laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გვანიკა (პუერტო-რიკო)

გვანიკა (ინგლ. Guánica) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პუერტო-რიკოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე, საბანა-გრანდეს სამხრეთით, ლახასის აღმოსავლეთით და იაუკოს დასავლეთით. მოიცავს 7 ბარიოსა და გვანიკა-ბარიო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. (1955) Mapa de municipios y barrios - Guánica - Memoria Núm. 44. University of Puerto Rico: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, Oficina del Gobernador, Junta de Planificacion, Santurce, Puerto Rico.  დაარქივებული 2023-01-01 საიტზე Wayback Machine. Visit the Guanica dry forest Gilligan's Island Photos and information, Guanica, Puerto Rico Bosque Seco de Guánica El Bosque Estatal de Guánica Mapa del Bosque Seco ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
პენიუელასი (პუერტო-რიკო)

პენიუელასი (ინგლ. Peñuelas) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პენიუელასის ხეობაში, კუნძულის სახმრეთ სანაპიროზე, ადხუნტასის სამხრეთით, გვაიანილიის აღმოსავლეთით და პონსეს დასავლეთით. მოიცავს 12 ბარიოსა და პენიუელას-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. Puerto Rico Government Directory - Peñuelas[მკვდარი ბმული] ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
გვაიანილია (პუერტო-რიკო)

გვაიანილია (ინგლ. Guayanilla) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთით, კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ადხუნტასის სამხრეთით, იაუკოს აღმოსავლეთით, პენიუელასის დასავლეთით, პონსედან 19 კმ-ით დასავლეთით. მოიცავს 16 ბარიოსა და გვაიანილია-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. (1955) Mapa de municipios y barrios - Guayanilla - Memoria Núm. 39. University of Puerto Rico: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, Oficina del Gobernador, Junta de Planificacion, Santurce, Puerto Rico.  დაარქივებული 2023-04-02 საიტზე Wayback Machine. Guayanilla Municipality on Facebook Puerto Rico Government Guayanilla დაარქივებული 2023-02-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
იაუკო (პუერტო-რიკო)

იაუკო (ინგლ. Yauco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოს სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს მარიკაოს, ლარესისა და ადხუნტასის სამხრეთით, საბანა-გრანდესა და გვანიკის აღმოსავლეთით და გვაიანილიის დასავლეთით. მოიცავს 20 ბარიოსა და იაუკო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. Yauco and its barrios, United States Census Bureau Yauco Municipality on Facebook ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია

იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია (ინგლ. San Juan–Caguas–Guaynabo metropolitan area) ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია სამხრეთ-დასავლეთ პუერტო-რიკოში. 2009 წლის 1-ელი ივლისის აღწერის მიხედვით, ტერიტორიის მოსახლეობა 125 266 ადამიანს შეადგენდა, რაც 6.1%-ით მეტია 2000 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით. იაუკოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში ოთხი მუნიციპალიტეტი (ესპ. municipios) შედის: იაუკო:: 34 172 ადამიანი პენიუელასი: 20 399 ადამიანი გვაიანილია: 17 784 ადამიანი გვანიკა: 13 787 ადამიანი ↑ Table 3. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-03) (CSV). 2009 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31
ვმკ (ელექტრომატარებელი)

ვმკ — საქართველოს რკინიგზის ერთ-ერთი ჩქაროსნული ელექტრომატარებლის სერია, რომელიც ემსახურება მარშრუტებს თბილისი – ფოთი და თბილისი – ზუგდიდი. დააპროექტა და კარკასი ააწყო ჩინურმა კომპანია CSR-მა, მატარებლის დანარჩენი მოწყობილობები დაყენებულ იქნა თბილისის ელმავალმშენებელ ქარხანაში. მის ბაზაზე აგრეთვე შეიქმნა სერია GRT, რომელიც პარალელურად ვმკ-სთან ერთად ემსახურება მგზავრებს.
ბორის ბეკერი

ბორის ფრანც ბეკერი (გერმ. Boris Franz Becker; დ. 22 ნოემბერი, 1967, ლაიმენი, დასავლეთი გერმანია) — გერმანელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. ბეკერს 6 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 უიმბლდონი, 2 ავსტრალიის ღია პირველობა და 1 აშშ-ის ღია პირველობა. 1985 წელს 17 წლის ასაკში, მან უიმბლდონი მოიგო და გახდა აღნიშნული ტურნირის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული. გერმანელს ასევე 3-ჯერ აქვს მოგებული წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში მას ATP-ის 49 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული. ბეკერი 12 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს. ოლიმპირ თამაშებზე, ბეკერმა 1 ოლიმპიური ოქროს მედალი მოიგო წყვილებში. სანაკრებო დონეზე, მან გერმანიის ნაკრებთან ერთად ორჯერ მოიპოვა დეივისის თასი. გერმანელმა კარიერა 1999 წელს დაასრულა. 2003 წელს, ბეკერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. 2013 წლის დეკემბერში, ბეკერი ნოვაკ ჯოკოვიჩის მწვრთნელი გახდა. მისი დახმარებით, ჯოკოვიჩმა 6 დიდი სლემის და 14 მასტერსის ტიტული მოიგო. 2016 წლის ბოლოს ბეკერმა და ჯოკოვიჩმა დაასრულეს თანამშრომლობა. მთავარი სტატია: ბორის ბეკერის სტატისტიკა და მიღწევები. (დ) – დახურული კორტი ბეკერი–ედბერგის მეტოქეობა ბორის ბეკერი Facebook-ზე ბორის ბეკერი Twitter-ზე ბეკერი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე ბეკერი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2017-01-06 საიტზე Wayback Machine. ბეკერი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე ბეკერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე ↑ „Novak Djokovic appoints Boris Becker as head coach“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018. ↑ „Novak Djokovic splits with coach Boris Becker after three years“. bbc.com. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი 2018.
გვაიამა (პუერტო-რიკო)

გვაიამა (ინგლ. Guayama; ოფიციალურად გვაიამის ავტონომიური მუნიციპალიტეტი; ესპ. Municipio Autónomo de Guayama) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კარიბის ზღვის სანაპიროზე. 2020 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 36 614 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარიოსა და გვაიამა-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის გვაიამის მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები Official page of the Municipality of Guayama დაარქივებული 2023-08-12 საიტზე Wayback Machine. (ესპანურად) Official Tourism Page of Guayama (ესპანურად) Historic Places in Puerto Rico and the Virgin Islands, a National Park Service Discover ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
პატილიასი (პუერტო-რიკო)

პატილიასი (ინგლ. Patillas) — სანაპირო ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, სან-ლორენსოს სამხრეთით, იაბუკოისა და მაუნაბოს დასავლეთით, გვაიამისა და აროიოს აღმოსავლეთით. მოიცავს 15 ბარიოსა და პატილიას-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის გვაიამის მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები Puerto Rico Government Directory - Patillas დაარქივებული 2023-02-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
გვაიამის მეტროპოლიტენური ტერიტორია

გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია (ინგლ. Guayama Metropolitan Statistical Area) ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია პუერტო-რიკოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მეტროპოლიტენური ტერიტორიის მოსახლეობა 68 442 ადამიანს შეადგენს, რაც 18.83%-ით მეტია 2010 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით. გვაიამის მეტოპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში სამი მუნიციპალიტეტი (ესპ. municipios) შედის: გვაიამა: 36 614 ადამიანი პატილიასი: 15 985 ადამიანი აროიო: 15 843 ადამიანი ↑ Table 3. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-03) (CSV). 2009 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31 ↑ Update of Statistical Area Definitions and Guidance on Their Uses (OMB Bulletin 08 - 01) (CSV) (2007-11-20). ციტირების თარიღი: 2008-11-10
ჰორმიგეროსი (პუერტო-რიკო)

ჰორმიგეროსი (ინგლ. Hormigueros) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ რეგიონში, კაბო-როხოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სან-ხერმანის ჩრდილო-დასავლეთით და მაიაგუესის სამხრეთით. მოიცავს 5 ბარიოსა და ჰორმიგეროს-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის მაიაგუესის მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები (1955) Mapa de municipios y barrios - Hormigueros - Memoria Núm. 46. University of Puerto Rico: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, Oficina del Gobernador, Junta de Planificacion, Santurce, Puerto Rico.  დაარქივებული 2023-03-14 საიტზე Wayback Machine. Puerto Rico Government Directory – Hormigueros დაარქივებული 2023-02-06 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
მაიაგუესი (პუერტო-რიკო)

მაიაგუესი (ინგლ. Mayagüez) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს დასავლეთ სანაპიროს ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 73 077 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარიოსა და მაიაგუეს-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის მაიაგუესის მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში. პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები Mayaguez, Puerto Rico Current weather in Mayagüez from: Weather Underground Peter van der Krogt's page about the Columbus monument at Mayagüez's Plaza de Colón Puerto Rico Government Directory – Mayaquez დაარქივებული 2023-01-29 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566"></a>
მაიაგუესის მეტროპოლიტენური ტერიტორია

