laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გეოცენტრული ორბიტა

გეოცენტრული ორბიტა, დედამიწისახლო ორბიტა, დედამიწისირგვლივი ორბიტა — დედამიწის გარშემო სხეულის (მთვარის ან დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრების) მოძრაობის ტრაექტორია. ასეთი ორბიტის აპოცენტრსა და პერიცენტრს ეწოდება, შესაბამისად პერიგეუმი და აპოგეუმი. NASA-ს შეფასებით, 1997 წელს დედამიწის გარშემო ორბიტაზე არსებობდა დაახლოებით 2465 დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი და 6216 კოსმოსური ნამსხვრევი, რომლებსაც თვალყურს ადევნებდა გოდარდის კოსმოსური ფრენის ცენტრი. ელიფსის ორი ფოკუსიდან ერთი, რომლის გასწვრივ მოძრაობს ციური სხეული, ემთხვევა დედამიწას. იმისათვის, რომ კოსმოსური ხომალდი იყოს ამ ორბიტაზე, მას უნდა მიენიჭოს პირველ კოსმოსურ სიჩქარეზე მეტი, მაგრამ მეორე კოსმოსურ სიჩქარეზე ნაკლები. კოსმოსური ხომალდი, რომლის პერიგეა დაახლოებით 2000 კმ-ზე დაბალია, განიცდის წინააღმდეგობას დედამიწის ატმოსფეროსგან, რაც ამცირებს ორბიტალურ სიმაღლეს. ორბიტალური სიჩქარის შემცირება დამოკიდებულია თანამგზავრის განივი კვეთის ფართობზე და მასაზე, ასევე ჰაერის სიმკვრივის ცვლილებებზე ზედა ატმოსფეროში. 300 კმ-ზე ქვემოთ, დაშლა უფრო სწრაფი ხდება და სიცოცხლის ხანგრძლივობა იზომება დღეებში. როდესაც თანამგზავრი ეშვება 180 კმ-მდე, მას მხოლოდ რამდენიმე საათი რჩება ატმოსფეროში სრულ დაწვამდე. მეორე კოსმოსური სიჩქარე, რომელიც საჭიროა დედამიწის გრავიტაციული ველის სრულად დასაძლევად და პლანეტათაშორის სივრცეში შესასვლელად, შეადგენს დაახლოებით 11.2 კმ/წმ-ს. ჰელიოცენტრული ორბიტა სელენოცენტრული ორბიტა Orbital speed Medium Earth Orbit NASA.gov დაარქივებული 2015-05-04 საიტზე Wayback Machine. More Moons Around Earth? Its Not So Loony (archived 21 February 2010) Near-Earth asteroid 3753 Cruithne – Earth's curious companion Earth coorbital asteroid 2002 AA29
ტორაკუსუ იამაჰა

ტორაკუსუ იამაჰა (დ. 20 აპრილი, 1851 — გ. 8 აგვისტო, 1916) — იაპონელი ბიზნესმენი, ანტერპრენერი და Yamaha Corporation დამფუძნებელი. დაიბადა 20 აპრილს, 1851 წელს ვაკაიამაში, კიის პროვინცია. ტორაკუსუს მამა, კიშუს კლანის ასტრონომი იყო, რომელმაც ტორაკუსუს ასტრონომიის შესახებ წიგნებზე წვდომა მისცა, რის შედეგადაც იამაჰა მოიხიბლა მანქანებითა და ტექნოლოგიებით. 1871 წელს კი იგი წავიდა ნაგასაკიში და დაიწყო მესაათეობის შესწავლა ინგლისელი ინჟინერის ხელმძვანელობით. გარკვეული დროის შემდეგ იამაჰა გახდა ექსპერტი საათის დამზადებაში. მოგვიანებით სამედიცინო იგი აღჭურვილობებმა დააინტერესა და ესეც ადვილად აითვისა, 1886 წელს კი 35 წლის ტორაკუსუმ ამ სფეროში დაიწყო მუშაობა. თუმცა იმის გამო, რომ ჰამაცუცუ მაშინ პატარა ქალაქი იყო, სამედიცინო აღჭურვილობების შეკეთება ტორაკუსუს არ შეეძლო, ამიტომაც ის საათებსაც აკეთებდა და საავადმყოფოს დირექტორ რიქშათს ემსახურებოდა. ახლო მომავალში მან დაიწყო პროექტი ერთოთახიან სახელოსნოში, სამედიცინო აღჭურვილობის სამუშაოს კოლეგის დახმარებით. 1887 წელს, როდესაც პროექტი 2 თვე იყო დაწყებული იამაჰამ და თავისმა კოლეგამ აწარმოეს პირველი იაპონური წარმოების ლერწმის ორღანი. როგორც აღმოჩნდა ინსტრუმენტი ცუდად იყო ჩაფიქრებული, რის გამოც ჰამაცუცუში ტორაკუსუმ ააგო მეორე ორღანი, რომელმაც წინადან გასხვავებით შექება დაიმსახურა. ცოტა ხნის შემგედ მან მიიღო 7 ორღანის შეკვეთა. ამის შემდეგ თავისი ბიზნესი წინ და წინ მიიწევდა და წარმატებულად დამთავრდა მისი კარიერა. გარდაიცვალა 8 აგვისტოს 1916 წელს, იაპონიაში, ავადმყოფობის შედეგად. 1987 წელს, იამაჰას მიერ შექმნილი პირველი ლერწმის ორღანიდან 100 წლის შემდეგ, კომპანიას დაარქვეს Yamaha Corporation, მისი დამფუძნებლის საპატივცემულოდ. ↑ Torakusu Yamaha
სლეიპნირი

