laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
რკინის გვარდია

„რკინის გვარდია“ (რუმ. Garda de Fier) ცნობილია ასევე, როგორც „მიქაელ მთავარანგელოზის ლეგიონი“ ან „ლეგიონერთა მოძრაობა“, ასევე „მწვანე პერანგიანებსაც უწოდებნენ, სამოსის ფერის გამო — რუმინული ულტრანაციონალისტური პარტია, რომელიც შექმნა კორნელიუ ზელია კოდრეანუმ 1927 წელს. პარტია ორდენის ხასიათს ატარებდა, ცხოვრობდნენ მონაზონ-რაინდული ტიპის ცხოვრებით და ატარებდნენ რელიგიურ რიტუალებს. რკინის გვარდია იყო ანტიკომუნისტური, ანტისემიტური და ანტიკაპიტალისტური იდეოლოგიის მატარებელი. მთავარი ნიშანი, რითაც განსხვავდებოდნენ დასავლელი ულტრანაციონალისტებისგან, იყო მათი რელიგიური მრწამსი, ისინი მართლმადიდებელი ქრისტიანები იყვნენ, რის გამოც ბევრი რუმინელი მართლმადიდებელი სასულიერო პირი მათი აქტიური წევრი იყო. თვითონ კოდრეანუ წარმოშობით ბუკოვინიდან იყო, რომელიც შემდგომ საბჭოთა კავშირმა რუმინეთს წაართვა ბესარაბიასთან ერთად და აქ მოლდავეთის სსრ შექმნა. კოდრეანუმ 1923 წელს ალექსანდრე გუზასთან ერთად შექმნა „ეროვნულ-ქრისტიანული ლიგა“, თუმცა გამაღიზიანებელი გახდა მისი აქტიურობა და ციხეში აღმოჩნდა, რა პერიოდშიც ლეგიონის შექმნაზე დაიწყო ფიქრი და გამოსვლის შემდგომ ეს მართლაც მოახერხა. პარტია საკმაოდ პოპულარული გახდა, რუმინეთში მას მოაზროვნეთა დიდი ნაწილიც უჭერდა მხარს. 1930 წლიდან დიდ წინააღმდეგობას უწევდნენ კომუნისტებს და სხვა პოლიტიკურ ოპონენტებს. ჩამოყალიბდა მებრძოლი ლეგიონი, რომელიც ხუთ ნაწილად იყო დაყოფილი, მოიერიშე ლეგიონერებს პირდაპირ ევალებოდათ თავიანთი მტრების ფიზიკური განადგურება. 1937 წელს რკინის გვარდია რეალური პოლიტიკური ძალა გახდა, რამაც შეაშინა მმართველი ხელისუფლება და 1938 წელს კორნელიუ კოდრეანუ ციხეში ჩასვეს, თუმცა ის მაინც საშიში იყო ხელისუფლებისთვის და ამავე წელს საიდუმლო ბრძანებით რამდენიმე თანამებრძოლთან ერთად მოკლეს. პარტია შესუსტდა, თუმცა არსებობა არ შეუწყვიტავს და 1939 წლის 21 სექტემბერს შურისძიების მიზნით მათ დაცხრილეს პრემიერ-მინისტრი კალინესკო. შურისძიების პროცესი გაგრძელდა. ამას იმანაც შეუწყო ხელი, რომ კაროლ II-ის დროს (1930-1940) რუმინეთმა საკმაოდ დიდი ტერიტორიები დაკრგა და ხალხში მხარდაჭერა დაკარგა მთავრობამ, ხოლო არმიამ 1940 წელს მეფე გადააყენა და ხელისუფლების სათავეში გენერალი იონ ანტონესკუ მოვიდა, რის შემდეგ ქვეყანაში ოთხ თვიანი სამხედრო მმართველობა დამყარდა. ანტონესკუ იძულებული გახდა რკინის გვარდიასთან ერთად ემართა ქვეყანა. 1941 წლის იანვარში რკინის გვარდიამ აჯანყება მოაწყო ანტონესკუს წინააღმდეგ, თუმცა უშედეგოთ. აჯანყება დამარცხდა, იონ ანტონესკუ რუმინეთის ერთპიროვნული მმართველი გახდა, რკინის გვარდიის მოძრაობა აიკრძალა და მისი ცხრა ათასი წევრი დააკავეს. Fascism (Oxford Readers) edited by Roger Griffin, Part III, A., xi. "Romania", pp. 219–222 (Oxford University Press, 1995, ISBN 0-19-289249-5). The Suicide of Europe: Memoirs of Prince Michael Sturdza by Mihail R. Sturdza (American Opinion Books, 1968, ISBN 0-88279-214-8). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რკინის გვარდია Facing the Past დაარქივებული 2018-06-14 საიტზე Wayback Machine. . An untold footnote to World War II ↑ Payne, Stanley G. (1995). A History of Fascism, 1914–1945. University of Wisconsin Press, გვ. 394.  ↑ For "greenshirts" see, for example, R.G. Waldeck, Athene Palace, University of Chicago Press eBook (2013), ISBN 022608647X, p. 182. Originally published 1942.