მაიაგუესის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია (ინგლ. Mayagüez Metropolitan Statistical Area) ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია პუერტო-რიკოს დასავლეთ ცენტრალურ ნაწილში. 2009 წლის 1-ელი ივლისის აღწერის მიხედვით, მეტროპოლიტენური ტერიტორიის მოსახლეობა 109 842 ადამიანს შეადგენს, რაც 4.53%-ით ნაკლებია 2000 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით. მაიაგუესის მეტოპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში ორი მუნიციპალიტეტი (ესპ. municipios) შედის: მაიაგუესი: 73 077 ადამიანი ჰორმიგეროსი: 15 654 ადამიანი მაიაგუესი-სან-ხერმანი-კაბო-როხოს კომბინირებული სტატისტიკური ტერიტორია ორ მეტროპოლიტენურ ტერიტორიას მოიცავს, რომლის შემადგენლობაშიც ექვსი მუნიციპალიტეტი შედის. 2009 წლის 1-ელი ივლისის აღწერის მიხედვით, კომბინირებული მეტროპოლიტენური ტერიტორიის მოსახლეობა 258 401 ადამიანს შეადგენს, რაც 2.84%-ით მეტია 2000 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით. მაიაგუესი-სან-ხერმანი-კაბო-როხოს კომბინირებული სტატისტიკური ტერიტორიის მოსახლეობა პუერტო-რიკოს მოსახლეობის 6.5%-ს შეადგენს. კომბინირებული სტატისტიკური ტერიტორია აერთიანებს ორ მეტროპოლიტენურ ტერიტორიას: მაიაგუესი (2 მუნიციპალიტეტი) სან-ხერმანი-კაბო-როხო (4 მუნიციპალიტეტი) ↑ Table 3. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-03) (CSV). 2009 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31 ↑ Update of Statistical Area Definitions and Guidance on Their Uses (OMB Bulletin 08 - 01) (CSV) (2007-11-20). ციტირების თარიღი: 2008-11-10 ↑ Table 4. Annual Estimates of the Population of Combined Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-04) (CSV). 2009 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31
ჰასდრუბალი

ჰასდრუბალი — ჰამილკარ ბარკას ძე, ჰანიბალის ძმა. იბრძოდა ესპანეთში, გადალახა პირენეები და ალპები, რათა დახმარებოდა ჰანიბალს იტალიაში, მაგრამ მდინარე მეტავრუსთან ბრძოლაში დაიღუპა (ძვ. წ. 207). გიორგაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 606.
ჰიპერბოლა

ჰიპერბოლა (ძვ. ბერძნ. ὑπερβολή [hyperbolē] < ὑπερ — „ზევით“ და βαλειν — „ადაგდება“) — კვეთის წირი, რომელიც მიიღება წრიული კონუსის სიბრტყით კვეთის შედეგად, რომელიც კვეთს ამ ამ კონუსის ორივე კალთას. ჰიპერბოლა შეიძლება განისაზღვროს აგრეთვე, როგორც იმ M {\displaystyle M} წერტილთა გეომეტრიული ადგილი, რომელთათვისაც ამ სიბრტყის მოცემულ ორ F 1 {\displaystyle F_{1}} და F 2 {\displaystyle F_{2}} წერტილამდე (ჰიპერბოლის ფოკუსებამდე) მანძილების სხვაობა მუდმივი სიდიდეა. თუ x O y {\displaystyle xOy} კოორდინატთა სისტემას ავირჩევთ ისე, რომ ორ ურთიერთშებრუნებულ წრიულ კონუსებს მათი ღერძის პარალელურად კვეთდეს სიბრტყე ( O F 1 = O F 2 = c {\displaystyle OF_{1}=OF_{2}=c} ), მაშინ ჰიპერბოლის განტოლება მიიღებს შემდეგ სახეს: x 2 a 2 − y 2 b 2 = 1 {\displaystyle {\frac {x^{2}}{a^{2}}}-{\frac {y^{2}}{b^{2}}}=1} ( 2 a = F 1 M − F 2 M , b = c 2 − a 2 {\displaystyle 2a=F_{1}M-F_{2}M,b={\sqrt {c^{2}-a^{2}}}} ). ჰიპერბოლა მეორე რიგის წირია. იგი შესდგება ორი უსასრულო შტოსგან: K 1 A 1 K 1 ′ {\displaystyle K_{1}A_{1}K'_{1}} და K 2 A 2 K 2 ′ {\displaystyle K_{2}A_{2}K'_{2}} . ჰიპერბოლა სიმეტრიულია F 1 F 2 {\displaystyle F_{1}F_{2}} და B 1 B 2 {\displaystyle B_{1}B_{2}} ღერძების მიმართ. წერტილი O {\displaystyle O} — ჰიპერბოლის ცენტრი — მისი სიმეტრიის ცენტრია. ჰიპერბოლის O x {\displaystyle Ox} ღერძთან გადაკვეთის A 1 {\displaystyle A_{1}} და A 2 {\displaystyle A_{2}} წერტილებს უწოდებენ ჰიპერბოლის წვეროებს. A 1 A 2 = 2 a {\displaystyle A_{1}A_{2}=2a} და B 1 B 2 = 2 b {\displaystyle B_{1}B_{2}=2b} მონაკვეთებს შესაბამისად ჰიპერბოლის ნამდვილ და წარმოსახვით ღერძებს უწოდებენ (მიუხედავად იმისა, რომ O y {\displaystyle Oy} წრფე არ კვეთს ჰიპერბოლას, მასზე მაინც გადაზომავენ O B 1 = O B 2 = b {\displaystyle OB_{1}=OB_{2}=b} მონაკვეთებს. ვინაიდან A 2 B 2 2 = O A 2 2 + O B 2 = a 2 + b 2 {\displaystyle A_{2}B_{2}^{2}=OA_{2}^{2}+OB_{2}=a^{2}+b^{2}} , ამიტომ A 2 B 2 = c {\displaystyle A_{2}B_{2}=c} , ე. ი. ჰიპერბოლის წვეროდან წარმოსახვითი ღერძის ბოლო წერტილამდე მანძილი უდრის ფოკუსებს შორის მანძილის ნახევარს), ხოლო სიდიდეს e = c / a > 1 {\displaystyle e=c/a>1} — ექსცენტრისიტეტს, D 1 D 1 ′ {\displaystyle D_{1}D'_{1}} და D 2 D 2 ′ {\displaystyle D_{2}D'_{2}} წრფეებს, რომელთა განტოლებებია x = − a / e {\displaystyle x=-a/e} და x = a / e {\displaystyle x=a/e} — დირექტრისებს. ჰიპერბოლის წერტილიდან უახლოეს ფოკუსამდე მანძილის ფარდობა უახლოეს დირექტრისამდე მანძილთან მუდმივია და უდრის ჰიპერბოლის ექსცენტრისიტეტს. y = ± b / a {\displaystyle y=\pm b/a} წრფეები (ნახაზზე გამსოახულია პუნქტირით) ჰიპერბოლის ასიმპტოტებია. უკუპროპორციულობის გრაფიკი y = k / x {\displaystyle y=k/x} არის ჰიპერბოლა. ანალიზური გეომეტრია კონუსური კვეთა წრეწირი ელიფსი პარაბოლა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 664.
მისტასინი

მისტასინი (ინგლ. Lake Mistassini) — ტბა კანადაში, კვებეკის პროვინციაში. მდებარეობს ლავრენტის მაღლობის წყალგამყოფზე, ზღვის დონიდან 372 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 2,164 კმ², აუზის ფართობი 19,676 კმ², საშუალო სიღრმე 69.3 მ, მაქსიმალური სიღრმე 183 მ. ტბიდან სათავეს იღებს მდინარე რუპერტი. ბევრია თევზი. გარშემო ტყეა. ტბა აღმოაჩინა ფრანგმა მოგზაურმა შარლ ალბანელმა 1672 წელს. სახელწოდება კრი და ინუ-აიმუნის ენებზე ნიშნავს „დიდ ქვას“, რაც შესაძლოა ტბაში მდებარე დაახლოებით 3 მ სიმაღლის ერატიკულ ლოდთან იყოს ასოცირებული. მისტასინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
მინდორაშვილი

საკუთარი სახელი მინდორაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: დავით მინდორაშვილი — არქეოლოგი ომარ მინდორაშვილი — კომპოზიტორი რევაზ მინდორაშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
მოლოდინაშვილი

საკუთარი სახელი მოლოდინაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ეკა მოლოდინაშვილი — მსახიობი ნუგზარ მოლოდინაშვილი — ვეტერინარი, პოლიტიკოსი
მოსაშვილი

