laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
გაუდინარი არე

გაუდინარი არე, შიგა ჩამონადენის არე — არე, სადაც ჰავის სიმშრალის გამო ზედაპირული წყლები ვერ აღწევენ ვერც შიგა ზღვებამდე და ვერც მსოფლიო ოკეანემდე. ამ ტიპის ტერიტორიებით დაკავშირებულია არიდულ — მშრალ ზონებთან, აგრეთვე ბრტყელზედაპირიან ადგილებთან სუსტად გამოხატული რელიეფით. უკავია ხმელეთის ზედაპირის დაახლოებით 20 %. მდინარის წყლის ჩამონადენის ჯამური სიდიდე გაუდინარ არეში შეადგენს წელიწადში დაახლოებით 1,0 ათ. კმ³-ს. გაუდანარი არის გადალახვა შეუძლია მხოლოდ დიდ წყალუხვ მდინარეს, რომელიც ნოტიო მხარიდან მოედინება. გაუდინარი არის ფარგლებში ასეთი მდინარეები კარგავენ თავიანთ წყლიანობას და არ იერთებენ მუდმივ შენაკადებს. გაუდინარი არე ჩვეულებრივ, დაკავშირებულია არიდულ ტერიტორიებთან, იშვიათად გვხვდება ზომიერი კლიმატისა და ბრტყელი რელიეფის პირობებში. გაუდინარი არეების მდინარეები ერთვიან გაუდინარ ტბებს, ან შრებიან აორთქლების, წყლის ხარჯის ინფილტრაციის, სამეურნეო მიზნებში წყლის გადარჩევის შედეგად და ბოლოვდებიან მშრალი დელტებითა და მყარი ნატანის გამოზიდვის კონუსებით. გაუდინარი არე შეიძლება გავრცელებული იყოს ნებისმიერ კლიმატურ პირობებში, მაგრამ ჩვეულებრივ, ყველაზე უფრო გვხვდება უდაბნო ტერიტორიებზე. ფართობით ყველაზე ვრცელი გაუდინარი არეები განლაგებულია ავსტრალიაში, აზიაში (ტარიმის ღრმული, არალ-კასპიის ღრმული), აფრიკაში (კალაჰარი, ჩადის ტბის ღრმული) და სხვა. კასპიის ზღვის წყალშემკრები აუზის ფართობია დაახლოებით 3,1 კმ², რომელთაგან დაახლოებით 1 მლნ. კმ² მოდის გაუდინარ არეებზე. გაუდინარი არე გადაჭიმულია შორს ჩრდილოეთით 55°-იდან დაახლოებით 57°-მდე, რაც კონტინენტური კლიმატის პირდაპირ ეფექტზე მიანიშნებს. მასზე მოდის ხმელეთის ფართობის 50 %-ზე მეტი (ტერიტორია ჩ. 14° 33° და ს. 20° 32° შორის). ავსტრალიაში გაუდინარ არეეებზე მოდის ტერიტორიის — 21 %, ევროპაზე — 19 %, სამხრეთ ამერიკაზე — 16 %, აფრიკაზე — 12 %, აზიაზე — 11 %, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაზე — 5 %. გაუდინარი არის ფარგლებში არსებულ წყალსატევს გაუდინარი ტბა ეწოდება. აღსანიშნავია, რომ შავი ზღვა როგორც ჩანს, ოდესღაც დამოუკიდებელ ჰიდროლოგიურ სისტემას წარმოადგენდა. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Область внутреннего стока | Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-03-01. ციტირების თარიღი: 2021-03-03. ↑ «Вода России» | Каспийское море ↑ 3.0 3.1 U.T. Hammer. Saline Lake Ecosystems of the World. Apr 30, 1986 ↑ Pickles, Thomas (1956). Physical Geography. Ardent Media. pp. 107–108. ↑ An abrupt drowning of the Black Sea shelf. Marine Geology. 1997
რისული ეპოქა

რისული ეპოქა, რისული გამყინვარება, რისი — მეოთხეულ პერიოდში ალპების მაქსიმალური გამყინვარების ეპოქა. წარმოადგენს პლეისტოცენის რიგით მესამე დიდ გამყინვარებას ალპებში. მოსდევს მინდელურ ეპოქას და წინ უსწრებს ვიურმულ გამყინვარებას. რისულ ეპოქაში მყინვარების წინსვლის ორი სტადიაა (რისი I და რისი II), რომელთაც ერთმანეთისაგან გამოყოფს არსებითად უფრო თბილი ჰავის პერიოდი. სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე დუნაის ერთ-ერთი შენაკადის — რისის მიხედვით. რისული ეპოქა გამოყვეს ალბრეხტ პენკმა და ედუარდ ბრიუკნერმა 1909 წელს. გამყინვარების ძირითადი ცენტრი, საიდანაც საფარული მყინვარები მოძრაობდნენ ჩრდილოეთ და შუა ევროპის ტერიტორიაზე იყო სკანდინავიის მთიანეთი. ერთდროულად დიდი გამყინვარება მოიცავს ევროპის ქედებს, უპირველეს ყოვლისა ალპებს. რისული ეპოქის დასაწყისი და დასასრული სხვადასხვა მკვლევრების მიერ ორაზროვნადაა განსაზღვრული; აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეზე რისი I-ის სტადიები დაახლოებით შეესაბამება დნეპრის გამყინვარებას, ხოლო რისი II-ის სტადიები — მოსკოვურ გამყინვარებას. მაქსიმალური გავრცელების დროს ყინულით დაიფარა მთელი ირლანდია და თითქმის მთელი დიდი ბრიტანეთი. ცენტრალურ ევროპაში მისი სამხრეთი საზღვარი აღწევდა მდინარე რაინის შესართავამდე, ოდენვალდის ამაღლებულ ნაწილამდე, ხოლო მის ზონაში ჩრდილოეთ კარპატების ჩათვლით მოექცა მდინარეების ოდერისა და ვისლის აუზები. ვიურმული ეპოქა მინდელური ეპოქა გიუნცური ეპოქა ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 396. ↑ გეოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი ↑ რისული ეპოქა — დიდი რუსული ენციკლოპედია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-10. ციტირების თარიღი: 2018-10-21.
გიუნცური ეპოქა

გიუნცური ეპოქა, გიუნცური გამყინვარება, გიუნცი — ალპების უძველესი გამყინვარება, რომელსაც ადგილი ჰქონდა ეოპლეისტოცენში. გამოიყოფა გიუნცის არანაკლებ ორი ფაზა. წინ უსწრებდა მინდელურ გამყინვარებას. სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადის — გიუნცის მიხედვით. გიუნცური ეპოქა გამოყვეს ალბრეხტ პენკმა და ედუარდ ბრიუკნერმა 1909 წელს. ვიურმული ეპოქა რისული ეპოქა მინდელური ეპოქა ↑ გიუნცური ეპოქა // დიდი რუსული ენციკლოპედია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-20. ციტირების თარიღი: 2018-10-26. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 172.
Summoning

Summoning — ბლექ მეტალ ჯგუფი ავსტრიიდან. ჯგუფის სიმღერები ძირითადად აგებულია ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებებზე. 1995 – Lugburz 1995 – Minas Morgul 1996 – Dol Guldur 1999 – Stronghold 2001 – Let Mortal Heroes Sing Your Fame 2006 – Oath Bound 2013 – Old Mornings Dawn 2018 – With Doom We Come 1997 – Nightshade Forests 2003 – Lost Tales 2013 – Of Pale White Morns and Darkened Eves 2018 – As Echoes from the World of Old Summoning დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine. — Napalm Records Summoning — Metal-Archives
ვესტფირდირი

ვესთფირდირი (ისლ. Vestfirðir) — ნახევარკუნძული და რეგიონი ისლანდიაში. ვესტფირდირის რეგიონი ერთ-ერთია ისლანდიის 8 რეგიონიდან და მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გეოგრაფიულად რეგიონი მოიცავს ვესტფირდირის ნახევარკუნძულს. ნახევარკუნძულზე მრავლადაა ფიორდები, ისლანდიის სანაპირო ზოლის 30 % ვესტფირდირის რეგიონს უჭირავს. ნახევარკუნძულის დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, ჩრდილო-აღმოსავლეთით გრენლანდიის ზღვა. რეგიონის ფართობი შეადგენს 9 409 კმ². რეგიონის ცენტრია - ქალაქი ისაფიორდური. ვესტფირდირი ადმინისტრაციულად იყოფა 4 ოლქად (სისლა) და 2 «თავისუფალ თემად». რეგიონის თავისუფალი თემებია: ბოლუნგარვიკურაურსტადური. ფართობი — 109 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 905 ადამიანი. ცენტრი — ბოლუნგარვიკი ისაფიორდარბაირი. ფართობი — 2 379 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 4 109 ადამიანი. ცენტრი  — ისაფიორდური. სისლა: ეისტურ-ბარდარსტრანდარი. ფართობი — 1 090 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 251 ადამიანი. ცენტრი — პატრეკსფიორდური ვესტურ-ბარდარსტრანდარი. ფართობი — 1 515 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 1 229 ადამიანი. ცენტრი  — პატრეკსფიორდური ნორდურ-ისაფიორდარი. ფართობი — 749 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 229 ადამიანი. ცენტრი  — ისაფიორდური სტრანდა. ფართობი — 3 513 კმ². მოსახლეობის რაოდენობაя — 758 ადამიანი. ცენტრი  — ჰოლმავიკი. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-05-17 საიტზე Wayback Machine.
ლაიოსი

ლაიოსი — თებეს მეფე, კადმოსის შთამომავალი, ლაბდაკეს ძე (კადმოსი-პოლიდორე-ლაბდაკე-ლაიოსი-ოიდიპოსი-ეტეოკლე და პოლინიკე). როდესაც თებეში ძალაუფლება ხელთ აიღეს ძეთოსმა და ამფიონემ, იქიდან განდევნილი ლაიოსი პელოპონესში ჩავიდა, იქ ერთი მითის მიხედვით პელოპის ლამაზი ვაჟი ქრიზიპე (ქრისიპე) მოეწონა, ეტლით რბოლას რომ ასწავლიდა, მოიტაცა, ძალა იხმარა. ყმაწვილმა კაცმა დამცირება ვერ აიტანა და თავი მოიკლა. ამ დანაშაულისათვის ლაიოსი ღმერთებმა დასწყევლეს, საკუთარი შვილის ხელით მოკვლა უწინსაწარმეტყველეს. ლაბდაკიდების, ატრიდების, პელოპიდების სახლზე დატეხილი უბედურებათა მთელს ჯაჭვში მისი ბედი ერთ-ერთი უსაზარლესია. ყველაზე მეტად ჰერა ჯავრობდა და ალბათ მანვე მიუგზავნა თებეს სფინქსი. ლაიოსმა შეირთო მენეკევსის ასული იოკასტა (ან ეპიკასტე), ეყოლათ ოიდიპოსი. მისანმა იგივე უწინასწარმეტყველა, რაც პერსევსის პაპას აკრისხოსს უთხრეს. იმის შიშით, რომ შვილი მოკლავდა და ტახტს წაართმევდა, ლაიოსმა ბრძანა ყრმისავის ფეხები გაეხვრიტათ და კითერონის მთებში გადაეგდოთ. ოიდიპოსი მწყემსებმა ნახეს, კორინთოს მეფეს პოლიბოსს მიჰგვარეს. უშვილო პოლიბოსმა იშვილა და გაზარდა. ერთხელ ორაკულმა ურჩია: ოიდიპოსს დედ-მამის სახლში ეგონა თავი და საშინელი წინასწარმეტყველების შიშით გაიქცა, უნებურად თებეს გზას დაადგა, ამ გზაზე შეხვდა ლაიოსი. გზა არ დაუთმეს ერთმანეთს და ატყდა ჩხუბი, რომელშიაც ოიდიპოსმა მოკლა უცნობი მოხუცი მამა და დაუხოცა მხლებელნი. შემდეგ ოიდიპოსმა გზა განაგრძო, ჩავიდა თებეში და შეირთო იოკასტა, ქვრივი დედოფალი, ღვიძლი დედა. Kerenyi, Karl (1959). The Heroes of the Greeks. New York/London: Thames and Hudson.  Tripp, Edward (1970). „Pelops at Olympia“, Crowell's Handbook of Classical Mythology. New York: Thomas Crowell Company, გვ. 93–103.
ტუგენდჰატის ვილა

ტუგენდჰატის ვილა — XX საუკუნის ნაგებობა ჩეხეთის ქალაქ ბრნოში. დაპროექტებულია გერმანელი არქიტექტორის — ლუდვიგ მის ვან დერ როეს მიერ და მიიჩნევა ნამდვილ შედევრად. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1928-1930 წლებში, დამკვეთები იყვნენ ფირც ტუგენდჰატი და მისი ცოლი გრეტა. ვილა სულ მალე გახდა თანამედროვე არქიტექტურის სახე. ნაგებობა ფუნქციონალიზმის პარადიგმატულ მაგალითს წარმოადგენს. მშენებლობაში მაისმა რევოლუციური რკინის კარკასი გამოიყენა, რომელიც ანაწილებდა საყრდენ კედლებზე დაწოლას, ამავე დროს, ინტერიერს სივრცისა და სინათლის შეგრძნებას აძლევდა. მანვე დააპროექტა ვილის ავეჯი. ვილაში არაა არც მხატვრობა და არც დეკორირების რაიმე ნიმუში, მიუხედავად ამისა, ინტერიერი მკაცრი არაა, რაც მიღწეულია ისეთი ბუნებრივი ან ბუნებრივის მსგავსი კომპონენტების გამოყენებით, როგორებიცაა ონიქსის კედლები და უიშვიათესი ტროპიკული ხე-მასალა. ონიქსის კედლები გამჭვირვალეა და გამომეტყველებას იცვლის მზის ჩასვლისას. არქიტექტორი ასევე გაუძღვა ვილადან თვალწარმტაცი ხედის შექმნას, რომელიც ინტერიერის ინტეგრალურ ნაწილს წარმოადგენს. ვილის ფასი საკმაოდ მაღალი იყო, რაც გამოწვეულია მისი უჩვეულო კონსტრუირების მეთოდითა და მდიდრული კომპონენტებით, გათბობის თანამედროვე ტექნოლოგიებით, ვენტილაციით და ა. შ. ამავე დროს, ის საკმაოდ დიდია საოჯახო სახლის პირობებზე. ფრიც და გრეტა ტუგენდჰატები ებრაელები იყვნენ. მათ ჩეხოსლოვაკია 1938 წელს დატოვეს, ცოტათი უფრო ადრე, სანამ ქვეყანა მიუნხენის შეთანხმებით ნაწილებად დაიშლებოდა. ისინი აღარასდროს დაბრუნებულან. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში სახლი სხვადასხვა პრაქტიკული მიზნებისთვის გამოიყენებოდა. 1992 წელს, ჩეხოსლოვაკიის ლიდერებმა სწორედ ამ შენობაში გააფორმეს დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფო დღეს არსებულ ნაწილებად - ჩეხეთის რესპუბლიკად და სლოვაკეთად გაიყო. 1994 წლიდან, ვილა საზოგადოებისთვის ღიაა, როგორც მუზეუმი. 2001 წელს, ტუგენდჰატის ვილა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტუგენდჰატის ვილა ოფიციალური საიტი
ტელჩი

ტელჩი (ჩეხ. Telč, გერმ. Teltsch) — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, სამხრეთ მორავიაში. დაარსდა XIII საუკუნეში, როგორც საწყლოსნო ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობდა ბოჰემიის, მორავიისა და ავსტრიის გადატვირთულ სავაჭრო გზაჯვარედინზე. გარდა XVII საუკუნის მონუმენტურის რენესანსული სასახლისა და მასთან არსებული ინგლისური სტილის პარკისა, ტელჩის უმნიშვნელოვანესი ღირსშესანიშნაობაა ქალაქის მოედანი - გრძელი ურბანული მოედნის უნიკალური კომპლექსი საუკეთესოდ დაცული რენესანსული და ბაროკოს სახლებით, რომლებიც გამოირჩევიან მაღალი ფროტონებითა და პასაჟებით. 1992 წელს, ყოველივე ეს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ქალაქის გოტიკური ციხესიმაგრე XIV საუკუნის მეორე ნახევარში აშენდა. XV საუკუნის ბოლოს, ციხე გაძლიერდა, დაემატა ახალი ჭიშკარი და კოშკი. XVI საუკუნის შუა წლებში, ციხესიმაგრე რენესანსის სტილში გადაკეთდა. ჩეხეთის ქალაქების სია Municipal website (in Czech, German, English and French) დაარქივებული 2009-02-04 საიტზე Wayback Machine. Telc - sights, basic facts, hotels, culture ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a> ↑ https://www.telc.eu/data/userfiles/files/TL/2021/TL202103.pdf
კუტნა-ჰორა

კუტნა-ჰორა (ჩეხ. Kutná Hora; გერმ. Kuttenberg) — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ცენტრალური ბოჰემიის რეგიონში. ქალაქის ისტორია 1142 წლიდან იწყება, როდესაც აქ ცისტერიანელთა მონასტრის დასახლებები გამოჩნდა. 1260 წელს, მიმდებარე მთიან რეგიონში, რომელიც მონასტრის საკუთრებას წარმოადგენდა, დაიწყო ვერცხლის მოპოვებითი სამუშაოები. არეალს კუტენბერგს უწოდებდნენ. XIII საუკუნეში, მაღაროების წყალობით მონასტერი დიდად დაწინაურდა, რაც ეკონომიკური ბუმის პროცესში ვერცხლის უდიდესი მნიშვნელობით იყო გამოწვეული. აღმოჩენილი ყველაზე ადრეული ვერცხლის ნაკვალევები X საუკუნით თარიღდება, როდესაც ბოჰემია უკვე ჩართული იყო დიდი მანძილის სავაჭრო გზებში. ქალაქის თანამედროვე ნაწილში აღმოაჩინეს 982-995 წლების ვერცხლის დინარები. XIII - XVI საუკუნეებში, კუტნა-ჰორა პრაღას ეკონომიკის, კულტურისა და პოლიტიკის სფეროებში ეჯიბრებოდა. 1995 წლიდან, ქალაქის ცენტრალური ნაწილი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მუნიციპალური საიტი რეგიონული საიტი დაარქივებული 2005-03-17 საიტზე Wayback Machine. ფოტოები[მკვდარი ბმული] ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a> ↑ https://kutnohorsky.denik.cz/volby-2022-komunalni/kutna-hora-ma-noveho-starostu-urednika-ze-skolstvi-lukase-seiferta-ods-20221024.html
სათავე (ჰიდროლოგია)

სათავე (ჰიდროლოგია) — ადგილი, სადაც წყლის ნაკადი (მდინარე, ნაკადული) იბადება, ე.ი. ამა თუ იმ ოროგრაფიულ ერთეულში იღებს დასაბამს. მდინარის სათავე შეიძლება იყოს წყარო, მყინვარის ბოლო, ტბა, ჭაობი. ხმელეთის დადაბლებულ ადგილებში (მაგ., ვაკეებზე) მდინარის სათავე შეიძლება იყოს ტბა ან ჭაობი. ამის კარგ მაგალითს გვაძლევს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკე. ჭაობებიდან, რომლებიც წყალგამყოფებზე მდებარეობენ, იწყებიან სხვადასხვა მდინარეთა სისტემები. მთიან მხარეებში მდინარის სათავედ გვევლინება მაღალმთიანი მთის ტბა, ან მყინვარის ბოლო. მდინარეთა სისტემებში, რომლებსაც მრავალრიცხოვანი სათავეები აქვთ, მთავარ სათავეთ ისეთი მიიჩნევა, რომელიც მაქსიმალურად არის დაშორებული შესართავს, ან გამოირჩევა განსაკუთრებულად დიდი წყლიანობით. ხშირად მოზრდილი მდინარის დასაბამი საკუთრივ დიდი მდინარეების შერწყმის ადგილია. თვალსაჩინო განსხვავება არსებობს მთისა და ვაკის მდინარეების სათავეების სიმაღლეებს შორის. ასე მაგ., ვაკის მდინარეების სათავე ზღვის დონეზე შედარებით დაბლა მდებარეობს, რაც არ არის ნიშანდობლივი მთის მდინარეების სათავეებისათვის. ზოგიერთი მდინარის სათავედ კარსტული წყაროები გვევლინება. საქართველოში ცნობილია მაგ., მდინარე ბესლეთი, რომელიც მძლავრი კარსტული წყაროებიდან იბადება. კარსტულ ვოკლუზებში სათავეს იღებს მაგ., მდინარე რეჩხი. შესართავი მდინარე Геологический словарь, т1, А-Л., М. 1955; Чеботарев А. И. Гидрологический словарь. Л. 1978.
ლიტომიშლი

ლიტომიშლი (ჩეხ. Litomyšl; გერმ. Leitomischl) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩეხეთში, პადრუბიცის რეგიონში. ქალაქის ცენტრში მდებარე ციხედარბაზი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. აღმოსავლეთ ბოჰემიური ქალაქი ლიტომიშლი პირველად XIII საუკუნეში გამოჩნდა, ძველი, გამაგრებული დასახლების ადგილას, რომელიც ბოჰემიისა და მორავიის დამაკავშირებელ მნიშვნელოვან სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა 1568–1581 წლებში აშენებული მონუმენტური, რენესანსული ციხესიმაგრეა. ციხესიმაგრის ნაგეობებეი რაიმე განსაკუთრებული არქიტექტურული მასახიათებლებით არ გამოირჩევიან, მაგრამ ისტორიულად მიიჩნევა, რომ აქ დაიბადა ჩეხი კომპოზიტორი ბედრჟიხ სმეტანა. ციხესთან მდებარე წაგრძელებული მოედანი ერთ-ერთი უდიდესია მთელს ჩეხეთში. აქ განლაგებულია ქალაქის ცენტრალური დარბაზი და გოტიკურ-რენესანსული სახლების სერია. წარსულში ლიტომიშლი მნიშვნელოვანი რელიგიური ცენტრი იყო, 1344 წელს აქ ბოჰემიაში მეორე საეპისკოპოსო დაარსდა, რომელმაც არსებობა ჰუსიტური ომების დროს შეწყვიტა. XIX საუკუნეში უდიდეს როლს თამაშობდა ქალაქის გრამატიკული სკოლა. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-02-19 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) English version of municipal website დაარქივებული 2007-12-13 საიტზე Wayback Machine. Basic facts, sights, history ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a>
ჰიოვიუდბორგარსვაიდიდი

ჰიოვიუდბორგარსვაიდიდი (ისლ. Höfuðborgarsvæðið) — ისლანდიის 8 რეგიონიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ფართობი — 1,062 კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 200,852 ადამიანი. სიმჭიდროვე 187.4 ადამ./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრია რეიკიავიკი. ჰიოვიუდბორგარსვაიდიდის რეგიონი ადმინისტრაციულად იყოფა 7 მუნიციპალიტეტად.
პლიტვიცეს ტბების ეროვნული პარკი

პლიტვიცეს ტბების ეროვნული პარკი (ხორვატ. Nacionalni park Plitvička jezera) — უძველესი ეროვნული პარკი სამხრეთ ევროპაში და უდიდესი ხორვატიაში. შეიქმნა 1949 წელს და მდებარეობს ცენტრალურ ხორვატიაში, მთიან, კარსტულ არეალში, ბოსნია-ჰერცეგოვინის საზღვართან. პარკის ტერიტორიაზე გაედინება ჩრდილოეთი-სამხრეთი ხორვატიის დამაკავშირებელი გზა, რომელიც ქვეყნის შიდა ნაწილს ხმელთაშუაზღვიურ სანაპირო ზოლთან აერთებს. დაცული ტერიტორია მოიცავს 296,85 კმ²-ს. მისი 90% ლიცკო-სენსკას ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს, 10% კი კარლოვაცის ოლქის. 1979 წელს, ეროვნული პარკი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა და ის ამ სიაში შესული პირველი ბუნებრივი ძეგლი გახდა. ამჟამად, პარკის ყოველწლიურად 900 000 მნახველი სტუმრობს. ეროვნული პარკი მსოფლიოში ცნობილია მისი ჩამწკრივებული ტბათა კასკადებით. ბოლო დროს, მათი რიცხვი 16-ს შეადგენს. ტბების წარმოქმნის მიზეზი რამდენიმე პატარა მდინარისა და მიწისქვეშა კარსტული მდინარეების შერწყმაა. ყველა ტბა ერთმანეთთან დაკავშირებულია და მიმდინარეობს წყლის გაცვლა. ერთმანეთისგან მათ ყოფს ტრავერტინის ბუნებრივი დამბები, რომლებიც ხავსების, წყალმცენარეებისა და ბაქტერიების მოქმებდეის შედეგადაა წარმოქმნილი. ტრავერტინის ბარიერები, ყოველწლიურად 1 სმ-ით იზრდება სისქეში. ტბების მთლიანი ფართობი 2 კმ²-ს შეადგენს. ტბები განთქმულია მათი განსხვავებული ფერებით, რომლებიც ცისფერიდან მწვანეში, ნაცრისფერში ან ლურჯში გადადის. ფერთა ცვალებადობა მუდმივადაა დამოკიდებული წყალში მინერალთა შემცველობის ზომაზე, ასევე იქ არსებულ ორგანიზმებსა და მზის სინათლის დაცემის კუთხეზე. მიუხედავად განსხვავებული კლიმატური პირობებისა და სიმაღლის დონეების მკვეთრი სხვაობისა, დაცულ ტერიტორიაზე წარმოდგენილია მრავალმხრივი ფლორა და ფაუნა. მათ შორისაა მრავალი ენდემური სახეობა. ტბებში დღემდე შემორჩენილის ის სახეობები, რომლებიც აქ ადამიანის მოსვლამდე არსებობდნენ. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ოფიციალური საიტი Official Website of the Tourism Association of the Plitvice Lakes municipality with a register of accommodations UNESCO World Heritage Facts about Plitvice Lakes National Park, UNEP, WCMC დაარქივებული 2010-08-02 საიტზე Wayback Machine. Plitvice Lakes Management Plan (2007) დაარქივებული 2011-10-05 საიტზე Wayback Machine. ↑ There are seven other national parks in Croatia, as well as ten nature parks. ↑ Plitvice Lakes National Park, protected area. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-28. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ UNESCO World Heritage, no. 98 ↑ Official visitor statistics for the year 2004. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-28. ციტირების თარიღი: 2011-06-22.
სტარი-გრადის ვაკე

სტარი-გრადის ვაკე (ხორვატ. Starogradsko polje) — ადრიატიკის ზღვაში მდებარე ხორვატიის კუნძულ ჰვარის სასოფლო-სამეურნეო ლანდშაფტი, რომელიც ძველი ბერძენი კოლონისტების მიერ ათვისებულ იქნა ძვ. წ. IV საუკუნეში. ამავე მიზნებით (მიწათმოქმედება) ის დღემდე გამოიყენება. ვაკე ძირითადად მის თავდაპირველ ფორმას ინარჩუნებს. უძველესი არეალი დაცული იყო ქვის კედლებით და არსებობდა წყალშემკრები სისტემა. მინდვრებზე იგივე მოსავალი იზრდება, რაც ძველად, ძირითადად ვაზი და ზეთისხილი. არეალი ამავე დროს გამოცხადებულია ბუნებრივ ნაკრძალად. იგი წარმოადგენს ძველბერძნული სამიწათმოქმედო სისტემის მეტად ღირებულ ნიმუშს. ვაკე წარმოსახავს ძველი ბერძნების საზრიან სასოფლო-სამეურნეო სისტემას. მიწა დაყოფილი იყო გეომეტრიულ ფიგურებად და შემოსაზღვრული იყო ქვის კედლით. სისტემა მოიცავდა წვიმის წყლის დაგროვების სისტემას, რომელიც იყენებდა ღარებსა და შემნახველ ცისტერნებს. სამიწათმოქმედო საქმიანობა ამ ტერიტორიაზე, 24 საუკუნის განმავლობაში უწყვეტად, დღემდე გრძელდება. 2008 წელს, სტარი-გრადის ვაკე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ↑ Stone Shelters on Hvar by Borut Juvanec ↑ The Trims of Hvar, by Berislav Horvatić. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-06-24. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ Official UNESCO Report ↑ Starigrad na UNESCO-ovoj listi. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-09-02. ციტირების თარიღი: 2011-06-22. ↑ UNESCO includes eight new monuments into the world heritage list ↑ UNESCO - Stari Grad Plain ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტარი-გრადის ვაკე
სტივენ სიგალი

სტივენ სიგალი (ინგლ. Steven Frederic Seagal, იაპ. სახელი — სიგემიტი ტაკე; დ. 10, აპრილი, 1952, ლანსინგი, მიჩიგანი, აშშ ) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი, მუსიკოსი, აიკიძინი, მწერალი, პოლიციელი. სტივენ სიგალი დაიბადა შერეულ ოჯახში, მამამისი - ებრაელია, ხოლო დედა - ირლანდიელი. სტივენი - მეორე ბავშვია ოჯახში, მას ჰყავს ერთი უფროსი და ორი უმცროსი და. მისი პაპა მამის მხრიდან ამერიკაში ჯერ კიდევ პატარაობიდან ჩამოვიდა ოჯახთან ერთად სანქტ-პეტერბურგიდან. 2009 წლის ნოემბერში, ინტერვიუში ინტერნეტ-ტელევიზიისთვის „Russia.ru“, სტივენ სიგალმა განაცხადა, რომ თავს რუსად გრძნობს: „მე შემიძლია ვთქვა, რომ თვითონ მე — რუსი ვარ, მე რუსული ოჯახი მყავს, მე მიყვარს რუსეთი და მეამაყება ვიყო რუსი. მე, ნამდვილად, მიყვარს ეს ქვეყანა და ხალხი, რომელიც მასში ცხოვრობს“. ↑ სიგალის ინტერვიუ ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სტივენ სიგალი ოფიციალური საიტი სტივენ სიგალი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ლუქსემბურგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ლუქსემბურგი შეიძლება აღნიშნავდეს: ლუქსემბურგი — სახელმწიფო დასავლეთ ევროპაში, ოფიციალურად ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგო. ლუქსემბურგი — ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგოს დედაქალაქი. ლუქსემბურგი — პროვინცია ბელგიაში. ლუქსემბურგი — საქართველოს ქალაქ ბოლნისის ერთ-ერთი ისტორიული სახელწოდება.
კონვექცია (ატმოსფერო)

კონვექცია (ლათ. Convectio – მოზიდვა, მოტანა) — ჰაერის გარკვეული მოცულობის ვერტიკალური გადაადგილება, რაც გამოწვეულია არქიმედის ძალით — გარემომცველ გარემოსთან შედარებით უფრო თბილი და ნაკლებად მკვრივი ჰაერი მიისწრაფვის ზევით, ხოლო უფრო ცივი და მკვრივი ჰაერი ქვევით ეშვება. ჰაერის ნაკადის სიჩქარე, ჩვეულებრივ, რამდენიმე მ/წმ-ია და ზოგჯერ 2-30 მ/წმ სჭარბობს. კონვექციის განვითარება დაკავშირებულია ჰაერის ტემპერატურის ვერტიკალურ განაწილებასთან. აღმავალი თბილი ჰაერი მანამ მიისწრაფვის ზევით, სანამ მისი ტემპერატურა მაღალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე, დაღმავალი ცივი ჰაერი კი მანამდე ეშვება ქვევით, სანამ მისი ტემპერატურა დაბალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე. კონვექცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ატმოსფეროს მაღალ და დაბალ ფენებს შორის სითბოსა და ტენის ცვლაში, მასთანაა დაკავშირებული გროვა და გროვა-წვიმის ღრუბლების წარმოქმნაც. კონვექცია ჩვეულებრივ, ვითარდება წლის თბილ პერიოდში, დაბალ განედებზე — მთელი წლის განმავლობაში. საქართველოს ტერიტორიაზე კონვექცია განსაკუთრებით კარგადაა გამოხატული ზაფხულში. კონვექცია საფუძვლად უდევს ბუნების ისეთ მოვლენას, როგორიცაა ქარი — უზარმაზარი მასშტაბის კონვექციური ნაკადი ატმოსფეროში. კონვექციით აიხსნება ზღვის ნაპირთან წარმოქმნილი სუსტი ქარი - ბრიზი. ასევე კონვექციით აიხსნება ბუნებრივი ჰაერნაკადი — წნევა, რომელსაც იყენებენ საცეცხლეში. საწვავის წვის დროს ჰაერი მილში ზევით ადის, რის გამოც მილის ქვედა ნაწილში წნევა მცირდება გარე ცივი ჰაერის წნევასთან შედარებით. წნევათა სხვაობა და მაშასადამე წნევაც იზრდება მილის სიმაღლის და მასში ტემპერატურის ზრდასთან ერთად. კონვექცია [1] [2] ქსე, ტ. 5, გვ. 635, თბ., 1980; Матвеев Л. Т., Основы общей метеорологии, Л., 1965; Шметер С. М., Физика конвективных облаков, Л., 1972.