laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გიორგი ოლთისარი

გიორგი ოლთისარი — XI საუკუნის ქართველი სასულიერო მოღვაწე, ათონელი ბერი, წარმოშობით ოლთისიდან. ცნობები მის შესახებ დაცულია „გიორგი მთაწმიდელის ცხოვრებაში“. ათონის ივერთა მონასტრის წინამძღვარი 1066 წლიდან. გიორგის წინამძღვრობის დროს მისი წინამორბედის, გიორგი მთაწმინდელის ნეშტი ივერთა მონასტრის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარში გადაასვენეს და გიორგი მაშენებელის გვერდით დაკრძალეს. გიორგი ოლთისარის მოღვაწეობის დროს მონასტერს მფარველობას უწევდა ბიზანტიის დედოფალი, ბაგრატ IV-ს შვილი მარიამი; ათონზე გრძელდებოდა მწიგნობრული საქმიანობა, რომელშიც აქტიურად იყო ჩართული თვით გიორგიც. ამას ადასტურებს მისი მოხსენიება არაერთი ხელნაწერის კოლოფონში (განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1074 წლის „ათონის კრებული“ A-558). 1071 წელს გიორგის მეცადინეობით ივერთა მონასტერმა დაიბრუნა კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს წარმომადგენლების მიერ მელიციანში (სტრიმონის თემი, საბერძნეთი) მითვისებული მიწები. «Георгий Олтисари». სტატიები "Православная Энциклопедия"-დან // შრომები : [ტ.] 3: ნარკვევები, სამეცნიერო წერილები, საენციკლოპედიო სტატიები... / ე. გაბიძაშვილი. - თბ., 2011. - გვ.365-431. Georgios IV Oltisari, hegoumenos of Iveron (გიორგი IV ოლთისარი, ივერთა მონასტრის წინამძღვარი)[მკვდარი ბმული]. პროექტი Prosopography of the Byzantine World („ბიზანტიური სამყაროს პროსოპოგრაფია“)
ხოხლოვი

საკუთარი სახელი ხოხლოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ხოხლოვი, ივანე მიხეილის ძე — საბჭოთა მეცნიერი სოფლის მეურნეობის დარგში ხოხლოვი, კონსტსნტინე პავლეს ძე — საბჭოთა რეჟისორი, მსახიობი და პედაგოგი ხოხლოვი, პავლე აკინფის ძე — რუსი მომღერალი ხოხლოვი, რემ ვიქტორის ძე — საბჭოთა ფიზიკოსი
ხაზარული ენა

ხაზარული ენა IV-X საუკუნეებში ხაზართა ენა. გავრცელებული იყო ჩრდილოკავკასიაში, აზოვისა და კასპიის ზღვის სანაპიროებზე, დონისა და ვოლგისპირეთში. ისტორიული ცნობებისა და ბიზანტიურ, სომხურ, ქართულ, არაბულ, სპარსულ და ებრაულ წერილობით ძეგლებში შემორჩენილი ტერმინების საფუძველზე მიაკუთვნებენ თურქული ენების ბულგარულ შტოს. არაბი გეოგრაფ-მოგზაურები ალ-ისტახრი და იბნ ჰაუკალი ასევე მიუთითებენ ხაზარული ენის ზემოაღნიშნულ ბულგარულ შტოსთან სიახლოვეზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 414.
ხაინდრავა

საკუთარი სახელი ხაინდრავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გოგა ხაინდრავა — კინემატოგრაფისტი და პოლიტიკოსი ივლიანე ხაინდრავა — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, მანჯურიის ქართველთა კოლონიის ხელმძღვანელი ივლიანე ხაინდრავა — პოლიტიკოსი ლევან ხაინდრავა — რუსულენოვანი ქართველი მწერალი ლიდა ხაინდრავა — რუსულენოვანი ქართველი პოეტი ტარიელ ხაინდრავა — ფეხბურთელი
ლევან ხაინდრავა

ლევან ივლიანეს ძე ხაინდრავა (დ. 27 დეკემბერი, 1916, ხარბინი — გ. 1996, თბილისი) — ქართველი რუსულენოვანი საბჭოთა მწერალი. მეფის რუსეთის წინააღმდეგ ცნობილი მებრძოლის, ტერორისტის და შემდეგ ჩინეთში გადასახლებისას ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი მეთაურის ივლიანე ხაინდრავას ვაჟი და ქართველი პოლიტიკოსების ივლიანე და გოგა ხაინდრავების მამა. 1941 წლიდან მუშაობდა ხარბინის საბჭოთა პრესაში. 1948 წლიდან ცხოვრობდა საქართველოში. 1938 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. მის თხზულებებში აისახა უცხოეთის ცხოვრება. ეკუთვნის პროზაული კრებულები: „პირველი შეხვედრა“ (1962), „ტყეში“ (1972), „კვამლი ჰორიზონტზე“ (1977), რომანები „მშობლიური ოჯახი“ (1985), „ვიწრო არს კარნი შენნი“ (1985). ქართულ ენაზე გამოაქვეყნა კრებულები „მოთხრობები“ (1973) და „მოკრძალებული მოწმე“ (1980). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 415.
Follas novas

Follas novas (ახალი ფოთლები) — 1880 წელს გამოცემული, გალისიელი მწერლის როსალია დე კასტროს ლექსების კრებული. ის არის გალისიურად გამოცემული მეორე და ბოლო კრებული. ლექსების უმეტესობა დაწერილია 1869-1970 წლებში, კრებულში ასევე შესულია 1870-იანების ლექსები რომლებიც პერიოდულად გაზეთებში იბეჭდებოდა. ეს წიგნი მიიჩნევა გალისიური ლიტერატურის ფუნდამენტურ ნაშრომად, რომელმაც რეხურდიმენტოს (გალისიური ენის გამოცოცხლება XIX საუკუნეში.) დაწყება გამოიწვია. კრებული შედგება 5 წიგნისგან: Vaguedás, Do íntimo, Varia, Da terra and As viuvas dos vivos e as viuvas dos mortos. Follas novas კასტროს შემოქმედების მწვერვალად მიიჩნევა. ის ასევე არის გარდამავალი ნაშრომი პირველ გალისიურ კრებულ: Cantares gallegos (1863)-სა და კასტილიურ ესპანურზე დაწერილ ნოველას En las orillas del Sar-შორის. ლექსებში რომანტიზმის გარდა ასევე წამოწეულია ქალის და გალისიელი ემიგრანტების საკითხებიც. კრებულის ბოლო წიგნი As viuvas dos vivos e as viuvas dos mortos (სიცოცხლის და სიკვდილის ქვრივები) დაწერილია ეკონომიკური მიზეზების გამო წასული ემიგრანტის ცოლზე. შესავალში კასტრო წერს, რომ წიგნის გამოცემა და გავრცელება დაფინანსებულია კუბაში მცხოვრები გალისიელების მიერ. ↑ 1.0 1.1 1.2 Follas Novas El Libro Total ↑ Hooper, p. 18 ↑ Hooper p. 47 ↑ Hooper p.19
ლაუხჰაიმი

ლაუხჰაიმი (გერმ. Lauchheim) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 40,97 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 680 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლაუხჰაიმი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
მეგლინგენი

მეგლინგენი (გერმ. Mögglingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 10,27 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 200 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეგლინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ლორხი

ლორხი (გერმ. Lorch) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 34,28 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 10 607 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლორხი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
მუტლანგენი

მუტლანგენი (გერმ. Mutlangen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 8,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 6 549 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მუტლანგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
პანტელეიმონ ჩხიკვაძე

პანტელეიმონ ჩხიკვაძე (დ. 17 იანვარი, 1903, ბუკისციხე, ოზურგეთის მაზრა — გ. 15 აპრილი, 1940, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა მწერალი. დაიბადა ღარიბი გლეხის, მელიტონ ჩხიკვაძის ოჯახში. დაამთავრა სოფლის ორკლასიანი სკოლა, შემდეგ სწავლობდა დაფნარის სამასწავლებლო სასწავლებელში, საჭამიასერის უმაღლეს პირველდაწყებით სასწავლებელში და ჩოხატაურის გიმნაზიაში. 1922 წლის ივლისიდან ცხოვრობდა თბილისში. ჯერ მუშაობდა საქონლის სადგურში მტვირთავად, შემდეგ მუშათა პროფკავშირში. 1924 წელს აგვისტოს აჯანყების დროს გურიაში დააპატიმრეს. 1924 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე თბილისში. 1931 წლიდან სწავლობდა მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტში, მაგრამ ავადმყოფობის გამო 1933 წელს სწავლა შეწყვიტა. 1927-1928 წლებში ტროცკისტობის ბრალდებით გარიცხული იყო პარტიიდან. 1925 წლიდან აქვეყნებდა ლიტერატურულ ნაწარმოებებს. ქართულ საბჭოთა ლიტერატურაში ერთ-ერთმა პირველმა განასახიერა ინდუსტრიალიზმის თემა (რომანები „სართულები“ და „ამხანაგი ბუთხუზი“ ორივე 1931); გურია-სამეგრელოში 1905 წლის რევოლუციას მიუძღვნა რომანი „ნაბიჯები“ (1933), საკოლმეურნეო მშენებლობას რომანი „ახალი ხმელეთი“. საბჭოთა თემატიკას ეხება პანტელეიმონ ჩხიკვაძის მოთხრობები („რომანტიკული ამბავი“, 1932; „შეძლებული ცხოვრებისაკენ“, 1934; „მეცხრე ცაზე“, 1936 და სხვა) და ნარკვევები მწერლის თხზულებებს პოპულარობა მოუტანა აქტუალურმა პრობლემატიკამ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 177. (2013) „პანტელეიმონ ჩხიკვაძე“, მწერალთა ავტობიოგრაფიები, წიგნი II. თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, გვ. 146-150. ISBN 978-99940-28-85-6.  პანტელეიმონ ჩხიკვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992: ფინალი

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992: ფინალი — ევრო 1992-ის ფინალური ტურნირის დასკვნითი მატჩი. გაიმართა 26 ივნისს. დანიის ნაკრები დაწინაურდა პირველივე ტაიმში ჯონ იენსენის მიერ მარჯვენა ფეხით გატანილი ცხრიანის შემდეგ. დანიამ გამარჯვება გაიმყარა მატჩის დაასრულებამდე 12 წუთით ადრე, როცა ვილფორტმა მარცხენა ფეხით ბოდო ილგნერს მარჯვენა დაბალ კუთხეში გაუტანა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992: ფინალი
Fireball

Fireball (ინგლ. ცეცხლოვანი ბურთი) — მძიმე როკ ჯგუფ Deep Purple-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1971 წელს. იგი აგრეთვე არის ჯგუფის რიგით მეორე ალბომი, ჩაწერილი მისი Mk II შემადგენლობის მიერ. დისკი იწერებოდა სხვადასხვა პერიოდში, 1970 წლის სექტემბერში - 1971 წლის ივნისში. იგი იქცა ჯგუფის პირველ ალბომად, რომელიც მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტების #1 პოზიციაზე. 2001 წლის 26 ივლისს მას, აშშ-ში 500.000 ასლის გაყიდვის გამო. RIAA-ს მიერ მიენიჭა ოქროს სტატუსი. იენ გილანი - ვოკალი რიჩი ბლეკმორი - გიტარა ჯონ ლორდი - კლავიშები როჯერ გლოვერი - ბას-გიტარა იენ პეისი - დასარტყმელი საკრავები ჩაწერილია 1970 წლის სექტემბრიდან 1971 წლის ივნისამდე, სტუდიებში De Lane Lea, Olympic Studios და The Hermitage ინჟინერი - მარტინ ბირჩი, ლუ ოსტინი და ალან ო-დაფი პიტერ მიუ – ალბომის რემასტერინგი ტომ ბენდერი – ხმის ინჟინერი დამატებით კომპოზიციებში და 1996 წლის მიქსებში ალბომის მიმოხილვა ↑ Popoff, Martin (2016) The Deep Purple Family, 2nd, Wymer Publishing, გვ. 88. ISBN 978-1-908724-42-7.  ↑ Popoff, Martin (2016) The Deep Purple Family, 2nd, Wymer Publishing, გვ. 90. ISBN 978-1-908724-42-7.  ↑ Hung, Steffen. Deep Purple – Strange Kind Of Woman. ↑ Allmusic review ↑ RIAA Gold & Platinum database. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 18, 2015. ციტირების თარიღი: February 20, 2009. ↑ Machine Head. Cash Box (1 April 1972). ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020 ↑ Dutch album certifications – Deep Purple – Fireball ჰოლანდიურად. ჰოლანდიის გამოსახულების და მუსიკალური მატარებლების პროდიუსერების და იმპორტიორების ასოციაცია. ↑ popsike.com – DEEP PURPLE „FIREBALL“ ORIGINAL GOLD DISC FROM SWEDEN – auction details. ↑ American album certifications – Deep Purple – Fireball. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Album, და ბოლოს - SEARCH
ვაალბარა

ვაალბარა (ინგლ. Vaalbara) — პირველი ჰიპოთეზური სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა 3,6-2,8 მილიარდი წლის წინ არქეულში. მისი ფორმირება დაიწყო 3600 მილიონი წლის წინ, ხოლო დასრულდა 3100 მილიონი წლის წინ. გაიყო დაახლოებით 2500 მილიონი წლის წინ. დასახელება ვაალბარი მოდის სამხრეთ აფრიკაში არსებულ კრატონ Kaapvaal-იდან და დასავლეთ ავსტრალიაში არსებულ კრატონ Pilbara-იდან. კრატონთა დათარიღების რადიომეტრული მეთოდის თანახმად, რომლებიც შეადგენდნენ ვაალბარას, ითვლება, რომ ამჟამინდელი სუპერკონტინენტი 2,8 მილიარდი წლის წინ არსებობდა. ამას ადასტურებს გეოქრონოლოგიური და პალეომაგნიტური გამოკვლევები ორ არქეულ კრატონს, კაპვალსა და პილბარს შორის (პილბარის რეგიონი, დასავლეთი ავსტრალია). დამატებით მოწმეებად გვევლინებიან დამთხვევბი სტრატიგრაფიულ მწვანექვის სარტყლებსა და გნაისს (კრატონს) შორის. ეს სარტყლები დღეს გავრცელებულია კანადაში და უძველეს სუპერკონტინენტებში გონდვანასა და ლავრაზიაში. ეს ამტკიცებს, ასევე, იმას, რომ ისინი ადრე შეერთებულნი იყვნენ.  არ არსებობს საერთო შეხედულება იმის შესახებ, თუ როდის დაიწყო კონტინენტმა დაყოფა, მაგრამ გეოქრონოლოგიური და პალეომაგნიტური გამოკვლევები აჩვენებენ, რომ ორმა კრატონმა გადაიტანა გვერდითი დაყოფა 2,78-2,77 მილიარდი წლის წინ. უკვე ≈2,8 მილიარდი წელია რაც ისინი ერთმანეთს არ შეხებიან. Bailey, R.C., Cruden, A.R., and B. Nitescu. (2006) «Crustal structure and implications for the tectonic evolution of the Archean Western Superior craton from forward and inverse gravity modeling.» Tectonics, vol. 25. Online Abstract: http://www.agu.org/pubs/crossref/2006/2004TC001717.shtml დაარქივებული 2012-09-27 საიტზე Wayback Machine. Dann, J., M. J. de Wit, S. H. White, and E. Zegers. (1998) Vaalbara, Earth’s oldest assembled continent? A combined. structural, geochronological, and palaeomagnetic test." Online: http://www.geo.uu.nl/Research/Paleomagnetism/publications/Zegers98b.pdf Wingate, M.T.D. (1998) «palaeomagnetic test of the Kaapvaal-Pilbara (Vaalbara) connection at 2.78 Ga.» South African Journal of Geology; December 1998; v. 101; no. 4; p. 257—274 Australian National University, Research School of Earth Sciences, Canberra, Australia. Online Abstract: http://sajg.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/101/4/257 Zegers, T.E., and A. Ocampo. (2003) «Vaalbara and Tectonic Effects of a Mega Impact in the Early Archaen 3470 Ma.» European Space Agency, ESTEC, SCI-SB, Keplerlaan 1, 2201 AZ Noordwijk. Online: http://www.lpi.usra.edu/meetings/largeimpacts2003/pdf/4038.pdf Palaeos.com: დედამიწის ისტორია ვაალბარიდან ამაზიამდე
ალისა (მოდილიანი)

„ალისა“ (იტალ. Alice) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1915 წელს. „ალისა“ — მჯდომარე გოგონას პორტრეტია, რომელსაც აცვია ლურჯი საკვირაო ტანისამოსი, მკერდზე არსებული ოქროს ჯვრით. იგი პირდაპირ უყურებს მაყურებელს თავისი დიდი ნუშისებრი თვალებით. მუქი თმები ენარცხება ტანისამოსს. გოგონას სახე სტილიზებულია აფრიკული ნიღბის ქვეშ. ფერითი თვალსაზრისით ტილო მარტივია. ფერითი გამა მერყეობს ლურჯი ფერის ნიუანსებიდან ტერაკოტამდე. გოგონას თავის ფორმა კვერცისმაგვარია, ხოლო კისერი — ცილინდრული. 1928 წელს სურათი აჩუქეს დანიის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმს, სადაც დღემდე ინახება. ინვენტარის ნომერია KMSr145. ალისა (მოდილიანი) დაარქივებული 2015-05-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ანტონია

„ანტონია“ (იტალ. Antonia) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1915 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. სურათი „ანტონია“ ინახება ორანჟერის მუზეუმში, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ანტონია (რუსული)
ხაკანი

ხაკანი, კაგანი (მონღ. хаан, ხაან; სპარს. خاقان, კაგან) — მონღოლურ ენაში აღნიშნავს იმპერატორის სტატუსს. ამ წოდებით მოიხსენიებდნენ მას, ვინც კაგანატს (იმპერიას) მართავდა. ტერმინი მოგვიანებით შევიდა თურქულ ენებშიც — კაიანი. ის შეიძლება ითარგმნოს როგორც ხანების ხანი (მეფეთ მეფე). თანამედროვე მონღოლურში გამოითქმის როგორვ კაან სადაც ბგერა გ ჩამკვდარია, ან თითქმის არ ისმის. მონღოლეთის იმპერიის სამოქალაქო ომის შემდგომ ხაკანის (კაგანის) ტიტულს ატარებდნენ იუანის დინასტიის მმართველები. დღეისთვის „კაგანი“ პოპულარული თურქული სახელია. Fairbank, John King. The Cambridge History of China . კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1978. web page Grousset, René. (1970). The Empire of the Steppes: a History of Central Asia. Translated by Naomi Walford. Rutgers University Press. New Brunswick, New Jersey, U.S.A.Third Paperback printing, 1991. ISBN 0-8135-0627-1 (casebound); ISBN 0-8135-1304-9 (pbk). Whittow, Mark. The Making of Byzantium, 600–1025, University of California Press, Berkeley, Los Angeles, 1996. Zhou, Weizhou [1985] (2006). A History of Tuyuhun. Guilin: Guangxi Normal University Press. ISBN 7-5633-6044-1. ↑ Fairbank 1978, p. 367).
ჩოხა

