laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალბანეთის სამეფო (შუა საუკუნეები)

ალბანეთის სამეფო (ალბ. Mbretëria e Shqipërisë, ლათ. Regnum Albaniae) — დააარსა შარლ I ანჟუელმა დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორიაზე, რომელიც მან ეპირის დესპოტატისგან 1271 წელს დაიპყრო. მან მიიღო ალბანეთის მეფის ტიტული 1272 წლის სექტემბერში. სამეფოს ტერიტორია ქალაქ დურესიდან სანაპიროს ზოლის გაყოლებით სამხრეთით ბუტრინტიმდე ვრცელდებოდა.კონსტანტინოპოლისკენ წაწევის მისი შემდგომი მცდელობები უშედეგოდ დამთავრდა (ბერატის ალყა). შარლის პოზიციები ასევე დაასუსტა სიცილიაში მის წინააღმდეგ მომხდარმა წარმატებულმა აჯანყებამ. ალბანეთის სამეფო შემდგომში ეპიროტებმა შეავიწროვეს და მის მფლობელობაში მხოლოდ ქალაქი დურესი და მისი შემოგარენი დარჩა. მიუხედავად ამისა ის 1368 წელს კარლ ტოპიას მიერ დაპყრობამდე ანჟუ-სიცილიის დინასტიის გამგებლობაში რჩებოდა. 1392 კარლ ტოპიას შვილმა ქალაქი ვენეციის რესპუბლიკას ჩააბარა. შარლ I ანჟუელი 1272–1285 შარლ II ანჟუელი 1285–1294 შარლმა ალბანეთზე უფლებები თავის შვილ ფილიპს 1294 წელს გადასცა. ფილიპე ტახტზე ავიდა როგორც ალბანეთის სამეფოს ლორდი. ფილიპე I 1294–1332 რობერტი 1332 1332 წელს რობერტმა შეცვალა მამამისი ფილიპე. რობერტის ბიძამ მას ალბანეთის სამეფოს ნაცვლად შესთავაზა აქაიას სათავადო და 5,000 უნცია ოქრო. რაზეც რობერტი დათანხმდა და ალბანეთის მმართველი გახდა ჰერცოგი. იოანე 1332–1336 შარლი 1336–1348 იოანა 1348–1368 ლუდოვიკო 1366–1368 და 1376, მისი მეუღლის უფლებით. 1368 წელს დურესი დაიპყრო კარლ ტოპიამ, მისი უფლებები აღიარა ვენევიის რესპუბლიკამ და უწოდა აბანეთის პრინცი. Abulafia, David (1996), „Intercultural contacts in the medieval Mediterranean“, Arbel, Benjamin, Intercultural contacts in the medieval Mediterranean, Psychology Press, pp. 1–13, ISBN 978-0-7146-4714-2 Abulafia, David (1996), „The Italian South“, Jones, Michael, The New Cambridge Medieval History, Volume VI: c. 1300-c. 1415, Cambridge University Press, pp. 488–514, ISBN 978-0-521-36290-0 Anamali, Skënder; Prifti, Kristaq (2002) Historia e popullit shqiptar në katër vëllime (Albanian). Botimet Toena. ISBN 978-99927-1-622-9.  Bartusis, Mark C. (1997), The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453, University of Pennsylvania Press, ISBN 978-0-8122-1620-2
ჰონორარი

ჰონორარი (ლათ. honorarium, გასამჯელო მომსახურებისათვის) — გასამჯელო, რომელსაც უხდიან ლიტერატურის, მეცნიერების და ხელოვნების ნაწარმოების ავტორს ან მის მემკვიდრეს ამ ნაწარმოების გამოყენებისათვის. ზ. ახვლედიანი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 687.
ჰონინგება

ჰონინგება (ინგლ. honing, ალესვა) — მიხეხვა-მილესვა, ნამზადის გამოყანა სპეციალური იარაღით — ჰონით, რომელიც აღჭურვილია წვრილმარცვლოვანი აბრაზიული ძელაკებით. ჰონი ბრუნავს და ერთდროულად ასრულებს უკუქცევით-წინსვლით მოძრაობას. ჰონის ძირითადად იყენებენ ცილინდრული გამჭოლი ნახვრეტების, ყრუ და საფეხუროვანი ნახვრეტების სუფთად დასამუშავებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 687.
სიგებერტ II

სიგებერტ II ( ფრანგ. Sigebert II) (დ. 601 — გ. 613) — მეცის და ორლეანის მეფე 613 წელს, თეოდორიხ II-ს უკანონო შვილი. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
აღრი

აღრი (თურქ. Ağrı) — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, ირანის საზღვართან მდებარე აღრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წლის მონაცემების მიხედვით, აღრიში ცხოვრობს 146,007 ადამიანი. ქალაქ აღრიში მოსახლეობის დიდი ნაწილი არის ქურთი. ეს ასეა პროვინციის ყველა რაიონში. აღრის აღმოსავლეთით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება, აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ელეშქირთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თუთაკი, სამხრეთით — ჰამური, ხოლო დასავლეთით — ქალაქი თაშლიჩაი. ქალაქ აღრის ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყარსის პროვინცია. აღრის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი
ერნესტ ჰონიგმანი

ერნესტ ჰონიგმანი (გერმ. Ernest Honigmann; დ. 8 აგვისტო, 1892, ვროცლავი — გ. 30 ივლისი, 1954, ბრუსელი) — ბელგიელი მეცნიერი, ბიზანტიოლოგი. ძირითადად წერდა ფრანგულ ენაზე. იკვლევდა ბიზანტიურ ჰაგიოგრაფიას, აღმოსავლეთის ქრისტიანულ რელიგიისა და ბიზანტიურ-ქართული კულტურული ურთიერთობის საკითხებს. ნარკვევში „პეტრე იბერიელი და ფსევდო-დიონისე არეოპაგელის თხზულებანი“ (1952). ჰონიგანმა შალვა ნუცუბიძისაგან დამოუკიდებლად გამოთქვა მოსაზრება ფსევდოდიონისე არეოპაგელისა და პეტრე იბერის იდენტურობის შესახებ. ნუცუბიძე-ჰონიგმანის ჰიპოთეზამ დიდი გამოხმაურება ჰპოვა ქართულ და ევროპულ მეცნიერებაში. 1929 წელს გეიდელბერგში გამოაქვეყნა შრომა „შვიდი კლიმატი“ (გერმ. Die sieben Klimata und die Πόλεις Επίσημοι), რომელშიც გამოკვლეულია ასტროლოგიური გეოგრაფია. 1935 წელს გამოსცა შრმომა „ბიზანტიის სახელმწიფოს აღმოსავლეთი საზღვარი 363-1017 წლებში, ბერძნული, არაბული, სირიულიდა სომხური წყაროების მიხედვით“ (გერმ. Die ostgrenze des Byznatinischen reiches von 363 bis 1017, nach griechischen, arabischen, syrischen und armenischen quellen). სიკვდილის შემდეგ გამოიცა მისი სამი ნაშრომი ერთ წიგნად: „კონსტანტინეპოლის 394 წლის კრების დეტალური აღწერა“, „სომხეთის ქალაქ რომანოპოლისის ადგილმდებარეობისათვის“ და „ანალიზი ე.წ. Thronos Alexandrinos — რუკები საეპარქიებისა, რომლებიც შედიოდნენ VII საუკუნეში ალექსანდრიის საპატრიარქოში“. Historische Topographie von Nordsyrien im Altertum. Leipzig 1923 (erweiterte Fassung der Dissertation, Breslau 1920) Die sieben Klimata und die poleis episēmoi. Eine Untersuchung zur Geschichte der Geographie und Astrologie im Altertum und Mittelalter. Heidelberg 1929 Die Ostgrenze des Byzantinischen Reiches von 363 bis 1071 nach griechischen, arabischen, syrischen und armenischen Quellen. Brüssel 1935 Le Synekdèmos d’Hiéroklès et l’opuscule géographique de Georges de Chypre. Brüssel 1939 The original lists of the members of the Council of Nicaea, the Robber-Synod and the Council of Chalcedon. In: Byzantion 16 (1942), S. 20–80 The Lost end of Menander’s Epitrepontes. Brüssel 1950 „Pierre l' Iberien et lesecrits du Pseudo-Denys l' Areopagite“, Brux., 1952 „Петр Ивер и сочинения Пс-Дионисия Ареопагита“, თსუ შრომები, 1955, ტ. 59 Patristic Studies. Rom 1953 Trois mémoires posthumes d’histoire et de géographie de l’Orient Chrétien. Brüssel 1961 ი. ლოლაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 687. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #116977566 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Glanville Downey. Review: Trois mémoires posthumes d’histoire et de géographie de l’orient chrétien by Ernest Honigmann // Speculum, Vol. 37, No. 2 (Apr., 1962), pp. 281—282. (ინგლისური)
მბეის ოლქი

მბეის ოლქი (ინგლ. Mbeya) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მბეა. მოსახლეობა — 2 707 410 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 60 350 კმ². მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, ესაზღვრება ზამბიას და მალავის, ასევე აქვს გასასვლელი ნიასას ტბასთან. ოლქი შედგება რვა რაიონისაგან: ჩუნია მბარალი მბოზი რუნგვე კიელა ილეჯე მბეა მომბა ცხოვრება, მუშაობა და დასვენება მბეის ოლქში დაარქივებული 2011-07-17 საიტზე Wayback Machine. Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
მვანზის ოლქი

მვანზის ოლქი (ინგლ. Mwanza) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მვანზა. მოსახლეობა — 2 772 509 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 9467 კმ². მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, აქვს გასასვლელი ვიქტორიას ტბასთან. ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან: უკერევე მაგუ სენგერემა მისუნგვი კვიმბა ნიამაგანა ილემელა Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
სინგიდის ოლქი

სინგიდის ოლქი (ინგლ. Singida) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სინგიდა. მოსახლეობა — 1 370 637 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 49 340 კმ². სინგიდის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც ჩრდილოეთით ესაზღვრება მანიარის, არუშის და შინიანგის ოლქებს, აღმოსავლეთით — დოდომის ოლქს, სამხრეთით — მბეის და ირინგის ოლქებს, დასავლეთით — ტაბორის ოლქს. ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან: ირამბა იკუნგი მანიონი მკალამა სინგიდას სასოფლო რაიონი სინგიდას საქალაქო რაიონი Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. National Bureau of Statistics Ministry of Planning, Economy and Empowerment დაარქივებული 2012-04-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
UTC-05:00

UTC−05:00 — სასაათო სარტყელი, რომლის დროსაც დროითი წანაცვლება მსოფლიო კოორდინირებული დროისგან (UTC) 5 საათს შეადგენს. მაგალითად, თუ UTC დროით 12:00 საათია, მაშინ UTC−05:00 სასაათო ზოლზე იქნება 07:00 საათი. ჩრდილოეთი ამერიკის ტერიტორიაზე UTC−05:00 სარტყელი მოქმედებს აღმოსავლეთის სასაათო სარტყელის ტერიტორიებიზე სტანდარტული დროის პერიოდში, ხოლო ცენტრალურ სასაათო სარტყელის ტერიტორიაზე დანარჩენი რვა თვის. კარიბის აუზის დასავლეთი ნაწილი ამ სასაათო სართყელს მუდმივად იყენებს. კანადა - კუნძული საუთჰემპტონი მხოლოდ კარიბის აუზი კაიმანის კუნძულები (დიდი ბრიტანეთი) იამაიკა მექსიკა კინტანა-როო ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა პანამა კოლუმბია ეკვადორი (კონტინენტური, გალაპაგოსის გარდა) პერუ ბრაზილია – აკრი და ამაზონასის სამხრეთ-დასავლეთი, ეირუნეპეს გარშემო ჩილე – აღდგომის კუნძული კანადა ნუნავუტი (აღმოსავლეთი), კვებეკის და ონტარიოს უმეტესობა აშშ კონექტიკუტი სრულად, დელავერი, კოლუმბიის ოლქი, ჯორჯია, მენი, მერილენდი, მასაჩუსეტსი, ნიუ-ჰემპშირი, ნიუ-ჯერსი, ნიუ-იორკი, ჩრდილოეთი კაროლინა, ოჰაიო, პენსილვანია, როდ-აილენდი, სამხრეთი კაროლინა, ვერმონტი, ვირჯინია და დასავლეთი ვირჯინია ფლორიდის უმეტესობა, ინდიანა და მიჩიგანი კენტუკის და ტენესის აღმოსავლეთი ნაწილები არაოფიციალურ გამოყენებაშია რასელის ოლქში, ალაბამა, ფინიქს-სიტიში. კარიბის ქვეყნები ბაჰამის კუნძულები კუბა ჰაიტი კანადა მანიტობა, ნუნავუტი (ცენტრალური), ონტარიო (დასავლეთი) აშშ ალაბამა სრულად, არკანზასი, ილინოისი, აიოვა, ლუიზიანა, მინესოტა, მისისიპის შტატი, მისური, ოკლაჰომა და უისკონსინი კანზასის უმეტესობა, ნებრასკა, ჩრდილოეთი დაკოტა, სამხრეთი დაკოტა, ტენესი და ტექსასი ფლორიდის დასავლეთი ნაწილები, ინდიანა, კენტუკი და მიჩიგანი მექსიკა ცენტრალური და აღმოსავლეთი ტერიტორიები (ქვეყნის უმეტესი ნაწილი, კინტანა-როოს გარდა. მექსიკის უდიდეს ნაწილში ზაფხულის დრო იწყება რამდენიმე კვირის შემდეგ ვიდრე აშშ-ში. აშშ-ს მოსაზღვრე ტერიტორიებზე რომლებზეც ვრცელდება ცენტრალური სასაათო სარტყელი, ზაფხულის დროზე გადადიან აშშ-ის მიხედვით. ქალაქები UTC−05:00 ზონაში
კატავის ოლქი

კატავის ოლქი (ინგლ. Katavi) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მპანდა. მოსახლეობა — 564 604 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 45 843 კმ². ოლქი შედგება ორი რაიონისაგან: ნსიმბო მპანდა Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
დიარბაქირის ციხესიმაგრე

დიარბაქირის ციხესიმაგრე (თურქ. Diyarbakır Kalesi) — ისტორიული ციხესიმაგრე, ქალაქის კედლები მდებარეობს დიარბაქირის პროვინციის სურის რაიონში. შედგება ორი, შიდა და გარე ციხეებისაგან. ციხესიმაგრეს აქვს ოთხი ძირითადი შესასვლელი. იგი ჩინეთის დიდი კედლის შემდეგ ყველაზე გრძელია მსოფლიოში. ქალაქის კედლები 2000 წლიდან იუნესკოს საცდელ სიაშია, ხოლო 2015 წელს შეიყვანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. Sur İlçesi Gezi Rehberi დაარქივებული 2021-05-13 საიტზე Wayback Machine. – T.C. Sur Kaymakamlığı ↑ Diyarbakır Surları. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-05-23. ციტირების თარიღი: 2015-07-09. ↑ Surlar ↑ Sites in Denmark, France and Turkey inscribed on UNESCO’s World Heritage List
მანიარის ოლქი

მანიარის ოლქი (ინგლ. Manyara) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბაბატი. მოსახლეობა — 1 425 131 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 44 522 კმ². ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში და მის ტერიტორიაზე არსებობს მანიარის ტბა. ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან: მბულუ ჰანანგი ბაბატი სიმანჯირო კიკეტო Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
ჰევსელის ბაღები

ჰევსელის ბაღები (თურქ. Hevsel Bahçeleri) — ბაღები მდინარე ტიგრის ნაპირზე. მდებარეობს დიარბაქირის კედლებთან ახლოს. 2013 წლიდა იუნესკოს საცდელ სიაშია. 2015 წელს ქალაქის კედლებთან ერთად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ↑ Sites in Denmark, France and Turkey inscribed on UNESCO’s World Heritage List
კაგერის ოლქი

კაგერის ოლქი (ინგლ. Kagera) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბუკობა. მოსახლეობა — 2 458 023 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 25 265 კმ². მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში და ესაზღვრება უგანდას, რუანდას და ბურუნდის. აქვს მისასვლელი ვიქტორიას ტბასთან. ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან: ბუკობა კიერვა მისენიი მულება კარაგვე ნგარა ბიჰარამულო ოლქის მეგზური დაარქივებული 2005-04-11 საიტზე Wayback Machine. Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია

მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის სკოლის ეზოში. ეკლესიის კანკელის წყობაში, აღსავლის კარის მარჯვნივ, ჩადგმული ყოფილა მარმარილოს ფილა შვიდსტრიქონიანი მხედრული წარწერით, რომლის თანახმადაც ეკლესია 1767 წელს აუგია მეფე ერეკლე II-ის ფარეშთუხუცეს გივი ნათანლისშვილს. ეკლესია დარბაზულია (9,7 X 6,3 მ), ნაგებია შერჩეული და ჰორიზონტალურ რიგებად დაწყობილი რიყის ქვით. პილასტრები, საბჯენი თაღები, კამარა და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. 1986 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა; აღადგინა კედლების დანგრეული ნაწილები და შენობა კრამიტით გადახურა. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ კარი გარედან შეისრული თაღითაა გადახურული და კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, შიგნიდან კი სწორკუთხაა. სამხრეთ კარი შეკეთების დროს გაუგანიერებიათ და ფიცრით გადაუხურავთ. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელიც ეკლესიის დანარჩენი სივრცისგან წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი შეისრული საბჯენი თაღითაა გამოყოფილი. აბსიდში სიმეტრიულად განლაგებული ოთხი ნიშია. ნიშების განაპირა წყვილი გეგმით სწორკუთხაა და ნახევაწრიული გადახურვა აქვს. დანარჩენი ორი გეგმით ნახევარწრიულია, უფრო ღრმაა, მაღალი და შეისრულთაღიანია. საკურთხევლის შუაში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. კანკელი ქვითკირისაა. მას ორი თაღოვანი გასასვლელი და ერთი მცირე ღიობი აქვს. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლებსაც შეისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა, შეისრული ფორმისაა კამარაც. ინტერიერი განათებულია ოთხი, შიგნით სწორკუთხა, ხოლო გარედან თაღოვანი სარკმლით. მათგან ერთი აბსიდშია, თითო - დანარჩენ კედლებში. ყველა სარკმლის ღიობი გარეთკენ მაღლდება. ჩრდილოეთ სარკმლის ქვემოთ გეგმით ნახევარწრიული თაღით გადახურული ნიშია. ეკლესიის დასავლეთ კედელში (შესასვლელის გვერდებზე), სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებში და ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში თითო შეწყვილებული სათოფურია. მათ შორის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე სათოფურები კედლის ოდნავ შეღრმავებულ შეისრულთაღიან არეში არიან ჩასმული, რომელიც იატაკის დონიდან იწყება. აკუსტიკური შთაბეჭდილების გაზრდის მიზნით, გრძივ კედლებში, კამარის ქუსლის დონეზე, სამ-სამი პატარა ქვევრია ჩადგმული. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახულია ტოლმკლავა ჯვარი. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 121-122.
კიგომის ოლქი

კიგომის ოლქი (სუაჰ. Mkoa wa Kigoma, ინგლ. Kigoma) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კიგომა. მოსახლეობა — 2 127 930 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 37 040 კმ². მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, ესაზღვრება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას და ბურუნდის, აქვს გასასვლელი ტანგანიიკის ტბაზე. ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან: კიბონდო კასულუ კიგომა ბუჰიგვე კაკონკო უვინზა KIGOMA.pdf Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-09.
მაღრაანის ღვთაების ეკლესია (XVIII საუკუნე)

