laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვალდეფუენტესი

ვალდეფუენტესი (ესპ. Valdefuentes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27 კმ². მოსახლეობა — 1139 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ვალდეფუენტესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-05-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
ვალდემორალესი

ვალდემორალესი (ესპ. Valdemorales) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10 კმ². მოსახლეობა — 202 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები ვალდემორალესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-03-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
სარსა-დე-მონტანჩესი

სარსა-დე-მონტანჩესი (ესპ. Zarza de Montánchez) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37 კმ². მოსახლეობა — 548 კაცი (2020 წ.). კასერესის მუნიციპალიტეტები სარსა-დე-მონტანჩესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-03-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
მუშათა ფაკულტეტები

მუშათა ფაკულტეტები (შემოკლ. მუშფაკი; რუს. рабочие факультеты, рабфаки) — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები (ან მათი განყოფილებები) საბჭოთა კავშირში, უმაღლეს სასწავლებელთა იმ აბიტურიენტებისათვის, რომლებსაც მიღებული არ ჰქონდათ საშუალო განათლება. სახალხო კომისართა საბჭოს 1918 წლის 2 აგვისტოს დეკრეტით მუშებსა და გლეხებს უფლება მიეცათ მოხვედრილიყვნენ ნებისმიერ უმაღლეს სასწავლებელში საშუალო განათლების დოკუმენტის გარეშე. თუმცა ზოგადსაგანმანათლებლო მომზადების დონე ბევრი სტუდენტისათვის არასაკმარისი აღმოჩნდა სწავლების გასაგრძელებლად. 1919 წელს მიიღეს დადგენილება მოსკოვში უმაღლეს სასწავლებლებთან, სკოლებთან და ცალკეული დაწესებულებების სახით საღამოს კურსების გახსნის შესახებ მუშებისა და გლეხების მოსამზადებლად. რსფსრ განათლების სახალხო კომისარიატის 1919 წლის 11 სექტემბრის დადგენილების „მუშათა ფაკულტეტების ორგანიზაციის შესახებ“ მიხედვით მუშფაკი იყო დამოუკიდებელი სასწავლო-დამხმარე დაწესებულება. პირველი მუშათა ფაკულტეტები შეიქმნა 1919 წელს კომერციულ ინსტიტუტთან (ახლანდ. გ. ვ. პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკური უნივერსიტეტი) და მოსკოვის სხვა უმაღლეს სასწავლებლებთან. მუშათა ფაკულტეტების სისტემა კანონმდებლობით გაფორმდა რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭოს 1929 წლის 17 სექტემბრის დეკრეტით „მუშათა ფაკულტეტების შესახებ“. 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში დაწესებულებამ თავისი დანიშნულება დაკარგა და გაუქმდა. ↑ Рабочие факультеты // Большая российская энциклопедия. т. 28. — М., 2015. — стр. 108.
ადიუნქტურა

ადიუნქტურა (ლათ. adjunctus — მიერთებული) — სამეცნიერო და სამეცნიერო-პედაგოგიური კადრების მომზადების ფორმა უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებების შემდგომი პროფესიული სამხედრო განათლების სისტემაში. ანალოგიურია სამოქალაქო უმაღლესი სასწავლებლების ასპირანტურისა. ადიუნქტურის დამთავრებისა და დისერტაციის დაცვის შემდეგ კურსდამთავრებულები იღებენ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხს. ↑ Адъюнктура // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М., 2005. — стр. 249.
სახალხო სასწავლებლები

სახალხო სასწავლებლები (სახალხო სკოლები; რუს. Народные училища) — სახალხო მასებისთვის ხელმისაწვდომი დაწყებითი სასწავლებლების საერთო სახელწოდება 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდელ რუსეთში. 1786–1804 წლებში ოფიციალური სახელწოდება იყო მცირე და მთავარი სახალხო სასწავლებლებისა. 1864 წლიდან სახალხო სასწავლებლებს (ოფიციალური სახელწოდება — დაწყებითი სახალხო სასწავლებლები) განეკუთვნებოდა ყველა უწყების, კერძო პირისა და ორგანიზაციის (მ.შ. ერობის) დაწყებითი, აგრეთვე საკვირაო სკოლები. ↑ Народные училища // Большая российская энциклопедия. т. 22. — М., 2013. — стр. 73.
დონიელ მალენი

დონიელ მალენი (დ. 19 იანვარი, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. დორტმუნდის „ბორუსიასა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ნიდერლანდების 15, 16, 17, 18, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. პსვ: (1) ერედივიზია (1): 2017–18 დონიელ მალენი — Soccerway
საფრანგეთი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საფრანგეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამერვედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 42 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2012-08-03[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
ლავრენტი ჯანიაშვილი

ლავრენტი ჯანიაშვილი — (დ. 19 აპრილი, 1964 ) — ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. დაიბადა ზესტაფონის რ-ნის სოფ. კინოთში 1964 წლის 19 აპრილს. 1990 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, 1993 წელს კი — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1994 წლიდან ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის კავკასიის ეთნოლოგიის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი (2006 წლიდან მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი). 2007 წლიდან კავკასიის ხალხთა საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის გამგეობის თავმჯდომარე. 2012 წლიდან კავკასიის უნივერსიტეტის მიწვეული პროფესორი. 2017 წლიდან ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის (გაუ) მიწვეული პროფესორი. არის 60-ზე მეტი პუბლიკაციის ავტორი და თანაავტორი. 1999 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე - "სამცხე-ჯავახეთის სომხური მოსახლეობის ყოფა და კულტურა", 2006 წელს კი — სადოქტორო დისერტაცია თემაზე — "1944 წელს სამხრეთ საქართველოდან დეპორტირებული მოსახლეობის ეთნოკულტურული და ეთნოსოციალური პრობლემები". ლავრენტი ჯანიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი საინსტიტუტო სამეცნიერო სესია, მოხსენებების მოკლე შინაარსი, თბილისი, 2004 „ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ძიებანი“, V, თბ., 2003
მცირე სახალხო სასწავლებლები

მცირე სახალხო სასწავლებლები (რუს. Малые народные училища) — ორწლიანი დაწყებითი სკოლები რუსეთში მოსახლეობის ყველა წოდებისათვის, გარდა გლეხობისა. შეიქმნენ რუსეთის იმპერიის 1876 წლის 5 (16) აგვისტოს სახალხო სასწავლებლების წესდების საფუძველზე (საცდელი მცირე სახალხო სასწავლებლები სანქტ-პეტერბურგში 1782 წლიდან იხსნებოდა). საგუბერნიო ქალაქებში ისინი მთავარი სახალხო სასწავლებლების პირველ საფეხურს წარმოადგენდნენ, სამაზრო ქალაქებში დამოუკიდებლად არსებობდნენ. ისწავლებოდა კითხვა, წერა, კატეხიზმო, საღვთო ისტორია, არითმეტიკა, გრამატიკა, სუფთა წერა და ხატვა. ინახავდნენ ადგილობრივი სახსრებით. სწავლება უფასო იყო. 1803–1804 წლებში 1803 წლის 24 იანვრის (5 თებერვლის) „სახალხო განათლების წინასწარი წესების“ შესაბამისად გადაკეთდნენ სამრევლო და სამაზრო სასწავლებლებად. ↑ Малые народные училища // Большая российская энциклопедия. т. 18. — М., 2011. — стр. 672.
ელენე გვარამაძე

ელენე გვარამაძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1913, თბილისი — გ. 29 ნოემბერი, 1991) — ქართველი ბალერინა, პედაგოგი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1941) ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1966), პროფესორი (1973). 1922–1928 წლებში სწავლობდა თბილისსი მარია პერინის სტუდიაში. 1930 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, 1934 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი წელს. 1930–1948 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი; შესრულებული აქვს ფასკუნჯის (პუნის "კუზიანი ცხენი"), ტაო ხოას (გლიერის "წითელი ყვავილი"), ოდეტა–ოდილაიას (ჩაიკოვსკის "გედის ტბა"), კიტრის (მინკუსის "დონ კიხოტი"), მარიას (ასაფიევის "ბაღჩისარაის შადრევანი"), ესმერალდას (პუნის "ესმერალდა"), სილფიდის ("შოპენიანა"), იდორას (იანოვსკის "ფერენჯი"), მანიჟეს (ბალანჩივაძის "მთების გული"), ციალას (თაქთაქიშვილის "მაყვალა") და სხვ. როლები. 1947 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო–კვლევით მუშაობას ქართული ქორეოგრაფიული ხელოვნების დარგში. ავტორია ნაშრომებისა ქართული საცეკვაო ფოლკლორის და ხალხური ქორეოგრაფიის შესახებ. 1961 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში; იყო ინსტიტუტის თეატრისა და კინოს ისტორიისა და თეორიის სამეცნიერო სექტორის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 604. ხუჭუა პ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 132. ელენე გვარამაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მთავარი სახალხო სასწავლებლები

მთავარი სახალხო სასწავლებლები (რუს. Главные народные училища) — მაღალი ტიპის დაწყებითი სკოლები რუსეთის იმპერიაში მოსახლეობის ყველა თავისუფალი წოდებისათვის. 1786 წლის წესდების საფუძველზე შეიქმნა 25 საგუბერნიო ქალაქში. ინახავდნენ საზოგადო მზრუნველობის უწყების სახსრებით. სწავლება უფასო იყო. მასწავლებლები მომზადებული იყვნენ სანქტ-პეტერბურგის მთავარ სახალხო სასწავლებელში (შეიქმნა 1783 წელს; დირექტორი — თედორე იანკოვიჩ დე მირიევო). არსებობდა 4 კლასი სწავლების 5-წლიანი კურსით. I საფეხური (I–II კლასები) შეესაბამებოდა მცირე სახალხო სასწავლებლის კურსს, II საფეხურზე (III–IV კლასები) მიმდინარეობდა მასწავლებელთა მომზადება; ასწავლიდნენ ისტორიას, გეოგრაფიას, მათემატიკას, მექანიკას, ფიზიკას, ბუნების ისტორიას, სამოქალაქო არქიტექტურას, რუსულ და უცხოურ ენებს, „სწავლების ხერხებს“ (სწავლების მეთოდიკა), გიმნაზიაში სწავლის გაგრძელების მსურველთათვის — ლათინურ ენას. 1804 წლის წესდების საფუძველზე გადაკეთდნენ გიმნაზიებად. ↑ Главные народные училища // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 203.
ნიკოლოზ გვარაძე

ნიკოლოზ გვარაძე (დ. 16 დეკემბერი, 1883, თბილისი — გ. 7 ივლისი, 1960, იქვე) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1950) ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1966), პროფესორი (1973). 1903 წლიდან სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო თბილისის ქართულ დრამატულ დასში; 1904–1906 წლებშიმოღვაწეობდა ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრში; სხვადასხვა დროს მუშაობდა მსახიობად და რეჟისორად თბილისის, ფოთის, სოხუმის და ბაქოს ქართულ თეატრებში. რამდენიმე წელი გამოდიოდა თბილისის რუსთაველის სახელობის თეატრის სცენაზე. 1931–1948 წლებში მუშაობდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში. 1916 წლიდან იღებდნენ კინოში. გვარაძე ნ., თეატრალური მემუარები, ტ. 1–2, თბ., 1949–52. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 604. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 133. ნიკოლოზ გვარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფრანჩესკო გვარდი

ფრანჩესკო გვარდი (დ. 5 ოქტომბერი, 1712, ვენეცია — გ. 1 იანვარი, 1793) — იტალიელი ფერმწერი, ვენეციის სკოლის პეიზაჟისტი. სწავლობდა ძმასთან, ჯოვანი ანტონიო გვარდისთან. თავდაპირველად ხატავდა XVI-XVII საუკუნეების იტალიელ მხატვართა ნამუშევრების თავისუფალ პირებს, პეიზაჟებს და სურათებს რელიგიურ და მითოლოგიურ თემებზე. ბაძავდა მანიასკოსა და რიჩის. 1760-იანი წლების ბოლოდან დაიწყო მხოლოდ პეიზაჟების ხატვა. მისი შემოქმედების აყვავების ხანაა 1780–1790-იანი წლები. მხატვარი მისმა თანამედროვეებმა სათანადოდ ვერ შეაფასეს. მან ჯეროვანი აღიარება მოიპოვა XIX საუკუნეში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 133. ფრანჩესკო გვარდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
გია რატიანის დარბაზ-მაჩუბი

გია რატიანის დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნციპალიტეტში, დაბა მესტიაში, უბან ლანჩვალში. ნაგებობის სამხრეთით კომპლექსში შემავალი კოშკი დგას, რომლის ჩრდილოეთის მინაშენის დამსახურებით დღესდღეობით გია რატიანის დარბაზ-მაჩუბი და კოში ერთმანეთზეა მიდგმული, ნაგებობის დასავლეთით კი ლევან ფალიანის დარბაზ-მაჩუბი დგას. გია რატიანის ოთხივე ფასადი ეზოსკენ არის მოქცეული. იგი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, განახლებულია სართულშუა გადახურვა და სახურავი. ფასადები დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, არ არის შემორჩენილი ავთენტური საფასადე ნალესობა, მაგრამ დაზიანებული ნაწილები ამოვსებული და შელესილია. ნაგებობის სამხრეთ ფასადზე კარ-სარკმლებია გაჭრილი. პირველი სართულის დასავლეთ მონკავეთში ოთხკუთხა ფორმის კარია, ხოლო აღმოსავლეთით თაღოვანი. მეორე სართულზე სარკმელი და კარიც ოთხკუთხა ფორმისაა. კიდევ ერთი კარი მაჩუბში შესასვლელი და სარკმლები გაჭრილია აღმოსავლეთ ფასადზე, ასევე კიდევ ერთ კარს ვხედავთ დასავლეთ ფასადზე, საიდანაც დარბაზის ინტერიერში ვხვდებით. დარბაზ-მაჩუბის ინტერიერის პირველი სართული მძიმე მდგომარეობაშია მრავლადაა ნესტის და გამომარილების კვალი, მეორე სართული შედარებით დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია. გია რატიანის დარბაზ-მაჩუბი დედაი ფალიანის კომპლექსის შემადგენელი ნაწილია, რომელიც სხვა ნაგებობებთან ერთად ერთ-ერთ გამორჩეულ კოპმლექსს ქმნის. თითოეულ ნაგებობას შენარჩუნებული აქვს პირვანდელი პროპროციები, ამიტომაც შესაძლებელია ითქვას, რომ კომპლექსი ორგანულად ეწერება საერთო განაშენიანებაში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 35052
კლარელვენი

კლარელვენი — მდინარე ნორვეგიასა და შვედეთში. სიგრძე დაახლოებით 500 კმ., აუზის ფართობი 11,8 ათასი კმ². არის შვედეთის ყველაზე გრძელი მდინარე. ზემოთში გადის რუგენისა და ფემუნის ტბებში, აჩენს ჩანჩქერებს და ჭორომებს. ერთვის ვენერნის ტბას. საზრდოობს თოვლის წყლით. სანაოსნოა ქალაქ მუნკფორსამდე. მასზეა გაშენებული ქალაქი კარლსტადი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 544.
ედუარდ ჰაიდ კლარენდონი

ედუარდ ჰაიდ კლარენდონი (დ. 18 თებერვალი, 1609, დანტონი — გ. 9 დეკემბერი, 1674, რუანი) — ინგლისელი სახელმწიფო მოღვაწე, ისტორიკოსი, გრაფი. რევოლუციის დროს იყო როიალისტური ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერი. 1646 წელს წავიდა ემიგრაციაში. სტიუარტების რესტავრაციის შემდეგ იყო ჩარლზ II-ის ლორდ-კანცლერი. კლარენდონის რეაქციულმა საშინაო პოლიტიკამ დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია და ჩარლზ II იძულებული გახდა 1667 წელს ის გადაეყენებინა. სახელმწიფო ღალატში დადანაშულებული კლარენდონი ემიგრაციაში წავიდა. მისი მთავარი შრომაა „ამბოხების და სამოქალაქო ომების ისტორია ინგლისში“ (ტ 1-3, 1704), რომელიც წარმოადგენს პამფლტეს ინგლისის რევოლუციასა და მის მოღვაწეებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 133. ედუარდ ჰაიდ კლარენდონი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტები

ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტი — პარლამენტის ბიუროს ხელმძღვანელი, რომელიც ევროპარლამენტის მთელ საქმიანობას წარმართავს. ბიუროს შემადგენლობაში შედიან აგრეთვე ვიცე-პრეზიდენტები, ადმინისტრაციული და ფინანსური მოვალეობის მქონე კვესტორები. ევროპარლამენტის პრეზიდენტები 1979 წლიდან დღემდე იყვნენ: ევროკომისიის პრეზიდენტი ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტები President of the European Parliament – Official Website Duties of the President
ფრენკ უიგლსუორთ კლარკი

ეფრენკ უიგლსუორთ კლარკი (დ. 19 მარტი, 1847, ბოსტონი — გ. 23 მაისი, 1931, ვაშინგტონი) — ამერიკელი გეოქიმიკოსი, ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1911). 1867 წელს დაამთავრა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. 1874-1883 წლებში იყო ცინცინატის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1883-1924 წლებში იყო აშშ-ის გეოლოგიური კომიტეტის მთავარი ქიმიკოსი. მისი ძირითადი შრომები ეძღვნება დედამიწის ქერქის და სხვა არაორგანული ბუნებრივი წარმონაქმნის ქიმიური შემადგენლობის განსაზღვის საკითხს. შეიმუშავა დედამიწის ქერქში ქიმიურ ელემენტთა საშუალო შემცველობის გამოთვლის მეთოდი კლარკის რიცხვი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 133. ფრენკ უიგლსუორთ კლარკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ჯონ ბეიტს კლარკი

ჯონ ბეიტს კლარკი (დ. 26 იანვარი, 1847, როდ-აილენდი — გ. 21 მარტი, 1938, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი ეკონომისტი, საზღვრითი სარგებლიანობის თეორიის ფუძემდებელი. 1872 წელს დაამთავრა ამჰერსტის კოლეჯი. სწავლობდა ჰაიდელბერგისა და ციურიხის უნივერსიტეტებში. 1877 წლიდან იყო პროფესორი აშშ-ის მთელ რიგ კოლეჯებში. 1895-1923 წლებში იყოი კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1893-1895 წლებში იყო ამერიკის ეკონომისტთა ასოციაციის პრეზიდენტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 544. ჯონ ბეიტს კლარკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
რაიან გრავენბერხი

რაიან გრავენბერხი (დ. 16 მაისი, 2002) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. „ლივერპულისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ნიდერლანდების 16, 17, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. აიაქსი: (4) ერედივიზია (2): 2018–19, 2020–21 ნიდერლანდების საფეხბურთო თასი (2): 2018–19, 2020–21 რაიან გრავენბერხი — Soccerway
აბკაიკის საბადო

აბკაიკი (არაბ. بقيق‎) — ნავთობის გიგანტური საბადო საუდის არაბეთში, ქალაქ აბკაიკიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით. შედის სპარსეთის ყურის ნავთობ-აირის აუზში. აღმოაჩინეს 1941 წელს, დამუშავება მიმდინარეობს 1947 წლიდან. ნავთობის საწყისი ამოსაღები მარაგი იყო 2,27 მლრდ. ტონა, გახსნილი აირისა — დაახლ. 150 მლრდ. მ³. დაკავშირებულია არაბეთის მოძრავი პალეოშელფის ანტიკლინურ სტრუქტურასთან. ნავთობიანობის ფართობი 550 კმ²-ზე მეტია. ზედაიურულ კირქვებში 1,7–2 კმ სიღრმეზე გამოვლენილია 3 პროდუქტიული ჰორიზონტი. ყველაზე დიდი ბუდობის სისქე 40 მეტრამდეა. ნავთობის სიმკვრივე 840 კგ/მ³, გოგირდის შემცველობა დაახლ. 2%. ნავთობი იგზავნება პორტ-ტერმინალ რას-ტანურაში. ↑ Москвин А. Г. Абкайк // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М., 2005. — стр. 26.
მონტე-ჩივეტა

