laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
უაროსის რაიონი

უაროსის რაიონი (ესპ. Distrito de Huaros) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის კანტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 583 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 887 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 333.45 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ლაჩაკის რაიონი

ლაჩაკის რაიონი (ესპ. Distrito de Lachaqui) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის კანტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 668 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 070 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 137.87 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სან-ბუენავენტურას რაიონი

სან-ბუენავენტურას რაიონი (ესპ. Distrito de San Buenaventura) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის კანტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 702 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 543 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 106.26 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
სანტა-როსა-დე-კივესის რაიონი

სანტა-როსა-დე-კივესის რაიონი (ესპ. Distrito de Santa Rosa de Quives) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის კანტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 940 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 855 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 364.4 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ბათილამა

ბათილამა, ბათილამის წიგნი (არაბ. - სპარს. ბათილნამე - გაუქმების წიგნი, ხელწერილი), ვალდებულების რაიმე გზით განაღდების საბუთი. კრედიტორი ან ცალკე, საგანგებო ხელწერილად გასცემდა ბათილამას, ან ვალდებულების საბუთსვე წააწერდა. ტერმინი ფართოდ იყო გავრცელებული XVIII საუკუნის საქართველოში. ფურცელაძე დ., ქსე, ტ. 2, გვ. 147, თბ., 1977
რთველი

რთველი — ყურძნის მასობრივი კრეფა. ტარდება სრული ან ტექნიკური სიმწიფის დროს. რთველის დაწყებამდე ყოველ 5 დღეში საზღვრავენ ყურძნის შაქრიანობასა და მჟავიანობას. სუფრის ღვინის დასამზადებლად ყურძნის შაქრიანობა უნდა იყოს 17—22%, მჟავიანობა 6-7 გ/ლ, შამპანიური ღვინისათვის, შესაბამისად, — 16—19%, 7—10 გ/ლ, ტკბილი სადესერტო ღვინისათვის 25—27%, 5—6 გ/ლ, სუფრის ყურძნისა — 14—19%, 8 გ/ლ და ა. შ. ყურძენს კრეფენ მშრალ ამინდში ვაზის მაკრატლით ან დანით, არსებობს ყურძნის საკრეფი მანქანაც. სართველო დღესასწაული საქართველოში ხშირად მუსიკისა და სხვადასხვა სამხიარულო ღონისძიებების თანხლებით მიმდინარეობს. აღმოსავლეთ საქართველოში რთველი იწყება სექტემბრის პირველი რიცხვებიდან, დასავლეთ საქართველოში — ოქტომბრის შუა რიცხვებში. საქართველოში, სადაც ღვინოს უდიდესი დანიშნულება აქვს, რთველის ტრადიცია ჯერ კიდევ უძველეს ხანაში იღებს სათავეს და უკავშირდება შუა შემოდგომის დოვლათს. რთველი რამდენიმე საათს გრძელდება — ტრადიციულად, ადამიანები დილით ადრე იწყებენ მუშაობას და დღეს მეღვინეობასთან დაკავშრებული ხალხური სიმღერებითა და სუფრით ასრულებენ. ↑ რამიშვილი რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 381.
იენს ლემანი

იენს ლემანი (გერმ. Jens Lehmann; დ. 10 ნოემბერი, 1969, ესენი) — გერმანელი ფეხბურთელი,გერმანიის ეროვნული ნაკრების ყოფილი მეკარე. მონაწილეობა აქვს მიღებული მსოფლიოსა (1998, 2002, 2006) და ევროპის (2000, 2004, 2008) ჩემპიონატებზე. 1996 და 2006 წლებში დასახელდა წლის საუკეთესო მეკარედ უეფა-ს ვერსიით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „იენს ლემანი“ ვიკისაწყობში. იენს ლემანი — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური) Profile at sporting-heroes.net იენს ლემანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
თამარ ტივაძე

თამარ ტივაძე (დ. 27 სექტემბერი, 1934, თბილისი — გ. 1995) — ქართველი ისტორიკოსი. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1970–2004 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი; 1970–1977 წლებში კავკასიის ხალხთა ისტორიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1977–1985 წლებში სსრკ ხალხებთან საქართველოს ურთიერთობის ისტორიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985-2004 წლებში ამავე განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ირანის საკითხი მოსკოვის სახელმწიფოს საგარეო პოლიტიკაში XVI საუკუნის დასასრულს და XVII საუკუნის დასაწყისში“, დაიცვა 1966 წელს. სადოქტორო დისერტაცის თემა — „საქართველო და რუსეთ-ირანის პოლიტიკური ურთიერთობები XVII ს-ის მეორე ნახევარში“, დაიცვა 1980 წელს. თამარ ტივაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
მაყვალა ზურაბაშვილი

მაყვალა ზურაბაშვილი (დ. 25 მაისი, 1925, სოფ. ბოდბისხევი, სიღნაღის რაიონი, სოფელი ბოდბისხევი — გ. 2002) — ქართველი ექიმი. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პროფილაქტიკური მედიცინის ფაკულტეტი. 1957–1959 წლებში იყო კვების ჰიგიენის სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი; 1959–1975 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კვების ჰიგიენის კათედრის დოცენტი; 1975 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორი; 1977 წლიდან აღნიშნული კათედრის გამგე. ავტორია 85 სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები და წიგნი–სახელმძღვანელო „კვების ჰიგიენა“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „C, B, B 6 ვიტამინის ცვლის მაჩვენებელი შინაგანი სეკრეციის ჯირკვალთა ფუნქციის მოშლილობის დროს“ დაიცვა 1972 წელს. 1994 წლიდან იყო პროფილაქტიკური მედიცინის ადამიანის ეკოლოგიის აკადემიის წევრი. მაყვალა ზურაბაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ანდახესის რაიონი

ანდახესის რაიონი (ესპ. Distrito de Andajes) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 487 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 030 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 148.18 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
კაუხულის რაიონი

კაუხულის რაიონი (ესპ. Distrito de Caujul) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 175 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 650 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 105.5 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ზურაბ კუხიანიძე

ზურაბ კუხიანიძე (დ. 30 სექტემბერი, 1930, ქუთაისი — გ. 28 ივლისი, 2003) — ქართველი მწერალი, პოეტი. დაამთავრა ა. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1954-1977 წლებში იყო ქუთაისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის დირექტორი, ხოლო 1977 წლიდან —- გამომცემლობა „საქართველოს“ ქუთაისის ფილიალის „უქიმერონის“ დირექტორი. მისი პირველი ლექსი გამოქვეყნდა 1951 წელს, ხოლო 1958 წელს გამოიცა მისი პირველი კრებული. არის 40-მდე წიგნის ავტორი. გარდაიცვალა 2003 წლის 28 ივლისს. დაკრძალულია მწვანეყვავილას პანთეონში, ქუთაისში. ზურაბ კუხიანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კოჩამარკის რაიონი

კოჩამარკის რაიონი (ესპ. Distrito de Cochamarca) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 452 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 395 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 265.55 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ნავანის რაიონი

ნავანის რაიონი (ესპ. Distrito de Navan) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 923 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 923 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 227.16 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ოიონის რაიონი

ოიონის რაიონი (ესპ. Distrito de Oyón) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 620 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 416 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 887.61 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
პაჩანგარის რაიონი

პაჩანგარის რაიონი (ესპ. Distrito de Pachangara) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის ოიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 265 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 011 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 252.05 კმ²-ია. პერუს რაიონები 2007 წლის აღწერის მონაცემები დაარქივებული 2013-01-27 საიტზე Wayback Machine. პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი დაარქივებული 1997-04-12 საიტზე Wayback Machine.
ზურაბ სარჯველაძე

ზურაბ სარჯველაძე (დ. 12 მარტი, 1939, სოფელი ჯუნეწერი, ლანჩხუთის რაიონი — გ. 2002) — ქართველი ფილოლოგი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1997 წლიდან იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქართული ენის კათედრის გამგე. იყო სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტის პრორექტორი სამეცნიერო დარგში. მისი სადისერტაციო თემა იყო „ქართული ენის ისტორიული ფონეტიკისა და გრამატიკის ძირითადი საკითხები“. 2000 — გეორგ როზენის სახელობის პრემია 2000 — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრემია 1994 — ალექსანდრე ჰუმბოლდტის სახელობის პრემია 1993 — აკაკი შანიძის სახელობის პრემია 1987 — საქართველოს განათლების სამინისტროს პირველი პრემია ზურაბ სარჯველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ილისუს ნაკრძალი

ილისუს ნაკრძალი (აზერ. İlisu Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს კახის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1987 წელს და მისი მიზანი კავკასიონის სამხრეთი ფერდობების ბუნებრივი კომპლექსის დაცვა იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ისმაილის ნაკრძალი

ისმაილის ნაკრძალი (აზერ. İsmayıllı Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ისმაილის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1981 წელს და მისი მიზანი კავკასიონის სამხრეთი ფერდობების ბუნებრივი კომპლექსის დაცვა იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
პირგულუს ნაკრძალი

პირგულუს ნაკრძალი (აზერ. Pirqulu Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს შემახის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1968 წელს და მისი მიზანი მთიანი ტყის ლანდშაფტების შენარჩუნება იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ლალი ეზუგბაია

ლალი ეზუგბაია (დ. 3 ოქტომბერი, 1965, ქალაქი გალი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი, ენათმეცნერების ინსტიტუტის ყოფილი დირექტორი. 1988 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1988-1995 წლებში იყო გალის პირველი საშუალო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. 1995-2006 წლებში იყო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2006-2013 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გრამატიკული რიცხვის გამოხატვის სისტემა ზანურში“, დაიცვა 1999 წელს. ლალი ეზუგბაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
აბისალის ცხოველები

აბისალის ცხოველები — ზღვაში 2000 მ-ზე მეტ სიღრმეზე გავრცელებული ცხოველები, რომლებიც სხვადასხვა სისტემატიკურ კატეგორიას განეკუთვნებიან, მაგრამ სხეულის აგებულების მრავალი საერთო ნიშანი აქვთ. არახელსაყრელი საარსებო პირობების გამო აბისალის ცხოველების სახეობათა რაოდენობა მცირეა. ყველაზე გავრცელებული ჯგუფია კანეკლიანები, შემდეგ კიბოსნაირნი და ნაწილობრივ თევზები. მრავლად არიან აგრეთვე ნაწლავღრუიანები, ღრუბლები, ასციდიები, მოლუსკები. საბჭოთა ბიოლოგებმა წყნარ ოკეანეში (1949) ამ ფაუნის წარმომადგენლები მოიპოვეს 8 ათას მ სიღრმეზე. მაღალი წნევისადმი ორგანიზმთა ადაპტაციის მანიშნებელია კიროვან და ძვლოვან ჩონჩხს მოკლებული რბილი და მოქნილი სხეული. მუდმივი წყვდიადისადმი შეგუების შედეგია ტელესკოპური თვალები, რომლებიც ორგანიზმების ფოსფორულ ნათებას აღიქვამენ. ზოგი სახეობა სრულიად ბრმაა, ზოგისათვის მანათობელი ორგანოებია დამახასიათებელი. აბისალის ცხოველების ბევრი სახეობა სუბსტრატზეა მიმაგრებული, ხოლო მოძრავ ფორმებს კიდურები საგრძნობლად აქვთ წაგრძელებული. აბისალის ცხოველები იკვებებიან წყლის ზედა ფენებიდან ჩამოცვენილ ცხოველთა მძორითა და დეტრიტით, ზოგი ბაქტერიებით. აბისალის ცხოველები გვხვდება ოხოტისა და ბერინგის ზღვებში, შავი ზღვის ფსკერზე გოგირდწზალბადის დიდი შემცველობია გამო სიცოცხლე არ არის. აბისალის ცხოველებია: ნიჩაბფეხიანი კიბო (Copepoda), მანათობელი თევზი (Myctophum punctatum), მედუზა (Periphilla regina), ღრმა ზღვის გველთევზა (Synaphobranchus pinnatus), გარნელი (Notostomus), ზღვის ობობა (Colossendeis macerimma), საოცარი ლამპარი (Lycoteuthis diadema), ღრუბელი ფერონემა (Pheronema carpenteri), თევზი (Myctophum affine), თევზი ვარხვი (Gastrostomus bairdii), ზრვის შროშანი ბათიკრინუსი (Bathisrinus sp.), ზღვის ნაკრტენი (Scytalium splendens), ექიურისი (Talassema sp.), თევზი მეანკესე (Melanocetus krechi), მარჯნები პარაგორია (Paragorgia sp.), ჰოლოთურია (Deima), ზღვის ვარსკვლავა ბრიზინგიდა (Brisingidae), თევზი ტელესკოპი (Opisoproctus soleatus), ჰოლოთურია სფეროტურია (Spaeroturia sp.), ზღვის ზღარბი (Salenia) და სხვა. მანათობელი ცხოველები ჯანაშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 29.
შაჰბუზის ნაკრძალი

შაჰბუზის ნაკრძალი (აზერ. Şahbuz Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს შაჰბუზის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 2003 წელს და მისი მიზანი ფლორისა და ფაუნის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების დაცვა იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
შირვანის ნაკრძალი

შირვანის ნაკრძალი (აზერ. Şirvan Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს სალიანის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1961 წელს და მისი მიზანი ჯეირანების შენარჩუნება და გამრავლება იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ფარნაოზ ერთელიშვილი

ფარნაოზ ერთელიშვილი (დ. 27 თებერვალი, 1923, თბილისი — გ. 6 ივლისი, 1972, იქვე) — ქართველი ენათმეცნიერი, მწერალი, პედაგოგი. 1950 წელს დაამთავრა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრაზე. იყო ერთ-ერთი ინიციატორი თსუ-ში ტოპონიმიკური ცენტრის — ტოპონიმიკის ლაბორატორიის შექმნისა. მის ნაშრომთაგან აღსანიშნავია „რთული წინადადების ისტორიისათვის ქართულში“ (1963); „ზმნის ფუძეთა ფონემატური სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხები ქართულში“ (1970) და სხვ. მისი იგავ-არაკების კრებული „ძალა და აღმართი“ ქართული ანდაზების თემაზეა დაწერილი. აფრიდონიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ფარნაოზ ერთელიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჟუჟუნა ერიაშვილი

ჟუჟუნა ერიაშვილი (დ. 1939, თბილისი; გ. 2008) — ქართველი ეთნოლოგი, პოეტი, ისტორიკოს-ეთნოგრაფი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი . ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა: „უძველესი სოციალურ-რელიგიური ინსტიტუტები საქართველოს მთიანეთში“, დაიცვა 1983 წელს. ჟუჟუნა ერიაშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
კონსტანტინე ერისთავი

კონსტანტინე დავითის ძე ერისთავი (დ. 3 თებერვალი, [ ძვ. სტ. 22 იანვარი], 1889, სალომინაო — გ. 12 მარტი, 1975, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1950), სოციალისტური შრომის გმირი, იყო საქართველოს ქირურგიული საზოგადოების, საპატიო თავმჯდომარე და ჯანდაცვის სამინისტროს სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. კონსტანტინე (კოწია) ერისთავი 1889 წლის 22 იანვარს დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ სალომინაოში (ახლანდელი ვანის მუნიციპალიტეტი), ადრიანად დაობლდა და მისი გაზრდა უფროსმა ძმამ, ცნობილმა სახალხო მთქმელმა, ვანის, ქუთაისის და თბილისის კოლორიტმა სერგია ერისთავმა ითავა, რომელმაც საკუთარ განათლებაზე თქვა უარი და მთლიანად ძმის აღზრდას მიუძღვნა თავი. 1908 წელს დაამთავრა ქუთაისის ქართული გიმნაზია. 1914 წელს დაამთავრა იურიევის (ახლანდელი ტარტუ) უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1914-1918 წლებში პირველი მსოფლიო ომის დროს ის იბრძოდა მოქმედ არმიაში. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1941 წლამდე ის ჯერ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდეგ კი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში განაგებდა ზოგადი ქირურგიის, 1941–1950 წლებში საფაკულტეტო ქირურგიის, ხოლო 1949–1960 წლებში ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრებს. სხვადასხვა დროს იყო თბილისის რკინიგზის საავადმყოფოს უფროსი, თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორი, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სისხლის გადასხმის ინსტიტუტის დირექტორი, ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ბიოლოგიისა და მედიცინის განყოფილებას. კონსტანტინე ერისთავმა დანერგა საქართველოში გულის, სისხლძარღვების, ფილტვების, საყლაპავი მილის, თავის ტვინისა და სხვა ოპერაციები. დიდი წვლილი მიუძღვის ტრავმატოლოგიისა და ონკოლოგიის განვითარების საქმეში. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან ერთად პანთეონში დასაფლავებული არიან: მეუღლე — ოლღა გიორგის ასული ბებურიშვილი (დ. 1892, ოზურგეთი — გ. 9 მაისი, თბილისი). ვაჟიშვილი — დავით კონსტანტინეს ძე ერისთავი (დ. 6 მარტი, 1922, თბილისი — 3 აპრილი, 1942, იქვე). ქალიშვილი — მარიკა კონსტანტინეს ასული ერისთავი-გორდეზიანი (დ. 10 მაისი, 1920, თბილისი — 22 ნოემბერი, 1990, იქვე). საპატიო ნიშნის ორდენი წითელი ვარსკვლავის ორდენი შრომის წითელი დროშის ორდენი ლენინის ორდენი საქართველოს სახელმწიფო პრემია საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე ციცქიშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 194. ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 135, თბ., 1994 საყვარელიძე ს., კონსტანტინე ერისთავი, თბილისი, 1961 კონსტანტინე ერისთავი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კონსტანტინე ერისთავის ბიოგრაფია (I მოწვევა) კონსტანტინე ერისთავის ბიოგრაფია (II მოწვევა) კონსტანტინე ერისთავის ბიოგრაფია (III მოწვევა) კონსტანტინე ერისთავის ბიოგრაფია (IV მოწვევა) კონსტანტინე ერისთავის ბიოგრაფია (V მოწვევა) ↑ 1.0 1.1 Эристави Константин Давидович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ვლადიმერ ბახუტაშვილი

ვლადიმერ ბახუტაშვილი (დ. 23 მარტი, 1931, თბილისი — გ. 2005) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1957 წლიდან დაიწყო მისი პროფესიული მოღვაწეობა პრაქტიკოსი ექიმ-ინფექციონისტის თანამდებობაზე. 1966 წელს საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს სანიტარიისა და ჰიგიენის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა ვირუსული და ბაქტერიული ინფექციების განყოფილება, რომელსაც 1972 წლემდე ხელმძღვანელობდა. 1978 წლიდან მუშაობდა ჯერ ალექსანდრე ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტში ბიოტექნოლოგიის განყოფილების გამგედ, ხოლო 1980 წლიდან ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო დარგში. ვლადიმერ ბახუტაშვილის სამეცნიერო-პრაქტიკული ინტერესების სფერო მრავალმხრივი იყო, მოიცავდა შერეული ინფექციებისა და დიზენტერიის პათოგენეზის, ვირუსულ ინფექციათა გავრცელების, გნოტობიოლოგიის, ორგანოსა და ქსოვილის კულტურების გამოყენების ტრანსპლანტაციური იმუნიტეტის შესწავლას და სხვას. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა აპოპტოზისა და ღეროვანი უჯრედების პრობლემებზე. იგი სამასზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, რამდენიმე სახის მედიკამენტის, მათ შორის საყოველთაოდ ცნობილი პლაფერონის ავტორია. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტოქსოპლაზმოზი“, დაიცვა 1962 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „შიგელების უჯრედშიდა პარაზიტირების მნიშვნელობა და ვირუსული ინფექციების როლი დიზენტერიის პათოგენეზში“, დაიცვა 1968 წელს. იყო ხარისხების მიმნიჭებელი სპეციალიზებული საბჭოს წევრი. 2001 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. მუშაობდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროში. გარდაიცვალა 2005 წელს, 73 წლის ასაკში, დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს პანთეონში. აკადემიკოს ნ. ვავილოვის სახელობის ორდენი ღირსების ორდენი სსრკ საპატიო ნიშნის ორდენი ვლადიმერ ბახუტაშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
გურამ ბედოშვილი

გურამ ბედოშვილი (დ. 4 იანვარი, 1932, დუშეთის რაიონი, სოფელი ანანური — გ. 8 იანვარი, 2010) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, ფილოლოგი. 1960 წელს დაამთავრა ა.ს. პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1961 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართველურ ენათა განყოფილებაში უფროსი ლაბორანტის თანამდებობაზე. 1962-65 წლებში იყო აღნიშნული განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1965-72 წლებში ასრულებდა ინსტიტუტის სწავლული მდივნის მოვალეობას, საიდანაც პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა სადისერტაციო ნაშრომის მომზადებისა და დაცვის მიზნით; ხოლო 1975 წელს იგი არჩეულ იქნა ინსტიტუტის სწავლულ მდივნად და 1982 წლამდე მუშაობდა ამ თანამდებობაზე. 1982 წლიდან არის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1993-2006 წლებში — ონომასტიკური კვლევის პრობლემური ლაბორატორიის გამგე, 2006-2009 წლებში — ამავე ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. მისი სამეცნიერო ინტერესის საგანი იყო ქართული ისტორიული ტოპონიმიკა, გეოგრაფიულ სახელთა სისტემა. საკანდიდატო დისერტაცის თემა — „ერწო-თიანეთის ტოპონიმიკის ძირითადი საკითხები“, დაიცვა 1975 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2002 წელს, თემა — „ქართული ტოპონიმიკის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური კვლევის ძირითადი საკითხები“. იყო ასოციაცია „არაგველის“ წევრი. გურამ ბედოშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
თამაზ ბერაძე

თამაზ ბერაძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი ისტორიკოსი. დაამთავრა ი.ბ. სტალინის სახ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1960 წელს. იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1960 წლიდან მუშაობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში. იყო უფროსი ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 4 მონოგრაფიისა და 40-ზე მეტი სტატიის ავტორი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი 1987 წლიდან. სადისერტაციო თემა — „ზღვაოსნობა და საზღვაო ვაჭრობა შუა საუკუნეების საქართველოში“. გარდაიცვალა 2012 წლის მაისში. დაკრძალულია თბილისში. თამაზ ბერაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
დევი ბერძენიშვილი

დევი ბერძენიშვილი (დ. 20 ნოემბერი, 1934, თბილისი — გ. 2008) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მუშაობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის შუა საუკუნეთა სექტორის გამგედ. ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას, არის 44 ნაბეჭდი ნაშრომის ავტორი საქართველოს ისტორიასა და ისტორიულ გეოგრაფიაში. სადისერტაციო თემა — „სამხრეთ საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია“, დაიცვა 1985 წელს. მიღებული აქვს ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის პრემია. გარდაიცვალა 2008 წლის აგვისტოში, 73 წლის ასაკში. დევი ბერძენიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნელი ბრეგაძე

ნელი ბრეგაძე (დ. 11 ნოემბერი, 1932, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1955-1958 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი, 1958–1965 წლებში უმცროსი მეცნიერ- თანამშრომელი, 1965-1986 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1986 წლიდან წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1970-1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტი, გამოქვეყნებული აქვს 128 სამეცნიერო ნაშრომი. სადისერტაციო თემა —– „ნარკვევები საქართველოს აგროეთნოგრაფიიდან“, დაიცვა 1983 წელს. მიღებული აქვს საინსტიტუტო პრემიები. ნელი ბრეგაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა