laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯეიმზ განდოლფინი

ჯეიმზ განდოლფინი (ინგლ. James R. Gandolfini; დ. 18 სექტემბერი, 1961, ვესტვუდი, ნიუ-ჯერსი — გ. 19 ივნისი, 2013, რომი, იტალია) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ყველაზე უკეთ ცნობილია მაფიის ბოსისა და ოჯახის უფროსის ტონი სოპრანოს როლით HBO-ს მრავალგზის დაჯილდოებულ ტელესერიალში „სოპრანოს კლანი“ (The Sopranos), რომლის დებიუტი 1999 წელს შედგა. სოპრანოს კლანში მთავარი როლისთვის სამი ემით დაჯილდოვდა საუკეთესო შესრულებისთვის. დაიბადა ვესტვუდში, ნიუ-ჯერსის შტატში, სწავლობდა პარკ-რიჯის საშუალო სკოლაში. კომუნიკაციების დარგით ბაკალავრის ხარისხი აქვს რატგერსის უნივერსიტეტიდან. იტალიელი ემიგრანტების შთამომავალი, ჯეიმზ განდოლფინი პირველად გადასაღებ მოედანზე მეგობარს გაჰყვა გულშემატკივრობის გასაწევად. მას შემდეგ ისეთ ფილმებში მიიღო მონაწილეობა, როგორიცაა „8მმ“, „მექსიკელი“, „ბოლო ციხესიმაგრე“, „ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა“ და მცირე, თუმცა თვალშისაცემი როლით მწვავე თრილერში „ნამდვილი რომანი“. გარდაიცვალა 2013 წლის 19 ივნისს, იტალიის დედაქალაქ რომში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეიმზ განდოლფინი ჯეიმზ განდოლფინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ბალიჭი

ბალიჭი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, კაზრეთის თემში. მდებარეობს მდინარე უკანგორის (მდინარე მაშავერას შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 783 კაცი. ბალიჭის მახლობლად მდებარეობს ნასახლარი აბულმუგი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 783 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 173. ↑ http://census.ge/en/home ↑ http://silknet.com/?module=popup_content&language=ge&product_id=8&type_id=20&attr=city_indexes ↑ http://www.gpost.ge ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2002 წლის აღწერა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (2002 წელი). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
ბოლნისი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

ბოლნისი (ყოფილი ბოლნის-ხაჩინი) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი მდებარეობს ქვემო ქართლის ვაკეზე, მდინარე ბოლნისისწყლის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 620 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1534 კაცი. სოფელში მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების სახელგანთქმული ძეგლი ბოლნისის სიონი. სოფლის განაპირას მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი წუღრუღაშენი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 452. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 455. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019.
დარბაზი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)

დარბაზი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, დარბაზის ადმინისტრაციულ ერთეულში. მდებარეობს მდინარე გეტისწყლის (მდინარე მაშავერის შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1604 კაცი. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, გორაკზე, ძველი დარბაზული ეკლესიის ნანგრევია. ნაგებია დაუმუშავებელი ქვებით, ხოლო პროფილირებული ლავგარდანები დამუშავებული ქვისა ყოფილა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი თითო სარკმელია. საკურთხევლის თაღი ისრულია, შერჩენილია კანკელის ძირი. შიგნითა ეკლესია შელესილი და მოხატული იყო. ეკლესია გვიანდელ შუა საუკუნეებს ეკუთვნის, ამავე პერიოდის უნდა იყოს ეკლესიის ირგვლივ არსებული სასაფლაოც. დარბაზი იხსენიება ლუარსაბ I-ის განჩინებაში 1537–1538 წლებში იოთამ და ორბელ ბარათაშვილთა გაყრის საქმესთან დაკავშირებით. საბუთის მიხედვით, იოთამს რგებია „დარბასქალას თავდარბაზი“, დარბასქალის ნახევარი და საუხუცესო. ბარათაშვილებს შორის ამ მამულებზე დავა XVII საუკუნეშიც გრძელდებოდა. XVII საუკუნის II ნახევრის საყაფლანიშვილოს ძღვენისა და სამასპინძლოს გარიგების დავთარში, დარბაზელ გლეხებს გამოსაღებად შეწერილი ჰქონდათ სხვადასხვა სახის სამეურნეო და ფულადი გადასახადი. სოფლის სახელწოდება „დარბაზი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Дарбазъ“ სახით. 2014 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 1604 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობა (99,7%) აზერბაიჯანელია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 379. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (არქივირებული). საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი 2019. ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
თულქითეფეს ბრძოლა

თულქითეფეს ბრძოლა — ბრძოლა ქართლ-კახეთის ჯარსა და შაქის სახანოს ლაშქარს შორის თულქითეფეს ველზე, ყაზახ-შამშადილის საზღვარზე (ახლანდელი აზერბაიჯანი). 1752 წელს განჯის ბრძოლაში ქართლ-კახეთის ლაშქრის დამარცხებამ მნიშვნელოვნად შეარყია თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის გავლენა და ავტორიტეტი ამიერკავკასიაში. ამით ისარგებლეს ქართლ-კახეთის ვასალურმა სახანოებმა (შამშადილუ, ყაზახ-ბორჩალო, ბაიდარი და სხვ.) და შაქის მხარეზე გადავიდნენ, რომელმაც ქართველთა წინააღმდეგ ბრძოლა განაახლა. ქართველებმა დახმარებისათვის რუსეთს მიმართეს, მაგრამ უშედეგოდ. ბოლოს საკუთარი ძალებისა და ჩრდილოეთ კავკასიიდან დაქირავებული ჯარის დახმარებით 1 სექტემბერს თულქითეფეს ბრძოლაში მტერი დაამარცხეს. ამ ბრძოლის შემდეგ ქართველთა გავლენა განჯისა და ერევნის სახანოებზე აღდგა, ხოლო ავტორიტეტი ამიერკავკასიაში ისევ გაიზარდა. საქართველოს ბრძოლების სია ნარსია გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 118. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973
სამედიცინო გეოგრაფია

სამედიცინო გეოგრაფია — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ადამიანის დაავადებათა და პათოლოგიურ მდგომარეობათა გავრცელებას, გავრცელების მიზეზებს და გეოგრაფიული გარემოს გავლენას მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე. სამედიცინო გეოგრაფია ვითარდება გეოგრაფიისა და სამედიცინო ბიოლოგიურ მეცნიერებათა მიჯნაზე, მჭიდროდ უკავშირდება ეკოლოგიას, ეპიდემიოლოგიას, ჰიგიენას, ფიზიკურ და ეკონომიკურ გეოგრაფიას. სამედიცინო გეოგრაფიის ცნება დაკავშირებულია იტალიელი მეცნიერის ბერნარდინო რამაცინის სახელთან (XVII საუკუნე). სამედიცინო გეოგრაფია, როგორც მეცნიერება, ყალიბდება XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. რუსეთში სამედიცინო გეოგრაფიას უკავშირდება ო. გუნის, ა. ვლადიმირსკის, ი. ჩისტოვიჩის, ნ. გაისკის სახელებს. სამედიცინო გეოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ინგლისელმა მეცნიერმა ს. ჰენენმა, ფრანგმა შ. ბუდენმა და სხვ. XX საუკუნეში ამ დარგში მოღვაწეობდნენ დ. ზაბოლოტნი და ე. პავლოვსკი. ამ უკანსაკნელის მოძღვრება, ე. წ. ტრანსმისიურ დაავადებათა ბუნებრივი კერობრიობის შესახებ (1939) საფუძვლად დაედო ეპიდემიოლოგიური გეოგრაფიის ჩამოყალიბებას. სამედიცინო გეოგრაფია შეისწავლის ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსთა ზემოქმედებას მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე (კომპონენტური სამედიცინო გეოგრაფია, სამედიცინო ლანდშაფტმცოდნეობა, სამედიცინო-გეოგრაფიული ქვეყანათმცოდნეობა), გარემოს ზემოქმედებას დაავადებათა გავრცელების საზღვრებსა და არეალების სტრუქტურაზე (ნოზოგეოგრაფია), ბუნებრივ გარემოსა და მოსახლეობის ჯანმრთელობას შორის არსებული კავშირების ტერიტორიულ არაერთგვაროვნებას (სამედიცინო გეოგრაფიული დარაიონება); ამუშავებს სამედიცინო-გეოგრაფიული რუკების შედგენის პრინციპებსა და მეთოდებს. სამედიცინო გეოგრაფია აქტიურად მონაწილეობს პრობლემის „ადამიანი და ბიოსფერო“ შესწავლაში. სამედიციო-გეოგრაფიული კვლევა საშუალებას იძლევა სხვადასხვა ტერიტორიებისათვის წინასწარ გავითვალისწინოთ ადამიანის ორგანიზმზე გარემოს გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილი ახალი ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსების ზემოქმედების ხასიათი და შედეგები. სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევის ორგანიზაციას ეწევა საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სამედიცინო-გეოგრაფიული კომისია. სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევა წარმოებს მოსკოვის გეოგრაფიულ ინსტიტუტში, შორეული აღმოსავლეთის გეოგრაფიულ ინსტიტუტში (ირკუტსკი) და სხვ. სამედიცინო-გეოგრაფიული გამოკვლევები ტარდებოდა ვახუშტის გეოგრაფიულ ინსტიტუტშიც. საქართველოს სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევის ჩანასახი ჯერ კიდევ ადრეულ საუკუნეებში აღინიშნება (კარაბადინები). პირველი მეცნიერული სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევა საქართველოში ჩაატარა მ. ტოროპოვმა (1864). 1962 წელს თბილისში საქართველოს გეოგრაფიულ საზოგადოებაში, ალექსანდრე ჯავახიშვილის ინიციატივით, შეიქმნა სამედიცინო-გეოგრაფიის სექცია, რომელიც კოორდინაციას უწევდა რესპუბლიკის სამედიცინო და გეოგრაფიულ დაწესებულებებში მიმდინარე სამედიცინო-გეოგრაფიული ხასიათის სამუშაოებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 715-716. Павловский Е. Н., Методы и задачи медицинской географии, в кн. Вопросы географии, М. - Л., 1956; Шошин А. А. Основы медицинской географии. М. - Л., 1962.
რაინჰაიტსგებოტი

რაინჰაიტსგებოტი (გერმ. Reinheitsgebot — სისუფთავის მოთხოვნა) — კანონი, რომელიც კონტროლს უწევს გერმანიაში ლუდის სისუფთავეს. კანონის თანახმად ლუდის წარმოებისათვის უნდა გამოიყენებოდეს მხოლოდ 3 ინგრედიენტი: წყალი, ქერი და სვია. კანონი გამოვიდა ქალაქ ინჰოლშტადტში (ბავარიის საჰერცოგო) 1516 წლის 23 აპრილს. ამ კანონში დადგენილი იყო ლუდის წარმოებისა და ვაჭრობის წესები. 1906 წლიდან ეს კანონი გერმანიის იმპერიის მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გერმანიაში ყველა კანონი, რომელიც ლუდს ეხებოდა, ერთიანდება კანონში ლუდის გადასახადებზე, რომელიც 1923 წლის 9 ივლისს გამოიცა და 1952 წელს ჩასწორდა. ამ კანონს ხუთასწლიანი ისტორია აქვს და მასთან დაკავშირებით რამდენიმე ფაქტი უნდა აღინიშნოს. ბავარიის კანონი „ლუდის სისუფთავეზე“ 1516 წლიდან ერთ-ერთ უძველეს კანონად ითვლება, რომელიც ოდესმე დაწესებულა საკვებ პროდუქტებზე. შემდეგ კანონი ნაციონალურ ჭრილში გადაიყვანეს და „გერმანული კანონი ლუდის სისუფთავეზე“, საბოლოოდ კი „კანონი ლუდის წარმოებაზე“ დაარქვეს. ევროპის ბაზრის ლიბერალიზაციის დროს, კანონი მთლიანად ევროპაზე გავრცელდა. ინგრედიენტები შევიდა სახელით „დაშვებული ინგრედიენტები“, რომელშიც ლუდი დაცულია როგორც „ტრადიციული კვების პროდუქტი“. ბავარიელებისთვის ლუდის სისუფთავეზე კანონი ნაპოვნია თიურინგიაშიც, რომელიც 82 წლით გვიან გამოსცეს, ვიდრე ბავარიაში. ჯერ კიდევ 1351 წელს ქ. ერფურტში გამოცემული იყო შიდა წესდება თუ როგორ უნდა დამზადებულიყო ლუდი მკაცრად განსაზღვრული ინგრედიენტებით. მიუნხენის მუნიციპალიტეტმა ლუდის წარმოებაზე კონტროლი 1363 წელს დაიწყო. პირველი ცნობა, რომ ლუდის ხარშვისას უნდა გამოეყენებინათ მხოლოდ ქერი, სვია და წყალი 1453 წლით თარიღდება. ამ დროისათვის თიურინგიაში კანონი უკვე 20 წლის მიღებული იყო. 1434 წელს მიღებული კანონი ვაისენზეში (თიურინგია) გამოიცა და შუა საუკუნეების რუნებურგში 1999 წელს ერფურტთან ახლოს იქნა ნაპოვნი. რაინჰაიტსგებოტი, ინგლისური თარგმანი ლუდპურიტანელობა. არსებობდა კანონი?[მკვდარი ბმული] ბავარიელი ლუდის მხარშავების კავშირი დაარქივებული 2007-07-29 საიტზე Wayback Machine.
ლინგვისტური გეოგრაფია

ლინგვისტური გეოგრაფია — საზოგადოებრივი გეოგრაფიის დარგი, რომელიც იკვლევს ენობრივ მოვლენათა ტერიტორიულ განლაგებას. წარმოიშვა დიალექტთა შესწავლის პროცესში XIX-XX სს. მიჯნაზე. შემდგომში მისი მეთოდები მეზობელ ენებშიც გამოიყენეს საერთო მოვლენათა შესასწავლად. ლინგვისტური გეოგრაფია იყენებს კარტოგრაფირების მეთოდს. რუკაზე აღინიშნება ამ თუ იმ ენობრივი მოვლენის გავრცელების არეალი. ხაზებს, რომლებიც აერთებენ ერთი და იმავე თავისებურების გავრცელების პუნქტებს, იზოგლოსებს უწოდებენ. სხვადასხვა ენობრივი მოვლენის რუკებზე გადატანის შედეგად ვიღებთ ლინგვისტურ ატლასს. მსოფლიოში უდიდესია გერმანული დიალექტოლოგიური ატლასი (შეადგინეს გ. ვენკერმა და ფ. ვრედიმ 1876-1926 წწ.) და საფრანგეთის ლინგვისტური ატლასი (გამოაქვეყნეს ჟიულ ჟილიერონმა და ე. ედმონმა ტ. 1-7 1902-1912 წწ.). რუსული ენის ლინგვისტურ ატლასზე მუშაობა დაიწყო 1903 წელს. დღემდე გამოქვეყნებულია რამდენიმე დიალექტოლოგიური ატლასი. ლინგვისტური ატლასის გამოყენება დიალექტთა შესწავლის ერთ-ერთი მეთოდია. იგი ვერ შეცვლის დიალექტთა მონოგრაფიულ კვლევას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 242-243.
ლუდი აზერბაიჯანში

ლუდი აზერბაიჯანში ძირითადად მსუბუქი ტიპის გამოდის, როგორიცაა ლაგერი. ლუდსახარში ქარხნები არის ბაქოში, ჰირდალანში, განჯაში და სხვა ქალაქებში. ყველა ცნობილი და პოპულარული მარკა აზერბაიჯანულ ლუდის მარკებს შორის ჰირლადანია, რომელსაც კომპანია „ბალტიკა-ბაქო“ უშვებს, ამავე სახელწოდების ქალაქში. ყოვეწლიურად ირდება აზერბაიჯანული ლუდის ბაზარი, მისმა ზრდამ უკანასკნელი სამი წლის მანძილზე 12-14% შეადგინა. აზერბაიჯანში, ლუდი გამოდის აქციზით ბოთლებზე და ქილებზე. RateBeer on Xirdalan
Barons

Barons — ავსტრალიური ლუდი. უშვებენ 2005 წლიდან. მწარმოებელი Barons Brewing Pty Ltd. Barons-ის ლუდის არჩევანი: Barons Lager — ღია ლუდი Barons Pale Ale — ღია ეილი Barons ESB (Extra Special Bitter) — ინგლისური სტილის კლასიკური ეილი Barons Black Wattle Superior — ავსტრალიური აკაციის ფესვებზე მოხარშული ეილი www.baronsbrewing.com
Edelweiss (ლუდი)

Edelweiss Weissbier (იგივე Edelweiß Weißbier) — თეთრი ლუდის ტიპი. ხარშავს Hofbräu Kaltenhausen, ზალცბურგთან ახლოს. თავად ლუდსახარში, 1475 წელს დაარსდა Kalte Bräuhaus-ის სახელის ქვეშ სოფელ კალტენჰაუზენის მერის და ქალაქ ზალცბურგის მოსამართლის იოჰან აიზენჰაიმერის მიერ. მარკა Edelweiss 1986 წელს გამოჩნდა. ლუდის შემადგენლობაში არ შედის ყვავილი ედელვაისი. დასახელება იხმარება, როგორც სისუფთავისა და უნიკალურობის მეტაფორა. პიტერ შონჰოფენი პრუსიელი ემიგრანტი იყო, რომელიც ჩიკაში 1850 წლისათვის ლუდის ვაჭრობაშ იყო ჩართული. 1861 წელს იგი მათეუს გოტფრიდის პარტნიორი გახდა. მათ, მალე კანალპორტ ავენიუზე და მე–18 ქუჩაზე ლუდის ხარშვა დაიწყეს, ადრეული 1860–იანი წლებისათვის ისინი ყოვეწლიურად 600 ბარელზე მეტ ლუდს ხარშავდნენ. 1867 წელს შონჰოფენმა გაწყვიტა პატრნიორთან ურთიერთობა და კომპანია Peter Schoenhofen Brewing Co. გახდა და 1860 წლისათვის მისმა წარმოებამ 10 000 ბარელს მიაღწია. 1890 წლისათვის, როდესაც ბიზნესი City Contract Co.–მ შეისყიდა ყოველწლიური წარმოება 180 000 ბარელი გახდა. 1900 წელს შონჰოფენების ოჯახმა აღიდგინა კომპანიაზე მმართველობა, რომელშიც 500 კაცი იყო დასაქმებული. ამ დროისათვის კომპანია ასევე ცნობილი იყო, როგორც National Brewing Co. კომპანიის ერთ–ერთი ყველაზე გაყიდვადი ბრენდი კი სწორედ Edelweiss იყო. სამუშაო აკრძალვის დროს შეწყდა, მაგრამ 1933 წლისათვის, ალკოჰოლზე ნაციონალური აკრძალვის შემდეგ, კომპანია ბიზნესში დაბრუნდა, მაგრამ ახალი სახელით, Schoenhofen-Edelweiss Co. 1940 წელს კომპანიის Atlas Brewing Co. მიერ შესყიდვის შემდეგ შონჰოფენი Drewery's Ltd.–ის ნაწილი გახდა და მას შემდეგ ამ კომპანიის სახელს ატარებდა. რესული პრომო-საიტი Edelweiss დაარქივებული 2009-04-26 საიტზე Wayback Machine.
კონსტანტინე ლასკარისი

კონსტანტინე ლასკარისი (ბერძ. Κωνσταντίνος Λάσκαρης; დ. 1434 — გ. 1501) — ბიზანტიელი მეცნიერი და გრამატიკოსი, იტალიაში ბერძნული ენის სწავლების ერთ–ერთი ინიციატორი. დაიბადა კონსტანტინოპოლში. მიეკუთვნებოდა ბითინიელი ლასკარისების წარჩინებულ საგვარეულოს, რომლიდანაც რამდენიმე იმპერატორი გამოვიდა. 1453 წელს, კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ მან ჯერ როდოსს შეაფარა თავი, ხოლო შემდეგ იტალიას, სადაც ის მილანის ჰერცოგის, ფრანჩესკი ფორცას ქალიშვილის მასწავლებლად დაინიშნა. იქვე 1476 წელს გამოიცა მისი სახელგანთქმული „ბერძნული გრამატიკა“ (Grammatica Graeca, sive compendium octo orationis partium), რომელიც იყო პირველი ბერძნული ნაბეჭდი წიგნი. 1465 წელს ლასკარისი აგრძელებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას ნეაპოლში, სადაც ის ნეაპოლის მეფის, ფერდინანდ I-ის მიწვევით გადავიდა და კითხულობს საბერძნეთის შესახებ ლექციების კურსს. 1466 წელს იგი საცხოვრებლად გადავიდა კუნძულ სიცილიაზე, ქალაქ მესინაში, ადგილობრივ მაცხოვრებელთა მოწვევით. კარდინალ ბესარიონ ნიკეელის რეკომენდაციით იგი დაინიშნა ბასილიანელ ბერთა ბერძნული ენის მასწავლებლად, სადაც ასწავლიდა სიცოცხლის ბოლომდე. მისი მრავალრიცხოვანი მოწაფეებიდან ცნობილი არიან პიეტრო ბემბო – კარდინალი და ჰუმანისტი, ფრანჩესკო ჯიანელი, ნიკოლო ვალა და სხვები. ლასკარისმა თავისი ძვირფასი ხელნაწერების ბიბლიოთეკა უანდერძა მესინას სენატს. შემდგომში ეს კოლექცია გადაიტანეს ესპანეთში და დღეს იგი მადრიდის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ინახება. ლასკარისის უმნიშვნელოვანეს შრომად ითვლება „ბერძნული გრამატიკა“, რომელიც შემდგომში არაერთხელ გამოიცა. მისი სახელი მკითხველისთვის ცნობილი გახდა აბელ-ფრანსუა ვილმენის რომანიდან „ლასკარისი, ანუ XV ასწლეულის ბერძნები“ (1825). Constantine Lascaris] კათოლიკურ ენციკლოპედიაში Vassileiou, Fotis & Saribalidou, Barbara, Short Biographical Lexicon of Byzantine Academics Immigrants in Western Europe, 2007. J.M. Fernandez Pomar, La coleccion de Uceda y los manuscritos griegos de Constantino Lascaris, Emerita xxxiv (1966) 211-288. Jonathan Harris, Greek Émigrés in the West, 1400-1520, Camberley UK: Porphyrogenitus, 1995. ISBN 1-871328-11-X Teresa Martínez Manzano, Konstantinos Laskaris. Humanist, Philologe, Lehrer, Kopist, Hamburg, 1994. Fotis Vassileiou & Barbara Saribalidou, Short Biographical Lexicon of Byzantine Academics Immigrants in Western Europe, 2007. N.G. Wilson, From Byzantium to Italy. Greek Studies in the Italian Renaissance, London, 1992. ISBN 0 7156 24180
Gösser

გესერი (გერმ. Gösser) — ავსტრიული ლუდის მარკა, გამოდის გესის ლუდსახარშში ავსტრიის ქალაქ ლეობენში, შტირიის ფედერალური მიწა. პროდუქტი ამ დასახელებით 1860 წლიდან გამოდის. 2003 წლიდან მარკა Heineken-ს ეკუთვნის. ამ რეგიონში ლუდსახარშს გრძელი ისტორია აქვს. თავიდან, ლუდს 1020 წელს დაარსებულ მონასტერ გესში ხარშავდნენ. პირველი წერილობითი ცნობა 1459 წლით თარიღდება. 1782 წელს მონასტერი დაიხურა. 1860 წელს 28 წლის ლუდის მხარშავმა მაქს კობერმა მონასტრის ქონება შეიძინა და მალე აქ შეიქმნა ზემო შტირიაში ყველაზე მსხვილი ლუდსახარში. 1892 წლისათვის აქ წელიწადში 70 000 ლიტრამდე ლუდი იწარმოებოდა. 1893 წელს კერძო საწარმო სააქციო საზოგადოებად იქცა, რომელმაც ქალაქში ბევრი სხვა ლუდსახარშიც იყიდა. 1921 წლისათვის კომპანია Brauerei Falkenstein-მა შეიერთა ლენცში. 30-იანი წლების დასაწყისისათვის აქ უკვე 400 000 ლიტრზე მეტი ლუდი იწარმოებოდა. 1973 წელს Reininghaus AG-თან გაერთიანების შემდეგ კომპანია Steirerbrau დაარსდა. 1992 წელს ფირმა Union Österreich AG-მა შეიძინა, 2003 წელს კი, Heineken-ის ლუდსახარში კონცერნის შემადგენლობაში შევიდა. Märzen Gold Spezial Stiftsbräu Bock Zwickl Naturradler ოფიციალური საიტი
Brahma

Brahma — ბრაზილიური ლუდის ბრენდი. თავიდან ეკუთვნოდა კომპანია Manufatura de Cerveja Brahma Villiger & Companhia. დაარსდა 1888 წელს რიო-დე-ჟანეიროში. ამჟამად კომპანია InBev-ის მფლობელობაშია. ლუდი Brahma შედის იმ სამეულში, რომელიც ყველაზე გაყიდვადი ბრენდია InBev-ის კონცერნში со Stella Artois და Beck's=თან ერთად. შედის მსოფლიოში 10 ყველაზე გაყიდვად ლუდის ბრენდში. 1888 წელს იოზეფ ვილიგერმა, ემგრანტმა შვეიცარიიდან, რიო-დე-ჟანეიროში დააარსა ლუდსახარში კომპანია Brahma Villiger & Cо, რომელიც უშვებდა ლუდს სახელად Brahma. თავიდან კომპანიაში მუშაობდა 32 ადამიანი, საწარმოო სიძლიერეს კი 12 000 ლიტრი ლუდი შეადგენდა დღეში. 1934 წელს, ბრენდი Brahma გახდა ყველა პოპულარული ლუდი ბრაზილიაში, რომლის ყოველწლიური ლუდის წარმოება 30 მილიონი ლიტრი იყო. ამ წელსვე Brahma-ს გამოშვება შუშის ბოთლში დაიწყეს (მანამდე მხოლოდ კასრებით იყიდებოდა). დღეს (1999 წლიდან) ბრენდი ეკუთვნის ბელგიურ კონცერნ InBev-ს. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-03-28 საიტზე Wayback Machine.
თეოდორე ღაზა

თეოდორე ღაზა, ან თეოდორე ღაზისი (ბერძ. Θεώδορος Γαζής, Theodoros Gazis; იტალ. Teodoro Gaza; ლათ. Theodorus Gazes, Theodori Gazae; ასევე იწოდებოდა ეპითეტით Thessalonicensis (ლათ.) და Θεσαλλονικεύς, Thessalonikeus (ბერძ.) (დ. დაახ. 1400 – გ. 1475) — ბერძენი ჰუმანისტი და არისტოტელეს მთარგმნელი. დაიბადა თესალონიკეში, 1387 თურქების მიერ ქალაქის აღების შემდეგ. მისი დაბადების წელთან დაკავშირებით სხვადასხვა წყაროები სხვადასხვა ცნობებს იძლევიან – 1370, 1400, 1410 და 1415. 1429 წელს გადასახლდა იტალიაში, შეისწავლა ლათინური ენა და გააგრძელა მანუელ ქრისოლორის დაწყებული ტრადიცია, ბერძნული ენის გავრცელების კუთხით. სიენისა და ტოსკანის შემდეგ მიიწვიეს ფერარაში ბერძნული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 1455 წელს რომის პაპის, ნიკოლოზ V-ს მიწვევით ჩადგა ნეაპოლის მეფის სამსახურში, ხოლო ორ წელიწადში, მეფის გარდაცვალების შემდეგ, დაბრუნდა რომში. შემორჩენილია თეოდორე ღაზას ორი პორტრეტი, რომელთაგან ერთი (ქვემოთ) ბოტიჩელის ეკუთვნის. ბერძნული გრამატიკა (პარიზი, 1516) თვეების შესახებ თურქტა წარმოშობის შესახებ (ბაზელი, 1556) ჰომეროსის ილიადის პარაფრაზი არისტოტელეს და პლატონის შესახებ შენიშვნები ფილოსტრატეზე Habentur hoc volumine haec Theodoro Gaza interprete Aristoteliw de nature animalium lib IX Aeliani de instrumentiw aciebus libram Dionysii Halicarnassei, de oratione nuptiali, et natalitia praecept Chrysostomi de incomprehensibus dei natura homiliae V Aphorismi Hippocratis ციცერონის ლათინურიდან ბერძნულზე შესრულებული თარგმანი Herbert Hunger: Gazes, Theodoros. In: Lexikon des Mittelalters 4, Sp.1151–1152 C. Bianca: Gaza, Teodoro In: Dizionario Biografico degli Italiani, Roma, 1999, 737-46. John Monfasani Greeks and Latins in Renaissance Italy. Studies on Humanism and Philosophy in the 15th Century, Ashgate/Variorum, 2004. L'Abbadia di S. Giovanni a Piro, Trattato Historico legale del dott. Pietro Marcellino Di Luccia, Nuova Stamperia di Luca Antonio Chracas 1700 Roma Giuseppe Cataldo Teodoro Gaza, Umanista Greco ed Abate del Cenobio Basiliano di S. Giovanni a Piro Salerno 1993
ოტრადნოე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ოტრადნოე (აფხ. Аӡаԥшь [აძაფშჲ]; ყოფილი სიხარული, ყოფილი ოტრადნოე — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 4 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ეს იყო სოფელ კოლხიდის ნაწილი, სადაც XX საუკუნის დასაწყისში იყო პრინც ოლდენბურგის მამული „ოტრადნოე“. შემდეგ აქ შექმნილ სოფელსაც ოტრადნოე შეერქვა. 1948 წელს მას ქართული სახელი სიხარული ეწოდა. 1955 წელს დაუბრუნდა სახელი ოტრადნოე. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა უწოდეს აძაფშ (Аӡаҧшь). სახელწოდება აფხაზურია (აძ — წყალი, იფშოუ-ფშ — წმინდა), შიიძლება იყოს „წმინდა წყალი“. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 055 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 605. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 79. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 132. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ორეხოვო

ორეხოვო (აფხ. Арасахәы [არასახჿჷ]; ყოფილი კაკლიანი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ხოლოდნაია-რეჩკის თემის ცენტრი (სოფლები:გრებეშოკი, ჩიგრიფში, ხოლოდნაია რეჩკა). ზღვის დონიდან 350 მ, გაგრიდან 8 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 88 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 568. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 78. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 131. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
რაფიწა

რაფიწა (აფხ. Раԥыҵа [რაფჷწა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლიძავის თემი), შავიზღვისპირა ვაკე-დაბლობზე, მდინარე აძიდუს ნაპირას. ზღვის დონიდან 40 მ, გაგრიდან 29 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ეს არის ისტორიული სოფელი, რომელიც რაბიწა-ს სახელით ბიჭვინთის შემოგარენში იხსენიება „ბიჭვინტის იადგარში“ (XVI ს.) ოდიშის ერისთავის მამია III დადიანის (1512-1533) შეწირულობის სიგელში ბიჭვინტისადმი. სახელწოდების მიხედვით აფხაზური დასახლება ჩანს, თუმცა ეტიმოლოგია უცნობია. 1949 წელს სოფელი რაფიწა ლძაანის სასოფლო საბჭოს ცენტრი იყო. მისი ამჟამინდელი სახელია რაფიწა (Раҧыҵа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 238 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 310. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 85. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 140. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
დომინიკელები (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი დომინიკელები შეიძლება აღნიშნავდეს: დომინიკელები — კათოლიკური „მათხოვრული“ მონაზვნური ორდენი დომინიკელები — დომინიკელთა რესპუბლიკის მოსახლეობა