laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დედისფერული

დედისფერული — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (საკობიანოს ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 800 მეტრის სიმაღლეზე, ახმეტიდან 19 კილომეტრის დაშორებით. დედისფერული პირველად XVIII საუკუნეშია მოხსენიებული. ადგილობრივები კაკლიანის სახელითაც იცნობენ. სოფლის მახლობლად შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ნასოფლარი (დედისფერულის საცხოვრებელი ნაგებობა), კოშკი, ეკლესია და მარნის ნაშთი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 31 ადამიანი. მუსხელიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დანო

დანო — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული თუშეთი), ისტორიული თუშეთის სამციხის (პირიქითა) თემში. მდებარეობს პირიქითი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პირიქითი ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 2040 მეტრის სიმაღლეზე, ახმეტიდან 102 კილომეტრის დაშორებით. XIX საუკუნის ბოლოს სოფელში ცხოვრობდა 40 კომლი. 1920-იან წლებში ჯერ კიდევ შემორჩენილი იყო 13 კომლი (თავბერიძე, ალხანაიძე, შახაძე, თათარაიძე, ლუხუმაიძე, ხელაიძე, ხაპრიძე, ომარაიძე, სულ 53 ადამიანი). მოგვიანებით სოფლის მოსახლეობა კახეთში ჩასახლდა. 2002 და 2014 წლების აღწერების მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. წყაროთგორის წმინდა გიორგის ხატი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 375.; ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
დოჭუ

დოჭუ — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული თუშეთი). მდებარეობს თუშეთის ალზანისა და პირიქითი ალაზნის წყალგამყოფ მაკრატელას ქედის სამხრეთ კალთაზე, გომეწრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 2050 მ-ზე, ახმეტიდან 102 კმ-ში. დოჭუ კლდოვანი მთის ბორცვზეა შეფენილი. მჭიდროდ განაშენიანებული სოფელია. შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების კოშკების ნანგრევები და საცხოვრებელი სახლები, რომელთაც დაქანებული რელიეფის გამო განსხვავებული სართულიანობა აქვთ. სოფლის თავზე, სამხრეთით, მდებარეობს კოპალეს ხატი, ხოლო აღმოსავლეთით, მთის წვერზე, მარიამწმინდის ხატი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 488. ხუციშვილი მ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 76-77. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ნოღა

ნოღა — მღვიმე საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ნოღის მიდამოებში. მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე შებეს (ცივის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში, ზღვის დონიდან 310 მ-ზე. გამომუშავებულია კონგლომერატებში. შესასვლელის სიმაღლე 1,5 მ, სიგანე 4 მ. შესასვლელიდან 150 მ-ზე მღვიმე ორად იყოფა. გამოკვლეული მონაკვეთის სიგრძეა 200 მ. მღვიმეში მიედინება წყლის ნაკადი, რომელიც გამოსასვლელთან ხვრელში იკარგება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483.
რიფსიმეს ეკლესია

რიფსიმეს ეკლესია (სომხ. Սուրբ Հռիփսիմէի եկեղեցի) — ეჩმიაძინში, სომხური გუმბათოვანი არქიტექტურის ძეგლი (618; გამოთქმულია მოსაზრება, რომ იგი IX საუკუნის ძეგლია), საქართველოსა და სომხეთში ცნობილი ე. წ. „მცხეთის ჯვრის ტიპის“ ნიმუში, წარმოადგენს ტეტრაკონქს 4 სადგომით აფსიდებს შორის და წრის 3/4 მოხაზულობის ნიშებით გუმბათის წრის დიაგონალზე. მოგვიანო ხანის 16-წახნაგა გუმბათი ტრომპებზეა დაფუძნებული. ეკლესია გარედან სწორკუთხედშია მოქცეული. გარეთ და შიგნით თლილი ქვითაა ნაგები. ტაძრის ფასადები სადაა, ისინი ტრაპეციისებრი ნიშებითა და სარკმლებისა და ნიშების თავსართებითაა დანაწევრებული. ეკლესიის ქვეშ დაცულია წმინდა რიფსიმეს სამარხი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიფსიმეს ეკლესია თუმანიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 398.
ლურჯი ჯადოსნები

ლურჯი ჯადოსნები (ითრინ ლუინ, Ithryn Luin) — გამოგონილი პერსონაჟები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ლურჯ ჯადოსნებში შედის ორი ისტარი იმ არსებებიდან, რომლებიც ვალარებმა შუახმელეთში მოავლინეს საურონთან საბრძოლველად. მათ ლურჯ ჯადოსნებს უწოდებენ ჩაცმულობის ფერის მიხედვით (ყოველ ისტარს განსხვავებული ფერის სამოსი ეცვა) და მათი ინდივიდუალური სახელების მიხედვით. დაუსრულებელ ამბებში მათ უწოდებენ ალატარსა და პალანდოს. ორივე გაგზავნილი იქნა შუახმელეთის შორეულ აღმოსავლეთში. აქედან გამომდინარე, შუახმელეთის ისტორიაში მათ დიდი როლი არ ითამაშეს, მეტიც - მათზე თითქმის არაფერია ცნობილი. ლურჯი ჯადოსნები — საიტზე Tolkien Gateway
ჯადოსანი (შუახმელეთი)

ჯადოსნები შუახმელეთში — ადამიანების გარეგნობის მქონე ქმნილებათა ჯგუფი, რომლის ძალაც ბევრად აღემატება ადამიანის შესაძლებლობებს. მათ ასევე უწოდებენ ისტარის (ქუენიური ენა - „ბრძენები“), სინდარულად მათ ჰქვიათ ითრინ. ჯადოსნები შუახმელეთში მოვლენილები იყვნენ ვალარების მიერ, რათა დახმარებოდნენ ადამიანებს საურონის დამარცხებაში. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მათგანი გამოგზავნეს შუახმელეთში, მხოლოდ ხუთი აქტიურობდა შუახმელეთის ჩრდილოეთით. ისინი იყვნენ მაიარების (იგივე ორდენი, რაც ვალარები) წარმომადგენლები, მაგრამ შესაძლებლობებში უფრო შეზღუდული. პირველი სამის სახელი ვესტრონის ენაზე ჟღერდა, როგორც "სარუმანი", "განდალფი" და "რადაგასტი". მათ გარდა, არსებობდა კიდევ ორი, ალატარი და პალანდო (რომელთა სახელებს ვერსტრონზე ანალოგი არ გააჩნდა). ყოველი ჯადოსანი განსხვავდებოდა ამა თუ იმ ფერის სამოსით. სარუმანი იყო თეთრი, განდალფი იყო რუხი, რადაგასტი - ყავისფერი, ხოლო ალატარი და პალანდო - ლურჯები. ტოლკინის "ბეჭდების მბრძანებელში" პირველი ორი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს, ხოლო რადაგასტი მხოლოდ ერთხელ ჩნდება მოქმედებაში. ალატარი და პალანდო შუახმელეთის აღმოსავლეთით დასახლდნენ, ასე რომ მათზე ცოტა რამ იყო ცნობილი. ჯადოსნები — საიტზე Tolkien Gateway
ვალაქუენტა

„ვალაქუენტა“ (ქუენიურ ენაზე „ამბავი ვალარებისა“) — „სილმარილიონის“, ჯ.რ.რ.ტოლკინის მიერ შედგენილი შუახმელეთის ლეგენდების მეორე თავი. „ვალაქუენტა“ ერთმანეთთან აკავშირებს თავებს სამყაროს (აინულინდალე) და შუახმელეთის (ქუენტა სილმარილიონი) შექმნის შესახებ.
ნოღელა

ნოღელა — მდინარე აბაშისა და მარტვილის მუნიციპალიტეტებში, რიონის მარჯვენა შენადაკი, სათავე აქვს ასხის მასივის სამხრეთ-დასავლეთით, ზღვის დონიდან 680 მ-ზე. სიგრძე 51 კმ, აუზის ფართობი 130 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. დამახასიათებელია წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა. ჩამონადენის მაქსიმალური ივლისსა და ნოემბერში, მინიმალური — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 4,86 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483.
მაია (შუახმელეთი)

მაიარები (მხოლობით რიცხვში - „მაია“) — არსებები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ისინი არიან ერთი საფეხურით დაბლა მდგარი აინურნი, რომლებიც ეას მოევლინენ სამყაროს შექმნის პირველი ჟამიდან. ტოლკინი „ვალარებს“ („ძალაუფლება)“ უწოდებს როგორც პირველი აინურებს, ასევე მათ შორის ყველაზე დიდებულ ქმნილებებს. ასე რომ მაიარები არიან როგორც დაბალი ვალარები, ასევე მაღალი ვალარები. „ვალას“ ხშირად უწოდებენ აინუს, რომელმაც მიატოვა ერუს სამფლობელო, რათა ეაში ეცხოვრა. მაიარები — საიტზე Tolkien Gateway
ეჰუდ ბარაკი

ეჰუდ ბარაკი (ნამდ. გვარი: ბრუგი, ებრ. אֵהוּד בָּרָק; დ. 12 თებერვალი, 1942, მიშმარ ჰაშარონის კიბუცი, ისრაელი) — ისრაელის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, გენშტაბის უფროსი 1991–1995 წლებში. ისრაელის პრემიერი 1999–2001 წლებში. პარტია ავოდას ლიდერი. ოფიციალური საიტი (ებრაული) ეჰუდ ბარაკის ტვიტერის ოფიციალური გვერდი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეჰუდ ბარაკი
არიენი

არიენი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იგი იყო ქალწული, რომელიც ვალარებმა აირჩიეს მაიარებიდან, რათა დაეცვა მზის ნათება. ვალინორის ხეების ეპოქაში არიენი იცავდა ლაურელინს. ცნობილია, რომ იგი იყო ტილიონზე, მთვარის მცველზე უფრო ძლიერი, რადგან ცეცხლის ღვთაება იყო, რომელიც უძლებდა ლაურელინის ალს. არიენი — საიტზე Tolkien Gateway ↑ ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1977), კრისტოფერ ტოლკინი, რედ., სილმარილიონი, ბოსტონი: Houghton Mifflin, "Of the Sun and Moon", ISBN 0-395-25730-1
ჯუნიუს ჯაიევარდენე

ჯუნიუს რიჩარდ ჯაიევარდენე (ტამილურ ენაზე ஜூனியஸ் ரிச்சட் ஜயவர்தனா, დ. 17 სექტემბერი, 1906, კოლომბო — გ. 1 ნოემბერი, 1996, კოლომბო) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი და იურისტი, შრი-ლანკის მეორე პრეზიდენტი (1978–1989) და პრემიერ-მინისტრი (1977-1978). ცეილონის ეროვნული მოძრაობის ლიდერი. ჯუნიუს ჯაიევარდენე 11 შვილიანი ოჯახის უფროსი შვილი იყო. განათლება მიიღო ჯერ კოლომბოს სამეფო კოლეჯში, ხოლო შემდეგ კოლომბოს სამართლის კოლეჯში. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1938 წელს, როცა გახდა ცეილონის ეროვნული კონგრესის აქტივისტი. 1946 წელს გაწევრიანდა გაერთიანებულ ეროვნულ პარტიაში. 1947 წელს ცეილონის პირველ მთავრობაში გახდა ფინანსთა მინისტრი. იგი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა როგორც მთავრობაში (1947-1956 და 1965-1970) ისე ოპოზიციაში ყოფნისას (1956-1965 და 1970-1977). 1951 წელს ჯუნიუს ჯაიევარდენე გახდა სახელმწიფო ჰიმნის შემრჩევი კომიტეტის წევრი. 1977 წელს გახდა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი, ხოლო ერთი წლის შემდეგ პრეზიდენტი. 1982 წლის 29 აპრილს მან ქვეყნის პარლამენტი გადაიტანა მახლობელ ქალაქ შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეში და ეს ქალაქი აქცია ოფიციალურ დედაქალაქად, ხოლო კოლომბოს შესძინა კომერციული დედაქალაქის სტატუსი. 1989 წელს ჯ. ჯაიევარდენე წავიდა ხელისუფლებიდან და თანამდებობა გადააბარა რანასინგჰე პრემადასას. The JAYEWARDENE Ancestry The WIJEWARDENA Ancestry Website of the Parliament of Sri Lanka დაარქივებული 2008-03-25 საიტზე Wayback Machine. Official Website of United National Party (UNP) დაარქივებული 2008-04-18 საიტზე Wayback Machine. J.R. Jayewardene Centre დაარქივებული 2006-08-20 საიტზე Wayback Machine. 95th Birth Anniversary დაარქივებული 2011-06-04 საიტზე Wayback Machine. Remembering the most dominant Lankan political figure. by Padma Edirisinghe დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine. J.R. Jayewardene by Ananda Kannangara დაარქივებული 2008-09-18 საიტზე Wayback Machine. President JRJ and the Export Processing Zone By K. Godage დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. Methek Kathawa Divaina დაარქივებული 2013-05-15 საიტზე Wayback Machine. Methek Kathawa Divaina დაარქივებული 2013-05-15 საიტზე Wayback Machine.
პილსკი კრუგლიაკი

დეპო პილსკი კრუგლიაკი (რუს. Депо Пильский Кругляк) — დღეისათვის უმოქმედოდ მყოფი დეპო, რომელიც წარმოადგენს მე-20 საუკუნის ისტორიულ ღირსშესანიშნაობას. დეპოს მშენებლობა თარიღდება 1870-1874 წლებით, და უკავშირდება პრუსიის მიწაზე რკინიგზის აქტიურ განვითარებას. არასტანდარტული არქიტექტურული ხერხებით აშენებული დეპო სამაგალითო გახდა, ევროპაში რამდენიმე სხვა, შემდგომში ამდაგვარი ხერხით აშენებულ შენობების მსგავსად. რამდენიმეწლიანი მუშაობის შემდეგ, მე-20 საუკუნის 90-იან წლებში, მისი ექსპლუატაცია შეჩერდა, რამაც გამოიწვია ის რომ, აღნიშნული დეპო მივიწყებული იქნა. ქალაქ პილას მაცხოვრებლებმა (რამდენიმე ათეული ადამიანისგან შემდგარმა ჯგუფმა), ნახეს რა დეპოს დღევანდელი მდგომარეობა და გადაწყვიტეს გადაარჩინონ ეს ისტორიული ღირსშესანიშნაობა. 53°08′33″ ჩ. გ. 16°45′08″ ა. გ.﻿ / ﻿53.14250° ჩ. გ. 16.75222° ა. გ.﻿ / 53.14250; 16.75222კოორდინატები: 53°08′33″ ჩ. გ. 16°45′08″ ა. გ.﻿ / ﻿53.14250° ჩ. გ. 16.75222° ა. გ.﻿ / 53.14250; 16.75222 რედაქტირება დეპო პილსკი კრუგლიაკ დაარქივებული 2017-07-04 საიტზე Wayback Machine.
ნოწარულა

ნოწარულა — მდინარე ონის მუნიციპალიტეტში, რაჭის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, რიონის მარცხენა შენაკადი, სიგრძე 14 კმ, აუზის ფართობი 52 კმ². სათავეს იღებს ნოწარაულის მყინვარიდან, ზღვის დონიდან 2878 მ-ზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მიწისქვეშა და მყინვარული წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 2,4 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქსე, ტ. 7, გვ. 483, თბ., 1984
ჰაარეცი

ჰაარეცი (ებრ. הארץ‎) ("დედამიწა", დედანში ეწოდება Hadashot Ha'aretz "დედამიწის სიახლეები") — ისრაელის უძველესი ყოველდღიური გაზეთი. დაარსებულია 1918 წელს. დღეისათვის ორ ენაზე, ებრაულად და ინგლისურად გამოდის ბერლინერის ფორმატში. ინგლისური ვერსია გამოდის და ვრცელდება საერთაშორისო ჰერალდ თრიბუნთან (International Herald Tribune) ერთად. ორივე ენოვან ვერსიას ინტერნეტშიც ნახავს მკითხველი. ჩრდილოეთ ამერიკაში გაზეთი ყოველკვირეულად გამოდის, პარასკევის ნომერთან ერთად მთელი კვირეულის ამბების მიმოხილვით. ისრაელში გამომავალ სხვა პერიოდიკასთან შედარებით, ჰაარეცი მოკლე სათაურებს იყენებს. ნაკლები ადგილი ეთმობა ფოტოს, უფრო ფართოდ არის გაშლილი პოლიტიკური ანალიზი. გაზეთის რედაქტორის გვერდები მთავრობაშიც ზეგავლენით სარგებლობს. გარდა სიახლეებისა, ჰაარეცი დიდ ადგილს უთმობს სოციალურ და გარემოსდაცვითი შინაარსის პრობლემებს. პერიოდიკის ფურცლებზე წავიკითხავთ წიგნების მიმოხილვებს, კრიმინალურ ქრონიკას და პოლიტიკურ კომენტარებს. ჰაარეცი პირველად 1918 წელს გამოვიდა პალესტინაში როგორც ბრიტანული სამხედრო უწყების დაფინანსებული გამოცემა. 1919 წელს გაზეთს რუსმა სიონისტებმა მოჰკიდეს ხელი. თავდაპირველად გაზეთს "ჰადაშოთ ჰაარეცი" ერქვა. გამოცემის ლიტერატურული გვერდები იმდროის ებრაელ მწერლებს იზიდავდა. პირველი ნომრები იერუსალიმში გამოდიოდა, თუმცა, 1923 წლიდან თელ-ავივში გადავიდა. იმხანად რედაქტორი მოშე გლუეკსონი იყო, რომელიც ამ პოსტს 1922-დან 1937 წლამდე იკავებდა. სალმან შოკენი, მდიდარი გერმანელი-ებრაელი სიონისტი, რომელსაც მაღაზიათა ქსელი ჰქონდა გერმანიაში, 1937 წელს გაზეთს ყიდულობს. მისი ვაჟი გერშომ შოკენი გაზეთის რედაქტორი ხდება და ამ პოზიციაზე 1990 წლის ჩათვლით რჩება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰაარეცი ინგლისურენოვანი საიტი ებრაულენოვანი საიტი
დეპო

დეპო (ფრანგ. depot, სიტყვასიტყვით — საწყობი, საცავი) — საწარმო, რომელიც უზრუნველყოფს მოძრავი შედგენილობის (ვაგონები, ლოკომოტივები, რკინიგზისა და მეტროპოლიტენის მოტორვაგონიანი სექციები, ტრამვაები და სხვა) ექსპლუატაციასა და რემონტს. მოძრავი შედგენილობის ტიპის მიხედვით დეპო შეიძლება იყოს სპეციალიზებული (ლოკომოტივების, ვაგონებისა და სხვა) და შერეული (ელმავლების, თბომავლების, მოტორვაგონიანი მატარებლების და სხვა). დეპოს ტერიტორიაზე განლაგებულია ტექნოლოგიის, ენერგეტიკის მოწყობილობებით და ამწესატრანსპორტო საშუალებებით აღჭურვილი საწარმოო შენობები, საწყობები, ლიანდაგები და დამხმარე მოწყობილობები. ლოკომოტივის დეპო არის ძირითადი და საბრუნი. ძირითადი დეპო ემსახურება სალოკომოტივო პარკს, რომელსაც გეგმის შესაბამისად აკონტროლებს, აგრეთვე არემონტებს მოძრავ შედგენილობას. საბრუნი დეპოს დანიშნულებაა ლოკომოტივების გამოწყობა (ეკიპირება), მათი დათვალიერება და უწესრიგების აცილება. მეტროპოლიტენის დეპოში არის ლიანდაგები მოძრავი შედგენილობის თავშესაფრად და ყველა სახის რემონტის ჩასატარებლად (ძირითადი დეპო), დასათვალიერებლად და სხვა ოპერაციების ჩასატარებლად (საბრუნი დეპო). მეტროპოლიტენის ყოველ ხაზს საკუთარი დეპო აქვს. ტრამვაისა და ტროლეიბუსების დეპოებს აგრეთვე აქვთ დიდი სადგომი პარკები, სადაც ტრამვაის ვაგონებსა და ტროლეიბუსებს არემონტებენ. დეპოებს აშენებენ ტიპობრივი პროექტებით. საქართველოში რკინიგზის მომსახურებისათვის საჭირო პირველი ნაგებობები გაჩნდა XIX საუკუნის II ნახევარში. პირველი საორთქლმავლო დეპო დაარსდა ფოთი–თბილისის სარკინიგზო ხაზის გახსნასთან დაკავშირებით სამტრედიაში 1872 წელს. შემდგომში საორთქლმავლო დეპოები აშენდა თბილისში, ხაშურში, შორაპანსა და ბათუმში. საქართველოში (და ყოფილ სსრ კავშირში) პირველი საელმავლო დეპო აიგო ხაშურში 1932 წელს, რაც უკავშირდებოდა ხაშური–ზესტაფონის უბანზე მაგისტრალური ელექტროფიცირებული ხაზის გახსნას. მოგვიანებით სალოკომოტივო დეპოები გაიხსნა სხვა ქალაქებშიც. 2010 წლის მდგომარეობით საქართველოს რკინიგზას ემსახურებოდა 8 სალოკომოტივო დეპო (თბილისის, თბილის-მახარისხებლის, ქუთაისის, სამტრედიის, ბათუმის, სოხუმის [ოფიციალურად შეჩერებულია მუშაობა აფხაზეთის კონფლიქტის გამო], ხაშურისა და გურჯაანის) და სხვადასხვა ტიპის ვაგონების შეკეთებაზე სპეციალიზებული 4 სავაგონო დეპო (ბათუმის [1886], ხაშურის [1934], სამტრედიის [1934] და თბილისის [1964]). 1904 წელს თბილისში გაიხსნა ტრამვაის, ხოლო 1937 წელს — ტროლეიბუსების დეპოები. 2006 წლის ბოლოს თბილისში არსებული ტრამვაისა და ტროლეიბუსების დეპოები ქალაქის მერიის დადგენილებით დაიხურა. ასევე გაუქმდა საქართველოს სხვა ქალაქებში (გორში, რუსთავში, ქუთაისში, ჭიათურაში, ფოთში, საჩხერეში, ზუგდიდში, ოზურგეთსა და სხვ.) არსებული ტროლეიბუსების დეპები. თბილისის მეტროპოლიტენს აქვს ორი დეპო: „ნაძალადევი“ (1965) და „გლდანი“ (1985). პირველი ემსახურება საბურთალოს, მეორე — ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზს. პირველი სახანძრო დეპო დაარსდა თბილისში 1825 წელს. 2010 წელს საქართველოში მუშაობდა 104 სახანძრო დეპო, მათგან 18 — თბილისში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 473. სანიკიძე ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
ნოჯიკეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნოჯიკეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნოჯიკეთი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში ნოჯიკეთი — მთა საქართველოში
ნოჯიხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნოჯიხევი შეიძლება აღნიშნავდეს: ნოჯიხევი - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში ნოჯიხევი - სოფელი ხობის მუნიციპალიტეტში
ნოჯიკეთი

ნოჯიკეთი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და თიანეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ქართლის ქედის სამხრეთ ნაწილის თხემზე, მდინარე არაგვის მარცხენა შენაკადის — წირდალისხევისა და ქუსნოს მარჯვენა შენაკადის — თეთრახევის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1580 მ. აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული ცარცული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. ნოჯიკეთის ქვედა და შუა კალთები შემოსილია მუხნარ-რცხილნარით (ზოგან წიფლნარით), ზედა კალთები და წვერი — მეორეული სუბალპური მდელოებით. ჯაყელი ქ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 483-484.
ნუკლეუსი (მეფუტკრეობა)

ნუკლეუსი მეფუტკრეობაში — ფუტკრის მინიატიურული ოჯახი, რომელსაც იყენებენ განაყოფიერებული დედა ფიტკრების მისაღებად და სათადარიგოდ. ამ მიზნით 12-ჩარჩოიან სტანდარტულ სკას 3–4 განყოფილებად ყრუდ გადატიხრავენ. თითოეულში ძლიერი ოჯახიდან გადააქვთ 2 ან 3 ფიჭიანი ჩარჩო თავისი თაფლით, ჭეოთი, ბარტყით, ახალგაზრდა ფუტკრით და მასში სვამენ გაუნაყოფიერებელ დედა ფუტკარს. განაყოფიერების შემდეგ ის ამოჰყავთ და საჭიროებისამებრ იყენებენ, ხოლო მის ნაცვლად ნუკლეუსში კვლავ გაუნაყოფიერებელ დედა ფუტკარს სვამენ, ან მწიფე სადედე გადააქვთ. ფუტკრის სანაშენე მეურნეობაში განაყოფიერებული დედა ფუტკრის დიდი რაოდენობით მისაღებად იყენებენ მცირეგაბარატიან ნუკლეუსებს, რომლის თითოეული განყოფილებიდან სეზონზე 3–5 განაყოფიერებული დედა ფუტკარი უნდა მიიღონ. ხიდეშელი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 485.
ნულის სამაროვანი

ნულის სამაროვანი — ბრინჯაოს ხანის (ძირითადად შუა ბრინჯაოს ხანის) სამაროვანი მდინარე ფრონის მარჯვენა ნაპირას (ადგილ ლაშეებში, სოფელ ნულთან, თიღვის მუნიციპალიტეტში). გათხრები ჩატარდა 1931 წელს (ე. ფჩელინა, ა. სმირნოვი), 1949 (ბორის კუფტინი), 1954 (ო. ჯაფარიძე). სამარხები კოლექტიური იყო. ქვებით ამოყვანილ კედლებიან ორმოებში მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე ესვენენ ხელფეხმოკიცელი მიცვალებულები. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ერთ ქვაყრილიან ორმოსამარხში აღმოჩნდა ერთი ჩონჩხი, შავზედაპირიანი და ვარდისფერსარჩულიანი, ე. წ. მტკვარ-არაქსის ტიპის თხიხის ჭურჭელი. შუა ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XVI-XV სს.) კოლექტიურ სამარხებში გამოვლინდა მრავალნაირი თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს იარაღი, სამკაული, ობსიდიანის ისრისპირები, ქვის ლახტისთავები, თრიალეთის ტომთა ბელადების გორასამარხებისაგან განსხვავებით, ნულის სამაროვანზე საოჯახო სამარხები საგვარეულო სასაფლაოზეა განლაგებული. მათ საზოგადოების რიგით წევრთა სამარხებად თვლიან. აღმოჩენილი მასალა გამოხატავს შიდა ქართლის კულტურის მჭიდრო კავშირს თრიალეთის კულტურასთან. ნულის სამაროვნის ტერიტორიაზე დადგენილია შუა და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის კულტურის ფენებიც. მასალა დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. გოგაძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 486. ს. მაკალათია, ფრონის ხეობა, თბ., 1963 წ., გვ. 5-7 „საქართველოს არქეოლოგია“ / რედ: აფაქიძე ა., თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 103-104. Куфтин Б. А., Археологическая маршрутная экспедиция, 1945 г. в Юго-Осетию и Имеретию, Тб., 1949;
ნუმულიტები

ნუმულიტები (Nummulites < ლათ. numusus — პატარა მონეტა) — ფორამინიფერების ქვეკლასის გადაშენებული მსხვილი ერთუჯრედიანი ორგანიზმების გვარი. ნუმულიტების სპირალურად დახვეული ნიჟარის დიამეტრი 160 მმ აღწევს, ნიჟარის ზედაპირზე მხოლოდ გარე ხვეული მოჩანს. ხვეულები ტიხრებით მარტივ კამერებადაა დაყოფილი. ტიხრების გაგრძელებები ნიჟარის ზედაპირზე წარმოქმნის ტიხრის ხაზებს, ხოლო სვეტები — ხორკლებს. ნიჟარის კედლებსა და ტიხრებში განვითარებულია არხთა სისტემა. ნუმულიტები მიეკუთვნებიან უმნიშვნელოვანეს სახელმძღვანელო ნამარხთა ჯგუფს, რომელთა მეშვეობით ხდება პალეოგენური ნალექების სტრატიგრაფიული დანაწილება. მჭედლიძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 487.
უილიამ გოპალავა

უილიამ გოპალავა (ტამილურ ენაზე வில்லியம் கொபல்லாவ, დ. 17 სექტემბერი, 1897, მატალე, ცეილონი — გ. 31 იანვარი, 1981, კოლომბო, შრი-ლანკა) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი, ცეილონის გენერალ-გუბერნატორი (1962-1972) და ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი (1972-1978). უილიამ გოპალავა დაიბადა 1897 წლის 17 სექტემბერს მატალეს რაიონის სოფელ დალიუ მაჰა უოლოვაში. დაწყებითი განათლება ამავე სოფლის სკოლაში მიიღო, რის შემდეგაც სწავლობდა კანდის ჯერ წმინდა იოანეს შემდეგ კი ბუდისტურ კოლეჯში. 1920 წელს კი ჩაირიცხა ცეილონის სამართლის სკოლაში. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო მას შემდეგ, რაც 1926 წელს აირჩიეს მატალეს ქალაქის საბჭოში. ამ თანამდებობაზე იგი 1939 წლამდე დარჩა. მის კარიერაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია დიპლომატიურ კარიერას:1958 წლის 18 ივნისს სოლომონ ბანდარანაიკეს მთავრობამ ელჩად დანიშნა ჩინეთის რესპუბლიკაში. 1961 წლის 7სექტემბერს გამოიწვიეს ჩინეთიდან და ელჩად დანიშნეს აშშ-ში. იქ იმუშავა 1962 წლამდე, რის შემდეგაც დანიშნულ იქნა ცეილონის გენერალ-გუბერნატორად. გუბერნატორის სავარძელი ეკავა 1972 წლამდე. 1972 წელს სირიმავო ბანდარანაიკეს ინიციატივით მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, რომლის ძალითაც დამთავრდა დიდი ბრიტანეთის მმართველობა და გამოცხადდდა რესპუბლიკა. 1972 წლის 2 მარტს ქვეყანასაც შეუცვალეს სახელი და დაერქვა შრი-ლანკის რესპუბლიკა, უილიამ გოპალავამ კი დაიკავა რესპუბლიკის პრეზიდენტის სავარძელი და აღნიშნულ თანამდებობაზე დარჩა 1978 წლამდე. უილიამ გოპალავა დაქორწინდა სილავათი რამბუკველა გოპალავაზე და შეეძინა 5 შვილი. მისი უფროსი ქალიშვილი ჩანდრიკა ცოლად გაჰყვა სირიმავო ბანდარანაიკეს ძმას მაკი რატვატეს. უფროსი ვაჟი ცნობილი ბიზნესმენია, ხოლო უმცროსი ვაჟი მონტი გოპალავა, რომელიც მოკლეს 2005 წელს, იყო შრი-ლანკის პარლამენტის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული წევრი. შრი-ლანკის მთავრობის ვებ-საიტი პრეზიდენტ უილიამ გოპალავას დროშა შრი-ლანკის პირველი პრეზიდენტი დაარქივებული 2012-10-08 საიტზე Wayback Machine.
იედიოთ ახრონოთი

იედიოთ ახრონოთი (ებრ. ידיעות אחרונות‎ — „უკანასკნელი სიახლეები“) — ყოველდღიური ებრაული გაზეთი, რომელიც ისრაელში გამოდის. 1970 წლიდან ქვეყანაში ყველაზე მაღალტირაჟიანი გამოცემა. გაზეთი დროებით ტაბლოიდის ფორმატითა და სტილით გამოიცემა, ამის მიუხედავად, უცხოური ტაბლოიდებივით სენსაციურ მასალებზე არ არის აგებული, არამედ ადამიანურ ინტერესთა დრამასა და რთული საკითხების ანალიზს აყენებს წინა პლანზე. ფორმის მიუხედავად, გაზეთი დღემდე შეფასებულია როგორც პირუთვნელი ბეჭდვითი ორგანო. გამოცემის ფურცლები ეთმობა ორივე, მემარცხენე და მემარჯვენე პარტიების აზრის გაშუქებას და მათთვის ფართო დიაპაზონის მიცემას. როგორც ერთ-ერთი პირველი კერძო ებრაული გაზეთი იედიოთ აჰრონოთი 1937 წელს დაფუძნდა ნახუმ კამაროვის მიერ. მოკლე ხანში ჲეჰუდა მოსემ შეიძინა. გაზეთის პირველი ხელმძღვანელი რედაქტორი ჲეჰუდას ვაჟი, ნოე მოსე იყო. 1948 წელს ჟურნალისტთა დიდმა ჯგუფმა გაზეთი დატოვა და იედიოთ მაარივში, შემდგომ მაარივი, გადავიდა. ამან კონკურენტ გაზეთებში ტირაჟისა და ხარისხის თვალსაზრისით სერიოზული ომი გამოიწვია. კონკურენციამ პიკს 1990-იან წლებში მიაღწია, როდესაც გაირკვა, რომ ორივე გამოცემის რედაქცია ერთიმეორის ტელეფონებს უსმენდა. დღეისათვის გაზეთის ხელმძღვანელია ნოე მოსეს ვაჟი არნონ მოსე. გაზეთს იედიოთ აჰრონოთის ჯგუფი ფლობს, რომელსაც აქციები აქვს სხვა სხვადასხვა კომპანიებში ისრაელში, მაგალითად კომერციული ტელეარხი Channel 2, საკაბელო ტელევიზია „ჰოტი“ და სხვა. 2007 წლიდან გაზეთის რედაქტორია შილო დე-ბეერი. ოფიციალური საიტი ოფიციალური საიტი