laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კონსტანტინე ვეფხვაძე

კონსტანტინე ფარნაოზის ძე ვეფხვაძე (დ. 7 აპრილი, 1898, სოფელი ზვარე, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 დეკემბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი ონკოლოგი, მეცნიერული ონკოლოგიის ფუძემდებელი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1938), პროფესორი (1939), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი (1924). 1945-1974 წლებში განაგებდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტის ონკოლოგიის კათედრას. ვეფხვაძის სამეცნიერო შრომები ეძღვნება თეორიულ და კლინიკურ ქირურგიასა და ონკოლოგიის აქტუალურ საკითხებს. შეადგინა ზოგადი ქირურგიის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე (1933). იყო საქართველოს და თბილისის ონკოლოგთა სამედიცინო-სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე (1955-1974). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ლულოვანი ძვლების ოსტეოგენური სარკომები, თბ., 1936. კიბო, თბ., 1948; ავთვისებიანი სიმსივნეები, თბ., 1952. ონკოლოგია, თბ., 1967 (მე-2 გამოც. – 1975). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 261.
მდიდარი მამა ღარიბი მამა

„მდიდარი მამა ღარიბი მამა“ (ინგლ. Rich Dad Poor Dad) — რობერტ კიოსაკის და შარონ ლეჩტერის წიგნი პირად ფინანსებზე, რომელიც 1997 წელს დაიწერა. კიოსაკი მხარს უჭერს ფინანსური წიგნიერების (ფინანსური განათლება), ფინანსური დამოუკიდებლობისა და სიმდიდრის ჩამოყალიბების მნიშვნელობას. „მდიდარი მამა ღარიბი მამა“ დაწერილია იგავების ნაკრების სტილში, რომელიც ეფუძნება კიოსაკის ცხოვრებას. სახელად „მდიდარი მამა“ მისი საუკეთესო მეგობრის მამაა, რომელმაც სიმდიდრე მეწარმეობით და ინვესტიციებით დააგვროვა, ხოლო „ღარიბი მამა“ ამტკიცებენ, რომ არის კიოსაკის მამა, რომელიც მისი თქმით, მთელი ცხოვრება ბევრს მუშაობდა, მაგრამ არასოდეს მიუღია ფინანსური უზრუნველყოფა. კიოსაკის "მდიდარი მამის" არსებობა დაუმტკიცებელი რჩება და არ არსებობს არანაირი დოკუმენტი კიოსაკის სავარაუდო დიდი სიმდიდრის შესახებ, რომელიც მიღებული იყო „მდიდარი მამა ღარიბი მამას“ გამოქვეყნებამდე. ავტორი ახალგაზრდა ბიჭია, რომელიც აკვირდება ორი მამის კონტრასტულ ფინანსურ აზროვნებასა და ქცევას. მისმა ღარიბმა მამამ, რომელსაც მაღალი თანამდებობა ეკავა განათლებაში, ხაზს უსვამდა აკადემიური წარმატების, სამუშაო უსაფრთხოებისა და საკუთარი შესაძლებლობების ფარგლებში ცხოვრების მნიშვნელობას. მეორეს მხრივ, მის მდიდარ მამას, წარმატებულ მეწარმეს, სჯეროდა აქტივების შენების, გონივრული ინვესტიციების და ფინანსური ცოდნის შეძენის. იგი აღწერს, თუ როგორ ასწავლის მდიდარი მამა ავტორს და მის მეგობარს ფინანსებს, რეალური ცხოვრებისეული სიტუაციების გამოყენებით. მთლიანი წიგნის განმავლობაში კიოსაკი აღწერს მისი და მდიდარი მამის საუბარს, რომელიც ხელმძღვანელობდა მას ფულის, სიმდიდრის შექმნისა და ფინანსური დამოუკიდებლობის სხვადასხვა ასპექტებზე. კიოსაკი ხაზს უსვამს აქტივების შეძენის მნიშვნელობას, რომლებიც ქმნიან შემოსავალს, როგორიცაა უძრავი ქონება და ბიზნესი. იგი ასევე საუბრობს ფინანსური განათლების აუცილებლობაზე და მოუწოდებს მკითხველს, გააკონტროლონ თავიანთი ფინანსური ბედი შესაძლებლობების ძიებით, შეცდომებზე სწავლით და ფულის შესახებ უწყვეტი სწავლებით. ეს წიგნი არა მხოლოდ მიზნად ისახავდა იდეების შექმნას იმის შესახებ, თუ როგორ გამხდარიყვნენ უფრო მდიდარნი, არამედ ეს წიგნი ამოტივირებს მკითხველს, რომ იმუშაონ არა სხვებისთვის არამედ საკუთარი თავისთვის. წიგნი ჩვეულებრივ გამოქვეყნდა 1997 წელს, შემდეგ კი კომერციულად აიღეს და გახდა New York Times-ის ბესტსელერი. მას შემდეგ გაიყიდა 32 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი და ძალიან გაპოპულარულდა. კიოსაკი ყურადღებას ამახვილებს თოქ-შოუებზე და რადიო შოუებზე, რომელთაგან The Oprah Winfrey-ის შოუმ უდიდესი გავლენა მოახდინა წიგნის გაყიდვაზე. 