laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰრადეც-კრალოვე

ჰრადეც-კრალოვე (ჩეხ. Hradec Králové; გერმ. Königgrätz) — ქალაქი ჩეხეთში, ბოჰემიის ჰრადეც-კრალოვეს ადმინისტრაციულ მხარეში. ქალაქის ეკონომიკა კვების მრეწველობის დანადგარების წარმოებას, ფოტოქიმიურ და ელექტრონიკის წარმოებას ეფუძნება. ტრადიციული ინდუსტრია მოიცავს მუსიკალური ინსტრუმენტების წარმოებას, რომელთა შორის საქვეყნოდაა ცნობილი პეტროფის პიანინოები. ქალაქში ფუნქციონირებს ჰრადეც-კრალოვეს უნივერსიტეტი და პრაღის კარლოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლა და ფარმაცევტული დეპარტამენტი. ქალაქი გაშენებულია მდინარე ელბისა და ორლიცეს შერრწყმის ადგილას. ჩეხეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი უძველესი დასახლების თავდაპირველი სახელწოდება იყო ჰრადეცი (ციხესიმაგრე), კრალოვე მას მაშინ მიემატა, როდესაც ის ერთ-ერთი დოვრული ქალაქი გახდა პოლონელი ელიზაბეტ რიკსას მმართველობისას (1286–1335), რომელიც აქ 30 წლის მანძილზე ცხოვრობდა და ბოჰემიის ორი მეფის — ვაცლავ II-ისა და რუდოლფ I-ის მეორე ცოლი იყო. დოვერის ქალაქად 1620 წლამდე დარჩა. 2004 წლიდან, ყოველი წლის აგვისტოში ქალაქში იმართება ევროპის უდიდესი ჰიპ ჰოპ ფესტივალი Hip Hop Kemp-ი. ოქტომბერში კი ჯაზის საერთაშორისო ფესტივალი „Jazz goes to town“. ჩეხეთის ქალაქების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 692. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a> ↑ https://hradecky.denik.cz/zpravy_region/hradec-ma-poprve-v-historii-primatorku-ano-necekane-navrhlo-hrabalka-20221115.html ↑ Medical School. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-08-07. ციტირების თარიღი: 2012-06-07. ↑ Pharmacy School. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 სექტემბერი 2007. ციტირების თარიღი: 7 ივნისი 2012.
ჩესკე-ბუდეიოვიცე

ჩესკე-ბუდეიოვიცე (ჩეხ. České Budějovice) — ქალაქი ჩეხეთში, სამხრეთ ბოჰემიის მხარის უდიდესი ქალაქი, პოლიტიკური და კომერციული დედაქალაქი. აქ განთავსებულია ჩესკე-ბუდეიოვიცეს კათოლიკური ეპარქია, სამხრეთ ბოჰემიის უნივერსიტეტი და მეცნიერებათა აკადემია. ჩესკე-ბუდეიოვიცე მდებარეობს ვლტავის ნაპირებზე, მდინარეების ვლტავისა და მალშეს შეერთების ადგილზე, ჩესკე-ბუდეიოვიცეს ქვაბულის ფარგლებში, ზღვის დონიდან 381 მ სიმაღლეზე ქალაქი ბოჰემიის მეფე ოტაკარ II-ის რაინდმა ჰირცომ დააარსა, 1265 წელს კი მუნციიპალური ქარტია მიიღო. შემდეგში იგი სამეფო ქალაქი და მეფის ძალაუფლების დასაყრდენი გახდა სამხრეთ ბოჰემიაში, როზენბურგების ოჯახის ძალაუფლების დასაბალანსებლად. ჩესკე-ბუდეიოვიცე საქვეყნოდაა ცნობილი ლუდის წარმოებით, რომელსაც აქ XIII საუკუნიდან ხარშავენ. ამ დროისათვის, ქალაქი საღვთო რომის იმპერიის ლუდსახარშის ფუნქციებს ასრულებდა. მთელს მსოფლიოშია ცნობილი აქ წარმოებული ლუდის ბრენდი — ბუდვაიზერი. ლუდის წარმოება დღესაც ქალაქის მრეწველობის მთავარი დარგია. ოტოკარ II-ის მოედანი ჩეხეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი ქალაქის ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2008-10-02 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) Virtual Tourist tour of České Budějovice სამხრეთ ბოჰემიის უნივერსიტეტის ვებგვერდი Region of České Budějovice České Budějovice – tourism, basic facts, hotels ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a>
ამუდარიის დიდი ცრუდინგნიჩაბა

ამუდარიის დიდი ცრუდინგნიჩაბა (ლათ. Pseudoscaphirhynchus kaufmanni) — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს მდინარე ამუდარიის წყლებში პიანჯამდე. მტკნარი წყლის თევზებია. ზღვაში არ შედის, თუმცა ცალკეული ეგზემპლარები გვხვდება მდინარე ამუდარიის მარილიან დელტაში და შესართავისპირა რაიონებში. გავრცელების არეალია: ტაჯიკეთი, თურქმენეთი და უზბეკეთი. სქესობრივად მწიფდება 6-8 წლის ასაკში. ტოფობს აპრილში. სხეულზე ბასრი ფარეკლების 2 მწკვრივია. დამახასიათებელია დიდი პირი და პატარა თვალები. სიგრძე 60 სმ, წონა 1 კგ-მდე. ყრის 1000–1900 ქვირითს, რომელთა დიამეტრია 1,9-2,4 მმ. ყველაზე მსხვილი ეგპემპლარები ყრიან 37 ათასადმე ქვირითს. იკვებება მწერების ლარვებითა და ქვირითით. ძვირფასი თევზია. მცირერიცხოვნების გამო სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. Лебедев В. Д, Спановская В. Д., Савваитова К. А., Соколов Л. И., Цепкин Е. А. Рыбы СССР. М.: Мысль, 1969. ამუდარიის დიდი ცრუდინგნიჩაბა (ინგლისური) ↑ Froese, R.; Pauly, D.. Acipenseridae. FishBase (2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017 ↑ Acipenseridae. Deeplyfish – fishes of the world. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-18. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017
ამუდარიის მცირე ცრუდინგნიჩაბა

ამუდარიის მცირე ცრუდინგნიჩაბა (ლათ. Pseudoscaphirhynchus hermanni) — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სახეობაა, ბინადრობს მდინარე ამუდარიის აუზში. დამახასიათებელია გრძელი და ვიწრო დინგი, პატარა თვალები. ფარეკლებს მოკლებულია. სხეულის სიგრძე აღწევს 27 სმ-მდე. მტკნარი წყლის თევზია. გვხვდება მხოლოდ მდინარეთა კალაპოტებზე. იკვებება მწერების ლარვებითა და თევზის ქვირითით. ამუდარიის მცირე ცრუდინგნიჩაბა მეცნიერთათვის ცნობილი გახდა დაახლოებით 100 წლის წინ. გავრცელების არეალია: ტაჯიკეთი, თურქმენეთი და უზბეკეთი. Лебедев В. Д, Спановская В. Д., Савваитова К. А., Соколов Л. И., Цепкин Е. А. Рыбы СССР. М.: Мысль, 1969. ამუდარიის მცირე ცრუდინგნიჩაბა (ინგლისური) ↑ Froese, R.; Pauly, D.. Acipenseridae. FishBase (2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017 ↑ Acipenseridae. Deeplyfish- fishes of the world. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-18. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017
სირდარიის ცრუდინგნიჩაბა

სირდარიის ცრუდინგნიჩაბა (ლათ. Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi) — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სახეობაა. ნაკლებად არის შესწავლილი. ბინადრობს მდინარე სირდარიის აუზში. მისი სხეულის სიგრძე 27 სმ აღწევს. ტოფობს გრუნტებზე აპრილის თვეში. მტკნარი წყლის თევზია. გვხვდება მდინარის მოვაკებულ ადგილებში. ყრის დაახლოებით 1500-მდე ქვირითს. უმეტესად იკვებება მწერების ლარვებით. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. გავრცელების არეალია: ტაჯიკეთი, თურქმენეთი და უზბეკეთი. უკანასკნელი ეგზემპლარი მოიპოვეს 1978 წელს. Лебедев В. Д, Спановская В. Д., Савваитова К. А., Соколов Л. И., Цепкин Е. А. Рыбы СССР. М.: Мысль, 1969. სირდარიის ცრუდინგნიჩაბა (ინგლისური) ↑ Froese, R.; Pauly, D.. Acipenseridae. FishBase (2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2017. ↑ Van Der Laan, Richard; Eschmeyer, William N.; Fricke, Ronald (11 November 2014). „Family-group names of Recent fishes“. Zootaxa. 3882 (1): 1–230. doi:10.11646/zootaxa.3882.1.1. PMID 25543675.
ხრტილოვანი განოიდები

ხრტილოვანი განოიდები (ლათ. Chondrostei) — სხივფარფლიანი თევზების ქვეკლასი (სხვა სისტემებით რიგი ან ზერიგი) განოიდების ჯგუფისა. მოიცავს ორ ან ერთ რიგს — ზუთხისნაირებს (Acipenseriformes) და მრავალფარფლასნაირებს (Polypteriformes; ზოგი წყაროთი არ ეკუთვნის განოიდებს). აქვთ შიშველი სხეული, რომელსაც ზოგჯერ მსხვილი ძვლოვანი ქერცლების 5 გასწვრივი რიგი გასდევს (ზუთხების შემთხვევაში), უმეტესად ხრტილოვანი ჩონჩხი, დაუნაწევრებელი ქორდა. ნაწლავში განვითარებულია სპირალური სარქველი, გულში — არტერიული კონუსი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 509. ↑ Решетников Ю. С. Ганоидные рыбы // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М., 2006. — стр. 388–389.
სამხრეთ მორავიის მხარე

სამხრეთ მორავიის მხარე (ჩეხ. Jihomoravský kraj) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ისტორიული მხარის — მორავიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია ბრნო, რომელიც წარმოადგენს ჩეხეთში სიდიდით მეორე ქალაქს. რეგიონი ცნობილია ღვინოს წარმოებით. ქალაქების: მიკულოვი, ზნოიმო, ველკე-პავლოვიცე და მორავიული სლოვაკია შემოგარენში იწარმოება ჩეხური ღვინოების 94%. ბრნო ბლანსკო ბრჟეცლავი გოდონინი მიკულოვი ვიშკოვი ზნოიმო (ჩეხური) ოფიციალური საიტი (ჩეხური) სამხრეთ მორავიის მხარე (ჩეხური) ქალაქ ზნოიმოს ოფიციალური საიტი ↑ Ústavní zákon č. 147/1997 Sb. o vytvoření vyšších územních samosprávných celků a o změně ústavního zákona České národní rady č. 1/1993 Sb., Ústava České republiky // Sbírka zákonů — 1997. — ტ. 114. — ISSN 1211-1244 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12051047"></a>
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: ჯგუფი A

ჯგუფი A — ევრო 2012-ის პირველი ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 8 ივნისიდან 16 ივნისამდე. ჯგუფის თამაშები ჩატარდა პოლონეთის ქალაქებში – ვარშავაში და ვროცლავში. ჯგუფის წევრები იყვნენ პოლონეთი, ჩეხეთი, საბერძნეთი და რუსეთი. ორი საუკეთესო მაჩვენებლის მქონე ნაკრები, ჩეხეთი და საბერძნეთი, პლეი-ოფში გავიდა. ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით ევრო 2012-ის ჯგუფი A უეფა-ს საიტზე. ↑ Full-time report Poland-Greece. UEFA.com. წაკითხვის თარიღი: 8 ივნისი 2012. ↑ 2.0 2.1 Match officials appointed for first four UEFA EURO 2012 matches. UEFA.com (6 ივნისი, 2012). ↑ 3.0 3.1 Tactical Line-up – Group A – Poland-Greece (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations (8 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 8 ივნისი, 2012. ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 ჩატარებული მატჩების საუკეთესო მოთამაშეები ↑ Full-time report Russia-Czech Republic. UEFA.com. წაკითხვის თარიღი: 8 ივნისი 2012. ↑ 6.0 6.1 Tactical Line-up – Group A – Russia-Czech Republic (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations (8 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 8 ივნისი, 2012. ↑ Full-time report Russia-Czech Republic. UEFA.com (12 ივნისი, 2012). ↑ 8.0 8.1 Tactical Line-up – Group A – Greece-Czech Republic (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations (12 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 12 ივნისი, 2012. ↑ 9.0 9.1 Tactical Line-up – Group A – Poland-Russia (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations (12 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 12 ივნისი, 2012. ↑ 10.0 10.1 Full-time report Czech Republic-Poland (PDF). Union of Football Associations (16 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 16 ივნისი, 2012. ↑ 11.0 11.1 Tactical Line-up – Group A – Czech Republic-Poland (PDF). Union of European Football Associations (16 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 16 ივნისი, 2012. ↑ 12.0 12.1 Full-time report Greece-Russia (PDF). Union of Football Associations (16 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 16 ივნისი, 2012. ↑ 13.0 13.1 Tactical Line-up – Group A – Greece-Russia (PDF). Union of European Football Associations (16 ივნისი, 2012). ციტირების თარიღი: 16 ივნისი, 2012.
ეროვნული სტადიონი (ვარშავა)

ვარშავის ეროვნული სტადიონი (პოლ. Stadion Narodowy) — საფეხბურთო სტადიონი პოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში. არის პოლონეთის ეროვნული ნაკრების საშინაო მოედანი. ვარშავის ეროვნული სტადიონის ტევადობა 58,500 კაცია. ამ მაჩვენებლით ის პოლონეთის უდიდესი საფეხბურთო არენაა. სტადიონის მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო და 2011 წლის ნოემბერში დასრულდა. ვარშავის ეროვნული სტადიონი ევრო 2012-ის ერთ-ერთი მასპინძელი არენა იყო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეროვნული სტადიონი (ვარშავა) ოფიციალური საიტი. ეროვნული სტადიონი, ვარშავა დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine. . ფოტო-გალერეა.
შიპკა

შიპკა (ჩეხ. Šipka) — კარსტული მღვიმე ჩეხეთში, ქალაქ შტრამბერკის სიახლოვეს, მორავია-სილეზიის მხარეში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მ სიმაღლეზე. 1880 წელს მღვიმეში აღმოჩნდა ნეანდერტალელი ბავშვის ყბის ქვედა ფრაგმენტი. საკუთრივ ბავშვი სავარაუდოდ გარდაიცვალა 9-10 წლის ასაკში. მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური სამუშაოები ჩატარდა 1879-1893 წლებში, კარელ იაროსლავ მაშკას მიერ. მღვიმეში შესაძლოა ბინადრობდნენ ნეანდერტანელელები და მღვიმური დათვები. აღმოჩენილია მუსტიეს ხანის ინსტრუმენტები და კერის კვალი. შიპკის მღვიმე — ინფორმაცია (ჩეხური) ↑ Jiří Svoboda, Vojen Ložek, Emanuel Vlček, "Hunters between East and West: the Paleolithic of Moravia", 1996, ISBN 0-306-45250-2, pp.52-54 (Google books)
კარლოვი-ვარი

კარლოვი-ვარი (ჩეხ. Karlovy Vary, გერმ. Karlsbad) — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი ჩეხეთში. მდებარეობს დასავლეთ ბოჰემიაში, ოგრჟეს ხეობაში, მდინარე ტეპლის შესართავთან, ზღვის დონიდან 447 მ სიმაღლეზე. დედაქალაქ პრაღიდან დასავლეთით მდებარეობს დაახლოებით 130 კმ-ში. სახელი ეწოდა საღვთო რომის იმპერატორის კარლ IV-ის პატივსაცემად, რომელმაც დააარსა ქალაქი 1370 წელს. ისტორიულად არის განთქმული თავისი მრავალრიცხოვანი ცხელი წყაროებით. სულ მოიპოვება 13 ძირითადი და 300-მდე მცირე წყარო, აგრეთვე მდინარე ტეპლის თბილი წყლები. კარლოვი-ვარი XIX საუკუნეში გადაიქცა მნიშვნელოვან საკურორტო ზონად, სადაც აშენდა მრავალი სანატორიუმი, აბაზანა და სასტუმრო. განთქმულია აგრეთვე კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალითა და ბეხეროვკას ლიქიორით. სიახლოვეს არის ფაიფურის დიდი ქარხანა. არაერთი სახელგანთქმული ადამიანი სტუმრობდა კარლოვი-ვარს როგორც სამკურნალო ბალნეოლოგიურ კურორტს, მათ შორის იყვნენ კომპოზიტორები: ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, ფრედერიკ შოპენი, იოჰანეს ბრამსი, ბედრჟიხ სმეტანა, პოეტები იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე, ფრიდრიხ შილერი, მეფე პეტრე I დიდი. ჰავა ზომიერად ნოტიოა. დამახასიათებელია თბილი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 17,3°C) და ძალიან რბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა –2°C). ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში შეადგენს 620 მმ-ს. სამკურნალო საშუალებას წარმოადგენს: ნახშირმჟავა სულფატურ-ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი თერმული წყაროების წყალი, რომელთა ტემპერატურა იცვლება 41,2°C-დან 72,2°C-მდე. იყენებენ სასმელად, ჩამოსასხმელად, აბაზანებისათვის, შესასხურებლად, ინჰალაციისათვის, ნაწლავების ამოსარეცხად და სხვ. გარდა ამისა, არის ტორფის ტალახით მკურნალობა. მთავარი წყაროა ვრჟიდლო, ეგრეთ წოდებული შპრუდელი, რომლის წყლისაგან იღებენ კარლოვი-ვარის მარილს. ძირითადი სამედიცინო ჩვენებებია: ღვიძლის, სანაღვლე გზების, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და საშარდე გზების დაავადებანი, ნივთიერებათა ცვლის მოშლა. გერმანიაში ქალაქი ცნობილია კარლსბადის სახელწოდებით. საკუთრივ „ვარი“ ნიშნავს ცხელს წყაროებს. ქალაქ კარლოვი-ვარში იმოგზაურა ცნობილმა ქართველმა მწერალმა, მეცნიერმა და მოგზაურმა თეიმურაზ ბატონიშვილმა (1782-1846). მან აღწერა ქალაქის ბაზარი და სახელგანთქმული მინერალური წყლები. ჩეხეთის ქალაქების სია ოფიციალური საიტი (ჩეხური) კარლოვი-ვარი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a> ↑ https://mmkv.cz/cs/primator
ზემო ბროლოსნის წმინდა გიორგის ეკლესია

ზემო ბროლოსნის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბროლოსანში. წმ. გიორგის ეკლესია დგას სოფლის სამხრეთით 500 მ-ზე, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (7,2 X 4,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. სამხრეთით და დასავლეთით ოთხკუთხა შესასვლელები აქვს. ღრმა შებრტყელებული ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. თითო სარკმელია დანარჩენ სამ კედელში. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი, ცენტრში წინწამოწეული არდაბაგით, ერთი საფეხურით შემაღლებულია და დარბაზისგან ხის კანკელითაა გამოყოფილი. დარბაზის გრძივ კედლებს დაბალი საფეხური გასდევს. იატაკზე მოგებულია ქვის ფილები. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. შენობა დგას ქვიშაქვის ცოკოლზე. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 433-434.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 12208
თმა

თმა (ლათ. unguis) იზრდება კანზე, გვხვდება უპირატესად ძუძუმწოვრებში, შედგება ძირითადად კერატინისგან და წარმოადგენს სხეულის დამცავი სისტემის ნაწილს. ადამიანის სხეული, მცირე გამონაკლისების გარდა (ტუჩები, ხელის გულები), მთლიანად დაფარულია თმით. ზრდასრულებს აქვთ ორი ტიპის თმა ღინღლი-მოკლე, თხელი არაპიგმენტირებული, ე.წ. პირველადი თმა და ტერმინალური თმა, რომელიც უფრო უხეში, სქელი და ძირითადად პიგმენტირებულია. ტერმინალური თმის მაგალითია თმა წარბებზე და თავზე. ადამიანის თავზე 200 ათასი, ხოლო ტანზე 20 ათასი თმის ღერი აქვს. თხელი და სუსტი თმის ღერი – 100 გრამიან ტვირთს, ხოლო ქალის ნაწნავი 20 ტონიან სიმძიმესაც უძლებს.საჭიროებს წყაროს მითითებას - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! Iyengar, B. (1998). The hair follicle is a specialized UV receptor in human skin? Bio Signals Recep, 7(3), 188–194. Jablonski, N.G. (2006). Skin: a natural history. Berkley, CA: University of Califiornia Press. Rogers, Alan R.; Iltis, David & Wooding, Stephen (2004), “Genetic variation at the MC1R locus and the time since loss of human body hair”, Current Anthropology 45 (1): 105–108. Tishkoff, S.A. (1996). Global patterns of linkage disequilibrium at the CD4 locus and modern human origins. Science. 271(5254), 1380–1387. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: თმა Answers to several questions related to hair from curious kids დაარქივებული 2013-05-30 საიტზე Wayback Machine. How to measure the diameter of your own hair using a laser pointer დაარქივებული 2009-06-28 საიტზე Wayback Machine. Instant insight Wiktionary "hairsbreadth"
ვლტავა

ვლტავა (ჩეხ. Vltava, გერმ. Moldau, პოლ. Wełtawa) — მდინარე ჩეხეთში. მდინარე ელბის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 430 კმ, აუზის ფართობი 28 090 კმ². სათავეს იღებს შუმავის მთებში. მიედინება ბუდეიოვიცეს ვაკეზე, შემდეგ — შუა ჩეხეთის მაღლობზე. გაზაფხულზე იცის წყალდიდობა, ზაფხულში წყალმარჩხია. ჩეხეთის რესპუბლიკის უგრძესი მდინარეა. მასზე 18 ხიდია აგებული, რომელთაგან აღსანიშნავია ისტორიული კარლის ხიდი. ჩეხეთის დედაქალაქი — ქალაქი პრაღა გაშენებულია მდინარე ვლტავის ნაპირზე. 1950-იან წლებში მდინარეზე ააშენეს რამდენიმე კაშხალი. უდიდესია ლიპნოს კაშხალი შუმავაში. სანაოსნოა შესართავიდან ქალაქ შტეხოვიცემდე (84 კმ). ზემო დინებაში იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად. ძველი არხით შეერთებულია მდინარე დიდ მიულთან (დუნაის შენაკადი ავსტრიაში). ვლტავას ნაპირებზე მდებარეობს ორი ქალაქი: პრაღა და ჩესკე-ბუდეიოვიცე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვლტავა“ ვიკისაწყობში. ვლტავა – ენციკლოპედია ბრიტანკა (ინგლისური) დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[მკვდარი ბმული] (რუსული)
ნაგასაკი

ნაგასაკი (იაპონ. 長崎市) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ კიუსიუს დასავლეთ ნაწილში, ნაგასაკის ყურესთან. ნაგასაკის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. ფართობი — 406,35 კმ², მოსახლეობა — 419 728 კაცი (2018). ნაგასაკი არის დიდი სავაჭრო-სამგზავრო ნავსადგური. საზღვაო თევზჭერის ბაზა. გემთმშენებლობისა და გემების შეკეთების დიდი ცენტრი. გარდა ამისა, განვითარებულია კვების, მეტალურგიული, საფეიქრო, ნავთობქიმიური და ხე-ტყის სახერხი მრეწველობა. ნაგასაკის მახლობლად არის ქვანახშირის აუზი. ქალაქი დაარსდა მეთევზეთა დასახლების ადგილას. ცნობილია XII საუკუნიდან. XVI–XVII საუკუნეებში იყო პორტუგალიის ფაქტორია. ე. წ. გარესამყაროსგან იაპონიის იზოლირების პერიოდში (1636–1854 წწ.) ერთადერთი ნავსადგური იყო, რომლის მეშვეობითაც ნაგასაკს შეზღუდული ვაჭრობა ჰქონდა ჰოლანდიასა და ჩინეთთან. XIX საუკუნიდან სამხედრო გემთმშენებლობის ცენტრი იყო. ნაგასაკი მეორე ქალაქია მსოფლიოში, რომელიც ბირთვული იარაღის მსხვერპლი გახდა. ატომური დაბომბვა განახორციელა აშშ-ის შეიარაღებულმა ძალებმა მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს — 1945 წლის 9 აგვისტოს. შედეგად ქალაქის მესამედი დაინგრა, დაახლოებით 75 ათასი ადამიანი დაიღუპა და დაიჭრა. ნაგასაკი ბაღებითა და პარკებით მდიდარი, თავისუფლად განაშენიანებული ქალაქია. ხუროთმოძღვრების ძეგლთაგან შემონახულია სუვას სინტოისტური სამლოცველო (XVI საუკუნე), სოფუკუძისა და კოფუკუძის ბუდისტური სატაძრო ასამბლები (ორივე XVII საუკუნისაა), მეგანებასის ხიდი (თარიღდება 1634 წლით); XIX–XX საუკუნის ევროპული ტიპის კათოლიკური ეკლესიები. ახალ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია მშვიდობის პარკი, სადაც საერთაშორისო კულტურის ცენტრის შენობა დგას (1955, არქიტექტორი ტაკეო სატო და სხვ.), მშვიდობის მონუმენტი (1955, მოქანდაკე კიტიმურა სეიბო) და სხვ. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნაგასაკი“ ვიკისაწყობში. ნაგასაკი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ოფიციალური საიტი (იაპონური) ↑ http://www.geopostcodes.com/Nagasaki_shi ↑ 2.0 2.1 ელერდაშვილი ა., ნაგასაკი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 282–283. ↑ „Land Area and Environment - Nagasaki - Japan - knoema.com“. Knoema (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2017-06-08. ↑ 長崎県異動人口調査 (იაპონური). ციტირების თარიღი: 23 March 2018.
სვიტავის რაიონი

სვიტავი (ჩეხ. Okres Svitavy) — რაიონი პარდუბიცეს მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი სვიტავი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 378,56 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 104 557 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 76 ადამიანს. რაიონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება უსტი-ნად-ორლიცის რაიონი და დასავლეთიდან ხრუდიმის რაიონი. ჩეხეთის რაიონები სვიტავის რაიონის ქალაქების და სოფლების სია დაარქივებული 2005-01-23 საიტზე Wayback Machine. კოორდინატები: 49°45′21″ ჩ. გ. 16°28′10″ ა. გ.﻿ / ﻿49.75583° ჩ. გ. 16.46944° ა. გ.﻿ / 49.75583; 16.46944
უსტი-ნად-ორლიცის რაიონი

უსტი-ნად-ორლიცის რაიონი (ჩეხ. Okres Ústí nad Orlicí) — რაიონი პარდუბიცეს მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი უსტი-ნად-ორლიცი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 258,31 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 137,270 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 109 ადამიანს. ბრანდის-ნად-ორლიცი ვისოკე-მიტო იაბლონე-ნად-ორლიცი კრალიკი ლანშკროუნი ლეტოჰრადი ჟამბერკი უსტი-ნად-ორლიცი ჩესკა-ტრშებოვა ხოცენი ჩეხეთის რაიონები უსტი-ნად-ორლიცის რაიონის ქალაქების და სოფლების სია დაარქივებული 2006-04-04 საიტზე Wayback Machine.
დომაჟლიცეს რაიონი

დომაჟლიცეს რაიონი (ჩეხ. Okres Domažlice) — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი დომაჟლიცე. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 123,46 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 59,748 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 52 ადამიანს. ბელა-ნად-რადბუზოუ დომაჟლიცე კდინე პობეჟოვიცე სტანკოვი ჰოლიშოვი ჰორშოვსკი-ტინი ჰოსტოუნი ჩეხეთის რაიონები
კლატოვის რაიონი

კლატოვის რაიონი (ჩეხ. Okres Klatovy) — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი კლატოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 945,69 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 87 629 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 45 ადამიანს. ჩეხეთის რაიონები
კანი

კანი (ლათ. cutis) – ადამიანისა და ცხოველების სხეულის ზედაპირული საფარველი. კანი შედგება ორი ნაწილისაგან — ეპიდერმისისა და დერმის ანუ კორიუმისაგან, რომლებიც ერთიმეორისაგან ბაზალური მემბრანით არიან გამიჯნული. კანის უმთავრესი ფუნქცია არის შეინარჩუნოს ორგანიზმის ჰომეოსტაზი გარემოს ყოველდღიური ზემოქმედების მიუხედავად. იგი ქმნის ბარიერს სხეულის სითხეებისთვის და იცავს ქვეშ მდებარე ქსოვილებს მიკროორგანიზმების, მავნე ნივთიერებებისა და რადიაციის მოქმედებისაგან. იგი ახდენს ვიტამინ D-ს სინთეზს. თმა, ფრჩხილები, ბრჭყალები, ბეწვი, ოფლის და ქონის ჯირკვლები კანის დანამატებია. კანი და კანის დანამატები ასაკთან ერთად ცვლილებებს განიცდიან. ადამიანის კანი სხეულის ყველაზე მძიმე ორგანოა, რომელზეც მოდის სხეულის წონის დაახლოებით 16 პროცენტი და ფარავს 1,2-დან 2,3 კვადრატულ მეტრ ფართობს. იგი შეიცავს სამ შრეს ეპიდერმისს, დერმას(საკუთრივ კანს) და კანქვეშა ქსოვილებს. ყველაზე ზედაპირული შრე ეპიდერმისი თხელია, მოკლებულია სისხლძარღვებს და იყოფა ორ შრედ: მკვდარი კერატიზებული უჯრედებისგან შემდგარ გარეთა რქოვან შრედ და შიდა უჯრედულ შრედ, სადაც მელანინი და კერატინი ფორმირდება. ეპიდერმისის ქვედა შრიდან ზედასკენ მიგრაციას დაახლოებით 1 თვე ესაჭიროება. ეპიდერმისის კვება ქვეშმდებარე დერმაზე. დერმა კარგად მარაგდება სისხლით. იგი შეიცავს შემაერთებელ ქსოვილს, ქონის ჯირკვლებს, საოფლე ჯირკვლებს და თმის ფოლიკულებს. ის ქვემოთ ერწყმის კანქვეშა ქსოვილს ან ადიპოზურ ქსოვილს. ნორმალური კანის ფერი დამოკიდებულია ოთხძირითად პიგმენტზე: მელანინი, კაროტინი, ოქსიჰემოგლობინი და დეოქსიჰემოგლობინი. მოყავისფრო პიგმენტ მელანინის რაოდენობა გენეტიკურად დეტერმინირებულია და იზრდება მზის სხივების ზემოქმედებით. კაროტინი არის ოქროსფერ-ყვითელი პიგმენტი, რომელიც უხვად არის წარმოდენილი კანქვეშა ცხიმში და ისეთ უბნებში, როგორიცაა ხელისა და ფეხის გულები. თმა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კანი კანი[მკვდარი ბმული]
პლზენ-იიჰის რაიონი

პლზენ-იიჰის რაიონი (ჩეხ. Okres Plzeň-jih) — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პილსენი. რაიონის ფართობი შეადგენს 990,04 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 58 404 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 59 ადამიანს. ჩეხეთის რაიონები
პლზენ-სევერის რაიონი

პლზენ-სევერის რაიონი (ჩეხ. Okres Plzeň-sever) — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პილსენი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 286,79 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 73 061 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 57 ადამიანს. ჩეხეთის რაიონები