laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ნეძიხი

ნეძიხი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჟინვალის სადაბო თემი. მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი. ნეძიხში, ადგილ ბზიანაზე, მდებარეობს წმინდა გიორგის სამონასტრო კომპლექსი (ტოპონიმი „ბზიანა“ ბზის სიმრავლით ჩანს წარმოქმნილი). გათხარეს 1977 წელს (რ. რამიშვილი). კომპლექსი წარმოადგენს გალავნით შემოზღუდულ ეზოს, რომელშიც განლაგებულია 2 ეკლესია და რამდენიმე სამეურნეო და საცხოვრებელი სათავსი. ერთი ეკლესია განეკუთვნება ორნავიანი ბაზილიკის ტიპს, ნაგებია ნატეხი ქვის კლდით, კონსტრუქციულ ადგილებში შირიმის კვადრებია ჩართული, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე ჯვრის რელიეფურგამოსახულებიანი 2 ფილაა. ბაზილიკა VI-VII სს. განეკუთვნება. მეორე ნაგებობა ერთნავიანია, სამხრეთით და ჩრდილოეთით აქვს მინაშენები, რაც გეგმაში ჯვრის გამოსახულებას ქმნის. აგებული უნდა იყოს X საუკუნეში. სოფლის მახლობლად, მის სამხრეთ-დასავლეთით, მდებარეობს განვითარებული შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო და სამეურნეო ნაგებობათა ნაშთები — გაგუთო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 400. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჩინთი

ჩინთი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჟინვალის სადაბო თემში. მდებარეობს ისტორიულ ხერკში, ფხოვისა და თიანეთის გზაგასაყარზე., მდინარე არაგვის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, დუშეთიდან 17 კილომეტრში სოფელში მოსახლეობის გაჩენა საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობამ განაპირობა. ჩინთში გადიოდა აგრეთვე გზა, რომელიც თიანეთის გავლით აღმოსავლეთისკენ მიემართებოდა. ამ მნიშვნელოვანი სამიმოსვლო გზების დაცვა-პატრონობა სოფლის მოსახლეობას ევალებოდა. ჩინთი XVI საუკუნიდან არაგვის ერისთავთა კუთვნილება იყო, XVIII საუკუნიდან ქართლ-კახეთის სამეფო კარის კონტროლის ქვეშ მოექცა. XVII-XVIII საუკუნეებში ლეკთა თარეშის შედეგად სოფელში მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა. XIX საუკუნეში აქ ქართველი მთიელები (ძირითადად ბუჩუკურები) დასახლდნენ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 188 ადამიანი. ჩინთში შემონახულია კოშკების კომპლექსი. ვაკეზე, კლდის მცირე მასივის ორივე მხარეს, თითო-თითო კოშკია აღმართული. არაგვის მხარეს პირშექცეული, გეგმით სწორკუთხა კოშკი დანგრეულია. მეორე კოშკი ხუთსართულიანია, ნაგებია ნატეხი ქვით გამოყვანილი სწორი ჰორიზონტალური რიგებით. შესასვლელი II სართულიდან აქვს. კოშკები XVIII საუკუნეზე ადრინდელ ხანას მიეკუთვნება. აქედან დაახლოებით 30 მეტრზე დგას მესამე, ხუთსართულიანი კოშკი. იგი უჩვეულო სახისაა. მისი ქვედა ნახევარი გარედან კუთხედებმომრგვალებულია, ზედა ნახევარი ოთხკუთხედია. შესასვლელი აქვს II სართულზე გარედან მისადგმელი კიბით. ნაშენია დამუშავებული რიყის ქვითა და ლოდებით, ურევია ნატეხი ქვაც. იგი XV-XVIII სს. მიეკუთვნება. ბანთარეულის ნამოსახლარი; ბანთარეულის სამაროვანი; ბებრისციხის ნამოსახლარი; დიდვაკის ნასოფლარი; კლდის კოშკები; კოტაძეურის კომპლექსი; ჩინთის კოშკი; ჩინთის ნამოსახლარი; ჩინთის ყველაწმინდის ეკლესია; წობნები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 137. კახაძე კ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 339. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
თვალივი

