laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სემკა სოკოლოვიჩ-ბერსაკი

სემკა სოკოლოვიჩ-ბერსაკი (22 დეკემბერი 1935 – 4 მარტი 2008) ბოსნიელი მსახიობი ქალი. ახალგაზრდობაში ასევე თამაშობდა ჭადრაკი|ჭადრაკს, რვაჯერ მოიგო ხორვატიის ჩემპიონატი ახალგაზრდა მოჭადრაკეთა შორის. სემკა სარაევოში, ბოსნიელების ოჯახში დაიბადა. დედამისი აბიდა მკერავი იყო. უფროსი და ბადემა (1929–1969) მეცოსოპრანო. 2008 წლის მარტში მისმა ვაჟმა მარიომ გამოაცხადა დედამისის გარდაცვალება შინაგანი სისხლდენის გამო, რაც მას ინსულტის შემდეგ განუვითარდა. იგი ზაგრების თეატრის მსახიობი იყო, ასევე მონაწილეობდა კინოფილმებში. მისი კინოდებიუტი შედგა 1956 წელს. იგი მონაწილეობდა 1967 წელს გადაღებულ ფილმში Kineski zid, ასევე მონაწილეობდა 1971 წელს გადაღებულ ფილმში La Corta delle bambole notte di vetro. 1978 წელს მან ქალის მთავარი როლი ითამაშა ფილმში Roko i Cicibela მისი უკანასკნელი ფილმი იყო 2008 წელს გადაღებული Traktor, ljubezen in Rock'n'Roll. ასევე მონაწილეობდა იასმილა ჟბანიჩის ფილმში Grbavica. ↑ Umrla Semka Sokolović-Bertok (6/03/2008). ციტირების თარიღი: 26/05/2015. ↑ Suze i smijeh za divu. Gloria (17/03/2008). ციტირების თარიღი: 26/05/2015. ↑ Semka i Badema. Jutarnji (11 March 2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2015. ციტირების თარიღი: 26/05/2015. ↑ Semka Sokolović-Bertok umrla od moždanog udara. 24 sata (6/03/2008). ციტირების თარიღი: 26/05/2015. ↑ Preminula legendarna glumica Semka Sokolović-Bertok. Index (6/03/2008). ციტირების თარიღი: 26/05/2015. ↑ Odlazak glumačke legende. Gloria (6/03/2008). ციტირების თარიღი: 26/05/2015.
უილანსის ტბა

უილანსის ტბა (ინგლ. Lake Whillans) — ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. თავისი დასახელება მიიღო ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტის დოქტორის, გლაციოლოგის აიან უილანსის პატივსაცემად. უილანსის ტბა მდებარეობს როსის შელფური მყინვარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ტბა იმყოფება დაახლოებით 800 მეტრის სიღრმეში ყინულის ქვეშ. მისი ფართობი შეადგენს დაახლოებით 60 კმ²-ს, ხოლო სიღრმე — 1,5-2 მეტრს, თუმცა მეცნიერები სეისმოლოგიური გაზომვების დახმარებით ვარაუდობდნენ 6—9 მეტრს. ტბის წყლის ტემპერატურა შეადგენს −0,5 °С-ს. პირველად ტბა აღწერილი იქნა სკრიპსის ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტის თანამშრომლის — გლაციოლოგ ჰელენ ფრიკერის მიერ 2007 წელს. ის და მისი გუნდი სწავლობდნენ რეგიონის თანამგზავრულ ფოტოსურათებს 2003 წლიდან 2006 წლის ჩათვლით, რომლებზეც აღმოაჩინეს ყინულის პერიოდული აწევა და დაწევა და გააკეთეს დასკვნა ამ ადგილას ყინულქვეშა ტბის არსებობის შესახებ. 2013 წლის 28 იანვარს მბურღავების ჯგუფმა WISSARD-მა გააკეთა განცხადება, რომ 800 მეტრიანი ყინულის ფარის გავლის შემდეგ მიაღწია ტბის ზედაპირს. გაბურღული ჭაბურღილის დიამეტრმა შეადგინა 30 სანტიმეტრი, აქედან აიღეს წყლის და ფსკერის დანალექების სასინჯი ნიმუშები, რომლებშიც აღმოჩნდა მიკროორგანიზმები-ლიტოტროფები (დაახლოებით 1000 ცალი მილიმეტრზე, რაც ათჯერ ნაკლებია, ვიდრე ოკეანის წყლებში), რომლებიც საკუთარი სიცოცხლისთვის იყენებენ არა ფოტოსინთეზს, არამედ ნახშირორჟანგს. მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ «ეს იყო ანტარქტიკის ყინულქვეშა ტბებიდან ასეთი მაღალი ხარისხის პირველი წარმატებული ნიმუშების შერჩევა». ადრე მსგავს სამუშაოებს ატარებდნენ რუსი მკვლევარები ვოსტოკის ტბაში, სადაც აღებულმა ნიმუშებმა ვერ მოიტანეს დიდი აღმოჩენები, და ბრიტანელები ელსუორტის ტბაში, სადაც ბურღვა ვერ მივიდა ბოლომდე საბურღი მოწყობილობის მწყობრიდან გამოსვლის გამო. 2014 წელს ტბა გამოიკვლიეს აშშ-ის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მეცნიერებმა. უილანსის ტბის კვლევებმა მეცნიერებს შეიძლება მისცეს წარმოდგენა პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრ ევროპაზე და პლანეტა სატურნის თანამგზავრ ენცელადზე შესაძლო ცხოვრებაზე, სადაც კლიმატი დედამიწის ანტარქტიდის მსგავსია. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია WISSARD-ის ოფიციალური საიტი (ინგლისური) უილანსის ტბა lakelubbers.com-ის საიტზე (ინგლისური) Life Under Antarctica's Ice discovermagazine.com-ის საიტზე, 3 ივნისი 2013 წელი (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Drill reaches Antarctica's under-ice Lake Whillans (ინგლისური) bbc.com-ის საიტზე, 28 იანვარი 2013 ↑ 2.0 2.1 Lake-drilling team discovers life under the ice (ინგლისური) nature.com-ის საიტზე, 11 თებერვალი 2013 ↑ Scientists First Glimpse Interior of an Antarctic Subglacial Lake დაარქივებული 2014-08-21 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) discovermagazine.com-ის საიტზე, 27 იანვარი 2013 ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 Life Found Deep Under Antarctic Ice for First Time? (ინგლისური) nationalgeographic.com-ის საიტზე, 5 თებერვალი 2013 ↑ 5.0 5.1 Life Confirmed in Buried Antarctic Lake (ინგლისური) livescience.com-ის საიტზე, 12 თებერვალი 2013
ანჯეი დუდა

ანჯეი დუდა (პოლ. Andrzej Sebastian Duda; დ. 16 მაისი, 1972) — პოლონეთის პრეზიდენტი. იურისტი და ევროპარლამენტის წევრი. პოლონეთის პრეზიდენტობის კანდიდატი კანონი და სამართლის პარტიიდან პოლონეთის 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2015 წლის 24 მაისს მან არჩევნებში დაამარცხა მისი წინამორბედი ბრონისლავ კომოროვსკი. ანჯეი დუდა დაიბადა კრაკოვში მეცნიერებისა და მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის AGH უნივერსიტეტის პროფესორების, იანინა მილევსკას და იან ტადეუშ დუდას ოჯახში. ანჯეის ცოლი, აგატა კორნჰაუსერ-დუდა უმაღლესი სკოლის მასწავლებელია, რომელიც ასწავლის გერმანულს კრაკოვის იან III სობესკის უმაღლეს სკოლაში. დუდას სიმამრი არის პოლონელ-ებრაელი მწერალი, თარჯიმანი და ლიტერატურული კრისიტიკოსი იულიან კორნჰაუსერი. ის სწავლობდა სამართლის ფაკულტეტზე იაგელონის უნივერსიტეტში. 2001 წლის ოქტომბერში დაინიშნა იაგელონის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის სამართლის დეპარტამენტის პროფესორის თანაშემწედ. 2005 წლის იანვარში დუდამ მიიღო PhD-ის სამართლის ხარისხი იმავე უნივერსიტეტში. მან თავისი პოლიტიკური კარიერა 2000-იანებამდე თავისუფლების კავშირის პარტიაში დაიწყო, მაგრამ 2005 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ თანამშრომლობა დაიწყო კანონის და სამართლის პარტიასთან. 2006 წლიდან 2007 წლამდე ის იყო იუსტისიის მინისტრის მოადგილე. 2007—2008 წლებში დუდა პოლონეთის სახელმწიფო სასამართლოს წევრი იყო. 2008—2010 წლებში ლეხ კაჩინსკის პრეზიდენტობის დროს, ის პოლონეთის რესპუბლიკის კანცელარიის წევრი იყო. 2010 წელს ანჯეი დუდა იყო წარუმატებელი კანდიდატი, რომ გამხდარიყო ადგილობრივი კრაკოვის პრეზიდენტი, როგორც PiS კანდიდატი, მაგრამ მან დიდ წარმატებას მიაღწია 2011 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, სადაც მან მიიღო 79 981 ხმა კრაკოვში, ამგვარად გახდა სეიმის წარმომადგენელი. 2014 წელს აირჩიეს ევროპარლამენტის წევრად. ოფიციალური საიტი ↑ Mularczyk, Arkadiusz. Lista kandydatów na zastępców przewodniczącego i członków Trybunału Stanu pl. ციტირების თარიღი: 31 January 2015. ↑ Andrzej Duda Elected Poland's New President, Incumbent Bronislaw Komorowski Concedes Defeat. The Huffington Post. ციტირების თარიღი: 25 May 2015. ↑ Teachers. ↑ Marek Bartosik, Andrzej Duda: spóźniony pociąg do polityki Gazeta Krakowska 2010-11-19 (პოლონური) ↑ Andrzej Duda był działaczem Unii Wolności. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-23. ციტირების თარიღი: 2015-05-26. ↑ Andrzej Duda. andrzejduda.pl. ↑ Serwis PKW – Wybory 2010. ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. ↑ Serwis PKW – Wybory 2014.
ფრიქსელის ტბა

ფრიქსელის ტბა (ინგლ. Lake Fryxell) — ხმელეთშუა მოქცეული ტბა ვიქტორიას მიწის რეგიონში, ანტარქტიდაში. მდებარეობს ტრანსანტარქტიკული მთების ტეილორის ხეობაში კანადის მყინვარსა და თანამეგობრობის მყინვარს შორის. ტბის სიგრძე შეადგენს 4,5 კმ-ს, ფართობი — 7 კმ²-ს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრ სიმაღლეზე, აქვს 19 მეტრი სიღრმე. ტბა მუდმივად დაფარულია დაახლოებით 5 მეტრი სისქის ყინულის ფენით. წყალი ტბაში მარილიანია, ახლოა ზღვის წყლის შემადგენლობასთან. 9,5 მეტრის ქვემოთ აღმოჩენილია მეთანის და გოგირდწყალბადის მაღალი კონცენტრატები. ზაფხულობით წყლის ტემპერატურა მერყეობს 0,5 °C-დან 2,5 °C-მდე. ფრიქსელის ტბა რუკაზე დაიტანა ბრიტანეთის ანტარქტიკულმა ექსპედიციამ რობერტ სკოტის ხელმძღვანელობით 1910-1913 წლებში. 1957-1958 წლებში ამერიკული დიპ-ფრიზის ოპერაციის ჩატარების დროს ტბა გამოიკვლია პროფესორმა ტ. ლ. პევემ, რომელმაც მას სახელი დაარქვა ცნობილი გლაციოლოგის ფრიტიოფ მ. ფრიქსელის (ინგლ. Fritiof M. Fryxell) პატივსაცემად. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფრიქსელის ტბა USGS GNIS: Lake Fryxell (ინგლისური) M. J. F. Lawrence, C. H. Hendy, Water column and sediment characteristics of Lake Fryxell, Taylor Valley, Australia // New Zealand Journal of Geology and Geophysics, The Royal Society of New Zealand, Feb 1958, ტ. 28.
ელსუორტის ტბა

ელსუორტის ტბა (ინგლ. Lake Ellsworth) — ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. ბევრი მეცნიერი ვარაუდობს, რომ ტბას არ ჰქონდა კავშირი გარე სამყაროსთან სულ მცირე 125 ათასი წლის განმავლობაში. ელსუორტის ტბის ზომები შეადგენს 14,7 კმ х 3,1 კმ, ფართობი — 28,9 კმ². ტბის სიღრმე იცვლება ღერძის სიგრძის გასწვრივ 52 მეტრიდან 156 მეტრამდე, წყლის მოცულობა განსაზღვრულია 1,37 კმ³-ით. ტბის ზედაპირთან ჭაბურღილის ბურღვის სამუშაოებს ახორციელებენ მეცნიერები დიდი ბრიტანეთიდან. მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია
ქვითკირი

ქვითკირი, ქვიტკირი — ქვებითა და კირის დუღაბით ნაშენი. ლეონტი მროველის სიტყვით, ქვითკირით მშენებლობა საქართველოში სპარსთა მეფის აფრიდონის წარმოგზავნილი არდამ ერისთავის ნებროთიანის დროს გაჩენილა. ისტორიკოსი ამბობს: ამან აღაშენა ქალაქი ზღვის კარს და უწოდა სახელი დარუბანდი, რომელი ითარგმანების „დახშა კარი“. და მანვე მოზღუდნა მცხეთა ქალაქი ქჳთკირითა და აქამამდის არა იყო ქართლსა შინა საქმე ქჳთკირისა; ამის გამო დაისწავლეს ქჳთკირიო. — ცხოვრება მეფეთა *111, გვ. 10 ივ. ჯავახიშვილი, „მასალები ქართველი ერის მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის — მშენებლობის ხელოვნება ძველ საქართველოში“, თბ., 1946.
სეფი I

შაჰ სეფი ან სეფი I (სპარს. شاه صفی; დ. 1611 — გ. 12 მაისი, 1642) — სეფიანთა დინასტიის მეექვსე წარმომადგენელი, მუჰამედ ბაყერ მირზასა და დილარამ ხანუმის ვაჟი. აბას I-ის შვილიშვილი. ირანის შაჰი 1629-1642 წლებში. აბას I-ის ანდერძის მიხედვით მისი ტახტზე ასვლა ხოსრო მირზამ უზრუნველყო. შაჰ სეფიმ შაჰის ტიტულის მიღებისთანავე მოიშორა ყველა, ვისაც კი შეეძლო მისთვის ძალაუფლება წაერთმია, სეფიანთა ყველა უფლისწული და ასევე, პოლიტიკური ფიგურები. 1633 წელს მისი ბრძანებით, ღალატის ბრალდებით, სიკვდილით დასაჯეს იმამყული-ხანი და უნდილაძეთა ოჯახის სხვა წარმომადგენლები. სეფი ნაკლებ ყურადღებას აქცევდა მთავრობასა და ბიზნესს. არ ჰქონდა ინტელექტუალური ინტერესები. არ იცოდა წერა-კითხა სწორად. იგი საკუთარ დროს ძირითადად ღვინის სმაში ხარჯავდა და გახდა დამოკიდებული თამბაქოზე (როგორც აბას I). მისი მმართველობის პერიოდში უმნიშვნელოვანესი პოლიტიკური ფიგურა იყო დიდი ვეზირი მირზა მუჰამად სარუ თაქი, რომელიც ამ თანამდებობაზე სეფიმ 1634 წელს დანიშნა. ირანის მტრებმა მალევე ისარგებლეს სეფის სისუსტით. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთმა იწვნია დამამცირებელი მარცხი ირან-ოსმალეთის 1623-1639 წლებში მიმდინარე ომის დასაწყისში, შაჰ აბასის დროს, შაჰ სეფის ტახტზე ასვლიდან ერთი წლის შემდეგ, მათ განაახლეს ომი ირანთან და 1634-1635 წლებში დაიკავეს ერევანი, ჰამადანი და თავრიზი. 1638 წელს ოსმალეთის არმიამ მურად IV-ის მეთაურობით აიღო ბაღდადი. ბაღდადის აღებამ ირანი აიძულა ეთხოვა ზავი და 1639 წელს დაიდო ზუჰაბის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც აბას I-ის მიერ დაკავებული ტერიტორიები კვლავ ოსმალეთის იმპერიის ხელში გადავიდა. ამავე პერიოდში, დიდ მოგოლთა იმპერიამ იმპერატორ შაჰ-ჯაჰანის სარდლობით 1638 წელს დაიპყრო სპარსელების ხელში მყოფი ავღანეთის ნაწილი ციხე-ქალაქ ყანდაარითურთ. შაჰ სეფი გარდაიცვალა 1642 წლის 12 მაისს. გარდაცვალების მიზეზად სახელდება ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მოხმარება. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ვაჟი აბას II. სეფის დანარჩენი 4 ვაჟი დააბრმავეს და ჰარამხანაში გამოკეტეს. Newman, Andrew J. (2008). Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire. I.B.Tauris, გვ. 1–281. ISBN 9780857716613.  Babaie, Sussan (2004). Slaves of the Shah: New Elites of Safavid Iran. I.B.Tauris, გვ. 1–218. ISBN 9781860647215.  Roemer, H.R. (1986). „The Safavid period“, The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Timurid and Safavid periods. Cambridge: Cambridge University Press, გვ. 189–351. ISBN 9780521200943.  Granlund, Lis (2004). „Queen Hedwig Eleonora of Sweden: Dowager, Builder, and Collector“. In Campbell Orr, Clarissa (ed.). Queenship in Europe 1660-1815: The Role of the Consort. Cambridge University Press. pp. 56–76. ISBN 0-521-81422-7.
ონიქსი (მდინარე)

ონიქსი — ანტარქტიდის ყველაზე გრძელი მდინარე. მდებარეობს ვიქტორიას მიწის რაიტის ხეობაში, მაკ-მერდოს მშრალ ველებზე, რომელიც ხასიათდება თითქმის მთელი წლის განმავლობაში უთოვლობით, მზის ინსოლაციის დიდი დონით და საკმაოდ მაღალი ზაფხულის ტემპერატურით. მდინარის სიგრძეა დაახლოებით 30 კმ. ჩაედინება ვანდას ტბაში. მდინარეში წყლის დონე განიცდის დღიურ და სეზონურ ძლიერ ცვალებადობას. ონიქსს აქვს რამდენიმე შენაკადი და მოედინება მხოლოდ გვიანდელი ანტარქტიდული ზაფხულის პერიოდში (თებერვალი, მარტი). დანარჩენი დროის განმავლობაში მდინარის დინება პრაქტიკულად არ არსებობს. ზოგჯერ რამდენიმე წლის განმავლობაში მდინარე ვერ აღწევს ვანდას ტბას. მაგრამ ხანდახან ხდება თავისებური წყალდიდობებიც; ერთ-ერთი მათგანის დროს, 1984 წელს, ახალზელანდიელი რაფტინგისტები დაეშვნენ კიდევაც მდინარეზე. მდინარეში არ არსებობს თევზი, მაგრამ არსებობს მიკროორგანიზმები და წყალმცენარეები, რომელთა ყვავილობა შესამჩნევია. მდინარის გასწვრივ განთავსებულია მეტეოსადგურები, ხოლო მდინარის ხეობაში 1968 წლიდან 1995 წლამდე მდებარეობდა ახალზელანდიური სადგური ვანდა. საინტერესოა, რომ სადგურზე 1974 წლის 5 იანვარს დაფიქსირებულმა ჰაერის მაქსიმალურმა ტემპერატურამ შეადგინა +15 °C; ეს ალბათ მთელი ანტარქტიდის რეკორდია ტემპერატურაში. Photo from lower altitude[მკვდარი ბმული] ↑ Antarctica’s longest river(ინგლისური) // Antarctic Sun, 23 იანვარი 2003 წელი.
პიატრა-ალბე

პიატრა-ალბე (რუმ. Piatra Albă) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 105 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 704 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები ↑ Schițco N. Piatra Albă, r-nul Ialoveni // Localitățile Republicii Moldova: itinerar documentar-publicistic ilustrat. Volumul 10: P — Chișinău: Draghiștea, 2012. — გვ. 396. — 802 გვრ. — ISBN 978-9975-4210-4-1 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113257854"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113169239"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113169336"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21197"></a>
რუსეშტი-ვეკი

რუსეშტი-ვეკი (რუმ. Ruseştii Vechi) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 161 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 340 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რუსეშტი-ნოი

რუსეშტი-ნოი (რუმ. Ruseştii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 97 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 039 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რეზენი

რეზენი (რუმ. Răzeni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 94 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 905 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სოჩიტენი

სოჩიტენი (რუმ. Sociteni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 192 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 450 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სურუჩენი

სურუჩენი (რუმ. Suruceni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 97 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 791 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ულმუ (იალოვენის რაიონი)

ულმუ (რუმ. Ulmu) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 243 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
მიხეილ შიშნიაშვილი

მიხეილ ესტატეს ძე შიშნიაშვილი (დ. 2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი] , 1905, თელავი — გ. 5 მაისი, 1985, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1944), პროფესორი (1946), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. 1935 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1934–1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, 1940–1947 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი, ხოლო 1947 წლიდან კი — კოლოიდური ქიმიის ლაბორატორიის გამგე. 1946–1955 წლებში — ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქიმიის ფაკულტეტის კათედრის გამგე. მიხეილ შიშნიაშვილს ძირითადი გამოკვლევები აქვს კოლოიდურ ქიმიაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 10.
ჰანსკა

ჰანსკა (რუმ. Hansca) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 143 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 080 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები ↑ http://www.posta.md/ro/postal_code.html
ჰომუტეანოვკა

ჰომუტეანოვკა (რუმ. Homuteanovca) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 160 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ივანე აფხაზი

ივანე ნიკოლოზის ძე აფხაზი (დ. 1785 ― გ. 1831) — თავადი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1827). მდივანბეგ ნიკოლოზ აფხაზის და მეფე გიორგი XII-ის ნათლულის სოფიო ნიკოლოზ ასულ გურამიშვილის შვილი. 1800 წელს ჩაირიცხა ეგერთა მე-17 პოლკში, იბრძოდა ომარ-ხანის წინააღმდეგ (ნიახურის ბრძოლა, 1800). მონაწილეობდა ყარაბაღის (1805), ყარაბაბის (1808), ასლანდუზისა (1812) და ლენქორანის (1813) ბრძოლებში. 1820 წლიდან იყო ეგერთა 44-ე პოლკის უფროსი, 1822 წლიდან - იმერეთის, 1827 წლიდან აზერბაიჯანის პროვინციების (ყარაბაღი, ნუხა, შირვანი) მმართველი. თავი გამოიჩინა, როგორც ნიჭიერმა ადმინისტრატორმა. რუსეთ-ირანის 1826-1828 წლებისა და რუსეთ-ოსმალეთის 1828-1829 წლების ომების დროს ჩაშალა აგენტების ცდა რუსეთის წინააღმდეგ აეჯანყებინათ ამიერკავკასიის მაჰმადიანური პროვინციების მოსახლეობა. 1830 წელს დაინიშნა ჩრდილოეთ ოსეთის სამხედრო ექსპედიციის უფროსად და დიდი როლი შეასრულა ჩრდილოეთ ოსეთის რუსეთთან შეერთებაში. ერთხანს იყო ვლადიკავკაზის კომენდანტი, შემდეგ გაიწვიეს პოლონეთში (გარდაიცვალა გზაში). ბენდიანიშვილი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 34.
ჰორეშტი (იალოვენის რაიონი)

ჰორეშტი (რუმ. Horeşti) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 78 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 615 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები ↑ http://www.posta.md/ro/postal_code.html
ჰოროდკა (იალოვენის რაიონი)

ჰოროდკა (რუმ. Horodca) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 156 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 113 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები ↑ Oficiu Poștal Horodca, Ialoveni
ციპალა

ციპალა (რუმ. Ţipala) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 609 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ჩიგირლენი

ჩიგირლენი (რუმ. Cigîrleni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 125 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 424 ადამიანს შეადგენდა. მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა იალოვენის რაიონი მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
შიძიაჭუანგი

შიძიაჭუანგი (ჩინ. ტრად. 石家莊, გამარტ. 石家庄, ფინინი: Shíjiāzhuāng), იგივე შიმენი — ქალაქი ჩრდილოეთ ჩინეთში, ხებეის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1,1 მილიონი მცხოვრები 1982 წლის მონაცემებით, ხოლო 2010 წლის მონაცემებით 11 მილიონი. სარკინიგზო კვანძი, მძიმე მრეწველობის ცენტრი: შავი მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა (ძრავების, სამთამადნო და ენერგეტიკული მოწყობილობების, ორთქლმავალვაგონთსაშენი, ავტოსარემონტო ქარხნები), რადიოელექტრონიკა, საფეიქრო მრეწველობა. მინისა და ცემენტის ქარხნები, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში უდიდესი ფარმაცევტული ქარხანა „ჰებეი“. შიძიაჯუანის მახლობლად იღებენ ქვანახშირსა და რკინის მადანს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 10. ↑ Seventh National Population Census of the People's Republic of China <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q65059106"></a>
შკივი

შკივი (ნიდერლ. schijf) — ბორბალი, ღვედური, საბაგირო, ფრიქციული გადაცემების დეტალი. შკივი წარმოადგენს ფართოფერსოიან თვალს, რომელსაც ირგვლივ შემოწვდება უსასრულო ღვედი ან ბაგირი. ბრუნვითი მომენტის გადასაცემად შკივი ლილვთან შეერთებულია სოგმანით, შლიცებით და სხვა. უქმად მბრუნავი შკივი თავისუფლადაა ჩამოცმული ლილვზე. იგი მრავალგვარია. მცირე დიამეტრის შკივი მონოლითურია. საშუალო და დიდი დიამეტრის შკივებს აქვს ერთმანეთთან დისკოთი ან მანით დაკავშირებული მორგვი და ფერსო. არსებობს ნაწილებისგან შედგენილი შკივიც. ბრტყელი ღვედის დაცენტრებისათვის შკივს აქვს ოდნავ ჩაზნექილი ზედაპირი. ღვედის გადმოვარდნისგან დასაცავად ცილინდრულ შკივს ზოგჯერ აქვს რებორდი, ხოლო სოლური ან მრგვალი ღვედისათვის — სათანადო პროფილის ზედაპირი. კბილა ღვედური გადაცემის შკივს აქვს ღერძული მიმართულებით განლაგებული კბილები და რებორდები. საფეხუროვან შკივზე ღვედი ერთი საფეხურიდან მეორეზე გადაჰყავთ, რის შედეგადაც ღებულობენ სხვადასხვა გადაცემის ფარდობას. შკივი შეიძლება დამზადდეს სხვადასხვა მასალისაგან: თუჯისგან, ფოლადისგან, მსუბუქი შენადნობებისგან, პლასტმასისგან, ზოგჯერ კი — მერქნისგანაც. კ. ნუცუბიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 11.
ცრულარიქსი

ცრულარიქსი (ლათ. Pseudolarix) — წიწვოვანი ხეების გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა. ერთადერთი სახეობა (Pseudolarix amabilis) მაღალი ხეა. ფართო კონუსისებური ვარჯი აქვს. წიწვები გრძელ ყლორტებზე განლაგებულია სპირალურად, შემოკლებულ ყლორტებზე კი ჯგუფურად. გავრცრლებულია აღმოსავლეთ ჩინეთის მთებში 900-1200 მეტრზე. ღია ყავისფერი, მსუბუქი მერქანი აქვს. ცრულარიქსი დეკორატიული მცენარეა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 243.
ჰოენცოლერნთა ხიდი

ჰოენცოლერნთა ხიდი (გერმ. Hohenzollernbrücke) — ხიდი მდინარე რაინზე ქალაქ კალნში, გერმანიაში. 1907-1911 წლებში აგებული თავდაპირველი ნაგებობა ორი სარკინიგზო და ერთი სამანქანო გზისაგან შედგებოდა. 1945 წლის შემდეგ, მეორე მსოფლიო ომის დროს ძლიერ დაზიანებული ხიდი, ფაქტობრივად, ხელახლა აშენდა და მხოლოდ ორ სარკინიგზო ხაზს შეიცავდა, მოგვიანებით კი მესამე დაემატა. თავდაპირველი სამანქანო გზის ნაცვლად ორივე განაპირა მხარეს ფეხით და ველოსიპედით მოსიარულეთა გზები განთავსდა. ჰოენცოლერნთა ხიდი კელნის მთავარ სადგურთან ერთად გერმანიისა და ევროპის ერთ-ერთი უმთავრესი სარკინიგზო კვანძია. ნაგებობა კელნის ტაძართან ერთად ქალაქის ლანდშაფტის ერთ-ერთი განუყოფელი ნაწილია. ყოველდღიურად რაინს ამ ხიდის საშუალებით, დაახლოებით, 1220 მატარებელი კვეთს; ამ მონაცემით ხიდი ერთ-ერთი პირველია გერმანიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოენცოლერნთა ხიდი Hermann Maertens: Die deutschen Bildsäulen-Denkmale des 19. Jahrhunderts. Stuttgart 1892, S. 59. Ulrich Naumann: Zur innigeren Vereinigung. In: Eisenbahngeschichte, 36, Oktober/November 2009, S. 14–26. Hans-Wolfgang Scharf: Eisenbahn-Rheinbrücken in Deutschland. 1. Auflage. EK-Verlag, Freiburg Juli 2003, ISBN 978-3-88255-689-6, S. 220–242. ↑ Gleisbauarbeiten im Bereich der Hohenzollernbrücke. In: Eisenbahn-Revue International. Nr. 6, 2014, ISSN 1421-2811, S. 268.
კელნის მთავარი სადგური

კელნის მთავარი სადგური (გერმ. Köln Hauptbahnhof) — ქალაქ კელნის უმთავრესი სარკინიგზო ცენტრი, რომელიც ქალაქის ცენტრში, კელნის საკათედრო ტაძართან მდებარეობს. სადგურს ყოველდღიურად დაახლოებით 280 000 მგზავრი იყენებს და იგი გერმანიაში ჰამბურგის, მიუნხენის, მაინის ფრანკფურტისა და ბერლინის შემდეგ მეხუთე ყველაზე ხშირად გამოყენებად სადგურად ითვლება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კელნის მთავარი სადგური Friedhelm Ernst: Verkehrsknoten Köln. EK-Verlag, Freiburg 2006, ISBN 3-88255-253-0 Udo Kandler: Die Eisenbahn in Köln – Von den dreißiger Jahren bis heute. EK-Verlag, Freiburg 2012, ISBN 978-3-88255-243-0.
კიევის წმინდა ვლადიმირის საკათედრო ტაძარი

კიევის წმინდა ვლადიმირის საკათედრო ტაძარი — ნეობიზანტიური არქიტექტურის ძეგლი კიევში, ტარას შევჩენკოს სახელობის ბულვარში. უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარი საკათედრო ტაძარი. ტაძრის აშენების იდეა ეკუთვნის კიევისა და გალიციის მიტროპოლიტს ფილარეტს, რომელიც 1852 წელს სწერდა იმპერატორ ნიკოლოზ I-ს ვლადიმირ დიდის სახელობის ახალი ტაძრის მშენებლობის აუცილებლობაზე. 1853 წლის 12 ივლისს იმპერატორმა გამოსცა ბრძანება ახალი ტაძრის მშენებლობის შესახებ. თუმცა მშენებლობა 1857 წელს მიტროპოლიტის გარდაცვალებამ მცირე ხნით შეაყოვნა. 1862 წლის 27 ივლისს, წმინდა ვლადიმირის ხსენების დღეს კიევისა და გალიციის მიტროპოლიტმა არსენმა საფუძველი ჩაუყარა ტაძრის მშენებლობას, რომელიც 20 წელს გაგრძელდა და 1882 წელს დასრულდა. ოფიციალური საიტი (უკრ.) ვლადიმირის ტაძარი საიტზე SkyscraperPage.com (ინგლისური)