laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰალუცინაცია

ჰალუცინაცია (ლათ. hallucinatio — ბოდვა, მოჩვენებები) — აღქმა, რომელიც ჩნდება რეალური ობიექტის გარეშე ფსიქიკური ან ზოგიერთი ინფექციური დაავადების, ინტოქსიკაციის, თავის ტვინის ტრავმის, მძიმე სულიერი განცდისა და სხვათა დროს. ავადმყოფისათვის ჰალუცინაცია აღქმის წყაროა და არა წარმოსახვა. ჰალუცინაცია შეიძლება იყოს სმენითი (ავადმყოფს ესმის ხმები, ძახილი, ხმაური), მხედველობითი (ხედავს ადამიანებს, მიცვალებულებს, მხეცებს, მწერებს, სურათებს), ყნოსვითი (ეჩვენება სხვადასხვა სუნი — ნავთის, სუნამოსი და სხვა), შეხებითი (გრძნობს კანზე მწერების ცოცვას, ქროლვას და სხვა), ე. წ. ზოგადი გრძნობისა (შეიგრძნობს თითქოს მის მუცელში ან გულმკერდში რაღაც ან ვიღაც მოძრაობს), ე. წ. ექსტრა-კამპანიური (ავადმყოფი თავის მხედველობის არის მიღმა „ხედავს“ ადამიანებს, რომლებიც სდევნიან და სხვა). ზოგიერთი ჰალუცინაცია მძაფრი, ემოციური, ხატოვანი და იმდენად დამაჯერებელია, რომ არ განირჩევა რეალური აღქმისაგან. ასეთ ჰალუცინაციას ჭეშმარიტი ჰალუცინაცია ეწოდება. სხვა ჰალუცინაციას ავადმყოფი შინაგანი სმენით ან ხედვით აღიქვამს და ისეთი შეგრძნება აქვს, თითქოს მისი მოჩვენებები და „ხმამაღალი“ ფიქრები, რომელიღაც გარეშე ძალის ზემოქმედებით არის შექმნილი. ეს ფსევდო-ჰალუცინაციებია, რომლებიც XIX საუკუნის ბოლოს აღწერა რუსმა ფსიქიატრმა ვიქტორ კანდისკიმ. იმპერატიული, ბრძანებითი ჰალუცინაციის ზეგავლენით ავადმყოფმა შეიძლება ჩაიდინოს სხვისი და საკუთარი ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის სახიფათო ქმედება. ჰალუცინაცია მრავალი ფსიქოლოგიური დაავადების მნიშვნელოვანი და დამახასიათებელი ნიშანია. მისი პათოფიზიოლოგიური არსი ჯერ კიდევ საბოლოოდ არ არის გარკვეული. მკურნალობენ ჰალუცინაციის გამომწვევ ძირითად დაავადებას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 596.
Ain't My Bitch

Ain't My Bitch — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეორე სინგლი და პირველი სიმღერა მათივე 1996 წლის სტუდიური ალბომიდან Load. სიმღერის დემოს ერქვა Bitch და ჩაიწერა 1995 წლის 6 აპრილს. დაწერილია ჯეიმზ ჰეტფილდისა და ლარს ულრიხის მიერ. მეთხუტმეტე ადგილი დაიკავა ჩარტში ცხელი მეინსტრიმული როკ ტრეკები. სიმღერამ მოიპოვა მედიის ყურადღება და უარყიფითი დამოკიდებულება სათაურის გამო. მოგვიანებით ვოკალისტმა ჯეიმზ ჰეტფილდმა განმარტა, რომ სიტყვა bitch სიმღერაში არ ეხება ქალს, არამედ მოქმედებს როგორც მეტაფორა პრობლემასთან მიმართებაში. ამ ინტერპრეტაციით სიმღერას ეძლევა სულ სხვა შინაარსი: ჯეიმზი ამ სიმღერით ამბობს, რომ ის (გაურკვეველია, კონკრეტულად რა) მისი პრობლემა არ არის და დაანებონ თავი. სიმღერა ცოცხლად პირველად 1995 წლის 3 სექტემბერს შესრულდა Arctic Circle შოუზე ჩრდილოეთ კანადაში. 1996 წლის ივნისიდან ალბომის გამოსვლის თანავე Ain't My Bitch სწრაფად მოექცა ჯგუფის საკონცერტო გამოსვლების მთავარ სიმღერათა სიაში და რეგულარულად სრულდებოდა მათი მსოფლიო ტურნეს Poor Touring Me განმავლობაში. მთავარმა გიტარისტმა კირკ ჰემეტმა გამოიყენა სლაიდ გიტარა სოლოს შესრულებისას, რაც იყო პირველი მეტალიკისთვის და ერთ-ერთი იმ მრავალი მუსიკალური ექსპერიმენტებიდან, რომელთა აღმოჩენაც შესაძლებელია ალბომში Load. ჯეიმზ ჰეტფილდი – წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა კირკ ჰემეტი – წამყვანი გიტარა ჯეისონ ნიუსტედი – ბასი, დამატებითი ვოკალი ლარს ულრიხი – დასარტყმელი საკრავები ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Ain't My Bitch. Encyclopedia Metallica. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-17. ციტირების თარიღი: 2011-06-18. ↑ Ain't My Bitch. Songmeanings.net. ციტირების თარიღი: 2011-06-18. ↑ Ain't My Bitch. lyricinterpretations.com. ციტირების თარიღი: 2011-06-18.
ბოდვა

ბოდვა — მყარი რწმენა, რომელსაც არაადექვატური საფუძველი აქვს. მასზე არ ზემოქმედებს რაციონალური არგუმენტები და ფაქტები, რომლებიც საპირისპირო ვითარებაზე მიუთითებს. ასეთი რწმენა ატიპიურია მოცემული პიროვნებისთის, რომელსაც გარკვეული სახის განათლება აქვს და გარკვეული კულტურისა და რელიგიის წარმომადგენელია. ამ განსაზღვრების მიზანია განვასხვაოთ ერთმანეთისაგან ბოდვითი იდეა, რომელიც მძიმე ფსიქიკური აშლილობის ძირიღად სიმპტომს (კონკრეტულად ფსიქოზის სიმპტომს) წარმოადგენს, სხვა ტიპის პათოლოგიური აზრებისაგან და იმ მტკიცედ დამკვიდრებული რწმენებისაგან, რომლებსაც ჯანმრთელ ადამიანებთან ვხვდებით. გარკვეული პრობლემების არსებობის მიუხედავად, მოცემული განსაზღვრება (როგორც ამოსავალი წერტილი) საკმარისია იმისთვის, როომ ბოდვის ფენომენი უფრო დეტალურად განვიხილოთ. ბოდვის კიდევ ერთი დამახასიათებელი თვისება (რომელიც არ შედის მოცემულ განმარტებაში) არის ის, რომ იგი, მტკიცედ დაფიქსირებული ნორმალური რწმენის მსგავსად, მნიშვნელოვნად ზემოქმედებს პიროვნების გრძნობებსა და ქცევაზე. ქცევითი რეაქცია ბოდვაზე შეიძლება თავად იყოს შეუსაბამო და ზოგჯერ უცნაურიც კი. ამის გამო, ხშიად სწორედ ეს ქცევითი რეაქციაა ფსიქიატრის ყურადღების უპირველესი საგანი, რადგან ის ბოდვის გამოვლენის საშუალებას იძლევა. ზოგჯერ ბოდვითი იდეები მცირე ზეგავლენას ახდენს ემოციებსა და ქცევებზე. მაგ: პაციენტს შეიძლება სჯეროდეს, რომ ის სამეფო ოჯახის წევრია და ამავე დროს კმაყოფილი იყოს საერთო საცხოვრებელში ცხოვრებით. ამგვარ გაორებას ორმაგი ორიენტაცია ეწოდება და ის, ჩვეულებრივ, ქრონიკული შიზოფრენიის დროს იჩენს თავს. განარჩევენ ბოდვას დარღვეული ცნობიერების დროს, რომელიც გვხვდება ინფექციური დაავადების განვითარების უმაღლეს სტადიაზე, აგრეთვე შხამებით და ალკოჰოლით მოწამვლის შემთხვევებში, ბოდვას ნათელი ცნობიერების დროს. უკანასკნელი უფრო თანამიმდევრული და მყარია. ჩვეულებრივ ახლავს ფსიქიკურ დაავადებებს - შიზოფრენიას, ინვოლუციურ ფსიქოზს, ფსიქოგენურ რეაქციებს და სხვა. ბოდვითი იდეები მთლიანად იპყრობს პიროვნებას, ვერავითარი ფაქტი და არგუმენტი ვერ დაარწმუნებს ავადმყოფს მისი აზრების მცდარობაში. ბოდვას ახასიათებს ლოგიკური აზროვნების დარღვევა, აფექტური დაძაბულობა და ეგოცენტრიზმი. გუნებ-განწყობილების მიხედვით ბოდვა დეპრესიული ან ექსპანსიურია. სტრუქტურის მიხედვით - სისტემური (გარკვეული თანამიმდევრობითი ჩამოყალიბებული აზრები) და უსისტემო (წყვეტილი, ერთმანეთთან დაუკავშირებელი ცვალებადი აზრები), კონკრეტული შინაარსით კი - დევნის, მოწამვლის, ეჭვიანობის, განდიდების გამოგონების და სხვა. ბოდვა ფსიქიკური დაავადების ერთ-ერთი არსებითი ნიშანია და მისი უკუგანვითარება ავადმყოფური მდგომარეობის საერთო გაუმჯობესებასთანაა დაკავშირებული. ↑ გელდერი მ., ჰარისონი პ., ქოუენი ფ., ოქსფორდის მოკლე სახელმძღვანელო ფსიქიატრიაში, თბილისი, 2012, ISBN 978-9941-0-4605-6. ↑ 2.0 2.1 2.2 ნანეიშვილი ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 441.
Pearl Jam

Pearl Jam — ამერიკული როკ-ჯგუფი სიეტლიდან (ვაშინგტონი, აშშ). იგი ჩამოყალიბდა 1990 წელს. დასაბამიდან მისი წევრები იყვნენ: სტოუნ გოსარდი (გიტარა), ჯეფ ემენტი (ბასი), მაიკ მაკ-კრიდი (გიტარა) და ედი ვედერი (ვოკალი). წლების მანძილზე ჯგუფის შემადგენლობაში იცვლებოდა დრამერი. ამჟამად ჯგუფის მეხუთე წევრია და დასარტყამ ინსტრუმენტებზე უკრავს მეტ კემერონი (რომელიც ასევე ჯგუფთან Soundgarden თანამშრომლობს). ჯგუფის მუსიკა ძირითადად გრანჟის ელემენტებს შეიცავს. მიუხედავად დიდი წარმატებისა, მთელი ისტორიის მანძილზე Pearl Jam კრიტიკის საგნად ქცეულა — სხვადასხვა სკანდალის გამო, რომელთა შორის ერთ-ერთი ცნობილი იყო საკონცერტო ბილეთების გაყიდვის სერვის Ticketmaster-ის ბოიკოტირება. დაარსებიდან დღემდე აშშ-ში გაყიდულია Pearl Jam-ის 30 მილიონზე მეტი ჩანაწერი. მთავარი სტატია: Pearl Jam-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Ten (1991) Vs. (1993) Vitalogy (1994) No Code (1996) Yield (1998) Binaural (2000) Riot Act (2002) Pearl Jam (2006) Backspacer (2009) Lightning Bolt (2013) Gigaton (2020) Dark Matter (2024) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pearl Jam ოფიციალური საიტი ოფიციალური ავსტრალიური საიტი დაარქივებული 2013-05-22 საიტზე Wayback Machine.
ღვითორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ღვითორი შეიძლება აღნიშნავდეს: ღვითორი – მდინარე ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. ღვითორი – სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში.
MTV Unplugged in New York

MTV Unplugged in New York — ამერიკული გრანჟ-ჯგუფ ნირვანას საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოიცა 1994 წლის 1 ნოემბერს. იგი ჩაიწერა 1993 წლის 18 ნოემბერს, Sony Music Studios-ში, ნიუ-იორკში, გადაცემისთვის MTV Unplugged. კონცერტი ეთერში პირველად გადაიცა 1993 წლის 16 დეკემბერს, MTV-ზე. სხვა სატელევიზიო გამოსვლებისგან ამ პროგრამას ის განასხვავებდა, რომ შესრულდა ჯგუფის ნაკლებად ცნობილი სიმღერები და სხვა შემსრულებლების, The Vaselines-ის, დევიდ ბოუის, ლიდ ბელის და Meat Puppets-ის სიმღერები - სცენაზე ჯგუფს შეუერთდნენ ამ უკანასკნელის წევრები, კრის და კურტ კირკვუდები. MTV Unplugged in New York იყო ჯგუფის პირველი ალბომი, გამოცემული კურტ კობეინის გარდაცვალების შემდეგ. Billboard 200-ში მან გამოსვლისთანავე #1 პოზიცია დაიკავა და იქცა ნირვანას ყველაზე წარმატებულ კობეინის შემდგომ ჩანაწერად. 1997 წლისთვის მას აშშ-ში ხუთი გზის პლატინის სტატუსი ჰქონდა. 1996 წელს მან მიიღო გრემის ჯილდო საუკეთესო ალტერნატიული ალბომისთვის. ოფიციალური DVD ამ კონცერტით 2007 წელს გამოიცა. ყველა სიმღერის ავტორია კურტ კობეინი, გარდა მითითებულისა About a Girl  – 3:37 Come as You Are  – 4:13 Jesus Doesn't Want Me for a Sunbeam (იუჯინ კელი, ფრენსის მაკ-კი) – 4:37 The Man Who Sold the World (დევიდ ბოუი) – 4:20 Pennyroyal Tea  – 3:40 Dumb  – 2:52 Polly  – 3:16 On a Plain  – 3:44 Something in the Way  – 4:01 Plateau (კერტ კირკვუდი) – 3:37 Oh, Me (კერტ კირკვუდი) – 3:26 Lake of Fire (კერტ კირკვუდი) – 2:56 All Apologies  – 4:23 Where Did You Sleep Last Night (ხალხური, არ: ლიდ ბელი) – 5:08 MTV Unplugged In New York DVD-ზე გამოვიდა 2007 წლის 20 ნოემბერს. ამ გამოცემაში შეტანილია სრული პროგრამა, ისევე, როგორც „Something in the Way“ და „Oh Me“, რომლებიც არ მოხვდა თავდაპირველ ეთერში. დამატებებს შორის აგრეთვე არის კონცერტის ორიგინალური ეთერის ვერსია; MTV-ის 1999 წლის გადაცემა Bare Witness: Nirvana Unplugged, რომელშიც პროდიუსერები და მაყურებლები იხსენებენ კონცერტს და ხუთი სიმღერა, ჩაწერილი რეპეტიციისას - „Come as You Are“, „Polly“, „Plateau“, „Pennyroyal Tea“ და „The Man Who Sold the World“.
გუანშები

გუანშები — ამჟამად განადგურებული როგორც ცალკე ეთნოსი. იყვნენ კანარის კუნძულების პირველი მოსახლეები. სავარაუდოდ ძვ. წ. 1000–100 წლებში გადმოსახლდნენ აფრიკის კონტინენტიდან. მათი კულტურული და სამეცნიერო მიღწევებიდან დღემდე მხოლოდ უმნიშვნელო ნარჩენებია შემორჩენილი. Alfred W. Crosby, Ecological Imperialism: The Biological Expansion of Europe, 900–1900, 1993 John Mercer, The Canary Islanders: Their History, Conquest & Survival, 1980 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გუანშები Guanches დაარქივებული 2011-12-19 საიტზე Wayback Machine. Museums of Tenerife.
E-Type (მუსიკოსი)

E-Type — შვედი მუსიკოს ბო მარტინ ერიკ ერიქსონის ფსევდონიმი. ამ ევროდენს-პროექტმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა 1990-იან წლებში. მისი სახელწოდება მომდინარეობს Jaguar Cars-ის მარკის მანქანის E-Type ტიპისგან. E-Type-ის ცნობილი სიმღერებია „Set the World on Fire“, „This Is the Way“, „So Dem a Com“, „Russian Lullaby“, „Calling Your Name“, „I Just Wanna Be With You“, „You Will Always Be a Part of Me“, „Angels Crying“ და სხვები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: E-Type ოფიციალური საიტი ოფიციალური Facebook-გვერდი ოფიციალური Twitter-გვერდი E-Type კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Sveriges befolkning 2000 — Sveriges Släktforskarförbund, 2020. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q106527645"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10685961"></a> ↑ Allmusic: E-Type (biography). Allmusic. ციტირების თარიღი: 2011-03-06.
MI5

უშიშროების სამსახური, ფართოდ ცნობილი როგორც, MI5 (სამხედრო აგენტურა, სექცია 5, ინგლ. Military Intelligence, Section 5) - გაერთიანებული სამეფოს კონტრ-აგენტურული და უსაფრთხოების სააგენტო. MI5, საიდუმლო ინფორმაციის სერვისი (ანუ SIS ან MI6), მთავრობის კომუნიკაციების შტაბ-ბინა და თავდაცვის ინფორმაციის სერვისი წარმოადგენენ გაერთიანებული სამეფოს აგენტურის შემადგენელ ელემენტებს. სამსახურის გენერალური დირექტორია ჯონათან ევანზი. გაერთიანებული სამეფოს უშიშროების სამსახური, ოფიციალური საიტი
ვაჭევი

ვაჭევი — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ვაჭევი, მელუშეეთი, ღვითორი, ჯოლხეეთი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდ. კაცხურასა და ღვითორს (ყვირილის აუზი) შორის, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ჭიათურიდან 19 კმ-ში. სოფელი წერილობით წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნის I ნახევრის ერთ სიგელში, როგორც ნასოფლარი. XVII-XVIII საუკუნეებში კაცხის მონასტრის საკუთრებაა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 324 ადამიანი. სოფლის მიდამოებში მდებარეობს რამდენიმე ბუნებრივი მღვიმე: უნდოკლდის, ვარსინის (ვაჭევის), ვარხმელის (კოკოზოურის), ხერგულისკლდის (გულგულისკლდის). უნდო კლდისა და ხერგულის კლდის მღვიმეებში აღმოჩენილია ქვის ხანის (ზედა და შუა პალეოლითის) ადამიანთა სადგომები. ბერაძე თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 216. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 10. ლეჟავა ზ., წიქარიშვილი კ., დვალაშვილი გ., თუშაბრამიშვილი ნ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტის კარსტული მღვიმეები, თბ., 2016. — გვ. 39, 40, 77-78, 94-95. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მელუშეეთი

მელუშეეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ვაჭევის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ბუჯის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ჭიათურიდან 20 კილომეტრი. სოფელში არის მინერალური წყლები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 131 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 560. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
დრამატურგი

დრამატურგი — ადამიანი, რომელიც წერს დრამატულ ლიტერატურას ან დრამას. ასეთი ნამუშევრები ჩვეულებრივ იწერება შემდგომში ცოცხალი აუდიტორიის წინაშე შესასრულებლად, თუმცა არა ყოველთვის. ეგრეთ წოდებული „საკუჭნაოს დრამა“ იწერება დრამატული ფორმის გამოყენებით, თუმცა არა შესასრულებლად. ევროპის არაერთ ქვეყანაში, მათ შორის გერმანიაში, სიტყვა დრამატურგი თეატრის ლიტერატურული განყოფილების გამგეს ჰქვია, - თანამდებობის პირს, რომელიც არჩევს დრამებს, ადგენს და ამტკიცებს რეპერტუარს კონკრეტული თეატრისათვის. რაც შეეხება სიტყვა დრამატურგის ქართულ მნიშვნელობას, - პიესის, დრამატული ნაწარმოებების შემქმნელს, იგი ევროპის ქვეყნებში უმეტესწილად აღინიშნება სიტყვით დრამატიკოსი (გერმ. Dramatiker). პიესა დრამა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დრამატურგი The Playwriting Seminars დაარქივებული 2008-05-25 საიტზე Wayback Machine.
ელია (მთავარეპისკოპოსი)

ელია I (იგივე ილია I) — ქართლის ეკლესიის მეოთხე მამამთავარი დაახ. IV საუკუნის 90-იანი წლებიდან V საუკუნის დასაწყისამდე. მოღვაწეობდა მეფე თრდატის დროს. მისი ეპისკოპოსობის დროს აშენდა ბოლნისის სიონი. ლეონტი მროველის ცნობით, მის დროსვე აშენებულა რუსთავისა და ნეკრესის ეკლესიები. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები მოქცევაჲ ქართლისაჲ, შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979 მოქცევაჲ ქართლისაჲ, ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ილ. აბულაძის რედ., წგნ. 1, თბ., 1963 მოქცევაჲ ქართლისაჲ, ახლადაღმოჩენილი სინური რედაქციები, ზ. ალექსიძის გამოცემა, თბ., 2007 ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა, ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით, ტ. 1, თბ., 1955 მეტრეველი, როინ. (რედ.), საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, თბ.: „ნეკერი“, 2000. — გვ. 12. 219 გვ. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 641.
ხრეითი

ხრეითი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ბუჯის (ჩოლაბურის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში, ზღვის დოინიდან 920 მეტრი. ჭიათურიდან — 18 კმ., ქუთაისიდან — 88 კმ., თბილისიდან — 198 კმ. სოფელში მოქმედებს საჯარო სკოლა. სოფლის სახელში გამოიყოფა დაბოლოება „ითი“ და ფუძე „ხრე“ ანუ „ღრე“, რაც შემორჩენილია სიტყვებში: კლდე-ღრე, ტყე-ღრე. ესე იგი ხრეითი კლდიან, ღორღიან ადგილს ნიშნავს. წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა და მეხილეობა. სოფელი მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ბუჯის (ჩოლაბურის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი. სოფლის ჩრდილოეთით მდებარეობს ჭიათურის მუნიციპალიტეტის უმაღლესი მწვერვალი საწალიკე (1996 მ.). სოფელში 1820-იან წლებში ცხოვრობდა 100-120 ადამიანი. მოჰყავდათ სიმინდი, ფეტვი, ქერი, მისდევდნენ მევენახეობას. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1644 ადამიანი. სოფელში არის მთამსვლელების სიმონ, ალიოშა და ალექსანდრა ჯაფარიძეების სახლ–მუზეუმი., ფეოდალური ხანის ორი ციხე-დარბაზი, ზეცხის წმინდა გიორგის ეკლესია, მარიამწმინდის ეკლესია. ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 508. დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 10 ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ ჟაკ ფრანსუა გამბა, „მოგზაურობა ამიერკავკასიაში“, გვ. 124 — „განათლება“, თბილისი, 1987 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 10
მადანი

მადანი — ლითონის შემცველი ბუნებრივი მინერალური წარმონაქმნი, რომლისგანაც ლითონის მოპოვება ტექნიკურად შესაძლებელი და ეკონომიკურად ხელსაყრელია. მადანს უწოდებენ, აგრეთვე, ზოგიერთ არალითონურ მინერალურ ნედლეულსაც (მაგ.: გოგირდის, გრაფიტის, ბარიტის მადანი). განარჩევენ მონომინერალურ მადანს, რომელიც ერთ მადნეულ მინერალს შეიცავს და პოლიმინერალურ მადანს, რომელიც რამდენიმე სასარგებლო და თანმხლებ (როგორც წესი ძარღვულ) მინერალს შეიცავს. სხვადასხვა საბადოთა და ლითონთა მადანში მადნეულ და ძარღვულ მინერალებს შორის რაოდენობრივი შეფარდება მნიშვნელოვნად მერყეობს. მკვიდრ ქანებში განლაგებული მადანი მკვიდრია. გადარეცხვის შედეგად - მდინარეულ, ტბიურ, ზღვიურ დანალექებში დაგროვილი მადანი კი - ქვიშრობულია. მადნეული კომპონენტის შემცველობის მიხედვით გამოყოფენ მდიდარ და ღარიბ მადნებს. ინფორმაცია მადნებზე (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ.6. თბილისი 1983. გვ: 341. სიტყვა მადანი ↑ 1.0 1.1 1.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ. 6. თბილისი 1983. გვ: 341. სიტყვა მადანი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მადანი
თიქრითი

თიქრითი (არაბ. تكريت) — ქალაქი ერაყში, მდებარეობს ბაღდადიდან ჩრდილო-დასავლეთით, 140 კილომეტრში, მდინარე ტიგროსზე. 2015 წლის აღწერით ცხოვრობდა დაახლოებით 105,700 ადამიანი. How Tikrit has Changed the War - Counteroffensive in Tikrit March 2015 დაარქივებული 2015-04-02 საიტზე Wayback Machine. Iraq Image - Tikrit Satellite Observation დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. BBC NEWS: Tikrit: Iraq's last stronghold Google Local Satellite Photo of Tikrit GlobalSecurity.org: Tikrit Al Sahra Airfield ↑ http://www.citypopulation.de/Iraq-Cities.html
ქვაციხე

ქვაციხე — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბუჯის (ყვირილის აუზი) ნაპირებზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბიღა, რცხილათი, საკურწე). ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი. სოფელში დაიბადა ქართველი პოლიტიკოსი ვალიკო ჩუბინიძე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 451 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 507. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
მასალათა გამძლეობა

მასალათა გამძლეობა — მექანიკის დარგი, რომელიც შეიწავლის ხელოვნური ნაგებობების ნაწილების (ელემენტების) გაანგარიშების ისეთნაირი ხერხები, რომელიც გამორიცხავენ როგორც მათ დანგრევასას (სიმტკიცის დაკარგვას), ასევე მათ ფორმებისა და ზომების ისეთნაირ შეცვლას, რომელებიც უვარგისს გახდიან ამ უკანასკნელთ შემდგომ გამოყენებისთვის (სიხისტის და მდგრადობის დაკარგვა). სხეული წინააღმდეგობას უწევს გარეგან ზემოქმედებებს თავისი დაძაბულობის (დაძაბვის) ხარჯზე. მალასათა გამძლებაში არსებობს შემდეგი სახის დაძაბვები : გაჭიმვა , კუმშვა, ძვრა, გრეხა და ღუნვა. მასალათა გამძლეობა — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
მადნეული საბადოები

მადნეული საბადოები — დედამიწის ზედაპირზე ან მის წიაღში დაგროვილი მადნის ბუდობები, რომლებიც სიდიდით, ხარისხისა და განლაგების პირობების მიხედვით ხელსაყრელია დასამუშავებლად. მადნეული საბადო ერთი ან რამდენიმე მადნეული სხეულისგან შედგება. წარმოიქმნება დედამიწის ქერქში ან ზედა მანტიაში მიმდინარე გეოლოგიური პროცესების შედეგად. არსებობს შავი, ფერადი, მსუბუქი, კეთილშობილი, იშვიათი და რადიაქტიური ლითონების, აგრეთვე გაფანტული და იშვიათ მიწათა ელემენტების მადნეული საბადოები. შავი ლითონების მადნეულ საბადოს მიეკუთვნება რკინის, მანგანუმის, ქრომის, ტიტანისა და ვანადიუმის საბადოები. ფერადი ლითონის მადნეულ საბადოს — სპილენძის, ტყვიის, თუთიის, კობალტის, ნიკელის, სტიბიუმის საბადოები. მსუბუქი ლითონების მადნეული საბადოები ძირითადად ბოქსიტის დანაგროვებითაა წარმოდგენილი, საიდანაც მოიპოვებენ ალუმინს. იშვით ლითონთა მადნეულ საბადოს ქმნის კალის, ვოლფრამის, მოლიბდენის, ვერცხლისწყლის, ბერილიუმის, ტანტალისა და ნიობიუმის მინერალური დანაგროვები. კეთილშობილ ლითონთა მადნეულ საბადოებს აკუთვნებენ: ოქროს, ვერცხლის, პლატინის და პლატინის ჯგუფის ლითონთა საბადოებს. რადიაქტიურ ლითონთა საბადოებს ქმნის ურანისა და თორიუმის მინერალთა ბუნებრივი დანაგროვები დედამიწის ქერქში. გაფანტული ელემენტების მადნეული საბადოები დამოუკიდებლად არ გვხვდება, ეს ელემენტები უმთავრესად მოიპოვება სხვა ელემენტების მადნეული საბადოებიდან, ძირითადი კომპონენტების პარალელურად. გენეზისის მიხედვით მადნეულ საბადოებში განარჩევენ მაგმურ, პეგმატიტურ, პნევმატოლიზურ, ჰიდროთერმულ, დანალექ და მეტამორფოგენულ საბადოებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 342.
სიმტკიცე

