laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საქართველოს სასაზღვრო გამტარი პუნქტები

ქვემოთ წარმოდგენილია საქართველოს სასაზღვრო გამტარი პუნქტების სია. ↑ საქართველო-რუსეთის სახელმწიფო საზღვრის აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის მონაკვეთზე არსებულ სასაზღვრო გამტარ პუნქტებს საქართველოს ხელისუფლება ამჟამად ვერ აკონტროლებს, თუმცა ამ მონაკვეთების საჰაერო და საზღვაო სივრცის მონიტორინგი რეგულარულად ხორციელდება. ↑ ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად, უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და მოქალაქეობის არმქონე პირებისთვის საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე შესვლა დაშვებულია-აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიებზე მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მიმართულებიდან, ხოლო ცხინვალის რეგიონში (ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე) მხოლოდ გორის მუნიციპალიტეტის მიმართულებიდან. სხვა მიმართულებიდან ოკუპირებულ ტერიტორიებზე შესვლა უცხოელებისთვის აკრძალულია და ითვალისწინებს შესაბამის სანქციებს საქართველოს სახელმწიფოს მხრიდან. საქართველოს სასაზღვრო გამტარი პუნქტები
ლევ აბრამოვი

ლევ იოახიმის ძე აბრამოვი (დ. 14 ივნისი, 1911, ვარშავა — გ. 29 თებერვალი, 2004, მოსკოვი) — საბჭოთა მოჭადრაკე, საბჭოთა და საერთაშორისო საჭადრაკო მოძრაობის მოღვაწე; სსრკ-ის სპორტის ოსტატი (1940), იკჩფ-ის საერთაშორისო ოსტატი (1979), საერთაშორისო არბიტრი (1957), ინჟინერ-მშენებელი. 1956–1959 წლებში იყო ფიზკულტურისა და სპორტის სრულიად საკავშირო კომიტეტის ჭადრაკის განყოფილების უფროსი, შემდეგ პასუხისმგებელი მდივანი (1959–1961), სსრკ-ის ჭადრაკის ფედერაციის თავმჯდომარე (1961–1966), იკჩფ-ის ვიცე-პრეზიდენტი (1957–1969). საჭადრაკო ჟურნალისტი; ავტორია რიგი წიგნებისა, სტატიებისა, მეთოდური დამხმარე სახელმძღვანელოებისა მსაჯობის საკითხების, თამაშის წესებისა და შეჯიბრებათა ჩატარების შესახებ. იყო ლენინგრადის (საუკეთესო შედეგი მე-3–6 ადგილი, 1939) და მოსკოვის (მე-5–6 ადგილი, 1958) ჩემპიონატების, ასევე სსრკ-ის ჩემპიონატების ნახევარფინალების მონაწილე. 1940 წელს მოიგო მატჩი ილია კანის წინააღმდეგ — 5:3 (+2, −0, =6). მიწერით ჭადრაკში ევროპის ჩემპიონატში (1969–1972) დაიკავა მე-2–3 ადგილი. იყო მრავალი შეჯიბრების მთავარი მსაჯი, მ.შ. სსრკ-ის ხალხთა საჭადრაკო სპარტაკიადებისა (1959–1967). ↑ International Masters – November 2012 ↑ 2.0 2.1 2.2 Абрамов Лев Иоахимович // Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — стр. 7, 621 c.
მიხო ბორაშვილი

მიხო ბორაშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1947, კასპი) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი, საქართველოს კინემატოგრაფისთა შემოქმედებითი კავშირისა (1995 წლიდან) და შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს წევრი (2007-2010). დაიბადა 1947 წლის 14 ოქტომბერს კასპში. 1979 წელს დაამთავრა ლენინგრადის თეატრის, მუსიკისა და კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის ტელერეჟისურის ფაკულტეტი (იული კარასიკის სახელოსნო). 1969-2006 წლებში მუშაობდა კომპანია „ქართულ ტელეფილმში“ ჯერ კინორეჟისორის ასისტენტად, 1989 წლიდან — კინორეჟისორად. 2006 წლამდე კომპანიის დოკუმენტური ფილმების განყოფილების ხელმძღვანელი. 2003 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში, 2017 წლამდე ხელმძღვანელობდა მხატვრული კინოს რეჟისურის სახელოსნოს. გამოქვეყნებული აქვს 4 ქრესტომათიული სახელმძღვანელო: „კინორეჟისურა“, „დოკუმენტური კინოს რეჟისურა“, „საუბრები კინორეჟისურაზე“ (6 წიგნად) და 3 სამეცნიერო ნაშრომი: „ლევ კულეშოვის სამონტაჟო კონცეფცია“, „სერგეი ეიზენშტეინის სამონტაჟო თეორიების ევოლუცია“, „ვსევოლოდ პუდოვკინი და ფოტოგენია“. გადაღებული აქვს 35-ზე მეტი მხატვრული, დოკუმენტური და მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, რომელთა უმეტესობის სცენარის ავტორიც თავად არის. გადაღებულია ფილმებში: „მაგდანას ლურჯა“ (მიხო), „სხვისი შვილები“ (გია), „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ (რომული) და სხვა. 2008 — ღირსების ორდენი „გზა მაცხოვრისა“ და „დედაო ღვთისავ…“ — 2004 წლის საქართველოს სახელმწიფო პრემია კინოხელოვნების დარგში; მართლმადიდებლური ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალ „პოკროვის“ პრიზი (კიევი, 2007); საერთაშორისო კინოფესტივალ „Magnifikat“-ის ჟიურის სპეციალური პრიზი (მინსკი, 2008) „ფანჯარა“ — საკავშირო ფესტივალის პრიზი (კიევი, 1980); საერთაშორისო კინოფესტივალის „ოქროს სინერაილი-2003“ — მთავარი პრიზი (ლილი, 2003) „მერი“ — ტამპერეს საერთაშორისო კინოფესტივალის საპატიო დიპლომი (ტამპერე, 1990) „თავშესაფარი“ — საერთაშორისო კინოფესტივალის „ოქროს რაინდი“ — ჟიურის სპეციალური პრემია (მოსკოვი, 1978); საერთაშორისო კინოფესტივალის „Magnifikat“-ის მთავარი პრიზი (მინსკი, 2010); საერთაშორისო კინოფესტივალის „Лiстапад“ — ჟიურის სპეციალური პრიზი (მინსკი, 2010) „შემსრულებელი“ — საერთაშორისო კინოფესტივალის „ოქროს არწივი“ — ქართული კინო-აკადემიის სპეციალური პრიზი (ბათუმი, 1995) „ცარიელი სივრცე“ — საერთაშორისო კინოფესტივალების „კინო-შოკი“ (ანაპა, 2001) და „ოქროს რაინდი“ (მოსკოვი, 2002) პრიზები; აშდოდის საერთაშორისო კინოფესტივალის (2005) ჟიურის სპეციალური პრიზი, ფიპრესის პრიზი და მუნიციპალიტეტის პრიზი. 1955 — „მაგდანას ლურჯა“ — მიხო (რეჟ. თ. აბულაძე, რ. ჩხეიძე) 1958 — „სხვისი შვილები“ — გია (რეჟ. თ. აბულაძე) 1962 — „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ — რომული (რეჟ. თ. აბულაძე) 1966 — „ბელა“ — (რეჟ. ს. როსტოცკი) 1969 — „ღიმილის ბიჭები“ — ბაადური (რეჟ. რ. ჩხეიძე) მიხო ბორაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ეროვნული ფილმოგრაფია — როლანდ (მიხო) ბორაშვილი მიხო ბორაშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ როლანდ (მიხო) ბორაშვილი — CV. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-12-09. ციტირების თარიღი: 2022-12-09.
სასხორის გერის წმინდა გიორგის ეკლესია

სასხორის გერის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. სასხორის გერის წმინდა გიორგის ნიში მთავარი გზის პირას, სოფლის მოედანზე მდებარეობს. მოწყობილია ძველი ნაეკლესიარის ადგილას. ფლეთილი ქვით ნაშენი კედლები მიწის დონიდან ქვევით არის მოქცეული. დასავლეთიდან, სამხრეთ კიდეზე, რამდენიმე საფეხურიანი ჩასასვლელია მოწყობილი. კედლებით მოზღუდული სივრცე, აღმოსავლეთით, ნახევარწრით სრულდება. ნაგებობის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მოწყობილია სალოცავი ნიში. შიდა სივრცეში ამოსულია ხეები. სამხრეთ კედელთან ყრია სამშენებლო ქვები.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 30922
წკერეს კვირაცხოვლის ნიში

წკერეს კვირაცხოვლის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წკერეში. კვირაცხოვლის ნიში მდებარეობს სოფლის თავში, ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე ხადის წყლის მარჯვენა ნაპირზე. ნიში მიმართულია დასავლეთისკენ. ძირითადი სტრუქტურა აგებულია ნატეხი ქვით და ცემენტის ხსნარით. მისი ზომებია: 73x90 სმ., სიმაღლე: 1,0 მ. სანთლის ასანთები სწორკუთხა ნიშა დატანებულია დასავლეთიდან. ნიშას შვერილი ძირი აქვს, რაც ერთგვარად თაროს ფუნქციასაც ასრულებს. ნიშის ზემოდან აღმართულია ანდეზიტის ქვაში, მაღალ რელიეფურად გამოთლილი ჯვარი (სიმაღლე 40 სმ.), რომელიც მკლავებს შორის მოქცეულ ჩაკვეთილ ფონზე მკაფიოდ აღიქმება. ჯვრის წინა პირზე მცირე სიღრმის ღარით მონიშნულია ჯვრის გრაფიკული გამოსახულება, ზედა და განივ მკლავებზე გავლებული მოკლე, პერპენდიკულარული ხაზებით და ჯვრის ცენტრში, მკლავების გადაკვეთის ადგილში ჩაკვეთილი კუთხით დაყენებული კვადრატული მოტივით. ნიშის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ჩადგმულია მაღალი რკინის ჯვარი. კვირაცხოვლის ნიში რამდენიმე წლის აღმართულია ადგილობრივი მაცხოვრებლების მიერ, თუმცა მათივე თქმით ამ ადგილას ძველი სალოცავი ნიშის ნანგრევები ყოფილა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 35123
კაიშაურნის კვირაწმინდის ეკლესია

კაიშაურნის კვირაწმინდის ეკლესია, მხედართ ხატი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაიშაურნში, დიდველის პლატოს (კაიშაურნის ველი) შუა წელში, ე. წ. ქუმსიანთ უბნის სამხრეთით 240 მეტრში, კლდის პირას. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა (5,0X3,10 მ.). გადაჰყურებს მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობას და სოფელ ქვემო მლეთას. აქედან, მოპირდაპირე მთაზე მოჩანს ლომისის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი. აშენებულია თლილი ქვით და კირით. როგორც ექსტერიერი, ისე ინტერიერი მოგვიანებით შეთეთრებულია. მცირე ზომის სწორკუთხა კარი (0,40X1,0 მ.) გაჭრილია ჩრდილოეთ ფასადის დასავლეთ ნაწილში. სამხრეთი და დასავლეთი კედლები ყრუა. აღმოსავლეთ კედელში დატანებულია სარკმელი, რომლის ჭრილიც გარედან ვიწროა, ხოლო შიგნითკენ მკვეთრად ფართოვდება და ძირი საფეხურებად ეშვება. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ფიქლებით, სადაც მოგვიანებით დაფარებულია ტოლი. სახურავს მკვეთრად გამოხატული კეხი გასდევს, რომლის აღმოსავლეთ ნაწილშიც დადგმულია ჯვარი. ჯვრის ბაზისი და ქვედა მკლავი შელესილია, ხოლო ჯვრის ზედა და განივ მკლავებზე ნალესობა ჩამოშლილია და მხოლოდ ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. სწორკუთხა, უაფსიდო საკურთხეველში სარკმლის ქვემოთ პატარა სწორკუთხა ტრაპეზი დგას, ხოლო ჩრდილოეთით, შედარებით უფრო დაბლა, თაროა მოწყობილი, რაც სავარაუდოდ სამკვეთლოს ფუნქციას ასრულებდა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 35115
ხახალაჯვარის აზნაურის სასახლის კომპლექსის კარის ეკლესია

ხახალაჯვარის აზნაურის სასახლის კომპლექსის კარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხახალაჯვარში. ეკლესია აზნაურის სასახლის კარის ეკლესიას წარმოადგენს. ისტორიული საბუთების მიხედვით ის უნდა ყოფილიყო ან დონარაშვილების ან თანდარაშვილების საცხოვრისი, რომლებიც იარალიშვილების აზნაურები იყვნენ. ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა.დგას სასახლიდან ჩრდილო-დასავლეთით რამდენიმე მეტრში. ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით დუღაბზე. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. სარკმელი დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფასადებშია. ეკლესია აღდგა 2018 წელი.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38167
ვილენ ეგიაზაროვი

ვილენ ეგიაზაროვი (დ. 31 მარტი, 1933, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1957 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სამხედრო–სამედიცინო აკადემიის ექიმთა მომზადების ფაკულტეტი. 1957–1960 წლებში იყო საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირში სამხედრო საჰაერო ძალების ექიმი–თერაპევტი; 1963–1966 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფაკულტატური თერაპიის კათედრის ასპირანტი; 1971–1979 წლებში მუშაობდა მე–7 საავადმყოფოს ექსპერიმენტული და კლინიკური თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს და უფროს მეცნიერ თანამშრომლად; 1979 წლიდან ქალაქის მე–7 საავადმყოფოს კლინიკურ ორდინატორად, რესპუბლიკური სამეცნიერო–პრაქტიკული რევმატოლოგიური ცენტრის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. ექიმი–რევმატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მეორადი არტერიალური ჰიპოტონიები წყლულოვანი დაავადების და ქრონიკული გასტრიტის დროს“, დაიცვა 1969 წელს. ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000. გვ. 97 ვილენ ეგიაზაროვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ოთარ ჭყონია

ოთარ ჭყონია (დ. 1927, ქობულეთი) — ქართველი ინჟინერი, საამქროს უფროსი, პროფკავშირების საქარხნო კომიტეტის თავმჯდომარე, ქარხნის თავმჯდომარე, ქარხნის დირექტორის მოადგილე. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის საავიაციო ტექნიკუმი. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1946 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში ოსტატად. იყო საამქროს უფროსი, პროფკავშირების საქარხნო კომიტეტის თავმჯდომარე, ქარხნის თავმჯდომარე, ქარხნის დირექტორის მოადგილე. 1962-1983 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N1 სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენში“ ტრესტის მმართველის მოადგილედ. 1983-1990 წლებში ტრესტ „საქკურორტმშენის“ მმართველად. 1990 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამშენებლო ტრესტ „ტურისტმშენს“. მონაწილეობდა სამრეწველო და სამოქალაქო დანიშნულების მრავალი მნიშვნელოვანი ობიექტის მშენებლობაში, ტაშკენტის მიწისძვრის შედეგად დანგრეული ობიექტების აღდგენაში. როგორც ქველმოქმედმა, დუშეთის მუნიციპალიტეტში რესტავრაცია ჩაუტარა ნახევრად დანგრეულ ქვემო მლეთის წმინდა გიორგის სახელობის ლომისის ძველ ეკლესიას. საპატიო ნიშნის მედალი საპატიო ნიშნის ორდენი საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017. გვ. 708 ოთარ ჭყონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კოლიმის მთიანეთი

კოლიმის მთიანეთი, კოლიმის ქედი, გიდანი (რუს. Колымское нагорье) — მთიანეთი რუსეთში, ძირითადად მაგადანის ოლქში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირში. გადაჭიმულია 1300 კმ-ზე, სუნტარ-ხაიატის ქედიდან აღმოსავლეთისკენ და ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მდინარე პატარა ანიუის ხეობამდე და ანადირის სათავეებამდე. ერთმანეთისგან გამოყოფს მდინარე კოლიმის აუზსა და წყნარი ოკეანის მდინარეთა აუზებს. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილის რელიეფში ჭარბობს პლატოები, მოკლე და საშუალო სიმაღლის (1500–1800 მ) ქედები და გრანიტული მასივები. ჩრდილო-აღმოსავლეთში ძლიერ დანაწევრებული საშუალო ქედები (ოლოის, უშ-ურექჩენი, მოლკატი, კორკოდონის და სხვ.) და მასივებია, რომლებიც გამოყოფილია ტექტონიკური ღრმულებით. მაქსიმალური სიმაღლე 1903 მ (ომსუქჩანის ქედზე). კორკოდონისა და ოლოის შუამდინარეთი გამოყოფილია ომოლოის ვრცელი პლატოსებური მასივით. გრანიტის მრავალრიცხოვან ინტრუზიებთანაა დაკავშირებული ოქროს, კალისა და იშვიათი ლითონების გამადნებები. ღრმულებში ქვანახშირისა და მურა ნახშირის საბადოებია; ამოდის თერმული წყაროები. ხეობები და ფერდობთა ქვედა ნაწილები დაფარულია მთის ფოთლოვანი მეჩხერი ტყეებით, რომლებიც 500–800 მეტრის სიმაღლეზე ბუჩქნარიან და ხავს-ლიქენიან მთის ტუნდრაში გადადის (იკავებს ტერიტორიის 2/3-ს). ხეობათა ფსკერზე ჭალის ტყეებია. განვითარებულია სათხილამურო ტურიზმი. ↑ 1.0 1.1 1.2 საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 105. ↑ Колымское нагорье // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М., 2009. — стр. 575.
სუნტარ-ხაიატა

სუნტარ-ხაიატა (რუს. Сунтар-Хаята) — ქედი რუსეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირში, ადმინისტრაციულად იაკუტიასა და ხაბაროვსკის მხარეში. სიგრძე 500 კმ-ზე მეტი, სიგანე 60 კმ-მდე. აგებულია ვულკანური ქანებითა და გრანიტებით. ცენტრალურ ნაწილში მაღალმთის რელიეფია: კლდოვანი თხემები და მწვერვალები (უმაღლესი წერტილი — მუს-ხაია, 2969 მ), ღრმა ცირკები და კარები, კანიონები. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებში საშუალო სიმაღლის ჯაჭვები და მასივებია ეროზიული რელიეფით. ყველგანაა მთის ტერასები და კურუმები. მაღალმთაში 200-ზე მეტი მყინვარია, უპირატესად ხეობის ტიპისა; საერთო ფართობი 201,6 კმ². დამახასიათებელია სქელი მრავალწლოვანი მინაყინები (საერთო ფართობი დაახლ 800 კმ²) 1000–1650 მ სიმაღლეზე. ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანესა (ინდიგირკა, ლენა) და ოხოტის ზღვაში ჩამდინარე მდინარეების წყალგამყოფია. ფერდობებზე ფოთლოვანი მეჩხერი ტყეების ლანდშაფტებია, 1400–1500 მ-ზე მაღლა — მთის ბუჩქნარიანი ტუნდრა. დიდი მდინარეების ხეობებში გავრცელებულია ლარიქსისა და ხეობის (ვერხვი, ჩოზენია) ტყეები. განვითარებულია ტურიზმი. ↑ საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 195. ↑ Сунтар-Хаята // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М., 2016. — стр. 430.
მიხეილ მეფისაშვილი

მიხეილ მეფისაშვილი (დ. უცნობია, ახალციხე — გ. 1902) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ართვინის ოლქის გამგებელი, გენერალი. მიხეილ მეფისაშვილი დაიბადა ახალციხეში, რაბათში. მეფისაშვილების გვარიდან ბევრი გამოჩენილი პირი მოღვაწეობდა იმ დროს სხვადასხვა ასპარეზზე: იაკობ მეფისაშვილი - შესანიშნავი მკურნალი და განათლებული პიროვნება, პეტრე მეფისაშვილი - მოღვაწეობდა ბათუმში, იკვლევდა საქართველოში კათოლიკობის ისტორიის საკითხებს, კონსტანცია მეფისაშვილი — ეწეოდა საგანმანათლებლო მოღვაწეობა რაბათში, როზა მეფისაშვილი ხელოვანი, მასწავლებელი. მიხეილ მეფისაშვილს კარგი განათლება ჰქონდა მიღებული, შესანიშნავად იცოდა თურქული, სომხური, რუსული ენები, მეტად უყვარდა და ჩინებულად იცოდა ქართული მწიგნობრობა და ისტორია, საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული საზღვრები, განსაკუთრებით კი ოსმალოს საქართველოს ვითარება. 1877 წ. გენერალმა ლორის-მელიქოვმა მიხეილ მეფისაშვილი გააგზავნა აჭარის გამგებელ შერიფ ბეგ ხიმშიაშვილთან დიპლომატიური მისიით. მოლაპარაკება საკმაოდ დაძაბულ სიტუაციაში მიმდინარეობდა, იგი მთელი ნიჭისა და ნებისყოფის დაძაბვით ცდილობდა, რომ საქართველოს ერთი გოჯი მიწაც არ დაეკარგა, ეს მოლაპარაკება წარმატებით დამთავრდა და აჭარა თითქმის უომრად დაუბრუნდა საქართველოს. სხვათა შორის ამ მნიშვნელოვანი საკითხის შესახებ მოწერ-მოწერა მიხეილ მეფისაშვილსა და ლორის-მელიქოვს შორის ქართულად წარმოებდა, მაგრამ როგორც ალ. ფრონელი აღნიშნავდა: „ლორის-მელიქოვის წერილები სამუდამოდ დაღუპულა ისტორიისათვის, უბედური შემთხვევის წყალობით ეს წერილები დაიკარგა“. დიპლომატიური მოლაპარაკების წარმატებით დამთავრების შემდეგ მეფისაშვილი დაინიშნა ართვინის ოკრუგის უფროსად. აქ მას ჩინებულად მიჰყავდა თავისი მმართველობა, განსაკუთრებით მოსარჩლე იყო თურქეთის უღლის ქვეშ გამწარებულ ქართველებისა. მიხეილ მეფისაშვილს მჭიდრო კავშირი ჰქონდა აჭარის ბეგებთან, იცნობდა ყველა მათ ოჯახის წევრს, მის აზრს ქართველებისა და საერთოდ საქართველოს შესახებ დიდი გავლენა ჰქონდა მათზე. დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელ საქართველოში, შავშეთ-ერუშეთის, ფოცხოვის, ქვაბლიანის, ართვინის მხარეში. მიხეილ მეფისაშვილი გარდაიცვალა 1902 წელს. ჟურნალ ივერიაში გამოქვეყნდა ალ. ფრონელის წერილი „მიხეილ მეფისაშვილის გარდაცვალების გამო“. დაკრძალულია ივლიტას ეკლესიასთან ქართველ კათოლიკეთა სასაფლაოზე. მესხიშვილი ც., მიხეილ მეფისაშვილი, გაზ. „შავლეგო“ N1 (1), 2001, გვ. 12-13
ლევან მუღალაშვილი

ლევან მუღალაშვილი (დ. 1875, სოფ. გურჯაანი — გ. 1955, გურჯაანი) — ქართველი მომღერალი, მოკახურე-ლოტბარი, ფოლკლორისტი. ლევან მუღალაშვილი დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. ათი წლის ლევანი გუთანზე სამუშაოდ გაიგზავნა. მან მთელი თავისი ყრმობის წლები მოჯამაგირეობაში გაატარა. როცა 21 წლის გახდა, ჯარში წაიყვანეს. იქ მან წერა-კითხვა ისწავლა და მეთაურობაც მიიღო. 1897 წელს, დემობილიზების შემდეგ ლევანი თბილისს გაემგზავრა სამუშაოს საშოვნელად. პირველად მუშაობა დაიწყო ყარსის რკინიგზაზე, სარკინიგზო ხაზის მშენებლობაზე. ორი წლის შემდეგ მან ყარსის გზაზე მუშაობას თავი დაანება და თბილისში, პლეხანოვის გამზირზე, ინჟინერ პასეკის კანტორაში დადგა დარაჯად. ეს იყო 900-იან წლებში. ამ დროს მან გაიცნო სემინარიის სტუდენტი პეტრე კაპანაძე, რომელიც ხშირად დადიოდა მასთან და ასწავლიდა წიგნსა და ნოტებს. პეტრე კაპანაძე იყო ლევანის პირველი მასწავლებელი და გზის მაჩვენებელი. როდესაც ლევანი გურჯაანში დაბრუნდა, გულმოდგინედ შეუდგა ხალხური სიმღერების შესწავლას, გაიღრმავა ცოდნა ამ დარგში და დაიწყო ხალხის სამსახური. 1900 წლიდან მუშაობდა ლევანი ხალხური სიმღერის შეკრების, შესწავლის, დამუშავებისა და გუნდების საშუალებით ხალხშივე ამ სიმღერის გავრცელების საქმეში. ჯერ თავისივე ოჯახში დებსა და ძმებს შეასწავლა სიმღერები, შემდეგ, როცა საკუთარ სახლში დაუდიოდა მოწაფეები, რომელთაც დაუზარებლად ასწავლიდა სიმღერებს. მას ჰყავდა მომღერალთა პატარა ჯგუფები, რომელთაც გამოიყვანდა ხოლმე საქველმოქმედო მიზნით გამართულ საღამოებზე. ეს საღამოები იმართებოდა თავადების სახლებსა და ეზოებში; როცა კახეთში რკინიგზა გაჰყავდათ, ლევანი თავისი გუნდით მომსახურებას უწევდა რკინიგზის მუშებსა და მოსამსახურეებს. ლევან მუღალაშვილის გუნდი ყველა ოლიმპიადაში პირველ ადგილზე გამოდიოდა. 1929 წელს რეჟისორ აკაკი ფაღავას ინიციატივითა და უშუალო ხელმძღვანელობით გამართული საქართველოს ხალხური შემოქმედების მეორე ოლიმპიადა დაამშვენა ლევან მუღალაშვილის გუნდის გამოსვლამ. ასევე წარმატებით წარსდგა იგი მესამე ოლიმპიადაზე თბილისის საოპერო თეატრში. 1936 წელს თბილისში, პლეხანოვის სახელობის კლუბში გამართულ შეჯიბრზე გურჯაანის ლევან მუღალაშვილის გუნდმა პირველი ადგილი დაიკავა და დაჯილდოვდა მოსკოვში რკინიგზის საკავშირო ოლიმპიადაზე გაგზავნით, თუმცა სხვადასხვა მიზეზის გამო ეს არ მოხერხდა. 1937-1938 წლების ოლიმპიადებზე გურჯაანის მომღერალთა გუნდი დააჯილდოვეს სიგელებით, ფულადი და ძვირფასი საჩუქრებით. 1938 წლიდან გურჯაანის მომღერალთა გუნდი რაიონულ ეთნოგრაფიულ გუნდად აღიარეს და ყოველწლიური დოტაცია დაუნიშნეს. გუნდის წევრები მთავრობის მიერ დაწესებულ თანხიდან საესტრადო ტანისამოსით შემოსეს. მაღალაშვილი ლ., კახელი ლოტბარები (გურჯაანი), წიგნი I, ISBN 978-9941-9773-4-3
კონჭკათის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია

კონჭკათის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კონჭკათში. ტაძარი შემაღლებულ ადგილას დგას, ზღვის დონიდან 281 მეტრზე. აგებულია მე-10-მე-15 საუკუნეებში. მას ირგვლივ შემოვლებული აქვს გალავანი. ნახევარწრიულ აბსიდიანი დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ფერის თლილი ქვის კვადრებითაა ნაგები. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს ამ უკანასკნელის თავზე გადის ჩუქურთმიანი თაღი. გარედან არქიტრავულია ორივე კარი, შიგნიდან თაღოვანია. დასავლეთით მიშენებული აქვს ორ საფეხურიან ცოკოლზე მდგარი, ორი თაღით გახსნილი გალერეა. გალერეის თაღები ეყრდნობა მრგვალ მასიურ იმპოსტირებულ სვეტს. გალერეის, სვეტის თავზე ტიმპანის ქვაა გამოყენებული, სადაც ცენტრში წრეში ჩახაზული ჯვარია წარმოდგენილი. გალერეის ცილინდრული კამარა ეყრდნობა ორ იმპოსტიან პილასტრს, ხოლო პილასტრებს შორის გადადის თაღი. გალერეის ინტერიერში შემორჩენილია კედლის მხატვროფის ფრაგმენტები. ჩრდილოეთიდან ტაძარს მიშენებული აქვს ეკვდერი, რომლის შესასვლელიც დასავლეთიდანაა. ასევე სამხრეთით ეკვდერის საძირკვლის ნაშთები ფიქსირდება. ტაძარს დასავლეთით, აღმოსავლეთით და სამხრეთით გაჭრილი აქვს თაღოვანი სარკმლები, რომლის საპირეები შედგება მოჩუქურთმებულ ოლესა და მისი მოჩარჩოებული ლილვებისგან. ეკლსიის ცილინდრული კამარა ეყრდნობა სამ ორ საფეხურიან პილასტრს. ტაძარს გარშემო შემოუყვება გალავანი, რომელსაც შესასვლელი გაჭრილი აქვს ჩრდილოეთით და სამხრეთით. ტაძარი აღდგენილია 2013- 2014 წლებში.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9899
მოძვის წმინდა გიორგის ეკლესია

მოძვის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოძვში. აგებულია XIX საუკუნეში. ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. გეგმა მინაშენთან ერთად წაგრძელებული სწორკუთხედია. მთავარი შენობა დაბოლოებულია აღმოსავლეთით სფერული კონქითა გადახურული აფსიდით. აფსიდის განათების წყაროს თაღოვანი სარკმელი წარმოადგენს. სარკმლის ორივე მხარეს მოთავსებული თითო ნიშა. დარბაზი ორ, თითქმის თანაბარ ნაწილად იყოფა, გრძივ კედლებში განლაგებული წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით. ცილინდრული კამარაა. გრძივი და განივი მიმართულებით გადაყვანილია თაღები. ნავი სამხრეთისა და ჩრდილოეთ კედლებშია განათებული, აბსიდის მხრების მახლობლად გაჭრილი თაღოვანი სარკმლებით. დასავლეთ კედლის ზედა მონაკვეთში მესამე სარკმელია. ფართო თაღოვანი შესასვლელით ნაგებობა დაკავშირებულია დასავლეთ მინაშენთან. მინაშენი განათებულია გრძივ კედლებში გაჭრილი სარკმლებით. დასავლეთ კედლის ცენტრში მოთავსებულია შესასვლელი. ფასადები კარ-სარკმლის ლილვოვანი მოჩარჩოებითაა დეკორირებული. სამხრეთი კარის ბალავარზე ამოკვეთილია აყვავებული ჯვარი, ხოლო დეკორაციულ ფრონტონში ჩასმულია მზის სიმბოლური გამოსახულება. აღმოსავლეთი სარკმელი ფართო გეომეტრიული ჩუქურთმითაა მოჩარჩოებული, რომელიც შემოფარგლულია შეწყვილებული ლილვით. მთავარი შენობა და მინაშენი კრამიტის საბურავითაა გადახურული . საბურავს გარს თაროსა და ლილვისაგან შემდგარი ლავგარდანი შემოუყვება. ფასადები შელესილია, შემდეგ შეთეთრებული. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორექვა კირის დუღაბზე და მომწვანო-მოყვითალო ქვიშაქვა.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8954
გალის მუნიციპალიტეტი

გალის მუნიციპალიტეტი (აფხ. Гал амуниципалитет) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, კერძოდ, აფხაზეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შავი ზღვის სანაპიროზე. 1917 წლამდე გალის რაიონი შედიოდა ქუთაისის გუბერნიის სოხუმის ოკრუგში სამურზაყანოს მაზრის სახელწოდებით, 1925 წლის 1 აპრილიდან — გალის მაზრა, ხოლო 1939 წლიდან — გალის რაიონის სახელწოდებით. გალის რაიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ოჩამჩირის, აღმოსავლეთით — წალენჯიხის, სამხრეთით — ზუგდიდის რაიონები, დასავლეთით — შავი ზღვა. ფართობი 1003 კმ2. რაიონული ცენტრი — ქ. გალი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. გალის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მთიანია, სამხრეთ-დასავლეთი — ვაკე-დაბლობი. მთიანი ნაწილი აგებულია ცარცული ასაკის კირქვებით; უკიდურესი ჩრდილოეთი ზოლი — იურული პორფირიტებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, ტუფ-ბრექჩიებით; გორაკ-ბორცვიანი ზონის აგებულებაში მონაწილეობს პალეოცენ-ეოცენური, მიოცენ-პლიოცენური კირქვები, მერგელები, თიხები, კონგლომერატები და ქვიშაქვები. სამურზაყანოს ვაკე-დაბლობი აგებულია მეოთხეული ასაკის რიყნარით, ქვიშებითა და თიხებით. რაიონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს საშუალო სიმაღლის ინტენსიურად დაკარსტული ოხაჩქუის და ოისირედ ქედები, აგრეთვე აკიბის ქედი, სამხრეთით მოსდევს გორაკ-ბორცვიანი ზონა. ქ. გალის სამხრეთ-აღმოსავლეთით აღმართულია ანტიკლინური სერი სატანჯო (506 მ), კიდევ უფრო სამხრეთით, მდინარე ენგურამდე, გადაჭიმულია 20-30 მ სიმაღლის სამურზაყანოს ვაკე-დაბლობი. ზღვის ნაპირის გასწვრივ განვითარებულია დიუნები, მათ მიღმა სანაპირო ალაგ-ალაგ დაჭაობებულია. სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია თაბაშირის (ოქუმი) საბადო. გალის რაიონში ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა. სამურზაყანოს დაბლობსა და გორაკ-ბორცვიან მთისწინეთში იცის რბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 4-6°C, ივლისი 24°C, აბსოლუტური მინიმალური — 10-12°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 34-36°C. ნალექები 1646-1760 მმ წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი მოდის ზაფხულსა და შემოდგომაზე. მუსონური ხასიათის ქარები. მთიან ზონაში იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2-იდან 0°C-მდეა, ივლისის 18-20°C, აბსოლუტური მინიმალური — 12-14°C. აბსოლუტური მაქსიმალური 32-34°C. ნალექები 1600-1800 მმ წელიწადში. აკიბისა და ოხაჩქუის ქედების თხემურ ნაწილში ჰაერის ტემპერატურა კიდევ უფრო დაბალია: იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0-იდან — 2°C-მდეა, ივლისის 16°C; აბსოლუტური მინიმალური 14,-16°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 32°C. ნალექები 1800-2000 მმ წელიწადში. ილია ვეკუა (დ. 1907, პირველი შეშელეთი — გ. 1977, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. აკაკი ჩხენკელი (დ. 1874, ოქუმი — გ. 1959, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი საგარეო საქმეთა მინისტრი ↑ газ. «Трудовая Абхазия», №74 (1105), 4 апрель, 1925 ↑ Georgia division