სლეიპნირი (Sleipnir) არის ლოკეს შვილი. სკანდინავიურ მითოლოგიაში სლეიპნირი ოდინის ულაყია. მას რვა ფეხი აქვს, ის ყველაზე სწრაფია ეტალონთა შორის. სლეიპნირს გადაადგილება შეუძლია, როგორც მიწაზე, ასევე ზღვაზე და ჰაერზეც კი. Byock, Jesse (Trans.) (1990). The Saga of the Volsungs: The Norse Epic of Sigurd the Dragon Slayer. University of California Press. ISBN 0-520-23285-2 Ellis Davidson, H. R. (1990). Gods And Myths Of Northern Europe. Penguin. ISBN 0-14-013627-4 Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). Edda. Everyman. ISBN 0-460-87616-3 Grammaticus, Saxo; Elton, Oliver (2006). The Danish History. BiblioBazaar. ISBN 1-42624-0045-4 Invalid ISBN. [მკვდარი ბმული]
მიშელ აფლაკი

მიშელ აფლაკი (არაბ. ميشيل عفلق; დ. 9 იანვარი, 1910, დამასკო – გ. 23 ივნისი, 1989, პარიზი) — სირიელი ფილოსოფოსი, სოციოლოგი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, არაბული ნაციონალისტური მოძრაობის თეორეტიკოსი და ორგანიზატორი. მისმა იდეებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბაასიზმის განვითარებაში. მიიჩნევენ ბაასისტური აზროვნების მთავარ ფუძემდებლად. მოინათლა მართლმადიდებლური წესით. 1929–1934 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტში. გამოდიოდა უცხო ქვეყნების მიერ არაბული ხალხების ჩაგვრისგან გათავისუფლებისა და მათი „ერთ სოციალისტურ ერად“ გაერთიანებისთვის. შექმნა კონცეფცია, რომელიც აერთიანებდა პანარაბიზმისა და სოციალიზმის იდეებს. „არაბიზმს“ სახელმწიფოზე, რელიგიასა და სოციალური ფასეულობებზე მაღლა აყენებდა. წინასწარმეტყველ მუჰამადს არაბული ერთობის ჭეშმარიტ დამაარსებლად თვლიდა. ძლიერი გავლენა მოახდინა მრავალ არაბ პოლიტიკოსზე. 1943 წელს შექმნა ორგანიზაცია „არაბული აღორძინება“, რომელიც 1947 წლიდან გახდა არაბული სოციალისტური აღორძინების პარტია (ბაასი). აქტიურად მონაწილეობდა სირიისა და ეგვიპტის ერთ სახელმწიფოდ გაერთიანებაში — გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა (1958–1961). ქვეყნის პრეზიდენტ გამალ აბდელ ნასერთან იდეური უთანხმოების გამო სირიაში აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას ჩამოშორდა. 1966 წელს გადავიდა ლიბანში. 1968 წელს, ერაყში ბაასის პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, დაფუძნდა ბაღდადში, სადაც პარტიის იდეოლოგიური პლატფორმის შემუშავებით იყო დაკავებული. გარდაიცვალა პარიზში, დაკრძალულია ბაღდადში. სიცოცხლეშივე გამოსცა სხვადასხვა წიგნი, როგორიცაა „გზა რენესანსისაკენ“ (1940), „ბრძოლა ერთი ბედისწერისთვის“ (1958) და „ბრძოლა არაბული რევოლუციის მოძრაობის დამახინჯების წინააღმდეგ“ (1975). ↑ Орлов В. В. Афлак Мишель // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М., 2005. — стр. 522.
სანტა-მარია (ვულკანი)

სანტა-მარია (ესპ. Santa María) — დიდი ზომის აქტიური ვულკანი გვატემალის დასავლეთ მთიანეთში, კეცალტენანგოს დეპარტამენტში, ქალაქ კეცალტენანგოსთან ახლოს. იგი სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ნაწილია. XVI საუკუნეში, რეგიონის ესპანეთის მიერ დაპყრობამდე, ვულკანი ადგილობრივ ენაზე, ცნობილი იყო როგორც გაგშანული, რაც ნიშნავს „შიშველ ვულკანს“ ან „შიშველ მთას“. სანტა-მარიას 1902 წლის ამოფრქვევა XX საუკუნის სამი უდიდესი ამოფრქვევიდან ერთ-ერთია, 1912 წლის ნოვარუპტისა და 1991 წლის პინატუბოს ამოფრქვევასთან ერთად. ასევე, ის ბოლო 300 წლის განმავლობაში მომხდარ ამოფრქვევებს შორის ერთ-ერთი უდიდესია. Global Volcanism Program
ჯეიმზ ბოლტონი

ჯეიმზ ბოლტონი (ინგლ. James Bolton; დ. ნოემბერი, 1735 — გ. 7 იანვარი, 1799) — ინგლისელი ბოტანიკოსი, მიკოლოგი, ორიონთოლოგი და ილუსტრატორი, კრიპტოგამების სპეციალისტი. დაიბადა უორლი-ტაუნში, იორკშირის საგრაფოში 1735 წელს. 1788-1791 წლებში გამოსცა ოთხტომეული „An History of Fungusses growing about Halifax“, სადაც აღწერილია და მის მიერ ილუსტრირებულია 231 სოკოს სახეობა. ბოლტონის ეს ნამუშევარი პირველი ბრიტანული წიგნია, რომელიც სოკოების თემას ეძღვნება. 1768 წელს ბოლტონი დაქორწინდა სარა ბლეკბერნზე, რომელთანაც ეყოლა ოთხი შვილი. ჯეიმზ ბოლტონი გარდაიცვალა 1799 წლის 7 იანვარს. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Bolton. Edmondson, J. New insights into James Bolton of Halifax (неопр.) // Mycologist. — 1995. — Т. 9. — С. 174—178. Stafleu, F.A., Cowan, R.S. Taxonomic Literature. — Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema, 1976. — Vol. 1. — P. 264—266.== ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ RKDartists <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a> ↑ James Bolton (1788). An history of fungusses, growing about Halifax. Halifax: James Bolton, გვ. 58. DOI:10.5962/bhl.title.5394.  ↑ James Bolton (c. 1735 - 1799) - a brief biography. First-Nature.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 თებერვალი, 2022. ↑ eaward, Mark. "Bolton, James". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/2803. ↑ Bolton. International Plant Names Index. ციტირების თარიღი: 7 აგვისტო, 2024.
დიმიტრი ერისთავი (მეწარმე)

დიმიტრი შანშეს ძე ერისთავი, ერისთავისშვილი (დ. 1805 ან 1811 — გ. 7 მარტი, 1854) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართველი მემამულე და მეწარმე. დაიბადა მეფე გიორგი XII-ის ეშიკაღასბაშის შანშე იესეს ძე ქსნის ერისთავის ოჯახში. 1825 წელს მამამ სასწავლებლად პეტერბურგში გაგზავნა, იქვე დაამთავრა საარტილერიო სასწავლებელი პრაპორშჩიკის ჩინით. მონაწილეობდა 1832 წლის შეთქმულებაში. პეტერბურგში ყოფნის დროს კავშირში იყო იქ მცხოვრებ დიმიტრი ბატონიშვილთან, რომელთანაც ხშირად იკრიბებოდნენ რუსეთის ბატონობით უკმაყოფილო ქართველი არისტოკრატები, მ. შ. დიმიტრის ძმა ელიზბარი, დ. ორბელიანი, დ. ჯორჯაძე და სხვ. სამშობლოში მიმავალი მოსკოვში გაჩერდა, დაუკავშირდა ოქროპირ ბატონიშვილის შეთქმულთა ჯგუფის წევრებს და გარკვეული დავალებით 1832 წლის 16 აპრილს თბილისში ჩამოვიდა. შეთქმულების გაცემის შემდეგ ერისთავი მიაკუთვნეს დამნაშავეთა მესამე კატეგორიას, რომელნიც „ქმედითად მონაწილეობდნენ შეთქმულებაში და აჯანყების მოწყობის თანახმანი იყვნენ“, თუმცა იგი მალე შეიწყალეს და სამხედრო სამსახურში აღადგინეს. სამხედრო კარიერა დაასრულა შტაბს-კაპიტნის წოდებით. 1843 წელს ძმასთან, ელიზბართან ერთად გორის მაზრაში, სოფელ ღვარებში დააარსა შუშის ქარხანა, სადაც ასამდე კაცი იყო დასაქმებული. დიმიტრი ერისთავის ძმისშვილის, ელისაბედ ელიზბარის ასულის მოგონებით დიმიტრის ჰყვარებია ელისაბედის დეიდა სოფიო, მაგრამ ეგზარქოსმა ნება არ მისცა ორ ძმას ორი და ჰყოლოდა ცოლად (ელიზბარს ცოლად ჰყავდა შალვა რევაზის ძე ერისთავის ასული ქეთევანი, სოფიოს და). დიმიტრი მალე გარდაიცვალა, ხოლო სოფიო დაქორწინდა თავად ივანე ორბელიანზე. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ნარსია გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 59. ↑ 2.0 2.1 ჩიქოვანი ი., ქსნის ერისთავები, თბ., 2010. — გვ. 10. ↑ 3.0 3.1 ბერძნიშვილი, მ., მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის : II მასალები ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (ა–ე), თბ., 1980. — გვ. 232–233.
ალიჩიორენი (ბოლუს რაიონი)

ალიჩიორენი (თურქ. Alıçören) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში. სოფლის ძველი სახელწოდება 1928 წლის ცნობებში დადანიდ არის მოხსენიებული. სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 14 კმ დაშორებულია. რუკა დაარქივებული 2023-01-18 საიტზე Wayback Machine. [1] ↑ https://web.archive.org/web/20141203122944/http://www.nisanyanmap.com/?yer=7103&haritasi=al%C4%B1%C3%A7%C3%B6ren ↑ https://web.archive.org/web/20150609023447/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239308 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://web.archive.org/web/20171224221448/https://www.nufusune.com/6559-bolu-merkez-alicoren-koy-nufusu ↑ 4.0 4.1 4.2 https://web.archive.org/web/20150609023447/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239308 ↑ https://web.archive.org/web/20200219072333/https://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015840.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200219072300/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1975-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200218084704/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1970-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200218085143/https://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015227.pdf
აბსორბცია (მრავალმნიშვნელოვნება)

საკუთარი სახელი აბსორბცია (ლათ. absorptio — „შთანთქმა“) შეიძლება აღნიშნავდეს: აბსორბცია — აირის შთანთქმა სითხის ან მყარი სხეულის მიერ. აბსორბცია (ოპტიკა) — ელექტრომაგნიტური რხევების ენერგიის შთანთქმა. აბსორბცია (აკუსტიკა) — დრეკადი რხევების ენერგიის შთანთქმა. აბსორბცია (ფიზიოლოგია) აბსორბცია (ენათმეცნიერება) აბსორბცია (სოციოლოგია) აბსორბცია (ეკონომიკა)
ბგერის შთანთქმა

ბგერის შთანთქმა, აბსორბცია (ლათ. absorptio — „შთანთქმა“) — ბგერის ინტენსივობის შესუსტება რომელიმე გარემოში მისი გავლისას, ბგერითი ტალღების ენერგიის სხვა სახის (მაგ., სითბურ) ენერგიად გარდაქმნის შედეგად. ბგერის შთანთქმა დამოკიდებულია ბგერითი ტალღების სიხშირეზე და იმ გარემოს თვისებებზე, რომელშიც ბგერა ვრცელდება. იგი აირებში მეტია, ვიდრე სითხეებშ. სითხეებში მეტია, ვიდრე მყარ სხეულებში; უმცირესია კრისტალებში. ბგერის შთანთქმა როგორც წესი, ბგერითი ტალღების სიხშირის ზრდასთან ერთად იზრდება. სითხეთა უმრავლესობისათვის ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი სიხშირის კვადრატის პროპორციულია. ბგერის შთანთქმა და ბგერითი ტალღების გზაზე მოთავსებულ საგნებსა და ნაწილაკებზე გაბნევით გამოწვეული ბგერის შესუსტება ერთი და იგივე არაა. ბგერის შთანთქმისას ენერგია გარდაიქმნება სითბოდ, გაბნევისას კი მცირდება ბგერითი ტალღების გავრცელების პირვანდელი მიმართულებით გადასატანი ბგერითი ენერგიის რაოდენობა. ბგერის შთანთქმა სხვადასხვა ფოროვან-ბოჭკოვან ნივთიერებაში ძალიან დიდია, რაც იძლევა საშუალებას გამოვიყენოთ ასეთი მასალები არქიტექტურულ აკუსტიკაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 261.
აკუსტიკური მასალა

აკუსტიკური მასალა — ბგერათშთამნთქმელი და ბგერათსაიზოლაციო შუასადები მასალები. ბგერათშთამნთქმელ მასალას უმთავრესად იყენებენ საწარმოთა შენობებსა (სამრეწველო საამქროები, მემანქანეთა ბიუროები) და ტექნიკურ მოწყობილობებში (ჰაერის კონდიცირებისა და ვენტილაციის დანადგარები) ხმაურის შესამცირებლად, აგრეთვე საზოგადოებრივ შენობათა (მაყურებელთა დარბაზები, აუდიტორიები, რადიოდა ტელესტუდიები და სხვა) სმენადობის ოპტიმალური პირობებისა და აკუსტიკური თვისებების გასაუმჯობესებლად. ბგერათშთანთქმის უნარს განაპირობებს მასალის ფოროვანი სტრუქტურა და ურთიერთდაკავშირებული ფორების სიჭარბე (ფორების მაქსიმალური დიამეტრი 2 მმ, საერთო ფორიანობა — მოცულობის არანაკლები 75%). ბგერათშთამნთქმელი მასალის ეფექტურობას განსაზღვრავს კოეფიციენტი α, რომელიც ტოლია შთანთქმული ენერგიის რაოდენობისა და მასალაზე დაცემული ბგერითი ტალღების ენერგიის საერთო რაოდენობის ფარდობისა. ბგერათშთამნთქმელი მასალა ბოჭკოვანი, მარცვლოვანი ან უჯრედოვანი აგებულებისაა. იგი შეიძლება იყოს რბილი, ნახევრად ხისტი ან სალი. რბილ ბგერათშთანმთქმელ მასალას (ბამბისა და მინაბოჭკოს ლეიბები და რულონები) ფოროვანი აფსკით ფარავენ ან ალუმინთან, აზბესტცემენტსა და სხვა პერფორირებულ ფურცლოვან ეკრანთან ერთად იყენებენ. ამ მასალის მოცულობითი მასა აღწევს 70 კგ/მ³-მდე საშუალო სიხშირის დროს (250–1000 ჰც) ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი (α) 0.7-იდან 0.85-მდე იცვლება. ნახევრად ხისტი მასალაა მინერალური ბამბის ან მინაბოჭკოს (მოცულობითი მასა — 80-130 კგ/მ³) და მერქანბოჭკოს ფილები (მოცულობითი მასა — 180-300 კგ/მ³), რომელთა ზედაპირს ფარავენ ფოროვანი საღებავით ან აფსკით. მასალის ბგერის შთანთქმის კოეფიციენტი α=0.65-0.75-ს (საშუალო სიხშირის დროს). ნახევრად ხისტია აგრეთვე ფოროვანი პლასტმასის ბგერათშთამნთქმელი ფილები. სალი მასალის ფილებს ამზადებენ დამარცვლული ან სუსპენზირებული მინერალური ბამბისა და კოლოიდური შემკვრელისაგან. ფილების ზედაპირს ღებავენ და სხვადასხვა ფაქტურას ანიჭებენ. ხისტი მასალის მოცულობითი მასა 300-400 კგ/მ³-ია. საშუალო სიხშირის დროს α=0.6-0.7. სალი მასალის სახესხვაობაა ფილები და დუღაბები, რომელთა შედგენილობაში შედის ფოროვანი შემვსები (ვერმიკულიტი, პემზა და სხვა) და თეთრი ან ფერადი პორტლანდცემენტები. იყენებენ ე. წ. აკუსტიკურ ფიბროლიტის ფილებსაც. ბგერათსაიზოლაციო შუასადებ მასალას (მერქანბოჭკოს ფილები, მინერალური ბამბისა და მინაბოჭკოს რულონები და ფილები; მოცულობითი მასა — 30-120 კგ/მ³ ამზადებენ ორგანული ან მინერალური წარმოშობის ბოჭკოებისაგან, აგრეთვე ელასტიური აირსავსე პლასტმასისაგან (ქაფპოლიურეტანის, ქაფპოლივინილქლორიდის სინთეზური კაუჩუკის ლატექსის ფილები; მოცულობითი მასა — 40-270 კგ/მ³). ბგერათსაიზოლაციოდ ზოგჯერ სხმული ან დაფუჭვილი რეზინის ცალკეულ შუასადებს ხმარობენ. ბგერათსაიზოლაციო მასალას იყენებენ სართულშუა გადახურვის კონსტრუქციებში, შიგა კედლებსა და ტიხრებში, აგრეთვე ვიბროსაიზოლაციო შუასადებად მანქანა-მოწყობილობათა ქვეშ. თუ ამ მასალის დატვირთვა 20 მეგნ/მ²-ის (200 კგძ/სმ²) ტოლია, მისი დრეკადობის მოდული დაბალია — 1.2 მეგნ/მ²-მდე (12 კგძ/სმ²), ბგერათსაიზოლაციო მასალა ბგერის ძალასა და ვიბრაციას ასუსტებს მოქნილი ჩონჩხითა და ფორებში მოქცეული ჰაერით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 258-259.
კუშჩი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კუშჩი შეიძლება აღნიშნავდეს: კუშჩი — სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში; კუშჩი — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში.
თათლარი (ბოლუს რაიონი)

თათლარი (თურქ. Tatlar) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში. სოფელს მიმდინარე სახელი 1928 წლიდან აქვს. სოფელი ბოლუს ცენტრიდან 12 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ↑ https://www.nisanyanyeradlari.com/?yer=7203 ↑ http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239406 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://www.nufusune.com/6659-bolu-merkez-tatlar-koy-nufusu ↑ 4.0 4.1 4.2 http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239406
კუხოსი

კუხოსი — ლეონტი მროველისეული ქართლის ცხოვრების მიხედვით, თარგამოსის ძის — ქართლოსის ძე. ქართველი ხალხის ერთ-ერთი ეთნარქი. მას ქართლოსისაგან გადაეცა ტერიტორია, რომელსაც შემდგომ კუხეთი ეწოდა. ლეონტი მროველი ქართლის ცხოვრებაში წერს: თავდაპირველად კუხოსის წილი გადმოცემის თანახმად მოიცავდა ტერიტორიას, რომელიც მდებარეობდა მტკვრისა და არაგვის მარცხენა სანაპიროზე, მოქცეულს ბოსტან-ქალაქიდან ჟინვალამდე. ვახუშტი ბატონიშვილი კუხეთის აღწერისას იუწყება, რომ კუხეთს სახელი ეწოდა კუხოსის გამო, მაგრამ აწ მოიცავს ტერიტორიებს ყარაიის ჩათვლით. და იქვე დასძენს რომ ნაგებს (რუსთავი) ქვემოთ წილი ჰეროსისაა, ხოლო ნაგებს ზემოთ კუხოსის. დავით მუსხელიშვილი ეთანხმება ვახუშტისეულ მოსაზრებას და დასძენს: „...უფრო ძველად, ნაგებს ქვეითი მხარე — ყარაია და გარეჯის მთა ჰერეთს ეკუთვნოდა; უფრო გვიან კი ყარაია კუხეთს შეუერთდა, რუსთავ-ნაგების „ქვეყნის“ ერთ ნაწილად იქცა, ხოლო გარეჯის მთა — მის აღმოსავლეთ საზღვრად“. შემდგომ, იმავე ლეონტი მროველის „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით მისმა ძმამ კახოსმა დაუთმო თავისი წილი ერწოში და კუხოსის დროსვე მისი წილი ჩრდილო-აღმოსავლეთით გაფართოვდა ივრის ხეობაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 93. მუსხელიშვილი დ., „ციხე-ქალაქი უჯარმა“, თბ., 1966 ↑ "ქართლის ცხოვრება" სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტომი 1, თბილისი 1955
ჰელიოცენტრული ორბიტა

ჰელიოცენტრული ორბიტა, მზისახლო ორბიტა, მზისირგვლივი ორბიტა — ობიექტის (ციური სხეულის ან კოსმოსური აპარატის) მოძრაობის ტრაექტორია მზის სისტემის ბარიცენტრის გარშემო. ჰელიოცენტრული ორბიტაზე სამოძრაოდ, აუცილებელია, რომ ობიექტი მოძრაობდეს არანაკლებ მეორე კოსმოსური სიჩქარითა და არაუმეტეს მესამე კოსმოსური სიჩქარით. გეოცენტრული ორბიტა სელენოცენტრული ორბიტა Кузьмичев В. Е. Законы и формулы физики / Ответственный редактор В. К. Тартаковский. — Киев: Наукова думка, 1989. — С. 864. — 100 000 экз. экз. — ISBN 5-12-000493-8.
ჯორჯ დე მორენშილდტი

ჯორჯ სერგიუს დე მორენშილდტი (ინგლ. George Sergius de Mohrenschildt, რუს. Георгий Сергеевич де Мореншильд; დ. 17 აპრილი, 1911 — გ. 29 მარტი, 1977) — ამერიკელი მენავთობე-გეოლოგი, ანტიკომუნისტი პოლიტიკური დევნილი, პროფესორი და დროდადრო ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) საველე აგენტი. დე მორენშილდტი, რომელიც 1961 წლის ოქტომბერში დალასის რაიონში გადავიდა საცხოვრებლად, ცნობილია იმით, რომ 1962 წლის ზაფხულში ლი ჰარვი ოსვალდს დაუმეგობრდა. უორენის კომისიისთვის ჯონ კენედის მკვლელობის საქმეზე დე მორენშილდტის ჩვენება ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი იყო. მისი ჩვენებებისა და რამდენიმე წელში მისი გარდაცვალების შემდეგ, დე მორენშილდტი ჯონ კენედის მკვლელობასთან დაკავშირებით შეთქმულების თეორიებში პოპულარული ფიგურა გახდა. მაგალითად, ისინი, ვინც მკვლელობაზე პასუხისმგებლად შეერთებული შტატების ხელისუფლებას თვლის, დე მორენშილდტს მიიჩნევენ ოსვალდის კურატორად CIA-დან. მეორეს მხრივ, იონ მიჰაი პაჩეპა, კომუნისტური რუმინეთიდან მაღალი დონის დევნილი და დროდადრო CIA-ის თანამშრომელი, ამტკიცებდა, რომ დე მორენშილდტი, მიუხედავად მისი მტკიცებისა, რომ იყო რუსული თავადაზნაურობის შთამომავალი და ანტიკომუნისტი პოლიტიკური დევნილი წითელი ტერორის მიერ, სინამდვილეში იყო კგბ-ს პირველი მთავარი სამმართველოს არალეგალური საველე აგენტი, რომელიც დაკავებული იყო სამხედრო დაზვერვის ინფორმაციის შეგროვებით და მოქმედებდა როგორც ოსვალდის კურატორი საბჭოთა დაზვერვიდან. ↑ Subject: Comments on George de Mohrenschildt "Reputed Former CIA Agent". ციტირების თარიღი: 27 July 2022 ↑ Bugliosi, Vincent. Reclaiming History: The Assassination of President John F. Kennedy, გვ. 648.  ↑ Szulc, Szulc (November 24, 1964). „Friend of Oswals (sic) Knew Mrs. Kennedy“. The New York Times. p. 1. ციტირების თარიღი: May 20, 2017. ↑ Ившина, Ольга (Ivshina, Olga) (December 27, 2021). „Убийство Кеннеди: агент "Перекати-поле", советские тосты и странные звонки. Что нового в рассекреченных документах по делу“ [The Kennedy assassination: a Tumbleweed agent, Soviet toasts and strange calls. What's new in the declassified documents in the case]. BBC (რუსული). ციტირების თარიღი: June 14, 2023.
კომბალა სოკო

კომბალა სოკო (ლათ. Clavariadelphys truncatus) — კომბლისებრი, კვერცხისებრი სოკო ბლაგვი თავით. ზემოთ განიერი, ქვემოთ ვიწრო. იზრდება 5-15 სმ სიმაღლის, ხოლო 3-8 სმ სიგანის. შეფერილია ყვითლად, ძირისაკენ მონაცრისფერო ელფერით, დანაოჭებული ზედაპირით, ზოგჯერ გლუვი. მისი რბილობი არის მოთერთრო, დამახასიათებელი სუნის გარეშე, გადატეხისას მუქდება. იზრდება ზაფხულში და შემოდგომაზე, როგორც ნიადაგზე, ასევე წიწვოვან ჩამონაცვენზე. გვხვდება ერთეულ ეგზემპლარებად. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საჭმელად ვარგისია, მაგრამ იმის გამო, რომ საქართველოში იშვიათად გვხვდება, შეგროვება არ არის რეკომენდებული. ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 132-133, ISBN 978-9941-8-4547-5
ფიჭვის დისცინა

ფიჭვის დისცინა (ლათ. Discina ancilis) — დისკოსებრი, თეფშისებრი, უსწორმასწორო, დანაოჭებული ზედაპირით, 5-17 სმ დიამეტრის, მოყავისფრო-მოვარდისფერო, ზემოდან გლუვი, ხორცისფერი, ქვემოდან მოთეთრო-მონაცრისფერო, ხავერდოვანი, ხრტილოვან-ცვილისებრი, ძირში პატარა, 0,5-1 სმ სიგრძის ფეხით ან მის გარეშე. მისი რბილობი არის ხორცოვან-ხრტილოვანი, მყიფე, მოთეთრო-მოყავისფრო, უსუნო. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. იჭმევა 15-20 წუთიანი თერმული დამუშავების შემდეგ, ნადუღი წყალი უნდა გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას. ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 132-133, ISBN 978-9941-8-4547-5
ლუკას გეიჯი (მსახიობი)

