laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პარდუბიცეს მხარე

პარდუბიცის მხარე (ჩეხ. Pardubický kraj) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის ბოჰემიის აღმოსავლეთით, ხოლო მისი მცირე ნაწილი მორავიის ჩრდილო-დასავლეთით. მისი დედაქალაქია პარდუბიცე. ტრადიციულად პარდუბიცის რეგიონი იყოფა ოთხ რაიონად (ჩეხ. okresy), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა. ხრუდიმი პრადუბიცე სვიტავი უსტი-ნად-ორლიცი ვისოკე-მიტო კრალიკი ლანშკროუნი ლიტომიშლი მორავსკა-ტრშებოვა პარდუბიცე პოლიჩკა პრჟელოუჩი ჟამბერკი სვიტავი უსტი-ნად-ორლიცი ჩესკა-ტრშებოვა ხოცენი ხრუდიმი ჰოლიცე ჰლინსკო ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-06-24 საიტზე Wayback Machine. რეგიონის ოფიციალური ტურისტული პორტალი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პარდუბიცის მხარე ↑ Administrativní registr ekonomických subjektů <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q8182488"></a>
ოლომოუცის მხარე

ოლომოუცის მხარე (ჩეხ. Olomoucký kraj) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის მორავიის ჩრდილო-დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში, ხოლო მისი მცირე ნაწილი სილეზიაში. ოლომოუცის მხარის დედაქალაქია ოლომოუცი. ტრადიციულად ოლომოუცის რეგიონი იყოფა ხუთ რაიონად (ჩეხ. okresy), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა. ესენიკი ოლომოუცი პრეროვი პროსტეჟოვი შუმპერკი ოლომოუცი იესენიკი პრშეროვი პროსტეიოვი შუმპერკი ოფიციალური საიტი (ჩეხური) რეგიონის სტატისტიკა ↑ Administrativní registr ekonomických subjektů <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q8182488"></a>
მორავია-სილეზიის მხარე

მორავია-სილეზიის მხარე (ჩეხ. Moravskoslezský kraj) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის მორავიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და მისი ნაწილი სილეზიაში. ტრადიციულად მორავია-სილეზიის რეგიონი იყოფა ექვს რაიონად (ჩეხ. okresy), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა. ბრუნტალი ფრიდეკ-მისტეკი კარვინა ნოვი-იიჩინი ოპავა ოსტრავა ბილოვეც ბოჰუმინ ბრუნტალ ჩესკი-ტეშინი ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემ ფრიდეკ-მისტეკი ფრიდლანტ-ნად-ოსტრავიცი ჰავირჟოვ ჰლუჩინ ჲაბლუნკოვ კარვინა კოპრშივნიცე კრავარჟე კრნოვ ნოვი-ჲიჩინ ოდრი ოპავა ორლოვა ოსტრავა რიმარჟოვ ტრშინეც ვიტკოვ ვრბნო-პოდ-პრაძედემ ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-04-15 საიტზე Wayback Machine. რეგიონის სტატისტიკა ↑ Tisková zpráva – Moravskoslezský kraj má nového hejtmana — Moravskoslezský kraj, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q190550"></a> ↑ https://www.cdcp.cz/wp-content/uploads/LEI/last_published_LEI_full.xml — Centrální depozitář cenných papírů, 2024. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11878743"></a>
ძვ. წ. 399

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 399 ფილოსოფოს სოკრატეს ურწმუნოების გამო სიკვდილის განაჩენი გამოუტანეს. სოკრატე — ბერძენი, ათენელი ფილოსოფოსი. (დ. ძვ. წ. 470/ძვ. წ. 469)
მიოცენი

