laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საგუბერნიო სახლები

საგუბერნიო სახლები (რუს. Губернские дома) — ისტორიული შენობების კომპლექსი, რომელიც აშენდა 1717-1725 წლებში. სახლები წარმოადგენს ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს. მდებარეობს პეტროვსკაიას და მაკაროვსკაიას ქუჩებზე. მათი მშენებლობის ბრძანება გაიცა 1714 წლის 10 მარტს. სახლების მშენებლობა უმოკლეს ვადებში მოხდა. ისინი აშენდა სტანდარტული დიზაინის მიხედვით, კერძოდ სამი სართული, მაღალი სარდაფებით. თუმცა, სამუშაოები გადაიდო, პირველი სახლები აშენდა მხოლოდ 1717 წელს და მუშაობა დასრულდა მხოლოდ 1725 წელს. ფრიდრიხ ბაუნშტეინის გარდაცვალების შემდგომ არქიტექტორი გახდა და სახლების პროექტი შეიმუშავა მისმა თანაშემწემ ჰ. კონრადმა. საგუბერნიო სახლები გადაკეთდა 1810-1827 წლებში, სწორედ ამ დროს დაიკარგა დიზაინი. X სახლი აშენდა, 1832-1833 წლებში, სწორედ აქ იყო განთავსებული აფთიაქი. რეკონსტრუქციის პერიოდში, სახლების კედლები ნაწილობრივ აღადგინეს და სამსართულიანი შენობა ააშენეს. ხელისუფლების გადატრიალების შემდგომ IX პროვინციული სახლი ქრონსტატის სამხედრო პორტის მეთაურის სახლი გახდა. პროვინციული სახლების უმრავლესობას საცხოვრებელი დანიშნულება აქვს. საგუბერნიო სახლების ფასადები მოპირკეთებულია ჰოლანდიური ფილებით. სულ პროექტის ფარგლებში აშენებული იქნა თერთმეტი საგუბერნიო სახლი. საგუბერნიო სახლების მშნებლობის პერიოდში, ამ სახლების ნაცვლად, დასავლეთის მხარეს ალექსანდრე მენსიკოვის იტალიური სასახლე აშენდა. Губернские дома. citywalls.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-22. ციტირების თარიღი: 2018-06-21. Токарева, Л. И. (2004-04-16). „Экскурсия по городу с Лидией Токаревой и «Кронштадтским вестником». Губернские дома“. kronstadt.ru. Кронштадтский вестник. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-23. ციტირების თარიღი: 2018-06-22. Губернские дома. kronstadt.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-07. ციტირების თარიღი: 2018-06-22.
ჟირაფისებრი ანტილოპა (გვარი)

ჟირაფისებრი ანტილოპა (ლათ. Litocranius) — წყვილჩლიქოსან ძუძუმწოვართა გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მიეკუთვნება ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახს. მოიცავს ერთ სახეობას — Litocranius walleri, რომელიც გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკაში. ლათინური სახელი ფრანც ფრიდრიხ კოლმა უწოდა 1886 წელს. ↑ 1.0 1.1 ჟირაფისებრი ანტილოპა (TSN 624970). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
გაზელი დორკასი

გაზელი დორკასი (ლათ. Gazella dorcas) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. არც ისე დიდი ზომის ანტილოპაა. მისი სხეულის სიგრძეა 90–110 სმ, სიმაღლე მინდაოში 55–65 სმ, მასა 15–23 კგ, რქების სიგრძე მამლებს 25–38 სმ და დედლებს 15–25 სმ, კუდის სიგრძე 15–20 სმ. როგორც უდაბნოს ბინადარს, თავისი ქვიშისფერი შეფერილობა საკმაოდ კარგად ნიღბავს. სხეულის ქვედა ნაწილი თეთრია, გვერდები — ოდნავ მოწითალო. გაზელი დორკასი გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში, ისრაელში, ლიბანში, იორდანიაში, სირიაში, ერაყში, დასავლეთ საუდის არაბეთსა და იემენში. შეუძლია საერთოდ არ დალიოს წყალი, რადგან მისთვის სითხის მთავარი წყაროა ნამი მცენარეებზე, რითაც იკვებება, და მცენარეები, რომლებიც ღეროში ინახავენ წყალს. არაბულ ქვეყნებში სპორტული ნადირობის ობიექტია (ნადირობენ ვერტმფრენითა და მანქანით), რის გამოც IUCN-ის წითელ ნუსხაში შესულია, როგორც მოწყვლადი სახეობა. ↑ Castello J. R. (2016) Bovids of the World: Antelopes, Gazelles, Cattle, Goats, Sheep, and Relatives. — Princeton University Press. — Pp. 140—145. — 664 p. — ISBN 978-0-691-16717-6
ბნელი მატერია

ბნელი მატერია — მატერიის ფორმა, რომელიც გალაქტიკებისა და სამყაროს უდიდესი სტრუქტურების ფორმირებას ახდენს. ის ჩვეულებრივი მატერიის ნაწილაკებს ერთმანეთისკენ იზიდავს. ბნელი მატერია დიდი აფეთქების პირველივე წამს წარმოიქმნა. როგორც ცნობილია, დაკვირვებადი სამყაროს 27% სწორედ ბნელი მატერიისგან შედგება.  ბნელი მატერიის ჰიპოთეზა 30-იან წლებში შვეიცარიელმა ასტრონომმა ფრიც ცვიკიმ გამოთქვა. მან ის სიჩქარეები გაზომა, რომლითაც გალაქტიკები ბრუნავენ დედამიწიდან 321 მილიონი სინათლის წლით დაშორებული ვერონიკას თმების (გალაქტიკების ერთობლიობა) ცენტრის ირგვლივ. ცვიკმა გამოიანგარიშა, რომ თუ ამ გროვის მასა, მისი ხილული გალაქტიკების მასაზე მეტი არ იქნებოდა, გალაქტიკები დიდი ხნის წინ გაიფანტებოდნენ. მისი ვარაუდით, ის ფაქტი, რომ „ვერონიკას თმები“ მილიარდობით წლების განმავლობაში არსებობდა, იმას ნიშნავს, „რომ სამყაროში ბნელი მატერია გაცილებით უფრო მაღალი სიმკვრივის მქონეა, ვიდრე ხილული მატერია“. შემდეგმა კვლევებმა აჩვენა, რომ გალაქტიკები არასდროს ჩამოყალიბდებოდნენ, თუ ბნელი მატერიის მიერ განპირობებული გრავიტაცია პირველად სუბსტანციებს ერთად არ შეაგროვებდა, როდესაც სამყარო ახალგაზრდა იყო.  National Geographic, პირველი დიდოსტატები, იანვარი, 2015 წ.
სალაჰლი (ზარდაბი)

სალაჰლი (აზერ. Salahlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 598 კაცი. სალაჰლი GEOnet სახელების სერვერზე
ადრიანის კარიბჭე

