laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გრიგორ II სენექერიმიანი

გრიგორ II სენექერიმიანი (სომხ. Գրիգոր Բ Սենեքերիմյան; დ. უცნობია — გ. 1166) — სიუნიქის სამეფოს მეხუთე მეფე. სხვადასხვა მონაცემებით მისი გამეფების თარიღია 1096, 1103 ან 1105 წლები. გრიგოლმა სამეფო ტახტზე შეცვალა საკუთარი მამა სენექერიმი. მისი ძალაუფლება ვრცელდებოდა მხოლოდ სიუნიქის სამხრეთ ტერიტორიაზე. გრიგორ II-ის მმართველობის დოს ქვეყანა მნიშვნელოვნად შესუსტდა. განჯის სელჩუკმა ამირამ დაიპყრო ქვეყნის რამდენიმე ციხესიმაგრე. იმის გამო, რომ მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ ჰყავდა მემკვიდრედ დანიშნა თავისი შვილის კატას და ხაჩენის სამთავროს მთავრის, ვახტანგის შვილი ჰასან ხაჩენცი, რომელიც ქვეყანას მართავდა გრიგორ II-ის გარდაცვალების შემდეგ. ↑ Г. Григорян. Царство Сюник (X—XII вв) // Ист.-филол. журн.. — 2006. — № 2. — გვ. 144. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-30. ციტირების თარიღი: 2015-08-28. ↑ V. Minorsky. Studies in Caucasian History. — CUP Archive, 1953. — გვ. 74
ბახთიარნამე

„ბახთიარნამე“, XVIII-XIX საუკუნეების ქართული ლიტერატურის თარგმნილი ძეგლი. სპარსულ-ტაჯიკური „ბახთიარნამე“ — საერთო სიუჟეტური ქარგის მქონე არაკების კრებული — დაახლოებით XIII საუკუნის კლასიკური პროზის ძეგლია. უძველეს სპარსულ დედანს ჩვენამდე არ მოუღწევია. არსებობს სპარსული „ბახთიარნამეს“ როგორც ლიტერატურული, ისე ხალხური ვერსიები. ერთ-ერთი ხალხური ვერსია დაედო საფუძვლად „ბახთიარნამეს“ ქართულ თარგმანს, რომელიც შესრულებულია ვახტანგ VI-ის ბრძანებით უცნობი მთარგმნელის მიერ დაახლოებით 1703—1711 წლებში. „ბახთიარნამეს“ მეორე ქართული ვერსია — სპარსელი პოეტის ფანაჰის (XV ს.) პოემის პროზაული თარგმანი — ალექსანდრე სულხანიშვილს ეკუთვნის (1828). გვახარია ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 254.
სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტი

სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტი (საუ) (სომხ. Հայաստանի Ամերիկյան Համալսարան) — კერძო, დამოუკიდებელი სასწავლო დაწესებულება სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, რომელიც 1991 წელს დაარსდა. უნივესტიტეტის გახსნის იდეა სპიტაკის მიწისძვრის შემდეგ გაჩნდა. სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტი არის პირველი დასავლური სტილის სასწავლო დაწესებულება სომხეთში. უნივესტიტეტში სამაგისტრო სწავლებას მიმდონარეობს რვა ძირითადი მიმართულებით, ესენია: ბიზნეს ადმინისტრირება, სამრეწველო ინჟინერია და მართვის სესტემები, კომპიუტერული და საინფორმაციო მეცნიერებები, პოლიტიკური მეცნიერებები, საზოგადოებრივი ჯანდაცვა, სამართალი, სამართლებლივი კვლევები და ინგლისური ენის სწავლება. 2013 წლიდან უნივერსიტეტმა დაიწყო საბაკალავრო სწავლება შემდეგი მიმართულებებით: კომპიუტერული მეცნიერებები, ბიზნესი, ინგლისური და კომუნიკაცია. სომხეთის ამერიკული უნივესტიტეტი ცდილობს სწავლა ხელმისაწვდომი გახადოს უცხოელებისთვისაც. სტუდენტებს შეუძლიათ მიიღონ სერთიფიკატი გარემოს დაცვის სამეცნიერო-კვლევებში. სასწავლო პროგრამის არჩევისას „საუ“ ასევე სთავაზობს სტუდენტებს ინგლისური ენისა და კომპიუტერული პროგრამების სწავლებას. 1988 წელს მომხდარი სპიტაკის მიწისძვრის შემდგომ, უამრავი გეოლოგი ჩავიდა სომხეთში დასავლეთიდან, რომ დახმარებოდნენ ეპიცენტრის რეკონსტრუქციაში. 1989 წელს იური სარქისიანმა, რომელიც ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორი იყო, ურჩია არმენ დერ კიურეგიანს—კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორს, რომ დასავლურ მოდელზე მორგებული ტექნიკური სასწავლებელი ხელს შეუწყობდა სომხეთში განათლების პროგრესს. მიზანი იყო ამერიკულ მოდელზე დაფუძნებული უნივერსიტეტის დაარსება სომხეთში. დერ კიურეგიანმა და კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორმა მირან აგბაბიანმა გადაწყვიტეს იდეის რეალიზება. ამერიკელი და სომეხი აკადემიკოსების ნაწილმა მხარი დაუჭირა უნივერსიტეტის კონცეფციას. იდეის ავტორებმა კი წინადადებით სომხეთის მთავრობას მიმართეს. უნივერსიტეტის შესაქმნელად ორი ორგანიზაცია სომხეთის გენერალური საქველმოქმედო კავშირი და კალიფორნიის უნივერსიტეტი გაერთიანდა. გარდა ამისა სომხეთის მთავრობამ და სომხეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ ფინანსური მხარდაჭერა აღუთქვა უნივერსიტეტს, მაშინ როცა სომხეთში არც ისე სახარბიელო ეკონომიკური მდგომარეობა იყო. საჭირო თანხის დიდი ნაწილი სომხეთის გენერალურმა საქველმოქმედო ფონდმაც გაიღო. დამფუძვნებლებდა დახმარება კალიფორნიის უნივერსიტეტის პრეზიდენტ დავით გარდნერს სთხოვეს, რომელმაც შექმნა ჯგუფი, რომელიც იკვლევდა სომხეთში მსგავსი უნივერსიტეტის დაარსების მიზანშეწონილობას. 1990 წელს ჯგუფი სომხეთს ესტუმრა და კალიფორნიის უნივერსიტეტის სახელით მხარი დაუჭირა სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტის დაარსებას. კალიფორნიის უნივერსიტეტმა ასევე ტექნიკური მხარდაჭერა აღმოუჩინა დამფუძვნებლებს, გამოცდილების გაზიარებით და კადრების გადამზადებით. 1991 წლის 21 სექტემბერს სომხეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ „საუ“-მ ფუნქციონირება დაიწყო. თავდაპირველად 101 სტუდენტით. კალიფორნიის უნივერსიტეტის დახმარებით „საუ“-მ 2006 წლის აგვისტოში ამერიკიული აკრედიტაცია მოიპოვა. American University of Armenia (AUA) official site AUA Cisco Networking Academy დაარქივებული 2012-07-07 საიტზე Wayback Machine. ინტერვიუ არმენ დერ კიურეგიანთან ↑ History of the University დაარქივებული 2009-04-01 საიტზე Wayback Machine. . American University of Armenia. Accessed July 7, 2006.
ჰასან ხაჩენცი

ჰასან ხაჩენცი (სომხ. Հասան Խաչենցի; დ. უცნობია — გ. 1170) — სიუნიქის სამეფოს მეექვსე და უკანასკნელი მეფე. მეფობდა 1166-1170 წლებში. ჰასანი ხაჩენცი იყო გრიგორ II სენექერიმიანის შვილიშვილი, კატას და ხაჩენის სამთავროს მთავრის, ვახტანგის შვილი. გრიგორ II-მ იგი მემკვიდრედ დანიშნა რადგანა არ ჰყავდა ვაჟი. 1170 წელს სიუნიქის სამეფო სელჩუკებმა დაიპყრეს Сюникское царство — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ სიუნიქის სამეფო
დალარნის პროვინცია

დალარნა (მოძველ. დალეკარლია, შვედ. Dalarna) — ისტორიული პროვინცია შვედეთში, სვეალანდის რეგიონში. სახელწოდება „დალარნა“ მომდინარეობს სიტყვა „dal-ის“ (ხეობა) მრავლობითი რიცხვიდან და, როგორც ჩანს, დაკავშირებულია ხეობებთან ორი დიდი მდინარისა, რომლებიც პროვინციაში მდებარეობს, კერძოდ, მდინარე ვესტერდალელვენისა და ესტერდალელვენის ხეობებთან. ისინი შეერთებისას წარმოქმნიან მდინარე დალელვენს. დალარნის დასავლეთი საზღვარი ეკვრის ნორვეგიას, მისგან ჩრდილოეთით განლაგებულია ჰელსინგლანდი და ესტრიკლანდი, სამხრეთით — ვესტმანლანდი, სამხრეთ-დასავლეთით — ვერმლანდი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 29 086 კმ²-ს, მოსახლეობა — 276,505 ადამიანი (2009 წლის აღწერის მონაცემებით). დალარნაში მდებარეობს შვედეთის სიდიდით მეშვიდე ტბა — სილიანი. მისი ფართობია 290 კმ². დალეკარლია // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი: 86 ტომად. (82 ტომი და 4 დამატებითი). — სპბ., 1890—1907. ↑ Statistics Sweden დაარქივებული აგვისტო 20, 2010 საიტზე Wayback Machine
ბახის უღელტეხილი

ბახი — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცალგმილის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3137 მ. გადასასვლელი დოლრის ხეობიდან ნაკრის ხეობაში. ბახის უღელტეხილისთვის დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი. მარგველანი გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 382.
არჩილ ქიქოძე

არჩილ ქიქოძე (დ. 9 ივლისი 1972, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მწერალი, ფოტოგრაფი და მოგზაური. არჩილ ქიქოძე დაიბადა 1972 წლის 9 ივლისს, თბილისში. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის მესამე ექსპერიმენტული სკოლა. 1989 წლიდან 1992 წლამდე სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერისტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, 1992 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო თეატრისა და კინოს ინსტიტუტში ჯერ კონოსაოპერატორო, შემდეგ კი კინოდრამატურგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1999 წელს. 1991-1994 წლებში იყო სამაშველო სამსახურ “სანთელის” წევრი და მონაწილეობას იღებდა სამთო სამაშველო ოპერაციებში. გატაცებული იყო ალპინიზმით. 21 წლის ასაკიდან დაკავებულია ლიტერატურული მოღვაწეობით. არჩილ ქიქოძის მოთხრობები, ესსეები, სტატიები და ფოტოები უკანასკნელი ათი წელია იბეჭდება ქართულ ჟურნალებში და ლიტერატურულ პერიოდიკაში. არის შვეიცარიაში გამოსული ორი ბროშურის ავტორი სვანეთსა და ხევის შესახებ და გარემოს დაცვის სამინისტროს დაკვეთით დაწერილი აქვს ტურისტული გზამკვლევი თუშეთის ეროვნული პარკის და ლაგოდეხის ნაკრძალის შესახებ. „ბიჭები“ - მოთხრობების კრებული (1996) „ირემი და ლიმონათი“ - მოთხრობების კრებული (2002) „სოფელ ქვეყანა“ - მოთხრობების კრებული (2006) „მყუდრო“ - მოთხრობების კრებული (2008) - გამომცემლობა „საარი“ „ამანათი“ - მოთხრობების კრებული (2011) - გამომცემლობა „პალიტრა L“ „ესეები“ - დოკუმენტური პროზა (2012) - გამომცემლობა „სიესტა“ „ჩიტის და კაცის ამბავი“ - მოთხრობების კრებული (2013) - გამომცემლობა „სიესტა“ „საქართველო“ - ტექსტი ფოტოალბომისთვის (2014) - „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“ „სამხრეთული სპილო“ - რომანი (2016) - „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“ "ხვლიკი საფლავის ქვაზე" - რომანი (2021) - "ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა" პრიზი საუკეთესო დებიუტისთვის თბილისის წიგნის ბაზრობაზე, კრებულისთვის “ირემი და ლიმონათი” (2002) ლიტერატურული პრემია “გალა” ნომინაციაში წლის წიგნი, კრებულისთვის “მყუდრო” (2009) ლიტერატურული პრემია "საბა" ნომინაციაში წლის საუკეთესო მოთხრობების კრებული, წიგნისათვის "ჩიტის და კაცის ამბავი" (2014) ლიტერატურული პრემია "ლიტერა" ნომინაციაში წლის საუკეთესო რომანი, წიგნისათვის "სამხრეთული სპილო" (2017) ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლიტერატურული პრემია წლის საუკეთესო რომანისათვის "სამხრეთული სპილო" (2017) კახეთის მატარებელი (სცენარის თანაავტორი) – რეჟისორი ლალი კიკნაველიძე, 2018 წ. შემთხვევითი პაემნები (2013) (რეჟ. ლევან კოღუაშვილი) - ივას როლში. არჩილ ქიქოძე – ლოთები არჩილ ქიქოძე - მურტალი ქართველები სამოველი არჩილ ქიქოძე: მიყვარს ლიტერატურა, რომელიც ამბავს ჰყვება ↑ translationlab.ge ↑ radiotavisupleba.ge
ამინა გურიბ-ფაკიმი

ამინა გურიბ-ფაკიმი (ინგლ. Ameenah Gurib-Fakim; დ. 17 ოქტომბერი, 1959) — მავრიკელი ბიოლოგი და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 2015 წლის 5 ივნისიდან 2018 წლის 23 მარტამდე. პრეზიდენტად აირჩია ქვეყნის პარლამენტმა პრეზიდენტ რაჯკესვურ პურიაგის გადადგომის შემდეგ. მავრიკის ისტორიაში მეორე ქალი პრეზიდენტია მონიკ ოჰსან ბელეპოს (ორჯერ ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას) შემდეგ, თუმცა პირველი ქალი პრეზიდენტია, რომელიც არჩევნების გზით მოვიდა ხელისუფლებაში. ამინა გურიბი გათხოვილია ანვარ ფაკიმზე, ჰყავს ორი შვილი: ადამი და იმაანი. პრეზიდენტის ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2015-05-08 საიტზე Wayback Machine.
როტა ონორიო

როტა ონორიო (დ. 26 ოქტომბერი, 1919 — გ. 14 სექტემბერი, 2004) — კირიბატის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პარლამენტის თავმჯდომარე (1979-1982 წწ.). ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადის გასვლის შემდეგ 1982-1983 წლებში ასრულებდა ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობას. მის შემდეგ კვლავ იერემია ტაბაი უბრუნდება პრეზიდენტის თანამდებობას. მისი ქალიშვილი ტეიმა ონორიო კირიბატის ვიცე-პრეზიდენტია 2003 წლიდან. კირიბატის პრეზიდენტი კირიბატის რესპუბლიკა[მკვდარი ბმული]
იერემია ტაბაი

იერემია ტაბაი (ინგლ. Ieremia Tienang Tabai; დ. 1950) — კირიბატის პირველი პრეზიდენტი. 1978 -1979 წლებში გილბერტის კუნძულების ბრიტანული კოლონიის მთავარი მინისტრი. 1979-1991 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. ხელისუფლებას ჩამოშორდა დროებით 1982-1983 წლებში და მის მოვალეობას ასრულებდა როტა ონორიო. 1991 წელს ხელისუფლებიდან წასვლის შემდეგ 1992-1998 წლებში იყო წყნაროკეანური ფორუმის გენერალური მდივანი. ფლობდა კირიბატში პირველ გაზეთს „Kiribati Newstar“, ასევე რადიოკომპანიას „New Air FM“ . კირიბატის პრეზიდენტი ინფორმაცია საიტზე Worldstatesmen.org ↑ World Association of Newspapers.. Kiribati.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-10. ციტირების თარიღი: 2007-05-31.
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჰიმნი

უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჰიმნი — გერმანელი კომპოზიტორის გეორგ ფრიდრიხ ჰენდელის (1685–1759) ნაწარმოების – „მღვდელი ცადოკის“ (Zadok the Priest, 1727 წელი) არანჟირებული ვერსია. არანჟირების ავტორია ბრიტანელი კომპოზიტორი ტონი ბრიტენი (ტექსტიც მასვე ეკუთვნის). კომპოზიციის შექმნის თარიღია 1992 წელი. ჰიმნს ასრულებს ლონდონის „St. Martin’s in the Fields“–ის ტაძრის აკადემიური ქორო, ხოლო მუსიკალურად აფორმებს სამეფო ფილარმონიული ორკესტრი (Royal Philharmonic Orchestra). კომპოზიციის ორიგინალი ვერსია არასოდეს გამოშვებულა, როგორც კომერციული პროდუქტი. ჩემპიონთა ლიგის ემბლემასთან ერთად, ჰიმნსაც აქვს რამდენიმე ინტერპრეტირებული ვარიანტი. ესენია: მოკლე ვერსია, რომელიც სრულდება უშუალოდ საფეხბურთო მატჩების დაწყებამდე, ელექტრონული ვერსია, ინსტრუმენტალური ვერსია და სხვა. ჰიმნის სრული ვარიანტი სამწუთიანია. იგი შედგება ორი პატარა კუპლეტისგან და რეფრენისგან. ჰიმნი უეფას 3 ოფიციალურ ენაზე სრულდება: ფრანგულად, გერმანულად და ინგლისურად. Ce sont les meilleures équipes Sie sind die allerbesten Mannschaften The main event! Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions! Une grande réunion Eine große sportliche Veranstaltung The main event! Ils sont les meilleurs Sie sind die Besten These are the champions! Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions! Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions! „ესენი საუკეთესო გუნდებია, (ფრანგ) ესენი საუკეთესო გუნდებია, (გერმ) მთავარიმოვლენა! (ინგ) ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ) დიდი ჯახი, (ფრანგ) დიდი სპორტული მოვლენა, (გერმ) მთავარი მოვლენა! (ინგ) ესენი საუკეთესონი არიან, (ფრანგ) ესენი საუკეთესონი არიან, (გერმ) ესენი ჩემპიონები არიან! (ინგ) ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ) ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ) უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჰიმნი. უეფა-ს ოფიციალური საიტი. ↑ 1.0 1.1 UEFA Champions League anthem დაარქივებული 2017-11-01 საიტზე Wayback Machine. UEFA.com. ↑ Media, democracy and European culture გვ. 129. Intellect Books, 2009.
ტეატაო ტეანაკი

ტეატაო ტეანაკი (ინგლ. Teatao Teannaki; დ. 1936 — გ. 11 ოქტომბერი, 2016) — კირიბატის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1991–1994 წლებში. კირიბატის ეროვნული პროგრესული პარტიის წევრი. პოლიტიკური ექსპერტების მოსაზრებებით იგი იყო ყოფილი პრეზიდენტის იერემია ტაბაის მარიონეტი. 1994 წელს დამარცხდა საპრეზიდენტ არჩევნებში, თუმცა პარტიის მეთაურად კვლავ რჩებოდა. გარდაიცვალა 2016 წლის 11 ოქტომბერს გულის შეტევის შედეგად . კირიბატის პრეზიდენტი Lentz, Harris M., III. Heads of State and Governments". Jefferson, NC:McFarland & Company, Inc. 1994. ISBN 0-89950-926-6. კირიბატის რესპუბლიკა[მკვდარი ბმული] ↑ http://www.pina.com.fj/index.php?p=pacnews&m=read&o=117808133757fda3333570e158f725
ფეჰუ

ფეჰუ ან ფეუ (ᚠ) — გერმანული უფროსი ფუთარქის პირველი რუნა და პირველი ატის, რომელიც ეძღვნება ნაყოფიერების ღმერთ ფრეირსა და სიყვარულს ქალღმერთ ფრეიას, პირველი რუნა. რუნის სახელწოდება აღნიშნავს საქონელს, როგორც კეთილდღეობის, სიმდიდრის და აყვავების სიმბოლოს. თამაშში „Lineage 2“ ერთ-ერთ სათამაშო კლასს ეწოდება ჯაფოქარი ფეო, რომლის სიმბოლოც არის რუნა ფეჰუ. გენდალფი (ბეჭდების მბრძანებელი; ჰობიტი) ხელს სწორედ ამ ნიშნით აწერდა. თამაშში „ROME II: TOTAL WAR“ რუნა ფეჰუ წარმოდგენილია გერმანული კულტურის სიმბოლოდ. The Elder Futhark // Arild Hauge's Runic site (ინგლისური) ბმულები პროფესიონალურ რესურსებზე რუნების შესახებ // runic-dictionary.nottingham.ac.uk (ინგლისური) საიტი, რომელიც ეძღვნება სკანდინავიურ-ისლანდიურ კულტურასა და ისტორიას // norse.ulver.com (რუსული)
ურუზი

ურუზი (ᚢ) — გერმანული უფროსი ფუთარქის მეორე რუნა. რუნის სახელწოდება წარმოდგება სიტყვიდან „პირველყოფილი ხარი“. The Elder Futhark // Arild Hauge's Runic site (ინგლისური) ბმულები პროფესიონალურ რესურსებზე რუნების შესახებ // runic-dictionary.nottingham.ac.uk (ინგლისური) საიტი, რომელიც ეძღვნება სკანდინავიურ-ისლანდიურ კულტურასა და ისტორიას // norroen.info (რუსული)
თურისაზი

თურისაზი (Þ) — გერმანული უფროსი ფუთარქის მესამე რუნის ხელოვნურად აღდგენილი სახელწოდება. ისლანდიურ ანბანში იგი დღემდე შემორჩა ასობგერა þ-ის სახით („თორნ“) და შეესაბამება ინგლისურ th-ს. აღნიშნავს თურსს — გიგანტს. The Elder Futhark // Arild Hauge's Runic site (ინგლისური) ბმულები პროფესიონალურ რესურსებზე რუნების შესახებ // runic-dictionary.nottingham.ac.uk (ინგლისური) საიტი, რომელიც ეძღვნება სკანდინავიურ-ისლანდიურ კულტურასა და ისტორიას // norroen.info (რუსული)
ანსუზი

ანსუზი (ძველგერმ. — асс, ძველსკანდ. — ansuz, ანგლოსაქს. — оs, ᚨ) — გერმანული უფროსი ფუთარქის მეოთხე რუნა. სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ღმერთს“. The Elder Futhark // Arild Hauge's Runic site (ინგლისური) ბმულები პროფესიონალურ რესურსებზე რუნების შესახებ // runic-dictionary.nottingham.ac.uk (ინგლისური) საიტი, რომელიც ეძღვნება სკანდინავიურ-ისლანდიურ კულტურასა და ისტორიას // norroen.info (რუსული)
რაიდო

რაიდო (ᚱ) — ძველი გერმანული ანბანის მეხუთე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „გზას“. The Elder Futhark // Arild Hauge's Runic site (ინგლისური) ბმულები პროფესიონალურ რესურსებზე რუნების შესახებ // runic-dictionary.nottingham.ac.uk (ინგლისური) საიტი, რომელიც ეძღვნება სკანდინავიურ-ისლანდიურ კულტურასა და ისტორიას // norroen.info (რუსული)
არაგუაინია

არაგუაინია (პორტ. Araguainha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 462 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 096 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.59 კმ²-ზე. ფართობი 687 973 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ჟენერალ-კარნეირუ

ჟენერალ-კარნეირუ (პორტ. General Carneiro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 343 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 027 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.32 კმ²-ზე. ფართობი 3 794 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
გირატინგა

გირატინგა (პორტ. Guiratinga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 510 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 934 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.75 კმ²-ზე. ფართობი 5 061 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პონტალ-დუ-არაგუაია

პონტალ-დუ-არაგუაია (პორტ. Pontal do Araguaia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 395 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.97 კმ²-ზე. ფართობი 2 738 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პონტი-ბრანკა

პონტი-ბრანკა (პორტ. Ponte Branca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 424 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 768 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.58 კმ²-ზე. ფართობი 685 992 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პოშორეუ

პოშორეუ (პორტ. Poxoréo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 599 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.55 კმ²-ზე. ფართობი 6 909 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
რიბეირანზინიუ

რიბეირანზინიუ (პორტ. Ribeirãozinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 477 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 199 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.52 კმ²-ზე. ფართობი 625 581 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტეზორუ

ტეზორუ (პორტ. Tesouro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 410 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 418 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.82 კმ²-ზე. ფართობი 4 169 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტორიშორეუ

ტორიშორეუ (პორტ. Torixoréu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 335 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 071 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.7 კმ²-ზე. ფართობი 2 399 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ტეკირეე ტამუერა

ტეკირეე ტამუერა (ინგლ. Tekiree Tamuera; დ. 16 თებერვალი, 1940) — კირიბატის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1994 წელს. პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა ტეატაო ტეანაკის ვადის ამოწურვის შემდეგ. 1998-2002 წლებში ქვეყნის პარლამენტის თავჯდომარეა. კირიბატის პრეზიდენტი კირიბატის რესპუბლიკა[მკვდარი ბმული] Chronology of Kiribati(ინგლისური)
მამია ალასანია

მამია ალასანია (დ. 6 მაისი, 1943, ანაკლია — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი საქართველოს უშიშროების პოლკოვნიკი, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის განყოფილების უფროსი (30 სექტემბერი, 1986 – 1 ნოემბერი, 1988 წ.). საქართველოს ეროვნული გმირი. 1943 წლის 6 მაისს ზუგდიდის რაიონის სოფელ ანაკლიაში, გიორგობის დღეს დაიბადა მამია ალასანია. იმავე წელს ალასანიების ოჯახი ზუგდიდში გადასახლდა. მამია ალასანიამ 1961 წელს ზუგდიდის №1 საშუალო სკოლა ოქროს მედალზე დაამთავრა. მან სწავლა განაგრძო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ ისევ ზუგდიდში დაბრუნდა. იგი ექვსი თვის განმავლობაში მუშაობდა ზუგდიდის ენგურქაღალდკომბინატში ინჟინრად, ვიდრე არ გაემგზავრა მოსკოვში 1967 წელს, რათა მოსკოვის უშიშროების კომიტეტის უმაღლესი სკოლის სტუდენტი გამხდარიყო. 1970 წელს, სკოლის დამთავრების შემდეგ, მამია ალასანია მუშაობას შეუდგა ბათუმში აჭარის უშიშროების კომიტეტის სისტემაში. ბათუმში მუშაობის პერიოდში მამია ალასანია დაოჯახდა. მამია ალასანია 1974 წლიდან სამუშაოდ თბილისში უშიშროების კომიტეტის ცენტრალურ აპარატში გადავიდა და სხვადასხვა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე მუშაობდა, მოგვიანებით კი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის უშიშროების კომიტეტის უფროსი გახდა. 1980-81 წლებში ორჯერ, 6 და 9 თვით, ოპერატიული დავალებით მივლინებულ იქნა ავღანეთში. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ხდება ეროვნული უშიშროების სამსახურის ჩამოყალიბება საინფორმაციო სადაზვერვო ბიუროდ, რომლის შექმნისთანავე მამია ალასანია ბიუროს უფროსის მოადგილედ დაინიშნა. 1992-93 წლებში იგი სპეციალური დავალებით, კონკრეტულად კი სამოქალაქო დაპირისპირების აღმოფხვრის მიზნით, გაგზავნეს სამეგრელოს რეგიონში. შემდეგ იყო ომი აფხაზეთში. 1993 წლის 27 სექტემბერს, ქალაქ სოხუმში სეპარატისტებმა ორმოცდაათი წლის მამია ალასანია მოკლეს. 2017 წლის ოქტომბერში მამია ალასანიას ნეშტი იდენტიფიცირებულ იქნა და სამხედრო პატივით დაიკრძალა თბილისში.. 2018: საქართველოს ეროვნული გმირი (გარდაცვალების შემდეგ) მამია ალასანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ აფხაზეთიდან გადმოსვენებულ გმირებს დღეს სამხედრო პატივით დაკრძალავენ ↑ აფხაზეთიდან გადმოსვენებულ 25 ნეშტს შორის მამია ალასანია და გურამ გაბესკირიაც არიან ↑ გურამ გაბესკირია, მამია ალასანია და კიდევ 23 ადამიანი გადმოასვენეს აფხაზეთიდან
ატა ტეაოტაი

ატა ტეაოტაი (ინგლ. Ata Teaotai) — კირიბატის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1994 წელს 28 მაისიდან 1 ოქტომბრამდე. პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა ტეატაო ტეანაკის ვადის ამოწურვის შემდეგ (მისი წინამორბედიც მოვალეობის შემსრულებელი იყო რამდენიმე დღით), რადგანაც იყო ქვეყნის პარლამენტის თავმჯდომარე. კირიბატის პრეზიდენტი კირიბატის რესპუბლიკა[მკვდარი ბმული] Chronology of Kiribati(ინგლისური)