დასავლეთი კაპლანდი

დასავლეთი კაპლანდი (ინგლ. Western Cape, აფრ. Wes-Kaap, კოს. Ntshona-Koloni) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის 9 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება ატლანტის და ინდოეთის ოკეანეები. შეიქმნა 1994 წელს ქვეყანაში ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კეიპტაუნი. ჩრდილოეთ კაპლანდის პროვინციასთან ერთად არის პროვინცია, სადაც მოსახლეობის უმრავლესობა (49,7 %) ლაპარაკობს აფრიკაანსის ენაზე (ჩრდილოეთ კაპლანდში 53,8 %). პროვინციის დიდი ნაწილი მდებარეობს კაპის მთების რაიონში – პერმული და კარბონული სისტემების გადაფარვის რაიონში, სიმაღლით 1000 მეტრიდან 2300 მეტრამდე. მთებს შორის ხეობები ჩვეულებრივ ნაყოფიერია, წარმოადგენენ ქვიშა-თიხოვან და თიხოვან ალუვიურ ნიადაგს. პროვინციის შიდა რაიონები უფრო მშრალი და ბორცვებიანია. სანაპირო რაიონები იცვლებიან ქვიშოვანიდან (კონცხებს შორის) კლდოვანამდე და მთიანამდე. დასავლეთი კაპლანდის პროვინცია მოიცავს აფრიკის ყველაზე სამხრეთ ნაწილს – ნემსის კონცხს. დაუსახლებელი პრინც-ედუარდის კუნძულები (335 კმ²) შედიან პროვინციის შემადგენლობაში და მდებარეობენ ქალაქ პორტ-ელიზაბეთიდან დაახლოებით 1,7 ათასი კმ-ით სამხრეთით, ინდოეთის ოკეანეში. პროვინციის კლიმატი იცვლება რაიონების მიხედვით. მთლიანობაში, ის ხასიათდება, როგორც ხმელთაშუაზღვისპირეთის კლიმატი გრილი და წვიმიანი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. შიდა რაიონები ხასიათდება საკმაოდ მშრალი კლიმატით ყინვებიანი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით. სამხრეთი სანაპიროსთვის დამახასიათებელია გრილი ზამთარი და რბილი, ნოტიო ზაფხული. ზოგიერთი რაიონის კლიმატზე გავლენას ახდენს ადგილმდებარეობის რელიეფი და ასევე ოკეანეები: ინდოეთის ოკეანე (თბილი წყლებით) და ატლანტის ოკეანე (ბენგელის დინების უფრო ცივი წყლები). 2011 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 5 822 734 ადამიანს., მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა – 44,98 ად./კმ². ეთნიკური ჯგუფების მხრივ პროვინციის მოსახლეობის 48,8 %-ს შეადგენენ ფერადკანიანები, 32,9 %-ს – შავკანიანები და 15,7 % – თეთრკანიანები, მოსახლეობის 1,0 % – აზიელია. მოსახლეობის 49,7 % ლაპარაკობს აფრიკაანსის ენაზე; 24,7 % კოსას ენაზე; 20,3 % – ინგლისურ ენაზე. 15 წელზე უმცროსი ადამიანების წილი შეადგენს – 27,3 %-ს; 65 წელზე უფროსი ადამიანებისა – 5,2 %-ს. მოსახლეობის საშუალო ასაკია – 26 წელი. თითოეულ 100 ქალზე მოდის 94 მამაკაცი. ქრისტიანები შეადგენენ პროვინციის მთლიანი მოსახლეობის 81,8 %-ს; მუსლიმები – 6,5 %-ს; ებრაელები – 0,4 %-ს; ინდუსები – 0,2 %-ს; მოსახლეობის დაახლოებით 9 % საკუთარ თავს არც ერთ რელიგიას არ მიაკუთვნებს. დასავლეთი კაპლანდის პროვინცია იყოფა 1 საქალაქო ოლქად და 5 სასოფლო ოლქად, რომლებიც იყოფიან ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებად, რომელთა ჯამური რაოდენობაა 24. კეიპტაუნი — დედაქალაქის საქალაქო ოლქი. უესტ-კოსტი Matzikama, Cederberg, Bergrivier, Saldanha Bay, Swartland კეიპ-ვაინლენდსი Witzenberg, Drakenstein, სტელენბოსი, Breede Valley, ლანგებერგი ოფერბერგი Theewaterskloof, Overstrand, Cape Agulhas, სველენდამი ედენი Kannaland, Hessequa, მოსელბაი, ჯორჯი, ოუდტშოორნი, Bitou, ნაისნა სენტრალ-კარუ ლაინგსბურგი, Prince Albert, ბოფორტ-უესტი პროვინციის მთლიანი შიდა პროდუქტი შეადგენს მთლიანი ქვეყნის მაჩვენებლის დაახლოებით 14,3 %-ს, ეს ეკონომიკურად ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად განვითარებული პროვინციაა ქვეყანაში 4 %-იანი ზრდით (2008 წელი). ძირითადი სექტორები მოიცავენ ვაჭრობას, ფინანსებს და ბიზნესს, ასევე საწარმოო სექტორს. მრეწველობა მოიცავს ისეთ დარგებს, როგორებიცაა ტანსაცმლის და ტექსტილის, ავეჯის დამზადება, ნავთობქიმიური დარგი, მეტალურგია. განვითარებულია მაღალი ტექნოლოგიების სექტორი (კეიპტაუნი — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მაღალი ტექნოლოგიების ძირითადი ცენტრია). სოფლის მეურნეობის წილი მთლიან შიდა პროდუქტში სულ დაახლოებით 3,8 %-ა, მიუხედავად ამისა ეს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო სწრაფად განვითარებადი სექტორია. იმისდა მიუხედავად, რომ პროვინციის დასამუშავებელი მიწები შეადგენენ ქვეყნის მთლიანი დასამუშავებელი მიწების სულ 12,4 %-ს, ისინი იძლევიან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის მთელი ექსპორტის 55-60 %-ს. საექსპორტო სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები მოიცავენ ღვინოს, მატყლს, სირაქლემას, ხილს, მარცვლეულს, ზღვის პროდუქტებს. ქვეყანაში თევზის მთლიანი სამრეწველო რეწვის დაახლოებით 75 % ხდება პროვინციის სანაპიროს გასწვრივ. დასავლეთი კაპლანდის პროვინციაში უმუშევრობის დონე მნიშვნელოვნად დაბალია: დაახლოებით 15 %, როდესაც ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელი შეადგენს 25 %-ს. პროვინციის მოსახლეობის განათლების დონე საკმაოდ მაღალია ქვეყნის სხვა პროვინციებთან და მთლიანად აფრიკასთან შედარებით. აქ მუშა ძალა ყველაზე უფრო მეტადაა კვალიფიცირებული, ვიდრე ქვეყნის სხვა პროვინციებში. ქვეყნის უნივერსიტეტებია: სტელენბოსის უნივერსიტეტი კეიპტაუნის უნივერსიტეტი University of the Western Cape Cape Peninsula University of Technology ↑ 1.0 1.1 1.2 5(1) // Constitution of the Western Cape, 1997, Grondwet van die Wes-Kaap, 1997, uMgaqo-siseko weNtshona Koloni, 1997 — 1998. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5164271"></a> ↑ SouthAfrica.info. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-21. ციტირების თარიღი: 2016-07-09. ↑ 3.0 3.1 Statistics South Africa. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-13. ციტირების თარიღი: 2016-07-09. ↑ The languages of South Africa. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-04. ციტირების თარიღი: 2016-07-09. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დასავლეთი კაპლანდი