ადრიანის კარიბჭე (თურქ. Hadrian Kapısı, თურქ. Üçkapılar) — ტრიუმფალური თაღი თურქეთში, ქალაქ ანთალიაში. კარიბჭე რომის იმპერატორის ადრიანეს პატივსაცემად იყო აგებული, რომელმაც მოინახულა ანთალია 130 წელს.  ერთადერთი შემოსასვლელი კარიბჭეა, რომელიც დღემდე შემოინახა. პირველად ის აღწერა ირლანდიელმა ჰიდროგრაფმა ფრენსის ბოფორტმა 1817 წელს. ადრიანის კარიბჭე შედგება ორი ფასადისგან, სამი შესასვლელი თაღითსაგან და ასევე შედებოდა კოშკებისგან, რომლებიც ორივე მხარეს იდგნენ. კარიბჭე დაახლოებით 8 მეტრის სიმაღლეზეა. სამხრეთი კოშკი, რომელიც იულია სანკტას სახელითაა ცნობილი, რომაული ეპოქით თარიღდება, მაგრამ კარიბჭისგან დამოუკიდებლად აშენდა. ჩრდილოეთ კოშკის ქვედა ნაწილიც რომაული დროით თარიღდება, მაგრამ მისი ზედა ნაწილი მე -13 საუკუნის პირველ ნახევარში სელჩუქ სულთან ალაედინ ქეიყუბად I  დროს გადაკეთდა და არაბულ წარწერას შეიცავს. გარდა რვა წახნაგოვანი სვეტებისა, ნაგებობა მთლიანად თეთრი მარმარილოთია აგებული. თაღოვანი სარდაფები გაფორმებულია ყვავილოვანი რელიეფებით. თავდაპირველად, კარიბჭე შედგებოდა ორი დონისგან. ზედა დონეზე ცოტა რამაა ცნობილი, თუმცა მიაჩნიათ, რომ იმპერატორისა და მისი ოჯახის წევრების ქანდაკებები აქ იყო განთავსებული. ადრე ადრიანის კარიბჭე ქალაქის კედელში შედიოდა და მრავალი წლის განმავლობაში არ გამოიყენებოდა. სავარაუდოდ ამ მიზეზით, სტრუქტურა კარგად არის შემონახული. 1950-იან წლებში კედლები გაანადგურეს და 1959 წელს კარიბჭე რეკონსტრუირებული იყო. ტროტუარი ამოღებულ იქნა, რათა რომაული ეპოქის გზა გამოჩნდეს, რომელიც ახლა უკვე ჩანს მინის საფარის ქვეშ. რეკონსტრუქციისას ბრინჯაოს ასოები აღმოაჩინეს კარიბჭეზე, რომლებიც ადრიანის პატივსაცემად წარწერის ნაწილი იყო. 2017 წლიდან ასოები გადაეცა სხვადასხვა მუზეუმებსა და კერძო კოლექციებს მთელს მსოფლიოში. ცხრა ასო არის ვენაში, ორი ბერლინში, ხოლო ზოგი ინგლისში: ბრიტანეთის მუზეუმში ლონდონში და აშმოლას მუზეუმში ოქსფორდში. Antalya Hadrians Gate დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Hadrian's Gate in Antalya ↑ Hadrian's Gate ↑ 2.0 2.1 2.2 the Famous Arch in Antalya ↑ Hadrian's Gate in Antalya ↑ 4.0 4.1 Hadrian’s Gate at Antalya ↑ 5.0 5.1 Hadrian’s Gate – Antalya’s Roman Triumphal Arch
აზერბაიჯანის ახალგაზრდობის დღე

აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობის დღე (აზერ. Azerbaycan Gəncləri günü) — საზეიმო დღე აზერბაიჯანში, დაარსებული 1997 წელს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით. ბრძანების მიხედვით 1-ლი აზერბაიჯანული ახალგაზრდული ფორუმის დღე, რომელიც ჩატარდა 2 თებერვალს გამოცხადდა აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობის დღედ. 1996 წლის 2 თებერვალს აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს ინიციატივით, ასევე აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით ჩატარდა აზერბაიჯანელი ახალგაზრდების პირველი ფორუმი. ფორუმში მონაწილეობა მიიღეს 2000-მდე ახალგაზრდა მონაწილემ რესპუბლიკის ყველა რეგიონიდან. დადგენილი ტრადიციის თანახმად, დღესასწაული ყოველ სამ წელიწადში ერთხელ ტარდება. რამდენიმე თვით ადრე, მთელი ქვეყნის მასშტაბით ტარდება რაიონული და ქალაქის კონფერენციები. ამ კონფერენციების დროს ირჩევენ ფორუმის წევრ დელეგატებს, ტარდება ახალგაზრდობისა და სპორტის ადგილობრივი განყოფილებების უფროსების საანგარიშო მოსმენები, რომლებიც თავიანთი რაიონისა და ქალაქის ახალგაზრდებს აცნობებენ მათ მიერ გაწეულ სამუშაოს. ფორუმში ახალგაზრდული დელეგატები შეფასებას აძლევენ მთავრობის მუშაობას ახალგაზრდობის განვითარების მიმართულებით და მათი წინადადებების, ინიციატივებისა და იდეების საფუძველზე იქმნება ახალგაზრდული პოლიტიკის პროგრამები. ზოგადად, ფორუმის იდეაა ახალგაზრდა დელეგატების წინადადებების, შეფასებისა და კრიტიკის საფუძველზე მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ახალგაზრდული აქტივობების ჩამოყალიბება. აზერბაიჯანის დღესასწაულები День молодежи Азербайджана Молодежь Азербайджана
2018 წელი აზერბაიჯანში

2018 წელს განხორციელებული მნიშვნელოვანი მოვლენები აზერბაიჯანში: „აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის წელი“ „ნახიჩევანი გამოცხადდა ისლამური კულტურის დედაქალაქად“ 9 თენერვალი აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტის დამკვდრება 15 — 17 მარტი VI ბაქოს გლობალური ფორუმი 5 აპრილი მიუმხრობლობის მოძრაობის მინისტრთა კონფერენციის გახსნა 9 აპრილი საპრეზეიდენტო არჩევნები აზერბაიჯანში 18 აპრილი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ინაუგურაცია 21 აპრილი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ახალი შემადგენლობის დამტკიცება 27 — 29 აპრილი 2018 წლის აზერბაიჯანის გრან-პრი 14 მაისი ბაქოს საერთაშორისო ზღვის სავაჭრო პორტის კომპლექსის გახსნა 28 მაისი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლის იუბილე 29 მაისი სამხრეთის გაზის დერეფნის გახსნა 5 ივნისი BMX ველოსპორტის  მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნის ცერემონია 26 ივნისი აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების აღლუმი 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 15 სექტემბერი ბაქოს გათავისუფლების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი აღლუმი 21 სექტემბერი აზერბაიჯანის პარლამენტის 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი სესია 20 — 27 სექტემბერი 2018 წლის ძიუდოს მსოფლიო  ჩემპიონატი 25 — 26 ოქტომბერი VI ბაქოს საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმი 1 ნოემბერი მოსახლეობა: 9 967 730 15 ნოემბერი ბრინჯაოს ხანის უძველესი თამაშის კვალის აღმოჩენა, რომელიც დაახლოებით 4 ათასი წლისაა ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики Об объявлении 2018 года в Азербайджанской Республике «Годом Азербайджанской Демократической Республики» ↑ В Сети запущен сайт «Нахчыван – столица исламской культуры-2018» ↑ Создан Азербайджанский институт теологии ↑ VI Глобальный Бакинский форум: Основные заявления (фото, видео) ↑ В Баку состоялась церемония открытия министерской конференции Движения неприсоединения ↑ Azerbaijan brings forward date of presidential election to April 11: decree ↑ Инаугурация: Ильхам Алиев вступил в должность президента Азербайджана ↑ Объявлен состав нового Кабинета министров Азербайджана ↑ FORMULA 1 2018 AZERBAIJAN GRAND PRIX ↑ Открылся Бакинский международный морской торговый порт ↑ В Баку открыли TANAP — Южный газовый коридор в Европу ↑ В Баку состоялась церемония открытия чемпионата мира по BMX ↑ В Азербайджане отмечают 100-летие Вооруженных сил ↑ Парад по случаю 100-летия освобождения Баку ↑ Торжественно отмечено 100-летие парламента первой на Востоке демократической республики ↑ WORLD CHAMPIONSHIPS SENIORS BAKU 2018 ↑ В Баку проходит VI Бакинский международный гуманитарный форум ↑ Население Азербайджана с начала года увеличилось почти на 70 тыс. человек ↑ A Bronze Age game called 58 holes was found chiseled into stone in Azerbaijan
გიორგი არველაძე

გიორგი არველაძე (დ. 10 ივლისი, 1978, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. 1999 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი, და 2000 წელს — მაგისტრატურა. 2004-2005 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “. საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2005-2006 წლებში. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი 2006-2008 წლებში. 2009-2012 წლებში იყო ტელეკომპანია „იმედის“ დირექტორი. „ლიბერთი ბანკის“ გენერალური დირექტორი 2013 წლიდან. გიორგი არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი გიორგი არველაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ პრეზიდენტ მიხეილ სააკშვილთან დაახლოებული პირი „ტელეიმედის“ და რადიო „იმედის“ მენეჯერად დანიშნეს. www.media.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-09-28. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019. ↑ "ლიბერთი ბანკის" გენერალურ დირექტორად გიორგი არველაძე დაინიშნა. www.interpressnews.ge. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019.
საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია

საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია — საქართველოს პრეზიდენტისათვის საქართველოს კონსტიტუციითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრული უფლებამოსილებების განხორციელების ხელშემწყობი და მაორგანიზებელი ორგანო. საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტაცია შეიქმნა 2004 წლის 14 თებერვალს, საქართველოს პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის №60 ბრძანებულებით. ადმინისტრაცია თავისი საქმიანობისას ხელმძღვანელობს საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს კანონმდებლობით, დებულებითა და საქართველოს პრეზიდენტის სხვა სამართლებრივი აქტებით. ადმინისტრაციის სტრუქტურასა და საქმიანობის წესს განსაზღვრავს საქართველოს პრეზიდენტი. 2019 წლის 14 მაისიდან საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის მოვალეობას ნათია სულავა ასრულებს, აღნიშნული პოსტის დაკავებამდე ნათია სულავა ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსის ლაშა ჟვანიას ერთ-ერთი მოადგილე იყო. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის შექმნის შესახებ. www.matsne.gov.ge. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019. ↑ პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი ქალია. matsne.gov.ge. ციტირების თარიღი: 16 მაისი, 2019. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის დებულება. matsne.gov.ge. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019.
ეკატერინე შარაშიძე

ეკატერინე შარაშიძე (დ. 1 თებერვალი, 1974, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2008-2009 წლებში, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი 2008 წლის 2 ნოემბრიდან 9 დეკემბრამდე. ეკატერინე შარაშიძე დაიბადა 1974 წლის 1 თებერვალს, ქალაქ თბილისში. სკოლის ოქროს მედალზე დამთავრების შემდეგ ეკატერინე გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც მომდევნო 15 წელი დაჰყო. მან ფრიადზე დაამთავრა ბაკალავრიატი სენტ ჯოზეფის, ასევე პენსილვანიის უნივერსიტეტში (1991–1995). დაიცვა ბაკალავრის ხარისხი ეკონომიკაში, ინგლისურ ენასა და ხელოვნების ისტორიაში; შემდეგ - მაგისტრის ხარისხი სახელმწიფო მართვაში ჰარვარდის უნივერსიტეტის მმართველობის კენედის სკოლაში (1997–1999) და ასევე მაგისტრის ხარისხი ბიზნეს ადმინისტრირებაში ემ-აი-თის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლაში (1999–2001). 2006 წლის ნოემბერში ეკატერინე შარაშიძე დაინიშნა საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსად. აღნიშნულ დანიშვნამდე იგი იყო საქართველოს პრეზიდენტის სპეციალური მრჩეველი ეკონომიკური განვითარებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების სფეროში. ეკატერინე შარაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ პრეზიდენტის ადმინისტრაციას ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს. civil.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-11. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019. ↑ ეკატერინე შარაშიძე - დეკლარაცია. declaration.gov.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-08-08. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019. ↑ პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ახალი უფროსი წარადგინეს. civil.ge. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019.[მკვდარი ბმული]
თეიმურაზ ჯანაშია

თეიმურაზ ჯანაშია (დ. 20 ივნისი, 1969, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2009 წლის 26 ნოემბრიდან 2010 წლის ივნისამდე. 1994 წლიდან მუშაობდა უშიშროების სტრუქტურებში. 2004 წელს პრეზიდენტის დაცვის უფროსი გახდა. 2010 წლის 24 ივნისიდან 2013 წლის 25 თებერვლამდე იყო სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. თეიმურაზ ჯანაშია - დეკლარაცია[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 პრეზიდენტის ადმინისტრაციას ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს. civil.ge. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი, 2019. ↑ კილაძე, ელისო (24 მაისი, 2019). „პიჯაკების საქმის მორიგი პროცესი“. ქრონიკა+. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „პრემიერ-მინისტრმა სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი თეიმურაზ ჯანაშია თანამდებობიდან გაანთავისუფლა“. ghn.ge. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა. ცესკო (2020-12-03). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-15. ციტირების თარიღი: 20 დეკემბერი, 2020.
პიტერ ბოდერტი

პიტერ ბოდერტი (ნიდერლ. Pieter Boddaert; დ. 1730 ან 1733, მიდელბურგი — გ. 6 მაისი, 1795, უტრეხტი) — ნიდერლანდელი ექიმი და ნატურალისტი. იურისტისა და პოეტის, პიტერ ბოდერტ უფროსის (1694—1760) ვაჟი, თავის მხრივ პიტერ ბოდერტს ჰყავდა ვაჟი, ისიც პიტერ ბოდერტი („უმცროსი“; 1766—1805), ისიც პოეტი. დაამთავრა უტრეხტის უნივერსიტეტი, 1764 წლიდან აქვე ასწავლიდა. 1768–1775 წლებში მიმოწერა ჰქონდა კარლ ლინესთან, შემონახულია მათი 14 წერილი. ახლოს იცნობდა ალბერტ შლოსერს და დატოვა ერთობლივი კუნსტკამერის აღწერა. 1783 წელს გამოაქვეყნა საძიებელი ედმე ლუი დაბანტონის „ილუსტრირებული ცხრილების“ (ფრანგ. Planches enluminées) მიმართ, სადაც მან შესთავაზა, ლინეს მიყოლვით, ბინომიალური ნომენკლატურა სახეობებისათვის, აღწერილი ჟორჟ ბიუფონის მიერ; მრავალი ამ სახელებიდან დღესაც გამოიყენება. 1785 წლის ნაშრომ „Elenchus Animalium“-ში პირველად შემოიღეს ბინომიალური სახელები ძუძუმწოვრებისათვის, მათ შორის ორი ამომწყდარი ცხოველისათვის: კვაგა და ტარპანი. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ The Stuttgart Database of Scientific Illustrators 1450–1950 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21417186"></a> ↑ LIBRIS <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a> ↑ Biodiversity Heritage Library — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q172266"></a> ↑ 5.0 5.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #117608831 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Masi, Alberto. Neornithes: nomina avium - Author A-C. Scricciolo.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2014-02-21. ↑ The Linnaean Correspondence - Biography. Linnaeus.c18.net. ციტირების თარიღი: 2014-02-21. ↑ Boddaert, Pieter (1784). Elenchus animalium (Latin). C.R. Hake. DOI:10.5962/bhl.title.40283.
შოკი

