laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვახტანგ V

ვახტანგ V, შაჰნავაზი (სპარს. შაჰის სუნთქვა) (გ. 1675) — ქართლის მეფე 1658-1675. ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს წარმომადგენელი, სათავადოს მეთაური 1629-1658. როსტომ მეფემ იშვილა და ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1654 წელს ირანში მაჰმადიანობა მიაღებინეს და შაჰნავაზი უწოდეს. ვახტანგ V-ის პოლიტიკის მიზანი იყო ქართლ-კახეთის ერთ სამეფოდ გაერთიანება და დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან მჭიდრო კავშირი ქართლის ჰეგემონობით, ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცება და თავადების პოლიტიკური უფლებების შეზღუდვა, ქართლის საშინაო ცხოვრების მოწესრიგება და ეკონომიური წინსვლისთვის ხელის შეწყობა. საგარეო პოლიტიკაში ვახტანგ V ირანის ვასალად აღიარებდა თავს და მასთან მშვიდობიანი ურთიერთობის დაცვას ცდილობდა. საგარეო პოლიტიკურმა ვითარებამ ხელი შეუწყო ქართლის მოშენებას და ეკონომიურ წინსვლას. ვახტანგ V-მ მოაკვლევინა კახეთის ფაქტობრივი გამგებელი ზაალ არაგვის ერისთავი და კახეთი თავისი გავლენის სფეროში მოაქცია. ისარგებლა იმერეთის სამეფოში მომხდარი არეულობით, შეუთანხმდა სამეგრელოს მთავარ ვამეყ III დადიანს, იმერეთის დიდი ნაწილი დაიკავა და თავისი უფროსი ვაჟი არჩილი იმერეთის ტახტზე აიყვანა (1661). დადიანად ვახტანგ V-მ თავისი მომხრე დასვა და საკუთარი ძმისწული თამარი შერთო, გურიელთან მეგობრული კავშირი დაამყარა, აფხაზეთის მთავარმაც მორჩილება განუცხადა და, ამრიგად, თითქმის მთელი საქართველო ვახტანგ V-ის ხელქვეით გაერთიანდა. მაგრამ მალე ოსმალების მოთხოვნით ვახტანგ V იძულებული გახდა იმერეთიდან გაეყვანა არჩილი. ვახტანგ V შეეცადა არჩილი კახეთის მეფედ დაესვა, მაგრამ მის მეტოქედ კახეთის სამეფო ტახტზე თეიმურაზ I-ის შვილიშვილი ერეკლე (შემდეგში ერეკლე I) გამოვიდა, რომელმაც ირანის ხელშეწყობით კახეთი დაიკავა. ვახტანგ V-ის მეორე ვაჟი ლუარსაბი ახალციხეს გაიქცა, რათა იქიდან ოსმალეთის დახმარებით იმერეთის ტახტი დაეკავებინა (არჩილიც მას გაჰყვა). ამის გამო 1675 ირანის შაჰმა ვახტანგ V თავისთან დაიბარა. 1675 წელს ირანში მიმავალი მეფე ვახტანგი გზაში ავად გახდა და ხოშკარში გარდაიცვალა. იგი ირანს წაასვენეს და ქალაქ ყუმში დაკრძალეს. ვახტანგ V მოხსენიებულია ანჩისხატის სამრეკლოს წარწერაში: ქართული ქორონიკონი „ტნიგ“ (363) წელი იწყება 1675 წელს და მთავრდება 1676 წლის 21 მარტს. შესაბამისად ვახტანგ მეფე უნდა გარდაცვლილიყო 1675 წლის 21 მარტის შემდეგ. ვახტანგი ორჯერ იყო დაქორწინებული: პირველად მან ცოლად შეირთო როდამ ორბელიანი, მაგრამ ირანის შაჰის დაჟინებული თხოვნით, გაეყარა. მეორედ მან ცოლად შეირთო როსტომის ნაცოლები მარიამ დადიანი. მას ჰყავდა 10 შვილი: არჩილ II (შაჰნაზარ ხანი) (1647–1713) გიორგი XI (გურგინ ხანი) (1751–1709) ლევან ბატონიშვილი (შაჰყული ხანი) (1653–1709) ალექსანდრე ბატონიშვილი (ისქანდერ მირზა) (1666–1697) ლუარსაბ ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1698) სოლომონ ბატონიშვილი (სულეიმან მირზა) (გარდაიცვალა 1703) სახელი უცნობია ანუკა ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1697), გააგზავნეს აბას II-ის ჰარამხანაში. როდესაც აბასი გარდაიცვალა, იგი დაქორწინდა შაჰვერდი ხანზე. თამარ ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1694), დაქორწინდა გივი ამილახვარზე (1634–1700) ელენე ბატონიშვილი საქართველოს ისტორიის ნარკვევები , ტ. 4, თბ., 1973 აკოფაშვილი გ., ქსე, ტ. 4, გვ. 336, თბ. , 1979 ↑ ვახტანგ V (იგივე შაჰნავაზ I), ქარლის მეფე 1658-1676 წლებში. qim.ge. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2021
აკრის ალყა

სახელწოდება აკრის ალყა შეიძლება აღნიშნავდეს: აკრის ალყა (1104) — იერუსალიმის სამეფოს მეფე ბალდუინ I-ის მიერ აკრის ალყა (1189-1191) — ჯვაროსნების მიერ მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. აკრის ალყა (1291) — მამლუქების ძალების მიერ. აკრის ალყა (1799) — ფრანგების მიერ ნაპოლეონის ხელმძღვანელობით.
ფიოდოროვკა (უფის რაიონი)

ფიოდოროვკა (რუს. Фёдоровка; ბაშკ. Федоровка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ოლხოვის სოფსაბჭოს. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 71 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ფომიჩევო (ბაშკირეთი)

ფომიჩევო (რუს. Фомичево; ბაშკ. Фомичев) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ბულგაკოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 36 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 21 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 234 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ჩერკასი (უფის რაიონი)

ჩერკასი (რუს. Черкассы; ბაშკ. Черкассы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ჩერკასის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 35 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ჩერნიკოვსკაიიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 710 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ჩერნოვსკი (ბაშკირეთი)

ჩერნოვსკი (რუს. Черновский; ბაშკ. Черновка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 60 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ჩერნოლესოვსკი

ჩერნოლესოვსკი (რუს. Чернолесовский; ბაშკ. Чернолес) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 26 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 26 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 1118 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ჩესნოკოვკა (უფის რაიონი)

ჩესნოკოვკა (რუს. Чесноковка; ბაშკ. Чесноковка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ჩესნოკოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 12 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 8 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 3333 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
ჩუვარეზი

ჩუვარეზი (რუს. Чуварез; ბაშკ. Сыбаръяҙ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ჩერკასის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 39 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ჩერნიკოვსკაიიდან 25 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 216 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
შამონინო

შამონინო (რუს. Шамонино; ბაშკ. Шамонин) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება რუსკო-იურმაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 27 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იურმაშიდან 12 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 258 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
შემიაკი

შემიაკი (რუს. Шемяк; ბაშკ. Шемәк) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება შემიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 47 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ალკინოდან 19 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 428 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
დიმიტრი გლუხოვსკი

დიმიტრი გლუხოვსკი (რუს. Дми́трий Алексе́евич Глухо́вский; დ. 12 ივნისი, 1979) — რუსი მწერალი. დაიბადა ქალაქ მოსკოვში, 1979 წლის 12 ივნისს. თავისი პირველი რომანის „მეტრო 2033“-ის დაწერა ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლის დროს ჩაიფიქრა, წერას კი უნივერსიტეტში შეუდგა. წიგნის პირველი ვერსია 2002 წელს უკვე დაწერილი ჰქონდა. პირველ ეტაპზე მას გამომცემლობამ უარი განუცხადა, ამიტომ გამომცემლებისგან უარის მიღების შემდეგ მან თავისი ნაწარმოები ინტერნეტში განათავსა უფასოდ. 2005 წელს კი წიგნი გამოსცა გამომცემლობა „Эксмо“-მ. რომანი გახდა ერთ-ერთი მთავარი რუსული ბესტსელერი, რომლის ტირაჟიც მსოფლიოს მასშტაბით მილიონზე მეტია. წიგნი ნათარგმნია 37 ენაზე. იგი გახდა საფუძველი ვიდეო თამაშის სახელწოდებით „Metro 2033“, რომელიც შეიმუშავა კომპანია „4A Games“-მა 2013 წელს. რომანები 2005 — მეტრო 2033 2007 — ბინდი 2009 — მეტრო 2034 2013 — მომავალი 2015 — მეტრო 2035 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დიმიტრი გლუხოვსკი“ ვიკისაწყობში. გლუხოვსკის ოფიციალური ბლოგი დიმიტრი გლუხოვსკი[მკვდარი ბმული] მეტრო 2033-ის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-07-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ Online с Дмитрием Глуховским. YouTube (2013-12-18). ციტირების თარიღი: 2013-12-18.
შმიდტოვო (ბაშკირეთი)

შმიდტოვო (რუს. Шмидтово; ბაშკ. Шмидт) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება რუსკო-იურმაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 25 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იურმაშიდან 8 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 406 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-29.
იუჟნაია (უფის რაიონი)

იუჟნაია (რუს. Южная; ბაშკ. Южная) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება რუსკო-იურმაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 26 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იურმაშიდან 11 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 7 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-02.
იულუშევო

იულუშევო (რუს. Юлушево; ბაშკ. Юлыш) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კარმასანის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 49 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 49 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 87 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-02.
იუმატოვო (ბაშკირეთი)

იუმატოვო (რუს. Юматово; ბაშკ. Йоматау) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება იუმატოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 38 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სანატორნაიიდან 0 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 1598 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-02.
იაგოდნაია-პოლიანა (ბაშკირეთი)

იაგოდნაია-პოლიანა (რუს. Ягодная Поляна; ბაშკ. Ягодная Поляна) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 19 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 19 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 417 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-01.
იაკშივანოვო

იაკშივანოვო (რუს. Якшиваново; ბაშკ. Яҡшиван) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 30 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 32 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-01.
იასნი (ბაშკირეთი)

იასნი (რუს. Ясный; ბაშკ. Ясный) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 17 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 17 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 51 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-01.
ბასსრ-ის 15 წლისთავის სახელობის სანატორიუმ იუმატოვოს სოფელი

ბასსრ-ის 15 წლისთავის სახელობის სანატორიუმ იუმატოვოს სოფელი (რუს. Село санатория Юматово имени 15-летия БАССР; ბაშკ. БАССР-ҙың 15 йыллығы исемендәге Йоматау шифаханаһы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება იუმატოვის სოფსაბჭოს. მდებარეობს მდინარე დიომის მარცხენა მხარეს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 36 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სანატორნაიიდან 1 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 532 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
სელო-სტანციი-იუმატოვო

სელო-სტანციი-იუმატოვო (რუს. Село станции Юматово; ბაშკ. Йоматау станцияһы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება იუმატოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 40 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იუმატოვოდან 4 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 688 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-17.
სელო-იუმატოვსკოგო-სელხოზტეხნიკუმა

სელო-იუმატოვსკოგო-სელხოზტეხნიკუმა (რუს. Село Юматовского Сельхозтехникума; ბაშკ. Йоматау сельхозтехникумы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება იუმატოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 37 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ პიონერსკაიიდან 1 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 355 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2021-01-17.
გვიმრები

გვიმრები (ლათ. Psilotopsida) — უმაღლესი სპოროვანი მცენარეების ტიპი; აერთიანებს როგორც ბალახოვან, ისე ხემაგვარებს, აქვთ მეტწილად დიდი ფოთლები, ზოგს მარტივი, ზოგს მრავალჯერ ფრთართული; ნორჩი ფოთოლი ლოკოკინასავით არის დახვეული. უმეტესად ჩრდილის მცენარეები არიან. ბალახოვანი გვიმრების ღერო უფრო ხშირად მიწისქვეშა დატოტვილი ფესურაა. მასზეა განლაგებული მიწისზედა კვირტებიც. ტროპიკებში შემორჩენილია მეზოზოური ხანის ხისებრი გვიმრები, რომელთა ღერო 20 მ-მდე სიმაღლისაა. მერქანი უმეტესად კიბისებრტრაქეიდებიანია. გვიმრები მრავლდებიან ვეგეტატიურად მიწისქვეშა ფესურებით, ზოგჯერ ჩეკია კვირტებით. უსქესო გამრავლება ხდება სპორანგიუმებში განვითარებული სპორებით. სპორანგიუმის კედელი უჯრედების ერთ ან მრავალ შრეს მოიცავს და აქვს გამხსნელი რგოლი სქელგარსიანი უჯრედებით. სპორანგიუმების ჯგუფები ჩვეულებრივ ქმნიან სორუსებს, რომლებიც ხშირად დაფარულია საბურაველით (ინდუზიუმით). სპორის გაღივების შედეგად ვითარდება წინაზრდილი — ჰაპლოიდური სქესიანი თაობა — გამეტოფიტი. არის დიპლოიდური უსქესო თაობა — სპოროფიტი. ქინაზრდილზე განლაგებულია სასქესო ორგანოები — არქეგონიუმები და ანთერიდიუმები. კვერცხუჯრედის განაყოფიერება ხდება ტენიან გარემოში, მოძრავი მრავალშოლტიანი მამრობითი სასქესო უჯრედებით — აპერმატოზოიდებით. განაყოფიერებული კვერცხუჯრედებიდან ვითარდება ახალი გვიმრები (დიპლოიდი). გვიმრები გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე, უმეტესად ტენიან ტროპიკებში. მათი მრავალგვარი სასიცოცხლო ფორმიდან ზოგიერთი ხავსებს წააგავს, ზოგი მრავალწლოვანი ბალახებია, ზოგი კი ნამდვილი ხეები. მცირეოდენი სახეობები წყალში იზრდება. ზოგი (ქსეროფიტები) მშრალ ადგილებზეც გვხვდება. მრავალი ტროპიკული გვიმრა ბინადრობს ხის ღეროებსა და ფოთლებზე (ეპიფიტები). გვიმრები იყოფიან სამ კლასად: პირველადი გვიმრები (Primofilices) ნამარხი ფორმებია. აქვთ დიქოტომიურად დატოტვილი ღერო და ტოტების ბოლოზე განლაგებული სპორანგიუმები. ტოლსპორიანები, იშვიათად განსხვავებულსპორიანები არიან; ეუსპორანგიუმიან გვიმრებს (Eufilices) უინდუზიუმო მრავალშრიანი სპორანგიუმის კედელი აქვთ. მათი რამდენიმე სახეობიდან ყველა ტოლსპორიანია. ლეპტოსპორანგიუმიან გვიმრებს (Leptofilices) აქვთ ერთშრიანი სპორანგიუმის კედელი, აგრეთვე ინდუზიუმი. ზოგი ფორმა ტოლსპორიანია, ზოგი — განსხვავებულსპორიანი. ეს გვიმრები ყველაზე ფართოდ არიან გავრცელებული. შეიცავენ 10 ათასამდე სახეობას. იყოფიან სამ რიგად: ნამდვილ გვიმრებად (Filicales), მარსილიასნაირებად (Marsiliales) და სალვინიასნაირებად (Salviniales). საქართველოში გვხვდება როგორც ეუსპორანგიუმიანი, ისე ლეპტოსპორანგიუმიანი გვიმრების ზოგიერთი სახეობა. ჭარბობს ნამდვილი გვიმრები, რომელთა 14 ოჯახის 54 სახეობა იზრდება ყველგან — დაბლობებიდან მოკიდებული ალპური სარტყლის ჩათვლით. სახეობათა უმეტესობა გავრცელებულია დასავლეთ სართველოს ტენიან ტყეებში. დოლუხანოვი ა., მიქელაძე ი., Pteropsida, წგნ.: საქართველოს ფლორა, ტ. 1, თბ., 1971; კომარნიცკი ნ. ა., კუდრიაშოვი ლ. ვ., ურანოვი ა. ა., მცენარეთა სისტემატიკა, თბ., 1973; Криштофович А. Н., Палеоботаника, 4 изд., Л., 1957; Тахтаджян А. Л., Высшие пастения, т. 1, М.-Л., 1956; მიქელაძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 143.
გიორგი შუშანაშვილი

გიორგი შუშანაშვილი (დ. 4 აგვისტო, 1907, თიანეთი ― გ. 1993, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი, მეცნიერებათა დოქტორი (1968). ქართველი ფილოსოფოსი გიორგი ისაკის ძე შუშანაშვილი დაიბადა 1907 წლის 4 აგვისტოს თიანეთის მაზრის სოფელ თიანეთში. საშუალო განათლების მიღების შემდეგ ეწევა საგანმანათლებლო საქმიანობას. 1931-1936 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოსოფიის სპეციალობაზე. 1937-1938 წლებში მატერიალური მდგომარეობის გამო იგი ვეღარ აგრძელებს სწავლას და ბრუნდება მშობლიურ სოფელში, სადაც საშუალო სკოლაში ასწავლის ისტორიასა და გერმანულ ენას, 1938-1939 წლებში კი თიანეთის რაიონის განათლების განყოფილების გამგეა. 1939 წელს სწავლას აგრძელებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში, ფილოსოფიის განხრით. 1946 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ამავე წელს იგი მეცნიერებათა აკადემიასთან ახლადჩამოყალიბებული ფილოსოფიის ინსტიტუტის ერთ-ერთი პირველი თანამშრომელია. 1968 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. გიორგი შუშანაშვილი გარდაიცვალა 1993 წელს, თბილისში, დაკრძალულია დაბა თიანეთში. XX საუკუნის ქართული ფილოსოფიის ანთოლოგია. II ტომი, II ნაკვეთი, თბილისი, 2002, გვ. 5.
ავანგარდი (იშიმბაის რაიონი)

ავანგარდი (რუს. Авангард; ბაშკ. Авангард) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 47 კილომეტრში. ადრე ეწოდებოდა ხუტორი ბერეზოვკა. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 7 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
აზნაევო (იშიმბაის რაიონი)

აზნაევო (რუს. Азнаево; ბაშკ. Аҙнай) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 28 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 45 კილომეტრში. ადრე ეწოდებოდა ბურანგულოვა. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 278 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ალაკაევო

ალაკაევო (რუს. Алакаево; ბაშკ. Алаҡай) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება სკვორჩიხინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 12 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 6 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 119 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ალმალი (ბაშკირეთი)

ალმალი (რუს. Алмалы; ბაშკ. Алмалы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 45 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 43 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 73 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ანიკეევსკი (იშიმბაის რაიონი)

ანიკეევსკი (რუს. Аникеевский; ბაშკ. Аникеевский) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ბაიგუზინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 23 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 12 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები და ბელარუსები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
აპტიკოვო

აპტიკოვო (რუს. Аптиково; ბაშკ. Аптик) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 23 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 50 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 243 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
არლაროვო

არლაროვო (რუს. Арларово; ბაშკ. Арлар) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება საირანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 52 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 210ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
არმეტრახიმოვო

არმეტრახიმოვო (რუს. Арметрахимово; ბაშკ. Әрмет-Рәхим) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 39 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 315 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ასიიალანი

ასიიალანი (რუს. Асиялан; ბაშკ. Әсеялан) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 40 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 55 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 44 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ახმეროვო (იშიმბაის რაიონი)

ახმეროვო (რუს. Ахмерово; ბაშკ. Әхмөр) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იშეევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 21 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 984 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ბაიგუზინო (იშიმბაის რაიონი)

ბაიგუზინო (რუს. Байгузино; ბაშკ. Байғужа) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იშიმბაის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 11 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 27 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 504 ადამიანი. ↑ Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.