laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტერლითამაქი

სტერლითამაქი (რუს. Стерлитамак; ბაშკ. Стәрлетамаҡ) — სიდიდით მეორე ქალაქი ბაშკირეთში (რუსეთი), მდინარე კამას მარცხენა სანაპიროზე, უფადან 121 კილომეტრის მანძილზე. მისი სახელი ბაშკირული ენიდან ითარგმნება როგორც „სტერილიის მდინარის პირზე“. მოსახლეობა 2010 წლის მონაცემებით 273 486 ადამიანს შეადგენს. Official website of Sterlitamak დაარქივებული 2012-04-01 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) Official website of the Council of Sterlitamak(რუსული) Photos of old Sterlitamak ↑ Bobrov, Aleksandr (2009). Золотой берёзовый листок. Sovetskaya Rossiya დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
Telia Eesti

Telia Eesti — 2014 წლის აგვისტოში მობილური ოპერატორი EMT-ს და საკომუნიკაციო კომპანია Elion-ის გაერთიანებით ჩამოყალიბდა. ის ბალტიისპირეთის ქვეყნების ერთ ერთი უდიდეტი სატელეკომუნიკაციო კომპანია. TeliaSonera-ს ჯგუფის წევრი. Eesti Telekom როგორც ჰოლდინგის წევრი დარეგისტირებულია და ოპერირებს ესტონეთში. Eesti Telekom არ არის პირდაპირ კომერციულ საქმიანობაში ჩართული, მისი შემოსავლი შედგება ჯგუფის სხვა წევრების შემოსავლებისგან. Eesti Telekom-ის სააქციო აქციების რაოდენობა არის 137,954,528, თითოეულის ნომინალური ღირებულებაა 10 კრონი. მისი აქციების 100%-ის მფლობელი TeliaSonera-ა. ოფიციალური საიტი
ბურჯი (ჟურნალი)

„ბურჯი“ — ქართული დასურათებული ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1909 წელს, გამომცემელი — ნ. გუნია. გამოიცა ორი 16-გვერდიანი ნომერი. წარმოადგენდა ჟურნალ „ერთობის“ გაგრძელებას. ნახატები და კარიკატურები ეკუთვნის ა. გოგიაშვილს. „ბურჯის“ შემდეგ, როგორც მისი გაგრძელება, გამოვიდა ჟურნალი „ძალა“. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 587.
პანდემონიუმი (ლორენ ოლივერის რომანი)

პანდემონიუმი — ამერიკელი მწერლის, ლორენ ოლივერის დისტოპიური რომანი. იგი დელირიუმის ტრილოგიის მეორე წიგნია. პირველად გამოიცა 2012 წლის 28 თებერვალს, გამომცემლობა HarperCollins-ის მიერ. პანდემონიუმის წინამორბედი წიგნია დელირიუმი, ხოლო მომდევნო — რეკვიემი. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. წიგნში გრძელდება დელირიუმში განვითარებული მოვლენები . ლინა ტევრში მარტოა. პანდემონიუმი დაყოფილია თავებად — „მაშინ“ (დრო მას შემდეგ, რაც ლინამ საზღვარი გადაკვეთა) და „ახლა“ (ამჟამინდელი ცხოვრება), ხოლო მე-13 თავის შემდეგ, ისინი გაერთიანებულია. „მაშინ“ — სამწუხაროდ, ტევრი არ აღმოჩნდა ისეთი გასაოცარი, როგორც ლინა ფიქრობდა. ახლა იგი დაუძლურებულია და მას ხალხი პოულობს, ხალხი, რომელიც მას გადაარჩენს, გამოჯანმრთელებაში დაეხმარება და ოჯახის წევრად მიიღებს... „ახლა“ — ლინა ნიუ-იორკში ცხოვრობს, რეივენთან და ტეკთან ერთად — მეგობრებთან ერთად, რომლებიც ტევრში გაიცნო, რომელთაც იგი სიკვდილს გადაარჩინეს. ახლა ლინა „ამერიკა დელირიის გარეშე“-ს („ადგ“) წევრია. „ადგ“-ს ერთ-ერთი მიტინგის მსვლელობის დროს, იგი სნეულთა დაჯგუფებამ — „ფასკუნჯებმა“ გაიტაცეს, „ადგ“-ს ახალგაზრდული ფრთის პრეზიდენტთან — ჯულიენ ფაინმენთან ერთად, რომელსაც არ შეუძლია დელირიისგან განკურნების პროცედურის ჩატარება, ვინაიდან, იგი თავის ტვინის სიმსივნითაა დაავადებული. მას შემდეგ, რაც ჯულიენი მას საკუთარი მამის, „ადგ“-ს და დელირიის შესახებ თავისი რეალური მოსაზრების შესახებ უყვება, ლინას იგი უყვარდება... პანდემონიუმი New York Times-ის ბესტსელერია. წიგნის შეფასებები ძირითადად დადებითია. The Independent-მა წიგნი დადებითად შეაფასა: ოფიციალური საიტი ↑ „‘Pandemonium’ by Lauren Oliver“. Boston Globe. April 1, 2012. ციტირების თარიღი: 30 April 2013. ↑ 'Delirium' Author Lauren Oliver Talks Sequel 'Pandemonium'. MTV Hollywood Crush. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 იანვარი 2013. ციტირების თარიღი: 30 April 2013. ↑ Review: Pandemonium. Booklist. ციტირების თარიღი: 30 April 2013. ↑ Adams, Lauren (Fall 2012). „Oliver, Lauren: Pandemonium.(Brief article)(Book review)(Young adult review)“. The Horn Book Guide. 23 (2): 109. |access-date= საჭიროებს მიეთითოს აგრეთვე |url= (დახმარება) ↑ Kidd, James (11 March 2012). „Pandemonium, By Lauren Oliver“. London: Independent. ციტირების თარიღი: 30 April 2013.
ლავინია

ლავინია — რომაულ მითოლოგიაში ლათინთა მეფის ლათინუსის ქალიშვილი. იგი ცოლად ენეოსს გაჰყვა, რომელმაც დაარსებულ ქალაქს მის პატივსაცემად ლავინიუმი უწოდა. მათ შეეძინათ ვაჟი ასკანიუსი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლავინია“ ვიკისაწყობში. ↑ ვერგილიუსი. ენეიდა, VII - 52-56 ↑ დიონისე ჰალიკარნასელი. რომაული სიძველეები, I 60, 1
Eesti Energia

Eesti Energia — შეზღუდული პასუხისმგებლობის ესტონური კომპანია, რომლის სათაო ოფისიც ტალინში მდებარეობს. კომპანია დაფუძნებულია 1934 წელს. 2014 წლის მონაცემებით ის ოპერირებს: ესტონეთში, ლატვიაში, ლიეტუვაში, ფინეთში, იორდანიასა და იუტას შტატში. საერთაშორისო ბაზარზე ის ოპერირებს Enefit-ის სახელით. კომპანიის ძირითად მასალის საწვავი ფიქალის საბადოები მდებარეობს აღმოსავლეთ ესტონეთში და კომპანიის მფლობელობაშია. კომპანიის აქციებს ფლობს ესტონეთის მთავრობა. ოფიციალური საიტი Eesti Energia Overviewდაარქივებული 2012-03-25 საიტზე Wayback Machine. ↑ Annual Reports. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-05. ციტირების თარიღი: 2011-12-20.თარგი:Ref-ee ↑ Беглый взгляд на Eesti Energia. // energia.ee. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-31. ციტირების თარიღი: 2011-12-20.
კოსოვოს დემოკრატიული ლიგა

კოსოვოს დემოკრატიული ლიგა (ალბ. Lidhja Demokratike e Kosovës) — პოლიტიკური პარტია კოსოვოს რესპუბლიკაში. პარტია დააარსა 1989 წელს ადგილობრივი ინტელიგენციის ჯგუფმა, მალე სლობოდან მილოშევიჩი გადადგა კოსოვოს ავტონომიური მხარის ხელმძღვანელის პოსტიდან. დიდი ხნის განმავლობაში ყველაზე პოპულარული პარტია იყო. ეს არის ორგანიზაცია, რომელიც სათავეში ჩაუდგა ბრძოლას დამოუკიდებლობისთვის კოსოვოს ავტონომიაში.  2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო ხმების 45,4 % და 47 მანდატი 120-დან. 2007 წლის არჩევნების შემდეგ პარტიამ მიიღო 22.6 % და 25 ადგილი მოიპოვა. 2006 წლის იანვარში გარდაიცვალა პარტიის ლიდერი იბრაჰიმ რუგოვა. 2007 წელს პარტიას შეუერთდა კოსოვოს დემოკრატიული პარტია. კოსოვომ მალე დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. კოსოვოს პრემიერ-მინისტრი გახდა ჰაშიმ ტაჩი. 2010 წელს პარტია კოალიციიდან გამოვიდა. 2 ნოემბერს მას პარლამენტმა უნდობლობა გამოუცხადა. 2010 წლის 27 სექტემბერს პარტიის წარმომადგენელი ფატმირ სეიდუ გახდა კოსოვოს პრეზიდენტი. 7 ნოემბერს პარტიის ლიდერი გახდა ისა მუსტაფა, რომელიც იყო პრიშტინის მერი მან შიდაპარტიულ არჩევნებში დაამარცხა ფატმირ სეიდუ 235 ხმით. 2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო 172 552 (24,69%) ხმა და 27 ადგილი პარლამენტში.. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-09-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ Окончательные результаты выборов. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-24. ციტირების თარიღი: 2016-04-03.
ბუღა თურქის შემოსევა

ბუღა თურქის შემოსევა 853-854 — არაბთა ლაშქრობა თბილისის საამიროს დასამორჩილებლად და ამიერკავკასიაში ხალიფის ძალაუფლების აღსადგენად. ხალიფა მუთავაქილმა (847-861) თბილისის ამირა საჰაკ ისმაილის ძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მოაწყო ბუღა თურქის სარდლობით. სომეხი ისტორიკოსის თომა არწრუნის ცნობით ბუღას ლაშქარში 200 ათასი მეომარი ითვლებოდა. სომხეთისა და აზერბაიჯანის დალაშქვრის შემდეგ 853 წლის ზაფხულში ბუღა საქართველოს შემოესია. მას შეუკავშირდნენ ტაო-კლარჯეთის მთავარი ბაგრატ I კურაპალატი და კახეთ-ჰერეთის სამთავრო. აფხაზთა სამეფო კი საჰაკს მიემხრო. ბუღა თურქი ისანში დაბანაკდა და საჰაკის წინააღმდეგ სარდალი ზირაქი გაგზავნა. ზირაქი 5 აგვისტოს მდინარე მტკვარზე გავიდა და თბილისში შეიჭრა. არაბები ანთებულ კუპრს ისროდნენ, ქალაქში ხანძარი გაჩნდა. საჰაკი შეიპყრეს და ბუღას ბრძანებით თავი მოჰკვეთეს. შემდეგ ზირაქმა და ბაგრატ I-მა აფხაზთა მეფეც დაამარცხეს. აღნიშნული ლაშქრობის შესახებ საუბარია ატენის სიონის წარწერაში: ამის შემდეგ ბუღას ლაშქარი კახეთის დაბლობიდან მთიანეთში შეიჭრა. მთიელებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს მტერს. ამასობაში დიდი თოვლი მოვიდა. არაბებს ცხენები იელის ჭამით დაეხოცათ და დიდი ზარალი ნახეს. ბუღა საქართველოს გაეცალა და ბარდავში დაბანაკდა. მაგრამ 854 წელს ისევ შემოესია საქართველოს და გარდაბანი ააოხრა. ბუღას ლაშქრობამ დიდი ზიანი მიაყენა ქვეყანას. არაბი ისტორიკოსის ალ-ტაბარის ცნობით მარტო თბილისში 853 წელს დაიღუპა 50 ათასი კაცი, ქალაქი თითქმის მთლიანად გადაიწვა. მაგრამ ბუღას ლაშქრობათა მიზანი მაინც მიუღწეველი დარჩა — არაბთა ბატონობის განმტკიცება ვერ მოხერხდა. ბუღა თურქი მუჰამად იბნ ხალიდის შემოსევა გუჩუა ვ. გადავხედოთ წარსულს, თბ., 1967; ჯავახიშვილი ივ. ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965; გუჩუა ვ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 592.; ↑ კ. დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, თბ. 1997 წ. გვ. 39 ↑ საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბ. 2008 წ. გვ. 181-182
უესტმინსტერის სტატუტი

