laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შუშანიკ კურღინიანი

შუშანიკ კურგინიანი (დ. 18 აგვისტო, 1876 — გ. 24 ნოემბერი, 1927) — სომეხი პოეტი, რომელსაც საკუთარი სიცოცხლის პერიოდში აღიარება არ ჰქონია. მიუხედავად იმისა, რომ თავად სოციალისტი იყო და მრავალი ლექსი მიუძღვნა მუშათა აჯანყებას, საბჭოთა პერიოდში ის დაუფასებელი დარჩა. ამჟამად ის თითქმის უცნობია და არ მოიხსენიება სომხეთის ლიტერატურაში. მიუხედავად ამისა, ის იყო პირველი რევოლუციონერი პოეტი ქალი სომხურ ლიტერატურაში. A Review of I Want to Live: Poems of Shushanik Kurghinian at The Critical Corner — 2/27/2006 "A Forgotten Heritage" at The Critical Corner — 7/15/2003 "The Keepers of Our Letters" at The Critical Corner — 1/10/2005 Two or Three Things She Knows About Shushanik YouTube-ზე a short film by Tina Bastajian (2005) That's Her, They Say ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Ով ով է. հայեր / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — ტ. 1. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393"></a> ↑ 3.0 3.1 Кургинян Шушаник // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ბეთქილ შუკვანი

ბეთქილ შუკვანი (თურქ. Bekir Özlü; დ. 30 აგვისტო, 1988, მესტია) — ქართველი ძიუდოისტი (60 კგ). ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ორგზის მონაწილე [2012 წლის ლონდონის ოლიმპიური თამაშებისა (საქართველოს სახელით, მეორე წრე) და 2016 წლის რიო-დეჟანეიროს ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (თურქეთის სახელით)]. ევროპის ჩემპიონი (2007, გუნდური ჩათვლა), ევროპის ვიცე ჩემპიონი (2011), ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (2006). კადეტთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2004), რიო-დეჟანეიროს გრანს სლემის ჩემპიონი (2012), გრან პრის ორგზის ჩემპიონი და ექვსგზის პრიზიორი. შვიდგზის მსოფლიოსა და ევროპის თასის ჩემპიონი და ექვსგზის პრიზიორი. არის გალათასარაის გუნდის წევრი. არის საქართველოს ჩემპიონი (2009), ექვსგზის პრიზიორი, მე-4 ისლამური სოლიდარობის თამაშების ვერცხლის პრიზიორი (2017), ხმელთაშუა ზღვის თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (2018), თურქეთის ჩემპიონი (2016). 2015 წლის შემდეგ გამოდის თურქეთის სახელით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბეთქილ შუკვანი“ ვიკისაწყობში. ბეთქილ შუკვანი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი ბეთქილ შუკვანი[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი ↑ 1.0 1.1 ბეთქილ შუკვანი. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2020. ↑ ძიუდო. შუკვანი ევროპის ვიცე-ჩემპიონია. ტაბულა (22 აპრილი, 2011). ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2020. ↑ 3.0 3.1 BEKIR OZLU JUDOKA. www.judoinside.com. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2020. ↑ Bekir Özlü Galatasaray’da. www.galatasaray.org (22 მარტი, 2017). ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2020. ↑ Judo - Men's - 60kg. baku2017.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-25. ციტირების თარიღი: 22 იანვარი, 2020.
კეგნი ლინ კარტერი

კეგნი ლინ კარტერი (ინგლ. Kagney Linn Karter; დ. 28 მარტი, 1987 — გ. 15 თებერვალი, 2024) — ამერიკელი პორნომსახიობი, მოდელი და ყოფილი სტრიპტიზიორი. პორნოგრაფიული კარიერა დაიწყო 2008 წელს. კარიერის მანძილზე ნომინირებული იქნა 43 ჯილდოზე, რომელთაგანაც 6 მოიგო. პირველი სცენა კარიერაში გადაიღო ჯონი სინსთან. სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა 2024 წლის 15 თებერვალს, 36 წლის ასაკში. 2008 წლიდან მონაწილეობა მიიღო 664 ფილმში. 2008: Swimsuit Calendar Girls 2 2009: The Doll House 6 2009: Slut Puppies 3 2009: This Ain’t Hell’s Kitchen XXX 2009: This Ain’t Intervention XXX 2009: Big Tits at School 5 & 8 2009: Girls Will Be Girls 5 2009: Not Married With Children XXX 2009: Big Wet Tits 8 2009: Big Tits at Work 8 2009: Deviance 2009: Baby Got Boobs 2010: Performers of the Year 2010 2010: Bad Girls 4 2010: Pornstars Like It Big 9 2010: Grand Theft Auto: XXX Parody 2010: Kagney Linn Karter: Lies 2010: Not Married With Children XXX 2 2010: Official The Silence Of The Lambs Parody 2010: Official Friday The 13th Parody 2010: Big Wet Tits 9 2010: Malice in Lalaland 2011: Big Wet Asses 19 2011: Performers Of The Year 2012 2012: Oil Overload 6 2012: Gangbanged 3 2012: Big Tits in Uniform 6 2012: Superman vs Spider-Man XXX 2013: Not The Bradys XXX: Marcia Goes To College! 2014: Tonight’s Girlfriend 35, 46 2014: DP Me Vol. 1 2014: Blacked Out 2015: Diary of a Nanny 6 2018: Interracial Icon 8 და სხვ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კეგნი ლინ კარტერი ოფიციალური საიტი კეგნი ლინ კარტერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ვეჯინის პირველი გვირაბი

ვეჯინის პირველი გვირაბი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ყოვლადწმიდის ეკლესიიდან 50 მეტრზე. ძეგლი განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ვეჯინის გვირაბი აღმოაჩინეს 2009 წელს მიწის სამუშაოების დროს. გვირაბი გაჭრილია პატარა ბორცვში, თიხნარ მიწაში. გვირაბი თაღოვანია. მისი სიგრძეა 17 მეტრი, სიგანე 0,6-0,7 მეტრი, სიმაღლე - 1,5-1,7 მეტრი. გვირაბი დაზიანებულია: დასავლეთით და აღმოსავლეთით ჩაკეტილია ჩამოქცეული მიწით. შესასვლელი, სავარაუდოდ, ყოვლადწმიდის ეკლესიის მახლობლად უნდა იყოს. მოსულიშვილი ი., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 115.
ვაზისუბნის მესამე ნამოსახლარი

ვაზისუბნის მესამე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე წილიანახევის მარცხენა ნაპირზე, ლომიაურად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოს ხანას. მიწის დამუშავების დროს აღმოჩენილია ქვის ნავისებრი ხელსაფქვავები და სფერული დისკო, რომელის დიამეტრი 40 სანტიმეტრს აღწევს. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 79.
ვეჯინის მეორე გვირაბი

ვეჯინის მეორე გვირაბი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე ვეჯინისხევის მარჯვენა სანაპიროზე. 1983 წელს ხევიდან ქვიშის ამოღების დროს კლდის ძირში გამოჩნდა 1,7 მეტრი სიმაღლის გვირაბი, რომლის ძირი 0,3-0,4 მეტრია, ზემოთკენ თანდათან ფართოვდება და კარისებრი ჭრილითაა დასრულებული. გვირაბის მაქსიმალური სიგანე 0,75 მეტრია. გვირაბი გაჭრილია ქვიან თიხნარში, კედლების ზედაპირი გლუვია და მოთეთრო ფერი დაჰკრავს. შესასვლელთან დაახლოებით 20-25 მეტრ მანძილზე გვირაბს ჯვარედინად კვეთს მეორე გვირაბი. მეორე გვირაბის სიგანეა 0,8 მეტრი, სიმაღლე კი 1,3 მეტრი, რომელსაც ვერტიკალური კედლები, თარაზული ძირი და მრუდხაზოვანი ჭერი აქვს. გვირაბების გადაკვეთის ადგილის თავზე მოწყობილია დაახლოებით 2,5 მეტრი სიგრძის და 1 მეტრი სიმაღლის სამალავი, რომლის იატაკშიც სათვალთვალო ხვრელია ამოჭრილი. ამ ადგილიდან სიღრმეში გვირაბი თანდათან იმდენად ვიწროვდება, რომ გადაადგილება შეუძლებელია. გადამკვეთი გვირაბის მარჯვენა ნაწილის სიგრძე 10-12 მეტრია, მარცხენა ნაწილის კი 5 მეტრი. გვირაბის ბოლოსთან პატარა ხვრელია, საიდანაც ვხვდებით ცილინდრული ფორმის მაღალ (სიმაღლე დაახლოებით 4 მეტრი) სათავსში. სათავსის კედელში იატაკიდან 2,5 მეტრ სიმაღლეზე პატარა შეღრმავებული ადგილია, რომელშიც მოხვედრა მისადგმელი კიბის საშუალებითაა შესაძლებელი. მოსულიშვილი ი., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 115-116.
ვაზისუბნის მეხუთე ნამოსახლარი

ვაზისუბნის მეხუთე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით 300-500 მეტრზე, მდინარე მღვრიეხევის მარჯვენა ნაპირზე. ნამოსახლარი განეკუთვნება გვიანადელ შუა საუკუნეებს. მიწის ხვნისას აქ ჩნდება ნაგებობათა ნაშთები, ქვითკირის საწნახელები, ქვევრები, წითელკეციანი ჭურჭლის ფრაგმენტები. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 79.
ვეჯინის მესამე გვირაბი

ვეჯინის მესამე გვირაბი — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ვეჯინის ციხის ჩრდილოეთით 300 მეტრზე კოდისხევის მარჯვენა შემაღლებულ ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. გვირაბი აღმოაჩინეს 2008 წელს. გვირაბი ნაშენია მსხვილი რიყის ქვითა და დუღაბით. გადახურულია ბრტყლად ფიქლის მოზრდილი ფილებით. გვირაბის მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწითა და ქვა-ღორღითაა ამოვსებული. შესასვლელი (1.3x1.7 მეტრზე) სამხრეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. შიგნიდან ქვის დიდი ფილით თარაზულადაა გადახურული. გვირაბს აღმოსავლეთით და დასავლეთით განშტოებები აქვს, რომლებიც ჩაკეტილია. ჩრდილოეთით კი თაღოვანი ღიობით უერთდება პატარა ოთხკუთხა მოხაზულობის (6X2 მეტრზე) სათავსოს. მოსულიშვილი ი., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 116.
მაგალი თოდუა

მაგალი თოდუა (დ. 19 იანვარი, 1927, სოფ. სალხინო — გ. 3 მაისი, 2016, თბილისი) — ქართველი მთარგმნელი, ენათმეცნიერი და აღმოსავლეთმცოდნე (ირანისტი), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი, გელათის აკადემიის პირველი პრეზიდენტი, რუსთაველის პრემიის ლაურეატი (2013). საშუალო სკოლა დაამთავრა სოფელ სალხინოში, 1943 წელს. 1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. თარგმანების პირველი წიგნი „ტაჯიკური პოეზია“ გამოსცა 1952 წელს. 1950-1961 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უფროსი ლაბორანტი და უფროსი მასწავლებელი; 1961-1966 წლებში აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1991-1995 წლებში ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სრექტორი; 2002-2008 წლებში „გელათის მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. 2008 წლიდან ჟურნალ „ქართველოლოგიის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე — „გოლესთანის მიბაძვანი სპარსულ ლიტერატურაში“; 1967 წელს —  სადოქტორო დისერტაციის თემაზე — „ქილილა და დამანას“ საბასეული ვერსია. 1965-1988 წლებში ოთხ ტომად გამოსცა აღმოსავლური მწერლობის კრებული „არმაღანი“, რომელიც 2016 წელს გადააკეთა ჟურნალად და დღემდე გამოიცემა. მაგალი თოდუას ნათარგმნი აქვს ირანელ კლასიკოსთა ნაწარმოებები. ქართულად თარგმნა და გამოსცა რუდაქის, დაყიყის, ომარ ხაიამის, ფირდოუსის, ნიზამი განჯელის, საადის, ჯალალ ედ-დინ რუმის, ხაყანის, ათარის, ნასერ ხოსროვის და სხვა მრავალ პოეტის შემოქმედება. 2013 წელა ქართული ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის მიენიჭა რუსთაველის პრემია. 2008 წელს კი ირანის ისლამური რესპუბლიკის პრეზიდენტის მიერ დაწესებული პრემია, „მსოფლიოში საუკეთესო ირანისტი“. მაგალი თოდუა გარდაიცვალა 2016 წლის 3 მაისს თბილისში. დაკრძალულია თაბორის მონასტრის ეზოში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 79. მაგალი თოდუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი მაგალი თოდუა[მკვდარი ბმული] — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საიტი ↑ წყაროსათვის – ვით ირემსა. Mastsavlebeli.ge (25 მაისი 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 აგვისტო, 2020. ციტირების თარიღი: 19 აგვისტო, 2020. ↑ „მსოფლიოში საუკეთესო ირანისტი“. Ipress.ge (3 მაისი, 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 აგვისტო, 2020. ციტირების თარიღი: 19 აგვისტო, 2020. ↑ განცხადება. საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო (3 მაისი, 2016). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 აგვისტო, 2020. ციტირების თარიღი: 19 აგვისტო, 2020.
ამაღლების თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ამაღლების თემი შეიძლება აღნიშნავდეს: ამაღლების თემი — ამაღლების თემის ცენტრი ამაღლების თემი — ამაღლების თემის ცენტრი ამაღლება (მრავალმნიშვნელოვანი)
კონსტანტინე თავზარაშვილი

კონსტანტინე თავზარაშვილი (დ. 15 აგვისტო, 1957, გორი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი და პოლიტიკოსი. გორის მუნიციპალიტეტის მერი 2017–2021 წლებში. 1974 წელს დაამთავრა ქ. გორის №3 საშუალო სკოლა. 1981 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1975–1982 წლებში იყო გორის რაიონის საპროექტო ბიუროს არქიტექტორი, 1982–1985 წლებში — ქ. გორის საქალაქო კომიტეტის საორგანიზაციო განყოფილების ინსტრუქტორი, 1988–1991 წლებში — ავტოსატრანსპორტო გაერთიანების პარტიული კომიტეტის მდივანი, 1991–1992 წლებში — ავტოსატრანსპორტო გაერთიანების მშნებლობის განყოფილების უფროსი, 1992–1998 წლებში — გორის სასურსათო კომბინატის დირექტორის მოადგილე, 1998–2002 წლებში — შპს „მარინის“ დირექტორი. 2002–2004 წლებში იყო ქალაქ გორის გამგებლის მოადგილე, 2004–2006 წლებში გამგებლის მოვალეობას ასრულებდა. 2013–2014 წლებში იყო „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ გორის რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარე, არჩევნების კოორდინატორი და შტაბის უფროსი. 2014 წლიდან 2017 წლის 14 ნოემბრამდე იყო გორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე, ამავე დღიდან იყო გორის მუნიციპალიტეტის მერი. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი. ფლობს ქართულ და რუსულ ენებს. ↑ 1.0 1.1 კონსტანტინე თავზარაშვილი[მკვდარი ბმული] — თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია. წაკითხვის თარიღი: 22 იანვარი, 2020. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 კონსტანტინე თავზარაშვილი. ძლიერი თვითმმართველობა — ძლიერი საქართველო. ციტირების თარიღი: 22 იანვარი, 2020. ↑ 3.0 3.1 3.2 კონსტანტინე თავზარაშვილი. გორის მუნიციპალიტეტის მერია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-02-22. ციტირების თარიღი: 22 იანვარი, 2020.
გეოსმინი

გეოსმინი — ორგანული ნივთიერება, ასევე ცნობილი, როგორც წვიმის არომატი. წარმოქმნიან გარკვეული ბაქტერიები. მისი სუნი მკაფიოდ იგრძნობა, მაშინ, როდესაც გამომშრალ ნიადაგზე წვიმის წყალი მოხვდება. ადამიანის ცხვირი ძალიან მგრძნობიარეა გეოსმინის მიმართ, ცხვირის რეცეპტორებს შეუძლიათ მისი ისეთ კონცენტრაციაში აღმოჩენა, როგორიცაა ტრილიონში მინიმუმ ხუთი. არის დეკალინისგან წარმოებული ბიციკლური სპირტი, მისი ქიმიური ფორმულაა C12H22O. ტერმინი გეოსმინი მომდინარეობს ძველი ბერძნულიდან „γεω“- [geō] ნიშნავს „დედამიწას“, ხოლო „ὀσμή“- [osmḗ] „სუნს“. ბიოსინთეზის 1-ლ ეტაპზე გვხვდება ფარნეზილის პიროფოსფატის მოლეკულა, რომელიც შემდეგ გადადის ციკლურ მდგომარეობაში, მე-2 ეტაპზე მიღებული ნივთიერება დროებით წარმოიქმნება. მე-3 ეტაპზე მიღებულ ნივთიერებას სცილდება აცეტონის მოლეკულა და მიიღება ბიციკლური ნაერთი რომელიც მე-4 ეტაპს წარმოადგენს, მე-5 ეტაპზე კი ნუკლეოფილური რეაციითა და ორმაგი ბმის პროტონაციით მიიღება გეოსმინი. გეოსმინისა და დეჰიდროგეოსმინისგან წარმოებული ნივთიერებები გადიან ერთმანეთის მსგავს ბიოსინთეზურ გზას. ეს შეიძლება იყოს მიზეზი, იმისა, რომ ორივე ნივთიერებას შეიცავენ კაკტუსები. წვიმის არომატი ↑ Eintrag zu Geosmin. In: Römpp Online. Georg Thieme Verlag, abgerufen am 29. Mai 2014. ↑ The earth's perfume, Protein Spotlight, Issue 35, June 2003. ↑ Polak, E.H.; Provasi, J. (1992). „Odor sensitivity to geosmin enantiomers“. Chemical Senses. 17: 23–26. doi:10.1093/chemse/17.1.23. ↑ Dieter Spiteller: Charakterisierung von N-Acyl-glutamin-konjugaten aus dem Regurgitat von Lepidoptera Larven, Dissertation, Friedrich-Schiller-Universität Jena, Jena 2002, S. 98–116. ↑ D. E. Cane, X. He, S. Kobayashi, S. Ömura, H. Ikeda: Geosmin Biosynthesis in Streptomyces avermitilis. Molecular Cloning, Expression and Mechanistic Study of the Germacradienol/Geosmin Synthese, in: Nature Journal, 2006, 59 (8), S. 471–479; doi:10.1038/ja.2006.66.
გურჯაანის კვირაცხოვლის ეკლესია

გურჯაანის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველისციხის სამხრეთ განაპირას. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ კედელი (სიგრძე - 9 მეტრი სიმაღლე - 13 მეტრი) რაზედაც მოგვიანებით აგურის გალავანი დაუშენებიათ. ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. 2003 წელს ეკლესიის ახლოს მოსახლეობამ პატარა (1.5 x 0.66 მეტრი სიმაღლე - 0.98 მეტრი) ნიში ააგო. მარკოზაშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 107.
ვაჩნაძიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

ვაჩნაძიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანში. დგას სოფლის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ფალახოსროიანად წოდებულ ადგილზე, მთაზე. განეკუთვნება გვიანი შუა საუკუნეებს, ითვლება მეგრელიშვილების საგვარეულო სალოცავად. ეკლესია დარბაზულია (6,4x4,4 მ.) ნაგებია მსხვილი და საშუალო რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. წყობა ირეგულარულია, ტლანქია ძლიერაა დაზიანებული: ჩამონგრეულია კამარა. შემორჩენილ კედლებს ბზარები დაუყვება. ფასადებზე საპირე ქვები ალაგ-ალაგ გამოცვენილია; ინტერიერი დაახლოებით 1 მეტრ სიმაღლეზე მიწითა და ჩამონაშალი ქვით არის ამოვსებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი) ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ბრტყელი აფსიდით, რომელიც დარბაზის გრძივი კედლებიდან განიერი მხრები ყოფილა გამოყოფილი. აფსიდში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. მარკოზაშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 106.
ვაჩნაძიანის წმინდა მარიამის ეკლესია

ვაჩნაძიანის წმინდა მარიამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანში. დგას სოფლის სამხრეთ დასავლეთით, გუჯიაურებად წოდებულ ტერიტორიაზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით თითქმის კვადრატული (3,75x3,2 მ). ნაგებია რიყის ქვით და დუღაბით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, კონქი, დანგრეულია კედლების ზედა ნაწილები და გარე კუთხეები: ფასადებზე საპირე ქვების დიდი ნაწილი ჩამოცვენილია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან აგურითაა ნაწყობი, ნახევარწიული თაღითაა დასრულებული, შიგნით — სწორკუთხაა. კარის ზემოთ პატარა სწორკუთხა სარკმელია. აფსიდი ნახევარწრიულია. (შემორჩენილია 0,5 მეტრ სიმაღლეზე). სამხრეთ კედელზე კამარის ქუსლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი. მარკოზაშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 106-107.
ვაზისუბნის პირველი სამაროვანი

ვაზისუბნის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში. დასავლეთით 300 მ-ზე, მდინარე მღვრიეხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. სამაროვანი შემთხვევით აღმოჩნდა გზის გაყვანის დროს. დადასტურდა ქვის ფილებით შედგენილი სამარხები. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 81.
ვაზისუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვაზისუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, მდებარეობდა სოფლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, თადიაანთ უბანში. ეკლესია მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია რიყის ქვების გროვა. XX საუკუნის სოფლის მოსახლეობას ნაეკლესიარზე აუგია პატარა ოთხკუთხა ნიშა (1,4×1 მ, სიმ. - 1,6 მ), რომელიც შელესილ-შეთეთრებულია და კრამიტის ორკალთა სახურავი ხურავს. ნიშის ჩრდილოეთით ოთხიოდე მეტრზე, პატარა ნაგებობების ნანგრევებია, რომლის იატაკში მცირე ზომის ქვევრებია ჩადგმული. მარკოზაშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 86.
ვაზისუბნის პირველი სამარხი

ვაზისუბნის პირველი სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, სასფლაოზე, განეკუთვნება ბრინჯაოს ხანას. სამარხი აღმოჩნდა 1980 წლებში შემთხვევით, საფლავის თხრისას ორმოსსამარხში იყო ბრინჯაოს ხანისათვის დამახასიათებელი შავკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 81.
ვაზისუბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი

ვაზისუბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ვაზისუბნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ განაპირას, მდინარე მღვრიეხევის მარჯვენა ნაპირზე ე. წ. სამკარიანი ეკლესიის ჩრდილოეთით 100 მეტრზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს. ნამოსახლარზე რომელიც ბუჩქნარითაა დაფარული შეინიშნება დიდი ნაგებობების ნაშთები, სამაროვანზე დადასტურდა ქვის ფილებით შედგენილი რამდენიმე სამარხი. სამარხები გაძარცულია. 1984 წელს სპეციალური სამეცნიერ-სარესტავრაციო საწარმო სახელოსნომ ეკლესიას ჩაუტარა სარესტავრაციო სამუშაოები. შენობის ირგვლივმოიხსნა მიწის გადმოშვერილი ქვის ფილებით შედგენილი სამი საფეხური შენობის ქვედა ნაწილზე. ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით. შესასვლელი ორია — სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან ორივე კარს თარაზული გადახურვა აქვს. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია. აფსიდში გაჭრილია ვიწრო და მაღალი სარკმელი. რომელიც ისევე როგორც მის გვერდებზე მდებარე ორი ნიშა და ეკლესიის ჩრდილოეთი შესასვლელი გადახურულია შავი ქვის თხელი ფილით — თარაზულად. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, თბ.. — გვ. 187.
ვაზისუბნის ყველაწმინდის ეკლესია

ვაზისუბნის ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი კახეთის მხარის გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ვაზისუბნის მიდამოებში, დაახლოებით 0,5 კილომეტრზე. ადგილობრივი მოსახლეობა ამ ადგილს დიდ ველს უწოდებს. ეკლესია დარბაზულია, განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია, ძლიერ დაზიანებულია. ჩამონგრეულია კამარა, დანგრეულია დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილი. სამხრეთ დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს მთელ სიმაღლეზე განიერი ბზარები დაუყვება. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რაომელშიც გაჭრილია გარეთკენ დავიწროებული სარკმელი, სარკმელს თარაზული გადახურვა და საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. სარკმლის ორივე მხარეს თითო, გეგმითი ნალისებრი, ღრმა ნიშაა. ორივე ნიშა ერთმანეთზე კუთხით მიყრდნობილი ორ-ორი ბრტყელი ქვითაა გადახურული. საკურთხევლის სარკმლის გარდა თითო სწორკუთხა სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. კუპრეიშვილი ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 89.
ვაზისუბნის ნაციხარი

ვაზისუბნის ნაციხარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ნათლისმცემლის ხევის მარჯვენა ნაპირზე, ტყეში. ციხე ნაგები ყოფილა რიყის ქვით. კედლების შემორჩენილ ფრაგმენტებს ძლიერი ცეცხლის კვალი ემჩნევა. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 80.
ვაზისუბნის მეორე სამაროვანი

ვაზისუბნის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, სოფლის ცენტრში. დადასტურდა ქვის ფილებით შედგენილი სამარხები, რომლებიც დაზიანდა 1960-იან წლებში საცხოვრებელი სახლების საძირკვლების გათხრისას. სამარხებში გამოჩნდა ადამიანის ჩონჩხი, ბრინჯაოს რგოლები და ბეჭდები. ინვენტარი დაკარგულია. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 81.
ვაზისუბნის სამების ეკლესია

ვაზისუბნის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, სოფლის თავში, კოჭლიაანთეულად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. 2008-2009 წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია საკმაოდ დაუდევრად აღადგინა. აღდგენისას გრძივი კედლების ხაზზე ახალი კედლები ააგეს და ეკლესია მნიშვნელოვნად დააგრძელეს (გარეთა ზომები 11,7×4,8 მეტრი). ეკლესიის ძველი ნაწილი (5,6×4,8 მეტრი) ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. შემორჩენილი იყო ნახევარწრიული აფსიდი - კონქით და გრძივი კედლების აღმოსავლეთი ნაწილი (სიგრძე დაახლოებით - 3 მეტრია) წყვილ პილასტრთან და მათზე დაყრდნობილ საბჯენ თაღთან ერთად. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი აღდგენილ კედლებშია მოწყობილი. აფსიდში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, მიშენებულია ქვითკირის ტრაპეზი. მსგავსი ნაგებობა აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდზეა მიდგმული. იგი როგორც ჩანს სამკვეთლოს დანიშნულებას ასრულებდა. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისაგან გამიჯნულია აღდგენის დროინდელი, კვადრატული აგურით ნაშენი კანკელით. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, აფსიდის ბოლოებთან, თითო განიერი, სწორკუთხა სარკმელია. ეკლესიის ძველი ნაწილი ცილინდრული კამარითაა გადახურული. აღდგენილი ნაწილი კი ხის კოჭებზე დაწყობილი ღარისებრი კრამიტით. რჩეულიშვილი გ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 81.
ვაზისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია

ვაზისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით 1 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია საშუალო და მსხვილი ზომის რიყის ქვით. გარე კუთხეებში საგანგებოდ შერჩეული რიყის ქვებია გამოყენებული. წყობა ირეგულარულია. ეკლესიის შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რაშიც სწორკუთხა, გარეთკენ თანდათან დავიწროებული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა, ხოლო ქვემოთ კედელზე ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. მეორე ასეთივე ტრაპეზი მიშენებულია აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდზე. იგი როგორც ჩანს, სამკვეთლოდ გამოიყენებოდა. აფსიდი წესიერი ფორმის კონქითაა გადახურული, კონქის თაღი ნახევარწრიულია. საკურთხეველი დარბაზის იატაკთან შედარებით ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. დარბაზი გადახურული იყო, ცილინდრული კამარით. ეკლესია დაბურული ყოფილა ღარისებრი კრამიტით. მარკოზაშვილი თ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ., 2013. — გვ. 89.