მაღრაანის ღვთაების ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში, დგას სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. ეკლესია დარბაზულია (9,5 X 6,4 მ), ნაგებია კარგად შერჩეული და ჰორიზონტალურ რიგებად დაწყობილი რიყის ქვით. კამარა, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. აგურია მოგებული ეკლესიის იატაკზეც. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. 1986 წელს ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია შეუკეთებია; განუახლებიათ სახურავი და დასავლეთ კედელზე, ადრე არსებული სამრეკლოს შემორჩენილ საფუძველზე, ახალი სამრეკლო დაუდგამთ. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. დასავლეთის კარი შიგნით ხის ძელებითაა გადახურული, ხოლო გარედან - შეისრული თაღით. სამხრეთის კარი გადაკეთებულია. აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აფსიდაა. აფსიდაში ერთი თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს - თითო თაღოვანი, გეგმით ნახევარწრიული ნიში. სამხრეთ ნიშის ზემოთ, მოწყობილია მცირე სამალავი. აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთი სათოფურით აღჭურვილი ნიშია. საკურთხევლის შუაში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. აბსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა, ერთსაფეხურიანი პილასტრების წყვილთა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ არათანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი, რომელთა შორის დასავლეთის თითქმის ორჯერ აღემატება აღმოსავლეთისას. თითო პილასტრია დასავლეთის კუთხეებშიც, რომლებზე კედლის მიმდებარე თაღია დაყრდნობილი. თაღების ქუსლებთან აგურით ნაწყობი იმპოსტებია. მათ პროფილს თარო, დახრილი სიბრტყე და ლილვი შეადგენს. ეკლესიის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ღერძზე, თითო თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ სარკმლის ქვემოთ ერთი შეწყვილებული სათოფურია, ჩრდილოეთ სარკმლის ქვემოთ - ერთი ცალმაგი სათოფური. ერთი ცალმაგი სათოფური ჩრდილო კედლის დასავლეთ ნაწილშიცაა. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა (გრძივ კედლებზე შემორჩენილია ძელების საყრდენი ბუდეები). განივი ფასადების ფრონტონების წვერში აგურის წყობის შეღრმავებით, თითო ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელი ჩასმულია კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეში, რომელსაც აგურის სამსაფეხურიანი ფრიზი აგვირგვინებს. შესასვლელის თავზე პატარა სწორკუთხა ნიშია. კედლები დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით (შემორჩენილია ნაწილი). დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 124.
მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია

მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში, მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, ტყიანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 3,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანი, ფასადებზე შელესილობის კვალიღაა შემორჩენილი. შესასვლელი ეკლესიაში დასავლეთიდანაა. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. მსგავსი სარკმელია დასავლეთითაც. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის სამხრეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 125.
მაღრაანის წამებულის ეკლესია

მაღრაანის წამებულის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება XVI საუკუნეს. ეკლესია დარბაზულია (4,9 X 3,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარის ღიობი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი და შეისრული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელშიც მაღალი თაღოვანი სარკმელი და ორი პატარა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზი ყოფილა მიდგმული (შემორჩენილია კვალი). დარბაზის დასავლეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სარკმელია. კამარა ნახევარწრიულია. ეკლესიის საკურთხეველში, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე შემორჩენილია XVI საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები. კონქში მხატვრობის სამი რეგისტრია: პირველ რეგისტრში გამოსახულია ვედრება, მეორეში მოციქულთა წელზედა გამოსახულებები, მესამეში - ხატი მიძინებისა და ეკლესიის მამები. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მირქმის, ხოლო ჩრდილოეთ კედელზე ფერისცვალების ფრაგმენტები. ჩრდილოეთ კედლის ქვედა ნაწილში მამაკაცის ფიგურის კონტური (ქტიტორი) გაირჩევა. ეკლესიას თაროსებრი ლავგარდანი ჰქონია (შემორჩენილია ფრაგმენტები). შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით. დევდარიანი ფ.; დვალი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 125.
დაგობერტ I

დაგობერტ I (ფრანგ. Dagobert I; დ. დაახ. 605 — გ. 19 იანვარი, 639, სენ-დენის სააბატო) — ფრანკთა მეფე 629—634 და ბურგუნდიის მეფე 629—639 წლებში, ხლოტარ II-ის ძე. მეროვინგების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი, რომელსაც რეალური ხელისუფლება ეპყრა. თავდაპირველად (623-დან) ფლობდა მხოლოდ ავსტრაზიას, შემდეგ დაიმორჩილა ფრანკთა სამეფოს თითქმის მთელი ტერიტორია. წარმატებით ებრძოდა საერო და სასულიერო მაგნატებს, რომლებიც პრეტენზიებს აცხადებდნენ სამეფო დომენზე. 629 წელს დააწესა ბაზრობა პარიზის ახლოს. ერეოდა ვესტგუთების სახელმწიფოს და ლანგობარდების სამეფოს საქმეებში. შეიჭრა სამოს სახელმწიფოში, მაგრამ დამარცხდა (631). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 328.
ზიპლინგენი

ზიპლინგენი (გერმ. Sipplingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 4,28 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 113 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზიპლინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ზალემი (ბადენ-ვიურტემბერგი)

ზალემი (გერმ. Salem) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 62,7 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 11 043 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ზალემი (ბადენ-ვიურტემბერგი) ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ერისკირხი

ერისკირხი (გერმ. Eriskirch) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 14,58 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 652 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ერისკირხი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>