laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ავრანლოს ქვა

ავრანლოს ქვა — ქვა ასომთავრული წარწერით ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი, მდებარეობს სოფ. ავრანლოს (თეზი) ჩრდილოეთით, მთის კალთაზე, მდინარე ქციის ნაპირზე, წალკიდან 32 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 1580 მეტრზე. ისტორიულ წყაროებში ავრანლო თეზის სახელწოდებით პირველად 1691 წელს მოიხსენიება, როდესაც მეფე ერეკლე I-მა ის ფარემუზ ჯავახიშვილს უწყალობა. „ავრანლო“ კი უწოდეს 1828-1829 წლებში ოსმალეთიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა. სოფელს გადმოჰყურებს ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედის დიდი ნაციხარი, რომლის ციკლოპური წყობით ნაგები 2-2,5 მ სისქის კედლები განლაგებულია სამ იარუსად: მთის ძირას, ფერდობსა და წვერზე. ნაციხრის მიდამოებში შემორჩენილია განვითარებული ფეოდალური ხანის ეკლესია. მის სამხრეთით, კლდოვან ფერდზე, საფლავის ქვაზე XII–XIII სს.-ის ექვსსტრქონიანი ნუსხურ წარწერაა, საიდანაც ირკვევა, რომ ეს საფლავი ვინმე დაყუდებულ მწიგნობრის ძისაა. სოფლის ეკლესიები ახალია და ძველ ქართულ სალოცავებზეა აგებული, რასაც მათ წყობაში ჩაყოლებული არქიტექტურულ დეტალები მოწმობს. აქვე (ვახუშტი ბაგრატიონის თქმით) ყოფილა კლდეში გამოკვეთილი აბიბოს ნეკრესელის მონასტერი. კანიონში მართლაც არის გამოქვაბულები და შიგ ორი დარბაზული ეკლესიაა. მათ გვიანდელი ხანის გადაკეთების კვალი ეტყობა, მაგრამ ადრინდელი ფეოდალური ხანის უნდა იყოს. ზედა საყდრის საკურთხეველში შერჩენილია სტელის ან ქვაჯვარის კვარცხლბეკი, რომელზედაც ჯვარია გამოსახული. ქვედა საყდარს მშრალი წყობის გალავანი არტყია, ასეთივე წყობისაა მცირე სადგომები. მონასტერს ჰქონია დარან-სამალავებიც. სოფელში მოქმედებს წმ.გიორგის ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია. ავრანლოს ქვა 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. დევი ბერძენიშვილი ავრანლოს ძეგლები // ჟღერს ქვის ჰარმონია, ტ.13, გვ. 17-18, თბ. 2006 წელი ავრანლოს ქვა ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
ტაჯიკეთი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი სინჯის მედალი ვერ მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2012-11-28 საიტზე Wayback Machine.
ტაჯიკეთი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი სინჯის მედალი ვერ მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2012-11-27 საიტზე Wayback Machine.
ტაჯიკეთი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად 1996 წელს, აშშ-ს ქალაქ ატლანტაში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი სინჯის მედალი ვერ მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2012-11-27 საიტზე Wayback Machine.
ტაჯიკეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ტაჯიკეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ 2 სხვადასხვა სინჯის მედალი მოიპოვეს. ამ თამაშებზე ტაჯიკეთმა მოიპოვა თავისი პირველი ოლიმპიური მედალი. 2008 წლის 11 აგვისტოს რასულ ბოქიევმა მოიგო ბრინჯაოს მედალი ძიუდოში, -73კგ წონით კატეგორიაში. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-08-15. ციტირების თარიღი: 2019-07-26. ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-22. ციტირების თარიღი: 2019-07-26. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2009-03-18 საიტზე Wayback Machine.
წინწყაროს დედაღვთისა

წინწყაროს დედაღვთისა — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ წინწყაროში. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა სამხრეთის მინაშენით. აგებულია VIII-IX სს. ეკლესია ნაგებია მოზრდილი ღია ნაცრისფერი, ალაგ-ალაგ ჟანგისფერი კვადრატებით, სამხრეთის სარკმლები ნაკაწრი წარბებითაა შემკული. კონქი და სატრიუმფო თაღი ნალისებურია. ჩრდილოეთ კარი მიწიდან 1 მ. სიმაღლის საყრდენით კედლის ზემოთაა დატანებული. ნაგებობა დაზიანებულია, ჩამონგრეულია კამარის ნაწილი, მიწის დონეზეა დანგრეული სამხრეთის მინაშენი. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 15021 ფონდი "ღია საზოგადოება საქართველო", ქვემო ქართლი, ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა, საანგარიშო კრებული, თბ., 1997, გვ. 11-13 ↑ ფონდი "ღია საზოგადოება საქართველო", ქვემო ქართლი, ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა, საანგარიშო კრებული, თბ., 1997, გვ. 11-13 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
კიკიბოს ციხე

კიკიბოს ციხე — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის დერცელის თემის სოფელ კიკიბოში. ციხე დათარიღებულია X-XI საუკუნეებით. მდებარეობს სამცხის უკიდურეს დასავლეთით, აჭარის საზღვართან, ღაღვისწყლის ხეობაში, სოფლის გარეთ, ტყით დაბურულ მთაზე, მიწური გზის ახლოს. ციხე ნაგებია თითქმის თანაბარი ზომის, პირმოსწორებული მოზრდილი ქვით. კომპლექსში უკეთ ციხე-კოშკია შემორჩენილი. მისი კუთხეები მოზრდილი ქვებითაა შეკრული, ძირითადი კედლები კი მათთან შედარებით პატარა კვადრებისაა. ზემოთ შევიწროვებული, 10 მ-მდე სიმაღლის კოშკი ინტერიერის მხრიდან ჩანგრეული სართულშუა გადახურვის ბუდეებითა და სათვალთვალო ხვრელობებითაა დანაწევრებული. ძალზე სპეციფიკურია, რომ მისი საკმაოდ სრულად (თითქმის მთელ სიმაღლეზე) შემორჩენილ კედლებზე არც ერთი სარკმელი და შესასვლელი კარი არაა დაყოლებული, რაც საფიქრებელს ხდის რომ კოშკში ხის მისადგმელი კიბით, ან მიწისქვეშა გვირაბით შეიძლებოდა შესვლა. ციხის წინ სწორკუთხა ეზოს მომფარგვლელი გალავნის კედლები მის სამხრეთის კუთხეებთან იკვრება და ამით კოშკის კედელს გალავნის კედლის გაგრძელებად აქცევს. ეზოში შესასვლელი კარის წინ ამოყვანილია ვიწრო დერეფანივით კუთხე, რომელიც მომხვდურისათვის "წინაღობას" წარმოადგენდა, დამცველისათვის კი მცირე სივრცეში მოხვედრილების მოგერიების საუკეთესო საშუალებას. ციხეს, 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ბოჭორიძე გ. მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 86-87. სოფ.კიკიბოს ციხე, ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა, საანგარიშო კრებული, თბ., 1998, გვ. 201 ↑ სოფ.კიკიბოს ციხე, ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა, საანგარიშო კრებული, თბ., 1998, გვ. 201 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
გომარეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

გომარეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. გომარეთის ღვთისმშობლის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
თეჯისის მენჰირი

