laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სამხედრო-საჰაერო ძალები

სამხედრო-საჰაერო ძალები (უმრავლეს ქვეყნებში ეწოდება საჰაერო ძალები) — შეიარაღებული ძალების ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც განკუთვნილია მოწინააღმდეგის მიწისზედა, საჰაერო და საზღვაო სამიზნეების (ობიექტების) გასანადგურებლად როგორც დამოუკიდებლად, აგრეთვე შეიარაღებული ძალების სხვა სახეობებთან ურთიერთქმედებით. იგი ასევე გამოიყენება სახმელეთო ჯარების შეტევის მხარდასაჭერად, საჰაერო დესანტის გადასასროლად (გადასასხმელად), საჰაერო გადაზიდვების საწარმოებლად და საჰაერო დაზვერვის საწარმოებლად. რიგ ქვეყნებში სამხედრო-საჰაერო ძალებში შედიან საჰაერო თავდაცვის ნაწილები და შენაერთები. საჰაერო ძალებში შედიან ავიაციის შემდეგი გვაროვნებები: ბომბდამშენი ავიაცია, გამანადგურებელ-ბომბდამშენი ავიაცია, გამანადგურებელი ავიაცია, მოიერიშე ავიაცია, სადაზვერვო ავიაცია, სამხედრო-სატრანსპორტო ავიაცია. Informationen über die EC-130
სამხედრო დოქტრინა

სამხედრო დოქტრინა — სახელმწიფოს მიერ დროის გარკვეული მონაკვეთისათვის (ძირითადად ათი წლით) მიღებული ოფიციალური შეხედულებათა სისტემა, რომელიც ითვალისწინებს სამხედრო ძალადობის საშუალებების გამოყენებას პოლიტიკური მიზნებისათვის. დოქტრინაში კონცენტრირებულია ქვეყნის სამხედრო პოლიტიკა, მის წინაშე მდგარი სამხედრო ამოცანები, საფრთხეები და მათი გადაწყვეტის ხერხები. დოქტრინის ფორმირებაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ქვეყნის შიდა და საგარეო ვითარება, ძალთა ბალანსი მსოფლიოში და გეოპოლიტიკური მდგომარეობის თავისებურებები.
საომარ მოქმედებათა თეატრი

საომარ მოქმედებათა თეატრი — ისეთი საზღვაო, საოკეანო ან სახმელეთო სივრცე, სადაც გაშლილია დაპირისპირებულ მხარეთა ჯარების დაჯგუფებები, რომლებიც აწარმოებენ საომარ მოქმედებებს, როგორც ხმელეთზე, ასევე ჰაერში და ზღვაზე. საომარ მოქმედებათა თეატრის გამოყოფა ხდება არა მარტო საომარ, არამედ მშვიდობიან დროსაც.
შეიარაღებული კონფლიქტი

შეიარაღებული კონფლიქტი წარმოადგენს ქვეყნის შიგნით ან სახელმწიფოებს შორის შეიარაღებული წინააღმდეგობის ფორმას პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ნაციონალურ, ეთნიკურ, რელიგიურ თუ სხვა სახის დაპირისპირებათა გადასაწყვეტად, რომლის დროსაც კონფლიქტში მონაწილეთა მხრიდან ადგილი აქვს სამხედრო ძალის შეზღუდულ გამოყენებას. ომთან შედარებით შეიარაღებული კონფლიქტის მიზნები და ტერიტორიული მასშტაბები გაცილებით შეზღუდულია. ამასთან, შეიარაღებული კონფლიქტი შესაძლოა იყოს პერიოდული, რომლის დროსაც საბრძოლო მოქმედებები არ ატარებს სისტემატურ ხასიათს.
ვესტ ვილიჯი

ვესტ ვილიჯი (ინგლ. West Village) — გრინვიჩ ვილიჯის უბნის დასავლეთი ნაწილი მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. მიუხედავად იმისა, რომ ამ უბანს განსაზღვრული საზღვრები არ აქვს, ზოგადად ითვლება, რომ ის შემოიფარგლება მდ. ჰუდზონით და მეექვსე ავენიუთი და იშლება მე-14 ქუჩიდან ქვევით ჰაუსტონის ქუჩამდე. მეზობელი უბნებია ჩელსი ჩრდილოეთით, სოჰოს ჰუდზონის მოედნის ნაწილი სამხრეთით და გრინვიჩ ვილიჯის ძირითადი ნაწილი აღმოსავლეთით. უბანი გამოირჩევა მანჰეტენისთვის ჩვეულ ცხრილს აცდენილი ქუჩებით, რაც ხშირად აბნევს ტურისტებსაც და ქალაქის მცხოვრებთაც. ეს ქუჩები დაიგეგმა მე-18 საუკუნეში, დაახლოებით მდ. ჰუდზონის პარალელურად ან ვერტიკალურად, დიდი ხნით ადრე ვიდრე 1811 წლის კომისიონერთა გეგმა შედგებოდა, რომელმაც ქალაქის მთავარი ქუჩების ცხრილი შეადგინა. ქუჩების ნორმები არეულია, მაგ. ვესტ მე-4 ქუჩა კვეთს ვესტ მე-10, მე-11 და მე-12 ქუჩებს და მთავრდება ვესტ მე-13 ქუჩასთან. ცნობილი როგორც "პატარა ბოჰემია" 1916 წლიდან, ვესტ ვილიჯი კუნძულის ვესტ-საიდის ბოჰემური ცხოვრების სტილის ცენტრია, კლასიკური მხატვართა ლოფტებით და ახალი საცხოვრებელი მაღლივი კორპუსებით, რომლებიც ამერიკელმა არქიტექტორმა რიჩარდ მეიერმა დააპროექტა ჰუდზონის პირას 173-176 პერის ქუჩაზე. მიტპაკინგ დისტრიქტი, რომელიც ამ უბანს ემიჯნება ჩრდილოეთით, ასევე ცნობილია როგორც "განსვურტის ისტორიული უბანი", დატვირთულია მოდური ბუტიკებითა და ღამის კლუბებით.
ჰუდსონი

ჰუდსონი (ინგლ. Hudson River, მოჰიკან. Muh-he-kun-ne-tuk) — მდინარე აშშ-ის აღმოსავლეთში, ეკუთვნის ატლანტის ოკეანის აუზს. სიგრძე 507 კმ, აუზის ფართობი 36 ათ. კმ². მდინარე სათავეს იღებს ადირონდაკის მთებში, მიედინება ძირითადად ნიუ-იორკის შტატის ტერიტორიაზე, ქვემო წელში ქმნის ვრცელ გავაკებას, რომელიც ნიუ-იორკსა და ნიუ-ჯერსის შორის საზღვარს წარმოადგენს. ჩაედინება ატლანტის ოკეანის ლოუერ-ბეის უბეში. მდინარე სანაოსნოდ გამოიყენება ქვემო წელში, სადაც მას მთავარი შენაკადი - მდ. მოჰავკი - უერთდება. დაკავშირებულია ტბებთან ერი (ერის არხი), ონტარიო და შამპლეინი სანაოსნო არხებით, რომელიც სამდინარო გზას ქმნის მდ. წმ. ლავრენტისთან. ჰუდსონზე დგას ქალაქები ტროა, ოლბანი, ჰუდსონი, კინგსტონი, ხოლო უბის შესართავთან — ქ. ნიუ-იორკი. ევროპელთაგან პირველმა ჰუდსონი აღმოაჩინა იტალიელმა ჯოვანი და ვერაძანომ 1524 წელს. 1609 წელს მდინარე გამოიკვლია ინგლისელმა ჰენრი ჰუდსონმა, რომლის პატივსაცემადაც მას ეს სახელი დაერქვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 693. Historic Hudson River Towns, Inc. Hudson River PCB Dreddging Project Hudson Riverkeeper Hudson River Sloop Clearwater Scenic Hudson Hudson River Foundation The River Project HudsonWatch.net
სამხედრო კონფლიქტი

სამხედრო კონფლიქტი — სახელმწიფოებს შორის არსებული წინააღმდეგობის გადაწყვეტის ფორმა, რომლის დროსაც სამხედრო ძალა გამოიყენება ორივე მხრიდან. იგი მოიცავს შეიარაღებული წინააღმდეგობის ყველა სახეობას. თანამედროვე საერთაშორისო სამართალში ტერმინი სამხედრო კონფლიქტი იხმარება, როგორც ომის სინონიმი.
ისტ-რივერი

ისტ-რივერი (ინგლ. East River) — სანაოსნო სრუტე ქ. ნიუ-იორკში ზემო ნიუ-იორკის ყურესა და ლონგ-აილენ-საუნდის სრუტეს შორის. ჰყოფს მანჰეტენსა და ბრონქს ბრუკლინისა და კუინზისგან. უკავშირდება მდ. ჰუდზონსა და მდ. ჰარლემს. სიგრძეა 26 კმ. სრუტეზე აგებულია საავტომობილო ხიდების ქსელი (მათ შორის ბრუკლინის ხიდი, მანჰეტენის ხიდი, უილიმსბურგის ხიდი, კუინზის ხიდი), სარკინიგზო ხიდი, ხოლო სრუტის ქვეშ გაყვანილია ორი საავტომობილო გვირაბი. მასზეა ასევე საპორტო ნაგებობები, მათ შორის ბრუკლინის სამხედრო პორტი. მისი სანაპიროს გასწვრივ მანჰეტენზე გადის ავტომაგისტრალი ფდრ დრაივი, აქვეა ასევე გაეროს შტაბ-ბინის შენობა. კუინზის რაიონში სრუტის ნაპირას მდებარეობს ლა-გუარდიას აეროპორტი. მანჰეტენსა და კუინსს შორის სრუტეზე მდებარეობს რუზველტის კუნძული.
ახალი სკოლა (ნიუ-იორკი)

ახალი სკოლა (New School) — უნივერსიტეტი ქალაქ ნიუ-იორკში, გრინვიჩ-ვილიჯი, ქვემო მანჰეტენი. უნივერსიტეტში სწავლობს დაახ. 9.300 სტუდენტი საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამებში. მთავარ დისციპლინათა შორისაა სოციალური მეცნიერებები, ლიბერალური ხელოვნება, ჰუმანიტარული მეცნიერებები, არქიტექტურა, ნატიფი ხელოვნება, დიზაინი, მუსიკა, დრამატურგია, ფინანსები, ფსიქოლოგია და საზოგადოებრივი პოლიტიკა. სკოლა განთქმულია მისი ავანგარგული სწავლების მეთოდითა და საერთაშორისო კვლევის ცენტრით - World Policy Institute. 1919 წელს დაარსებიდან ახალი სკოლა ცნობილი იყო, როგორც "სოციალური კვლევის ახალი სკოლა". 1997-2005 წლებში მას ერქვა New School University. უნივერსიტეტი და მისი ყველა ფაკულტეტი 2005 წლიდან მისი ამჟამინდელი სახელით არის ცნობილი. სამაგისტრო განყოფილება ახალ სკოლაში დაიწყო 1933 წელს როგორც "ლტოლვილი უნივერსიტეტი", ევროპიდან გამოქცეული მეცნიერებისა და მასწავლებლების გადასარჩენად. 1934 წელს ნიუ-იორკის რეგენტთა საბჭომ მას ქარტია მიანიჭა და მისი სახელი შეიცვალა "პოლიტიკური და სოციალური მეცნიერებების სამაგისტრო ფაკულტეტით" — სახელი, რომელიც მან 2005 წლამდე შეინარჩუნა. პარსონის დიზაინის ფაკულტეტი ახალ სკოლაში უნივერსიტეტის ყველაზე კონკურენტული სამხატვრო სკოლაა.
დაგონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დაგონი შეიძლენა ნიშნავდეს: დაგონი — თევზჭერისა და მებაღეობის ფინიკური ღვთაება დაგონი (ფილმი) — საშინელებათა ფილმი (რეჟისორი სტიუარტ გორდონი, 2001 წელი)
დიონისე

დიონისე ან დიონისოსი (ძვ. ბერძნ. Διώνυσος ან Διόνυσος) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში მევენახეობის, მეურნეობისა და მეღვინეობის, მცენარეულობის მფარველი ღვთაება. აგრეთვე ცნობილი როგორც ბახუსი ბერძნულსა და რომაულ მითოლოგიაში. მას მუდამ ახლდნენ მისი მხიარული სატირები ძველი ბერძნების რწმენით, დიონისეს კეთილგანწყობაზე დამოკიდებული იყო თუ როგორი იქნებოდა რთველი. ზევსის და სემელეს ვაჟი (ზოგიერთი წყაროს თანახმად ის ზევსისა და პერსეფონეს ვაჟი იყო). ჰომეროსის თანახმად დიონისე არ შედის მთავარ ღმერთთა შემადგენლობაში, რის გამოც მისი კულტი ნაკლებად იყო გავრცელებული არისტოკრატიაში, სამაგიეროდ იგი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა დაბალ ფენებში. რამდენიმე მითის მიხედვით, დიონისეს თავდაპირველად ერქვა ძაგრევსი (ბერძ. Ζαγρευσ). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 559. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დიონისე“ ვიკისაწყობში. Theoi Project, Dionysos myths from original sources, cult, classical art Ca 2000 images of Bacchus at the Warburg Institute's Iconographic Database დაარქივებული 2012-05-15 საიტზე Wayback Machine. Iconographic Themes in Art: Bacchus | Dionysos Treatise on the Bacchic Mysteries დაარქივებული 2012-02-22 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Encyclopædia Universalis — Encyclopædia Britannica, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2743906"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1340194"></a>
ნუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნუნი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნუნი — მეთოთხმეტე ასო ებრაულ ანბანში; ნუნი — ოცდამეხუთე ასო არაბულ ანბანში; ნუნი — ქაოსის ღვთაება ეგვიპტურ მითოლოგიაში.
ქირომანტია

ქირომანტია (ბერძ. χειρός — ხელი; μαντεία — მკითხაობა, წინასწარმეტყველება) — წინასწარმეტყველების ერთ–ერთი უძველესი სისტემა; ხელზე მკითხაობა. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში და მიიჩნევა ფსევდომეცნიერებად, რადგან მომავლის განჭვრეტა არ ემყარება რაიმე მტკიცებულებას, რაც ქირომანტიის სანდოობას დაასაბუთებდა.
მთარგმნელი

მთარგმნელი, თარჯიმანი — სპეციალისტი, რომლის საქმიანობა თარგმანს, ანუ ინფორმაციის (ტექსტის, მეტყველების) ერთი ენიდან მეორეზე გადაყვანას გულისხმობს. თარგმანის სახის მიხედვით, ქართულ ენაში განვასხვავებთ: მთარგმენლს — ადამიანისგან, რომელიც ნაბეჭდი ტექსტის თარგმნითაა დაკავებული და თარჯიმანს, რომელიც სპეციალიზაცია ზეპირი მეტყველების თარგმნაა. ზეპირი თარჯიმნები თარჯიმან-სინქრონისტები წერილობითი მთარგმნელები მანქანური თარგმნა იურიდიული მთარგმნელები მხატვრული ლიტერატურის მთარგმნელები ტრანსკრიფცია ტრანსლიტერაცია Berman, Antoine, Pour une critique des traductions: John Donne. Paris: Gallimard, 1995. Translated into English by Françoise Massardier-Kenney as Toward a Translation Criticism: John Donne. Kent, OH: Kent State University Press, 2009. Billiani, Francesca, Ethics. In: Routledge Encyclopedia of Translation Studies. New York & London: Routledge, 2001. Cohen, J.M., "Translation", ენციკლოპედია ამერიკანა, 1986, vol. 27, pp. 12–15. Darwish, Ali, "Towards a Theory of Constraints in Translation," 1999. (@turjuman Online) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მთარგმნელი მთარგმნელი საიტზე Curlie „Early Theories of Translation“ — Project Gutenberg-ზე UNESCO Clearing House for Literary Translation Guide to Translation of Legal Materials დაარქივებული 2013-05-16 საიტზე Wayback Machine. List of universities in Europe and North America offering translation courses დაარქივებული 2013-05-30 საიტზე Wayback Machine.
სცენარისტი

სცენარისტი — ავტორი, რომელიც წერს სცენარს ფილმებისა ან სატელევიზიო პროგრამებისთვის, მათ შორის ტელესერიალებისთვის. კინემატოგრაფიის შემთხვევაში, დამდგმელი რეჟისორი ხშირად იმ ფილმის სცენარის ავტორი ან თანაავტორია, რომელზეც იგი იმ მომენტში მუშაობს.
დოკუ უმაროვი

დოკუ (დოკა) უმაროვი (ჩეჩ. Ӏумар КӀант Доккa; რუს. Доку Хаматович Умаров; დ. 13 აპრილი, 1964, ჩეჩნეთი — გ. 7 სექტემბერი 2013) — იჩქერიის პრეზიდენტი და ჩრდილოეთ კავკასიის ემირი. იგი რუსეთ-ჩეჩნეთის ომის დაწყების დღიდან იბრძოდა რუსეთის წინააღმდეგ. ამ ომში გამოჩენილი სიმამაცისთვის უმაროვი დაჯილდოებული იყო ორი ორდენით („ერის პატივი“ და „ერის გმირი“). პირად სამხედრო შემადგენლობაში ჰყავდა რამდენიმე ასეული მებრძოლი. (ინგლისური) Dokka Khamadovich Umarov www.waynakh.com (ინგლისური) Profile: Doku Umarov, BBC News (ინგლისური) Doku Umarov (Russian rebel leader)[მკვდარი ბმული], Encyclopædia Britannica (რუსული) Умаров, Доку: Президент самопровозглашенной республики Ичкерия, Lenta.ru
გვადალახარა

გვადალახარა (ესპ. Guadalajara [ɡwaðalaˈxaɾa] (ინფ.)) — ქალაქი მექსიკაში. ხალისკოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. დააარსეს ესპანელებმა 1542 წლის 14 თებერვალს. ხალისკოს მუნიციპალიტეტები მექსიკის ქალაქების სია ↑ https://micodigopostal.org/jalisco/guadalajara/
გვადალახარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

გვადალახარა შეიძლება აღნიშნავდეს: გვადალახარა — ქალაქი ესპანეთში გვადალახარა — პროვინცია ესპანეთში გვადალახარა — ქალაქი მექსიკაში გვადალახარა — საფეხბურთო კლუბი მექსიკაში
დიდი დათვის თანავარსკვლავედი

დიდი დათვის თანავარსკვლავედი (ლათ. Ursa Major) — ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. შედგება შვიდი ვარსკვლავისგან, რომელთგანაც ორი ყველაზე კაშკაშის — ალიოთი და დუბჰე — ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეა 1,8. დიდი დათვი ყველაზე კარგად მოჩანს მარტისა და აპრილის თვეებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 522. Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დიდი დათვის თანავარსკვლავედი The Deep Photographic Guide to the Constellations: Ursa Major AAVSO: The Myths of Ursa Major The Origin of the Greek Constellations Star Tales – Ursa Major
Bravo (აშშ-ის ტელეარხი)

ბრავო (ინგლ. Bravo) — ფასიანი ამერიკული საკაბელო ტელეარხი, რომელსაც ფლობს კომპანია NBCUniversal. 2016 წლის მონაცემებით მას 89 მილიონზე მეტ ოჯახში უყურებდნენ. ტელეარხი დაარსდა 1980 წლის 8 დეკემბერს. ამჟამად ტელეარხის ეთერით გადაიცემა რეალიტი ტელესერიები, ისევე როგორც სრულმეტრაჟიანი კინოფილმები. ↑ "ABC joins cable market with new art programs", by Kay Gardella, in Daily News (New York), December 3, 1980, p37 ↑ "Cable Industry Plans Performing Arts Show", by Dan Lewis, Albuquerque (NM) Journal, November 28, 1980, pH-22 ოფიციალური საიტი Bravo Now
ბრავო

ბრავო შეიძლება აღნიშნავდეს: მედია Bravo — ხელოვნებისადმი მიძღვნილი კანადური ტელეარხი Bravo — ახალგაზრდული ჟურნალი გერმანიაში და რუსეთში ბრავო ტივი — გერმანული ტელეგადაცემა ბრავო (გაერთიანებული სამეფოს ტელეარხი) — ბრიტანული ციფრული ტელეარხი ბრავო (აშშ-ის ტელეარხი) — ამერიკული საკაბელო სატელევიზიო ქსელი მუსიკა ბრავო (რუსული ჯგუფი) — რუსული როკ-ჯგუფი
სამეცნიერო ჟურნალი

სამეცნიერო ჟურნალი — პერიოდული გამოცემა, რომელიც სამეცნიერო ინფორმაციის წყარო და სამეცნიერო კომუნიკაციის საშუალებაა. სამეცნიერო ჟურნალს ენათესავება სამეცნიერო ბიულეტენები, სამეცნიერო სტატიებისა და მოხსენებების კრებულები „შრომების“, „სამეცნიერო წერილების“ და სხვა ტიპისა. პირველად სამეცნიერო ჟურნალში ქვეყნდება ახალი სამეცნიერო მონაცემები; მეორადში — პირველწყაროთა შესახებ და სამეცნიერო-ინფორმაციული და ბიბლიოგრაფიული ხასიათის მასალები; ესენია რეფერატული ჟურნალები და მათი მაჩვენებლები, სასიგნალო ინფორმაცია, ექსპრეს-ინფორმაცია, ბიბლიოგრაფიული ჟურნალები; მესამე ტიპის სამეცნიერო ჟურნალია მიმოხილვითი, სამეცნიერო-მეთოდური, ზოგადსამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალები. სამეცნიერო ჟურნალის ფუნქცია არ ამოიწურება მხოლოდ სამეცნიერო ინფორმაციის გავრცელებით. სამეცნიერო ჟურნალში სამეცნიერო სტატიის პუბლიკაცია უზრუნველყოფს მეცნიერის უპირატესობას. სამეცნიერო ჟურნალის მრავალმხრივი ანალიზი მეცნიერებათმცოდნეობის ერთ-ერთი მიმართულებაა. მსოფლიოში გამოდის 35 ათასამდე სახელმწიფო სამეცნიერო ჟურნალი, რომლებშიც 3- მლნ-მდე სტატია ქვეყნდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 8.
რამინ ჯავადი

რამინ ჯავადი (გერმ. Ramin Djawadi; დ. 1974) — ირანელ-გერმანელი ორკესტრული მუსიკის კომპოზიტორი ტელესერიალისა და ფილმისათვის. მისი მამა იყო ემიგრანტი ირანიდან. 2007 წლის 3 სექტემბერს, მან გამოუშვა ახალი ალბომი, რომელიც შეიცავა ციხიდან გაქცევის მთავარ მუსიკას. რამინ ჯავადი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ხაიფა

ხაიფა (ებრ. חֵיפָה Ḥeifa (?·i); არაბ. حَيْفَا Ḥayfā (?·i) — ისრაელის სიდიდით მესამე ქალაქი და უდიდესი საზღვაო პორტი. მოსახლეობის რაოდენობა 2007 წელს 266,300 კაცი. ხაიფა ამ ადგილას დაარსდა ჯერ კიდევ რომის იმპერიის პერიოდში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხაიფა Haifa city — the complete guide to haifa დაარქივებული 2008-02-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ტვინი

ტვინი — ნერვული სისტემის ცენტრალური ნაწილი, რომელიც უზრუნველყოფს ორგანიზმის სასიცოცხლო ფუნქციების რეგულაციისა და უმაღლესი ნერვული მოქმედების განხორციელების ყველაზე სრულყოფილ ფორმებს. ტვინის ძირითადი სტრუქტურულ-ფუნქციური ერთეულია ნეირონი. ფილოგენეზში ნერვული უჯრედების დიფუზური ბადე იცვლება განკერძოებული ნერვული კვანძებით, რომელთა განსაზღვრული სახით განლაგება ქმნის მუცლის ძეწკვს — მუცლის ტვინს. ზოგიერთ მწერსა და მოლუსკს უაღრესად აქვს განვითარებული თავის განგლიონი, ე. წ. თავის ტვინი. ხერხემლიანი ცხოველებისა და ადამიანის ტვინი შედგება ზურგის ტვინისა და თავის ტვინისაგან, დაფარულია გარსებით და დაცულია ხერხემლისა და ქალას ძვლოვანი ქსოვილებით. თავის ტვინი შეიცავს ტვინის ღეროს (მოგრძო ტვინი, ხიდი, შუა ტვინი), ნათხემსა და დიდ ტვინს, რომელიც გამოყოფილია 2 ჰემისფეროდ და დაკავშირებულია ტვინის ღეროსთან შუამდებარე ტვინით. მოზრდილი ადამიანის თავის ტვინის მასაა საშუალოდ 1400 გრამი; ზურგის ტვინის მასა შეადგენს ტვინის მასის 2%–ს, ნათხემისა – 10%–ს, ღეროს სტრუქტურებისა – 6%–ს. ტვინის მასის 5/6 მოდის დიდი ტვინის ჰემისფეროებზე. ტვინი შედგება რუხი (შეიცავს ნეირონების სხეულებსა და დენდრიტებს) და თეთრი (შეიცავს აქსონებს, რომელთა მიელინური გარსი განაპირობებს თეთრ ფერს) ნივთიერებისაგან. ტვინის ევოლუცია დაკავშირებულია მთელ რიგ მორფოლოგიურ გარდაქმნებს, როგორიცაა თავის ტვინისა და დიდი ტვინის ჰემისფეროების შეფარდებითი მასის, დიდი ტვინის შუბლისა და საფეთქლის წილების შეფარდებითი ზომის, ღარების სიღრმისა და ხვეულების რაოდენობის ზრდა და ტვინის ქერქის აგებულების გართულება. ანთროპოგენეზის პროცესში ტვინის თვისებრივმა გარდაქმნამ და დიფერენციაციამ ოპტიმალური კომპლექსი შექმნა ნეოანთროპში, რომელშიც შეთავსებულია ტვინისა და დიდი ტვინის დიდი შეფარდებითი მასა და ახალი ქერქის ძლიერი განვითარება, სპეციფიკური ციტოარქიტექტონული ველების წარმოქმნა, რაც დამახასიათებელია მხოლოდ ადამიანისათვის. ინტეგრაციის მაღალი დონე უზრუნველყოფილია ნეირონების დიდი რაოდენობით, მაღალი სპეციალიზაციით, ურთიერთგანლაგებისა და კონტაქტების სირთულით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 710.
ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი

ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი (გერმ. Heinrich Christian Schumacher; დ. 3 სექტემბერი, 1780 — გ. 28 დეკემბერი, 1850) — გერმანელი ასტრონომი. დაიბადა ჰოლშთაინში. 1813-დან 1815 წლამდე ის იყო მანჰაიმის ობსერვატორიის დირექტორი, და შემდგომ კოპენჰაგენში გახდა ასტრონომიის პროფესორი. 1821 წელს მან დააარსა ჟურნალი Astronomische Nachrichten (ასტრონომიული შეტყობინებები). 1829 წელს ის დააჯილდოვეს ასტრონომიის ჩინებული საზოგადოების ოქროს მედლით. ↑ 1.0 1.1 1.2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118611593 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Dansk Biografisk Lexikon <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1164910"></a> ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984"></a> ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 317. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a>
პულაუ ბესარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

პულაუ ბესარი შეიძლება აღნიშნავდეს რამდენიმე კუნძულს მალაიზიასა და ინდონეზიაში: პულაუ ბესარი (ჯოჰორი) პულაუ ბესარი (მალაკა)
პულაუ ბესარი (ჯოჰორი)

ბესარის კუნძული (Pulau Besar; წინათ ცნობილი იყო, როგორც პულაუ ბაბი ბესარი (Pulau Babi Besar)) ჯოჰორის შტატში (მალაიზია) აღმოსავლეთ სანაპიროზე არსებული კუნძულია. მასთან მისვლა შესაძლებელია ნავით ქალაქ მერსინგიდან (დაახლოებით 30 წუთის სავალია). კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2 000 ფუტის სიმაღლეზეა. ბესარის კუნძული გარშემორტყმულია რავას, სიბუს და ტინგის კუძულებით. მასზე სიმშვიდეა და სანაპიროებზე ფხვნილივით თეთრი ქვიშაა, ზღვა კი წმინდა და ლაჟვარდოვანია. ხელუხლებელი ზღვის სამყაროს დასაცავად, მთავრობამ ის საზღვაო პარკად გამოაცხადა, რაც მიზნად ისახავს ზღვის არსებების დაახლოებით 60 სახეობისთვის უსაფრთხო გარემოს შექმნას 2 საზღვაოსნო მილის რადიუსზე კუნძულის გარშემო. ჭრელი ველური მცენარეები ხარობენ მუქ მწვანე ქოქოსის პალმებსა და ტროპიკულ ჯუნგლებში. აქ დაახლოებით 7-8 სოფელია, რომელთა მოსახლეობის რიცხვი დაახლოებით 100-ს შეადგენს. მათი უმრავლესობა მეთევზეები არიან. აქ გავრცელებულია მითი მეთევზეთა წყვილის შესახებ, რომლებიც სირინოზებად გადაიქცნენ. ადგილობრივ მოსახლეობაში ეს ლეგენდა იმდენად პოპულარულია, რომ ერთხანს ეგონათ, თითქოს მეთევზის ფეხმძიმე ცოლს ზღვის პროდუქტები უნდოდა, რაც საკმაოდ ბევრია მერსინგის წყლებში. ისინი ფიქრობდნენ, რომ მეთევზის ცოლი ზღვის პროდუქტების ჭამის შემდეგ გადაიქცა სირინოზად და მისი გულგატეხილი ქმარიც, იმავე ზღვის პროდუქტის მირთმევის შემდეგ გარდაიქმნა სირინოზად. დღემდე სწამთ, რომ კუნძულის ტერიტორიაზე შეიძლება კაცმა შენიშნოს სირინოზების წყვილი, რომელიც ზღვის პროდუქტებს მიირთმევს. კუნძულის ძველი სახელწოდება — პულაუ ბაბი ბესარი (პირდაპირი თარგმანით „დიდი ტახების კუნძული“) — უამრავი გარეული ტახიდან მომდინარეობს, რომლებიც ადამიანების დასახლებამდე, აქაურ მიდამოში დაეხეტებოდნენ. დღესდღეობით ამ მხარეში არც ერთი ტახი აღარ არის და ამიტომაც სახელი შეუცვალეს: ბესარის კუნძულები.
ტელესერიალი

ტელესერიალი — მხატვრული ან დოკუმენტური კინონაწარმოებია, რომელიც მრავალი სერიისაგან შედგება და ტელეტრანსლიაციისათვის არის განკუთვნილი. ტელესერიალები პირობითად იყოფა: საპნის ოპერებად ტელენოველებად კლასიკურ ტელესერიალებად მრავალსერიან ტელეფილმად
ქაოსი

ქაოსი (ძვ. ბერძნ. χάος [chaos] < χαίνω [chaino] — „ვიხლიჩები“, „ამოვანთხევ“) — ჰესიოდეს „თეოგონიაში“, უძველესი, უკიდეგანო და უნაპირო სამყაროს პირველი უფორმო სახე, ყოველგვარი სიცოცხლის პირქუში საწყისი. მისგან წარმოიშვა გეა, ტარტაროსი და ეროსი, ერებოსი (წყვდიადი) და ღამე. ღამემ და წყვდიადმა შვეს ეთერი და ჰემერა (დღე), მოგვიანებით ფილოსოფოსების მოძღვრებაში ქაოსს სხვა შინაარსობრივი დატვირთვა მიეცა, კერძოდ, მასში გულისხმობდნენ მოუწესრიგებელ მასას, რისგანაც შემდგომ სამყარო წარმოიშვა. ორფიკული მოძღვრებით, ქაოსი მარადიული დროის (ქრონოსის) ძეა. სხვა ძველი ფილოსოფოსების აზრით კი, ქაოსი პირველსაწყისი წყვდიადიდან წარმოიშვა. ცნობისმოყვარე გონების ამ ცდებმა — ჩაწვდეს არსთა სიღრმეს — პლატონის ფილოსოფიაში თვალსაჩინო ადგილი დაიჭირა. გადატანითი მნიშვნელობით, უწესრიგობა, არევდარევა. „უზარმაზარი სიცარიელე“, „უფსკრული“, „წყვდიადი“ – ძვ. ბერძნ. χαίνω, ნიშნავს „გახსნას“, „ფართოდ გაღებულს“. პირველად აღწერილი ჰესიოდეს „თეოგონიაში“ (ძვ. წ. 700) – მსოფლიოს თავდაპირველი მდგომარეობის პერსონიფიკაცია მოწესრიგებული სამყაროს გაჩენამდე. უწინარესად იშვა ქაოსი. შემდეგ გაჩნდნენ მკერდგანიერი გეა (დედამიწა), მარად მტკიცე საყრდენი ყველა უკვდავის, რომელთაც დათოვლილი ოლომპოსის მწვერვალზე დაუვანიათ, ფართოგზებიანი მიწის წიაღში ჩაძირული პირქუში ტარტაროსი (უფსკრული) და ეროსი (სიყვარული), ვინც ულამაზესია ღმერთთა შორის, ღონისმიმხდელი და ყველა ცისიერისა თუ მიწიერის გონებას და გონივრულ ნებას გულს უმორჩილებს. ქაოსისგან იშვა ერებოსი (წყვდიადი) და ნიქსი (ღამე წკვარამი). ნიქსი ტრფობით შეერთო ერებოსს და დაბადა ეთერი (მიწისზედა ჰაერის ნათელი სივრცე) და ჰემერა (დღე). გელოვანი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 455. საბერძნეთის მითოლოგიური ქროონოლოგია ↑ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 4 ↑ Hesiod, Theogony 132–138, 337–411, 453–520, 901–906, 915–920; Caldwell, pp. 8–11, tables 11–14. ↑ ჰესიოდე „თეოგონია“ ↑ კოიოსი. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ↑ ლეტო. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ↑ One of the Oceanid daughters of Oceanus and Tethys, at Hesiod, Theogony 351. However, according to Apollodorus, 1.2.3, a different Oceanid, Asia was the mother, by Iapetus, of Atlas, Menoetius, Prometheus, and Epimetheus. ↑ Although usually, as here, the daughter of Hyperion and Theia, in the Homeric Hymn to Hermes (4), 99–100, Selene is instead made the daughter of Pallas the son of Megamedes. ↑ According to Plato, Critias, 113d–114a, Atlas was the son of Poseidon and the mortal Cleito. ↑ In Aeschylus, Prometheus Bound 18, 211, 873 (Sommerstein, pp. 444–445 n. 2, 446–447 n. 24, 538–539 n. 113) Prometheus is made to be the son of Themis. ↑ მნემოსინე. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ↑ ჰორები. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ↑ Although, at Hesiod, Theogony 217, the Moirai are said to be the daughters of Nyx (Night). ↑ მუზები. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.