laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქვემო საქსონიის ვადენზეეს ეროვნული პარკი

ქვემო საქსონიის ვადენზეეს ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer) — ეროვნული პარკი გერმანიაში. დაარსდა 1986 წელს და მოიცავს აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულებს, მიქცევა-მოქცევის არეალებს დაა მარილიან ჭაობებს, ნიდერლანდების საზღვართან არსებული დოლარტის უბიდან აღმოსავლეთით, ქალაქ კუკსხაფენამდე. პარკის ფართობი 345,8 კმ²-ია, მისი სამმართველო ქალაქ ვილმსჰელხაფენში მდებარეობს. 2009 წელს, ქვემო საქსონიის ვატოვის ზღვის ეროვნული პარკი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ვადენზეეს ეროვნულ პარკთან და ვადენზეეს ნიდერლანდურ ნაწილთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ქვემო საქსონიის ვადენზეეს ეროვნული პარკი Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer დაარქივებული 2012-12-04 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Nationalpark-Zentrum Wilhelmshaven Nationalpark-Zentrum Cuxhaven დაარქივებული 2010-01-10 საიტზე Wayback Machine. Nationalpark-Haus Baltrum დაარქივებული 2009-07-24 საიტზე Wayback Machine. Nationalpark-Haus Carolinensiel დაარქივებული 2020-10-29 საიტზე Wayback Machine. Nationalpark-Haus Dangast Nationalpark-Haus Dornumersiel დაარქივებული 2019-08-06 საიტზე Wayback Machine. Nationalpark-Haus Fedderwardersiel დაარქივებული 2010-07-06 საიტზე Wayback Machine.
ჰამბურგის ვადენზეეს ეროვნული პარკი

ჰამბურგის ვადენზეეს ეროვნული პარკი (გერმ. Hamburgisches Wattenmeer) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, ქალაქ კუკსჰაფენიდან 12,5 კმ-ში, მდინარე ელბის შესართავთან. მოიცავს კუნძულებს — ნოივერკს, შარჰერნს და ნიგეჰერნს. ეს ტერიტორია ძირითადად ქვიშიანი და წყალმარჩხია. არეალი ეროვნულ პარკად 1990 წელს ჰამბურგის პარლამენტმა გამოაცხადა. 2001 წელს, პარკის ტერიტორია გაფართოვდა და 13 750 ჰა შეადგინა. გავრცელებულია 2000 სახის ცხოველი თუ ფრინველი, რომელთაგან 250 მხოლოდ მლაშობ ჭაობებში ბინადრობს. ამავე დროს, ეროვნული პარკის ტერიტორია ზღვის ფრინველთა შესაშვენებელ არეალს წარმოადგენს. 1992 წელს, ეროვნული პარკი ბიოსფერულ ნაკრძალად გამოცხადდა, რის შემდეგაც შევიდა იუნესკოს საერთაშორისო დაცვის პროგრამაში „ადამიანი და ბიოსფერო“. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰამბურგის ვადენზეეს ეროვნული პარკი Hamburg Wadden Sea National Park დაარქივებული 2010-07-10 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული) National park atlas დაარქივებული 2010-11-13 საიტზე Wayback Machine.
იასმუნდის ეროვნული პარკი

იასმუნდის ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Jasmund) — ბუნების ნაკრძალი გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეში, კუნძულ რიუგენის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ისამუნდის ნახევარკუნძულზე. ცნობილია უდიდესი ცარცის კლიფებით, რომლებიც ბალტიის ზღვის დონიდან 161 მეტრ სიმაღლეზე აღიმართებიან. პარკს ასევე მიეკუთვნება კლიფებს მიღმა მდებარე წიფლის მშვიდი ტყეები. ეროვნული პარკის ფართობი 30 კმ²-ია და ყველაზე პატარაა გერმანიაში. შეიქმნა 1990 წელს, გერმანიის გაერთიანებამდე, გდრ-ის უკანასკნელი მთავრობის მიერ. კლიფები მუდმივ ეროზიას განიცდიან და ყოველი შტორმის შემდეგ მათი ნაწილი იშლება. სპეციალური გეოლოგიური მახასიათებლების გამო, იასმუნდის ეროვნულ პარკში ფლორისა და ფაუნის მრავალი უიშვიათესი წარმომადგენელი ბინადრობს. კლიფებს მიღმა უხვადაა მომლაშო ტბორები. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იასმუნდის ეროვნული პარკი Verordnung über die Festsetzung des Nationalparkes Jasmund vom 12. September 1990 დაარქივებული 2010-08-13 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი Besucherzentrum Königsstuhl დაარქივებული 2008-11-20 საიტზე Wayback Machine. Naturschutz-Fachinformation: Rendzina auf Kreide დაარქივებული 2012-01-26 საიტზე Wayback Machine. – Der Boden am Königsstuhl Jasmund und Königsstuhl auf www.gpswandern.de Bodo Noack: Quellen und Bäche im Nationalpark Jasmund, September 1993.
მიურიცის ეროვნული პარკი

