laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ორდუ

ორდუ (თურქ. Ordu, ბერძ. Κοτύωρα) — საპორტო ქალაქი თურქეთში 145.455 მაცხოვრებლით. ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი გაშენებულია შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, პატარა ყურის ნაპირზე. ძვ. წ. VIII საუკუნეში სხვა შავი ზღვისპირა კოლონიების მსგავსად მილეტიელების მიერ დაარსებულ იქნა კოლონია კოტიორა. ეს მიდამო თავდაპირველად ჯერ დანიშმენდების, შემდეგ 1214 და 1228 წლებში თურქ-სელჩუკებისა და 1346 წელს ჰაჯიემიროღულარის სამთავროს კონტროლის ქვეშ გადავიდა. შემდომში ამ ტერიტორიას ოსმალეთის ვასალი ტრაპიზონის იმპერია ფლობდა. თანამედროვე ქალაქი ოსმალებმა დააარსეს, ესქიფაზართან (თურქ. Eskipazar) ახლოს, როგორც სამხედრო სადარაჯო ბაირამლი (თურქ. Bayramlı), თანამედროვე ორდუდან 5 კილომეტრით დასავლეთით. 1869 წელს ქალაქის სახელი ორდუთი შეიცვალა და გაერთიანდა რაიონებთან: ბოლამანი, ფერშემბე, ულუბეი, ჰანსამანა (გოლქოი), აიბასტი. 1920 წლის 17 აპრილს შეიქმნა ორდუს პროვინცია. „ორდუ“ (თურქ. Ordu) თურქულად „არმიას“ ნიშნავს, თუმცა ამ სახელის მნიშვნელობასთან დაკავშირებით სხვა მრავალი მოსაზრებაა. 1800 წლამდე ორდუ იყო პატარა ქალაქი, უმეტესწილად პონტიელი ბერძნებით დასახლებული. რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის შემდეგ აქ დაიწყეს დასახლება კავკასიიდან და საქართველოდან დევნილმა მუსლიმმა ქართველებმა, აფხაზებმა და სხვებმა. 1912 წელს ქალაქსა და რაიონში ცხოვრობდა: 92 191 — მუსლიმი და 19 390 — ბერძენი. 1924 წლის საბერძნეთისა და თურქეთის მიერ მოსახლეობის გაცვლის შედეგად, ეთნიკური ბერძნების უმრავლესობამ ქალაქი დატოვა. ამჟამად ქალაქი დასახლებულია ეთნიკური თურქებით, კავკასიიდან გადმოსახლებულებით (მუჰაჯირები), ქართველი მუსლიმებით (ჩვენებურები) და დარჩენილი ეთნიკური ბერძნების შთამომავლების მცირე რაოდენობით. ორდუ საფეხბურთო კლუბ „ორდუსპორის“ მშობლიური ქალაქია. „ორდუსპორი“ ბაზირებულია შუაგულ ქალაქში „19 სექტემბრის“ სტადიონზე. ორდუს ცენტრი ტაიფუნ გიურსოის პარკი ორდუს საბაგირო გზა. აღსანიშნავია, რომ საბაგიროს ერთ-ერთი კაბინა დაძმობილებული ქალაქ „ბათუმის“ სახელობისაა ორდუს მუნიციპალიტეტი. ↑ ორდუს ისტორია (tr). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-05. ციტირების თარიღი: 2013-01-28. ↑ ორდუ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-05-07. ციტირების თარიღი: 2013-01-28. ↑ George Sotiriadis, „An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor“, 1918 ↑ Batumi - Twin Towns & Sister Cities. Batumi City Hall. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-04. ციტირების თარიღი: 2013-08-10. ↑ Twin-cities of Azerbaijan. Azerbaijans.com. ციტირების თარიღი: 2013-08-09. ↑ Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
პონტოს მთები

პონტოს მთები, ჩრდილო ანატოლიის მთები (თურქ. Kuzey Anadolu Dağları) — მთათა სისტემა თურქეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. გადაჭიმულია შავი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, მდინარე იეშილ-ირმაქის შესართავიდან მდინარე ჭოროხის შესართავამდე. სიგრძე დაახლოებით 1000 კმ, სიგანე 303 კმ. აერთიანებს დასავლეთ პონტოს მთებს, ჯანიქის მთებსა და აღმოსავლეთ პონტოს მთებს. შედგება გასწვრივი ხეობებითა და მთათაშუა ქვაბულებით გაყოფილი რამდენიმე პარალელური ქედისაგან, რომლებიც გაკვეთილია ყიზილ-ირმაქის, იეშილ-ირმაქისა და სხვა ხეობებით. ცნობილი რუსი კარტოგრაფი იერონიმ სტებნიცკი XIX საუკუნეში პონტოს მთებზე წერდა, რომ პონტოს ქედი ესაა იმ მთების ერთობლიობა, რომელიც აზიდულია მდინარე ჭოროხის შავ ზღვაში ჩადინების ადგილიდან და გადაჭიმულია ვიდრე მდინარე იეშილ-ირმაკის შავ ზღვაში შერთვამდე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 158. ↑
მიხეილ ლაშქარაშვილი

მიხეილ ლაშქარაშვილი (დ. 1884, სოფ. ქვემო ხანდაკი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1952, საფრანგეთი, დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე; ანტი-საბჭოთა პარტიზანული რაზმის ხელმძღვანელი ქართლში 1920-იანი წლების დასაწყისში. 1900-იანი წლების დასაწყისში მუშაობდა იარალოვის ქარხნის მუშად, შემდეგ რკინიგზის სადურგლო საამქროში. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის აქტიური წევრი, სახალხო გვარდიის საველე სასამართლოს თავმჯდომარე. მოგვიანებით პოლიტიკას ჩამოშორდა. 1919-1921 წლებში ლაშქარაშვილი იყო სახალხო გვარდიის შტაბის რწმუნებული ახალქალაქში, შემდეგ გორში. მონაწილეობდა გორის მაზრაში ბოლშევიკური ანარქიის ჩახშობაში. 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლების ძალისმიერი დამყარების შემდეგ ლაშქარაშვილი შეუერთდა ქართველი პატრიოტების პარტიზანულ მოძრაობას. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში. ემიგრაციაში იგი იყო საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის პარიზის კომიტეტის ჟურნალ „ახალი ივერიის“ (1927–1939) ავტორ–თანამშრომელი. გარდაიცვალა საფრანგეთში 1952 წელს. მეუღლესთან ერთად დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე. დაწერილი აქვს ვრცელი მოგონებები (გამოქვეყნებულია 1991 წლის გაზეთ „რესპუბლიკაში“). მიხეილ ლაშქარაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
არტემ ჯიჯიხია

არტემ მურზაყანის ძე ჯიჯიხია (დ. 1 იანვარი, 1874, სოფ. კირცხი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 31 დეკემბერი, 1938) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი (1919). სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში; 1897 წელს კი დაამთავრა თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი პოდპორუჩიკის წოდებით. 1893 წლიდან ირიცხებოდა სამხედრო სამსახურში. წლების მანძილზე მსახურობდა თურქესტანში; ავტორია რეგიონის რამდენიმე მნიშვნელოვანი აღწერილობისა. 1907 წელს მიენიჭა კაპიტნის წოდება. 1910 წლიდან მსახურობდა პოლონეთში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში; იბრძოდა აღმოსავლეთ პრუსიაში და ტყვედ ჩავარდა რუსეთის მე-15 არმიული კორპუსის კაპიტულაციის დროს 1914 წელს. 1918 წლის აგვისტოში დაბრუნდა ტყვეობიდან. მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში (1918–1921). სომხეთ-საქართველოს ომის შემდეგ მიენიჭა გენერლის წოდება (1919). საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის დროს, 1921 წლის თებერვალს, ხელმძღვანელობდა შემტევ ჯგუფს ლილოს ფრონტზე. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ აქტიურ მოღვაწეობას ჩამოშორებული იყო. ასწავლიდა ზუგდიდის პედაგოგიურ ტექნიკუმში. სტალინური რეპრესიების პერიოდში, 1938 წელს დააპატიმრეს და დახვრიტეს გერმანიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 42, ISBN 978-9941-0-7386-1. (რუსული) Гогитидзе М.Д. Грузинский Генералитет 1699-1921. Киев. 2001. არტემ ჯიჯიხია — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი) ჯიჯიხია არტემ მურზაყანის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]
სელიმ I

სელიმ I იავუზი (მრისხანე) (თურქ. Birinci Selim; დ. 10 ოქტომბერი 1470, ამასია — გ. 20 სექტემბერი 1520, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთანი 1512–1520 წლებში, ბაიაზიდ II-ისა და მისი ხარჭის, გიულბაჰარ ხათუნის ვაჟი. მამის, სულთან ბაიაზიდ II-ის მმართველობის პერიოდში იყო ტრაპიზონის სანჯაყ-ბეი. ცოლად ჰყავდა მოყვანილი ყირიმის ხანის, მენლი გირეის ქალიშვილი – აიშე. სელიმი არ მოიაზრებოდა ტახტის მემკვიდრედ, რადგან ჰყავდა უფროსი ძმები. მიუხედავად ამისა, მას მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი, რომ სულთან ბაიაზიდის შემდეგ ტახტზე უნდა ასულიყო და ამასთან ერთად, იყო გაცილებით ჭკვიანი ვიდრე მისი უფროსი ძმები. მან ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ მამა იძულებული გაეხადა ტახტი სწორედ მისთვის დაეთმო და ეს გამოუვიდა კიდეც. 1512 წლის 25 აპრილს სულთან ბაიაზიდი გადადგა და ტახტი სელიმს დაუთმო. ერთი თვის შემდეგ ბაიაზიდი გარდაიცვალა და არსებობს ვერსია, რომ მისი მოკვლის ბრძანება სწორედ სელიმმა გასცა. სელიმმა ყველა ტახტისათვის მოცილე ძმა სიკვდილით დასაჯა და ოსმანთა დინასტიის ერთპიროვნული წინამძღოლი გახდა. სელიმ I განაგრძობდა თავისი წინაპრების დამპყრობლურ პოლიტიკას. ევროპაში წინსვლის მაგივრად კურსი აღმოსავლეთით აიღო, რადგან ყველაზე დიდ საფრთხეს სწორედ ახლადშექმნილი შიიტური ირანისგან ხედავდა. ტახტზე ასვლის შემდეგ, შიიზმთან ბრძოლის დევიზით გამოვიდა სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ და 1512–1514 წლებში ანატოლიაში მოაწყო შიიტების ჟლეტა, 1514 წელს ჩალდირანის ბრძოლაში დაამარცხა სეფიანთა ირანის პირველი შაჰი ისმაილი და მიიტაცა დასავლეთ სომხეთი, ქურთისტანი და ზოგიერთი სხვა ტერიტორია. 1515 წელს დაასრულა აღმოსავლეთ ანატოლიისა და სომხეთის დაპყრობა, 1516 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ერაყი, სირია, პალესტინა, 1517 წელს — ეგვიპტე. ამის შემდეგ წმინდა მუსულმანურმა ქალაქებმა მექამ და მედინამ აღიარეს ოსმალეთის სულთნების უზენაესობა. სელიმმა მიითვისა ხალიფას წოდება, რამაც მნიშვნელოვნად აამაღლა ოსმალეთის სულთნების ავტორიტეტი მუსულმანურ სამყაროში. 1519 წელს ჩაახშო ჯელალიების აჯანყება. გარდაიცვალა 1520 წლის 22 სექტემბერს, 50 წლის ასაკში. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი ერთადერთი ვაჟი, სულეიმან I, რომლის მმართველობის პერიოდში ოსმალეთის პორტა განვითარების უმაღლეს მწვერვალს აღწევს. ოსმალეთის სულთნების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 278.
სელიმ III

სელიმ III (დ. 24 დეკემბერი, 1761 — გ. 28 ივლისი, 1808, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთანი 1789-1807 წლებში. შეეცადა რეფორმების გატარებას. იყო მოდერნიზაციის მომხრე. მისი დავალებით საერო და სასულიერო დიდგვაროვანთა წარმომადგენლების ჯგუფმა ნაწილობრივ განახორციელა გარდაქმნების პროგრამა (”ნიზამი ჯედიდ”), მაგრამ როდესაც გარდაქმნების წინააღმდეგ ფეოდალური რეაქცია გამოვიდა და იანიჩართა მღელვარება დაიწყო, სელიმ III-ს ძალა არ ეყო თავისი თანამოაზრეებისათვის მხარი დაეჭირა. 1807 წლის 29 მაისს იგი გადააყენეს, ერთი წლის შემდეგ მოკლეს. ოსმალეთის სულთნების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 278.
ნაკიილ ტაუერი

ნაკიილ ტაუერი (არაბ. برج نخيل, ინგლ. Nakheel Tower) — დუბაიში დაგეგმილი ცათამბჯენი, რომელიც დეველოპერულ ფირმას Nakheel Properties უნდა აეაშენებინა. შენობის თავდაპირველი სახელწოდება Al Burj იყო. მშენებლობა 2008 წელს უნდა დაწყებულიყო, თუმცა 2009 წლის იანვარში ფინანსური პრობლემების გამო მისი გადადება გამოცხადდა. დუბაის 2009 წლის ფინანსური სირთულეების გამო დამკვეთ კომპანიას Nakheel Properties შეექმნა ფინანსური პრობლემები და 2009 წლის დეკემბერში ცათამბჯენის მშენებლობის გაუქმების შესახებ განაცხადეს. Dubai Waterfront website დაარქივებული 2005-12-19 საიტზე Wayback Machine. Nakheel Properties დაარქივებული 2007-06-26 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links Nakheel Harbour Tower Renderings Nakheel Harbour and Tower SkyscraperCity discussion topic Emporis.com database entry for Al Burj ↑ Xpress - Nakheel Tower to eclipse Burj Dubai ↑ £53 billion on hold. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-09. ციტირების თარიღი: 2009-02-26. ↑ Work on Nakheel Tower Stopped for 12 months ↑ Palmeilanden Dubai dreigen te zinken (Dubai Palm Islands threaten to sink) Flemish. De Tijd (9 December 2009). ციტირების თარიღი: 10 December 2009.
ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი

ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის სისტემა ჩილეს ქალაქ ვალპარაისოში. გაიხსნა 2005 წლის 23 ნოემბერს. შედგება ერთ ხაზზე განლაგებული 20 სადგურისგან. საერთო სიგრძეა 43 კმ. და სცილდება ქალაქის საზღვრებს. მატარებლები სადგურზე «პუერტო» მეტროპოლიტენების სია მეტროპოლიტენების ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-10-16 საიტზე Wayback Machine. ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი საიტზე Urbanrail.net (ინგლისური)
დოლმაბაჰჩე

დოლმაბაჰჩე (თურქ. Dolmabahçe) — თურქი სულთნების სასახლე სტამბოლში, ბოსფორის ევროპულ მხარეს. აგებულია 1842-1853 წლებში აბდულმეჯიდ I-სთვის, რომელსაც თოფქაფის შუასაუკუნეების სასახლის კომპლექსი აღარ მოსწონდა და ბაროკოს სტილის სასახლე სურდა, რომელიც XVIII საუკუნის ევროპულ სამეფო რეზიდენციებს გაუწევდა კონკურენციას. სასახლე ოსმალეთის იმპერიის მთავარი ადმინისტრაციული ცენტრი იყო 1853-1922 წლებში ოცწლიანი ინტერვალის (1889-1909) გარდა, როდესაც ამ ფუნქციას ილდიზის სასახლე ასრულებდა. დოლმაბაჰჩეს სასახლე 1843-1856 წლებში შენდებოდა იმპერიის 31-ე სულთანი აბდულმეჯიდის ბრძანებით და ხუთი მილიონი ოსმალური ოქროს ფუნტი, დღევანდელი 35 ტონა ოქროს ეკვივალენტი, დაჯდა. თოთხმეტი ტონა ოქრო, ოქროს ფირფიტების სახით, იქნა გამოყენებული სასახლის ჭერის მოვარაყებაში. ჰაჯი საიდ აღა ხელმღძვანელობდა მშენებლობას. პროექტის მთავარი რეალიზატორები იყვნენ ევანის ყალფა, ქარაბეთ ბალიანი და მისი ვაჟი ნიკოღოს ბალიანი. შენობის სტილი დასავლურია, ბაროკოს, როკოკოსა და ნეოკლასიკური ტრადიციებით, რომელშიც შერწყმულია ოსმალეთის ტრადიციული ხელოვნება და კულტურა თვითმყოფადი იერის მისაცემად. ფუნქციურად შენობა ესადაგება ტრადიციული ოსმალური სასახლის ცხოვრებას და ასევე თურქული სახლის ადათებს. დღემდე ის უდიდესი სასახლეა თურქეთში დარბაზების ფართობის მიხედვით. დოლმაბაჰჩეს სასახლეში 1856 წლიდან ექვსი სულთანი ცხოვრობდა, 1924 წელს სახალიფოს გაუქმებამდე. უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც აქ ცხოვრობდა იყო ხალიფა აბდულმეჯიდ ეფენდი. 1924 წლის 3 მარტს მიღებულმა კანონმა სასახლე ახალი რესპუბლიკის ეროვნულ მემკვიდრეობად გამოაცხადა. მუსტაფა ქემალ ათათურქი, თანამედროვე რესპუბლიკის დამაარსებელი, სასახლეს საზაფხულო საპრეზიდენტო რეზიდენციად იყენებდა. ათათურქმა აქ გაატარა მისი უკანასკნელი დღეები და აქ გარდაიცვალა 1938 წლის 10 ნოემბერს. მსოფლიოს უდიდესი ბოჰემიური ბროლის ჭაღი სასახლის ცენტრალურ დარბაზშია დაკიდული. ჭაღს 750 ნათურა აქვს და 4,5 ტონას იწონის. დოლმაბაჰჩეს ბოჰემიური და ბაკარას ბროლის ჭაღების უდიდესი კოლექცია აქვს მსოფლიოში. მისი მთავარი ფოიეს კიბეს ბაკარას ბროლის სახელურები აქვს. დოლმაბაჰჩე თავდაპირველად ბოსფორის ყურეზე იდგა, თუმცა XVIII საუკუნეში მის ირგვლი ტერიტორია თანდათან შეივსო და აქ საიმპერატორო ბაღი გაშენდა, რაც სულთნების საყვარელი ადგილი იყო. სასახლის სახელი სწორედ ამ ბაღისგან მომდინარეობს: დოლმაბაჰჩე შევსებულ ბაღს ნიშნავს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დოლმაბაჰჩე National Palaces in Turkey დაარქივებული 2022-06-03 საიტზე Wayback Machine. official site დოლამბაჰჩეს სასახლე დაარქივებული 2014-08-03 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური საიტი დოლამბაჰჩეს სასახლე ოფიციალური საიტი
ფუკუოკა

ფუკუოკა (იაპონ. 福岡市) — ქალაქი და მსხვილი პორტი იაპონიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში; ფუკუოკის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი; მოსახლეობა: 1 431 145 ადამიანი (2008 წლის მონაცემებით). მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი. ქალაქ ფუკუოკას მდინარე ნაკაგავა ჰყოფს 2 ნაწილად — ჰაკატა (სავაჭრო) და ფუკუოკა (ადმინისტრაციული და საქმიანი). VII საუკუნიდან ცნობილი გახდა სავაჭრო ქალაქი ჰაკატა, რომელიც განლაგებულია მდინარე ნაკაგავას აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ქალაქი წარმატებულად აწარმოებდა ვაჭრობას ჩინეთთან. XVII საუკუნის დასაწყისში ნაკაგავას დასავლეთ სანაპიროზე დაიმე ნაგამასა კუროდამ სასახლე ააშენა. 1889 წელს გადაწყდა ორივე მხარის გაერთიანება საერთო სახელით ფუკუოკა, რაც ნიშნავს „ბედნიერ ბორცვს“. ბრიტანული ჟურნალის Monocle-ს მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, ფუკუოკა აღიარეს მსოფლიოს საუკეთესო ქალაქად შოპინგისათვის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფუკუოკა Fukuoka City official website (იაპონური) Official Tourism Site of Fukuoka City (ინგლისური) Fukuoka City page of Fukuoka Tourism Association website დაარქივებული 2009-08-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Fukuoka Now (ინგლისური) ↑ 福岡市区の設置等に関する条例 ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 https://www.city.fukuoka.lg.jp/d1w_reiki/reiki_honbun/q003RG00000088.html <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123734260"></a> ↑ https://www.timegenie.com/city.time/jpfuk ↑ 事業所の個別郵便番号検索／福岡市役所の検索結果／日本郵便
ოქროშვრია

ოქროშვრია (Trisetum) — მრავალწლოვანი ბალახების გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მოიცავს 60-მდე სახეობას, გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსგარე სარტყლებში, აგრეთვე ტროპიკების მაღალმთიანეთში. საქართველოში იზრდება 6 სახეობა. დამოუკიდებელ ბალახნარს იშვიათად ქმნის, უმეტესად შერეულია სხვათა ბალახნარში. თითქმის ყველა სახეობა საუკეთესო საძოვრის მცენარეა, ზოგიერთი კარგია სათიბად. ნახუცრიშვილი შ., ქსე, ტ. 7, გვ. 615, თბ., 1984
ოქროჩალა

ოქროჩალა (Hierochloe) — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს 30-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ ზონაში. საქართველოში მხოლოდ 1 — სურნელოვანი ოქროჩალა (Hierochloe odorata) იზრდება; მისი სიმაღლე აღწევს 50 სმ, მრავალწლოვანი მხოხავფესურიანი ბალახია. გვხვდება მთის შუა და ზედა სარტყელში, ტენიან მდელოებზე, ველობებსა და მდინარის პირებზე. შეიცავს სურნელოვან ნივთიერებას — კუმარინს. მისგან ამზადებენ არომატულ სასმელს. ოქროჩალა მოჰყავთ ფერდობებზე ნიადაგის გასამაგრებლად. ნახუცრიშვილი შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 615.
ნისანი (თვე)

ნისანი (თვე) (ებრ. נִיסָן ებრაული კალენდარის სამოქალაქო წლის მეშვიდე თვე (მერვე თვე ნაკიან წლებში) და რელიგიური წლის პირველი თვე. სახელწოდება მომდინარეობს ბაბილონიდან. თორაში და ძველი აღთქმის ქართულ თარგმანებში ნისანის თვეს ეწოდება „აბიბი“ (ან ავივი), რაც ნიშნავს ქერის თავთავის მწიფობის დროს. ესთერის წიგნში კი უკვე გვხვდება „ნისანი“. ეს თვე დგება გაზაფხულის ბუნიაობის შემდეგ და გრიგორიანული კალენდარის მიხედვით მარტს ან აპრილს შეესაბამება. 14 ნისანი - მარხვა პირველშობილთა ხსნისათვის (თუ შაბათი დღე დაემთხვევა - 12 ნისანი) 15-21 ნისანი - ფესახი (დამატებით 22 ნისანი ებრაული დიასპორისათვის) 27 ნისანი - იომ ჰაშოა (თუ შაბათის დაემთხვა - 26 ან 28 ნისანი) 7 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - მსტოვრები იერიხონში მოსეს გარდაცვალებიდან (7 ადარი) 30 დღის შემდეგ იესო ნავეს ძემ ორი მსტოვარი გააგზავნა მდინარე იორდანეს გაყოლებით იერიხონისაკენ. მზვერავებს უნდა მოეგროვებინათ ინფორმაცია, რომელიც საჭირო იყო წმინდა საომარი მოქმედებებისათვის. იერიხონში მათ დაეხმარათ იქ მცხოვრები ქალი რახაბი. 10 ნისანი (1274 ძვ.წ.) - მირიამის გარდაცვალება მოსეს და მირიამი გარდაიცვალა 126 წლის ასაკში, 2487 წელს ებრაული კალენდრით, ეგვიპტიდან გამოსვლიდან 39 წლის შემდეგ და 1 წლით ადრე, ვიდრე ებრაელი ხალხი წმინდა მიწაზე დაბრუნდებოდა. 10 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - მდინარე იორდანეს გადალახვა იესო ნავეს ძის მსტოვრები დაბრუნდნენ იერიხონიდან. ისრაელები დაიძრნენ, მათ წინაშე იორდანე გაიპო, ისე როგორც წითელი ზღვის წყალი გაიპო 40 წლის წინათ ეგვიპტიდან გამოსული მათი მამების წინაშე (იესო 4) 15 ნისანი (1713 ძვ.წ.) - ისააკის დაბადება უფალმა შესმინა აბრაამის ლოცვა და სარას შეეძინა ვაჟი ისააკი(დაბადება 21:1-6) 15 ნისანი (1313 ძვ.წ.) - გამოსვლა უფალმა ეგვიპტელთა მონობიდან გაათავისუფლა ებრაელი ხალხი და მოსეს წინამძღოლობით წმინდა მიწისაკენ დააბრუნა. 26 ნისანი (1245 ძვ.წ.) - იესო ნავეს ძის გარდაცვალება იესო ნავეს ძე (1355-1245 ძვ.წ.) იყო ებრაელთა წინამძღოლი მოსეს შემდეგ , იგი შეუძღვა წმინდა მიწაზე ებრაელ ხალხს. 28 ნისანი (1273 ძვ.წ.) - იერიქიონის დაცემა ისრაელის ხალხმა წმინდა მიწაზე დაიბრუნა პირველი ქალაქი - იერიხონი, ციხე-გალავანით იყო გამაგრებული. შვიდი დღის განმავლობაში ებრაელები მწყობრად უვლიდნენ გარს ქალაქის კედლებს და უკრავდნენ საყვირებს - სოფარს. მეშვიდე დღეს ქალაქის გალავანი ჩაოინგრა. (იესო .6)
ვუპერტალი

ვუპერტალი (გერმ. Wuppertal) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრ. რაინ-ვესტფალიის მიწაზე. ექვემდებარება დიუსელდორფის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მიეკუთვნება ფედერალურ მხარეს. მოსახლეობა შეადგენს 357 177 ადამიანს (2007 წლის 30 ივლისის მონაცემებით). უკავია 168,41 კმ² ფართობი. ოფიციალური კოდია - 05 1 24 000. ქალაქი იყოფა 10 რაიონად. აქ გაედინება მდ. ვუპერი. ვუპერტალში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მნიშვნელოვანი სახეობაა - ვუპერტალის შეკიდული გზა, რომელიც წარმოადგენს მონორელსებიან შეკიდულ სისტემას ესტაკადებზე და ასრულებს მეტროპოლიტენის ფუნქციას. ქალაქში ასევე არის სარკინიგზო სადგური, შორ მანძილზე მიმავალი მატარებლებისათვის. ტაძარი ტაძარი ვუპერტალის შეკიდული გზა კოშკი გერმანიის დიდი ქალაქების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვუპერტალი ქალაქ ვუპერტალის საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ვუპერტალის შეკიდული გზა

ვუპერტალის შეკიდული გზა (გერმ. Wuppertaler Schwebebahn) — საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი სახეობა ქალაქ ვუპერტალში, რომელიც წარმოადგენს მონორელსიან, ორლიანდაგიან, შეკიდულ სისტემას ესტაკადებზე. გააჩნია 20 სადგური. საერთო სიგრძეა - 13,3 კმ..აქედან 10 კმ. გადის მდ. ვუპერზე, 12 მ. სიმაღლეზე. დანარჩენი 3,3 კმ. კი - ქალაქის ქუჩებზე, 8 მ. სიმაღლეზე. მატარებლების მაქსიმალური სიჩქარე - 60 კმ/სთ-ია. გზა აშენდა 1900 წელს და ექსპლუატაცია გაეწია 1901 წელს. გზის ოფიციალური სახელია - გერმ. Einschienige Hängebahn System Eugen Langen (ოიგენ ლანგენის მონორელსური შეკიდული გზის სისტემა). ინციდენტი სპილოსთან ყველაზე უჩვეულო შემთხვევა გზის არსებობის ისტორიაში მოხდა 1950 წლის 21 ივლისს. ამ დღით ცირკის დირექტორმა ალტჰოფმა, რეკლამირების მიზნით, გადაწყვიტა მონორელსით გაესეირნებინა სპილო ტუფი. სადგურ Alter Markt-ზე სპილო აიყვანეს ვაგონში. როგორც ჩანს, მგზავრობის იდეა სპილოს არ ხიბლავდა. გამგზავრებიდან ცოტა ხანში, სპილომ კედელი გაანგრია და ვაგონიდან გადავარდა. თუმცა იმ დროს, მატარებელი მდინარეზე გადიოდა. ტუფი 5 მ. სიმაღლიდან ჩავარდა მდინარეში და სერიოზულად არ დაშავებულა. ინციდენტის შედეგად, პანიკაში ჩავარდნისგან, რამდენიმე მგზავრმაც მსუბუქი დაზიანებები მიიღო. მეტროპოლიტენების სია ფოტოსურათები და სტატიები მომხდართან დაკავშირებით სურათები კომენტარებით ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-07-29 საიტზე Wayback Machine. ინგგერმ. ფოტოსურათები, ისტორია, ტექნიკური მონაცამები დაარქივებული 2009-02-18 საიტზე Wayback Machine. ინგგერმ. გზა საიტზე urbanrail.net დაარქივებული 2008-03-12 საიტზე Wayback Machine. ინგ.
აღსთაფის საზავო შეთანხმება

აღსთაფის საზავო შეთანხმება — საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკას შორის. გაფორმდა ქ. აღსთაფაში (აზერბაიჯანი) 1920 წლის 12 ივნისს. შეთანხმებით დასრულდა ხანმოკლე სასაზღვრო კონფლიქტი აზერბაიჯანში 1920 წლის აპრილში დამყარებულ საბჭოთა რეჟიმის ჯარებსა (ფაქტობრივად საბჭოთა რუსეთის მე-11 არმია) და საქართველოს ჯარებს შორის. საქართველოს მთავრობამ უარი თქვა აზერბაიჯანის დამხობილი მუსავატური ხელისუფლების სამხედრო დახმარებაზე. საბჭოთა მთავრობამ კი ვალდებულება იკისრა საზღვრიდან გაეყვანა თავისი სამხედრო ნაწილები, რომელთა შეტევა წარმატებით მოიგერა საქართველოს ჯარმა 1920 წლის მაისში. აღსტაფის ხელშეკრულებამ მეტი სიცხადე შეიტანა საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრების გამიჯვნაში. საზღვარი რუსეთის იმპერიის დროინდელ თბილისისა და განჯის გუბერნიების გამყოფ ადმინისტრაციულ ხაზზე გაევლო, მაგრამ მხარეები კვლავ ვერ შეთანხმდნენ ზაქათალის ოლქზე. საკითხის გადაწყვეტა საარბიტრაჟო კომისიას მიენდო. საქართველოს ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის გეოგრაფიული საზოგადოების შრომები, I (XIX), თბ., 2018[მკვდარი ბმული] საქართველოს ეროვნული არქივი, ფონდი: 1864 ანაწერი: 2, საქმე: 261
A Collection of Beatles Oldies

A Collection of Beatles Oldies — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1966 წელს. ეს არის ჯგუფის 1963-1966 წლების სიმღერების კოლექცია, რომელიც გამოიცა გარკვეული მიზეზების გამო - 1966 წლისათვის ჯგუფს ჯერ არ ჰქონდა ახალი სტუდიური მასალა და ლეიბლებმა, ფინანსური მოგებისათვის გადაწყვიტეს დამოუკიდებლად მოქმედება. ინფორმაცია მონო/სტერეო მიქსების შესახებ დაარქივებული 2012-04-20 საიტზე Wayback Machine. ↑ Allmusic review ↑ Kent, David (2005). Australian Chart Book (1940–1969). Turramurra, NSW: Australian Chart Book. ISBN 0-646-44439-5.  ↑ The Beatles – A Collection Of Beatles Oldies. norwegiancharts.com. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი 2017. ↑ The Beatles – Full Official Chart History. ოფიციალური ჩარტები. ციტირების თარიღი: 8 იანვარი 2017.
The Capitol Albums, Volume 1

The Capitol Albums, Volume 1 — The Capitol Albums, Volume 1 — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის ალბომების კრებული, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს. ეს არის ამერიკაში, ლეიბლის Capitol მიერ 1963–1964 წლებში გამოცემული ალბომების ორიგინალური რემასტერინგების კრებული. ყოველი დისკი ამ კოლექციიდან წარმოდგენილია როგორც სტერეო, ასევე მონო ვერსიის სახით. ყუთის გამოცემამდე გამოვიდა სპეციალური სარეკლამო მაგალითი ყველა სიმღერის ავტორები - ლენონი/მაკ-კარტნი, გარდა აღნიშნულისა. თითოეული სიმღერა ჩაწერილია ორჯერ, როგორც სტერეო, ასევე მონო ვერსიის სახით. All My Loving I Wanna Be Your Man I Call Your Name Roll Over Beethoven (ჩაკ ბერი) Things We Said Today If I Fell She's a Woman I'm a Loser ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ https://www.allmusic.com/album/r717306/review ↑ The Beatles: "The Capitol Albums, Vol. 1". Robert Christgau. ციტირების თარიღი: 2011-09-09. ↑ Williams, Richard T.. The Beatles: The Capitol Albums, Vol. 1 < PopMatters. Popmatters.com. ციტირების თარიღი: 2011-09-09.
The Capitol Albums, Volume 2

The Capitol Albums, Volume 2 — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის ალბომების კრებული, რომელიც გამოვიდა 2006 წელს. ეს არის ამერიკაში, ლეიბლის Capitol მიერ 1962–1965 წლებში გამოცემული ალბომების ორიგინალური რემასტერინგების კრებული. ყოველი დისკი ამ კოლექციიდან წარმოდგენილია როგორც სტერეო, ასევე მონო ვერსიის სახით. ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ https://www.allmusic.com/album/r831474/review ↑ [1]
თექირდაღის პროვინცია

თექირდაღის პროვინცია (თურქ. Tekirdağ ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, ისტორიულ–გეოგრაფიულ პროვინცია აღმოსავლეთ თრაკიაში. მარმარილოს ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი თექირდაღი . ესაზღვრება სტამბოლის, ედირნეს, ჩანაქკალეს და ქირკლარელის პროვინციები, სამხრეთ–აღმოსავლეთით ესაზღვრება მარმარილოს ზღვა, ხოლო ჩრდილოეით აქვს 1 კილომეტრიანი საზღვარი – შავ ზღვაზე. შედგება 9 რაიონისაგან. მოსახლეობა 623 591 ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია თექირდაღი. თურქეთის რეგიონები თურქეთის პროვინციები თურქეთის რაიონები Province of TEKIRDAG ↑ Population of provinces by years - 2000-2018 — Turkish Statistical Institute. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1375058"></a> ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 2.25 2.26 2.27 2.28 2.29 https://nip.tuik.gov.tr/Export/ExportPdf?name=CinsiyeteGoreNufus&value=TEK%C4%B0RDA%C4%9E
იოსებ ორბელიანი

იოსებ კონსტანტინეს ძე ორბელიანი (დ. 4 სექტემბერი, 1824 — გ. 3 იანვარი, 1879) — თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი. წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი. ალაზნის ხაზის ჯარების სარდალი (1877).