2017 წლის აპრილში გამოიცა 20th Anniversary გამოცემა და ამ გამოცემის წინასიტყვაობაში კიოსაკი ამტკიცებს, რომ წიგნის დაახლოებით 40 მილიონი ეგზემპლარი გაიყიდა მთელ მსოფლიოში. მდიდარი მამა ღარიბი მამა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ფინანსური დამოუკიდებლობა ↑ "If I Were a Rich Dad" ↑ "bankrupt" ↑ "Rich Dad Poor Dad - a quick book summary and review".
ნინო ვეფხვაძე

ნინო რევაზის ასული ვეფხვაძე (დ. 6 დეკემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი ექიმი-რადიოლოგი, პრევენციული მედიცინის სპეციალისტი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1999). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1979). 1986-1987 წლებში იყო თბილისის ენდოკრინოლოგიური დისპანსერის რადიოიზოტოპური დიაგნოსტიკის ლაბორატორიის გამგე, 1996-2007 წლებში — თსსუ-ის პრევენციული მედიცინის კათედრის გამგე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კათედრის პროფესორი, 2007-2009 წლებში — თსსუ-ის პრევენციული მედიცინის დეპარტამენტის, ხოლო 2009 წლიდან — თსსუ-ის ჰიგიენისა და სამედიცინო ეკოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სრული პროფესორი. ვეფხვაძის კვლევის ძირითადი მიმართულებებია გარემოს რადიაციული ფონების, რადიონუკლიდების მიგრაციისა და ონკოლოგიურ დაავადებათა ეპიდემიოლოგიის საკითხები. მან თანაავტორებთან ერთად შეადგინა საქართველოს რადიაციული რუკა. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 261.
რევაზ ვეფხვაძე

რევაზ იასონის ძე ვეფხვაძე (დ. 14 მაისი, 1926, თბილისი, — გ. 27 დეკემბერი, 2001, იქვე) — ქართველი რენტგენოლოგ-რადიოლოგი და ონკოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1969), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1986). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1948). 1955–1958 წლებში მუშაობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის რენტგენო-რადიოლოგიის კათედრაზე. 1958–1966 წლებში იყო რადიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის რადიოიზოტოპური დიაგნოსტიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, 1972–1977 წლებში — დირექტორი, 1989 წლიდან — ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის დირექტორი, 1999 წლიდან — ონკოლოგიის ეროვნული ცენტრის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, 1972–2001 წლებში — საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი რადიოლოგი, საქართველოს რენტგენოლოგ-რადიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. დააარსა საქართველოს თერმოგრაფისტთა სკოლა. ვეფხვაძე იკვლევდა ონკოლოგიურ დაავადებათა ადრეული დიაგნოსტიკისა და სხივური მკურნალობის აქტუალურ საკითხებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ღირსების ორდენი (1997). ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 261.
ვეფხვის დატირება

ვეფხვის დატირება — მონადირეთა უძველესი ჩვეულება საქართველოში, ტოტემისტური რწმენის გადმონაშთი: მონადირე თითქოს ნანობს ნადირის მოკვლას, ბოდიშს იხდის მის წინაშე. ვეფხვს რამდენი ზოლიც ჰქონდა, იმდენი დატირება უნდა თქმულიყო. ვეფხვის დატირების ტექსტი შემორჩენილია ხალხურ პოეზიაში ლექს-ფორმულების სახით. შამანაძე ნ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ვირსალაძე ე., ქართული სამონადირო ეპოსი, თბ., 1964.
რუდი პანკოუ

რუდი პანკოუ (ინგლ. Rudy Pankow; დ. 12 აგვისტო, 1998, ფერბენკსი, ალასკა) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია ჯეიჯეი მეიბანკის როლის შესრულებისთვის Netflix-ის თინეიჯერულ დრამაში „გარე ნაპირი“. რუდი პანკოუ დაიბადა და გაიზარდა ქალაქ ფერბენკსში, ენდრიუ და პენი პანკოუების ოჯახში. ინტერესი მსახიობობის მიმართ გაუჩნდა საშუალო სკოლაში Youtube-ის მეშვეობით. დადიოდა კეტჩიკანის საშუალო სკოლაში, სადაც თამაშობდა ფეხბურთს და მონაწილეობდა სხვადასხვა სპორტულ აქტივობებში. თავდაპირველად რუდი ფიქრობდა კულინარიურ სკოლაში სწავლაზე, მაგრამ გადაწყვიტა გამხდარიყო მსახიობი და 2016 წელს შეუერთდა სამსახიობო ინსტიტუტს. მოგვიანებით რუდი შეუერთდა მაიკლ ვულსონის სტუდიას, სამსახიობო უნარების განსავითარებლად. კურსის დამთავრების შემდეგ დაიწყო თეატრში თამაში. თეატრში მოღვაწეობის პერიოდში შეასრულა როლები სპეკტაკლებში „მაკნატუნა“, „მერი პოპინსი“ და „ოლივერ ტვისტი“. 2020 წელს დაიწყო ჯეიჯეი მეიბანკის როლის შესრულება Netflix-ის თინეიჯერულ დრამაში „გარე ნაპირი“, რომლის სიუჟეტიც მიჰყვება მოზარდთა ორი ჯგუფის კონფლიქტს განძის ძიებაში. შოუმ მოიპოვა გლობალური პოპულარობა. რუდი გამოჩნდა ისეთი ჟურნალების გარეკანზე, როგორებიცაა: Tings, Icon, Vestail და Behind the Blinds. Rudy Pankow — IMDb-ზე ↑ "Outer Banks" Star Rudy Pankow is Ready for JJ to Struggle in Season 2 ↑ Rudy Pankow of Outer Banks ↑ Instagram Post
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954 — მეხუთე FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატი ფეხბურთში FIFA-ში გაერთიანებული საფეხბურთო ფედერაციების მამაკაცთა ნაკრებებს შორის. ჩატარდა შვეიცარიაში 16 ივნისიდან 4 ივლისამდე. შვეიცარია მასპინძლად აირჩიეს 1946 წლის ივლისში. ჩემპიონატის მიმდინარეობისას რამდენიმე რეკორდი დამყარდა, მათ შორის ყველაზე მაღალი გოლების რაოდენობა საშუალოდ, თამაშების მიხედვით. ჩემპიონი გახდა დასავლეთი გერმანია, რომელმაც ფინალში ტურნირის ფავორიტი გუნდი, უნგრეთი ფინალში ანგარიშით 3–2 დაამარცხეს და თავიანთი პირველი ტიტული მოიპოვეს. მოქმედი ჩემპიონი, ურუგვაის ნაკრები ნახევარფინალში დამარცხდა უნგრეთის ნაკრებთან და შემდეგ მესამე ადგილისათვის მატჩში დამარცხდა ავსტრიის ნაკრებთან. მსოფლიო ჩემპიონატის ყველაზე უხვგოლიანი მატჩი ჩატარდა ამ ტურნირის მეოთხედფინალში შვეიცარიისა და ავსტრიის ეროვნულ ნაკრებებს შორის, რომელშიც ავსტრიამ გაიმარჯვა ანგარიშით 7-5. 12 გოლი მას შემდეგ არცერთ მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩში გასულა. ლოზანა ლუგანო ჟენევა ბერნი ციურიხი ბაზელი გადამწყვეტი მატჩი მეორე ადგილისათვის  დასავლეთი გერმანია —  თურქეთი 7:2 გადამწყვეტი მატჩი მეორე ადგილისათვის  შვეიცარია —  იტალია 4:1 1954 FIFA World Cup Switzerland , FIFA.com Details at RSSSF ↑ Host announcement decision. FIFA. ციტირების თარიღი: 14 June 2014
მიზანი (ფილმი)

„მიზანი“ — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1979 წლის კინოფილმი, რომლის რეჟისორია გენო ხოჯავა. შავიზღვისპირა ქალაქში თავმოყრილ სხვადასხვა პარტიულ დაჯგუფებათა ყურადღების ცენტრშია ინგლისური გემი, რომლითაც დენიკინის არმიისთვის ფული, იარაღი და საიდუმლო დოკუმენტები გადააქვთ. ბრიტანული და ადგილობრივი დაინტერესებული წრეების წინააღმდეგ ბოლშევიკების მცირე დივერსიული ჯგუფი იბრძვის, რომლის მიზანია, იარაღი თეთრგვარდიელების ხელში არ მოხვდეს. შეთქმულები გემზე აიპარებიან, კაპიტანს განაიარაღებენ, ფულს ხელში ჩაიგდებენ და გემს დანაღმავენ. დივერსანტები გაქცევას ჭაობების გავლით ცდილობენ. მათ წინ დიდი სირთულეები ელით. გურამ ფირცხალავა — უტა იმედა კახიანი — ანდრო არიადნა შენგელაია — ნადიდე იმედა კახიანი — ანდრო ლეო ფილფანი — ბოცო ბორის წიფურია — სელიმი ელგუჯა ბურდული — აშორდია სერგო პაჭკორია — ჰასანი ბერდია ინწკირველი — კალენიკე გია გუგუნავა — ნიაზი რუსლან მიქაბერიძე — მეზღვაური ვარლამ (ვალოდია) წულაძე — მარკოზი რევაზ თავართქილაძე — გენერალი „მიზანი“ [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია „მიზანი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ჯოფრი ჰინტონი

ჯოფრი ევერესტ ჰინტონი (ინგლ. Geoffrey Everest Hinton; დ. 6 დეკემბერი, 1947, ლონდონი) — ბრიტანელ-კანადელი კოგნიტოლოგ-ფსიქოლოგი და მეცნიერი ინფორმატიკის დარგში. ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში (ჯონ ჰოპფილდთან ერთად, 2024). 1970 წელს დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი (ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის ბაკალავრი), 1978 წელს მიიღო ედინბურგის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი ხელოვნური ინტელექტის დარგში. 1978-1982 წლებში სადოქტოროს შემდგომ სამუშაოზე იყო სასექსისა და სან-დიეგოს კალიფორნიის უნივერსიტეტებში (აშშ). 1982-1987 წლებში კომპიუტერულ მეცნიერებას ასწავლიდა კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში, 1987-1998 წლებში და 2001 წლიდან — ტორონტოს უნივერსიტეტის პროფესორი. 1998-2001 წლებში სათავეში ედგა მის მიერვე დაფუძნებულ გეტსბის გამოთვლითი ნეირომეცნიერების განყოფილებას ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში. 2013-2023 წლებში ჰინტონი იყო კომპანია „გუგლის“ თანამშრომელი. ჰინტონის კვლევებმა ნეირონული ქსელების მოდელების შესახებ რევოლუციური ცვლილებები შეიტანა ხელოვნური ინტელექტის განვითარებაში (ამის გამო მას „ხელოვნური ინტელექტის“ ნათლიმამასაც უწოდებენ). განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი წვლილი უკუპროპაგაციული მოდელის, ბოლცმანის მანქანის, განაწილებული სისტემების სფეროებში. 2023 წლიდან ჰინტონი თავადვე ხშირად აკრიტიკებს ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიას მისი შესაძლო დამაზიანებელი მხარეების გამო. ჰინტონს მიღებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ჯილდო, მ. შ. კოგნიტური მეცნიერების საზოგადოების მიერ დაწესებული დევიდ რუმელჰარტის პრემია (2001), კანადის გერჰარდ ჰერცბერგის ოქროს მედალი (2010), ტიურინგის პრემია (იოშუა ბენგიოსა და იან ლეკუნთან ერთად, 2018). 2024 წელს ჰინტონს ჯონ ჰოპფილდთან ერთად ხელოვნური ინტელექტის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიკაში. ჯოფრი ჰინტონი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Who's who — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3304275"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2567271"></a> ↑ 2.0 2.1 https://www.cs.toronto.edu/~hinton/fullcv.pdf ↑ https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/rosenblatt-rl.pdf ↑ https://cognitivesciencesociety.org/rumelhart-prize/ ↑ https://aaai.org/about-aaai/aaai-awards/the-aaai-fellows-program/elected-aaai-fellows/ ↑ https://awards.acm.org/about/2018-turing ↑ Dr. Geoffrey E. Hinton — (untranslated). <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11520659"></a> ↑ https://www.cmu.edu/dickson-prize/past-winners/index.html ↑ https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/maxwell-rl.pdf ↑ https://www.acm.org/media-center/2024/january/fellows-2023 ↑ The Nobel Prize in Physics 2024 ↑ https://api.nobelprize.org/2.1/laureate/1038
ბარაციხე

ბარაციხე — ციხე-სიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს სოფელ ჩაქველთას სანახებში, შავშეთის ჩრდილოეთით, მდინარე იმერხევის მარცხენა სანაპიროზე. მისი მშენებლობა IX-X საუკუნეებით თარიღდება. ბარაციხეს მეორენაირად ბარის ციხეს უწოდებენ. მისი ერთ-ერთი სახელია ჩაქველთას ციხე, რაც მას მდინარე ჩაქველთაწყლის მიხედვით ეწოდა. ბარაციხის სახელი დაკავშირებულია ბართან. ნიკო მარის მიხედვით, ტოპონიმი „ბარა“ სოფელ ჩაქველთას საზამთრო საძოვარია, აქვეა ამავე სახელწოდების ნაკადული და ციხე. ციხე ბარში არსებულ საზამთრო სადგომებს აკონტროლებდა. შესაბამისად, მოსახლეობა მას ბარაციხის სახელწოდებით მოიხსენებდა. ციხის ეს სახელწოდება ნახსენებია ოსმალურ აღწერებშიც. სამეცნიერო ლიტერატურაში არის ბარაციხის კიდევ ერთი ტოპონიმი, „ციხისყელი“, რომლითაც ამ ციხე-სიმაგრეს მოიხსენიებდნენ. თუმცა, ციხის ეს სახელწოდება ნაკლებად გავრცელებულია. ბარაციხე ისტორიული შავშეთის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს და იმერხევის უმნიშვნელოვანესი ციხე-სიმაგრეა. ბარაციხე ორი ხეობის შემაერთებელ მონაკვეთს აკონტროლებდა. შემაღლებული კლდოვანი ბორცვიდან ციხე-სიმაგრე მთელს მიმდინარე პერიმეტრს აკონტროლებს და პირდაპირ უყურებს ბაძგირეთისწყალზე მდებარე ბაძგირეთის ციხეს, იფხრევლის ციხეს, წეფთის ციხეს და სხვა ციხე-სიმაგრეებს. ციხე-სიმაგრე სერიოზულ დაბრკოლებას უქმნიდა მტრის ჯარს გადაადგილებისას. ოსმალური ოფიციალური აღწერილობის მიხედვით, სოფელი, სადაც ბარაციხე მდებარეობდა იმერხევის ლივის პირველივე დასახლებადაა აღნიშნული. მას ის უპირატესობა ჰქონდა, რომ აქ მდებარეობდა მირლივას მთავარი ციხე-სიმაგრე და ერთ-ერთი რეზიდენცია, საიდანაც სანჯაყ-ბეგი დანარჩენ სამფლობელოებს განკარგავდა. ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9 ↑ ნ. შენგელია. რამდენიმე დოკუმენტი შავშეთის, იმერხევისა და მაჭახლის ლივების შესახებ. თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის შრომები. სპეციალური გამოშვება: შოთა მესხია - 100, თბ. 2016, ფვ. 380. ↑ შ.მამულაძე. შავშეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები. გვ. 61. ↑ ნ. შენგელია. რამდენიმე დოკუმენტი შავშეთის, იმერხევისა და მაჭახლის ლივების შესახებ. გვ. 380.
ჯონ ჰოპფილდი

ჯონ ჯოზეფ ჰოპფილდი (ინგლ. John Joseph Hopfield; დ. 15 ივლისი, 1933, ჩიკაგო) — ამერიკელი ფიზიკოსი, ხელოვნური ნეირონული ქსელის ერთ-ერთი პიონერი მკვლევარი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში (ჯოფრი ჰინტონთან ერთად, 2024). დაამთავრა სუორთმორ-კოლეჯი (პენსილვანია, აშშ) ფიზიკის განხრით 1954 წელს. 1958 წელს მიენიჭა კორნელის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი ფიზიკაში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ბელის ლაბორატორიაში, პრინსტონის, კალიფორნიისა (ბერკლი) და კალიფორნიის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტებში. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ხელოვნური ნეირონული ქსელის კვლევაში, განსაკუთრებით ე. წ. ჰოპფილდის ქსელის განვითარებაში. ამ დამსახურებისთვის 2024 წელს ბრიტანელ-კანადელ მეცნიერ ჯოფრი ჰინტონთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიკაში. John J. Hopfield — Nobel Prize Outreach AB. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Hopfield, John J. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 https://www.gf.org/fellows/all-fellows/john-j-hopfield-2/ ↑ https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c3-statistical-physics/c3-news/#john-hopfield ↑ Prabook — 2018. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q25328680"></a> ↑ https://events.seas.upenn.edu/distinguished-lectures/pender-lecture/ ↑ https://www.ieee.org/content/dam/ieee-org/ieee/web/org/about/awards/recipients/rosenblatt-rl.pdf ↑ https://www.aps.org/programs/honors/prizes/buckley.cfm ↑ 8.0 8.1 https://www.aps.org/programs/honors/prizes/delbruck.cfm ↑ https://www.ictp.it/prize/dirac-medal ↑ https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/c3-statistical-physics/c3-awards/#commission ↑ The Nobel Prize in Physics 2024 ↑ https://api.nobelprize.org/2.1/laureate/1037
ჭიდაობა

ჭიდაობა — საბრძოლო ხელოვნების სახეობა და საბრძოლო სპორტი, რომელიც გულისხმობს მოწინააღმდეგეზე უპირატესობის მოპოვებას სხვადასხვა ილეთების გამოყენებით (მოჭიდება, დაგდება, გადატრიალება, ფეხის დასმა, მოცელვა და სხვა.), გარკვეული წესების ფარგლებში. ჭიდაობის მრავალი სახეობა არსებობს: თავისუფალი ჭიდაობა, ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა, სამბო, კოლეგიური ჭიდაობა (Collegiate wrestling), სასროლი ჭიდაობა (Shoot wrestling), ლუტა-ლივრე, სუმო, ინდური ჭიდაობა (კუშტი), ძიუდო და მრავალი სხვა. ჭიდაობის კიდევ ერთი პოპულარული სახეობაა რესლინგი, რომელიც სპორტული თეატრის სახეობაა. ჭიდაობა პირველად გაჩნდა ძველი ბერძნული ოლიმპიური თამაშების მე-18 ოლიმპიადის დროს, ძვ. წ. 708 წელს. მისი სახელი მომდინარეობს ანგლო-საქსური სიტყვიდან wræstlunge, რომელიც „ბრწყინვალე დარბაზს“ ნიშნავს. ჭიდაობა საბრძოლო სპორტის ერთ-ერთ უძველეს სახეობას წარმოადგენს. მისი წარმოშობა დაახლოებით 15000 წლით თარიღდება, საფრანგეთში აღმოჩენილი გამოქვაბულის ნახატების მიხედვით. ბაბილონურ და ეგვიპტურ რელიეფებზე გამოსახულნი არიან მოჭიდავეები, რომლებიც იყენებენ დღევანდელ სპორტში ცნობილ სხვადასხვა ილეთებს. ჭიდაობის შესახებ ლიტერატურული ცნობები ჯერ კიდევ ძველ აღთქმასა და ძველ ინდურ ვედებში გვხვდება. „წიგნი დაბადებისა“-ში ნათქვამია, რომ იაკობი ღმერთს ან ანგელოზს ეჭიდავებოდა. ილიადაში, რომელშიც ჰომეროსი ტროას ომის შესახებ მოგვითხრობს, ასევე ნახსენებია ჭიდაობა. ძველ საბერძნეთში ჭიდაობას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ლეგენდებში, ლიტერატურასა და ფილოსოფიაში. იგი, განსაკუთრებული სისასტიკით გამორჩეული, უძველესი ოლიმპიური თამაშების ძირითადი სპორტი იყო. ძველი რომაული ჭიდაობა ჰგავს ძველ ბერძნულს, ვინაიდან რომაელებმა მრავალი ასპექტი უცვლელად გადაიტანეს, მაგრამ სხვადასხვა წესების დანერგვით იგი ნაკლებად სასტიკი გახადეს. ჭიდაობა მოხსენიებულია როგორც ძველ ბერძნულ, ასევე რომაულ ლიტერატურაში. მრავალი ისტორიული ფილოსოფოსი და ლიდერი ხშირად მოიხსენიებდა სპორტს საკუთარ ნაშრომებში, მათ შორის პლატონი, სოკრატე, არისტოტელე, ქსენოფონტე, ეპიქტეტე, სენეკა, პლუტარქე და მარკუს ავრელიუსი. დიკაერქუსი წერდა, რომ პლატონი ისთმის თამაშებზე ჭიდაობდა. შუა საუკუნეებში, V-XV საუკუნეებში, ჭიდაობამ შეინარჩუნა პოპულარობა და მრავალი სამეფო ოჯახის, მათ შორის ინგლისში, საფრანგეთსა და იაპონიაში, განუყოფელი ნაწილი გახდა. 1904 წლიდან მოყოლებული, ჭიდაობა ოლიმპიური თამაშების უდიდესი ნაწილი გახდა. ↑ Different types of wrestling (14 February 2013). ↑ OED; see also Dictionary.com. Wrestle. dictionary.com. ციტირების თარიღი: 2007-10-08 ↑ New International Version Genesis 32:24–32 ↑ The Historical origins of Wrestling. collegesportsscholarships.com. ციტირების თარიღი: 21 November 2010 ↑ Diogenes Laërtius, Life of Plato, V ↑ Miller, Christopher. Submission Fighting and the Rules of Ancient Greek Wrestling. ციტირების თარიღი: 2007-10-08
გაერთიანებული დემოკრატები

გაერთიანებული დემოკრატები — პოლიტიკური პარტია საქართველოში 2002-2004 წლებში. 2001 წლის 1 ნოემბერს ზურაბ ჟვანია თბილისში დაწყებული სახალხო მღელვარების გამო პარლამენტის თავმჯდომარეობიდან გადადგა. 2002 წლის 8 მაისის ცნობილი გახდა, რომ ზურაბ ჟვანიას თანამოაზრეები არჩევნებში „ქრისტიან-კონსერვატიული“ პარტიის სახელით მიიღებდნენ მონაწილეობას. 2002 წლის ადგილობრივ თვითმმართველობის არჩევნებში ქრისტიან-კონსერვატიულმა პარტიამ თბილისის საკრებულოში მოიპოვა 4 მანდატი. 2002 წლის 6 ივნისს საქართველოს პარლამენტში ზურაბ ჟვანიას მხარდამჭერმა დეპუტატებმა შექმნეს ფრაქცია „დემოკრატები“. ფრაქციაში გაერთიანდნენ მოქალაქეთა კავშირის ყოფილი დეპუტატები. ფრაქციას ხელმძღვანელობდა გიორგი ბარამიძე, ხოლო მისი მოადგილეები იყვნენ ზურაბ ცქიტიშვილი და ვასილ მაღლაფერიძე. ფრაქციის მდივანი იყო მარინა მოლოდინი. ფრაქციის წევრები იყვნენ: დავით ტყეშელაშვილი, ელდარ შენგელაია, რევაზ ადამია ედვარდ სურმანიძე, ელენე თევდორაძე, რომან კუსიანი, ხათუნა ხოფერია და ა.შ. 2002 წლის 17 ივნისს ფილარმონიის დიდ საკონცერტო დარბაზში დაფუძნდა პოლიტიკური პარტია „გაერთიანებული დემოკრატები“. პარტიის თავმჯდომარედ აირჩიეს ზურაბ ჟვანია. 2003 წლის 21 აგვისტოს სასტუმრო მეტეხში საარჩევნო ბლოკის „ბურჯანაძე-დემოკრატები“ პრეზენტაცია გაიმართა. საარჩევნო ბლოკში გაერთიანდა პარლამენტის თავმჯდომარის ნინო ბურჯანაძის პოლიტიკური ჯგუფი და ზურაბ ჟვანიას „გაერთიანებული დემოკრატები“. 2003 წლის სექტემბერში ბლოკს „ბურჯანაძე-დემოკრატები“ ტრადიციონალისტთა კავშირი შეუერთდა. 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ბლოკი „ბურჯანაძე-დემოკრატები“ გავიდა მეხუთე ადგილზე. 2 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ ქვეყანა მოიცვა მასშტაბურმა საპროტესტო გამოსვლებმა, რაც 23 ნოემბერს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის გადადგომითა და ახალი არჩევნების დანიშვნით დასრულდა. 2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის „გაერთიანებული დემოკრატები“ და ნაციონალური მოძრაობა გაერთიანდნენ ბლოკში სახელწოდებით „ნაციონალური მოძრაობა-დემოკრატები“. საპარლამენტო არჩევნებში საარჩევნო ბლოკმა „ნაციონალური მოძრაობა-დემოკრატები“ 135 მანდატი მოიპოვა. 2004 წლის 22 ნოემბერს გაიმართა გრანდიოზული ყრილობა, რომელიც „ვარდების რევოლუციის“ წლისთავს ეძღვნებოდა. ყრილობაზე პოლიტიკური პარტია „გაერთიანებული დემოკრატები“ ოფიციალურად შეუერთდა „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას“. ↑ https://www.radiotavisupleba.ge/a/1520661.html ↑ https://civil.ge/ka/archives/127847?fbclid=IwAR1qKVbopm9kdQxhpgw5KrbAErcBOPjhgaKGzs582CmmbMaKaPZEAsqM2Qg ↑ https://civil.ge/ka/archives/127823 ↑ https://www.radiotavisupleba.ge/a/1521468.html ↑ https://www.radiotavisupleba.ge/a/1530347.html ↑ https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538251.html
ქუთაისის არქიელის გორის წმინდა გიორგის ეკლესია

ქუთაისის არქიელის გორის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქრისტიანული ტაძარი ქუთაისში. მდებაროებს უქიმერიონის გორაზე, მთის მოსწორებულ ბაქანზე გაშენებულ ძველ სასაფლაოზე. ეკლარის ქვის თარაზლული წყობით ნაგები ტაძარი, გეგმით წარმოადგენს ჯვარ-გუმბათოვან ნაგებობას შვერილი, სამნაწილიანი აბსიდითა და დასავლეთიდან მიდგმული სამრეკლოთი. ეკლესია მაღალ, ორსაფეხურიან ცოკოლზეა დაფუძნებული. ფასადები სადაა, თუ არ ჩავთვლით კარ-სარკმლების გლუვ-ლილვიან მოჩარჩოებას. სადა პროფილისაა კარნიზიც. სამივე შესასვლელის წინ მოთავსებულია საფეხურებიანი ბაქნები. საბურავად გამოყენებულია თუნუქი. ეკლესიის ინტერიერში სივრცე აღმოსავლეთით, პასტოფორიუმებით ფლანკირებული ნახევარწრიული საკურთხევლით სრულდება. საკურთხევლის წინ კანკელი და ორსაფეხურიანი სოლეაა მოწყობილი. პასტოფორიუმების აბსიდები თაღოვანი ღიობებით უკავშირდებიან საკურთხეველს. ეკლესიის შიდა სივრცის ცენტრალურ ნაწილში მაღალ ბაზისებზე დაფუძნებული ოთხი მასიური სვეტია მოცემული, რომელსაც გუმბათი ეყრდნობა თავისი ნახევარწრიული გუმბათქვეშა თაღებით. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის წრეზე გადასვლა ხორციელდება აფრების საშუალებით. გუმბათში თორმეტი სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის გრძივ კედლებში დატანებული ღიობები სიმეტრიულადაა განლაგებული. ცენტრალურ შესასვლელს წარმოადგენს დასავლეთით გაჭრილი მაღალი კარი, რომელსაც შევყავართ ჯერ დახურულ კარიბჭეში, ხოლო შემდეგ უშუალოდ ეკლესიაში. ეკლესიასთან დამაკავშირებელი კარის მარცხენა წირთხლში მოწყობილია სამრეკლოზე ასასვლელი კიბე. სამრეკლო სამსართულიანია. პირველი სართული საკუთრივ კარიბჭეს წარმოადგენს, მეორე დახურული სათავსია,რომლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია მოთავსებული, მესამე სართული კი თაღებით გახსნილ ფანჩატურს წარმოადგენს. ნახევარწრიული თაღები მრგვალ სვეტებზეა დაფუძნებული. ეკლესიის ინტერიერი რამდენიმე წლის წინ მოუხატავთ. მოხატულობაში წარმოდგენილი არიან საერო და სასულიერო პირები. კლასიცისტურ სტილში აგებული ეს ეკლესია, თავისი მასშტაბითა და ადგილმდებარეობით, ქალაქის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ვერტიკალს წარმოადგენს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9924 ორი ისტორიული საფლავი ქუთაისის არქიელის გორის წმ. გიორგის სახელობის ტაძრის გალავანში // infoimereti.ge
ლარაკვაკვა

ლარაკვაკვა — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2185 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 17 კმ, აუზის ფართობი 86,2 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზამთარში, წყალმოვარდნები - ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 4,37 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 129.