ჩოხა (აზერ. Çuxa; ინგშ. чокхи; ლეზ. чухва; ხუნძ. чухъа; ლეზ. чухва; ყარაჩ.-ბალყ. чепкен; ოს. цухъхъа (диг. цохъа); ჩეჩ. чокхиб; აფხ. акәымжәы; ადიღ. фащэ; სომხ. չուխա; რუს. Черкеска; ყაბ. цей) — მამაკაცის ძირითადი სამოსი ქართულ წყაროებში გვხვდება IX საუკუნიდან. სიტყვა ჩოხის ფონეტიკურად სხვადასხვა ფორმა დასტურდება კავკასიის, აზიისა და აღმოსავლეთ ევროპის ცალკეულ ენებში. ჩოხას უწოდებენ როგორც მამაკაცის, ისე ქალის სხვადასხვა მოსაცმელ სამოსელს, ხშირად — საჩოხე შალის ქსოვილსაც. მეგრულად ჩოხას ერქვა ღართი, ამავე სახელით ქსოვილსაც იხსენიებდნენ. ჩოხა კაბების სახის სამოსელს განეკუთვნება. მათი საერთო ნიშანია მკვეთრად გამოყვანილი წელი, განიერი ბოლო, მრავალკალთიანობა, ჩახსნილი წინა მხარე და ნაოჭიანი კალთა. არსებობს ე. წ. სამამაკაცო და სადიაცო ჩოხები. XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დამდეგისათვის დამოწმებულია ჩოხის სამი ძირითადი ტიპი: 1. ხევსურული ჩოხა — მოკლე უღილკილო სამოსი, შედგენილი ტრაპეციული დეტალებისაგან, აზღოტებისაგან. წინა მხარე, ფარაგი, მდიდრულად იყო მორთული აპლიკაციებით. გვერდებზე ჰქონდა კალთის შენაჭერი, ჩაქი, ანუ სამხედრო, რომელიც წელამდე ამოდიოდა. ჩოხაზე გამოსახული იყო სხვადასხვა ორნამენტული სიმბოლო, მ. შ. ჯვრები (ხატნი). 2. ქართლ-კახური ჩოხა — გრძელი, მუხლებს ჩამოცილებული სამოსი, მკერდის მიდამოებში სოლისებური ღიობი ჰქონდა, რათა ახალუხი გამოჩენილიყო. მას მეტწილად უსარტყლოდ ატარებდნენ, კალთებზე შეჭრილი იყო რამდენიმე ჩაქი, სახელოები მაჯისაკენ განივრდებოდა და ხშირად ზეაკეცილს ატარებდნენ. საჩოხედ იხმარებოდა ქართული, დაღესტნური და ოსური შალი, უპირატესად შავი, წაბლისფერი და ლურჯი. 3. ზოგადკავკასიური ჩოხა (რუს. Черкеска) — ძირითადად ისევე იკერებოდა, ოღონდ ზედატანი მკვიდრად იყო ამოსხმული და წელზე მჭიდროდ იყო მორგებული. მკერდის ორსავე მხარეს ჰქონდა სამასრეები, მასრების თავზე ზოგჯერ ვერცხლის ძეწკვებს აბამდნენ, რომელთაც თავშეყრით ბეჭზე იმაგრებდნენ. ამ ტიპის ჩოხაზე ერტყათ ტყავის, აბზინდიანი ქამარი, რომლის ვერცხლის დეტალები მდიდრულად იყო შემკული. იკერებოდა როგორც შინაური ქსოვილის ისე ფაბრიკული მაუდისაგან (შავი, რუხი, თეთრი, ლურჯი, წითელი, ყავისფერი, ან უფრო იშვიათად სხვა ფერისა). XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან ჩოხა ხმარებიდან გამოვიდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჩოხა ა. სოხაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 150.
მასამუნე

მასამუნე ცნობილი როგორც გორო ნუიდო მასამუნე (დ. 1264 – გ. 1343) — იაპონიის უდიდესი მჭედელი-მეიარაღე. ცნობილი იაპონური ხმლების შემქმნელი და საუკეთესო ოსტატი თავისი საქმისა. მიუხედავად იმისა რომ არ არსებობს ზუსტი ინფორმაცია მისი მოღვაწეობის წლების შესახებ ზოგადად მიჩნეულია რომ მისი შექმნილი ხმლების უმრაველოსობა 13-14 საუკუნეებს მიეკუთვნება, დაახლოებით 1288–1328 წლებს. ზოგი მეცნიერის აზრით მასამუნე ოკაზაკის ოჯახს მიეკუთვნებოდა თუმცა ეს ცნობა მიჩნეულია სიყალბედ. Markus Sesko (2015) Masamune - His Work, his Fame and his Legacy
ჩორტნა

ჩორტნა — ლითონის ზედაპირიდან უხეში უსწორობების მექანიკურად მოცილება. ჩორტნით ამუშავებენ მიწის ყალიბებში ჩამოსხმულ დეტალებს, უხეშ ნაშტამპს, შენადუღ ნაკერებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 149.
კირხჰაიმ-ამ-რისი

კირხჰაიმ-ამ-რისი (გერმ. Kirchheim am Ries) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 21,05 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 866 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კირხჰაიმ-ამ-რისი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ჩოქელები

ჩოქელები (ლათ. Mantodea, Mantoptera) — მტაცებელი მწერების რიგი; ენათესავებიან ტარაკანებს. ნადავლის მისატაცებელი კიდურების წინა წყვილზე ძლიერი ქაცვები აქვთ. წინა მკერდი დაგრძელებულია, თავი მეტად მოძრავი; ფრთები ჩვეულებრივ, კარგად არის განვითარებული, ზოგჯერ რუდიმენტულია ან სულ არ არის განვითარებული. ბინადრობენ ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში. ცნობილია ჩოქელების 2000-ზე მეტი სახეობა. საქართველოში გვხდება ჩოქელების 20-მდე სახეობა. ყველაზე მეტად გავრცელებულია 4-7 სმ სიგრძის ჩვეულებრივი ჩოქელა (ლათ. Mantis religiosa). ზოგი ჩოქელა მავნებელია — სასარგებლო მწერებითაც იკვებება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 149.
იგინგენი

იგინგენი (გერმ. Iggingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 11,44 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 538 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იგინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
იაგსტცელი

იაგსტცელი (გერმ. Jagstzell) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 37,97 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 296 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იაგსტცელი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-10-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ვესტჰაუზენი

ვესტჰაუზენი (გერმ. Westhausen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 38,47 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 5 865 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვესტჰაუზენი ოფიციალური საიტი ↑ https://www.schwaebische.de/landkreis/ostalbkreis/aalen_artikel,-markus-knoblauch-wird-b%C3%BCrgermeister-_arid,10772535.html ↑ http://www.westhausen.de/de/02_westhausen/02.02_westhausen/in_kuerze.php ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ვალდშტეტენი

ვალდშტეტენი (გერმ. Waldstetten) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 20,95 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 7 113 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვალდშტეტენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
ჰოიბახი

ჰოიბახი (გერმ. Heubach) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 25,81 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 9 659 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოიბახი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ობერკოხენი

ობერკოხენი (გერმ. Oberkochen) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 23,57 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 7 749 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ობერკოხენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
ობერგრენინგენი

ობერგრენინგენი (გერმ. Obergröningen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 5,86 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 460 ადამიანს. ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ობერგრენინგენი ვიკიწყაროში არის სტატია: des Oberamts Gaildorf/Kapitel B 14 Ober-Gröningen in der Beschreibung des Oberamts Gaildorf von 1852
ნოილერი

ნოილერი (გერმ. Neuler) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 36,27 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 086 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნოილერი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ნერესჰაიმი

ნერესჰაიმი (გერმ. Neresheim) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 118,56 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 7 906 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნერესჰაიმი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>