თვალივი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჟინვალის სადაბო თემი. მდებარეობს მდინარე ფშავის არაგვის მარცხენა მხარეს, მწვერვალ გორმაღლის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირის ტყიან ზეგანზე, შემონახულია ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, რომლის მთავარი ნაგებობაა წმინდა გიორგის ეკლესია. იგი ხარჭაშნელ ეპისკოპოსთა მთავარი ტაძარი ყოფილა (ეპარქია მოიცავდა ერწო-თიანეთს და ფშავ-ხევსურეთს). ხარჭაშნელი ეპისკოპოსი ისტორიულ წყაროებში პირველად XIII საუკუნეში იხსენიება, კათედრამ არსებობა შეწყვიტა XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში). დარბაზული ეკლესიის უძველესი სამშენებლო ფენა ადრინდელ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება, XV საუკუნეში გადაუკეთებიათ და განუახლებიათ. ტაძარი ნაგებია კლდის დაუმუშავებელი ქვითა და შირიმის გათლილი კვადრებით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული, შვერილი აფსიდი აქვს. XV საუკუნეში, გადაკეთების დროს, ამოუქოლავთ სამხრეთი კარი, ხოლო დასავლეთი კარის წინ მიუშენებიათ შესასვლელი სამრეკლოთი. შესასვლელის თავზე ჩასმულია ქვიშაქვის დიდი ქვა ასომთავრული წარწერით, რომელიც პალეოგრაფიულად XV საუკუნით თარიღდება. ამავე პერიოდს მიეკუთვნება ინტერიერში, საკურთხევლის წინ, აღმართული აგურის კანკელი, რომლის არქიტრავის ფრესკაზე გამოსახულია 15 წმინდანი. ეკლესიას გარს არტყია გეგმით წვრილი გალავანი, რომლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ოთხსართულიანი შესასვლელი კოშკია ჩაშენებული. გალავნის შიგნით შემორჩენილია სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა და მომცრო დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. წერეთელი კ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 672. ბარნაველი თ. (შემდგ.), კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები, თბ., 1961. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი 2016. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
ჟიულ ჟილიერონი

ჟიულ ჟილიერონი (ფრანგ. Jules Gilliéron; დ. 21 დეკემბერი 1854, ნევილი — გ. 26 აპრილი 1926, შერნელცი) — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი; ლინგვისტური გეოგრაფიის ფუძემდებელი და ლინგვისტური გეოგრაფიის სკოლის მამამთავარი. უმაღლესი ცოდნის სკოლის პროფესორი (1876—1926). 1875 წელს ჟილიერონმა დაამთავრა ნევშატელის აკადემია, მოგვიანებით სწავლობდა ბაზელსა და პარიზში. ავტორია შორმებისა დიალექტოლოგიასა და ლინგვისტურ გეოგრაფიაში. ედმონდ ედმონთან ერთად შეადგინა „საფრანგეთის ლინგვისტური ატლასი“ (1900-1912; 35 ტაბულა). ამასთანავე იგი არის საფრანგეთის დიალექტოლოგიის საზოგადოების ფუძემდებელი. ჟიულ ჟილიერონი შვეიცარიის ისტორიულ ლექსიკონში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 250. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118694987 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 Léonore database — ministère de la Culture. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Жильерон Жюль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
სკალარი

სკალარი (ლათ. scalaris — „კიბისებრი“, „საფეხურებიანი“) — სიდიდე, რომელსაც არ გააჩნია სივრცეში მიმართულება და ხასიათდება მხოლოდ რიცხვითი მნიშვნელობით. სკალარული სიდიდეებია: სიგრძე, ფართობი, მოცულობა, დრო, მასა, სიმკვრივე, ტემპერატურა, სიმძლავრე, სითბოტევადობა, ელექტროტევადობა და სხვა. ტერმინი სკალარი (ზოგჯერ აღქმულია რიცხვის სინონიმად) გამოიყენება ვექტორულ აღრიცხვაში, სადაც იგი უპირისპირდება ვექტორს. ვექტორები სკალარული ნამრავლი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 416.
ასი დღე

ასი დღე — იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის მეორე მმართველობის პერიოდი, მისი ელბადან დაბრუნების შემდეგ, ბურბონების პირველსა და მეორე რესტავრაციას შორის, გაგრძელდა დაახლოებით 111 დღეს, 1815 წლის 20 მარტიდან 8 ივლისამდე. ასი დღე დაიწყო ნაპოლეონის მიერ მცირერიცხოვანი გვარდიის თანხლებით კუნძულ ელბას დატოვების შემდეგ პარიზში დაბრუნებით და დასრულდა პარიზში პრუსიის ჯარის შემოსვლით. ტერმინი ასი დღე პირველად გამოიყენა მონარქიის მეორედ აღდგენისას პარიზის პრეფექტმა, გრაფ დე შაბროლმა, ლუი XVIII–სადმი მისასალმებელ სიტყვაში. რესტავრაცია საფრანგეთში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 630. ↑ ისტორიები განსხვავებულია „ასი დღის“ საწყის და საბოლოო თარიღებთან დაკავშირებით; სხვა პოპულარული პერიოდია 1 მარტიდან, როდესაც ნაპოლეონი საფრანგეთში ჩავიდა, 18 ივნისამდე, ვატერლოოს ბრძოლაში დამარცხებამდე.
სკალარული ნამრავლი

სკალარული ნამრავლი a {\displaystyle a} და b {\displaystyle b} ვექტორებისა არის სკალარი, რომელიც ტოლია ამ ვექტორების სიგრძეთა ნამრავლისა და მათ შორის მდებარე კუთხის კოსინუსისა. აღნიშნავენ ორგვარად: ( a b ) {\displaystyle (ab)} ან a b {\displaystyle ab} . სკალარული ნამრავლის თვისებები: ( a b ) = ( b a ) {\displaystyle (ab)=(ba)} ; ( α a b ) = α ( a b ) {\displaystyle (\alpha ab)=\alpha (ab)} ( α {\displaystyle \alpha } — სკალარია); ( a b + c ) = ( a b ) + ( a c ) {\displaystyle (ab+c)=(ab)+(ac)} ; ( a a ) > 0 {\displaystyle (aa)>0} , თუ a ≠ 0 {\displaystyle a\neq 0} და ( a a ) = 0 {\displaystyle (aa)=0} , თუ a = 0 {\displaystyle a=0} . a {\displaystyle a} ვექტორის სიგრძე ტოლია ( a a ) {\displaystyle {\sqrt {(aa)}}} , თუ ( a b ) = 0 {\displaystyle (ab)=0} მაშინ ან a = 0 {\displaystyle a=0} , ან b = 0 {\displaystyle b=0} ან a ⊥ b {\displaystyle a\perp b} ; თუ a = ( a x , a y , a z ) {\displaystyle a=(a_{x},a_{y},a_{z})} და b = ( b x , b y , b z ) {\displaystyle b=(b_{x},b_{y},b_{z})} მაშინ a b = a x b x + a y b y + a z , b z {\displaystyle ab=a_{x}b_{x}+a_{y}b_{y}+a_{z},b_{z}} , (მართკუთხოვან დეკარტის კოორდინატებში), მაშინ ( a b ) = a x b x + a y b y + a z b z {\displaystyle (ab)=a_{x}b_{x}+a_{y}b_{y}+a_{z}b_{z}} . სკალარული ნამრავლის ცნება განზოგადებულია n {\displaystyle n} -განზომილებიანი ვექტორული სივრცეებისთვისაც. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 416.
ოდრი ტოტუ

ოდრი ტოტუ (ფრანგ. Audrey Tautou; დ. 9 აგვისტო, 1976) — ფრანგი მსახიობი, ცნობილია ფილმ „ამელიში“ შესრულებული მთავარი როლით. ასევე მონაწილეობდა ფილმში „და ვინჩის კოდი“. 2009 წელს მან განასახიერა ფრანგი დიზაინერი კოკო შანელი ფილმში „კოკო შანელამდე“. ოდრი ტოტუ კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში NY Daily News ინტერვიუ დაარქივებული 2004-12-09 საიტზე Wayback Machine. 21 ნოემბერი, 2004 წელი MSNBC ინტერვიუ 23 ნოემბერი, 2004 წელი ↑ IMDB Biography, IMDB, http://uk.imdb.com/name/nm0851582/bio. წაკითხვის თარიღი: 2008-08-22 ↑ Montlucon's Jules Ferry college alumnus, http://coll-ferry-montlucon.planet-allier.com/, http://coll-ferry-montlucon.planet-allier.com/celebres.html. წაკითხვის თარიღი: 2008-08-28 ↑ Birth certificate, Les Gens du Cinema, http://www.lesgensducinema.com/affiche_acteur.php?mots=tautou&nom_acteur=TAUTOU%20Audrey&ident=55466&debut=0&record=0. წაკითხვის თარიღი: 2008-08-22
ჯერემი რენერი

ჯერემი რენერი (ინგლ. Jeremy Lee Renner; დ. 7 იანვარი 1971, მოდესტო, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი და მუსიკოსი. კინოში გამოჩნდა უმეტესად 2000-იან წლებში, სადაც ძირითადად მეორეხარისხოვან როლებს ასრულებდა. რენერი ორჯერ იყო ნომინირებული ოსკარის პრემიაზე. ჯერემი რენერი დაიბადა კალიფორნიის შტატის ქალაქ მოდესტოში. იგი ვალერი კერლისა და ლი რენერის შვილია. ჰყავს ხუთი უმცროსი ალალი ძმა. დაამთავრა ფრედ ბეიერის საშუალო სკოლა, რის შემდეგ სწავლა განაგრძო ორწლიანი კურსით ქალაქ მოდესტოში. რენერმა კინოკარიერა დაიწყო როგორც ქარიზმატულმა ანტიგმირმა. მას განსახიერებული აქვს მეჩვიდმეტე საუკუნის ვამპირის, შეიარაღებული ალკოჰოლიკის, სერიული მკვლელისა და სხვა როლები. რენერმა მონაწილეობა მიიღო ასევე სატელივიზიო პროექტებში: „ანგელოზი“, „დანაშაულის ადგილი“, „ექიმი ჰაუსი“ და სხვა. რენერმა კინოკრიტიკოსების მხრიდან ყურადღება მიიქცია შესრულებული როლებით ფილმებში: „დამერი“, „ნეო ნედი“. საყოველთაო პოპულარობა და აღიარება მოუტანა ფილმმა „ქარიშხლის მბრძანებელი“. ამ ფილმში შესრულებული როლისთვის ჯერემი რენერი ნომინირებულ იყო ოსკარის პრემიაზე, როგორც საუკეთესო მსახიობი. 2010 წელს როლი მიიღო ბენ აფლეკის ფილმში „ქალაქი“. შესრულებული როლისთვის რენერმა მეორეჯერ მიიღო ოსკარის პრემიაზე ნომინაცია. 2011 წლის 14 დეკემბერს „შეუსრულებელი მისიის“ მეოთხე ნაწილის პრემიერა გაიმართა, ფილმში რენერმა ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა, მან ითან ჰანთის თანაშემწე აგენტი უილიამ ბრენდტი განასახიერა. 2012 წელს რენერის პოპულარობა კიდევ უფრო გაიზარდა, მსახიობმა „ბორნის“ სერიების მთავარი გმირი ჯეისონ ბორნი შეცვალა, რომელსაც მეტ დეიმონი ასრულებდა და ახალ სერიაში ახალი აგენტი აარონ კროსი განასახიერა. 2013 წლის იანვარში, კინოგაქირავებაში გამოვიდა ფილმი „ალქაჯებზე მონადირეები“, სადაც რენერმა ჯემა არტენტონთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა, პრემიერიდან ორ თვეში კი მსახიობი 42 წლის ასაკში მამა გახდა, მას 28 მარტს ქალიშვილი შეეძინა. ჯერემი რენერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯერემი ლი რენერი - fansite დაარქივებული 2021-01-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Pardee, Thomas; John Holland (Saturday, January 5, 2008). „Actor Jeremy Renner escapes injury as huge tree topples“. The Modesto Bee. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 18, 2008. ციტირების თარიღი: 25 თებერვალი, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Staff writers (February 2, 2010). „Oscar Nominee Renner: 'It's Awesome. Really Awesome': Modesto actor nominated for best actor in 'The Hurt Locker'“. The Modesto Bee. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 11, 2012. ციტირების თარიღი: February 25, 2010. ↑ "Jeremy Renner"
ჯეიმზ მაკევოი

ჯეიმზ მაკევოი (ინგლ. James Andrew McAvoy; დ. 21 აპრილი, 1979, პორტ-გლაზგო) — შოტლანდიელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. მისი დებიუტი შედგა ფილმში „ახლო ოთახი“. 2011 წელს მან ითამაშა პროფესორი იქსის როლი ფილმში „იქს-ადამიანები: პირველი კლასი“. ჯეიმზ მაკევოი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში*
ეშმაკნი

„ეშმაკნი“ (რუს. Бесы) — რუსი მწერლის, ფიოდორ დოსტოევსკის რომანი, რომელიც 1872 წელს გამოიცა. რომანი ძალზედ პოლიტიკური ხასიათისაა და ნათლად ასახავს რუსეთის იმპერიის ცხოვრებას მე-19 საუკუნეში. მწერალი ამხელს საზოგადოებრივი გარემოს რღვევისა და ხრწნის გამოვლინებებს, ზღვარგადასულ ეგოიზმსა და კარიერიზმს, სიცრუეს, შანტაჟს და პიროვებასა და თავისუფლებაზე ძალმომრეობას. „ეშმაკნის“ ისტორია დიდწილად ეყრდნობა ივანოვის მკვლელობას და მოქცეულია იოანეს გამოცხადების გავლენის ქვეშ. მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები — სტეფან და პიოტრ ვერხოვენსკები ნეჩაევსა და ტიმოთეი გრანოვსკის განასახიერებენ. მოქმედება რუსეთის ერთ-ერთ პროვინციაში ხდება, ძირითადად სტეფან ტრიფომოვიჩ ვერხოვენსკისა და ვარვარა სტავროგინას მამულებში. სტეფან ტროფიმოვიჩის ვაჟი, პიოტრ ვერხოვენსკი რევოლუციური სულისკვეთებითაა განმსჭვალული და ცდილობს იმ არეალში რევოლუციური კავშირის ორგანიზება მოახდინოს. თავისი გეგმის ცენტრალურ პერსონად მიიჩნევს ვარვარა სტავროგინას ვაჟს, ნიკოლაის, რადგან ის ფიქრობს, რომ ამ უკანასკნელს ადამიანთა მიმართ სიმპათია არ გააჩნია. ვერხოვენსკი თანდათან აგროვებს შეთქმულებს, რომელთა შორისაც აღმოჩნდნენ ფილოსოფოსი შიგალიოვი, თვითმკვლელი კირილოვი და ყოფილი სამხედრო ვირგინსკი. ამავე დროს ის გეგმავს მისადმი და ზოგადად ერთმანეთისადმი ერთგულება გაამყაროს თანაშეთქმულ ივან შატოვის მკვლელობით. ვერხოვენსკი კლავს შატოვს, თუმცა მისი გეგმა ჩაიშალა. იგი გარბის, მის რევოლუციურ დაჯგუფებას კი აპატიმრებენ. რომანის დასასრულს, საკუთარი დანაშაულებით განაწამები ნიკოლაი სტავროგინი თავს იკლავს. ↑ თ. დოესტოევსკი - ეშმაკნი; „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1990; გვ. 2 ↑ Kjetsaa 1989, pp. 310–322. sfn error: no target: CITEREFKjetsaa1989 (help)
ფორტ-ჟესუსი

ფორტ-ჟესუსი (პორტ. Forte Jesus de Mombaça) — პორტუგალიური საფორტიფიკაციო ნაგებობა კენიაში, მდებარეობს კუნძულ მომბასაზე, ქალაქ მომბასას სიახლოვეს და აშენებულია მისი დაცვის მიზნით. აგებულია 1593 წელს, ესპანეთისა და პორტუგალიის გაერთიანებული სამეფოს მმართველის, ფილიპეს ბრძანებით (ესპანეთის მეფე ფილიპე II). 2011 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა, როგორც XVI საუკუნის პორტუგალიური სამხედრო საფორტიფიკაციო ნაგებობის თვალსაჩინო ნიმუში. ნაგებობა 1958 გაფორმდა ისტორიულ მონუმენტად, ამჟამად კი მასში მუზეუმია გახსნილი. ციხესიმაგრე დააპროექტა მილანელმა არქიტექტორმა ჯოვანი ბატისტა კაირატიმ, რომელიც პორტუგალიის აღმოსავლეთის სამფლობელოების მთავარი არქიტექტორი იყო. ის იყო ევროპის ფარგლებს გარეთ აგებული ევროპული სტილის პირველი ციხესიმაგრე, რომელიც ზარბაზნების ცეცხლისგან თავდაცვის გათვალისწინებით დაპროექტდა. პორტუგალიური სამხედრო არქიტექტურის ეს საუკეთესო ნიმუში რამდენიმეჯერ შეცვალეს ომანელმა არაბებმა და ბრიტანელებმა. ციხესიმაგრემ სულ მალე შეიძინა სასიცოცხლო მნიშვნელობა მათთვის, ვისაც სურდა კუნძულ მომბასასა და მიმდებარე სავაჭრო არეალების კონტროლი. როდესაც ბრიტანელებმა კენიის კოლონიზაცია მოახდინეს, ნაგებობა ციხედ გადააკეთეს, ასე გრძელდებოდა 1958 წლამდე, სანამ მას ამჯერად ისტორიულ მონუმენტად გააფორმებდნენ. 1958-1971 წლებში მონუმენტზე არქეოლოგიურ გათხრებს აწარმოებდა ჯეიმზ კირკმენი. დღეისათვის პორტ-ჟესუსი ადგილობრივ და უცხოელ ტურისტთა შორის პოპულარულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. შიდა მხარე შიდა შენობის ფანჯრები პორტუგალიური არქიტექტურის გავლენის სიაშკარავე შინა ნაწილი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში Fort Jesus Museum დაარქივებული 2007-09-07 საიტზე Wayback Machine. Brief History of Fort Jesus ↑ http://whc.unesco.org/en/list/1295 ↑ Gilbert, Erik, and Jonathan T. Reynolds. Africa in World History: From Prehistory to Present. New Jersey: Pearson Education, 2008, გვ. 225 ↑ 3.0 3.1 Kirkman, J. 1974. Fort Jesus: A Portuguese Fortress on the East African Coast Clarendon Press: Oxford
სამოელ II (კათოლიკოსი)

სამოელ II — ქართლის კათოლიკოსი VI საუკუნის შუა წლებში — VI საუკუნის 70-იან წლებში. სამოელს მოუნათლავს სპარსი ცეცხლთაყვანისმცემელი ევსტათი, რომელიც აწამეს დაახლოებით 550 წელს. მანვე ქართლის სხვა მთავრებთან ერთად სთხოვა ქართლის მარზპანს არვანდ გუშნასპს ქრისტიანობის მიღებისათვის დაპატიმრებული ევსტათის გათავისუფლება ციხიდან. სამოელს დაუკრძალავს ევსტათი მცხეთის საკათედრო ტაძარში. სუმბატ დავითის ძის ქრონიკის მიხედვით, სამოელი იყო მეცხრე კათოლიკოსი, რომელიც სვიმონ კათოლიკოსის გარდაცვლაების შემდეგ დაჯდა მცხეთის ტახტზე. სამოელის დროს ქართლში გამოჩნდა პალესტინიდან წამოსული გუარამი შვიდიდან ერთი ძმა, რომელიც ქართლში შემოკრებილი ერისთავად აირჩიეს, შემდგომში მცხეთის ჯვრის მცირე ეკლესიის საფუძვლის დამდები. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 19. სუმბატ დავითის-ძე, „ცხოვრება და უწყება ბაგრატონიანთა“
სამოელ III (კათოლიკოსი)

სამოელ III — ქართლის კათოლიკოსი VIII საუკუნის პირველ მეოთხედში. საქართველოში მურვან ყრუს შემოსევების პერიოდში სამოელს ურბნელ ეპისკოპოსად უკურთხებია გაქრისტიანებული არაბი ნეოფიტე, რომელიც შემდეგ აწამეს. ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 19.
სამოელ VII (კათოლიკოსი)

სამოელ VII — ქართლის კათოლიკოსი VIII საუკუნის 80-იან წლებში. მისი შეკვეთით მღვდელმა იოანე საბანის ძემ, წმინდა აბოს მეგობარმა, დაწერა „მარტჳლობაჲ ჰაბო ტფილელისაჲ“. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 20.
ლეონის საკათედრო ტაძარი (ნიკარაგუა)

ლეონის საკათედრო ტაძარი (ესპ. La Catedral de León), აგრეთვე ცნობილი როგორც სანტა მარია დე გრასიას საკათედრო ტაძარი — განსაკუთრებული მნიშვნელობის ისტორიული ძეგლი ნიკარაგუის ქალაქ ლეონში. 2011 წელს ტაძარი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ძეგლი ამ სიაში მეორეა ნიკარაგუიდან ლეონ-ვიეხოს შემდეგ. კათედრალის მშენებლობა 1747 - 1814 წლებში გრძელდებოდა და დასრულების შემდეგ აკურთხა პაპმა პიუს IX-მ. აქედან მოყოლებული, კათედრალი უდიდესია მთელს ცენტრალურ ამერიკაში და ბაროკოს არქიტექტურული სტილის წყალობით ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ამერიკის კონტინენტზე. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში La Catedral de León, Edificio del Milenio
მელილია

მელილია (ესპ. Melilla) — ესპანეთის ავტონომიური ქალაქი და პორტი ჩრდილოეთ აფრიკაში. გარშემორტყმულია მაროკოთი. ფართობი 12,3 კვ. კმ. სადავოა მაროკოსთან. მოიცავს აგრეთვე კუნძულებს: პენიონ დე ველესი, ალუსემასი და ჩაფარინასი. ის მიიჩნეოდა მალაგას პროვინციად 1995 წლის 14 მარტამდე, ანუ მანამდე სანამ ავტონომიად გამოცხადდებოდა. 2008 წლის აღწერით, მოსახლეობა შეადგენდა 73 460 ადამიანს, სადაც შედიოდნენ ქრისტიანები, მუსლიმები (უმეტესად ბერბერები) და ცოტაც ებრაელები. ესპანური არის გავრცელებული ენა, თუმცა იყო ბერბერული ენის აღიარების მოთხოვნაც. მელილია თავდაპირველად ფინიკიელთა და შემდგომ პუნიკების კოლონია იყო სახელად–რუსადირი. 1497 წელს დაიკავა დონ პედრო დე ესტოპინანმა, მედინა სიდონიას საჰერცოგოს მეთაურმა. სეუტა ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მელილია ოფიციალური საიტი
კანადის კლდოვანი მთების პარკი

კანადის კლდოვანი მთების პარკი (ინგლ. Canadian Rocky Mountain Parks) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კანადაში. მოიცავს ოთხ ეროვნულ პარკს: ბანფი ჯასპერი კუტენეი იოჰო ასევე ბრიტანეთის კოლუმბიის სამ პროვინციულ პარკს: ამბერის პროვინციული პარკი ასინიბუანის პროვინციული პარკი რობზონის მთის პროვინციული პარკი პარკები მოიცავენ მთებს, მყინვარებს, ცხელ წყაროებსა და ჩრდილოეთ ამერიკის უმთავრეს მდინარეთა სისტემების სათავეებს, მათ შორისაა: სასკაჩევანი ატაბასკა კოლუმბია ფრეიზერი არეალი ცნობილია მისი ბუნებრივი სილამაზითა და ბიომრავალფეროვნებით. მისი მრავალი მწვერვალის, მყინვარის, ტბის, ჩანჩქერისა და კირქვული მღვიმეების (რომლებიც მოიცავენ ნამარხებს) გამო 1984 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში Park page at UNESCO World Heritage Site
ვალენტინა მატვიენკო

ვალენტინა მატვიენკო (რუს. Валентина Ивановна Матвиенко, ქალიშვილობის გვარი ტიუტინა, დ. 7 აპრილი, 1949, შეპეტოვკა, ხმელნიცკის ოლქი) — საბჭოთა და რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი, დიპლომატი. რუსეთის ფედერაციის საბჭოს თავმჯდომარე 21 სექტემბრიდან 2011, საბჭოს წევრი — სანქტ-პეტერბურგის წარმომადგენელი 2011 წლის 31 აგვისტოდან. რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარის მოადგილე 1998–2003 წლებში, სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორი და მთავრობის თავმჯდომარე 2003–2011 წლებში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვალენტინა მატვიენკო Интервью Валентины Матвиенко на радио «Эхо Москвы» — 06.07.2007 Интервью Валентины Матвиенко на радио «Эхо Москвы» — 07.07.2008 «За сосули перед отечеством», «Коммерсант Власть», № 26 (930), 04.07.2011.
ფაუსტი (2011 წლის ფილმი)

ფაუსტი (რუს. Фауст) — ალექსანდრე სოკუროვის კინოფილმი. პრემიერა გაიმართა იტალიაში 2011 წლის 8 სექტემბერს. სამი დღის შემდეგ ფილმი უჩვენეს ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე. კინოფილმმა „ფაუსტმა“ ვენეციის კინოფესტივალზე მოიპოვა ოქროს ლომის ჯილდო. ფილმის სიუჟეტი დაფუძნებულია იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეს პოეტური დრამის „ფაუსტის“ პირველ ნაწილზე. იოჰანეს ცაილერი — ფაუსტი ანტონ ადასინსკი — მევახშე იზოლდე დიჰაუკი — მარგარიტა ჰანა შიგულა — მევახშეს ცოლი „ფაუსტი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Faust – Aleksander Sokurov. labiennale.org. Venice Biennale. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-23. ციტირების თარიღი: 2011-09-07. ↑ Faust. tiff.net. Toronto International Film Festival. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-14. ციტირების თარიღი: 2011-09-07.
მარკუს იუნიუს ბრუტუსი (უმცროსი)

მარკუს იუნიუს ბრუტუს კეპიონი (ლათ. Marcus Junius Brutus Caepio; დ. ძვ. წ. 85 — გ. ძვ. წ. 42) — რომაელი სენატორი და იულიუს კეისრის ერთ-ერთი მკვლელი. რესპუბლიკური ტრადიციების დამცველი; ღრმად განსწავლული ფილოსოფიასა და ისტორიაში. იულიუს კეისარსა და პომპეუსს შორის ატეხილ ბრძოლაში ამ უკანასკნელის მხარეზე იდგა (მიუხედავად იმისა, რომ მან მამა მოუკლა), რადგან ეგონა, რომ იგი რესპუბლიკის დროშით იბრძოდა. ფარსალოსის ბრძოლაში (ძვ. წ. 48) პომპეუსის განდაგურების შემდეგ კეისარმა შეირიგა და დაიახლოვა. ძვ. წ. 46 წელს ციზალპური გალიის მმართველობა ჩააბარა, ძვ. წ. 44 წელს კი — რომის პრეტორობა. მალე ბრუტუსი (კასიუსთან ერთად) იულიუს კეისრის წინააღმდეგ მიმართული სენატორულ-რესპუბლიკური შეთქმულების მოთავე გახდა. 44 წელს კეისარი მოკლეს (გადმოცემის თანახმად, როდესაც მას მკვლელთა შორის ბრუტუსი დაუნახვს, შუძახია: „შენც ჩემო ბრუტუს!“ თუ „შენც, შვილო ჩემო!“). ამის შემდეგ ბრუტუსმა რომი დატოვა და კასიუსთან ერთად სათავეში ჩაუდგა რესპუბლიკელების ბრძოლას მეორე ტრიუმვირატის (ანტონიუსი, ოქტავიანე, ლეპიდუსი) წინააღმდეგ, დაეუფლა საბერძნეთს, მაკედონიას, მცირე აზიასა და სირიას. ფილიპის ბრძოლაში (ძვ. წ. 42) დამარცხების შემდეგ მარკუს ბრუტუსმა თავი მოიკლა. სანიკიძე ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 542. წერეთელი ა., ძველი რომი, ნაწ. 2. თბ., 1961.