16 ნოემბერი

16 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 320-ე დღე (ნაკიან წლებში – 321-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 45 დღე. 1384 : იადვიგა აკურთხეს პოლონეთის მეფედ, მიუხედავად იმისა რომ ქალი იყო. 1532 : ფრანსისკო პისარო და მისი ხელქვეითები ახერხებენ ინკების იმპერატორის — ატაჰუალპას დაჭერას. 1849 : რუსეთის სასამართლომ ფიოდორ დოსტოევსკის სიკვდილი მიუსაჯა რადიკალ ინტელექტუალურ ჯგუფთან დაკავშირებული ანტი-სამთავრობო საქმიანობისთვის. სასჯელი გაუქმებულ იქნა უკანასკნელ მომემენტში. 1904 : ჯონ ფლემინგმა გამოიგონა ვაკუუმის სინჯარა. 1906 : ოპერის ვარსკვლავი ენრიკე კარუზო დააპატიმრეს ნიუ იორკის ცენტრალური პარკის ზოოპარკში მაიმუნების გალიასთან უცნობი ქალისთვის უკანალზე ჩქმეტის გამო. 1907 : ინდიელთა ტერიტორიასა და ოკლაჰომის ტერიტორიას დაერქვა ოკლაჰომა და ხდება აშშ-ის 46 შტატი. 1914 : ამერიკის ფედერალური სარეზერვო ბანკი (ამერიკის ცენტრალური ბანკი) ოფიციალურად იწყებს მუშაობას. 1920 : ქანტას, ავსტალიის ეროვნული ავიაკომპანია დარეგისტრირდა როგორც საჰაერო გადამზიდი კომპანია სახელით „ქვინსლენდისა და ჩრდილოეთ ტერიტორიის საჰაერო სერვისები, ლტდ“. სიძველით მეორე ავიაკომპანია KLM-ის შემდეგ. 1933 : აშშ და სსრკ ამყარებენ ფორმალურ დიპლომატიურ კავშირებს. 1940 : მეორე მსოფლიო ომი - გერმანიის მიერ ქოვენთრიზე იერიშის მიტანის საპასუხოდ, ბრიტანეთის სამეფო საჰაერო ძალები ბომბავს ჰამბურგს. 1940 : ჰოლოკოსტი - პოლონეთში ნაცისტები ვარშავის ებრაელთა გეტოს გარე სამყაროსგან იზოლირებულს ხდიან. 1945 : ცივი ომი - აშშ იბირებს 88 გერმანელ მეცნიერს სარაკეტო ტექნოლოგიის დამუშავების დასაჩქარებლად. 1945 : შეიქმნა იუნესკო. 1965 : ვენერას პროგრამა - სსრკ კოსმოსში უშვებს უმართავ ხომალდს ვენერისკენ, პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელმაც სხვა პლანეტის ზედაპირს მიაღწია. 1979 : მეტროს პირველი ხაზი (M1) გაიხსნა ბუქარესტში, რუმინეთი. 1988 : ბოლო ათწლეულის განმავლობაში პირველ ღია არჩევნებში პაკისტანში ამომრჩევლები პრემიერ მინისტრად ირჩევენ პოპულისტ კანდიდატს ბენაზირ ბჰუტოს. 1993 : საქართველოს სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას მხედრიონის მებრძოლეებმა აიღეს სოფელი დარჩელი და გადაწვეს 27 საცხოვრებელი სახლი. 1996 : დედა ტერეზა აშშ-ს საპატიო მოქალაქე ხდება. 2000 : ბილ კლინტონი ხდება პირველი აშშ მოქმედი პრეზიდენტი, რომელიც ვიეტნამს სტუმრობს. 2001 : ჰარი პოტერის პირველი ფილმი „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ გამოდის კინოეკრანებზე და ხდება მსოფლიოში მეორე ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფილმი. 2007 : სასამართლომ ტელეკომპანია „იმედს“ სამაუწყებლო ლიცენზია დაუყადაღა „ხელისუფლების დამხობის პროპაგანდის“ გამო. 2007 : ლადო გურგენიძემ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ზურაბ ნოღაიდელი შეცვალა. 2011 : სილვიო ბერლუსკონის გადადგომის შემდეგ იტალიის პრემიერ-მინისტრი მარიო მონტი ხდება. 2013 : აბდულა იამინი მალდივის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2014 : რუმინეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმოშობით გერმანელმა კლაუს იოჰანისმა გაიმარჯვა. ძვ. წ. 42 : ტიბერიუსი — რომის იმპერატორი (გ.37) 1717 : დ'ალამბერი, ჟან ლერონ — ფრანგი მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი 1853 : ალხაზიშვილი, ილია — ქართველი მწერალი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე 1910 : შავგულიძე, გიორგი — ქართველი მსახიობი (გ.1959) 1922 : სარამაგო, ჟოზე — პორტუგალიელი მწერალი, სცენარსტი და ჟურნალისტი 1974 : სკოულზი, პოლ — ინგლისელი ფეხბურთელი 1903 : დიმიტრი მაჩხანელი — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი (დ. 1861) 1954 : ევალდ ფონ კლაისტი (გენერალ-ფელდმარშალი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (დ. 1881) 2007 : გოდერძი ჩოხელი — ქართველი მწერალი (დ. 1954) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ნიკოლოზ ქართველთა მნათობი აკეფსიმე ეპისკოპოსი, იაკობ ხუცესი და აითალე დიაკონი წმინდა მოწამენი, მხედარნი: ატიკე, აღაპი, ევდუქსი, კატერიოსი, ისტუკარი, პაკტოვი, ნიქტოპოლიონე და მეგობარნი მათნი ღირსი აკეფსიმე ღირსი სნანდულია სხვა თვეები: