laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბადენ-ვიურტემბერგი

ბადენ-ვიურტემბერგი (Baden-Württemberg) — მხარე გერმანიაში. შეიქმნა 1951 წელს სამი ყოფილი მხარის ბადენის, ვიურტემბერგ-ბადენის და ვიურტემბერგ-ჰოენცოლერნის შეერთებით. ფართობი - 35,7 ათასი კმ2, მოსახლეობა - 10.546 ათასი. ქალაქები (ათ.) – შტუტგარტი (592), მანჰაიმი (307), კარლსრუე (283), ფრაიბურგ-იმ-ბრისგაუ (198), ჰაიდელბერგი (142), ულმი (119).
მელხიორ ნოიმაირი

მელხიორ ნოიმაირი (გერმ. Melchior Neumayr; დ. 24 ოქტომბერი, 1845, მიუნხენი — გ. 29 იანვარი, 1890, ვენა) — ავსტრიელი პალეონტოლოგი და გეოლოგი. მელხიორ ნოიმაირი დაიბადა 1845 წლის 24 ოქტომბერს, მიუნხენში. განათლება მიიღო მიუნხენის უნივერსიტეტში; სწავლა დაასრულა ჰაიდელბერგში. 1868 წელს გეოლოგიაში ვილჰელმ გიუმბელის ხელმძღვანელობით მიღებული გამოცდილების შემდეგ შეუერთდა ავსტრიის გეოლოგიურ-საძიებო სამუშაოებს. ოთხი წლის შემდეგ იგი დაბრუნდა ჰაიდელბერგში, ხოლო 1873 წლიდან ხდება ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი. მელხიორ ნოიმაირმა ნეოგენის დახშულ აუზში შეისწავლა მუცელფეხიანები და მტკნარი წყლის მოლუსკები და მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ აუზში დასახლებული მოლუსკები თანდათან იცვლებოდნენ წყლის ხანგრძლივი გამტკნარების გამო. ცდილობდა აეხსნა სახეობების წარმოშობა. შეისწავლა იურული და ცარცული პერიოდების პალეოგეოგრაფია და თავფეხიანი მოლუსკები. დარვინიზმის საფუძველზე შეიმუშავა პალეონტოლოგიისა და გეოლოგიის პრობლემები. ნეიმაირის შრომები მიეძღვნა აგრეთვე იურული და ცარცული პერიოდების კლიმატურ ზონებს. История земли, т. 1‒2, СПБ, 1903‒04; Корни животного царства, М., 1919. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #11698385X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 5.0 5.1 Неймайр Мельхиор // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Большая советская энциклопедия, Неймайр Мельхиор
აპენინის მთები

აპენინის მთები ან აპენინები (ბერძ. Ἀπέννινα Ὄρη; ლათ. Appenninus ან Apenninus Mons; იტალ. Appennini) — მთის მასივი აპენინის ნახევარკუნძულზე, გადაჭიმულია ნახევარკუნძულის გასწვრივ, მთელ სიგრძეზე, 1 200 კმ-ზე და ასევე მოიცავს მის პარალელურად მდებარე შედარებით პატარა მთაგრეხილებს. ჩრდილოეთით, ქალაქ ალტარესთან ის უერთდება ლიგურიის ალპებს. სამხრეთ-დასავლეთით კი მთავრდება ნახევარკუნძულის წვერზე მდებარე სანაპირო ქალაქ რეჯო-დი-კალაბრიასთან. 2000 წელს, იტალიის გარემოს სამინისტრომ, აპენინების პარკის ევროპული პროექტის რეკომენდაციის საფუძველზე აპენინების სისტემის ახლებური განსაზღვრება დაამკვიდრა და ის გააგრძელა ჩრდილოეთ სიცილიის მთებამდე, რის შედეგადაც მასივის სიგრძე 1 500 კმ-მდე გაიზარდა. სისტემა იღებს რკალის ფორმას, რომელიც შემოიწერება ლიგურიის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროდან ტირენიის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპირომდე. სახელი აპენინები მომდინარეობს კელტური სიტყვა "Penn"-ისგან, რაც „მთას, მწვერვალს“ ნიშნავს. სახელწოდება A-penn-inus სავარაუდოდ ძვ. წ. IV საუკუნეში ან უფრო ადრე, ჩრდილოეთ იტალიაში კელტების მბრძანებლობისას დამკვიდრდა. თავდაპირველად ის მხოლოდ მთების ჩრდილოეთ ნაწილს აღნიშნავდა. ამ მთებისგან ეწოდა სახელი აპენინის ნახევარკუნძულს, რომელიც იტალიის ძირითად ნაწილს აყალიბებს. მთები თითქმის მთლიანად მწვანეა, მიუხედავად ამისა, უმაღლესი მწვერვალი კორნო-გრანდე ნაწილობრივ დაფარულია მყინვარ კალდერონეთი, რომელიც ევროპის ყველაზე სამხრეთით მდებარე და აპენინების ერთადერთი მყინვარია. მან 1794 წლიდან უკან დახევა დაიწყო. მთების სამხრეთი ნაწილი ნახევრად-მშრალია (სემი-არიდული). აღმოსავლეთი მწვერვალები ციცაბოდ ეშვება ადრიატიკის ზღვაზე, მაშინ როდესაც დასავლეთი მწვერვალები ავითარებს მთისწინეთს, სადაც განლაგებულია ნახევარკუნძულოვანი იტალიის ქალაქთა უმრავლესობა. აპენინები სამ ნაწილად იყოფა: ჩრდილოეთი (იტალ. Appennino settentrionale), ცენტრალური (იტალ. Appennino centrale) და სამხრეთი (იტალ. Appennino meridionale). მთებში მიიკლაკნება მრავალი საფეხმავლო გზა. მათ შორის აღსანანიშნავია ევროპის საფეხმავლო ბილიკი E1, რომელიც ჩრდილოეთ ევროპაში იწყება და კვეთს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ აპენინებსაც. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აპენინის მთები აპენინები — ენციკლოპედია ბრიტანიკა "Italy" Catholic Online "Ligurian Apennine". Summit Post. "Italian Cultural Landscapes: wood-pasture and wood-meadow in the Ligurian-Tuscan-Aemilian Apennines, Italy". დაარქივებული 2007-09-17 საიტზე Wayback Machine. "Appenine deciduous montane forests". World Wildlife Fund. "The Great Apennine Tunnel". Mike's Railway History. "10th Mountain Division - The Formative World War II Years". ↑ 1.0 1.1 Lewis, Charlton T.; Short, Charles (1879). „Apenninus“. A Latin Dictionary. Oxford; Medford: Clarendon Press; Perseus Digital Library. ↑ Gambino, Roberto; Romano, Bernardino (2000-2001). Territorial strategies and environmental continuity in mountain systems: The case of the Apennines (Italy). World Commission on Protected Areas.  დაარქივებული 2012-02-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Pederotti 2003, p. 75 ↑ Martini 2001, p. 3.
ნიკოპოლი

ნიკოპოლი (უკრ. Нікополь) — ქალაქი დნიპროპეტროვსკის ოლქში, ნიკოპოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დნეპრის ნაპირზე. ნიკოპოლი უკრაინის სამხრეთ ნაწილში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორია 5001 ჰა-ს (50.01 კმ²) შეადგენს, მათ შორის 2030 ჰა საცხოვრებელია, ხოლო 1349 ჰა — სამრეწველო. ქალაქის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ხაკოვის წყალსაცავი. ნიკოპოლის მოსახლეობა 2009 წლის აღწერით 127 336 კაცია. ქალაქის ეკონომიკა მრავალფეროვანია, — მოქმედებს მეტალურგიისა და რკინის დამამუშავებელი, საინჟინრო, მანქანების შეკეთებისა და მოწყობის, ლითონის, ქაღალდის და საკვები მრეწველობის საწარმოები. სულ ქალაქში 38 სამრეწველო საწარმო ფუნქციონირებს. გასული საუკუნის დამლევს, დამოუკიდებელი უკრაინის ისტორიაში, ნიკოპოლს ყველაზე რთული პერიოდი 1992-1998 წლებში ჰქონდა. უმუშებრობამ განაპირობა ქალაქის მოსახლეობის რიცხვის საგრძნობლად შემცირება, რადგან ამ პერიოდში ქალაქში არ ფუნქციონირებდნენ საწარმოები და ქარხნები. 1992 წლიდან 1998 წლამდე ქალაქი დატოვა 15 000-მა მცხოვრებმა, რაც ნიკოპოლის მოსახლეობის თითქმის 10% შეადგენს. მიუხედავად ამისა, XXI საუკუნის დასაწყისში ეკონომიკური სტაგნაცია თანდათანობით შეწყდა, ქალაქში თანდათან ფუნქციონირება განაახლეს ქაღალდის და საკვები მრეწველობის საწარმოებმა, აღდგა მეტალურგიისა და რკინის დამამუშავებელი ქარხნების მუშაობა. უახლოეს წლებში რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა რამდენიმე სოციალურ და კულტურულ დაწესებულებას, ქალაქში აშენდა მაღალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსები და სავაჭრო ცენტრები. ტოლიდო, ამერიკის შეერთებული შტატები ჭიათურა, საქართველო ნიკოპოლის საინფორმაციო პორტალი დაარქივებული 2011-09-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ Нікопольська міська рада — (untranslated). <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12134665"></a>
სარგო

