laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩილა (მუნიციპალიტეტი)

ჩილის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Chila) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 515 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 128.27 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
ჩილა-დე-ლა-სალი

ჩილა-დე-ლა-სალის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Chila de la Sal) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 362 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 141.578 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
ჩილჩოტლა

ჩილჩოტლის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Chilchotla) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 010 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 146.95 კმ². ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/pue/territorio/div_municipal.aspx ↑ -. Enciclopedia de los Municipios de México. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal. ციტირების თარიღი: January 4, 2010
კონულარიები

კონულარიები (ლათ. Conulatae) — ამომწყდარი უხერხემლო ცხოველების ჯგუფი, რომლებსაც უფრო ხშირად ნაწლავღრუიანებს მიაკუთვნებენ. ცხოვრობდნენ ზღვებში ადრეული კამბრიული პერიოდიდან ადრეულ ტრიასამდე. ჰქონდათ პირამიდული ან სიგარისებური თხელკედლიანი ჩონჩხი, რომელიც სიცოცხლეში ალბათ ელასტიკური იყო. წვერის ნაწილი განივი ტიხრებით საკნებად იყო დაყოფილი. კონულარიებს ოთხსხივიანი სიმეტრია ჰქონდათ. უმრავლესობა თავისუფლად მცხოვრები მცურავი ცხოველი იყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 650.
ბესარიონ ნიჟარაძის ქუჩა

ბესარიონ ნიჟარაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ალექსანდრე წურწუმიას ქუჩიდან დედოფლისწყაროს ქუჩამდე. ქუჩის ერთი მონაკვეთი ადრე იყო ივანე ფიოლეტოვის ქუჩის (ახლანდ. ნიკიფორე ირბახის ქუჩის) ნაწილი, შემდგომ გახდა დედოფლისწყაროს ქუჩის I შესახვევი. მეორე მონაკვეთი იყო ალექსანდრე წურწუმიას ქუჩის შესახვევი. 2023 წელს დედოფლისწყაროსა და წურწუმიას შესახვევები გაერთიანდა და ეწოდა ბესარიონ ნიჟარაძის ქუჩა. ↑ ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 59, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ ქალაქ თბილისში, ისნის რაიონში, ალექსანდრე წურწუმიას შესახვევისთვის და დედოფლისწყაროს I შესახვევისთვის საზოგადო მოღვაწის ბესარიონ ნიჟარაძის ქუჩის სახელის მინიჭების შესახებ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო (25 აგვისტო, 2023). ციტირების თარიღი: 3 თებერვალი, 2024
ნიკიფორე ირბახის ქუჩა

ნიკიფორე ირბახის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ავლაბრის მოედნიდან ნასაკირალის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც პეტრე-პავლეს ქუჩა (მიემართებოდა პეტრე-პავლეს ეკლესიისკენ), 1923 წელს — ივანე ფიოლეტოვის (გრძელდებოდა და მოიცავდა ახლანდელი ბესარიონ ნიჟარაძის ქუჩის ნაწილს), 1993 წელს კი ნიკიფორე ირბახის (ჩოლოყაშვილის) სახელი ეწოდა. ↑ ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 130, ISBN 978-99928-20-35-3.
კონცერტი

კონცერტი შეიძლება აღნიშნავდეს: კონცერტი — მუსიკალური ნაწარმოები; კონცერტი — საჯარო გამოსვლა.
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი შედის მცხეთა-მთიანეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი. მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 დაბა, 6 ტერიტორიული ორგანო და 45 სოფელი (მათ შორის 21 ნასოფლარია). ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან სტეფანწმინდის, გორისციხის, გუდაურის, კობის, სიონისა და სნოს ადმინისტრაციულ ერთეულებში. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ფართობია 1081,7 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 3 795 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 3,5 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია დაბა სტეფანწმინდა. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის არშა (440 ადამიანი), სტეფანწმინდიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი კარკუჩა (48 კმ.). სტეფანწმინდა აბანო ალმასიანი არშა აჩხოტი ახალციხე 1 გველეთი 2 გუდაური 3 კარკუჩა კობი 4 სნო ტყარშეტი ფანშეტი 5 ქვემო ოქროყანა ქოსელი ქუმლისციხე ყანობი ცდო ხურთისი ჯუთა რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია: 1 — გარბანი 2 — გორისციხე 3 — ვარდისუბანი 4 — სიონი 5 — ფხელშე ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 2.2. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2024-02-26. ციტირების თარიღი: 2024-02-04. ↑ საქართველოს ორგანული კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, მუხლი 4.4. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2024-02-26. ციტირების თარიღი: 2024-02-04. ↑ 3.0 3.1 3.2 2014 წლის აღწერის ძირითადი შედეგები
კონჭკათი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კონჭკათი შეიძლება აღნიშნავდეს: კონჭკათი — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში; კონჭკათი — სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში.
გელათის მთავარანგელოზთა ეკლესია

გელათის მთავარანგელოზთა ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გელათში, გელათის სამონასტრო კომპლექსთან ახლოს, მთავარანგელოზთა სახელზე აგებული მონასტრის ეზოში. გელათის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია დგას მონასტრის ეზოს ცენტრალურ ნაწილში. ის წარმოადგენს საშუალო ზომის დარბაზულ ეკლესიას. ნაგებია კარგად ნათალი, სუფთად დამუშავებული მოყვითალო ფერის ეკლარის ქვით. ნაგებობას მცირე სიმაღლის ერთსაფეხურიანი ცოკოლი შემოუყვება. ნაგებობის შიდა სივრცე ოთხივე საფასადე კედელზე დატანებული სარკმლის ღიობებით ნათდება, აქედან ორი მოზრდილი ზომის თაღოვანი სარკმელი ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ერთმანეთის გვერდითაა გაჭრილი, თითო-თითო სარკმელი კი აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ ფასადებშია დატანებული. ყველა მათგანი თაღოვანია. ამათგან გრძივ კედლებში დატანილი სარკმლები ერთი ზომისაა, ხოლო დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე შედარებით მცირე ზომის სარკმლებია. ხუთივე სარკმელს პროფილირებული არშია აქვთ შემოვლებული. ამათგან აღმოსავლეთის ფასადზე სარკმლის თავზე მოზრდილი ზომის რელიეფური ჯვრის გამოსახულებაა დატანილი. ეკლესიას ორი კარი აქვს, სამხრეთ და დასავლეთ ფასადზე. ორივე მათგანი ორმაგლილვზე დაყრდნობილი პროფილირებული თაღოვანი დეკორითაა გაფორმებული. დასავლეთის ცენტრალური კარის თავზე არსებულ არქიტრავის ქვაზე მცენარეული მოტივის რელიეფური დეკორია დატანილი, ხოლო მის ცენტრში მთავარანგელოზთა დასია ამოკვეთილი, ასომთავრული წარწერით. სამხრეთ ფასადზე არსებულ არქიტრავის ქვაზე კი ორი გედის ზურგებით შეტყუპებული გამოსახულებაა, რომელთაც ნისკარტით ყურძნის მტევნები უჭირავთ, ხოლო ზურგზე კი მედალიონში ჩასმული ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულება ადევთ. ეკლესიის დასავლეთ ფასადის თავზე რკინის ჯვარია აღმართული. ეკლესიას ორფერდა გადახურვა აქვს, გადახურულია თუნუქის ფილებით. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნულ ადგილას ადრე შუა საუკუნეების ნაეკლესიარის ნანგრევი მდებარეობდა, რომლის ადგილზეც მთავარანგელოზთა ეკლესიაა აგებული.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 43668
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 1987

რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 1987 — პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი რაგბიში, რომელიც მიმდინარეობდა 1987 წლის 22 მაისიდან - 20 ივნისამდე ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. მსოფლიო თასის შემოღება ირბ-მა 1985 წლის მარტში, არსებობის 99-ე წლისთავზე დაადგინა. ოთხივე ბრიტანული ქვეყანა იდეის წინააღმდეგი ლამის სულ ბოლომდე იყო, მაგრამ პროფესიული ცირკის შიშით, ჩათრევას ისევ ჩაყოლა ამჯობინა და სამხრეთსა და ფრანგებს ერთი, საცდელი პირველობის გამართვაზე დაყაბულდა. ჰოდა, თასის მასპინძლობა მოთავეებს, ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიას დაეკისრათ. ირბ-ის მამებმაც დანარჩენი რაგბეთი ლხინზე დაპატიჟეს, წევრობა კი წვეულებს მერეღა უბოძეს. იმხანად რვა ბობოლიდან ერთს, სამხრეთ აფრიკას პოლიტიკურ მიზეზთა გამო ყადაღა ედო, რის გამოც მამებმა ბოკეს ნაცვლად "გამოსწორებული რასისტები", ზიმბაბველები ჩართეს დასში, გაუგებარ მიზეზთა გამო უარზე მყოფი საბჭოთა კავშირის (საბჭოეთი მონაწილე 16-ეულში ეწერა, მაგრამ დასტურის გაგზავნის დრომ რომ მოატანა, სპორტ-კომიტეტმა ნაცადი ხრიკი მოიშველია, ესაო და საერთაშორისო ხელშეკრულების თანახმად არ უნდა ეთამაშო არა მხოლოდ სამხრეთ აფრიკას, არამედ ყველას, ვისაც კი რასისტებთან ოდესმე (!) უბურთავიაო) ადგილი კი ერგო ფიჯის მეზობელს, კიდევ უფრო ციცქნა ტონგას. თამაშები ავსტრალიის ორ და ზელანდიის ცხრა (!) ქალაქში მოეწყო. ოთხი 4-გუნდა პულიდან პლეი-ოფში გადიოდა ორ-ორი უკეთესი. მეოთხედფინალში ყველა უძლიერესი უპრობლემოდ გავიდა. მათთან ერთდ მეოთხედფინალში გავიდა ფიჯიც. სატურნირო ბადე ორგანიზატორებს ისე ჰქონდათ დაგეგმილი, რომ თანა-მასპინძლები ერთმანეთს ფინალში, "იდენ პარკზე" უნდა შეხვედროდნენ. მაგრამ , რომ აქამდე საქმე არ მივიდა, რადგან იმ წელს ევროპული "ხუთი ერის" სლემით მომგებმა საფრანგეთმა სიდნეის გარეუბანში აშენებულ "კონკორდზე", შეჯიბრების საუკეთესო მატჩად აღიარებულ ნახევარფინალში, სულ ბოლოსღა, დაალელოვა ავსტრლია. ოზებმა ამავე სცენარით მერე ბრინჯაოს მატჩიც ერთი ქულით წააგეს უელსთან, რადგან ბოლო 75 წუთი 14 კაცის ამარა რაგბობდნენ. უელსელები კი მანამდე ნახევარფინალში სასტიკად მოისრნენ კივებთან. ფინალში "ოლ ბლექსის" უპირატესობა უდავო იყო და მანაც მეთოდურად გამოუყვანა წირვა "ლე ბლეს". დებიუტმა ყოველმხრივ გაამართლა: ბურთაობა ეშხიანი იყო. სტადიონებზე 600 ათასი კაცი მივიდა, სამასმა მილიონმა კი შეჯიბრს ტელევიზიით 17 ქვეყანაში უცქირა; ირბ-ს სარფად ერთი მილიონი (!) გირვანქა დარჩა. ჰოდა, მამებმაც მაშინ გადაწყვიტეს, თასი ყოველ ოთხ წელში ერთხელ გაეთამაშებინათ. ↑ http://www.geocities.ws/ovaluri/H7/25_RWC-1987.htm
მარიამ კვალიაშვილი

მარიამ კვალიაშვილი (დ. 28 აგვისტო, 1921, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1948–1950 წლებში იყო რესპუბლიკური თვალის საავადმყოფოს შტატგარეშე ორდინატორი. 1950–1952 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1953–1962 წლებში რესპუბლიკური საავადმყოფოს გლაუკომის განყოფილების გამგე. 1962–1968 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თვალის სნეულებათა კათედრის ასისტენტი. 1958 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 70 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება დიაბეტურ და ჰიპერტონულ რეტინოფთიას. 1959 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „რენტგენის სხივების გამოყენება გლაუკომის ადრეულ დიაგნოსტიკაში“. 1972 - მედალი „ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსანი“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 148 მარიამ კვალიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ზაზა კვანტალიანი

ზაზა კვანტალიანი (დ. 8 აგვისტო, 1959, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1984–1986 წლებში იყო აკადემიკოს მიხ. წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1987–1991 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, კარდიოლოგი. 1991 წლიდან ამავე ინსტიტუტის კლინიკური ფარმაკოლოგიისა და არითმიის განყოფილების მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 10 სამეცნიერო ნაშრომის. 1994 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა „ვიტა“ და „სდასუ“–ს სამედიცინო ინსტიტუტში. საკანდიდატო დისრტაციის თემა — „სტრეს–ტესტებით პროვოცირებული მიოკარდიუმის ტრანზიტული იშემიის გავლენა QT ინტერვალის ხანგრძლივობაზე.“ ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 148.
ჯემალ კვანტალიანი

ჯემალ კვანტალიანი (დ. 28 მარტი, 1938, თბილისი ) — ქართველი მწვრთნელი, მეცნიერი, მხატვარი, პედაგოგი, სპორტსმენი. 1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით. ინსტიტუტში სწავლის პარალელურად მუშაობდა თბილისის სპორტის სასახლის მშენებლობაზე, ჯერ მუშად, შემდეგ მშენებელ ოსტატად. 1965 წელს დაიწყო მუშაობა თბილისის საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის“ მე-4 სახელოსნოში ინჟინრად. 1967-1990 წლებში იყო თბილისის სპორტკომიტეტის სპორტულ ნაგებობათა სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. აწარმოებდა თბილისის სპორტულ ნაგებობათა აღდგენა-რეკონსტრუქციისა და ახალი ნაგებობების მშენებლობის სამუშაოებს. 1990-2004 წლებში მუშაობდა თბილისის კონტროლის პალატაში, იყო საქართველოს კონტროლის პალატის მთავარი სპეციალისტი მშენებლობის დარგში. პარალელურად, შეთავსებით, კითხულობდა ლექციებს ქართულ და რუსულ ენებზე ფიზკულტურის ტექნიკუმში და მწვრთნელთა სკოლაში, სპორტული ნაგებობების სპეციფიკისა და დაგეგმარება-მშენებლობის საკითხებზე. არის საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის სახელმწიფო კოლეჟის ლექტორი. კითხულობს ლექციებს სპორტულ ნაგებობებზე და კრივის თეორიაში. იყო ტანმოვარჯიშე და მოკრივე. არის მრავალი წიგნის ავტორი: კრივის სახელმძღვანელოს „მოკრივეს საერთო ფიზიკური და სპეციალური მომზადება“, „მსოფლიოს უძველესი სპორტული ნაგებობები“, „ტანვარჯიშის სათავეებთან“ სადაც აღწერილია სპორტის ამ სახეობის წარმოშობისა და განვითარების საუკუნოვანი ისტორია, მონოგრაფია ცნობილ ქართველ ტანმოვარჯიშე რევაზ შარაბიძეზე. აგრძელებს მუშაობას ქართული ტანვარჯიშის ისტორიაზე.იგი თვითნასწავლი მხატვარია. მოწყობილი აქვს პერსონალური გამოფენები, როგორც თბილისში და ქუთაისში, ისე სხვა რაიონულ ცენტრებში. არის შესანიშნავი კარიკატურებისა და მეგობრული შარჟების ავტორი. 1964 წლის თბილისის „დინამოს“ სსრკ ჩემპიონობა დაამშვენა მისმა მეგობრულმა კარიკატურებმა. სპორტის ოსტატი, ტანვარჯიში საქართველოს სპორტის დამსახურებული მოღვაწე მსოფლიოს უძველესი სპორტული ნაგებობები (ავტორი). - თბილისი, 2015 გვ. 44 მოკრივის საერთო ფიზიკური და სპეციალური მომზადება : სახელმძღვანელო (ავტორი). - თბილისი, საქ. ეროვნ. აკად. 2008 გვ. 188 კრივი : სასწ.-მეთოდ. დამხმ. სახელმძღვ.. - თბილისი, საქ. ეროვნული აკადემია, 2006 გვ. 235 საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. წიგნი 2. თბ., 2021 გვ. 149-150 ჯემალ კვანტალიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კოოპერაცია (ჟურნალი)

„კოოპერაცია “ — ქართული სპეციალური კოოპერაციული ჟურნალი. გამოდიოდა 1911–1917, 1918–1919 წლებში ქუთაისში, ხოლო 1923–1924 წლებში თბილისში („კოოპერაციის“ პერიოდულობა სხვადასხვა დროს სხვადასხვა იყო). ჟურნალი აშუქებდა საზოგადოებრივ-ეკონომიკურ საკითხებს. ბეჭდავდა წერილებს საქართველოში კოოპერატივების ორგანიზების შესახებ, ცნობილ საზოგადო მოღვაწეთა და კოოპერატორთა ბიოგრაფიებს, ახალ მბებს და სხვა. „კოოპერაციის“ დამატებები იყო „ილუსტრაციული დანართი“, „საკოოპერაციო ბროშურები“, „საკოოპერაციო ბიბლიოთეკა“. რედაქტორ-გამომცემელი — გ. გაბილაია. ლორთქიფანიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 655-656.
განჯის ალყა (1213)

განჯის ალყა — ქალაქ განჯის წარმატებული ალყა, ქართველების მიერ მეფე გიორგი IV-ის მეთაურობით 1213 წელს. თამარ მეფის გარდაცვალების შემდეგ სამეფო მემკვიდრეობით მის შვილს გიორგი IV-ს ერგო. გიორგი IV ლაშას მეფობის დამდეგსვე საქართველოს ყმადნაფიცმა ქვეყნებმა მოინდომეს დამოუკიდებლობა. თავდაპირველად განძის ათაბაგი განუდგა მეფეს და უარი განაცხადა ხარკის გადახდაზე. ლაშა გიორგიმ უმალვე მოიწვია დარბაზი, ჯარი შეკრიბა და ალყა შემოარტყა განძას მან ქართველ მხედართმთავრებთან შეთანხმების გარეშე 4000 მეომრით გარსშემოუარა ქალაქს. მცხოვრებნი სწრაფად გამოვიდნენ ქალაქიდან 10000 ჯარისკაცით და მეფეს თავს დაესხნენ. გაჩაღდა სასტიკი ბრძოლა. ქართველებმა მამაცად შეუტიეს სამეფო ჯარებს. განძელები უკუიქცნენ და კვლავ ჩაიკეტნენ ქალაქში. მეფის წინდაუხედაობამ აღაშფოთა ქართველი სარდლები და მის სამსახურზე უარის თქმით დაემუქრენ, თუ კიდევ განმეორდებოდა მსგავსი რამ. ლაშა გიორგი იძულებული შეიქნა მოენანიებინა თავისი ქმედება. ალყით შეწუხებულმა განძის ათაბაგმა მოციქული გამოუგზავნა ლაშა გიორგის, შერიგება სთხოვა და ხარკის გადახდაც იკისრა. საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძისა და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2007, გვ. 145-146
რუსუდან კვანჭახაძე

რუსუდან კვანჭახაძე (დ. 20 სექტემბერი, 1965, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1993–1994 წლებში იყო ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1995 წლიდან უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1998 წლის იანვრიდან იოდდეფიციტით გამოწვეულ დარღვევათა პროფილაქტიკის ცენტრის ექიმი–ენდოკრინოლოგი. 1996 წლიდან სამედიცინო ინსტიტუტ „ესკულაფეს“ პრორექტორი. ავტორია 14 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ენდოკრინოლოგიის პრობლემებს. 1998 წელს მიღებული აქვს მიკროელემენტების დეფიციტის ელიმინაციის მიკრო–სექტორული კურსის დამთავრების სერთიფიკატი. 1994 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების ქირურგიული და თერაპიული მკურნალობის შედეგების გავლენა თირკმელზე და ჯირკვლის მორფო–ფუნქციურ მდგომარეობაზე.“ მაკრო-და მიკროელემენტების სტატუსი ორსულობის პერიოდში (ავტორი). თბილისი, 2010 გვ. 86 ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 149 რუსუდან კვანჭახაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნანა კვარაცხელია

ნანა კვარაცხელია (დ. 10 ივლისი, 1947, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი, პედაგოგი. 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. მუშაობა დაიწყო ჰიდრომეტეოროლოგიურ სამმართველოში. 1978-1981 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის მეტეოროლოგია, კლიმატოლოგია, ოკეანოლოგიის კათედრაზე და მუშაობა დაიწყო იმავე კათედრაზე ინჟინრად, შემდეგ უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1995 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. გამოქვეყნებუილ აქვს 18 სამეცნიერო ნაშრომი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი. 1982 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ატმოსფეროს სტრუქტურა კავკასიაზე.“ ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ., 2003 გვ. 148 ნანა კვარაცხელია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კვიროს კვასხვაძე

კვიროს კვასხვაძე (დ. 12 აგვისტო, 1977, ჯუნჯათი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი, პედაგოგი. 1922 წელს მუშაობა დაიწყო ჯურუყვეთის რვაწლიან სკოლაში მასწავლებლად, ხოლო 1925 წლიდან დმანისის რაიონის სოფელ გომარეთის გლეხი ახალგაზრდობის სკოლაში მასწავლებლად. 1931 წელს რაიონის განათლების განყოფილების მიერ სწავლის გასაგრძელებლად მივლინებულ იქნა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც ჩაირიცხა გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით და საქართველოს განათლების სახალხო კომისარიატის მიერ გაიგზავნა ლანჩხუთის რაიონის განათლების ინსპექტორად. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით, რომელიც 1939 წელს დაამთავრა და დაინიშნა აკაკი წერეთლის სახელობის ზუგდიდის სამასწავლებლო ინსტიტუტში ბუნებისმეტყველება-გეოგრაფიის ფაკულტეტის დეკანად. მუშაობდა აგრეთვე ბათუმის სამასწავლებლო ინსტიტუტში. კითხულობდა ლექციებს ფიზიკურ გეოგრაფიაში. 1948 წლიდან ძირითად სამუშაოდ გადმოდის ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფიის კათედრაზე. მისი სადისერტაციო ნაშრომი წარმოადგენს მეცნიერულ გამოკვლევას, რომელიც ეხება შიგამთიანი აჭარის რელიეფს, გეოლოგიურ აგებულებას, ჰავას, მცენარეთა საფარს, ნიადაგებს, ცხოველთა სამყაროს და ადამიანის სამეურნეო საქმიანობას. ავტორია 20-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა. 1956 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მდინარე აჭარისწყლის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება.“ ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ., 2003 გვ. 148 კვიროს კვასხვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფილიპე კვაშალი

ფილიპე კვაშალი (დ. 1897, ოზურგეთი — გ. 1965) — ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკი, მეცნიერი. 1930 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი აგრონომ-ზოოტექნიკოსის კვალიფიკაციით. 1936-1940 წლებში საქართველოს მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ცხოველთა კვების და საკვებთა ტექნოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1940-1945 წლებში მუშობს პრაქტიკულ სამუშოზე წარმოებაში. 1945 წლიდან ზემოაღნიშნული განყოფილების გამგეა. მისი მეცნიერული ნაშრომები ეძღვნება ცხოველთა კვების საკითხებს, თუთის აბრეშუმხვევიას ჭუპრების ღორის და ფრინველის კვებაში გამოყენებას, დასავლეთ საქართველოს მომთაბარე მეღორეობის განვითარებას და სხვ. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი, 1935 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. საქართველოს ტყის საკვები საშუალებანი და მეღორეობაში მისი რაციონალურად გამოყენების გზები (ავტორი). - თბილისი, საქ. სას.-სამ. ინ-ტის გამ-ბის სტ., 1958 გვ. 31 საკვებ საშუალებათა შემზადების ზოგიერთი წესი (ავტორი). - თბილისი, საქ. სას.-სამ. ინ-ტის გამ-ბა და სტ., 1953. გვ. 45 აბრეშუმის ჭიის ჭუპრი, როგორც ცილოვანი საკვები წიწილებისათვის (ავტორი). - თბილისი, ტექნიკა და შრომა-ს გამომცემლობა და სტამბა, 1939. გვ. 16 საქართველოს ზოოტექნიკური განათლებისა და მეცნიერების ფუძემდებლები. თბ., 2004 გვ. 177 ფილიპე კვაშალი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კოპიტი (აფხაზეთი)

კოპიტი — აფხაზეთის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი კოპიტისა და მეორე კოპიტის ძველი სახელწოდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 661.
ალი ჰასანოვი (შავი იანვარი)

ალი ჰასანოვი (აზერ. Əli Həsənov, სრული სახელი:Həsənov Əli Xudaverdi oğlu; დ. 7 სექტემბერი, 1957, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 20 იანვარი, 1990, აზერბაიჯანის სსრ) — შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი. მისი მეუღლის თქმით, ალი დაახლოებით 24:00 საათზე სროლის ხმების საპასუხოდ გარეთ გავიდა, მაგრამ არ დაბრუნებულა. დაკრძალეს შეჰიდთა ხეივანში Qulu Kəngərli (1992). 20 Yanvar şəhidləri. Bakı: Gənclik, გვ. 312 səh. ISBN 4702060204 Invalid ISBN. ციტირების თარიღი: 2017-01-18.  დაარქივებული 2015-07-17 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული)
ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩა

ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); მისასვლელი აქვს თბილისის შემოსავლელი გზიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე ნატო ვაჩნაძის სახელი ერქვა. 60-იან წლებში ვასილ ყუშიტაშვილის სახელი ეწოდა. 2022 წელს ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩის განცალკევებულ მონაკვეთს უწერის II შესახვევი ეწოდა (იხ. უწერის ქუჩა). ↑ ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 183, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ ქალაქ თბილისში, გლდანის რაიონში, ვასილ ყუშიტაშვილის ქუჩის მონაკვეთისთვის უწერას II შესახვევის სახელის მინიჭების შესახებ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო (9 აგვისტო, 2022). ციტირების თარიღი: 4 თებერვალი, 2024
დიდოსტატი ქალთა შორის

დიდოსტატი (GM) არის ტიტული, რომელსაც მოჭადრაკეებს ანიჭებს მსოფლიო საჭადრაკო ორგანიზაცია FIDE. გარდა მსოფლიო ჩემპიონისა, დიდოსტატი ყველაზე მაღალი ტიტულია, რომელსაც მოჭადრაკე შეუძლია მიაღწიოს. მიღწევის შემდეგ, ტიტული ინახება უვადო, თუმცა გამონაკლის შემთხვევაში ტიტული შეიძლება გაუქმდეს მოტყუების გამო. დიდოსტატის ტიტული, საერთაშორისო ოსტატის (IM), FIDE ოსტატის (FM) და კანდიდატის ოსტატის (CM) ფიდეს ტიტულებთან ერთად, ღიაა ყველა მოთამაშისთვის სქესის მიუხედავად. დიდოსტატთა დიდი უმრავლესობა მამაკაცია, მაგრამ 41 ქალს მიენიჭა GM ტიტული 2024 წლის მდგომარეობით, დაახლოებით 2000 დიდოსტატიდან.[1] ასევე არსებობს ქალთა დიდოსტატის წოდება, უფრო დაბალი მოთხოვნებით, რომელიც მხოლოდ ქალებს ენიჭებათ. ასევე არსებობს დიდოსტატის წოდებები კომპოზიტორებისა და საჭადრაკო პრობლემების გადამჭრელებისთვის, რომლებიც მინიჭებულია მსოფლიო ფედერაციის მიერ საჭადრაკო შემადგენლობისთვის (იხ. საჭადრაკო შემადგენლობის დიდოსტატთა სია). კორესპონდენციური ჭადრაკის საერთაშორისო ფედერაცია (ICCF) ანიჭებს საერთაშორისო კორესპონდენციური ჭადრაკის დიდოსტატის (ICCGM) წოდებას. ორივე ეს ორგანო ახლა FIDE-სგან დამოუკიდებელია, მაგრამ მუშაობს მასთან თანამშრომლობით. "სუპერ დიდოსტატი" არაფორმალური ტერმინია, რომელიც ეხება მსოფლიოს ელიტარულ მოთამაშეებს. წარსულში ეს ეხებოდა მოთამაშეებს 2600-ზე მეტი Elo-ს რეიტინგით, მაგრამ რადგანაც ტოპ მოთამაშეების საშუალო Elo რეიტინგი გაიზარდა, ეს ჩვეულებრივ ეხება მოთამაშეებს, რომელთა Elo რეიტინგი 2700-ზე მეტი იყო. სუპერ GM-ების რაოდენობა. რომლებიც წლების განმავლობაში საგრძნობლად გაიზარდა, აქვს გარკვეული სახელის აღიარება სპორტის სამყაროში და, როგორც წესი, ჭადრაკში ყველაზე მაღალანაზღაურებადია. ფიდეს ტიტულები ენიჭება მხოლოდ ფიდეს საბჭოს კვარტალურ სხდომებზე. მოთამაშეებს, რომლებმაც მიიღეს კვალიფიკაცია GM-ის ტიტულისთვის, მაგრამ ჯერ არ მიუღიათ ის, არაოფიციალურად მოიხსენიებიან, როგორც "GM-არჩეული". ისტორია დიდოსტატის გამოყენება ზოგიერთი დარგის ექსპერტისთვის დაფიქსირებულია 1590 წლიდან.[7] პირველი ცნობილი გამოყენება ტერმინი დიდოსტატი ჭადრაკთან დაკავშირებით იყო 1838 წლის 18 თებერვლის გამოცემაში Bell's Life, რომელშიც კორესპონდენტი უილიამ ლუისს მოიხსენიებს, როგორც "ჩვენს წარსულ დიდოსტატს".[8] შემდგომში, ჯორჯ უოკერმა და სხვებმა მოიხსენიეს ფილიდორი, როგორც დიდოსტატი და ეს ტერმინი ასევე გამოიყენებოდა რამდენიმე სხვა მოთამაშეზე.[8]