შოკი (ფრანგ. Choc — ბიძგი, დარტყმა) — მწვავე, სიცოცხლისათვის სახიფათო მდგომარეობა, რომელიც ვითარდება რაიმე ზეძლიერი ზემოქმედების შედეგად და ახასიათებს ორგანიზმის ყველა ფიზიოლოგიური სისტემის მოქმედების პროგრესიული დარღვევა. შოკი შეიძლება გამოიწვიოს ტრავმამ (ტრავმული შოკი), დამწვრობამ (დამწვრობის შოკი), ოპერაციამ (ოპერაციის შემდგომი შოკი), სისხლის შეუთავსებლობამ (ჰემოლიზური შოკი), ანაფილაქსიამ (ანაფილაქსიური შოკი), გულის ფუნქციის დარღვევამ (კარდიოგენული შოკი), ქსოვილთა და ორგანოთა იშემიამ (იშემიური შოკი), სისხლის დიდი რაოდენობით დაკარგვამ და სხვა. შოკი პირველად აღწერა ფრანგმა ქირურგმა ა. ლედრანმა (1737), რუსეთში — ნ. პიროგოვმა (1870). შოკის კლინიკური გამოვლინება მრავალნაირია; ყველაზე მეტად დამახასიათებელია მწვავე სისუსტე და არტერიული წნევის პროგრესული დაქვეითება. შოკის განვითარების მექანიზმები ჯერ კიდევ არ არის ბოლომდე შესწავლილი. ნეიროფლექსური კონცეფციით, შოკს იწვევს ტკივილის მძლავრი იმპულსი, რომელიც ჯერ აღაგზნებს, შემდეგ კი თრგუნავს ნერვულ სისტემას. ჰემოდინამუკური კოცეფციის მიხედვით შოკის განვითარებაში წამყვანი ფაქტორია ცირკულაციაში არსებული სისხლის მოცულობის შემცირება, რის შედეგადაც ირღვევა ქსოვილების სისხლით მომარაგება; ტოქსემიური კონცეფციის მიხედვით შოკის მიზეზია სისხლში ქსოვილოვანი წარმოშობის ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების მოხვედრა, რის გამოც ირღვევა ადგილობრივი და სისტემური სისხლის მიმოქცევა და სხვა. როგორც ჩანს, ყველა ზემოჩამოთვლილ ფაქტორს გარკვეული მნიშვნელობა აქვს შოკის განვითარებაში. ზეძლიერი ნერვული სტიმულებით (ან ტოქსიკური ნივთერებებით) ნერვული სისტემის პირველადი მკვეთრი გააქტივება იწვევს კატექოლამინების ჭარბი რაოდენობით გადასროლას სისხლში, რაც, თავის მხრივ, იწვევს კანის, კუნთების, თირკმელების, მუცლის ღრუს სისხლძარღვების სპაზმს და კლინიკურად ვლინდება კანის საფარვლის სიფერმკრთალითა და გაცივებით, გუგების შევიწროებით, სახეზე ცივი ოფლით და სხვა. ქსოვილებისათვის სისხლის მიწოდების შემცირება დაკავშირებულია სისხლში ანაერობული ცვლის პროდუქტების, ბიოგენური ამინების, კანინების დ ასხვათა დაგროვებასთან, რაც სხვა ჰუმორალურ ფაქტორებთან ერთად (მაგალითად, ჟანგბადის პარციალური წნევის დაქვეითება და სხვა) ხელს უწყობს ნერვული სისტემის მარეგულირებელი ფუნქციების შემდგომ მოშლას. მომდევნო სტადიებში შოკის პათოგენეზის წამყვანი ფაქტორებია ჰიპოქსია, სისხლძარღვოვანი ტონუსის დაცემა, ქსოვილთა მიკროცირკულაციის მოშლა, შემდეგ კი უჯრედოვანი მეტაბოლიზმის უხეში დარღვევა, რასაც მოსდევს უჯრედების მემბრანების დაზიანება. შოკის შემოდგომ მიმდინარეობას ართულებს წვრილ სისხლძარღვებში სისხლის შეგუბება, სისხლძარღვებში ერითროციტების შეწებება, კორონარული სისხლის ნაკადის შემცირება, გულის მწვავე უკმარისობა და სასიცოცხლო ორგანოების ფუნქციის მოშლა. დამახასიათებელია კანის ცინოზი, ძაფისებრი პულსი, არტერიული წნევის მკვეთრი დაცემა, გახშირებული ზერელე სუნთქვა, ცნობიერების დაკარგვა და სხვა. ტერმინ „შოკს“ იყენებენ აგრეთვე ფსიქიკის განსაზღვრული მდგომარეობის, მძიმე ნერვული ტრავმის (ფსიქიკური ან ემოციური შოკი) აღსანიშნავად. ტარდება შოკის საწინააღმდეგო სასწრაფო ღონისძიებანი იმისდამიხედვით, თუ რამ გამოიწვია შოკი და განვითარების რომელ სტადიაშია; ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებანი, სისხლისა და მისი შემცვლელების გადასხმა, ჟანგბადით თერაპია, ჰორმონები, ვიტამინები და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 16.
ბნელი ენერგია

ბნელი ენერგია — ენერგიის ფორმა, რომელიც მთელ სამყაროშია გავრცელებული. როგორც ცნობილია, ის სამყაროს გაფართოებას აჩქარებს. ბნელი ენერგია არის ყველაზე მიღებული ჰიპოთეზა სამყაროს გაფართოების აჩქარების ასაღწერად. დაკვირვებადი სამყაროს 68% სწორედ მისგან შედგება. ტერმინი „ბნელი მატერია“ ასტროფიზიკოსმა მაიკლ ტერნერმა დაამკვიდრა, როდესაც 1998 წელს ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ სიჩქარე, რომლითაც სამყარო ფართოვდებოდა, როგორც ჩანს, აჩქარებას უნდა განიცდიდეს. ამ დასკვნამდე ასტრონომები ფეთქებადი ვარსკვლავების განსაკუთრებული კლასის შესწავლისას მივიდნენ. ისინი საკმაოდ კაშკაშაა. შორ მანძილზე ჩანან და კარგი ნათება აქვთ, რის გამოც ისინი ვარგისია შორეულ გალაქტიკებამდე მანძილის გაანგარიშებისთვის. გალაქტიკების ურთიერთმიზიდულობა სამყაროს გაფართოებას ამუხრუჭებს, ამიტომ ასტრონომები მისი ტემპის შენელებას ვარაუდობდნენ. ამის ნაცვლად, სრულიად საპირისპირო რამ დაადგინეს: სამყარო სულ უფრო სწრაფად ფართოვდება ბოლო 5–6 მილიარდი წლის მანძილზე. National Geographic, პირველი დიდოსტატები, იანვარი, 2015 წ.
სუხოზანეტის სახლი

სუხოზანეტის სახლი (რუს. Дом Сухозанета) — ისტორიული შენობა სანქტ-პეტებურგის ცენტრში. მდებარეობს ნევის პროსპექტზე. სამსართულიან კორპუსს ახასიათებს მკაცრი ფასადით. შენობაში განთავსებულია რამდენიმე ნომერი. სახლი გამორჩეულია შიდა ინტერიერით, რომელიც ხელოვნური მარმარილოთი არის მოპირკეთებული. ოთახები მაღალ დონეზე არის გაფორმებული. პირველი ცნობილი შენობა აშენებული XIX საუკუნის დასაწყისში, ეს იყო ვაჭარ ა. შემიაკინის ქვის სახლი, მოგვიანებით სახლი შეიძინა გენერალმა ი. ო. სუხოზანეტმა, მისთვის 1820 წლის ბოლოს შენობა აღადგინა არქიტექტორმა დ. ი კვადრიმ. შიდა ინტერიერი მოეწყო 1835-1838 წლებში არქიტექტორებმა დ. ი. ვისკონტისა და ს. ს. შუსტოვის მიერ. 1910-1911 წლებში ინტერიერის ნაწილი შეიცვალა არქიტექტორის პ. ს. ბარიშნიკოვას მიერ. 1974 წლიდან ამ შენობაში განთავსებულია „ჟურნალისტის სახლი“. 2000-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო შიდა ინტერიერის რესტავრაცია. აღსანიშნავია, რომ 2011 წელს შენობას დანგრევის საფრთხე შეექმნა. მონიტორინგისთვის შესწავლილ იქნა შენობის მმდგომარეობა, ჩატარებული სამუშაოების შემდგომ ტექნიკური ექსპერტიზის ცენტრის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგად შენობას მიენიჭა 16 გეოდეზიური მარკა. 2011 წლის იანვარში ხელახალი კვლევის შედეგად გამოვლინდა მთელი რიგი პრობლემები. ანატოლი მორგუნოვმა, სანქტ-პეტერბურგის საინფორმაციო ცენტრის დირექტორმა დაადასტურა, ბზარების არსებობა შენობაზე. Шерих, Д. Ю. По Невскому без скуки. — 2-е изд., доп.. — М., СПб.: Центрполиграф, МиМ-Дельта, 2004. — 288 с. — ISBN 5-9524-0945-8. Кириков Б. М., Кирикова Л. А., Петрова О. В. Невский проспект: Архитектурный путеводитель. — М., 2004. — С. 308 – 310.