laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
16 აგვისტო

16 აგვისტო — გრიგორიანული კალენდრის 228-ე დღე (ნაკიან წლებში – 229-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 137 დღე. 1780 : ამერიკის რევოლუციური ომი, კამდენის ბრძოლა - ბრიტანელები იმაჯვებენ ამერიკელებზე კამდენთან, სამხრეთ კაროლინა. 1804 : ბულონის ტყეში, პარიზთან, საპატიო ლეგიონის ორდენის პირველი დაჯილდოება მოხდა. 1819 : პეტერლოოს ხოცვა - მასობრივ არეულობას საყოველთაო საარჩევნო ულფებისთვის გამართულ მიტინგზე მანჩესტერში (ინგლისი) უამრავი ადამიანი შეეწირა. 1865 : „აღდგენის დღე“ დომინიკელთა რესპუბლიკაში - ესპანელ დამპრყობლებთან ოთხწლიანი ომის შემდეგ დამოუკიდებლობის აღდგენა. 1896 : ქალაქ დოუსონთან, იუკონი, ოქრო აღმოაჩინეს, რამაც კლონდაიკის ოქროს ციებ-ცხელება გამოიწვია. 1928 : ვაშინგტონში დააკავეს სერიული მკვლელი კარლ მანცრამი, 20 ადამიანის მოკვლის შემდეგ. 1930 : პირველი ფერადი ხმოვანი ანიმაციური ფილმი სახელწოდებით „ფიდლსტიკს“ შექმნა უბ ივერკსმა. 1960 : კვიპროსი დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი ხდება. 1962 : The Beatles-ში პიტ ბესტს ცვლის რინგო სტარი. 1976 : კინოეკრანებზე გამოვიდა ელდარ რიაზანოვის კინოკომედია „ბედის ირონია, ანუ გაამოთ“. 1981 : აშშ-ის შეიარაღებას შეემატა პირველი ბომბდამშენი B52G, რომელსაც ფრთოსანი რაკეტების გადატანა შეუძლია. 1985 : პოპ-ვარსკვლავი მადონა შონ პენზე ქონწინდება. 2012 : ეკვადორის მთავრობამ ვიკილიქსის დამფუძნებელ ჯულიან ასანჟს პოლიტიკური თავშესაფარი მისცა. 2024 : ფეთონგთან ჩინავატი ტაილანდის პრემიერ-მინისტრი გახდა მას შემდეგ, რაც სრეტა ტავისინი საკონსტიტუციო სასამართლომ გაათავისუფლა. 1378 : ჰონგქსი — ჩინეთის იმპერატორი 1902 : ჰეიერი, ჯორჯეტ — ინგლისელი მწერალი 1913 : ბეგინი, მენახემ — ისრაელის პრემიერ მინისტრი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1958 : მადონა — ამერიკელი პოპ მომღერალი და მსახიობი 1981 : სანტა კრუსი, როკე — პარაგვაელი ფეხბურთელი. 1027 : გიორგი I — საქართველოს მეფე. 1419 : ვენცელი — საღვთო რომის იმპერატორი და ჩეხეთის მეფე. 1443 : აშიკაგა იოშიკაცუ — იაპონელი სიოგუნი 1921 : პეტერ I — სერბეთის მეფე. 1951 : ჟუვე, ლუი — ფრანგი რეჟისორი, მსახიობი. 1957 : ლანგმუირი, ირვინგი — ამერიკელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი. 1973 : ვაკსმენი, სელმან — უკრაინული წარმოშვების ბიოქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი. 1977 : პრესლი, ელვის — ამერიკელი მომღერალი. 2010 : დიმიტრიოს იოანიდისი — საბერძნეთის ყოფილი დიქტატორი. 2016 : ჟოაო აველანჟი — ფიფას ყოფილი პრეზიდენტი. 2018 : არეთა ფრანკლინი — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი (დ. 1942) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: წმინდა რაჟდენი — წრომს წამებული ცხრა ძმა ხერხეულიძე და ცხრაათასი ქართველი — მარაბდის ომში დაღუპულები ისააკი, დალმატი და ფავსტო კოზმა განდეგილი ანტონი რომაელი სხვა თვეები:
ჩრდილოეთის საბჭო

ჩრდილოეთის საბჭო (ინგლ. Nordic Council) — ჩრდილოეთი ევროპის ქვეყნების პარლამენტთა შორის თანამშრომლობის სააკორდინაციო ორგანიზაცია.  დანია  ისლანდია  ნორვეგია  ფინეთი (1956-დან)  შვედეთი ავტონომიური ტერიტორიები: ალანდის კუნძულები (ფინეთი)  გრენლანდია (დანია)  ფარერის კუნძულები (დანია) ამას გარდა, 1991 წლიდან არსებობს ჩრდილოეთის საბჭოს საინფორმაციო ოფისი ესტონეთში, ლატვიასა და ლიეტუვაში, ასევე სანქტ-პეტერბურგსა და კალინინგრადში. ჩრდილოეთის საბჭოს ეგიდით ყოველწლიურად ოთხი სახის პრემია გაიცემა: ლიტერატურული მიღწევისათვის, მუსიკალური მიღწევისათვის, გარემოს დაცვისათვის და კინემატოგრაფიაში გაწეული ღვაწლისთვის. როგორც წესი, პრემიის ლაურეატებად ჩრდილოეთის საბჭოს ქვეყნების წარმომადგენლები სახელდებიან ხოლმე ხელოვნებისა და ეკოლოგიის დარგებიდან. 2004 წელს ლიტერატურის პრემიის ლაურეატი გახდა ფინელი მწერალი კარი ჰოტაკაინენი რომანისათვის „სანგრის ქუჩა“. ჩრდილოეთის საბჭოს ლიტერატურული პრემია; ჩრდილოეთის საბჭოს კინოპრემია. ჩრდილოეთის საბჭოს და ჩრდილოეთის ქვეყნების მინისტრთა საბჭოების ოფიციალური საიტი
კარი ჰოტაკაინენი

კარი ჰოტაკაინენი (ფინ. Kari Hotakainen, დ. 9 იანვარი, 1957 წელი, პორი, ფინეთი) — ფინელი მწერალი, პოეტი და პროზაიკოსი. ავტორია ოცზე მეტი რომანის, პოეტური კრებულებისა და ბავშვებისა და მოზარდებისადმი მიძღვნილი წიგნებისა. ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია რომანი „სანგრის ქუჩა“ (ფინ. Juoksuhaudantie), რომელიც 2002 წელს დაწერა. რომანი ეხება გაბოროტებულ მამაკაცს, რომელმაც ოჯახი დაკარგა და ყველაფრის ფასად ცდილობს მის დაბრუნებას. 2002 წელს ამ წიგნისათვის დაიმსახურა ლიტერატურული პრემია „ფინეთი“ და ჩრდილოეთის საბჭოს ლიტერატურული პრემია 2004 წელს. 2010 წელს ნაწარმოებმა „Ihmisen osa“ რუნებერგის პრემია მიიღო. „სანგრის ქუჩა“ (2000) — მთარგმნ. დიმიტრი გოგოლაშვილი, (2008); შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კარი ჰოტაკაინენი“ ვიკისაწყობში. Kari Hotakainen (მოკლე ბიოგრაფია ფინურ ენაზე) დაარქივებული 2002-12-28 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ http://libro.fi/?page_id=225 ↑ http://www.kirjakauppaliitto.fi/data/pdf/file-573c47435a41a.pdf ↑ http://kirjasaatio.fi/sivut/8/finlandia-palkinto/ — Finnish Book Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18690925"></a> ↑ http://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/kauno%253Apalkinto835608684027240 ↑ https://www.kuopio.fi/savonia-palkinto ↑ http://www.kirjasampo.fi/fi/kulsa/saha%253AInstance_ID1238524568126 ↑ Runeberg-palkinto ↑ Runeberg-palkinto ↑ https://www.hs.fi/urheilu/art-2000005989284.html
დეივიდ ბრიუსტერი

დეივიდ ბრიუსტერი (ინგლ. David Brewster; დ. 11 დეკემბერი, 1781, ჯედბორო, როქსბროს საგრაფო — გ. 10 თებერვალი, 1868, ალერბი, მელროუზი) — ინგლისელი ფიზიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1815). სწავლობდა ედინბურგში. 1838–1859 წლებში ხელმძღვანელობდა კოლეჯებს. 1849 წელს იყო მეცნიერული განვითარების ბრიტანული ასოციაციის პრეზიდენტი. ბრიუსტერმა აღწერა ქრომატული პოლარიზაცია ერთღერძიან და ორღერძიან კრისტალებში, აღმოაჩინა სინათლის წრიული პოლარიზაცია (1815). არეკვლის დროს სინათლის პოლარიზაციის შესწავლისას დაადგინა კანონი, რომელსაც მის პატივსაცემად ბრიუსტერის კანონი ეწოდა. ხელოვნური ანიზოტროპიის მქონე გარემოში აღმოაჩინა ორმაგი სხივთტეხა. შუქურებისათვის შექმნა ლინზების სისტემები, გამოიგონა კალეიდოსკოპი (1817) და გააუმჯობესა სტერეოსკოპი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 531.
პოლ ბროკა

პოლ ბროკა (ფრანგ. Paul Broca; დ. 28 ივნისი, 1824, სენტფუა-ლა-გრანდი — გ. 9 ივლისი, 1880, პარიზი) — ფრანგი ანატომი და ანთროპოლოგი. იგი იყო პარიზის ანთროპოლოგიური სამეცნიერო საზოგადოების შექმნის ინიციატორი (1859). ბროკას ძირითადი შრომები ეხება პრიმატთა შედარებითს ანატომიას, ზოგად ანთროპოლოგიურ საკითხებს, საფრანგეთის ძველი და თანამედროვე მოსახლეობის რასობრივ ტიპებს. ბროკამ დაამუშავა მსოფლიოში პირველი სახელმძღვანელო ანთროპომეტრიასა და კრანიომეტრიაში (1865). შექმნა თვალის, თმისა და კანის ფერის განმსაზღვრელი სკალა. გამოიგონა ანთროპომეტრიული ხელსაწყოები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 533.
ბრომელიასებრნი

ბრომელიასებრნი ან ანანასისებრნი (ლათ. Bromeliaceae) — ერთლებნიან, უფრო ხშირად მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა ოჯახი. ცნობილია 50 გვარის 2000-მდე სახეობა, რომლებიც ამერიკის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყელშია გავრცელებული. ძირითადად ეპიფიტებია. უმრავლესობას აქვს დამოკლებული ღეროები. გრძელი, კიდეეკლიანი ჭრელი ფოთლები როზეტებად აქვთ შეკრებილი და ქმნიან ძაბრებს, სადაც გროვდება წყალი და ორგანული ნარჩენები, აგრეთვე ფლორის და ფაუნის სხვადასხვა წარმომადგენლები. ფოთლების ფუძეები აქედან იწოვენ წყალსა და საკვებ ნივთიერებებს. წყლის შესაწოვად ზოგიერთ მცენარეს სპეციალური ბეწვები უვითარდება. ყვავილედი თავთავი, მტევანი ან საგველაა. ნაყოფი — კოლოფი ან კენკრა. ბრომელიასებრნს განეკუთვნება ანანასი, ლუიზიანური ხავსი, აგრეთვე დეკორატიული ბილბერგია და ნიდულარიუმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 534.
ანონიმუსი

ანონიმუსი — ჰაკერული დაჯგუფება, დეცენტრალიზებული საერთაშორისო აქტივისტური და ჰაქტივისტური კოლექტივი და მოძრაობა, რომელიც ძირითადად ცნობილია თავისი სხვადასხვა კიბერშეტევებით სხვადასხვა მთავრობების, სამთავრობო ინსტიტუტებისა და სამთავრობო უწყებების, კორპორაციებისა და საიენტოლოგიის ეკლესიის წინააღმდეგ. ↑ https://www.theatlantic.com/technology/archive/2020/08/hacker-group-anonymous-returns/615058/ ↑ https://www.washingtonpost.com/technology/2020/11/23/parler-conservatives-still-on-twitter/
მოტილალ ნერუ

მოტილალ ნერუ (დ. 6 მაისი, 1861, აგრა — გ. 6 თებერვალი, 1931, ლაქნაუ) — ინდოეთის ნაციონალურ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე, ინდოეთის ეროვნული კონგრესის (იეკ) ერთ-ერთი ლიდერი. ცნობილი ადვოკატი, ჯავაჰარლალ ნერუს მამა. 1919 და 1928 წლებში იყო იეკ-ის თავმჯდომარე. სვარაჯისტების პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1923) და ხელმძღვანელი. ავტორი ინდოეთის კონსტიტუციის პროექტისა, რომელსაც საფუძვლად ედო დომინიონის სტატუსის სქემა (1928). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 394.
გუსტავ ნოსკე

გუსტავ ნოსკე (გერმ. Gustav Noske; დ. 9 ივლისი, 1868, ბრანდენბურგი — გ. 30 ნოემბერი, 1946, ჰანოვერი) — გერმანიის სოციალ-დემოკრატიის უკიდურესი მემარჯვენე ფრთის მოღვაწე, სოციალ-შოვინისტი. გერმანიის 1918 წლის ნოემბრის რევოლუციის დროს მთავრობის სახალხო-რწმუნებულთა საბჭოს წევრი გახდა და თავისივე თქმით, იკისრა „პირსისხლიანი ქოფაკის“ როლი. მოახდინა მობილიზაცია კონტრრევოლუციური სამხრეთ ძალებისა, რომლითაც 1919 წელს ჩაახშვეს ბერლინის, ბრემენის და გერმანიის სხვა ქალაქების მუშათა რევოლუციური გამოსვლები. 1919 წლის თებერვალსა და 1920 წლის მარტში იყო სამხედრო მინისტრი. კაპის პუტჩის (1920) ჩაქრობის შემდეგ, რომელსაც ნოსკე მფარველობდა, იძულებული გახდა გადამდგარიყო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 481.
არაბიკუმი

არაბიკუმი (Arabicum) — გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, ავსტრიასა და შვეიცარიაში არაბული ენის ცოდნის დამადასტურებელი ცნობა, რომელიც გაიცემა სახელმწიფო გამოცდის ჩაბარების საფუძველზე. არაბიკუმის გამოცდაზე ირკვევა გამოსაცდელი პირის უნარი თავი გაართვას არაბულ ენაზე დაწერილ ტექსტს, რომლის წინაპირობაცაა ამ ენის ლექსიკის, მორფოლოგიისა და სინტაქსის დაუფლება გარკვეულ დონეზე. არაბიკუმი მომდინარეობს ე.წ. "ექსამენ გრეკუმიდან" (examen Arabicum) და ნიშნავს „არაბულ გამოცდას“, ან „გამოცდას არაბულში“. ამ გამოცდის სახელწოდება შეიქმნა ლათინუმის, ჰებრაიკუმისა და გრეკუმის ტერმინთა მიმსგავსების საფუძველზე. ჩვეულებისამებრ, გერმანულენოვან ქვეყნებში არაბიკუმის ჩაბარების უფლებას მოიპოვებს პირი, რომელმაც გაიარა არაბული ენის ოთხსემესტრიანი კურსი არაბისტიკის, ისლამოლოგიის და სხვა მონათესავე ორიენტალისტიკური დარგების საუნივერსიტეტო კურსის ფარგლებში. არაბიკუმი ბარდება კლაუზურის სახით. სემიტოლოგია უცხოური ენების ფლობის საერთო ევროპული კომპეტენციები
ლუმინესცენცია

ლუმინესცენცია — სითბურ გამოსხივებასთან შედარებით ჭარბი გასმოსხივება, რომელიც გრძელდება სინათლის რხევის პერიოდზე ბევრად უფრო მეტი დროის განმავლობაში. სითბური გამოსხივება ხილული სპექტრის არეში მხოლოდ მაშინ შეიმჩნევა, როდესაც ტემპერატურა რამდენიმე ასეული და ათასეული გრადუსია, ლუმინესცენცია კი არის ნებისმიერ ტემპერატურაზე. ამიტომ ლუმინესცენციას ხშირად ცივ ნათებასაც უწოდებენ. სინათლის სხვადასხვა ტიპის გაბნევისაგან ლუმინესცენცია განსხვავდება იმით, რომ სინათლის შთანთქმასა და გამოსხივებას შორის მიმდინარეობს პროცესები, რომელთა ხანგრძლივობა ბევრად აღემატება სინათლის ტალღის პერიოდს. ლუმინესენციის ბუნებრივი მოვლენები — პოლარული ნათება, ზოგიერთი მწერის , მინერალის, ლპობადი ხის ნათება ცნობილია უხსოვარი დროიდან. ლუმინესცენციის სისტემის შესწავლა დაიწყო მხოლოდ XIX საუკუნის ბოლოს. მისი კლასიფიკაცია შეიძლება აგზნების ტიპის, ენერგიის გარდაქმნის მექანიზმისა და ნათების დროითი მახასიათებლების მიხედვით. აგზნების ტიპის მიხედვით შეიძლება გავარჩიოთ ფოტოლუმინესცენცია, რადიოლუმინესცენცია, ელექტროლუმინესცენცია, ტრიბოლუმინესცენცია, ქემილუმინესცენცია, კანდოლუმინესცენცია. გამოსხივების ხანგრძლივობის მიხედვით არჩევენ ფლუორესცენციას და ფოსფორესცენციას. ელემენტარული პროცესების მექანიზმის შესაბამისად ლუმინესცენცია შეიძლება იყოს რეზონანსული, სპონტანური, იძულებითი და რეკომბინაციული. ლუმინესცენციის ძირითადი ფიზიკური მახასიათებლებია აგზნების ტიპი, გამოსხივების სპექტრი, პოლარიზაცია, გამოსხივების გამოსავალი — შთანთქმული ენერგიის შეფარდება გამოსხივებულ ენერგიასთან. ლუმინესცენციას ფართოდ იყენებენ პრაქტიკაში. მაგ., ლუმინესცენციურ ნათურებში, ელექტრონულ ხელსაწყოებში (ოსცილოგრაფი, ტელევიზორი, ლოკატორი) ეკრანების ნათებისათვის. ცნობილია აგრეთვე ლუმინესცენციური საღებავები და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 310.
ბიოლუმინესცენცია

ბიოლუმინესცენცია — ორგანიზმის ხილული ნათება, რომელიც დაკავშირებულია მის ცხოველმოქმედებასთან. ახასიათებს მრავალ ბაქტერიას, უმაღლეს მცენარეებს, ზოგიერთ უხერხემლო ცხოველებს და თევზებს. ბიოლუმინესცენცია უფრო მეტად გვხვდება ზღვებისა და ოკეანეების ბინადართა შორის, სადაც მნათობელი ცხოველები ზოგჯერ ისე მრავლდებიან, რომ ზღვის ნათებას იწვევენ. მრავალი ორგანიზმი (ბაქტერიები, სოკოები, უმარტივესები, კიბოსნაირები) განუწყვეტლივ ანათებს, თუკი გარემოში საკმარისი რაოდენობით არის ჟანგბადი. ზოგ ორგანიზმში ბიოლუმინესცენცია ვლინდება ცალკეული აფეთქების სახით, რაც დაკავშირებულია ცხოველქმედების პირობებთან. ბიოლუმინესცენციის ბიოლოგიური მნიშვნელობა ნაირგვარია. მაგ., მნათობელ მწერებს ნათება ეხმარება მოპირდაპირე სქესის ორგანიზმების მონახვაში, ღრმა ზღვის თევზებს — გარემოს განათებაში, სარჩოს მიზიდვასა და მოპოვებაში. მანათობელი სითხის გამოყოფით ორგანიზმი თავს იცავს მტაცებლისაგან. ზოგჯერ ცხოველთა ნათების წყაროა მანათობელი ბაქტერიები — სიმბიონტები. თავისი მექანიზმით ბიოლუმინესცენცია ქემოლუმინესცენციას განეკუთვნება — ნათებას იწვევს სპეციფიკური ნივთიერებების ლუციფერინების ფერმენტული დაჟანგვა ჰაერის ჟანგბადით. ამ დროს განთავისუფლებული ქიმიური ენერგიის ხარჯზე ლუციფერინის მოლეკულების ნაწილი აღიგზნება. საწყის მდგომარეობაში დაბრუნებისას კი ეს მოლეკულები სინათლეს გამოასხივებენ. სხვადსახვა სახეობის ორგანიზმთა ლუციფერინები, ისე როგორც ფერმენტები, რომლებიც მათი დაჟანგვის კატალიზს ახდენენ ნაირგვარია. მაგ., ბაქტერიებში ლუციფერინს წარმოადგენს ფლავინმონონუკლეოტიდი, რომელიც მთელი რიგი დამჟანგველ-აღმდგენელი ფერმენტების კოფერმენტია. ყველა ლუციფერინის საერთო თვისებაა ინტენსიური ფლუორესცენციის უნარი. სირთულის მიხედვით განარჩევენ ბიოლუმინესცენციის 3 სისტემას: უმარტივესი შედგება მხოლოდ ლუციფერინისა და ლუციფერაზისგან; უფრო რთულია ბაქტერიების მანათობელი სისტემა, რომელშიც ლუციფერინისა და ლუციფერაზის გარდა შედის ალდეჰიდის გრძელი ძეწკვი. ყველაზე რთულია მწერების ბიოლუმინესცენციის სისტემა, რომელშიც ლუციფერინისა და ლუციფერაზის გარდა აუცილებელად შედის ატფ (ადენოზინტრიფოსფორმჟავა) და მაგნიუმი. ატფ-ის დაშლის ენერგია ააქტივებს ლუციფერინ-ლუციფერაზულ სისტემას, უზრუნველყოფს ლუციფერინის დაჟანგვას, რასაც თან სდევს სინათლის გამოსხივება. ვარაუდობენ, რომ ბიოლუმინესცენცია წარმოიქმნა ანაერობულიდან აერობული სიცოცხლის ფორმაზე გადასვლის სტადიაში, ე. ი. მაშინ, როდესაც დედამიწის პირველდაწყებითს ატმოსფეროში ჟანგბადი გროვდებოდა. ალბათ იმ დროს არსებული ანაერობული ორგანიზმებისათვის ჟანგბადი ტოქსიკური იყო უპირატესობა მოიპოვეს იმ ორგანიზმებმა, რომლებიც მას სწრაფად აღადგენდნენ. ამასთან, ზოგ შემთხვევაში უფრო ხელსაყრელი იყო ენერგიის გამოყოფა სინათლის სახით, ვიდრე სითბოს სახით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 388-389.
ვიქტორ დომუხოვსკი

ვიქტორ დომუხოვსკი (დ. 4 თებერვალი, 1948, ქუთაისი, სსსრ — გ. 24 მაისი, 2013, ვარშავა, პოლონეთი) — ქართველი ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი და საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას თანამებრძოლი. ვიქტორ დომუხოვსკი დაიბადა 1948 წლის 4 თებერვალს, ქალაქ ქუთაისში. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი . 1973 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, აგრეთვე საქართველოს მეტალურგთა თავისუფალი კავშირის გამგეობისა და დარბაზის წევრი. 1990 წელს ვიქტორ დომუხოვსკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“ საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრად იქნა არჩეული. იყო საქართველოს ეროვნულ-ლიბერალური კავშირის, იურიდიული კომისიის წევრი, პატიმართა უფლებების ქვეკომისიის თავმჯდომარე; 1990 წელს უზენაესმა საბჭომ თვითმფრინავის გამტაცებელთა საქმის საგამოძიებო საპარლამენტო დროებითი კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა. ამ საქმესთან დაკავშირებით, დომუხოვსკის შევარდნაძის „პირად პატიმარსაც“ უწოდებდნენ. მოგვიანებით იგი ემიგრაციაში, პოლონეთში წავიდა. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ვიქტორ დომუხოვსკი 65 წლის ასაკში, პოლონეთის დედაქალაქში 2013 წლის 24 მაისს, გულის შეტევით გარდაიცვალა. ის 2 ივნისს, თბილისში დიღმის სასაფლაოზე დაკრძალეს. დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით“ (სიკვდილის შემდეგ) ვიქტორ დომუხოვსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვიქტორ დომუხოვსკი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
ჯეიმზ ბოლდუინი

ჯეიმზ ბოლდუინი (ინგლ. James Baldwin; დ. 2 აგვისტო, 1924, ნიუ-იორკი — გ. 1 დეკემბერი, 1987, სენ-პოლ-დე-ვანსი) — ამერიკელი მწერალი და პუბლიცისტი. შავკანიანთა უფლებებისათვის აქტიური მებრძოლი. 1946-1956 წლებში ცხოვრობდა ევროპაში. რომანებში „წადით, ეს მთიდან აუწყეთ“ (1953), „ჯოვანის ოთახი“ (1956), „სხვა ქვეყანა“ (1962) ასახავს შავკანიანთა ბრძოლას თავისუფლებისათვის, პიროვნების ბედს თანამედროვე ბურჟუაზიულ საზოგადოებაში. ბოლდუინის პუბლიცისტური ნაწერებიდან აღსანიშნავია „ამერიკის მკვიდრის შენიშვნები“ (1955), „ჩემი სახელი არავინ უწყის“ (1962), „ხვალ კი ხანძარი“ (1963), ავტორია აგრეთვე დრამისა „ბლიუზი მისტერ ჩარლისთვის“ (1963), მოთხრობების კრებულისა „კაცის სანახავად წასვლა“ (1965), რომანებისა „მითხარ, რამდენი ხანია გავიდა მატარებელი“ (1968), „ბიილსტრიტს რომ ენა ჰქონოდა“ (1974), გახმაურებული პუბლიცისტური წიგნისა „არა იყოს სახელი მისი პირსა ზედა გარეგანსა“ (1972) და სხვა. მარტინ ლუთერ კინგის მკვლელობის შემდეგ ბოლდუინმა პროტესტის ნიშნად კვლავ დატოვა ამერიკა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 448. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ 3.0 3.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 4.0 4.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a> ↑ Babelio — 2007. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a> ↑ 7.0 7.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 8.0 8.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 9.0 9.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 https://www.saint-pauldevence.com/histoire-patrimoine/ils-ont-marque-saint-paul-de-vence/james-baldwin/ ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 13.0 13.1 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 15.0 15.1 Emmanuel Nelson and Emmanuel S. Nelson African American Dramatists : An A-to-Z Guide — ABC-CLIO, 2004. — ISBN 978-0-313-32233-4, 978-0-313-05289-7 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q86916983"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q667886"></a> ↑ BlackPast.org — 2004. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687"></a> ↑ Guggenheim Fellows database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107425373"></a> ↑ https://www.ccny.cuny.edu/lhf/medallion-recipients
ბჰუტანის შეიარაღებული ძალები

ბჰუტანის შეიარაღებული ძალები — ბჰუტანის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა. მის შემადგენლობაშია სახმელეთო ჯარი, პოლიცია და სამეფო მცველები. რადგან ბუტანს ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს, ამიტომ არ ჰყავს სამხედრო საზღვაო ფლოტი. სამხედრო ძალა – სამხედრო ასაკი: 18 წლიდან სამხედრო ძალა – ხელმისაწვდომია სამხედრო სამსახურისთვის: მამაკაცთა ასაკი 15–50: 500,000 (2010 წლ.) სამხედრო ძალა – ვარგისია სამხედრო სამსახურისთვის: მამაკაცები 15–50: 250,000 (2010 წლ.) სამხედრო ძალა – ყოველწლიურად სამხედრო ასაკს აღწევს: მამაკაცები: 20,000 (2010 წლ.) სამხედრო ბიუჯეტი – მშპ-ის პროცენტი: 2% ↑ Dorji, Kinley. „Eastern air command chief visits Bhutan“. Kuensel. ციტირების თარიღი: 2008-10-22. ↑ „A nation pays tribute“. Kuensel. 15 August 2004. ციტირების თარიღი: 2008-10-22.
კავკასიძეების ციხე

კავკასიძეების ციხე, ოთხთა ეკლესიის ციხე, თექქალე (თურქ. Tekkale) — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, ართვინის პროვინციაში, იუსუფელის რაიონში, მდ. ჭოროხის პირას, სამხრეთ-დასავლეთ სასაზღვრო ზოლში მდებარე ერთ-ერთი სიმაგრე საქართველოს სამეფოსა და სამცხე-საათაბაგოში. ექვთიმე თაყაიშვილი წიგნში „1917 წლის არქეოლოგიური ექსპედიცია სამხრეთ საქართველოში“ ამ ციხეს ოთხთა ეკლესიის ციხედ იხსენიებს და ტაბულებში დართული აქვს ფოტო წარწერით: ამავე წიგნში დამოწმებულია ამ ციხის ერთადერთი წარწერა, სადაც საყდრის აღმშენებელი და ციხის მფლობელი მურვან კავკასიძეა მოხსენიებული. ამ ისტორიული ძეგლზე სხვა თითქმის არაფერია ცნობილი. აი, რას მოგვითხრობს კავკასიძეების ციხის შესახებ ექვთიმე თაყაიშვილი: კავკასიძეები პარხლის მფლობელნი იყვნენ და, როგორც ჩანს, ოთხთა ეკლესიაც მათი კუთვნილება იყო. მათგან უძველესი, პეტრიკ კავკასიძე იხსენიება შემოქმედის (გურია) XI საუკუნის წარწერაში, ბაგრატ IV-ის პირველ მეუღლესთან ელენესთან ერთად. კავასიტების საგვარეულო კუდავა ბ., კავკასიძეების ციხე (ახალი მასალა ტაო-კლარჯეთის არქიტექტურის, ფერწერისა და ეპიგრაფიკისთვის), საერთაშორისო კონფერენცია „უცხოეთის ქართული მემკვიდრეობა“, მოხსენებათა თეზისები, თბ., 2011. ბუბა კუდავა, კავკასიძეების ციხე კავკასიძეების ციხე[მკვდარი ბმული]
კლოდ ბერნარი

კლოდ ბერნარი (ფრანგ. Claude Bernard; დ. 12 ივლისი, 1813, სენ-ჟულიენი — გ. 10 თებერვალი, 1878, პარიზი) — ფრანგი ფიზიოლოგი და პათოლოგი, თანამედროვე ფიზიოლოგიის და ექსპერიმენტული პათოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1854). 1839 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტი და მუშაობა დაიწყო ფრანსუა მაჟანდის ლაბორატორიაში. 1854 წელს პარიზის უნივერსიტეტის ზოგადი ფიზიოლოგიური კათედრის, ხოლო 1868 წლიდან ბუნებისმეტყველების მუზეუმის შედარებითი ფიზიოლოგიური კათედრის ხელმძღვანელი. 1843 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაშრომი სანერწყვე ჯირკვლის სეკრეტორული ნერვის ანატომიასა და ფიზიოლოგიაზე, შემდეგ კი მთელი რიგი გამოკვლევები კუჭქვეშა ჯირკვლის ფუნქციის, ღვიძლის მიერ გლიკოგენის წარმომქმნელი ფუნქციის, კუჭის წვენისა და კვებისათვის მისი მნიშვნელობის შესახებ. ბერნარმა შეისწავლა ნახშირწყლების ცვლა და დაადგინა, რომ მის რეგულაციაში მონაწილეობს ღვიძლი და ცენტრალური ნერვული სისტემა. 1853 წელს აღმოაჩინა სიმპათიკური ნერვული სისტემის ფუნქცია, რაც სისხლძარღვთა მოძრაობისა და სხეულის ცალკეული ნაწილების სისხლით მომარაგების რეგულაციაში მდგომარეობს. ბერნარის გამოკვლევებს დიდი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო ფიზიოლოგიაში, არამედ ფარმაკოლოგიაში, ტოქსიკოლოგიის, პათოლოგიებში და სხვა სამედიცინო დისციპლინებისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ ბერნარის აზრით, სიცოცხლის ყველა მოვლენა განპირობებულია მატერიალური მიზეზებით, რომელთა საფუძვლები ფიზიკურ-ქიმიური კანონზომიერებებია, იგი მაინც ფიქრობდა, თითქოს არსებობს რაღაც შეუცნობელი მიზეზები, რომლებიც ქმნიან სიცოცხლეს და ადგენენ მის კანონებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 329.
სუბანტარქტიკული სარტყელი

სუბანტარქტიკული სარტყელი — გეოგრაფიული სარტყელი სამხრეთ ნახევარსფეროში, ზომიერ (ჩრდილოეთით) და ანტარქტიკულ (სამხრეთით) სარტყლებს შორის. მთელი სარტყელი ოკეანურია. დამახასიათებელია ჰაერის მასების სეზონური ცვლა: ზამთარში გაბატონებულია ანტარქტიკული ჰაერი, ზაფხულში — ზომიერი განედებისა. ზამთარში მთელი აკვატორია უკავია თოვლით დაფარულ მცურავ ყინულებს, აისბერგებს; ხშირია ქარბუქი, ნისლი. ზამთარში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა — 5-დან —15 °C-მდეა, წყლისა — 1,5-დან — 2 °C-მდე. ზაფხულში წყლისა და ჰაერის ტემპერატურა 0დან 2 °C-მდეა. ნალექები უმთავრესად თოვლის სახით მოდის (500 მმ წელიწადში). ზაფხულობით აკვატორია ყინულებისაგან თავისუფლდება. დამახასიათებელია პლანქტონის სიუხვე (100—200 მგ/მ³). სუბანტარქტიკული სარტყელი ვეშაპთრეწვის მთავარი რაიონია. კუნძულებზე, რომლებიც იშვიათია, გვხვდება ლიქენები, ბალახი, ბუჩქნარი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 589.
ბჰუტანის ქალაქების სია

სტატიაში მოცემულია ბჰუტანის ათი უდიდესი ქალაქი მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ. Bhutan_ Districts, Major Cities & Towns - Statistics & Maps on City Population