laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
არცევი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

არცევი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: აძვისთავი, გოიათა, ვალითა, ზემო ოტრევი, იკორთა, ნოგყაუ, პანტნაური, ქარჩითი, ქვემო ოტრევი, ჩხარაული). მდებარეობს მდინარე არცეულის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 18 კილომეტრი, გორიდან — 27 კილომეტრი.. არცევი ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში შედიოდა გვერდისძირის სოფლებში, ხოლო XIV საუკუნიდან ქსნის საერისთავოში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2007 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (ოს. Арцеу). 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 482 მცხოვრები. სოფლის ჩრდილოეთით განლაგებული ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორები მოწმობს, რომ სოფელი უძველესი დროიდან ყოფილა დასახლებული. ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია: არცევის ღვთისმშობლის ეკლესია, არცევის ეკლესიის ნანგრევები, არცევის ნაეკლესარი. გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 221. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 615. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 18. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 22. ↑ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
ქალთა IX საჭადრაკო ოლიმპიადა

20 ნოემბერი - 8 დეკემბერი 1980. ვალეტა, მალტა პირველად საჭადრაკო ოლიმპიადების ისტორიაში ტურნირი ჩატარდა შვეიოცარიული სისტემით. 42 გუნდი 14 ტურში არკვევდა უძლიერესის ვინაობას. მალტაში სსრ კავშირის ნაკრებს მთლიანად ქართველები წარმოადგენდნენ. მაია ჩიბურდანიძე, ნონა გაფრინდაშვილი, ნანა ალექსანდრია და ნანა იოსელიანი - ასეთი შემადგენლობით ჩავიდა საბჭოთა ნაკრები ხმელთაშუაზღვის ამ პატარა კუნძულზე. ბრძოლა მეტად დაძაბული გამოვიდა. ქართველებს ბოლო ტურამდე მეტოქეობას უნგრელები (ვერეცი, ივანკა, პორუბსკი, ჩონკიჩი) უწევდნენ. აშკარად არ იყო ფორმაში ნანა ალექსანდრია, რომელმაც სამი პარტია წააგო რვიდან. სწორედ ამან განაპირობა ის, რომ მეშვიდე ტურამდე წინ სულ უნგრელები იყვნენ. შემდეგი ოთხი ტური გუნდები მხარდამხარ მიდიოდნენ და მხოლოდ ბოლო სამ ტურში მოახერხა საბჭოთა ნაკრებმა ნახევარქულიანი უპირატესობის მოპოვება. ეს ნახევარი ქულა საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ქართველი მოჭადრაკეები ოლიმპიური ჩემპიონები გამხდარიყვნენ. ალექსანდრიას ცუდი თამაში სრულად აანაზღაურეს დანარჩენებმა, რომლებმაც მცირე ოქროს მედლებიც მოიპოვეს თავიანთ დაფებზე გამარჯვებისათვის. დიდი ბრძოლა გამართეს მესამე ადგილისათვის პოლონელებმა და რუმინელებმა, რომელიც საბოლოოდ პოლონელთა გამარჯვებით დასრულდა. პირველად გამოჩნდნენ პრიზიორთა სიახლოვეს ჩინელები, რომლებიც სათადარიგო მოთამაშის გარეშე თამაშობდნენ და თავისთვის (იმ დროისათვის) საპატიო მეექვსე ადგილზე გავიდნენ. 23 ქულა 11. ესპანეთი 22,5 ქულა 12. არგენტინა 22 ქულა 13. აშშ, 14. ინგლისი, 15. საფრანგეთი, 16. ავსტრალია, 21,5 ქულა 17. ნიდერლანდები, 18. კოლუმბია, 19. კანადა, 20. იტალია, 21. შვედეთი-21,5, 22. ისლანდია, 23. დომინიკელთა რესპუბლიკა, 24. საბერძნეთი 21 ქულა 25. ინდოეთი, 26. ირლანდია, 27. უელსი, 20,5 ქულა 28. შოტლანდია, 20 ქულა 29. ახალი ზელანდია, 30. დანია, 31. შვეიცარია, 32. მექსიკა, 19,5 ქულა 33. ავსტრია, 34. ფინეთი, 35. ეგვიპტე, 19 ქულა 36. იაპონია, 37. ბელგია, 15 ქულა 38. მალტა 14,5 ქულა 39. პუერტო-რიკო 13,5 ქულა 40. არაბთა გაერთიანებული საამიროები 4 ქულა 41. აშშ-ის ვირჯინის კუნძულები 1 ქულა 42 ნიგერია.  უნგრეთი ჟუჟა ვერეცი - 10 (+7=6-0), მარია ივანკა - 11 (+8=6-0), მარია პორუბსკი - 8(+7=2-2), ტუნდე ჩონკიჩი - 3 (+3=0-1).  პოლონეთი ჰანა ერენსკა-რაძიკოვსკა - 9(+8=2-3), გრაჟინა შმაჩინსკა - 3 (+2=2-3), მალგოჟატა ვაიზე - 6,5 (+5=3-3), აგნეშკა ბრუსტმანი - 8 (+6=4-1). თენგიზ გიორგაძე. ქართული ჭადრაკის მატიანე. თბილისი, ,,განათლება’’ 1995. თენგიზ გიორგაძე. საჭადრაკო ოლიმპიადების ჩემპიონები. თბილისი. ,,ცოდნა’’ 1984. Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990 შედეგები
არეშფერანი

არეშფერანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე არეშის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ზემო ბოლქვი, ქევხიანი, ქვემო ბოლქვი, ხოშატიანი). ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 278 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 562. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ამაშუკეთი

ამაშუკეთი (ყოფ. ციხისძირი, ამაშუკეთი) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ბორითის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 440 მეტრი. ხარაგაულიდან 32 კილომეტრი. სოფელში არის საშენი ქვის კარიერი, შუა საუკუნეების ორი ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 118 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 238. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 123. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 16. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი

ანასტასია მიხეილის ასული თუმანიშვილ-წერეთელი(დ. 6 სექტემბერი [ძვ. სტ. 25 აგვისტო], 1849, თბილისი ― გ. 7 თებერვალი, 1932, იქვე) — ქართველი საბავშვო მწერალი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე. თბილისში დაამთავრა ჯერ ფავრის პანსიონი, შემდეგ ამიერკავკასიის კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი (1865). იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ აქტიური წევრი., „მასწავლებელ და აღმზრდელ ქალთა საურთიერთო დახმარების საზოგადოებისა“ და ქალთა საზოგადოება „განათლების“ დამმარსებელი. განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის საყმაწვილო ჟურნალისტიკის განვითარებაში. 1883 ჟურნალ „ნობათში“ თანამშრომლობდა. 1890 დააარსა ჟურნალ „ჯეჯილი“, რომელმაც უდიდესი როლი ითამაშა ქართულ საბავშვო ლიტერატურის განვითარებაში იყო ჟურნალ „კვალის“ თანარედაქტორი. თუმანიშვილ-წერეთლის პირველი თარგმანი (ალფონს დოდეს მოთხრობა „მარშლის გულმტკივნეულება“) დაიბეჭდა 1876, პირველი ორიგინალური მოთხრობა „მამის მსხვერპლი“ — 1880. მას ეკუთვნის ორიგინალური, ნათარგმნი და გადმოკეთებული საბავშვო მოთხრობები (კრებული „მოლაღური“, 1887; „ხუთი ამბავი“, 1888; „კონა“, 1823; „ცხოვრების გამჭრიახობა“, 1924; „ყვავილი“, 1926 და სხვა). ხელთუბნელი მ., საბავშვო ლიტერატურის მოამაგის ანასტასია თუმანიშვილი-წერეთლის ცხოვრება და მოღვაწეობა, თბ., 1941; ალანია ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 10. ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ანასტასია თუმანიშვილი-წერეთელი
კარიატიდები

კარიატიდები — ქალის სახის სვეტები, რომელთა კლასიკური ნიმუშია ათენის ერეხთეიონი. ქანდაკის სახის ქალი საყრდენის და სამკაულის როლს ასრულებს, მსგავსად ატლანტისა. პირველი სახეები ეგვიპტურ და აზიურ ხუროთმოძღვრებაში გვხვდება, მაგრამ სრულყოფილი სახე საბერძნეთში მიიღო და მისი სახელწოდებაც ლაკონიის ქალაქ კარიედან მოდის. კარიატიდები უხვადაა გამოყენებული შუა საუკუნეების არქიტექტურაშიც. ოგიუსტ როდენის ქანდაკების „დაცემული კარიატიდა“, რომელიც მისი მონუმენტური ნამუშევრის — „ჯოჯოხეთის კარიბჭის“ — ნაწილია, აღწერას ვხვდებით რობერტ ჰაინლაინის რომანში „უცხო უცხოთა ქვეყანაში“: „სამი ათასზე მეტი წლის მანძილზე არქიტექტორები ქალის სხეულის ფორმის სვეტების მქონე ნაგებობებს აპროექტებდნენ... უამრავი საუკუნე გავიდა, ვიდრე იშვებოდა ვინმე ისეთი, ვინც ამ ტრადიციას აღუდგებოდა — გამოჩნდა როდენი, რომელმაც შეძლო დაენახა, რომ ეს ქალისთვის მეტად მძიმე და ულაზათო სამუშაო იყო. ...შეხედე ამ პატარა კარიატიდას. მან უზარმაზარი ტვირთის აზიდვა სცადა, მაგრამ სუსტმა მხრებმა ვერ გაუძლო და ქვის სიმძიმის ქვეშ ჩაიკეცა. შეხედე, როგორი მშვენიერი გოგონაა, როგორი დათრგუნვილი და უბედური ადამიანის გამომეტყველება აქვს, მაგრამ ბრალს მაინც არავის სდებს; ასეთი ტანჯვის მიუხედავად არ ადანაშაულებს მას, ვინც ამხელა ტვირთი აჰკიდა, ამ უბედურების გამო ღმერთებსაც არ კიცხავს... სანაცვლოდ კი, ისევ იმ ლოდის აწევას ცდილობს, რომელმაც რამისაა გასრისოს. მაგრამ ეს სკულპტურა უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ კარგი ხელოვნების ნიმუში, რომელიც საკუთარი არსებობით ცუდ ხელოვნებასაც განაქიქებს; ყველა იმ ქალის სიმბოლოა, ვისაც კი ოდესმე უმძიმესი ტვირთის ზიდვა უცდია. სავარაუდოდ, ამ პლანეტაზე მცხოვრებ ქალთა ნახევარზე მეტი სწორედ ასეთები არიან. მაგრამ ამ ნამუშევრის მნიშვნელობა ამით არ მთავრდება; ის ყველა იმ ადამიანის სიმბოლოა, ვისაც ოდესმე უცხოვრია, მძიმე ბრძოლაში მედგრად მდგარა, გმირულად გაულევია სიცოცხლე და ვისი გმირობაც იქამდე არ დაუნახავთ, ვიდრე თავიანთი მძიმე ტვირთის ქვეშ არ დაცემულად. ეს სკულპტურა სიმამაცისა და გამარჯვების დიდი სიმბოლოა.“ აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 241, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983 ↑ უცხო უცხოთა ქვეყანაში, „წიგნები ბათუმში“, გაგი გაბრიჭიძის თარგმანი, 2018 წელი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კარიატიდები
კითერონის ლომი

კითერონის ლომი — საშინელი მხეცი, რომელიც კითერონის მთებიდან ჩამოდიოდა, ბეოტიის ქ. თესპიას დამფუძნებლის თესპიოსის და მეფე ამფიტრიონის ხარ-ძროხას გლეჯდა და არც კაცს ინდობა. ვერავინ გაუბედა შებმა. მეგარის მხარეში იმ დროს მწყემსთა შორის იზრდებოდა ზევსის შვილი ჰერაკლე, უჩვეულო ღონითა და ღადარივით მოელვარე თვალებით გამორჩეული 18 წლის გმირი. ჰერაკლე მეფე თესპიოსს ესტუმრა, მის 50 ქალიშვილთან დაწვა ზედიზედ (თუ ერთ ღამეში) და მერე მოკლა მხეცი, რომლის ტყავსაც ატარებდა. პავსანიას მოთხრობის მიხედვით, კითერონის ლომი მოკლა ალკათოემ (ალკათოოსმა) მას შემდეგ, რაც ამ ლომმა დაგლიჯა მეგარის მეფის მეგარევსის ძე ევიპე, ამისათვის დაპირებისამებრ შეირთო მეფის ასული ევექმე და მიიღო სამეფო. აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 252, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983
დემოდოკე

დემოდოკე — ფეაკელთა მეფის, ალკინოეს სასახლის უსინათლო მომღერალი. როდესაც ხსენებულ მეფეს ტროიდან დაბრუნებული ოდისევსი ესტუმრა, მგოსანმა იმღერა ოდისევსის და აქილევსის დავის, აფროდიტეს და არესის სიყვარულის, ბერძენთა ხის ცხენის ამბავი. ოდისევსს, რომელსაც გემი დაეღუპა და კუნძულზე გარიყული მეფის ასულმა ნავსიკაამ მიიყვანა სასახლეში, სიმღერამ ცხარე ცრემლი აღვრევინა. ალკინოემ მგოსანს გაჩუმება უბრძანა, რადგან მისი ქნარის სიმთა ჟღერა და ამბავი სტუმარს ცრემლს აღვრევინებდა, აქ კი ყველამ უნდა იმხიარულოსო. შემდეგ სტუმარს ვინაობა ჰკითხა, გემი მისცა და პატივით გაისტუმრა. აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 135, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983
ქვემო ბოლქვი

ქვემო ბოლქვი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (არეშფერანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრი, ლაგოდეხიდან 27 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 132 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 513. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქევხიანი

ქევხიანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (არეშფერანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე არეშის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ლაგოდეხიდან 27 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 117 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 498. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ხოშატიანი

ხოშატიანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (არეშფერანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 129 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 504. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქვემო ნაშოვარი

ქვემო ნაშოვარი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (აფენის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ლაგოდეხიდან 30 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 456 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 515. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფოდაანი

ფოდაანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (აფენის თემი), მდებარეობს მდინარე აფენისხევის (ალაზნის სისტემა) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 270 მეტრი, ლაგოდეხიდან 27 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 730 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 351. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ქვემო მსხალგორი

ქვემო მსხალგორი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ბაისუბნის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარეების ბაისუბნისხევისა და კაბალის ხეობებს შორის. ზღვის დონიდან 340 მეტრი, ლაგოდეხიდან 14 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 444 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 514. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ფიჩხისბოგირი

ფიჩხისბოგირი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (გიორგეთის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე კაბალის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 20 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 338. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
უზუნთალა

უზუნთალა — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (კაბალის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე კაბალის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 370 მეტრი, ლაგოდეხიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1786 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 115. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ყარაჯალა (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

ყარაჯალა — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (კაბალის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდინარე კაბალის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 370 მეტრი, ლაგოდეხიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2012 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 630. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
კართუბანი

კართუბანი (ყოფ. ყარსუბანი) — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოლოკიანი, ნაენდროვალი, ნაწისქვილარი). ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1802 ადამიანი. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ნამესრალი

ნამესრალი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ლელიანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, ლაგოდეხიდან 30 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 450. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016.
ჭიაური

ჭიაური (ყოფ. ულიანოვკა) — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: ერეთისკარი, თამარიანი, წითელგორი). ზღვის დონიდან 210 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1044 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 135. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება N91, 2006 წლის 1 თებერვალი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზემო ფონა

ზემო ფონა — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დონა, ზემო ფონა, ზემო ხეჩილი, ქვემო ფონა, ქვემო ხეჩილი). მდებარეობს მდინარე კაბალის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ლაგოდეხიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 92 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 360. ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016.
ევრისთევსი

ევრისთევსი (ძვ. ბერძნ. Εὐρυσθεύς) — არგოსელთა მეფე ტირინთოში თუ მიკენში, სთენელოსის და პელოპის ასულ ნიკიპეს შვილი, პერსევსის შვილიშვილი. ტახტი მიიღო ჰერას ვერაგობის წყალობით. ზევსი მოატყუა, ჰერაკლეზე ადრე მისი დაბადება უზრუნველყო და პირობის თანახმად გამეფდა ის, ვინც პერსეიდების გვარში პირველი იშვა. ევრისთევსმაც, მიკენის უბადრუკმა მეფემ, ლაჩარმა და ბოროტმა კაცმა, კარგად ისარგებლა თავისი უფლებებით და ჰერაკლეს მძიმე დავალებებს აძლევდა მისი დაღუპვის მიზნით. ასე მოახდინა ჰერაკლემ 12 საგმირო საქმე. როდესაც ლომგმირი მოკვდა, ევრისთევსმა ჰერაკლიდების შევიწროება დაიწყო, არსად არ აძლევდა მოსვენებას. ხანგრძლივი ბრძოლა მაინც ჰერაკლეს შთამომავლების გამარჯვებით და პელოპონესში გაბატონებით დამთავრდა. ათენმა, თესევსის ქალაქმა, არათუ არ გასცა ჰერაკლიდები და არ ჩააბარე კარზე მომდგარ მტერს, არამედ თავი გამოიდო და ევრისთევსის ჯარს შეება. ევრისთევსი დამარცხდა და ეტლით გაიქცა. მოხუცი იოლაოსი, ჰერაკლეს ძმისშვილი, ძველი მეგობარი და თანამებრძოლი, ჰერაკლიდების დაუღალავი ქომაგი, სკირონიდის კლდეებთან დაეწია. ჯერ მეგობრის უფროს შვილსჰილოსს შეეხვეწა, ეტლი მათხოვეო, შემდეგ ზევსს შეევედრა, ერთი დღით ოდინდელი სიჭაბუკე დამიბრუნეო. წუთით ღრუბელმა დაბურა, მერე ახალგაზრდა გმირად ქცეული დაედევნა მტერს, შეიპყრო, ეტლიდან გადმოათრია, შებოჭა, ჰერაკლეს მოხუცებულ დედას — ალკმენეს მიჰგვარა, რომელმაც მაქოთი თვალები დასთხარა და წამებით მოკლა ან ჰილოსმა მოკლა, თავი მოჰკვეთა, ალკმენეს მიუტანა და ქალმა თვალები დასთხარა. აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 158, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ევრისთევსი
იგდრასილი

