laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სისი

სისი (სომხ. Սիս) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქი. სისი მდებარეობს თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ადანის პროვინციაში და ამჟამად ეწოდება ქოზანი. 703 წლიდან სისი არაბების ხელში იყო. მათი მმართველობისას სისის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს სომხები წარმოადგენდნენ. სისი კილიკიის სომეხთა სამეფოს არმიამ დაიპყრო ჰეთუმიანების პირველი წარმომადგენლის, ჰეთუმ I-ის მმართველობის პერიოდში. მანვე ააშენა ამ ქალაქში მონასტერი, რომელიც მომავალში რუბენიანების მავზოლეუმი გახდა. ის კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქად 1173 წელს, მლეჰმა აქცია. მეფეების, ლევონ III-ისა და ჰეთუმ II-ის მმართველობის პერიოდში, სისი სრულიად შეიცვალა და უფრო დიდი მნიშვნელობის მქონე ქალაქი გახდა. იქ მრავალი სასახლე, რელიგიური შენობა და ბაღი აშენდა. შემდგომში სისი კათოლიკოსების რეზიდენციად იქცა. 1266 წელს ქალაქს მამლუქები შეესივნენ. მათ სისი ააოხრეს და გადაწვეს. 1275 წელს მამლუქებმა კიდევ ერთხელ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ სომხებმა კვლავ დაამარცხეს ისინი. ერთი საუკუნის შემდეგ, 1369 წელს მამლუქებმა კვლავ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ კვლავ დამარცხდნენ. საბოლოოდ, ქალაქი მამლუქებმა 1375 წელს აიღეს. სისის დაცემასთან ერთად, დაეცა კილიკიის სომეხთა სამეფოც. სისი — კილიკიის სომეხთა სამეფო ↑ Ecclesiastical Architecture in the Fortifications of Armenian Cilicia - Robert W. Edwards, Page [155] of 155-176
შამბის წყალსაცავი

შამბის წყალსაცავი (სომხ. Շամբի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ შამბთან, ზღვის დონიდან 1350 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავი ექსპლუატაციაში 1970 წელს გაეშვა. წყალსაცავი აგებულია მდინარე ვოროტანზე. წყალსაცავის მოცულობა 13,6 მილიონი მ³-ია. სომხეთის წყალსაცავები ვოროტანის კასკადი დაარქივებული 2015-07-01 საიტზე Wayback Machine.
გეღის წყალსაცავი

გეღის წყალსაცავი (სომხ. Գեղիի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ გეღიდან აღმოსავლეთით 6 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 1402 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავის მშენებლობა 1980 წელს დაიწყო და 1989 წელს დასრულდა. წყალსაცავი აგებულია მდინარე გეღიზე. წყალსაცავის მოცულობა 15 მილიონი მ³-ია. სომხეთის წყალსაცავები გეღის წყალსაცავი[მკვდარი ბმული]
სომხეთის მთები

სომხეთის ტერიტორიაზე მრავალი მთა და ჩამქრალი ვულკანია, რომელთაგან უმაღლესია არაგაწი (4094 მ.). ერევანი • შირაკი • გიუმრი ლორე • ვანაძორი ტავუში • იჯევანი არაგაწოტნი აშტარაკი • კოტაიქი • რაზდანი გეღარქუნიქი • გავარი არმავირი • არმავირი არარატი • არტაშატი ვაიოც-ძორი • ეღეგნაძორი სიუნიქი • კაპანი widths="160px" მთა არაგაწი ხუსტუპი ტეჟი არტავაზი არა-ლერი აჩქასარი არტენი სომხეთის ქედები სომხეთის ვულკანები სომხეთის რელიეფი სომხეთის მღვიმეები სომხეთის ვაკეები სომხეთის მდინარეები სომხეთის გეოგრაფია Հայաստանի ամենաբարձր լեռները - vahemart - LiveJournal. ციტირების თარიღი: 19 September 2015 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ. ციტირების თარიღი: 19 September 2015
USS Pennsylvania (SSBN-735)

USS Pennsylvania (SSBN-735) — აშშ-ის საზღვაო ძალების ოჰაიოს კლასის ბირთვული წყალქვეშა ნავი ბალისტიკური რაკეტებით. საბრძოლო მწყობრშია 1989 წლიდან. იგი აშშ-ის საზღვაო ძალების მეოთხე გემია, რომელიც პენსილვანიის თანამეგობრობის სახელს ატარებს. პენსილვანიის ასაგებად კონტრაქტი 1982 წლის 29 ნოემბერს მიიღო General Dynamics-ის გემთსაშენმა ქვედანაყოფმა Electric Boat, რომელიც კონექტიკუტის ქალაქ გროტონში მდებარეობს. სუბმარინის კილი ჩადებულ იქნა 1984 წლის 10 იანვარს. წყალში ჩაეშვა 1988 წლის 23 აპრილს, ხოლო საბრძოლო მწყობრში 1989 წლის 9 სექტემბერს ჩადგა, ლურჯი ეკიპაჟის მეთაურ კაპიტან რიჩარდ კემპთან და ოქროსფერი ეკიპაჟის მეთაურ ლი ედვარდსთან ერთად. -Pennsylvania (SSBN-735)[მკვდარი ბმული] US Carriers - USS PENNSYLVANIA ↑ HullNumber.com | U.S.S. PENNSYLVANIA. MAJOR EVENTS & GENERAL SPECIFICATIONS
ტავუშის წყალსაცავი

ტავუშის წყალსაცავი (სომხ. Տավուշի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, სოფელ ტავუშიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 793 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავი აგებულია მდინარე ტავუშზე. წყალსაცავის მოცულობა 4,5 მილიონი მ³-ია. სომხეთის წყალსაცავები ტავუშის წყალსაცავი[მკვდარი ბმული] ტავუშის წყალსაცავი tavush.do.am-ზე
ანგეღაკოთის წყალსაცავი

ანგეღაკოთის წყალსაცავი (სომხ. Անգեղակոթի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ ანგეღაკოთიდან სამხრეთით 500 მეტრში. წყალსაცავის ექსპლუატაციაში 1977 წელს გაეშვა. წყალსაცავი აგებულია მდინარე ვოროტანზე. წყალსაცავის მოცულობა 3,4 მილიონი მ³-ია. სომხეთის წყალსაცავები ანგეღაკოთის წყალსაცავი დაარქივებული 2023-06-22 საიტზე Wayback Machine. ანგეღაკოთის წყალსაცავი wikimapia-ზე
სომხეთის ვულკანები

სომხეთის მთელი ტერიტორია თანამედროვე ვულკანიზმის ერაში ჩამოყალიბდა. სომხეთის ყველა მთა რეალურად ჩამქრალი ვულკანია, თუმცა მხოლოდ 550 მათგანისთვისაა დამახასიათებელი ვულკანური გუმბათი, რომელთაგანაც 127 გეღამის ვულკანური ქედის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ქვემოთ ჩამოთვლილია სომხეთის ყველაზე ცნობილი ვულკანები: widths="160px" არაგაწი არა-ლერი ფორაკი არტენი გეღამის ქედის ვულკანები ვულკანი სევანის ტბის სამხრეთით სომხეთის მთები სომხეთის რელიეფი სომხეთის მღვიმეები სომხეთის ბუნების ძეგლები ვულკანების სია ↑ http://www.kscnet.ru/ivs/conferences/simposium_4/abstr/abs4-33.pdf ↑ Conferences system
სომხეთის ბუნების ძეგლები

სომხეთის ბუნების ძეგლების სახელმწიფოს მიერ დამტკიცებულ სიაში შედის 230 ბუნების ძეგლი. „განსაკუთრებულად დაცული ტერიტორიების შესახებ“ კანონის (1991 წ.) მიხედვით სომხეთში ბუნების ძეგლის სტატუსი აქვს ძეგლებს, რომლებსაც აქვთ დაცული ტერიტორიების სტატუსი და წარმოადგენენ ბუნების ობიექტებს, ასევე გამოირჩევიან სამეცნიერო და ისტორიულ-კულტურული მნიშვნელობით. ქვეყნის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა გენეტიკური, ასაკობრივი, მორფოლოგიური და სხვა ნიშნებით განსხვავებული ცოცხალი და არაცოცხალი ბუნებრივი ძეგლები. მათგან უდიდეს ნაწილს აქვს საერთაშორისო მნიშვნელობა და ითვლება საერთაშორისო ეტალონად. მდინარე აზატის, არფისა და რაზდანის ხეობაში გვხვდება უახლესი ვულკანური წარმონაქმნები, გეღამისა და ვარდენისის ქედებზე გვხვდება იშვიათი რელიეფური წარმონაქმნები, ასევე აღსანიშნავია მთის ტბები, მინერალური და მტკნარი წყაროები. ერევანი • შირაკი • გიუმრი ლორე • ვანაძორი ტავუში • იჯევანი არაგაწოტნი აშტარაკი • კოტაიქი • რაზდანი გეღარქუნიქი • გავარი არმავირი • არმავირი არარატი • არტაშატი ვაიოც-ძორი • ეღეგნაძორი სიუნიქი • კაპანი სომხეთის 230 ბუნების ძეგლი ქვეყნის ტერიტორიაზე შემდეგნაირადაა გადანაწილებული: ქვემოთ მოყვანილია სახელმწიფო ჩამონათვალში არსებული სომხეთის ბუნების ძეგლთა სია. widths="250px" მთა პარავაკარი widths="150px" Колоновидные базальты «Каменный орга́н» ვულკანი გუტანასარი widths="250px" ტბა აკნალიჭი widths="250px" ჯერმუკის ჩანჩქერი widths="250px" შაქის ჩანჩქერი Расстояния от какого-либо объекта до природного памятника измерены исключительно по прямому пути. სომხეთის ღირსშესანიშნაობები სომხეთის რეკრეაციული რესურსები სომხეთის დაცული ტერიტორიების სია სომხეთის მღვიმეები სომხეთის ტბები სომხეთის ვულკანები სომხეთის რელიეფი ↑ DocumentView
მართალი აბდულაჰ

მართალი აბდულაჰ — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1925 წელს.მოთხრობაში ასახული ამბავი ჯავახიშვილს სანდრო შანშიაშვილისგან მოუსმენია. ნაწარმოები უდანაშაულო აბდულაზე მოგვითხრობს, რომელიც მისი ბიძაშვილის გამო ციხეში მოხვდება.საბოლოოდ ის ციხიდან გამოიქცევა თუმცა ცოლ-შვილი გადასახლებული და სახლ-კარი დანგრეული დახვდება. ამის გამო თავის ბიძაშვილს, მუსტაფას და მის ოჯახს ამოხოცავს, დაბრუნდება ციხეში და მისდა გასაკვირად გაამართლებენ. ნაწარმოები თარგმნილია რუსულად, უკრაინულად და აზერბაიჯანულად. მოთხრობის ფრანგული თარგმანი დაიბეჭდა ჟურნალ „კანდიდში“ 1930 წელს. ავტორის არქივში ინახება საქაღალდე „მეჩექმე გაბოსა“ და „მართალი აბდულაჰის“ ინგლისური თარგმანებით. თავად მწერალი ერთ-ერთ წერილში წერს, რომ ეს მოთხრობები ნიუ-იორკში გააგზავნა თუმცა უცნობია დაიბეჭდა თუ არა ისინი. ↑ მიხეილ ჯავახიშვილი: თხზულებენი რვა ტომად (შენიშვნები)
ფრანკფურტის ტაძარი

ფრანკფურტის ტაძარი, ასევე კაიზერის წმინდა ბართლომეს ტაძარი (გერმ. Kaiserdom St. Bartholomäus) — მაინის ფრანკფურტის ყველაზე დიდი ტაძარი. მე-19 საუკუნეში გერმანიის ერთიანობის სიმბოლო. ფრანკფურტის ტაძარი ეპისკოპოსის საკათედრო ტაძარი არასდროს ყოფილა. მას უფრო ეროვნული სიმბოლოს დატვირთვა ჰქონდა, რომელიც საღვთო რომის იმპერიაში პოლიტიკურ-ისტორიულ როლს ემყარებოდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრანკფურტის ტაძარი
კასრის-ხევი