მიოცენი (სიმბოლო MI; ბერძნ. méion – ნაკლები და kainós – ახალი) — ნეოგენური პერიოდის ეპოქა; დედამიწის ისტორიის მესამეული პერიოდის ერთ-ერთი დიდი მონაკვეთი. დაიწყო 23,03 მლნ. წლის წინ და დასრულდა 5,332 მლნ. წლის წინ. მოსდევს პლიოცენს, წინ უსწრებს ოლიგოცენს. პლიოცენთან შედარებით, მიოცენი შეიცავს 18%-ით ნაკლებ თანამედროვე ზღვის უხერხემლოების სახეობებს. ტერმინის ავტორია ინგლისელი მეცნიერი ჩარლზ ლაიელი, რომელმაც შემოგვთავაზა მესამეული სისტემის დაყოფა 4 გეოლოგიურ ეპოქად. მიოცენში კონტინენტები აგრძელებდნენ მოძრაობას მათი თანამედროვე განლაგების მხარეს. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას შორის არსებული ყელი მიოცენში არ იყო ჩამოყალიბებული, თუმცა სამხრეთი ამერიკა უახლოვდებოდა წყნარ ოკეანეში არსებულ სუბდუქციის დასავლეთ ზონას, რომელმაც გამოიწვია ანდების მთების აზევება და სვლა სამხრეთისაკენ, რასაც მოჰყვა მესოამერიკის ნახევარკუნძულის გაფართოება. მთის ნაგებობები ვრცელდებოდა ჩრდილოეთი ამერიკის დასავლეთით, ევროპასა და აღმოსავლეთ აზიაში. იმ პერიოდში, ინდოეთი აგრძელედბდა აზიასთან შეჯახებას, რასაც თან სდევდა სრულიად ახალი მთათა სისტემების ჩამოყალიბება. მიოცენი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია დაარქივებული 2014-03-16 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) მიოცენი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) მიოცენური ეპოქა (ინგლისური) მიოცენური ეპოქა (ინგლისური) ↑ ICS Timescale Chart. ↑ Geologic Age Symbol Font (StratagemAge). USGS. ციტირების თარიღი: 2011-06-22.
დასავლეთ ევროპის ფართოფოთლოვანი ტყეები

დასავლეთ ევროპის პალეარქტიკული ფართოფოთლოვანი ტყეები — ეკორეგიონი ზომიერ ფართოფოთლოვან და შერეული ტყეების ბუნებრივ ზონაში, რომელიც მოიცავს დასავლეთ ევროპის საკმაოდ დიდ არეალს, მათ შორის ავსტრიის, ჩეხეთის, საფრანგეთის, გერმანიისა და შვეიცარიის ტერიტორიებს. დასავლეთ ევროპის ფართოფოთლოვანი ტყეების საერთო ფართობი დაახლოებით 490 000 კმ²-ია. ეკორეგიონი განსაკუთრებით წარმოდგენილია ცენტრალურ მასივში, ცენტრალური გერმანიის მთიანეთში, იურის მთებში, ბავარიის ზეგანსა და ბოჰემიის მასივში. ძირითადად შედგება წიფლისა და შერეული წიფლის ტყეებისგან. ასევე მოიცავს ხმელთაშუაზღვის რეგიონის მცირე ნაწილს. ეს ტერიტორია ათასობით წლის წინ იქნა დასახლებული. ასევე მოიცავს დიდ ქალაქებსა (ლიონი, ნანსი, მიუნხენი) და სასოფლო-სამეურნეო მიწებს. გავრცელებულია ცხოველთა და ფრინველთა სახეობები, მაგრამ მსხვილი ძუძუმწოვრების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირებულია. WWF profiles: Western European broadleaf forests
ძვ. წ. 1

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 1 25 დეკემბერი - იესო ქრისტე კუჯულა კადფიზი — ქუშანის სამეფოს პირველი მეფე
გონბად-ე-გაბუსი

გონბად-ე-გაბუსის კოშკი მონუმენტი ირანის ქალაქ გონბად-ე-გაბუსში. კოშკი აგებულია 1006 წელს. მისი სიმაღლეა 72 მეტრი. 2012 წელს იუნესკომ აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში გონბად-ე-გაბუსის კოშკი იუნესკოს საიტზე
ჟდანიცეს ტყე

ჟდანიცეს ტყე (ჩეხ. Ždánický les) — ქედი და ტყე ჩეხეთში. გეოლოგიურად მიეკუთვნება ცენტრალური მორავიის კარპატებს. ტყის ფართობი 470 კმ²-ია. უმაღლესი წერტილის სლეპიცე, ზღვის დონიდან 438 მეტრი. ჟდანიცეს ტყის ბუნების პარკი 1996 წელს შეიქმნა და ის 68 კმ²-ს მოიცავს, მოქცეულია ტყის შიდა მხარეს. პატარა ქალაქ ბრანკოვიცედან სოფელ ზდოუნკუსკენ მიმავალ საფეხმავლო გზაზე აღმართულია ოლგის პარტიზანული დანაყოფისასდმი მიძღვნილი მონუმენტი. ეს დანაყოფი ამ ტყეში იყო დაბანაკებული და 1940-იან წლებში ნაცისტურ ოკუპაციას ეწინააღმდეგებოდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჟდანიცეს ტყე Ždánický les დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine. Ždánický les Přírodní park Ždánický les დაარქივებული 2010-08-12 საიტზე Wayback Machine.
ალპური დანაოჭება

ალპური დანაოჭება (ალპური ოროგენი) — დედამიწის ქერქის დანაოჭების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ციკლი. გამოვლინდა მეზოზოურ და კაინოზოურ ერებში. ალპური დანაოჭების ზონებში დედამიწის ქერქი დანაოჭდა და აზევება განიცადა. ამის შედეგად წარმოიქმნა გეოლოგიურად ყველაზე ახალგაზრდა მთათა სისტემები. ალპური დანაოჭების ციკლი დედამიწის ქერქში არათანაბრად და სხვადასხვა დროს გამოვლინდა ოროფაზისების სახით. ყველაზე მძლავრი ოროფაზისები ზოგან მეზოზოურ, ზოგან კი კაინოზოურ ერაში აღინიშნება. ამიტომ ბევრი მკვლევარი მეზოზოურ დანაოჭებას ალპური დანაოჭებისაგან დამოუკიდებელ ციკლად გამოყოფს. ალპური ნაოჭა სისტემები, ფართო გაგებით, გარს ერტყმის წყნარ ოკეანეს და მოიცავს: კორდილიერებს, ცენტრალურ ამერიკას, ანდებს, სამხრეთ სანდვიჩის კუნძულებს, ანტარქტიდის ნაწილს, ახალ ზელანდიას, ახალ გვინეას, მალაის არქიპელაგს, ფილიპინისა და იაპონიის კუნძულებს, შორეულ აღმოსავლეთს, კურილის კუნძულებს, კამჩატკას, ჩუკოტკის ნახევარკუნძულს და ალეუტის კუნძულებს. ალპური დანაოჭების ზონასვე მიეკუთვნება ხმელთაშუა ზღვა — ჰიმალაის მთების ზოლი, რომელშიც შედის ბეტის კორდილიერები, ატლასის მთების ჩრდილოეთი ნაწილი, აპენინები, ალპები, კარპატები, ბალკანები, მცირე აზიის, ყირიმის მთები, კავკასიონი, ქოფეთ-დაღი, პამირი, ჰიმალაი, მიანმარი და მალაკის ნახევარკუნძული, სადაც მთათა სისტემების ზოლი წყნაროკეანურ სარტყელს ერწყმის. საკუთრივ ალპური, ეგრეთ წოდებული კაინოზოური დანაოჭება, გამოვლინდა ხმელთაშუა ზღვა — ჰიმალაის ზოლში და გამოიწვია ტეთისის ვრცელი გეოსინკლინის გარდაქმნა მთათა სისტემებად. მეზოზოური დანაოჭება კი ძირითადად წყნაროკეანურ სარტყელში მოხდა, ამიტომ მას წყნაროკეანურ დანაოჭებასაც უწოდებენ. ალპური დანაოჭების ზონებში დედამიწის ქერქი ბევრგან დღესაც ინტენსიურად მოძრაობს და ძლიერი სეისმურობით ხასიათდება. მასთანვეა დაკავშირებული თითქმის ყველა მოქმედი ვულკანი. ამჟამად ყველაზე ძლიერი მოძრაობებით ხასიათდება წყნარი ოკეანის დასავლეთი პერიფერია, რის გამოც მას თანამედროვე გეოსინკლინად თვლიან. ალპური დანაოჭება პირველად შეისწავლეს ალპებში, აქედან მოდის სახელწოდებაც. ალპები ალპური დანაოჭება – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) ალპური დანაოჭება – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 326. Белоусов В. В., Основные вопросы геотектоники, 2 изд., М., 1962; Хаин В. Б., Общая геотектоника, М., 1964.
ძვ. წ. 2

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 2 ჩინეთში ჩატარდა მოსახლეობის აღწერა. აკურთხეს მარსის ტაძარი რომში. ფრაატ IV — პართიის სამეფოს მმართველი არშაკიდების დინასტიიდან.
დანიის ქალაქების სია

სტატიაში მოცემულია დანიის ქალაქების სია მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. ცხრილში არ შედის კონურბაციები. 1 = მოსახლეობა აღემატება 20 000-ს. 2 = ელსტიკე-სტენლესე ახალი ქალაქია, შეიქმნა 2010-01-01. 3 = ქალაქი ჰერსჰოლმი რამდენიმე მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება. a = კოპენჰაგენის მეტროპოლიის ნაწილი (da: Hovedstadsområdet). b = ოლბორგის ურბანული არეალის ნაწილი. ↑ Statistics Denmark: BEF44: Folketal pr. 1. januar fordelt på byer
ძვ. წ. 3

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 3 24 დეკემბერი : გალბა – რომის იმპერატორი (გ. 69).
კეპლერ-22

„კეპლერ-22“ — ვარსკვლავი, რომელიც გედის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. მის ორბიტაზე პლანეტა აღმოაჩინეს, რომელიც სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავს. „კეპლერ-22“ ოდნავ პატარა და ცივია მზეზე, რომელსაც ჰელიუმზე მძიმე ელემენტების დაბალი რაოდენობა გააჩნია. ის G5 სპექტრული ტიპის ვარსკვლავია, ხოლო მისი სიკაშკაშის კლასი ისევ გამოუცნობი რჩება. მისი სიკაშკაზე მზის 79%-ს აღწევს, რომელიც ძირითადად მისი გარე ატმოსფეროდან მოდის, რომლის ტემპერატურაც 5,518 K-ს აღწევს. დაახლოებითი მანძილი ამ ვარსკვლავამდე 620 სინათლის წელიწადია (190 პარსეკი) 2011 წლის 5 დეკემბერს კეპლერის მისიაზე მომუშავე მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ მათ აღმოაჩინეს დედამიწის მსგავსი პლანეტა, რომელიც ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავდა. მათ ამის აღმოსაჩენად კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპი გამოიყენეს. ეს იმიტომ არის ასე საყურადღებო, რომ ის არის პირველი პლანეტა, რომელიც დედამიწის ზომისგან დიდად არ განსხვავდება (2-ჯერ დიდი) და დაადასტურეს, როგორც სასიცოცხლო ზონაში მბრუნავი პლანეტა. ↑ Kepler Confirms First Planet in Habitable Zone of Sun-Like Star. Universe Today (2011-12-05). ↑ Boyle, Rebecca. (December 5, 2011) Kepler Team Confirms First Earth-like planet in a habitable zone, And Finds 1,094 More Worlds. Popular Science. ციტირების თარიღი: December 5, 2011.[მკვდარი ბმული] ↑ NASA Telescope Confirms Alien Planet in Habitable Zone. Space.com (2011-12-05).
მაცხოვრის შობის ტაძარი

მაცხოვრის შობის ტაძარი (ბერძ. Βασιλικὴ τῆς Γεννήσεως, არაბ. كنيسة المهد, ებრ. כנסיית המולד) — ქრისტიანული ტაძარი ბეთლემში, სადაც იშვა იესო ქრისტე. 2012 წელს იუნესკომ აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად და გახდა პალესტინის პირველი ძეგლი, რომელიც აღიარეს მსოფლიო მემკვიდრეობად. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პალესტინაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მაცხოვრის შობის ტაძარი იუნესკოს საიტზე
გლობალური ქალაქი

გლობალური ქალაქი — ქალაქი, რომელიც გლობალურ ეკონომიკურ სისტემაში მნიშვნელოვან კვანძად მიიჩნევა. კონცეფცია გეოგრაფიიდან და ურბანული მეცნიერებებიდან მომდინარეობს. ასეთი ქალაქები გლობალიზაციის პროცესში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებენ, როგორც სტრატეგიული კვანძები, განსაკუთრებით კი ფინანსებსა და ვაჭრობაში. ტერმინი „გლობალური ქალაქი“ მეგაქალაქის საპირისპიროდ პირველად 1991 წელს იხმარა სოციოლოგმა სასკია სასენმა თავის ნაშრომში გლობალური ქალაქი: ნიუ-იორკი, ლონდონი, ტოკიო. სადაც მან აღწერა ქალაქები, რომლებიც აკონტროლებდნენ მსოფლიო ბიზნესის შემოსავლების უთანასწორობას. გლობალური ქალაქის სტატუსი სასურველად და მომგებიანად მიიჩნევა. მიღწეულია კონსენსუსი იმის თაობაზე, თუ რა კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს ქალაქი, რომ ეს სტატუსი მიენიჭოს. მათ შორისაა ეკონომიკური, პოლიტიკური, კულტურული და ინფრასტრუქტურული მახასიათებლები. ცხრილში მოცემულია „გლობალიზაციისა და გლობალური ქალაქების შესწავლის ქსელის“ (GaWC მიერ 2010 წელს გამოქვეყნებული) ალფა, ბეტა და გამა კატეგორიის გლობალური ქალაქები: ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გლობალური ქალაქი Repository of Links Relating to Urban Places დაარქივებული 2005-06-23 საიტზე Wayback Machine. World Cities article by Jennifer Curtis of Charles Sturt University დაარქივებული 2006-05-30 საიტზე Wayback Machine. The World-System’s City System: A Research Agenda დაარქივებული 2006-05-27 საიტზე Wayback Machine. The State of the World's Cities, 2001 დაარქივებული 2011-10-03 საიტზე Wayback Machine. "U.S. Cities in the 'World City Network'" ↑ Sassen, Saskia - The Global City: New York, London, Tokyo. დაარქივებული 2015-03-16 საიტზე Wayback Machine. (1991) - Princeton University Press. ISBN 0-691-07063-6 ↑ GaWC Research Bulletin 5, GaWC, Loughborough University, 28 July 1999
ძვ. წ. 4