სიმტკიცე — მასალის თვისება გაუძლოს გარეგან მექანიკურ ზემოქმედებას ისე, რომ არ დაირღვეს მისი მთლიანობა. სიხისტე არის მყარის სხეულის ისეთი თვისება, რომელიც ეწინააღმდეგება გარეგან ზემოქმედებების შედეგად მისი პირვანდელი გეომეტრიული ზომების და ფორმების საგრძნობ შეცვლას. სიმტკიცეს ზომავენ სამ დიაპაზონში: მაკრო, მიკრო, ნანო. Chinn, R. L. (2009). "Hardness, bearings, and the Rockwells". Advanced Materials & Processes. 167 (10): 29–31.
ნავარძეთი

ნავარძეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 4 კილომეტრი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის სააგვტომობილო გზა ზესტაფონი-საჩხერე. სოფელში არის საჯარო სკოლა 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 997 ადამიანი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნეში. სოფელში დგას ერთნავიანი დარბაზული ეკლესია – თირის მონასტერი (1708). წყაროებში ასევე მოხსენიებულია ნავარძეთის ციხე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 288. ნავარძეთის ეკლესია[მკვდარი ბმული] ნავარძეთის წმინდა გიორგის ეკლესია, გალერეა[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტო[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
უმაღლესი ლიგა 2010—2011

უმაღლესი ლიგა 2010-2011 — უმაღლესი ლიგის ოცდამეორე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა „ზესტაფონი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – რუსთავის „ოლიმპი“. ცხინვალის „სპარტაკი“ საშინაო შეხვედრებს გორში მასპინძლობდა. თბილისი ბაია კოლხეთი ოლიმპი სამტრედია სიონი ტორპედო ზესტაფონი თბილისი: დინამო სპარტაკი ვიტ ჯორჯია 2010-11 უმაღლესი ლიგის მონაწილე გუნდების მდებარეობა განახლებულია: 12 მარტი, 2011 წყარო: Soccerway წესები კლასიფიკაციისათვის: 1.) ქულათა რაოდენობა; 2.) ურთიერთშეხვედრები; 3.) ბურთების სხვაობა; 4.) გატანილი ბურთები. 1საქართველოს თასი 2010-11-ის გამარჯვებული კვალიფიცირებულ იქნა უეფა-ს ევროპის ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ა = ადგილი; თ = ჩატარებული შეხვედრა; მ = მოგებული მატჩი; ფ = ფრე; წ = წაგებული მატჩი; გტ = გატანილ გოლთა რაოდენობა; გშ = გაშვებულ გოლთა რაოდენობა; სხ = გოლთა სხვაობა; ქ = ქულა; (ჩ) = ჩემპიონი; (დ) = დაქვეითებული; (კ) = კვალიფიცირებული; (კვ) = კვალიფიცირებული ტურნირის შესაბამის ფაზაში; (პლ) = პლეი-ოფის გამარჯვებული; (და) = დაწინაურებული შემდეგ რაუნდში. საქართველოს თასი 2010-2011 პირველი ლიგა 2010-2011
ევლალე

საკუთარი სახელი ევლალე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ევლალე I — ქართლის კათოლიკოსი VI საუკუნეში ევლალე II — ქართლის კათოლიკოსი VII საუკუნეში ევლალიუსი — რომაელი ანტიპაპი V საუკუნეში
სალიეთი

სალიეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი. სოფელთან მდებარეობს მარმარილოს საბადო. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 231 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 692. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ წითელი მარმარილო სალიეთში / რ. მაჭავარიანი //გაზეთი "ჭიათურის მაღაროელი", ჭიათურა, 12 აპრილი, 1959 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II