ლუკას გეიჯი (ინგლ. Lukas Gage; დ. 28 მაისი, 1995, სან-დიეგო, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი. გამოჩნდა ტელესერიალებში „ამერიკელი ვანდალი“, „თეთრი ლოტუსი“, „შენ“, „ეიფორია“. გეიჯი დაიბადა კალიფორნიის ქალაქ სან-დიეგოში და გაიზარდა კალიფორნიის ქალაქ ენსინიტასში. ყოველ ზაფხულს მიდიოდა კინობანაკში და მონაწილეობას იღებდა სპექტაკლებსა და სარეკლამო გადაღებებში. ირიცხებოდა სან-დიეგიტოს აკადემიაში. 2020 წელს გეიჯმა გამოაქვეყნა კლიპი, სადაც zoom-ში ონლაინშეხვედრის დროს ისმოდა რეჟისორ ტრისტრამ შაპიროს ხმა, რომელიც აკრიტიკებდა გეიჯის ბინას და არ იცოდა, რომ მიკროფონი ჩართული ჰქონდა. გეიჯმა მხარდამჭერი შეტყობინებები მიიღო კონოინდუსტრიაში მოღვაწე სხვადასხვა ცნობილი პირისა და სტუდიისგან. ამ სკანდალის შემდეგ დაუმტკიცეს როლი „HBO“-ს მინისერიალში „თეთრი ლოტუსი“. თმის სტილისტმა კრის ეპლტონმა „დრიუ ბერიმორის შოუში“ დაადასტურა მისი ურთიერთობა გეიჯთან. 2023 წლის 5 აპრილს წყვილი დაინიშნა და 19 დღის შემდეგ დაქორწინდნენ. 2023 წლის 3 ნოემბერს ეპლტონმა შეიტანა სარჩელი გეიჯთან განქორწინებაზე, „შეუთავსებელი განსხავებების“ გამო. Lukas Gage - IMDb-ზე ↑ Actor calls out director for criticizing his 'tiny' apartment during Zoom audition ↑ Chris Appleton Files for Divorce From Lukas Gage After 6 Months of Marriage
მაქს რაინჰარდტი

მაქს რაინჰარდტი (გერმ. Max Reinhardt; დ. 9 სექტემბერი 1873 — გ. 30 ოქტომბერი 1943) — ავსტრიელი თეატრისა და კინოს რეჟისორი, ინტენდანტი, თეატრის პროდიუსერი. თავისი რადიკალურად ინოვაციური და ავანგარდული სასცენო წარმოდგენებით, რაინჰარდტი ითვლება მე-20 საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ რეჟისორად. მაგალითად, მის მიერ 1917 წელს დადგმული რაინჰარდ ზორგეს „მათხოვარი“ კლეისტის პრემიის ლაურეატი გახდა და პრაქტიკულად მარტომ სათავე დაუდო ექსპრესიონიზმს თეატრში, საბოლოოდ კი კინოფილმებშიც. 1920 წელს რაინჰარდტმა დააარსა ზალცბურგის ფესტივალი, სადაც ღია ცის ქვეშ, საკათედრო ტაძრის წინ, ალპების ფონზე დადგა შუა საუკუნეების მისტერიის — „ყოველი კაცის“ ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალის ადაპტაცია. ეს ზალცბურგის ფესტივალზე დღემდე ყოველწლიურ ჩვეულებად რჩება. 1935 წელს შეერთებულ შტატებში „Warner Brothers“ -ის მეშვეობით გადაიღო თავისი პირველი და ერთადერთი ფილმი —უილიამ შექსპირის „ზაფხულის ღამის სიზმრის“ ექსპრესიონისტული ადაპტაცია, რომელშიც მთავარ როლებს ასრულებენ მიკი რუნი, ოლივია დე ჰევილენდი და ჯეიმზ კეგნი. ფილმი ნაცისტური გერმანიის პროპაგანდის სამინისტრომ აკრძალა. ეს განპირობებული იყო არა მხოლოდ იოზეფ გებელსის შეხედულებით, რომ ექსპრესიონიზმი გადაგვარებული ხელოვნება იყო, არამედ უფრო მეტად რეჟისორ მაქს რეინჰარდტის, კლასიკური მუსიკის კომპოზიტორის ფელიქს მენდელსონისა და საუნდტრეკის არანჟირების ავტორის ერიხ ვოლფგანგ კორნგოლდის ებრაული წარმომავლობის გამო (ამ უკანასკნელის ნამუშევარი, როგორც გადაგვარებული მუსიკა, უკვე აკრძალული იყო გებელსის მიერ). ↑ Max Reinhardt - music, theatre, circus (18 August 2013). ციტირების თარიღი: 14 October 2023