laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სოციალ-დემოკრატიული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)

სოციალ-დემოკრატიული პარტია (ინგლ. Social Democratic Party) — პოლიტიკური პარტია გაერთიანებულ სამეფოში, რომელიც 1981-88 წლებში არსებობდა. სდპ-ს შექმნა დაკავშირებულია ლეიბორისტული პარტიის მემარჯვენეთა თავკაცების მემარცხენეებით უკმაყოფილებით, მათი შეხედულებით პარტიის ხელმძღვანელობის პოლიტიკაზე. 4 გავლენიანი პოლიტიკოსი მემარჯვენეთა მხრიდან როი ჯენკინსი, დევიდ ოუენსი, ბილ როჯერსი და შირილ ვილიამსი, რომლებმაც მიიღეს „ოთხთა ბანდის“ ზედმეტსახელი (ჩინეთის კომპარტიაში არსებული იგივე სახელწოდების ჯგუფის ალუზია), გამოვიდა პარტიის ხელმძღვანელობის კრიტიკით და მალევე დატოვეს პარტიაც, ჩამოაყალიბეს რა სდპ. პარტიას 28 ლეიბორისტი დეპუტატი შეუერთდა თემთა პალატიდან და ასევე ერთი დეპუტატ-კონსერვატორი. პარტიის შექმნიდან მოკლე ხანში, პარტიამ შექმნა კავშირი ლიბერალურ პარტიასთან. კავშირის ლიდერები, რომელიც უპირველეს ყოვლისა ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობის მიღებისათვის შეიქმნა, როი ჯენკინსი სდპ-დან და დევიდ სტილი ლპ-დან გახდნენ. 1983 წელს საპარლამენტო არჩევნებზე პარტიის კანდიდატებმა ლპ-დან და სდპ-დან 7,78 მილიონი ხმა (25,4%) და თემთა პალატაში 23 ადგილი მიიღეს. 1984 წელს ლპ-სდპ კავშირმა ევროპარლამენტში მიიღო მონაწილეობა. თუმცა ვერ მოარხერხა ვერცერთი ადგილის მოპოვება, მიუხედავად იმისა რომ მან ხმების 19% მიიღო ინგლისში, უელსში და შოტლანდიაში. 1987 წელს საპარლამენტო არჩევნებზე ლპ-სდპს კანდიდატებმა 7,34 მილიონი ხმა (22,6%) და 22 დეპუტატის მანდატი მიიღეს. 1988 წლის 3 მარტს ორივე პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება შეერთების შესახებ და ჩამოაყალიბეს სოციალური და ლიბერალური დემოკრატების პარტია, რომელსაც შემდეგში გადაერქვა სახელი და ლიბერალური დემორატების პარტია ეწოდა (პარტია დღესაც არსებობს). როი ჯენკინსი, 7 ივლისი1981 — 13 ივნისი 1983 დევიდ ოუენი, 13 ივნისი 1983 — 14 ივნისი 1987 რობერტ მაკლენანი, 14 ივნისი 1987 — 3 მარტი 1988
სიორენ კირკეგორის ფილოსოფია

სიორენ კირკეგორის ფილოსოფიას, მე-20 საუკუნის ფილოსოფიის, განსაკუთრებით ეგზისტენციალიზმის და პოსტმოდერნიზმის, განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვის. კირკეგორი იყო მე-19 საუკუნის დანიელი ფილოსოფოსი, რომელიც მოიხსენიება, როგორც "ეგზისტენციალიზმის მამა." სწორედ კირკეგაარდის ფილოსოფიამ მოახდინა ზეგავლენა ეგზისტენციალური ფსიქოლოგიის ჩამოყალიბებაზე. კირკეგორი აკრიტიკებდა გეორგ ფრიდრიხ ვილჰელმ ჰეგელის და დანიელი ჰეგელისტების მიერ ჩამოყალიბებულ ფილოსოფიურ სისტემებს. თავად მასზე გავლენა იმანუელ კანტს მოეხდინა.
ნიკო ყიასაშვილი

ნიკო ალექსანდრეს ძე ყიასაშვილი (დ. 8 ივლისი, 1926, თბილისი ― გ. 14 მარტი, 1996) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1979). თსუ-ის ინგლისურ ენის კათედრის გამგე (1970-1981), ინგლისური ფილოლოგიის კათედრის გამგე 1984 წლიდან. საზღვარგარეთის თანამდეროვე ლიტერატურული პროცესების სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის ხელმძღვანელი 1980 წლიდან, შექსპირის საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი და მისი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი (1971-იდან). ეკუთვნის ნაშრომები ინგლისური რენესანსის პერიოდისა და თანამედროვე ლიტერატურასა და თეატრზე: "შექსპირი" (1959), "შექსპირის სამყაროში" (1966), "ჯ. ჯოისის ცნობიერების ნაკადის მეთოდის ზოგიერთი თავისებურება" (1971), "შექსპირი და XX საუკუნის ინგლისური ლიტერატურა" (1973, 1974, რუსულ და გერმანულ ენებზე), "კლასიკის ადაპტაციის პრობლემა" (1975), "ნესტორის ეპიზოდი როგორც "ულისეს" პარადიგმა" (1978, გერმანულ ენაზე), «"ქვეყანა სცენაა" როგორც "ჰამლეტის" სტრუქტურული ელემენტი» (1979, 1981, ქართულ და რუსულ ენებზე), "შექსპირი და XX საუკუნის მექანისტური ცივილიზაცია" (ოლბანი, აშშ, 1979, ინგლისურ ენაზე), "ქართული რიჩარდ III" (ვაშინგტონი, 1980, ინგლისურ ენაზე). ეკუთვნის თარგმანები: ჯ. ჯოისის "ჯაკომო ჯოისი" (1969, ქართულ და რუსულ ენებზე), ჰ. პინტერის "დარაჯი" (1975), ჯ. ჯოისის "ულისე" (წიგნი I, 1983), შეადგინა და გამოსცა კრებული "ქართული შექსპირიანას" 5 ტომი (1959-1979). მისი საერთო რედაქციით, წინასწიტყვაობითა და შენიშვნებით გამოდის შექსპირის თხზულებათა პირველი სრული კრებული ქართულ ენაზე (ტ. 1, 1983, ტ. 2, 1985). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 641.
ცამეტი (ფილმი)

ცამეტი — გელა ბაბლუანის კინოფილმი დაწერილი და გადაღებული 2005 წელს. ეს ფილმი ბაბლუანის სრულმეტრაჟიანი ფილმის სარეჟისორო დებიუტი იყო. ფილმი ასევე დებიუტი გახდა რეჟისორის ვაჟი გიორგი ბაბლუანისთვის, რომელიც პროტაგონისტი სებასტიანის როლს ასრულებს. ფილმი გადაღებულია შავ-თეთრად, ნუარის სტილში, სიუჟეტი თანდათან იძაბება და კულმინაციას მთავარ სცენაში აღწევს. ზოგიერთი კრიტიკოსის შედარებით ეს ნამუშევარი ამერიკელი რეჟისორი დევიდ ფინჩერის სტილს წააგავს. თბილისში ფილმის პრემიერა 2006 წლის 11 მაისს მოეწყო. თავად ბაბლუანმა გადაიღო ფილმის ფერადი გადამუშავებული ვერსია 13, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს სემ რაილიმ, მიკი რურკმა და ჯეისონ სტეტჰემმა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმი აღწერს ოცი წლის სებასტიანის ცხოვრებას, რომელიც სამშენებლო სამუშაოთი არჩენს მის ქართულ იმიგრანტ ოჯახს ჩრდ. საფრანგეთის ზღვისპირა დასახლებაში. მას სახლის სარემონტოდ ქირაობს მამაკაცი სახელად გოდონი, რომელიც კრიმინალურ საქმეებში გახვეული ნარკომანია. გოდონის დოზის გადამეტებით გარდაცვლის შემდეგ, მისი ქვრივი სებასტიანს ატყობინებს, რომ ნამუშევრის საფასურის გადახდას ვერ შეძლებს. სებასტიანი ყურმოკვრით იგებს გოდონის დავალებაზე, რომელიც მას სიკვდილის გამო შეუსრულებელი დარჩა, თუმცა ამ საქმის დეტალების არაფერი იცის. ის იპარავს კონვერტს საქმის ინსტრუქციებით. კონვერტში მატარებლის ბილეთია პარიზში, სასტუმროს ჯავშანი და ნიშანი 13. სასტუმროში ჩამოსულს უცნობი ურეკავს და დამატებით ინსტრუქციებს აძლევს. დანიშნულების ადგილას მისულ სებასტიანს მძღოლი ხვდება და მიჰყავს დავალების ადგილას, სადაც ის სწრაფად ხვდება ამ დავალების შინაარსს თუმცა უკან დახევის შანსი უკვე აღარ აქვს. ფილმს მიღებული აქვს მსოფლიო კინოს ჟიურის პრიზი 2006 წლის სანდენსის კინო-ფესტივალზე. ასევე მიღებული აქვს ორი ჯილდო ვენეციის 62-ე კინო ფესტივალზე. კინოკრიტიკოსთა ასოციასიებმა Empire, Total Film და UNCUT ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა. ოფიციალური საიტი
ქვევრი

ქვევრი — კვერცხისებური ფორმის, კონუსური (იშვიათად ბრტყელი) ძირის მქონე თიხის ჭურჭელი, ვიწრო ყელითა და დისკოსებური თავით. გამოიყენება ღვინის დასაყენებლად ან მარცვლეულის შესანახად. ქვევრის მოხმარება სპეციფიურია - მას მიწაში ფლავენ და ჰერმეტიულად ხურავენ. საქართველოში ქვევრისებური ჭურჭელი ადრეული ბრინჯაოს ხაინდანაა ცნობილი, თუმცა ბევრი მათგანის კონკრეტული დანიშნულება უცნობია. ქვევრი მრავლადაა გამოვლენილი ანტიკური ხანის ნამოსახლარებსა და სამაროვნებზე. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის ბრძანებით, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან დღემდე გავრცელებულ, ღვინის დასაყენებელ და შესანახ თიხის უნიკალურ ჭურჭელს - ქვევრს, არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. იგივე სტატუსი ქვევრს, საქართველოს პრეზიდენტის 2012 წლის 8 თებერვალის № 91 ბრძანებულებით, „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისადაც მიენიჭა. იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მთავრობათაშორისი კომიტეტის მე-8 სესიაზე (ქ. ბაქო, 2-7 დეკემბერი, 2013) მიიღეს გადაწყვეტილება საქართველოს მიერ წარდგენილი ნომინაციის „ქვევრის ღვინის დაყენების უძველესი ქართული ტრადიციული მეთოდის“ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით სიაში შეტანის თაობაზე. ქვევრსამარხი ე. გოგაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 510. «ქვევრის ჰერმეტიზაციის ძველი წესები» / გ. ცინცაძე, ხ. წიქარიშვილი, მ. ცინცაძე, რ. ჩაგუნავა // საქართველოს ქიმიური ჟურნალი. - თბ., 2007. - ISSN: 1512-0686. - N2. - გვ.233-235. - რეზიუმე ინგლისურ და რუსულ ენაზე; «ქვევრის გამოყენის განსაკუთრებული შემთხვევები» / გ. ცინცაძე, ხ. წიქარიშვილი, მ. ცინცაძე, რ. ჩაგუნავა // საქართველოს ქიმიური ჟურნალი. - თბ., 2007. - ISSN: 1512-0686. - N2. - გვ.236-238. - რეზიუმე ინგლისურ და რუსულ ენაზე; «ქვევრის სარქველი : [ჰერმეტულად დახურვის წესი]» // მოსავალი / რედაქტორ-გამომცემელი ვ.ი. რცხილაძე. - 1909. - N12. - გვ.9-10 თეიმურაზ ბატონიშვილისა და მარი ბროსეს გაბაასება. პორტალი მარანი (2009-04-09).; ლუკა კარკაძე. (2008-12-27) ქვევრი. ბლოგი „ქართული ვაზის ჯიშები“. ↑ ქვევრს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭება ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №91 2012 წლის 8 თებერვალი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-02-08. ↑ პრეზიდენტმა ქვევრს ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა ↑ „ქვევრის ღვინის დაყენების უძველესი ქართული ტრადიციული მეთოდი” არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით სიაში ↑ http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?RL=00870
კესონი

კესონი (კორ. 개성시) — ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში. მდებარეობს ჰუანხე-პუქტოს პროვინციაში, ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ყოფილი განსაკუთრებული სტსტუსის მქონე ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში და კორეის დედაქალაქი კორიოს დინასტიის მმართველობის პერიოდში (919-1232 წწ.). არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დასტურდება, რომ კესონის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ნეოლითის პერიოდში. საუკუნეების განმავლობაში კესონი სხვადასხვა სახელმწიფოების მმართველობის ქვეშ იყო და სახელებიც ამისდამიხედვით ეცვლებოდა. კოგურიოს პერიოდში ეწოდებოდა ბუსოგაპი. 475 წელს კესონი შედიოდა პექჩეს შემადგენლობაში და მათ ხელში დარჩა დაახლოებით ერთი საუკუნის განმავლობაში. 555 წელს ძველი კესონი გახდა სილას სამეფოს შემადგენელი ნაწილი და ეწოდა სონგაკ-გუნი. 898 წელს კესონი დაიპყრო კუნ ემ, რომელიც იყო ტაებონგის სამეფოს დამაარსებელი. 919 წელს შევიდა კორიოს სამეფოს შემადგენლობაში და გახდა ეროვნული დედაქალაქი. 960 წელს მეფე გუანგიონგის მმართველობის პერიოდში ქალაქს ეწოდა გაიგიონგი, 995 წელს კი მეფე სეონიონგის მმართველობის პერიოდში ეწოდა გაესონგ-ბუ. 1010 წელს მეფე ჰიეონიონგის მმართველობის პირველ წელს, კორიო-კიდანის მეორე ომის პერიოდში ქალაქის ყველა შენობა დაიწვა. 1392 წელს კორიოს დინასტია დაამხო ლი სონგემ და დაამყარა ჩოსონის დინასტიის ხელისუფლება, რომლებმაც 1394 წელს დედაქალაქი კესონიდან გადაიტანეს ჰანიანში (თანამედროვე სეული). კესონი გახდა კიონგიდოს პროვინციის შემადგენელი ნაწილი და ასე დარჩა თვით კორეის ომამდე. 1951 წელს კესონი, რომელიც შედიოდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში დაექვემდებარა ჩრდილოეთ კორეის კონტროლს და ჩამოყალიბდა კესონის რეგიონი. 1955 წელს კესონი გახდა პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი.2002 წელს ჩამოყალიბდა კესონის სამრეწველო რაიონი, როგორც ქალქის ნაწილი. კესონში დაცულია კორიოს მეფე მანვოლდეს სასახლის ნანგრევები. სასახლის მშენებლობა დაიწყო 918 წელს. დაანგრიეს 1361 წელს. კესონის დასავლეთით 11 კილომეტრში მდებარეობს მეფე კონმინის საფლავი. 1948 წელს კორეის გაყოფის შემდეგ შევიდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში, როგორც 38-ე პარალელის ქვემოთ მდებარე ობიექტი. 2013 წელს კესონის კორიოს დინასტიის დროინდელი ისტორიული მონუმენტები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. გერმანული ვებსაიტი კესონის შესახებ ↑ Sites in Ukraine, the Iran and the Democratic People’s Republic of Korea inscribed on UNESCO’s World Heritage List
ჩიტოსე

ჩიტოსე (იაპონ. 千歳川) — მდინარე ჰოკაიდოზე. მდინარეს აქვს მინიჭებული A კლასი. ქალაქ ებეცუში მას ებეცუს მდინარესაც ეძახიან (江別川). აინის ენაზე თავდან ერქვა შიკოცუ, თუმცა ეს დასახელება იაპონურად ცუდად ჟღრდა და ამიტომ 1805 წელს მას სახელი შეეცვალა და გახდა ჩიტოსე. ჩიტოსე გამოედინება ტბა შიკოცუდან. მდინარე გადის ქალაქ ჩიტოსეს ცენტრში. შემდეგ ის გადის იშიკარის დაბლობზე. დაბლობზე ის კვებავ უამრავ საირიგაციო არხს. აქ ჩიტოსე ქმნის საზღვარს იშიკარის ქვეპრეფექტურასა და სორაჩის ქვეპრეფექტურას შორის. ბოლოს მდინარე გადის ქალაქ ებეცუში და უერთდება მდინარე იშიკარას. მიუხედავად მთავრობის ძალიახმევისა, ჩიტოსე ყოველ მეორე წელს დიდდება და ტბორავს დაახლოებით 40 კილომეტრს. ბოლო მნიშვნელოვან დატბორვა მოხდა 1981 წელს, როდესაც მდინარემ დააზიანა 2700 სახლი და დატბორა 20 000 ჰექტარი. გეოგრაფიული ინსტიტუტი
აზიის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით

მოცემულია აზიის კონტინენტის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით, 2007 წლის მონაცემებით. ევროპის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით სამხრეთ ამერიკის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით ოკეანეთის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით ↑ Separate statistics for mainland China only. ↑ Central Intelligence Agency. July 2010 est.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-29. ციტირების თარიღი: 2010-08-30.
სარუ

სარუ (沙流川 სარუ-გავა) — მდინარე კუნძულ ჰოკაიდოზე, იაპონია. სარო მოედინება ჰიდაკას მთებიდან და ჩედინება წყნარ ოკეანეში. მდინარეზე სოფელ ნიბუტანთან მდებარეობს ნიბუტანის დამბა. ამ დაგუბების მშენებლობას წინ დიდი დავა უძღვოდა, რასაც შედეგად იაპონიის მიერ აინუს ხალხის როგორც აბორიგენების აღიარება მოუწია. გზების ინფრასტრუქტურის და ტრანსპერტის სამინისტრო დაარქივებული 2016-08-27 საიტზე Wayback Machine. (იაპონური) გეოგრაფიული ინსტიტუტი (იაპონური)
საღამოს ტბა

საღამოს ტბა — ტბა საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ვულკანური მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ფარავნის აუზში, ზღვის დონიდან 1996 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 4,8 კმ², საშუალო სიღრმე 1,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,3 მ. წყლის მოცულობა 7,7 მლნ მ³, წყალშემკრები აუზის ფართობი 528 კმ². უკავია სამკუთხედი ფორმის ქვაბულის დადაბლებული ნაწილი, რომელიც ყველა მხირდან შემოზღუდულია ვულკანური ამაღლებებით. ტბის წყალშემკრები აუზი მდებარეობს სამსრის ქედის აღმოსავლეთ და ჯავახეთის ქედის დასავლეთ ფერდობებზე. ანდეზიტებით აგებული ტბის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირები მაღალი, ციცაბო და ჩამონგრეულია. ჩრდილოეთიდან ტბისკენ დამრეცად ეშვება ვულკანური შემაღლება, რომელიც არ ქმნის მაღალ ნაპირს. ტბის აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაპირები დაბალია. ფსკერის რელიეფი ძირითადად ბრტყელია და მარტივი. გეგმაში აქვს განედური მიმართულებით გადაჭიმული ტრაპეციის ფორმა. ტბის აუზში მდინარეთა ქსელი სუსტადაა განვითარებული. ტბაზე გაედინება მდინარე ფარავანი, რომლის საშუალებითაც საღამოს ტბა დაკავშირებულია ფარავნის ტბასთან. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით. მაქსიმალური დონე მაისშია, მინიმალური — სექტემბერში. ივლისში ზედაპირული წყლის ტემპერატურა 14,4 °C. ზამთარში იყინება 4,5 თვით. ტბის საშუალო წლიური დონეების ამპლიტუდა 61 სმ-ს, მაქსიმალური კი 92 სმ-ს შეადგენს. მაქსიმალური ამპლიტუდა უდრის 81 სმ-ს. საღამოს ტბის გენეზისის შესახებ რამდენადმე განსხვავებული აზრი არსებობს. ადრინდელ მკვლევრებს იგი კრატერად მიაჩნდათ. პროფესორი ლევან მარუაშვილი მას განიხილავს როგორც ეროზიული ხეობის ლავებით გადაკეტვის შედეგად წარმოშობილს. საყურადღებოა, რომ აკადემიკოსი ნიკოლოზ სხირტლაძე საღამოს ტბის სამხრეთ-დასავლეთი ნაპირის გასწვრივ ატარებს ტექტონიკური წყვეტის ხაზს. ამჟამად საღამოს ტბა ტექტონიკური წარმოშობის ტბად მიიჩნევა. საღამოს ტბაზე წყლის ჰიდროქიმიური რეჟიმის შესწავლა 1937–48 წლებში ფრაგმენტულად მიმდინარეობდა, 1948 წლიდან 80-იან წლებამდე კი მუდმივად. საღამოს ტბის წყალი საშუალო ტუტე რეაქციისაა. საღამოს ტბაში აზოტის შემცველობა აღემატება ფოსფორისას, ანუ, მალიმიტირებელია აზოტი, ხოლო პირველად პროდუქციაში ჭარბობს ფოსფორი. ტბის გასწვრივ, საავტომობილო გზის გაყოლებით, მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები — 3 ეკლესია, ხოლო მეოთხე მაღალ მთაზეა აღმართული. 3 ეკლესიიდან ყველაზე ადრინდელია უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარე ეკლესია — საღამოს ეკლესია, რომელსაც მინიჭეული აქვს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. საღამოს ტბა მდიდარია თევზით. სარეწაო მნიშვნელობისაა. ტბასთან გაშენებულია სოფელი საღამო. საქართველოს ტბები ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 152. ↑ 2.0 2.1 2.2 Апхазава И. С. Озера Грузии. Тбилиси: Мецниереба, 1975. 181 с. ↑ საქართველოს კლიმატურ და ჰიდროლოგიურ ელემენტთა შესწავლისათვის: კრებული. თბ., 1966. გვ. 112-130 ↑ ზოოლოგიის ინსტიტუტის შრომები. თბ., 2016. ტ. 25. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ბოლერო (რაველი)

ბოლერო (ესპ. Bolero) — ფრანგი კომპოზიტორის, მორის რაველის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, ჩაფიქრებული როგორც მუსიკა საბალეტო წარმოდგენისთვის. დაიწერა 1928 წელს და პირველად შესრულდა 1928 წლის 22 ნოემბერს პარიზის გრანდ ოპერაში, ბალერინა იდა რუბინშტეინის გამოსვლისას; ორკესტრს დირიჟორობდა ვოლტერ სტრარამი. ნაწარმოების ხანგძლივობა 15 წუთია, თუმცა თუ აუჩქარებლად, ნელ ტემპში შესრულდება, როგორც ამას კომპოზიტორი ითხოვდა, 18 წუთამდე გრძელდება. ბოლერო მორის რაველი ბოლერო. experiencefestival.com.
აკანი

აკანი — მდინარე იაპონიაში, კუნძულ ჰოკაიდოზე. გამოედინება აკანის ტბიდან, ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. ტბა შეიქმნა ოაკანის მთის ვულკანური ამოფრქვევისას მდინარის დაგუბების შედეგად, დაახლოებით 6000 წლის წინ. მდინარე ტბიდან გამოედინება წყალვარდნილის, ჩანჩქერის სახით. ეს ადგილი „ტაკიგუჩი“ და მის სიახლოვეს მდებარე ტაკიმის ხიდი აკანის ეროვნულ პარკში შედის. მდინარე ქ. კუსიროს ფარგლებში სამხრეთისკენ მიედინება და წყნარ ოკეანეში ჩაედინება. ის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ქ. კუსიროს ეკონომიკაში. http://www.ilec.or.jp/database/asi/dasi21.html დაარქივებული 2012-04-20 საიტზე Wayback Machine. . ტბების გარემოს საერთაშორისო კომიტეტი http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/parks/akan_2.html დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. იაპონიის ეროვნული პარკები, აკანის ნაციონალური პარკი
ბოლერო

ბოლერო (ესპ. Bolero) — ესპანური (წყვილთა) ცეკვა, წარმოიშვა XVIII საუკუნის ბოლოს. სრულდება გიტარის აკომპანიმენტის, ზოგჯერ კი სიმღერის თანხლებით. მისთვის დამახასიათებელი რიტმული სურათი ხაზგასმულია კასტანიეტების კაკუნით. XIX საუკუნის დასაწყისიდან ბოლერო ცნობილია საბალეტო სცენაზეც. იგი ხშირად გამოიყენება პროფესიულ მუსიკაში (მორის რაველის „ბოლერო“ სიმფონიური ორკესტრისათვის და სხვა). ბოლერო (რაველი) ↑ ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი.
ბოლერო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბოლერო შეიძლება აღნიშნავდეს: ბოლერო — ესპანური ცეკვა სიმღერისა და კასტანიეტების აყოლებით; ბოლერო — მორის რაველის ნაწარმოები (1928).
სირტაკი

სირტაკი (ბერძ. συρτάκι - შეხება) — პოპულარული ბერძნული ჯგუფური ცეკვა, შექმნილი 1964 წელს ფილმისათვის „ბერძენი ზორბა“. სირტაკი ბერძენთა ხალხური ცეკვაა, თუმცა წარმოადგენს ჰასაპიკოს (ძველ-ბერძნული ცეკვა) ნელი და სწრაფი ვერსიების ნარევს. ცეკვა და მუსიკა დაწერა მიკის თეოდორაკისმა. ფილმის ეკრანებზე გასვლის შემდეგ სირტაკი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ცეკვა გახდა მსოფლიოში. ↑ უცხო სიტყვათა ლექსიკონი.
ინდოეთის გზები

ინდოეთის გზები (პორტ. Caminho das Índias) (აგრეთვე ცნობილი როგორც: ინდოეთი - სიყვარულის ისტორია და იქ სადაც უყვართ) — ბრაზილიური ემის ჯილდოს მფლობელი ტელენოველა, რომელიც შექმნილია Globo TV-ს მიერ და რომელიც პირველად 2009 წლის 19 იანვრიდან 11 სექტემბრამდე გადიოდა ტელეარხზე. ტელენოველა ბრაზლილიაში ყველაზე ყურებადი შოუების სათავეში მოხვდა. „ინდოელთა გზა“ აღწერს იმ მრწამსსა და ღირებულებებს, რომლებიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს აღმოსავლურ და დასავლურ სამყაროს, მას ეკრანზე მოაქვს კულტურათა კონტრასტის ისტორია თავისი დადებითი და უარყოფითი გმირებით. ტელენოველა გადიოდა ერთსაათიან სერიებად კვირაში ექვსი დღე — ორშაბათიდან შაბათამდე. ეს იყო ბრაზილიის ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული პროგრამათაგანი, რომელმაც ხელი შეუწყო ინდოეთის პოპულარიზაციას ბრაზილიაში. ინდურ მოტივებზე შექმნილი ძვირფასეულობა, რომელიც მთავარ გმირს — მაიას უკეთია ახლა ყველგან იყიდება, წიგნები ინდოეთის შესახებ ბესტსელერების სიის სათავეში ხვდება, ბრაზილიელი ტურისტების ინდოეთისაკენ მოგზაურობათა რიცხვი საკმაოდ გაიზარდა, აგრეთვე ინდური თემატიკის რესტორნებისა და ღამის კლუბების გახსნაც კი დაიწყო. „ინდოეთის გზები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) Caminho das Índias (ოფიციალური საიტი) ოფიციალური საერთაშორისო ტრეილერი დაარქივებული 2009-11-30 საიტზე Wayback Machine.
ბრძოლა სიმაღლე 3234-სთვის

ბრძოლა სიმაღლე 3234-ისთვის — თავდაცვითი ბრძოლა, რომელიც 1988 წლის იანვრის დასაწყისში მოხდა. საბჭოთა 39 მედესანტე ებრძოდა 400-მდე ავღანელ-პაკისტანელ მუჯაჰედს. 1988 წლის 7 იანვარს სადესანტო აეულს სადაც მხოლოდ 39 მებრძოლი იყო თავს დაესხა 500-მდე ავღანელი მუჯაჰედი, რომლებსაც უნდოდათ სიმაღლის დაკავაბა რადგან ეს სიმაღლე იყო სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი, რადგან ამ სიმაღლის ქვემოდან გადადიოდა ჯავშანტექნიკა, რომელიც განკუთვნილი იყო ოპერაცია მაგისტრალისთვის, ხოლო მწვერვალზე მყოფ სამხედროებს კი მათი დაცვა ევალებოდათ. 15:30 წუთზე გახსნეს ავღანელებმა პირველი ცეცხლი, თავს დაესხნენ უფროს ლეიტენანტის ვიქტორ იურევიჩის რაზმს, მოწინააღმდეგე იყენებდა ყველანირ იარაღს, მათ შორის ნაღმტყორცნებს, რპგ-ებს და სხვა. ამ სროლების შედეგად დაიღუპა ანდრეი ფედოტოვი რეაქტიული ჭურვით. სროლები კი საბჭოთა პოზიციებიდან იყო 200 მ-დან. საღამოს 16:30 წუთზე ცეცხლი გახსნენს ორი მიმართულებით, მასირებულ სროლების ქვეშ მოყვენენ ავღანელები და დაიღუპა 20-მდე ავღანელი, 30 დაიჭრა, ხოლო საბჭოთა ბლოკ პოსტიდან 60 მეტრში არცერთი მუჯაჰედი ჩანდა. 17:35 წუთზე საბჭოთა მებრძოლეებმა ცეცხლი გახსნენს მესამე მიმართულებით, რომელიც იყო ძალიან გაბედული, რადგან მათ შეუტიეს მთელი ძალებით, ტყვიამფრქვევებით და ხელყუმბარებით, რის შედეგადაც მათ უკუაგდეს მოწინააღმდეგის ძალები. 23:30 - წუთზე დაიწყო მეხუთე შეტევა, რომელიც იყო ერთ-ერთი ყველაზე სასტიკი თავდასხმა სიმაღლეზე, რომელიც იყო მკვდარ სივრცეში, სადაც მჭიდროდ იყვნენ განლაგებულნი მუჯაჰედები, დასავლეთ მხარეს ავღანელებმა მოახერხეს 50 მეტრამდე მიახლოება რომ ხელყუმბარები ესროლათ. 3:00 - ყველაზე თავზე-ხელაღებული შეტევა, საბჭოთა სამხედროებს და მუჯაჰედებს შორის იყო მხოლოდ და მხოლოდ 50 მეტრი, ხოლო ზოგ ადგილას კი საერთოდ 15 მეტრი, საბჭოთა სამხედროებს ფაქტობრივად გამოლეული ჰქონდათ ტყვია-წამალი, რის გამოც უკვე საჭირო იყო არტილერიის ბრძოლაში ჩართვა. სულ მალე მუჯაჰედებმა გააცნობიერეს, რომ ისინი ვერ შეძლებდნენ მწერვალის აღებას, რის გამოც უკან დახევა დაიწყეს დახოცილ და დაჭრილ მებრძოლეებთან ერთად, უკან დახევა კი განაპირობა არტილერიის ცეცხლმა და ტყვია-წამლის დროულად მიწოდებამ. საბჭოთა მხარებ 39 სამხედროდან 6 მებრძოლი დაკარგა, მათ შორის იყვნენ ისეთებიც, რომლებმაც სიკვდილის მერე მიიღეს საბჭოთა კავშირის გმირის ორდენი. ასეთი იყო ვიაჩესლავ ალექსანდროვი და ანდრეი მელნიკოვი. ყველა მებრძოლმა კი ჯილდოდ მიიღო წითელი დროშის ორდენი და წითელ ვარსკვლავიანი ორდენი. ავღანელმა მუჯაჰედებმა დაკარგეს 200-მდე მებრძოლი, რომელთა უმეტესობა ჩაცმული იყო შავ ფორმებში და ჰქონდათ მართკუთხა შავი-ყვითელი-წითელი ზოლები, ეს კი იმას მიუთითებდა, რომ ისინი იყვნენ შავი ყარყატის მებრძოლეები, რომელიც პაკისტანურ არმიას ეკუთვნოდა. 2005 წელს ამ ბრძოლების საფუძვლებზე გადაიღეს რუსული, ფინური, უკრაინული ფილმი, ხოლო 2008 წელს კი გამოვიდა დოკუმენტური თამაში სიმართლე 9 ასეულზე, რომელსაც საფუძვლად დაედო 1988 წლის ინციდენტი. შტორმ-333 www.rsva.ru[მკვდარი ბმული] desantura.ru ↑ "Клятва тридцати девяти". A. Oliynik. Krasnaya Zvezda, October 29, 1988. (რუსული) ↑ "Афганский дневник". Y.M. Lapshin. ОЛМА-ПРЕСС Образование, 2004. ISBN 5-94849-641-4. Part 2. (რუსული)
ონომასტიკა

ონომასტიკა ან ონომასტოლოგია (ბერძნ. „ὀνομαστικός“ სახელწოდებასთან დაკავშირებული და „ὀνοματολογία“ („ὄνομα“ - სახელი). შეისწავლის შემდეგ მიმართულებებს: 1) ამა თუ იმ ენაში არსებულ საკუთარ სახელთა ერთობლიობა. 2) ენათმეცნიერების ნაწილი, რომელიც საკუთარ სახელებს სწავლობს. 3) ტოპონიმებს ↑ ὀνομαστικός, Henry George Liddell, Robert Scott, ბერძნულ-ინგლისური ლექსიკონი ↑ ეტიმოლოგების ინტერნეტ ლექსიკონი ↑ ὄνομα, Henry George Liddell, Robert Scott, ბერძნულ-ინგლისური ლექსიკონი ონომასტიკით ვარჯიში - როგორ განსხვავდება სახელები ენების და კულტურების მიხედვით დაარქივებული 2007-12-27 საიტზე Wayback Machine.
პიეტა

პიეტა (იტალ. Pietà — თანაგრძნობა, ღვთისმოსაობა) — ძველრომაულ მითოლოგიაში მშობლების მიმართ შვილის სიყვარულის განსახიერება. ლეგენდის მიხედვით, სიკვდილმისჯილი მამა (თუ დედა) ქალიშვილს ძუძუთი გამოუკვებავს და სიცოცხლე გაუხანგრძლივებია. პიეტას გამოსახავდნენ ქალის სახით, მისი ატრიბუტებია ბავშვები და წერო. პიეტას უწოდებენ აგრეთვე იესო ქრისტეს დატირების სცენებს (ღვთისმშობელი და მკვდარი ქრისტე). პიეტას სახელით არის ცნობილი მიქელანჯელოს განთქმული კომპოზიცია. ხუთი საუკუნის განმავლობაში, მსოფლიოს მრავალი კუთხიდან უამრავი ადამიანი ჩადიოდა იტალიის დედაქალაქ რომში, წმინდა პეტრეს ტაძარში ქალწული მარიამის მკლავებზე დასვენებულ ქრისტეს ქანდაკების სანახავად. მე-15 საუკუნიდან მოყოლებული, ეს ქანდაკება არაერთი მხატვრის შეგონების წყაროდ იქცა. იგი ტოსკანის თეთრ მარმარილოშია გამოკვეთილი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პიეტა რელიგიური კომენტარები პიეტას შესახებ მიქელანჯელოს პიეტა
მურად V

მეჰმედ მურად V (ოსმ. مراد خامس, თურქ. Beşinci Murat; დ. 21 სექტემბერი, 1840 — გ. 29 აგვისტო, 1904) — ოსმალეთის 33-ე სულთანი. მეფობდა 1876 წლის 30 მაისიდან 31 აგვისტომდე. იგი იყო სულთან აბდულმეჯიდ I-ისა და მისი ქართველი მეუღლის შევქეფზა სულთნის შვილი. ტახტზე ავიდა 1876 წლის 30 მაისს, მას შემდეგ რაც მისი ბიძა აბდულაზიზი ტახტიდან გადააყენეს. სულთანი იყო სულ სამი თვის განმავლობაში. 31 აგვისტოს გამოაცხადეს შეშლილად და ციხეში ჩასვეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში 1904 წლის 29 აგვისტოს. ელურუ (მევჰიბე) ქადინეფენდი რეფთარიდილ ჰანიმეფენდი შაჰ ჯიჰან ჰანიმეფენდი მეილისერვეთ ქადინეფენდი რესან ჰანიმეფენდი ჯევჰერრიზ ჰანიმეფენდი ნევდიურ ჰანიმეფენდი შაიან ქიოსემ ქადინეფენდი რამიშენაზ ჰანიმეფენდი ფილიზთენ ჰანიმეფენდი ვისალინურ ჰანიმეფენდი თარანიდილ ჰანიმეფენდი შეჰზადე მეჰმედ სელაჰადინ ეფენდი (1861–1915), რეფთარიდილ ქადინეფენდისგან შეჰზადე სულეიმან ეფენდი (დაიბადა და გარდაიცვალა 1866), რეფთარიდილ ქადინეფენდისგან შეჰზადე სეიფედინ ეფენდი (დაიბადა და გარდაიცვალა 1872), ვისალინურ ჰანიმეფენდისგან ჰატიჯე სულთანი (1870–1938), შაიან ქიოსემ ქადინეფენდისგან ფეჰიმე სულთანი (1875–1929), მეილისერვეთ ქადინეფენდისგან ფატმა სულთანი (1879–1932), რესან ჰანიმეფენდისგან ალიე სულთანი (1880–1903), რესან ჰანიმეფენდისგან ოსმალეთის სულთნების სია Sakaoğlu, Necdet (1999). Bu Mülkün Sultanları. İstanbul: Oğlak Yayınları. ISBN 875-329-299-6. Kinross, Lord (1977). The Ottoman Centuries. İstanbul: Sander Kitabevi. ISBN 0-224-01379-8.