laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი

სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი (რუს. Старочеркасский историко-архитектурный музей-заповедник) — მუზეუმ-ნაკრძალი სტანიცა სტაროჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმის მისამართი: 346701, როსტოვის ოლქი, აქსაის რაიონი, სტანიცა სტაროჩერკასკი, ფოსტის ქუჩა № 6. სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი შეიქმნა რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს 1970 წლის 30 დეკემბერის დადგენილების შესაბამისად. მუზეუმის შექმნის ინიციატორი იყო მიხეილ შოლოხოვი. დაფუძნდა XVII—XIX საუკუნეების დონის კაზაკთა დედაქალაქის ჩერკასკის ძეგლების ბაზაზე. ატამან ეფრემოვების ყოფილი სამფლობელოდან შემონახულია: ატამანის სასახლე, ორსართულიანი ქვის კორპუსი, ეფრემოვების კარის ეკლესია, რომელიც დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე იყო ნაკურთხი. სტეფანე ეფრემოვის სახლი, აგებული 1770-იან წლებში. მუზეუმში მუდმივად მოქმეედებს შემდეგი გამოფენები: ძირითადი ისტორიული ექსპოზიცია „ველური მინდვრებიდან ძველ ჩერკასკამდე“, „ეფრემოვების კაზაკური მოდგმა“, „როგორ შევქმენით წყნარი დონი“. „კაზაკური სამზარეულოს ტრადიციები“,სტაროჩერკასკის სამახსოვრო ადგილები“, „კაზაკი-ნეკრასოველები“, „მაიდანი და საკვირაო ეკლესია“, „კაზაკების სულიერი სამყარო“. მუზეუმი ასევე მონაწილეობას იღებს ყოველლიურ აქციაში „ღამე მუზეუმში“. მუზეუმის საგამოფენო დარბაზების ფართობია 1563, 8 მ², ფონდასაცავების — 629,1 მ². სულ დაცულია 67 009 ექსპონატი. მუზეუმის ბიბლიოთეკაში დაცულია სამი თემატიკური კოლექცია, რომელიც ეხება ლიტერატურულ ძეგლებს: ნ. პარამანოვის გამომცემლობის „Донская речь“-ის წიგნები, კირილოვსკის სტამბისა და მხარეთმცოდნეობითი კოლექცია. СИАМЗ на сайте museum.ru СИАМЗ დაარქივებული 2016-12-21 საიტზე Wayback Machine. на сайте Министерства культуры Ростовской области Музей-заповедник на Викимапии ↑ 333. Г. И. Воронову ↑ Постановление Совета министров РСФСР от 30 декабря 1970 года ↑ Старочеркасский историко-архитектурный музей-заповедник. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-27. ციტირების თარიღი: 2017-06-29. ↑ Старочеркасскому музею — 45! ↑ Старочеркасский историко-архитектурный музей-заповедник ↑ Ночь музеев в Старочеркасском историко-архитектурном музее-заповеднике[მკვდარი ბმული] ↑ Старочеркасский историко-архитектурный музей-заповедник ↑ Коллекция Старочеркасского историко-архитектурного музея-заповедника. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-26. ციტირების თარიღი: 2017-06-29.
დონის სტაროჩერკასკის მონასტერი

დონის სტაროჩერკასკის მონასტერი (რუს. Донской Старочеркасский монастырь) — მართლმადიდებლური ეკლესია სტანიცა სტაროჩერკასკში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. მონასტერი დაარსდა 1994 წელს ეფრემოვკის ქალთა მონასტრის ადგილზე, რომელიც დაარსდა 1837 წელს და დაიხურა 1927 წელს. 2012 წლიდან ეკლესიასთან ახლოს მოედანზე ეპარქია მართავს ყოველწლიურ დონის ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაულს. ეფრემოვის დედათა მონასტრის საზეიმო გახსნა მოხდა 1837 წლის 1 სექტემბერს პოლკოვნიკ დანიელ ეფრემოვის ქვრივის შემოწირულობებით. ეფრემოვები დონის მხარეში ცნობილები იყვნენ თავიანთი სიმდიდრითა და ევროპული ღირებულებებით. მონასტერი გახდა კარის ეკლესია, რომელიც აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. XX საუკუნის დასაწყისში მონასტერში სულ 250 ადამიანი მსახურობდა. მონასტრის რელიქვიები, ისევე როგორც სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესიისა, სამოქალაქო ომის დროს გაიტანეს საზღვარგარეთ. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია საკმაოდ დაზიანდა, მთელი შიდა მოხატულობა პრაქტიკულად განადგურდა. აღდგენითი სამუშაოები დაიწყო 1970 წელს. სანამ მონასტერი განახლდებოდა იგი იმყოფებოდა სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ბალანსზე. მონასტერი ხელახლა გაიხსნა 1994 წელს. თავდაპირველად ბერები დასახლდნენ არენდით აღებულ სახლში, დაიწყეს დონის ეკლესიის სარესტავრაციო სამუშაოები. კეთილმოაწყვეს ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორია, გაასუფთავეს ეფრემოვებისა და იღუმენია ინოკენტიას საფლავები, სამრეკლოზე დაკიდეს ზარები. აღდგენილი ეკლესიის პირველი წინამძღვარი იყო არქიმანდრიტი მოდესტ პოტაპოვი. 1756 წელს ჩერკასკში (ამჟამად სტაროჩერკასკი) ეფრემოვების საგვარეულო მამულში, ატამანმა სტეფანე ეფრემოვმა დაიწყო კარის ეკლესიის მშენებლობა დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. მშენებლობა დასრულდა 1761 წელს და ამავე წლის 16 სექტემბერს ეკლესია აკურთხა ვორონეჟისა და ელეცკის ეპისკოპოსმა კირილემ. 1837 წელს ეფრემოვების კარის ეკლესიის ადგილზე უკვე მოქმედებდა სტაროჩერკასკის დედათა მონასტერი, რომლის დამაარსებლებიც იყვნენ ეფრემოვების რძლები ევდოკია და ულიანა. ეფრემოვების ოჯახმა იზრუნა ეკლესიის ინერიერზეც. ყველა ხატი ვერცხლით დაფარეს. XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესიის სამრეკლოზე ეკიდა 8 ზარი, რომელთაგან ყველაზე დიდის წონა იყო 2,5 ტონა. ეკლესიასთან შემონახულია ეფემოვების საგვარეულო სამარხი, სადაც დაკრძალულია ცნობილი ატამანი ქალი მელანია კარპოვნა. ეკლესიის დღესასწაულია ძველი სტილით 19 აგვისტო (ახალი სტილით 1 სექტემბერი) - დონის ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღე. 1995 წელს სტანიცა გლინოვსკის კაზაკებმა ეკლესიას შესწირეს დონის ღვთისმშობლის დიდი ხატი. ეკლესიის მარცხენა ფლანგში არის დონის მიწის მფარველის წმინდა დიმიტრი როსტოველის ხატი, რომელიც შეიცავს წმინდანის წმინდა ნაწილებს. ისტორიული ფოტოები მონასტერი რევოლუციამდე ეკლესიის ხედი ომის წინ СВЯТО-ДОНСКОЙ СТАРОЧЕРКАССКИЙ МУЖСКОЙ МОНАСТЫРЬ, официальный сайт Монастырь Свято-Донской Старочеркасский (мужской) დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. На сайте Русское Православие Старочеркасский Ефремовский Свято-Донской мужской монастырь ↑ Церковь в честь Донской иконы Божией Матери ↑ Храмы Старочеркасска. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-14. ციტირების თარიღი: 2017-06-30. ↑ Домовая Церковь во имя Донской иконы Божией Матери в ст. Старочеркасской
დონური ცხენი

