laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჩრდილოეთ გერმანიის კავშირი

ჩრდილოეთ გერმანიის კავშირი (გერმ. Norddeutscher Bund) — გერმანული ფედერაციული სახელმწიფო, შეიქმნა 1866 წლის აგვისტოში როგორც სამხედრო ალიანსი ჩრდილო გერმანიის 22 სახელმწიფოს მიერ პრუსიის ლიდერობით, რომელიც 1867 წლის ივლისში გარდაიქმნა ფედერალურ სახელმწიფოდ და იყო გერმანიის იმპერიის წინამორბედი. ჩრდილოეთ გერმანიის კავშირი მოიცავდა გერმანიის კავშირის ნაწილს მდინარე მაინიდან ჩრდილოეთით, დამატებული პრუსიის აღმოსავლეთი ტერიტორიები და შლეზვიგი, მაგრამ არ შეიცავდა ავსტრიას, ბავარიას, ვიურტემბერგს, ბადენს და ჰესენის დიდი საჰერცოგოს სამხრეთ საწილს. გერმანიის გაერთიანება (1871) Craig, Gordon A. Germany, 1866–1945 (1978) online edition Holborn, Hajo. A History of Modern Germany: 1840–1945 (1969) pp. 173–232 Nipperdey, Thomas. Germany from Napoleon to Bismarck (1996), very dense coverage of every aspect of German society, economy and government Pflanze, Otto. Bismarck and the Development of Germany, Vol. 1: The Period of Unification, 1815–1871 (1971) Taylor, A.J.P. Bismarck: The Man and the Statesman (1967) online edition
მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში

მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-737 წლებში, არაბების ლაშქრობა სარდალ მარვან II იბნ მუჰამადის (ქართული წყაროებით მურვან ყრუ) მეთაურობით საქართველოს საბოლოო დამორჩილების მიზნით. ქართველი ხალხის გმირული წინააღმდეგობის გამო არაბების მიერ საქართველოს დაპყრობა-დამორჩილების პროცესი თითქმის მთელი საუკუნე გაგრძელდა. ამ პროცესის დასასრულად და ქართლში არაბთა ბატონობის დამკვიდრების თარიღად მიიჩნევენ მურვან ყრუს შემოსევას. მურვანს დიდძალი ლაშქარი ჰყავდა. მან მთელი კავკასიის დაპყრობა შეძლო. მურვანმა ჯერ ქართლი ააოხრა, დასავლეთ საქართველოში გადავიდნენ არაბთა ჯარი ანაკოფიის ციხეს მიადგა, სადაც ერისმთავარი არჩილი და მირი იყვნენ გამაგრებულნი. ქართველებს ეხმარებოდა აფხაზეთის ერისთავი ლეონი. არაბებმა ციხე ვერ აიღეს და უკან დაბრუნდნენ. შეშინებული მოსახლეობა კი მთებში გაიხიზნა. ქართლიდან მურვანი სამცხეში გადავიდა, ოძრხეს დაიბანაკა და შემდეგ ზეკარის გზით დასავლეთ საქართველოში შეიჭრა. არგვეთში მწვავე ბრძოლის შემდეგ მან ტყვედ იგდო არგვეთის მთავრები დავითი და კონსტანტინე, რომლებმაც არ მიიღეს მაჰმადიანობა. ამის გამო მურვანმა ისინი წამებით დახოცა. შემდეგ მურვანის ლაშქარმა ეგრისის ქალაქები (განსაკუთრებით ციხეგოჯი) და სიმაგრეები დაანგრია, გადალახა „ზღუდე კლისურისა“ (მაშინდელი საზღვარი ბიზანტიის სამფლობელოებსა და საქართველოს შორის), დაიპყრო ცხუმი (ახლანდელი სოხუმი) და მიადგა ანაკოფიას. აქ მას ქართველებმა და აფხაზებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს. აფხაზეთის მთავარი ლეონი გამაგრებული იყო სობღის ციხესიმაგრეში (ოსეთში გადასასვლელ გზაზე) და მურვანმა მისი დამორჩილება ვერ შეძლო. ამას დაერთო სტიქიური მოვლენები (წყალდიდობა და სხვა), რომელთაც დიდად დააზარალეს არაბთა ლაშქარი. მტერმა უკან დაიხია. მურვანის სისასტიკისა და დაუნდობლობის გამო ქართველმა ხალხმა მას „ყრუ“ შეარქვა. მურვანის შემოსევას მძიმე შედეგი მოჰყვა. „იქმნა მას ჟამსა გარყუნილ ქუეყანა ქართლისა, სომხითისა და რანისა და არღარა იპოვებოდა ნაშენები, არცა საჭამადი კაცთა და პირუტყუთა ყოვლადვე“ (ჯუანშერი). ლაშქრობის შემდეგ არაბებმა ქართლში თავისი მოხელე — ამირა დანიშნეს. ამის შემდეგ არაბებს აღარ ჰქონდათ შესაძლებლობა კიდევ მოეწყოთ ლაშქრობები და მთელი ნახევარი საუკუნის მანძილზე კმაყოფილდებოდნენ იმ ხარკით, რომელსაც მათ ქართლის ერისთავი უგზავნიდა. ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965; ჯანაშია ს., არაბობა საქართველოში, შრომები, ტ. 2, თბ., 1952; ხანთაძე შ., ქსე, ტ. 7, გვ. 199, თბ., 1984
მურთაზყული-ხანი