თეჯისის მენჰირი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ თეჯისში. სოფელში მდებარეობს ორი ეკლესია — წმინდა ნიკოლოზი და აია კონსტანტინი, რომელნიც ნაგებია დიდი ზომის ქვებით, და მათ გარშემო კი მეგალითური წყობის ქვის გალავანია გარშემოვლებული. აია კონსტანტინის ცენტრში — შიგ ეკლესიაში დგას დიდი ზომის მენჰირი, რომელზედაც ქრისტიანულ ხანაში ჯვარი ამოუტიფრავთ. მენჰირი წმინდა კონსტანტინეს ეკლესიაში დგას, მისი (სიმაღლე — 3.80 მ ძირის გარშემოწერილობა 2.50 მ). ნაგებობა იმდენად პატარაა, რომ მონოლითის შიგნით შეტანა შეუძლებელია, როგორც ჩანს, ეკლესია მენჰირს გარედან შემოაშენეს.ეკლესიის მახლობლად წრიული წყობის მეგალითური ნაგებობებია. მენჰირიყველაზე მარტივი მეგალითური ნაგებობა. წარმოადგენს ვერტიკალურად მდგარ ლოდს, რომლის სიმაღლე ზოგჯერ 20 მეტრს აღწევს. მენჰირის დანიშნულება ჯერჯერობით დადგენილი არ არის, თუმცა ზოგიერთი არქეოლოგის აზრით ისინი დაკრძალვის რიტუალთან იყვნენ დაკავშირებულნი. ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ეს ლოდები დადგმული იქნა რაღაც მნიშვნელოვან თარიღთან დაკავშირებით, ან როგორც სასაზღვრო ნიშანი. ეს ქვები მთელ მსოფლიოშია გაბნეული. სხვადასხვა სიმაღლის, ერთეული ან ჯგუფურად განლაგებული. ევროპაში, აფრიკაში და აზიაში გვხვდება, მაგრამ ყველაზე მეტი დასავლეთ ევროპაშია. ისინი პრეისტორიოული ხანის სხვადასხვა პერიოდებშია აშენებული და წარმოადგენენ დიდი მეგალითური კულტურის ნაწილს, რომელიც ყვაოდა ვეროპაში და მის ფარგლებს გარეთაც. ბოლოდროინდელი მონაცემებით, მენჰირები — 7 ათასი წლის წინანდელია. თეჯისის მენჰირი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. მენჰირი ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
თავრალის მაცხოვრის ეკლესია

თავრალის მაცხოვრის ტაძარი (მაცხვარ) — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტის ნაკრის თემის სოფელ თავრალის სასაფლაოზე. მაცხოვრის ტაძარი თავრალში ერთადერთი მოქმედი ეკლესია იყო. 1880 წელს აქ წირავდა მღვდელი წერეთელი, შემდეგ მღვდელი მათე საბანიძე, ბოლოს კი მღვდელი გრიგოლ კორძაია. 1924 წელს კავკასიონის ქედით შემოსულ წითელი არმიის ჯარისკაცებს ეკლესია აბანოდ უქცევიათ. მალე დანგრეულა კიდეც. ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ საძირკველი. ტრაპეზის ჯვარი, რომლითაც წყალი იკურთხებოდა, გადაარჩინა ჯანდრე ცინდელიანმა. ეკლესიას, 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია ზემო სვანეთი, ჟურნალი „კარიბჭე“, 2009 წ. ↑ თეა ცაგურიშვილი, ზემო სვანეთი, კარიბჭე, 2009 წ. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
Queen (ნიკი მინაჟის ალბომი)

Queen (ინგლ. დედოფალი) — ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლის, ნიკი მინაჟის რიგით მეხუთე ალბომი, გამოსული 2018 წლის 10 აგვისტოს, ლეიბლებზე Young Money Entertainment, Cash Money Records და Republic Record. ალბომის მხარდასაჭერად გამოიცა ხუთი სინგლი: „Chun-Li“, „Barbie Tingz“, „Bed“, „Barbie Dreams“ და „Good Form“. 11 ივნისს გამოვიდა პრომოსინგლი „Rich Sex“, ჩაწერილი ლილ უეინის თანამონაწილეობით. გამოსვლისთანავე ალბომი Billboard 200-ის მეორე ადგილზე მოხვდა. 2019 წელს ალბომი ამერიკული ამერიკის ხმისჩამწერი ასოციაციის (RIAA) მიერ სერტიფიცირებული იქნა პლატინის სტატუსით. ოფიციალური საიტი ↑ Leight, Elias. (13 აგვისტო, 2018) Nicki Minaj Freestyled 90-Percent of 'Barbie Dreams' in One Take. ციტირების თარიღი: 14 აგვისტო, 2018. ↑ Amorosi, A.D.. (11 აგვისტო, 2018) Album review: Nicki Minaj's 'Queen'. Variety. ციტირების თარიღი: 11 აგვსიტო, 2018. ↑ Strauss, Matthew (11 ივნისი, 2018). „Listen to Nicki Minaj and Lil Wayne's New Song "Rich Sex"“. Pitchfork (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2018-08-06. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Travis Scott's 'Astroworld' Spends Second Week at No. 1 on Billboard 200 Albums Chart (19აგვისტო, 2018). ციტირების თარიღი: 19 აგვისტო, 2018. ↑ http://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=NICKI+MINAJ&ti=QUEEN
ჯონ ფავრო

ჯონ ფავრო (ინგლ. Jon Favreau; დ. 19 ოქტომბერი, 1966) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. ჯონ ფავრო დაიბადა ფლაშინგში (ნიუ-იორკი), მეიდელინ და ჩარლზ ფავროების ოჯახში. დაამთავრა ბრონქსის საშუალო სკოლა 1984 წელს. იმავე წელს სწავლა განაგრძო კუინზის კოლეჯში, რომელიც რამდენიმეჯერ მიატოვა. 1988 წელს გადავიდა ჩიკაგოში. გარკვეული დროის შემდეგ გადადის ლოს-ანჯელესში, სადაც მონაწილეობას იღებს დაბალბიუჯეტიან ფილმებში. იგი ცნობილია Marvel-ის კინოსამყაროსთან თანამშრომლობით, რომლისთვისაც გადაიღო ფილმები: „რკინის კაცი“ (2008) და „რკინის კაცი 2“ (2010), ასევე მოირგო ჰეპი ჰოგანის როლი ამავე ფილმებში. მან ჰეპი ჰოგანის როლის განსახიერება განაგრძო ფილმებში: შურისმაძიებლები“ (2012), „რკინის კაცი 3 (2013), „შურისმაძიებლები: ალტრონის ეპოქა“ (2015), „ადამიანი-ობობა: დაბრუნება“ (2017), „შურისმაძიებლები: უსასრულლობის ომი“ (2018), „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019), „ადამიანი ობობა: სახლიდან შორს“ (2019) და „ადამიანი ობობა: სახლისკენ გზა არ არის“ (2021). ფავრო ასევე რეჟისორია ფილმებისა: „ელფი“ (2003), „ზათურა: კოსმოსური თავგადასავალი“ (2005), „კოვბოიები და უცხოპლანეტელები“ (2011), „შეფმზარეული“ (2014), ჯუნგლების წიგნი (2016) და მეფე ლომი (2019). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯონ ფავრო ჯონ ფავრო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯონ ფავრო — Rotten Tomatoes ჯონ ფავრო Box Office Mojo-ზე ჯონ ფავრო — TV Guide ↑ Austin, Ben. (August 5, 2011) Jon Favreau ('84) Succeeds Again With Cowboys & Aliens. The Bronx High School of Science Alumni Association & Endowment Fund. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 27, 2017. ციტირების თარიღი: ივლისი 29, 2019. ↑ Suter, Bob. (Fall 2006) Lighting Up the Arts: Extraordinary Queens College Alumni Who Have Gone on to Successful Careers in the Arts. Q Magazine. Queens College. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-05-31. ციტირების თარიღი: 2019-07-29. ↑ "Jon Favreau". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-09-26. ციტირების თარიღი: 2015. ↑ Jon Favreau. ციტირების თარიღი: July 12, 2019.
სომხეთი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

სომხეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 4 მედალი მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2018-07-20 საიტზე Wayback Machine.
ავღანეთი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ავღანეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს. სპორტული ბმულები დაარქივებული 2017-12-06 საიტზე Wayback Machine.
მელნისის ციხე

მელნისის ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ადიგენის მუნიციპალიტეტში, კურორტ აბასთუმნიდან 4 კილომეტრის დაშორებით. ზღვის დონიდან 1379 მეტრის სიმაღლეზე. მელნისის ციხე მიეკუთვნება განვითარებული შუა საუკუნეების პერიოდის კულტურის ძეგლს. მელნისის ციხე 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17831 მელნისის ციხე დაარქივებული 2019-07-26 საიტზე Wayback Machine. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ანდრიას ნასახლარი

ანდრიას ნასახლარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქოსალარში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრის სიმაღლეზე. ანდრიას ნასახლარი მიეკუთვნება შუა საუკუნეების არქიტექტურულ ძეგლს, კერძოდ XIII საუკუნეს. ანდრიას ნასახლარში შედის ორი ეკლესია. ანდრიას ნასახლარი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ნასახლარი[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
ჭოჭიანის საყდარი

ჭოჭიანის საყდარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჭოჭიანში. ზღვის დონიდან 151 მეტრის სიმაღლეზე. ძეგლი მიეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეების პერიოდს. ჭოჭიანის ნასოფლარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დგას წმ. გიორგის ეკლესია. აქვს სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები. ეკლესიის სახურავი ჩამოქცეულია. ინტერიერში ხეები იზრდება. ჩრდილოეთ ნავში შესავლელთან წითელი საღებავით შესრულებული ნახატებია შემორჩენილი. ძეგლი მიეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. მეორე ეკლესია ჭოჭიანში (ცნობილია როგორც თამარის სამწირველო, შუა საუკუნეები), რომლის სამხრეთ კარის თავზე ამოკვეთილია ჯვარი. აღმოსავლეთ ფასადზე ჩასმულ ფერად ქვაზე ასომთავრული წარწერაა: "თამარ ღმრთისა სწორი სამლოცველოი. ქრისტე შეუნდვენ შიოსა და ძამნი მისნი პეტრე და სვიმონი, რომელთა აღაშენეს ეკლესია ესე. პეტრეს შეუნდვენ ღმერთმან". ჭოჭიანის ეს საამშენებლო წარწერა დათარიღებულია 1184-1210 წლებით. ექვთიმე თაყაიშვილის წაკითხვით ტექსტი მთავრდება შიოს ერთ-ერთი ძმის, პეტრეს მოსახსენებელი წარწერით. თუმცა შესაძლებელია "პს" გაიხსნას, როგორც პატრონს და ტექსტის დასასრულს ვივარაუდოთ "პატრონის", ანუ თამარ მეფის მოსახსენებლი წარწერა. წარწერა მეტად დაზიანებულია ხავსისაგან და რამდენიმე გრაფემა, განსაკუთრებით შუა ნაწილი წარწერისა არ იკითხება. ჭოჭიანის საყდარი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი (V-XVIII სს.); დმანისის რაიონი, თბ.,2017 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
ინაურის ეკლესია

ინაურის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ერდვის მუნიცპალიტეტში, ინაურში. არქიტექტურული ძეგლი მიეკუთვნება შუა საუკუნეების პერიოდს. ინაურის ეკლესიის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ფლეთილი ქვა. წყობა მშრალია. შენობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. მისი კედლები შემორჩენილია 3,5 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი და სარკმლები არსად არ იკითხება. ნაგებობა შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ძეგლს დასავლეთიდან მართკუთხა მინაშენი აქვს, რომელიც ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობა მშრალია. მინაშენის კედლების მხოლოდ მცირე ნაწილია ჩვენამდე დღეს მოღწეული. ზუსტად ძეგლის დათარიღება დაზიანების გამო რთულდება. ინაურის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 125 ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.
ნახიდურის ციხე

ნახიდურის ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ნახიდურში. ზღვის დონიდან 420 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. მდებარეობს მდინარე ქცია-ხრამის მარჯვენა ნაპირზე. ციკლოპური ციხე მიეკუთვნება ძვ. წ. I ათასწლეულს. ზემოთ აღნიშნულ სოფელში ასევე ვხვდებით XVII–XVIII საუკუნეების გუმბათიან „ყვითელ ეკლესიას“ და IX–X საუკუნეების ეკლესიას. ცნობილი სომეხი მკვლევარის — ლეონ მელიქსეთ-ბეგის მტკიცებით ცურტავი დღევანდელი ნახიდური უნდა იყოს. ეს ვარაუდი ისტორიკოსებს საინტერესოდ მიაჩნდათ, რადგან ისტორიული ნახიდური წარმოადგენდა ძველ ციხე-ქალაქს, სადაც ამჟამად უამრავი ნანგრევებია შემორჩენილი. ცურტავს პლატონ იოსელიანი გაურკვეველ ადგილად მიიჩნევს. მოსე ჯანაშვილი ვახუშტის გეოგრაფიის გამოცემაში „ზურტაკეტში“ ხედავს ცურტავს. ივანე ჯავახიშვილი ცურტავს მიიჩნევდა ჰერეთის დედაქალაქად, მაგრამ მისი ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველი არიო. ნახიდურის ციხე 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 593. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ზედა სიმონეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ზედა სიმონეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა სიმონეთში. აგებულია XI საუკუნეში. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, ეკლესიას მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ეკლესიის სამხრეთი მინაშენის აღმოსავლეთ კედელზე ამოკვეთილია ნუსხურნარევი ასომთავრულით შესრულებული წარწერა: წ[მიდა]ო გ[იორგ]ი, შე[იწყალე] ღვინოს ძეი გიორგი ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე ჩასმულ ქვის ფილაზე ნუსხურ წარწერაში იკითხება: წ[მიდა]ო გ[იორგ]ი შე[იწყალე] კ[ჳრიკ]ე იანვარ, ორნი ვე ძმანი ეკლესიის ჩრდილოეთ მინაშენის ფასადზე ამოკვეთილია ოთხსტრიქონიანი ნუსხური წარწერა: ქ. წ. წ[მიდა]ო გ[იორგ]ი შე[იწყალე] სოფელი ს ომიანე თი სამივე წარწერა XI საუკუნისაა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 352. ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26. ↑ დანელია კ., სარჯველაძე ზ., ქართული პალეოგრაფია, თბ.: „ნეკერი“, 1997. — გვ. 81–82.
თოკის კოშკი

თოკის კოშკი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სოფელ თოკაში. ასპინძიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. ზღვის დონიდან 1656 მეტრის სიმაღლეზე. ერთ-ერთი გამორჩეული გვიან შუა საუკუნეების კულტურული ძეგლი. ასევე ცნობილია აბაშიძეების კოშკის სახელით. წარმოადგენს ოთხკუთხა კოშკს. მისი ზომებია: გარედან – 20 მეტრი × 12 მეტრი შიგნიდან – 14 მეტრი × 6 მეტრი. ნაგებია რეგულარულად ნაწყობი თლილი ქვით და კირის ხსნარით, კედლის სისქე 3 მეტრია. ადგილობრივთა გადმოცემით, აქ ბეგს უცხოვრია, გვარად აბაშიძეს. მისი სახელწოდება განაპირობა კანიონიდან ციცაბო აღმართზე მიმავალმა დაკლაკნილმა ბილიკმა. სამხრეთ საქართველოში სიტყვა თოკი, ბაწარი, ბილიკების სახელებად გვხვდება. "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის" მიხედვით, 1595 წელს სოფელი, ხერთვისის ლივაში, ტყიანი ჯავახეთის რაიონში შედიოდა. თოკის კოშკი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წიგნი 2 თბ., 1941. თოკის კოშკი[მკვდარი ბმული] ↑ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-01. ციტირების თარიღი: 2019-07-26.