laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გაიოზ კანდელაკი

გაიოზ კანდელაკი (დ. 27 ივნისი, 1945, თბილისი) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი. მუსიკალურ ღონისძიებათა დამაარსებელი და ორგანიზატორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018). 1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (ავტოინჟინერი), ხოლო 1976 წელს მოსკოვის ხელოვნების მუშაკთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტი. 1968-1971 წლებში დააარსა საქართველოს ახალგაზრდული შემოქმედების კლუბი, იყო მისი პრეზიდენტი. 1974-1977 წლებში თეატრ „მეტეხი“-ს დირექტორი. 1978-1980 წლებში — საკავშირო და საერთაშორისო ჯაზ-როკ ფესტივალის დამაარსებელი და ორგანიზატორი. 1989 წელს სსრკ-ში პირველი ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი (თბილისში, „Госконцерт“-თან ერთად). 1977-1982 წლებში საქართველოს ფილარმონიის დირექტორი. 1977-1982 წლებში — ჯაზ-ფესტივალის ჟიურის წევრი (თბილისი, ვარშავა, ზამოშნი, პოლონეთი). 1982-1987 წლებში თბილისის გრამფირფიტების ჩამწერი სტუდია „მელოდია“-ს დირექტორი. 1987-2006 წლებში თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის გენერალური დირექტორი, პარალელურად მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მთავარი კონსულტანტი, ამავე წლიდან მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის „საჩუქარი“ იდეის ავტორი, დამაარსებელი, პროდიუსერი. თბილისის ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი, „ისტერნ-პრომოუშენის“ მრჩეველი. 1997 წლიდან თბილისის მუნიციპალური სახელმწიფო ორკესტრის „ბიგ-ბენდი“-ს დამაარსებელი და მთავარი კონსულტანტი. 2006 წლიდან რადიო 104.3 „სინდიკატი“-ს მუსიკალური რეპერტუარის ავტორი. ვარშავის საერთაშორისო ფესტივალის „ჯაზ-ჯამბორეს“ ვერცხლის მედალის მფლობელი (1980). 2000 — ღირსების ორდენი საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე გაიოზ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მაია მანია

მაია მანია (დ. 1957, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე. არქიტექტურის ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, პროფესორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018). გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის კვლევის ეროვნული ცენტრის მთავარი მეცნიერ თანამშრომელი. მაია მანიას სამეცნიერო კვლევის სფეროა თბილისის და სხვა ქართული ქალაქების საერო არქიტექტურა. თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის განყოფილების ასოცირებული პროფესორი, 2005 წლიდან აკადემიაში მიჰყავს თბილისისა და სხვა ქართული ქალაქების არქიტექტურის ისტორიის კურსი. საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდის ექსპერტ-არქიტექტორი. ბეთლემის უბნის კონსერვაციის გეგმა-ჩარევის სახელმძღვანელო პრინციპები, მეცნიერ-კონსულტანტი, პროექტი დაამუშავა ICOMOS საქართველომ, UNESCO-ს კულტურული მემკვიდრეობის დივიზიის და ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაფინანსებით (2005). მაია მანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კონსტანტინე მარდალეიშვილი

კონსტანტინე მარდალეიშვილი (დ. 1 იანვარი, 1946, თბილისი) — ქართველი ექიმი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018). 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიურ ფაკულტეტი. 1967-1970 წლებში მუშაობდა დაღესტნის ავტონომიური რესპუბლიკის დაბა კოჩუბეიში ექიმ-სტომატოლოგად, 1970-1974 წლებში იყო მოსკოვის სტომატოლოგიის ცენტრალური სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი ყბა-სახის ქირურგიის სპეციალობით, 1974-1976 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტი, 1976-1984 წლებში — მოსკოვის მეცნიერებათა აკადემიის საკავშირო ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის თავისა და კისრის სიმსივნეების განყოფილების დოქტორანტი (1980-1984). 1984 წლიდან საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის თავისა და კისრის სიმსივნეების განყოფილების ხელმძღვანელი, 1997-2011 წლებში მის მიერ დაარსებული „ქართულ-გერმანული სპეციალიზებული ონკოლოგიური კლინიკის“ ხელმძღვანელი, 1999-2000 წლებში სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ონკოლოგიის კათედრის პროფესორი. 2000-2006 წლებში სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ონკოლოგიის კათედრის გამგე, კითხულობდა საგანს: ზოგადი ონკოლოგია. 2006-დან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტის თავისა და კისრის ონკოლოგიური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სრული პროფესორი. კითხულობს საგანს: პირის ღრუს, თავისა და კისრის ავთვისებიანი სიმსივნეების დაავადებათა კლინიკა, დიაგნოსტიკა და მკურნალობა. 2012-დან დღემდე მრავალპროფილური ონკოლოგიური კლინიკის - „ონკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი“-ს ხელმძღვანელი. 3 წიგნის და 200-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი. 1998 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია — მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება) საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა დარგში 1982-1994 წლებში გამოქვეყნებულ შრომათა ციკლისათვის „რეკონსტრუქციულ - აღდგენითი ოპერაციები ონკოლოგიაში“ კონსტანტინე მარდალეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველოს ქალაქები

აქ წარმოდგენილია საქართველოს ქალაქების ცხრილი მოსახლეობის სიდიდის მიხედვით. XVII საუკუნეში ქართლში ოთხი ქალაქი ითვლებოდა ტფილისი, გორი, სურამი და ალი. დასავლეთ საქართველოში საქალაქო ცხოვრება მეტად ჩამორჩენილი იყო. სამეგრელოს სამთავროში სრულებით არ იყო ქალაქები. იმერეთის სამეფოს სატახტო ქალაქი ქუთაისი იმდენად პატარა იყო, რომ მხოლოდ 200 კომლი ცხოვრობდა. XVIII საუკუნეში საქართველოში ქალაქთა რიცხვი არ გამრავლებულა. ქართლ-კახეთის სამეფოში 8 ქალაქი იყო აღრიცხული: ტფილისი, გორი, სურამი, ახალგორი, წილკანი, ანანური, თელავი და სიღნაღი. უდიდესი ქალაქი იყო ტფილისი 4000 კომლით, შემდეგ მოდიოდა თელავი 740 კომლით. ერეკლე II ცდილობდა ხელი შეეშალა ქალაქების დაცლისთვის. ქალაქის უზენაეს გამგედ ითვლებოდა მოურავი. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში საქართველოს მოსახლეობის მხოლოდ 5 % ცხოვრობდა ქალაქებში. 1800-1832 წლებში ეს მაჩვენებელი კვლავ 5 %-ის ფარგლებში რჩებოდა. 1865 წელს ურბანული მოსახლეობის წილმა 9,2 %-ს მიაღწია. 1913 წელს ქალაქებში მოსახლეობის 25,6 % ცხოვრობდა, 1939 წელს — 30,1 %. 1989 წელს ურბანული მოსახლეობის წილი საქართველოს სსრ-ში იყო 56%, რაც 10%-ით ნაკლები იყო სსრკ-ის საშუალო მაჩვენებელზე. ამჟამად მოსახლეობის 57,4 % ქალაქებში ცხოვრობს. საქართველოს დაბები საქართველოს დიდი სოფლები ჯავახიშვილი ივ., ქალაქები, საქალაქო წეს-წყობილება და ცხოვრების ვითარება საქართველოში XVII-XVIII სს // 1910-1920-იანი წლების ჟურნალები, თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, 2011. — გვ. 254-269, ISBN 978-99940-28-60-3. მოსახლეობის 2014 წლის საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები - საქსტატი დაარქივებული 2016-09-24 საიტზე Wayback Machine. ↑ ჯონსი ს., „საქართველო: პოლიტიკური ისტორია დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ“ = Georgia: A Political History of Independence, თბილისი: სოციალური მეცნიერებების ცენტრი, 2013 [2012]. — გვ. 13, ISBN 978-9941-0-5972-8.
Genesis Live

Genesis Live — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის პირველი საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1973 წლის 27 ივნისს. ალბომში შეტანილია დისკის Foxtrot შემდეგ ჩატარებული ტურის ჩანაწერები. ეს არის ჯენესისის პირველი ოფიციალური საკონცერტო ჩანაწერი. სინამდვილეში, მუსიკოსებს ჯერ არ სურდათ ასეთი დისკის გამოშვება, მაგრამ გადაწყვეტილება მათმა ლეიბლმა, Charisma Records მიიღო. შემდეგი 25 წლის განმავლობაში Genesis Live რჩებოდა ერთადერთ ოფიციალურ საკონცერტო დისკად, რომელშიც შეტანილი იყო გებრიელის ლიდერობის პერიოდის ჩანაწერები. სიმღერები ჩაწერილი იქნა დე მონტფორტის დარბაზში (ლესტერი), 1973 წლის 25 თებერვალს (მხოლოდ „Return of the Giant Hogweed“ ჩაიწერეს მანჩესტერში, წინა საღამოს). ალბომის გამოსვლამდე რადიოსადგურებს დაურიგდა მისი ადრეული ასლები, რომლებშიც შეტანილი იყო „Supper's Ready“. თუმცა, საბოლოო გამოცემაში იგი არ ჟღერს, მიუხედავად იმისა, რომ ნახსენები იყო გარეკანზე. ამ ტურნეზე შესრულებული „Supper's Ready“ წლების განმავლობაში ოფიციალურად არ გამოცემულა, თუმცა იგი მაინც შეიტანეს 1998 წლის 4 დისკიან კრებულში Genesis Archive 1967–75. თუმცა, ეს არ არის ნამდვილი ჩანაწერი - ფირის ხარისხის გამო, გებრიელმა ახლებურად ჩაწერა ვოკალური პარტიები. დისკი მიუძღვნეს რიჩარდ მაკფეილს, რომელმაც ჯგუფის მენეჯმენტში მუშაობდა და ჩამოშორდა ამ საქმეს 1973 წლის აპრილში. ყველა სიმღერის ავტორები - ტონი ბენქსი, ფილ კოლინზი, პიტერ გებრიელი, სტივ ჰეკეტი და მაიკ რეზერფორდი, გარდა „The Knife“-ის (ბენქსი, გებრიელი, ენტონი ფილიპსი და რეზერფორდი). ალბომის Genesis Live (Charisma Records) აშშ-ში დისტრიბუტორი იყო Buddah Records. აშშ გრამფირფიტის გამოცემები Charisma CAS-1666 (1973): პირველი გამოცემა შეშლილი მექუდის ლოგოთი. Charisma CAS-1666 (1973): მეორე გამოცემა ვარდისფერი გრაგნილის ლოგოთი. Charisma CAS-1666 (1974): მესამე გამოცემა შეშლილი მექუდის ლოგოთი. Atlantic 81855-1 (1982): განახლებული გამოცემა. აშშ CD გამოცემები Atlantic 81855-2 (1988): პირველი CD გამოცემა Atlantic 82676-2 (1994): Definitive Edition, რემასტერი პიტერ გებრიელი – ვოკალი, ფლეიტა, ბას დასარტყამი, დაირა სტივ ჰეკეტი –წამყვანი გიტარა ტონი ბენქსი – ორგანი, მელოტრონი, 12 სიმიანი გიტარა, ვოკალი მაიკ რეზერფორდი – ბას გიტარა, ბას პედლები, 12 სიმიანი გიტარა, ვოკალი ფილ კოლინზი – დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ Eder, Bruce. Live – Genesis | AllMusic. allmusic.com. ციტირების თარიღი: 8 June 2012. ↑ Fletcher, Gordon (1 August 1974). Rolling Stone review ↑ (2004) The new Rolling Stone album guide. New York: Simon & Schuster, გვ. 327. ISBN 978-0-7432-0169-8.  ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-12-04. ციტირების თარიღი: 2007-12-21.
თემურ ჩალაბაშვილი

