laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯორჯ ტუგუდ სმითი

ჯორჯ თუგუდ სმითი (1903 - 5 ივნისი 1955) იყო ჯონ ლენონის ბიძა დედის, ჯულიას მხრიდან (ჯულიას დის, მიმის ქმარი). ის თავის ძმა ფრენკთან ერთად ჩართული იყო ოჯახურ ბიზნესში და მუშაობდა ორი რძის ფერმასა და საცალო ვაჭრობის ობიექტში ვულტონში. ამ ფერმაში სმიტების საგვარეულოს ოთხმა თაობამ გამოიარა და მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდგომ გადავიდა ის ბრიტანეთის მთავრობის დაქვემდებარებაში. ჯორჯ სმითს ყოველდღე დაჰქონდა რძე იმ საავადმყოფოში, სადაც მიმი მუშაობდა. 1932 წლის გაზაფხულზე მას მიმისადმი სიყვარული გაუჩნდა, მაგრამ მიმის გულგრილმა დამოკიდებულებამ და სასიმამროს ჩარევამ საქმე გააფიჭა. ხანგრძლივი და უშედეგო ფლირტის შემდეგ საბოლოოდ ჯორჯს მობეზრდა ამგვარ ვითარებაში ყოფნა და ერთხელაც, როდესაც ის ჩვეულებისამებრ რძის მისატანად მივიდა საავადმყოფოში, მიმის მკაცრად წაუყენა ულტიმატუმი, რომ ის ან გაჰყვებოდა მას ცოლად ან საერთოდ აღარაფერი. 1939 წლის 15 სექტემბერს ჯორჯმა და მიმიმ საბოლოოდ იქორწინეს. მათ შეიძინეს მენდიპსის სახელით ცნობილი სახლი ლივერპულში მენლავ ავენიუს 251 ნომერში. შვილები მათ არ ჰყოლიათ და ამიტომ მათ დიდი სიხარულით მიიღეს თავიანთ სახლში ჯულიას მიერ აღსაზრდელად მიბარებული 5 წლის ჯონ ლენონი. ამ სახლში ლენონმა თავისი ბავშვობის დიდი ნაწილი გაატარა. ჯორჯი ასწავლიდა პატარა ლენონს წერა-კითხვას და უკითხავდა ლექსებს. მანვე ასწავლა ლენონს კროსვორდების ამოხსნა და ხატვა, ხოლო ცოტა რომ წამოიზარდა უყიდა პირის გარმონი. ჯორჯ სმითი 1955 წლის 5 ივნისს, კვირადღეს, 52 წლის ასაკში საკუთარ სახლში გარდაიცვალა ღვიძლის დაავადებით. დაკრძალულია ვულტონში, წმ. პეტრეს ტაძრის სასაფლაოზე.
გიგლა ფირცხალავა

გიორგი (გიგლა) იასონის ძე ფირცხალავა (დ. 15 სექტემბერი, 1922, ფოთი ― გ. 4 ივნისი, 1983, თბილისი) — ქართველი გრაფიკოსი, მოქანდაკე, კარიკატურისტი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1978). დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1950), იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. 1941–1942 წლებში ფირცხალავამ პოლიტიკური კარიკატურების ბეჭდვა დაიწყო ჟურნალ „ნიანგში“, აგრეთვე ფრონტულ ფურცლებში „კომუნისტი“ და „ლახვარი“. 1950–1966 პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, 1967 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1952 წლიდან თანამშრომლობდა ჟურნალ „კროკოდილში“. ფირცხალავას ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია საღი იუმორი, მაღალპროფესიული ოსტატობა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მისმა მახვილგონივრულმა კარიკატურებმა, მეგობრულმა შარჟებმა („ყვავილების მოყვარული“, 1960; „ბულდოგის შექმნა“, „არც ახლა იყიდი იატაკსაწმენდს?!“, ორივე 1961; „გაიცანით, ჩემი მეორე ნახევარი“, 1954 და სხვა). ფირცხალავა ავტორია საინტერესო სკულპტურული პორტრეტებისა („მოჭიდავე დავით ციმაკურიძის პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1953; „მოჭიდავე გივი კარტოზიას პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1956; „სტუდენტი გოგონას პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1961), ფერწერული ტილოებისა („სოხუმი“, 1945, „ჩაქვი, ჩაის პლანტაცია“, 1945; ანზორ სალუქვაძის პორტრეტი, 1973 ყველა — მხატვრის კუთვნილება). გიორგი ფირცხალავას კარიკატურების კრებულები დაიბეჭდა თბილისსა (1967, 1971) და მოსკოვში (1968, 1982). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 332. „გფ-60“. სპორტის დიდი სიყვარულით // „ლელო“, 29 დეკემბერი, 1982, № 249 (7310), გვ. 4. გიგლა ფირცხალავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პედრუ II (პორტუგალია)

პედრუ II მშვიდობისმოყვარე (პორტ. Pedro II o Pacífico; დ. 26 აპრილი, 1648, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 9 დეკემბერი, 1706, სინტრა, პორტუგალია) —რეგენტი (1668–1683) და შემდეგ პორტუგალიის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1683–1709 წლებში. ჟუან IV-ის და ლუიზა დე გუსმანის მეორე ვაჟი. იქორწინა ორჯერ 1668 წელს მარია ფრანცისკა სავოიელ-ნემურელზე, რომელთანაც შეეძინა ერთი შვილი და მარია სოფია ნებურგელზე, რომელთანაც შეეძინა 5 შვილი. გარდა ამისა, მას ჰყავდა 3 უკანონო შვილი. პედრუ II გარდაიცვალა 1706 წლის 9 დეკემბერს, მისი შემმცვლელი გახდა შვილი ჟუან V.
კლოდ შაბროლი

კლოდ შაბროლი (ფრანგ. Claude Chabrol; დ. 24 ივნისი, 1930, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 12 სექტემბერი, 2010, იქვე) — ფრანგი კონორეჟისორი. ფრანგული ახალი ტალღის დამფუძნებელი და ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი. შაბროლის პირველი ფილმი 1958 წელს გამოვიდა. დიდი წარმატება მოუტანა პირველივე ნაწარმოებმა „ლამაზი სერჟი“. შემდეგ რეჟისორმა კიდევ 60-მდე ფილმი გადაიღო: „მოღალატე ცოლი“, „ტკბილი საწამლავი“. 1964–1980 წლებში კლოდ შაბროლი ქორწინებაში იმყოფებოდა მსახიობ სტეფანი ოდრანისთან. კლოდ შაბროლი 2010 წლის 12 სექტემბერს გარდაიცვალა 81 წლის ასაკში. 1963 - ოფელია (Ophelia) 1978 - ვიოლეტა ნოზიე (Violette Nozière) 1991 - მადამ ბოვარი (Madame Bovary) 1995 - დანაშაულის ცერემონია (La Cérémonie) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კლოდ შაბროლი კლოდ შაბროლი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Biography on newwavefilm.com Senses of Cinema: Great Directors Critical Database დაარქივებული 2008-12-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ გარდაიცვალა გამოჩენილი ფრანგი კინორეჟისორი კლოდ შაბროლი
ანიბალ კავაკუ სილვა

ანიბალ ანტონიუ კავაკუ სილვა (პორტ. Aníbal António Cavaco Silva; დ. 15 ივლისი, 1939, ალგარვი, პორტუგალია) — პორტუგალიის პოლიტიკური მოღვაწე, პორტუგალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2006 წლის 9 მარტიდან , პრემიერ-მინისტრი 1985-1995 წწ. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და მისი ხელმძღვანელი 1985-1995 წწ. მისი როგორც მთავრობის მეთაურის მმართველობა იყო ყველაზე ხანგრძლივი პორტუგალიის დემოკრატიულად არჩეულ პრემიერ-მინისტრებს შორის. 1980-1981 წწ. – პორტუგალიის ფინანსთა მინისტრი 1980-1983 წწ. – პორტუგალიის პარლამენტის წევრი. Сайт Каваку Силва Официальный сайт Президента Португальской Республики
კაცუკავა შუნშო

კაცუკავა შუნშო (დ. 1726 — გ. 19 იანვარი, 1793) — კაცუკავას სკოლის წამყვანი ხელოვანი. მას ხშირად მხოლოდ სახელით „შუნშო“ მოიხსენიებენ, ვინაიდან კაცუკავა მისი ოჯახის ხელოვნების სკოლა იყო. ის ედოში ჰაიკუსა და ხატვის სასწავლოდ ჩამოვიდა. მალევე სახელი გაითქვა მსახიობთა გამოსახულებების ლითოგრაფიებით, რომელთა ადრეული ნიმუშები 1760 წლით თარიღდება. არსებობს მოსაზრება, რომ გამომცემელი ჰაიაშია შიჩიემონი იგივე პიროვნება უნდა ყოფილიყო. Timothy T. Clark, Osamu Ueda, Donald Jenkins: The Actor's Image. Printmakers of the Katsukawa School (= The Art Institute of Chicago. The Clarence Buckingham Collection of Japanese Prints. Bd. 3). The Art Institute of Chicago, Chicago IL 1994, ISBN 0-86559-097-4, S. 17–22, (englisch). Inagaki, Shin’ichi: Katsugawa Shunshō. In: Ukiyoe Nyūmon. Kawade, 1990. ISBN 4-309-72476-0. Andreas Marks: Japanese Woodblock Prints. Artists, Publishers, and Masterworks 1680–1900. Tuttle, Tokyo u. a. 2010, ISBN 978-4-8053-1055-7, S. 52 (englisch). შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „კაცუკავა შუნშო“ ვიკისაწყობში. Grove Art Dictionary Shunshō in the collections of the Museum of Fine Arts, Boston დაარქივებული 2007-10-25 საიტზე Wayback Machine. Bridge of dreams: the Mary Griggs Burke collection of Japanese art
პორტუგალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია

პორტუგალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია (პორტ. Partido Social Democrata (PSD)) — პოლიტიკური პარტია პორტუგალიაში. უჭირავს მემარჯვენე–ცენტრისტული პოზიცია. დაარსდა 1974 წლის 6 მაისს. ქვეყნის მმართველი პარტიაა 1979—1980, 1981—1983, 1985—1995 და 2002—2005 წწ. 2009 წლის საპარლამენტო არჩევნებში 81 მანდატი პორტუგალიის 230 ადგილიან პარლამენტში. ევროპარლამენტში წარმოდგენილია 8 დეპუტატით (პორტუგალია სულ ფლობს 22 მანდატს), ხოლო ქალაქის 308 მერის პოსტიდან სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრებს უკავიათ 139 ადგილი. ფრანსიშკუ სა კარნეირუ (1974—1978 და 1978—1980); ანტონიუ სოზა ფრანკუ (1978); ჟოზე მენერეშ პირმენტელი (1978); ფრანსიშკუ პინტუ ბალსემანი (1981—1983); ნუნუ როდრიგეშ დუშ სანტუში (1983—1984); კარლუშ მოტა პინტუ (1984—1985); ანიბალ კავაკუ სილვა (1985—1995); ფერნანდუ ნოგეირა (1995—1996); მარსელუ რებელუ დე სოზა (1996—1999); ჟოზე მანუელ ბაროზუ (1999—2004); პედრუ სანტანა ლოპეში (2004—2005); ლუიშ მარკეშ მენდეში (2005—2007); ლუიშ ფილიპე მენეზეში (2007-2008) მანუელა ფერეირა ლეიტე (2008-დან) სდპ–ის ოფიციალური საიტი
ჟუან V (პორტუგალია)

ჟუან V (პორტ. João V o Magnânimo; დ. 22 ოქტომბერი, 1689, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 31 ივლისი, 1750, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიის 24-ე მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1706–1750 წლებში. ჟუან IV-ის შვილიშვილი და პედრუ II-ის ვაჟი. ინგლისთან კავშირის დამყარებით ებრძოდა საფრანგეთს ესპანური მემკვიდრეობისათვის. 1717 წელს რომის პაპის კლემენტ XI-ის მოთხოვნით გააგზავნა ესკადრილიაა თურქების წინააღმდეგ, აღნიშნულ საზღვაო ბრძოლაში მონაწილეობა მიიღეს სხვა ქრისტიანულმა ქვეყნებმაც. ბრძოლა მოხდასაბერძნეთის კონცხ მატაპანისთან. მფარველობდა ხელოვნებასა და მეცნიერებას. მისი ინიციატივით 1720 წელს დაარსდა პორტუგალიის ისტორიის აკადემია. იქორწინა საღვთო რომის იმპერატორის ლეოპოლდ I-ის შვილზე მარია ანა ავსტრიელზე, რომელთანაც შეეძინა 6 შვილი. გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე მეფე დაუძლურებამდე მიიყვანა ავადმყოფობამ და მელანქოლიამ. გარდაიცვალა 1750 წლის 31 ივლისს. სამეფო ტახტი ჩაიბარა მისმა უფროსმა შვილმა ჟუზე I-მა. Eduardo Brasão, «Relações Exteriores de Portugal: Reinado de D. João V», vols, I-III, Porto, 1938.
მუსიკათმცოდნეობა

მუსიკათმცოდნეობა — მეცნიერება მუსიკის შესახებ, ხელოვნებათმცოდნეობის ერთ-ერთი დარგი. შეისწავლის მუსიკის ხელოვნების კანონზომიერებებს, მოვლენებსა და განვითარების პროცესს საზოგადოების ცხოვრების სხვადასხვა მხარესთან კავშირში. მუსიკათმცოდნეობის ქვედარგებია: მუსიკის თეორია, მუსიკის ისტორია, მუსიკალური ეთნოგრაფია, მუსიკალურ საკრავთმცოდნეობა, მუსიკის კრიტიკა, მუსიკალური სოციოლოგია, მუსიკალური ესთეტიკა, მუსიკალური აკუსტიკა და მუსიკალური ფსიქოლოგია (უკანასკნელი ორი ფსიქოლოგიის შესწავლის საგანიც არის). მუსიკათმცოდნეების სია ↑ მოიცავს სწავლებებს მელოდიის, ჰარმონიის, პოლიფონიის, მუსიკალური რიტმისა და მეტრის, მუსიკალურ ნაწარმოებთა და ანალიზის შესახებ; ↑ მეცნიერება ხალხური მუსიკალური შემოქმედების შესახებ; ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 205.
სარი (ქალაქი)

სარი (სპარს. ساری) — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში. წარმოადგენს მაზანდარანის ოსტანის ადმინისტრაციულ ცენტრს. სარის სამხრეთით რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ელბურსი. ფართობი 5,089 კმ². ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 262 ათას კაცს (2006 წლის აღწერით). სარი სარკინიგზო და საავტომობილო გზების მეშვეობით უკავშირდება ირანის სხვადასხვა ქალაქს. www.sari.ir
ფლუსი

ფლუსი შეიძლება აღნიშნავდეს: ფლუსი — პერიოსტიტის მოძველებული სახელწოდება ფლუსი — მინერალური წარმოშობის მასალა ფლუსი — ჟანგეულების გამხსნელი ქიმიკატები
Set the Controls for the Heart of the Sun

„Set the Controls for the Heart of the Sun“ — მესამე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის მეორე სტუდიური ალბომიდან A Saucerful of Secrets (1968). მისი ავტორია როჯერ უოტერსი. სიმღერაში გამოკვეთილ სოლოს დასარტყმელ საკრავებზე ასრულებს ნიკ მეისონი. კომპოზიცია ჯგუფის კონცერტებზე სრულდებოდა 1967-1973 წლებში. მისი საკონცერტო ვერსია შეტანილია პინკ ფლოიდის 1969 წლის ალბომში Ummagumma. სიმღერა აგრეთვე ჟღერს ფილმში Pink Floyd: Live at Pompeii (1972) და კომპილაციაში Echoes: The Best of Pink Floyd (2001) 2006 წელს გადაღებული დოკუმენტური ფილმის „Which One's Pink?“ მიხედვით, სიმღერაში გიტარაზე ასევე დეივიდ გილმორი და სიდ ბარეტი უკრავენ. შედეგად, ეს არის პინკ ფლოიდის ერთადერთი კომპოზიცია, რომელშიც ჯგუფის ხუთი წევრი უკრავს. სიმღერის ჩაწერა დაიწყო 1967 წლის აგვისტოში. იმავე წლის ოქტომბერში და 1967 წლის იანვარში იგი დასრულებული იქნა. ცნობილია, რომ როჯერ უოტერსმა მისი ტექსტი აიღო ჩინური პოეზიის კრებულიდან, რომელიც ანგუს გრემმა თარგმნა. სტრიქონების ნაწილი აღებულია ლი ჰესგან (ორიგინალში - witness the man who raged at the wall as he wrote his question to heaven) და ლი სიან-ინისგან (watch little by little the night turn around, countless the twigs which tremble in dawn, და one inch of love is an inch of ashes). როჯერ უოტერსი: ეს სიმღერა არის პერსონაჟზე, რომელიც მართავს მფრინავ თეფშს. იგი გულანთებული მიემართება მზისკენ, თავის მოსაკლავად. ასევე, სიმღერა სრულდებოდა როჯერ უოტერსის მიერ, სოლო-ტურნეებშ. 1984-1985 წლებიდან იგი სრულდებოდა შეცვლილი ფორმით — დამატებითი ვოკალისტი ქალების ხმებით, საქსოფონისა და გიტარის სოლოებით, უფრო შენელებული, ვიდრე ორიგინალურ ვერსიაშია. შემოკლებული ვერსია სრულდებოდა უოტერსის 1987 წლის ტურნეში — მხოლოდ აკუსტიკური გიტარის თანხლებით. სიმღერა აგრეთვე სრულდებოდა 2006-2008 წლების ტურნეს The Dark Side of the Moon Live და In the Flesh ტურნეების მსვლელობისას. სცენაზე მისი შესრულებისას მიმდინარეობდა სიმღერების „Arnold Layne“ და „The Scarecrow“ პრომო-ფილმების კადრების პროეცირება. 2002 წელს ლონდონის უემბლის სტადიონზე ამ კომპოზიციის შესრულებისას მაყურებლებმა ორ კონცერტზე მოწვეულ სტუმრად იხილა ნიკ მეისონი. ნიკი ასევე შეუერთდა როჯერს 2006 წლის რამდენიმე კონცერტზე. როჯერ უოტერსი – ვოკალი, ბას-გიტარა, გონგი რიჩარდ რაიტი – Farfisa-ს ორგანი, ვიბრაფონი, სელესტა ნიკ მეისონი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (ტიმპანი) სიდ ბარეტი – გიტარა დეივიდ გილმორი – გიტარა ↑ მებეტი, ენდი (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. ლონდონი: Omnibus Press. ISBN 0-7119-4301-X.
პორტუგალიის დემოგრაფია

2007 წლის მონაცემებით პორტუგალიის მოსახლეობა შეადგენდა 10,617,575 ადამიანს, საიდანაც 332,137 იყო ლეგალური ემიგრანტი (51,7% ქალი და 48,3% კაცი). პორტუგალია არის ლინგვისტურად და რელიგიურად ერთგვაროვანი ქვეყანა. ეთნიკურად პორტუგალიელები ძირითადად შედგებიან პრე-რომანული, იბერიული, კელტური და გერმანული (ვესტგუთები) ტომების შთამომავლებისგან. მცირე რაოდენობით არიან არაბები და ებრაელებიც. დღეისთვის პორტუგალიაში ემიგრაცია ძირითადად აღმოსავლეთი ევროპის ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით: უკრაინიდან, მოლდოვიდან, რუმინეთიდან და რუსეთიდან) და ბრაზილიიდან ხდება. პორტუგალიური ძირითადი სალაპარაკო ენაა მთელ პორტუგალიაში, მხოლოდ უნიციპალიტეტ მირანდა-დუ-დორუს სოფლებში არის მირანდიული ენა ლოკალურ, თანაოფიციალურ ენად აღიარებული. 2001 წლის აღწერის მიხედვით პორტუგალიაში იყო ორი აგლომერაცია: ლისაბონის მეტროპოლიტური არეა (3.34 მილიონი მაცხოვრებლით) და ჩრდილოეთ ლიტორალის მეტროპოლიტური რეგიონი, იგივე პორტუს მეტროპოლიტური აგლომერაცია (2.99 მილიონი მოსახლით). ეს ფართო აგლომერაციები განსხვავდებიან მეტროპოლიტური ლისაბონის და პორტუს პოლიტიკური არეებისგან - - (პორტ. Grande Área Metropolitana de Lisboa) და (პორტ. Grande Área Metropolitana do Porto). ერთად ისინი შეადგენენ პორტუგალიის მოსახლეობის 58%-ს. პორტუგალიაში არის ორი ქალაქი რომლებსაც მილიონზე მეტი მოსახლე ჰყავს, ათიოდე ქალაქშია მოსახლეობა 50 000 - ზე მეტი, ხოლო 14 ქალაქში მოსახლეობა არის 20 დან 40 ათასამდე. . ათი უდიდესი ურბანული არეა 1.ლისაბონი და შემოგარენი მოსახლეობა > 1 მილიონი . ლისაბონის აგლომერაცია ლისაბონის მეტროპოლიტური რეგიონი 2.პორტუ და შემოგარენი მოსახლეობა < 1 მილიონი inh. პორტუს აგლომერაცია პორტუს მიტროპოლიტური აგლომერაცია 3.ბრაგა მოსახლეობა > 100,000 inh. ჩრდილოეთ მიტროპოლიტური რეგიონი 4.კოიმბრა 100,000 მოსახლე. 5.ფუნშალი 100,000 მოსახლე. 6.სეტუბალი 100,000 მოსახლე. ლისაბონის აგლომერაცია ლისაბონის მეტროპოლიტური რეგიონი 7.ვილა-პოვუა-დე-ვარშიმი < 100,000 მაცხოვრებელი პორტუს აგლომერაცია ჩრდილოეთ მიტროპოლიტური რეგიონი 8.ავეირუ < 100,000 მოსახლე 9.გიმარაინში < 100,000 მოსახლე ჩრდილოეთ მიტროპოლიტური რეგიონი 10.ვიზეუ < 100,000 მოსახლე ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Fernando Nunes da Silva (2005), Alta Velocidade em Portugal, Desenvolvimento Regional დაარქივებული 2009-06-24 საიტზე Wayback Machine. , CENSUR, IST პორტუგალია
ჯვრის წყალსაცავი

ჯვრის წყალსაცავი — წყალსაცავი დასავლეთ საქართველოში, მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ჯვართან. ზედაპირის ფართობი 13,5 კმ². წყლის მოცულობა 1100 მლნ. მ³. სიგრძე 30 კმ. შეიქმნა მდინარე ენგურის ჩამონადენის რეგულირებისა და ენერგეტიკული მიზნებისათვის. ჯვრის წყალსაცავი საქართველოს ყველაზე ღრმა წყალსაცავია (226 მ). შედის გალი-ჯვრის წყალსაცავების კასკადის შემადგენლობაში. საქართველოს წყალსაცავები ენგურის ჰიდროელექტროსადგური ჯვრის წყალსაცავი ჯვრის წყალსაცავი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯვრის წყალსაცავი საქართველოს გეოგრაფია, წიგნი I, გვ. 52, თბ., 2005
ჟინვალის წყალსაცავი

ჟინვალის წყალსაცავი — კომპლექსური დანიშნულების წყალსაცავი აღმოსავლეთ საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალის ჩრდილოეთით, თბილისიდან 70 კმ-ში. მდებარეობს მდინარე არაგვის შუა წელში. მოქცეულია ალევის, გუდამაყრისა და ქართლის ქედებს შორის. ფართობი 11,5 კმ². წყლის მოცულობა 520 მლნ. მ³, სასარგებლო მოცულობა 370 მლნ. მ³. მაქსიმალური სიღრმე 75 მ. შეიქმნა 1985 წელს ჟინვალის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობასთან დაკავშირებით მდინარე არაგვის ხეობაში. გამომუშავებული ელექტროენერგიის წარმადობა 130 000 კვტ-ია. მდინარე არაგვის ნაწილი, სადაც ჟინვალის წყალსაცავი აშენდა, გაუქმდა და ამ ყოფილი მდინარის ნაწილში მდინარის ეკოსისტემა აღარ არსებობს. ჟინვალის წყალსაცავს დიდი მნიშვნელობა აქვს ქალაქ თბილისის წყლით მომარაგების საკითხში. აღსანიშნავია, რომ ჟინვალის წყალსაცავი თბილისის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს ამარაგებს სასმელი წყლით. ჟინვალის ჰიდროკომპლექსის მშენებლობის დაწყებისას, წყლის ქვეშ მოექცა XII საუკუნის ჯვარიპატიოსნის სახელობის ეკლესია, რომელიც 6 თვე წყალშია მოქცეული, ხოლო 6 თვე წყლისგან თავისუფლდება. საქართველოს წყალსაცავები ჟინვალის ჰიდროელექტროსადგური ↑ საქართველოს გეოგრაფია, წიგნი I, გვ. 52, თბ., 2005 ↑ ჟინვალის წყალსაცავი — გეოგრაფიული ცნობები ↑ საპილოტე მდინარის აუზის მართვის გეგმა მდინარე არაგვისთვის[მკვდარი ბმული] ↑ ჟინვალის წყალსაცავში ჩაძირული ტაძარი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჟინვალის წყალსაცავი
წალკის წყალსაცავი

წალკის წყალსაცავი — სარკის ფართობით საქართველოს უდიდესი წყალსაცავი, წალკის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 1506 მ სიმაღლეზე, მდინარე ხრამის ხეობაში. სარკის ფართობი 33,7 კმ², წყალშემკრები აუზის ფართობი 1060 კმ². წყლის მოცულობა 312 მლნ. მ³. მაქსიმალური სიღრმე 25 მ, საშუალო სიღრმე 9,3 მ. წაგრძელებულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. ნაპირები უმეტეს ნაწილში დაბალი და დამრეცია, სანაპიროს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მონაკვეთზე — ციცაბო და მაღალი. საზრდოობს ხრამისა და სხვა პატარა მდინარეთა წყლით, აგრეთვე თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ენერგეტიკული მიზნებისათვის 1946 წელს აშენებულია ბეტონის კაშხალით ლავურ სერში გამომუშავებულ ვიწრო და ღრმა ხეობაში. სეზონური რეგულირებისაა. დაბალი დონე აქვს თებერვალ-მარტში. წყლის დაგროვება იწყება აპრილში და გრძელდება ივლისამდე, შემდეგ ხდება წყლის ხარჯვა. დონე ინტენსიურად იკლებს ნოემბრიდან, როდესაც ჰესები მთელი სიმძლავრით მუშაობს. წყლის დონის რყევის საშუალო წლიური ამპლიტუდა 891 სმ-ია. წყალსაცავზე გაედინება მდინარე ქცია-ხრამი. წყალი ყველაზე ცივია თებერვალში (0,2 °C), თბილი აგვისტოში (18,7 °C). დეკემბრიდან მარტის ბოლომდე იქმნება ყინულნაპირისი, ყინულსაფარი და სხვ. ყინულოვანი მოვლენების საშუალო ხანგრძლივობა 82 დღეა. ყინულსაფრის სისქე თებერვალში ზოგჯერ 80 სმ-ს აღწევს. წყალსაცავი ემსახურება 2 ჰესს: — ხრამჰეს I, ხრამჰეს II. განვითარებულია თევზის რეწვა. სანაპიროსთან გაშენებულია ქალაქი წალკა, ხოლო სიახლოვეს არის სოფლები, გადის გზები. რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ხადიკის ტბა, სანთის ტბა და სხვა. საქართველოს წყალსაცავები აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 289. საქართველოს გეოგრაფია, წიგნი I, გვ. 52, თბ., 2005. ↑ წალკის წყალსაცავი. მდებარეობა, კოორდინატები
სპილენძი

სპილენძი (ლათ. Cuprum; ქიმიური სიმბოლო — Cu {\displaystyle {\ce {Cu}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეოთხე პერიოდის, მეთერთმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, Iბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 29, ატომური მასა — 63.546, tდნ — 1084.62 °C, tდუღ — 2562 °C, სიმკვრივე — 8.96 გ/სმ3. სუფთა სპილენძი გარეგნულად მოწითალო-მოვარდისფროა მცირე ოქროსფერი ელვარებით, რბილი და კარგად ჭედადი ლითონია. იგი კარგი ელექტრო- და თბოგამტარიცაა, რის გამოც იგი გამოიყენება ელექტროგამტარებისა (სადენების) და თბოგამტარების დასამზადებლად. გამოიყენება ასევე საშენ მასალად და მრავალი შენადნობის ერთ-ერთი ძირითადი შემადგენელია. სპილენძი და მისი შენადნობები უძველესი პერიოდიდან გამოიყენება. ადრე მას მოიპოვებდნენ კუნძულ კვიპროსიდან, საიდანაც მოდის მისი სახელწოდება: Cyprium, „ლითონი კვიპროსიდან“, მოგვიანებით შემოკლდა და მივიღეთ მისი ამჟამინდელი სახელწოდება - Cuprum. შესაძლოა იქ უკვე აღარ იყოს სპილენძის საკმარისი რაოდენობა, რომელიც დააკმაყოფილებდა თანამედრო მაღალ მოთხოვნას ამ ლითონზე. ზოგიერთ ქვეყანას, როგორებიცაა ჩილე და აშშ, ჯერ კიდევ აქვთ სპილენძის მნიშვნელოვანი მარაგი, რომელსაც ისინი დიდი ღია კარიერების საშუალებით მოიპოვებენ. სპილენძის ნაერთები ხშირად გვხვდება როგორც სპილენძის მარილები Cu2+ იონით, რაც უმეტესად ლურჯ ან მწვანე შეფერილობას აძლევს ფირუზის მსგავს მინერალებს, რომელთაც გამოყენების ხანგრძლივი ისტორია აქვთ პიგმენტების სახით. სპილენძის არქიტექტურული სტრუქტურის საბოლოო კოროზიის შედეგად ვიღებთ დამახასიათებელი მწვანე ფერის პატინას. სპილენძს, როგორც ლითონის ასევე პიგმენტური მარილის სახით, მნიშვნელოვანი გამოყენება აქვს დეკორატიულ ხელოვნებაში. სპილენძის იონები Cu2+ იხსნება წყალში, სადაც დაბალი კონცენტრაციით ფუნქციონირებენ როგორც ფუნგიციდები, ხეების ჭიებისგან დამცველი და ანტიბაქტერიული ნივთიერებები. გარკვეული რაოდენობით სპილენძის მარილები შესაძლოა შხამიანი აღმოჩნდეს მაღალი ორგანიზმებისთვისაც. მიუხედავად საყოველთაო ტოქსიკურობისა მაღალი კონცენტრაციით, დაბალი კონცენტრაციით Cu2+ იონი არსებითი ბიოგენია ყველა მაღალი ნარგავისა თუ ცხოველის ცხოვრებაში. ცხოველებში და ადამიანში დიდი რაოდენობითაა კანის ქსოვილში, ღვიძლში, კუნთებსა და ძვლებში. იგი მოქმედებს როგორც თანაფაქტორი სხვადასხვა ფერმენტებსა და სპილენძზე დაფუძნებულ პიგმენტებში. სპილენძის რესურების გვერდი შეიცავს 12 ფაილს PDF ფორმატში, რომლებიც ასახავს სხვადასხვა სახის სპილენძის ფიზიკურ (მატერიალურ) თვისებებს და ასევე მისი წარმოების სახელმძღვანელოებს. სპილენძის განვითარების ასოციაცია გაფართოებული საიტი სპილენძის თვისებებსა და გამოყენებაზე. The Third Millennium Online - სპილენძი დაარქივებული 2010-09-17 საიტზე Wayback Machine. WebElements - სპილენძი ↑ დოლიძე ვ., ციციშვილი ვ., „ოთხენოვანი ქიმიური ლექსიკონი“, თბ., 2004, გვ. 131 ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 515-516. ↑ ლითონების შეზღუდული მიწოდება დედამიწაზე შეშფოთებას იწვევს. ციტირების თარიღი: 2008-03-16.
ფოგტი

საკუთარი სახელი ფოგტი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: იუჰან ჰერმან ლი ფოგტი - ნორვეგიელი გეოლოგი პეტროგრაფი კარლ ფოგტი - გერმანელი ფილოსოფოსი ოსკარ ფოგტი - გერმანელი ნევროლოგი ჰანს ფოგტი - ნორვეგიელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი და კავკასიოლოგი
ფოკინი

საკუთარი სახელი ფოკინი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ფოკინი - ქიმიკოსი იგნატ ფოკინი - რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე მიხეილ ფოკინი - რუსი ბალეტის მსახიობი
დამამი

დამამი (არაბ. الدمام Ad Dammām) — ქალაქი საუდის არაბეთში, აღმოსავლეთ პროვინციის (ეშ-შარკიის) დედაქალაქი. მდებარეობს სპარსეთის ყურის დასავლეთ სანაპიროზე. უდიდესი ქალაქი აღმოსავლეთ პროვინციაში და მესამე უმსხვილესი ქალაქი საუდის არაბეთში ერ-რიადისა და ჯიდას შემდეგ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დამამი ოფიციალური საიტი [დაარქივებული] (არაბული ენა) Hydro Power Suppor Est დაარქივებული 2014-01-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ تعداد السكان والمساكن — General Authority for Statistics. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20423308"></a> ↑ Climate Data for Saudi Arabia. Jeddah Regional Climate Center. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მარტი, 2016. ციტირების თარიღი: 26 იანვარი, 2016.
კაპიტოლიუმის ბორცვი

კაპიტოლიუმის ბორცვი (ლათ. Capitolium) — ერთ-ერთი რომის შვიდი ბორცვიდან. კაპიტოლიუმის ბორცვზე მდებარეობდა იუპიტერის ტაძარი, სადაც იმართებოდა სენატისა და სახალხო კრების შეხვედრები. კაპიტოლიუმის ბორცვი რომის დანარჩენ ბორცვბს შორის ყველაზე პატარაა, მდებარეობს მდ. ტიბრის სამხრეთ ნაპირთან ახლოს, პალატინის ბორცვის სამხრეთ-დასავლეთით, ზღვის დონიდან 46 მეტრზე. რომის შვიდი ბორცვი
ჟუზე I

ჟუზე I რეფორმატორი (პორტ. D. José I, o Reformador; დ. 6 ივნისი, 1714, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 24 თებერვალი, 1777, სინტრა, პორტუგალია) — პორტუგალიის 25-ე მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1750 -1777 წლებში. ჟუან V-ის და მარია ანა ავსტრიელის შვილი. იქორწინა ესპანეთის მეფის ფილიპე V-ის შვილ მარიანა ვიქტორია ესპანელზე, რომელთანაც შეეძინა 4 გოგო. ტახტის მემკვიდრე გახდა უფროსი ქალიშვილი მარია I. ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ფრეზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ფრეზი შეიძლება აღნიშნავდეს: ფრეზი - მჭრელი იარაღი ფრეზი - ნიადაგდასამუშავებელი მანქანა
აღმოსავლეთი პროვინცია

აღმოსავლეთი პროვინცია შიძლება აღნიშნავდეს: აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია კამერუნში აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია კენიაში აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია რუანდაში აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია საუდის არაბეთში აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია სიერა-ლეონეში აღმოსავლეთი პროვინცია — პროვინცია შრი-ლანკაში
პორტუგალიის სოციალისტური პარტია

პორტუგალიის სოციალისტური პარტია – (პორტ. Partido Socialista) — პოლიტიკური პარტია პორტუგალიაში. უჭირავს მემარჯვენე–ცენტრისტული პოზიცია. დაარსდა 1974 წლის 19 აპრილს გერმანიის ქალაქ ბად-მიუნსტერაიფელში პორტუგალიის სოციალისტური მოძრაობის წევრების ბაზაზე. 2009 წლის საპარლამენტო არჩევნებში 121 მანდატი პორტუგალიის 230 ადგილიან პარლამენტში. ევროპარლამენტში წარმოდგენილია 12 დეპუტატით (პორტუგალია სულ ფლობს 22 მანდატს). მარიუ სოარიში — 1973—1986; ალმეიდა სანტუში (დროებითი) — 1986; ვიტორ კონსტანციუ — 1986—1989; ჟორჟე სამპაიო — 1989—1992; ანტონიუ გუტერეში — 1992—2002; ფერუ როდრიგეში — 2002—2004; ჟოზე სოკრატეში — 2004-დღემდე სდპ–ის ოფიციალური საიტი
ფუთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ფუთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ფუთი — მასის ერთეული ფუთი — სოფელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში