laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ამირანის გორა

ამირანის გორა, თავშან-თაფა — ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნასოფლარი ქ. ახალციხის მახლობლად, მდინარე ფოცხოვისწყლის მარცხენა ნაპირას. გათხრები დაიწყო 1953 წელს (ხელმძღვანელი ტ. ჩუბინიშვილი). ამირანის გორის სამხრეთ კალთაზე აღმოჩნდა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეული) ტერასურად განლაგებული ნასოფლარი. მადნის გამოსადნობი სახელოსნო, მსხვერპლის შესაწირავი მოედნები, სამაროვნები. საშენად გამოყენებულია კლდისა და რიყის ქვა, თიხის ხსნარი, ზოგჯერ ალიზი და ხის მასალა. ნაგებობანი გადახურულია ბანურად. ოთხკუთხა საცხოვრებელ ოთახების შუაში კერებია. გვხვდება სამეურნეო დანიშნულების მოგრძო ნაგებობაბი. სახლების იატაკქვეშ ან კედლებს შორის ჩვილ ბავშვთა სამარხებია. აღმოჩენილია სხვადასხვა დანიშნულების შავი, ნაცრისფერი და მოწითალო, ორნამენტიანი და სადა თიხის ჭურჭელი, კერის სადგარები, რომლებიც ასახიერებენ კერის გამანაყოფიერებელ მამრობითი სქესის ღვთაებას, ქვის იარაღი, ძვლის კვირისტავი, ბრინჯაოს ნამგალი, სპილენძის სადგისები, ისპირისპირი, სატევრისპირი, სამკაული. ამირანის გორაზე ორი ტიპის სამარხია: ნალისებრი ან ოვალური საოჯახო სამარხი-აკლდამა და ქვყუთები, რომელთაგან ზოგიერთი შედგენილია ფილაქვებისაგან, უმეტესობის კედლები კი აკლდამის მსგავსად ქვებითაა ამოყვანილი. მიცვალებულები ასვენია თავით სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე, მოხრილი. ჩატანებული აქვთ თითო თიხის ჭურჭელი. ლითონის იარაღი და სამკაული მხოლოდ ზოგიერთი მამაკაცის სამარხში აღმოჩნდა. ამირანის გორის ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარზე აღმოჩენილია მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი ძეგლები. აქ ნაპოვნი ნივთები მიგვითითებს, რომ მიწათმოქმედების, მესაქონლეობისა და მეტალურგიის განვითარების კვალდაკვალ ყალიბდებოდა პატრიარქალური წყობილება. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარის ქვეშ ენეოლითური კულტურის (ძვ. წ. V-IV საუკუნეები) ნიშნებია. ამირანის გორის გათხრებმა ხელი შეუწყო სამხრეთ კავკასიის უძველესი კულტურათა ახლებური პერიოდიზაციის შემუშავებას. ჩუბინიშვილი ტ., ამირანის გორა, თბ., 1963; მისივე, К древней истории Южного Кавказа, т. 1, Тб., 1971; ჩუბინიშვილი ტ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 397. „ამირანის გორა“, // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 6 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1966 წელი. — გვ. 10-15
ქვემო ბოლნისი

ქვემო ბოლნისი, ყოფ. ბოლნის-კაპანახჩი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ბოლნისისწყლის (მაშავერის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 600 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ქვემო ბოლნისის მოსახლეობა შეადგენს 4162 ადამიანს. სოფლის მახლობლად, გზის პირას, დგას V-VI სს. ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ქვემო ბოლნისის წმინდა გიორგის მონასტერი. სტილისტიკური ნიშნებით იგი სამეკლესიანი ბაზილიკის მარტივ ვარიანტს წარმოადგენს. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ჩაქცეულია კამარა, დანგრეულია სამხრეთი და ჩრდილოეთი სათავსები. შუა ეკლესიას აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდი აქვს. კარგად გათლილი, ლამაზი ფერის მწვანე ქვით შემოსილი ეკლესია გადახურული იყო ქვის კამარით. შუა ეკლესიის ორივე შესასვლელის თავზე (სამხრეთიდან) საგანგებოდ დიდ ლოდებზე ამოკვეთილი იყო რელიეფური კომპოზიციები; მარჯვენა კარის თავზე — ქრისტეს ამაღლება ანგელოზთა მიერ (აღარ არსებობს), მარცხენა თავზე — ფეოდალური ხანის ქართული პლასტიკისათვის დამახასიათებელი დაბალი რელიეფით შესრულებული გამოსახულებანი, როგორც ჩანს, ღვთისმშობლის ამაღლება. ფასადები მარტივია. ბოლნისის წარწერები ქვემო ბოლნისის წმინდა გიორგის მონასტერი ბოლნისის სიონი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 513. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ https://web.archive.org/web/20130921054834/http://ufps.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35
ქვეში (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

ქვეში — სოფელი საქართველოში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე მაშავერის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ქვეშის მოსახლეობა შეადგენს 342 ადამიანს. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით დგას ქვეშის ციხე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 519. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ძველი ქვეში

ძველი ქვეში — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, აკაურთის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე გეტისწყლის (მაშავერის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ძველი ქვეშის მოსახლეობა შეადგენს 1199 ადამიანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 271. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ pop-stat.mashke.org — საქართველოს დასახლებული პუნქტების მოსახლეობა
ლეპიდოპტეროლოგია

ლეპიდოპტეროლოგია (ბერძ. lepis – ქერცლი, pteron – ფრთა და logos – მოძღვრება) — ენტომოლოგიის განხრა, რომელიც შეისწავლის ქერცლფრთიანებს, ე.ი. პეპლებს. სპეციალისტს, რომელიც დაკავებულია პეპლების შესწავლით ლეპიდოპტერისტი ეწოდება. აღსანიშნავია, რომ ყოველწლიურად, ლეპიდოპტერისტები აღწერენ ქერცლფრთიანების 1000-მდე ახალ სახეობას. Alexanor (საფრანგეთი, 1959-) Atalanta (გერმანია, 1964-) Buletin de Informare Societatea Lepidopterologica (რუმინეთი, 1990-) American Butterflies (North American Butterfly Association, Inc. NABA, 4 Delaware Road, Morristown, NJ 07960.) Annotationes lepidopterologicae (ლონდონი) Bulletin de la Société des lépidoptéristes français (პარიზი, საფრანგეთი) — ISSN 0181-0308 Bulletin des Lépidoptéristes Parisiens (საფრანგეთი) Site du Bulletin des Lépidoptéristes Parisiens დაარქივებული 2006-10-01 საიტზე Wayback Machine. . The Journal of the Lepidopterists' Society (აშშ) Kentucky Lepidopterist (Louisville, Kentucky, აშშ) Ontario Lepidoptera — ISSN 1713-9481 Pallarge (1992-) (Gifu, იაპონია) და სხვ. Lepidopterology.com დაარქივებული 2009-01-22 საიტზე Wayback Machine. Lepidoptera დაარქივებული 2014-12-17 საიტზე Wayback Machine. Lepidoptera ↑ Insect biodiversity: science and society. Ed.Robert G. Foottit,Peter Holdridge Adler. 2009
ამირბარი

ამირბარი, ამილბარი (არაბ. ამირ ალ-ბაჰრ — ზღვათა ამირა), ქართულ წყაროებში — აღმოსავლეთ ზოგიერთი ქვეყნის (ინდოეთის, სპარსეთისა და სხვა) საზღვაო ფლოტის უფროსი. ქსე, ტ. 1, გვ. 398, თბ., 1975
მიხეილ არკადიევი

მიხეილ ალექსანდრეს ძე არკადიევი (რუს. Аркадьев Михаил Александрович) (დ. 15 მარტი, 1958, ლენინგრადი) — რუსი და ქართველი დირიჟორი, პიანისტი, მუსიკის თეორეტიკოსი, ფილოსოფოსი, ადამიანის უფლებების დამცველი. რუსეთის დამსახურებული არტისტი (1995), ხელომნებათმცოდნეობის დოქტორი. მ. არკადიევი რუსეთის ხელისუფლების მიერ მისი პოლიტიკური შეხედულებების გამო იდევნება, ის ღიად აკრიტიკებს კრემლის პოლიტიკას. დირიჟორი რუსეთის კომპოზიტორთა კავშირიდანაც გარიცხეს მას შემდეგ, რაც მან გააპროტესტა კავშირის გაწევრიანება პუტინის მხარდამჭერ პარტიაში - „სახალხო ფრონტში“. ამის გამო მან მოქალაქეობისა და მუსიკალური კარიერის გაგრძელების თხოვნით, საქართველოს პრეზიდენტს, მ. სააკაშვილს მიმართა. 2011 წლის სექტემბერში მიიღო საქართველოს მოქალაქეობა, თუმცა რუსეთის მოქალაქეობაზე უარი არ უთქვამს. Лингвистическая катастрофа Трагедия Ницше и музыкальный идол. Комментарий к музыке и проблеме Антон Веберн и трансцендентальная феноменология Хроноартикуляционные структуры новоевропейской музыки и фундаментальные проблемы ритма. Диссертация. 2002 Временные структуры новоевропейской музыки. Диссертация. 1993 დაარქივებული 2012-04-27 საიტზე Wayback Machine. Михаил Аркадьев на сайте сетевого сообщества «Российская культурология» დაარქივებული 2014-01-08 საიტზე Wayback Machine. Движение сопротивления. Почему я не принимаю путинской России. Каспаров.ру, 15.05.2007 Ноты протеста. Михаил Аркадьев: Народный фронт Путина — опасный политический симулякр. Каспаров.ру, 13.07.2011 «Мы – крепостные, которыми пренебрегает барин». Московский комсомолец, 8.07.2011 Увольнение за критику Путина // ვიდეო (Первый Информационный Кавказский) Видеозаписи работ Михаила Аркадьева Александр Брюханов. Тема судьбы Михаила Аркадьева. Золотой Рог № 28, 2010[მკვდარი ბმული] Михаил Коган. Музыка из тишины. Михаилу Аркадьеву – 50 лет. ЛЕХАИМ, март 2008 г. Tom Parfitt. Vladimir Putin 'supporters' angry at claims they are backing the Russian PM. Guardian, 30 June 2011 Дирижер Михаил Аркадьев придал культурной жизни Владивостока новый облик. Общественное телевидение Приморья. 01.07.2011 დაარქივებული 08.01.2014, საიტზე Wayback Machine. Григорий Ревзин. О неблагодарности. «Эхо Москвы», 11.07.2011 Не один. Коллеги уволенного дирижера-оппозиционера собирают подписи в его защиту. Каспаров.ру, 12.07.11 ↑ დირიჟორი არკადიევი სამსახურის შეთავაზების შემთხვევაში შესაძლოა, საქართველოში დარჩეს, თუმცა რუსეთის მოქალაქეობაზე უარს არ ამბობს // Information Agency 'PirWeli' [მკვდარი ბმული] ↑ რუს დირიჟორს საქართველოს მოქალაქეობა მიანიჭეს // Rustavi 2 Broadcasting Company[მკვდარი ბმული] ↑ რუსი დირიჟორი საქართველოს მოქალაქეობას ითხოვს // Rustavi 2 Broadcasting Company[მკვდარი ბმული]
ჰოტუ მატუა

ჰოტუ მატუა — აღდგომის კუნძულის ლეგენდარული პირველმოსახლე და მმართველი (არიკი მანუ). ჰოტუ მატუა და ორი კანოეთი მასთან ერთად მოსული კოლონიზატორები პოლინეზიელები იყვნენ, ამჟამად უცნობი ჰივას მიწიდან (სავარაუდოდ მარკიზის კუძნულები). ისინი ანაკენას პლაჟზე გადმოსხდნენ და მთელს კუნძულს მოედვნენ. შემდეგში, კუნძული მისი ვაჟების შთამომავალმა კლანებმა დაიყვეს და ათას წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდნენ პოლინეზიური სამკუთხედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ წერტილში, მსოფლიოს ყველაზე იზოლირებულ აღდგომის კუნძულზე. პოლინეზიელები რაპანუიზე (შემდეგში დაერქვა აღდგომის კუნძული) პირველად 300-800 წლებს შორის მოვიდნენ. ასე მეტყველებს კუნძულის ზეპირი გადმოცემები, რომლებიც ასახულია ლეგენდებში. ამავე პერიოდზე მიუთითებს კუნძულის დასახლებას ლინგვისტური, ყვავილის მტვრის და სხვა ანალიზები. ამ პერიოდში პოლინეზიელები მასიურად აწარმოებდნენ წყნარი ოკეანის კუნძულების კოლონიზაციას. ჰოტუ მატუა თავის ხალხს ჰივადან გაუძღვა; როდესაც ლინგვისტური ანალიზით რაპანუის ენას სხვა პოლინეზიურ ენებთან ადარებენ, მიდიან მოსაზრებამდე, რომ ეს მიწა სავარაუდოდ მარკიზის კუნძულები უნდა ყოფილიყო. როგორც ამბობენ, ჰაუ-მაკამ ნახა სიზმარი, სადაც მისმა სულმა შორეულ ქვეყნებში იმოგზაურა, რათა მეფე ჰოტუ მატუასთვის ახალი მიწა მოეძებნა. სულმა მოინახულა მატა კი ტე რანგი (ცისკენ მომზირალი თვალები). კუნძულს ასევე ეძახდნენ „ტე პიტო ო ტე ჰენუას“, რაც „დედამიწის ცენტრს“ ნიშნავს. დღეს ორივე მათგანზე მიიჩნევენ, რომ ისინი აღდგომის კუნძული იყო. როდესაც ჰაუ-მაკამ გაიღვიძა, მან ნანახის შესახებ მეფეს უამბო. მაშინ მეფემ შვიდ კაცს უბრძანა მასთან ერთად დაეტოვებინათ ჰივა და ახალი მიწის საძებნელად წასულიყვნენ. როდესაც მათ მიწა იპოვეს, უკან დაბრუნდნენ, მაგრამ მეფე კიდევ უფრო მეტი ხალხი მასთან ერთად კვლავ გაემგზავრა ახალ კუნძულზე. Vanderbes, Jennifer (2004). Easter Island (Delta trade pbk. ed. ed.). New York, NY: Delta. pp. 35. ISBN 978-0-385-33674-1. Hunt, Terry L. (2006), "Rethinking the Fall of Easter Island დაარქივებული 2008-04-16 საიტზე Wayback Machine.
რაპანუი

რაპანუი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ქვემოთ მოცემულთაგან: რაპანუი — აღდგომის კუნძულის ადგილობრივი სახელწოდება; რაპანუი — ამ კუნძულზე მცხოვრები ხალხი; რაპანუი — ამ ხალხის ენა.
ამირთა ამირა

ამირთა ამირა, ამირთამირა — ქალაქის თავი ფეოდალურ საქართველოში. XII საუკუნის ბოლოდან, როდესაც ეს მოხელეობა დაწესდა, XV საუკუნამდე ასე ეწოდებოდა მხოლოდ თბილისის გამგებელს (გამონაკლისის სახით XIII საუკუნის დასაწყისში კარის, ახლანდელი ყარსის, ამირთამირობა მიიღო ივანე ახალციხელმა). ამირთა ამირა იყო მეჭურჭლეთუხუცესის „ქვეშე დაწესებული“ მოხელე, მისი მოადგილე ანუ „ნაცვალი“. სავარაუდოა, რომ მას ექვემდებარებოდნენ სხვა „ქალაქის ამირები“ (ქუთაისის, დმანისის, რუსთავის, ჟინვანისა და სხვა). ამირთა ამირას ევალებოდა ქალაქის მოვლა-პატრონობა, მოქალაქეთა გასამართლება და „ქალაქის პირის სოფლებზე“ (ქალაქის შემოგარენი) მზრუნველობა. XV საუკუნის შემდეგ, საქართველოს ერთიანი სამეფოს დაშლის პერიოდში, „ქალაქის ამირთამირები“ ჩნდებიან საქართველოს სხვა ქალაქებშიც (ახალციხე, ქუთაისი). XVII საუკუნიდან ამირთა ამირას უკვე „ქალაქის მოურავი“ ეწოდება, თბილისის უკანასკნელი ამირთა ამირა იყო დიდი მოურავი - გიორგი სააკაძე. მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 398.
ამირთკარი

ამირთკარი — ძველი სოფელი მთიულეთის არაგვის მარჯვენა მხარეს, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (სოფლები ზემო ამირნი და 1972 წლამდე ქვემო ამირნი). შედიოდა არაგვის საერისთავოში. სოფელს სახელი შეერქვა აქ მოსახლე ამირიძეების მიხედვით. XIV საუკუნეში ამირთკარი მთიულეთის ნაწილთან ერთად ქსნის ერისთავის მფლობელობაში მოექცა, XV საუკუნიდან კვლავ არაგვის საერისთავოს დაუბრუნდა. შემორჩენილია XV-XVI საუკუნეების ზურგიანი კოშკი და ორი დარბაზული ეკლესია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 398. ↑ ს. მაკალათია, „მთიულეთი“, ტფ., 1930, გვ. 12
ამირჩქარი

ამირჩქარი — გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში ამირსპასალარის უწყების მოხელე,მალემსრბოლთა უფროსი. ევალებოდა მეფის დაცვა და შიკრიკების ხელმძღვანელობა (მათი გაგზავნა, მიღება და სხვა). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 399.
ამომავალი მზე

„ამომავალი მზე“ — ქართული სამეცნიერო-ლიტერატურული ჟურნალი. ქართველ სტუდენტთა ორგანო. ერთადერთი ნომერი გამოვიდა 1909 წელს თბილისში. მასში დაბეჭდილია სტუდენტთა სტატიები, რეცენზიები, ინფორმაციები და მხატვრული ნაწარმოებები, პეტერბურგის უნივერსიტეტის სტუდენტთა ქართული წრის საზაფხულო მუშაობის გეგმა და სხვა. რედაქტორ-გამომცემელი — ბ. ტყემალაძე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 400.
ევრობასკეტი 2011 ფინალი

ევრობასკეტი 2011-ის საბოლოო თამაში, რომელიც გაიმართა 2011 წლის 18 სექტემბერს, ჟალგირის არენაზე, კაუნასში (ლიეტუვა). ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ესპანეთისა და საფრანგეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრებები.
საფრანგეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

საფრანგეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები — წარმოადგენს საფრანგეთს საერთაშორისო საკალათბურთო შეჯიბრებებში. ამჟამად ნაკრები თამაშობს ევროპის ჩემპიონატის A დივიზიონში. მოგებული აქვს ევრობასკეტი 2013. ევრობასკეტ 1949-სა და ევრობასკეტ 2011-ზე საფრანგეთის ნაკრებმა II ადგილი, ხოლო ევრობასკეტ 1937, 1951, 1953, 1959, 2005 და 2015 წლებში მესამე ადგილი მოიპოვა. საფრანგეთის საკალათბურთო ფედარაციის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 1998-01-22 საიტზე Wayback Machine.
ამისოსი

ამისოსი (Amisos) — ძველი ქალაქი შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, თანამედროვე სამსუნის მახლობლად. დააარსეს ძვ. წ. VI საუკუნის დასაწყისში იონიელმა ბერძნებმა. არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. შემთხვევით და არქეოლოგიური დაზვერვებით მოპოვებული მასალები ინახება სტამბოლისა და დასავლეთ ევროპის მუზეუმებში. მითრიდატე VI ევპატორის დროს ამისოსი პონტოს სამეფოს ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო და ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან. დასავლეთ საქართველოში (ვანში) ხშირად პოულობენ ამისოსში მოჭრილ მონეტებს. ბიზანტიელებმა VIII საუკუნეში ამისოსის რაიონს ქალდიის თემი უწოდეს, რადგან იქ ხალდები (ქალდები) ანუ ხალიბები სახლობდნენ. ეს ტერიტორის სხვა მეზობელ რაიონებთან ერთად XIII საუკუნის დამდეგს შევიდა ტრაპიზონის იმპერიაში. თურქეთის ადმინისტრაციული დანაწილების მიხედვით, ყოფილი ტრაპიზონის იმპერიის დასავლეთ რაიონს ეწოდა ჭანიკე (იქ მოსახლე ჭანების გამო). შემდეგში ამ ტერიტორიას თურქებმა სამსუნი უწოდეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 399.
ძეძვნარიანი

ძეძვნარიანი (ყოფ. არაქელი) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. აკაურთის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს შუა ხრამის მთისწინეთში, მდინარე გეტისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 710 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ძეძვნარიანის მოსახლეობა შეადგენს 411 ადამიანს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 187. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17.
Ravnenes Saga

Ravnenes Saga — დანიური ფოლკ მეტალ ჯგუფ Svartsot-ის სადებიუტო ალბომი. გამოვიდა 2007 წელს. შეზღუდული რაოდენობით გამოცემულ ვერსიას ახლავს ორი დამატებითი სიმღერა. Gravøllet – 4:36 Tvende Ravne – 4:14 Nidvisen – 4:34 Jotunheimsfærden – 4:03 Bersærkergang – 4:42 Hedens Døtre – 4:13 Festen – 3:14 Spillemandens Dåse – 3:40 Skovens Kælling – 3:03 Skønne Møer – 4:21 Brages Bæger – 3:05 Havets Plage – 2:15 Drekar – 4:12 Hævnen – 3:43 კლაუს ბ. გნუდსმანი - ვოკალი კრის ჯ.ს. ფრედერიკსენი - წამყვანი გიტარა სტიუარტ ლევისი - ფლეიტები, ბოდრანი მაიკლ ლუნდსკვიტ ანდერსენი - რიტმული გიტარა ნიელს თორგერსენი - დასარტყმელი საკრავები მარტინ კიელანდ–ბრანდტი - ბას გიტარა ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ http://www.allmusic.com/album/ravnenes-saga-mw0000494751
ფოლადაური (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

ფოლადაური — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. ბოლნისის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ბოლნისისწყლის (მაშავერის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ფოლადაურის მოსახლეობა შეადგენს 235 ადამიანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 356. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ამისოსის მონეტა

ამისოსის მონეტა, ვერცხლისა და სპილენძის სხვადასხვა ტიპის მონეტები, რომლებსაც ჭრიდნენ ქ. ამისოსში (მცირე აზია, შავი ზღვის სანაპიროზე) ძვ. წ. V საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედიდან ახ. წ. III საუკუნის შუა ხანებამდე. საქართველოში (ქობულეთი) აღმოჩენილია ძვ. წ. IV საუკუნეში ვერცხლის ამისოსის მონეტა, რომლის შუბლზე გამოსახულია ქალის (ჰერას ან ნიმფა ამისოს) პროფილი, ზურგზე - ფრთაგაშლილი ბუ და ბერძნული წარწერა "პეირა" (ქ. ამისოსის სახელწოდება ძვ. წ. V-IV საუკუნეები). უფრო ხშირად გვხვდება ძვ. წ. 105-90 მოჭრილი სპილენძის ამისოსის მონეტები (ვანი, სოხუმი, მცხეთა და სხვა). მონეტის შუბლზე გამოსახულია ეგიდა - მედუზა, ზურგზე კი - გამარჯვების ქალღმერთი ნიკე და ბერძნული წარწერა "ამისო". დუნდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 399.
ტალავერი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

ტალავერი (ყოფ. ფახრალო) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. ტალავერის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ტალავრისწყლის (მაშავერის სისტემა) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით, ფოლადაურიდან 8 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ტალავერის მოსახლეობა შეადგენს 5038 ადამიანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 244. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ 2.0 2.1 მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ტრევორ ჰორნი

ტრევორ ჩარლზ ჰორნი (ინგლ. Trevor Charles Horn, დ. 1949 წლის 15 ივლისს) — ბრიტანელი პროდიუსერი. არის ბრიტანული იმპერიის ორდენის მფლობელი. ცნობილია, როგორც ჯგუფ The Buggles-ის თანამონაწილე და სხვადასხვა ცნობილი ალბომისა და მუსიკალური კოლექტივის მუდმივი პროდიუსერი. როგორც მუსიკოსს, მოპოვებული აქვს წარმატება ჯგუფებთან The Buggles, Art of Noise და Yes. ტრევორ ჰორნი/ლოლ კრიმი/იანის კოტსირასი: „Pass the Flame“, 2004 (სინგლი) სხვადასხვა შემსრულებელი: Produced by Trevor Horn, 2004 (კრებული) Chromium: Star in Star, 1978 The Age of Plastic, 1979 Adventures in Modern Recording, 1981 (Who's Afraid of) The Art of Noise The Seduction of Claude Debussy Reduction Reconstructed Daft (კრებული) Drama, 1980 90125, 1983 Big Generator, 1987 YesYears, 1991 (კრებული) Yesstory, 1992 (კრებული) Highlights: The Very Best of Yes, 1993 (კრებული) In a Word: Yes (1969- ), 2002 (კრებული) Yes Remixes, 2003 The Ultimate Yes: 35th Anniversary Collection, 2003/2004 (კრებული) The Word is Live, 2005 Fly from Here, 2011 ოფიციალური საიტი ოფიციალური MySpace გვერდი ZTT Records Perfect Songs დაარქივებული 2016-11-10 საიტზე Wayback Machine. დისკოგრაფია Trevor Horn კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ http://www.myspace.com/trevorhornmusic
ნახიდური

ნახიდური (ყოფ. არახლო) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. ნახიდურის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ხრამის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 420 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ნახიდურის მოსახლეობა შეადგენს 3686 ადამიანს. სოფელში შემორჩენილია XVII-XVIII საუკუნეების გუმბათიანი „ყვითელი ეკლესია“, IX–X საუკუნეების ეკლესია, ციკლოპური ციხე. ნახიდურის მიდამოებშია აგრეთვე IX–X საუკუნეების ეკლესია. 1118 წლის 7 აპრილს, ბზობა დღეს დავით აღმაშენებელი ნახიდურს მივიდა და ზატიკი გადაიხადა. დავითს აქ შეატყობინეს ჯავახეთში ბეშქენ II ჯაყელის შემოსეულ თურქ-სელჩუკებთან ბრძოლაში დაღუპვის შესახებ. დავითის თანხმლებ დიდებულებს სომხეთში ლაშქრობისას ზურგიდან სელჩუკების თავდასხმის ეშინოდათ და ლაშქრობის გადადებას სთხოვდნენ, მიუხედავად მათი წინააღმდეგობისა დავითმა მაინც ილაშქრა და თავს დაესხა არაქსის პირას მყოფ სელჩუკებს, მალევე კი ლორეს ციხე-ქალაქი აიღო და საქართველოს შემოუერთა. არუხლოს გორა ნახიდურის ბრძოლა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 593. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ https://web.archive.org/web/20130921054834/http://ufps.org/index.php?option=com_content&task=view&id=35 ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 126. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 17. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 20. ↑ სამუშია ჯ, დიდგორის ბრძოლა "ძლევაი საკვირველი" თბ., 2021, გვ. 72-73
ელ-ჯემი

ელ-ჯემი (არაბ. قصر الجمّ) — ქალაქი ტუნისში, მაჰდიას ვილაიეთში. ცნობილია მთელს აფრიკაში ერთ-ერთი ყველაზე შთამბჭდავი რომაული ნარჩენებით. 2004 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 18 302 ადამიანს შეადგენს. ისევე როგორც თითქმის ყველა რომაული დასახლება ტუნისში, ელ-ჯემის პუნიკური დასახლების ადგილას აშენდა და იმ დროსიათვის ტისდრუსი ერქვა. წარსულში აქ შედარებით ნაკლებ მშრალი კლიმატი არსებობდა. ქალაქი განსაკუთრებით ყვაოდა ახ. წ. II საუკუნეში, როდესაც ის ზეითუნის ზეთის საექსპორტო წარმოების მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. ქალაქი ასევე იყო ქრისტიანული საეპისკოპოსოს ცენტრი, რომელიც დღემდე ინარჩუნებს კათოლიკური საეპისკოპოსოს სტატუსს. ახ. წ. III საუკუნის ადრეულ წლებში, როდესაც ამფითეატრი აშენდა, ელ-ჯემი მეტოქეობას უწევდა ადრუმეტუმს (თანამედროვე სუსი), ჩრდილოეთ აფრიკის მეორე რომაულ ქალაქს კართაგენს. შემდეგ, 233 წელს ქალაქში წარუმატებელი აჯანყება დაიწყო და მას შემდეგ, რაც იმპერატორმა გორდიანე I-მა კართაგენის სიახლოვეს, საკუთარ ვილაში თავი მოიკლა, წინამორბედი იმპერატორის, მაქსიმინუსის ერთგულმა ჯარებმა ელ-ჯემი მიწასთან გაასწორეს, რის შემდეგაც ის რეალურად აღარასდროს აღმდგარა. ელ-ჯემის ამფითეატრში გადაღებულია ოსკაროსანი ფილმის, გლადიატორის გარკვეული სცენები. ელ-ჯემი ცნობილია თავისი ამფითეატრით (რომელსაც ხშირად შეცდომით უწოდებენ კოლიზეუმს), რომელიც 35 000 მაყურებელს იტევს. მას ზომით მხოლოდ რომის კოლიზეუმი (45 000 მაყურებელი) და კაპუას დანგრეული თეატრი აღემატება. იგი პრო-კონსულ გორდიანე I-ის დროს აშენდა. შესაძლებელია, რომ ამფითეატრი ამ ფორმებით დაუსრულებელია. XVII საუკუნემდე, ის მეტნაკლებად მთლიანი რჩებოდა. ამ პერიოდიდან იწყება მისი ქვების გამოყენება ახლოსმდებარე სოფელ ელ-ჯემის მშენებლობისთვის, ასევე მიაქვთ კაირუანში მეჩეთის ასაშენებლად. არანაკლები უბედურება ამფითეატრს ოსმალთა ბატონობისას დაატყდა. შიგ გამაგრებულ აჯანყებულებზე შეტევისას თურქები ზარბაზნებს იყენებდნენ. 1979 წელს, ამფითეატრის ნანგრევები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში Ancient Places TV: HD Video of El Djem amphitheatre დაარქივებული 2012-03-10 საიტზე Wayback Machine. Roman mosaics in Tunisia დაარქივებული 2004-08-03 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ელ-ჯემი
ამონა

ამონა — X საუკუნის I ნახევრის ქართველი ხუროთმოძღვარი, ხანძთის ეკლესიის აღმშენებელი, მოღვაწეობდა აშოტ კუხის დროს. მოხსენიებულია გიორგი მერჩულეს "გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში". ამონა მხატვრული ნიჭით დაჯილდოებული და თავისი დროისთვის მოწინავე ხეროთმოძღვარი ყოფილა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 401.