თემურ ჩალაბაშვილი (დ. 12 ნოემბერი, 1951, სოფ. ძველი ანაგა, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი — გ. 27 დეკემბერი, 2023) — ქართველი მწერალი, პოეტი, ჟურნალისტი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018). საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე 2018 წლიდან. საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის წევრი. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ლექსის წერა მესამე კლასიდან დაიწყო. მისი ლექსები პერიოდულად რაიონულ გაზეთებში იბეჭდებოდა. შემდეგ ლიტერატურულ ჟურნალ „დროშა“-ში. მისი პოეტური ნათლობა რესპუბლიკურ პრესაში აქედან დაიწყო. ასევე, უნივერსიტეტის ჟურნალ „პირველ სხივში“, დამწყებ მწერლებთან ერთად (მოყოლებული ნოდარ დუმბაძის თაობიდან) იღებდა მონაწილეობას. იყო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის სამეცნიერო ლაბორატორიის მეცნიერ თანამშრომელი. მუშაობდა გამომცემლობის სახელმწიფო კომიტეტში უფროს რედაქტორად, გამომცემლობა „მერანი“-ს განყოფილების გამგედ. გამოცემული აქვს ოთხი კრებული: „მზე მამულის კვამლში“, „სანთელი“, „პოეტის ასი ლექსი“ , „დაგიჩოქებენ ჩემი ლექსები“. გარდაიცვალა 2023 წლის 27 დეკემბერს, 72 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად. ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემია გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია ივანე მაჩაბლის სახელობის პრემია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი 2011 — პრემია „საგურამო“ პოეზიაში 2018 — თბილისის საპატიო მოქალაქე 2023 — ლიტერატურული პრემია „მუზა“ „ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის“ თემურ ჩალაბაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „პოეტი თემურ ჩალაბაშვილი გარდაიცვალა“. digest.ge. ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 „71 წლის ასაკში პოეტი, თბილისის საპატიო მოქალაქე თემურ ჩალაბაშვილი გარდაიცვალა » kvira.ge“. kvira.ge. 27 დეკემბერი, 2023. ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ „„თბილისობა 2018“ გალაკონცერტითა და თბილისის საპატიო მოქალაქეების დაჯილდოებით დასრულდა“. fortuna.ge. ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ „ვინ გაიმარჯვა კულტურის სამინისტროს კონკურსში „მუზა"“. პუბლიკა. 26 დეკემბერი, 2023. ციტირების თარიღი: 27 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
პისისტრატე

პისისტრატე (ბერძ. Πεισίστρατος; დ. დაახლ. ძვ. წ. 600 — გ. ძვ. წ. 527) — ათენის ტირანი ძვ. წ. 560–527 წლებში (ხანგამოშვებით), ე.წ. უფროსი ტირანიის ერთ-ერთი ყველაზე გამოკვეთილი წარმომადგენელი. არისტოკრატიული საგვარეულო, რომელსაც მიეკუთვნებოდა პისისტრატე, წარმოშობილი იყო პილოსიდან ათენში ჩასული ნელეიდების სამეფო საგვარეულოდან. პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოვიდა სოლონის რეფორმების შემდეგ. იცავდა დიაკრიების (გლეხობა, დემოსის ვაჭარ-ხელოსარნთა ფენა) ინტერესებს. დაახლ. 565 წელს ათენის ჯარს მეთაურობდა მეგარის წინააღმდეგ წარმატებული სამხედრო მოქმედებების დროს. თავის პოლიტიკურ მოწინააღმდეგეებთან (მეგაკლე ალკმეონიდების გვარიდან, ლიკურგე ეტეობუტადების გვარიდან) ბრძოლოლისას ეყრდნობოდა დიაკრიების რეგიონულ დაჯგუფებას (ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ატიკაში მცხოვრებნი). 560 წელს ცოტა ხნით მიიტაცა ხელისუფლება. დაახლ. 556 წელს კავშირი შეკრა მეგაკლესთან (მისი ქალიშვილი მოიყვანა ცოლად) და საზეიმოდ დაბრუნდა ქალაქში. შემდეგ ისევ გააძევეს. 546 წელს საბოლოოდ განიმტკიცა ხელისუფლება ათენში. პისისტრატემ დაიახლოვა ათენის არისტოკრატიის ლოიალური წარმომადგენლები; მოწინააღმდეგეებს ქონება (უპირველეს ყოვლისა მიწები) ჩამოართვა და მომხრეებსა და მცირე მიწათმფლობელებს დაუნაწილა. მრავალი დიდგვაროვანი დევნილობაში აღმოჩნდა. პისისტრატეს დროს განმტკიცდა მცირე და საშუალო მიწათმფლობელთა ფენა, გლეხებზე გაიცემოდა შეღავათიანი სესხები. სახელმწიფო დახმარება დაუნიშნა ომის ინვალიდებს, სამუშაოთი უზრუნველყოფდა ღარიბ მოქალაქეებს. მის დროს შეიქმნა დაქირავებულთა ჯარი. პისისტრატემ ათენში ძირითადად შეინარჩუნა სოლონის კანონმდებლობა. წაახალისა ხელოსნობისა და ვაჭრობის განვითარება, მშენებლობა (ლიკეიონი, პითეიონი, დააარსა ბიბლიოთეკა, ააგო ახალი ბაზარი, წყალგაყვანილობა — ენეაკრუნოსი, რომელიც XVIII საუკუნემდე მოქმედებდა, ათენას ტაძარი აკროპოლისში — ჰეკატომპედონი, შენობები მისტერიების ჩასატარებლად ელევსინაში, დაიწყო ოლიმპიელი ზევსის ტაძრის მშენებლობა, გაგრძელდა პიროსის ნავსაყუდელის მშენებლობა). მფარველობდა მეცნიერებასა და ხელოვნებას. მისი მითითებით მუშაობდნენ ჰომეროსის ტექსტის მოძიებასა და დადგენაზე. დაწესდა დიდი დიონისიები, დიდმა პანათენეებმა შეიძინეს განსაკუთრებული მნიშვნელობა და ზეიმურობა. რეჟიმის მატერიალურ საფუძველს შეადგენდა პისისტრატეს მიერ შემოღებული 10%-იანი გადასახადი მოსავლიდან. სავარაუდოდ, მმართველობის ბოლო წლებში დაიწყო ათენური მონეტების მოჭრა (ტეტრადრაქმა); ეს უკავშირდებოდა ლავრიონის მაღაროების მუშაობის გაფართოებას და პანგეონის ოქროსა და ვერცხლის მაღაროების დაპყრობას. საგარეო პოლიტიკაში მხარს უჭერდა მეგობრულ ურთიერთობებს არგოსთან, თესალიასთან, თებესთან, სპარტასთან, კუნძულ ნაქსოსთან. მფარველობდა აპოლონის ტაძარს კუნძულ დელოსზე. ისწრაფვოდა რიგი საყრდენი პუნქტების შექმნისკენ, რათა ეკონტროლებინა მარცვლეულის შემოტანა ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთიდან საბერძნეთში (სიგეიონი, თრაკიის ქერსონესი). პისისტრატეს სიკვდილის შემდეგ ხელისუფლება მემკვიდრეობით მიიღეს მისმა ვაჟებმა ჰიპიამ და ჰიპარქემ. პისისტრატეს მიერ ათენში დამყარებული ტირანია გაგრძელდა ძვ. წ. 510 წლამდე. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 პისისტრატე // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 87. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Стрелков А. В. Писистрат // Большая российская энциклопедия. т. 26. — М., 2014. — стр. 272. ↑ 3.0 3.1 Писистрат // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 19 — М., 1975.
ადანგეს უღელტეხილი

ადანგეს უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმისა და გულრიფშის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე, აფხაზეთის ქედზე. გადასასვლელი მდინარე ჩხალთის ხეობიდან მდინარე ბზიფის ხეობაში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2299 მ. სოფელ მარჯვენა პტიშს საცალფეხო გზით აკავშირებს სოფელ ფსხუსა და გუმისთასთან. უღელტეხილის მიდამოებში ალპური და სუბალპური მდელოებია, ქედის კალთები დაფარულია ნაძვნარ-სოჭნარით. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 15. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 49.
ჩხალთა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჩხალთა შეიძლება აღნიშნავდეს: ჩხალთა — მდინარე აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ჩხალთა — სოფელი აჟარის მუნიციპალიტეტში
პილოსი

პილოსი (ბერძ. Πύλος) — ქალაქი საბერძნეთში, პილოს-ნესტოროსის დიმის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2345 მცხოვრები (2011). აქაველთა ძველი ქალაქია. ბერძნულ მითოლოგიასა და ჰომეროსის პოემებში მოხსენიებულია როგორც მეფე ნესტორის რეზიდენცია. ძველი ნაქალაქარი თანამედროვე ქალაქიდან ჩრდილოეთით 17 კმ-შია, მესენიის (პელოპონესი) სანაპიროზე. ამ ადგილას დასახლება არსებობდა ძვ. წ. III–II ათასწლეულების მიჯნაზე. XVI–XIII საუკუნეებში პილოსი ადგილობრივი აქაველი მმართველების რეზიდენცია იყო. არქეოლოგიური ძეგლები მდებარეობს ადგილ ანო-ენგლიანოსში (ეპანო-ენგლიანოსში). 1938–1939 წლებში ბერძენი არქეოლოგის კ. კურუნიოტისის გათხრების შედეგად, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა ამერიკელი არქეოლოგი კარლ უილიამ ბლეგენი და სხვები, და აგრეთვე ბლეგენის ხელმძღვანელობით 1952–1966 წლებში (შესვენებებით) ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოების დროს აღმოჩენილია მიკენური კულტურის ერთ-ერთი უდიდესი სასახლის მნიშვნელოვანი ნაწილი; კომპლექსის შემადგენლობაშია დარბაზები, სახელოსნოები, სააბაზანოები, საკუჭნაოები, კანალიზაცია, საზეიმო სათავსოები მეგარონით და ა.შ. (ე.წ. ნესტორის სასახლე; აგებულია ძვ. წ. XIII საუკუნეში, ხანძარმა შეიწირა დაახლ. ძვ. წ. 1200 წელს), ზოგიერთი ნაგებობის კედლები მოხატული იყო მდიდარი ფრესკული ფერწერით. ასევე აღმოჩენილია სასახლეზე გარშემორტყმული ქალაქის ნაწილი, მ.შ. სასახლემდელი ნაგებობები, ჭიშკარი, აკროპოლისის თავდაცვითი კედლის ნაწილი. ქალაქგარეთ აღმოჩენილია სამეფო საფლავები თოლოსებში და მოქალაქეთა ნეკროპოლი. არქეოლოგიურ მასალას შორისაა კერამიკა, შრომის იარაღები, ძვირფასი ლითონებისა და ბრინჯაოს მოსართავები, ასევე მრავალი ფირფიტა B-ხაზოვანი დამწერლობის ჩანაწერებით, რომლებიც ამტკიცებენ მაიკლ ვენტრისის მიერ ამ დამწერლობის გაშიფრის სისწორეს. ↑ Greek census 1951 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12876985"></a> ↑ ΦΕΚ B 1292/2010, Kallikratis reform municipalities el. Εφημερίς της Κυβερνήσεως. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2022 ↑ Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011 el. Ελληνική Στατιστική Αρχή. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-13. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2022 ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 Пилос // Большая российская энциклопедия. т. 26. — М., 2014. — стр. 206. ↑ 5.0 5.1 5.2 Глускина Л. М. Пилос // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 20 — М., 1975.
თოლოსი

თოლოსი (ბერძ. θόλος) — ცრუ გუმბათით გადახურული წრიული გეგმის მქონე შენობა, ხუროთმოძღვრულ ნაგებობათა ერთ-ერთი უძველესი და ფართოდ გავრცელებული ტიპი. წინა აზიაში თოლოსები შენდებოდა უკვე ენეოლითის ხანაში (არპაჩია, ჰალაფი და სხვ., ძვ. წ. VI–IV ათასწლეულები). საქართველოში ალიზით ნაგები უძველესი ცრუგუმბათიანი შენობები აღმოჩენილია ადრინდელ მიწათმოქმედთა ნამოსახლარებზე (შულავერი, არუხლო, იმირის გორა და სხვ., ძვ. წ. VI–IV ათასწლეულები). თოლოსის სახელით უფრო ხშირად მოიხსენიება კრეტა-მიკენურ სამყაროში გავრცელებული ცრუგუმბათიანი მრგვალი აკლდამები. ადრინდელი მინოსური ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეული) უძველესი თოლოსები აღმოჩნდა კუნძულ კრეტაზე, აგია-ტრიადასთან და ფესტოსის მახლობლად, ლებენაში. ზოგი თოლოსი გამოიყენებოდა თითქმის 500 წლის განმავლობაში, ძვ. წ. XIX–XVIII საუკუნეებამდე. შუა მინოსური ხანის თოლოსები აღმოჩნდა კნოსოსსა და ფესტოსში. კონტინენტურ საბერძნეთში თოლოსი პირველად გაჩნდა მიკენურ ხანაში (ძვ. წ. XIV–XIII საუკუნეებში); ცნობილია მიკენის სასახლის გალავანს გარეთ გათხრილი გრანდიოზული თოლოსი – ე. წ. ატრევსის საგანძური, რომელიც აქაიური საბერძნეთის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ხუროთმოძღვრული ძეგლია. ანალოგიური კონსტრუქციის თლილი ქვით ნაგები თოლოსები აღმოჩენილია საქართველოშიც, ბორჯომის ხეობაში. ძველი ბერძნები თოლოსს უწოდებდნენ ეზოში ჩადგმულ გუმბათისებრ სათავსებს, რომლებიც სამზადებად და სანოვაგის შესანახად გამოიყენებოდა. კლასიკური ხანის ათენში თოლოსი ეწოდებოდა ბულევტერიონის მახლობლად არსებულ წრიულგეგმიან ნაგებობას, რომელშიც დღის განმავლობაში ისხდნენ პრიტანები (ათენის ხუთასთა საბჭოს მორიგე წევრები) და იქვე სადილობდნენ საზოგადოების ხარჯზე სხვა სახელმწიფო მოხელეებთან და ცალკეულ დამსახურებულ მოქალაქეებთან ერთად. ხუროთმოძღვრებაში თალოსი (ან ფოლოსი) ეწოდება აგრეთვე წრიული მოხაზულობის გეგმის მქონე შენობას, რომელიც აღმართულია საფეხურებიან პოდიუმზე და გარშემორტყმულია სვეტებით. გაგოშიძე გ., თოლოსი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 86–87.
Spot the Pigeon

Spot the Pigeon — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის პირველი EP, რომელიც გამოვიდა 1976 წელს. მასში შესული სამი სიმღერა არის ალბომ Wind & Wuthering-ის ჩაწერის შემდეგ დარჩენილი მასალა. სხვადასხვა მიზეზის გამო, ჯგუფი თვლიდა, რომ ისინი არ ერგებოდნენ ალბომს. რადგან პირველი სიმღერა, „Match of the Day“ ეძღვნებოდა საფეხბურთო გუნდებს, ალბომი ბრიტანული ჩარტის #14 ადგილზე მოხვდა. მიუხედავად ამისა, აშშ-ში გამოცემამ არ გაამართლა და Atlantic Records-მა იგი კანადაში გაავრცელა. ალბომი არასოდეს გამოცემულა CD-ზე და ცალკეული სახით არსებობს მხოლოდ გრამფირფიტაზე, ხოლო 2000 წელს სამივე სიმღერა შეიტანეს კრებულში Genesis Archive 2: 1976–1992. გადაღებული იქნა მუსიკალური ვიდეო „Match of the Day“, რომელშიც კოლინზი სტადიონზე იჯდა. ცნობილია, რომ ეს ვიდეო დაკარგულია. ყველა სიმღერის ავტორი: ტონი ბენქსი/ფილ კოლინზი/მაიკ რეზერფორდი, გარდა მითითებულისა ტონი ბენქსი - კლავიშები ფილ კოლინზი - დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია, ვოკალი მაიკ რეზერფორდი - გიტარა, ბასი სტივ ჰეკეტი - გიტარა ინფორმაცია საიტზე Discogs გამოცემების სია ↑ Allmusic-ის მიმოხილვა
ლევან გოფოძე

ლევან გოფოძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2020). 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1983–1984 წლებში მუშაობდა რესპუბლიკური ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგიის განყოფილებაში. 1985 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თანამშრომელია. ავტორია 22 სამეცნიერო ნაშრომის ურგენტული ქირურგიის პრობლემატურ საკითხებზე. ექიმი–ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა „წყლულოვანი ეტიოლოგიის გასტროდუოდენური სისხლდენების მკურნალობის ტაქტიკის არჩევა ჰიპოქსიის საკომპენსაციო სარეზერვო შესაძლებლობების შეფასების გზით“, რომელიც დაიცვა 1998 წელს. ლევან გოფოძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ადანგე

ადანგე — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს ადანგეს უღელტეხილის სამხრეთით პატარა კარული ტბიდან. მიედინება ტროგულ ხეობაში. მდინარეს სამხრეთ მარუხის შესართავიდან ადანგეს ჩხალთას ეძახიან. სიგრძე 12 კმ, აუზის ფართობი 47 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში, წყალმცირობა — ზამთარში. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 15. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 49.
ხომალიგი

ხომალიგი (ოფიციალურად ხომალიგის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Jomalig) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 667 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 5 ბარანგაის. ხომალიგი პროვინციის ყველაზე ნაკლებად დასახლებული მუნიციპალიტეტია. შედის პოლილიოს კუნძულთა შემადგენლობაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხომალიგი Jomalig Profile at PhilAtlas.com Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/barangays/0405621000 ↑ Republic Act No. 3372 ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Jomalig: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 27 January 2020
ლოპესი (კესონი)

ლოპესი (ოფიციალურად ლოპესის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Lopez) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 94 657 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 95 ბარანგაის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლოპესი (კესონი) Lopez Profile at PhilAtlas.com ოფიციალური საიტი Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Lopez: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 27 January 2020
ლუკბანი

ლუკბანი (ოფიციალურად ლუკბანის მუნიციპალიტეტი; ტაგალ. Bayan ng Lukban) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 091 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 32 ბარანგაის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუკბანი Lucban Profile at PhilAtlas.com Philippine Census Information Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2013-09-19 საიტზე Wayback Machine. Quezon Province Web Portal ↑ 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223"></a> ↑ Lucban: Average Temperatures and Rainfall. Meteoblue. ციტირების თარიღი: 27 January 2020