ჩალუკია

ჩალუკია — ოთხი ერთმანეთთან დაკავშირებული დინასტია, რომლებიც მთავრობდნენ დეკანის სამხრეთ და ცენტრალურ ოლქებში, მდინარეებს კავერისა და ნარმადის ხეობათა შუამდინარეთში. თანამედროვე ინდოეთის შტატის კარნატაკის მიდამოებში VI-XII ს.ს. ერთმანეთისაგან განსასხვავებლად მიღებულია შემდეგი კლასიფიკაცია: ადრეული ჩალუკიები (დაახლ.550—642წ.წ.), დასავლეთის ჩალუკიები (დაახლ. 655—753 წ.წ.), აღმოსავლეთის ჩალუკიები (დაახლ. 615—1070 წ.წ.), გვიანი ჩალუკიები (913—1187). მათი ძირითადი მოწინააღმდეგეები და არაკეთილმოსურნეები იყვნენ დეკანის დასავლეთში რაშტრაკუტები და დეკანის აღმოსავლეთში პალავები. ჩალუკიას მმართველები ცნობილი არიან ლიტერატურის აყვავებით, დიდი სატაძრო კომპლექსების მშენებლობით პატადაკალის მიდამოებში. პატადაკალის VIII საუკუნის ტაძრები აღიარებულია იუნესკოს მიერ მსოფლიოს კულტურულ მემკვიდრეობად. ჯაიასიმჰა ბალაბჰა, პაიტჰანის რაჯა 500–525 რანარანგა, ჯაიასიმჰა ბალაბჰას ვაჟი, პაიტჰანის რაჯა 525–535 სატიაშრაია პულაკეშინ I, რანარანგას ვაჟი, პაიტჰანის რაჯა 535–543, კუნტალას მაჰარაჯა 543–566 კირტივარმან I, სატიაშრაია პულაკეშინ I-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯა 566–597 მანგალეშა, სატიაშრაია პულაკეშინ I-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯა 597–609 სატიაშრაია პულაკეშინ II, კირტივარმან I-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯა 609-615, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 615-642 ჩანდრადიტია, სატიაშრაია პულაკეშინ II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 642–648 ადიტიავარმან, სატიაშრაია პულაკეშინ II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 648-654 ვიკრამადიტია I სატიაშრაია, სატიაშრაია პულაკეშინ II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 654–678 ვინაიადიტია I, ვიკრამადიტია I სატიაშრაიას ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 678–696 ვიჯაიადიტია სატიაშრაია, ვინაიადიტია I-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 696–733 ვიკრამადიტია II, ვიჯაიადიტია სატიაშრაიას ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 733–744 კირტივარმან II, ვიკრამადიტია II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 744-753 ბჰიმა I, ვიკრამადიტია II-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა 744– კირტივარმან III, ბჰიმა I-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა ტაილაპა I, კირტივარმან III-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა ვიკრამადიტია III, ტაილაპა I-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა ბჰიმა II, ვიკრამადიტია III-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა 920 აიანა I, ბჰიმა II-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა 920–950 ვიკრამადიტია IV, აიანა I-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა 950–957 ტრაილოკიამალა ტაილაპა II, ვიკრამადიტია IV-ის ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა 957–973, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 973—997 სატიაშრაია ირივაბედანგა სახასაბჰიმა აკალავარშა, ტრაილოკიამალა ტაილაპა II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 997-1008 ვიკრამადიტია V, ტრაილოკიამალა ტაილაპა II-ის შვილიშვილი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1008-1015 აიანა II აკადევი, ტრაილოკიამალა ტაილაპა II-ის შვილიშვილი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1015 ჯაგადეკამალა ჯაიასიმჰა II, ტრაილოკიამალა ტაილაპა II-ის შვილიშვილი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1015-1042 ტრაილოკიამალა სომეშვარა I, ჯაგადეკამალა ჯაიასიმჰა II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1042-1068 ბჰუვანაკამალა სომეშვარა II, ტრაილოკიამალა სომეშვარა I-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1068—1077 ტრიბჰუვანამალა ვიკრამადიტია VI, ბჰუვანაკამალა სომეშვარა II-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1077—1127 სომეშვარა III, ტრიბჰუვანამალა ვიკრამადიტია VI-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1127—1135 ჯაგადეკამალა II, სომეშვარა III-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1135—1151 ტაილაპა III, სომეშვარა III-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1151—1164 ჯაგადეკამალა III, ტაილაპა III-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 1164—1168 სომეშვარა IV, ტაილაპა III-ის ვაჟი, კუნტალას მაჰარაჯადჰირაჯა 11681189, გარდ.1199 კუბჯა ვიშნუვარდჰანა I, კირტივარმანა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 624-641. დჰარაშრაია ჯაიასიმჰა I სარვასიდჰი, კუბჯა ვიშნუვარდჰანა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 641-673 შრიშრაია შილადიტსია სარვასიდჰი, დჰარაშრაია ჯაიასიმჰა I სარვასიდჰის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 673–705 მანგალარასა, დჰარაშრაია ჯაიასიმჰა I სარვასიდჰის ვაჟი, მანგალაპურის რაჟა, ვენგის მაჰარაჯა ინდრა ბჰატარაკა, კუბჯა ვიშნუვარდჰან I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 673 ვიშნუვარდჰან II, ინდრა ბჰატარაკას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 673–682 მანგი იუვარაჯა, ვიშნუვარდჰან II-ი ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 682–706 ჯაიასიმჰა II, მანგი იუვარაჯას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 706–718 კოკალა, მანგი იუვარაჯას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 718–719 ვიშნუვარდჰან III, მანგი იუვარაჯას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 719–755 ვიჯაიადიტსია I, ვიშნუვარდჰან III-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 755–772 ვიშნუვარდჰან IV, ვიჯაიადიტსია I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 772—806 ვიჯაიადიტსია II ნარენდრაგრუმრაჯა, ვიშნუვარდჰან IV-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 806–847 ვიშნუვარდჰან V, ვიჯაიადიტსია II ნარენდრაგრუმრაჯას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 847–849 გუნაგა ვიჯაიადიტსია III, ვიშნუვარდჰან V-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯა 849–878, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 878–892 ბჰიმა I, ვიშნუვარდჰან V-ის შვილიშვილი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 892–921 ვიჯაიადიტსია IV, ბჰიმა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 921 ამა I, ვიჯაიადიტსია IV-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 921–927 ბეტა ვიჯაიადიტსია V, ამა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 927 ტადაპა, ვიშნუვარდჰან V-ის შვილიშვილი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 927 ვიკრამადიტია I, ბჰიმა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 927–928 ბჰიმა II, ამა I-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 928 იუდჰიმალა, ტადაპას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 928–935 ბჰიმა III, ვიჯაიადიტსია IV-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 935–947 ამა II, ბჰიმა III-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 947–970 ბადაპა, იუდჰიმალას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 970 დინარნავა, ბჰიმა III-ის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 970–973 საკტივარმან I, დინარნავის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 999–1011 ვიმალადიტია, დინარნავის ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1011–1022 რაჯარაჯანარენდრა, ვიმალადიტიას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1022–1031, 1035–1061 ვიჯაიადიტია VI,ვიმალადიტიას ვაჟი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1031–1035, 1061–1075 რაჯენდრა კულოტუნგა I, ვიჯაიადიტია VI-ის შვილიშვილი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1061—1076, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1070—1118 შანტივარმა, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1076–1094 რაჯენდრა I, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1014—1044წ.წ. რაჯენდრა კულოტუნგა I, ვიჯაიადიტ VI-ის შვილიშვილი, ვენგის მაჰარაჯადჰირაჯა 1061—1076, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1070—1118 ვიკრამაჩოლა, რაჯენდრა კულოტუნგა I-ის ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1118—1135 კულოტუნგა II, ვიკრამაჩოლას ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1135—1150 რაჯარაჯა II, კულოტუნგა II-ის ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1150-1173 რაჯადჰირაჯა II, ვიკრამაჩოლას ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1173-1179 კულოტუნგა III, რაჯარაჯა II-ის ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1179-1216 რაჯარაჯა III, კულოტუნგა III-ის ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1216-1246 რაჯენდრაჩოლადევა III, რაჯარაჯა III-ის ვაჟი, ჩოლას მაჰარაჯადჰირაჯა 1246-1279 კირტივარმანი, კალიანის მაჰარაჯა სატიაშრაია, კირტივანტას ვაჟი, კალიანის მაჰარაჯა —653წ. ადიტიავარმანი, სატიაშრაის ვაჟი,კალიანის მაჰარაჯა 653ე.— იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში