laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფიქალი

ფიქალი — მეტამორფული ქანი, რომელსაც ახასიათებს წაგრძელებული ან ფირფიტისებრი ფორმის მინერალების თითქმის ურთიერთპარარელური განლაგება და თხელ ფირფიტებად დაპობის უნარი — ფიქლებრიობა. რეგიონული მეტამორფიზმის ხარისხის მიხედვით განარჩევენ ფიქლების ძირითად ჯგუფს: სუსტად მეტამორფიზებულს (თიხაფიქლები, ნახშირიანი ფიქლები, კარბონატული ფიქლები, ბითუმიანი ფიქლები და სხვ.) და ძლიერ მეტამორფიზებულ-კრისტალურ ფიქლებს. მათ შორის გარდამავალი ადგილი უკავია ფილიტს, ქლორიტიან ფიქლებს და ეგრეთ წოდებულ მწვანე ფიქლებს, რომელიც შეიცავს ქლორიტს, ეპიდოტს, ამფიბოლებს. XX საუკუნის დასაწყისში ფიქალი როგორც კარგი ელექტრული იზოლატორი და ცეცხლგამძლე მასალა გამოიყენებოდა ელექტრონული ფარებისა და მსხვილი ელექტროძრავებისათვის. გამოიყენება აგრეთვე დანის სალეს ქვად. თერმომედეგობისა და ქიმიური ინერციულობის გამო ფიქალი იყენება ბილიარდის მაგიდის ასაგებად. XVIII-XIX საუკუნეებში სკოლებში ფიქალს იყენებდნენ როგორც სკოლის დაფებს და ასევე ინდივიდუალური ფიქლური დამწერლობისთვის, რომელზედაც ცარცით ან საკუთრივ ფიქლებით სწერდნენ. მაღალხარისხიანი ფიქალი გამოიყენება როგორც საფლავის ქვა და მემორალური დაფა. ევროპაში ფიქლების მოპოვების ადგილებია: უელსი, კორნუოლი (სახელგანთქმული სოფელი დელაბოლე), კამბრია, დიდი ბრიტანეთი; საფრანგეთი (ანჟუ, ლუარის ხეობა, არდენები, ბრეტანი, სავოია); ბელგია (არდენები); ლიგურია, ჩრდილოეთი იტალია, განსაკუთრებით ლავანია და ფონტანაბუონის ხეობა; პორტუგალიის ჩრდილოეთი ნაწილი, ვალონგუ; ესპანეთი; გერმანია (მდინარე მოზელის რეგიონი, ჰუნსრიუკი, ეიფელი, ვერტერვალდი, თიურინგია, ბავარიის ჩრდილოეთი); ნორვეგია. ფიქლების საბადოები ცნობილია აგრეთვე ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. მეტად მეტამორფიზებულ ფიქალს უწოდებენ კრისტალურ ფიქლებს. მეტამორფული ქანები კრისტალური ფიქლები თიხაფიქალი ფილიტი ფიქალი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ფიქალი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) Курс месторождений неметаллических полезных ископаемых, М, 1969.
ქუთაისის ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია

ქუთაისის ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია — გუმბათოვანი ტაძარი ქუთაისში, მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროზე. ქუთაისის ღვთისმშობლის ეკლესია ამჟამად საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის შემადგენლობაშია, თუმცა მას ქართველი კათოლიკეები მათ საკუთრებად თვლიან და დაბრუნებას ითხოვენ. ორივე მხარეს აქვს თავისი პოზიცია. ქუთაის-გაენათის ეპარქიის ცნობით ეკლესიის ტერიტორიაზე XV-XVI საუკუნეებში იდგა წმინდა სოფიოს სახელობის ეკლესია, რომელიც წარმოადგენდა სამეფო ოჯახის კარის ეკლესიას და მდებარეობდა ქალაქის ქვედა ციხის გალავანში. XIX საუკუნეში აღნიშნული ტაძარი დაინგრა და დაიწყო ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის მშენებლობა. ტაძარი რუსეთის იმპერატორის ბრძანებით გამოცემული პროექტით არის აგებული 1823 წელს და ის პეტერბურგში მდებარე ბაროკოს, გოთური სტილის მართლმადიდებლური ტაძრის ანალოგია მხოლოდ შემცირებული მასშტაბით. 1856 წელს გადააკეთეს კათოლიკურ ტაძრად, რომელიც მოქმედებდა XX საუკუნის 20-იან წლებამდე. 1989 წელს ტაძარი კვლავ მართლმადიდებლური წესით აკურთხეს. კათოლიკური ეკლესიის ინფორმაცია შემდეგი სახისაა: ქუთაისში დასავლეთ ევროპელი კათოლიკები მე-17 საუკუნიდან დამკვიდრდნენ. მეფე სოლომონ II-მ ახალციხიდან ქართველი კათოლიკე ვაჭრები გადმოასახლა. 1640-იან წლებში იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-მ თეატინელ მისიონერებს წმ.სოფიოს ეკლესია გადასცა, რომელიც სავარაუდოდ 1692 წელს თურქების მიერ ქალაქის გადაწვისას განადგურდა. 1770 წლამდე კათოლიკეებს ეკლესია მწვანეყვავილაზე ჰქონდათ, შემდეგ შუა ქალაქში, მდინარე რიონის პირას შეიძინეს მიწა, სადაც რამდენიმე კათოლიკე ოჯახი სახლობდა და იქ ხის ახალი ეკლესია ააშენეს. 1819 წელს, ამ ადგილას ქვის ეკლესიის შენება დაიწყეს. ერთ ხანს შეწყვეტილი მშენებლობა 1846 წელს წინამძღვრის დონ ანტონ გლახაშვილის ინიციატივით განახლდა. 1856 წელს მშენებლობა ქუთაისის საგუბერნიო არქიტექტორის ვასილიევის ახალი პროექტით გაგრძელდა. ტაძარი 1862 წელს ეკურთხა წმინდა ქალწულ მარიამის უბიწოდ ჩასახვის სახელზე. 1939 წლის შემდეგ ნაგებობა საწყობად, მოგვიანებით კი საკონცერტო დარბაზად გამოიყენებოდა. 1989 წლიდან იგი საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საკუთრებაა და ღვთისმშობლის ხარების სახელზეა ნაკურთხი. ქუთაისის ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია
ლერი აბაშიძე

ლერი ივანეს ძე აბაშიძე (დ. 25 დეკემბერი, 1935, ხაშური, — გ. 30 ივლისი, 1994, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი (1993). 1954 წლიდან მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში. 1968 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია. 1973 წ. დაინიშნა ციმბირსა და მონღოლეთში დისლოცირებული მოტომსროლელი დივიზიის მეთაურად. 1979 წელს გენერალ-მაიორი ლერი აბაშიძე დაინიშნა ციმბირის სამხედრო ოლქის კორპუსის მეთაურის მოადგილედ. 1981-1989 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ სამხედრო კომისარი, 1989-1991 წლებში — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლის მოადგილედ უმაღლესი სასწავლებლებისა და ჯარსგარეშე მომზადების დარგში. 1991-1992 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სამხედრო სტრუქტურების ჩამოყალიბებაში. 1992 წლიდან იყო ეროვნული უშიშროებისა და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარესთან და მთავარსარდალთან არსებული სამხედრო კონსულტანტ-ინსპექტორების ჯგუფის ხელმძღვანელი და მთავარი სამხედრო მრჩეველი. დოლიძე, ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 24. გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ., „სამხედრო ფიცის ერთგულნი“, თბილისი, 2015. — გვ. 105-106, ISBN 978-9941-0-7386-1.
Menlove Ave.

Menlove Ave. — ჯონ ლენონის კომპილაციური ალბომი, რომელიც მისი გარდაცვალებიდან 6 წლის შემდეგ, 1986 წელს. იგი საარქივო ჩანაწერების საფუძველზე გამოსცა მისმა ქვრივმა, იოკო ონომ. ალბომის პირველი გვერდი მოიცავს ძირითადად ფილ სპექტორის პროდიუსერობით ჰოლივუდში გაკეთებულ ჩანაწერებს. ამ გვერდზე განთავსებულია ლენონის ორი ისეთი სიმღერა, რომელიც მანამდე არ გამოცემულა. ესენია „Here We Go Again“ და „Rock and Roll People“. მეორე გვერდი ეთმობა ლენონის ალბომის Walls and Bridges სიმღერების ალტერნატიულ ვერსიებს. ↑ Menlove Ave. AllMusic-ზე ↑ http://www.blender.com/guide/reviews.aspx?id=2413 დაარქივებული 10 September 2005 საიტზე Wayback Machine. ↑ Christgau, Robert (31 March 1987). „Christgau's Consumer Guide“. The Village Voice. New York. ციტირების თარიღი: 28 April 2013. ↑ Gary Graff & Daniel Durcholz (eds), MusicHound Rock: The Essential Album Guide, Visible Ink Press (Farmington Hills, MI, 1999; ISBN 1-57859-061-2), p. 667. ↑ John Lennon: Album Guide | Rolling Stone Music. Rollingstone.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 February 2014. ციტირების თარიღი: 16 August 2014.
ძვ. წ. 367

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძვ. წ. 367 დიონისე I — სირაკუსის ტირანი
Joy Division

Joy Division — ინგლისური როკ-ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1976 წელს სელფორდში (ინგლისი). თავდაპირველად ჯგუფს Warsaw ეწოდებოდა და მასში შედიოდნენ: იენ კერტისი (ვოკალი, გიტარა), ბერნარდ სამნერი (გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები), პიტერ ჰუკი (ბას-გიტარა, ვოკალი) და სტივენ მორისი (დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია). ჯგუფი ძირითადად პანკ-როკის ჟანრის მუსიკას უკრავდა, რომელიც გადაიზარდა პოსტ-პანკის ჟანრის ჟღერადობაში. ბრიტანეთის მუსიკალური პრესის მიერ განსაკუთრებულად დადებითად იქნა შეფასებული ჯგუფის 1979 წლის სადებიუტო ალბომი Unknown Pleasures. კოლექტივის წარმატებასთან ერთად, კერტისი უფრო დეპრესიული ხდებოდა და აწუხებდა პირადი პრობლემები, რომელთა შორის იყო ეპილეფსიის დიაგნოზი და უიღბლო ქორწინება. 1980 წელს, პირველი ამერიკული ტურნეს დაწყების წინ მან თავი მოიკლა. ჯგუფმა მის გარეშე გამოსცა მეორე ალბომი Closer (1980) და სინგლი „Love Will Tear Us Apart“, რომელიც კოლექტივის საუკეთესო ჩარტულ წარმატებად ითვლება. შემდგომში მან სახელი შეიცვალა და New Order-ის სახით გამოდიოდა და იწერებოდა. მთავარი სტატია: Joy Division-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Unknown Pleasures (1979) Closer (1980) ოფიციალური საიტი Joy Division Facebook-ზე Joy Division საიტზე Discogs Joy Division კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
კნოვიცი

კნოვიცი (ჩეხ.: Knovíz) — სოფელი კლანდოს რაიონში, ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. ის მდებარეობს პრაღიდან 25 კილომეტრში, ჩრდილო-დასავლეთით და სლანიდან 4 კილომეტრში სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ის მოიცავს 4.23 კმ²-ს და 2011 წლის მონაცემებით ცხოვრობს 523 ადამიანი. ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიურ კულტურას — „კნოვიცის კულტურა“ სახელი ამ სოფლის მიხედვით ეწოდება. 1990-იანი წლების დასაწყისში ჩეხმა რეჟისორმა იან შვანკმაიერმა აქ შექმნა რამდენიმე სურეალისტური ფილმი. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაცია ყველა წმინდის ეკლესია ცნობილია როგორც იან ჰუსის კათდრა კნოვიცის ცენტრალური ქუჩა სტატისტიკის ინსტიტუტის მონაცემები დაარქივებული 2019-03-27 საიტზე Wayback Machine. სტატისტიკის ინსტიტუტის მონაცემები - მოსახლეობა დაარქივებული 2019-02-07 საიტზე Wayback Machine.
ბენეშოვის რაიონი

ბენეშოვის რაიონი (ჩეხ. Okres Benešov) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ბენეშოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 474,69 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 92 084 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 62,4 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ბენეშოვი ბისტრჟიცე ვლაშიმი ვოტიცე ნევეკლოვი პიშელი საზავა ტინეც-ნად-საზავოუ ტრჰოვი-შტეპანოვი ჩეხეთის რაიონები
ბეროუნის რაიონი

ბეროუნის რაიონი (ჩეხ. Okres Beroun) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ბეროუნი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 474,69 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 85 500 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 62,4 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ბეროუნი ზდიცე კრალუვ-დვური ჟებრაკი ჰორჟოვიცე ჰოსტომიცე ჩეხეთის რაიონები
გენეზისი

გენეზისი (ბერძნ. genesis) — ბერძნული ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს წარმოშობას, გაჩენას; უფრო ფართო გაგებით — ჩასახვა და შემდგომი განვითარების პროცესი, რომლის შედეგია გარკვეული მდგომარეობა, მოვლენა. ტერმინი გენეზისი გამოიყენება მეცნიერების სხვადასხვა დარგებში და გამოხატავს რაიმე მოვლენის წარმოშობას. ...გენეზი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 43.
ვანუაზის მასივი

ვანუაზის მასივი (ფრანგ. Massif de la Vanoise) — მთის მასივი სავოიის ალპებში, საფრანგეთში. ვრცელდება მდინარეების არკისა (სამხრეთით) და იზერის (ჩრდილოეთით) ხეობებს შორის. სიმაღლე 3855 მ (მთა გრანდ-კასი). აგებულია კრისტალური პალეოზოური ქანებით, მეზოზოური ფიქლებით, კირქვებით. დამახასიათებელია რელიეფის ალპური ფორმები. ვანუაზის მასივზე 100-ზე მეტი მყინვარია, რომელთა უმეტესობა მცირე ფართობისაა. შემოსილია წიწვოვანი ტყეებით, მდელოებით. 1963 წელს ვანუაზის მასივზე შეიქმნა ვანუაზის ეროვნული პარკი. ალპები ვანუაზის მასივი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
აპალაჩები

აპალაჩები, აპალაჩის მთები (ინგლ. Appalachian Mountains) — მთათა სისტემა ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთით. სიგრძე 2600 კმ. უმაღლესი მწვერვალი მიჩელი (2037 მ). აპალაჩები გადაჭიმულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. აპალაჩები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
გრანდ-კასი

გრანდ-კასი (ფრანგ. Grande Casse) — მთა სავოიის ალპებში, საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. ვანუაზის მასივის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 3855 მ. 1860 წლის 8 აგვისტოს მთა პირველად დაიპყრეს უილიამ მეთიუზმა, მიშელ კრომ და ფავრმა. კალთებზე ეშვება მყინვარები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „გრანდ-კასი“ ვიკისაწყობში. გრანდ-კასი – ინფორმაცია (ინგლისური)
აქლემი

აქლემი (ლათ. Camelus) — მცოხნელი ძუძუმწოვრების გვარი აქლემისებრთა ოჯახისა. სულხან-საბა ორბელიანი განმარტავს შემდეგნაირად: ცნობილია აქლემის სამი სახეობა: ერთკუზიანი აქლემი (Camelus dromedarius); ორკუზიანი აქლემი (Camelus bactrianus); გარეული ორკუზიანი აქლემი (Camelus ferus). ველურად მარტო ორკუზიანი აქლემია შემორჩენილი (სინძიანის უდაბნოებსა და სამხრეთ-დასავლეთ მონღოლეთში). აქლემი მხოლოდ უდაბნოსა და მშრალი სტეპის ზონებშია გავრცელებული. იმ მცენარეებით იკვებება, რომლებსაც სხვა მცოხნელები არ ჭამენ. სვამს ცოტა წყალს, ზოგჯერ მლაშესაც. დიდხანს შეუძლია უწყლოდ გაძლება. აქლემის კუზში გროვდება სამარაგო ცხიმი (100 კილოგრამამდე და მეტიც), რასაც ცხოველი საკვების ნაკლებობისას იყენებს. სხეულის ნაწილები, რითაც წოლის დროს მიწას ეხება, დაფარული აქვს სქელი კორძებით. ამის გამო აქლემს შეუძლია გავარვარებულ (70 °C-მდე) ნიადაგზე უვნებლად წოლა. სხეული ეყრდნობა ფართო რბილ თათებს, რაც ქვიშაზე სიარულს უადვილებს. ბევრ ადგილას აქლემი მოშინაურებულია (დაახლოებით 5000 წლის წინ) და გამოყენებულია სასოფლო-სამეურნეო ცხოველად. ზრდასრული აქლემის მასა 500-800 კილოგრამია. ერთკუზიანი აქლემის მაკეობა გრძელდება 13 თვე, ორკუზიანისა — 14. შობს ერთ კოზაკს. აქლემი ძლიერი სასაპალნე და შესაბმელი ცხოველია. შეუძლია ზურგით ატაროს საკუთარი წონის 50%-მდე ტვირთი, თოხარიკით გადის დღეში 100 კილომეტრამდე (საათში 10-12 კმ). ცოცხლობს 35-40 წელს. სამუშაოდ იყენებენ 4-25 წლის ასაკში. იძლევა რძეს, ხორცს, მატყლს. ერთკუზიანი აქლემი წელიწადში იწველის 4,5% ცხიმიანობის 2000 ლიტრამდე რძეს. ორკუზიანი — 5,4 ცხიმიანობის 750 ლიტრამდე რძეს. რძისაგან ამზადებენ კუმისს, კარაქს, ყველს. ორკუზიანი აქლემის ნაპარსის კანძი 5-10 კილოგრამამდეა (ზოგისა 13 კგ-მდე), ერთკუზიანისა 2-4 კგ-მდე. ორკუზიანი აქლემის მატყლი უფრო მაღალხარისხოვანია. აქლემის ხორცის კვებითი ღირებულება ძროხის ხორცისას არ ჩამოუვარდება და ზოგან საკვებადაც იყენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 37–38. ↑ სულხან-საბა ორბელიანი, „ლექსიკონი ქართული“, ტ. 1, თბ., 1991, გვ. 75
მისტრალი (ქარი)

მისტრალი (ფრანგ. mistral) — ცივი და მშრალი ჩრდილო-დასავლეთის ქარი, რომელიც უმეტესად ქრის სევენიდან რონის ხეობის გავლით ხმელთაშუაზღვის სანაპიროსკენ საფრანგეთში. რამდენიმე დღის განმავლობაში მისტრალი ქრის უწყვეტლივ და აღწევს ძალიან დიდ სიჩქარეს, დაახლოებით 100 კმ/სთ-მდე. ქრის 2-3 კმ სიმაღლემდე. მეტად ძლიერი და ძირითადად ზამთრის თვეებისთვის დამახასიათებელი ქარია, რომელიც დიდ ზიანს აყენებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურას. ზოგჯერ იმდენად ძლიერად ქრის, რომ ფესვებიანად გლიჯავს ხეებს. კატაბატიკური ქარის ნაირსახეობაა. ლაჟვარდოვანი ნაპირის აღმოსავლეთით მისი გავლენა შესუსტებულია. მისტრალი წარმოიქმნება ატლანტის ანტიციკლონისა და ჩრდილოეთი ზღვის ციკლონის კონტაქტის შედეგად. ბორა სიროკო ტრამონტანა მისტრალი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
მინჩო

მინჩო (იტალ. Mincio) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში. მდინარე პოს მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 75 კმ, აუზის ფართობი 2.859 კმ². მინჩოს სათავეა მდინარე სარკა, რომელიც გარდის ტბას ერთვის. აქედან გამომავალი მდინარე მინჩოს სახელითაა ცნობილი. მიედინება პადანის დაბლობზე. ორივე მდინარის სიგრძე (ტბასთან ერთად) შეადგენს 194 კილომეტრს. 589 წლამდე მდინარე მინჩო ქალაქ ადრიის სიახლოვეს ჩაედინებოდა ადრიატიკის ზღვაში. 589 წელს მდინარე ადიჯეზე მომხდარი ძლიერი წყალდიდობის გამო შეიცვალა ადგილობრივი ლანდშაფტი და მინჩოს კალაპოტი სამხრეთისაკენ წაიწია, სადაც მდინარე პოს შეურთდა. იტალიის მდინარეები მდინარე მინჩო – ინფორმაცია (გერმანული)
მიჩელი (მთა)

მიჩელი (ინგლ. Mount Mitchell) — მთა ჩრდილოეთ კაროლინაში, აშშ-ში. აპალაჩების უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2037 მ. იგი უმაღლესი მწვერვალია აშშ-ის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე მისისიპის აღმოსავლეთ გაყოლებაზე. ↑ მიჩელი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ Mount Mitchell, North Carolina
ბეჰემოთი

ბეჰემოთი ან ჰიპოპოტამი (ლათ. Hippopotamus amphibius; ლათ. hippopotamos < ბერძ. ιπποπόταμος ჰიპოს – „ცხენი“ და პოტამოს – „მდინარე“) — დიდი ბალახისმჭამელი ძუძუმწოვარი. ბეჰემოთისებრთა (Hippopotamidae) ოჯახის ორი გადარჩენილი სახეობიდან ერთ-ერთი (მეორე სახეობაა ლიბერიული, ანუ ჯუჯა ბეჰემოთი). სხეულის სიგრძეა 4,0–4,5 მეტრი, კუდისა — 34–50 სმ, სიმაღლე მინდაოში 165 სმ-მდე, მასა 1,3–3,2 (4,5-მდე) ტონა. მამალი მნიშვნელოვნად აღემატება დედალს. სხეული კასრისებრი ფორმის და ჯმუხია; თავი მასიური, თითქმის უკისრო; დინგი განიერი; ყურები მოკლე; თვალები პატარა; ფეხები მოკლე, მსხვილი და ოთხთითა, თითებს შორის მცირე ზომის საცურავი აპკებია. კანი თითქმის ტიტველია. ამ სქელი კანის ქვეშ აქვს 5 სმ-მდე სისქის ქონის ფენა. შეფერილობა სპილენძისფერიდან მუქ ყავისფრამდე. კანის ჯირკვლები გამოიმუშავებენ მოწითალო სეკრეტს (ე.წ. სისხლიანი ოფლი), რომელიც კანის ზედა შრეებს წყალში გაჟღენთისაგან იცავს. საჭრელი კბილები და ეშვები (შუანი) მუდმივად ეზრდება. კუჭი სამგანყოფილებიანია. გავრცელებულია აფრიკაში, საჰარიდან სამხრეთით, კონტინენტის სამხრეთი ნაწილის გარდა; შემორჩენილია უმეტესად ეროვნულ პარკებში. ბინადრობს წყალსატევებში, რომლებსაც აქვს ყურეები და დაჭაობებული ლერწმიანი ნაპირები. დღის უდიდეს ნაწილს წყალში ატარებს, მისი ზედაპირიდან მხოლოდ თვალები, ნესტოები და ყურები აქვს ამოწეული; ჩაყვინთვის დროს კანის ნაკეცებით ხურავს ნესტოებსა და ყურებს. წყალქვეშ 5 წუთამდე ჩერდება, შეუძლია ფსკერზე სიარული. ცხოვრობს მცირე ჯგუფებად ან ჯოგებად (30 სულამდე), ბებერი მამლები — მარტოსულად. აქტიურია ღამით. ძირითადად იკვებება წყლის მცენარეულობით, ზოგჯერ საბალახოდ ველებზე გადის. საკვების ძიებაში, როგორც წესი, ნაპირს 300 მეტრზე მეტით არ სცილდება, თუმცა ზოგჯერ 30 კმ-მდეც მიდის. გამრავლება მთელი წლის განმავლობაში ახასიათებთ. მასიური შობადობა ივნის-სექტემბერშია; ამ დროს მამლებს შორის სასტიკი ორთაბრძოლები იმართება. მაკეობა გრძელდება 8 თვე. ბადებს 1, იშვიათად 2 ნაშიერს; ახალშობილი 35–40 კგ-ს იწონის, მაშინვე შეუძლია სიარული და ცურვა. ტყვეობაში მრავლდება. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 40–50 წელია. ხორცის, ტყავისა და ქონის გამო, დიდი ხნის განმავლობაში იყო მოპოვების ობიექტი; დღეს მასზე ნადირობა აკრძალულია. შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაში, როგორც მოწყვლადი სახეობა, და CITES-ის II დანართში. IUCN Hippo Specialist Group დაარქივებული 2011-04-16 საიტზე Wayback Machine. Hippos of Lake Edward დაარქივებული 2008-10-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Щипанов Н. А. Бегемоты // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М., 2005. — стр. 154. ↑ 2.0 2.1 2.2 ბეჰემოთისებრნი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 352. ↑ Lewison, R.; Pluháček, J. (2017). „Hippopotamus amphibius“. IUCN Red List of Threatened Species. 2017: e.T10103A18567364. doi:10.2305/IUCN.UK.2017-2.RLTS.T10103A18567364.en. ციტირების თარიღი: 19 November 2021.
გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება

„გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება“ (რუს. Семнадцать мгновений весны) — 1973 წლის საბჭოთა რუსული მრავალსერიიანი ფილმი. გადაღებულია რეჟისორ ტატიანა ლიოზნოვას მიერ და დაფუძნებულია იულიან სემიონოვის ამავე სახელწოდების რომანზე. შედგება 12 სერიისგან. სერიალის მთავარი პერსონაჟია საბჭოთა მზვერავი, პოლკოვნიკი ისაევი, იგივე ოტო ფონ შტირლიცი. გადაღებულია შავ-თეთრ ფირზე ჩვეულებრივ ფორმატში. შედგება 12 ეპიზოდისგან. თითო მათგანის ხანგრძლივობა 65-70 წთ. ფილმში გამოყენებულია დოკუმენტური ქრონიკის დიდი რაოდენობა. ფილმი პირველად ნაჩვენები იყო 1973 წლის 11–24 აგვისტოს, ცენტრალური ტელევიზიის პირველი პროგრამით. მაყურებლების რაოდენობა შეადგენდა 50-80 მილიონს.. ვიაჩესლავ ტიხონოვი — შტანდარტენფიურერი შტირლიცი/საბჭოთა მზვერავი ისაევი ანდრო კობალაძე — იოსებ სტალინი ოლეგ ტაბაკოვი — ბრიგადენფიურერი ვალტერ შელენბერგი ლეონიდ ბრონევოი — ჰაინრიხ მიულერი იური ვიზბორი — მარტინ ბორმანი ემილია მილტონი — ფრაუ ზაურიხი ვასილი ლანოვოი — ობერგრუპენფიურერი კარლ ვოლფი ვლადიმერ ემელიანოვი — გენერალ-ფელდმარშალი ვილჰელმ კაიტელი ოტო მელისი — ჰელმუტ კალდერი პაულ ბუტკევიჩი — საბჭოთა მეკავშირე როსტისლავ პლიატი — პასტორი ფრიც შლაგი ევგენი ევსტიგნეევი — პროფესორი ვერნერ პლეიშნერი ნიკოლაი პროკოპოვიჩი — რაიხსფიურერი ჰაინრიხ ჰიმლერი ალექსეი საფონოვი — შტურმბანფიურერი იურგენ როლფი ნიკოლაი გრიცენკო — გენერალი მატარებლის ვაგონში ეკატერინა გრადოვა — კეტრინ კინი (კატია კოზლოვა), შტირლიცის რადისტი ოლგა სოშნიკოვა — უნტერშარფიურერი ბარბარა კრაინი ვიაჩესლავ შალევიჩი — ალენ დალესი, აშშ-ის სადაზვერვო ცენტრის ხელმძღვანელი ვალენტინ გაფტი — გოვერნიცი, დალესის თანამშრომელი სერგეი გოლოვანოვი — არჩიბალდ კერი, დიდი ბრიტანეთის ელჩი სსრკ-ში ელეონორა შაშკოვა — პოლკოვნიკ ისაევის მეუღლე 1976 — ძმები ვასილიევების სახელობის რსფსრ-ის სახელმწიფო პრემია 1978 — სუკ-ის პრემია ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში ↑ ეპიზოდის ხანგრძლივობა მითითებულია პირველი ეთერის ფაქტობრივი ხანგრძლივობის მიხედვით, რეკლამის გარეშე „გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) mgnoveniya.ru - არაოფიციალური საიტი მიმოხილვა ↑ Klaus Mehnert. The Russians & their favorite books. — Hoover Institution Press, Stanford University, 1983. P. 47.
კლადნოს რაიონი

კლადნოს რაიონი (ჩეხ. Okres Kladno) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი კლადნო. რაიონის ფართობი შეადგენს 719,61 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 152 163 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 211 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
კოლინის რაიონი

კოლინის რაიონი (ჩეხ. Okres Kolín) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი კოლინი. რაიონის ფართობი შეადგენს 743,57 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 90 552 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 122 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ზასმუკი კოლინი კოურჟიმი პეჩკი ტინეც-ნად-ლაბემ ჩესკი-ბროდი ჩეხეთის რაიონები
შეფილდი

შეფილდი (ინგლ. Sheffield) — ქალაქი სამხრეთ იორკშირში (ინგლისი). მისი სახელი მომდინარეობს მდინარე შიფისგან, რომელიც ქალაქში მოედინება. წარმოადგენს ერთ-ერთს რვა რეგიონული ცენტრიდან, რომლებიც ქმნიან ინგლისის ქალაქების ძირითად ჯგუფს. ოფიციალური საიტი ↑ https://www.britannica.com/place/Sheffield-England
კუტნა-ჰორის რაიონი

კუტნა-ჰორის რაიონი (ჩეხ. Okres Kutná Hora) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი კუტნა-ჰორა. რაიონის ფართობი შეადგენს 916,93 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 73 602 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 80 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
მელნიკის რაიონი

მნელნიკის რაიონი (ჩეხ. Okres Mělník) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი მნელნიკი. რაიონის ფართობი შეადგენს 701,08 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 95 802 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 137 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ველტრუსი კოსტელეც-ნად-ლაბემი კრალუპი-ნად-ვლტავოუ ლიბეხოვი მნელნიკი მშენო ნერატოვიცე ჩეხეთის რაიონები
მლადა-ბოლესლავის რაიონი

მლადა-ბოლესლავის რაიონი (ჩეხ. Okres Mladá Boleslav) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი მლადა-ბოლესლავი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 022,83 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 115 379 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 113 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
ენრიკე კაპრილეს რადონსკი

ენრიკე კაპრილეს რადონსკი (ესპ. Henrique Capriles Radonski; დ. 11 ივლისი 1972, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკოსი. ვენესუელის 2012 წლის 7 ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების ოპოზიციონერი კანდიდატი. დაიბადა 1972 წლის 11 ივლისს კარაკასში სეფარდების ოჯახში. 2000-2008 წწ. ბარუტის მუნიციპალიტეტის მერია. 2008 წელს წამოაყენა თავისი კანდიდატურა მირანდას შტატის გუბერნატორის თანამდებობაზე და დაამარცხა მოქმედი გუბერნატორი დიოსდადო კაბელიო. 2012 წლის თებერვლის დასაწყისში მისი კანდიდატურა წამოაყენეს ოპოზიციურმა პარტიებმა ოქტომბერში დანიშნულ საპრეზიდენტო არჩევნებზე. Henrique Capriles Radonski blog Henrique Capriles Radonski web site დაარქივებული 2012-07-19 საიტზე Wayback Machine.
ნიმბურკის რაიონი

ნიმბურკის რაიონი (ჩეხ. Okres Nymburk) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ნიმბურკი. რაიონის ფართობი შეადგენს 850,07 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 85 674 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 101 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
პრაღა-ვიხოდის რაიონი

პრაღა-ვიხოდის რაიონი (ჩეხ. Okres Praha-východ) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პრაღა. რაიონის ფართობი შეადგენს 754,91 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 144 513 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 191 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
პრაღა-ზაპადის რაიონი

პრაღა-ზაპადის რაიონი (ჩეხ. Okres Praha-západ) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პრაღა. რაიონის ფართობი შეადგენს 580,63 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 107 947 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 186 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
პრშიბრამის რაიონი

პრშიბრამის რაიონი (ჩეხ. Okres Příbram) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პრშიბრამი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 692,05 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 110 333 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 65,21 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
რაკოვნიკის რაიონი

რაკოვნიკი (ჩეხ. Okres Rakovník) — რაიონი ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი რაკოვნიკი. რაიონის ფართობი შეადგენს 896,3 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 52 703 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 59 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები
ჰრადეც-კრალოვეს რაიონი

ჰრადეც-კრალოვე (ჩეხ. Okres Hradec Králové) — რაიონი ჰრადეც-კრალოვეს მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ჰრადეც-კრალოვე. რაიონის ფართობი შეადგენს 891,62 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 160 107 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 180 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები ჰრადეც-კრალოვეს ქალაქების და სოფლების სია დაარქივებული 2005-01-23 საიტზე Wayback Machine.
იიჩინის რაიონი

იიჩინის რაიონი (ჩეხ. Okres Jičín) — რაიონი ჰრადეც-კრალოვეს მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი იიჩინი. რაიონის ფართობი შეადგენს 886,63 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 77 306 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 87 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე. ჩეხეთის რაიონები იიჩინის რაიონის ქალაქების და სოფლების სია დაარქივებული 2005-01-23 საიტზე Wayback Machine.