laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მელიდორა

მელიდორა ან ალკუნი-მელიდორა (ლათ. Melidora) — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — ალკუნი-მელიდორა (ლათ. Melidora macrorrhina), რომელიც გავრცელებულია ახალ გვინეასა და მიმდებარე კუნძულებზე. გვარს მეცნიერული სახელი რენე ლესონმა უწოდა 1830 წელს. ↑ მელიდორა (TSN 553613). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
კატრინ ლოთარინგიელი

კატრინ ლოთარინგიელი (დ. 3 ნოემბერი 1573 - გ. 7 მარტი 1648) — ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას შუათანა ქალიშვილი. რემირემონტის აბატი. კატრინი იყო შარლ III ლოთარინგიელისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას მეშვიდე შვილი და მეოთხე ქალიშვილი. დედის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ანრი II და მისი ცოლი, დედოფალი ეკატერინე მედიჩი. როდესად კატრინი წელიწადნახევრის იყო, 1575 წელს დედამისი, კლაუდია ვალუა, 27 წლის ასაკში გადაჰყვა მეცხრე მშობიარობას. კატრინმა თავისი ცხოვრება რელიგიასა და უფალს მიუძღვნა. მან უარი განაცხადა საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ II-ზე დაქორწინებაზეც კი. 1602 წელს კატრინი განიხილებოდა კუდჟურტის აბატად. 1612 წელს კი ელიზაბეტ სალმის პოსტიდან გადადგომის შემდეგ კატრინი საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟული, რემირემონტის აბატი გახდა. რემირემონტი მთელს საფრანგეთში ყველაზე მნიშვნელოვანი, პრესტიჟული, გამოჩენილი და არისტოკრატული სააბატო იყო, რომელსაც მჭიდრო კავშირი ჰქონდა ლოთარინგიასთან. მოგვიანებით კატრინს მჭიდრო კავშირი ჰქონდა თავის ბიძაშვილ მარგარიტა ლოთარინგიელთან. მარგარიტას დედა 1627 წელს გარდაიცვალა და მას შემდეგ კატრინთან ცხოვრობდაა რემიემონტში. მოგვიანებით მარგარიტა დაქორწინდა საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის სკანდალურ და მეამბოხე ძმა გასტონ დე ბურბონზე. ისინი მალულად და უნებართვოდ დაქორწინდნენ რასაც დიდი აჟიოტაჟი მოჰყვა რის გამოც წყვილი ბრიუსელში გაიქცა. 1638 წელს ოვერნის ჰერცოგის ჯარებმა რემირემონტის ოკუპაცია მოახდინეს. მომავალ წელს პრინცესა კატრინმა მოიპოვა ნეიტრალიტეტი, რითაც შეძლო მომდევნო წლებში მიმდინარე ოცდაათწლიან ომში თავის გადარჩენა. კატრინი გარდაიცვალა 1648 წლის 7 მარტს 60 წლის ასაკში. რემირემონტში კი ახალი ორლეანელი აბატი ჩავიდა. Jacqueline Carolus-Currien, Pauvres duchesses, Metz, Édition serpenoise, 2007. van de Pas, Leo. "Catherine de Lorraine". Genealogics .org. Retrieved 2010-03-02.
ანტუანეტ ლოთარინგიელი

ანტუანეტ ლოთარინგიელი (დ. 26 აგვისტო 1568 — გ. 23 აგვისტო 1610) — ფრანგი არისტოკრატი. ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას შუათანა ქალიშვილი. იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგინია 1599-1609 წლებში როგორც იოჰან ვილჰელმის მეუღლე. ანტუანეტი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას ასული. დედის ხაზით მას ბებია-ბაბუად ერგებოდნენ საფრანგეთის მეფე ანრი II და მისი ცოლი, დედოფალი ეკატერინე მედიჩი. როდესაც ანტუანეტი 7 წლის იყო, 1575 წელს მეცხრე მშობიარობას გადაჰყვა დედამისი, პრინცესა კლაუდია. 1599 წლის 20 ივნისს ცოლად შერთეს იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგ იოჰან ვილჰელმს. ამით მოხდა დინასტიური გაერთიანება. დაახლოვდა და გაძლიერდა კათოლიკური, ჩრდილო რაინის ქვეყნების კავშირი. კლევში ანტუანეტას მიმართ ცუდად განეწყვნენ. განსაკუთრებულად აქტიურობდა მისი დედამთილი, მარია ავსტრიელი, რომელიც უნაყოფო რძალს საშინლად ამცირებდა. მიუხედავად ამისა, ანტუანეტმა ხელში დიდი ძალაუფლება აიღო, ისეთი როგორიც მის არცერთ წინამორბედს არ ჰქონია. მისი სამშობლოდან კი მიდიოდა წერილები სადაც მისი სამოქმედო გეგმა იყო დაწერილი. ანტუანეტის გავლენიც მისი ქმარი ჩაება კურპფალცის მემკვიდრეობისთვის ომში ანტუანეტის დისა და სიძის სასარგებლოდ, რომელშიც გაიმარჯვეს კიდეც. საბოლოოდ მან შეძლო და მართალია თავად ვერა, მაგრამ მთავრობაში თავისი კაცი დაამკვიდრა და ასე ერეოდა ქვეყნის მართვაში. თუმცა ხალხის ნაწილი ანტუანეტისა და იოჰანის განქორწინებას მოითხოვდა, რადგან უშვილობას ყველა ანტუანეტს აწერდა, სამედიცინო დასკვნების გარეშე. ეს იმიტომ, რომ იოჰანს მემკვიდრე აუცილებლად სჭირდებოდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში მის საჰერცოგოს საღვთო რომის იმპერია ჩაიგდებდა ხელში. 1609 წელს გარდაიცვალა იოჰანი, რითაც დაიწყო კლევის მემკვიდრეობისთვის ბრძოლა, ანტუანეტი კი ლოთარინგიაში დაბრუნდა. 1610 წელს ანტუანეტი გარდაიცვალა, 41 წლის ასაკში. Stefan Ehrenpreis et Klaus Herdepe, Der Dreißigjährige Krieg im Herzogtum Berg und in seinen Nachbarregionen, Neustadt-an-der-Aisch, Schmidt, 2002. Heinz Ollmann-Kösling, Der Erbfolgestreit um Jülich-Kleve (1609-1914 [1614]). Ein Vorspiel zum Dreißigjährigen Krieg, Ratisbonne, Roderer, 1996. Andreas Thiele, Erzählende genealogische Stammtafeln zur europäischen Geschichte, vol. I, Francfort-sur-le-Main, R. G. Fischer, 1993. Moritz Ritter, Deutsche Geschichte im Zeitalter der Gegenreformation und des Dreißigjährigen Krieges (1555-1648), Darmstadt, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1962 (réimpr. photomécanique de l'éd. orig. de 1889-1908).
ყარყატნისკარტა ალკუნი (გვარი)

ყარყატნისკარტა ალკუნი ან გურიალი (ლათ. Pelargopsis) — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს სამ სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტროპიკულ ზონებში. მათი სხეულის სიგრძე 35 სმ აღწევს. გააჩნიათ მასიური შავი ან წითელი ნისკარტი და წითელი ფეხები. თავი და სხეულის ქვედა ნაწილი თეთრი ან მოყვითალო-თეთრია, ფრთები და სხეულის ზედა ნაწილი მუქი. არ ახასიათებთ სქესობრივი დიმორფიზმი. ფრენისას ფართხალებენ, მაგრამ პირდაპირ ფრენენ. ბინადრობენ ტყის ზონებში ტბებთან, მდინარეებთან, ესტუარებთან ან სანაპიროებთან ახლოს. იკვბებიან ცხრაფეხებით, თევზით, ბაყაყებით, ყარყატნისკარტა ალკუნი — მღრღნელებითა და მცირე ფრინველებით. ბუდეს იკეთებენ სანაპიროებზე, ხეებზე ან ტერმიტების ბუდეებში, სადაც დებენ თეთრ კვერცხებს. Pelargopsis amauroptera — მურაფრთიანი ყარყატნისკარტა ალკუნი Pelargopsis capensis — ყარყატნისკარტა ალკუნი Pelargopsis melanorhyncha — შავნისკარტა ყარყატნისკარტა ალკუნი, ან შავნისკარტა გურიალი Fry, C. Hilary; Fry, Kathie; Harris, Alan (1992) Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers. London: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-8028-7.  ↑ Fry, Fry & Harris 1992, pp. 137–141.
შარლ ლოთარინგიელი

შარლ ლოთარინგიელი (დ. 1 ივლისი 1567 — გ. 24 ნოემბერი 1607) — ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას შუათანა ვაჟი. 1578 წლიდან მეცის, ხოლო 1592 წლიდან სტრასბურგის ეპისკოპოსი. 1589 წელს რომის პაპმა სიქსტუს V-მ ჯერ კარდინალ-დიაკვანის, შემდეგ კი სანტ'აგატა დეი გოტის აბატის წოდება უბოძა. იგი რეგულარულად ჩადიოდა ლოთარინგიაში რეგენტის სტატუსით და მამას ცვლიდა, როცა ქვეყანაში არ იყო. შარლი დაიბადა ლოთარინგიის საჰერცოგოს დედაქალაქ ნანსში. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა კლაუდია ვალუას ვაჟი. დედის ხაზით მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ანრი II და მისი მეუღლე, დედოფალი ეკატერინე მედიჩი. როდესაც შარლი 8 წლის იყო დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა. იგი ჯერ სწავლობდა პონტ-ა-მუსონის უნივერსიტეტში, რომელიც მამამისმა დააარსა, შემდეგ კი ტრიერის უნივერსიტეტში, საბოლოოდ იგი პარიზში გადასახლდა სადაც უმაღლესი განათლება სორბონას უნივერსიტეტში მიიღო. შარლს ბავშვობიდანვე ჰქონდა მიდრეკილება რელიგიური ცხოვრებისადმი. იგი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო როდესაც ეპისკოპოსი გახდა. ის იყო კანონიერი მფლობელი ტიერის, კოლონის, ნანსისა და სტრასბურგის საეპისკოპოებისა. იგი ასევე იყო გორზის, კლერლიუს, სენ-მიშელის, სენ-ვინსენტისა და სენ-ვიქტორის აბატი. 1591 წლის 23 ივნისს მას მიენიჭა საფრანგეთში მდებარე მეცის, ვერდენისა და ტურის ეპისკოპოსის წოდება. ამრიგად მისი სამმართველოები ორ სახელმწიფოში - ლოთარინგიასა და საფრანგეთში იყო მიმოფანტული. 1592 წელს ჩატარდა სტრასბურგის საეპარქიო საეკლესიო კრება. პროტესტანტებმა აქ თავიანთ ლიდერად აირჩიეს იოჰან გეორგ ბრანდენბურგელი, ხოლო კათოლიკეებმა შარლი. ამ დღიდან დაიწყო შარლისა და იოჰანის მტრობა, რომელიც 1604 წლამდე, ანუ იოჰანის გარდაცვალებამდე გაგრძელდა. 1 ივლისს პაპმა კლემენტ VIII-მ სტრასბურგის მთელი ეპარქია შარლს უბოძა. სავერნის ალყის დროს საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ს შეუერთდა შარლის ოცი წლის ძმა ფრანსუაც. შარლმა კი მათ ორმოცი კავალერისტი და 15 000 დუკატი გაუგზავნათ, რითაც დიდი დახმარება გაუწიათ. 1592 წლიდან თავადაც ჩაება ე.წ. "საღვთო საქმეში" და ევროპის ერეტიკოსებისგან "გაწმენდა" დაიწყო. ამ წელს მან აიღო გერმანელი პროტესტანტების ერთ-ერთი უდიდესი სიმაგრე ანჰალტი. 1593 წელს ალსაკში მებრძოლ კათოლიკეებს დიდი ფულადობრივი დახმარება გაუწიათ. 1593 წლის ივლისში, კათოლიკობისთვის თავდადებულ შარლს საფრანგეთის მეფე ანრი IV-მ შვიდი სააბატო და სავერნის ეპარქია უბოძა. 1597 წელს შარლმა მისიონერული მისიით რამდენიმე კათოლიკე მღვდელი გააგზავნა ახლო აღმოსავლეთში. იგი დიდ დახმარებას უწევდა იეზუიტებს. 1603 წელს ამის ჯილდოდ, პაპმა კლემენტ VIII-მ შარლს კარდინალ-დიაკვანის ხარისხი უბოძა. შარლი გარდაიცვალა 1607 წლის 24 ნოემბერს, დაკრძალეს ნანსის კათედრალში. Bornert, René (1981). La réforme protestante du culte à Strasbourg au XVIe siècle (1523–1598): Approche sociologique et interprétation théologique [The Protestant Reformation in Strasbourg in the Sixteenth Century (1523–1598): Sociological Approach and Theological Interpretation] (in French). Leiden: Brill. Monter, William (2007). A Bewitched Duchy: Lorraine and Its Dukes, 1477–1736. Librairie Droz. Wilson, Peter (2014). The Thirty Years War: Europe's Tragedy. London: Belknap Press. Wilson 2014, pp. 210–11. Monter 2007, pp. 78–79. Bornert 1981, p. 68. Lorraine Charles de დაარქივებული 2013-11-12 საიტზე Wayback Machine.
სამოთხის ალკუნი (გვარი)

სამოთხის ალკუნი (ლათ. Tanysiptera) — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს 8 (ან 9) სახეობას. გავრცელებულნი არიან ავსტრალიასა და ახალ გვინეაზე. არც ისე დიდი ზომის ფრინველებია. გააჩნიათ ძალზე გრძელი კუდი. გვარს მეცნიერული სახელი ნიკოლას ეილუორდ ვიგორსმა უწოდა 1825 წელს. Tanysiptera carolinae — კაროლინის სამოთხის ალკუნი Tanysiptera danae — მურაზურგა სამოთხის ალკუნი Tanysiptera ellioti — ელიოტის სამოთხის ალკუნი Tanysiptera galatea — სამოთხის ალკუნი Tanysiptera hydrocharis — არუული სამოთხის ალკუნი Tanysiptera nigriceps — შავთავა სამოთხის ალკუნი (გვარში არსებობა საკამათოა) Tanysiptera nympha — ვარდისფერმკერდა სამოთხის ალკუნი Tanysiptera riedelii — რიდელის სამოთხის ალკუნი, ან ბიაკური სამოთხის ალკუნი Tanysiptera sylvia — თეთრკუდა სამოთხის ალკუნი Галушин В. М., Дроздов Н. Н., Ильичёв В. Д., Константинов В. М., Курочкин Е. Н., Полозов С. А., Потапов Р. Л., Флинт В. Е., Фомин В. Е. Фауна Мира: Птицы: Справочник. — М: Агропромиздат, 1991. — С. 191. — 311 с. — ISBN 5-10-001229-3.
წყნაროკეანური ალკუნი

წყნაროკეანური ალკუნი (ლათ. Todiramphus) — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. ადრე ამ გვარის წარმომადგენლები გაერთიანებული იყვნენ ალციონის გვარში (ლათ. Halcyon). მოიცავს 30 (ან 21) სახეობას. საშუალო ზომის ფრინველებია. შეფერილილნი არიან ლურჯ და ლურჯ-მწვანედ. ბევრი სახეობა წყლისგან მოშორებით ცხოვრობს და ხმელეთის ცხოველებით იკვებება, მაგ.: მწერებითა და ხვლიკისნაირებით. ბუდეს იკეთებენ ორმოებში, უფრო ხშირად კი — ხეებზე. Todiramphus albicilla Todiramphus albonotatus — ახალბრიტანული ალციონა Todiramphus australasia — ტიმორული ალციონა, ან ტიმორული საყელოიანი ალკუნი Todiramphus chloris — თეთრყელა ალციონა Todiramphus cinnamominus — მიკრონეზიული ალციონა, ან მიკრონეზიული ალკუნი Todiramphus colonus Todiramphus diops — ლაზურიტისფერი ალციონა Todiramphus enigma Todiramphus farquhari — წაბლისფერმუცელა ალციონა Todiramphus funebris — მოლუკური ალციონა † Todiramphus gambieri — ტუამოტუური ალციონა, ან ტუამოტუური ალკუნი Todiramphus gertrudae Todiramphus godeffroyi — მარკიზული ალციონა, ან მარკიზული საყელოიანი ალკუნი Todiramphus lazuli Todiramphus leucopygius — ულტრამარინისფერი ალციონა Todiramphus macleayii — ტყის ალციონა Todiramphus miyakoensis — რიუკიუული ალკუნი Todiramphus nigrocyaneus — მუქი ალციონა Todiramphus pelewensis Todiramphus pyrrhopygius — წითელსარტყლიანი ალციონა Todiramphus recurvirostris Todiramphus reichenbachii Todiramphus ruficollaris — მანგაიური საყელოიანი ალკუნი Todiramphus sanctus — საღმრთო ალციონა Todiramphus saurophagus — თეთრთავა ალციონა Todiramphus sacer Todiramphus sordidus Todiramphus tristrami Todiramphus tutus — ბორაბორული ალციონა Todiramphus veneratus — ტაიტური ალციონა Todiramphus winchelli — წითელკისერა ალციონა Fry, C. Hilary; Fry, Kathie; Harris, Alan (1992). Kingfishers, Bee-eaters & Rollers. London: Christopher Helm. ISBN 0-7136-8028-8.  Pratt, H. Douglas; Bruner, Philip L.; Berrett, Delwyn G. (1987). A Field Guide to the Birds of Hawaii and the Tropical Pacific. Princeton University Press. ISBN 0-691-08402-5.  Zoonomen.
ფლამინგო

ფლამინგო (ლათ. Phoenicopterus) — ფრინველთა გვარი ფლამინგოსებრთა ოჯახისა. დღეისათვის მოიცავს სამ სახეობას, ხოლო ადრე მასში ერთიანდებოდა ყველა თანამედროვე ფლამინგოსნაირი. ახასიათებთ გრძელი წვრილი ფეხები და მოქნილი კისერი. შეფერილნი არიან თეთრ-ვარდისფრად, ზოგჯერ ბუმბული წითელშიც გადადის. გააჩნიათ მასიური მოღუნული ნისკარტი, რომლის კიდეებზე რქოვანი ფირფიტებია საკვების მოპოვების დროს წყლის გასაწურად. გავრცელებულნი არიან ევროპაში, აზიაში, აფრიკაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. Phoenicopterus ruber — წითელი ფლამინგო Phoenicopterus roseus — ჩვეულებრივი ფლამინგო, ან ვარდისფერი ფლამინგო Phoenicopterus chilensis — ჩილური ფლამინგო Всё о птицах / Под ред. Шаронова А. — СПб.: ООО «СЗКЭО», 2007. — С. 166. — 176 с. — ISBN 978-5-9603-0075-9.
კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (რუს. Николаевская церковь в Морском госпитале) — მართლმადიდებლური ეკლესია კრონშტადტში. ეკლესია ააგეს 1905 წელს ნეობიზანტიურ სტილში. მიწერილია ვლადიმირის ტაძარზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. 1905 წელს კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ანატომიურ თეატრთან შედგა ტაძრის სარძიკვლის საზეიმო ჩაყრა. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭარ ა. ი. იურკინის ფინანსებით და მთავარი ექიმის ვ. ი. ისაევის ინიციატივით. პროექტის ავტორი კი იყო არქიტექტორი ვასილ ანტონის ძე კოსიაკოვი. ეკლესია 1905 წლის 31 დეკემბერს აკურთხა პროტოპრესვიტერმა ალექსანდრე ჟელობოვსკიმ, დიაკვან იოანე კრონშტადტელთან ერთად, ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ეკლესია მიაწერეს ჰოსპიტალის ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიას, რომელიც მდებარეობდა ჰოსპიტალის მთავარი შენობის მეორე სართულზე (ეს ეკლესია დახურეს 1924 წელს). ეკლესიაში ასაფლავებდნენ საზღვაო აკადემიის მაღალჩინოსნებს და ჰოსპიტალის პაციენტებს. 1924 წლის დასაწყისში ეკლესია დახურეს, სამრეკლოს ზარები კი გადასადნობად გააგზავნეს. ეკლესიის შენობაში განათავსეს პიონერთა კლუბი. დიდი სამამულო ომის შემდეგ შენობაში განათავსეს სარიტუალო დარბაზი. ამჟამად ტაძარი აღდგენილია. მისი კურთხევა შედგა 2010 წლის 19 დეკემბერს. ტაძარი აგებულია ფსევდობიზანტიურ სტილში. ანატომიური თეატრის შენობაზე ააშენეს სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს შვიდი ზარი. Тимофеевский Ф. А. Краткий исторический очерк двухсотлетия города Кронштадта. — Кронштадт: Тип. изд. «Кронштадтский Вестник», 1913. — С. 53. Исакова Е. В., Шкаровский М. В. Храмы Кронштадта. — СПб.: «Паритет», 2005. — С. 88—194. — ISBN 5-93437-192-4. Народный каталог православной архитектуры ↑ Трифонов А. Освящение церкви-часовни при Кронштадтском морском госпитале // Вестник военного духовенства. — 1906. — № 2. — С. 37-42. ↑ Цитович Г. А. Храмы армии и флота. — Пятигорск, 1913. — С. 18–19.
წორბისის ღვთისმშობლის ეკლესია (X-XI საუკუნეები)

წორბისის ღვთისმშობლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ წორბისში. აგებულია X-XI სს. მიჯნაზე. დარბაზული ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია თლილი ქვის კვადრები. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია აბსიდით. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ფართო შვერილებით. კედლების ძლიერი დაზიანების გამო სარკმლები არ შეინიშნება. სამხრეთი შესასვლელი შიგნით არქიტრავული, გარედან კი თაღოვანია. ფასადების დეკორაციული აქცენტებიდან აღსანიშნავია სამხრეთი კარის მორთულობა. შემორჩენილია თაღის ორი თლილი ქვა. წარბის ფორმის თაღის მთელი არე დაფარულია ორლენტოვანი გეომეტრიული წნულით. ასეთი კვეთა ანალოგიურია X-XI საუკუნის ძეგლებისათვის. შესაძლოა მოგვიანებით დასავლეთ კედელშიც გაჭრეს კარი, რაზედაც მიგვანიშნებს ამავე კედლის შუა მონაკვეთში არსებული ღიობი. ეკლესიის თაღ-კამარა და კედლის ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია. ინტერიერში და ძეგლის გარშემო ყრია ჩამონაშალი ქვა. ეკლესია დაზიანებულია. შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ფლამინგოსნაირნი

ფლამინგოსნაირნი (ლათ. Phoenicopteriformes) — ფრინველთა რიგი. მოიცავს 2 ოჯახს. საკამათოა რიგში Scaniornis და Juncitarsus ამომწყდარი გვარების არსებობა. დღემდე 6 სახეობაა მოღწეული. მათი სიგრძე 90—120 სმ, მასა 2.5—4,5 კგ აღწევს. გავრცელებული არიან სამხრეთ–დასავლეთ ევროპაში, სამხრეთ–დასავლეთ აზიაში, აფრიკასა და ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აქვთ მასიური ნისკარტი, გრძელი კისერი და ფეხები. Phoenicopteridae — ფლამინგოსებრნი Palaelodidae რ. ჟორდანია, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 342. Mayr G. (2004). Morphological evidence for sister group relationship between flamingos (Aves: Phoenicopteridae) and grebes (Podicipedidae). Zoological Journal of the Linnean Society 140(2): 157—169. BioLib - Phoenicopteriformes (flamingos)
ამოწყდომა

სახეობათა ამოწყდომა (ცხოველებისა, მცენარეებისა, მიკროორგანიზმებისა) — მოვლენა, რომელიც ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების პროცესში ხდება. უმეტეს შემთხვევაში ამოწყვეტის მიზეზია ბუნებრივი გადარჩევა (ორგანიზმები ვერ ასწრებენ შეეგუონ გარემოს მკვეთრ ცვლილებებს). ხშირად ამოწყვეტის მიზეზი ორგანიზმთა გადაგვარებაა (იხ. დეგენერაცია). ორგანული სამყაროს ისტორია ნათლად მოწმობს, რომ ფორრმების დიდი უმრავლესობა ისე ამოწყდა, შთამომავლობა არ დაუტოვებია. ჟორჟ კიუვიე და მისი მიმდევრები ამას გლობალური ხასიათის კატასტროფებით ხსნიდნენ. ჟან ბატისტ ლამარკმა დაგმო კიუვიეს „კატასტროფათა თეორია“, მაგრამ მეორე უკიდურესობამდე მივიდა: მისი აზრით, თითქმის ზველა გამქრალი სახეობა ახალ სახეობად არის გარდაქმნილი და არაა ამომწყდარი. ამოწყდომის მოვლენა ჭეშმარიტად მეცნიერულად ახრსნა ჩარლზ დარვინმა. მან დაასაბუთა, რომ ორგანული ფორმების ამოწყდომის მთავარი მიზეზია გარემოს ცვლილებები და რომ, ამასთანავე, უდიდესი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო აბიოტური ფაქტორების, არამედ ბიოტური ფაქტორების (სახეობათშორისო ურთიერთობანი) ცვლილებებსაც. გარემოს სწრაფი შეცვლის შედეგად შეიძლება ამოწყდეს შედარებით შეზღუდული არეალის მქონე სახეობები, მაგრამ ფართოდ (ყველა ოკეანეში ან კონტინენტთა უმეტესობაზე) გავრცელებული ფორმები ყველგან ერთბაშად არ ქრება, რადგან დედამიწის ისტორია არ იცნობს მსოფლიო მასშტაბისა და არაჩვეულებრივი სისწრაფის კატასტროფებს. დარვინის კონცეფციის თანახმად, მცენარეთა და ცხოველთა ზოგი ჯგუფის საბოლოო ამოწყდომა ხშირად ძლიერ ჭიანურდება, რადგან ხელსაყრელ პირობებში ცალკეული სახეობა შეიძლება დიდხანს შემორჩეს პირვანდელი არეალის რომელიმე მცირე უბანს. ამით აიხსნება ოდესღაც ფართოდ გავრცელებული ჯგუფების ნაშთების — რელიქტური ფორმების არსებობაც (იხ. რელიქტები). რელიქტური ორგანიზმია, მაგ. 30-იან წლებში აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან აღმოჩენილი ლატიმერია, რომლის მონათესავე ნამარხი ფორმები მანამდე მხოლოდ გვიან პალეოზოურსა და მეზოზოურში (დევონურიდან ცარცულ პერიოდამდე) იყო ცნობილი. ამოწყდომის დარვინისეული მოძღვრება პალეონტოლოგიური ფაქტების საფუძველზე განავითარა და გააღრმავა ვლადიმერ კოვალევსკიმ, რომელმაც გვიჩვენა, რომ ამოწყდომის ერთი უმნიშვნელოვანესი პირობაა ინადაპტიური ევოლუცია (კოვალევსკის კანონი). მზარდი ტექნიკის პროგრესისა და მოსახლეობის განუწყვეტილი ზრდის პირობებში მრავალი სახეობის ამოწყდომის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ბიოტურ ფაქტორად გვევლინება ადამიანის საქმიანობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 405.
Palaelodidae

Palaelodidae (ლათინური) — ნამარხი (ამომწყდარი) ფრინველების ოჯახი ფლამინგოსნაირთა რიგისა. ბინადრობდნენ ოლიგოცენსა (ეგვიპტე, ევროპა) და მიოცენში (არგენტინა, გერმანია, მექსიკა, აშშ, ჩეხეთი). მოიცავს სამ გვარს. † Adelalopus † Megapalaelodus † Palaelodus Hugueney, Marguerite; Berthet, Didier; Bodergat, Anne-Marie; Escuillié, François; Mourer-Chauviré, Cécile; Wattinne, Aurélia (2003). „La limite Oligocène-Miocène en Limagne-changements fauniques chez les mammifères, oiseaux et ostracodes des différents niveaux de Billy-Créchy (Allier, France)“. Geobios (French და with English abstract). 36: 719–731. doi:10.1016/j.geobios.2003.01.002. Milne-Edwards, Alphonse (1863). „Mémoire sur la distribution géologique des oiseaux fossiles et description de quelques espèces nouvelles“. Annales des Sciences Naturelles (French). 4 (20): 132–176. ↑ Palaelodidae (ინგლისური) ინფორმაცია საიტზე Paleobiology Database.
მცირე ფლამინგო (გვარი)

მცირე ფლამინგო (ლათ. Phoeniconaias) — ფრინველთა გვარი ფლამინგოსებრთა ოჯახისა. საკამათოა მისი არსებობის საკითხი. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — მცირე ფლამინგოს (ლათ. Phoeniconaias minor), რომელიც გავრცელებულია აფრიკაში, ინდოეთსა და პაკისტანში. ფლამინგოების ყველაზე პატარა და მრავალრიცხვოვანი სახეობაა. გვარს მეცნიერული სახელი ჯორჯ რობერტ გრეიმ უწოდა 1869 წელს. ↑ Gill, F., Wright, M. & Donsker, D. (2010). IOC World Bird Names (version 2.6). (ინგლისური) ↑ მცირე ფლამინგო (TSN 174977). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ვანთლიაშეთი

ვანთლიაშეთი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (დაღესტანი) საზღვარზე, კახეთის მხარეში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარე კაბალის მარჯვენა შენაკადის — ჩარასალდისხევის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2441 მ. ვანთლიაშეთის უღელტეხილის მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ბილიკით აკავშირებს მდინარეების კაბალისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და სიმბირისხევის (ავარიის ყოისუს სისტემა) ხეობებს. ვანთლიაშეთის კალთებზე გავრცელებულია სუბალპური მდელოთა ლანდშაფტი. დავით უკლება, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 152.
ვაჟა-ფშაველას მწვერვალი

ვაჟა-ფშაველას მწვერვალი — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კიდეგანის ქედზე, მდინარე არხოტისწყლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4200 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. მწვერვალზე პირველად ავიდნენ 1943 წელს ალექსანდრე ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და უწოდეს ვაჟა-ფშაველას სახელი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 163.
ვანქი

ვანქის უბანი, ფაშა-ვანქის უბანი — უბანი ძველ თბილისში, მდებარეობდა ისტორიული ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, ორბელიანთუბანში, მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ავანაანთხევის (სალალაკისწყლის) მარცხენა სანაპიროსთან. სახელი უბანმა მიიღო აქ მდგარი ვანქის (ფაშა-ვანქის) სომხურ-სამოციქულო მონასტრის გამო. პორუჩიკ ჩუიკოს 1800 წლის თბილისის გეგმაზე რომაული ციფრით VII აღნიშნული აქვს „Предместье Ванкис Убани“ (გარეუბანი „ვანქის უბანი“), ხოლო ციფრით VIII — ვანქის ციხე — „Замок Ванк“, რაც შეცდომაა. თბილისის გარეთუბანში „ვანქის ციხე“ არ არსებობდა. ჩუიკომ, ჩანს, ვანქის ტაძრის გალავანი მიიჩნია ციხედ. ვანქის უბნის საზღვრები ამჟამად დაახლოებით ასე შეიძლება შემოიფარგლოს: აღმოსავლეთით — მტკვარი, სამხრეთით — ბარათაშვილის ქუჩა, დასავლეთით — გიორგი ათონელის ქუჩის მიდამოები და ჩრდილოეთით — მტკვრის ქუჩა. ბერიძე თ., ვანქი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. ბერიძე თ., ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977.
ვარანისებრნი

ვარანისებრნი (ლათ. Varanidae) — ქვეწარმავალთა ოჯახი ხვლიკისნაირთა ქვერიგისა. შეიცავს მხოლოდ ერთი გვარის (Varanus) 60-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ნაწილობრივ ზომიერ სარტყლებში (გარდა მადაგასკარისა). აქვთ გრძელი, ღრმად გაორკაპებული ენა. ბინადრობენ ბუჩქებით დაფარულ ღია ადგილებში, აგრეთვე წყალსატევებთან. ზოგს შეუძლია შვეულ ხეზე ასვლა, ძალიან სწრაფად დარბიან, კარგად ცურავენ. იკვებებიან ცოცხალი საკვებით (წვრილი ძუძუმწოვრები, ფრინველები, გველები, ამფიბიები, უხერხემლოები). ყველაზე დიდია კომოდოს ვარანი (Varanidae komodoensis), რომლის სიგრძე 3,7 მ აღწევს, ხოლო წონა 100 კგ. გავრცელებულია მხოლოდ კუნძულ კომოდოსა და მის მეზობელ 3 პატარა კუნძულზე. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 298. ↑ ვარანი (TSN 174115). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.