მურთაზყული-ხანი, კახეთის გამგებელი 1659-1664 წლებში. თავდაპირველად სპარსელებმა მას კახეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი მხარე ჩააბარეს. მურთაზყული-ხანი ამავე დროს იყო ყარაბაღის სახანოს ბეგლარბეგი. მას დავალებული ჰქონდა თურქმანული ტომების (რომლებიც მას ემორჩილებოდნენ) კახეთში ჩასახლება. კახეთის აჯანყების (1659) ჩაქრობის შემდეგ კი მურთაზყული-ხანს მთელი კახეთი დაუქვემდებარეს. მურთაზყული-ხანი შეეცადა სპარსელთა ძალაუფლების აღდგენას კახეთში. ფაქტობრივად მთელი კახეთის მოსახლეობა მას ოპოზიციაში ედგა და ქართლის მეფეს ვახტანგ V-ს ემორჩილებოდა. სპარსელები იძულებული გახდნენ იგი უკან გაეწვიათ, ხოლო კახეთის მეფობა ვახტანგ V-ის ძის არჩილისათვის ებოძებინათ. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973; ქსე, ტ. 7, გვ. 199, თბ., 1984
მური

მური შეიძლება აღნიშნავდეს: მური — მდინარე ევროპაში მური — დისპერსიული ნახშირბადიანი პროდუქტი მური — არომატული გუმფისი მური — აბრეშუმის ჭიის განვითარების ადრეული სტადია დემი მური — ამერიკელი მსახიობი მერიან მური — ამერიკელი პოეტი ქალი ტომას მური — ინგლისელი პოეტი ჯორჯ მური — ინგლისელი მწერალი ჯორჯ მური — ინგლისელი ფილოსოფოს-იდეალისტი ჰენრი მური — ინგლისელი მოქანდაკე
ზაარლანდის უნივერსიტეტი

ზაარლანდის უნივერსიტეტი (გერმ. Universität des Saarlandes) — უნივერსიტეტი ზაარლანდის მხარეში ქალაქ ზაარბრიუკენში. უნივერსიტეტი დაარსდა 1948 წელს საფრანგეთთან თანამშრომლობის ფარგლებში და გააჩნია 8 ძირითადი ფაკულტეტი. უნივერსიტეტი ძირითადად ცნობილია კომპიუტერულ მეცნიერებებსა და კომპიუტერულ ლინგვისტიკაში კვლევისა და სწავლების კუთხით. ფაკულტეტები: სამართლისა და ეკონომიკის ფაკულტეტი მედიცინის, თეორიული მედიცინია და ბიოლოგიურ მეცნიერებათა ფაკლულტეტი (ჰომბურგი) ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი I ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი II ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი III ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი I ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი II ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი III ↑ Directory of Open Access Journals — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538"></a> ↑ Professor Ludger Santen wird neuer Präsident der Universität des Saarlandes — 2023. ↑ https://www.uni-saarland.de/fileadmin/upload/universitaet/statistik/2023-ws/gesamt.pdf ↑ design manual — 2023. — გვ. 19. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113144131"></a> ↑ https://www.dfn.de/verein/mv/mitglieder/ ↑ https://www.hrk.de/mitglieder/mitgliedshochschulen/universitaeten-technische-hochschulen/ ↑ https://www.gcsc.de/de/mitgliederliste.html ↑ https://www.adh.de/ueber-uns/mitgliedshochschulen.html ↑ https://eua.eu/about/member-directory.html ↑ https://idw-online.de/de/institution8 ↑ http://www.uni-gr.eu/de/partner ↑ https://www.dfh-ufa.org/die-dfh/die-dfh-im-ueberblick/netzwerk ↑ https://idw-online.de/de/news25860 ↑ Our Members / Tier 5 ↑ https://www.nfdi.de/verein/#mitglieder ↑ https://www.ua11plus.de/ ↑ https://web.archive.org/web/20221123144401/https://www.auf.org/les_membres/nos-membres/
ლარგეტო

ლარგეტო ( იტალ. larghetto, კნინობითი ლარგოდან) აღნიშნავს ზომიერად ნელ ტემპს, რომელიც უახლოვდება ანდანტეს. XVIII საუკუნის დასაწყისიდან იხმარება აგრეთვე ადაჯიოზე ნელი ტემპის აღსანიშნავად . ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 129-130.
Bryan Adams

Bryan Adams — კანადელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბრაიან ადამსის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1980 წელს. 1978 წლის დასაწყისში ბრაიანმა და ჯიმ ველენსმა გააერთიანეს საკუთარი ძალები. მანამდე ისინი უკრავდნენ კანადურ ჯგუფში Prism, მაგრამ 1978 წლიდან აპირებდნენ სიმღერების ავტორთა დუეტის შექმნას. ბრაიანის შემოქმედებით დაინტერესდა ლეიბლი A&M, რომელმაც გამოსცა დისკი 1980 წლის თებერვალში. პირველი სინგლი აქედან იყო Hidin' from Love, რომელიც წარმატებით მოხვდა ”ბილბორდის” ჩარტებში, #43 ადგილზე. სხვა სინგლებმა, Give Me Your Love და Remember ასევე წარმატება ჰპოვეს. მიუხედავად იმისა, რომ ალბომი არ იქნა შემჩნეული ისე, როგორც ბრაიანის სხვა დისკები, 20 წლის შემსრულებელს საკუთარი მსმენელი გაუჩნდა. მუსიკოსის პირველმა ტურმა მოიცვა კანადური კლუბები და კოლეჯები. სწორედ ამ პერიოდში დაიწერა სიმღერები ალბომისთვის You Want It You Got It (1981), რომელმაც დაიპყრო ამერიკული ჩარტები. ↑ 1.0 1.1 Bryan Adams singles. ↑ AllMusic review ↑ Larkin, Colin (2006) The Encyclopedia of Popular Music. MUZE, გვ. 45.  ↑ (1992) The Rolling Stone Album Guide. Random House, გვ. 7.  ↑ „RPM Magazine Archives > Top Albums/CDs > Bryan Adams“. RPM. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ოქტომბერი, 2012. ციტირების თარიღი: 12 სექტემბერი, 2011. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |archive-date=-ში (დახმარება)
ელიზაბეთ ფრიზ ელეტი

ელიზაბეთ ფრიზ ლუმიზ ელეტი (დ. 18 ოქტომბერი, 1818, სოდუს პოინტი, ნიუ იორკი — გ. 3 ივნისი, 1877, ნიუ იორკი) — ამერიკელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოეტი. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც დაწერა ქალების ცხოვრებაზე, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ამერიკულ რევოლუციურ ომში. ↑ Librarycompany. Elizabeth F. Ellet. ციტირების თარიღი: 1 მაისი, 2007.
You Want It You Got It

You Want It You Got It — კანადელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბრაიან ადამსის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1981 წელს. გამოსცა ლეიბლმა A&M. ↑ You Want It You Got It AllMusic-ზე
ლარგო

ლარგო (იტალ. largo, სიტყვასიტყვით „ფართოდ“) — მუსიკალური ტერმინი, რომელიც გულისხმობს მუსიკალური ნაწარმოების განზომილად, დინჯად შესრულებას. მიმართავენ უპირატესად ამაღლებულ, საზეიმო-მწუხარე ხასიათის ნაწარმოებებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 129-130.
არპეჯო

არპეჯო, არპეჯიო (იტალ. arpeggio — როგორც არფაზე) — აკორდის ბგერების ტეხილი შესრულება აღმავალი ან დამავალი მიმართულებით. იყენებენ არფის, ფორტეპიანოს და სხვა საკრავების დაკვრის დროს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 584.
კოლონია

კოლონია (ლათ. colonia) — ტერიტორია საკუთარი პოლიტიკური და ეკონომიკური ხელისუფლების გარეშე, რომელიც დაპყრობილია იმპერიალისტური სახელმწიფოს (მეტროპოლიის) მიერ. ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები Non-Self-Governing Territories Listed by the United Nations General Assembly in 2002 სიბირი: ისტორია (სიბირი როგორც რუსეთის კოლონია)
ოკუპაცია

ოკუპაცია (ლათ. occupatio) — რომელიმე სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების მიერ სხვა ქვეყნის ტერიტორიის დროებით დაკავება. ოკუპაცია უნდა გავმიჯნოთ ანექსიისაგან, რომელიც ერთი სახელმწიფოს მიერ სხვა ქვეყნის სრულ ან ტერიტორიის ნაწილის ძალით მიერთებას გულისხმობს. ოკუპირებული ტერიტორიები სოციალისტური ბანაკი პალესტინის ტერიტორიები Occupied territory - the legal issues დაარქივებული 2010-03-08 საიტზე Wayback Machine. , legal provisions regarding occupation of territory by hostile power and implications for people protected by IHL. David Kretzmer, Occupation of Justice: The Supreme Court of Israel and the Occupied Territories, State University of New York Press, April, 2002, trade paperback, 262 pages, ISBN 0-7914-5338-3; hardcover, July, 2002, ISBN 0-7914-5337-5 Sander D. Dikker Hupkes, What Constitutes Occupation? Israel as the occupying power in the Gaza Strip after the Disengagement, Leiden: Jongbloed 2008, 110 pages, ISBN 9789070062453 Openacces Belligerent Occupation The Law of Belligerent Occupation დაარქივებული 2004-08-21 საიტზე Wayback Machine. Michal N. Schmitt (regarding occupation of Iraq) Law of Belligerent Occupation, Judge Advocate General's School, United States Army
1859

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1859 1859 (ათას რვაას ორმოცდაცხრამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-9 წელი. 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 1 იანვარი - ფოთი გამოცხადდა საპორტო ქალაქად და იწყება სამუშაოები ნავსადგურის შიდა აუზის შესაქმნელად. 21 მაისი : ლონდონში „ბიგ ბენის“ საათი ამუშავდა. 24 ივნისი : სოლფერინოს ბრძოლა — სარდინიის სამეფოსა და საფრანგეთის ჯარებმა დაამარცხეს ავსტრია. 24 ნოემბერი : დიდ ბრიტანეთში გამოიცა ჩ. დარვინის „სახეობათა წარმოშობა“ (The Origin of Species). მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1859. 27 იანვარი : ვილჰელმ II — პრუსიის მეფე (1888–1918) (გ. 1941) 17 თებერვალი : ეგნატე ნინოშვილი — ქართველი მწერალი (გ. 1894) 19 თებერვალი  : სვანტე არენიუსი — შვედი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი. (გ. 1927) 2 მარტი : შოლომ-ალეიხემი — ებრაელი მწერალი (გ. 1916) 8 მარტი  : კენეთ გრემი — ინგლისელი მწერალი (გ. 1932) 16 მარტი : ალექსანდრე პოპოვი — რუსი ფიზიკოსი (გ. 1906) 8 აპრილი : ედმუნდ ჰუსერლი — გერმანელი ფილოსოფოს-იდეალისტი (გ. 1938) 9 აპრილი : იულიუს ჰარტი — გერმანელი მწერალი (გ. 1930) 2 მაისი : ჯერომ ჯერომი — ინგლისელი მწერალი (გ. 1927) 15 მაისი : პიერ კიური — ფრანგი ფიზიკოსი (გ. 1906) 22 მაისი : ართურ კონან დოილი — ინგლისელი მწერალი (გ. 1930) 26 მაისი : ილია ბახტაძე — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი (გ. 1900) 4 აგვისტო : კნუტ ჰამსუნი — ნორვეგიელი მწერალი (გ. 1952) 18 ოქტომბერი : ანრი ბერგსონი — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ. 1941) 19 ნოემბერი : მიხეილ იპოლიტოვ-ივანოვი — რუსი კომპოზიტორი (გ. 1935) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1859. 6 მაისი : ჰუმბოლდტი, ალექსანდერ - გერმანელი ბუნებისმეტყველი და მოგზაური (დ. 1769) 8 ივლისი : ოსკარ I - შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე (დ. 1799)
1858

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1858 1858 (ათას რვაას ორმოცდათვრამეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-8 წელი. 29 ივლისი : იაპონიამ და აშშ-მა ხელი მოაწერეს სავაჭრო ხელშეკრულებას. 18 ნოემბერი - იმპერატორ ალექსანდრეს მეორის ბრძანებულებით, დამტკიცებულ იქნა დებულება "სანავსადგურო ქალაქ ფოთის დასახლებისა და მმართველობის შესახებ" მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1858. 5 თებერვალი : ეკატერინე (კეკე) გიორგის ასული გელაძე–ჯუღაშვილი — იოსებ სტალინის დედა. (გ. 1937) 1 მარტი : გეორგ ზიმელი — გერმანელი სოციოლოგი, ფილოსოფოსი (გ. 1918) 10 მარტი : კოკიჩი მიკიმოტო — იაპონელი მეწარმე. (გ. 1954) 16 ივნისი : გუსტავ V - შვედეთის მეფე (გ. 1950) 22 ივლისი : ჰეკი, ფილიპ - გერმანელი იურისტი (გ. 1943) 27 აგვისტო : პეანო, ჯუზეპე - იტალიელი მათემატიკოსი (გ. 1932) სექტემბერი : თამარაშვილი, მიხეილ - ქართველი თეოლოგი, საზოგადო მოღვაწე (გ. 1911) 20 ნოემბერი : ლაგერლეფი, სელმა - შვედი მწერალი (გ. 1940) 21 დეკემბერი : პუჩინი, ჯაკომო - იტალიელი კომპოზიტორი (გ. 1924) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1858. 12 ოქტომბერი : ანდო ჰიროსიგე - იაპონელი მხატვარი (დ.1797)
გლისანდო

გლისანდო (იტალ. glissando, ფრანგ. glisser - სრიალი), მუსიკალური ნაწარმოების შესრულების განსაკუთრებული ხერხი; შემსრულებელი ასრიალებს თითს არფის ან სხვა ხემიანი საკრავის სიმებზე, ფორტეპიანოზე (ერთი ან რამდენიმე თითის ფრჩილს თეთრ კლავიშებზე). ტრომბონზე წარმოიშობა კულისის მოძრაობით. გლისანდო იძლევა კოლორიტულ ბგერით ეფექტს. ქსე, ტ. 3, გვ. 188, თბ., 1978
1856

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1856 1856 (ათას რვაას ორმოცდათექვსმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-6 წელი. 30 მარტი : ხელი მოეწერა პარიზის ხელშეკრულებას. ყირიმის ომი დასრულდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1856. 21 თებერვალი  : ჰენდრიკ პეტრუს ბერლაგე — ჰოლანდიელი არქიტექტორი (გ. 1934) 9 მარტი : ედი ფოი — ამერიკელი მსახიობი (გ. 1928) 17 მარტი : მიხეილ ვრუბელი — რუსი მხატვარი (გ. 1910) 24 აპრილი : პეტენი, ანრი ფილიპ - ფრანგი სამხედრო მოღვაწე 6 მაისი : ფროიდი, ზიგმუნდ - ავსტრიელი ფსიქიატრი და ფსიქოლოგი (გ.1939) 3 ივნისი : ბარნოვი, ვასილ - ქართველი მწერალი 22 ივნისი : ჰენრი რაიდერ ჰაგარდი - ინგლისელი მწერალი 26 ივლისი : შოუ, ჯორჯ ბერნარდ - ირლანდიელი მწერალი (გ.1950) 2 სექტემბერი : ჰარა ტაკასი - იაპონიის პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1921) 28 დეკემბერი : უილსონი, ვუდრო - აშშ-ის 28-ე პრეზიდენტი (1913 - 1921) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1856. 17 თებერვალი : ჰაინე, ჰაინრიხ - გერმანელი პოეტი და კრიტიკოსი (დ.1797) 9 ივლისი : ავოგადრო, ამედეო - იტალიელი მეცნიერი (დ.1776) 29 ივლისი : ჰავლიჩეკ-ბოროვსკი, კარელ - ჩეხი პოეტი, პუბლიცისტი (დ.1821) 29 ივლისი : შუმანი, რობერტ - გერმანელი კომპოზიტორი (დ.1810) 30 ივლისი : ბარათაშვილი, მიხეილ - ქართველი ისტორიკოსი 23 ნოემბერი : ჰამერ-პურგშტალი, იოზეფ ფონ - ავსტრიელი აღმოსავლეთმცოდნე და დიპლომატი (დ.1774)
1857

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1857 1857 (ათას რვაას ორმოცდაჩვიდმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-7 წელი. 3 მარტი : საფრანგეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა ომი გამოუცხადეს ჩინეთს. 10 მაისი : დაიწყო ინდოელთა აჯანყება ბრიტანეთის წინააღმდეგ. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1857. 8 იანვარი  : ამანულაჰ მირზა ყაჯარი — სპარსეთის ყაჯარების დინასტიის პრინცი (გ. 1937) 23 იანვარი  : ანდრია მოხოროვიჩიჩი — ხორვატი გეოფიზიკოსი და სეისმოლოგი. (გ. 1936) 21 თებერვალი : ლუსიენ გალუა — ფრანგი გეოგრაფი. (გ. 1941) 21 თებერვალი : ავქსენტი ცაგარელი — ქართველი დრამატურგი და მსახიობი. (გ. 1902) 22 თებერვალი : ჰაინრიხ რუდოლფ ჰერცი — გერმანელი ფიზიკოსი (გ. 1894) 28 თებერვალი :ლადო ალექსი-მესხიშვილი — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. (გ. 1920) 8 მარტი : რუჯერო ლეონკავალო — იტალიელი კომპოზიტორი (გ. 1919) 11 მარტი : ანდრია ღულაძე — ქართველი პედაგოგი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე. (გ. 1920) 31 მაისი : პიუს XI - რომის პაპი (გ.1939) 2 ივნისი : ელგარი, ედუარდ – ინგლისელი კომპოზიტორი (გ.1934) 26 ნოემბერი : სოსიური, ფერდინან დე - შვეიცარიელი ენათმეცნიერი (გ.1913) 28 ნოემბერი : ალფონსო XII - ესპანეთის მეფე (გ.1885) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1857. 24 იანვარი : გულისაშვილი, ზაქარია - ქართველი მწერალი და პუბლიცისტი 15 თებერვალი : გლინკა, მიხაილ - რუსი კომპოზიტორი (დ. 1804) 2 მაისი : მიუსე, ალფრედ დე - ფრანგი პოეტი (დ. 1810) 23 მაისი : კოში, ოგიუსტენ ლუი - ფრანგი მათემატიკოსი (დ. 1789) 28 ივნისი : ჭავჭავაძე, ნინო - ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქალიშვილი, ალექსანდრე გრიბოედოვის მეუღლე (დ. 1812) 15 ივლისი : ცერნი, კარლ - ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1791)
1855

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1855 1855 (ათას რვაას ორმოცდათხუთმეტი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა შაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 12 დღე. ეს წელი არის XIX საუკუნის მე-6 დეკადის მე-5 წელი. 17 აპრილი : პრინც-ედუარდის კუნძულები შეუერთდა კანადის კონფედერაციას. 11 სექტემბერი : ბრიტანეთის ჯარებმა აიღეს სევასტოპოლი. სექტემბერი-ოქტომბერი : აჭარაში, გურიაში, სამეგრელოსა და აფხაზეთში თურქებმა ომერ-ფაშას საერთო სარდლობით ჯარები გადმოასხა. ნოემბერი : რუსეთის ჯარებმა ყარსი აიღეს. მიხეილ შერვაშიძე სოხუმში დაბრუნდა. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1855. 16 იანვარი  : ელეონორა მარქსი — ინგლისისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე. (გ. 1898) 23 იანვარი  : ჯონ ბრაუნინგი — ცეცხლსასროლი იარაღების ამერიკელი დიზაინერი (გ. 1926) 25 იანვარი  : ედუარდ მეიერი — გერმანელი ისტორიკოსი, ეგვიპტოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე. (გ. 1930) 14 თებერვალი  : ვსევოლოდ გარშინი — რუსი მწერალი (გ. 1888) 15 მარტი  : ვასილ ყიფიანი — ქართველი პედაგოგი (გ. 1936) 12 მაისი : ერმეს და ფონსეკა – ბრაზილიის პრეზიდენტი (გ. 1923) 21 მაისი : ვერჰარნი, ემილ - ბელგიელი პოეტი და დრამატურგი 25 ივნისი : ანდრონიკაშვილი, იოსებ - ქართველი ინჟინერი და საზოგადო მოღვაწე 10 ნოემბერი : კირიონ II - სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი 1917-1918 (გ.1918) 30 დეკემბერი : ჰარტი, ჰაინრიხ - გერმანელი მწერალი (გ.1906) მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1855. 26 იანვარი : ჟერარ დე ნერვალი — ფრანგი მწერალი და პოეტი (დ. 1808) 23 თებერვალი : კარლ ფრიდრიხ გაუსი — გერმანელი მათემატიკოსი (დ. 1777) 2 მარტი : ნიკოლოზ I — პოლონეთის ბოლო გვირგვინნაკურთხი მეფე და რუსეთის იმპერატორი (დ. 1796) 31 მარტი : შარლოტ ბრონტე — ინგლისელი მწერალი (დ. 1816) 7 აგვისტო : მარიანო არისტა — მექსიკის პრეზიდენტი 1851-1853 (დ. 1802) 26 ნოემბერი : ადამ მიცკევიჩი — პოლონელი პოეტი (დ. 1798)
ნირვანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნირვანა შეიძლება ნიშნავდეს: ნირვანა — ფილოსოფიური ცნება ბუდიზმსა და ჯაინიზმში ნირვანა (ჯაინიზმი) — სულიერი გათავისუფლების ცნება ჯაინიზმში ნირვანა (ჯგუფი) — ამერიკული როკ ჯგუფი (1987—1994) Nirvana — ამერიკული როკ ჯგუფის ალბომი ნირვანა (ბრიტანული ჯგუფი) — ბრიტანული როკ ჯგუფი (1967—დღემდე) ნირვანა (ფილმი) — 1997 წლის იტალიური სამეცნიერო ფანტასტიკა
მური (გუმფისი)

მური (ბერძნ. myron), ზმირინი (ბერძნ. smyron) — არომატული გუმფისი, რომელსაც გამოყოფს ბურსერისებრთა ოჯახის კომიფორას გვარის ხეების (Commiphora abyssinica და Commiphora schimperi იზრდებიან სამხრეთ არაბეთსა და ეთიოპიაში) ღერო დასერვის შემდეგ. ჰაერზე მური მაგრდება. სასიამოვნო სუნი და მწარე გემო აქვს. ანტისეპტიკური თვისებების გამო გამოიყენება პირში გამოსავლებად (ნაყენის სახით), ჭრილობებზე მოსაყრელად, სალბუნისა და მალამოს დასამზადებლად. ძველად საკმევლადაც იყენებდნენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 200.
მური (ზოოლოგია)

მური — აბრეშუმის ჭიის განვითარების ადრეული სტადია, როდესაც მას შავი ფერი აქვს (შდრ. მატლი, მუხლუხი). ამ ტერმინს ლიტერატურაში უმართებულად ლარვას გაგებითაც ხმარობენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 200.
მუროვდაღის ქედი

მუროვდაღის ქედი (აზერ. Murovdağ) — ქედი ამიერკავკასიაში, აზერბაიჯანში, ყველაზე მაღალია მცირე კავკასიონის სისტემაში. სიგრძე დაახლოებით 70 კმ, სიგანე 10 კმ. სიმაღლე 3724 მ-მდე (მწვერვალი გამიში). მუროვდაღის ქედი უმთავრესად აგებულია დანალექ-ვულკანოგენური წყებებით. თხემი კლდოვანია, კალთები — ძლიერ დანაწევრებული, მთა-ტყის ლანდშაფტი, თხემურ ნაწილში — მთა-მდელოსა და მდელოსტეპისა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 201.
პონტოელები

პონტოელები, ასევე პონტოელი ბერძნები (ბერძ. Πόντιοι, Ελληνοπόντιοι, Póntioi, Ellinopóntioi; თურქ. Pontus Rumları, Karadeniz Rumlari) — ეთნიკური ბერძნების ქვეჯგუფი, რომელთა ისტორიული განსახლების ადგილი, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე პონტოს რეგიონია, თუმცა მათ გარკვეულ ნაწილს, თურქების მიერ მათი ეთნიკური შევიწროვების გამო მოუწია სხვა ქვეყნებისთვის თავის შეფარება. პონტოელები ძირითადად საქართველოში, სამხრეთ რუსეთში, უკრაინაში (ყირიმში), სომხეთში, ყაზახეთში და უზბეკეთში ცხოვრობენ, ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად იწყეს მიგრაცია საბერძნეთსა და კვიპროსში. მაშინ როდესაც პონტოელები ძირითადად აღმოსავლეთით საქართველოსა და სომხეთის მიმართულებით დაიძრნენ, მათი ნაწილი დასალეთით, საბერძნეთისკენ გაეშურა. საბერძნეთში გადასვლის პერიოდში, ზოგიერთი ინფორმაციით, 353 ათასი პონტოელი დაიღუპა ოსმალეთის ხელისუფალთა ბრძანებით, ამის მიუხედავად საბერძნეთის რესპუბლიკის გარდა არც ერთმა სახელმწიფოს არ უცნია ეს ფაქტი, როგორც პონტოელთა გენოციდი. ბერძნები ბერძნები საქართველოში Halo, Thea. Not Even My Name. Picador. 2000. ISBN 978-0-312-26211-2. Hofmann, Tessa, ed. Verfolgung, Vertreibung und Vernichtung der Christen im Osmanischen Reich 1912–1922. Münster: LIT, 2004. ISBN 978-3-8258-7823-8 ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პონტოელები Pontian Federation of Greece Website with map showing colonization of the Black Sea by Greeks ↑ Standard Languages and Language Standards: Greek, Past and Present, Alexandra Georgakopoulou, Michael Stephen Silk, page 52, 2009 ↑ Against all odds: archaic Greek in a modern world | University of Cambridge. ციტირების თარიღი: 2013-03-31. ↑ Ethnic Groups of Georgia: Censuses 1926—2002. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-22. ციტირების თარიღი: 2014-10-14. ↑ 2011 Armenian Census
ფუა-გრა

ფუა-გრა (ფრანგ. foie gras /fwɑːˈgrɑː/, "ცხიმიანი (სქელი) ღვიძლი") არის ბატის ან იხვის ღვიძლი, რომელიც სპეციალური ტექნოლოგიით არის გასქელებული (გაცხიმოვანებული) ე.წ. ფრანგული წესით. ფუა-გრას პატეს ასევე სტრასბურგის ორცხობილას უწოდებნენ, ვინაიდან ერთ დროს ეს ქალაქი ამ პროდუქტის მთავარი მწარმოებელი იყო. ფუა-გრა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და კარგად ცნობილი დელიკატესია ფრანგულ კულინარიაში და მის გემოს აღწერენ როგორც გაჯერებულს, მსუყეს და დელიკატურს, განსხვავებით ჩვეულებრივი ბატის ან იხვის ღვიძლისგან. ფუა-გრა იყიდება, როგორც მთელი, ისე მუსის, პარფეს ან პაშტეტის ფორმით მომზადებული და, როგორც წესი, სხვა საკვებთან თანმხლები პროდუქტია.