მიურიცის ეროვნული პარკი (გერმ. Müritz-Nationalpark) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის სამხრეთში, ბერლინსა და როსტოკს შორის. იშლება მიურიცის ტბის ნაპირთან. პარკი 1990 წელს შეიქმნა და მისი ფართობი 318 კმ²-ია. ქალაქ ვარენის სიახლოვეს, მიურიცზეუმში, ვიზიტორებს შეუძლიათ ინფორმაცია მიიღონ ეროვნულ პარკზე. ეროვნული პარკი ორ განცალკევებულ ნაწილად იყოფა — მიურცად და სერაჰნად. პირველი, უფრო დიდი ნაწილი იშლება მიურიცის ტბის აღმოსავლეთ ნაპირიდან ქალაქ ნოიშტერლიცამდე. მეორე, უფრო პატარა ნაწილი ნოიშტერლიცის აღმოსავლეთით მდებარეობს. ლანდშაფტისათვის დამახასიათებელია დაბოლოებული მორენები, გადარეცხილი ვაკეები და დაბლობები. ტერიტორიის 65 % ტყითაა დაფარული, 12 % ტბებით, დარჩენილი ნაწილი კი ჭაობებსა და ტბორებს უჭირავს. მიურცის ტბის ფართობი 118 კმ²-ია, ეროვნული პარკის ნაწილი მისი მხოლოდ აღმოსავლეთი ნაპირია. ეროვნულ პარკში გავრცელებულ ცხოველთა შორისაა კეთილშობილი ირემი, წერო, თეთრკუდა არწივი და ეგრეტი და ა. შ. შეიძლება ითქვას, რომ ეროვნული პარკის ბუნება დაუზიანებელია. მრავლადაა გავრცელებული ღვია (Juniperus). გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Müritz-Nationalpark http://www.nationalpark-mueritz.de დაარქივებული 2010-02-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ (german)[1] დაარქივებული 2012-02-26 საიტზე Wayback Machine.
280

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 280 280 (ორას ოთხმოცი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-8 დეკადის მე-10 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 280. 28 თებერვალი : კონსტანტინე დიდი – ბიზანტიის იმპერატორი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 280.
საქსონიის შვეიცარიის ეროვნული პარკი

