laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზედუბანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

ზედუბანი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზედუბნის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 1530 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით., ახალციხიდან 46 კმ. ზედუბანი იხსენიება XVI საუკუნის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჭეჭლის სასოფლო საბჭოში, სოფელში მოქმედებდა მოხის მერძევეობა-მეცხოველეობის მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 501. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
მუქარა (კომიქსი)

მუქარა (ლილი ჰოლისტერი; ინგლ. Menace) — მარველის კომიქსების გამოგონილი სუპერბოროტმოქმედი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში The Amazing Spider-Man #549. პერსონაჟი მონაწილეობდა ადამიან ობობაზე შექმნილ კომიქსების სერიებში Brand New Day, One More Day და American Son. ლილი ჰოლისტერი არის ჰარი ოსბორნის საცოლე. ის შეიარაღებულია სხვადასხვა, უცნაური ცეცხლის წასაკიდებელი მოწყობილობით, რომლებსაც ინახავს ზურგჩანთაში, ასევე იყენებდა გობლინის მარკ 7 პლანერს (Mark 7 Goblin Glider), სანამ ის ნორმან ოსბორნმა არ გაანადგურა. მის არსენალში არის კანტუზიის გამომწვევი და ასაფეთქებელი კვახის ბომბები. თავდაპირველად მუქარას ჰქონდა ტყვიაგაუმტარი ჯავშანიც, რომელიც ჩამონტაჟებული იყო მის ტანსაცმელში. შემდგომში მან შეიცვალა კოსტიუმი, პირველად მუქარის დებიუტი ახალ კოსტიუმში შედგა ადამიანი ობობას კომიქსების სერიაში ამერიკის შვილი (American Son). ახლა მას აცვია შედარებით მსუბუქი კოსტიუმი, დამზადებული უცნობი მატერიალისგან, ხოლო ჩაფხუტში აქვს ორი სპეციალურად ამოჭრილი ადგილი თავისი რქებისთვის. რადიაციული გამოსხივების მქონე, გობლინის შრატის ექსპერიმენტალურმა ვერსიამ მუქარას დიდი ფიზიკური ძალა მისცა. მას შეუძლია ნორმან ოსბორნი ფიზიკურ ბრძოლაში დაჯაბნოს, ეს კი იმის ნათელი მაგალითია მან ოსბორნზე(მწვანე გობლინზე) უფრო დიდი ძალა შეიძინა. მუქარას ასევე შეუძლია სურვილისამებრ მიიღოს ადამიანური ფორმა, მიუხედავად იმისა რომ ამას სჭირდება დიდი დაძაბვა და ძალიან მოუხერხებელია. საოცარი ადამიანი ობობა #546, 549-551, 558, 568, 570-71, 583, 584, 585-587, 595-599 საიდუმლო შემოსევა: Front Line #1(ფრონტის ხაზი #1) მარველის მაიმუნები: #2 საიდუმლო შემოსევა: საოცარი ადამიანი ობობა #2-3 Menace Marvel Wiki-ზე ↑ Amazing spider-man #599 ↑ Amazing Spider-Man #571 ↑ Amazing Spider-Man #598
როსტომ რაჭის ერისთავი

როსტომ რაჭის ერისთავი — ერისთავი დაახლოებით 1750-1769 წლებში. შოშიტა III-ის ძე. ერისთავად გახდომისთავნავე რაჭის თავად-აზნაურები ზოგი ამოწყვიტა, ზოგი გააძევა და მათი მამულები მიიტაცა. ხელთ იგდო სამეფო მამულებიც და ამრიგად მთელ რაჭას დაეუფლა. ძლიერ წინააღმდეგობას უწევდა იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ცენტრალისტურ პოლიტიკას. იმერეთის ზოგიერთ რენეგატ ფეოდალთან ერთად მეგზურობას უწევდა ოსმალ დამპყრობლებს და ხშირად გამოდიოდა მათ მოკავშირედ სოლომონ -ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1752 წელს როსტომ რაჭის ერისთავმა და ლევან აბაშიძემ სოლომონ I ტახტიდან ჩამოაგდეს, სოლომონმა მალე დაიბრუნა ტახტი. როსტომ რაჭის ერისთავმა ისევ სცადა მეფის თავიდან მოცილება, მაგრამ ხრესილის ბრძოლაში (1757) გამარჯვება სოლომონს დარჩა. 60-იანი წლების დასაწყისში როსტომ რაჭის ერისთავი მხარში ედგა ოსმალებს და მათთან ერთად ებრძოდა სოლომონ მეფეს. 60-იანი წლების მიწურულიდან სოლომონ I-მა რამდენიმეჯერ წარმატებით ილაშქრა რაჭაში, მაგრამ როსტომის ხელში ჩაგდება ვერ მოახერხა. 1769 წელს სოლომონ I-მა მინდობილი როსტომ რაჭის ერისთავი ოჯახიანად შეიპყრო და მკაცრად დასაჯა, მამულები კი სამეფო საკუთრებად გამოაცხადა. 1773 წლამდე როსტომი პატიმარი იყო. შემდეგ გაათავისუფლეს და 1790 წლიდან აღარ იხსენიება. როსტომის ამბავი აღწერილია აკაკი წერეთლის მოთხრობაში „რაჭის ერისთავი როსტომ“. ნარსია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 449-450. რეხვიაშვილი, მ., იმერეთის სამეფო 1462-1810, თბილისი: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1989. — გვ. 197-216. სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან, ტ. 1, თბ., 1973
როტანგი

როტანგი — ლიანები პალმების ოჯახისა, მეტწილად კალამუსის (Calamus) გვარის სახეობები. აქვთ ფრთისებრი ფოთლები, წვრილი და ძალზე გრძელი ღეროები (150-180 მ, ზოგჯერ 300 მ-მდე). იზრდებიან ტენიან ტროპიკულ ტყეებში და ხიდან ხეზე ცოცავენ სახეცვლილი ფოთლებით ან ზოგჯერ ყვავილებით. ნაყოფი დიდი და კვერცხისებრია, ბევრი სახეობისა — იჭმება. 350-ზე მეტი სახეობა ხარობს ტროპიკულ აზიაში; მხოლოდ რამდენიმეა აფრიკისა და ავსტრალიიის ტროპიკებში. ფართოდ არის ცნობილი როტანგის პალმა (Calamus rotang), რომლის ელასტიკურ და მაგარ ღეროებს იყენებენ მშენებლობაში, ავეჯის წარმოებაში, წნავენ კალათებს, თევსაჭერ ბადეებს და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 450.
F-22 Raptor

F-22 Raptor — Lockheed Martin-ის მიერ წარმოებული ამერიკის შეერთებული შტატების ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი სტელსის სისტემის მეხუთე თაობის გამანადგურებელი თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა 1980-იან წლებში გამოშვებული F-15 Eagle-ს შესაცვლელად. აშშ-ის შეიარაღებაში შევიდა 2000-იან წლებში, მხოლოდ 187 F-22 არის შეკვეთილი. მისი ექსპორტი აკრძალულია, მიუხედევად იმისა, რომ იაპონიამ, ისრაელმა და ავსტრალიამ ინტერესი გამოიჩინა. ზოგიერთი მას იწუნებს რადგან ფიქრობს, რომ იგი არაა გათვლილი ასიმეტრიული კონფლიქტებისთვის, რომლებშიც ამერიკელები მონაწილეობენ (ავღანეთის ომი, ერაყის ომი) და რომლებშიც, მათი აზრით, საჭიროა მოიერიშე თვითმფრინავები და არა ცივი ომის ტიპური საჰაერო უპირატესობის მფლობელი თვითმფრინავები. 2011 წლის მონაცემებით სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობა არ მიუღია. 2004 წლის 20 დეკემბერს, ნელის ბაზიდან აფრენის შემდეგ ერთი F-22 მაშინვე ჩამოვარდა. მფრინავმა დროულად მოახდინა კატაპულტირება და გადარჩა. 2009 წლის 25 მარტს, ერთი F-22 ჩამოვარდა ედვარდსის ბაზიდან დაახლოებით 10 კილომეტრის დაშორებით. მფრინავი არ მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში. იგი მუშაობდა კომპანია Lockheed-თვის. დაიღუპა. ↑ Details of F/A-22 crash December 2004 ↑ Lockheed pilot killed in F-22 crash[მკვდარი ბმული] (ინგლისური) F-22 ავიამშენებლის ოფიციალური საიტი (ინგლისური) საიტი F-22 შესახებ (ინგლისური) F-22 GlobalSecurity.org–ზე (ინგლისური) F-22 იოსებ ფ.ბაუჰერის ვებ-გვერზე დაარქივებული 2009-03-21 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) F-22 სურათი (ინგლისური) F-22 ტექნიკური დეტალები
ბანოჯა

ბანოჯა — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, გუმბრის თემში. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, წყალტუბოდან 6 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს სხვადასხვა საბადოები, ძელქვის კორომი, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი და სათაფლიის კარსტული მღვიმეები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1641 ადამიანი. ბანოჯაში დაიბადნენ კომპოზიტორი მელიტონ ბალანჩივაძე და მისი ძმა, საქართველოს სახალხო არტისტი ვასილ ბალანჩივაძე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 194. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბენთქოულა

ბენთქოულა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის თემი), მდებარეობს ხვამლის მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირას, ქუთაისი-ამბროლაურის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, წყალტუბოდან 39 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 307. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ბესიაური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი ბესიაური შეიძლება აღნიშნავდეს: ბესიაური — სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში ბესიაური — სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში
ბენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბენი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბენი, გოტფრიდ — გერმანელი მწერალი-ექსპრესიონისტი ბენი — მდინარე ბოლივიაში
ბენი (მდინარე)

ბენი ესპ. Río Beni) — მდინარე ბოლივიის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 1500 კმ, აუზის ფართობი 850 ათ. კმ2. სათავე აქვს ანდების მთების განშტოებაზე, ქალაქ ლა-პასის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ზემო დინებაში ჭორომიანია, ქვემო დინებაში ქმნის მეანდრებს. წყალდიდობა დეკემბრიდან მაისამდე იცის. სანაოსნოა შესართავიდან 29 კილომეტრი - ქალაქ რურენაბაკედან ესპაერანსის ჩანჩქერამდე. ერთვის მდინარე მამორეს და ერთობლივად სათავეს უდებენ მდინარე მადეირას - ამაზონის უდიდეს მარჯვენა შენაკადს. ბოლივიის მდინარეების სია ქსე, ტ. 2, გვ. 307, თბილისი, 1977 წ. http://abc.gov.bo/gsa/EEIA/Yucumo%20-%20Rurrenabaque/X-%20Figuras/Figura%203.1-14.pdf[მკვდარი ბმული] http://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/bolivia.pdf
წითელფრთიანი კოჭობურა

წითელფრთიანი კოჭობურა (ლათ. Rhodopechys sanguinea) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკაში, პალესტინაში, ირანში, სამხრეთ ამიერკავკასიაში, შუა აზიისა და თურქმენეთში. საქართველოში — ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. ბუდობს წყვილებად ან მცირერიცხოვან კოლონიებად. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 320.
უელსელები

უელსელები ან ვალიელები (უელ. Cymry) — ეთნიკური ჯგუფი და ერი, რომელიც ასოცირებულია უელსსა და უელსურ ენასთან. ჯონ დავიესი ასაბუთებს, რომ „უელსური ერი“ შეიძლება ჩამოყალიბებულიყო IV საუკუნის მიწურულსა და V საუკუნის დასაწყისში, რომაელების ბრიტანეთში ჩასვლისას. ↑ The Welsh diaspora: Analysis of the geography of Welsh names. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-15. ციტირების თარიღი: 2009-07-23. ↑ 2011 Census - Population and Household Estimates for Wales. Office for National Statistics (March 2011). ციტირების თარიღი: 13 December 2012. ↑ ვალიელი ხალხი ინგლისში. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-29. ციტირების თარიღი: 2009-07-23. ↑ City of Aberdeen: Census Stats and Facts (PDF). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-27. ციტირების თარიღი: 2009-07-23. ↑ 2006 Census (U.S. Census Bureau 2006 Census Fact Sheet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-02-12. ციტირების თარიღი: 2009-07-23.) ↑ კანადის სტატისტიკა. 2011 National Household Survey: Data tables. ციტირების თარიღი: 19 February 2014. ↑ ავსტრალიის მთავრობა - Department of Immigration and Border Protection. Welsh Australians. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 თებერვალი 2014. ციტირების თარიღი: 20 February 2014. ↑ Wales and Argentina. Wales.com website. უელსის მთავრობა (2008). ციტირების თარიღი: 8 October 2010.[მკვდარი ბმული] ↑ The 2001 New Zealand census დაარქივებული 2005-02-10 საიტზე Wayback Machine. reports 3,342 people stating they belong to the Welsh ethnic group. The 1996 census, which used a slightly different question [1], reported 9,966 people belonging to the Welsh ethnic group. ↑ Sacred Destinations Travel Guide. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-06-08. ციტირების თარიღი: 2009-07-23.
სტეფანი სეიმური

სტეფანი სეიმური (ინგლ. Stephanie M. Seymour; დ. 23 ივლისი, 1968, კალიფორნია) — ამერიკელი სუპერმოდელი, მსახიობი. მისი სიმაღლეა 1.78 მ., თმის ფერი - ყავისფერი, თვალის ფერი — ცისფერი და მწვანე (მარჯვენა თვალი მწვანე აქვს, ხოლო მარცხენა - ცისფერი). მან მოდელობა 16 წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მონაწილეობა მიიღო Elite Model Look-ის საერთაშორისო კონკურსზე. თანამშრომლობდა კომპანიასთან Victoria's Secret. ის დიზაინერ აზადინ ალაიას საყვარელი სუპერმოდელი იყო. სტეფანი აგრეთვე ჯანი ვერსაჩესთან თანამშრომლობდა. იგი ლეგენდარული მოდელებისგან შემდგარი ჯგუფ „Gianni's Girls“-ის წევრიც იყო. 1991 წელს სუპერმოდელი გამოჩნდა ჯგუფ Guns N' Roses-ის სამ მუსიკალურ ვიდეოში, „Don't Cry“, „November Rain“ და „Estranged“. 1991–1993 წლებში იყო იყო ამავე ჯგუფის სოლისტ ექსლ როუზის შეყვარებული. იგი ხვდებოდა მულტიმილიონერ პიტერ ბრანტს ჯერ კიდევ ექსლთან ურთიერთობის პერიოდში. ამჟამად ბრანტთან არის დაქორწინებული და მასთან სამი შვილი ჰყავს. სტეფანის პირველი შვილი გიტარისტ ტომი ენდრიუსისგან ჰყავს, რომლის მეუღლეც 1989–1990 წლებში იყო. სტეფანი სეიმური კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
როქის სპა

როქის სპა — დაქირავებული ჯარი ფეოდალურ საქართველოში. მოლაშქრეთა დაქირავება საქართველოში კლასობრივი საზოგადოების ჩასახვიდანვე ხდებოდა. საისტორიო წყაროებში დაქირავებული მოლაშქრენი მოიხსენიებიან ფარნავაზის (ძვ. წ. III საუკუნე), მირიანის (IV საუკუნე), ვახტანგ გორგასლის (V საუკუნე) და სხვა მეფეთა დროინდელ ამბებთან დაკავშირებით. ქართველი ხელისუფალნი მეტწილად კავკასიელ მთიელებს ქირაობდნენ. XI საუკუნის 40-იან წლებში საქართველოში იყო ვარიაგთა დაქირავებული რაზმიც (3000 მეომარი), რომელიც ბაგრატ IV-ისა და კლდეკარის ერისთავს ლიპარიტს შორის ბრძოლაში მონაწილეობდა. დაქირავებულნი იყვნენ დავით აღმაშენებლის ლაშქარში: 500 ოსი, 100 ევროპელი (ჯვაროსნები) და სხვები. XII-XIII საუკუნეებში საქართველოს ლასქარში იყვნენ დაქირავებული ყივჩაღები, ოსები, ჯიქები, ქაშაგები, ქურთები, „თათრები“. XV საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაქირავებული რაზმები ჰყავდათ ცალკეულ სამეფო-სამთავროთა მეფეებს და ზოგჯერ მსხვილ ფეოდალებსაც: დადიანებს, აფხაზეთის მთავრებს, რაჭის, არაგვის, ქსნის ერისთავებს და სხებს. ოსთა დაქირავებული რაზმი ჰყავდა ვახტანგ VI-ს, ბაქარს, ერეკლე II-ს; ლეკთა დაქირავებული რაზმები — სოლომონ I-ს, როსტომ რაჭის ერისთავს, ერეკლე II-ს, გიორგი XII-ს. ქართულ სამეფო-სამთავროთა რუსეთთან შეერთებისთანავე ადგილობრივი სამხედრო ორგანიზაცია გაუქმდა და მოლაშქრეტა დაქირავებაც შეწყდა. დაქირავებულთა რაოდენობა ქვეყნის ეკონომიკურ შესაძლებლობაზე იყო დამოკიდებული. დაქირავებულ მოლაშქრეებს გასამრჯელო ზოგჯერ ფულად ეძლეოდათ, ზოგჯერ კი (მეტწილად მთიელებს) — ნატურით (შალი, ფარჩა, პირუტყვი, ძვირფასი ნივთები, იარაღი, მარცვლეული და სხვა). დაქირავებული ჯარის გასასტუმრებლად ხელისუფლება მოსახლეობას საგანგებო ფულად და ნატურალურ გადასახადებს აწერდა. XII-XIII საუკუნეებში ასეთ გადასახადს საყივჩაყო ერქვა, XVIII საუკუნეში — სალეკო. დაქირავებულ მოლაშქრეებს ცენტრალური ხელისუფლება იყენებდა როგორც საგარეო მტრის წინააღმდეგ, ისე შინაური ფეოდალური ოპოზიციის დასათრგუნავად. გარკვეული სახელმწიფოებრივი მოსაზრებით (პოლიტიკური იდეალის უქონლობა და აქედან გამომდინარე არასანდოობა და უდისციპლინობა) დაქირავებული ჯარის გამოყენებისას დიდ სიფრთხილეს იჩენდნენ, კერძოდ, ერიდებოდნენ მის დაბანაკებას ქვეყნის ცენტრში, უნიშნავდნენ მეთურებს ადგილობრივ ფეოდალთაგან. დაქირავებული ჯარი არასოდეს არ წარმოადგენდა საქართველოს ძირითად სამხედრო ძალას, იგი მხოლოდ დამხმარე ძალის როლს ასრულებდა. მესხია შ., ძლევაჲ საკვირველი, თბ., 1972; ჩხატარაიშვილი ქ., უცხოელები XII საუკუნის საქართველოს ლაშქარში, კრ.: საქართველო რუსთაველის ხანაში, თბ., 1966; ჩხატარაიშვილი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 452-453.
როშკახოხი

როშკახოხი — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარ, მდინარე ჯუთისწყლისა (სნოსწყლის მდგენელი) და ხევსურეთის არაგვის წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3562 მ. მწვერვალი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაფიქლებით. როშკახოხისთვის დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტი. უთმელიძე მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 453.
როშკისწყალი

როშკისწყალი — მდინარე საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ქმოსტის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 11 კილომეტრი, აუზის ფართობი 47 კმ². საშუალო წლიური ხარჯი 1,5 მ³/წმ. საზრდოობს თოვლის, მყინვარული, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 453.
წინტალები

წინტალები (Charadrii) — ფრინველთა ქვერიგი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. მოიცავს წვრილ-წვრილ და საშუალო ტანის (მასა 20 გ — 1 კგ) 181 სახეობის ფრინველს, რომლებიც გაერთიანებულია 13 ოჯახში (აქედან 2 ამომწყდარია). წინტალებს სხვადასხვა ფორმის ნისკარტი აქვთ, კარგად ფრენენ. წყლისთანა ფრინველებია. საქართველოში ბუდობენ პატარა წინტალა, მსევანი, მებორნე. ზოგი სახეობა მიმოფრენისას გვხვდება. სანადირო ობიექტებია ტყის ქათამი, ჭყინპო, გოჭა ანუ ჭოვილო და სხვა. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 330.
როჭო

როჭო (ლათ. Lyrurus) — ფრინველთა გვარი ქათმისნაირთა რიგისა. აერთიანებს 2 სახეობას: ჩვეულებრივი როჭო (Lyrurus tetrix), რომელიც გავრცელებულია ევროპასა და აზიის ტყისა და ტყე-ველის ზონებში და კავკასიური როჭო, რომელიც ბინადრობს დიდი და მცირე კავკასიონის მთიანეთში. მამალი ჩვეულებრივი როჭო შავია, ლურჯი და მწვანე ბზინვარება დაკრავს, ფრთაზე თეთრი „სარკე“ აქვს, კუდის გარეთა ბუმბულები ქნარს მოგვაგონებს. დედალი მომცრო და ჭრელია. ბუდობს შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. გაზაფხულზე მამლები ტიხრიხებენ. პოლიგამიური ფრინველებია. ბუდეს იკეთებს მიწაზე, დედალი დებს 4-14 კვერცხს, ინკუბაცია გრძელდება 19-25 დღე. იკვებება მცენარეული საკვებით — კვირტებით, ყლორტებით, კენკრით, ნაყოფით; ზამთარში გუნდებად ნომადობენ. ძვირფასი სანადირო-სარეწაო ფრინველია. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 453.
როჭოსებრნი

როჭოსებრნი (ლათ. Tetraoninae, ძველად Tetraonidae) — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 30–110 სმ, მასა 0,4–4,5 კგ აღწევს. ოჯახში 8–9 გვარის 20-დე სახეობაა. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. სქესმწიფობას აღწევენ 1–2 წლის ასაკში. ტყის ბინადრებია, ზოგიერთი ცხოვრობს ტუნდრაში, ველსა და ტყე-ველზე, პოლიგამიური და მონოგამიური ფრინველებია. დებენ 4–16 კვერცხს. იკვებებიან მცენარეული საკვებით (მართვები მწერებითაც). სარეწაო ფრინველებია. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 453-454. ↑ როჭოსებრნი (TSN 553485). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 54—55. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
რსდმპ კავკასიის კავშირის კონფერენცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

რსდმპ კავკასიის კავშირის კონფერენცია შეიძლება აღნიშნავდეს: რსდმპ კავკასიის კავშირის I კონფერენცია რსდმპ კავკასიის კავშირის II კონფერენცია
რსდმპ კავკასიის კავშირის ყრილობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

რსდმპ კავკასიის კავშირის ყრილობა შეიძლება აღნიშნავდეს: რსდმპ კავკასიის კავშირის I ყრილობა რსდმპ კავკასიის კავშირის II ყრილობა რსდმპ კავკასიის კავშირის III ყრილობა
რსდმპ კონფერენცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

რსდმპ კონფერენცია შეიძლება აღნიშნავდეს: რსდმპ I კონფერენცია რსდმპ II კონფერენცია რსდმპ III კონფერენცია რსდმპ IV კონფერენცია რსდმპ V კონფერენცია
რსდმპ ყრილობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

რსდმპ ყრილობა შეიძლება აღნიშნავდეს: რსდმპ I ყრილობა რსდმპ II ყრილობა რსდმპ III ყრილობა რსდმპ IV ყრილობა რსდმპ V ყრილობა რსდმპ (ბ) VI ყრილობა
რუდისტები

რუდისტები (Rudistae) — ორსაგდულიანი მოლუსკების ამომწყდარი რიგი; ცხოვრობდნენ გვიანდელი იურულსა და ცარცულ პერიოდებში. ჰქონდათ არათანაბარი ზომის, ზოგჯერ 1,5 მ სიმაღლის ნიჟარა, რომელიც წყალქვეშა საგნებს ემაგრებოდა, რიგში 1000-მდე სახეობა იყო. საინტერესოა ორსაგდულიანი მოლუსკების განვითარების გზების დასადგენად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 466.
წიწილოვანი ფრინველები

წიწილოვანი ფრინველები (ლათ. Nidifugae ანუ Praecoces) — ფრინველები, რომელთა მართვებს, ბარტყოვანი ფრინველებისაგან განსხვავებით, თითქმის გამოჩეკისთანავე შეუძლიათ დამოუკიდებელი მოძრაობა (სიარული, სირბილი, ცურვა). იჩეკება თვალახელილი, შებუმბლული, სმენის უნარის მქონე მართვე, რომელსაც ადრე უწესრიგდება თერმორეგულაცია. ზოგი წიწილოვანი ფრინველი გამოჩეკისთანავე სრულიად დამოუკიდებელია (დიდფეხა ქათმები), შეუძლებელია გადაფრენა, დამოუკიდებლად საკვების მოპოვება (წეროები, იხვები). ზოგი საკვების მოსაპოვებლად მიჰყვება მშობელს (ზოგიერთი ქათმისნაირი), ზოგს მშობლები კვებავენ (ლაინები, მურტალები). ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 335.
ზედა ონჭეიში

ზედა ონჭეიში — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის თემი), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ლეხიდრის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, წყალტუბოდან 50 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 495-496. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზედა მესხეთი

ზედა მესხეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (ქვიტირის თემი), მდებარეობს ჩრდილოეთ იმერეთის ვაკეზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 110 მეტრი, წყალტუბოდან 14 კილომეტრი. სოფელში ბროწეულა-წყალტუბოს ხაზზე არის რკინიგზის სადგური „მესხეთი“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1043 ადამიანი. ზედა მესხეთი ადრე ნაწილი იყო სოფელ მესხეთისა, რომელიც შემდეგ გაიყო ზედა და ქვედა მესხეთად. სოფელი მესხეთი წყაროებში პირველად მოიხსენიება XIII საუკუნის II ნახევარში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 495. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
თერნალი

ტოპონიმი თერნალი შეიძლება აღნიშნავდეს: თერნალი — სოფელი შუახევის მუნიციპალიტეტში თერნალი — სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში
თერნალი (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

თერნალი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (გვიშტიბის თემი), მდებარეობს მდინარე წყალტუბოსწყლის (გუბისწყლის შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 100 მეტრი, წყალტუბოდან 3 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 774 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 665. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ვანისჭალა

ვანისჭალა, ვანი — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს ხვამლის მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 600 მ-ზე, წყალტუბოდან 58 კმ-ში. სოფელი ეთნოგრაფიულად მიეკუთვნება ლეჩხუმს. ვანისჭალა თანამედროვე დასახლების დასავლეთით მდებარე სოფელ ვანიდან XX საუკუნის შუა ხანებში რიონის ნაპირზე ჩამოსახლებული მოსახლეობით შეიქმნა და სახელიც აქედან მიიღო. ისტორიული სოფ. ვანი 1930 წლამდე ლეჩხუმის მაზრაში შედიოდა. 1886 წლის აღწერით აქ 198 მცხოვრები იყო. სოფელში გავრცელებული გვარები იყო ნემსაძეები (ადგილობრივი აზნაურები), ბანძალაძეები (ბანძელაძეები). ვანის ნასოფლარის ტერიტორიაზე დგას XIX საუკუნის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია (აღდგენილია 2020 წელს), რომელიც ქვის ყორით გამოყოფილია მოწყვეტილ კლდის ლოდზე აგებული შუა საუკუნეების ციხე-საყუდარისგან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 294. ვანისჭალა // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ კეზევაძე მ., გვარსახელები XIX საუკუნის ლეჩხუმში, ქუთაისი, 2018. — გვ. 8, 37. ↑ დიღმელაშვილი ქ., ვანისჭალის ქვა-საყუდარი (არქეოლოგიური მასალის მიხედვით), «საქართველოს სიძველენი», №25, 2022. — გვ. 61-75. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზარათი

ზარათი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (რიონის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, წყალტუბოდან 33 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XIII საუკუნეში. სოფლის სასაფლაოზე დგას XIII საუკუნის წმინდა კვირიკეს ეკლესია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 314 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 483. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ზედა კინჩხა

ზედა კინჩხა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი), მდებარეობს მდინარე ოკაცეს ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ხონიდან 28 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 495. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II