საკუთარი სახელი მოსაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: ილო მოსაშვილი — მწერალი მინდია მოსაშვილი — მწერალი, ჟურნალისტი
კირტიშო

კირტიშო — მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — ჩვეშურის აუზში. რიონის აუზის ყველაზე დიდი მყინვარია. იგი ფირნის აუზით შეერთებულია კავკასიონის ჩრდილო ფერდობის მყინვარ ბართუის ფირნის ველთან. კვების აუზის სიგანე 3.0-3.2 კმ-ია, სიგრძე 2.8-3.0 კმ. მყინვარი ხეობის ტიპისაა, კარგად გამოხატული დანაპრალებული ენით. მყინვარის სიგრძე 6.45 კმ-ია, ენის სიგანე შუა წელში — 600 მ. მყინვარის ზედაპირი სუფთაა. მდინარე ჩვეშურის ხეობის ძირის ვარდნა მყინვარის წინ ძალზე მცირეა 2-3 მ/კმ. ხეობის ასეთი მორფოლოგიური თავისებურება განაპირობებს, რომ აქ კარგად არის შემონახული გლაციალური მორფოსკულპტურული ფორმები: მორენები, მორენული ბორცვები, ვერძის შუბლები და სხვა. მყინვარის ექსპოზიცია ჩრდილო-დასავლეთურია. 1930-1940-იან წლებში მყინვარის ენა მის წინ მდებარე რიგელზე იყო გადმოკიდებული. ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014; შენგელია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 535.
ფრიდონ ნიჟარაძე

ფრიდონ ნიჟარაძე (დ. 1944 — გ. 13 ნოემბერი, 2020) — ქართველი სიურეალისტი მხატვარი. ფრიდონ ნიჟარაძეს ბავშვობიდან მხატვრობისადმი დიდი მიდრეკილება აღმოაჩნდა, უშგულში იზრდებოდა და იმ პერიოდში, როცა ტაძრები ფარეხის ფუნქციას ასრულებდა, უპატრონოდ მიტოვებული ლამარიას ტაძრის ფრესკები ფანქრით მოხატა, რომ წამოიზარდა სწავლობდა ქუთაისის სამთო ტექნიკუმში. მუშაობდა მაღაროში, შემდეგ საბჭოთა ჯარში გაიწვიეს. დაბრუნების შემდეგ სამხატვრო აკადემიაში ჩააბარა და მიუხედავად იმისა, რომ სწავლის დასრულების შემდეგ სოხუმში გაანაწილეს, იქ მაინც არ წავიდა და მშობლიურ სვანეთში დაბრუნდა. ამბობდა, რომ უშგულის გარეშე ცხოვრება ვერ წარმოედგინა. კოსმიური სიუჟეტების ხატვის გამო თანასოფლელები მას ქართველ „სალვადორ დალის“ უწოდებენ. მხატვარმა ნახატების საოცარი სერია შექმნა. ფრიდონ ნიჟარაძის პირველი პერსონალური გამოფენა 2019 წელს თბილისის ისტორიის მუზეუმში მოეწყო. მისი თითოეული ნახატი ხანგრძლივ დაკვირვებას მოითხოვს, რადგან მასში თითოეულ ხაზსა თუ ფერს თავისი დატვირთვა აქვს. დღემდე მხატვრის გენიალური ნამუშევრები სვანეთში, მის მოკრძალებულ სახლში მდებარე სახელოსნოშია გამოფენილი. ძირითადი დამთვალიერებლები უცხოელი ტურისტები არიან. 2020 წლის 14 თებერვალს, ამერიკაში მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი მხატვრის, დავით დათუნას მხარდაჭერით, უსმანოვის საერთაშორისო ხელოვნების აკადემიაში სანქტ-პეტერბურგში ფრიდონ ნიჟარაძის ნამუშევრების გამოფენა გაიხსნა. ფრიდონ ნიჟარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ფრიდონ ნიჟარაძე facebook-ზე ფრიდონ ნიჟარაძე - გენიოსი სვანი მხატვარი ↑ უშგულელი მხატვარი და ფერმწერი ფრიდონ ნიჟარაძე გარდაიცვალა ↑ ეროვნულ მუზეუმში ფრიდონ ნიჟარაძის პირველი გამოფენა გაიმართა ↑ В Петербурге пройдет выставка Фридона Нижарадзе – «грузинского Сальвадора Дали»
მუსიკის ფილოსოფია

მუსიკის ფილოსოფია — სწავლება „მუსიკის ბუნებისა და ჩვენი მისეული გამოცდილების გარშემო ფუნდამენტური კითხვების“ შესახებ. მუსიკის ფილოსოფიური განხრით შესწავლას დიდი კავშირი აქვს მეტაფიზიკასა და ესთეტიკასთან. ტერმინი მე-19 საუკუნეში წარმოიშვა და 1980-იანი წლებიდან დისციპლინის სახელად დამკვიდრდა. საბაზისო კითხვები მუსიკის ფილოსოფიის გარშემო შემდეგია: რა არის მუსიკის დეფინიცია? (რა კრიტერიუმებით კლასიფიცირდება რაიმე მუსიკად?) როგორია მუსიკისა და გონების ურთიერთობა? როგორია მუსიკისა და ენის ურთიერთობა? რას გვეუბნება მუსიკის ისტორია მსოფლიოს შესახებ? რა კავშირია მუსიკასა და ემოციებს შორის? (მე-19 საუკუნეში დაიწყო მსჯელობა იმის შესახებ, შეეძლო თუ არა წმინდა ინსტრუმენტულ მუსიკას ემოციების გადმოცემა და წარმოსახვითი სცენების გამოსახვა) დისციპლინის განვითარებაში წვლილი შეიტანეს ფილოსოფოსებმა, მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, მუსიკოლოგებმა, მუსიკათმცოდნეებმა და სხვა სამეცნიერო სფეროს წარმომადგენლებმა. ↑ Andrew Kania, "The Philosophy of Music", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Spring 2014 edition, edited by Edward N. Zalta. ↑ Daniel Martín Sáez, "The Expression »Philosophy of Music«. A Brief History and Some Philosophical Considerations", International Review of the Aesthetics and Sociology of Music, vol. 52, nº 2 (December 2021), pp. 203-220.
ენობრივი კუნძული

ენობრივი კუნძული (გერმანული Sprachinsel-ის კალკი; ასევე ენის ანკლავი, ენობრივი იზოლორებული ზონა ) არის ენობრივი ანკლავი, რომელიც გარშემორტყმულია ერთი ან რამდენიმე განსხვავებული ენით. ტერმინი შემოიღეს 1847 წელს. ენობრივი კუნძულების მაგალითები: ალგერო არბერეში ბეტავი ბრიუსელი ჩიპილო და ჩიპილოს ვენეციური დიალექტი ფეტარი გორანი გრიკო და გრეკანიკო ხალაჯი ლუჟიცა მონაკოური ნარადა ოკუიოშინო პალენკერო პენსილვანიის გერმანული სატერლენდი სეკეის მხარე შვაბური თურქეთში ზემო ჰარცი და სინურში თიენძინური, ცენტრალური მანდარინის ვარიანტი, რომელიც გარშემორტყმულია ჩრდილოეთური ვარიანტებით კანჭოური, სამხრულ-დასავლური მანდარინის ვარიანტი, რომელიც გარშემორტყმულია ჰაკას ენით სამხრეთ ძიანსიში, არის ერთ-ერთი მრავალი იზოლირებულ დიალექტთაგანი, რომელთაც ძიუნხუას უწოდებენ. ჰანგჭოური, მანდარინის ვარიანტი, რომელიც გარშემორტყმულია ჩრდილო ვუს დიალექტებით, რაც მოხდა იმის გამო, რომ გამოწვეული სამხრეთ სუნგის დინასტიის მმართველობის დროს დედაქალაქი შეიცვალა ჭუნგშანის მინი, სამხრეთ მინის ენა, რომელიც შემოსაზღვრულია იუს ვარიანტებით, ენობრივი კუნძულის შექმნა გამოიწვია სუნგისა და იუანის დინასტიების მმართველობის დროს თავშესაფრის მაძიებელი მიგრანტების დასახლებამ. ↑ Language and Space. An International Handbook of Linguistic Variation, Volume 1, 2009, Section "The history of language island research (Sprachinselforschung)", p.335 ↑ Peter Auer, Frans Hinskens, Paul Kerswill. Dialect change: convergence and divergence in European languages. p. 221. "The term 'Sprachinsel' was used for the first time in 1847 to designate a Slavonic community surrounded by a German-speaking population close to Konigsberg, East Prussia cf. Mattheier 1996. 812" ↑ Chinese Dialect Classification: A comparative approach to Harngjou, Old Jintarn, and Common Northern Wu.