მონტე-ჩივეტა (იტალ. Monte Civetta) — მთის მასივი იტალიაში, დოლომიტის ალპებში. მაქსიმალური სიმაღლე 3220 მ (მწვერვალი მონტე-ჩივეტა). გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ უღელტეხილებს ფორჩელა-დ’ალეგესა (1816) და ფორჩელა-დელე-ზასეს (2476 მ) შორის. მასივის ჩრდილო-დასავლეთი კედელი, რომელიც ცნობილია ჩივეტა-მოიაცის სახელწოდებით მოქცეულია მწვერვალებს ჩიმა-სუ-ალტოსა (2951 მ) და ტორე-კოლდაის (2600 მ) შორის. ამ კლდოვანი ბასტიონის სიგრძე 6 კმ, სიმაღლე 1200 მ-ია და დოლომიტების ერთ-ერთ სიმბოლოს წარმოადგენს. პოპულარულია ალპინისტებში. მონტე-ჩივეტის მთის მასივის ფარგლებშია მრავალი მწვერვალი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: მონტე-კოლდაი (2396 მ), ტორე-კოლდაი (2600 მ), ტორე-დ’ალეგე (2649 მ), ტორე-დი-ვალგრანდე (2715 მ), პუნტა-ჩივეტა (2892 მ), მონტე-ჩივეტა (3220 მ), პიკოლა-ჩივეტა (3207 მ), ჩიმე-დი-მედე (2504 მ), ტორე-ვენეცია (2337 მ), ჩიმა-დელე-ბუზაცე (2894 მ), მონტე-მოიაცეტა (2727 მ), ჩიმა-სუ-ალტო (2951 მ), ტორე-სუ-ალტო (2900 მ) და სხვა. მონტე-ჩივეტის მასივზე ოფიციალურად პირველად ავიდა ინგლისელი მთამსვლელი ფრენსის ფოქს ტაკეტი 1867 წელს, თუმცა ითვლება, რომ უფრო ადრე, კერძოდ, 1855–1860 წლებს შორის მონტე-ჩივეტაზე ავიდა სიმეონე დე სილვესტრო. მასივის ჩრდილო-დასავლეთ ბასტიონზე პირველად ავიდნენ ემილ სოლედერი და გუსტავ ლეტენბაუერი 1925 წელს. აღსანიშნავია, რომ ცნობილი ქართველი ალპინისტი მიხეილ ხერგიანი მწვერვალ ჩიმა-სუ-ალტოზე ასვლისას დაიღუპა 1969 წლის 4 ივლისს. ხერგიანი 600 მეტრის სიმაღლიდან მოწყდა და ქვებზე დაეცა. 2013 წლის 16 ნოემბერს ჩამოინგრა ჩიმა-სუ-ალტოს ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Gruppo del Civetta - angelo elli ↑ Monte Civetta (3220 m) – Dolomiti di Zoldo ↑ Ivo Rabanser: Civetta. Guida dei Monti d’Italia. Mailand 2012 ↑ ეთერ ჭელიძე. კაცი ლეგენდა : მიხეილ ხერგიანი, თბ., 2003. ↑ rock fall on Su Alto in the Dolomites[მკვდარი ბმული]
უიპეტი

უიპეტი (ინგლ. whippet) — მწევარი ძაღლის ჯიში. მისი წინაპრები, სავარაუდოდ, იყვნენ ძაღლები, რომლებიც ბრიტანეთის კუნძულებზე რომაელებთან ერთად მოხვდნენ ჩრდილოეთ აფრიკიდან; მათი შეჯვარებით ადგილობრივ ტერიერებთან და მწევრებთან XIX საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა უიპეტის ჯიში თანამედროვე იერით. იყენებდნენ ბოცვრებზე სანადიროდ და რბოლებში. ჯიშის პირველი სტანდარტი დიდ ბრიტანეთში მიიღეს 1903 წელს, ამჟამად მოქმედი — 1987 წელს. უიპეტი საშუალო ტანის (სიმაღლე მინდაოში 44–51 სმ) ელეგანტური ჯიშია, სხეულის აგებულება ხმელია. თავი გრძელი, ხმელი და სოლისებრია; შუბლი ბრტყელი; დინგზე გადასასვლელი სუსტადაა გამოხატული. თვალები ოვალურია; ყურები პატარა, რბილი, ვარდის ფორმის, უკან მიმართული. ტანი დაკუნთულია, მკერდი ღრმა, წელი ოდნავ ამოზნექილი, საზარდული ჩამოშვებული. ბეწვი მოკლე, წმინდა და დამდგარი, სხვადასხვა ფერის. პატრონის ერთგული ძაღლია, ადვილად ემორჩილება დრესირებას. პოპულარული ჯიშია მთელ მსოფლიოში, ყოლიობენ როგორც ძაღლ-კომპანიონს, რბოლებში მონაწილეობის მისაღებად, იშვიათად — მცირე ზომის ნადირზე სანადიროდ. ↑ Соловьева Л. Н. Уиппет // Большая российская энциклопедия. т. 32. — М., 2016. — стр. 722.
შეიხ იბრაგიმის მეჩეთი

შეიხ იბრაგიმის მეჩეთი (აზერ. Şeyx İbrahim məscidi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ისტორიულ ნაწილში იჩერი-შეხერში, ასაფ ზეინალის ქ. 25-ში მდებარეობს XV საუკუნის დასაწყისში აშენებული მეჩეთი. მეჩეთი აშენდა 1415/16 წელს ხაჯა ამირ შაჰის მიერ შირვანშაჰი იბრაჰიმ I-ის მმართველობის პერიოდში (1382—1417). მეჩეთის შესასვლელი კარების თავზე შემორჩა ქვაზე ამოჩუქურთმებული კიტაბე არაბული წარწერით. კიტაბზე მიწერილია მშენებლობის შეკვეთის მიღების თარიღი და მშენებლის სახელი: "სულთანის შვილის სულთან შეიხ იბრაგიმის დროს პატივსაცემი მმართველი ხაჯა ამირ იბნ შაჰი რვაას თვრამეტ წელს გარდაცვლილმა ხაჯა გაჯი იაგუბმა (1415/16) ბრძანა ამ მეჩეთის აგება." პილიასტრების საშუალებით სამ ნაწილად დაყოფილი შეიხ იბრაგიმის მეჩეთის ფასადი ასიმეტრიულადაა გადაწყვეტილი. მეჩეთის ერთადერთ სამლოცველო დარბაზში მდებარეობს არც თუ ისე დიდი სტალაქტიკური მიხრაბი. ინტერიერის კედლებში ღრმა ღიობებია დატანებული. შეიხ იბრაგიმის მეჩეთის გარე ხედი ↑ 1.0 1.1 1.2 Шејх Ибраһим мәсҹиди // Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — Б.: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 489.
ხიდირ-მეჩეთი

ხიდირ-მეჩეთი (აზერ. Xıdır məscidi) — მეჩეთი, მდებარე აზერბაიჯანის ქალაქ ბაქოს ისტორიულ ნაწილ იჩერი-შეხერში (მუსლიმ მაგამაევის ქ. 24). მეჩეთი აშენდა 1301 წელს, როგორც 1988 წლის გათხრებმა ცხადყო — ცეცხლთაყვანისმცემლების ტაძრის ადგილას. ნაგებობა აგებული იქნა კიბეებზე, რამაც თავისი გავლენა მოახდინა შენობის არქიტექტურაზე. 1988 წელს გუმბათის ქვედა სართულზე არქიტექტურული გათხრები მიმდინარეობდა. ამ გათხრების შემდეგ მეჩეთს რესტავრაცია ჩაუტარდა. ↑ Viva Group. Ичеришехер :: Памятники Национального значения. www.icherisheher.gov.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-01. ციტირების თარიღი: 2018-11-07.
საფრანგეთი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საფრანგეთი, ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეცხრედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზებს. თავდაპირველად ღონისძიებები 2020 წლის 24 ივლისიდან 9 აგვისტომდე პერიოდში უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ მსოფლიოში COVID-19-ის პანდემიის გამო 2020 წლის ოლიმპიური თამაშები 2021 წლის 23 ივლისიდან 8 აგვისტომდე ჩატარდა.. საფრანგეთი ოლიმპიადაზე 31 სპორტის სახეობაში, 385 სპორტსმენით იქნება წარმოდგენილი. ↑ „Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee“. Olympics. 24 March 2020. ციტირების თარიღი: 28 March 2020.
ავღანეთი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ავღანეთი, ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთხუთმეტედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზებს. თავდაპირველად ღონისძიებები 2020 წლის 24 ივლისიდან 9 აგვისტომდე პერიოდში უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ მსოფლიოში COVID-19-ის პანდემიის გამო 2020 წლის ოლიმპიური თამაშები 2021 წლის 23 ივლისიდან 8 აგვისტომდე ჩატარდა.. ავღანეთი ოლიმპიადაზე 2 სპორტის სახეობაში, 3 სპორტსმენით იქნება წარმოდგენილი. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2017-12-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Joint Statement from the International Olympic Committee and the Tokyo 2020 Organising Committee“. Olympics. 24 March 2020. ციტირების თარიღი: 28 March 2020.
გიორგი მაკაროვი

გიორგი მაკაროვი (დ. 20 თებერვალი, 1894, თბილისი — გ. 21 ოქტომბერი, 1966, იქვე) — საბჭოთა რეჟისორი, სცენარისტი და პედაგოგი. დაიბადა 1894 წლის 20 თებერვალს თბილისში. სწავლობდა ლაზარევის აღმოსავლური ენების ინსტიტუტში (მოსკოვი). 1913 წლიდან — მსახიობი და რეჟისორის დამხმარე ნ. ლებედევის რუსულ დრამატულ დასში (მოსკოვი). 1915-1916წწ. — მსახიობი ა. ხანჟონკოვის კინოატელიეში. პირველი მსოფლიო ომის დროს ფრონტზე იყო „წითელი ჯვრის“ საკვები პუნქტების ხელმძღვანელი. 1919 წლიდან ერთ-ერთი მონაწილეა კომისიის, რომელიც ორგანიზებას უწევდა კინოწარმოებას საქართველოში. 1921 წლიდან — საქართველოს განათლების სახელმწიფო კომისარიატის კინოსექციის (შემდგომში „ქართული ფილმი“) რეჟისორი, პედაგოგი. 1928 წლიდან დაიწყო დამოუკიდებელი სარეჟისორო მოღვაწეობა. გარდაიცვალა 1966 წლის 21 ოქტომბერს თბილისში. 1928 „ქალი ბაზრობიდან“ 1929 „ჩქარი №2“ 1930 „გაყრა“ 1930 „აფხაზეთი“ (დოკუმენტური) 1931 „იყავ მზად“ (მოკლემეტრაჟანი) 1934 „ნახვამდის“ 1928 ქალი ბაზრობიდან 1921 „არსენა ჯორჯიაშვილი“ 1923 „წითელი ეშმაკუნები“ — ადოლფ პოპელმანი გიორგი მაკაროვი — ეროვნული ფილმოგრაფია გიორგი მაკაროვი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
გეტის ციხე

გეტის (ჯანაზიანის) ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გეტაში. ციხე აგებულია მთის წვერზე. გალავანი ოთხკუთხაა. ნაგებია ადგილობრივი კლდის ქვით კირხსნარზე. წყობა ნარევია, ზოგგან თარაზული. კედლები გამაგრებულია ნახევარწრიული ბურჯებით. კედლებში არ შეიმჩნევა სამზრეი ან სათოფე ხვრელები. ციხის შუაში კლდეზე ნაგებობის კვალია, შესაძლოა კოშკის იყოს. ციხის კედლების შემორჩენილი მაქსიმალური სიმაღლე 2-3 მეტრია. ციხის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდზე ნასახლართა ბუდეებია. აქვეა ეკლესიის ნანგრევი და სასაფლაო. ციხე, ვახუშტისეული სოფ. ჯანაზიანის ტერიტორიაზე უნდა მდგარიყო. ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან, თბ., 2014, გვ. 165  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38165