კასრის-ხევი (ოს. Къасарагом) — ისტორიული დვალეთის უკიდურესი ჩრდილოეთი ხეობა. არსებობს სხვადასხვა მოსაზრება დვალეთის ხეობის — კასრისხევის საზღვრებთან დაკავშირებით. ერთის აზრით მისი უკიდურესი ჩრდილოეთი საზღვარი კასრის კარი (42°45′58″ ჩ. გ. 43°59′02″ ა. გ.﻿ / ﻿42.76611° ჩ. გ. 43.98389° ა. გ.﻿ / 42.76611; 43.98389) იყო, ხოლო ვახუშტი ბატონიშვილი თავის აღწერაში კასრის-ხევად მოიაზრებს კასრისწყლის მაღალმთიან რეგიონს ვიდრე ჩერქეზეთის მთამდე, რომელიც შესაბამისად დატანილი აქვს მისივე გამოცემულ რუკაზე. ↑ ვახუშტი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფილისი, 1904 წ., გვ. 188-189
ეტიკი

ეტიკი (სომხ. Էտտիկ լիճ) — ტბა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ლორის პლატოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ტბის ფართობი 87 მეტრია, სიგრძე 350 მეტრი, ხოლო სიგანე — 250 მეტრი. ტბის ახლოს მდებარეობს სოფლები პაღაღბიური, ძიუნაშოღი, დაშტადემი, მეწავანი და ქალაქი ტაშირი. ტბაში ჩაედინება მდინარე აკჭალადერეს მცირე ნაწილი. ეტიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან მდებარეობს ხურდა-ჯალარის მთა. სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები ↑ Wikimapia — Let’s describe the whole world! ↑ amru_report03. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-05. ციტირების თარიღი: 2015-10-12.
წაღკუნიაცის ტბა

წაღკუნიაცი (სომხ. Ծաղկունյաց լիճ), ზოგჯერ ნანაი (სომხ. Նանայի լիճ) — ტბა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, წაღკუნიაცის ქედის შუა ნაწილში, ზღვის დონიდან 2450 მეტრ სიმაღლეზე. უახლოესი დასახლებული პუნქტია სამთო კურორტი აღვერანი. ტბა მხოლოდ წვიმის წყლით საზრდოობს, ზამთარში მისი ზედაპირი ყინულით იფარება. ქედის ნაწილი რომელზეც წაღკუნიაცის ტბა მდებარეობს, არზაკან-მეღრაძორის აღკვეთილის ტერიტორიაში შედის. სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები წაღკუნიაცის ტბა
აიღრი

აიღრი (სომხ. Այղր) — ტბა სომხეთში. მდებარეობს არმავირის პროვინციაში, არარატის ვაკეზე. აიღრის ტბა განლაგებულია მაღალი აორთქლების მქონე ნახევარუდაბნოს ზონაში და გააჩნია მიწისქვეშა საზრდოობა. ტბის ფართობი 600 მეტრია, მაგრამ ზაფხულში ის 160 მეტრამდე მცირდება. აიღრის ყველაზე ღრმა ადგილი 9,5 მეტრია, მოცულობა — 310 000 მ³, სანაპირო ხაზის სიგრძე — 1 კმ. ჩრდილოეთის მხრიდან ტბასთან არაგაწის მშრალი მთისწინეთი ეშვება, რომლის კლდოვანი ნაპრალებიდანაც უხვად იღვრება სუფთა წყაროები. სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები Габриелян Г. К., Новые данные о бассейне питания озера Айгерлич и реки Севджур = Նոր տվյալներ Այղր-լճի և Սևջուր գետի սնման ավազանների մասին։, Доклады Академии наук Армянской СССР, ტ. XLV, 1967. — გვ. 130-133. ↑ Wikimapia — Let’s describe the whole world! ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-12. ციტირების თარიღი: 2015-10-12. ↑ Озеро Айгер-лич
ბარძრუნის ტბა

ბარძრუნი (სომხ. Բարձրունի լիճ) — ტბა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, აზერბაიჯანის (ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა) საზღვრის სიახლოვეს, აიოძორის ქედის დასავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 2470 მეტრ სიმაღლეზე. უახლოესი დასახლებული პუნქტია - სოფელი ბარძრუნი, ხოლო ახლომდებარე სოფლებია სერსი და მარტიროსი. ტბა მხოლოდ წვიმის წყლით საზრდოობს, ზამთარში მისი ზედაპირი ყინულით იფარება. ბარძრუნის უდიდესი სიგრძე 200 მეტრია, ხოლო სიგანე 120 მეტრი. სანაპირო ხაზის სიგრძე 0,5 კმ-ია. აიოძორის ქედი სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები ↑ Wikimapia - Let's describe the whole world! ↑ Vahe Martirosyan's blog - Памятник природы озеро Барцруни
ზროგოს ხეობა

ზროგოს ხეობა (ოს. Зруггом) — ისტორიული დვალეთის ცენტრალური ხეობა. ↑ ვახუშტი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფილისი, 1904 წ., გვ. 190
ორი რაინდი (მოთხრობა)

ორი რაინდი (ინგლ. Two Gallants) — ჯეიმზ ჯოისის მოთხრობა, რომელიც შევიდა, ირლანდიელი მწერლის მიერ 1914 წელს გამოქვეყნებულ მოთხრობათა კრებულში დუბლინელები. ავტორი მოგვითხრობს ორ მამაკაცზე, რომლებიც იმედგაცრუებულნი არიან საკუთარი ცხოვრებით და მიღწევებით და ცდილობენ სხვების ცხოვრებით მანიპულირებას. ჯოისი მიიჩნევდა რომ ეს მოთხრობა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო მთელ კრებულში. გრანდ რიჩარდსის „ლონდონ ჰაუსი“, 1905 წელს დათანხმდა დუბლინელების გამოცემაზე, მაგრამ კონკრეტული თავების გამო გამოცემა შეფერხდა. ერთ-ერთი ასეთი იყო „ორი რაინდი“. გრანდ რიჩარდსისთვის მიწერილ წერილში ჯოისი, ამ კონკრეტული ნოველის მიმართ, საკუთარ სიყვარულს უსვამდა ხაზს, „ამ ნოველის გამოტოვება ნამდვილად დამღუპველი იქნება. ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი თავია წიგნში. მე მირჩევნია ხუთი სხვა ნოველა ამოვიღო კრებულიდან, ვიდრე ეს ერთი.“ ჯოისმა გარკვეული ცვლილებები შეიტანა თავის ნაშრომში, თუმცა ცხრა წლის შემდეგ გრანდ რიჩარდსმა დუბლინელები გამოსცა იმ სახით როგორც ის 1905 წელს უნდა გამოეცათ. საღამოს, ახალგაზრდა მამაკაცი სახელად კორლი თავის მეგობარ ლენეჰენს სეირნობის დროს გამოუტყდა თავისი მსახურის ცდუნებაში. ცორლის შეხვედრა ჰქონდა დაგეგმილი ქალთან, ამ შეხვედრის განმავლობაში ლენეჰენი დუბლინში დაეხეტებოდა მერე კი ბარდის საჭმელად დაჯდა. განმარტოების დროს ის ფიქრობდა თავის ცხოვრებაზე, იმაზე რომ ოცდათერთმეტი წლისა იყო და თავისი ცხოვრებითაც არ იყო კმაყოფილი. მამაკაცი ოცნებობდა „მარტივად მოაზროვნე “ ქალთან შეხვედრაზე. ჭამას რომ მორჩა, ლენეჰენმა ცოტა კიდევ იხეტიალა მანამ კორლისთან დათქმული შეხვედრის დრო მოვიდოდა. კორლიმ მას ოქროს მონეტა აჩვენა, რომელიც იმ ქალმა თავის უფროსს მოპარა და კორლის მისცა იმ დანახარჯის სანაცვლოდ რომელიც წარსულში მასთან ურთიერთობის დროს კორლიმ დახარჯა. კორლიმ და ლენეჰენმა გზა განაგრძეს ქალის მიერ მოპარული ოქროს მონეტიანად. სრული ტექსტი ↑ Walzl, Florence L. James Joyce Quarterly, Vol. 2, No. 2 (Winter, 1965), p. 73 ↑ 2.0 2.1 Joyce, James. Letter to Grant Richards. 20 May 1906 ↑ Richards, Grant. Letter to James Joyce. 23 Apr. 1906 ↑ Joyce, James. Dubliners (London: Grant Richards, 1914)
ზახის ხევი

ზახის ხევი (ოს. Захъхъагом) — ისტორიული დვალეთის ცენტრალური ხეობა. ↑ ვახუშტი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფილისი, 1904 წ., გვ. 190-191
ენგუს დიტონი

ენგუს სტიუარტ დიტონი (ინგლ. Angus Stewart Deaton; დ. 19 ოქტომბერი, 1945, ედინბურგი) — ანგლო-ამერიკელი ეკონომისტი. 2015 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკაში „მოხმარების, სიღარიბისა და კეთილდღეობის ანალიზისთვის“. ვუდრო ვილსონის საჯარო და საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლისა და პრინსტონის უნივერსიტეტის პროფესორი. დიტონი დაიბადა ედინბურგში, შოტლანდიაში, 1945 წლის 19 ოქტომბერს. სწავლობდა ფეტესის კოლეჯში. ბაკალავრის, მაგისტრისა და დოქტორის ხარისხები მოიპოვა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. 1967-68 წლებში მუშაობდა ინგლისის ბანკში. 1976-1983 წლებში ბრისტოლის უნივერსიტეტის ეკონომეტრიკის პროფესორი. 1979-1980 წლებში პრინსტონის უნივერსიტეტის მიწვეული, ხოლო 1983 წლიდან სრული პროფესორი. ეკონომეტრიკული საზოგადოების წევრია. 1978 წელს მიიღო ფრიშის მედალი. 2009 წელს ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტი. დიტონი, ენგუსი; მუელბაუერი, ჯონი (1980) ეკონომიკა და მომხმარებლის ქცევა. ნიუ-იორკი: კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. ISBN 0521228506.  დიტონი, ენგუსი (1992) მოხმარების გაგება. ოქსფორდი: კლარენდონის გამომცემლობა. ISBN 0198287593.  დიტონი, ენგუსი (1997) ოჯახური გამოკვლევების ანალიზი: მიკროეკონომიკური მიდგომა განვითარების სტრატეგიისთვის. ბალტიმორი: ჯონ ჰოპკინზის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. ISBN 0801852544.  დიტონი, ენგუსი (2001) ჯანმრთელობა, უთანასწორობა და ეკონომიკური განვითარება. კემბრიჯი.  დიტონი, ენგუსი; კოზელი, ვალერიე (2005) სიღარიბის დიდი ინდური დებატები. ნიუ-დელი: მაკმილან ინდოეთი.  დიტონი, ენგუსი (2013) დიდი გაქცევა: ჯანმრთელობა, კეთილდღეობა და უთანასწორობის წარმოშობა. პრინსტონი: პრინსტონის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. ISBN 9780691153544.  ენგუს დიტონი პრინსტონის უნივერსიტეტის საიტზე ↑ Professor Sir Angus Deaton — Princeton University. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21578"></a> ↑ Angus Deaton | Open Library ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ www.nasonline.org <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107213150"></a> ↑ https://www.amacad.org/person/angus-stewart-deaton ↑ https://www.thebritishacademy.ac.uk/fellows/angus-deaton-FBA ↑ https://www.rse.org.uk/fellow/angus-deaton/ ↑ https://www.econometricsociety.org/society/organization-and-governance/fellows/current ↑ 11.0 11.1 11.2 Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a>
ღვთის წყალობა (ნოველა)

ღვთის წყალობა (ინგლ. Grace) — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც 1905 წლის ბოლოს დაწერა და გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში დუბლინელები. ნოველა იწყება, ერთი შეუგნებელი კაცით, რომელიც ბარის კიბეზე დაგორდა გადაჭარბებული სიმთვრალის გამო. მის მეგობარი, მისტერ პოვერი, იპოვნის მას და სახლში წაიყვანს ცოლთან. კერნანი გაყიდვებზე მუშაობდა, ძალიან მომხიბვლელიც იყო და დახვეწილი მანერებიც ჰქონდა, მაგრამ შემდეგ ალკოჰოლიზმით დაავადდა. ორი დღის შემდეგ ის მეგობებიის,მისტერ პოვერის, მაკკოის და კუნინგჰამის, მოსანახულებლად მიდის. მეგობრები ცდილობენ დააწყონ გეგმები და კერნანი ჭეშმარიტ კათოლიკედ აქციონ. ოთხნი ბევრს თათბირობენ, ბევრ დეტალს განიხილავენ და საბოლოოდ რელიგიაზე შეჩერდებიან. მეგობრები გადაწყვეტენ იეზუიტი მოძღვარი მოიწვიონ მეგობრისთვის, რომელიც თავდაპირველად არ დაეთანხმება ამ იდეას. ნოველაში ასახულია, როგორი ზედაპირული წარმოდგენა აქვთ მეგობრებს რწმენაზე და რამდენ კომიკურ შეცდომას უშვებენ ეკლესიასთან დაკავშირებით საუბრისას. შემდეგ მოქმედება გადადის იეზუიტთა ტაძარში, „გარდნერ სთრითზე“, სადაც ხალხი მღვდელის საქმიან ქადაგებას უსმენს. ტექსტი ↑ A. Nicholas Fargnoli, Michael Patrick Gillespie. James Joyce A to Z. Oxford University Press, 1995. Page 60.
ბერდავანის ციხესიმაგრე

ბერდავანი (სომხ. Բերդավա) ან გალინაჯაქარი (სომხ. Գալինաջաքար) — ციხესიმაგრე სომხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტავუშის პროვინციის ქალაქ ნოემბერიანის მახლობლად. ციხესიმაგრის სიახლოვეს გაშენებულია სოფელი ბერდავანი. ციხესიმაგრე მდებარეობს ზღვის დონიდან 664 მეტრ სიმაღლეზე. ციხესიმაგრე გალინაჯაქარი ანუ ბერდავანი აგებულია XI საუკუნეში. მოგვიანებით დაანგრიეს, ხოლო შუა საუკუნეებში აღადგინეს. უკანასკნელად რესტავრაცია ჩაუტარეს 1980 წელს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოაჩინეს კერამიკის ნიმუშები და რკინის ცულები. ბოლო პერიოდში ციხესიმაგრე სხვა დანიშნულებით გამოიყენეს ყარაბახის კონფლიქტის პერიოდში. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio ბერდავანის ციხესიმაგრე ციხესიმაგრის ფოტოები დაარქივებული 2009-08-02 საიტზე Wayback Machine. Armeniapedia.org: ბერდავანის ციხესიმაგრე Cilicia.com: ბერდავანის ციხესიმაგრე დაარქივებული 2015-12-13 საიტზე Wayback Machine. ↑ Berdavan Castle Altitude and Position. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2015-10-12.
მათოსავანქი

მათოსავანქი (სომხ. Մաթոսավանք) — ზომით პატარა ეკლესია დილიჯანის ეროვნულ პარკში, ქალაქ დილიჯანიდან 3 კილომეტრში. ნაგგებობა სომხური ეკლესიის ნაწილია და ტავუშის პროვინციაში მდებარეობს. ეკლესია ჯუხტაკვანქიის მონასტრის მახლობლადაა ტყით დაფარულ ტერიტორიაზე. შენობა დანგრეულია და რთულია მისი გამოკვლევა და დასკვნების გაკეთება. მშენებლობას ავაგ ზაკარიანი ხელმძღვანელობდა. მოგვიანებით ეს ადამიანი ქართულ და სომხურ გაერთიანებულ არმიას ჩაუდგა სათავეში მუნქეს წინააღმდეგ. პატარა სურბ აცვაცაცინის სახელობის ეკლესია 1247 წელს აშენდა და ორი ახლომდებარე ნაგებობას მოიცავს. აშენებულია ქვებით, რომლებსაც თაბაშირი ფარავდა, ეს უკანასკნელი კი თავის მხრივ, ტაძრის ინტერიერს ქმნიდა. მთავარი დარბაზი, წიგნთსაცავის ოთახი, ჭერის გარკვეული ნაწილი და პორტიკი თითქმის შეუცვლელადაა შემონახული. სამხრეთ კედელთან, საკურთხევლის მახლობლად წიგნთსაცავი უერთდება. ექსტერიერზე წარწერაა, რომელიც ეკლესიის აშენების ისტორიას მოგვითხრობს. რუკა გვიჩვენებს ეკლესიის მდებარეობას დილიჯანის მიმართ. ექსტერიერი წარწერები ტაძარზე Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი, 2005. .Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 107; original archived atArchive.org, and current version online on Armeniapedia.org Armeniapedia: მათოსავანქი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მათოსავანქი
ტომას ლინდალი

ტომას რობერტ ლინდალი (შვედ. Tomas Robert Lindahl, დ. 28 იანვარი 1938, სტოკჰოლმი) — შვედი ბიოქიმიკოსი. მუშაობს კარცინომას შესწავლის მიმართულებით. 1964-1967 წლებში იყო პრინსტონის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში (PhD, 1967); 1967-1969 წლებში — ნიუ-იორკში არსებულ როკფელერის უნივერსიტეტის პოსტდოქტორანტურაში; 1969-1977 წლებში — სტოკჰოლმის შვედეთის სამეფო ინსტიტუტში, სადაც 1971 წელს მიიღო ექიმის დიპლომი, ხოლო შემდეგ გახდა მეცნიერ-მუშაკი; 1977-1981 წლებში — გეტებორგის უნივერსიტეტის სამედიცინო ბიოქიმიის კათედრაზე. 1981 წლიდან არის დიდი ბრიტანეთის კიბოს კვლევის მეცნიერ-მუშაკი. პენსიაზე გასვლის შემდეგ, 2009 წელს სათავეში ჩაუდგა ამ ფონდის ლაბორატორიას ჰერტფორდშირში. დიდი ბრიტანეთის ნატურალიზებული მოქალაქე. მისი მეუღლე ელის ადამსი აგრეთვე ბიოქიმიკოსია. ტომას ლინდალს 2015 წელს პოლ მოდრიჩსა და აზიზ სანჯართან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მეცნიერები დნმ-ის დაზიანებული მონაკვეთის აღდგენის (რეპარაციის) პროცესის შესწავლისთვის დაჯილდოვდნენ. ტომას ლინდალი ნობელის კომიტეტის საიტზე დაარქივებული 2015-10-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Rogers K. Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ https://www.crick.ac.uk/about-us/who-we-are/how-we-got-here/notable-alumni/tomas-lindahl ↑ 5.0 5.1 Hoffman R. LinkedIn — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q213660"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q211098"></a> ↑ https://royalsociety.org/news/2015/10/royal-society-fellow-wins-nobel-prize-in-chemistry-2015/ ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2015/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ Tomas Lindahl, Prix Etranger 2008 / Histoire de l'Inserm ↑ https://www.aaas.org/news/2017-aaas-fellows-recognized-advancing-science
ბიჯნისის ციხესიმაგრე

ბიჯნისის ციხესიმაგრე (სომხ. Բջնի Բերդ) — შუა საუკუნეების სომხური ციხესიმაგრე, სოფელ ბჯნიში, კოტაიქის პროვინციაში. ციხე განლაგებულია მთაზე, რომელიც სოფელს ორად ჰყოფს და მხოლოდ სოფლის დასავლეთ ნაწილიდან ჩანს. ციხესიმაგრე ზღვის დონიდან 1504 მეტრზე მდებარეობს. ციხის კედლის ნარჩენები Hacikyan, Agop J. (2002), The Heritage of Armenian Literature, Vol. 2: From the Sixth to the Eighteenth Century, Detroit, Michigan: Wayne State University Press, ISBN 0-8143-3023-1 Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio Bjni Fortress დაარქივებული 2010-12-21 საიტზე Wayback Machine. Bjni and Fortress Thomas of Metsoph: History of Timur and His Successors ↑ Bjni Fortress Altitude and Location. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-23. ციტირების თარიღი: 2015-10-12.
პოლ მოდრიჩი

პოლ ლოურენს მოდრიჩი (ინგლ. Paul Lawrence Modrich; დ. 13 ივნისი, 1946) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი. მეცნიერებათა დოქტორი (1973, სტენფორდის უნივერსიტეტი), დიუკის უნივერსიტეტის პროფესორი. პოლ მოდრიჩს 2015 წელს ტომას ლინდალსა და აზიზ სანჯართან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მეცნიერები დნმ-ის დაზიანებული მონაკვეთის აღდგენის (რეპარაციის) პროცესის შესწავლისთვის დაჯილდოვდნენ. პოლ მოდრიჩი ნობელის კომიტეტის საიტზე დაარქივებული 2015-10-10 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386"></a> ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2015/ ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/ ↑ Science Careers — 2013. ↑ GM Cancer Previous Prize Winners ↑ https://digital.ncdcr.gov/digital/collection/p249901coll22/id/744251/rec/48