საქსონიის შვეიცარიის ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Sächsische Schweiz) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, თავისუფალ შტატ საქსონიის დედაქალაქ დრეზდენის სიახლოვეს. მოიცავს 93,5 კმ²-ს ელბის ქვიშაქვის მთების გერმანულ ნაწილში, რომელსაც საქსონიის შვეიცარიას უწოდებენ. პარკი ესაზღვრება ჩეხეთში მდებარე ბოჰემიის შვეიცარიის ეროვნულ პარკს. ეროვნული პარკი დაახლოებით 710 კმ² ტერიტორიის ბუნების არეალის ცენტრია. მრავალ ადგილას კულტივირებულია ადამიანთა მიერ. რეგიონს მიეკუთვნება რამდენიმე პატარა დასახლება და სოფელი. ეროვნული პარკის შუაგული, დაახლოებით 40% თითქმის მთლიანად ტყითაა დაფარული. ეროვნული პარკის სტატუსი, რაც უზრუნველყოფს ბუნების უმაღლეს დაცვას გერმანიაში, ტერიტორიას 1990 წელს მიენიჭა. საქსონიის შვეიცარია გამოირჩევა ინტენსიური ნაპრალებისა და კანიონების ლანდშაფტით. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 556 მეტრია, მაგრამ სულ მცირე მანძილში, მდინარე ელბის ხეობაში სიმაღლე 110 — 120 მეტრს შეადგენს. ზოგიერთ შემთხვევებში, ეროვნული პარკი კონფლიქტში მოდის ტურიზმსა და რეკრეაციასთან. ერთ-ერთი მიზანია ურღვევი არეალის 75%-ით გაზრდა, რაც შეზღუდავს სახეტიალო და ალპინისტურ არეალებს. დღეისათვის, არსებობს 400 კმ ფეხით სასიარულო ბილიკები, 49,9 კმ ველო-ბილიკები და 755 სამტამსვლელო ადგილმდებარეობა. ეროვნული პარკი იმ ფართო რეგიონის შემადგენელი ნაწილია, რომელიც დრეზდენისა და მისი შემოგარენისთვის რეკრეაციული მიზნებისთვის გამოიყენება. გერმანიის ეროვნული პარკების სია Nationalpark Sächsische Schweiz Short information in English language
ოდერის ქვემო ველის ეროვნული პარკი

ოდერის ქვემო ველის საერთაშორისო პარკი — გერმანია-პოლონეთის საზიარო ბუნების ნაკრძალი. გერმანიის მხარეს მოიცავს მდინარე ოდერის დასავლეთ ნაპირებს ბრანდენბურგის მხარის უკერმარკის რაიონში, პოლონეთის მხარეს კი დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოს ნაწილს. გერმანული ნაწილის შუაგული გამოცხადებულია ოდერის ქვემო ველის ეროვნულ პარკად (გერმ. Nationalpark Unteres Odertal), პოლონური ნაწილი კი ოდერის ქვემო ველის ლანდშაფტურ პარკად (პოლ. Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry). მთლიანი ფართობი 165 კმ²-ს შეადგენს (105 კმ² გერმანია, 60 კმ² პოლონეთი). მომიჯნავე გერმანულ და პოლონურ ბუნების ნაკრძალებთან ერთად ფართობი 1 172 კმ²-ს აღწევს. 1992 წელს, გერმანიის, პოლონეთისა და ბრანდენბურგის გარემოს დაცვის სამინისტორების გადაწყვეტილებით, შეიქმნა ოდერის ქვემო ველის საერთაშორისო პარკი. ხედი კრაინიკის ველიდან გერმანიის ეროვნული პარკების სია ოფიციალური საიტი Tourism Association (გერმანული)
დასავლეთ პომერანიის ლაგუნების ეროვნული პარკი

დასავლეთ პომერანიის ლაგუნების ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Vorpommersche Boddenlandschaft) — გერმანიის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის უდიდესი ეროვნული პარკი, მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. მოიცავს ბალტიის ზღვის რამდენიმე კუნძულსა და ნახევარკუნძულს და მიეკუთვნება წინა პომერანია-რიუგენის რაიონს. ეროვნული პარკი მოიცავს: დარსის ნახევარკუნძულს კუნძულ რიუგენის დასავლეთ სანაპიროს კუნძულ ჰიდენზეეს კუნძულ უმანცს რამდენიმე მცირე კუნძულს ზემოთ ჩამოთვლილ ადგილებს შორის ეროვნული პარკი ხასიათდება თავთხელი წყლებით, სადაც სანაპირო ზოლის ფაუნის უნიკალური წარმომადგენლები ცხოვრობენ. პარკის ყველა ნაწილი წარმოადგენს ათობით ათასი წეროსა და ბატის შესასვენებელ ადგილს. ეროვნული პარკის მთლიანი ფართობი 805 კმ²-ია. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Nationalpark Vorpommersche Boddenlandschaft ოფიციალური საიტი Verordnung über die Festsetzung des Nationalparkes Vorpommersche Boddenlandschaft vom 12. September 1990[მკვდარი ბმული] Internetpräsenz des Nationalparkamtes Vorpommersche Boddenlandschaft Faltblätter des Nationalparkamtes დაარქივებული 2014-08-18 საიტზე Wayback Machine. ZEIT-Serie über die Landschaften Ostdeutschlands. Folge 1: die Vorpommersche Boddenlandschaft (1996) Homepage zum 20.jährigen Bestehen des Nationalparks
ჰაინიხის ეროვნული პარკი

ჰაინიხის ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Hainich) დაარსდა 1997 წლის 31 დეკემბერს და წარმოადგენს გერმანიის მე-13 ეროვნულ პარკს, თიურინგიის მხარეში კი ერთადერთს. პარკის ერთ-ერთი მიზანია წიფლის ტყეების დაცვა. 75 კმ² ფართობის ეროვნული პარკი გადაჭიმულია თიურინგიის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ვერას აღმოსავლეთით. უჭირავს სამკუთხა არეალი ქალაქებს — აიზენახს, მიულჰაუზენსა და ბად-ლანგენზალცას შორის. ჰაინიხის ეროვნული პარკი ხასიათდება წიფლის ტყეების ფართო მასივებით, იფნის, ნეკერჩხლის, ცაცხვის, თამელის ხეებით. მრავლადაა სოკოები. ცხოველებს შორის არიან გარეული კატები, ღამურის 15 სახეობა, კოდალის 7 სახეობა და ხის ხოჭოს 500-ზე მეტი სახეობა. ვიზიტორთა ცენტრი ჰოსტელი ეროვნული პარკის შესასვლელი ბილიკი ტყეში ხის სოკოები Graphosoma lineatum Lilioceris merdigera Rutpela maculata გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰაინიხის ეროვნული პარკი Thüringer Gesetz über den Nationalpark Hainich vom 19. Dezember 1997 დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. Official Website Information about the Hainich on the Website of the Nationalen Naturlandschaften დაარქივებული 2009-05-08 საიტზე Wayback Machine. (in German)
281

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 281 281 (ორას ოთხმოცდაერთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის 1-ლი წელი. რომის იმპერატორი პრობუსი რომში დაბრუნდა და ვანდალებსა და უზურპატორებზე გამარჯვება აღნიშნა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 281. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 281.
ეიფელის ეროვნული პარკი

ეიფელის ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Eifel) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს აიფელის მთების ჩრდილოეთით, ქალაქ ნიდეგენსა (ჩრდილოეთით) და შლაიდენს (სამხრეთით) შორის, სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ბელგიას. პარკი 2004 წელს დაარსდა და მისი ფართობი დაახლოებით 10 700 ჰექტარია. მისი მიზანია დღემდე შემორჩენილი წიფლის ტყეების დაცვა, რომლითაც ძველად მთელი ეიფელი და ცენტრალური ევროპის უდიდესი ნაწილი იყო დაფარული. მოიცავს ფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებს, ტბებს, ნაკადულებსა და ღია ტბორებს. ეროვნულ პარკში გავრცელებულია 900-მდე ცხოველისა და მცენარის სახეობა, რომელთაგან ზოგიერთი წითელ წიგნშია შეტანილი. მხოლოდ ხოჭოების სახეობები 1300-ს აღწევს. სხვა ცხოველებს შორისაა ველური კატა, შავი ყარყატი და კედლის ხვლიკი. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეიფელის ეროვნული პარკი www.nationalpark-eifel.de (გერმანული) www.foerderverein-nationalpark-eifel.de (გერმანული) www.nationalparktor.de Private website on the Eifel National Park focussed on Heimbach (გერმანული) www.lernort-vogelsang.de Information portal about the history of the former Nazi Ordensburg of Vogelsang in the middle of the Eifel National Park დაარქივებული 2009-02-02 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
კელერვალდ-ედერზეეს ეროვნული პარკი

კელერვალდ-ედერზეეს ეროვნული პარკი (გერმ. Nationalpark Kellerwald-Edersee) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, ჰესენის მხარის ვალდეკ-ფრანკენბერგის რაიონში, კელერვალდის მთის მასივში. ფართობი 57,40 კმ²-ს შეადგენს. 2011 წლის 25 ივნისიდან, პარკის ნაწილი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს — კარპატების წიფლის პირველყოფილ ტყეებს მიაკუთვნა. ეროვნული პარკის მმართველობა განთავსებულია აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ ბად-ვილდუნგენში. გერმანიის ეროვნული პარკების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Nationalpark Kellerwald-Edersee Offizielle Webseite des Nationalparks Offizielle Webseite des Nationalparkzentrums Kellerwald Offizielle Website der Edersee Touristic GmbH Förderverein für den Nationalpark Kellerwald-Edersee e.V. „Schaurig ist das falsche Wort“, FAZ, 31. August 2008 Im Nationalpark Kellerwald-Edersee Dokumentarfilm des Mitteldeutscher Rundfunk
ყუმის ტაძარი

ყუმის წმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია (აზერ. Qum məbədi) — VI საუკუნის ბაზილიკური ტაძარი ჰერეთში. მდებარეობს დღევანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონში. ყუმის ტაძარი სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენს (36,5х19,3 მ), რომელიც გეგმის კომპოზიციითა და სივრცობრივ-ხუროთმოძღვრულ ბაზილიკურ ფორმით ენათესავება ბოლნისისა და ვაზისუბნის ტაძრებს. შეიძლება ითქვას, რომ ყუმის ტაძრის გეგმა ზემოთხსენებული ტაძრების გეგმის კომპოზიციების განმეორებას წარმოადგენს. ძეგლის შესახებ პირველი ცნობები სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოქვეყნებულია ა. ხახანაშვილის მიერ 1895 წელს. აღნიშნული ძეგლის მეცნიერულ შესწავლას ხელი მოჰკიდა არქიტექტორმა პ. ბარანოვსკიმ, რომელმაც პირველად აწარმოა ყუმის ტაძრის არასრული, დაუმთავრებელი არქეოლოგიური გათხრები 1940 წელს. ყუმის ტაძარზე ყოფილა ასომთავრული ქართული წარწერები, მაგრამ ამჟამად წარწერებიანი ქვები ყველა დაკარგულია და სადღეისოდ ამ ძეგლის შესახებ ადგილზე არავითარი ეპიგრაფიკული სახის ნიშნები ჯერჯერობით არ მოგვეპოვება. 1946 წ. არქიტექტორ პ. ბარანოვსკის მოწვევით, ქართველმა მეცნიერმა აკადემიკოსმა გ. ჩუბინაშვილმა ადგილზე დაათვალიერა, ეს ძეგლი. მისი აზრით ყუმის ბაზილიკის ფორმა, გეგმის კომპოზიცია, ტრომპების გამოყენება და მრგვალი მოხაზულობის აგურის ბურჯების ამოყვანა, თავისთავად არ ეწინააღმდეგება, რომ ყუმის ტაძარი მივაკუთვნოთ VI-VII საუკუნეებს. გ. მარჯანიშვილი, ჰერეთი, თბ., 2005 ზ. ედილი, საინგილო, თბ., 1947 გ. მარჯანიშვილი, ორი ნაკლებად ცნობილი ძეგლი ისტორიული ჰერეთიდან, ძეგლის მეგობარი,1984, კრ. 67 „ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-50 ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები
282

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 282 282 (ორას ოთხმოცდაორი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის მე-2 წელი. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 282. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 282. პრობუსი — რომის იმპერატორი (დ. 232)
ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი ჰერეთში, დღევანდელ აზერბაიჯანში. მდებარეობს მდინარე ქურმუხისწყლის ხეობაში (კახის რაიონი), რაიონული ცენტრიდან დაახლოებით 2 კილომეტრის დაშორებით, ნუხისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეზე. კანგარაკის მთის კლდოვან წვერზე. იგი საინგლოს (ისტორიული ჰერეთის) ქართველობის მთავარი რელიგიური სიწმინდე და სალოცავია. ქურმუხის ეკლესიაში წირვა-ლოცვა ჯერჯერობით არ ტარდება, იგი წელიწადში მხოლოდ ორჯერ (გიორგობებზე) იღება მომლოცვეელებისათვის და აღესრულება პარაკლისი. თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში ქურმუხის ეკლესიის აშენების, აღმშენებლის და დათარიღების შესახებ განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს. დღევანდელი ეკლესია აშენდა ძველი დანგრეული ტაძრის ნაცვლად 1890-იან წლებში არქიმანდრიტ (შემგომში კათოლიკოს-პატრიარქის) ლეონიდეს ხელმღვანელობით. ქართულ საისტორიო წყაროებში ქურმუხის ეკლესია პირველად მოხსენიებულია ე. წ. მაღალაშვილისეული სახარების 1310 წლით დათარიღებულ მინაწერში. აქ აღწერილია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ექვთიმეს მის იურისდიქციაში მყოფ სხვადასხვა ეპარქიაში მოგზაურობა, მათ შორის გიშ-ქურმუხის ეპარქიაშიც. აღნიშნული მოგზაურობის დროს პატრიარქმა ექვთიმემ მოინახულა გიშ-ქურმუხის ეპარქიის ეკლესიები და ქურმუხის მთავარეპისკოპოსს კირილე დონაურს ყველა ეკლესიისთვის სახარების გადაწერა დაავალა. ქურმუხის ტაძრის გეგმა წარმოადგენს ჩაწერილი ჯვრის ტიპს გარე კედლების სწორკუდხედში მოქცეული განვითარებული სამნაწილიანი საკურთხევლით. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს – დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ტაძარი აშენებულია კარგად გამომწვარი წითელი აგურისაგან, კირის დუღაბზე. კედლებში გამოყენებულია აგრეთვე ქვებიც; ფრონტონები და გუმბათის ყელი მთლიანად აგურისაა. ძირითადი სამშენებლო ერთეული კვადრატის მოხაზულობის თხელი აგურია. ქურმუხის ეკლესიის გუმბათი ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია ქურმუხობა, მსვლელობა წმინდა გიორგის ეკლესიისკენ ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია, გიორგობა ნ. კობახიძე., თ. ბეჟიაშვილი, ჰერთა ქვეყანა, თბ., 2008 ქურმუხის ტაძარი, ჟღერს ქვის ჰარმონია, ტ.15, თბ., 2007 გ. მარჯანიშვილი, ჰერეთი, თბ., 2005 ზ. ედილი, საინგილო, თბ., 1947 ადამია ი.,„ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-50 ქურმუხის წმინდა გიორგის ტაძარი დაარქივებული 2020-11-28 საიტზე Wayback Machine. ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები ქურმუხი - ჟღერს ქვის ჰარმონია ქურმუხი – ფოტოგალერეა ↑ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, როინ მეტრველის რედაქტორობით, ნეკერი, 2000
კასრის საყდარი

კასრის საყდარი — ეკლესია აზერბაიჯანში, კახის რაიონში, ისტორიულ საინგილოში, კახიდან დასავლეთით, მდინარე კობალას მარჯვენა ნაპირზე. კასრის სამების საყდრის აშენების შესახებ ცნობა მოიპოვება ქართულ მატიანეში. იგი აგებული ყოფილა საქართველოს მეფე არჩილის მიერ (VIII საუკუნე). ჯუანშერის თხზულებაში ვკითხულობთ, რომ არჩილ მეფე „დაჯდა წქეთს და აღაშენა კასრი და ხევსა ლაკაუსტისასა აღაშენენ ციხე“. კასრის სამების საყდარი მრავალგზის აოხრებული და აღდგენილი ძეგლია. უკანასკნელად იგი 1912 წელს აღუდგენია საკუთარი სახსრებით მღვდელ მიხეილ ყულოშვილს. აღდგენიდან 10 წლის შემდეგ კასრის საყდარი საბოლოოდ დაარბიეს მუსავატელებმა, გასული საუკუნის 80–იან წლებში საყდრისაგან მხოლოდ ნანგრევები იყო შემორჩენილი. ზ. ედილის ცნობა სწორედ ამ ნანგრევებში დარჩენილ „კლდის ნამტვრევ ქვებზე“ მიუთითებს. დღეს მისგან ფაქტობრივად მხოლოდ ნანგრევების გროვაა დარჩენილი. კარსის საყდრის შემორჩენილი კედლის ფრაგმენტებში (დასავლეთის კარიბჭესთან და აბსიდაში დაახლოებით 1.50–2.00 მ სიმაღლეზე) საშენ მასალად გამოყენებულია ხევის რიყის ქვა და ნაწილობრივ ფორებიანი გაუთლელი ქვა. კედლის სისქე 80 სმ უდრის. საყდარი წარმოადგენდა დარბაზულ ეკლესიას გარე კედლების სწორკუთხედში მოქცეული ნახევარწრიული აფსიდით. კასრის საყდრის გეგმა სწორკუთხედს წარმოადგენს (8.25 X 5.56 მ), კედლების გარეთა სიბრტყეები სრულიად გლუვია, არ გააჩნია არავითარი გამოწევა ან ჩაღრმავება. კასრის საყდარი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურის ძეგლთა დაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაშია. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის დაყოფით ხორნაბუჯისა და ჰერეთის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კასრის საყდარი“ ვიკისაწყობში. კასრის საყდარი დაარქივებული 2016-03-23 საიტზე Wayback Machine. გ. მარჯანიშვილი, ჰერეთი, თბ., 2005 ზ. ედილი, საინგილო, თბ., 1947 ი. ადამია, „ქართული ხალხური ხუროთმოძღვრება. საინგილო“, თბ., 1979 ლ. ჭილაშვილი, კახეთის ქალაქები, თბ., 1980
ვაჩნაძიანთ მადლის ეკლესია

ვაჩნაძიანთ მადლის ეკლესია, ნურ-ქილისა — ეკლესია აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში, ბელაქანის მახლობლად ლაგოდეხ-კახის მაგისტრალური გზის მარჯვენა მხარეზე დაახლოვბით 5 კილომეტრის დაშორებით. მას ადგილობრივი მცხოვრებნი ნურ-ქილისას ეძახიან. ძეგლის გეგმის კომპოზიცია და საშენი მასალა, რომლითაც აგებულია, აშკარად მიუთითებენ მშენებლობის ორ პერიოდზე: პირველ პერიოდს ეკუთვნის თვით ეკლესია, რომელიც წარმოადგენს წრიული მოხაზულობის ერთ აფსიდიან ბაზილიკისებრივ სივრცობრივი ფორმის ნაგებობას, რომელიც აგებულია ადგილობრივი საშენი მასალისაგან, კირის მოჭარბებულ ხსნარზე; მეორე პერიოდს უნდა მივაკუთვნოთ აგურისაგან აგებული სამრეკლო, რომელიც დასავლეთ მხარეზეა ეკლესიის კარიბჭის კედელზე მიშენებული. ძეგლის თარიღის დადგენა ეპიგრაფიკული მასალის უქონლობის გამო ძნელდება, ამიტომ ჯერჯერობით ხუროთმოძღვრულ ანალიზს, მის სამშენებლო ელემენტებისა და ტექნიკის დონის განსაზღვრას უნდა დავეყრდნოთ. აღნიშნულ ძეგლს პარალელები ეძებნება თვით საინგილოს ტერიტორიაზე. ასევე იდენტური ტიპის ძეგლების არსებობა დამოწმებულია საქართველოს სხვადასხვა მხარეში; აგრეთვე ისტორიული ტაოს მიწა-წყალზე. ამ ძეგლის ერთ-ერთ იდენტურ ტიპს წარმოადგენს იშხნის ტაძრის გვერდით მდებარე ე. წ. „მცირე ეკლესია“, რომელიც აგებულია 1006 წ., ხოლო მშენებლობის მეორე პერიოდის მიშენებული ნაწილი - სამრეკლო, დღევანდელი კახეთის ტერიტორიაზე გავრცელებუღი ქართული ხუროთმოძღვრების გვიან პერიოდის დამახასიათებელი ტიპური სამრეკლოების განმეორებას წარმოადგენს. სამრეკლოს პირველი სართულის გეგმის კვადრატული მოხაზულობა და მეორე სართულის რვაწახნაგოვანი ტიპური ღია ფანჩატურისებრივი გადაწყვეტა თავისი სივრცობრივი ფორმითა და კონსტრუქციული სტრუქტურით XII–XIII საუკუნეებს არ სცილდება, ხოლო ეკლესიის მშენებლობის პირველი პერიოდი XI- XII საუკუნეებში უნდა ვივარაუდოთ. ამჟამად დანგრეულია და უპატრონოდ დგას დიდ ველზე - ძეგლი ახლო სოფლებიდან მორეკილი ნახირისა და მწყემსების სადგომად არის ქცეული. ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები ვაჩნაძიანთ მადლის ეკლესია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine. ადამია ი., „ქართული ხალხური ხუროთმოძღვრება. საინგილო“, თბ., 1979 მარჯანიშვილი გ.,„ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-50
283

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 283 283 (ორას ოთხმოცდასამი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის მე-3 წელი. დაიწყო ბაგაუდების გამოსვლები გალიაში მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 283. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 283. ან აგვისტო კარუსი — რომის იმპერატორი (დ. დაახლ. 222) 7 დეკემბერი: ეუტიხიანე — რომის პაპი (დ. უცნობია)
ვალკენრიდის მონასტერი

ვალკენრიდის მონასტერი (გერმ. Kloster Walkenried) — ცისტერციან ბერთა ყოფილი სააბატო გერმანიაში, ვალკენრიდის თემში. მდებარეობს ჰარცის მთების სამხრეთ კალთაზე, სამი გერმანული მიწის, ქვემო საქსონიის, საქსონია-ანჰალტისა და თიურინგიის საზღვართან. მონასტერი ეკუთვნის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებს. მოიცავს სამონასტრო ეკლესიის ნანგრევებსა და კარგად შემორჩენილ გოთურ კლაუზურის ნაგებობას, რომელიც 2006 წლიდან მუზეუმის შემადგენლობაშია. მონასტრის ყოფილი მთავარი დარბაზი XVI საუკუნიდან ევანგელური ეკლესიის ფუნქციას ასრულებს. Dolle, Josef (Bearb.): Urkundenbuch des Klosters Walkenried. Band 1. Von den Anfängen bis 1300. Hannover, 2002, ISBN 3-7752-6010-2. Dolle, Josef (Bearb.): Urkundenbuch des Klosters Walkenried. Band 2. Von 1301 bis 1500. Hannover, 2008, ISBN 978-3-7752-6041-1. Heutger, Nicolaus: Kloster Walkenried: Geschichte und Gegenwart. 1. Aufl., Lukas-Verlag, Berlin 2007, ISBN 978-3-86732-018-4. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვალკენრიდის მონასტერი“ ვიკისაწყობში. ვალკენრიდის ეკლესია ვალკენრიდის სამრევლო დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. ვალკენრიდი, www.cistercensi.info დაარქივებული 2008-10-22 საიტზე Wayback Machine.
ლუკანასის პროვინცია

ლუკანასი — აიაკუჩოს რეგიონის პროვინცია პერუში. პროვინციის დედაქალაქია პუკუიო. პროვინციის ფართობი შეადგენს 14 494,64 კმ²-ს, მოსახლეობა — 65 414 ადამიანს. პროვინცია იყოფა ოცდაერთ რაიონად. პერუს პროვინციები JNE Perú დაარქივებული 2012-01-24 საიტზე Wayback Machine.
ლა-მარის პროვინცია

ლა-მარი — აიაკუჩოს რეგიონის პროვინცია პერუში. პროვინციის დედაქალაქია სან-მიგელი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 4 392,15 კმ²-ს, მოსახლეობა — 82 473 ადამიანს. პროვინცია იყოფა რვა რაიონად. პერუს პროვინციები (ესპანური) Municipal website
284

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 284 284 (ორას ოთხმოცდაოთხი) წელი — იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის მე-4 წელი. რუფინე ბიზანტიის ეპისკოპოსი ხდება მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 284. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 284. კოზმა და დამიანე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
285

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 285 285 (ორას ოთხმოცდახუთი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის მე-5 წელი. რომში გამეფდა დიოკლეტიანე მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 285. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 285.
286

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 286 286 (ორას ოთხმოცდაექვსი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ეს წელი არის III საუკუნის მე-9 დეკადის მე-6 წელი. რომის იმპერატორმა დიოკლეტიანემ მაქსიმინუსი თანაიმპერატორად გამოაცხადა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 286. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 286. ტიმოთე და მავრა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები წმინდა დომნიკა — კათოლიკური და მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი