laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მჭრინავისებრნი

მჭრინავისებრნი (ლათ. Pycnonotidae) — ფრნველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. თავსა და ზურგზე თავისებური ძაფისებრი ბუმბული აქვთ; დედლები და მამლები ერთნაირად არიან შეფერილნი რუხ, ზეთისხილისფერ-მწვანე, ყვითელ ან მურა ტონებში. აერთიანებს 27 გვარს და 150-მდე სახეობას. უპირატესად გავრცელებული არიან აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონებში. დებენ 3–5 კვერცხს. უმთავრესად იკვებებიან კენკრით, აგრეთვე მწერებით. კარგად გალობენ. მჭრინავები — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 143, 223. ↑ Pycnonotidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ Bulbuls « IOC World Bird List en-US. ციტირების თარიღი: 2017-03-07 ↑ მჭრინავისებრნი (TSN 178504). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ზინგერის სახლი

ზინგერის სახლი (რუს. Дом Олениных) ასევე ცნობილია როგორც წიგნების სახლი (რუს. Дом кни́ги) — XX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია მოდერნის არქიტეტურულ სტილში, პაველ სიუზორის მიერ. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მისამართი: ნევის პროსპექტი, სახლი № 28. აგებულია 1902-1904 წლებში. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი. ექვსსრთულიანი მანსარდიანი სახლი მოდერნის სტილში ააგეს 1902-1904 წლებში არქიტექტორ პავლე სიუზორის პროექტის მიხედვით სააქციო კომპანიის „ზინგერისათვის“. 1917 წლამდე სწორედ ამ კომპანიას ეკუთვნოდა. 1919 წლიდან მასში განათავსეს „პეტროსახგამომცემლობა“ (1938 წლიდან „ლენიზდატი“). 2004-2006 წლებში მიმდინარეობდა რეკონსტრუქცია. Рубашкин А. И. В Доме Зингера и вокруг него. — СПб: Logos, 2003. — 568 с. — (Петербуржцы о городе и людях). — ISBN 5-87288-255-6. Кириков Б. М., Вознесенский А. В. Дом компании «Зингер» — Дом Книги. — СПб: Коло, 2008. — 44 с. — ISBN 978-5-901841-53-4. «Дом Книги» (Невский пр., 28) С. Н. Стрижак. К 100-летию возведения «небоскрёба» на Невском[მკვდარი ბმული] // «Дизайн и Строительство», № 3 (24), 2004 год. История компании «Зингер»(ინგლისური) Сайт Санкт-Петербургского Дома Книги დაარქივებული 2012-09-20 საიტზე Wayback Machine. Дом компании «Зингер» на сайте петербургской архитектуры დაარქივებული 2012-04-14 საიტზე Wayback Machine. . «Красуйся, град Петров!» დაარქივებული 2019-09-20 საიტზე Wayback Machine. , док. фильм об архитекторе Павле Сюзоре и истории возведения Дома Зингера.
დავით დარჩია

დავით დარჩია (დ. 9 დეკემბერი, 1968) — ქართველი მსახიობი. დაიბადა 1968 წლის 9 დეკემბერს. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1994 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობია. 1995 წელს მიიღო პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის. აღსანიშნავია როლები: სანდრო („ეს თავისუფალი პეპლები“), თორღვაი („ლამარა“), გიო („მერე რა რომ სველია სველი იასამანი“), ფარუსკადი („ქალი გველი“), ვასო („ნახვის დღე“), თედო, დავითი (კნაწა) („კაცია ადამიანი“), ლაერტი, ტრაგიკოსი („ჰამლეტი“), „სტიქსი“, მეშვიდე მსაჯული („თორმეტი განრისხებული მამაკაცი“), წათე („წათეს წითელი წაღები“). შესრულებული აქვს როლები ტელესერიალებში „ცხელი ძაღლი“, „თენდება გვიან“, „წვრილვარსკვლავთა ღამე“, „ასა“ და „ჩემი ცოლის დაქალები“ და აგრეთვე უკანასკნელი სერიალის დამატებით ფილმში „ჩემი ცოლის დაქალი კინოში“. 1996: „წარსულის აჩრდილები“ რეჟ. ლევან თუთბერიძე 1996: „სისხლიანი სცენარი“ რეჟ. ბესარიონ (ბესო) სოლომანაშვილი 2005: „კომპლექსი“ რეჟ. კოტე თაყაიშვილი 2009: „ჯართოსანი“ (გოგი ლურსმანაშვილი) რეჟ. ნონა გიუნაშვილი 2011: „გული+“ რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე 1995: მიიღო პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის დავით დარჩია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
მელიტონ ჩეჩელაშვილი

მელიტონ ჩეჩელაშვილი — ქართველი გეომეტრიის მასწავლებელი. ასწავლიდა ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში. როგორც პედაგოგს, ასე ახასიათებდა რეალური სასწავლებლის დირექტორი: ასწავლიდა სოფელ ჯურყვათსა და ზედა მაღლაკში. უმაღლესი არ დაუმთავრებია, მაგრამ ჩააბარა სხვადასხვა გამოცდა, გაიარა კურსები და 1919 წლის 1 ნოემბერს დაინიშნა ქუთაისის რეალურ სასწავლებელთან არსებულ უმაღლესდაწყებითი სასწავლებლის გეომეტრიის მასწავლებლად. ატარებდა საჩვენებელ გაკვეთილებს და ჰქონდა დიდი ავტორიტეტი პედაგოგთა და მოსწავლეთა შორის. დ. ჭუმბურიძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 496. სცსა, ფ. 1935, აღწ. 2, საქ. 1426, ფ. 14.
პარმენ საბაშვილი

პარმენ საბაშვილი (დ. 1883, ოზურგეთი — გ. 17 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი, სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის წევრი. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წელს იყო გზათა მინისტრის მოადგილე. შემდომში მუშაობდა სურსათის მომარაგების სამინისტროში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში. ცხოვრობდა ბათუმში, ეწეოდა საადვოკატო საქმიანობას. 1937 წელს დააპატიმრეს, ბრალად ედებოდა კონტრრევოლუციური საქმიანობა. სამხედრო კოლეგიის გადაწყვეტილებით, სასჯელის უმაღლესი ზომა, დახვრეტა მიესაჯა. 1958 საბჭოთა კავშირის უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მისი რეაბილიტაცია მოახდინა. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 341. პარმენ საბაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გიორგი მაღნარიძე

გიორგი მაღნარიძე (დ. უცნობია — გ. უცნობია) — ქართველი იურისტი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სენატის წევრი. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1919 წლის 7 ოქტომბერს დამფუძნებელმა კრებამ საქართველოს სენატის წევრად აირჩია. 1920 წლის 19 ნოემბერს, საკუთარი განცხადების საფუძველზე, დამფუძნებელმა კრებამ სენატორის უფლებამოსილება შეუწყვიტა. სხვა ბიოგრაფიული მონაცემები უცნობია. ბექა ქანთარია, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 259. გიორგი მაღნარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების პრეზიდიუმი

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების პრეზიდიუმი — დამფუძნებელი კრების პრეზიდიუმი წარმოადგენდა საკანონმდებლო ორგანოს მმართველ რგოლს, უძღვებოდა საკანონმდებლო ორგანოს მუშაობას, გეგმავდა და წარმართავდა კრების საქმიანობას. პრეზიდიუმის წევრები საჭიროების შემთხვევაში ერთმანეთის მოვალეობასაც ასრულებდნენ. პრეზიდიუმი შედგებოდა თავმჯდომარის, მოადგილეებისა და მდივნებისგან. თავმჯდომარის ადგილი წამყვანი პარტიის (სდპ) კვოტა იყო. პრეზიდიუმში ძირითად საპარლამენტო ფრაქციებს ჰქონდა გამოყოფილი თითო ადგილი. პრეზიდიუმის წევრები აირჩიეს დამფუძნებელი კრების პირველ სხდომებზე, 1919 წლის 12, 14 და 18 მარტს. დამფუძნებელი კრების პრეზიდიუმში პირველ სესიაზე აირჩიეს: თავმჯდომარე — კარლო ჩხეიძე (სდპ), უფროსი მოადგილე — ალექსანდრე ლომთათიძე (სდპ), უმცროსი მოადგილეები — სიმონ მდივანი (სფპ), ექვთიმე თაყაიშვილი (ედპ). უფროსი მდივანი — კოტე ჯაფარიძე; უმცროსი მდივნები — გრიგოლ ნათაძე (სრპ) და ქრისტინე შარაშიძე (სდპ). მოგვიანებით გრიგოლ ნათაძე ესერთა პარტიის კვოტით აირჩიეს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილედ. დამფუძნებელი კრების მეორე სესიის დასაწყისში, 1920 წლის 16 მარტს, დეპუტატებმა კვლავ აირჩიეს პრეზიდიუმი. თავმჯდომარე — კარლო ჩხეიძე (სდპ), მოადგილეები — ალექსანდრე ლომთათიძე (სდპ), სიმონ მდივანი (სფპ), ექვთიმე თაყაიშვილი (ედპ), მდივნები — კოტე ჯაფარიძე და ქრისტინე შარაშიძე (ორივე სდპ). ვინაიდან ესერთა პარტიამ უარი თქვა კენჭისყრაში მონაწილეობაზე, პრეზიდიუმში მათი კუთვნილი ადგილი თავისუფალი დარჩა. კუპატაძე ბ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 121.
პოლიკარპე მაჭარაძე

პოლიკარპე მაჭარაძე (დ. 1878 სოფ. ივანდიდი, ხონის საზოგადოება — გ. ?) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. მხატვარი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. ერთი წლის ასაკში მამა გარდაეცვალა. წერა-კითხვა ისწავლა სოფლის დიაკვანთან. შემდგომში სწავლა გააგრძელა ორკლასიან სკოლაში, თუმცა ოჯახის უსახსრობის გამო სწავლის მიტოვება მოუხდა. 14 წლის ასაკიდან დაიწყო მუშაობა თბილისის რკინიგზის სახელოსნოში. 1895 წლიდან დაუახლოვდა „მესამე დასს“. საუკუნის მიწურულს ქალაქ ბაქოში ნიკო კეცხოველთან ერთად მოაწყო არალეგალური სტამბა. შემდგომში დაბრუნდა სამშობლოში. პარტიის დავალებით, 1901 წლის მუშათა გამოსვლებისას დახატა წითელი დროშა მარქსის, ენგელსისა და ლასალის ფოტოებით. 1902 დააპატიმრეს და გაასახლეს ხონში. მეორედ 1903 წელს დააპატიმრეს და 3 წლით გადაასახლეს. 1905 წელს შეეხო ამნისტიის აქტი და დაბრუნდა თბილისში. 1906 წელს მუშაობდა რკინიგზის სახელოსნოში. 1907 წელს კვლავ დაიჭირეს და გადაასახლეს, თუმცა გაპარვა შეძლო და არალეგალურ საქმიანობას მიჰყო ხელი. 1914 წელს კვლავ დაიჭირეს. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და შეუდგა აქტიურ პარტიულ მუშაობას. იყო მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. დამოუკიდებლობის პერიოდში იყო რკინიგზის მუშათა გაერთიანების ერთ-ერთი ლიდერი. 1918 წელს სოციალ-დემოკრატების სიით შევიდა ეროვნულ საბჭოში. იყო ეროვნული საბჭოს საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 1918 წლის 15 ოქტომბერს ეროვნული საბჭო დატოვა. 1919 წლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებზე კენჭს იყრიდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით, თუმცა დეპუტატის მანდატი ვერ მოიპოვა. პარტიულ სიაში 129-ე ადგილი ეკავა. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომი პერიოდის ცნობები არ მოიძებნება. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 263. პოლიკარპე მაჭარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
არშაკ ბარხუდაროვი

არშაკ ბარხუდაროვი (დ. 1870, ტფილისი — გ. უცნობია) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. სომხური ნაციონალისტური პარტიის ლიდერი. 1885 წელს ვერცხლის მედალზე დაამთავრა თბილისის გიმნაზია. უმაღლესი იურიდიული განათლება რუსეთში, მოსკოვის უნივერსიტეტში მიიღო. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ნაფიც ვექილად. ჩართული იყო პოლიტიკურ საქმიანობაში, იყო კადეტთა პარტიის წევრი. 1918 წლის ოქტომბერში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ სომეხთათვის გამოყოფილი კვოტით შევიდა პარლამენტში, წევრად დაასახელა კადეტთა პარტიამ. პარლამენტში იყო სომეხთა ნაციონალისტური ფრაქციის თავმჯდომარე. სხვა ბიოგრაფიული მონაცემები არ იძებნება. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 65.
ივანე ჩერქეზიშვილი

ივანე ჩერქეზიშვილი (დ. 1884 — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალისტ-რევოლუციონერი, უმაღლესი განათლებით ვექილი. 1917 წლის თებერვალ-მარტის რევოლუციის შემდეგ ერთხანს აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს პოლიტიკურ მოვლენებში. 1917 წლის აგვისტოში აირჩიეს „ქართველი ერის ინტერპარტიული ბიუროს“ (იგივე ინტერპარტიული საბჭო) წევრად და პრეზიდიუმის წევრობის კანდიდატად. შედიოდა ეროვნული ყრილობის რეგლამენტის შემმუშავებელი კომისიის შემადგენლობაში, რომელშიც ოთხი პარტიის თითო წარმომადგენელი იყო. 1917 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს ამიერკავკასიის „სხვა ერების საბჭოებთან“ მოსალაპარაკებლად შერჩეული კომისიის წევრად. 1917 წლის 17 ნოემბერს, რამდენიმე დღით ადრე საქართველოს პირველი ეროვნული ყრილობის გახსნამდე, წაიკითხა კომისიის მიერ შემუშავებული ყრილობის რეგლამენტი (დღის წესრიგი). 1917 წლის 22 ნოემბრის შემდეგ იყო ეროვნული ყრილობის მიერ არჩეული ეროვნული საბჭოს წევრი ესერთა პარტიიდან. მან ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წლის 6 ივნისის სხდომაზე ეროვნულმა საბჭომ შექმნა საკონსტიტუციო კომისია, რომლის თავდაპირველ შემადგენლობაში შედიოდა ივანე ჩერქეზიშვილი. 1918 წლის 15 ნოემბერს, საზღვარგარეთ წასვლის გამო, მისი ადგილი ეროვნულ საბჭოში დაიკავა მარიამ ჩხეიძემ. აღვნიშნავთ, რომ საქართველოს ეროვნული ინტერპარტიული საბჭოს დოკუმენტებსა და მასალებში ზოგ შემთხვევაში ერთმანეთშია არეული ივანე ჩერქეზიშვილისა და ვარლამ ჩერქეზიშვილის სახელები. ალბათ ამ გარემოებამ გამოიწვია ის, რომ ქართულ ისტორიოგრაფიაში ზოგი ავტორი ინტერპარტიული და ეროვნული საბჭოს წევრად შეცდომით ვარლამ ჩერქეზიშვილს მიიჩნევს. ეს უკანასკნელი, ინტერპარტიული საბჭოს სხდომებზე მონაწილეობდა, როგორც სპეციალურად მიწვეული პირი. შველიძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 496. Сталинские списки из Грузии ჩერქეზიშვილი ივანე ლევანის ძე (1884)
ელისაბედ ორბელიანი

ელისაბედ ორბელიანი (დ. 1871, თბილისი — გ. 1942, იქვე) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი. ცნობილია ლიტერატურული ფსევდონიმით „საზინდარი“. ქართლ-კახეთის მეფის ერეკლე II-ის (მამის მხრიდან) და ჭავჭავაძის (დედის მხრიდან) შთამომავალი. განათლება პარიზში მიიღო. ერთხანს ცხოვრობდა იტალიასა და შვეიცარიაში. ლექსებს ფრანგულად წერდა. 1919-1920 წლებში რედაქტორობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფრანგულ და ინგლისურენოვან გაზეთებს: „თავისუფალ საქართველოს“, „საქართველოს რესპუბლიკას“ (ორივე ფრანგულ ენაზე) და „საქართველოს მოამბეს“ (ინგლისურ ენაზე). ფრანგულად თარგმნა „ვეფხისტყაოსანი“ და ქართველ კლასიკოსთა პოეზია, კერძოდ, ა. ჭავჭავაძის, გ. ორბელიანის, ნ. ბარათაშვილის, ი. ჭავჭავაძის, ვაჟა-ფშაველასა და სხვათა შემოქმედება. 1918 ქართული უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ მიიწვია უნივერსიტეტში უცხო ენათა ლექტორად, კითხულობდა ფრანგული (1918) და ინგლისური (1921) ენების კურსს. ლილუაშვილი მ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 308.
პეტრე ჩარექიშვილი

პეტრე ჩარექიშვლი — ქართველი პედაგოგი. დაასრულა ქუთაისის 6-კლასიანი სასწავლებელი. 1899 შევიდა თბილისის საოსტატო ინსტიტუტში. 1903-1907 წლებში მასწავლებლად მუშაობდა ქუთაისის 6-კლასიან სასწავლებელში, ხელმძღვანელობდა ამავე სასწავლებელთან არსებულ პედაგოგიურ კურსებს, მონაწილეობდა საზოგადოებრივ ღონისძიებებში, რის გამოც 1907 დააპატიმრეს და საქართველოდან გაასახლეს. მოღვაწეობა გააგრძელა განჯაში, აქაურ 6-კლასიან სასწავლებელში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა და პარალელურად სიმწიფის ატესტატზე გამოცდა ჩააბარა. 1910 შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, სადაც დაამთავრა მათემატიკის ფაკულტეტი. მიიწვიეს მოსკოვის გერმანულ სკოლაში გამგის თანამდებობაზე. 1916 დაბრუნდა საქართველოში და თბილისის სკოლებში მუშაობდა მათემატიკის მასწავლებლად. 1917 აირჩიეს თბილისის გუბერნიის სახალხო სკოლების დირექტორად. დამოუკიდებელ საქართველოში ეს თანამდებობა გაუქმდა და 1918-1920 წლებში ჯერ თბილისის წმინდა ნინოს გიმნაზიის დირექტორი იყო, შემდეგ კი —თელავის წმინდა ნინოს გიმნაზიისა. ჭუმბურიძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 492.
გიორგი სადაღაშვილი

გიორგი სადაღაშვილი (დ. 1870, ქვახვრელი, გორის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. ეროვნებით სომეხი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. სოციალ-დემოკრატიულ წრეებში გაწევრიანდა დაარსებისთანავე. იყო თბილისის პარტიული წრის ორგანიზატორი. 1900 წლის რკინიგზის გაფიცვის გამო გაასახლეს თბილისიდან. 1902 წლის მუშათა დემონსტრაციების შემდეგ დააკავეს, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1903 დატოვა რკინიგზის სახელოსნო პოლიციური წნეხის გამო. 1904 წლიდან მუშაობა დაიწყო იარალოვის ქარხანაში. აქტიურად მონაწილეობდა ოთხივე სათათბიროს არჩევნებში, მუშების მხრიდან იყო დასახელებული ამომრჩევლად, მათ შორის გურიიდანაც. 1908 ჟანდარმერიამ დაიჭირა და გადაასახლა როსტოვში 2 წლით. 1917 წლის მარტიდან ეწეოდა აქტიურ პარტიულ მუშაობას. იყო „ნაძალადევის“ კომიტეტის თავმჯდომარე და სხვადასხვა რაიონის კოლექტივის წევრი. აირჩიეს ქალაქის საბჭოს წევრად. 1918 წელს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მიერ დასახელდა ეროვნული საბჭოს წევრად. 1919 წლის თებერვლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით, თუმცა მანდატი ვერ მოიპოვა. იყო საკანდიდატო სიის 115-ე ნომერი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დატუსაღებული იყო მეტეხის ციხეში 1921 წელს. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 343-344. გიორგი სადაღაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ოტო ჰერმან ფონ ლოსოვი

ოტო ჰერმან ფონ ლოსოვი (გერმ. Otto Hermann von Lossow; დ. 15 იანვარი, 1868, ჰოფი — გ. 25 ნოემბერი, 1938, მიუნხენი) — გერმანელი სამხედრო მაღალჩინოსანი ოსმალეთის გერმანულ შტაბში პირველი მსოფლიო ომის დროს. საქართველოს დამოუკიდებლობის ერთ-ერთი მთავარი იდეოლოგი გერმანელთა მხრიდან 1918 წლის მაისში. დაიბადა ბავარიაში, არისტოკრატიულ ოჯახში. 1886-1888 წლებში იღებდა განათლებას მიუნხენის სამხედრო აკადემიაში. 1900-1901 წლებში მონაწილეობა მიიღო იჰეტუანების აჯანყების ჩახშობაში ჩინეთში. 1908 წელს გახდა მაიორი და 1910 წლამდე მუშაობდა პრუსიის დიდ გენერალურ შტაბში. 1911 წელს მიდის ინსტრუქტორად ოსმალეთში და ასწავლის ადგილობრივ სამხედრო აკადემიაში, ასევე წევრია, ადგილობრივი გენერალური შტაბის. 1912-1913 წლებში თურქული ქვეითი დივიზიის მეთაურის რანგში იღებს მონაწილეობას ბალკანეთის ომში. მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ჯერ იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე, 1915 წლიდან კი კონსტანტინოპოლში გადაიყვანეს სამხედრო ატაშედ. 1916 წელს აიყვანეს გენერალ-მაიორის რანგში და დანიშნეს გერმანიის სამხედრო რწმუნებულად კონსტანტინოპოლში, რის შემდეგაც მის პირდაპირ მოვალეობაში შედიოდა ბერლინის ინფორმირება თურქეთის სამხედრო-პოლიტიკური მდგომარეობის შესახებ. ოტო ფონ ლოსოვი გერმანელი სამხედრო მაღალჩინოსნების იმ კატეგორიას მიეკუთვნებოდა, რომლებიც კავკასიას ოსმალეთის გავლენის ზონად მიიჩნევდნენ რუსეთის დამარცხების შემდეგ და მისთვის დათმობას აპირებდნენ. თუმცა მას შემდეგ, რაც ის კარგად გაეცნო ვითარებას, თურქეთის აგრესიული მისწრაფებების მოთოკვას დაუჭირა მხარი. ლოსოვი ცდილობდა კავკასიელებსა და თურქებს შორის მოლაპარაკებებში ჩართვას ტრაპიზონისა და ბათუმის კონფერენციებზე, რასაც თურქები ყველა მეთოდით ეწინააღმდეგებოდნენ. ასეთ ფონზე ლოსოვი ღიად კავკასიის დამოუკიდებლობის მომხრეთა რიგებში გადავიდა და გერმანული ჯარების კავკასიაში გაგზავნას დაუჭირა მხარი. უშუალოდ აწარმოებდა მოლაპარაკებებს 1918 წლის მაისში კავკასიური წარმომადგენლობის მეთაურ აკაკი ჩხენკელთან და მისი მხარდაჭერით გამოაცხადეს სოციალ-დემოკრატებმა საქართველოს დამოუკიდებლობა 1918 წლის 26 მაისს თბილისში. ამ მოვლენიდან მალე ფონ ლოსოვი გერმანიაში გაიწვიეს და ომის ბოლომდე სამხედრო სამსახურში რჩებოდა. გერმანიაში რევოლუციისა და კაიზერის გადაგდების შემდეგ უნდობლად ეკიდება ვაიმარის რესპუბლიკას და სიმპათიას ამჟღავნებს რევიზიონისტული ძალების, მათ შორის ბავარიაში, ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ნაციონალ-სოციალისტური პარტიის მიმართ. 1921 წელს ინიშნება ბავარიის კომენდანტად. 1923 წელს მიუნხენში ჰიტლერის პუტჩის დროს, ფონ კართან და ფონ ზაისერთან ერთად, ბავარიის მმართველ ტრილორია ფილიპე ლოსოვი ოტო ფონ უმვირატს მიეკუთვნება. პირველ ეტაპზე ის 251 მხარს უჭერდა პუტჩს, თუმცა ბოლოს დაუპირისპირდა მას და ჩახშობაში მიიღო მონაწილეობა. პუტჩის დამარცხების შემდეგ გერმანიის ხელისუფლებამ ოტო ფონ ლოსოვი, როგორც არასაიმედო პირი, გაათავისუფლა როგორც ბავარიის კომენდანტის თანამდებობიდან, ასევე, მთლიანად არმიიდან. იგი ჰიტლერის პროცესზეც იყო დაბარებული, თუმცა ბრალი არ წარუდგენიათ. 1924 წლიდან მთლიანად წავიდა საჯარო ცხოვრებიდან. ცოტა ხნით თურქეთში ცხოვრობდა. გიორგი ასტამაძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 251.
სახალხო გვარდიელი

სახალხო გვარდიელი — სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის ორგანო. გამოიცემოდა თვეში ორჯერ. პირველი ნომერი გამოიცა 1920 წლის 12 დეკემბერს, გვარდიის დღეს. უკანასკნელი ნომერი კი რუსეთ-საქართველოს 1921 წლის ომის მიმდინარეობისას, 1921 წლის 15 თებერვალს. სულ გამოიცა ხუთი ნომერი. ჟურნალის ფასი თავდაპირველად 50 მანეთი იყო, ბოლოს კი 100. ჟურნალის პირველი ნომერი ეძღვნებოდა 1917 წლის 12 დეკემბერს გვარდიის მიერ თბილისის არსენალის აღებას და ზოგადად გვარდიის მნიშვნელობას. ჟურნალში იბეჭდებოდა სამხედრო-პოლიტიკური ხასიათის სტატიები, მხატვრული ნაწარმოებები, მათ შორის გალაკტიონ ტაბიძის ლექსები, წარმოებულ ომებში დაღუპულ სახალხო გვარდიელთა ფოტოები და მათი მოკლე ბიოგრაფია. სილაქაძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 392.
სამოსწავლო საბჭო

სამოსწავლო საბჭო — შეიქმნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს, როგორც საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, გაუქმებული კავკასიის სამოსწავლო კომისარიატის ნაცვლად. სამოსწავლო საბჭოს დებულების პროექტი შეადგინა და 1919 წლიის 15 ივნისს განსახილველად წარუდგინა განათლების მინისტრს ჯავახიშვილმა. დებულების პროექტი სამინისტრომ დაამტკიცა. სამოსწავლო საბჭო პირველად 20 ივნისს შეიკრიბა. სხდომას ესწრებოდნენ საბჭოს წევრები: მიხეილ ზანდუკელი, სარგის კაკაბაძე, ალ. ჯავახიშვილი, ე. ჭოღოშვილი, პ. დგებუაძე, კომისიის თავმჯდომარედ აირჩიეს ალ. ჯავახიშვილი, მდივნად - ს. კაკაბაძე. სამოსწავლო საბჭოს „სამეცნიერო კომიტეტი“ უნდა ჩარიცხულიყო განათლების სამინისტროს შემადგენლობაში. მასში შედიოდნენ ცნობილი მეცნიერები, პედაგოგები, ხელოვნების მუშაკები. სამოსწავლო საბჭოს ჰქონდა განყოფილებები: საზოგადო ისტორიის; საქართველოს ისტორიის; ქართული ენისა და ლიტერატურის; უცხოური ლიტერატურების; მათემატიკის; ფიზიკისა და ქიმიის; გეოგრაფიის; ბიოლოგიურ მეცნიერებათა; ჰიგიენის; ფილოსოფიური საგნების და სხვ. კომიტეტი შეადგინა განათლების სამინისტრომ. კომისიის წევრები გაწეული მუშაობისათვის გარკვეულ ჰონორარს იღებდნენ. ჭუმბურიძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 349. სცსა, ფ. 1935, ანაწ. 1, საქ. 37
დამიენ დე მარტელი

დამიენ დე მარტელი (ფრანგ. Damien de Martel; დ. 27 ნოემბერი, 1878, ოტრი, ლუარა — გ. 21 იანვარი, 1940, პარიზი) — ფრანგი დიპლომატი. დაიბადა არისტოკრატიულ ოჯახში. განათლება სამართლისა და პოლიტიკურ მეცნიერებათა სასწავლებელში (ეკოლში) მიიღო. 1901 წლიდან მუშაობდა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1906-1909 წლებში იკავებდა ვაშინგტონში საფრანგეთის საელჩოს ჯერ მესამე, ხოლო შემდეგ მეორე მდივნის პოსტს. 1913 წლიდან იყო ეკონომიკური ატაშე ამერიკაში. შემდგომში, 1918 წლამდე იყო პეკინში საფრანგეთის წარმომადგენლობის პირველი მდივანი. 1918 წლიდან იყო საფრანგეთის უმაღლესი კომისარი ვლადივოსტოკში. 1920 დაინიშნა საფრანგეთის უმაღლეს კომისრად ამიერკავკასიაში. დე მარტელამდე ამიერკავკასიაში მოქმედებდა საფრანგეთის დროებითი მისია, თავდაპირველად - პოლკოვნიკი შარდინის, ხოლო შემდეგ დე ნონკურის მეთაურობით. უმაღლესი კომისრის პოსტზე დე მარტელმა მხოლოდ რამდენიმე თვე იმუშავა. ჰქონდა შეხვედრები სომხეთისა და საქართველოს მთავრობებთან. 1920 წლის 10 სექტემბერს უმაღლესმა კომისარმა საქართველო დატოვა. თბილისიდან ის გააცილა სამხედრო მინისტრმა გრიგოლ ლორთქიფანიძემ, მისმა მოადგილემ გენერალმა გედევანიშვილმა და სომხეთის წარმომადგენელმა თუმანოვმა. დე მარტელი ამიერკავკასიაში საფრანგეთის უმაღლესი კომისრის თანამდებობაზე აბელ შევალიემ შეცვალა. 1920 წლის სექტემბერში ასრულებდა უმაღლესი კომისრის მოვალეობას ყირიმში, ამავე წლის ოქტომბერ-ნოემბერში იყო საფრანგეთის უმაღლესი კომისარი კონსტანტინოპოლში. 1921 წლიდან იყო საფრანგეთის ელჩი პეტროგრადში. 1922-1924 წლებში იკავებდა ლიტვაში საფრანგეთის ელჩის თანამდებობას. 1925 წელს დაინიშნა საფრანგეთის სრულუფლებიან წარმომადგენლად პეკინში. 1929 წლიდან დიპლომატიურ საქმიანობას აგრძელებს იაპონიაში საფრანგეთის ელჩის პოსტზე. 1933-1938 წლიდან იყო საფრანგეთის უმაღლესი კომისარი ლევანტში, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ფრანკო-სირიული და ფრანკო-ლიბანური ხელშეკრულება შექმნაში. 1939 დაასრულა დიპლომატიური კარიერა. ირემაძე ი., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 127.