უესტმინსტერის სტატუტი — 1931 წლის 11 დეკემბრის დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის აქტი, რომელიც ადგენს დომინიონის (ფაქტობრივად დამოუკიდებელი სახელმწიფო ბრიტანეთის იმპერიის შემადგენლობაში) სამართლებლივ მდგომარეობას და მათ ურთიერთდამოკიდებულებას დიდ ბრიტანეთთან. შედეგად შეიქმნა ბრიტანეთის ერთა თანამეგობრობის (დღეისათვის — ერთა თანამეგობრობა) სამართლებლივი ბაზა. ამ საპარლამენტო აქტმა ძალაში შეიყვანა 1926 და 1930 წლების ბრიტანეთის იმპერიის კონფერენციის გადაწყვეტილებები დომინიონების მთლიანი დამოუკიდებლობის შესახებ საშინაო და საგარეო საქმიანობაში და დიდ ბრიტანეთთან მათი თანასწორობის შესახებ. ამასთან დიდი ბრიტანეთი ჯერ კიდევ ინარჩუნებდა ფაქტობრივ კონტროლს დომინიონების საგარეო პოლიტიკაზე. ადასტურებდა რა დომინიონების სუვერენიტეტს, უესტმინსტერის სტატუტი ხაზს უსვავდა, რომ დიდი ბრიტანეთის კანონები არ შეიძლებოდა გავრცელებულიყო დომინიონებზე მათი თანხმობის გარეშე. ასევე გაუქმდა პუნქტი, რომლის დროსაც დომინიონის კანონი ითვლებოდა ძალადაკარგულად, თუ ის ეწინააღმდეგებოდა დიდი ბრიტანეთის კანონებს. ერთა თანამეგობრობის წევრებს, რომლებმაც აღიარეს უესტმინსტერის სტატუტი, აქვთ თანამეგობრობის სამეფოების (Commonwealth realms) სტატუსი, რაც ნიშნავს მათ მთლიან დამოუკიდებლობას შესაბამისი ქვეყნის სახელმწიფოს მეთაურის პოსტის ბრიტანეთის მონარქზე შენარჩუნებასთან ერთად. შედეგად, დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელისაბედ II ამავდროულად ავსტრალიის, ბარბადოსის და სხვა ქვეყნების დედოფალიცაა. თანამეგობრობის 54 წევრი ქვეყნიდან თანამეგობრობის სამეფოს სტატუსი აქვს მხოლოდ თექვსმეტს. 1931 წელს სტატუტი გამოყენებული იქნა იმ მომენტისთვის არსებულ დომინიონებზე: ავსტრალიის თანამეგობრობა, კანადის დომინიონი, ირლანდიის თავისუფალი სახელმწიფო, ნიუფაუნდლენდის დომინიონი, სამხრეთ აფრიკის კავშირი და ახალი ზელანდია. ავსტრალიამ სტატუტის რატიფიკაცია მოახდინა მხოლოდ 1942 წელს, რადგანაც გაემართლებინათ ომში მონაწილეობა, კანონის მოქმედება გავრცელდა 1939 წლის 3 სექტემბრის პერიოდიდან. ახალმა ზელანდიამ სტატუტის რატიფიკაცია მოახდინა 1947 წლის 25 ნოემბერს. ნიუფაუნდლენდს სტატუტის რატიფიკაცია არ განუხორციელებია; ადგილობრივი მთავრობის თხოვნით, მეტროპოლიამ 1934 წელს შემოიღო პირდაპირი მმართველობა, რომელიც შენარჩუნდა 1949 წლამდე, როდესაც ნიუფაუნდლენდი პროვინციის სახით შევიდა კანადის შემადგენლობაში. www.legislation.gov.uk — სტატუტის მოქმედი ვერსია თავისი ყველა ცვლილებებით www2.marianopolis.edu // Canada and the Statute of Westminster დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine. www.canadiana.org // Canada and the Statute of Westminster www.gov.ns.ca // Statute of Westminster, 1931 (text) www.foundingdocs.gov.au // Australia and the Statute of Westminster დაარქივებული 2011-06-01 საიტზე Wayback Machine.
უესტმინსტერის სისტემა

უესტმინსტერის სისტემა ან უესტმინსტერის მოდელი — სახელმწიფოებრივი მართვის დემოკრატიული საპარლამენტო სისტემა, აშენებული დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო მოდელის პრინციპებზე. თავისი დასახელება სისტემამ მიიღო უესტმინსტერის სასახლის სახელიდან, სადაც იმართება დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის სხდომები. უესტმინსტერის სისტემა დამახასიათებელია ერთა თანამეგობრობის ქვეყნებისათვის. მისი გამოყენება დაიწყეს დიდი ბრიტანეთის კანადის პროვინციებმა და ავსტრალიის კოლონიებმა XIX საუკუნის შუა პერიოდში. უესტმინსტერის სისტემის განსაზღვრის დამახასიათებელი ნიშნებია: სახელმწიფოს მეთაურის არსებობა, რომელსაც აქვს მხოლოდ ცერემონიალური და წარმომადგენლობითი ფუნქციები; მთავრობის მეთაურის არსებობა, რომელსაც ნიშნავს სახელმწიფოს მეთაური და როგორც წესი იგი პარლამენტში უმრავლესობის მქონე პოლიტიკური პარტიის მეთაურია; აღმასრულებელი ხელისუფლების მექანიზმების არსებობა, როგორც წესი, კაბინეტის ფორმით, რომელსაც მთავრობის მეთაური ხელმძღვანელობს; ქვეყანაში საპარლამენტო ოპოზიციის და მრავალპარტიული სისტემის არსებობის შესაძლებლობა; ბიკამერალიზმის (ორპალატიანი პარლამენტი) შესაძლებლობა და უნიკამერალიზმის დაშვება; პარლამენტის მიერ მთავრობისადმი უნდობლობის გამოცხადების შესაძლებლობა; პარლამენტის დაშლის და ვადამდელი არჩევნების გამოცხადების შესაძლებლობა. The Twilight of Westminster? Electoral Reform & its Consequences, Pippa Norris, 2000.
Silmet

Silmet — იშვიათი ელემენტების გადამამუშავებელი საწარმო, რომელი მდებარეობს სილამიაეში, ესტონეთი. ის არის ამერიკული კომპანია Molycorp-ის შვილობილი კომპანია. Molycorp-მა 2011 წლის აპრილში 89 მილიონ ამერიკულ დოლარად შეიძინა კომპანიის 90%, ხოლო დანარჩენი 10% იმავე წლის ოქტომბერში. კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი არის დავიდ ო-ბროკი. Silmet ამუშავებს სამ ქარხანას: მეტალურგიულ, იშვიათი მეტალების და იშვიათი მინერალების გადამამუშავებელ ქარხნებს. მისი ძირითადი პროდუქტებია: ნიობიუმი და ტანტალი. 2012 წელს კომპანიამ მიზნად დაისახა მსოფლიოში უმსხვილეს ნიობიუმის მწარმოებლად გახდომა. ↑ „Molycorp buys rare earth processor“. Bloomberg Businessweek. Associated Press. 2011-04-04. ციტირების თარიღი: 2012-07-08. ↑ Tammik, Ott (2012-01-27). „Molycorp Silmet Expands, Becoming Largest Producer of Niobium“. ERR. ციტირების თარიღი: 2012-07-08. ოფიციალური გვერდი დაარქივებული 2016-04-05 საიტზე Wayback Machine.
მაიტილი

მაიტილი - ერთ-ერთი ბიჰარული ენაა, გავრცელებულია ინდოეთის ბიჰარის შტატში და ნეპალში. იგი წარმოადგენს ძველი ქვეყნის მიტილას (ტირხუნის) ენა. ენას შენარჩუნებულია აქვს არქაული ფორმები. მოლაპარაკეთა რაოდენობა: >25 მლნ ენის კოდი: bh სახელწოდება: bh, en - Maithili, Bihari; eo - Maitila, Bihara დამწერლობა: დევანაგარი გავრცელების არეალი: ინდოეთი (ბიჰარი ), ნეპალი რიცხვები 1 - ek, 2 - du:, 3 - ti:n, 4 - cha:ri, 5 - pã:ch, 6 - ch'a:, 7 - sa:t, 8 - a:t', 9 - nხu, 10 - dash George A. Grierson (1909). An Introduction to the Maithili dialect of the Bihari language as spoken in North Bihar. Asiatic Society, Calcutta.  Ramawatar Yadav, Tribhvan University. Maithili Language and Linguistics: Some Background Notes. University of Cambridge.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მაიტილი Maithili phrasebook, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე National Translation Mission's (NTM) Maithili Pages Videha Ist Maithili ISSN 2229-547X Maithili Books დაარქივებული 2021-01-26 საიტზე Wayback Machine. Udbodhana Regd International e journal
ასკანიუსი

ასკანიუსი (ილუსი) — რომაულ მითოლოგიაში ტროას პრინცის ენეოსის და პრიამის ქალიშვილის ლავინიას (ან კრეუსას) ვაჟი. იულიუსების ლეგენდარული წინაპარი. ტროას ომის შემდეგ, როდესაც ქალაქი დაიწვა, ენეოსი გაიქცა ლაციუმში, იტალიაში. თან წაიყვანა მამა ანხისი, შვილი ასკანიუსი და მეუღლე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ასკანიუსი“ ვიკისაწყობში. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქმენეთში

2015 წლის მონაცემებით თურქმენეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 3 ძეგლია, რაც ძეგლების საერთო რაოდენობის (1079 - 2015 წელს) 0,3 %-ს შეადგენს. გარდა ამისა, 2015 წლის მონაცემებით იუნესკოს საცდელ სიაში კანდიდატად წარდგენილია 8 ძეგლი. სსრკ-მ, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა თურქმენეთის სსრ, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1988 წლის 12 ოქტომბერს, ხოლო უშუალოდ თურქმენეთმა 1994 წლის 30 სექტემბერს. თურქმენეთის ტერიტორიიდან იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში პირველად შეიყვანა მერვი 1999 წელს. ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით. კიონეურგენჩი ნისა მერვი ↑ Список кандидатов в объекты всемирного наследия ЮНЕСКО в Туркменистане ↑ The States Parties - Belarus. unesco.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-21. ციტირების თარიღი: 2 декабря 2010.
ბუღდაშენის ტბა

ბუღდაშენის ტბა — ვულკანური წარმოშობის ტბა საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, მდინარე ფარავნის აუზში, ზღვის დონიდან 2040 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,39 კმ², აუზის ფართობი 69,3 კმ². ტბა უკიდურესად მეჩხერია, საშუალო სიღრმე 0,42 მ, მაქსიმალური სიღრმე 0,85 მ, წყლის მოცულობა 164 600 მ³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. ბუღდაშენის ტბის წყლის ყველაზე მაღალი დონე მაისში, თოვლის დნობის დროს და ძლიერი წვიმების პერიოდში აღინიშნება. წყლის დონე ყველაზე დაბალია თებერვალში. ბუღდაშენის ტბას აქვს შედარებით მაღალი მიწისქვეშა-შედენა. ტბის ჩრდილო-დასავლეთი მხრიდან გამოედინება მდინარე ფარავნის მარცხენა შენაკადი ბუღდაშენი. წყლის დონის მერყეობა/ცვალებადობა შეადგენს 80 სმ-ს. ზამთარში ტბა იყინება, რაც ხუთ თვეს გრძელდება. ტბის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაფარულია წყლის მცენარეულობით. სამხრეთ ნაწილში გაბატონებულია ჭარბტენიანი ტერიტორიები. ფსკერი დაფარულია ჰიდროფილური მცენარეებითა და მათი ინტენსიური ზრდის და კვდომის შედეგად ჩამოყალიბებული ორგანული მასალით. ბუღდაშენის ტბა ჭაობისაკენ გარდამავალ სტადიაში იმყოფება. ბუღდაშენის ტბაში გვხვდება თევზი, მათ შორის აღმოსავლური ფრიტა და კარჩხანა. ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში პატარა კლდოვანი კუნძული მდებარეობს, რომელიც მნიშვნელოვან ადგილს წარმოადგენს ფრინველების გამრავლებისა და ბუდობის თვალსაზრისით, მათ შორის გადაშენების პირას მყოფი ველის პრანწიასთვის (Vanellus gregarius) და ეროვნულ დონეზე მოწყვლადი ვარდისფერი ვარხვისთვის (Pelecanus onocrotalus). ტერიტორია ასევე მნიშვნელოვანია ქვეყნის მასშტაბით მოწყვლადი წითელი იხვისთვის (Tadorna ferruginea), რომელიც ამ ტერიტორიაზე მრავლდება. დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაპირები დაბალია, რაც განაპირობებს ჭაობების წარმოქმნას. ბუღდაშენის ტბაზე გავრცელებულია ენდემურ მცენარეთა 19-მდე სახეობა. ჯავახეთის დაცულ ტერიტორიებში შემავალ ტბებს შორის ბუღდაშენის ტბა ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო და მიმზიდველ ტბად ითვლება ფრინველთა მდიდარი ფაუნის და გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვების შესაძლებლობების მხრივ, განსაკუთრებით გაზაფხულსა და შემოდგომაზე ფრინველთა მიგრაციის დროს. ტბა ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილის ნაწილია. მოსაზღვრე ჩილდირის მთის სამხრეთ ფერდობები ინტენსიურად გამოიყენება საძოვრებად. 2020 წლის 8 ივლისს საქართველოს წარდგინებით, ჭარბტენიანი ტერიტორიების შესახებ რამსარის კონვენციის სამდივნომ ბუღდაშენის ტბა საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში შეიტანა. ბუღდაშენის ტბის აღკვეთილი ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 40. ↑ ილია აფხაზავა, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 511. ↑ 3.0 3.1 Апхазава И. С. Озера Грузии. Тбилиси: Мецниереба, 1975. 181 с. ↑ 4.0 4.1 4.2 ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმის დამტკიცების თაობაზე. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-15. ციტირების თარიღი: 2020-12-16. ↑ მადათაფას და ბუღდაშენის ტბები საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში შევიდა ↑ Bugdasheni Lake. ციტირების თარიღი: 5 ოქტომბერი 2020.
დეჰისტანი