იგდრასილი — ყოვლის დამფარავი და დამკავებელი სამფესვა ხე, სამყაროს განსახიერება სკანდინავიურ მითოლოგიაში. ერთი ფესვი ზესკნელშია, მეორე ქვესკნელში (ნიფლჰაიმში), მესამე - ტურსთა (ბუმბერაზთა) სამეფოში. ხის ქვეშ ღმერთთა სამსჯავროა, ძირს – ჭა ურდარი, იქვე ცხოვრობს სამი ნორნი (წარსულის, აწყმოსა და მომავლის განსახიერება). მეორე ჭა მდინარეთა სათავეა, მესამე ფესვთან ცხოვრობს ბუმბერაზი მიმირი, ღმერთთა მრჩეველი. კენწეროზე ბრძენი არწივია, ტოტებზე – ოთხი ირემი, ძირს გველეშაპი ნიდეგრი. მათ შორის ამბავი დააქვს ციყვს. აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 217, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იგდრასილი
ორბეთი

ორბეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ორბეთი — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში; ორბეთი — შუა საუკუნეების ქართული მინის საწარმოს ნაშთი; ორბეთის ციხე — შუა საუკუნეების ციხე; ორბეთი — ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტში.
ორბეთი (საწარმო)

ორბეთი — VIII საუკუნის ბოლოსა და IX საუკუნის დასაწყისის მინის საწარმოს ნაშთი, რომელიც აღმოჩნდა სოფელ ორბეთთან (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) ტყეში. ძეგლი შესწავლილია გადანაყარში აკრეფილი ნივთების მიხედვით. სახელოსნოში მზადდებოდა მინის ჭურჭელი, სამაჯურები ბეჭდები, მოზაიკის კენჭები, სარკმლის მინები, ნაპოვნია სასმისების, სანელსაცხებლებისა და ბოთლის ნამტვრევები. მრავალფეროვნებით გამოირჩევა სასმისები. აღსანიშნავია მინანქრის საღებავებით მოხატული ჭურჭელი, რომლის აღმოჩენა პირველი შემთხვევაა საქართველოში. ნაპოვნია აგრეთვე ობსიდიანის დანა, რითაც ოსტატებს მინის ჭურჭელზე სხვადასხვა ორნამენტი გამოჰყავდათ. ორბეთის მინის საწარმოში ამზადებდნენ ფერად (წითელი, ლურჯი, ცისფერი, სხვადასხვა ელფერის მწვანე, შავი, თეთრი, ყვითელი, ჭრელი) მინას. დიდი რაოდენობითაა შავი და ფერადი მინის ბეჭდები. შედარებით ნაკლებია ფერადი მინის სამაჯურები (გრეხილი, სადა), განსაკუთრებით საყურადღებოა ორბეთის მინის საწარმოს გადანაყარში ნაპოვნი კუბური მოყვანილობის სხვადასხვა ფერის (შავი, მწვანე, ცისფერი პქროსფერილი) მოზაიკის კენჭები. აღსანიშნავია, რომ ეს არის საქართველოს ტერიტორიაზე მოზაიკის კენჭების წარმოების პირველი ფაქტობრივი დადასტურება. აქვე გვხვდება ფერადი სარკმლის მინის (ვიტრაჟის) ნატეხები. შუა საუკუნეების ქართული მინა უგრელიძე ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 553–554. უგრელიძე ნ., მინა ძველ საქართველოში, თბ., 1961; „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 380.
ორბეთის ციხე

ორბეთის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ისტორიულ ქვემო ქართლში (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი), ალგეთის ხეობის მაღალ და მიუვალ კლდეზე. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XI საუკუნის 30-იან წლებში. ორბეთის ციხე ბატონობდა ალგეთის ხეობის შუა წელზე, სადაც გადიოდა მნიშვნელოვანი გზები, რომლებიც თრიალეთსა და სამშვილდეს თბილისთან აკავშირებდა. ორბეთის ციხის მფლობელი ბატონობდა „ორბეთის ძირის სოფლებზე“, რაც ვარაუდით მოიცავს ალგეთის ხეობის შუა წელს ბირთვისისა და ფარცხისის ციხეებიანად, ამიტომ ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ალგეთის ხეობის ერთ ნაწილს „ორბეთის ქვეყანა“ უნდა რქმეოდა, ციხისა და მხარის მფლობელს კი — ორბელი. ვახუშტი ბაგრატიონს (XVIII ს.) ორბეთის ციხე შეცდომით სამშილდესთან ჰქონდა გაიგივებული. ორბეთის ციხის ნაგებობებიდან ყველაზე კარგადაა შემორჩენილი წმ. გიორგის ეკლესია (X ს.). თოდრია თ., ქსე, ტ. 7, გვ. 554, თბ., 1984
ყითა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ყითა შეიძლება აღნიშნავდეს: ყითა — სწორი ნაწლავის დაბოლოება ყითა — ლექსის ფორმა
ყითა (ლექსი)

ყითა (არაბ. ნაწილი, ნაწყვეტი) — ძირითადად დიდაქტიკური და ფილოსოფიური შინაარსის ლექსებში გამოიყენება. პირველი ბეითი არ ერითმება, შემდგომი ბეითი თავისუფალია, ხოლო მეორე წინა ბეითის სტრიქონს ერითმება. არის მონორიტმული და ერთი თემის შემცველი.
ბერნარდ მეიდოფი

ბერნარდ ლორენს „ბერნი“ მეიდოფი (Bernard Lawrence "Bernie" Madoff; IPA: /ˈmeɪdɒf/; დ. 29 აპრილი, 1938, ნიუ-იორკი – 14 აპრილი, 2021) — ამერიკელი საქმოსანი, საფონდო ბირჟის NASDAQ ყოფილი ხელმძღვანელი, რომელმაც აღიარა ისტორიაში უდიდესი საინვესტიციო აფიორის ორგანიზება. 2009 წლის 12 მარტს მეიდოფმა აღიარა დანაშაული 11 მუხლით მიყენებულ ბრალდებებში, რომელიც მოიცავდა პონცის სქემით ასობით ინვესტორის მოტყუებას. ინვესტორთა დანაკარგები ფედერალური გამომძიებლების გამოთვლით $65 მილიარდს აღემატება. ბრალდების წაყენების შემდეგ მადოფი საკუთარ პენტჰაუსში შინა პატიმრობაში იმყოფებოდა, თუმცა დანაშაულის აღიარების შემდეგ ის საპყრობილეში გადაიყვანეს. ამ დანაშაულისთვის მას მოუწევს სასჯელის მოხდა მთელი სიცოცხლე და დაახლოებით $170 მილიარდის რესტიტუცია. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
პონცის სქემა

პონცის სქემა (ასევე პონცის ფინანსური პირამიდა), საინვესტიციო აფიორა, რომელიც ინვესტორებს ამონაგებს უხდის საკუთარი ინვესტიციიდან ან მომდევნო ინვესტორების მიერ გადახდილი ფულიდან, ფაქტობრივად მოხვეჭილი მოგების ნაცვლად. ტერმინი "პონცის სქემა" ძირითადად აშშ-ში გამოიყენება (სხვა ქვეყნებში მას არ განასხვავებენ პირამიდული სქემისგან). სახელი მომდინარეობს ჩარლზ პონცისგან, სკანდალურად ცნობილი ემიგრანტი იტალიიდან, რომელმაც ეს სქემა გამოიყენა 1911 წელს. სქემა პონცის არ მოუგონებია (მაგ. ჩარლზ დიკენსმა საკუთარ 1857 წლის რომანში "პატარა დორიტი" ამგვარი სქემა აღწერა დიდი ხნით ადრე პონცის დაბადებამდე), თუმცა მისმა აფიორამ იმდენი ფული მოიზიდა, რომ ეს პირველი შემთხვევა გახდა, რომელმაც მთელი აშშ მოიცვა.