laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ავივას სტადიონი

ავივას სტადიონი (ინგლ. Aviva Stadium ირლ. Staid Aviva) — სტადიონი ირლანდიაში, ქალაქ დუბლინში. ტევადობა 51 700 ადამიანი. შენობა მდებარეობს ყოფილი Lansdowne Road-ს სტადიონის ადგილას, რომელიც დაანგრიეს 2007 წელს და შემდეგ აღადგინეს. მას შემდეგ სტადიონი ირლანდიის რაგბის კავშირისა და ირლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მთავარ არენად იქცა. რეკონსტრუქციის გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღეს, რაც „Stadium Ireland“-ისა და „Eircom Park“-ის მშენებლობის გეგმები ჩავარდა. 2009 წელს Aviva Group Ireland-მა 10 წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი და მოიპოვა უფლება მოედნის სახელის დარქმევაზე. სტადიონი მდებარეობს „Lansdowne Road“-ის რკინიგზის სადგურის მახლობლად.ოფიციალურად გაიხსნა 2010 წლის 14 მაისს. ავივას სტადიონი არის ირლანდიის პირველი და უეფას ერთ-ერთი ელიტარული სტადიონი. 2011 წელს მან ევროპა ლიგის ფინალს უმასპინძლა. სტადიონმა ასევე უმასპინძლა პირველი ეროვნული თასის გათამაშებას. მოედანზე რეგულარულად იმართება რაგბისა და ფეხბურთის ეროვნული ნაკრებების საშინაო შეხვედრები. 2010 წლიდან ავივაზე მართავს მნიშვნელოვან საშინაო შეხვედრებს ლენსტერიც. განსხვავებით წინამორბედისა, რომლის ერთპიროვნული მმართველი ირლანდიის რაგბისა და ფეხბურთის კავშირი (IRFU) იყო, დღევანდელი სტადიონი IRFU-სა და ირლანდიის ფეხბურთის ასოციაციის (FAI) მიერ კონტროლდება 50/50-ზე. ერთობლივი მფლობელობა ცნობილია „Lansdowne Road“-ის სტადიონის განვითარების კომპანიის (LRSDC) სახელით. ირლანდიის ფეხბურთის ასოციაციას 50%-იანი წილი 60 წლის ვადით იჯარით აქვს აღებული. ვადის გასვლის შემდეგ კი სტადიონი თავის ძველ მფლობელობაში დაბრუნდება. ↑ Gallagher, Paul (2 February 2009). "Lansdowne to be renamed Aviva Stadium". The Irish Times. Retrieved 19 February 2010 ↑ „Vincent Hogan: Aviva — the most expensive second home in history“. Independent.ie. ციტირების თარიღი: 24 November 2014.
კანანგა (ქალაქი)

კანანგა (ადრე ლულუაბურგი, ფრანგ. Kananga) — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქი. ლულუის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 061 181 ადამიანს. გერმანელმა მოგზაურმა ჰერმან ფონ ვისმანმა 1884 წელს მდინარე ლულუას მარცხენა ნაპირზე, იმ ადგილის სიახლოვეს, სადაც დღეისათვის კალანგა მდებარეობს, შექმნა ბანაკი. მან ამ ადგილს მალანჯი უწოდა, რადგან მისი 400 დამხმარე და მტვირთავი წარმოშობით ანგოლის მალანჟეს პროვინციიდან იყვნენ. მოგვიანებით მის მახლობლად აშენდა სარკინიგზო სადგური, მაგრამ ის ააშენეს მდინარის მარჯვენა სანაპიროზე, სადაც გადაინაცვლა ვისმანის ბანაკმა. ბანაკის ადრინდელ ადგილს დღემდე ჰქვია მალანჯი-მაკულუ (ანუ ძველი მალანჯი). ბრიუსელის მრგვალი მაგიდის დროს, როგორც ეწოდებოდა ბელგიის კონგოსათვის დამოუკიდებლობის მინიჭების თაობაზე მოლაპარაკებას, მიღებული იქნა გადაწყვეტილება დედაქალაქის კინშასიდან (მაშინ ლეოპოლდვილი) ქვეყნის ცენტრთან სიახლოვეს — კანანგაში (მაშინ ლულუაბურგი) გადატანის შესახებ. მაგრამ ეს გადაწყვეტილება არ იქნა ძალაში შესული, ალბერ კალონჟის მეთაურობით სამხრეთი კასაის რეგიონში არსებული სეპარატისტული განწყობილებების გამო. 1962 წელს ცენტრალურმა ხელისუფლებამ ხელახლა აღადგინა კონტროლი აჯანყებულ რეგიონზე და კანანგა გახდა დასავლეთ კასაის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1966 წელს დასახელებების შეცვლის ფონზე მობუტუ სესე სეკომ ქვეყნის ბევრ ქალაქს გადაარქვა სახელი, რომლებსაც მანამდე ევროპული სახელები ერქვათ. შესაბამისად, ლეოპოლდვილი გახდა კინშასა, ხოლო ლულუაბურგი — კანანგა. 2006 წლის კონსტიტუციით კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა შედგება 25 პროვინციისაგან და დედაქალაქის ოლქისაგან (კინშასა). დასავლეთი კასაი დაიყო 2 პროვინციად. კანანგა გახდა ლულუის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს მდინარე კასაის შენაკად — მდინარე ლულუის სიახლოვეს, რკინიგზის ხაზის ილებო — ლუბუმბაშის გვერდით, ზღვის დონიდან 608 მეტრ სიმაღლეზე. კანანგა მთავარი სავაჭრო და პოლიტიკური ცენტრია; ქალაქში არსებობს მუზეუმი და აეროპორტი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კანანგა (ქალაქი) Villes de RD Congo - Kananga French. MONUC (2006-05-29). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-12-17. ციტირების თარიღი: 2008-09-16. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer ↑ Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 16. Lee — Luvua / თარგი:ნორვეგიული ↑ აფრიკა — პერსონალიები — პატრის ლუმუმბა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-25. ციტირების თარიღი: 2016-10-08. ↑ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია[მკვდარი ბმული] ↑ Kananga, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-22.
ლიკასი

ლიკასი (ფრანგ. Likasi), ადრე ცნობილი იყო სახელით ჟადოვილი (ფრანგ. Jadotville), ან ჟადოსტადი (ფრანგ. Jadotstad) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ზემო კატანგის პროვინციაში. მდებარეობს 120 კმ-ით (ავტოგზით) ან 132 კმ-ით (რკინიგზით) ჩრდილო-დასავლეთით ლუბუმბაშიდან, ზღვის დონიდან 1318 მეტრ სიმაღლეზე. 2010 წლის მონაცემებით ლიკასის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 422 535 ადამიანს. 1990-იან წლებში ლიკასიში და მის შემოგარენში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ შექმნა რეგიონებში ეთნიკურ კონფლიქტებში დაზარალებულთა ჰუმანიტარული დახმარების ცენტრები და დევნილების ბანაკები, რამაც ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა გაზარდა 41 000 ადამიანით. ლიკასი მსხვილი სამრეწველო ცენტრია. ამ რაიონში სპილენძის და კობალტის ნედლეულის რაოდენობამ ხელი შეუწყო ქალაქის ირგვლივ ბევრი შახტის აშენებას. ლიკასიში არსებობს სარკინიგზო სადგური. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლიკასი Likasi- Jadotville დაარქივებული 2008-10-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ Likasi, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-25. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-12. ↑ ACC/SCN Secretariat with Shoham, Jeremy (8 December 1993) «Current Situation: 11. Shaba Region, Zaire» დაარქივებული 2011-05-24 საიტზე Wayback Machine. Refugee Nutrition Information System (RNIS), No. 2 — Report on the Nutrition Situation of Refugee and Displaced Populations United Nations Administrative Committee on Coordination, Sub-committee on Nutrition, Geneva ↑ ACC/SCN Secretariat with Shoham, Jeremy (17 October 1994) «Current Situation: 11. Shaba/Kasai Regions, Zaire» დაარქივებული 2011-05-24 საიტზე Wayback Machine. Refugee Nutrition Information System (RNIS), No. 7 — Report on the Nutrition Situation of Refugee and Displaced Populations United Nations Administrative Committee on Coordination, Sub-committee on Nutrition, Geneva
რეგლობა

რეგლობა (აზერ. Reqloba) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. რეგლობა GEOnet სახელების სერვერზე
რივადილა

რივადილა (აზერ. Rivadila) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
რუდაქანარი

რუდაქანარი (აზერ. Rudəkənar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 479 კაცი. სახელწოდება მოდის თალიშური ენიდან, rud — „მდინარე“ და kənar — „ნაპირი“. ↑ Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Veb Portalı დაარქივებული 2016-04-14 საიტზე Wayback Machine. -Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı
შაღლაზუზა

შაღლაზუზა (აზერ. Şağlazüzə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 299 კაცი. შაღლაზუზა GEOnet სახელების სერვერზე ↑ Belediyye Informasiya Sistemi Azerbaijani. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 24, 2008.
ლეონიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ლეონიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ლეონიძე — პოეტი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე ლევან ლეონიძე — ვეტერინარი, მეცნიერი მარიამ ლეონიძე — პედაგოგი, თეორეტიკოსი და პრაქტიკოსი სტენოგრაფი
შაჰაღაჯი

შაჰაღაჯი (აზერ. Şahağac) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4 300 კაცი. შაჰაღაჯი GEOnet სახელების სერვერზე
საქაშამი

საქაშამი (აზერ. Səkəşam) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. საქაშამი GEOnet სახელების სერვერზე
სამოელები

სამოელები — სამოის კუნძულების ადგილობრივი მოსახლეობა წყნარ ოკეანეში. საერთო რაოდენობა ნახევარ მილიონზე მეტია. წარმოშობით, ენითა და კულტურით განეკუთვნებიან დასავლეთ პოლინეზიელებს. რელიგიით უმეტესი ნაწილი პროტესტანტია, დანარჩენი ძირითადად კათოლიკეა. მთავარი საქმიანობაა ტროპიკული მიწათმოქმედება, თევზჭერა. განვითარებულ კაპიტალისტურ ურთიერთობასთან ერთად ინარჩუნებენ სასოფლო თემის, დიდი ოჯახისა და ბელადების არჩევით-მემკვიდრეობითი ინსტიტუტის ტრადიციულ ფორმებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 19. US Embassy Samoa დაარქივებული 2008-08-20 საიტზე Wayback Machine. Culture of American Samoa ↑ Census AmericanFactfinder. United States Census. ციტირების თარიღი: 2012-04-04. ↑ „Samoans: Facts and Figures“. Te Ara Encyclopedia of New Zealand. ↑ 20680-Country of Birth of Person (full classification list) by Sex - Australia (Microsoft Excel download). 2006 Census. Australian Bureau of Statistics. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-12-25. ციტირების თარიღი: 2008-06-02. Total count of persons: 19,855,288.
სელაქერანი

სელაქერანი (აზერ. Seləkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 886 კაცი. სელაქერანი GEOnet სახელების სერვერზე
სალივა

სალივა (აზერ. Səliva) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. სალივა GEOnet სახელების სერვერზე
შამათუქი

შამათუქი (აზერ. Şəmətük) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 462 კაცი. შამათუქი GEOnet სახელების სერვერზე
სამსონი

სამსონი, ებრაული გამოთქმით შიმშონი (ებრ. שִׁמְשׁוֹן), არაბულად შამშონი (არაბ. شمشون‎‎), ხოლო ბერძნულად სამფსონი (ბერძ. Σαμψών) — ბიბლიური ტრადიციით, ებრაელთა ლეგენდარული გმირი, ძლიერთა შორის უძლიერესი გოლიათი, შეუპოვარი, ცბიერი, შფოთისთავი, თავნება და ქალების მოტრფიალე. ღვთისთვის ყოფილა შეწირული და, აღთქმისაებრ, არც ღვინო უნდა დაელია და არც თმა უნდა გაეკრიჭა (მისი ძალის საიდუმლო თმაში იყო). ისრაელთა მტრების — ფილისტიმელების დაუძინებელი მტერი ყოფილა და თანამემამულეებს მსაჯულად აურჩევიათ. ბოლოს ფილისტიმელი ქალის დალილას მსხერპლი გამხდარა — მას შეუჭრია მძინარესათვის თმა. დასუსტებული სამსონი შეუპყრიათ, თვალები დაუთხრიათ და დილეგში ჩაუგდიათ. ფილისტიმელები მტერზე გამარჯვებას დაგონის ტაძარში ზეიმობდნენ. სამსონიც იქვე ჰყოლიათ მიჯაჭვული. ტყვეობაში სამსონს თმა წამოზრდია და ძალაც დაბრუნებია. ტაძრის ორი სვეტისათვის ხელები შემოუჭდია და დაუყვირია: ტაძარი ჩამონგრეულა და 3 000 კაცი ჩაუტანია. სამსონი ებრაელებისთვის გახდა სიმბოლო გმირისა, რომელიც მონობაში სიცოცხლეს სიკვდილს ამჯობინებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 33. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სამსონი Catalogue entry for Samson (1887) by Solomon Solomon, National Museums Liverpool
ბომა

ბომა (ფრანგ. Boma) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დასავლეთში, მდინარე კონგოს ესტუარში, 75 კმ-ში მდინარე კონგოს ატლანტის ოკეანეში ჩადინების ადგილიდან. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 167 326 ადამიანს. 1886-1926 წლებში იყო ბელგიის კონგოს დედაქალაქი (შემდეგ დედაქალაქი გადატანილი იქნა ლეოპოლდვილში (დღეს ქალაქი კინშასა). მსხვილი პორტი (სანაოსნოა საზღვაო გემებისათვის; კაკაოს, ბანანის, კაუჩუკის, მერქნის ძვირფასი ჯიშების გატანა). ქალაქში ფუნქციონირებს საკვები პროდუქტების (ლუდსახარში, თევზი), ქიმიური, ხისგადამამუშავებელი, ლითონგადამამუშავებელი, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გადამამუშავებელი და გემთმშენებლობის საწარმოები. არსებობს აეროპორტი. Boma Panorama დაარქივებული 2005-10-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ Boma, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-22. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-16. ციტირების თარიღი: 2011-05-12.
ვიტანცი

ვიტანცი (მაკედ. Витанци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ჩაშკის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 239 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა. ვარდარის რეგიონი ჩაშკის თემი ↑ 1.0 1.1 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბუსილცი

ბუსილცი (მაკედ. Бусилци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ჩაშკის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 293 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 ადამიანს შეადგენდა. ვარდარის რეგიონი ჩაშკის თემი ↑ 1.0 1.1 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ვლადილოვცი

ვლადილოვცი (მაკედ. Владиловци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ჩაშკის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 558 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 77 ადამიანს შეადგენდა. ვარდარის რეგიონი ჩაშკის თემი ↑ 1.0 1.1 2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ჩიკაპა

ჩიკაპა (ფრანგ. Tshikapa) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კასაის პროვინციაში. ქალაქი მდებარეობს დაახლოებით 65 კმ-ში ანგოლის სახელმწიფო საზღვრიდან ჩრდილოეთით და 190 კმ-ში ქალაქ კანანგიდან დასავლეთით, მდინარე ჩიკაპასა და მდინარე კასაის შეერთების ადგილას, ზღვის დონიდან 485 მეტრ სიმაღლეზე. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 587 548 ადამიანს. ჩიკაპა იყო ალმასების მოპოვების ცენტრი თავისი დაარსების მომენტიდან XX საუკუნის დასაწყისში. ქალაქი დააარსა ამერიკულ-ბელგიურმა კონსორციუმმა Forminere-მ, ამ ადგილის სიახლოვეს 1900-იანი წლებში ალმასების აღმოჩენის შემდეგ. Map from Texas University library indicating Tshikapa’s location ↑ Tshikapa, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page. Fallingrain Global Gazetteer. ციტირების თარიღი: 2014-01-26. ↑ Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer ↑ Isaac F. Marcosson, An African Adventure, Curtis Publishing Company, 1921. — P. 246.
სან-პასკუალის ქალთა მონასტერი

სან-პასკუალის ქალთა მონასტერი (ესპ. Convento de San Pascual) — სამეფო მონასტერი ესპანეთში, მადრიდის ავტონომიურ გაერთიანებაში, ქალაქ არანხუესში. აშენებულია 1765-1770 წლებში. დააარსა კარლ III-მ როგორც ფრანცისკანული მონასტერი. ისაბელ II-ის მეფობისას უბიწო ჩასახვის ორდენად გადაიქცა, ხოლო ამჟამად ეროვნული მემკვიდრეობის ადმინისტრაციას ექვემდებარება. სან-პასკუალის ქალთა მონასტრის არქიტექტორი იყო იტალიელი ფრანჩესკო საბატინი. მთავარი საკურთხეველი მოხატულია ანტონ რაფაელ მენგსის მიერ. 1999 წლიდან სან-პასკუალის ქალთა მონასტერი კულტურული ინტერესების დაცვის ქვეშ იმყოფება. ↑ Convento de San Pascual. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-13. ციტირების თარიღი: 2009-01-13.
ვლადიმერ გორბაჩოვი

ვლადიმერ გორბაჩოვი (რუს. Владимир Лукич Горбачёв; დ. 29 ივლისი, 1950, კისელოვსკი, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი. სახელმწიფო დუმის დეპუტატი „ერთიანი რუსეთიდან“. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი და კავშირის საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი. ბიოგრაფია „ერთიანი რუსეთის“ საიტზე[მკვდარი ბმული]
ველიკი-სოროჩინცი

ველიკი-სოროჩინცი (უკრ. Великі Сорочинці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის მირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 3533 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ველიკოსელეცკე

ველიკოსელეცკე (უკრ. Великоселецьке) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ორჟიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 703 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ველიჩკივკა (ლუბნის რაიონი)

ველიჩკივკა (უკრ. Величківка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლუბნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 165 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ველიჩკოვე

ველიჩკოვე (უკრ. Величкове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის შიშაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 19 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ველბივკა

ველბივკა (უკრ. Вельбівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1381 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვენესლავივკა

ვენესლავივკა (უკრ. Венеславівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 295 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვენსლავი

ვენსლავი (უკრ. Венслави) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლოხვიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 262 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვეპრიკი (ჰადიაჩის რაიონი)

ვეპრიკი (უკრ. Веприк) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2915 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერბინე

ვერბინე (უკრ. Вербине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ხოროლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 166 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერბკი (სემენივკის რაიონი)

ვერბკი (უკრ. Вербки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის სემენივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 566 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ნუკლეოტიდები

ნუკლეოტიდები, ადენოზინფოსფორის მჟავები — ადენოზინის მონო-, დი-, და ტრიფოსფორის ეთერები, რომელთა შედგენილობაში შედის ადენინი, ნახშირწყალი რიბოზა და ფოსფორმჟავას ერთი (ამფ), ორი (ადფ) ან სამი (ატფ) ნაშთი. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ყოველი უჯრედის ენერგიისა და ნივთიერებათა ცვლაში. ადფ-სა და ატფ-ში ქიმიური ენერგიის დიდი მარაგია, რის გამოც მათ მაკროერგულ ნაერთებს უწოდებენ. ფოსფორმჟავას ნაშთის დაკარგვისას თავისუფლდება ენერგია, რომელიც ხმარდება უჯრედში მიმდინარე სასიცოხცლო პროცესების შესრულებას, უპირველეს ყოვლისა — ცილების ბიოსინთეზს. ადენოზინმონოფოსფორმჟავა (ამფ) შეიცავს ფოსფორმჟავას ერთ ნაშთს. მოლური მასა 347,23 გ/მოლი. ამფ-ს გარდა ატფ იმ კოფერმენტების (ნიკოტინ-ადენილდინუკლეოტიდი — ნად და ფლავინ-ადენილდინუკლეოტიდი — ფად) კომპონენტია, რომლებიც მონაწილეობენ ჟანგვა-აღდგენითს რეაქციებში. გარდა ამისა, ამფ კოენზიმ A-ს შემადგენელი ნაწილია. ადენოზინდიფოსფორმჟავა (ადფ) შეიცავს ფოსფორმჟავას ორ ნაშთს. მოლური მასა 427,22 გ/მოლი. მიიღება ატფ-იდან ფოსფორმჟავას ერთი ნაშთის დაკარგვისას. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ჟანგვით ფოსფორილირებასა და ენერგეტიკულ ცვლაში. ადენოზინტრიფოსფორმჟავა (ატფ) შეიცავს ფოსფორმჟავას სამ ნაშთს. მოლური მასა 507,21 გ/მოლი. სუბსტრატია ნუკლეინის მჟავების ბიოსინთეზისათვის. ადენოზინტრიფოსფატაზების მოქმედებით ატფ კარგავს ფოსფარმჟავას ერთ ან ორ მოლეკულას; წარმოიქმნება ადენოზინდისფოსფორმჟავა (ადფ) ან ადენოზინმონოფოსფორმჟავა (ამფ) და თავისუფლდება ენერგიის დიდი რაოდენობა. ეს ენერგია გამოიყენება კუნთის შეკუმშვის, ჯირკვლების სეკრეციის, ცილებისა და სხვა ნაერთების ბიოსინთეზისათვის. ატფ უჯრედის ფუნქციური მოქმედებისათვის საჭირო ენერგიის მთავარი წყაროა. უჯრედი მას დიდი რაოდენობით მოითხოვს. ამიტომ განუწყვეტლივ ხდება მისი ხელხახლი სინთეზი, ძირითადად ნახშირწყლების დაშლის დროს მიღებული ენერგიის ხარჯზე. ამით აიხსნება ის, რომ უჯრედში ატფ-ის რაოდენობა არ იცვლება. ჟანგვითი ფოსფორილირება — ქიმიური ენერგიის გამოყენება ატფ-ის სინთეზისათვის — მიმდინარეობს მიტოქონდრიებში. ადენოზინფოსფორის ების შესწავლის ერთ-ერთ უკანასკნელ მიღწევად უნდა ჩაითვალოს ციკლური ადენილი მჟავას აღმოჩენა, რომელიც მიიღება ატფ-ზე ფერმენტ ციკლაზის კატალიზური მოქმედებით. ციკლური ადენილის მჟავა ააქტივებს იმ ელემენტების მოქმედებას, რომლებიც მონაწილეობენ უჯრედის ენერგეტილულ ცვლაში. ატფ-ის დინატრიუმისა და მონოკალციუმის მარილების ხსნარს იყენებენ კუნთების დისტროფიის, გულისა და პერიფერიული სისხლძაღვების სპაზმის სამკურნალოდ. ახლად გადატანილი გულის კუნთის ინფარქტისა და ფილტვების ანთებითი ხასიათის დაავადებათა დროს მისი გამოყენება არ შეიძება. გავრცელებული ნუკლეოტიდებია: გავრცელებული დეზოქსინუკლეოტიდებია: ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 88-89.
ვერბოვე (პოლტავის რაიონი)

ვერბოვე (უკრ. Вербове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პოლტავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 54 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერჰუნი (ხოროლის რაიონი)

ვერჰუნი (უკრ. Вергуни) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ხოროლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 578 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერემიივკა (სემენივკის რაიონი)

ვერემიივკა (უკრ. Вереміївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის სემენივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 991 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერტელეცკე

ვერტელეცკე (უკრ. Вертелецьке) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის შიშაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 133 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხნი-რივნი

ვერხნი-რივნი (უკრ. Верхні Рівні) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჩუტოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 62 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხნია-ბუდაკივკა

ვერხნია-ბუდაკივკა (უკრ. Верхня Будаківка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის მირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 143 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხნია-ჟუჟმანივკა

ვერხნია-ჟუჟმანივკა (უკრ. Верхня Жужманівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოზელშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 69 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხნია-ლანა

ვერხნია-ლანა (უკრ. Верхня Ланна) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კარლივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 769 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხნია-მანუილივკა

ვერხნია-მანუილივკა (უკრ. Верхня Мануйлівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოზელშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 586 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხოვინა (მირგოროდის რაიონი)

ვერხოვინა (უკრ. Верховина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის მირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 15 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხოლი

ვერხოლი (უკრ. Верхоли) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პოლტავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 450 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვერხოიარივკა

ვერხოიარივკა (უკრ. Верхоярівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პირიატინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 241 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელა-დოლინა (ჰლობინეს რაიონი)

ვესელა-დოლინა (უკრ. Весела Долина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰლობინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 778 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელე (ჰადიაჩის რაიონი)

ვესელე (უკრ. Веселе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 65 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელე (ლოხვიციის რაიონი)

ვესელე (უკრ. Веселе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლოხვიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 13 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელე (მირჰოროდის რაიონი)

ვესელე (უკრ. Веселе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის მირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 4 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელიი-პოდილი (სემენივკის რაიონი)

ვესელიი-პოდილი (უკრ. Веселий Поділ) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის სემენივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1196 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელივკა (დიკანკის რაიონი)

ვესელივკა (უკრ. Веселівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის დიკანკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 81 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვესელკა (ნოვი-სანჟარის რაიონი)

ვესელკა (უკრ. Веселка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ნოვი-სანჟარის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 51 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვეტხალივკა

ვეტხალივკა (უკრ. Ветхалівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 192 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
გარგარი

გარგარი (ლათ. Prúnus armeniáca) — ხეხილოვანი მცენარე ვარდისებრთა ოჯახისა. ხის სიმაღლე 15 მ აღწევს. ფოთოლი ელიფსური ან განიერკვერცხისებრია; ყვავილი თეთრი ან ვარდისფერი და ფოთოლზე ადრე იშლება. ნაყოფი კურკიანია, ხორცოვანი ან მშრალი; აქვს ხავერდოვანი, იშვიათად გლუვი კანი. გარგარი სინათლისა და სითბოს მოყვარული, გვალვაამტანი მცენარეა. კარგად ხარობს ალუვიურ-კარბონატულ მსუბუქ ნიადაგზე. მოსავალს იძლევა მყნობიდან მესამე-მეოთხე წელს. ხელსაყრელ კლიმატურ პირობებში მოსავლიანობა ყოველწლიურად 8-12 ტონა 1 ჰა-ზე. გარგარი კულტივირებულია ჩრდილოეთ ინდოეთში, ირანში, ჩინეთში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში, შუა აზიაში, ამიერკავკასიაში. გარგარის ნაყოფი შეიცავს შაქრებს (4-20 %), ვაშლის, ლიმონისა და სხვა მჟავებს; პექტინოვან ნივთიერებებს (0,38-1,27 %); კაროტინს (10 მგ %-მდე); თესლი — 29-58 % ცხიმს. იყენებენ ნედლად, ჩირად და დაკონსერვებულს (კომპოტი, წვენი და სხვა). საქართველოში გარგარს კურკოვან კულტურათა ნარგაობის 2 % უკავია. გავრცელებულია უმთავრესად კახეთსა და ქართლში. დასავლეთ საქართველოში ჭარბი ტენის გამო ნაკლებად ხარობს. დარაიონებული ჯიშებია: შალახი, ქართული აღჯანაბადი, ალიპრიალა (ხალხური სელექციით შექმნილი ადგილობრივი ჯიში). გარგარის დაავადებებია: კლასტეროსპრიოზი, ბაქტერიული კიბო, ნაცრისფერი სიდამპლე; მავნებლებია — ცხვირგრძელები და პეწიანები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 694. ↑ "Prunus armeniaca", Germplasm Resources Information Network (GRIN) (სასოფლო-სამეურნეო კვლევის სამსახური (ARS), შეერთებული შტატების სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტი (USDA)), https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=29841. წაკითხვის თარიღი: 2012-06-22 ↑ The Plant List, Prunus armeniaca L.
ვეჩირკი

ვეჩირკი (უკრ. Вечірки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პირიატინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 382 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვეჩირჩინე

ვეჩირჩინე (უკრ. Вечірчине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 124 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვილი (ლუბნის რაიონი)

ვილი (უკრ. Вили) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლუბნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 276 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი
ვინიკი (კოზელშჩინის რაიონი)

ვინიკი (უკრ. Винники) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოზელშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 208 კაცს შეადგენდა. სოფლის ამინდი