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 4 ჰეროდე I დიდი — იუდეველთა მეფე (დ. ძვ. წ. 73)
შანდუ

შანდუ — ისტორიული ქალაქი ჩინეთში. XII საუკუნეში წარმოადგენადა იუანის სახელმწიფოს დამაარსებლის, ყუბილაი ყაენის საზაფხულო დედაქალაქს. შანდუს არქეოლოგიური ადგილები მდებარეობს პეკინიდან ჩრდილოეთით 275 კმ-ში. ქალაქი დაარსდა 1256 წელს კაიპინის სახელწოდებით თუმცა მალევე უწოდეს შანდუ. 1275 წელს ქალაქს სტუმრობდა მარკო პოლო. 1358 წელს ქალაქი დაიპყრეს წითელჩალმიანებმა. დამპყრობლებმა გადაწვეს საიმპერატორო სასახლე. 1368 წელს იუანის უკანასკნელი იმპერატორი თოღონ თემურ-ყაენი გაიქცა პეკინიდან და დაიკავა შანდუ. 1369 წელს შეტევაზე გადავიდა მინის დინასტია და დაიკავა ქალაქი. მინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქმა დაკარგა დედაქალაქის სტატუსი და უწოდეს კაიპინი. 2012 წელს იუნესკომ შანდუს ისტორიული ადგილები მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში ქალაქი შანდუ იუნესკოს საიტზე
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით პირველი საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა საფრანგეთში 6 ივლისიდან 10 ივლისამდე. გაიმარჯვა საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში იუგოსლავია დაამარცხა, ანგარიშით 2–1. საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1960 წლის 5 აპრილიდან 29 მაისამდე. მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960: ფინალი. ევროპის ერთა თასის პირველი გათამაშების გადამწყვეტ მატჩს პარიზის პარკ დე პრენსი ნახევრად ცარიელი ტრიბუნებით შეხვდა. გარდა იმისა, რომ ფრანგებს დიდად არც აღელვებდათ საბჭოთა კავშირის და იუგოსლავიის ნაკრებთა პაექრობა, იმ დღეს გაწვიმდა, რამაც სტადიონზე წასვლის სურვილი კიდევ არაერთს გაუქრო. მე-17 წუთი: ლევ იაშინმა მილან გალიჩის ძალიან სახიფათო დარტყმა მოიგერია. 22-ე წუთი: იაშინმა ამჯერად იუგოსლავიელთა კაპიტანი ბორივოე კოსტიჩი დაამწუხრა – საჯარიმოდან არ გაატანინა. 27-ე წუთი: ვალენტინ ივანოვმა ვიქტორ პონედელნიკი მეკარე ბლაგოიე ვიდინიჩთან პირისპირ გაიყვანა, მაგრამ როსტოვის არმიის სპორტული კლუბის თავდამსხმელმა შანსი ხელიდან გაუშვა. და როცა ტაიმის დასრულებას ორი წუთი უკლდა, ანგარიში გაიხსნა: დრაჟენ ერკოვიჩმა ანატოლი მასლიონკინი ჩამოიშორა, ბურთი იაშინის საჯარიმოში ჩაჰკიდა, იქ სსრკ ნაკრების კაპიტანმა იგორ ნეტომ ცუდად ითამაშა, ბურთი მილან გალიჩს მიუვიდა და ბელგრადის პარტიზანის ფორვარდმაც ზუსტად დაარტყა – 0:1. შესვენების შემდეგ გავრილ კაჩალინის გუნდი გააქტიურდა და 49ე წუთზე გაათანაბრა კიდეც ანგარიში: ვალენტინ ბუბუკინის უძლიერესი დარტყმა ვიდინიჩმა ცუდად მოიგერია, ბურთთან პირველი სლავა მეტრეველი გაჩნდა და – 1:1! მეტრეველს კიდევ ერთხელ შეეძლო გოლის გატანა, მიხეილ მესხმაც ვერ გამოიყენა კარგი შანსი, ივანოვმა კი სულაც ოთხი მეტრიდან ააცილა. ძირითადი დრო ასეც დასრულდა, 112ე წუთზე კი ისტორიული ბურთი გავიდა: მიხეილ მესხმა ჩვეულად შეუტია ფლანგიდან და პონედელნიკი მოძებნა, რომელმაც დაქანცულ მცველებს ადვილად აჯობა – 2:1! რამდენიმე წუთში ინგლისელმა მსაჯმა არტურ ელისმა ფინალი დაასრულა, კიდევ ცოტა ხანში კი საბჭოთა კავშირის ნაკრების კაპიტანმა იგორ ნეტომ ევროპის ერთა თასი აღმართა! ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960 RSSSF-ზე.
ძვ. წ. 5

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 5 გუან უ-დი — ხანის დინასტიის იმპერატორი (გ. 57)
ეთერ კაკაბაძე

ეთერ კაკაბაძე (დ. 17 ოქტომბერი, 1926, თბილისი) — ქართველი მოქანდაკე. ეთერ კაკაბაძემ დაამთავრა სამხატვრო აკადემია 1950 წელს. იყო რეპინის სახელობის სტიპენდიატი. პედაგოგები: იაკობ ნიკოლაძე, სოსო ცაბაშვილი, სერგო ქობულაძე. ცნობილი ნამუშევრებია „ჯაფარიძის პორტრეტი“ (მარმარილო, 1953), „ბიჭის პოტრეტი“ (მარმარილო, 1953), „ნანა“ (ტერაკოტა, 1956), „დემობილიზებული“ (თაბაშირი, 1956). არის მსოფლიო ახალგაზრდობის ფესტივალის ლაურეატი. დამსახურებული მხატვარი, პროფესორი. ღირსების ორდენოსანი. ორგზის მოწვევის საქალაქო საბჭოს დეპუტატი. ხატვის კათედრის გამგე, მოადგილე, ფონდის ხელმძღვანელი. საგამოცდო კომისიის წევრი, რეცენზენტი, მისი ნამუშევრები ინახება კერძო კოლექციებში, მოსკოვის აღმოსავლეთ ქვეყნების მუზეუმში, საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, ძეგლები საქართველოსა და რუსეთში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 322. ეთერ კაკაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ კაკაბაძე ეთერ - (დაიბადა 1926 წელს). უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2018.
პლიოცენი

პლიოცენი (სიმბოლო PO; ძვ. ბერძნ. πλεῖον – მეტი და καινός – ახალი, თანამედროვე) — დედამიწის ისტორიის მესამეული პერიოდის უკანასკნელი ეპოქა; მოსდევს მიოცენს, წინ უსწრებს პლეისტოცენს. დაიწყო 5,332 მლნ. წლის წინ და დასრულდა 2,588 მლნ. წლის წინ. ტერმინის ავტორია ინგლისელი ბუნებისმეტყველი ჩარლზ ლაიელი, რომელმაც შემოგვთავაზა მესამეული სისტემის დაყოფა 4 გეოლოგიურ ეპოქად. პლიოცენში არსებულ კლიმატს სიცივე და სიმშრალე ახასიათებდა. შუა პლიოცენში გლობალური საშუალო ტემპერატურა 2-3 °C უფრო მეტი იყო დღევანდელთან შედარებით, ზღვის გლობალური დონე კი 25 მეტრით სჭარბობდა თანამედროვე ოკეანის დონეს. გრენლანდია მოექცა გამყინვარების ქვეშ, რომელიც მოხდა პლიოცენის ბოლოს დაახლოებით 3 მლნ. წლის წინ. ზომიერ განედებში გამყინვარება მიმდინარეობდა, როგორც ჩანს, ეპოქის ბოლომდე. პლიოცენში მომხდარმა გლობალურმა გამყინვარებამ ხელი უბიძგა ტყეებისა და სავანების გაქრობას. პლიოცენში კონტინენტები აგრძელებდნენ დრეიფს. სამხრეთი ამერიკა პანამის ყელის მეშვეობით დაუკავშირდა ჩრდილოეთ ამერიკას. აფრიკის კონტინენტის შეჯახება ევროპასთან ხმელთაშუა ზღვის ფორმირებით დაგვირგვინდა. ზღვის დონის ცვლილებას თან მოჰყვა სახმელეთი ხიდის გაშიშვლება ალასკასა და აზიას შორის. პლიოცენში არსებული ზღვის კლდეები კარგად არის გამოკვეთილი ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ინდოეთსა და ჩინეთში. სხვაგან ასეთი ფორმები ძირითადად გვხვდება სანაპიროების გასწვრივ. ზედა პლიოცენის დადგომასთან ერთად კავკასიის გეოლოგიურ ისტორიაში იწყება მისი უახლესი ეტაპი, რომელიც მოიცავს ზედა პლიოცენს და პოსტპლიოცენს. ბიოსტრატიგრაფიული ფაქტების ერთობლიობა მიგვითითებს კავკასიის კლიმატური პირობების მკვეთრ ცვლილებაზე ზედა პლიოცენის წინ — ამ დროს გადაგვარებას განიცდიან მცენარეულობის სითბომოყვარული ტროპიკული ელემენტები და ჰიპარიონის ფაუნა, იქმნება გამყინვარებათა წინაპირობები. გეოლოგიური წარსულის მთელი შემდგომი მონაკვეთი განირჩევა პალეოგეოგრაფიული მაჩვენებლების ერთობლიობით და ბუნების ახალი ელემენტებისა და ფაქტორის — ადამიანის გაჩენით. პლიოცენის ფაუნა პლიოცენის ფაუნა პლიოცენის ფაუნა პლიოცენის ფაუნა პლიოცენი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური) პლიოცენი – ცნობები (რუსული) ↑ ICS Timescale Chart. ↑ Geologic Age Symbol Font (StratagemAge). USGS. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ Robinson, M., H.J. Dowsett, and M.A. Chandler, 2008: Pliocene role in assessing future climate impacts. Eos Trans. Amer. Geophys. U., 89, 501-502.[1] დაარქივებული 2011-10-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ Dwyer, G.S., and M.A. Chandler, 2009: Mid-Pliocene sea level and continental ice volume based on coupled benthic Mg/Ca palaeotemperatures and oxygen isotopes. Phil. Trans. Royal Soc. A, 367, 157-168, [2] დაარქივებული 2011-10-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ The Pliocene epoch. University of California Museum of Paleontology. ციტირების თარიღი: 2008-03-25. ↑ 6.0 6.1 მარუაშვილი ლ.. საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია (საქართველოს სსრ ბუნებრივი პირობების ზოგადი დახასიათება და რეგიონული აღწერილობა). თბილისი, საქ.: ცოდნა, გვ. 14 თბ. 1964.
შტირიის ალპები

შტირიის ალპები (გერმ. Steirisches Randgebirge) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში. უმეტესწილად ვრცელდება ავსტრიაში, მცირედ სლოვენიასა და უნგრეთში. კალთები დანაწევრებულია მდინარე დუნაის შენაკადების ხეობებით. SOIUSA-ს კლასიფიკაციის თანახმად შტირიის ალპები არის აღმოსავლეთი ალპების ძირითადი ნაწილი. საკუთრივ შტირიის ალპები იყოფა რამდენიმე მონაკვეთად. წარმოიქმნა ალპური დანაოჭების დროს. მაქსიმალური სიმაღლე 2187 მ (მთა ამერინგკოგელი). ალპები შტირიის ალპები — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ძვ. წ. 6

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 6 იმპერატორი ოქტავიანე ავგუსტუსი ბალეარის კუნძულებზე კურდღლების რაოდენობის მკვეთრი ზრდის გასაკონტროლებლად ევროპული ქრცვინის ერთ-ერთ სახეობას, Mustela putorius furo-ს გზავნის. სოსონო — კორეელი დედოფალი, კოგურიოს სამეფოს დამაარსებელი. (დ. ძვ. წ. 67)
ლი იკი

ლი იკი (ფსევდონიმი სონხო; კორ. 이익; დ. 18 ოქტომბერი, 1681 — გ. 17 დეკემბერი, 1763) — კორეელი მეცნიერი, სირჰაკფხას წარმომადგენელი. წარმოშობით სამეფო კარიდან იყო. დასავლეთ ევროპელი ბუნებისმეტყველების იდეების გავლენით გამოდიოდა ნეოკონფუციანელობის ფეოდალური იდეოლოგიის, ბუდისტური და დაოსური მისტიკის კრიტიკით. თავისი მსოფლმხედველობით უახლოვდება მატერიალიზმს, თუმცა მთლიანად არ ჩამოშორდა კონფუციანელობის სულიერი არსის ინტერპრეტაციას. ლი იკი აუცილებელი რეფორმების გატარების იდეით გამოდიოდა, რის გამოც მძაფრი კრიტიკის ქვეშ მოექცა. შეიმუშავა დემოკრატიული გარდაქმნების პროგრამა აგრარული მხარის მიმართებაში. ავტორია ასამდე წიგნისა, რომლებიც გამოქვეყნდა XX საუკუნეში. მეტად მნიშვნელოვანი ნაშრომია: „სხვადასხვა საგნების დასკვნის შესახებ“ („სესოლ იუსონი“), რომელშიც მოცემულია ეთნოგრაფიული, ასტრონომიული და გეოგრაფიული ცნობები. ნეოკონფუციანელებისგან განსხვავებით, ლი იკი თვლიდა, რომ გეოგრაფია და მათემატიკა შესაძლებელია განიხილებოდეს როგორც აკადემიური დისციპლინები. ლი იკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) Чон Чин Сок, Чон Сон Чхоль, Ким Чхан Вон, История корейской философии, пер. с кор., т. 1, М., 1966, с. 223-34.
ქარელი

ქარელი — ქალაქი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ქარელის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე მტკვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 620 მეტრი, მანძილი თბილისიდან 94 კილომეტრი. ქარელი რაიონული ცენტრი გახდა 1939 წელს, დაბად გადაკეთდა 1962 წელს, ქალაქად გამოცხადდა 1981 წელს. ქარელში არის რკინიგზის სადგური, სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 6654 ადამიანი. ქარელი, ისევე როგორც მდ. მტკვრის გაღმა მხარის დასახლებული პუნქტების დიდი ნაწილი, შედიოდა საციციანოში. იგი პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. ციციშვილების გაყრის განჩინების მიხედვით, რომელიც პირობითად 1664-1673 წ.წ. არის დათარიღებული, ციცისა და ქაიხოსროს რგებიათ ქარელში მცხოვრები გონგლიაშვილი პაატა თავისი მამულით. ქარელი თავდაპირველად პატარა სოფელი იყო და მას შემდეგ გაიზარდა და დაწინაურდა, რაც ლეკთა განუწყვეტელი თარეშის გამო ციციშვილებმა მძოვრეთი მიატოვეს (XVIII ს. II ნახ.) და აქ გადმოსახლდნენ. ამას ადასტურებს 1715 წ. და 1804 წ. მოსახლეობის აღწერის მასალების შედარება. 1715 წ. ქარელში სულ 20 კომლი ცხოვრობდა, ხოლო 1804 წლისათვის მოსახლეობას 215 კომლისთვის მიუღწევია — მათ შორის 169 კომლი ქართველი, 12 ოსი და 34 სომეხი. 1778 წ. ბატონიშვილ გიორგის (შემდეგში გიორგი XII-ს) უმოგზაურია თრიალეთში და ამ მოგზაურობის დროს გაუვლია საციციანოში, მათ შორის ქარელში. პლატონ იოსელიანი გვაუწყებს, რომ მეფის ძემ „თაფარავნით გადმოვლო მთა საციციანო და მოვიდა ქარელსა, აქედამ მიიწვია მროველმან ეპისკოპოსმან რუისისა, განვლო მტკვარი ტივით, დაჰყო მასთან სამი დღე“. მოგვიანებით ქარელის ინტენსიურ ზრდას ხელი შეუწყო აქ რკინიგზის გაყვანამ და რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრად გადაქცევამ. 1921-1930 წლებში იყო გორის მაზრის ქარელის რაიონის ცენტრი. ქარელის ღვთისმშობლის ეკლესია ქარელის ყორღანული ველი „ქარელი ისტორიის ანალებში“. ო. კილასონია „ცხოვრება გიორგი მეცამეტისა“. პ. იოსელიანი. 1978 წ. გვ. 83 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2011-08-14. ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ Кавказский календарь на 1896 год გვ. 253 ↑ 5.0 5.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-28. ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
ძვ. წ. 7

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 7 არისტობულუს IV — იუდეის ებრაელი პრინცი. (დ. ძვ. წ. 31) დიონისე ჰალიკარნასელი — ბერძენი ისტორიკოსი (მიახლოებითი თარიღი) ↑ Claridge, Amanda (1998). Rome: An Oxford Archaeological Guide. Oxford University Press, გვ. 33. ISBN 9780192880031.