დონური ცხენი — საჯდომ-შესაბმელი ჯიშის ცხენი. ძველთაგანვე მოუშენებიათ დონის კაზაკებს. ჯიშის გამოსაყვანად გამოყენებულია სტეპის ადგილობრივი სამხრეთ რუსული ცხენები, რომლებიც შეჯვარებულია სპარსულ, ყარაბაღულ, არაბულ და თურქმენულ ცხენებთან, შემდეგ — რუსულ და ინგლისურ წმინდასისხლიან აჯილღასთან. თანამედროვე დონური ცხენი ტანად მსხვილი და მასიურია. სანაშენე აჯილღას საშუალო განაზომები (სმ-ობით): სიმაღლემინდაოში 159, ტანის ირიბი სიგრძე 160, გულმკერდის ირგვლივი ზომა 185, ნებისა 21; ფაშატისა (შესაბამისად) — 156, 160, 187, 19,7. ფერად თაფლაა, მოოქროსფერო ელფერი დაჰკრავს, ამტანია, მაგარი კონსტიტუციისა. დონური ცხენი გავრცელებული როსტოვის ოლქსა და სტავროპოლის მხარეში. იპოდრომზე გამოცდისას დონურმა ცხენმა 1200მ დაფარა 1 წთ, 19 წმ-ში. 1800 მ — 1 წთ, 58,8 წმ-ში, 2000 მ — 2 წთ, 15,5 წმ-ში, 3000 მ — 3 წთ, 28 წმ-ში. გარბენის შედეგია: 200 კმ — 16 სათ-ში; უდიდესი წევის ძალა — 4,6 კნ (460 კგძ). ცაგარელი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 623-624.
ნაკრა

ნაკრა შეიძლება აღნიშნავდეს: ნაკრა — მდინარე სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე ნაკრა — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე ნაკრა — მწვერვალი ნაკრა — უღელტეხილი სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე ნაკრა — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში
ჟუჩენკოვების სახლი

ჟუჩენკოვების სახლი (რუს. Дом Жученковых) — უძველესი სახლი სოფელ სტაროჩერკასკში, აქსაის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. XVIII საუკუნის საცხოვრებელი არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში. წარმოადგენს ე. წ. სახლ-ციხესიმაგრეს. მეორე სართულის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. პირველი სართულის ფანჯრები ზომით ბევრად მცირეა ვიდრე მეორე სართულისა და აქვს ციხესიმაგრის სათოფურების ფორმა. სახლში იდგა ჰოლანდიური ღუმელი, გაფორმებული ფერადი ფილებით, ამჟამად ღუმელი არ შემონახულა. ჟუჩენკოვებიდან პირველმა პეტრე ეფრემის ძე ჟუჩენკოვმა ნოღაის თავადისგან იყიდა მიწის ნაკვეთი და გადმოცემით სწორედ ამ ადგილზე დააარსა ჩერკასკი. შემდეგ სახლი იყო მდიდარი კაზაკური ოჯახის წარმომადგენლების, სტეფანე და თევდორე ჟუჩენკოვების კუთვნილება. სახლი მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც 1671 წელს მოსკოვში გაგზავნამდე მასში გაასამართლეს სტეფანე რაზინი. XIX საუკუნეში სახლის მფლობელი იყო პეტრე ჟუჩენკოვი. მომდევნო საუკუნეში სახლში მდებარეობდა ქალაქის პოლიცია, რომელსაც ეს სახლი ეკავა რევოლუციამდე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსდა სასოფლო საბჭო. ამჟამად ჟუჩენკოვების სახლში განთავსებულია სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ერთ-ერთი ექსპოზიცია. სახლი აგებულია XVIII საუკუნის კაზაკური არქიტექტურის სტილში. თავისი არსებობის მანძილზე სახლი რამდენიმეჯერ გადააკეთეს. იგი ორსართულიანია, დგას მაღალ ფუნდამენტზე. თუკი გაზაფხულზე დონი ადიდდებოდა მოსახლეები ცხოვრობდნენ მეორე სართულზე, მოაჯირზე კი მიბმული იყო ნავი. გარედან სახლი ციხესიმაგრეს ჰგავს. მის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. სახლის კედლები საკმაოდ სქელია, მეორე სართულის ხის აივანი დგას აგურის სვეტებზე. სახლი აგებულია ე. წ. მოსკოვური ბაროკოს სტილში. სახლის შიგნით იდგა XVIII საუკუნის ღუმელი ჰოლანდიური ფილებით გაფორმებული. ამჟამად ღუმელი აღარ არსებობს. სახლში შემონახულია ყოფა-ცხოვრების ტრადიციული საგნები, რომლებიც დაკავშირებულია ჟუჩენკოვების ოჯახის ისტორიასთან და დონელი კაზაკების ცხოვრებასთან. ასეთი სახლი ჩერკასკში იყო სულ 28. სახლს გარს ერტყა გალავანი და შემოსასვლელში ყოველთვის იდგა არმიის კაპიტანი, რათა თავდასხმებისაგან დაეცვა შენობა. ზოგჯერ ასეთი დაცვა არასაიმედო იყო: მსგავსი სახლიდან 1708 წელს გაიტაცეს კაზაკთა სამხედრო ატამანი კონდრატე ბულავინი. Памятники былого. Дом Жученковых Дом Жученковых в России, курорт Станица Старочеркасская
ნაკრის უღელტეხილი

ნაკრის უღელტეხილი (რუს. Донгузорун) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3203 მ. აგებულია კამბრიულისწინა კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი. საცალფეხო ბილიკით აკავშირებს მდინარეების ნაკრისა (მესტიის მუნიციპალიტეტი) და ბაქსანის (ყაბარდო-ბალყარეთი) აუზებს. მარგველანი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 303.
რომაელთა რელიგია

რომაელებმა თავიანთი რელიგიური შეხედულებების დიდი ნაწილი ბერძნებისგან გადმოიღეს. რომაელთა ღმერთი, იუპიტერი, იგივე ბრძენთა ღმერთი ზევსია. საერთო ღმერთების გარდა ყველა ოჯახს საკუთარი ღმერთები ჰყავდა, რომლებიც ოჯახის კეთილდღეობაზე ზრუნავდნენ. „ოქსფორდის მსოფლიოს ისტორია“. თბ,. 2012
არიში

არიში, არეში — სტრატეგიული პუნქტი ძველ ჰერეთში (ახლანდელი სოფელი მთისძირი, ყვარლის მუნიციპალიტეტი), სავაჭრო გზაზე, რომლითაც ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ქართლი და კახეთი ალბანეთის შიგა მუნიციპალიტეტებს უკავშირდებოდა. არიშზე გადიოდა (დღესაც გადის) „ცხვრის გზა“. ამ გზით ცხვარი დაღესტნის მთებში აჰყავდათ. „მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, X საუკუნის დასაწყისში, კონსტანტი აფხაზთა მეფისა და კვირიკე I კახთა ქორეპისკოპოსის(მთავარი) შეერთებულმა ჯარმა ჰერეთის ლაშქარი დაამარცხა და ვეჯინის ზავის თანახმად, ადარნასე ჰერთა პატრიკმა კვირიკეს დაუთმო ორჭობი, ხოლო კონსტანტის — გავაზნი და არიში. 1962 წელს მთისძირში აღმოჩნდა არაბული მონეტების განძი. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 573.
შიხამირი

შიხამირი (აზერ. Şıxəmir) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. შიხამირი GEOnet სახელების სერვერზე
შიხლარი (გოქჩაი)

შიხლარი (აზერ. Şıxlar) (2015 წლამდე ცნობილი იყო როგორც ჩაიირლი აზერ. Çəyirli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. ↑ [1]
შიხლი (გოქჩაი)

შიხლი (აზერ. Şıxlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. შიხლი GEOnet სახელების სერვერზე
თიურქმანი (გოქჩაი)

შიხბეი (აზერ. Türkmən) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. თიურქმანი GEOnet სახელების სერვერზე
ულაშლი-შიხლი

ულაშლი-შიხლი (აზერ. Ulaşlı Şıxlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. ულაშლი-შიხლი GEOnet სახელების სერვერზე
ვეისალი

ვეისალი (აზერ. Veysəlli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 278 კაცი. ვეისალი GEOnet სახელების სერვერზე
ნაოჭი

ნაოჭები — კანის ხილვადი ნაკეცები, რომლებიც წარმოიშობა სხვადასხვა კუნთის ზედმეტი აქტიურობის ან კანის ელასტიურობის დაკარგვის შედეგად. როდესაც კანი მოდუნებული მიმიკის დროს აღარ იჭიმება, ჩნდება ხაზები, რომლებსაც ნაოჭები ეწოდება. ბევრი ქვეყნის კულტურაში ნაოჭებს სიბრძნისა და გამოცდილების ნიშნად მიიჩნევენ. „ადამიანის ორგანიზმი, პირველი ენციკლოპედია“. თბ,. 2016.
ხალითლი

ხალითლი (აზერ. Xəlitli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 158 კაცი. '&Diacritics=DC ხალითლი GEOnet სახელების სერვერზე
უკიო-ე

უკიო-ე (იაპონ. 浮世絵) „მცურავი სამყაროს ნახატები“ — იაპონური გრავიურის ბეჭდვის ჟანრი. ისინი წარმოებდნენ XVII საუკუნიდან XX საუკუნემდე, რომლებიც გამოსახავდნენ ლანდშაფტებს, ამბებეს ისტორიიდან, თეატრს და ბორდელებს. ეს არის იაპონიის გრავიურის ბეჭვდის მთავარი ჟანრი. უკიო-ე იყო იაფი, რადგან ისინი ძალიან დიდი რაოდენობით მოიპოვებოდა. ისინი ძირითადად ეკუთვნოდათ ქალაქის მაცხოვრებლებს, რომლებიც საკმარისად მდიდრები არ იყვნენ, რომ შეეძინათ ორიგინალი ნახატი. თავდაპირველი საგანი უკიო-ესთვის იყო ქალაქის ცხოვრება, წვრილნამი აქტივობები და სცენები გასართობი რაიონებიდან. ლამაზი კურტიზანები, სუმოს დიდი მოჭიდავეები და პოპულარული მსახიობები გამოისახებოდნენ, როდესაც საინტერესოდ იქცეოდნენ. მოგვიანებით პეიზაჟიც ძალიან პოპულარული გახდა. დღესდღეობითად უკიო-ე მთელ მსოფლიოში ძალიან პოპულარულია. იმ პერიოდის მწერალი ასაი რიოი, თავის უკიო მონოგატარში (浮世物語, „მცურავი სამყაროს ზღაპრები“ 1661 წელს), აყალიბებს მცურავი სამყაროს იდეას: ადრეული უკიო-ეს ნამუშევარი, ასაკაიამა ე-ჰონ სუკენობუს ნაბეჭდი გვერდი, 1739 ადრეული ფერადი უკიო-ეს ნამუშევარი, წყვილი თოვლიან ჰარუნობუში, 1768 უკიო-ეს შემოქმედებითი მწვერვალის ნამუშევარი, იჩიკავა ებიძო, როგორც ტაკემურა სადანოშინ შარაკუ, 1794 ძველი პერიოდის უკიო-ეს ნამუშევარი, ფუტამი-გა-ურას ქვედა ხედი, კუნისადა, 1832 მეიძი-ერა უკიო-ე, იაპონიის დიდგვაროვანთა სარკე, ჩიკანობუ, 1887 უკიო-ეს გავლენა დასავლურ ხელოვნებაზე უკიო-ეს შთამომავლები, თმის შეჭრა, გოიო ჰაშიგუჩი, 1920 A Guide to the Ukiyo-e Sites of the Internet დაარქივებული 2007-09-14 საიტზე Wayback Machine. Kuniyoshi Project Gallery with a lot of info Overviews of the Printmaking Process detailed description of the stages of printmaking with many illustrations ↑ Lane, Richard 1978. Images from the Floating World. Old Saybrook, CT: Konecky & Konecky, p11.
დორა

დორა — ქვევრისებრი ან კოკისებრი თიხის ჭურჭელი, მოუჭიქავი. ქართულ წერილობით წყაროებში დამოწმებულია XVI საუკუნიდან. იხმარებოდა მარცვლეულის, მწნილის და სხვათა შესანახად და სითხის საწყაოდ. საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მისი ფორმა და ტევადობა სხვადასხვანაირი იყო. მეგრული დორა ქვევრისებური მოყვანილობისა იყო და 1,5-12 ფუთს იტევდა. ქვევრისაგან გამოირჩეოდა უფრო გადაშლილი პირით, ბრტყელი ძირითა და ყურებით. გარედან შემოვლებული ჰქონდა თიხისავე სადა ან დაკბილული სარტყლები. ლეჩხუმური დორა კოკას ჩამოჰგავდა და 30 ლიტრას იტევდა. მას ჰქონდა ქობიანი პირი, მომაღლო ყელი, დაქანებული მხრები, განიერი, ქვემოთ მოვიწროებული მუცელი, ყურები და სწორი ძირი; შემკული იყო გეომეტრიული და მცენარეული ორნამეტრებით. იყო აგრეთვე ტუჩიანი, 15-ლიტრიანი დორაკი (დორას ნახევარი). XVIII საუკუნის საბუთების მიხედვით, დორა კოკის ნახევარს უდრიდა (დაახლოებით 15-18 ლ). ჭარიკი თოდუა რ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 485.
კოლიმის ტბა

კოლიმა (ფინ. Kolima) — გამდინარე ტბა ცენტრალურ ფინეთში. არის კუნძულები. ტბის თითქმის ნახევარი დაცულია პროგრამა ნატურა 2002-ით, რის გამოც ტბას აქვს კარგი ბუნებრივი და ჰიდროლოგიური მდგომარეობა. ტბაზე შესაძლებელია კანოეებით გასეირნება და ხელმისაწვდომია რუკები ტურისტებისთვის. მარშრუტი იწყება პიჰტიპუდასის მუნიციპალიტეტიდან და მიდის კერნანკოსამდე. ↑ Kolima´s protection. Finland´s Environmental Administration. (ფინური)
ელჩეს მისტერია

ელჩეს მისტერია (ესპ. Misterio de Elche, ვაალენსიურ დიალექტზე: Misteri d'Elx) — შუა საუკუნეების ლიტერგიული დრამა, რომელიც ყოველწლიურად 14 და 15 აგვისტოს ელჩეს წმინდა მარიამის ბაზილიკაში იდგმება. ის ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობელის მიძინებას ეძღვნება. 2001 წელს იუნესკომ კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრის სტატუსი მიანიჭა. Misteri d'Elx / Misterio de Elche. Consueta de 1709. Maricarmen Gómez & Francesc Massip. Tirant lo Blanch. Valencia. 2010 (ISBN 978-84-9876-739-1) Web del Patronato Nacional del Misteri d'Elx - Misterio de Elche La Tramoia დაარქივებული 2017-10-03 საიტზე Wayback Machine. Tribute to the "Mystery of Elche" ↑ (ესპანური)El misterio de Elche - UNESCO
დოროთეოზი

საკუთარი სახელი დოროთეოზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დოროთეოზ I — საქართველოს კათალიკოსი დოროთეოზ II — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი დოროთეოზ III — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი
დონის როსტოვის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მონასტერი

დონის როსტოვის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მონასტერი (რუს. Монастырь иверской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ დონის როსტოვში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. ეკლესია აგებულია ათონის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. მონასტრის ისტორია იწყება 1903 წლიდან. წმინდა სინოდის მიხედვით როსტოვის მთავრობამ შეასრულა ეკატერინესა და ალექსანდრეს სახელობის შავი ზღვის მონასტრის მონაზონების შუამდგომლობა და დედათა მონასტრისათვის გამოყო სამშენებლო ადგილი დონის როსტოვთან ახლოს. როსტოველი ვაჭარი ს. ი. ფიოდოროვი გახდა მონასტრის სამეურვეს საბჭოს ხელმძღვანელი, ამიტომ მონასტერს მოსახლეობაშI ზოგჯერ უწოდებდნენ „ფიოდოროვსკის“. არსებობს მოსაზრება, რომ ვაჭარმა ფიოდოროვმა მონასტერი ააშენა თავისი 16 წლის გოგონასათვის, რომელსაც უნდოდა საერო ცხოვრებიდან სასულიერო ცხოვრებაში წასვლა. დონის როსტოვის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მონასტრის პირველი წინამძღვარი გახდა იღუმენია ანასტასია, რომლის ხელმძღვანელობის ქვეშ მონასტერში ცხოვრობდა დაახლოებით 50 მონაზონი. რამდენიმე წლის შემდეგ მონასტრის ტერიტორიაზე ააშენეს ხის სამლოცველო და კელიები, რომელიც მოგვიანებით შეცვალა ქვის შენობებმა. 1908 წელს ტაძრის მშენებლობა დასრულდა და იგი აკურთხეს ათონის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ძველი ქრონიკები გვამცნობენ, რომ 1914 წლის დასასრულს, სამეფო კორტეჟი, რომელიც ბრუნდებოდა კავკასიის მინერალური წყლებიდან, შეჩერდა მონასტრის საზღვართან. იმპერატორი ნიკოლოზ II და ტახტის მემკვიდრე ალექსეი ნიკოლოზის ძე რომანოვი შევიდნენ მონასტერში რათა თაყვანი ეცათ ივერიის ღვთისმშობლის ხატისათვის. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში მონასტერი გამოიყენებოდა 9-11 წლის ოკუპირებული პოლონეთიდან დევნილი გოგონების თავშესაფრად. გოგონები სწავლობდნენ და ცხოვრობდნენ მონასტერში 1920 წლამდე. 1919 წელს კომუნისტებისაგან მომდინარე საფრთხის გამო იღუმენია ანასტასიამ მონასტერი დახურა და სოფლის მეურნეობის არტელის სახით მოხდინა მისი ხელახალი რეგისტრაცია. მიუხედავად ამისა, 1929 წელს მონასტერი დახურეს. იღუმენია ანასტასია და რამდენიმე მონაზონი ციმბირში გადაასახლეს. ტაძრის ქონება სახელმწიფოს გადასცეს. სხვადასხვა დროს მონასტრის შენობებში განთავსებული იყო საბავშვო ბაღი, სახელოსნო და საწყობები. 1980-იანი წლების ბოლოს მიტროპოლიტ ვლადიმირ საბოდანის მეთაურობით შეიქმნა საინიციატივო ჯგუფი, რომლის მიზანიც იყო დაებრუნებინათ რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის სიწმინდეები. მონასტრის აღდგენა მოხდა მხოლოდ სსრკ-ის დაშლის შემდეგ. დონის როსტოვის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მონასტერი აღდგა წმინდა სინოდის 1991 წლის 30 აგვისტოს გადაწყვეტილებით. 1995 წელს აღადგინეს მონასტრის ეკლესია. 2002 წელს როსტოველმა მხატვრებმა მოხატეს კედლები და განაახლეს ქვედა ეკლესიის კანკელი. ამჟამად მონასტერში ცხოვრობს 35 მონაზონი. მონასტრის ტერიტორიაზე იმართება ექსკურსიები. მონასტრის ტერიტორია მონასტრის ტერიტორია მონასტრის შესასვლელი წმინდა სამების ხუთსაკურთხევლიანი ეკლესია ივერიის დედათა მონასტერი. ХХ საუკუნის ფოტოგრაფია. მონასტრის ოფიციალური ვებ-გვერდი. Открытая православная энциклопедия «Древо». ↑ Страницы истории. www.iver-mon.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-19.
დოროთეოზ III

დოროთეოზ III, დოროთეოს III — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1589 წლიდან. სიმონ I-ის (1556-1600) თანამედროვე. დოროთეოზ კათოლიკოსმა გიორგი IX-საგან „დიდის ფასითა“ შეიძინა სურამთან ახლოს მდებარე სოფელი იტრია იქ მოსახლე აზნაურებითა და გლეხებითურთ. სოფელ ნიტრიაში (ამჟამად ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამის უბანი იტრია) ააშენა საძვალე მონასტერი. მშენებლობაში მატერიალურ დახმარებას უწევდნენ ქართლის მეფეები: გიორგი IX, სიმონ I, გიორგი ბატონიშვილი (სიმონის ძე) და კახეთის მეფე ლევანი. ცნობილია დოროთეოზის მიერ დაწერილი გუჯარი, სადაც აღწერილია ნიტრიის მონასტრის მშენებლობის ამბავი. გუჯარი მნიშვნელოვან მასალას იძლევა საქართველოს ეკონომიკური, პოლიტიკური და მატერიალური კულტურის ისტორიის შესასწავლად. სამონასტრო მშენებლობის დაწყებისას ქვეყანას შაჰ-თამაზი შემოესია, „ამოწყჳტა და ააოჴრა ქართლის ქუეყანა. ეს ყუელაი მეფობასა პატრონის ლუარსაფისსა“-ო, აღნიშნავს დოროთეოზი მის მიერ იტრიის ეკლესიისადმი გაცემულ შეწირულობის სიგელში. ამდენად, სამონასტრო მშენებლობა მას ჯერ კიდევ კათოლიკოსად დაწესებამდე დაუწყია. სიმონ I-ს განუჩენია მონასტრისათვის „ცოტაოდენნი საფასე“. აშენებული ეკლესია და სოფელი მტერს აუოხრებია, თუმცა კათოლიკოსმა მოახერხა მისი განახლება. დოროთეოზმა მის მიერვე აშენებულ მონასტერს დიდი რაოდენობით ყმა-მამული და საეკლესიო ინვენტარი შესწირა. კათოლიკოსი საგანგებოდ აღნიშნავს კახთა მეფის ლევანისა და მის შვილთა წყალობასა და შეწევნას. კათოლიკოსს მონასტრის საკეთილდღეოდ გაუწევია დიდი ჯაფა: „ეს რაც მამული და გლეხნი დამიწერია, ყუელა ჩემის მოღვაწებითა და წირვით მიშოვნია და მიყიდია. ამისთათანა პატიოსანი თვალთ-შეუდგამი მონასტერი ამიშენებია... მრავალნი ჭირნი და იწროებანი მომითმენია“. ქართლის მეფეს გიორგი X-ს დოროთეოზ კათოლიკოსის თხოვნით იტრიის მონასტრისათვის თავისი სახასო მამულიდან მნიშვნელოვანი ყმა-მამული შეუწირავს. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 486. მეტრეველი, როინ (2010). საქართველოს მეფეები და პატრიარქები. თბილისი: არტანუჯი. ISBN 978-9941-421-21-1.
ჯაიათუ-ყაენი

ჯაიათუ თუღ თემურ-ყაენი იგივე იმპერატორი ვენძონგი (დ. 16 თებერვალი, 1304 — გ. 2 სექტემბერი, 1332) — იუანის დინასტიის მე-8 იმპერატორი 1328–1332 წლებში, მონღოლთა ნომინალური ყაენი, ქულუგ-ყაენის ვაჟი, ყუბილაის შთამომავალი. ჯაიათუმ ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო მისი ნათესავის, რაგიბაღ-ყაენის გადაყენების შედეგად. 1328 წელს რამდენიმეჯერ დაამარცხა რეგენტ დავლათ-შაჰის არმია და ქალაქი შანდუ აიღო, რის შემდეგაც რაგიბაღ-ყაენი დაატყვევა და სიკვდილით დასაჯა. მისმა მმართველობამ 4 წლამდეც ვერ გასტანა. 1329 წელს დროებით გადააყენა მისმა უფროსმა ძმამ, ხუთუღთუ-ყაენმა, თუმცა 6 თვეში ჯაიათუმ დაამხო ის და დაიბრუნა ტახტი. ჯაიათუს მმართველობის პერიოდში ჩინეთში დაიწყო კულტურის პროგრესი. ჯაიათუ-ყაენს უყვარდა ხელოვნება და პირადად იყო პოეტების, მხატვრებისა და სწავლულების მფარველი. 1332 წელს 28 წლის ჯაიათუ გარდაიცვალა. ის შეცვალა მისმა ძმისშვილმა, მცირეწლოვანმა რინჩინბალ-ყაენმა. იუანის დინასტია მონღოლთა იმპერია მონღოლთა იმპერიის მმართველთა სია The Cambridge History of China, vol6, pg539 Tu-Meng wu erh shih chi, 157. pp. 26a C.P.Atwood-Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, p. 430 The Empire of the Steppes, by Rene Grousset, Naomi Walford, p. 321 Herbert Franke, Denis Twitchett, John King Fairbank-The Cambridge History of China: Alien regimes and border states, 907–1368, p. 544 Frederick W. Mote- Imperial China 900–1800, p. 471 Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources By E. Bretschneider, Routledge ISBN 0-415-24486-2, Routledge, 2001 "The Chaghadaids and Islam: the conversion of Tarmashirin Khan (1331–34)". The Journal of the American Oriental Society, 1 October 2002. Biran Man, John (2006). Kublai Khan: From Xanadu to Superpower. London: Bantam Books. ISBN 9780553817188.