვით ახალი სიტყვის მიღების საშუალებას, აკაკიც იყენებს „თორნიკე ერისთავში“: „დამასველა მან თავიდან ფეხებამდე მასხა რაო“, „მაგრამ ვერ იქმ თორნიკობას, თუმც მის ადგილს სულ ელიო“. ↑ ზმა — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
1580

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1580 1580 (ათას ხუთას ოთხმოცი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-10 წელი. პორტუგალიის უშვილო კარდინალის ენრიკე I-ის გარაცვალების შემდეგ ესპანეთის მეფე ფილიპე II გახდა პორტუგალიის მეფე ფილიპე I და ქვეყანამ დაკარგა დამოუკიდებლობა. დასრულდა დრეიკის სამწლიანი მოგზაურობა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1580. 12 იანვარი  : იან ბაპტისტ ვან ჰელმონტი — ფლამანდიელი ქიმიკოსი, ფიზიოლოგი, ექიმი. (გ. 1644) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1580. 31 იანვარი : ენრიკე I — პორტუგალიის მეფე 26 ოქტომბერი : ანა ავსტრიელი — ესპანეთის მეფის ფილიპე II-ის მეოთხე ცოლი.
1581

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1581 1581 (ათას ხუთას ოთხმოცდაერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-9 დეკადის 1-ლი წელი. ესპანეთმა შეიერთა პორტუგალია. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1581. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1581.
1582

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1582 1582 (ათას ხუთას ოთხმოცდაორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-9 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1582. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1582. 21 ივნისი : ოდა ნობუნაგა - იაპონელი მხედართმთავარი (დ. 1534) გიორგი III დადიანი - ოდიშის მთავარი
1583

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1583 1583 (ათას ხუთას ოთხმოცდასამი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 10 დღე. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-9 დეკადის მე-3 წელი. 5 აგვისტო : სერ ჰამფრი გილბერტი აფუძნებს პირველ ინგლისურ კოლონიას ჩრდ. ამერიკაში, დღევანდელი სენტ-ჯონი, ნიუ-ფაუნდლენდი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1583. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1583. 7 დეკემბერი : ნურბანუ სულთანი — ოსმალეთის სულთან სელიმ II-ის ცოლი და მურად III-ის დედა, პირველი ვალიდე-სულთანი „ქალთა სულთანატის“ პერიოდში.
არჩილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი არჩილ შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ I — ქართლის მეფე V საუკინის 20-30 წლებში არჩილ II — საქართველოს მეფე, პოეტი არჩილ სტეფანოზის ძე — ქართლის ერისთავი VII საუკუნეში
1584

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1584 1584 (ათას ხუთას ოთხმოცდაოთხი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 10 დღე. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-9 დეკადის მე-4 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1584. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1584. 18 მარტი : ივანე მრისხანე — რუსეთის მეფე (დ. 1530) 10 ივლისი : ვილჰელმ ორანელი — ჰოლანდიის გაერთიანებული პროვინციების შტატჰალტერი (დ. 1533)
ლიკისის ოლქი

ლიკისის ოლქი (ტეტ. Likisá) — ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 550 კმ². დედაქალაქი – ლიკისა. ოლქი დაყოფილია 3 რაიონად. ოლქის მოსახლეობა, ოფიციალური ენების გარდა საუბრობს ტოკოდედეს ენაზე. აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები ლიკისის ოლქი დაარქივებული 2015-04-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ Highlights of the 2010 Census Main Results in Timor-Leste
პარიზის ქრონიკა

„პარიზის ქრონიკა“, „ცხოვრება საქართველოჲსა“, XVIII საუკუნის I ნახევრის ქართული ანონიმური საისტორიო თხზულება. აღწერილია 1373-1683 წლების ისტორიული მოვლენები. ქრონიკის ერთადერთი არასრული ხელნაწერი ინახება პარიზის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში. პირველად გამოსცა მარი ბროსემ პარიზში 1830 წელს (ლითოგრაფიული გამოცემა). „პარიზის ქრონიკა“ კომპილაციაა. მისი უმთავრესი წყაროებია: რედაქტირებული „ქართლის ცხოვრება“, „მესხური მატიანე“, ფარსადან გორგიჯანიძის „საქართველოს ცხოვრება“, გრიგოლ დოდორქელის „ცხოვრება და წამება ქეთევან დედოფლისა“, იოსებ თბილელის პოემა „დიდმოურავიანი“, როსტომ-ხანის 1648 წლის სიგელი, არჩილ მეფის „გაბაასება თეიმურაზისა და რუსთველისა“. ბევრი წყარო არ არის მოღწეული თავდაპირველი სახით და შემონახულია „პარიზის ქრონიკაში“ ჩართული მათი ზოგიერთი ნაწყვეტი. Marie-Félicité Brosset. Chronique géorgienne, Société royale asiatique de France, Paris, 1830 (Google Books) პარიზის ქრონიკა, ანუ ცხოვრება საქართველოჲსა და დიდი მოურავის ამბები. მეორე გამოც. ზ. ჭიჭინაძისაგან, ტფ., 1903 ცხოვრება საქართველოჲსა (პარიზის ქრონიკა), გ. ალასანიას გამოც., თბ., 1980 Парижская хроника / Пер., исслед., примеч. и указ. Г.Г. Аласания. Тбилиси, 1991 (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა)[მკვდარი ბმული] ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 690.