laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ლიამ გალაგერი

უილიამ ჯონ პოლ „ლიამ“ გალაგერი (დ. 21 სექტემბერი, 1972) — ინგლისელი მუსიკოსი, ცნობილი, როგორც ჯგუფ Oasis-ის ყოფილი წევრი. იგი იყო Oasis-ის ერთ-ერთი წამყვანი ვოკალისტი. ჯგუფის 2009 წელს დაშლის შემდეგ მან ჩამოაყალიბა ახალი კოლექტივი, Beady Eye, რომელშიც შევიდა Oasis-ის ყველა ყოფილი წევრი, გარდა მისი ძმის, ნოელ გალაგერისა. მოგვიანებით დაიწყო სოლო-კარიერა. მისი ექსცენტრიული ქცევა და გამორჩეული ვოკალური სტილი პრესაში ხშირად მიმოხილულა. ლიამი თანამედროვე ბრიტანული მუსიკის ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურაა. მიუხედავად იმისა, რომ ნოელ გალაგერი Oasis-ის სიმღერების დიდი ნაწილის ავტორი იყო, ლიამს ეკუთვნის „Songbird“ და „I'm Outta Time“, ისევე, როგორც მთელი რიგი სხვა სიმღერების და B-მხარეების. Oasis 2009 წელს დაიშალა და ნოელმა ჩამოაყალიბა Noel Gallagher's High Flying Birds, ხოლო ლიამმა – Beady Eye, რომელმაც არსებობა 2014 წელს შეწყვიტა. 2017 წლის 6 ოქტომბერს გამოვიდა ლიამის სადებიუტო სოლო-დისკი As You Were. „Q“-ს 2010 წლის გამოკითხვაში გალაგერი დასახელდა ყველა დროის უდიდეს ჯგუფის ლიდერად. მთავარი სტატია: Oasis-ის დისკოგრაფია და Beady Eye. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლიამ გალაგერი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ლიამ გალაგერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ლიამ გალაგერი Twitter-ზე ↑ Andy Bell to return to guitar for Liam Gallagher's new band. NME (4 December 2009). ↑ „Liam Gallagher reveals his post-Oasis band name“. NME. 25 May 2010. ↑ "Liam Gallagher crowned best frontman" დაარქივებული 30 March 2010 საიტზე Wayback Machine. . The Daily Telegraph. Retrieved 29 May 2010. ↑ Liam Gallagher - UK Charts. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. ციტირების თარიღი: 10 June 2017. ↑ lescharts.com – Discographie Liam Gallagher. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 10 June 2017. ↑ 6.0 6.1 irish-charts.com – Discography Liam Gallagher. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 10 June 2017.
ძალისი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)

ძალისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მუხრან-საგურამოს ვაკეზე, მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 590 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. ანტიკურ და ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში სოფლის ტერიტორიაზე არსებობდა ქალაქი ძალისი. სოფელი ძალისი შედიოდა წილკნის საკრებულოში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2104 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 266. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ძალანთხევი

ძალანთხევი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 920 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 262. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
წინამძღვრიანთკარი

წინამძღვრიანთკარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მუხრან-საგურამოს ვაკის აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 668 ადამიანი. წინამძღვრიშვილების ეკლესია წინამძღვრიანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია წინამძღვრიანთკარის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 327. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჭილაანთკარი

ჭილაანთკარი — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს საბადურის ქედის დასავლეთ კალთის ძირას, მდინარე თეზმის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 399. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჯიღაურა

ჯიღაურა — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, ჯიღაურას თემის ცენტრი (ჯიღაურა, ბიწმენდი). მდებარეობს მუხრან-საგურამოს ვაკეზე, მდინარე თეზმის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეზე, ზღვის დონიდან 580 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. სოფელში მდებარეობს ვაზისა და ხეხილის სარგავი მასალის წარმოების ეროვნული ცენტრი. სანერგე გაშენებულია 54 ჰექტარ ფართობზე, სადაც თავმოყრილია 430-მდე ქართული აბორიგენული ვაზის ჯიში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 175 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 568. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
რაისინას ბორცვი

რაისინას ბორცვი — მდებარეობს ნიუ-დელის იმ ნაწილში, რომელსაც ლუტიენსის-დელი ეწოდება. იქ მდებარეობს ინდოეთის უმთავრესი სამთავრობო შენობები, მათ შორის: რაშტრაპატი-ბხავანი - პრეზიდენტის რეზიდენცია, პრემიერ-მინისტრის სამდივნო რომელიც ასევე მისი რეზიდენციაც არის და რამდენიმე სამინისტრო. ის გარშემორტყმულია მნიშვნელოვანი შენობებით: რაჯპათი, ინდოეთის კარიბჭე, ინდოეთის პარლამენტი. ბორცვი ზღვის დონიდან 226 მეტრზეა ამოზიდული, რაც დაახლოებით 18 მეტრით უფრო მაღლაა ვიდრე მის გარშემო მდებარე ტერირიტორია. რაისინას ბორცვის მიმდებარე ტერიტორია ახალი ადმინისტრაციული ცენტრის ასაშენებლად 1911 წელს შეირჩა. ეს მოხდა მაშინ, როდესაც დაიგეგმა ბრიტანეთის ინდოეთის დედაქალაქის კოლკატადან დელიში გადატანა. რაისინას ბორცვი იმ დროინდელი დელიდან სამხრეთით დაახლოებით 3 კილომეტრში მდებარეობდა.
მიმართვა

მიმართვა — წოდებით ბრუნვაში დასმულ სახელს ეწოდება. იგი დანარჩენი წევრებისგან მძიმით გამოიყოფა. მაგ: მე მინდა, მეგობარო, ზღაპარი გიამბო. ხოლო წინადადების ბოლოს შესაფერისი სასვენი ნიშანი ისმევა. ქართულ ენაში მიმართვა ორგვარია: გავრცობილი და გაუვრცობელი. გავრცობილი მიმართვა შედგება რამდენიმე სიტყვისგან, მაგ: ჩემო მშვენიერო მეგობარო, ხოლო გაუვრცობელი შედგება ერთი სიტყვისგან, მაგ: მეგობარო. ცალკე მდგომ მიმართვასთან იწერება ძახილის ნიშანი და ტირე. მაგ: გიორგი! — დაუძახა დედამ შვილს.
ფაქსი

ფაქსი (ინგლ. fax) — სატელეკომუნიკაციო ტექნოლოგია, რომლის მეშვეობით გადასცემენ გამოსახულებას ელექტრული სიგნალებით. წარმოადგენს ტელეფონისა და ტელექსის სინთეზს. იგი განიხილება როგორც ასლის გადაღების სისტემა, რომელიც ადრესატს აძლევს დოკუმენტის ასლს. ფაქსიმილე (ლათ. fac simile – გააკეთე მსგავსი) ხელმოწერის ნიმუშია. სწორედ აქედან წარმოსგება ტერმინი „ფაქსი“. ფაქსიმილური შეტყობინება შავ-თეთრი გამოსახულებაა, რომელიც გადაიცემა ფაქსის აპარატით სატელეფონო კავშირის საშუალებით. ფაქსიმილური დოკუმენტები სულ უფრო დიდ როლს ასრულებენ საქმიან მიმოწერაში. ყოველ გვერდზე მანქანით ნაბეჭდს ვიწრო ზოლად უნდა ჰქონდეს ადგილობრივი საფოსტო ინფორმაცია, ანუ კომპანიის ნომერი, ფაქსის ნომერი და ა.შ. ეს დაპროგრამებულია მოწობილობაში. შეტყობინების გადაცემა ხდება ტელეფონის ხაზებით, ამიტომ ფაქსის ნომერი ფაქტობრივად აბოენენტის ნომერს ემთხვევა. ქალაქის ფარგლებში ფაქსის გადაცემა ხდება ქვეყნის ან ქალაქის კოდის გარეშე. შოტლანდიელი გამომგონებელი ალექსანდერ ბეინი მუშაობდა ფაქსის ტიპის ქიმიურ-მექანიკურ მოწყობილობაზე, ხოლო 1846 წელს ლაბორატორიული ექსპერიმენტების ხარჯზე მზად იყო წარმოებაში გაეშვა გრაფიკული ნიშნები. მან ფაქსის პირველი პატენტი მიიღო 1843 წელს. ფაქსი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ საბიბლიოთეკო ტერმინების განმარტებითი ლექსიკონი
საქართველო 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2011-09-14 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ჭიაბერ ჭეჭელაშვილი

ჭიაბერ ჭეჭელაშვილი (დ. 10 ოქტომბერი, 1995, გორი) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „ლეგიონის“ ნახევარმცველი. გამოდიოდა საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში. საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე (ინგლისური)
საქართველო 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ 6 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-04-12 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
საქართველო 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ 2 ოქროსა და 2 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-04-12 საიტზე Wayback Machine. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
The Lady Is a Tramp

The Lady Is a Tramp (ქართ. ქალი არის მაწანწალა) — სიმღერა 1937 წლის მიუზიკლიდან Babes in Arms. სიმღერა დაწერილია რიჩარდ როჯერსის და ლორენს ჰანტის მიერ. იგი მაღალ საზოგადოებაზე და მის მკაცრ ეტიკეტზე. ტონი ბენეტმა და ლედი გაგამ ამ სიმღერის ხელახალი ვერსია ჩაწერეს 2011 წელს. სიმღერა შესულია ტონის ალბომში Duets II, რომელიც გამოვიდა 2011 წელს ტონის 85-ე დაბადების დღის აღსანიშნავად. სიმღერა გამოვიდა, როგორც მეორე სინგლი ალბომიდან Body and Soul-ის შემდეგ, რომელიც ჩაწერილია დუეტში ემი უაინჰაუსთან ერთად, მის გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე. ტონიმ გაგა შეაქო სიმღერის ჩაწერისას და უწოდა "ჯაზის ლედი". გაგამ და ტონი სიმღერა ერთად პირველად ცოცხლად შეასრულეს ტელეკომპანია ABC-ს მადლიერების დღის სპეციალურ გადაცემაში A Very Gaga Thanksgiving. ციფრული ჩამოტვირთვა "The Lady Is a Tramp" – 3:18 ლედი და მაწანწალა (1955 წლის ანიმაციური ფილმი) ↑ 'A Very Gaga Thanksgiving': 5 Things We Want to See. Aoltv.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-20. ციტირების თარიღი: 2011-12-10. ↑ http://www.billboard.com/#/artist/tony-bennett-duet-with-lady-gaga/6235 ↑ 3.0 3.1 Zywietz, Tobias. Chart Log UK – Update 15.10.2011. Zobbel. ციტირების თარიღი: 2011-11-12. ↑ http://www.amazon.com/The-Lady-Is-A-Tramp/dp/B005KNV9U2 ↑ http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Tony+Bennett+%26+Lady+Gaga&titel=The+Lady+Is+A+Tramp&cat=s ↑ BBC - Radio 2 - Playlist - Week Commencing: 5 November 2011. BBC Radio 2 (5 November 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 ნოემბერი 2011. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2012. Babes in Arms songs დაარქივებული 2011-12-19 საიტზე Wayback Machine.
ორტლერის ალპები

ორტლერის ალპები (გერმ. Ortler-Alpen; იტალ. Gruppo Ortles-Cevedale; ან ორტლესის ალპები) — მთის მასივი აღმოსავლეთ ალპებში, იტალიასა და შვეიცარიაში. სიმაღლე 3905 მ-მდე (მთა ორტლერი). სხვა მწვერვალებია: კენიგშპიცე (3851 მ), მონტე-ჩევედალე (3769 მ), მონტე-ძებრუ (3735 მ), პალონ-დე-ლა-მარე (3703 მ). წარმოადგენს სამხრეთი კირქვიანი ალპებისა და ცენტრალური აღმოსავლეთი ალპების ნაწილს. ქედის პერიფერიული ნაწილები აგებულია უმეტესად ქარსიანი და კრისტალური ფიქლებით, ღერძული ზონა — კირქვებითა და დოლომიტებით. დრენირებულია მდინარეების ადის, ოლოსა და ადიჯეს ხეობებით. ორტლერის ალპების კირქვიან ზონაში თავმოყრილია წვრილი ტბები. მასივზე დაახლოებით 100-მდე მყინვარია. ჩრდილოეთ კალთებზე ტყის საფარი უფრო ხშირია, ვიდრე სამხრეთ ფერდობებზე. ზღვის დონიდან 2300 მ-მდე განვითარებულია ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები და ბუჩქები, უფრო მაღლა ალპური მდელოებია. მწვერვალები დაფარულია მუდმივი თოვლით. განვითარებულია ტურიზმი, ალპინიზმი. ორტლერის ალპების სიახლოვესაა სტელვიოს ეროვნული პარკი და შვეიცარიის ეროვნული პარკი. ალპები Краткая географическая энциклопедия. Том 3: М., 1962. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ორტლერის ალპები“ ვიკისაწყობში.
ნილოსი

ნილოსი (არაბ. النيل‎ - ელ-ბაჰრ; ლათ. Nilus, ბერძნ.Neilos) — მდინარე აფრიკაში. მიჩნეულია მსოფლიოს უგრძეს მდინარედ. წარმოიქმნება თეთრი ნილოსისა და ცისფერი ნილოსის შეერთებით. მდინარის სიგრძე კაგერას სათავიდან 6 853 კილომეტრია. აუზის ფართობი - 2870 ათასი კმ2. ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში, შესართავთან წარმოქმნის საკმაოდ დიდ დელტას. ნილოსის ჩრდილოეთი ნაწილი, სუდანიდან ეგვიპტეში გადასვლის შემდეგ, მთლიანად უდაბნოში მიედინება. სწორედ ნილოსზე იყო მთლიანად დამოკიდებული ძველი ეგვიპტის ცივილიზაცია. თანამედროვე ეგვიპტის ყველაზე დიდი ქალაქები სწორედ ნილოსის ამ ნაწილში მდებარეობს, ასუანის კაშხლის ჩრდილოეთით, ისტორიული, ძველი ეგვიპტის ძეგლების სიახლოვეს. ძველი ეგვიპტელები ნილოსს იტერუს უწოდებდნენ, რაც „დიდ მდინარეს“ ნიშნავდა. (გამოსახულია იეროგლიფზე მარცხნივ) ეგვიპტე, 1900 წ. ხედი საკრუიზო გემიდან, ეგვიპტე ასუანის კაშხლის სიახლოვეს კაირო ნილოსი უგანდაში უგანდა რას ეძახდნენ ნილოსს ძველი ეგვიპტელები? ფაქტები ნილოსზე ნილოსისა და ამაზონის შედარება ინფორმაცია და ნილოსის რუკები დაარქივებული 2006-09-13 საიტზე Wayback Machine. BBC - ამაზონი ნილოსზე გრძელია დაარქივებული 2011-04-11 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნილოსი
სუდ-ჩიჩასის პროვინცია

სუდ-ჩიჩასის პროვინცია (ესპ. Provincia de Sud Chichas) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ტუპისა. სუდ-ჩიჩასი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. სამხრეთით ესაზღვრება არგენტინა, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ტარიხას დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — ჩუკისაკის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ, ასევე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 8 158 კმ²-ს შეადგენს. 1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 52 308 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 47 873-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 8.5 %-იან კლებას. 96 % ლაპარაკობს ესპანურად, 59 % კეჩუაზე. მოსახლეობის 45 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია. 34 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 11 % მაღაროებში, 6 % მრეწველობაში, 49 % მომსახურების სფეროში (2001). მორწმუნეთა 88 % კათოლიკეა, 8% პროტესტანტი. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუას შთამომავლები არიან. პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. ბოლივიის პროვინციები Population data (Spanish) დაარქივებული 2007-02-22 საიტზე Wayback Machine.
შვეიცარიის ეროვნული პარკი

შვეიცარიის ეროვნული პარკი (გერმ. Schweizerischer Nationalpark; ფრანგ. Parc National Suisse; იტალ. Parco Nazionale Svizzero; რეტორმ. Parc Naziunal Svizzer) — ეროვნული პარკი შვეიცარიაში. მდებარეობს შვეიცარიის გრაუბიუნდენის კანტონის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო ბიოსფერული ნაკრძალის ნაწილს (1979 წლიდან). შვეიცარიის ეროვნული პარკი ერთადერთი ეროვნული პარკია შვეიცარიაში. დაარსდა 1914 წლის 1 აგვისტოს, შვეიცარიის ეროვნული დღესასწაულის დღეს (შვეიცარიის ეროვნული დღესასწაულია 1291 წლის 1 აგვისტო). შვეიცარიის ეროვნული პარკი არა მარტო შვეიცარიის, არამედ ევროპის ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული პარკია. ფართობი 170.3 კმ², რითაც ქმნის შვეიცარიის უდიდეს დაცულ ტერიტორიას. პარკის სიმაღლე მერყეობს 1400 მ-იდან 3174 მ-მდე. ტერიტორიის 1/3 დაფარულია ტყით, 20% უკავია ალპურ მდელოებს, ხოლო დაახლოებით 50%-ს ნიადაგებს, მთებსა და კლდეებს. პარკი მოკლებულია გრანიტისა და გნაისის ქანებს. გნაისები და ამფიბოლიტები გამოვლინებულია მხოლოდ მაკუნის ოლქში. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 0° С-ს, ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა დაახლოებით 1140 მმ წელიწადში. თანამედროვე პარკის ტერიტორია 1909 წელს ადამიანის მიერ იყო ინდუსტრირებული; ამ მიწებზე ჭრიდნენ ხეებს, ადგილობრივ ბუნებრივ რესურსებს იყენებდნენ არამიზნობრივად. 1914 წლისათვის მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად პარკის იმდროინდელ ტერიტორიაზე აიკრძალა ადამიანის მიერ რაიმე სამეურნეო მოქმედების შესრულება. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. არის 21 ტურისტული ბილიკი, რომელთა სიგრძეა 80 კმ. დღეისათვის ყოველწლიურად პარკს სტუმრობს დაახლოებით 150 ათასი ადამინი. შვეიცარიის ეროვნული პარკი ესაზღვრება იტალიაში მდებარე სტელვიოს ეროვნულ პარკს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შვეიცარიის ეროვნული პარკი“ ვიკისაწყობში. პარკის ოფიციალური საიტი (გერმანული)
იავნანა (ფონდი)

იავნანა — საქველმოქმედო ფონდი, დაარსებული 2004 წელს საოპერო მომღერალ პაატა ბურჭულაძის მიერ. ფონდის ეგიდით არაერთი საქველმოქმედო აქცია-კონცერტი გაიმართა როგორც საქართველოში, ასევე მის საზღვრებს გარეთ. ფონდი ძირითადად მართავს საქველმოქმედო საღამოებს, თუმცა მას ჰყავს სტიპენდიანტებიც და ახალგაზრდებს სხვა ქვეყნებში განათლების მიღებაში ეხმარება. ფონდის მიერ ორგანიზებული იქნა რამდენიმე საქველმოქმედო ტელემარათონი. მათში ასევე სხვა, მსოფლიო საოპერო მომღერლები მონაწილეობდნენ. კონცერტებიდან მიღებული შემოსავალი მზრუნველობამოკლებულ ბავშვებს ხმარდება. ფონდის მიერ ორგანიზაბული აქციები საქართველოში და საქართველოს ფარგლებს გარეთ 2004 წლიდან ტარდება. მაგალითად, ბერლინში 2005 წელს გაიმართა საქველმოქმედო აქცია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს მომღერალმა ქეთი მელუამ და დიზაინერმა თამარ ინგოროყვამ. ამავე წელს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში სხვადასხვა დროს საღამოები გამართეს სოფიკო ჭიაურელმა და ვახტანგ კიკაბიძემ. საღამოებიდან შემოსული თანხა მთლიანად გაჭირვებული ოჯახების დაბინავებას მოხმარდა. ფონდისგან გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკის ჩვილ ბავშვთა რეანიმაციას მართვითი სუნთქვის აპარატი გადაეცა. 2006 წლის 3 მარტს „იავნანას“ და ტელეკომპანია „მზის“ ორგანიზებით დედის დღისადმი მიძღვნილი საქველმოქმედო კონცერტი გაიმართა. საღამოში მონაწილეობა მიიღეს ცნობილმა დედა-შვილებმა. ტელემაყურებელთა ზარებით შემოსულმა თანხამ 10 000 ლარს მიაღწია. ამ თანხით დაუბრუნდა საკუთარ ოჯახს და დედას დაუბრუნდა ბავშვთა სახლში დასახლებული 5 ბავშვი. 2006 წელს ასევე გაიმართა სუხიშვილების ნაციონალური ბალეტის კონცერტი, რომელიც პირდაპირი ტელეეთერით გადაიცემოდა. შემოსული თანხით შინ 6 ბავშვი დაბრუნდა. აქციები სისტემატურად საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებსა და ქალაქებშიც იმართება. 2009 წლის წლის 3 მარტს „იავნანამ“ არსებობის 5 წლის იუბილე აღნიშნა. ფონდმა დაბადების დღე დიდი საქველმოქმედო კონცერტითა და ტელემარათონით აღნიშნა. აქცია-კონცერტს, რომელიც ოთხი საათი და მეტი გაგრძელდა, პირდაპირ ეთერში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ გადასცემდა. კონცერტის მიზანი ამჯერადაც მრავალშვილიანი ოჯახებისა და ბავშვთა სახლის აღსაზრდელების საცხოვრებელი ბინით უზრუნველყოფა იყო, რომლებიც დედის დღეს სიმბოლურად მშობლებს დაუბრუნეს. აქციაში მონაწილეობა მიიღეს საქართველოში მოქმედმა მობილურმა კომპანიებმა. მათ საკუთარ აბონენტებს საერთო ნომერი შესთავაზეს, რომელზეც დარეკვისას „იავნანას“ ანგარიშზე 1 ლარი ირიცხებოდა. კონცერტში მონაწილეობდნენ - ამერიკელი სოპრანო მიშელ კრაიდრი, პაატა ბურჭულაძე, ვახტანგ კიკაბიძე, მედეა ჩახავა, კახი კავსაძე, გურამ საღარაძე, გივი ბერიკაშვილი, ნანი ბრეგვაძე, ნატო მეტონიძე, ანსამბლი „ქართული ხმები“ და სხვები. კონცერტის მსვლელობისას ზარებით, მოკლე ტექსტური შეტყობინებით, ინტერნეტ გადმორიცხვებით და სხვადასხვა შემოწირულობებით დაახლოებით 200.000 ლარი შემოვიდა, რითაც 3 მრავალშვილიან ოჯახს საცხოვრებელი ბინის გასაღები გადაეცა, ხოლო დანარჩენი თანხა მზრუნველობამოკლებულ ბავშვებს მოხმარდება. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-02-29 საიტზე Wayback Machine. .
მისისიპი

მისისიპი (ინგლ. Mississippi) — მდინარე აშშ-ში, ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე მსოფლიოში. მისი სიგრძეა 3 734 კმ. აუზის ფართობი კი 2 981 076 კმ². მისისიპი სათავეს იღებს მინესოტას შტატში (ქ. მინეაპოლისი, ქ. სენტ-პოლი), კანადის საზღვართან ახლოს და მიედინება აშშ-ის შუაგულში. გაივლის უისკონსინის, აიოვას (ქ. დანევპორტი), ილინოისის, მისურის (ქ. სენტ-ლუისი), კენტუკის, ტენესის (ქ. მემფისი), არკანზასისა და მისისიპის შტატებს. მდინარის ბოლო მდებარეობს ლუიზიანას (ქ. ბატონ-რუჟი) შტატში, ნიუ-ორლეანის სამხრეთით და ჩაედინება მექსიკის ყურეში, სადაც ქმნის დიდ და ფართო დელტას. მისისიპის ბევრი შენაკადი აქვს. მისი აუზი მოიცავს აშშ-ის დიდ ნაწილს. მდინარის რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდ. მინესოტა, მდ. უისკონსინი, მდ. ილინოისი, მდ. მისური, მდ. ოჰაიო, მდ. არკანზასი. მისისიპი, აშშ-ის ისტორიაში, ტრანსპორტირების საშუალების უდიდეს როლს ასრულებდა. როდესაც აშშ-მა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, მდინარე მისისიპიზე აშშ-ის დასავლეთ საზღვარი გადიოდა. მისისიპის ბინადრებს დიდ საფრთხეს უქმნის ქიმიკატები, რომელებიც ფერმებიდან ჩაედინება მდინარეში და მის შენაკადებში და რომლებიც შემდეგ მექსიკის ყურეში გროვდება. მდინარე საზრდოობს წვიმის წყლით და თოვლის ნადნობით. გაზაფხულ-ზაფხულში ხშირია წყლის მატება. კატასტროფული წყალდიდობები იყო 1844, 1913, 1927, 1937, 1947, 1951, 1952 და 1965 წლებში. დაბალ დინებაში აშენებულია ჰიდროტექნიკური დამბები, მაგრამ ხანდახან მათაც არ შეუძლიათ დაიცვან მდინარესთან ახლოს მცხოვრები მოსახლეობა წყალდიდობისგან. სახელწოდება Mississippi ადგილობრივი ამერიკელების ენაზე ნიშნავს „დიდ მდინარეს”, „წყლების მამას”. მდინარე მისისიპი დაარქივებული 2007-06-10 საიტზე Wayback Machine. მსოფლიოს უმთავრესი მდინარეების სიგრძეები დაარქივებული 2009-03-05 საიტზე Wayback Machine. ფაქტები მისისიპზე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მისისიპი
სურ-ლიპესის პროვინცია

სურ-ლიპესის პროვინცია (ესპ. Provincia de Sud Lípez) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. დედაქალაქია სან-პაბლო-დე-ლიპესი. სურ-ლიპესი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. მდებარეობს ვულკან ლიკანკაბურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთებზე. სამხრეთ დასავლეთით და სამხრეთით ესაზღვრება ჩილე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და აღმოსავლეთით — არგენტინა. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 230 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 22 355 კმ²-ს შეადგენს. პროვინციის ტერიტორიაზე მრავლადაა ტბები და მარილის ქვაბულები, რომელთა შორის უდიდესია ლაგუნა-კოლორადა. ასევე აღსანიშნავია ლაგუნა-ვერდე, ლაგუნა-ბლანკა, ლაგუნა-კელესტე. 1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 4 158 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 4 905-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 18 %-იან ზრდას. მოსახლეობის 99.4 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია. 69 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 4 % მაღაროებში, 4% მრეწველობაში, 23 % მომსახურების სფეროში (2001). მორწმუნეთა 86 % კათოლიკეა, 9 % პროტესტანტი. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუას შთამომავლები არიან. პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. ბოლივიის პროვინციები Detailed map of province towns and rivers დაარქივებული 2012-04-20 საიტზე Wayback Machine. Population data (Spanish) დაარქივებული 2007-02-22 საიტზე Wayback Machine. Panoramic pictures of the province 22°04′ ს. გ. 67°07′ დ. გ.﻿ / ﻿22.067° ს. გ. 67.117° დ. გ.﻿ / -22.067; -67.117
ტომას-ფრიასის პროვინცია

ტომას-ფრიასის პროვინცია (ესპ. Provincia de Tomás Frías) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია პოტოსი, რომელიც ამავე დროს დეპარტამენტის დედაქალაქიცაა. სახელი ეწოდა ბოლივიის პრეზიდენტის — ტომას ფრიას ამეტლერის პატივსაცემად. ტომას-ფრიასი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტი, სამხრეთ-დასავლეთით — ორუროს დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ, ასევე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ გადაჭიმულია 115 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 420 კმ²-ს შეადგენს. 1992 წლის აღწერისას, მოსახლეობა 167 111 ადამიანს შეადგენდა, 2001 წელს კი 176 922-ს, ანუ ადგილი ჰქონდა 20 %-იან ზრდას. დედაქალაქ პოტოსში 132 966 ადამიანი სახლობს. 84.5 % ლაპარაკობს ესპანურად, 75.5 % კეჩუაზე. მოსახლეობის 28 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია. 21 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 8 % მაღაროებში, 10 % მრეწველობაში, 61 % მომსახურების სფეროში (2001). მორწმუნეთა 92 % კათოლიკეა, 5 % პროტესტანტი. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუასა და აიმარას შთამომავლები არიან. პროვინცია შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. ბოლივიის პროვინციები Population data (Spanish) 19°23′23″ ს. გ. 65°54′34″ დ. გ.﻿ / ﻿19.38972° ს. გ. 65.90944° დ. გ.﻿ / -19.38972; -65.90944
სიონის კოშკი

სიონის კოშკი — მდებარეობს ისტორიულ ხევში, მდინარე თერგის მარჯვნივ, სოფელ სიონთან (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი). კოშკი ანდეზიტის ქვითაა ნაგები და პირამიდული სახისაა. კოშკის ქვედა ნაწილი მასიურია. კარი ძალზე მაღლაა, აქედან დაწყებული ზემოთ ხუთი სართულია. მეხუთე სართული ბანია, რომელზეც სწორკუთხა სალოდეებია. პირველი სართული კარიდან ნათდება, დანარჩენს კი თითო პატარა სარკმელი ანათებს.კოშკი აგებულია X-XII საუკუნეში. კოშკის ირგვლივ ძველი საცხოვრებელი და დამხმარე ნაგებობებია. ზაქარაია პ, ქართული ციხე-ქალაქები, ციხესიმაგრეები, ციხე-დარბაზები, ციხე-გალავნები, კოშკები, თბ., 2001, გვ., 207