დეჰისტანი (თურქმ. Dehistan) ან მაშად-მისირიანი (თურქმ. Maşat-Misserian) — ისტორიული ქალაქი თურქმენეთში. მდებარეობს ბალკანის ველაიათში. შედგება დიდი სასაფლაო მაშადისაგან, რომელშიც მდებარეობს შირ-ქაბირის X საუკუნის მავზოლეუმი და X-XV საუკუნეების ქალაქ მისირიანის ნანგრევებისაგან. დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში და აყვავებას მიაღწია ხორეზმშაჰების მმართველობის პერიოდში. დაანგრიეს მონღოლებმა, თუმცა შემდეგ ქალაქი კვლავ განაშენიანდა. არსებობდა XIV საუკუნემდე. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დეჰისტანში აღმოაჩინეს რამდენიმე მეჩეთი, ქარავან-სარაი და წყლისმომარაგების სისტემა: თხრილები, არხები, კანალიზაცია. 1998 წლიდან დეჰისტანი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების კანდიდატთა სიაში. დეჰისტანი დაარქივებული 2011-02-11 საიტზე Wayback Machine. დეჰისტანი იუნესკოს საიტზე დეჰისტანი — Wikimapia
ნიდერლანდების ენის კავშირი

ნიდერლანდების ენის კავშირი (ნიდერლ. Nederlandse Taalunie, NTU) — ორგანიზაცია 1980 წლის 9 სექტემბერს დააარსეს ნიდერლანდებმა და ბელგიამ ნიდერლანდური ენის განვითარების და სტანდარტიზაციის პრობლემების განხილვის მიზნით. 2005 წლის 12 იანვარს სურინამი გახდა ორგანიზაციის მესამე წევრი. მართლწერის ერთიანი სისტემის შემუშავება კრებულების და მისი მსგავსი მასალების ერთობლივად შექმნა ნიდერლანდური ენის სწავლების გამოცდილების გაზიარება და შეკრება ნიდერლანდური ენისთვის პედაგოგების მომზადების და ლიტერატურული თარგმანების გაფართოება ენის პოლიტიკა ევროპულ კონტექსტში გერმანიის დასავლეთ რაიონებში, საფრანგეთის და ბელგიის ნაწილ ვალონიის ჩრდილოეთით ნიდერლანდური ენის შესწავლის მხარდაჭერა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასთან, ნამიბიასთან და ინდონეზიასთან ენობრივი კავშირების მოწესრიგება ნიდერლანდების ლიტერატურული პრემიის მინიჭება (3 წელიწადში ერთხელ) 9-ტომიანი «ნიდერლანდურენოვანი ლიტერატურის ისტორიის» შექმნაში დახმარება (მუშაობის დამთავრება იგეგმება 2016 წელს) ნიდერლანდური ენის ტერმინოლოგიური ცენტრის შენახვა (ნიდერლ. Het Steunpunt Nederlandstalige Terminologie). 2004 წელს სურინამმა ხელი მოაწერა "ასოციაციურ შეთანხმებას" ორგანიზაციასთან. 2013 წლის 27 ნოემბრიდან შეთანხმება ასევე ვრცელდება ბონეირზე (ანუ ბონეირზე, საბაზე და სინტ-ესტატიუსზე) ნიდერლანდების სამეფოს კარიბის აუზის სამი ავტონომიური ქვეყანა, არუბა, კიურასაო და სინტ-მარტენი მოისაზრება, როგორც წევრი სახელმწიფოების კანდიდატები. ამას გარდა, ინდონეზია და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა ნიდერლანდების ენის კავშირის ორგანიზაციის "პარტნიორები" არიან. პორტუგალენოვანი ქვეყნების თანამეგობრობა ფრანკოფონები ფრანკოფონია ფრანგულენოვანი ქვეყნები ანგლოფონები ქვეყნების სია ინგლისურენოვანი მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ქვეყნების და ტერიტორიების სია, სადაც ინგლისური ოფიციალური ენაა რუსოფონები გერმანულენოვანი ქვეყნები ისპანიდადი არაბული სამყარო ↑ http://taalunieversum.org/inhoud/de-taalunie-verhuisd ↑ Suriname, lid van de Taalunie Dutch. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 დეკემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 19 June 2014. ↑ Tractatenblad 2013, 253 Dutch. Kingdom of the Netherlands. ციტირების თარიღი: 21 December 2014. ↑ Wie we zijn: Drie landen, één taal Dutch. Nederlandse Taalunie. ციტირების თარიღი: 30 October 2013.
ბუჩქი

ბუჩქი — ტანდაბალი მრავალწლოვანი მერქნიანი მცენარე. ხეებისაგან განსხვავებით ნიადაგის ზედაპირიდანვე ძლიერად იტოტება და მკვეთრად გამოხატული მთავარი ღერო არ აქვს. ბუჩქები უმეტესად ფოთლოვანი ჯიშების სახეობები და სახესხვაობებია. ერთი და იმავე სახეობის მცენარე ხშირად შეიძლება ბუჩქიც იყოს და ხეც, მაგ., ხეჭრელი, ცირცელი და სხვა. მრავალ მათგანს საკვები, ტექნიკისა, სამკურნალო და დეკორატიული მნიშვნელობა აქვს. იყენებენ ტყის მინდორსაცავი ზოლებისა და ცოცხალი ღობეესათვის. ტყეში ბუჩქები ქვეტყეს ქმნიან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 594.
პანფილოველები

პანფილოველები (იგივე, 28 გმირი პანფილოველები, გმირი პანფილოველები) — წითელი არმიის 316-ე მსროლელი დივიზიის მეომრები, რომლებმაც თავი ისახელეს დიდ სამამულო ომში, შეიქმნა ალმა-ატაში (ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა) სამხედრო კომისარ ივანე ვასილის ძე პანფილოვის მეთაურობით, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს 1941 წელს რუსეთის დაცვაში. ყველაზე მეტად 28 მებრძოლია სახელგანთქმული გმირობისთვის 1075-ე მსროლელი პოლკის მე-2 ბატალიონის მეოთხე ასეულიდან პოლიტხელ ვ. კლოჩკოვის მეთაურობით. გავრცელებული ლეგენდის თანახმად, 1941 წლის 16 ნოემბერს, როდესაც დაიწყო განახლებული თავდასხმა მოწინააღმდეგეებისა მოსკოვზე, მეოთხე ასეულის მებრძოლებმა დუბოსეკოვის მიმდებარე ტერიტორიაზე დაცვისას განახორციელეს ოთხსაათიანი ბრძოლა, რომლითაც გაანადგურეს მოწინააღმდეგის 18 ტანკი. 28-ვე მებრძოლი გარდაიცვალა, რომელთაც საჭოთა კავშრის გმირობა მიანიჭეს. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკური კავშირისს სამხედრო პროკურატურის მიერ შესწავლილ იქნა ეს ამბავი 1948 და 1988 წლებში, რომლითაც ოფიციალური ვერსიის თანახმად ეს ფაქტი არ დადასტურდა. მთავარი სამხედრო პროკურატურის დასკვნა „28 პანფილოველის შესახებ (რუსულად)[მკვდარი ბმული] საბჭოთა მითი და სინამდვილე „პანფილოველებზე“
ტრანსპორტი რუსეთში

ტრანსპორტი რუსეთის ფედერაციაში — ერთ-ერთი ყველაზე ფართო ქსელი მსოფლიოში, რომელიც მოიცავს საავტომობილო და რკინიგზის გზებს, საზღვაო და საჰაერო ტრანსპორტს. 2006 წლის მონაცემებით რუსეთს გააჩნია 933,000 კმ. სიგრძის საავტომობილო გზა, რომელთაგან 755,000 კმ. არის მოკირწყლული. სარკინოგზო ტრანსპორტი რუსეთს გააჩნია მსოფლიოში სიდიდით მეორე რკინიგზის ქსელი (აშშ-ს შემდეგ), 2011 წლის მონაცემებით 87,157 კმ. სიგრძის. სარკინიგზო კავშრები მოსაზღვრე ქვეყნეთან: მეტროს ტრანსპორტი მოსკოვის მეტრო – 12 ხაზი, 196 სადგური, 327,5 კმ. სანქტ-პეტერბურგის მეტრო – 5 ხაზი, 67 სადგური, 113,2 კმ. ნოვოსიბირსკის მეტრო – 2 ხაზი, 13 სადგური, 15,9 კმ. ნიჟნი-ნოვგოროდის მეტრო – 2 ხაზი, 14 სადგური, 18,8 კმ. სამარას მეტრო – 1 ხაზი, 10 სადგური, 12,7 კმ. ეკატერინბურგის მეტრო – 1 ხაზი, 9 სადგური, 12,7 კმ. ყაზანის მეტრო – 1 ხაზი, 10 სადგური, 158 კმ. საზღვაო ტრანსპორტი აეროპორტები 630 აეროპორტი მოკირწყლული ასაფრენი გზებით: 3,047 მ. და მეტი: 54 აეროპორტი 2,438 მ.-დან 3,047 მ.-მდე: 202 აეროპორტი 1,524 მ.-დან 2,437 მ.-მდე: 108 აეროპორტი 914 მ.-დან 1,523 მ.-მდე: 115 აეროპორტი 914 მ.-მდე: 151 აეროპორტი. 1,887 აეროპორტი მოუკიწყლავი ასაფრენი გზებით: 3,047 მ.-დან: 25 აეროპორტი 2,438 მ.-დან 3,047 მ.-მდე: 45 აეროპორტი 1,524 მ.-დან 2,437 მ.-მდე: 134 აეროპორტი 914 მ.-დან 1,523 მ.-მდე: 291 აეროპორტი 914 მ.-მდე: 1,392 აეროპორტი. ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურის ფორმირება (რუსულად)