სარგო — მოხელის კუთვნილი წილი ფეოდალურ რენტაში XVI—XVIII საუკუნეების საქართველოში. სარგოს იღებდნენ მეფის, ფეოდალებისა და ეკლესიის მოხელეები მათი საგამგებლო ობიექტებიდან როგორც ნატურალური, ისე ფულადი გადასახადის სახით. სარგოს რაოდენობა დამოკიდებული იყო რენტის სიდიდეზე. მას განსაზღვრავდა მოხელის პატრონი (მეფე, ფეოდალი, ეკლესია) საგანგებო დოკუმენტით — „სარგოს წიგნით“. სამეფო და სადედოფლო მოხელეების სარგოს შემადგენლობა და რაოდენობა განსაზღვრული იყო XVIII საუკუნის საკანონმდებლო ძეგლში — სამეფო და სადედოფლო დასტურლამალში. ფართო გაგებით სარგო ეწოდებოდა აგრეთვე ჯამაგირსა და ულუფას. ჯამაგირი (XVI—XVIII საუკუნეებში) იყო ფულადი საზღაური, რომელსაც მოხელე იღებდა უშუალოედ პატრონისაგან, ხოლო ულუფა იყო ის სურსათი თუ ფული, რომელსაც მოხელე იღებდა საშემოსავლო ობიექტიდან ან პატრონისაგან. რუსეთის მიერ საქართველოს მიერთების შემდეგ სარგოს ადგილი თანდათანობით ჯამაგირმა დაიკავა. შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 102.
აზინარის ეროვნული პარკი

აზინარის ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale dell'Asinara) — დაცული ტერიტორია იტალიაში, სარდინიის რეგიონში. მდებარეობს კუნძულ აზინარაზე, სარდინიის ჩრდილოეთით. შეიქმნა 1997 წელს და მოიცავს 5170 ჰა ხმელეთს და 21 790 ჰა ზღვას. პარკის შექმნამდე, კუნძულზე მდებარეობდა მაღალი უსაფრთხოების საპყრობილეები, რომლებიც გამოიყენებოდა ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის. ეროვნულ პარკში წარმოდგენილია ფლორისა და ფაუნის მრავალი სახეობა. იტალიის ეროვნული პარკების სია Pagine dell'Ente gestore dell'area protetta su Parks.it Foto del faro di Punta Scorno L'Asinara sul sito SardegnaTurismo Parco nazionale dell'Asinara sul sito SardegnaAmbiente
ჯენარჯენტუს ეროვნული პარკი

ჯენარჯენტუს ეროვნული პარკი ასევე ოროზეის უბისა და ჯენარჯენტუს ეროვნული პარკი (იტალ. Parco nazionale del Golfo di Orosei e del Gennargentu) — ეროვნული პარკი კუნძულ სიცილიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მდებარეობს ნუოროსა და ოლიასტრის პროვინციების ტერიტორიაზე. პარკის საზღვრებშია მოქცეული ჯენარჯენტუს მთის მასივზე მდებარე სარდინიის უმაღლესი მწვერვალი პუნტა-ლა-მარმორა. პარკში გავრცელებულია: ტყის კატა, მუფლონი, ხმელთაშუაზღვიური განდეგილი სელაპი, კვერნა, სინდიოფალა, ძილგუდა, ბაღის ძილგუდა, სარდინიული მელა, თეთრთავა სვავი, მთის არწივი, Aquila fasciata, შავარდენი, მსხვილლაქებიანი კოდალა, პეპელა Papilio hospiton. იტალიის ეროვნული პარკების სია Area del Golfo di Orosei - Gennargentu sul sito SardegnaForeste Il Parco Nazionale del Golfo di Orosei - Gennargentu sul sito SardegnaTurismo Il Parco Nazionale del Golfo di Orosei e del Gennargentu su Parks.it Il Parco Nazionale del Golfo di Orosei e del Gennargentu sul sito dell'ISPRA[მკვდარი ბმული]
მაჯელის ეროვნული პარკი

მაჯელის ეროვნული პარკი (იტალ. Parco Nazionale della Majella) — ეროვნული პარკი იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. მისი ფართობი 740,95 კმ²-ია. პარკი გაშენებულია მაჯელის მთის მასივის ირგვლივ, რომლის უმაღლესი მწვერვალია მონტე-ამარო (2 793 მ). 1998—2005 წლებში, ეროვნული პარკი, განსაკუთრებით კი მაჯელის მთა საერთაშორისო გეოლოგიური კვლეევების პროექტ TaskForceMajella-ის კვლევის საგანი იყო. გავრცელებულია აპენინის მგელი და მურა დათვი. პარკი შეიცავს დაახლოებით 500 კმ სიგრძის საფახმავლო ბილიკებს მთებში, გამოქვაბულის მხატვრობებს და გროტა-დელ-კავალონეს მღვიმეს. გახსნილია მრავალი ტურისტული ცენტრი. იტალიის ეროვნული პარკების სია Pages by the Park Authority on Parks.it Majella National Park დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine. Majella National Park map დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine.
კიეტის პროვინცია

კიეტი (იტალ. Provincia di Chieti) -— პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. კიეტის პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება პესკარას პროვინცია, დასავლეთიდან — ლ'აკვილას პროვინცია, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — მოლიზეს რეგიონის კამპობასოს პროვინცია, ხოლო სამხრეთით მოლიზეს რეგიონის იზერნიის პროვინცია. ადმინისტრაციულად კიეტი 104 კომუნად იყოფა. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი — ტერნი; მოსახლეობის რაოდენობა — 381 993 ადამიანი (2001); ფართობი — 2 588 კმ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 104 კომუნა (იტალ. comuni). იტალიის პროვინციები პროვინციის ვებ გვერდი ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-07. ციტირების თარიღი: 2007-08-07.
მალტის არხი

მალტის არხი — სრუტე, რომელიც ერთმანეთისგან გამოყოფს სიცილიის სამხრეთ ნაწილსა კუნძულ მალტისგან. მალტელებისთვის წარმოადგენს ევროპასთან დამაკავშირებელ საზღვაო გზას. მისი სიგანე 93 კმ-ია, სიღრმე კი ცენტრალურ ნაწილებში 100 — 150 მეტრია. მალტის მხარეს მდებარეობს პორტი ვალეტა, სიცილიის მხარეს — ჯელა და სირაკუზა. მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, სრუტეშე გაიმართა საზღვაო ბრძოლა, რა დროსაც იგი მძიმედ დაინაღმა. ამ დროს მალტა ბრიტანეთის კოლონია იყო. ბევრად უფრო ადრე, აქ მიმდინარეობდა ბრძოლები მალტელ რაინდებსა და ოსამალეთის იმპერიის მეკობრეებს შორის, მრავალი ბრძოლა გამართულა ასევე პუნიკური ომებისას. ↑ მალტის არხი, დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] ↑ Мальтийский пролив[მკვდარი ბმული]
ოტრანტოს სრუტე

ოტრანტოს სრუტე (ალბ. Kanali i Otrantos; იტალ. Canale d'Otranto) — სრუტე იტალიისა და ალბანეთის სანაპიროებს შორის. ერთმანეთთან აერთებს ადრიატიკისა და იონიის ზღვებს. მისი სიგანე ქალაქ სალერნოს სიახლოვეს, პუნტა-პალასკიასთან 72 კმ-ია. სახელი ეწოდა იტალიის ქალაქ ოტრანტოსგან. მეორე მსოფლიო ომის დროს სრუტეს სტრატეგიული მნიშვნელობა გააჩნდა. მოკავშირეთა (იტალიის, საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის) სამხედრო-საზღვაო ძალებმა სრუტის ბლოკირება მოახდინეს, რათა ხელი შეეშალათ ავსტრია-უნგრეთის ფლოტისთვის თავიუფლად შესულიყო ხმელთაშუა ზღვაში, რითაც ეფექტურად აირიდეს თავიდან ომის საზღვაო საფრთხეები. მიუხედავად ამისა, სრუტის ბარიერები არაეფექტური იყო გერმანული წყალქვეშა ნავებისთვის, რომლებიც ადრიატიკის ზღვის მიღმა ოპერირებდნენ და მოკავშირეთათვის ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენდნენ ხმელთაშუა ზღვაზე. 1992 წელს იტალიამ და ალბანეთმა ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ამ ორ ქვეყანას შორის კონტინენტურ შელფზე საზღვრის გავლების თაობაზე. 1997 და 2004 წელს, დაახლოებით 100-მა ადამიანმა ალბანეთში დატოვა საცხოვრებელი ადგილი და სრუტის არალეგალურად გადაკვეთა სცადა, რაც გამოწვეული იყო ალბანეთის 1997 წლის არეულობით და მძიმე ეკონომიკური პირობებით. ოტრანტოს სრუტე — ენციკლოპედია ბრიტანიკა ↑ Physical oceanography of the Adriatic Sea: past, present, and future By Benoit Cushman-Roisin, Miroslav Gačić, Pierre-Marie Poulain, Antonio Artegiani (2001) page 93 [1] ↑ First World War - Willmott, H.P., Dorling Kindersley, 2003, Page 186
ლ’აკვილის პროვინცია

ლ’აკვილის პროვინცია (იტალ. Provincia dell'Aquila) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლ’აკვილა მოსახლეობის რაოდენობა — 309.871 ადამიანი (2011); ფართობი — 5 035 კმ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 108 კომუნა (იტალ. comuni) პროვინციის რუკა იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი
პესკარის პროვინცია

პესკარა (იტალ. Provincia di Pescara) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პესკარა მოსახლეობის რაოდენობა — 312,215 ადამიანი (2007); ფართობი — 1,225 კმ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 46 კომუნა (იტალ. comuni) იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი
ტერამოს პროვინცია

ტერამო (იტალ. Provincia dell'Aquila) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტერამო მოსახლეობის რაოდენობა — 296,063 ადამიანი (2005); ფართობი — 1,948 კმ² ადმინისტრაციული დაყოფა — 47 კომუნა (იტალ. comuni) იტალიის პროვინციები ოფიციალური საიტი
ლევანა

ლევანა (ფრანგ. Levanna; იტალ. Levanne) — მთა იტალია-საფრანგეთის საზღვარზე. მოქცეულია სავოიის დეპარტამენტისა (საფრანგეთი) და პიემონტის რეგიონის (იტალია) ტერიტორიებზე. აღმართულია გრაის ალპების მასივში, ზღვის დონიდან 3 619 მეტრზე. იტალიის მხარეს, ლევანას მოყვება დიდი ლანცოს ხეობა, საფრანგეთის მხარეს კი მორიანის ხეობა. Descrizione della salita alla Levanna Centrale
მარიო მონტი

მარიო მონტი (იტალ. Mario Monti, დ. 19 მარტი 1943 წელი, ვარეზე, ლომბარდია, იტალია) — იტალიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ეკონომისტი, სამუდამო სენატორი და იტალიის პრემიერ-მინისტრი 2011-2013 წლებში. ↑ 1.0 1.1 „სუპერ მარიო მონტი“, იტალიის ახალი პრემიერი, საფინანსო კრიზისს შეერკინება
სარდინები

სარდინები — თევზები ქაშაყისებრთა ოჯახისა. ერთიანდებიან 3 გვარში: სარდინი, Sardinella, Sardinops. მათი სხეულის სიგრძე 25 სმ-ია, მასა — 150 გრამს აღწევს. ბინადრობენ მსოფლიო ოკეანის სუბტროპიკული და ზომიერი წყლების სანაპირო ზონაში. საქართველოში გვხვდება 2 გვარი: სარდინი, Sardinella. პირველი გავრცელებულია შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან ყველგან, ხოლო მეორე — ბათუმის ყურეში. სარდინები პლანქტონით იკვებებიან. მათგან კონსერვებს ამზადებენ, დიდ ნაწილს კი შინაური ცხოველების გამოსაკვებად იყენებენ. დემეტრაშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 102.
იუზეფ ლუკაშევიჩი

იუზეფ ლუკაშევიჩი (პოლ. Józef Łukaszewicz; დ. 13 დეკემბერი [ძვ. სტ. 1 დეკემბერი], 1863, ვილნიუსი — გ. 19 ოქტომბერი, 1928, ვილნიუსი) — პოლონელი ფიზიკოსი, გეოლოგი და მინერალოგი. რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე. არაერთი უნივერსიტეტის პროფესორი. 1883 წლიდან სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1920 წლიდან ვილნიუსის უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორია. ალექსანდრე III-ზე წარუმატებელ თავდასხმაში მონაწილეობისათვის მიუსაჯეს სამუდამო პატიმრობა შლისელბურგის ციხეში. გაათავისუფლეს 1905 წელს. შემდეგ წლებში პოლიტიკურ ცხოვრებაში აღარ შემჩნეულა. 1913 წელს მუშაობა დაიწყო რუსეთის გეოლოგიურ კომიტეტში. 1914 წელს იმოგზაურა ტატრებსა და კარპატებში, რის საფუძველზე დაწერა პოლონეთის ფიზიკური გეოგრაფია. იმოგზაურა აგრეთვე აღმოსავლეთ ციმბირში. არის გეოლოგიური რუკის ავტორი. 1915 წელს წამოწია ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით მთათწარმოშობის პროცესებს უკავშირდება გამყინვარების პირობები. ავტორია მრავალრიცხოვანი შრომებისა გეოლოგიის დარგში, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნებულია რუსულ ენაზე. მისი შრომები ეხება აგრეთვე გეოფიზიკისა და გეომორფოლოგიის საკითხებს. იუზეფ ლუკაშევიჩი დაარქივებული 2005-12-18 საიტზე Wayback Machine. (პოლონური) ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ (პოლონური) Józef Łukaszewicz; Stefan Bergman (1981). Pierwszy marca 1887 r. Wspomnienia. Warsaw: PIW, გვ. 188. ISBN 83-06-00514-7.  ↑ (პოლონური) Alwida A. Bajor (April, 2004). „Terrorysta, carobójca, uczony, "czarownik"...“. Magazyn Wileński (4): 30–31. ISSN 0236-4719. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-12-18. ციტირების თარიღი: 2011-11-16. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ იუზეფ ლუკაშევიჩი დაარქივებული 2010-11-23 საიტზე Wayback Machine. ბელორუსიის გეოლოგიური პორტალი
ლუკას პაპადიმოსი

ლუკას პაპადიმოსი (ბერძ. Λουκάς Παπαδήμος; დ. 11 ოქტომბერი, 1947, ათენი, საბერძნეთი) — ბერძენი ეკონომისტი. საბერძნეთის კოალიციური მთავრობის პრემიერ-მინისტრი 2011 წლის 11 ნოემბრიდან 2012 წლის 16 მაისამდე. 1994-2002 წწ. ეკავა საბერძნეთის ბანკის ხელმძღვანელის თანამდებობა. 2002-2010 წწ. ევროპის ცენტრალური ბანკის ვიცე-პრეზიდენტია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუკას პაპადიმოსი Curriculum vitae at the ECB website BBC Profile Articles at Bloomberg დაარქივებული 2016-05-16 საიტზე Portuguese Web ArchiveCategory:Webarchive template other archives
ბავარია

ბავარია (გერმ. Bayern) — მხარე გერმანიაში. მდებარეობს რაინის აუზში. 1918 წელს იგი რესპუბლიკად გამოცხადდა, როდესაც ბავარიის უკანასკნელი მეფე ლუდვიგ III გადადგა ტახტიდან. ფართობი - 70.549 კმ², მოსახლეობა - 12,843,514 (2015). ქალაქები (2012) – მიუნხენი 1,388,308, ნიურნბერგი 495,121, აუგსბურგი 272,699. ცნობილი ადამიანები – რიხარდ შტრაუსი, ფრანც-იოზეფ შტრაუსი. თავისებურებები – ეკონომიური ცენტრია მიუნხენი, სადაც განლაგებულია ბმვ და სიმენსი. ფრანკონიის რაიონს (ცენტრი ნიურნბერგში) აქვს ფედერაციის სუბიექტად გახდომის სურვილი. ბავარიის მოსახლეობა შეადგენს: 12,843,514 (2015) ბავარიაში სახლობენ შემდეგი ეროვნული უმცირესობები: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბავარია Churches Official Tourism Board Official government website Platform with additional information about many cities in Bavaria Tradition and Culture დაარქივებული 2008-01-16 საიტზე Wayback Machine. Foreign Trade დაარქივებული 2019-03-24 საიტზე Wayback Machine. statistics bayern.de ↑ [1] დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. 31 Dec. 2014 German Statistical Office. Zensus 2014: Bevölkerung am 31. Dezember 2014 დაარქივებული 2016-11-15 საიტზე Wayback Machine.
სარდური I

სარდური I − ურარტუ-ს მეორე მონაქის, ლუთიფრის ძე, ურარტუს მეფე ძვ. წ. 834 - ძვ.წ. 828. სარდურიმ ურარტუს დედაქალაქი ტუშფაში გადაიტანა, სადაც შემდეგ სააღმშენებლო სამუშაოები ჩაატარა. დედაქალაქი ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკის მნიშვნელოვანი ობიექტი გახდა. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 103.
სარდური III

სარდური III რუსას ძე — ურარტუს მეფე. ასურეთის მეფე ასურბანიფალთან მეგობრული ურთიერთობის დასამყარებლად ძვ. წ. 639 ელჩობა გაგზავნა. მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 103.
სარდური IV

სარდური IV სარდურის ძე — ურარტუს ერთ-ერთი უკანასკნელი მეფე (ძვ. წ. VI საუკუნის დასაწყისში). მელიქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 103.
გერმანელი ამერიკელები

გერმანელი ამერიკელები (ინგლ. German Americans, გერმ. Deutschamerikaner) — ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქეები, რომლებიც გერმანელ ემიგრანტთა ჯგუფებს მიეკუთვნებიან, თვითონ ან თავიანთი წინაპრები წარმოშობით არიან გერმანიიდან, ან ცხოვრობდნენ გერმანელებით დასახლებულ მიწებზე ევროპაში. 2010 წელს აშშ-ში ჩატარებულ სახალხო აღწერაში 47 911 129-მა ადამიანმა, ანუ ამერიკის მოსახლეობის 17,1%-მა აღნიშნა რომ ის გერმანელია, ან ჰყავს გერმანელი წინაპრები. გერმანელმა ემიგრანტებმა ამერიკის ტერიტორიაზე დასახლება XVII საუკუნის მიწურულს დაიწყეს. თავდაპირველად გერმანული დასახლებები წარმოიშვა პენსილვანიის შტატში, რომლის მოსახლეობის 2/3 1775 წელს გერმანულენოვანი იყო. პენსილვანიაში ჩამოყალიბდა გერმანული ენის ერთ-ერთი ფორმა ე.წ. პენსილვანიური გერმანული (Pennsylvania Dutch), რომელზეც დღესაც ლაპარაკობენ ამერიკაში მცხოვრები გერმანელების ნაწილი. 1848 წელსა და პირველ მსოფლიო ომს შორის დაახლოებით 6 000 000-მა გერმანელმა მიაშურა ამერიკას. ემიგრაციის მთავარი მიზეზი ეკონომიური სიდუხჭირე იყო. გერმანელი ემიგრანტების დისკრიმინაციას ამერიკაში არ ჰქონია ადგილი. მათი ინტეგრაცია ამერიკულ საზოგადოებაში ადვილად ხდებოდა. გერმანელებს დიდი გავლენა ჰქონდათ განსაკუთრებით ფინანსურ, პოლიტიკურ და კულტურულ სფეროებზე. მას შემდეგ, რაც გერმანიაში ჰიტლერის მეთაურობით ნაციონალურ-სოციალისტური რეჟიმი დამყარდა, კიდევ ასი ათასობით გერმანელმა დატოვა სამშობლო და ამერიკაში ემიგრანტად იქცა. დღესდღეობითაც საკმაოდ ბევრი გერმანელი მიდის ყოველ წლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში საცხოვრებლად. შტატების მიხედვით რაოდენობრივად ყველაზე მეტი გერმანელი ამერიკელი ცხოვრობს კალიფორნიაში, ტექსასსა და პენსილვანიაში. პროცენტულად (მოცემულია ამერიკის 10 შტატი, რომლებშიც პროცენტულად ყველაზე მეტი გერმანელი ამერიკელი ცხოვრობს): ჩრდილოეთი დაკოტა - 46,9% სამხრეთი დაკოტა - 44,5% უისკონსინი - 43,9% ნებრასკა - 42,7% მინესოტა - 38,4% აიოვა - 35,7% მონტანა - 27% ოჰაიო - 26,5% უაიომინგი - 25,9% კანზასი - 25,8% ამერიკაში არსებული უამრავი დასახლება ატარებს გერმანულ სახელებს,მათ შორის: ჰამბურგი (ნიუ-იორკი), შტუტგარტი (არკანზასი), აუგსბურგი (არკანზასი), ბისმარკი (ჩრდილოეთი დაკოტა), ფლენსბურგი (მინესოტა), ფრანკფორტი (კენტუკი), დრეზდენი (ოჰაიო), ახალი ბერლინი (უისკონსინი), კილი (უისკონსინი), ახალი ჰოლშტაინი (უისკონსინი), ჰანოვერი (პენსილვანია), ბერლინი (ნიუ-ჰემფშირი), ჰანოვერი (ნიუ ჰემფშირი), კარლსრუე (ჩრდილოეთი დაკოტა), ახალი ულმი (მინესოტა), ახალი ტრიერი (მინესოტა), ბრემენი (ჯორჯია), ვაიმარი (ტექსასი) და ა.შ.
იოჰანეს ვალთერი

იოჰანეს ვალთერი (გერმ. Johannes Walther; დ. 20 ივლისი, 1860, ნოიშტადტი — გ. 4 მაისი, 1937, ბად-ჰოფგაშტაინი) — გერმანელი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. 1882 წელს დაამთავრა იენის უნივერსიტეტი. ჯერ ლაიფციგში, ხოლო შემდეგ მიუნხენში სწავლობდა გეოლოგიასა და პალეონტოლოგიას. იენისა (1890-1896) და ჰალეს (1896-1929) უნივერსიტეტების პროფესორი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1930). ძირითადი შრომები აქვს ლითოლოგიის, პალეოეკოლოგიის, ფაციესთა მოძღვრების, პალეოგეოგრაფიის, ნიადაგთმცოდნეობისა და ბიოლოგიის დარგში. იკვლევდა გაუდინარი არეების გეოლოგიას, თანამედროვე და განამარხებული უდაბნოების წარმოქმნის მიზეზებს. ვალთერმა დაადგინა, რომ შრეები წარმოიქმნება ფაციესთა გადანაცვლების დროს, რასაც მუდამ თან სდევს ნალექთა ლითოლოგიური შედგენილობის შეცვლა. მოგზაურობდა მრავალ ქვეყანაში, მ.შ. იმყოფებოდა ცეილონში, საბერძნეთში, ეგვიპტეში, შოტლანდიაში, რუსეთში, თურქმენეთში. დიდ ყურადღებას უთმობდა გეოლოგიური კვლევის მეთოდების დამუშავებას, განსაკუთრებით აქტუალიზმის მეთოდს. ვალთერის შრომები ზღვის ბიოლოგიაში საფუძვლად დაედო ოკეანოლოგიისა და ეკოლოგიის განვითარებას. Einleitung in die Geologie als historische Wissenschaft (1893–1894) Geschichte der Erde und des Lebens (1908) Allgemeine Paläontologie (1919–1927) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 283. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Deutsche Nationalbibliothek Record #119060159 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>