13 იანვარი

13 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-13 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 352 დღე (ნაკიან წელში — 353). ძვ. წ. 27 : რომის სენატის დადგენილებით ოქტავიანეს მიენიჭა იმპერატორის, ავგუსტუსის და პრინცეფსის წოდებები. ეს დღე რომის იმპერიის დაბადების დღედ ითვლება. 1847 : კაუენგას ტრაქტატით დასრულდა მექსიკა-აშშ-ის ომი კალიფორნიაში. 1559 : ელისაბედ I-ის ინგლისის დედოფლად კურთხევის ცერემონია შედგა ვესტმინსტერის სააბატოში. 1602 : უილიამ შექსპირის „უინძორის მხიარული ცოლები“ გამოიცა. 1610 : გალილეო გალილეიმ იუპიტერის მეოთხე თანამგზავრი „კალისტო“ აღმოაჩინა. 1782 : მანჰაიმში შედგა პრემიერა ფრიდრიხ შილერის დრამისა „ყაჩაღები“. 1830 : ახალი ორლეანის დიდი ხანძარი დაიწყო. 1873 : სანქტ-პეტერბურგში შედგა პრემიერა ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერისა „მაისის ღამე“ (რუს. «Майская ночь») 1898 : ფრანგმა მწერალმა ემილ ზოლამ გამოაქვეყნა თავისი წერილი „დრეიფუსის საქმე“. 1910 : ოპერის ტრანსლაცია განხორციელდა პირველად რადიოთი — ენრიკო კარუზოს შესრულებით ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენ ოპერის თეატრიდან. 1915 : მიწისძვრამ ავეძანოში (იტალია) 29 800 ადამიანი იმსხვერპლა. 1930 : მიკი მაუსის კომიქსი გამოჩნდა პირველად. 1934 : საბჭოთა კავშირში მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი შემოიღეს. 1938 : ინგლისის ეკლესიამ ევოლუციის თეორია მიიღო. 1942 : ჰენრი ფორდმა დააპატენტა პლასტმასის ავტომანქანა, რომელიც ჩვეულებრივზე 30%-ით ნაკლებს იწონიდა. 1953 : მარშალი იოზიპ ტიტო იუგოსლავიის პრიზედნეტი გახდა. 1963 : პუტჩისტებმა მოკლეს ტოგოს რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი სილვანუს ეპიფანიო ოლიმპიო 1968 : ჯონი კეში მის განთქმულ ალბომს წერს ცოცხალი შესრულებით ფოლსომის საშტატო საპყრობილედან. 1986 : ჩრდილოეთ იემენში დაიწყო სამოქალაქო ომი. 1991 : 12 იანვრის ღამით და 13 იანვარს (ვილნიუსის სისხლიანი კვირა) საბჭოთა ომონის რაზმმა დაიკავა რადიო-ტელევიზიის კომიტეტის შენობა და ტელევიზიის ანძა ვილნიუსში (ლიეტუვა). ამ ძალადობრივი ოპერაციის შედეგად დაიღუპნენ მშვიდობიანი უიარაღო დამცველები — 14 ადამიანი და 1000-ზე დაშავდა. 1993 : ერიხ ჰონეკერი (გერმანია) თავის მეუღლესთან ერთად გადასახლდა საცხოვრებლად ჩილეში. 2011 : სამხრეთ კორეაში ერთ მილიონზე მეტი ღორი დამარხეს ცოცხლად ფეხი-პირის ღრუს დაავადების აფეთქების გამო. 2012 : იტალიის დასავლეთ სანაპიროსთან საკრუიზო გემის Costa Concordia ავარიის შედეგად დაიღუპა არანაკლებ ხუთი ადამიანი. 2020 : მალტაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისის ფონზე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი რობერტ აბელა ხდება. 2021 : დონალდ ტრამპი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რომელსაც წარმომადგენელთა პალატამ იმპიჩმენტი ორჯერ გამოუცხადა. 2024 : ლაი ცინგ დე ტაივანის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1334 : ენრიკე II — კასტილიისა და ლეონის მეფე. 1773 : იოსებ ილარი ეკელი — ავსტრიელი იეზუიტი მღვდელი და ნუმიზმატი. 1777 : ელიზა ბონაპარტი — საფრანგეთის პრინცესა და ტოსკანას ჰერცოგინია. 1862 : ალექსანდრე ყიფშიძე — ქართველი ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. 1872 : ნინო ნაკაშიძე — ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. 1876 : ოტო ლიბკნეხტი — გერმანელი ქიმიკოსი 1890 : იური ულუოტსი — ესტონელი პოლიტიკოსი. 1892 : ჯამალზადე — ირანელი მწერალი. 1905 : ვასილ კაციტაძე — ქართველი ჰიგიენისტი. 1908 : სიმონ ვირსალაძე — ქართველი თეატრალური მხატვარი 1908 : ვალენტინ თოფურიძე — ქართველი მოქანდაკე 1919 : იგორ გუზენკო — საბჭოთა კრიპტოგრაფი. 1926 : მაიკლ ბონდი — ინგლისელი მწერალი. 1930 : ფრენსის შტერნჰაგენი — ამერიკელი მსახიობი. 1937 : არიადნა შენგელაია — ქართველი მსახიობი 1956 : ზაქირ კარალოვი — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი 1960 : ოლგა ვასილიევა — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე 1966 : პატრიკ დემპსი — ამერიკელი მსახიობი და ავტომრბოლელი. 1969 : ემერიკ შოპრადი — ფრანგი პოლიტიკოსი 1969 : სტივენ ჰენდრი — შოტლანდიელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი. 1976 : მარიო იეპესი — კოლუმბიელი ფეხბურთელი. 1977 : ორლანდო ბლუმი — ბრიტანელი მსახიობი. 1984 : რაიფ ბადავი — არაბი მწერალი და აქტივისტი. 1990 : მამადუ სახო — ფრანგი ფეხბურთელი 1994 : ნიკოლოზ კაჭარავა — ქართველი ფეხბურთელი 1995 : ლეანდრო რიბეირო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი 1997 : ოთარ გოშაძე — ქართველი ფეხბურთელი ძვ. წ. 85 : გაიუს მარიუსი — რომაელი პოლიტიკური მოღვაწე. 858 : ეთელვულფი — ესექსის მეფე. 888 : კარლოს მსუქანი — საღვთო რომის იმპერატორი. 1177 : ჰენრიხ II — ავსტრიის მეფე. 1330 : ფრიდრიხ I — ავსტრიის მეფე. 1766 : ფრედერიკ V — დანიის მეფე. 1941 : ჯოისი, ჯეიმზ — ირლანდიელი მწერალი. 1988 : ჩანგ ჩინგ-კუო — ჩინეთის პრეზიდენტი. მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ღირსი საბიანა მელანია რომაელი აგრეთვე: ლიეტუვა : თავისუფლების დამცველთა დღე (1991). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 13 იანვარი სხვა თვეები: