laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
0 (რიცხვი)

ნული, ნოლი (ციფრობრივი ნიშანი: 0) — მთელი რიცხვი, რომელთანაც შეკრებისას ნებისმიერი რიცხვი უცვლელი რჩება. ნებისმიერი რიცხვის ნამრავლი ნულზე უდრის ნულს. a × 0 = 0 {\displaystyle a\times 0=0} . ნულზე გაყოფა მათემატიკაში განსაზღვრული არ არის და ყოველგვარ აზრსაა მოკლებული. თუ ორი ნამდვილი ან კომპლექსური რიცხვის ნამრავლი ნულის ტოლია, მაშინ ერთ–ერთი თანამამრავლი აუცილებლად ნულის ტოლია. ნულის ცნება განიხილება უფრო ზოგადი ბუნების ალგებრული სტრუქტურებისათვისაც (ჯგუფი, რგოლი, ველი და სხვ.). აბსოლუტური ნული ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 0 (რიცხვი) Graphemica (0) Graphemica (⁰) Graphemica (₀) A History of Zero დაარქივებული 2008-12-04 საიტზე Wayback Machine. Zero Saga The History of Algebra დაარქივებული 2014-10-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი“ (ერთტომეული), თბ., 1986, გვ. 359
Christmas Lights (სიმღერა)

Christmas Lights — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა. იგი ციფრულად ჩამოსატვირთი სინგლის სახით გამოიცა 2010 წლის 1 დეკემბერს, ხოლო მისი მუსიკალური ვიდეო, რომლის ავტორია რეჟისორი მეტ უაიტკროსი, გამოვიდა დეკემბრის ბოლოს. სინგლი მოხვდა ბილბორდის ჩარტის 100-ეულში (#25) და ციფრულ ჩარტში (#12). Christmas Lights – 4:02 ვიდეოზე საუბრები მის ოფიციალურად გამოშვებამდე ერთი თვით ადრე დაიწყო. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო კლიპის ოქსფორდის ქუჩაზე გადაღება, ვინაიდან ეს ადგილი ნახსენებია სიმღერის ტექსტში. ასევე დაგეგმილი იყო The Beatles-ის All You Need Is Love-ის სტილის ვიდეოც შექმნა (ჯგუფისა და მისი მეგობრების სტუდიაში თავმოყრით). მაგრამ Coldplay ახალ ალბომზე მუშაობდა და სტუდიაში ხალხის თავმოყრა ჩანაწერის შექმნის პროცესს დაარღვევდა. ასევე დაგეგმილი იყო უილსდენის მუსიკალური დარბაზის გამოყენება. საბოლოოდ დიზაინერ მისტი ბაკლის დახმარებით არჩეული იქნა საუთ ბენკი. ინფორმაცია საიტზე Discogs
ჯაყის ციხე

ჯაყის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, სამცხეში, სამცხის ათაბაგთა რეზიდენცია. აქედან წარმოდგება მათი საგვარეულო სახელწოდება — ჯაყელი. წყაროებში იხსენიება XVI საუკუნიდან. მდებარეობდა მდინარე ფოცხოვისწყლის მარჯვენა შენაკადის — ჯაყისწყლის მარჯვენა ნაპირზე (ზუსტად არ არის ლოკალიზებული). მდინარის მარჯვენა ნაპირზე შუა საუკუნეების ორი ციხესიმაგრეა — ყარა-ბოინა და ჭანჭახი. ვარაუდით ერთ-ერთი ჯაყის ციხე უნდა იყოს. ადგილი ამჟამად თურქეთის ფარგლებშია. ბერძენიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 547.
Pentium Pro

Pentium Pro-1995 წელს დამუშავდა და 1998 წლამდე ყველაზე მძლავ პროცესორს წარმოადგენდა. იგი ქსელური სერვერებისთვისაა გათვალისწინებული. ადგილი აქვს შემდეგ სიახლეებს: გამოყენებულია სამი კონვეიერი; კონვეირის საფეხურის რაოდენობა 14-მდეა გაზრდილი; ინტეგრირებულია როგორც L1, ასევე L2 Cash მეხსიერება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pentium Pro http://www.intel.com/p/de_DE/support/highlights/processors/pentiumpro?wapkw=(Intel+Pentium+Pro+Processors) http://www.cpu-world.com/
ემილ ანდრე

ემილ ანდრე (ფრანგ. Émile André; დ. 22 აგვისტო, 1871 — გ. 10 მარტი, 1933) — ფრანგი არქიტექტორი, ავეჯის დიზაინერი. ანდრე დაიბადა ნანსიში, საფრანგეთში. არქიტექტურას სწავლობდა (École des Beaux-Arts) პარიზში. 1894—1900 წლამდე იმოგზაურა ტუნისში, სიცილიაში, ეგვიპტეში, სპარსეთში, და ცეილონში, ამ მოგზაურობის პერიოდში მან შექმნა უამრავი ბლოკნოტი, რომლებსაც ახლდათ ნახაზები, წყლის საღებავები და ფოტოსურათები. იგი უკვე მუშაობდა მამის სტუდიაში (ჩარლზ ანდრე), შემდეგ კი იუჯინ ვალინთან, რომელთანაც მან შეიმუშავა არტ ნუვოს პრინციპები . მას დაგეგმილი ჰქონდა გამხდარიყო პროფესორი ნანსის გამოყენებითი ხელოვნების და არქიტექტურის სკოლაში. ემილ ანდრე მიჩნეულია ჯგუფის ამ ერთ-ერთ მთავარ არქიტექტორად. მან ააგო არტ-ნუვოს შენობების ათეულზე მეტი ნენსში 1901 წლიდან და 1912 წლამდე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ემილ ანდრე Musée de l'École de Nancy დაარქივებული 2006-08-18 საიტზე Wayback Machine.
Pentium II

Pentium II - კორპორაცია Intel-მა 1998 წელს წარმოადგინა. Pentium II-ში შერწყმულია MMX ტექნოლოგია და Pentium Pro არქიტექტურა. L2 Cash მეხსიერება არ არის ინტეგრირებული პროცესორის მიკროსქემაში. იგი პროცესორს 64-თანრიგა სალტით უკავშირდება და პროცესორის პლატაზეა მოთავსებული, თავად პროცესორის პლატა კერტრიჯში თავსდება. Pentium II-ის სამუშაო სიხშირეა 200-450 მჰც. Pentium II არქიტექტურა შემდეგი თავისებურებებით ხასიათდება: განშტოების მრავლობითი წინასწარმეტყველება, რაც პროგრამის განშტოებების რამდენიმე მიმართულების წინასწარ განსაზღვრას გულისხმობს; მონაცემების ნაკადის ანალიზი. მონაცემების ურთიერთდამოკიდებულებებიდან გამომდინარე პროცესორი თავად ირჩევს ინსტრუქციების შესრულების რიგი-თაობას; MMX ტექნოლოგიის სრული მხარდაჭერა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pentium II http://www.cpu-world.com/ http://search.intel.com/default.aspx?method=typeahead&c=de_DE&q=Intel%20Pentium%20II%20Processor http://www.tomshardware.com/us/
Pentium III

Pentium III -ის წარმოდგენა მოხდა 1999 წელს. Pentium II-თან შედარებით ადგილი აქვს რიგ სიახლეებს: დამატებულია გრაფიკული ინსტრუქციები SSE, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს გრაფიკასთან მუშაობას; L2Cash მეხსიერება ინტეგრირებულია პროცესორის მიკროსქემაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pentium III Listing of various PII, PIII, and Celeron alphanumeric model designations დაარქივებული 2010-05-25 საიტზე Wayback Machine. Comparison of 7th generation x86 CPU architectures Intel FAQ about the pentium III processor serial number დაარქივებული 2004-05-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ Microprocessor Hall of Fame, Intel Corporation, http://www.intel.com/museum/online/hist%5Fmicro/hof/. წაკითხვის თარიღი: August 11, 2007
Pentium 4

პროცესორი Pentium 4 2000 წელს დამუშავდა. იგი პროცესორების ახალ თაობას (80786) წარმოადგენს. მისი ტექნიკური მახასიათებლებია: სატაქტო სიხშირე - 1,3-3,2 გჰც; ტრანზისტორების რაოდენობა - 42-55 მილიონი; 64-თანრიგა გარე სალტე, რომელიც წინა პროცესორების 32 თანრიგა სალტის შეთაცსებადია; ყენდება სისტემურ პლატებზე, რომელთა სატაქო სიხშირე შეიძლება 400, 533, ან 800 მჰც-ს შეადგენდეს; არითმეტიკულ-ლოგიკური მოწყობილობა პროცესორის გაორმაგებულ სიხშირეზე მუშაობს; ჰიპერკონტეირული ტექნოლოგია (20 საფეხური); განშტოებების გაფართოებული პროგნოზირება; 20 კბაიტი მოცულობის L1 Cache მეხსიერება; პროცესორის მიკროსქემაში ჩაშენებული და მის სიხშირეზე მომუშავე 256 კბაიტი მოცულობის L2 Cache მეხსიერება; დამატებითი ინსტრუქციები აუდიო და ვიდეომონაცემების დასამუშავებლად; მოხმარებული სიმძლავრის შემცირების რეჟიმი. ყველა ჩამოთვლილი კომპონენტიდან განსაკუთრებით საინტერესოა სისტემური სალტის სიხშირის მნიშვნელოვანი ზრდა. ტექნიკურად სალტე 100/133/200 მჰც სიხშირეზე მუშაობს, თუმცა ერთ ტაქტში ერთის ნაცვლად ოთხი მონაცაემი გადაიცემა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Pentium 4 ინტელის დოკუმენტაცია Pentium 4-ზე Pentium 4-ის შიდა არქიტექტურადაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. პრესკოტის მომავალი პრესკოტი ნორთვუდის წინააღმდეგ: Pentium 4-ის მიმოხილვა www.cpu-world.com
მენელიკ I

მენელიკ I (დაბადების სახელიებნა ლა-ჰაკიმი, არაბულიდან თარგმანში: "სიბრძნის ვაჟი"), ეთიოპიის პირველი ებრაელი იმპერატორი, რომელიც მეფე სოლომონის და მაკედას, საბაელთა დედოფლის ვაჟიშვილი იყო. ტრადიციული წყაროების მიხედვით ის ქრისტეს შობამდე დაახლოებით 950 წელს მმართველობდა. ტრადიციულად მას მიაწერენ აღთქმის კიდობნის ეთიოპიაში ჩატანას, მას შემდეგ რაც ის ზრდასრულების მიღწევის შემდეგ იერუსალიმში გაემგზავრა მამამისის სანახავად. კებრა ნეგასტის მიხედვით, მეფე სოლომონმა ყველა თავისი დიდებულის და ყველა თავისი ტაძრის მღვდლის თითო ვაჟი გააყოლა, როდესაც მენელიკი ბრუნდებოდა უკან დედამისის სამეფოში. სავარაუდოდ მას სამშობლოში წასაღებად კიდობნის ასლი დაუმზადეს. დედოფალ მაკედას გარდაცვლის შემდეგ ის ავიდა ტახტზე და შექმნა ახალი ტიტული მეფეთ-მეფე (ამჰარულად: ንጉሠ ነገሥት, იკითხება როგორც: ნაგუსა ნაგასტ). მენელიკ II (1844–1913) ↑ Menelik I (Ibn El-Hakim) (deceased). ციტირების თარიღი: 2010-05-19. ↑ The Ark of the Covenant: The Ethiopian Tradition. ციტირების თარიღი: 2010-05-19. ↑ "სამეფო ქრონოლოგიები" დაარქივებული 2009-08-28 საიტზე Wayback Machine. მისი მეფობის პერიოდს დაახლოებით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 204 - 179 წლებით განსაზღვრავს.
ჯაჭვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჯაჭვი შეიძლება აღნიშნავდეს: ჯაჭვი — ერთმანეთთან სახსრულად შეერთებული ხისტი რგოლებისაგან შედგენილი მოქნილი ნაკეთობა; ჯაჭვი — კომბინატორული ტოპოლოგიის ერთ-ერთი ძირითადი ცნება; ჯაჭვი — ნასოფლარი საგურამოს ქედის სამხრეთ კალთაზე.
ლივერპული

ლივერპული (ინგლ. Liverpool) — საპორტო ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისში (დიდი ბრიტანეთი), მდინარე მერსის აღმოსავლეთ შესართავთან. ქ. ლივერპულში ცხოვრობს 478,580 ათ. მოსახლე (2015), ხოლო შემოგარენში 2.24 მილიონი (2011 წ. მონაცემებით). ეს ქალაქი ასევე ცნობილია ლეგენდარული ლივერპულელი ოთხეულის The Beatles-ის და საფეხბურთო კლუბ ლივერპულის გამო. ლივერპული იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქი. 1960-იან წლებში ბრიტანეთის ეკონომიკაში მომხდარი ცვლილებების გამო პორტმა და ქალამა დაკაგეს მნიშვნელობა. ქალაქში მოიმატა დანაშაულმა და უმუშევრობამ, შესაბამისად მიგრაციამ ქალაქიდან. თუმცა The Beatles-ის პოპულარობამ ქალაქი აქცია არტისტებისა და მუსიკოსების საყვარელ ქალაქად. 2021 წლის 21 ივლისს იუნესკომ ლივერპული მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო. გაეროს კუტურული სააგენტოს ცნობით, ახალი შენობები, მათ შორის სტადიონი ამახინჯებს ქალაქის ვიქტორიანული ეპოქის ნავსადგურების იერსახეს და მას მსოფლიო ღირებულების მნიშვნელობას უკარგავს. Hughes, Quentin (1999). Liverpool: City of Architecture. Bluecoat Press. ISBN 1-872568-21-1.  Liverpool City Council (2005). Maritime Mercantile City: Liverpool. Liverpool University Press. ISBN 1-84631-006-7.  Moscardini, Anthony (2008). Liverpool City Centre: Architecture and Heritage. Bluecoat Press. ISBN 978-1-904438-64-9.  Nicholls, Robert (2005). Curiosities of Merseyside. Sutton Publishing. ISBN 978-0-7509-3984-3.  Sharples, Joseph (2004). Pevsner Architectural Guides: Liverpool. Yale University Press. ISBN 0-300-10258-5.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლივერპული Liverpool, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე A Summary of the Liverpool City Region დაარქივებული 2013-05-15 საიტზე Wayback Machine. Liverpool Pictorial Liverpool City Council დაარქივებული 2006-03-28 საიტზე Wayback Machine. Official Liverpool European Capital of Culture website დაარქივებული 2007-04-05 საიტზე Wayback Machine. Official Liverpool Tourism Site History of Liverpool ↑ Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland, Mid-2015. ბრიტანეთის ეროვნული სტატისტიკის ბიურო (23 June 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 ოქტომბერი 2015. ციტირების თარიღი: 6 July 2016.NUTS3 is UKD72 ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-16. ციტირების თარიღი: 2016-10-04. ↑ World Heritage Committee deletes Liverpool - Maritime Mercantile City from UNESCO’s World Heritage List ↑ იუნესკო-მ ქალაქი ლივერპული მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო
ISA

სალტე ISA(Industry standart architecture- სამრეწველო სტანდარტული არქიტექტურა) მრავალი წლის განმავლობაში პერსონალური კომპიუტერების სტანდარტულ უნივერსალურ სალტეს წარმოადგენდა. ISA სალტის პირველი სტანდარტი 8-ბიტიან ვერსიას წარმოადგენს. იგი მხოლოდ IBM XT-86 მოდელის პერსონალურ კომპიუტერებში გვხვდება. სალტე მუშაობს პროცესორის და სისტემური პლატის სიხშირეზე - 4,77 მჰც. ISAსტანდარტის შემდგომ განვითარებას 16-თანრიგა ISA (AT-BUS) სალტე წარმოადგენს. AT-BUS სლოტი ორი ნაწილისაგან შედგება. ერთი ნაწილი ზუსტად შეესაბამება 8-ბიტიან ISA სლოტს, ხოლო მეორე ნაწილი მონაცემთა/სამისამართო, წყვეტის და მეხსიერებისადმი პირდაპირი წვდომის (DMA) იმ დამატებითი სიგნალებისთვისაა განკუთვნილი, რომლებიც მხოლოდ 16-თანრიგა კონტროლერების მიერ გამოიყენება. ამრიგად, 16-ბიტიან ISA სლოტში შესაძლებელია როგორც 8, ასევე 16-თანრიგა კონტროლერების დაყენება. ISA სალტეზე მონაცემთა გადაცემა შემდეგნაირად სრულდება. თაცდაპირველად სამისამართო სალტეზე გადაიცემა მეხსიერების უჯრედის ან შეყვანა-გამოყვანის პორტის მისამართი, ხოლო ამის შემდეგ მონაცემთა სალტეზე გაიცემა მონაცემი. რამდენიმე ტაქტის დაყოვნების შემდეგ გაიცემა ჩაწერის სტრობი (სინქროსიგნალი). ამ დროს უცნობია, მოესწრო თუ არა მონაცამის ჩაწერა. ამიტომ 16 თანრიგა ISA სალტის სამუშაო სიხშირე საკმაოდ დაბალია და 8,33მჰც-ს შეადგენს, რათა ყველაძე ნელმა მოწყობილობებმაც კი "მოასწრონ" მონაცემების გაცვლა. ISA სალტეების ძირითადი უარყოფითი თვისება დაბალი სწრაფქმედებაა. intel 80386 და intel 80486 პროცესორების ოპტიმალური სატაქტო სიხშირით მუშაობის დროს ISA სალტეები ვერ უზრუნველყოფენ მონაცემთა ისეთი სიჩქარით გადაცემას, როგორითაც მათ ცენტრალური პროცესორი ამუშავებს. ამ დროს ადგილი აქვს პროცესორის მოცდენას (მოლოდინის ციკლები). ამიტომ საჭირო გახდა ახალი, უფრო მაღალი სწრაფქმედების მქონე სალტეების დამუშავება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ISA www.pcisig.com http://www.quatech.com/support/comm-over-isa.php დაარქივებული 2010-11-27 საიტზე Wayback Machine.
ხმელეთი

ხმელეთი — დედამიწის ზედაპირის მონაკვეთი, რომელიც არ არის დაფარული მსოფლიო ოკეანისა და წყლის სხვა მეგა ობიექტებით. ნებისმიერი კუნძულისა თუ კონტინენტის ხმელეთის მონაკვეთს, რომელიც წარმოდგენილია მსხვილი წყლის ობიექტებით (მაგალითად: მდინარეებით, ტბებითა და სხვ.) ამ შემთხვევაში, ასეთ მონაკვეთს, მაინც ხმელეთი ეწოდება. დედამიწის საერთო ფართობის 149 მლნ. კმ² ხმელეთზე მოდის, რაც პროცენტული მაჩვენებლით შეადგენს დედამიწის ზედაპირის 29,2%-ს. დანარჩენი უდიდესი ნაწილი წყალს უკავია. ხმელეთის ვრცელი უბნებია კონტინენტები, რომელთა რიცხვი შეადგენს შვიდს (ევროპა, აზია, აფრიკა, ჩრდილოეთ ამერიკა, სამხრეთ ამერიკა, ანტარქტიდა, ავსტრალია); თუ მას განვიხილავთ ქვეყნის ნაწილებად ექვსს: ევროპა, აზია, აფრიკა, ამერიკა, ანტარქტიკა, ავსტრალია ოკეანეთით. ხმელეთის საშუალო სიმაღლეა 875 მეტრი, ხოლო უმაღლესი წერტილი ევერესტი — 8848 მ. Jan Flis: Szkolny słownik geograficzny. Warszawa: WSiP, 1986, s. 12. Рычагов Г. И. - Общая георморфология. М., 2006.
Spinefarm Records

Spinefarm Records ფინური ხმის ჩამწერი კომპანიაა, რომელიც უფრო ხშირად პატრონაჟს უწევს როკ-ჯგუფებს. 2002 წლიდან კომპანია მუშაობს როგორც Universal Records-ის ქვედანაყოფად ფინეთში, მაგრამ, ამავე დროს წარმოადგენს კერძო კომპანიას. 2007 წელს სტუდიის ფილიალი გაიხსნა ინგლისსში.
კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება

კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება – კათოლიკეების მიერ აღიარებული მსოფლიოს მერვე საეკლესიო კრება. მიმდინარეობდა 869–870 წწ. ამავე სახელწოდებით მოიხსენიებენ 879–880 წლებში კონსტანტინოპოლში სოფიას ტაძარში გამართულ საეკლესიო კრებას, რომელსაც აღიარებს აღმოსავლეთის რამდენიმე ეკლესია. კრების პირველ სხდომას ესწრებოდა 20-25 წარმომადგენელი, ხოლო მეორე წელს გამართულ სხდომაზე წარმომადგენელთა რიცხვი 102-მდე გაიზარდა. კათოლიკური ენციკლოპედია
სოფიას დიდი მსოფლიო საეკლესიო კრება

სოფიას დიდი მსოფლიო საეკლესიო კრება – აღმოსავლეთის მართლმადიდებლების მიერ აღიარებული მსოფლიოს საეკლესიო კრება. მიმდინარეობდა 879–880 წწ. აია-სოფიას ტაძარში. კრებას ესწრებოდა 383 ეპისკოპოსი. Catholic Encyclopedia: Fourth Council of Constantinople Legion of Mary, Eight Ecumenical Council ↑ აღნიშნულ კრებას მოიხსენიებენ ასევე კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრების სახელითაც, რომელსაც აღმოსავლეთის რამდენიმე მართლმადიდებლური ეკლესია აღიარებს.
დრისის ჯავახაანთ ციხე

დრისის ჯავახაანთ ციხე – ციხესიმაგრე კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანის დასავლეთით 400 მეტრზე. მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირზე, კლდის თავზე. კომპლექსი შედგება ციხე-გალავნის, ეკლესიის, კოშკის და სასახლისაგან. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. საბუთებში იხსენიება ქვენადრისის ციხის სახელწოდებითაც, რადგან მდებარეობს ყოფილი სოფლის ქვენადრისის მახლობლად. XVII საუკუნეში დრისის „ციხე და ნახევარი ჭალა“ ეკუთვნოდათ ზურაბ და შერმაზან ჯავახიშვილებს. 1624 წელს ზაქარია და იესე ჯავახიშვილებმა გიორგი სააკაძეს გაერთიანების პირობა დაუდეს, რომლის თანახმად დიდ მოურავს სხვა მამულებთან ერთად მიართვეს „ქვენადრის სახასო ციხე და სასახლე მისის ქვევრითა და გარეშემოთი“. ქვენადრისში მანგლისის ღვთისმშობლის ეკლესიის საკუთარი ყმები სახლობდნენ, რომლებიც თავისუფალი იყვნენ სამეფო გადასახადებისაგან. 1721 წელს მანგლელმა ეპისკოპოსმა ძამუტაშვილებს განუახლა საყდრის ყმების სამკვიდროდ ნაქონი მოურავობა საჯავახიანოს სოფლებში, მ. შ. ქვენადრისშიც. XVIII საუკუნის II ნახევარში სოფ. ქვენადრისი აოხრებულა. ამჟამად მხოლოდ სოფ. ზენადრისია შემორჩენილი. კომპლექსს შემოვლებული ჰქონდა რთული მოხაზულობის გალავანი. მშენებლებს კლდოვანი კონცხის ყველა ადგილი გამოუყენებიათ. ყველა ნაგებობა, გარდა ეკლესიისა, ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. ჩრდილოეთით კოშკი დგას, ხოლო სამხრეთით სასახლე მდგარა, რომელიც ამჟამად საკმაოდ დანგრეულია. ეკლესია, რომელიც ციხის ზედა იარუსზე დგას, დარბაზულია და ნაგებია კარგად გათლილი მწვანე ტუფის კვადრებით. ტაძარი წმ. გიორგის სახელობისაა. შესასვლელი დასავლეთის კედელშია. საკურთხევლის იატაკში ამოჭრილია წრიული ფორმის ღრმა, ჭურისებრი სათავსი. კომპლექსში ასევე შესულია სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები, რომლებიც დაზიანებული სახითაა შემორჩენილი. დრისის ციხეზე ასვლა შესაძლებელია აღმოსავლეთის მხრიდან ტყეში მიმავალი ბილიკის საშუალებით, ასევე დასავლეთიდან, თუმცა ეს გზა გაცილებით რთულია. ციხის აღმოსავლეთით, ხევის გადაღმა ცოტა მოშორებით, სოფ. ჭყოპიანის მოპირდაპირე მხარეს დგას პატარა ეკლესია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთის მხრიდან აქვს. დრისის ჯავახაანთ ციხეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 219-220. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-28.
გრადუსთა ბადე

დედამიწის გრადუსთა ბადე — მერიდიანებისა და პარალელების სისტემა გეოგრაფიულ რუკებზე და გლობუსებზე. გრადუსთა ბადის მეშვეობით ხდება დედამიწის ზედაპირის წერტილთა გეოგრაფიული კოორდინატების — გრძედისა და განედის — ათვლა. მოცემული მერიდიანის ყოველ წერტილს ერთი და იგივე გრძედი აქვს, ხოლო პარალელთა წერტილებს — ერთი და იგივე განედი. გეოდეზიაში დედამიწის ფიგურად მიჩნეულია შეკუმშული ბრუნვის ელიფსოიდი, რომელზედაც მერიდიანები დედამიწის პოლუსებზე გამავალ ელიფსებს წარმოადგენენ, ხოლო პარალელები მცირე წრეებია, რომელთა სიბრტყეები დედამიწის ბრუნვის ღერძის პერპენდიკულარული და დედამიწის ეკვატორის პარალელურია. დედამიწის ელიფსოიდის შეკუმშულობის შედეგად, გრადუსთა ტოლი რაოდენობის ინტერვალით გავლებულ პარალელებს შორის არსებული ხაზობრივი მანძილი ოდნავ იზრდება ეკვატორიდან პოლუსებისაკენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 242.
ჰიდროსფერო

ჰიდროსფერო (ძვ. ბერძნ. – Yδωρ – წყალი და σφαῖρα – სფერო) — დედამიწის წყლის გარსი, რომელიც წყვეტილად არის განლაგებული ატმოსფეროსა და დედამიწის ქერქს შორის; წარმოადგენს ოკეანეების, ზღვებისა და ხმელეთის ზედაპირული წყლების ერთობლიობას. ფართო გაგებით, მოიცავს აგრეთვე მიწისქვეშა წყლებს, არქტიკისა და ანტარქტიკის ყინულსა და თოვლს, აგრეთვე ატმოსფეროში და ცოცხალ ორგანიზმებში მყოფ წყალს. ჰიდროსფეროს საშუალო ქიმიური შედგენილობა უახლოვდება ზღვის წყლის საშუალო ქიმიურ შედგენილობას. ჰიდროსფეროს წყალი მუდმივად ურთიერთქმედებს ატმოსფეროსთან, დედამიწის ქერქთან და ბიოსფეროსთან. ჩვენი პლანეტის წყლის 98%-ზე მეტი ოკეანეებსა და ზღვებშია. ხმელეთის წყლებზე მოდის 2%-ზე ნაკლები. მ შ. ჰიდროსფეროს დაახლოებით 2% მტკნარი წყალია. დანარჩენი წყალი მლაშეა. მტკნარი წყლების 2%-ს ჯერჯერობით კაცობრიობა იყენებს ყველა საჭიროებისათვის — მრეწველობაში, სოფლის მეურნეობასა და ყოფაცხოვრებაში. წყლის გარსს მეტად დიდი მნიშვნელობა აქვს დედამიწის ჰავისათვის. ცნობილია, რომ წყალი ნელა თბება. იმისათვის რომ, ერთი კუბური მეტრი წყალი 1°-ით გათბეს, საჭიროა 3000-ჯერ მეტი სითბო, ვიდრე ამავე მოცულობის ჰაერის გასათბობად. ამავე დროს წყალი ნელა ცივდება. ამრიგად, ზაფხულის განმავლობაში გამთბარი ოკეანეებისა და ზღვების წყალი ზამთარში ათბობს ჩვენი პლანეტის ჰაერს. ლითოსფერო ატმოსფერო ბიოსფერო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 656. Kelbert A, Schultz A, Egbert G Global electromagnetic induction constraints on transition-zone water content variations (ინგლ.) // Nature. — 2009. — В. 460. — С. 1003-1006.
გეოგრაფიული გარემო

გეოგრაფიული გარემო — გეოგრაფიული გარსის ნაწილი; ადამიანთა საზოგადოების გარემომცველი დედამიწის ბუნებრივი გარემოს ის ნაწილი, რომელიც ასე თუ ისე გარდაქმნილია ადამიანის მიერ და რომელთანაც საზოგადოება უშუალოთაა დაკავშირებული თავისი შრომითი საქმიანობით. დედამიწის ბუნებრივი გარემო მხოლოდ ადამიანთა საზოგადოების გაჩენამ (ადრინდელი პალეოლითი) აქცია გეოგრაფიულ გარემოდ და ისიც მხოლოდ იმ ტერიტორიაზე, სადაც საზოგადოება ცხოვრობდა. დროთა განმავლობაში გეოგრაფიული გარემო ფართოვდებოდა, რადგან ადამიანთა საზოგადოება მზარდ მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად, დედამიწის ახალ სივრცეეებს იპყრობდა, ბუნების ახალ-ახალ ნაწილებს იყენებდა. მომავალში გეოგრაფიული გარემო მთლიანად მოიცავს გეოგრაფიული გარსს და მის ფარგლებსაც გასცდება (დედამიწიდან მოუწყვეტლად). ბუნებრივი გარემოს ის ელემენტები, რომლებიც ბუნებრივი ნივთიერებებისაგან არის შექმნილი ადამიანის ხელით, მაგრამ არ აქვს თვითგანვითარების უნარი, გეოგრაფიულ გარემოს არ შეადგენს და საზოგადოების განსაკუთრებულ ტექნოგენურ გარემოს ქმნის (ქალაქები, ქარხნები, ჰესები და სხვ.). გეოგრაფიული გარემო საზოგადოების განვითარების ერთ-ერთი აუცილებელი, მუდმივი, მაგრამ არა ძირითადი პირობაა; მას შეუძლია მხოლოდ დააჩქაროს ან შეანელოს და არა განსაზღვროს საზოგადოების განვითარება. გეოგრაფიული გარემოს თავისებურებანი სხვადასხვა ქვეყნებისა და რაიონების ბუნებრივი პირობების ნაირგვარობა და ბუნებრივი რესურსებით უზრუნველყოფა არსებით გავლენას ახდენს ქვეყნების განვითარებაზე. გეოგრაფიულ გარემოში ადამიანის სამეურნეო საქმიანობას აქვს როგორც აღმშენებლობითი, ისე დამანგრეველი ხასიათი, რაც ბუნების ყველა ელემენტს რელიეფს, ჰავას, წყლებს, ნიადაგებს, ორგანულ სამყაროს და მთლიანობაში ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსებს (ბტკ) ეხება. გეოგრაფიული გარსი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 71.
პოლიცია (თამაში)

პოლიცია — პირველი ქართული კომპიუტერული თამაში, რომელიც წარდგენილი იქნა 2011 წლის თებერვალში. თამაში უფასოდ განთავსდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საიტზე. თამაშზე მუშაობა დაიწყო 2010 წლის ზაფხულში, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უშუალო ინიციატივითა და მხარდაჭერით. ასეთი პროექტის წამოწყების მიზანი იყო საქართველოში ადგილობრივი წარმოების თამაშების ინდუსტრიის ხელშეწყობა და განვითარება. საპროექტო ჯგუფის დაკომპლექტების შემდეგ დაიწყო თამაშის შემუშავება. შექმნისას მოძიებული და შესწავლილი იქნა ახალი ტექნოლოგიები, რომლებიც გამოიყენება თამაშების პროგრამირებისას. პროექტში დასაქმებული იქნა რამდენიმე ახალბედა და დამწყები სპეციალისტი, რომელიც მუშაობდა როგორც თამაშის გრაფიკულ მხარეზე, ასევე პროგრამული კოდის აგებაზე. თამაშის შექმნის ერთ-ერთი მიზანს წარმოადგენდა მოთამაშის საბრძოლო რეჟიმთან მაქსიმალურად ახლოს მიყვანა. შემოქმედებით ჯგუფთან თანამშრომლობდნენ პოლიციის აკადემია და მისი ინსტრუქტორები, რომელთა მითითებით შემქმნელებმა დახვეწეს პერსონაჟების უნარჩვევები და მოძრაობები. თამაშის ანიმაციური მხარე ხელით იქნა აგებული, რის გამოც შექმნამ დიდი დრო დაიკავა. მომავალში, თამაშის შემდეგი ნაწილების შემუშავებისას იგეგმება ე.წ. motion capture-ის გამოყენება, რომელიც ავტორებს საშუალებას მისცემს, მოძრაობებს მაქსიმალურად რეალისტური სახე მიანიჭონ. დაგეგმილია თამაშში რეალური და ცნობადი პიროვნებებისა და ადგილმდებარეობების ინტეგრირებაც. თამაშის მთავარი გმირი ქართველი პოლიციელია, ხოლო მისი მოწინააღმდეგე - რუსი ჯაშუში. თამაში იწყება წვრთნებით, სადაც იგი მიზანში სროლით და სხვადასხვა დაბრკოლების გადალახვით აჩვენებს საკუთარ მონაცემებს. ამის შემდეგ იგი გარკვეული სირთულის დავალებას იღებს. თამაშის გამოჩენამ გამოიწვია აზრთა სხვადასხვაობა. მაგალითად, შალვა რამიშვილის (პირველი ქართული 3D ანიმაციური ფილმის, საახალწლო ზღაპარი, ავტორის) აზრით, თამაშს აკლია შემოქმედებითი მუხტი და დრამატურგია. მან დაიწუნა თამაშის გახმოვანებაც, აქა-იქ გაჯერებული უცენზურო ფრაზებით. მისივე აზრით, იმ თანხით, რომელიც გამოყოფილი იყო თამაშის შექმნაზე, უკეთესი შედეგების მიღებაც შეიძლებოდა, თუმცა მოსაწონია ნაშრომის ტექნიკური მხარე. ფსიქოლოგ ლელა გაფრინდაშვილის აზრით, საქართველოში დაბალია შემეცნებითი პროდუქტისადმი ინტერესები, რაც ბავშვის მენტალურ განვითარებაზე მოქმედებს. მისი თქმით, ასეთი თამაშის გამოჩენა კიდევ უფრო ზრდის მოზარდებში აგრესიის დონეს, მით უმეტეს, იმ ფონზე, როდესაც საქართველოში არ არსებობს შემეცნებითი ხასიათის თამაშები. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-26. ციტირების თარიღი: 2011-02-11. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2011-02-11.