Gliese 1132 b

Gliese 1132 b (შემოკლებით GJ 1132 b) — ეგზოპლანეტა დედამიწიდან 39 სინათლის წლის მოშორებით, იალქნების თანავარსკვლავედში; გარს უვლის წითელ ჯუჯა ვარსკვლავ Gliese 1132-ს. პლანეტა უსიცოცხლოდ მიიჩნევა, თუმცა საკმარისად გრილია იმისათვის, რომ ატმოსფეროს ფლობდეს. აღმოაჩინეს პროექტს MEarth-ის ჩილეში მდებარე ობსერვატორიიდან. Gliese 1132 b-ს უკვე უწოდეს „ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პლანეტა მზის სისტემის მიღმა ოდესმე აღმოჩენილთა შორის“. დედამიწასთან შედარებითი სიახლოვის გამო, ტელესკოპის საშუალებით განისაზღვრა მისი ატმოსფეროს შემადგენლობა, ქარების სიჩქარე და მზის ჩასვლის ფერები. ეს ყველაფერი ნაწილობრივ მისი დედა-პლანეტის მცირე რადიუსის დამსახურებაა (მზის რადიუსის 21%), რაც პლანეტის ტრანზიტისას ვარსკვლავის სინათლის ეფექტებს ზრდის. პლანეტის დიამეტრი დედამიწსაზე დაახლოებით 20%-ით დიდია, მასა კი ჩვენი პლანეტისას 1,6-ჯერ აღემატება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ Gliese 1132 b-ს დედამიწისნაირი კლოდვანი შემადგენლობა აქვს. პლანეტა თავის ვარსკვლავს 1,6 დღეში უვლის გარს, 2,6 მილიონი კილომეტრის მანძილიდან. Gliese 1132 b დედამიწაზე 19-ჯერ მეტ ვარსკვლავურ რადიაციას იღებს. ატმოსფეროს ზედა ფენებში ტემპერატურა სავარაუდოდ 260 °C-ია. მკვლევართა აზრით, ეს პლანეტა ჩვენს მეზობელ ვენერაზე ცხელია და მაღალი ტემპერატურა ზედაპირის სიახლოვესაც ნარჩუნდება. შესაძლებელია, რომ პლანეტის ერთი მხარე უფრო ცივი იყოს, რადგან დედა-ვარსკვლავთან სიახლოვის გამო, იგი გრავიტაციულად ჩაკეტილი უნდა იყოს. თუმცა, უმეტეს შემთხვევაში, როდესაც ატმოსფერო სქელია, სიცხის გადაცემა თავისუფლად ხდება ჩაბნელებული მხარისთვისაც. 2017 წლის აპრილის დასაწყისში, ასტრონომებმა Gliese 1132 b-ის გარშემო ატმოსფეროს არსებობა დაადასტურეს. ეს ისტორიაში პირველი შემთხვევაა, როდესაც დედამიწის მასისა და რადიუსის მქონე სხვა პლანეტის ირგვლივ მკვლევრებმა ატმოსფეროს მიაგნეს. ↑ 1.0 1.1 1.2 Chu, Jennifer (November 11, 2015). „New exoplanet in our neighborhood“. MIT News. ციტირების თარიღი: 2015-11-12. ↑ NASA Exoplanet Archive New ticker slide 1 ↑ 3.0 3.1 Berta-Thompson, Zachory K.; Irwin, Jonathan; Charbonneau, David; Newton, Elisabeth R.; Dittmann, Jason A.; Astudillo-Defru, Nicola; Bonfils, Xavier; Gillon, Michaël; Jehin, Emmanuël. „A rocky planet transiting a nearby low-mass star“. Nature. 527 (7577): 204–207. arXiv:1511.03550. Bibcode:2015Natur.527..204B. doi:10.1038/nature15762. PMID 26560298. ↑ 4.0 4.1 „Astronomers Eager to Get a Whiff of Newfound Venus-like Planet“. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. November 11, 2015. ციტირების თარიღი: 2015-11-12. ↑ Sample, Ian. Earth-like world could be 'most important planet found outside solar system'. ციტირების თარიღი: 2015-11-11. ↑ Burgess, Matt. Exoplanet GJ 1132b: the 'most important' ever found (Wired UK). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-03. ციტირების თარიღი: 2015-11-12. ↑ „Getting Up Close and Personal with an Earth-Sized Exoplanet“. The Kavli Foundation. November 11, 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-07. ციტირების თარიღი: 2015-11-13. ↑ 8.0 8.1 Eva Botkin-Kowacki. (2015-11-11) Spotted: A rocky Earth-sized planet close by. Christian Science Monitor. ↑ სუპერდედამიწის ტიპის პლანეტის გარშემო ატმოსფერო აღმოაჩინეს საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი ↑ Atmosphere around super-Earth detected, April 6, 2017, https://phys.org/news/2017-04-atmosphere-super-earth.html. წაკითხვის თარიღი: April 6, 2017 ↑ Southworth, John; Mancini, Luigi; Madhusudhan, Nikku; Mollière, Paul; Ciceri, Simona; Henning, Thomas. „Detection of the Atmosphere of the 1.6 M ⊕ Exoplanet GJ 1132 b“. The Astronomical Journal. 153 (4). doi:10.3847/1538-3881/aa6477.