laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი

ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი — 1930 წელს დაარსებული ისტორიული მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, ინტელექტუალის, განმანათლებლის, პუბლიცისტის, პედაგოგის, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის, ეკოლოგიისა და დარვინიზმის პრობლემებისადმი მიძღვნილ უამრავი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორის, ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელს ატარებს. მუზეუმი ფუნქციონირებს აზერბაიჯანის გეოლოგიის და გეოფიზიკის ინსტიტუტის ეგიდით. თავდაპირველად მუზეუმი ფუნქციონირებდა, როგორც მხარეთმცოდნეობის პედაგოგიური წრე 1920 წელს. თავად საბუნებისმეტყველო მუზეუმი დაარსდა 1930 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო მუზეუმის ბიოლოგიის განყოფილების ბაზაზე. 1945 წელს მუზეუმი შევიდა აზერბაიჯანის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის შემადგენლობაში. 1944 წლიდან დაწესებულებას მიენიჭა ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელი. შემდგომში, რესპუბლიკაში არსებული მუზეუმების რეკონსტრუქციასა და სარესტავრაციო სამუშაოების ჩატარების მიზნით დაარსებულ იქნა სამეცნიერო-სარესტავრაციო ცენტრი. აღნიშნული დაწესებულებები დღესაც ფუნქციონირებენ. 2014 წლის იანვარში მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საბუნებისმეტყველო ისტორიის ეროვნული მუზეუმის დებულების დამტკიცების შესახებ. დებულების თანახმად იგეგმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიასთან ეროვნული მუზეუმის შექმნა. ↑ Tərtibçi:A.Abdullayeva. (2012) Azərbaycan maarifinin yorulmaz carçısı: Həsən bəy Zərdabi – 170 az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-06. ციტირების თარიღი: 2016-08-08.
ოზანის მეჩეთი

ოზანის მეჩეთი (აზერ. Ozan məscidi) — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. ოზანის მეჩეთი აიგო ქალაქ გიანჯის ოზანის კვარტალში. კვარტლის მაცხოვრებლები იღებდნენ აქტიურ მონაწილეობას მეჩეთის მშენებლობაში, რომელიც ეკუთვნის 1884 წელს. მეჩეთს სხვანაირად ჰაჯი აბასლის მეჩეთსაც ეძახიან. შესასვლელთან შემონახულია ქითაბე არაბულ ენაზე. ქითაბეს წყალობით შესაძლებელი გახდა მეჩეთის აშენების თარიღის დადგენა, მაგრამ წარწერის დაზიანების გამო არ არის ცნობილი არქიტექტორის ვინაობა. ჟურნალ „მოლა ნასრედინი“ 1907 წლის მეთორმეტე ნომერში იტყობინებოდა, რომ 1906 წელს ოზანის კვარტლის მაცხოვრებლებმა შეაგროვეს 2000 მანათი მეჩეთის შენობის გასარემონტებლად. მეჩეთი ფუნქციონირებდა და ემსახურებოდა მორწმუნეებს 1920 წლამდე. 1920 წელს გიანჯის ამბოხების დროს მეჩეთი ნაწილობრივ იქნა დანგრეული. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მეჩეთი დაიხურა, ისევე როგორც ბევრი სხვა რელიგიური დაწესებულება. 2001 წლის 2 აგვისტოს ოზანის მეჩეთი შეიტანეს ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში. 1979 წელს ოზანის მეჩეთი აღდგენილ იქნა. 2007 წელს ჩატარდა მეჩეთის სარესტავრაციო სამუშაოები. ↑ F.Əhmədov, "Gəncənin tarixi yaddaşı" ↑ S.Şükürov "Gəncənin tarixi abidələrindən"
ილია აბაშიძე

ილია აბაშიძე (დ. 24 მარტი, 1882, გურჯაანი — გ. 1953) — ქართველი ვიოლონჩელისტი, საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი. ილია აბაშიძე რვა წლის იყო როდესაც თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში მიაბარეს. მეოთხე კლასში ვიოლონჩელოზე დაკვრის შესწავლა დაიწყო. 1902-1904 წლებში თბილისის მუსიკალურ სკოლაში სწავლობდა. 1904 წელს მუსიკალური განათლების მიღება მოსკოვის ფილარმონიულ სასწავლებელში განაგრძო. პარალელურად, მოსკოვის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზეც ისმენდა ლექციებს. შემდგომში სასწავლებლად იყო ფინეთში და გერმანიაში, ლაიფციგის კონსერვატორიაში, შემდეგ ჩეხეთში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ საკონცერტო მოღვაწეობას შეუდგა. 1918 წელს დამოუკიდებელ საქართველოში მან ითავა ნიკო სულხანიშვილის დავიწყების სივრციდან ხელახლა ასპარეზზე გამოყვანა. ქართველთა სამხედრო კავშირის დახმარებით ფასიანი გუნდი შეადგინა და კომპოზიტორი მის ლოტბარად მოიწვია. ამ გუნდმა ორი ისტორიული მნიშვნელობის ეროვნული კონცერტი ჩაატარა: 9 ივნისს ქართულ კლუბში და 30 ივნისს ოპერის თეატრში. გასაბჭოების შემდეგ, სხვადასხვა დროს იყო თბილისსა და ქუთაისში პირველი საფორტეპიანო ტრიოს ორგანიზატორი და წევრი; მელიტონ ბალანჩივაძის მიერ დაარსებული ქუთაისის მუსიკალური სასწავლებლის გამგე და პედაგოგი; მოსწავლეთა გუნდის დამაარსებელი და ლოტბარი; ანდრია ყარაშვილის სიმებიანი კვარტეტისა კამერულ-ინსტრუმენტული ანსამბლების წევრი. ლეჟავა ზ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 8. ვ. ბერიძე, „კულტურა და ხელოვნება დამოუკიდებელ საქართველოში (1918-1921 წლები)“, თბ., „მეცნიერება“, 1992. გ. ნადირაძე, „ნიკო სულხანიშვილი, მონოგრაფია“, თბ., 2006. რ. ქუთათელაძე, მ. ჯაფარიძე, „ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, კულტურის სამინისტრო, თბ., 2015. ილია აბაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჰუსეინიას მეჩეთი

ჰუსეინიას მეჩეთი (თათების მეჩეთი) (აზერ. Hüseyniyyə məscidi və ya Tatlar məscidi) — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. ჰუსეინიას მეჩეთი არის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც აშენდა 1825 წელს ირანის პრინცის ბაჰმან მირზას ქალიშვილის, საბია ხანუმის სახსრებით. მეჩეთს ირანიდან ჩამოსული მორწმუნეებიც სტუმრობდნენ, რის გამოც ადგილობრივმა მოსახლეობამ უწოდა მას „თათების მეჩეთი“. მაგრამ არსებული ქითაბეს თანახმად თავდაპირველად მეჩეთს ეწოდებოდა „ჰუსეინია“. მეჩეთში, მიჰრაბის თავზე შემონახულია სამი ქითაბე. ერთ-ერთ მათგანში წერია: „ამ მეჩეთს საფუძველი ჩაეყარა საბია ხანუმის სამფლობელოში მისივე სახსრებით. შენობის მშენებლობაში ინვესტიციები ჩადეს სხვა ადგილობრივმა მიწათმფლობელებმაც“. XIX საუკუნის ბოლოს ა.ს.პუშკინის დაბადების მეასე წლისთავთან დაკავშირებით ჰუსეინიას მეჩეთი აქციეს ბიბლიოთეკად, თუმცა ეს დიდხანს არ გაგრძელებულა და მოკლე ხანში მეჩეთმა კვლავ დაიწყო ფუნქციონირებდა. 1920 წელს ბიბლიოთეკის მოღვაწეობა აღდგა, და მას მიენიჭა სახელი „ნიზამი-პუშკინი“. სახალხო მხატვარმა თოღრულ ნარიმანბეკოვმა შეასრულა მოხატულობა შენობის შიგნითა კედელზე ნიზამის წლისთავის წინადღეს. ამჟამად ბიბლიოთეკა ატარებს აზერბაიჯანელი პოეტის ნიზამი განჯევის სახელს. ნიზამი განჯევის სახელობის №19 ბიბლიოთეკა ითვლის დაახლოებით 100000-მდე წიგნს. ↑ Gəncənin tarixi irsi olan Hüseyniyyə mədrəsəsi. 14 Aprel 2016 ↑ От Гусейния до Пушкина. 14 Aprel 2016 Milli.Az
ტორე ჰანსენი

ტორე ჰანსენი (დ. 6 თებერვალი, 1978) — ნორვეგიელი საფეხბურთო მსაჯი, ყოფილი მწვრთნელი და ფეხბურთელი. ტორე ჰანსენი თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე „მანდალსკამერატენეში“ 2000-2004 და 2006-2008 წლებში. იგი თამაშობდა ინგლისშიც, „უორკსოპ ტაუნსა“ და „ოსეტ ტაუნში“. 2008 წელს მან დაასრულა საფეხბურთო კარიერა. იგი იყო „მანდალსკამერატენის“ მწვრთნელის ასისტენტი და მოგვიანებით მწვრთნელი. 2009 წლის ივნისში მან ეს თანამდებობა დატოვა და გახდა არბიტრი. ჰანსენის სამსაჯო კარიერა დაიწყო 2006 წელს, ამ რანგში მისი დებიუტი შედგა ნორვეგიის ლიგის მე-7 დონის 6. დივიზიონში. 2007-2009 წლებში მსაჯობდა მესამე, ხოლო 2009-2010 წლებში მეორე დივიზიონში. 2011 წლიდან იგი არის ნორვეგიის პირველი დივიზიონის მსაჯი. 2013 წლიდან არის ფიფას მსაჯი. 2016 წელს გახდა წლის მსაჯი და იმსაჯა ნორვეგიის თასის ფინალზე. ნორვეგიის საერთაშორისო საფეხბურთო სტატისტიკა ↑ MK-spiller Norges største potet? Norwegian. itromso.no. iTromsø (25 October 2006). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 დეკემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 5 December 2018. ↑ MK-trener slutter Norwegian. smp.no. Sunnmørsposten (29 June 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 დეკემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 5 December 2018. ↑ 3.0 3.1 „Han skal dømme KIL-Rosenborg“. www.glomdalen.no (Norwegian). Glåmdalen. 31 October 2016. ციტირების თარიღი: 5 December 2018. ↑ Mike Jensen er årets spiller i Tippeligaen Norwegian. fotball.no. Norges Fotballforbund (NFF) (6 November 2016). ციტირების თარიღი: 5 December 2018.
შვედეთის კონსორტების სია

შვედეთის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანების სია, რომლებიც დაქორწინებული იყვნენ შვედეთის მონარქებზე. შვედეთის ისტორიაში, თითქმის ყველა კონსორტი ქალია, თუმცა არსებობს მხოლოდ ერთი გამონაკლისი, დედოფალ ულრიკა ელეონორას ქმრის, ფრედერიკ ჰესენელის სახით, რომელიც საბოლოოდ მაინც შვედეთის მონარქად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობით კონსორტს არ ჰქონდა რაიმე დიდი პოლიტიკური ძალაუფლება, ხშირად დედოფალ კონსორტები ახერხებდნენ ქმრებისა თუ ვაჟების რეგენტად გახდომას, რა დროსაც ისინი მონარქთა ძალაუფლებას იღებდნენ. კალმარის უნიის პერიოდში (1397-1523), შვედეთს, ნორვეგიასა და დანიას საერთო კონსორტები ჰყავდათ. აქვე აღსანიშნავია, რომ დედოფალ კონსორტმა დოროთეა ბრანდენბურგელმა, მოახერხა და ორჯერ ავიდა ტახტზე. დღეისათვის შვედეთის დედოფალ კონსორტი სილვია სომერლატია. ინგებორგ ნორვეგიელი: 1319-1326 წლებში იყო თავისი ვაჟის რეგენტი, როდესაც იგი არასრულწლოვანი იყო; ფილიპა ინგლისელი: 1424-1430 წლებში იყო თავისი ქმრის რეგენტი, როდესაც იგი დანიაში იყო; ინგებორგ ტოტი: 1470-1497 წლებში იყო თავისი ქმრის რეგენტი თითქმის მთელი მისი მეფობის მანძილზე, რადგან მეფე აბსცესით იტანჯებოდა და ქვეყნის მართვას ვერ ახერხებდა; მეტე დირე: 1504-1512 წლებში იყო ქმრის რეგენტი და სამეფო საბჭოს მეთაური; კრისტინა გილერსტიერნა: 1520 წელს თავისი ვაჟის ნაცვლად მართავდა დედაქალაქ სტოკჰოლმს; კრისტინა ჰოლშტაინ-გოტორპელი: 1605 წელს იყო თავისი ქმრის რეგენტი სანამ გარდაიცვლებოდა, რადგან მეფე სიცოცხლის უკანასკნელი თვეები აბსცესით იტანჯებოდა; კრისტინა ჰოლშტაინ-გოტორპელი: 1611 წელს იგი მეორედ გახდა რეგენტი, თუმცა ამჯერად უკვე თავისი ვაჟის; ჰედვიგია ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი: 1660-1672 წლებში იყო თავისი მცირეწლოვანი ვაჟის რეგენტი; ჰედვიგია ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი: 1697 წელს მეორედ გახდა თავისი მცირეწლოვანი შვილიშვილის რეგენტი; ჰედვიგია ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი: 1700-1713 წელს მესამედ ხდება თავისი დასნეულებული შვილიშვილის რეგენტი; ულრიკა ელეონორა შვედი: 1731 წელს იყო თავისი ქმრის რეგენტი მისი ქვეყანაში არ ყოფნისას; ულრიკა ელეონორა შვედი: 1738 წელს იყო ასევე თავისი ქმრის რეგენტი, ასევე მისი ქვეყანაში არ ყოფნის გამო; 1396-1405: აგნესა ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელი, რომლის ქმარიც მართალია ტახტიდან ჩამოაგდეს და გააძევეს, თუმცა იგი თავს სიცოცხლის ბოლომდე დედოფალს უწოდებდა; 1605-1631: კონსტანცია ავსტრიელი, სიგიზმუნდ III-ის მეუღლე, რომელმაც პოლონეთის სანაცვლოდ უარი თქვა შვედეთის ტახტზე, თუმცა მისი ცოლი თავს მაინც მიიჩნევდა შვედეთის კანონიერ დედოფლად; 1637-1644: სესილია რენატა ავსტრიელი, ვლადისლავ IV-ის მეუღლე, რომელიც მამის მსგავსად პოლონეთის ტახტის ნაცვლად უარს აცხადებდა შვედურ მემკვიდრეობაზე, თუმცა მისი ცოლიც თავს შვედეთის კანონიერ დედოფლად თვლიდა; 1646-1660: მარია ლუიზა გონძაგა, ვლადისლავ IV-ის მეორე ცოლი, რომელიც პირველის მსგავსად თავს შვედეთის ლეგიტიმურ დედოფლად აცხადებდა; ვანა, შვეიგიორის ცოლი; დრიფა, ვანლანდის ცოლი; მესამე საუკუნე: დროტი, დომარის ცოლი; მეოთხე საუკუნე: სკიალფი, აგნეს ცოლი; მეხუთე საუკუნე: ბერა, ალფის ცოლი; მეექვსე საუკუნე: ირსა, ეადგილის ცოლი; მეშვიდე საუკუნე: გათილდ გოტლანდელი, ინგიალდის ცოლი; მერვე საუკუნე: სმალანდელი პრინცესა, აივარის ცოლი; 970-975: ინგებორგ თარანსდოტერი, ოლაფ ბიორნსონის ცოლი; Herman Lindqvist: Sveriges Drottningar. Stockholm: Nordstedts 2006
დავიდ დავიდიანი

დავიდ რუდიკის ძე დავიდიანი (რუს. Давид Рудикович Давидян; დ. 14 დეკემბერი, 1997) — რუსი ფეხბურთელი, ბოლოს თამაშობდა „მოსკოვის არარატში“. რუსეთის პროფესიონალურ ლიგაში მისი დებიუტი შედგა „ნოსტას“ რიგებში „ვოლგა ულიანოვსკის“ წინააღმდეგ, 2016 წლის 20 ივლისს. დავიდ დავიდიანი — რუსეთის პროფესიონალური ლიგა ↑ Game Report by PFL. Russian Professional Football League (2016 20 July).
ორმო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ორმო შეიძლება აღნიშნავდეს: „ორმო“ — თურქული სერიალი „ორმო“ — ქართული ფილმი
მირიან შველიძე

მირიან შველიძე (დ. 1 იანვარი, 1947, თბილისი — გ. 9 თებერვალი, 2022) — ქართველი მხატვარი, თეატრალური დეკორატორი, საქართველოს სახალხო მხატვარი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი, თეატრალური მხატვრის სპეციალობით. 1975 წლიდან რუსთაველის თეატრის დამდგმელი მხატვარი იყო. რუსთაველის თეატრში მის მიერ გაფორმებული სპექტაკლებია: პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე“ (რეჟ. რობერტ სტურუა), უილიამ შექსპირის „მეფე ლირი“, „მაკბეტი“, ილია ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი“, გრიგოლ რობაქიძის „ლამარა“, დავით კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი“ და სხვა. აგრეთვე თანამშრომლობდა უცხოეთისა და საქართველოს სხვა თეატრებთან. მირიან შველიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „გარდაიცვალა რუსთაველის თეატრის მთავარი მხატვარი მირიან შველიძე“. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 10 თებერვალი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება) ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 735.
თემურ ნინუა

თემურ ნინუა (დ. 25 სექტემბერი, 1949) – ქართველი მხატვარი, თეატრალური დეკორატორი. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია თეატრალური მხატვრის სპეციალობით. რუსთაველის თეატრში მივიდა 1982 წელს. "დაკრძალვა კალიფორნიაში" - რეჟ. რობერტ სტურუა, "ასერგასის დღე" - რეჟ. რ. სტურუა, "სამანიშვილის დედინაცვალი" - რეჟ. გიზო ჟორდანია, "ჰამლეტი" - რეჟ. გ. ჟორდანია, "პალატა №6" - რეჟ. დ. ანდღულაძე, "ლეონსი და ლენა" - რეჟ. ნ. კვასხვაძე, "ჯარისკაცი, პრეზიდენტი და დაცვის ბიჭი" - რეჟ. რ. სტურუა, "სტიქსი" - რეჟ. რ. სტურუა, მუს. გია ყანჩელი. აქტიურად თანამშრომლობს საქართველოსა და უცხოეთის სხვა თეატრებთან: აღსანიშნავია, ოპერისა და ბალეტის თეატრში გაფორმებული: "იყო მერვესა წელსა" - მუს. ბიძინა კვერნაძე, რეჟ. რ. სტურუა; კ. მარჯანიშვილის სახ. თეატრში გაფორმებული: "როზენკრაცი და გილდესტერნი მკვდრები არიან" - რეჟ. დ. ანდღულაძე; ვილნიუსის რუსულ დრამატული თეატრი: "ყაჩაღები" – რეჟ. ნ. ქანთარია; ბრატისლავის დრამატული თეატრი: "ფსკერზე" – რეჟ. გ. ქავთარაძე. პრაღის "კვადრენალეს" ოქროს მედალი, 1979 წ; წლის საუკეთესო მხატვარი - 1980 წ; წლის საუკეთესო მხატვარი - 2000წ.
მედუდუკე

მედუდუკე (ლათ. Bombycilla garrulus) — მგალობელი ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის მედუდუკესებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 18–23 სმ, მასა 60–67 გრამს აღწევს. აქვს მკვეთრად გამოხატული ქოჩორი. შეფერილია მოვარდისფრო-რუხად; ფრთები შავია, გასდევს ყვითელი და თეთრი ზოლები; კუდი, ყელი და თვალის მიდამოები შავია. მეორეხარისხოვანი საქნევი ბუმბულის წვერები გადაქცცეულია მცირე, კაშკაშა წითელ ფირფიტებად. შესამჩნევია მხოლოდ ახლოდან. კუდის კიდეზე გასდევს ყვითელი ზოლი, ფრთებზე ვიწრო თეთრი ზოლებია. მისი გალობა — „სვი-რი-რი-რი-რი“ ჰგავს დუდუკის ხმას. ფრენს სწრაფად და სწორხაზოვნად. მედუდუკე ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტაიგის ტყის ზონაში გამეჩხერებული წიწვოვნებისა და შერეული ტყის ზონის ტერიტორიაზე, მთის კალთებზე შეფენილ მცენარეულობაში, ნაკაფ ადგილებში. საგრძნობ ყინვებამდე ანდა თოვლის მოსვლამდე სამხრეთით გადაფრენა არ იცის. განსაკუთრებულად დიდი ფრინველთა გუნდები შემოდგომიდან ზამთრის პირველ ნახევრამდე შეინიშნება. გაზაფხულზე, ჩრდილოეთით გადაადგილება, როგორც წესი წვრილ-წვრილ გუნდებად ხდება. მედუდუკეები საერთოდ დიდ გუნდებად გვხვდება. ზაფხულში იკვებება მწერებით, რომლებსაც ფრენის დროს იჭერ, ლარვებით, სხვადასხვა კენკრით და მცენარეთა ახალგაზრდა ყლორტებით. სხვა დროს ძირითადად კენკრითა და ნაყოფებით იკვებება, როგორიცაა წითელი მოცვი, ძახველი, ფითრი. ზამთარში ხშირად შედის ქალაქებში, სადაც უმთავრესად ცირცელით იკვებება. ბუდობს მეჩხერ ტყეებში, ხეებზე. სქესობრივ სიმწიფეს 1 წლის ასაკში აღწევენ. მედუდუკის ბარტყების გამოყვანა აპრილიდან ნოემბრამდე გრძელდება. ყოველ წელს ახალ-ახალი წყვილები ჯვარდებიან. დედლის თავის მოწონების მიზნით, მამალს უწყვეტად მოაქვს მისთვის კენკრა, როგორც საქორწილო საჩუქარი. ჯამისებრი ფორმის ბუდეს ძირითადად ჭაობების შუაგულში მდგარ ხეებზე აკეთებენ. მას ორკაპ ტოტებზე აგებენ მიწიდან 3-15 მეტრის სიმაღლეზე, ხის ზემო ვარჯზე, ხშირად ტყის პირებში, წყალსატევებთან და სხვა მობუდარ წყვილებთან ახლოს. სამშენებლო მასალად იყენებენ მცირე ტოტებს, ხავსებს, ლიქენსა და ბალახის ღეროებს. ბუდის ძირს გულდასმით ფარავს ბეწვითა და ბუმბულით. მაისის ბოლოს დედალი დებს 4–5 მოცისფრო-რუხ კვერცხს შავ-მურა წინწკლებით, ისინი ზომაში 24 х 18 მმ-ია, ხოლო მათი მასა დაახლოებით 3,8 გრამს შეადგენს. ინკუბაცია 14 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს მხოლოდ დედალი. ამ დროს მის კვებაზე მამალი ზრუნავს და მისთვი კენკრა და მწერები მოაქვს. 15–17 დღეში ბარტყები უკვე დამოუკიდებლები ხდებიან. ცხოვრების მე-3 კვირაში მთლიანად იფარებიან ბუმბულის საფარველით. მშობლები მათზე ზრუნვას მანამ არ წყვეტენ, სანამ არ ისწავლიან საკვების თვითონ მოპოვებას. შემოდგომით ბარტყები იწყებენ კენკრითა და ნაყოფებით კვებას. სიცოცხლის ხანგრძლივობამ შესაძლოა 13 წელი შეადგინოს. ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 72, 131, 201. ↑ Птица свиристель Бёме Р. Л., Динец В. Л., Флинт В. Е., Черенков А. Е. Птицы. Энциклопедия природы России (под общей ред. В. Е. Флинта). Изд. 2-е, дополненное и переработанное. — М.: 1998. — 432 с.; 56 цв. илл. Коблик Е. А. Разнообразие птиц (по материалам экспозиции Зоологического музея МГУ), ч. 3. М.: изд-во МГУ. 2001. 360 с. Рябицев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири. Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та. 2008. — 634 с. Степанян Л. С. Конспект орнитологической фауны России и сопредельных территорий. М.: Академкнига, 2003, 808 с.
შექიხანოვების სახლი

შექიხანოვების სახლი (აზერ. Şəkixanovların evi) — ორსართულიანი შენობა, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ შაქში. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში აგებული სახლი ეკუთვნოდა შექის ხანთა ნათესავებს. ხამი აგურისგან აშენებულ შენობას გააჩნია 6 ოთახი, 4 დერეფანი და 2 აივანი. ინტერიერის დეკორატიული ელემენტთა სიმდიდრით შექიხანოვების სახლი ჰგავს სასახლის ტიპის შენობას. პირველი სართულის ოთახები განკუთვნილია ზამთრის პერიოდისთვის, სასტუმრო ოთახში დგას ბუხარი. მეორე სართულის სასტუმრო ოთახი მორთულია სიუჟეტური და ორნამენტული საკედლო ნახატებით. სასტუმრო ოთახის ცენტრალურ ნაწილში დგას მდიდრული დეკორატიული ბუხარი. კედლები მოხატულია ნიზამი განჯევის „ჰამსეს“ (გამოსახულებები პოემებიდან „ლეილი და მეჯნუნი“, „ხოსროვი და შირინი“, „შვიდი ლამაზმანი“) გმირების პორტრეტებით, ცხოველებისა და ფრინველების გამოსახულებებით, ორნამენტული კომპოზიციებით. პორტრეტები შესრულებულია მინიატურული ფერწერის სტილში. დარბაზის ჭერი (პლაფონი) მორთულია უფრო მდიდარი სურათებით, აქ გამოსახულია ფრთიანი ქალწულები (ანგელოზები). კედლების ზედა სარტყელი მორთულია სარკისებრი სტალაქტიტებით, ოდნავ ქვემოთ განლაგებულია რეფი — სადღესასწაულო ჭურჭლეულისთვის განკუთვნილი თარო. ინტერიერის მხატვრული დაგეგმარება დასრულებულია ფასადის ნაირფეროვანი ფანჯრებით — შებექე. შექიხანოვების სახლის არქიტექტურამ და მხატვრულმა მოკაზმულობამ მოახდინა გავლენა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე შემდგომში აგებული სასახლის ტიპის სახლებსა და კარმიდამოების მშენებლობაზე. იგრძნობა შექიხანოვების სახლის მსგავსება ახლომდებარე სექის ხანთა სასახლესთან. 2012 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს დაკვეთით დაიწყო ძეგლის კაპიტალური რეკონსტრუქცია, რომელიც დასრულდა 2013 წლის აგვისტოში. ↑ Шәкихановларын еви / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. 10. — С. 504-505. ↑ Город Нуха. Дом Шекихановых // Азербайджан (Исторические и достопримечательные места) / Под общей редакцией М. А. Казиева.. — Б.: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1960. — С. 113.
K

K, k — ლათინური ანბანის მეთერთმეტე ასო. მომდინიარეობს ბერძნულისგან K ან k (კაპა), რომელიც თავის მხრივ განვითარდა სემიტური კაპ-გან, სიმბოლო გახსნილი ხელისთვის. ეს კი, თავის მხრივ, ეგვიპტეში მცხოვრები სემიტების მიერ ათვისებულ იქნა იეროგლიფისგან „ხელი“, რომელიც „დ“-ს წარმოადგენს ეგვიპტურ სიტყვაში ხელისთვის: დ-რ-ტ. თუმცა სემიტებმა ეს ნიშანი ბგერას /k/ მიაკუთვნეს, ვინაიდან მათი სიტყვა ხელისთვის ამ ბგერით იწყებოდა. სემიტური მნიშვნელობა /k/ შენარჩუნებულ იქნა თითქმის ყველა კლასიკურ და თანამედროვე ენებში, თუმცა ლათინურმა სრულიად მოიშორა K, რის ნაცვლადაც ამჯობინებდა C-ს. როდესაც ბერძნული სიტყვები გადატანილ იყო ლათინურში, კაპა გარდაიქმნებოდა C-დ. ლათინური K-ს იყენებდა სხვა ენებისთვის, მაგ. ეტრუსკულისთვის, როგორც ჩანს სიტყვებში kalendae, „თვის პირველი დღე“, ინგლისურში ის იწერება როგორც calendar. კომპიუტერის კლავიატურაზე წარმოადგენს შემდეგი სიმბოლოების ერთობლიობას: K —   Alt  +  0   0   7   5  k —   Alt  +  0   1   0   7  Graphemica (K) Graphemica (k)
განჯის ალექსანდრე ნეველის ეკლესია

ალექსანდრე ნეველის ეკლესია (აზერ. Aleksandr Nevski kilsəsi) — მართლმადიდებლური ტაძარი აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. აგებულია 1887 წელს. ტაძარში მსახურობა ტარდება შაბათ-კვირაობით და დიდ დღესასწაულებზე. ტაძარი მდებარეობს ქალაქის ნიზამის რაიონში. ეს არის აზერბაიჯანში არსებულ მართლმადიდებელ ტაძართა შორის ყველაზე ძველი ტაძარი (აგების დროის მიხედვით მეორე ტაძარია მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძრის შემდეგ, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბაქოში). ძეგლი შეტანილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ისტორიული ძეგლების ეროვნულ რეესტრში. 2017 წლის სექტემბერში ჩატარდა ეკლესიის გახსნის 130-ე წლისთავთან დაკავშირებული ღონისძიება. ეკლესიის ინტერიერი ↑ Кишкинова, Е. М. «Византийское возрождение» в архитектуре России. Середина XIX — начало XX века. — СПб.: Искусство, 2007. — 256 с. — С. 248. — ISBN 978-5-210-01611-9.
ყაზახლარის მეჩეთი

ყაზახლარის მეჩეთი (აზერ. Qazaxlar məscidi) — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. აგებულია 1801-1802 წლებში ტომების მიერ, რომლებიც გადასახლდნენ განჯაში ყაზახის რაიონიდან. შენობა აიგო ჯუმა-მეჩეთის გეგმის საფუძველზე. არქიტექტორი უცნობია. 1920 წელს, აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, დაიწყო ბოლშევიკების ბრძოლა რელიგიის წინააღმდეგ. ყაზახლარის მეჩეთმა, ისევე როგორც ბევრმა სხვა რელიგიურმა დაწესებულებამ, შეწყვიტა ფუნქციონირება. შენობა გამოიყენებოდა საწყობად, სკოლად და სხვა მიზნებისთვის. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის №132 გადაწყვეტილების თანახმად, 2001 წლის 2 აგვისტოს ყაზახლარის მეჩეთი შეიტანეს ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში. 2018 წელს ჩატარდა მეჩეთის სარესტავრაციო სამუშაოები. ამჟამად ეს ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი ფუნქციონირებს, როგორც მეჩეთი. ↑ Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-08. ციტირების თარიღი: 2019-04-13. ↑ Gəncədə məscidlər əsaslı təmir edilib. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-02-21. ციტირების თარიღი: 2019-04-13.
ია საკანდელიძე

ია საკანდელიძე – ქართველი მუსიკოსი. დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია ფორტეპიანოს სპეციალობით. სპექტაკლების მუსიკალური გაფორმება 1989 წლიდან დაიწყო. პირველი სპექტაკლი, რომელიც მან გააფორმა, გ. ბიუჰნერის "ლეონსი და ლენა" (რეჟისორი - ნ, კვახვაძე) იყო. სხვადასხვა თეატრებში გაფორმებული აქვს ორმოცამდე სპექტაკლი, მათ შორის მ.თუმანიშვილის, თ. ჩხეიძის და რ. სტურუას სპექტაკლები.
ნინო თარხან-მოურავი

ნინო თარხან-მოურავი (დ. 20 ივლისი, 1965) ― ქართველი მსახიობი. რუსთაველის თეატრის მსახიობია 1986 წლიდან. აღსანიშნავი როლებია: ეკვირინა სამსონოვნა („სამანიშვილის დედინაცვალი“), ანა („ანა ფრანკის დღიური“), ვიკა ლუბერეცკაია („ამაღამ მგონი იქნება ქარი“), ოფელია („ჰამლეტი“), ადელა („ბერნარდა ალბას სახლი“), ვიოლა („როგორც გენებოთ ანუ შობის მეთორმეტე ღამე“), ანგელოზი, თანაშემწე („ჯარისკაცი, სიყვარული, დაცვი ბიჭი და პრეზიდენტი“). 1986: „საფეხური“ (ბინის პატრონის ქალიშვილი) რეჟ. ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი 1987: „ხარება და გოგია“ (თამრო) რეჟ. გიორგი შენგელაია 1988: „წინამორბედი“ (ქრისტინე) რეჟ. იური კვაჭაძე 1991: „პრემიერა“ (კატო) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე 1991: „გზაჯვარედინი“ რეჟ. ლევან კიტია 1992: „თვინიერი“ რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი 2000: „ზაფხული, ანუ 27 დაკარგული კოცნა“ რეჟ. ნანა ჯორჯაძე 2003: „ფოსტალიონი“ (მდივანი) რეჟ. ნანა ჯორჯაძე 2003: „მეოთხე თვის პირველი დღე“ რეჟ. გენო ცაავა 2006: „ბზარი“ რეჟ. ნინო ბასილია „HTB სტალინი LIVE“ (სერიალი) 1989: „ბესამე“ რეჟ. ნინო ახვლედიანი 1994: „ მხოლოდ ერთხელ“ რეჟ. მანანა ანასაშვილი „ღაინბოწმაკერ“ რეჟ. ნანა ჯორჯაძე ფრენსის გუდრიჩი და ალბერტ ჰაკეტი „ანა ფრანკის დღიური“ (ანა) რეჟ. გიზო ჟორდანია დავით კლდიაშვილი „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (პელაგია, პისკი, პატარა ბეკინა) რეჟ. გიზო ჟორდანია ბორის ვასილიევი „ამაღამ მგონი იქნება ქარი“ (ვიკე ლუბერეცკაია) რეჟ. გიზო ჟორდანია უილიამ შექსპირი „ჰამლეტი“ (ოფელია) რეჟ. გიზო ჟორდანია ხანოხ ლევინი „პირდაღებული“ (დედა) რეჟ. დავით საყვრელიძე კარლო გოცი „ქალი-გველი“ (ბადრი) რეჟისორები რობერტ სტურუა, დავით საყვარელიძე ანტონ ჩეხოვი „პალატა 16“ (მუნჯი) რეჟ. დავით ანდღულაძე ლაშა თაბუკაშვილი „მერე რა, რომ სველია სველი იასამანი“ (თეა) რეჟისორები რობერტ სტურუა, დავით ხინიკაძე ჩარლზ დიკენსის მოთხრობის მიხედვით „საშობაო სიზმარი“ (ანაბელი) რეჟისორები რობერტ სტურუა, ლევან წულაძე, ოთარ ეგაძე თამაზ ჭილაძე „ნახვის დღე“ (გუგულა) რეჟისორები რობერტ სტურუა, გიორგი თავაძე ბერტოლტ ბრეხტი „სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“ (მეძავი) რეჟ. რობერტ სტურუა უილიამ შექსპირი „შობის მეთორმეტე ღამე ანუ როგორც გენებოთ“(ვიოლა) რეჟ. რობერტ სტურუა ლაშა ბუღაძე „ჯარისკაცი, სიყვარული, დაცვის ბიჭი და. . . პრეზიდენტი“ (ციცინო, სტომატოლოგის ასისტენტი) რეჟ. რობერტ სტურუა ლაშა ბუღაძე „სულიერი არსებები“ (ილონა) რეჟ. დავით საყვრელიძე ლაიონელ ბარტი „ოლივერ!“, ჩარლზ დიკენსის „ოლივერ ტვისტის“ მიხედვით (მისის სოუბერი) რეჟ. დავით საყვრელიძე ბასა ჯანიკაშვილი „გაბრაზებული ჩიტი“ (ნორა) რეჟ. დავით საყვრელიძე მონაწილეა ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ოპერისა „მითირდატე პონტოს მეფე“ რეჟ. დავით საყვრელიძე მონაწილეა სპექტაკლებისა: „დედა ენა“, „სტიქსი“, „მალე მოვალ წვიმად“. ნინო თარხან-მოურავი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია რუსთაველის თეატრი ნინო თარხან-მოურავი დაარქივებული 2020-09-23 საიტზე Wayback Machine.