laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჰელმუტ მოლტკე (უმცროსი)

ჰელმუტ იოჰანეს ლუდვიგ გრაფ ფონ მოლტკე (გერმ. Helmuth von Moltke [ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə]; დ. 25 მაისი, 1848, ბინდორფი, მეკლენბურგ-შვერინი, გერმანიის კონფედერაცია — გ. 1916, ბერლინი, გერმანიის იმპერია), ასევე ცნობილი როგორც ჰელმუტ ფონ მოლტკე უმცროსი — გერმანელი გენერალი, გერმანიის არმიის გენერალური შტაბის ხელმძღვანელი 1906-1914 წლებში. გენერალ-ფილდმარშალ ჰელმუტ კარლ ბერნჰარდ ფონ მოლტკეს ძმისშვილი. ჰელმუტ ფონ მოლტკე დაიბადა ბიენდორფში, მეკლენბურგ-შვერინიში. სახელი დაარქვეს მისი ბიძის, ჰელმუტ კარლ ბერნჰარდ ფონ მოლტკეს, გერმანის გაერთინების და საფრანგეთ-პრუსიის ომის გმირის, პატივსაცემად. საფრანგეთ-პრუსიის ომის დროს მსახურობდა მე-7 გრენადირთა პოლკში. 1875-1878 წლებში სწავლობდა სამხედრო აკადემიაში. 1880 წელს გახდა გერმანიის არმიის გენერალური შტაბის წევრი. იყო ბიძამისის პირადი ადიუტანტი, რომელიც გერმანიის არმიის გენერალური შტაბის ხელმძღვენელი იყო 1871-1888 წლებში. 1904 წელს მოლტკე გახდა კვარტირმაისტერ-გენერალი და, შესაბამისად, ერმანიის არმიის გენერალური შტაბის ხელმძღვენელის მოადგილე. საბოლოოდ 1906 წელს ალფრედ ფონ შლიფენის გადადგომის შემდეგ. მასთან ერთად თანამდებობაზე განიხილებოდნენ ჰანს ფონ ბეზელერი, კარლ ფონ ბელოვი და კოლმარ ფონ დერ გოლტცი. Craig, Gordon A. The politics of the Prussian army 1640-1945 (1955). Online free to borrow Foley, Robert T. "Preparing the German Army for the First World War: The Operational Ideas of Alfred von Schlieffen and Helmuth von Moltke the Younger." War & Society 22.2 (2004): 1-25. online[მკვდარი ბმული] შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჰელმუტ მოლტკე (უმცროსი)“ ვიკისაწყობში. ↑ Mombauer, Annika (2001). Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-79101-4.
ჯეიკ ჯილენჰოლი

ჯეიკობ ბენჯამინ "ჯეიკ" ჯილენჰოლი (Jacob Benjamin "Jake" Gyllenhaal; დ. 19 დეკემბერი, 1980) — ამერიკელი მსახიობი. რეჟისორ სტივენ ჯილენჰოლისა და სცენარისტ ნაომი ფონერის ვაჟი. მისი უფროსი და, მეგი ჯილენჰოლი, ასევე ცნობილი მსახიობია. ჯილენჰოლი დაიბადა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში. ხელოვანი ოჯახის შვილს მსახიობობა თავიდანვე მოსწონდა. სკოლა 1998 წელს დაამთავრა და ამავე წელს, სწავლა კოლუმბიის უნივერსიტეტში განაგრძო. მისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი კინოფილმში 2001 წლის საკულტო ჰიტი „დონი დარკო“ იყო, რომელშიც ფსიქოლოგიური პრობლემებით დატვირთული მოზარდის როლი ითამაშა. 2004 წელს დენის ქუეიდთან ერთად ითამაშა ბლოკბასტერში „ზეგ“, რომელშიც კატასტროფული გლობალური გამყინვარების პერიოდში სტუდენტის როლი განასახიერა. მომავალ მსახიობს ფილმები და როლების თამაში თავიდანვე იზიდავდა. მართალია, მშობლებს არ სურდათ შვილი მსახიობი ყოფილიყო, მაგრამ ჯეიკისთვის ეს პროფესია მიზნად იქცა და მისი პერსონაჟებით მაყურებელს თავი უკვე მეოცე საუკუნის ბოლო წლებში გააცნო. 2000-იანი წლებიდან თანდათან, ფილმებში პირველი ნაბიჯების შემდეგ, ის მთელ მსოფლიოში ცნობილი ჰოლივუდელი მსახიობი გახდა. ფილმებში გამოჩენამ მას გზა თეატრალური სამყაროსკენაც გაუხსნა და 2004 წელს რამდენიმე როლი ლონდონის თეატრშიც ითამაშა. მისი კარიერის განსაკუთრებული აღმავლობა და მსოფლიო მაყურებლისთვის მისი გაცნობა განაპირობა 2005 წელს გადაღებულმა ფილმმა „კუზიანი მთა, რომელშიც მან მთავარ როლი ჰით ლეჯერთან ერთად ითამაშა. ამ ფილმში, რომელმაც ორივე მსახიობს დიდი პოპულარობა მოუტანა, ჯილენჰოლი თამაშობს ჯეკ ტვისტის, გეი კოვბოის როლს. მსახიობისთვის ასევე ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა ფილმები: „ზეგ“ (2004), „ტყვეები“ (2013), „ღამის ქვეწარმავალი“ (2014), „ევერესტი“ (2015), „ნგრევა“ (2016) და „სიცოცხლე“ (2017). კარიერის წარმატება მის ფინანსურ მდგომარეობაზეც აისახება, კერძოდ, ჟურნალ People-ის თანახმად ჯილენჰოლი ჰოლივუდის მაღალანაზღაურებად მსახიობებს შორის ერთ-ერთი პირველია და მისი საბანკო ანგარიში, 2017 წლის მონაცემებით, 96 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ ჯილენჰოლს წლების მანძილზე უამრავი ცნობილი რომანი ჰქონდა, ის ამჟამად თავისუფალია. მსახიობი ყოველთვის კამერების ყურადღების ცენტრშია და მას ცნობილ სახეებთან ერთადაც ხშირად აფიქსირებენ. მას ურთიერთობა ჰქონდა ასევე ჰოლივუდელ მსახიობ კირსტენ დანსტთან და მომღერალ ტეილორ სვიფტთან. მას თითქმის ყოველთვის ჰყავდა და ჰყავს მეგობარი ქალი, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ის დაქორწინებული არასდროს ყოფილა და ჯერჯერობით არც შვილები ჰყავს. ჯილენჰოლი ძირითად დროს პროფესიას უთმობს და ახერხებს, რომ ყოველ წელს ფილმებში მინიმუმ ორ ახალ სახეს ქმნის. პროფესიის გარდა მსახიობი აგრეთვე დაინტერესებულია პოლიტიკითაც. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯეიკ ჯილენჰოლი ჯეიკ ჯილენჰოლი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯეიკ ჯილენჰოლი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
მაია (ინდუიზმი)

მაია (სანსკ. माया māyā „ჯადო“, ილუზია) — ინდუისტური უძველესი ქალღმერთი, დევის ერთ-ერთი ფორმა, რომელიც შემდგომში ინდუისტურ ფილოსოფიაში ამქვეყნიურ ბუნებასთან და მის მიერ არსებათა სულების მოჯადოებასთან გაიგივდა. როგორც ღმერთი, მაია არის ქვეყნიერების დედა, სამყაროს შემოქმედი, თავად სამყარო და ილუზიის ქალღმერთი. იგი წარმოადგენს ქალურ ძალას (შაკატი), რომელიც აქტიურ ენერგიას წარმოადგენს. მაია შეიძლება სხვადასხვა სახით იყოს გამოვლენილი: როგორც სარასვატი- ბრაჰმანის მეუღლე, როგორც ლაკშმი- ვიშნუს მეუღლე ან დურგა-ვიშვას მეუღლე, რომელთა მეშვეობითაც მამრი ღმერთები თავიანთ შემოქმედებით ენერგიას იღებენ. მაიას სიმბოლოებია: ცისარტყელას შვიდი ფერი, პირბადე და ობობას ქსელი. ინდუისტური სწავლებით, ადამიანი უვიცობის გამო იქმნის მცდარ წარმოდგენას გარე სამყაროზე, ეს წარმოდგენა არის სწორედ მაია. მაიასგან ცდუნებული ადამიანი ცდილობს სამყაროზე შექმნილი მცდარი წარმოდგენა რეალურ სამყაროს მიუსადაგოს, ამით ეძლევა იგი ილუზიას ანუ მაიას. ყოველი არსების მიზანია, მაიას, ანუ ამქვეყნიურ ცრუ-ბუნებას, ილუზიას და ცდუნებებს თავი დააღწიოს და ღვთაებრივ ბუნებას დაუბრუნდეს. Buswell, Robert; Lopez, Donald S. (2013) The Princeton Dictionary of Buddhism. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-15786-3.  (Maya, the grand Illusion or Delusion of the Mind, at hinduwebsite.com)
დავიდ გეტა

დავიდ გეტა (ფრანგ. David Guetta; დ. 7 ნოემბერი, 1967, პარიზში, საფრანგეთი) — ფრანგი დიჯეი. დავიდ გეტამ 13 წლისამ დაიწყო პირველი ვინილის მიქსების კეთება. 17 წლის ასაკში, თავისი კარიერის დასაწყისში, დიჯეიდ მუშაობდა პარიზის კლუბში „Broad“. 1988-1990 წლებში ჰაუს-მუსიკას მიქსავდა რადიო ნოვაში. 2005 წელს, მისი სინგლი „The World Is Mine“ ევროპის საცეკვაო ჩარტების სათავეებში მოექცა. მის ხშირად უწევს პარტნიორობას მომღერალი კრის უილისი. 2005 წლის 13 აგვისტოს, დავიდ გეტა კრიმფილდსის ესპანურ ფესტივალზე გამოვიდა, ისეთი არტისტების მხარდამხარ, როგორებიცაა The Chemical Brothers და კარლ კოქსი. დავიდ გეტას გაყიდული აქვს 6 მილიონზე მეტი ალბომი და 15 მილიონზე მეტი სინგლი. მთავარი სტატია: დავიდ გეტას დისკოგრაფია. Just a Little More Love (2002) Guetta Blaster (2004) Pop Life (2007) One Love (2009) Nothing but the Beat (2011) Listen (2014) DJ ჯილდოები დაარქივებული 2008-03-23 საიტზე Wayback Machine. ვიდეოები gboxdance.com-ზე დაარქივებული 2008-04-12 საიტზე Wayback Machine. DAVID GUETTA.com მუსიკალური ვიდეო კლიპები დაარქივებული 2008-02-16 საიტზე Wayback Machine. დავიდ გეტა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში დავიდ გეტა myspace.com-ზე დაარქივებული 2008-12-08 საიტზე Wayback Machine. დავიდ გეტას პერსონალური არხი youtube.com-ზე ↑ https://www.allmusic.com/artist/david-guetta-mn0000213561/biography ↑ Otter, Charlotte. (22 October 2010) Music Week – Music Week – Music business magazine – F*** Me I'm Famous goes global. Music Week. ციტირების თარიღი: 23 October 2010.
ტერტ-ბუტილის ჰიპოქლორიტი

ტერტ-ბუტილის ჰიპოქლორიტი — ორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით (CH3)3COCl არის უფერო სითხე, რაც იშვიათი ორგანული ჰიპოქლორიტისსთვის. გამოიყენება ქლორირებისთვის. იგი იწარმოება ტერტ-ბუტილის ალკოჰოლის ქლორირებით ტუტის თანაობისას: (CH3)3COH + Cl2 + NaOH → (CH3)3COCl + NaCl + H2O ტერტ-ბუტილის ჰიპოქლორიტი საჭიროა ორგანული ქლორამინების სინთეზში: R2NH + t-BuOCl → R2NCl + t-BuOH ↑ Eintrag zu tert-Butylhypochlorit bei TCI America, abgerufen am 13. Juli 2016. ↑ Simpkins, Nigel S.; Cha, Jin K. (2006) „t-Butyl Hypochlorite“, Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis. DOI:10.1002/047084289X.rb388.pub2. ISBN 0471936235.  ↑ Teeter, H. M.; Bell, E. W. (1952). „tert-Butyl Hypochlorite“. Org. Synth. 32: 20. doi:10.15227/orgsyn.032.0020. ↑ Mintz, H. M.; Walling, C. (1969). „t-Butyl Hypochlorite“. Org. Synth. 49: 9. doi:10.15227/orgsyn.049.0009. ↑ Herranz, Eugenio; Sharpless, K. Barry (1983). „Osmium-catalyzed Vicinal Oxyamination of Olefins by N-chloro-N-Argentocarbamates: Ethyl Threo-[1-(2-hydroxy-1,2-diphenylethyl)]carbamate“. Org. Synth. 61: 93. doi:10.15227/orgsyn.061.0093.
დენის როდმანი

დენის კეიტ როდმანი (ინგლ. Dennis Keith Rodman; დ. 13 მაისი, 1961) — ამერიკელი კალათბურთელი, ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოფილი მოთამაშე, რომელიც თამაშობდა დეტროიტ პისტონსში, სან-ანტონიო სპურსში, ჩიკაგო ბულზში, ლოს-ანჯელეს ლეიკერსში და დალას მავერიქსში. ხუთჯერ გახდა NBA-ს ჩემპიონი, ორჯერ, 1989 და 1990 წელს დეტროიტ პისტონსში თამაშის დროს და სამჯერ ზედიზედ ჩიკაგო ბულზში 1996, 1997 და 1998 წელს. დენის როდმანის ბიოგრაფია
დრატჰაარი

დრატჰაარი (გერმ. Drahthaar) ან გერმანული უხეშბეწვიანი მეძებარი — მონადირე ძაღლის ჯიში. გამოყვანილია გერმანიაში XIX საუკუნის ბოლოს მოკლებეწვიანი და უხეშბეწვიანი მეძებრების საფუძველზე. პირველი სტანდარტი მიღებულია 1924 წელს. მსხვილი ძაღლია, დამახასიათებელია მაგარი მშრალი კონსტიტუცია; სიმაღლე მინდაოში 56–68 სმ, მასა 27–32 კგ. ბეწვი უხეშია, მჭიდროდ აკრავს ტანს, თავზე აქვს წვერი, ულვაშები და წარბები. შეფერილობა: სხვადასხვა ელფერის ყავისფერი, ჭაღარაშერეული ყავისფერ-ამლაყი, ყავისფერ-რუხი. კუდის მოჭრა ყველა ქვეყანაში მიღებული არ არის. ენერგიული, ამტანი და მცირე მოთხოვნილების მქონე ძაღლია. პოპულარულია გერმანიასა და სხვა ქვეყნებში. ძირითადად იყენებენ ფრთოსნებზე სანადიროდ. Бедель В. В. ДРАТХААР // Большая российская энциклопедия. т. 9. — М., 2007. — стр. 325. ↑ გუნიავა ლ., სააკაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 89.
რუსლან პოღოსიანი

რუსლან პოღოსიანი (დ. 12 ივლისი, 1982, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის ორი მოწვევის (2012, 2016) წევრი. დაიბადა 1982 წლის 12 ივლისს. დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2004-2007 წლებში იყო შპს „ალეკოს“ იურისტი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. რუსლან პოღოსიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რუსლან პოღოსიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ რუსლან პოღოსიანი — ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-26. ციტირების თარიღი: 2020-11-24.
აფხაზეთის ქედი

აფხაზეთის ქედი, ჩხალთის ქედი — მთიანი ქედი საქართველოში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს დიდი აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ ფერდობზე. მდინარე ჩხალთის აუზს გამოყოს მდინარეების ამტყელის, ჯამპალის, ქუაბჩარისა და ზიმის აუზებისაგან. წარმოადგენს ბზიფის ქედის აღმოსავლეთ განშტოებას და გადაჭიმულია კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფის პარალელურად. სიგრძე 70 კმ, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3156 მ-მდე. თხემი დანაწევრებულია, საიდანაც ეშვება მყინვარები. აგებულია ძირითადად იურული პორფირიტებისა და ფიქალისაგან. ქედზე გავრცელებულია მთა-ტყისა და მთა-მდელოს ლანდშაფტები. მწვერვალები: შხაფიძგა (3026 მ), შოუდიდი (2756 მ) და სხვა. კალთები ზღვის დონიდან 1800-1900 მ-მდე დაფარულია წიფლნარითა და მუქწიწვიანი ტყით. უფრო მაღლა სუბალპური და ალპური მდელოებია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 32.
Tricky

ედრიან თოუსი (ინგლ. Adrian Thaws; უფრო ცნობილი, როგორც Tricky (ტრიკი) დ. 27 იანვარი, 1968) — ინგლისელი რეპერი და ბრიტანული ტრიპ-ჰოპის ჟანრის მნიშვნელოვანი მუსიკოსი. დიდი წარმატება იქონია მისმა რამდენიმე სოლო-ალბომმა, მათ შორის, Maxinquaye-მ. კარიერის პირველ წლებში სახელი გაითქვა ჯგუფთან Massive Attack თანამშრომლობით. სტუდიური ალბომები Maxinquaye (1995) #3 ბრიტანეთი Nearly God (1996) #10 ბრიტანეთი Pre-Millennium Tension (1996) #30 ბრიტანეთი, #140 აშშ Angels with Dirty Faces (1998) #23 ბრიტანეთი, #84 აშშ Juxtapose (1999) #22 ბრიტანეთი, #182 აშშ Blowback (2001) #34 ბრიტანეთი, #138 აშშ Vulnerable (2003) #88 ბრიტანეთი Knowle West Boy (2008) #63 ბრიტანეთი, #147 აშშ Mixed Race (2010) #118 ბრიტანეთი False Idols (2013) #66 ბრიტანეთი Adrian Thaws (2014) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Tricky ოფიციალური საიტი Tricky კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ "Birth Registration Details" Ancestry.co.uk (Retrieved 20 July 2009)
გრიგორ (გრიშა) ბიჩინაშვილის ქუჩა

გრიგორ (გრიშა) ბიჩინაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); მიხეილ მესხის ქუჩიდან ბესარიონ ქებურიას ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში და მუშათა ქუჩა დაერქვა. შეტანილია თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში. 2017 წელს გრიგორ (გრიშა) ბიჩინაშვილის ქუჩა ეწოდა. ↑ ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 123, ISBN 978-99928-20-35-3. ↑ „თბილისის ქუჩების ახალი სახელები - რომელ ქუჩებს შეეცვალათ დასახელება“. On.ge. 12 ოქტომბერი, 2017. ციტირების თარიღი: 30 მაისი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
წყალსადენის ქუჩა

წყალსადენის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს გლდანის რაიონში (ღრმაღელე); რკინიგზიდან თენგიზ შეშელიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. აქ გადის ნატახტარ-ბულაჩაურ-თბილისის წყალსადენის ტრასა. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 203, ISBN 978-99928-20-35-3.
ჯიროლამა ორსინი

ჯიროლამა ორსინი (იტალ. Girolama Orsini; დ. 1504 — გ. 1569) — ორსინთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. პარმის პირველი ჰერცოგინია 1545-1547 წლებში როგორც პიერო ლუიჯი ფარნეზეს მეუღლე. ჯიროლამა დაიბადა 1504 წელს რომში, პაპის ოლქში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ლუდოვიკო ორსინისა და მისი მეუღლის, ჯულია კონტის ქალიშვილი. 1513 წელს იგი დაინიშნა რომის პაპ პავლე III-ისა და მისი საყვარლის, სილვია რუფინოს უკანონო ვაჟზე, კასტროს ჰერცოგ პიერო ლუიჯი ფარნეზეზე. მათი ქორწინება 1519 წელს შედგა ვალენტინოში. წყვილს სულ ხუთი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ყველა გადარჩა, რაც იმ ეპოქაში დიდი იშვიათობა იყო. მიუხედავად უსიყვარულო ქორწინებისა, ჯიროლამა ერთგული და მორჩილი ცოლი იყო, რითაც იგერიებდა პიერო ლუიჯის ფეთქებად და ბრუტალურ ხასიათს. 1534 წელს ჯიროლამას მამამთილი რომის პაპად აირჩიეს, რომელმაც 1537 წელს პიერო ლუიჯის კასტროს, ხოლო უკვე 1545 წელს პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგობა უბოძა, რითაც ჯიროლამა პარმის პირველი ჰერცოგინია გახდა. 1547 წელს პიერო ლუიჯი ფარნეზე მოკლეს, რის შემდეგაც ტახტი მათმა ვაჟმა, ოტავიო ფარნეზემ დაიკავა. ამის შემდეგ ჯიროლამამ სამუდამო დატოვა პარმა და პიაჩენცაში გადასახლდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1569 წელს. ალესანდრო (1520-1589), კარდინალი; ვიტორია (1521-1602), ცოლად გაჰყვა ურბინოს ჰერცოგ გუიდობალდო დელა როვერეს, რომელთანაც შეეძინა შვილები; ოტავიო (1524-1586), პარმის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო კარლ V-ის ასული მარგარეტ ავსტრიელი, რომელთანაც შეეძინა მომავალი ჰერცოგი ალექსანდრე; რანუციო (1530-1565), კარდინალი; ორაციო (1532-1553), კასტროს ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ანრი II-ის ასული დიანა ფრანგი, რომელთანაც შეეძინა შვილები; vergleiche Artikel „Pier Luigi Farnese“ in Wikipedia in Italienisch. Emilio Nasalli Rocca: „I Farnese“, dall´Oglio editore, 1969, S. 62. Dante Zucchelli e Renzo Fedocci, Il Palazzo Ducale di Parma, Artegrafica Silva, Parma 1980. Emilio Nasalli Rocca: I Farnese. dell'Oglio editore, 1969. Giovanni Drei: I Farnese, grandezza e decadenza di una dinastia italiana. La Libreria dello Stato, Roma 1954.
მუხათის შესახვევი

მუხათის შესახვევი — შესახვევი თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ხარფუხი); იაკობ ცურტაველის ქუჩიდან თელეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 123, ISBN 978-99928-20-35-3.
გიორგი მუხაძის ქუჩა

გიორგი მუხძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს სამგორის რაიონში, ორხევის დასახლებაში; თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩიდან გიორგი მუხაძის ჩიხამდე და სოსო ღვინიაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე ბესიკის ქუჩის სახელით მოიხსენიებოდა. 1973 წელს გიორგი მუხაძის ქუჩა ეწოდა. აქვს 1 ჩიხი. ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები“, თბ., 2008. — გვ. 123, ISBN 978-99928-20-35-3.
პიერო ლუიჯი ფარნეზე

პიერო ლუიჯი ფარნეზე (იტალ. Piero Luigi Farnese; დ. 19 ნოემბერი, 1503 — გ. 10 სექტემბერი, 1547) — ფარნეზეების დინასტიის წარმომადგენელი. პარმისა და პიაჩენცის პირველი ჰერცოგი 1545-1547 წლებში. რომის პაპ პავლე III-ის უკანონო ვაჟი. პიერო ლუიჯი დაიბადა 1503 წლის 19 ნოემბერს რომში. იგი იყო კარდინალ ალესანდრო ფარნეზესა და მისი საყვარლის, სილვია რუფინის უფროსი, უკანონო ვაჟი. 1534 წელს მამამისი რომის პაპად აირჩიეს პავლე III-ის სახელით. მამა მას გულუხვად ასაჩუქრებდა, 1537 წელს კი კასტროს ჰერცოგობაც უბოძა. 1538 წელს იგი პაპის ელჩი იყო საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ის კარზე, რა დროსაც იმპერატორისაგან მან ნოვარას მარკგრაფობა მიიღო. პაპმა თავისი ნეპოტიზმური დამოკიდებულება განსაკუთრებით მაშინ გამოამჟღავნა, როდესაც 1545 წელს პიერო ლუიჯის პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგობა უბოძა. სწორედ ამის შემდეგ იწყება ფარნეზეების ორასწლოვანი მმართველობა პარმაში. პიერო ლუიჯის ჰერცოგად დანიშვნას მტრულად შეხვდნენ პარმელები, რასაც საბოლოოდ აჯანყება და მისი ქალაქიდან გაძევება მოჰყვა. პარალელურად პიაჩენცა იმპერატორის ჯარებმა დაიკავეს, თუმცა პიერო ლუიჯი ბრძოლას არ წყვეტდა და პარმაზე რამდენიმე იერიში მიიტანა. იგი ერთ-ერთი ასეთი იერიშისას, 1547 წლის 10 სექტემბერს მოკლეს, 43 წლის ასაკში. ამის შემდეგ ტახტი მისმა ვაჟმა, ოტავიომ დაიკავა, რომელსაც პარმელებმა ქალაქის კარიბჭე უბრძოლველად გაუხსნეს. 1519 წელს პიერო ლუიჯიმ ცოლად შეირთო რომაელი დიდებულის, ლუდოვიკო ორსინისა და მისი ცოლის, ჯულია კონტის ქალიშვილი ჯიროლამა ორსინი, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი: ალესანდრო (1520-1589), კარდინალი; ვიტორია (1521-1602), ცოლად გაჰყვა ურბინოს ჰერცოგ გუიდობალდო დელა როვერეს, რომელთანაც შეეძინა შვილები; ოტავიო (1524-1586), პარმის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო კარლ V-ის ასული მარგარეტ ავსტრიელი, რომელთანაც შეეძინა მომავალი ჰერცოგი ალექსანდრე; რანუციო (1530-1565), კარდინალი; ორაციო (1532-1553), კასტროს ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ანრი II-ის ასული დიანა ფრანგი, რომელთანაც შეეძინა შვილები; Williams, George L. "Papal Genealogy: The Families and Descendants of the Popes". McFarland & Co Inc, 2004. 76. ISBN 0-7864-2071-5 Giovanni Drei, I Farnese, Parma, 1950 Knight, Charles. "Farnese", Biography: Or, Third Division of "The English Encyclopedia", Vol. 2, 1867 Dall'Orto, G., 'Un avo poco presentabile', Babilonia, 162, January 1998
მეთილის ჰიპოქლორიტი

მეთილის ჰიპოქლორიტი — ორგანული ჰიპოქლორიტი, ქიმიური ფორმულით CH3ClO. არის არასტაბილური ნაერთი, რომელიც წარმოიქმნება მეთანოლის და ქვექლოროვანი მჟავის რეაქციით. პირველად ასინთეზეს 1880 წელს. C H 3 O H + H C l O ⟶ C H 3 O C l + H 2 O {\displaystyle \mathrm {CH_{3}OH+HClO\longrightarrow CH_{3}OCl+H_{2}O} } მეთილის ჰიპოქლორიტი დედამიწის ატმოსფეროში ფორმირდება ClO- სა და CH3OO- ს შორის რეაქციით და ითვლება ოზონის ერთ-ერთ გამანადგურებელ ნივთიერებად არქტიკისა და ანტარქტიდის რეგიონებში. C H 3 O O + C l O ⟶ C H 3 O C l + O 2 {\displaystyle \mathrm {CH_{3}OO+ClO\longrightarrow CH_{3}OCl+O_{2}} } ↑ Taylor, M. C.; MacMullin, R. B.; Gammal, C. A. (February 1925). „Hypochlorous Acid and the Alkyl Hypochlorite“. Journal of the American Chemical Society. 47 (2): 395–403. doi:10.1021/ja01679a017. ↑ Sandmeyer, Traugott (January 1886). „Ueber Aethyl- und Methylhypochlorit“. Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft. 19 (1): 857–861. doi:10.1002/cber.188601901196. ↑ Helleis, Frank; Crowley, John; Moortgat, Geert (15 August 1994). „Temperature dependent CH3OCl formation in the reaction between CH3O2 and ClO“. Geophysical Research Letters. 21 (17): 1795–1798. doi:10.1029/94GL01280. ↑ Ulrich Platt, Jochen Stutz: Differential Optical Absorption Spectroscopy Principles and Applications. Springer Science & Business Media, 2008, ISBN 978-3-540-75776-4, S. 71 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
ჩოლოყაშვილების სასახლის კომპლექსი

ჩოლოყაშვილების სასახლის კომპლექსი — არქიტექტურის ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმის სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კმ-ზე. მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ნასოფლარ ყარაბულახის ტერიტორიაზე. მის ტერიტორიაზე 2001 წლიდან მამათა მონასტერია განთავსებული. კომპლექსის შემადგენლობაში შედის XVIII საუკუნის ბოლო პერიოდის ციხე-გალავანი 3 კოშკით; წმინდა ნიკოლოზის სახელობის XVIII საუკუნის დარბაზული ეკლესია, XIX საუკუნის სასახლე, რომელიც თადეოზ ჩოლოყაშვილს აუშენებია და მარანი. ციხე-გალავანი ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით დუღაბზე. სამხრეთ-დასავლეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეებში ჩართულია წრიული კოშკები, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში კი სასახლე დგას. სამხრეთის კოშკები მცირე ზომისაა და სამსართულიანია. შესასვლელები პირველი სართულის დონეზე აქვთ ეზოს მხრიდან, თუმცა მეორე სართულზეც აქვთ კარი, რომლიდანაც გალავნის საბრძოლო ბილიკზე ხდებოდა გასვლა. მესამე სართული საბრძოლო ბანია. კოშკები ქონგურებით სრულდება. სასახლე დგას ციხე-გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ის თადეოზ ჩოლოყაშვილის აშენებულია XIX საუკუნის ბოლოსათვის. სასახლე ორსართულიანია. ეზოს მხრიდან ორივე სართულზე აივნებით. ამჟამად სასახლე სახეცვლილია, კომუნისტების პერიოდში სხვადასხვა დანიშნულებით გამოყენების გამო. სასახლე ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის წყობების მონაცვლეობით კირ-დუღაბზე. შესასვლელი ეზოს მხრიდან აქვს. დანარჩენი მხრიდან სარკმლებითაა გახსნილი. კარის ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. კარ-სარკმელთა თაღების, კედლების გაფორმებისა და კარნიზებისთვის გამოყენებულია ქართული აგური. დახურულია კრამიტით. ხაშმის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 370-377.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 21689
ხაშმის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ხაშმის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში, ჩოლოყაშვილების სასახლის კომპლექსის ტერიტორიაზე. ეკლესია დარბაზულია (10,1X6,2 მ). ნაგებია წვრილი რიყის ქვით და აგურით კირის სქელ დუღაბზე. კარ-სარკმელთა თაღების, კედლების გაფორმებისა და კარნიზებისთვის გამოყენებულია ქართული აგური. დახურულია კრამიტით. შესასლელი ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ამჟამად სამხრეთის ამოქოლილია. ტაძარი განათებულია აღმოსავლეთის და სამხრეთის ფართო სარკმლით და დასავლეთის კედელში კარის თავზე გაკეთებული საკარე ღიობით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდაა, რომლის კონქი მხრებზე გადასულ შეისრულ თაღს ეყრდნობა. ტაძრის შეისრული კამარა გრძივი კედლების შუაში იმპოსტებსა და კაპიტელებზე დაყრდნობილ შეისრულ თაღს ეყრდნობა. ასეთივე თაღია დასავლეთის კედლის კუთხეებში. იატაკი აგურისაა. საკურთხევლის მხრებზე შემორჩენილია მცენარეული აჟურის მქონე ფილები. ასეთივე დეკორის მოჩარჩოება აქვს კანკელის წინ, სამხრეთ კედელზე გამოსახულ წმინდა ნიკოლოზის ფრესკას. ტაძარი გაჯითაა შელესილი, რის გამოც ტაძრის იმპოსტებისა და კაპიტელთა პროფილირება ნაწილობრივ დაკარგულია. კარ-სარკმლები და კანკელი ხისაა. ტაძარი დასავლეთის მხრიდან მოქცეულია ჩოლოყაშვილთა ციხე-გალავანში. 2012 წელს ეკლესიაში ხის იატაკი დააგეს, ააგეს ხის კანკელი და შენობა კრამიტით გადახურეს. ჩოლოყაშვილების სასახლის კომპლექსი საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ., 2019. — გვ. 370-377.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 12627
ტუტე ლითონის ნიტრატი

ტუტე ლითონის ნიტრატი — ქიმიური ნაერთი, რომელიც შედგება ტუტე ლითონისა (ლითიუმი, ნატრიუმი, კალიუმი, რუბიდიუმი და ცეზიუმი) და ნიტრატის იონისგან. მათგან კომერციულად ძირითადად ორი მათგანი ნატრიუმის და კალიუმის მარილები გამოიყენება. არიან თეთრი, წყალში კარგად ხსნადი, მსგავსი დნობის ტემპერატურების მქონე ნივთიერებები. ↑ Wolfgang Laue, Michael Thiemann, Erich Scheibler, Karl Wilhelm Wiegand "Nitrates and Nitrites" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2006, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a17_265 ↑ webmaster@chemicalelements.com, Yinon Bentor -. Chemical Elements.com - Alkali Metals. ციტირების თარიღი: 2016-09-26 ↑ THERMODYNAMIC PROPERTIES OF MOLTEN NITRATE SALTS.