ჭაბონამა

„ჭაბონამა“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ფოთიდან. თამაშობს „ფაზისის“ სტადიონზე. დაარსდა ორი სამოყვარულო გუნდის „გადიას“ და „მალთაყვას“ გაერთიანებით 2017 წელს და დაერქვა სახელად „ჭაბონამა“. „ჭაბონამამ“ პირველივე წელს შეძლო საქართველოს მოყვარულთა თასი 2017-ის მოგება. ფინალურ მატჩში ფოთელებმა თბილისის „ნახალოვკა“ დაამარცხეს ანგარიშით 4-0. საქართველოს თასის გამარჯვების შედეგად „ჭაბონამამ“ მოიპოვა უეფას რეგიონთა თასის 2018/19-ზე მონაწილეობის უფლება, სადაც ქართველი ფეხბურთელების მეტოქეები სლოვენიის, შოტლანდიის და რუმინეთის წარმომადგენელი გუნდები იქნებიან. ფოთის მუნიციპალიტეტის ჩემპიონატი ჩემპიონი: 2017, 2018, 2019 მოყვარულთა თასი საქართველოს მოყვარულთა თასის გამარჯვებული 2017 უეფას რეგიონთა თასის მონაწილე 2018 საქართველოს მოყვარულთა თასის გამარჯვებული 2018 საქართველოს მოყვარულთა თასის ფინალისტი 2019 წელს. ჭაბონამა Facebook-ზე უეფას რეგიონთა თასი 2018 ↑ ფოთის „ჭაბონამა“ „მოყვარულთა თასი 2017“-ის მფლობელი გახდა. Ipress.Ge (11 დეკემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2018.[მკვდარი ბმული] ↑ ფოთის გუნდი უეფას რეგიონთა თასზე ითამაშებს. Popsport.Com (11 დეკემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 19 მაისი, 2018.[მკვდარი ბმული] ↑ უეფას რეგიონთა თასზე საქართველოს ფოთის "ჭაბონამა" წარადგენს. საქართველოს პირველი არხი (11 დეკემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2018.
ლუკრეცია დ’ესტე

ლუკრეცია დ’ესტე (დ. 16 დეკემბერი 1535 — გ. 1598) — ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ასული. ურბინოს ჰერცოგინია 1570-1578 წლებში როგორც ფრანჩესკო მარია II-ის მეუღლე. ლუკრეცია იყო ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ქალიშვილი. დედის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XII და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი ანა ბრეტონელი. ხოლო მამის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგი ალფონსო I და მისი მეორე ცოლი, რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ასული ლუკრეცია ბორჯია, ვის პატივსაცემადაც ეწოდა მას სახელი. ლუკრეციასა და მის უმცროს დას, ელეონორას ტორკუატო ტასომ მიუძღვნა თავისი ცნობილი ნოველა O figlie di Renata, ანუ რენატას ქალიშვილები (ლუკრეციას დედას, რენეს იტალიელები რენატას ეძახდნენ). 1570 წლის 18 თებერვალს იგი დაქორწინდა ურბინოს ჰერცოგ ფრანჩესკო მარია II დელა როვერეზე. ქორწინება რვა წლის მანძილზე გაგრძელდა, მიუხედავად მათი ასაკობრივი სხვაობისა. ერთად-ერთი პრობლემა ის იყო, რომ ლუკრეციას გათხოვებამდე რომანი ჰქონდა გრაფ ერკოლე კონტრართან, რაც მისი გათხოვების შემდეგაც გაგრძელდა. მას შემდეგ რაც ეს ამბავი მისი ძმის, ჰერცოგ ალფონსო II-ის ყურამდე მივიდა, ყველაფერი აირია. მან საჯაროდ განაცხადა ეს და მოკლა ლუკრეციას საყვარელი. ამის მიუხედავადაც, ლუკრეციას ოჯახი არ აინტერესებდა და ვერც ბავშვს ვერ აჩენდა. მალე მან ახალი საყვარელი გაიჩინა. 1578 წელს ფრანჩესკო მარია II გასცილდა ლუკრეციას, რის შემდეგაც იგი ფერარაში დაბრუნდა. ამის შემდეგ ფრანჩესკომ მეორე ცოლი შეირთო, თავისი ბიძაშვილი ლივია დელა როვერე. ლუკრეცია დ’ესტე გარდაიცვალა 1598 წელს, ფერარაში. L. Tonelli, Tasso, Torino, Paravia, 1935, p. 72 Mariella Carpinello, Lucrezia d'Este. Duchessa di Urbino, Milano, Rusconi, 1988 Gerolamo Melchiorri, Donne illustri ferraresi dal Medioevo all'Unità, a cura di Graziano Gruppioni, prefazione Enrica Guerra, Ferrara, 2G Editrice, 2014.
სტეპის ტინამუ (გვარი)

სტეპის ტინამუ ან მთის ტინამუ (ლათ. Nothoprocta) — ფრინველთა გვარი ტინამუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 6 (ან 7) სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკაში, ძირითადად ანდებში. მათი სხეულის სიგრძეა 26–36 სმ. ნისკარტი გრძელი აქვთ, რომელიც ქვევით არის მოღუნული. შეფერილნი არიან ნაცრისფერ-ყავისფრად, ზედ შავ-თეთრი ლაქები აყრია. ცხოვრების უდიდეს ნაწილს მიწაზე ატარებენ, მცირედ გადაადგილდებიან. იკვებებიან თესლებითა და მწერებთ. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე. კრუხობს მამალი, კვერცხები შეიძლება 4-მდე სხვადასხვა დედლისა იყოს. სახეობების უმრავლესობაში ინკუბაცია 2–3 კვირა გრძელდება. ზოგჯერ პერუული სტეპის ტინამუ (ლათ. Nothoprocta kalinowskii) განიხილება, როგორც მე-7 სახეობა, მაგრამ უმთავრესად მას მორთული სტეპის ტინამუს ქვესახეობად თვლიან. Nothoprocta taczanowski — ტაჩანოვსკის სტეპის ტინამუ Nothoprocta ornata — მორთული სტეპის ტინამუ Nothoprocta perdicaria — ჩილური სტეპის ტინამუ Nothoprocta cinerascens — სტეპის ტინამუ Nothoprocta pentlandii — ანდური სტეპის ტინამუ Nothoprocta curvirostris — ჯუჯა სტეპის ტინამუ Коблик Е. А. Система рецентных и субрецентных палеогнат // Древненёбные птицы (очерки филогении, систематики, биологии, морфологии и хозяйственного использования) / под ред. О. Ф. Черновой, Е. А. Коблика. — М.: Т-во научных изданий КМК, 2010. — С. 53. — 212 с. — ISBN 978-5-87317-635-9 Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 12. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0. Remsen Jr., J. V.; et al. Proposal (#246) to South American Classification Committee : Eliminate Kalinowski's Tinamou Nothoprocta kalinowskii from the list of South American species. South American Classification Committee. American Ornithologists' Union (14 Feb 2007). ↑ Krabbe, Niels & Schulenberg, Thomas S. (2005). "A mystery solved: the identity and distribution of Kalinowski's Tinamou (Nothoprocta kalinowskii)", Bulletin of the British Ornithologists' Club 125(4): 253-260
პერსევსის თანავარსკვლავედი

პერსევსის თანავარსკვლავედი თითქმის მთლიანად ირმის ნახტომის არეშია, მაგრამ კაშკაშა ვარსკვლავთა დიდი სიმრავლის გამო კარგად ჩანს მისი მოხაზულობა რძის თეთრ ფონზე. მისი მეზობლები არიან: მეეტლე, კურო, ვერძი, ანდრომედა და კასიოპეა. პერსევსის თანავარსკვლავედი კარგად ჩანს უღრუბლო უმთვარო ღამეებიში ნოემბრიდან მარტამდე. მოწმენდილ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დაინახება ვარსკვლავთკრებულის დაახლოებით 90 ვარსკვლავი, მათგან 11 ორიდან სამამდე ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. პერსევსის თანავარსკვლავედში არის საინტერესო ობიექტები, რომლებზეც დაკვირვება უბრალო თვალითაც შეიძლება. პირველ ადგილზეა ბეტა ვარსკვლავი, რომელსაც არაბებმა ალგოლი (ეშმაკი) უწოდეს. სავარაუდოა, რომ ეს საბაბი მათთვის ვარსკვლავის სინათლის ცვალებადმა ხასიათმა მისცა. ალგოლი იმ კლასის ცვალებად ვარსკვლავთა ტიპური წარმომადგენელია, რომელნიც ხან კაშკაშებენ, ხან ბჟუტავენ. ასეთებია ფიზიკურად ორმაგი ვარსკვლავები, სადაც ერთი კომპონენტი (მთავარი ვარსკვლავი) ჩვეულებრივ უფრო კაშკაშაა მეორეზე (თანამგზავრი). ასტრონომიული მასშტაბით ორი ვარსკვლავი ერთიმეორის მახლობლად ბრუნავს სიმძიმის ცენტრის გარშემო. ბრუნვის დროს სუსტი ვარსკვლავი (თანამგზავრი) მთავარს ეფარება და დროებით ასუსტებს მის ბრწყინვალებას. უბრალო თვალით ალგოლზე დაკვირვებისას შევამჩნევთ, რომ ორნახევარი დღე-ღამის განმავლობაში ის მეორე სიდიდისაა, არ იცვლება და არც შეიმჩნევა. ამის შემდეგ ხუთი საათის განმავლობაში ალგოლის სიკაშკაშე თანდათანობით მატულობს და მესამე ვარსკვლავიერ სიდიდეს აღწევს. სულ მცირე, ხუთის საათის შემდეგ ვარსკვლავის თვდაპირველი სიკაშკაშე სრულად აღდგება, რათა შემდეგ იგივე განმეორდეს. ეს პერიოდულობა მკაცრადაა დაცული 3,2-ან 3,5 შორის. მაგრამ არც ამ ცვლილების პერიოდია უცვლელი: განსხვავებაა 33-დან 35 დღე-ღამემდე. ამას ემატება სიკაშკაშის ცვლის დიდი პერიოდებ, დაახლოებით 1100 დღე-ღამის ხანგძლივობით. აუცილებელი ხდება სისტემური დაკვირვება ამ საინტერესო ნახევრად სწორი, ცვალებადი ვარსკვლავის სიკაშკაშეზე. პერსევსის თანავარსკვლავედის ეტა ვარსკვლავის მახლობლად, ნათელ და უმთვარო ღამეს, შეუიარაღებელი თვალით შეიძლება უსწორმასწორო ფორმის ღია ფერის ლაქის დანახვა. არსებითად ეს ორი განუყოფელი ჯგუფია, რომლის შემადგენელი ვარსკვლავები აღინიშნებიან X და H ასოებით. ისინი ყურადღებას იპყობენ იმით, რომ თითოეული გაყოფილი ჯგუფი შეიცავს ძალზე ბევრ ვარსკვლავს. ბინოკლით დაკვირვებისას მოჩანს ამ ჯგუფის საოცრად ლამაზი გამოსახულება. პერსევსის თანავარსკვლავედში გამა ვასკვლავის მახლობლად ჩანს მეტეორთა ძალზე აქტიური ნაკადი — პერსეიდები. დაკვირვება შეიძლება 18 ივლისიდან 20 აგვისტომდე, უფრო ინტენსიურად 12 აგვისტოს, როდესაც საათში 70 მეტეორი გაივლის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პერსევსის თანავარსკვლავედი The Deep Photographic Guide to the Constellations: Perseus SEDS' comprehensive Messier Catalog დაარქივებული 1999-04-20 საიტზე Wayback Machine. The clickable Perseus დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. Star Tales – Perseus
კრასნოე-სელოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესია

კრასნოე-სელოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესია (რუს. Церковь Александра Невского) — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, კრასნოე-სელოში. ეკლესია აგებულია 1890 წელს, ფსევდორუსულ სტილში. ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ალექსანდრე ნეველის სახელზე. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. 2016 წლის 30 ოქტომბრიდან ეკლესიის წინამაძღვარია იგორ ანტონეცი. 1865 წელს კრასნოე-სელოში ააგეს კრასნოსელსკის სამხედრო ჰოსპიტალის შენობების კორპუსი, რომელთანაც 1885 წელს გვარდიის ძალებისა და სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო ოლქის სამხედრო მეთაურის, დიდი თავადის, ვლადიმირ ალექსანდრეს ძის ინიციატივითა და სამხედრო ინჟინრის ვლადიმირ კოლიანკოვსკის პროექტის მიხედვით ააგეს მცირე ხის ეკლესია ალექსანდრე ნეველის სახელზე. ტაძარი 1885 წლის 14 ოქტომბერს აკურთხა დიაკვანმა ალექსანდრე ჟელობოვსკიმ. ხუთი წლის შემდეგ ეკლესიის შენობა მოძველდა და მისი კაპიტალური რემონტის საკითხი დადგა. ამისათვის ხაზინიდან გამოიყო თანხის გარკვეული ნაწილი. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძრის რემონტისათვის თანხა გამოიყო ხაზინიდან, გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ტაძარი. ძირითადი შემომწირველი იყო ვაჭარი ა. ფ. ჩერეპენიკოვი , საპატიო მოქალაქე პ. დავიდოვი, ვაჭარი ვ. ა. იუდაკოვი და სამხედრო ჰოსპიტალის ხელმძღვანელი პოლკოვნიკი ვ. ნ. სმელსკი. ახალი ხის ეკლესიის პროექტი ასევე შეიმუშავა ვ. ა. კოლიანკოვსკიმ. მშენებლობა დაიწყო 1890 წლის აპრილში. ახლადაშენებული ტაძარი 1890 წლის 28 ივლისს საზეიმოდ აკურთხა ალექსანვრე ჟელობოვსკიმ დიაკვან ალექსი სტავროვსკის მონაწილეობით. კურთხევის ცერემონიალში მონაწილეობდა ვლადიმირ ალექსანდრეს ძე და მისი მეუღლე მარია პავლეს ასული. ჰოსპიტლის ტაძარი ეკუთვნოდა სამხედრო უწყებას 1917 წლამდე. ტაძრის მრევლი იყო კრასნოსელკსის ჰოსპიტლისა და კრასნოსელკსის გარნიზონის მაღალჩინოსნები, ასევე ახლოს მდებარე კოლომენსკისა და ფაბრიჩნოის სლობოდის მაცხოვრებლები. 1906 წელს ტაძარს მიაწერეს ავანგარდის ბანაკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია. 1927 წელს ეკლესიის მრევლმა მხარი დაუჭირა იოსებიანელობას. ეკლესია დახურეს 1932 წლის 21 ნოემბერს, ერთ წლის შემდეგ ტაძარი გადაეცა სამხედრო ნაწილს დიდი სამამულო ომის პერიოდში კრასნოე-სელო იმყოფებოდა გერმანული ოკუპაციის ზონაში. ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნით გერმანელთა ხელმძღვანელობამ 1942 წელს ტაძარი აღადგინა. იგი ერთი წელი მოქმედებდა. ომის შემდეგ ალექსანდრე ნეველის ტაძარი ერთადერთი ტაძარი იყო კრასნოე-სელოში, რომელიც გადაურჩა დანგრევას. 1946 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ითხოვა ტაძრის ამოქმედება, რაზეც თანხმობა მიიღეს. 1947 წელს დაიწყო ტაძრის რემონტი და აკურთხეს ამავე წლის 2 ივლისს. Мещанинов М. Ю. Храмы Красного Села и его окрестностей // Санкт-Петербургские епархиальные ведомости. — СПб., 2002. — № 26—27. Народный каталог православной архитектуры Сайт «Русские церкви» Сайт об истории Красного Села[მკვდარი ბმული]
ალექსანდრე ბერაია

ალექსანდრე ბერაია (დ. 8 მაისი, 1929 — გ. 10 მარტი, 2001) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი. დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სენაკის სამეცნიერო საწარმოო საცდელი სადგურის დირექტორად (1958-1990). სოიასა და სიმინდის რამდენიმე დარაიონებული ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი, მის მიერ გამოყვანილი სოიას ჯიში „კოლხიდა-4“ მიჩნეულია მაშინდელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ერთ-ერთ საუკეთესო ჯიშად და შეყვანილია სოფლის მეურნეობის ენციკლოპედიაში, როგორც ათი საუკეთესო ჯიშიდან ერთ-ერთი. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით არის გამოყვანილი კიდევ რამდენიმე სოიას ჯიში: „უნივერსალი-1“, „მეგრული-2“, „სენაკი“ და სხვა. გამოქვეყნებული აქვს 123 სამეცნიერო ნაშრომი და სტატია, რომელიც იბეჭდებოდა საბჭოთა კავშირის წამყვან სამეცნიერო პოპულარულ გამოცემებში. იყო სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი. „ВАК“-ის მიერ მინიჭებული ჰქონდა წამყვანი მეცნიერ მუშაკის ხარისხი. ალექსანდრე ბერაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი თეკლათელი ბერაიების ისტორია-გენეალოგია
ვარდი

ვარდი (ლათ. Rosa) — მცენარის გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ცნობილია დაახლოებით 400 ველური სახეობა (ასკილი), რომლებიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში 25-მდე სახეობაა. ვარდი მარადმწვანე ან ფოთოლმცვენი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 15 სმ-იდან 2 მ-მდე აღწევს. ზოგიერთ სახეობას გრძელი (10-12 მ-მდე) ხვიარა ტოტები აქვს, ღერო დაფარულია ეკლებით. ფოთოლი კენტფრთისებრია, ღეროზე მორიგეობით განლაგებული. ყვავილი მარტივია ან ბუთხუზა (2-15 სმ დიამეტრის), არომატული ან უსუნო; ფერად ვარდისფერი, წითელი, თეთრი, ყვითლი, ნარინჯისფერი ან იასამნისფერი. შეკრებილია ქოლგისებრ-საგველა ყვავილედებად ან ერთეულია. ნაყოფი ერთთესლიანი (ზოგჯერ რამდენიმეთესლიანი) კაკლუჭაა, რომელიც ხორცოვან ცრუნაყოფშია. ვარდის გვარი იყოფა 4 ქვეგვარად, რომელთაგან ყველაზე დიდია ლათ. Rosa, იგი მოიცავს 192 სახეობას. აქედან განვითარდა შემდგომში ბაღის ვარდები. ბაღის ვარდების ბევრი ჯიში წარმოიშვა კვირტოვანი მუტაციისა და მათგან შერჩეული ძვირფასი სამეურნეო ფორმებისაგან. ვარდის ბევრი სახეობა ბუნებრივ პირობებში ადვილად ეჯვარება ერთმანეთს და წარმოქმნის სახეობათაშორის ჰიბრიდებს. ვარდების დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა აზია (ჩინეთი, შუა აზია, ამიერკავკასია), უფრო ნაკლებია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცნობილია ვარდის 25 ათასი ჯიში და ფორმა, რომლებიც იყოფა 3 ჯგუფად, ესენია: მარადმწვანე ბუჩქები, ფოთოლმცვენია ბუჩქები და ლიანები. ვარდი მრავლდება საკუთარ ფესვზე დაკალმებით, ამონაყარით, ბუჩქის დაყოფითა და გადაწვენით; ბაღისა და საპარკე ვარდების უმეტესობა — კვირტით მყნობით და კალმით. საქართველოში მყნობა ტარდება ივნისიდან-ოქტომბრამდე, ხოლო რგვა — გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. მის მოსაშენებლად საუკეთესოა დაწრეტილი (დრენირებული) თიხნარი, ქვიშნარი, ქვიშიანი და თიხიანი ნიადაგები. ვარდს იყენებენ დეკორატიულ მებაღეობაში და ჰიბრიდიზაციისათვის. ზოგიერთი სახეობა (კაზანლიკური ვარდი) გამოიყენება ეთეროვანი ზეთების მისაღებად. ვარდისგან ამზადებენ აგრეთვე მურაბას. ბევრი სახეობის ცრუ ნაყოფის რბილობი შეიცავს C, ნაწილობრივ P ვიტამინს. საქართველოში ვარდი უძველესი დროიდანაა კულტივირებული. 1948 წლიდან თბილისის, ბათუმისა და სოხუმის ბოტანიკურ ბაღებში მიმდინარეობს სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ვარდის ინტროდუქციასა და ჰიბრიდულ სელექციაში. ვარდის გავრცელებული დაავადებებია: ნაცარი, ჟანგა, ნაცრისფერი სიდამპლე, ფოთლების შავი ლაქიანობა და სხვა. მავნებლებიდან ვარდს აზიანებს ბუგრი, ხერხია, ფოთლიხვევია და სხვა, რომელთაც ებრძვიან ბი-58 და ფოსფორორგანული პრეპარატებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვარდები ექვთიმიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 299.
ალბანოლოგია

ალბანოლოგია — ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ინტერდისციპლინარული განშტოება, რომელიც ალბანეთის ენას, ტრადიციულ სამოსს, ლიტერატურას, ხელოვნებას, კულლტურასა და ისტორიას შეისწავლის. კვლევის პროცესში ლიტერატურის, ლინგვისტიკის, არქეოლოგიის, ისტორიისა და კულტურის მეცნიერული მეთოდები გამოიყენება. უმთავრესი საკვლევი საკითხი ალბანური ენაა. პირველ ალბანოლოგად მეთვრამეტე საუკუნეში მოღვაწე იოჰან ერიხ თუნმანი მიიჩნევა. მან ალბანელთა ავტოქთონობის თეორია წამოაყენა და ასევე წარმოადგინა ილირიული წარმოშობის თეორია. მოგვიანებით, გუსტავ მეიერმა დაამტკიცა, რომ ალბანური ენა ინდო-ევროპულ ენათა ოჯახს მიეკუთვნებოდა. მეოცე საუკუნეში ალბანოლოგიაში ცოდნა უფრო გააღრმავეს ისეთმა მეცნიერებმა, როგორებიც ნორბერტ იოკლი, კარლ რეინჰოლდი, ფრანც ნოპჩა იყვნენ. 1939-1943 წლებში ალბანურის სწავლების სამეფო ინსტიტუტის დაარსების შემდეგ ალბანოლოგია ინსტიტუტციურ დონეზე ისწავლებოდა. ეს ინსტიტუტი 1972 წელს დაარსებული ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წინამორბედი იყო. 1960-იან წლებში კოსოვოში (მაშინდელი იუგოსლავიის ნაწილი) პრიშტინას ალბანოლოგიური ინსტიტუტიც დაარსდა, თუმცა ამ ინსტიტუტის ბირთვი ჯერ 1953 წლის 1 ივნისს პრიშტინას ცენტრში, ერთ-ერთ ძველ შენობაში ოთხმა ადამიანმა ჩამოაყალიბა. 1955 წლის 25 დეკემბერს პოლიტიკური რეპრესიების დროს ინსტიტუტი იუგოსლავიის ხელისუფლებამ დახურა. 1966 წელს ინსტიტუტი ბრიონი პლენუმმა ხელახლა დააარსა. ↑ Elsie, Robert (19 March 2010). Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press, გვ. 159. ISBN 978-0-8108-7380-3. „იოჰან ერიხ თუნმანმა (1746-1778), ჰალის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა, პირველმა განავრცო თეორია ალბანელთა ავტოქთონობის შესახებ“  ↑ Schwandner-Sievers, Stephanie; Fischer, Bernd Jürgen (2002) Albanian Identities: Myth and History. Indiana University Press, გვ. 75. ISBN 0-253-34189-2. „აგრეთვე, ილირიელთა თეორიის პირველი მთავარი აღწერა გერმანელმა სწავლულმა, იოჰან თნმანმა 1774 წელს გამოაქვეყნა...“  ↑ Stipčević, Aleksandar (1977). The Illyrians: history and culture. Noyes Press, გვ. 73. ISBN 978-0-8155-5052-5. „პირვველი, ვინც ნათლად ჩამოაყალიბა ალბანელთა ილირიული წარმოშობის თეზისები იყო მეთვრამეტე საუკუნის გერმანელი ისტორიკოსი იოჰან თუნმანი“  ↑ Philip Baldi (1983). An Introduction to the Indo-European Languages. SIU Press, გვ. 87–88. ISBN 978-0-8093-1091-3. „In fact, Albanian was not established definitively Indo-European until the latter part of the nineteenth century, when certain structural and lexical correspondences that demonstrated the Indo-European character of the language were noted (especially by Gustav Meyer)“  ↑ Spiro J. Shetuni (2011). Albanian Traditional Music: An Introduction, with Sheet Music and Lyrics for 48 Songs. McFarland, გვ. 17. ISBN 978-0-7864-8630-4. „In the 1960s, the Albanology Institute of Prishtinë was founded in Kosovo.“  ↑ Robert Elsie (15 November 2010). Historical Dictionary of Kosovo. Scarecrow Press, გვ. 26. ISBN 978-0-8108-7483-1. „The core of the present Albanological Institute was founded on 1 June 1953 with four staff members: Ilhami Nimani, Selman Riza,“
Xbox Live

Xbox Live — ონლაინ მრავალმოთამაშიანი სათამაშო ციფრული მედიის მიწოდების სერვისი, რომლის შემქმნელი და მფლობელია კომპანია Microsoft. ის პირველად შეიქმნა სათამაშო კონსოლ Xbox-ისთვის 2002 წლის 15 სექტემბერს. სერვისის განახლებული ვერსია ხელმისაწვდომი გახდა კომპანიის მომდევნო კონსოლ Xbox 360-სთვის 2005 წელს. მოგვიანებით, კიდევ უფრო გაუმჯობესებული ვერსია გამოვიდა Xbox One-ზე 2013 წელს. სერვისი გაუმჯობესდა Windows-სთვის 2007 წელს სახეწოდებით Games for Windows – Live, რისი მეშვეობითაც სისტემის უმეტესი აპექტები ხელმისაწვდომია Windows-სთვის. Microsoft Live Anywhere-ის ინიციატივის ფარგლებში გეგმავს სერივისის გაფართოებას პორტატიული მოწყობილობებისა და მობილურ ტელეფონებისთვის. 2017 წლის 16 დეკემბრის მონაცემით, Xbox Live ხელმისაწვდომია 42 ქვეყანაში. 2018 წლის დასაწყისთვის სერვისს ჰყავდა დაახლოებით 59 მილიონი აქტიური მომხმარებელი. Nintendo Network PlayStation Network Windows Live ოფიციალური საიტი Xbox Live საიტზე Curlie ↑ Whitten, Marc. A Letter from Marc Whitten: Discontinuation of Xbox LIVE for Original Xbox Games. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 თებერვალი, 2010. ციტირების თარიღი: 19 ივნისი, 2013. ↑ Morris, Tatiana. Minecraft on Nintendo Switch to use Xbox Live login, Minecraft CEO "really" wants Sony cooperation en. ციტირების თარიღი: 16 June 2017. ↑ 3.0 3.1 Thornton, John; Minecraft, Executive Producer for. Friendly Update with Xbox Live and Realms rolling out now on mobile and Windows 10!. ციტირების თარიღი: დეკემბერი, 30, 2016. ↑ Countries/Regions with LIVE Service - Xbox.com. Xbox.com. Microsoft. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ოქტომბერი, 2008. ციტირების თარიღი: 2 ნოემბერი, 2012. ↑ Madan, Asher. Xbox Live grows to 59 million active users. WindowsCentral. ↑ Giret, Laurent. Microsoft sees growth with Xbox One X, Xbox Live now has 59 million users. OnMSFT.