laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829)

1829 წლის ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და ოსმალეთის იმპერიას (თურქეთი) შორის, რითაც დამთავრდა რუსეთ-თურქეთის 1828—1829 წლების ომი. ხელმოწერილი იქნა 2 (14) სექტემბერი, 1829 წელს ადრიანოპოლში (ედირნე) რუსეთის მხრიდან ხელს აწერენ — ალექსეი ორლოვი და ფეოდორ პალენი, თურქეთის მხრიდან ხელს აწერენ — მეჰმედ სადიკ-ეფენდი და აბდულ კადირ-ბეი. საზავო ხელშეკრულება შედგებოდა 16 სტატიისაგან, ცალკე უპირატესობის აქტებისაგან მოლდავეთის სამთავროსა და ვლახეთის სამთავროსათვის და კონტრიბუციის განმარტებითი აქტისაგან. ხელშეკრულების თანახმად, რუსეთი თურქეთს უბრუნებდა ომის დროს დაკავებული ევროპული ნაწილის ყველა ტერიტორიას გარდა დუნაის ყელისა არსებული კუნძულებით. რუსეთის ხელში გადადიოდა შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპირო მდინარე ყუბანის ყელიდან - წმ. ნიკოლოზის ნავმისადგომამდე ციხე-სიმაგრეები ანაპა, სუჯუკ-ყალე (ნოვოროსიისკი) და ფოთი, ასევე ქალაქები ახალციხე და ახალქალაქი. თურქეთი აღიარებდა საქართველოს რუსეთის ხელში გადასვლას. რუსეთის ხელში გადადიოდა იმერეთი, სამეგრელო, გურია, აფხაზეთი. შეთანხმების მიხედვით რუსეთსა და ოსმალეთს შორის საზღვარი უნდა გავლებულიყო მდინარე ჭოროხზე, მაგრამ ენობრივი შეცდომის გამო ტექსტში ნაცვლად ჭოროხისა ჩაიწერა ჩოლოქი. ადრიანოპოლის ხელშეკრულება ადასტურებდა თურქეთის მთელ ტერიტორიაზე რუსეთის ქვეშევრდომთათვის თავისუფალი ვაჭრობის უფლებას, რუსეთის ქვეშევრდომები თურქეთის ტერიტორიაზე სარგებლობდნენ სასამართლო იმუნიტეტით. ასევე თურქეთი უზრუნველყოფდა რუსეთისა და უცხოური სავაჭრო გემების თავისუფალ გასვლას ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეებში. თურქეთმა 18 თვის განმავლობაში კონტრიბუციის ვალდებულება აიღო (1,5 მილ. ჰოლანდიური მანეთი). თურქეთი ეთანხმებოდა 1826 წლის აკერმანის კონვენციას, რითაც სერბეთის ავტონომიის დაცვის ვალდებულებას იღებდა. ცალკე აქტი უზრუნველყოფდა დუნაისპირა სამთავროების – მოლდავეთისა და ვლახეთის (ვალახიის) ავტონომიას. აკერმანის კონვენციის მიხედვით, ასევე დგინდებოდა ამ სამთავროების მთავრების სამუდამო (სიკვდილამდე) მმართველობა. საჭირო რეფორმების გატარებამდე იქ რჩებოდა რუსეთის ჯარი. თურქეთი ასევე დათანხმდა 1827 წლის ლონდონის კონვენციას - საბერძნეთის ავტონომიის მინიჭების შესახებ . სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და თურქეთს შორის, საარქივო დოკუმენტები ↑ ნოზაძე ვ., „საქართველოს აღდგენისათვის ბრძოლა მესხეთის გამო“, თბ.: საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირი, 1989. — გვ. 8.
მეჭვრეთის მონასტერი

მეჭვრეთის მონასტერი – ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მონასტერი სოფელ ლიხეთში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ლუხუნის ხეობაში. შემორჩენილია ამ მონასტრის ნანგრევები. მეჭვრეთის მონასტრის წმინდა გიორგის ძველი ტაძრის აგება VIII-IX საუკუნეებს განეკუთვნება და ერთ–ერთი უძველესია რაჭაში. ეკლესია ერთნავიანი შენობა იყო (10 X 5,8 მ.), რომელსაც სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით მიშენებული ჰქონდა გალერიები. 1920–იანი წლებისთვის შემორჩენილი იყო მხოლოდ ეკლესიის კედლები და ჩრდილოეთი გალერეა, დაზიანებული თაღით. ეკლესია მოხატული ყოფილა. 1929 წელს ეკლესია დაუნგრევიათ და მასალა ლიხეთის სკოლის ასაშენებლად გაუზიდიათ. ეკლესიის დასავლეთით დიდ შენობათა ნანგრევებია, სადაც ბერების საცხოვრებელი ადგილი უნდა ყოფილიყო. ეკლესიას და სხვა შენობებს გარშემო გალავანი ჰქონია, რომლის მხოლოდ ნაშთებია შემორჩენილი. სამონასტრო ცხოვრების პერიოდი უნდა მოიცავდეს IX საუკუნიდან გვიანფეოდალურ ხანამდე პერიოდს. ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 25–26
გლოლის ბერის საყდარი

გლოლის ბერის საყდარი — XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ გლოლაში, ონის მუნიციპალიტეტში. ეკლესია ერთადერთია, რომელმაც გლოლის „ზედქალაქის“ შუა საუკუნეთა უამრავ ნაგებობათაგან სრული სახით მოაღწია. ეკლესია მცირე ზომისაა – 3,6 X 2,2 მ. ექვთიმე თაყაიშვილის თქმით, „ეკლესიის აშენებას მიაწერენ დავით აღმაშენებელს და მას „საბეროს“ უწოდებდნენ, ვინაიდან აქ მწირს უცხოვრია“. ეკლესია XIII საუკუნეში მოუხატავთ. 1910–იან წლებამდე აქ შემორჩენილი იყო თამარ მეფის ფრესკა, რომელიც დაზიანდა და წაიშალა უყურადღებობის გამო. ეკლესიას ადგილობრივი მოსახლეობა „სულტანეთ წმინდა გიორგით“ მოიხსენიებს. ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 74.
კაბუკი

კაბუკი (歌舞伎) — ტრადიციული იაპონური თეატრის ფორმა. კაბუკის თეატრი ცნობილია მისი დრამატურგიის სტილიზაციითა და შემსრულებელთა ზედმიწევნით დეტალური მაკიაჟით. კაბუკის იაპონურ დამწერლობაში იეროგლიფები მარცხნიდან მარჯვნივ ნიშნავს სიმღერას (歌), ცეკვას (舞), და ხელოვნებას (伎). შესაბამისად კაბუკი ხშირად ითარგმნება, როგორც "სიმღერისა და ცეკვის ხელოვნება". თუმცა ეს იეროგლიფები ატეჯის მიეკუთვნება, რაც არ გამოხატავს ფაქტობრივ ეტიმოლოგიას, და სიტყვა კაბუკი, როგორც მიიჩნევა, წარმოებულია ზმნისგან "კაბუკუ", რაც ნიშნავს "გადახრას", ან "არა-ჩვეულებრივს", შესაბამისად კაბუკი შეიძლება ინტერპრეტირებული იყოს, როგორც "ავანგარდი" ან "უჩვეულო" თეატრი. კაბუკის ჟანრი ჩამოყალიბდა ხალხური ცეკვისა და სიმღერის საფუძველზე XVII საუკუნის მიჯნაზე იაპონიაში. ფუძემდებლად ითვლება იძუმო ნო ოკუნი, რომელმაც 1602 წელს ქალაქ კიოტოს მახლობლად, პირველად წამოიწყო თეატრალიზებული ცეკვის ახალი სტილი. ახალმა ჟანრმა პოპულარობა ძალზედ მალე მოიხვეჭა და ოკუნის იმპერატორის სასახლეშიც კი იწვევდნენ. პარალელურად იქმნებოდა ახალი დასები, რომლებიც კონკურენციას უწევდნენ ერთმანეთს და რაც ხელს უწყობდა კაბუკის თეატრის ჩამოყალიბებას. თავდაპირველად დასები მხოლოდ სუსტი სქესის წარმომადგენლებით იყო დაკომპლექტებული და თეატრში დადგმული სცენები უხეშობით და გარყვნილობით გამოირჩეოდა. მრავალი მსახიობი ქალი ამორალურ ცხოვრებას ეწეოდა, რის გამოც კაბუკის ხშირად მოიხსენიებდნენ როგორც (იაპ. 歌舞妓, "მომღერალი და მოცეკვავე კურტიზანების თეატრი"). 1629 წლიდან ქალებს აეკრძალათ კაბუკის სცენაზე თამაში და 1953 წლიდან იქ მხოლოდ მამაკაცები იღებენ მონაწილეობას. ქალების როლის შემსრულებელ მსახიობებს უწოდებდნენ ონაგატას ან ოიამას (იაპ. 女形, "ქალური სტილი"). ამის გარდა არსებობს შესრულების კიდევ ორი სტილი:არაგატო (იაპ. 荒事, "უხეში სტილი") და ვაგატო (იაპ. 和事, "ჰარმონიული სტილი"). კაბუკის მსახიობთა შორის არსებობს თეატრალური დინასტიები, რომლებიც სპეციალიზირდებიან კონკრეტული სტილის მიმართულებით. დღესდღეობით იაპონიაში, კაბუკი ინარჩუნებს ყველაზე პოპულარული თეატრალური დრამატული ჟანრის სტატუსს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 294.
ბრაგა (რაიონი)

ბრაგის ოლქი მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ბრაგა. შედის ჩრდილოეთის რეგიონის შემადგენლობაში. მას ესაზღვრება შემდეგი ოლქები: ვიანა-დუ-კაშტელუ ჩრდილოეთით, ვილა-რეალი აღმოსავლეთით და პორტუ სამხრეთით. მისი ფართობია 2,673 კვ.კმ. და პოპულაციაა 831 368 მოსახლე. რაიონი დაყოფილია14 მუნიციპალიტეტად: ამარეში ბარსელუში ბრაგა კაბესეირაშ-დე-ბაშტუ კალორიკუ-დე-ბაშტუ ეშპოზენდე ფაფე გიმარაინში პოვუა-დე-ლანოზუ ტერაშ-დე-ბორუ ვიეირა-დუ-მინუ ვილა-ნოვა-დე-ფამალიკაუ ვილა-ვერდე ვიზელა ბრაგის ოლქის სურათები
ვიანა-დუ-კაშტელუ (რაიონი)

ვიანა-დუ-კაშტელუს ოლქი მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ესპანეთით, ხოლო სამხრეთიდან ბრაგის ოლქით. შედის ჩრდილოეთი რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობი შეადგენს 255 კვ.კმ-ს. ხოლო 2006 წლის მონაცემების მიხედვით ოლქში ცხოვრობს 252 011 მოსახლე, შესაბამისად სიმჭიდროვე შეადგენს 111,8 ადამიანს კვ.კმ-ზე. ოლქის ცენტრი არის ქალაქი ვიანა-დუ-კაშტელუ. რაიონი დაყოფილია 10 მუნიციპალიტეტურ ერთეულად: არკუშ-დე-ვალდევეში კამინა მელგასუ მონსაუ პარედეშ-დე-კორა პონტე-და-ბარკა პონტე-დე-ლიმა ვალენსა ვიანა-დუ-კაშტელუ ვილა-ნოვა-დე-სერვეირა რაიონის ადმინისტრაციის საიტი დაარქივებული 2009-12-18 საიტზე Wayback Machine.
პართენონი

პართენონი (ბერძ. Παρθενώνας) — ძვ. წ. V საუკუნეში ათენის აკროპოლისზე აგებული ათენას ტაძარი. იგი ყველაზე კარგად ცნობილი დღემდე მოღწეული ძველი ბერძნული ნაგებობაა და საყოველთაოდ ითვლება ბერძნული არქიტექტურის უნატიფეს ნიმუშად. მისი დეკორატიული სკულპტურები ბერძნული ხელოვნების მწვერვალს წარმოადგენს. პართენონი ძველი საბერძნეთისა და ათენის დემოკრატიის სიმბოლოდ ითვლება და ის მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდედისი კულტურული მონუმენტია. შენობას ერქვა ქალღმერთ ათენას ტაძარი და მისი დღევანდელი სახელი მომდინარეობს ძველი ბერძნული სიტყვიდან პართენოს (παρθένος — ქალწული). პართენონმა შეცვალა ათენას ძველი ტაძარი, რომელიც ძვ. წ. 480 წელს სპარსელებმა გაანადგურეს. სხვა მრავალ ბერძნულ ტაძართა მსგავსად, პართენონს იყენებდნენ როგორც განძსაცავს და აქ ინახებოდა დელოსთა ლიგის საგანძური, რომელიც მოგვიანებით ათენის იმპერია გახდა. ახ. წ. VI საუკუნეში პართენონი ღვთისმშობლის სახელობის ქრისტიანულ ეკლესიად გადაკეთდა. თურქების მიერ ათენის აღების შემდეგ ის მეჩეთად გადაკეთდა. 1687 წელს შენობაში განთავსებული თურქული ჯარების ამუნიცია ვენეციურმა ყუმბართმყორცნმა ააფეთქა; აფეთქებამ მძიმედ დააზიანა პართენონი და მისი სკულპტურები. XIX საუკუნეში ლორდ ერგინმა ზოგიერთი გადარჩენილი სკულპტურა პართენონიდან გამოიტანა და ინგლისში წაიღო. ეს სკულპტურები, ცნობილი როგორც ელგინის მარმარილო, ამჟამად ბრიტანეთის მუზეუმშია გამოფენილი. კამათი საბერძნეთისა და ბრიტანეთის მთავრობებს შორის ელგინის მარმარილოს სამშობლოში დაბრუნების თაობაზე დღემდე გრძელდება. პართენონი, აკროპოლისის სხვა შენობებთან ერთად საბერძნეთის ყველაზე პოპულარული ტურისტული არქეოლოგიური ძეგლია. საბერძნეთის კულტურის სამინისტრო ამჟამად ახორციელებს მასშტაბურ აღდგენით-სარეკონსტრუქიო სამუშაოებს ტაძარსა და მის შემოგარენზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პართენონი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-09-18 საიტზე Wayback Machine. (Hellenic Ministry of Culture) The Acropolis Restoration Project დაარქივებული 2013-11-24 საიტზე Wayback Machine. The Athenian Acropolis by Livio C. Stecchini (Internet Archive) UNESCO World Heritage Centre – Acropolis, Athens Metropolitan Government of Nashville and Davidson County – The Parthenon დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Wayback Machine. Google Sketchup 3D Model of Parthenon (simplistic) დაარქივებული 2013-11-07 საიტზე Wayback Machine. Parthenon virtual tour Interactive 360° panoramas in high resolution. The Friends of the Acropolis ხ • გ • რ ათენის ღირსშესანიშნაობები აკადემია · აკროპოლისი · ძველი აგორა · ჰადრიანეს თაღი · აეროპაგი · ლისიკრატეს მონუმენტი · ჰელენისტური პარლამენტი · კერამეიკონი · ლიკაბეტის გორა · მონასტირაკი · ათენის უნივერსიტეტი · არქეოლოგიური მუზეუმი · ეროვნული ბაღები · საბერძნეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა · ეროვნული თეატრი · ახალი აკროპოლისის მუზეუმი · ჰეროდე ატიკუსის თეატრი · ძველი პარლამენტი · ოლიმპიური კომპლექსი · პანათინაიკოს სტადიონი · ფილოპაპოსი · პლაკა · პნიქსი · პრეზიდენტის სასახლე · ათალოსის სტოა · ჰეფესტოს ტაძარი · ზევსის ტაძარი · დიონისეს თეატრი · ქარების კოშკი · ზაპეიონი
ჰევეინი

ჰევეინი — ფინური თრეშ მეტალ ჯგუფი ჰელსინკიდან. მათი შემოქმედება თრეშ მეტალთან ერთად განიცდის სიმფონიური მეტალისა და ნეო-კლასიკური მეტალის გავლენას. ჰევეინი დაარსდა 1992 წელს გიტარისტ ლეიფ ჰენდსტერმის და დრამერ ალპო ოკსაჰარიუს მიერ. 1998 წელს ბასისტი ტომი კოივუნენი და შემსრულებელი ვიოლინოზე აინო პიიპარი შეუერთდნენ ჯგუფს. 2002 წელს მაქს ლილიამ დატოვა აპოკალიპტიკა და შეუერთდა ჰევეინს. ჯგუფმა მუდმივი ვოკალისტი ვერ იპოვა 2003 წლამდე, სანამ იუჰა იმონენი არ შეუერთდა ჯგუფს. Sound Over Matter (2005) Fear Is... Only Human (2003) Break Out The Hammers EP (2004) iOta (2005) As Far As The Eye Can See (2005) Gentle Anarchy (2010) Heartland (1999) Reverence (2001) Only Human (2002) Fear Is... (2003) Last Drop Of Innocence (2005) New Hope (2010) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰევეინი Hevein - ჯგუფის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-10-23 საიტზე Wayback Machine. Spinefarm Records-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-02-27 საიტზე Wayback Machine.
სხიერის მონასტერი

სხიერის მონასტერი – მონასტერი სოფელ სხიერში, ონის მუნიციპალიტეტში. მონასტერში მდებარეობს „მირიანეული უძრავი“ წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. მეცნიერთა ვარაუდით, სამონასტრო ცხოვრებას აქ საფუძველი IX საუკუნეში ჩაეყარა. ეკლესია ერთნავიანი შენობაა (7X4 მ.), აგებულია ქვითკირისგან. ეკლესიიის მხატვრობა მხოლოდ ტაძრის მაღლითა ნაწილშია შემორჩენილი. გიორგი ბოჭოიძის თქმით, „ეკლესიაში ინახებოდა ქვის ფიცარი (86X71 სმ.), რომელიც ძველი ეკლესიის ან მისი ერთადერთი შენობის კედელში უნდა ყოფილიყო გაკეთებული; მასზე ნაქანდაკევია ანგელოზებისა და საერო–სასულიერო პირთა სახეები ხუცური წარწერით. ქანდაკებისა და წარწერების თვალსაზრისით ძეგლი ეკუთვნის IX-X საუკუნეებს“. ტაძარს გააჩნია უნიკალური კანკელი, რომელიც IX საუკუნით თარიღდება და კანკელთა აღმართვის უძველეს ეტაპს განეკუთვნება. შემორჩენილია 2 კილომეტრიანი წყალგაყვანილობის ნაშთები, რომლითაც სასმელი წყალი მიუყვანიათ მონასტრამდე. ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 28–29
ბოსნიელები

ბოსნიელები (სერბულ-ხორვატული: Bosanci / Босанци) — ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები, მიუხედავად იმისა, რომელ რეგიონში ცხოვრობენ, ან რომელ ეთნოსს მიაკუთვნებენ საკუთარ თავს. აღნიშნული სიტყვა ტიტულარული ერის სინონიმად გამოიყენება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციაში. ბოსნიელები შეიძლება ჩვეულებრივ შეიძლება ეთნონიმადაც გამოიყენებოდეს. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები შეიძლება იყვნენ: ბოსნიელი მუსლიმები, დღეს „ბოსნიაკებად“ წოდებულნი. ბოსნიელი ხორვატები. ბოსნიელი სერბები. ბოსნიელთა 40 %-ზე მეტი ისლამს აღიარებს, და უმეტესობა სუნიტები არიან. ბოსნიელთა 31 %-ზე მეტი სერბული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიმდევარია, 15 % კი რომის კათოლიკური ეკლესიისა. დანარჩენი 14 % წარმოადგენს მორწმუნე ებრაელებსა და ათეისტებს. მთავარი სტატია: სერბულ-ხორვატული ენა. ბოსნიელთა უმეტესობა ლაპარაკობს ბოსნიურად, ხორვატულად ან სერბულად, რომლებიც სერბულ-ხორვატული ენის სხვადასხვა, ერთმანეთისაგან მინიმალურად განსხვავებული ვარიანტები არის. რეგიონში გავრცელებული მეტყველება არის სერბულ-ხორვატული ენის შტოკავური დიალექტი, თუმცა გასულ წლებში ყოფილი იუგოსლავიის ტერიტორიაზე მომხდარი მოვლენებისა და ასევე პოლიტკორექტული მოსაზრების გამო მას ბოსნია-ჰერცეგოვინაში ბოსნიურს, ხორვატიაში ხორვატულს, ხოლო სერბეთში სერბულ ენებს უწოდებენ. ვიკიპედიაშიც შეხვდებით შესაბამის დასახელებათა სტატიებს ხორვატული ენის, სერბული ენის, ბოსნიური ენის შესახებ, მაგრამ ამ გეოგრაფიულად ერთმანეთთან ახლო მცხოვრები სამი ეთნოსის, მუსლიმ ბოსნიელთა, მართლმადიდებელ სერბთა და კათოლიკე ხორვატთა ენას, ენათმეცნიერული თვალსაზრისით, სერბულ-ხორვატული ენა წარმოადგენს. ისტორიულად ბოსნიაში გავრცელებული იყო ე.წ. არებიცა, რომელიც დიაკრიტიკული ნიშნებით გავრცობილი არაბული ანბანის ერთ-ერთი ვარიანტია. არებიცა ახლოს დგას ოსმალურ ანბანთან. დღეს ბოსნიაში, ისევე როგორც სერბეთში, გამოიყენებენ ე.წ. ჩირილიცასაც და ლატინიცასაც, ანუ ქვეყანაში ფაქტობრივი ორანბანიანობაა. სლავეთი სლავები სლავური ენები სამხრეთსლავური ენები ძველი სლავური ენა იუგოსლავიის მწერლების სია ბოსნიელ მწერალთა სია იუგოსლავიის დაშლა
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2010-2011

საქართველოს თასი 2010-2011 — საქართველოს თასის ოცდამეერთე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა „გაგრა“, რომელმაც ფინალში ქუთაისის „ტორპედო“ დაამარცხა, ანგარიშით 1–0. შეხვედრები გაიმართა 2010 წლის 24 და 26 აგვისტოს. მერვედფინალში მონაწილეობდა პირველი რაუნდის 12 გამარჯვებული და უმაღლესი ლიგის 2009-10 წლების სეზონის პირველ ოთხ ადგილზე გასული გუნდები: ოლიმპი (რუსთავი), დინამო (თბილისი), ზესტაფონი და ვიტ ჯორჯია (მცხეთა). შეხვედრები გაიმართა 2010 წლის 10 ნოემბერს. უმაღლესი ლიგა 2010-2011 პირველი ლიგა 2010-2011 "გაგრას" ზღაპარი - პირველი ლიგიდან, ევროპისკენ. საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“. 27 მაისი, 2011. გაგრა თასის მფლობელია!. goli.ge. 26 მაისი, 2011.
გერმანიის მუზეუმი (მიუნხენი)

გერმანიის მუზეუმი ან დოიჩეს მუზეუმი (გერმ. Deutsches Museum) ტექნოლოგიისა და მეცნიერების ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმია მსოფლიოში. მდებარეობს მიუნხენში და მას დაახ. 1,3 მილიონი დამთვალიერებელი ჰყავს წელიწადში. მუზეუმს ორი ფილიალი აქვს მიუნხენსა და მის ახლოს და ასევე ერთიც ბონში. დაარსდა 1903 წლის 28 ივნისს გერმანიის ინჟინერთა ასოციაციის თავყრილობაზე ოსკარ ფონ მილერის ინიციატივით. მას ერქვა "ნატურალური მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის ხელოვნების ნიმუშთა გერმანიის საზოგადოების მუზეუმი". მუზეუმის მთავარი შენობა მხოლოდ 1925 წელს გაიხსნა მდინარე ისარის კუნძულზე (ყოფილი კოლანსელი - ნახშირის კუნძული, რომელსაც შემდგომში მუზეუმის კუნძული დაერქვა). მიუნხენთან არსებული ორი ფილიალი არის: ფლუგვერფტ შლაისჰაიმი (ყოფილი აეროპორტი), ამჟამად ავიანაკეთობათა მუზეუმი. 2003 წლიდან გაიხსნა ფერკერსცენტრუმ, რომელშიც ტრანსპორტის განვითარების დოკუმენტური მასალა ინახება. ის მდებარეობს მიუნხენის მესეგელენდეს (საგამოფენო ცენტრი) ძველ ადგილას. დოიჩე მუზეუმის ერთი ფილიალი 1995 წელს ბონში გაიხსნა. მის ყურადღების ცენტრშია გერმანული ტექნოლოგია, მეცნიერება და კვლევა 1945 წლის შემდეგ. ფოტოები დოიჩეს მუზეუმის კოლექციიდან (გერმანული ტიტრებით) მუზეუმის საიტი.
პედრუ I (ბრაზილია)

პედრუ I (პორტ. Pedro I; დ. 12 ოქტომბერი, 1798, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 24 სექტემბერი, 1834, ლისაბონი, პორტუგალია) — ბრაზილიის იმპერატორი 1822–1831 წლებში, ასევე პორტუგალიის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1826–1828 წლებში პედრუ IV-ის სახელწოდებით. მამამისის გარდაცვალებიდან მალევე ტახტი გადასცა საკუთარ შვილს მარია II-ს. 1808 წელს მამამისთან ერთად გაიქცა სამხრეთ ამერიკაში, ბრაზილიაში, რომელ ქვეყანასთანაც იქნა დაკავშირებული მთელი მისი ცხოვრება. 1820 წელს ესპანეთში და პორტუგალიაში რევოლუციის შემდეგ ბრაზილიაშიც, ისევე როგორც მთელს სამხრეთ ამერიკაში დაიწყო სერიოზული არეულობები. რიო-დე-ჟანეიროს მოსახლეობასა და ოფიცრებს შორისაც ბევრი აღმოჩნდა დამოუკიდებლობის მომხრე. პედრუმ თანაუგრძნო მათ გეგმებს და ამით გახდა მათი ლიდერი. 1821 წელს ჟუან VI დაბრუნდა პორტუგალიაში, ხოლო პრინცი დატოვა საკუთარ თავთან და კოლონიის მმართველობის სათავეში. 1822 წელს პედრუმ მოიწვია სატათბირო ასამბლეა და დაავალა მათ მიეღოთ ბრაზილიის კონსტიტუცია. ივნისში მოიწვია დამფუძნებელი კრება და ბრაზილიელებს მოუწოდა დამოუკიდებლობისაკენ. დამოუკიდებლობის ლოზუნგი ასეთი იყო "დამოუკიდებლობა ან სიკვდილი". ოქტომბერში რიო-დე-ჟანეიროს მცხოვრებლებმა პედრუ იმპერატორად გამოაცხადეს. 1823 წელს მისი ხელისუფლება ბრაზილიის ყველა პროვინციამ აღიარა. 1825 წელს პორტუგალიის მეფე, ჟუან VI-მ აღიარა ბრაზილიის დამოუკიდებლობა. ამ მოვლენის შემდეგ პედრუ საკმაოდ შეიცვალა, იმპერატორმა უარყო დეპუტატთა პალატა, გადააყენა მინისტრები და თავს გრძნობდა როგორც შეუზღუდავი მონარქი. ზუსტად ამ პერიოდში პორტგალიიდან მოვიდა ცნობა ჟუან VI-ის გარდაცვალების შესახებ. ტახტი გადაეცა პედრუს როგორც მის უფროს შვილს. ელოდებოდნენ, რომ პედრო უარს იტყოდა თვის პატარა ძმის მიგელის სასარგებლოდ, მაგრამ იგი სხვანაირად ფიქრობდა. 1828 წლის მარტში უარი თქვა პორტუგალიის ტახტზე თავისი ქალიშვილის მარიას სასარგებლოდ, რომელიც სულ 7 წლის იყო. რათა შეერიგებინა ყველა პარტია, მან საკუთარი შვილის დანიშვნა გამოაცხადა თავის ძმაზე მიგელზე, რომელიც ავსტრიაში იმყოფებოდა. მაგრამ ყველაფერი ისე არ ხდებოდა როგორც პედრუს უნდოდა. 1828 წელს მიგელი დაბრუნდა პორტუგალიაში მოაწყო გადატრიალება, მარია გადააყენა და თავი გამოაცხადა მეფედ. მარია ქვეყნიდან გაიქცა. პედრუს, მარიას და მიგელის მომხრეებს შორის გამართულ ბრძოლას საბოლოოდ 1834 წელს მარიას მეორედ გამეფება მოჰყვა. 1831 წელს პედრუმ დაკარგა ბრაზილიის ტახტიც და დაბრუნდა ევროპაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პედრუ I (ბრაზილია) Armitage, John (1836). The History of Brazil, from the period of the arrival of the Braganza family in 1808, to the abdication of Don Pedro The First in 1831. London: Smith, Elder & Co.  Barman, Roderick J. (1988). Brazil: The Forging of a Nation, 1798–1852. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1437-2.
ვიანა-დუ-კაშტელუ

ვიანა-დუ-კაშტელუ — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორტუგალიის ჩრდილოეთ რეგიონში. ქალაქს ჰყავს 36,148 (INE, 2001) მოსახლე, ხოლო მუნიციპალიტეტში მთლიანობაში ცხოვრობს 91,238 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით). საერთო ფართობი შეადგენს 318.6 კმ². ქალაქი განლაგებულია მდინარე ლიმის სანაპიროზე. ↑ UMA POPULAÇÃO QUE SE URBANIZA, Uma avaliação recente - Cidades, 2004 დაარქივებული 2007-06-20 საიტზე Wayback Machine. Nuno Pires Soares, Instituto Geográfico Português (Geographic Institute of Portugal) ↑ Instituto Nacional de Estatística ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიანა-დუ-კაშტელუ სოციალური ქსელი მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ვიანა-დუ-კაშტელუ - ჯანმრთლი ქალაქი ვიანა-დუ-კაშტელუს სურათები
ლეკნარის მონასტერი

ლეკნარის მონასტერი – მონასტრის ნანგრევები ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა შავრაში. მდებარეობს ქვემო რაჭაში, რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მაღალ კლდეზე. ძველად მოიხსენიებოდა როგორც „მთის წმინდა გიორგი“ და ითვლებოდა ძლიერ, ყოვლისშემძლე სალოცავად. აქ მოდიოდნენ მლოცველები დასავლეთ საქართველოს ყოველი მხრიდან. ქართველი დიდებულები და აზნაურები უხვად სწირავდნენ ყმა–მამულებსა და საეკლესიო ქონებას. შემორჩენილია მეფე ბაგრატ V-ის და სოლომონ II–ის მეუღლის, მარიამ დედოფლის მიერ 1795 წელს გაცემული შეწირულობის სიგელები. 1950–იან წლებში ძეგლი შეისწავლა ხელოვნებათმცოდნე მალაქია დვალმა და მან ივარაუდა აქ ოდესღაც მონასტრის არსებობა. გამოკვლევის თანახმად აგრეთვე დადგინდა, რომ ლეკნარის სამონასტრო ანსამბლის ეკლესიის მთავარი ნავი აგებულია IX საუკუნის II ნახევრიდან X საუკუნის I ნახევრამდე, ხოლო ჩრდილოეთი მინაშენი ძეგლზე მოგვიანებით, X საუკუნის დასასრულს ან XI საუკუნის პირველ მესამედში მიაშენეს, ხოლო დასავლეთი მინაშენი კიდევ უფრო გვიანდელია. ეკლესიის მფლობელობაში შედიოდა მდიდარი საეკლესიო ინვენტარი უძვირფასესი ჯვარ–ხატებით, რომელთა დიდი ნაწილი XX საუკუნეში უკვალოდ დაიკარგა. გობეჯიშვილი ვ., რაჭის მონასტრები, თბ., 2006 ბერაძე თ., რაჭა, თბ., 1983  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8613
დედამიწის მეცნიერებები

დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერებები — ეწოდება მეცნიერების დარგებს, რომელთა კვლევის ობიექტია დედამიწა და მისი სხვადასხვა ასპექტები: გეოდეზია - საბუნებისმეტყველო და საინჟინრო მეცნიერებათა დარგი, რომლის მიზანია დედამიწის ან მისი რაიმე ნაწილის ფორმისა და ზომის შესაწავლა მისი სიმრუდის დადგენის მიზნით. გეოლოგია - მეცნიერება დედამიწის მყარი საფარის (ქერქის) და მის შემადგენლობასთან დაკავშირებული მოვლენების შესახებ. გეოფიზიკა - მეცნიერება დედამიწის ქერქის, ოკეანეების და ატმოსფეროს ფიზიკური მდგომარეობისა და მოვლენების შესახებ. ეკოლოგია - მეცნიერება ცოცხალი არსებებისა და გარემოს ურთიერთობების შესახებ. მინერალოგია - მეცნიერება მინერალების შესახებ. მეტეოროლოგია - ატმოსფერული მოვლენების შემსწავლელი მეცნიერება. პალეონტოლოგია - ნამარხი ცხოველებისა და მცენარეულობის შემსწავლელი მეცნიერება. სეისმოლოგია - მეცნიერება მიწისძვრებისა და დედამიწის შიგნით სეისმური ტალღების მოძრაობის შესახებ. ფიზიკური გეოგრაფია - გეოგრაფიის დარგი, რომელიც სწავლობს დედამიწის ბუნებრივ ასპექტებს, ბუნებრივი ტერიტორიების სტრუქტურულ ნაწილებს. იგი მოიცავს აგრეთვე მეცნიერებათშორის დისციპლინებს: გეომორფოლოგია, კლიმატოლოგია, ოკეანოლოგია, ჰიდროლოგია, გლაციოლოგია, ბიოგეოგრაფია.
ორსეს მუზეუმი

ორსეს მუზეუმი (ფრანგ. Musée d'Orsay) — სახვითი ხელოვნების მუზეუმი პარიზში. მდებარეობს მდ. სენის მარცხენა სანაპიროზე. მუზეუმში წარმოდგენილია ძირითადად 1848–1914 წლების ფრანგული ხელოვნების ნიმუშები: ფერწერული ტილოები, სკულპტურები, ავეჯი, სხვა ხელოვნების ნიმუშები და ფოტოები. მუზეუმს იმპრესიონისტთა და პოსტიმპრესიონისტთა მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო კოლექცია აქვს. ითვლება სახვითი ხელოვნების ერთ-ერთ უდიდეს მუზეუმად ევროპაში. 2019 წელს მუზეუმის დამთვალიერებელთა რაოდენობამ 3.6 მილიონს გადააჭარბა.. ორსეს მუზეუმი სპექტაკლებისა და კონცერტების გამართვის ადგილსაც წარმოადგენს. ამას გარდა, აქ იმართება კინოს წარმოშობისადმი მიძღვნილი ყოველწლიური ფესტივალი. პარიზის სხვა მუზეუმთა მსგავსად ორსე ორშაბათობით დაკეტილია. 1986 წელს ძველი გარ დ'ორსე (ფრანგ. Gare d'Orsay) გახდა დამაკავშირებელიი ჯაჭვი ლუვრსა და პომპიდუს ცენტრს შორის, როცა ის რკინიგზის სადგურიდან მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრისა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის ხელოვნების მუზეუმად გადააკეთეს. აშენდა რა ვიქტორ ლალუს მიერ ორლეანის რკინიგზის კომპანიის შეკვეთით, სადგურისა და მისი სასტუმროს ინაუგურაცია 1900 წლის მსოფლიო ექსპოზიციის დროს მოეწყო. დღეისათვის ორსეს მუზეუმში წარმოდგენილია ისეთი ოსტატების ნამუშევრები, როგორებიც არიან: ჟან ბერო პიერ ბონარი ედუარდ-დენი ბალდიუსი ვინსენტ ვან გოგი პოლ გოგენი ედგარ დეგა კამილ კორო გუსტავ კურბე ლუსიენ ლევი-დიურმე ედუარ მანე ჟან-ფრანსუა მილე კლოდ მონე ედვარდ მუნკი კამილ პისარო ფრანსუა პომპონი ოგიუსტ რენუარი ჟორჟ სერა პოლ სინიაკი ალფრედ სისლეი ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკი ტეოდორ შასერიო ჟან ოგიუსტ დომინიკ ენგრი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ორსეს მუზეუმი ოფიციალური საიტი Musée d'Orsay ↑ How to Pronounce Musée d’Orsay? (Correctly) French Paris Puseum Pronunciation ↑ Paris facts. Paris Digest (2018). ციტირების თარიღი: 2018-09-16. ↑ Gareth Harris (6 მარტი, 2020), Anonymous €20m donation kickstarts Musée d’Orsay transformation The Art Newspaper. ↑ Gare d'Orsay is a former Paris railway station and hotel, built in 1900 to designs by Victor Laloux, Lucien Magne and Émile Bénard; it served as a terminus for the Chemin de Fer de Paris à Orléans (Paris-Orléans Railway).