laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კაფია-კინგი

კაფია-კინგი (ინგლ. Kafia-Kingi) — სადავო ტერიტორია 25 000 კმ² ფართით საზღვრის დასავლეთ მონაკვეთში სუდანსა და სამხრეთ სუდანს შორის. დავა მიმდინარეობს მასზე, თუ რომელი ყოფილი ადმინისტრაციული საზღვარი (1956 ან 1960 წლების) უნდა ჩაითვალოს სახელმწიფო საზღვრად სამხრეთ სუდანსა და სუდანს შორის. თითოეული სახელმწიფო აღიარებს მხოლოდ იმ საზღვარს, რომელსაც იგი თვლის საჭიროდ. კერძოდ, აშშ აღიარებს 1956 წლის საზღვრებს (ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს რუკებზე სადავო ტერიტორია აღნიშნულია სამხრეთ სუდანის ტერიტორიის შემადგენელ ნაწილად). კაფია-კინგის სადავო ტერიტორიაზე აღმოჩენილია სპილენძის მარაგი. საძოვრები საკმაოდ ნაყოფიერია შინაური საქონლის საკვებად. ტერიტორიაზე მდებარეობს რადომის ეროვნული პარკი, რომელიც სუდანის ეროვნული პარკია 1980 წლიდან. 1956 წელს, როდესაც სუდანმა მიიღო დამოუკიდებლობა, კაფია-კინგის რაიონი იყო ბაჰრ-ელ-ღაზალის პროვინციის ნაწილი, სადაც შედიოდა ამავე პროვინციის დასავლეთის ოლქის რაგას ქვეოლქის შემადგენლობაში. 1960 წელს რაიონი გადაეცა სუდანის დარფურის პროვინციას (პროვინცია 1916 წლიდან). ნაივაშის შეთანხმების თანახმად საზღვარი ჩრდილოეთ და სამხრეთ სუდანს შორის გაივლო 1956 წლის საზღვრის მიხედვით (აბიეის რაიონის გარდა, რომლისთვისაც მიიღეს სპეციალური პროტოკოლი), შედეგად კაფია-კინგის რაიონი უნდა გამხდარიყო დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის შტატის რაგას ოლქის ნაწილი. 2011 წლის 9 ივლისს სამხრეთი სუდანი გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო, მაგრამ სუდანის ხელისუფლებამ არ აღიარა სამხრეთ სუდანის სუვერენიტეტი კაფია-კინგის ტერიტორიაზე, მიუხედავად იმისა, რომ სამხრეთი სუდანი მან აღიარა ზუსტად 1956 წლის საზღვრებში. სუდანის რესპუბლიკა არ თვლის, რომ კაფია-კინგი 1956 წელს იყო სამხრეთის ნაწილი, რადგანაც ზოგიერთი დოკუმენტები ამტკიცებენ, რომ 1930 წლიდან ის უკვე შედიოდა დარფურის შემადგენლობაში. სამხრეთმა სუდანმა, თავის მხრივ, პრეტენზიები წამოაყენა სუდანის ზოგიერთ ტერიტორიებზე კაფია-კინგის და აბიეის რაიონებთან ერთად. პერიოდულმა საბრძოლო მოქმედებებმა მოიტანა ის, რომ 2012 წლის ზაფხულისთვის ჩრდილოეთმა სუდანმა დაიბრუნა კონტროლი ყველა სადავო ტერიტორიებზე (აბიეის რაიონის გარდა, რომელსაც აკონტროლებენ ეთიოპიელი სამშვიდობო ძალები), მათ შორის 9 მაისს — კაფია-კინგის რაიონზეც. The Kafia Kingi Enclave People: Politics and History in the North-South Boundary Zone of Western Sudan დაარქივებული 2010-12-27 საიტზე Wayback Machine. ↑ ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოფიციალური საიტი. სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის რუკა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-11-15. ↑ Sudan: Defining the North-South Border. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-04-20. ციტირების თარიღი: 2015-11-15.
თორნიკე გოგრიჭიანი

თორნიკე გოგრიჭიანი (დ. 31 ოქტომბერი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) ― ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, ტელეწამყვანი. დაიბადა 1986 წლის 31 ოქტომბერს. 2007 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, არქიტექტურის ფაკულტეტი. 2010 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამსახიობო ფაკულტეტი. 2009 წელს ხუთთვიანი Workshop რეზო გაბრიაძის სახელოსნოში. 2007 წლიდან თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია. 2011: „ბუდე“ (შვილი) რეჟ. თორნიკე ბზიავა 2011: „247 °F“ (ჯეიმი) რეჟ. ლევან ბახია 2013: „ჩემი საბნის ნაკეცი“ (ანდრეი) რეჟ. ზაზა რუსაძე 2013: „როლი“ (სეკუნდანტი) რეჟ. გიორგი რაზმაძე 2013: „რა მოხდა კიევში“ (ვატო) რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე 2014: „ცხრა მთას იქით“ (კოპალე) რეჟ. ლევან თუთბერიძე 2016: „ანდრო“ რეჟ. თორნიკე გოგრიჭიანი 2021: „პაპანაქება“ რეჟ. თორნიკე გოგრიჭიანი 2023: „დახსნა 2“ რეჟ. სემ ჰარგრეივი 2010: „გოგონა გარეუბნიდან“ (ნიკა კეკელიძე) რეჟ. დავით ჭაბაშვილი 2014–2015: „პარადოქსი“ (გუგა ებრალიძე) რეჟ. ჯაბა მელქაძე 2014–2015: „ტიფლისი“ (კიტა) რეჟ. ლევან დაბრუნდაშვილი დოკუმენტურ გადაცემათა ციკლი „ლეგენდა“ (ავტორი და წამყვანი) (ტელეკომპანია GDS TV) 2016: „ხელოვნური სუნთქვა“ რეჟისორები გიორგი ლიფონავა, რატი რამიშვილი, მიშა მშვილდაძე ოსკარ უაილდი „სალომე“ (ჯარისკაცი) დამდგმელი ქორეოგრაფი კონსტანტინე ფურცელაძე „ბედნიერი ერი“ (მთხრობელი) რეჟ. მანანა ბერიკაშვილი „მარტოობის დღესასწაული ანუ my space“ (ფლიდი) რეჟ. არჩილ სოლოღაშვილი სლავომირ მროჟეკი „სახლი საზღვარზე“ (დიპლომატი) რეჟ. დავით დოიაშვილი „იყო და არა იყო რა ანუ საშობაო ზღაპარი“ (ფოცხვერი) რეჟ. დავით დოიაშვილი „მუსიკის ჰანგები“ (როლფი) რეჟ. დავით დოიაშვილი ედნა მაზია „აკრძალული თამაშები“ (შმუელ კუპერი) რეჟ. მანანა ბერიკაშვილი უილიამ შექსპირი „მაკბეთი“ (მაკბეთი) რეჟ. დავით დოიაშვილი ედუარდ როსტანი „სირანო დე ბერჟერაკი“ (კრისტიან დე ნევილეტი) რეჟ. დავით დოიაშვილი უილიამ შექსპირი „რომეო და ჯულიეტა“ (ტიბალტი) რეჟ. დ. მღებრიშვილი მაქსიმ გორკი „ფსკერზე“ (ვასკა პეპელი) რეჟ. დავით დოიაშვილი „თამაში“ (ლეო) გრენგოლმი – „გუშინდელნი“ – რეჟ. გ. შალუტაშვილი ჯონ სტოდარტი – „ჩემი პატარა ქალაქი“ – რეჟ. გ. შალუტაშვილი 2010: რიეკას (ხორვატია) კამერული სპექტაკლების საერთაშორისო ფესტივალი – საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი (მაკბეთი – ,,მაკბეთი" რეჟ. დ.დოიაშვილი) თორნიკე გოგრიჭიანი — ქართული კინო თორნიკე გოგრიჭიანი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია თორნიკე გოგრიჭიანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში თორნიკე გოგრიჭიანი[მკვდარი ბმული] — მუსიკისა და დრამის თეატრი
მილაგრო (ეკვადორი)

მილაგრო (ესპ. Milagro) — ქალაქი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში, მილაგროს კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით, მილაგროს მოსახლეობა 166 634 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ, გუაიასის პროვინციის მეორე ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია. გამოირჩევა შთამბეჭდავი სოფლის მეურნეობით, მრეწველობითა და კომერციით. მოჰყავთ შაქრის ლერწამი და ანანასი. ეკვადორის ქალაქების სია Sitio web oficial de la I. Municipalidad de Milagro Sitio web de la ciudad de Milagro
ფილტვიანები

ფილტვიანები (ლათ. Pulmonata) — რბილტანიანი ცხოველები მუცელფეხიანების ქვეკლასისა. უმეტესობა ბინადრობს ხმელეთზე, მცირე რაოდენობა — მტკნარ წყალსა და ზღვებში. საქართველოში გვხვდება 30-მდე მტკნარი წყლის და 225-ზე მეტი ხმელეთის სახეობა. უკანასკნელთა უმეტესობა ტენის მოყვარულია, ამიტომ ხმელეთის ფილტვიანები განსაკუთრებით მრავლადაა დასავლეთ საქართველოს შავიზღვისპირეთში. ფილტვიანების ქვეკლასი წარმოდგენილია ორი რიგით: მჯდომთვალიანები (Basommatophora) და ღეროთვალიანები (Stylommatophora). საქართველოს ფილტვიანების მრავალი სახეობა მავნებელია — მსხვილ რქოსანი და წვრილი რქოსანი საქონლის პარაზიტული ჭიების შუალედური მასპინძლებია, ზოგი — სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია, ზოგი კი საკვებად გამოიყენება. ლეჟავა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 315.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი H

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი H — მუნდიალი 2002-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. მასში ასპარეზობდა ტურნირის თანამასპინძელი იაპონიის ნაკრები, რომელმაც მოიგო კიდეც ჯგუფი. შედეგები
ბიჭვინთის განძი

ბიჭვინთის განძი, წარმოადგენს: ძვ. წ. XV—XIV საუკუნეების ბრინჯაოს ცულების განძი, აღმოჩენილი 1935 წელს ბიჭვინთის მახლობლად სოფელ ლიძავაში. შეიცავს ორი სახეობის კოლხურ ცულებს, აგრეთვე ადრეული ტიპის ბრინჯაოს ცულს, რომელიც კოლხური ცულის პროტორიპადაა მიჩნეული. დაცულია აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმში. ანტიკური დროის მონეტების განძი, აღმოჩენილი ბიჭვინთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ 1958 წელს. შეიცავს II—III საუკუნეების რომის იმპერატორების სახელით მოჭრილ 149 მონეტას, რომელთაგან 10 კესარიული დრაქმა და დიდრაქმაა. 139 კი — ტრაპეზუნტის სპილენძის საქალაქო მონეტა. ბიჭვინთის განძის ყველაზე ადრეული მონეტა მოჭრილია ადრიანეს (117—138) სახელით. უგვიანესი — ფილიპე უმცროსის სახელით (247—249). ბიჭვინთის განძის დაფლვა უკავშირდება გუთების თავდასხმას (256) ბიჭვინთაზე. მონეტები წარმოდგენას გვიქმნიან იმ ღვთაებათა შესახებ, რომელთაც თაყვანს სცემდა ტრაპეზუნტის მოსახლეობა. მონეტების შუბლზე გამოსახულია რომის იმპერატორის პორტრეტი, ზურგზე — რომელიმე ღვთაება (ტიქე, დიონისე, სერაპისი, ჰადესი, ასკლეპიოსი, აპოლონი, აბულანცია, რეა-კიბელე, ჰერაკლე), მონეტების უმრავლესობაზე კი — ადგილობრივი ღვთაება, რომელმაც გააერთიანა მითრასა და კაპადოკიური მთვარის ღვთაების მენის ფუნქციები. მონეტებზე ჩანს ღვთაება მითრას იკონოგრაფიული ცვლილებები II—III საუკუნეების მანძილზე. ეს ღვთაება ადგილობრივ ნიადაგზე უნდა იყოს წარმოქმნილი. ტრაპეზუნტის მფარველ ამ ღვთაებასა და ქართველურ სამყაროში გავრცელებულ მთვარის ღვთაებას შორის გარკვეული მსგავსება ჩანს. აღსანიშნავია, რომ მსოფლიოს საცავებში დაცული ტრაპეზუნტის 315 მონეტიდან 229 აღმოჩნდა ბიჭვინთასა და სოხუმში. IV საუკუნის სპილენძის მონეტების განძი, აღმოჩენილი ბიჭვინთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ (1962). შეიცავს ალექსანდრიაში, ანტიოქიაში, კონსტანტინოპოლში, ნიკომედიასა და კიზიკოსში მოჭრილ 310 მონეტას. ყველაზე ადრეული მონეტა მოჭრილია რომის იმპერატორ კონსტანტინე I-ის (306—337) სახელით, უგვიანესი — კონსტანციუს II-ის (337—361) სახელით. ბიჭვინთის განძი მიუთითებს ბიჭვინთის ფართო სავაჭრო-ეკონომიკურ კავშირებზე IV საუკუნეში. დაფლული უნდა იყოს IV საუკუნის 60—70-იან წლებში სამხედრო საშიშროების გამო. რამიშვილი ა., დუნდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 423.
ფინფუტისებრნი

ფინფუტისებრნი (ლათ. Heliornithidae) — ფრინველთა ოჯახი წეროსნაირთა რიგისა. ადრე გამოყოფდნენ ქვერიგ ფინფუტებს (ლათ. Heliornithes), რომელიც შემდეგ გაუქმდა. მოიცავს 3 გვარის 3 სახეობას: Podica senegalenis (ბინადრობს აფრიკაში, საჰარის სამხრეთში), Heliopais personata (სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში) და ფინფუტი Heliornis fulica (ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში). მათი სხეულის სიგრძეა 28—62 სმ, ფეხის თითებზე საცურავი აპკი აქვთ. ბუდობენ მდინარისა და ტყისპირა ხშირ ტყეებში. ბუდეს იკეთებენ ყწლის თავზე დაკიდებულ ტოტებზე. აზიური სახეობები დებენ 5—7, ფინფუტი — 2 კვერცხს. მამალი ფინფუტები კვერცხებზე მზრუნველობას თავის თავზე იღებს. საშიშროების შემთხვევაში თავის 2 მართვეს ათავსებს ფრთისქვეშა ჯიბისებურ კანის ნაკეცებში და მათთან ერთად შეუძლია გაფრენა ან ჩაყურყუმალავება წყალში. ფინფუტები იკვებებიან მწერებით, წვრილი კიბოსნაირებით, ლოკოკინებით, ბაყაყებითა და სხვა, აგრეთვე მწვანე მცენარეული საკვებით. ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 327. ↑ ფინფუტისებრნი (TSN 176396). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. ↑ ფინფუტები (TSN 176395). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ფირალის ეპოსი

ფირალის ეპოსი — ქართული ფოლკლორული ძეგლები; თვითმპყობელობის წინააღმდეგ მშრომელთა ინტერესებისათვის მებრძოლი გმირების თავგადასავლის ამსახველი თხზულებანი (XIX საუკუნის მიწურული — XX საუკუნის დასაწყისი). ხალხური პოემები და ლექსები ეძღვნება სიმონა დოლიძეს, სისონა დარჩიას, დათიკო შევარდნაძეს, ნიკოლოზ მეხუზლას, კიკია მამულაშვილს, ერასტი ჯორბენაძეს, პროკოფი ჭყონიას, ა. მერკვილაძეს, მ. ჭუჭულაშვილს, ლ. ოზანელს, ს. არაბულს, მ. გოგოჭურს და სხვებს. ფირალების შესახებ მრავალი ლექსი შეიქმნა. რომელთაც ჩვეულებრივ გიტარაზე ამღერებდნენ, მაგოამ თითქმის ყველა ამ ლექსისათვის მელოდია ერთი და იგივე იყო. ფირალი გოგოჭური დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 329. მახარაძე ი., „გურული ფირალები“, თბილისი: ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2008, ISBN 978-9941-403-95-8. ხინთიბიძე ა., „გურული ფირალები“, თბილისი: საქართველოს სამხარეთმცოდნეო საზოგადოება, 1938. ღლონტი ა., „გურული ფოლკლორი“, თბილისი: თსუ, 1937. სიმღერა სისონა დარჩიაზე სიმღერა ფირალ მეხუზლაზე ↑ შილაკაძე ვ., „ ხალხური მუსიკის მოამაგენი“, თბილისი: ხელოვნება, 1961. — გვ. 16.
ფირალიშვილი

საკუთარი სახელი ფირალიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: გოდერძი ფირალიშვილი — ქართველი მწიგნობარი ზაზა ფირალიშვილი — ქართველი ფილოსოფოსი ოთარ ფირალიშვილი — ქართველი მხატვარი, ხელოვნების თეორეტიკოსი
მაკრატელა კარები

მაკრატელა კარები ან ლამბო კარები — ავტომობილის კარები, რომელიც იღება ვერტიკალურად ზევით ფიქსირებულ ანჯამაზე, განსხვავებით ჩვეულებრივი კარებისგან, რომელიც იღება და მოძრაობს გარეთა მხარეს. კარები იღება და მოძრაობს 90 გრადუსზე. პირველი მანქანა, რომელსაც მაკრატელა კარები ჰქონდა, იყო 1968 წლის ალფა რომეოს სანახაობრივი მოდელი „კარაბო“, რომლის ავტორიც იყო იტალიელი ავტოდიზაინერი მარჩელო განდინი. ხოლო პირველი მანქანა, რომელსაც უკვე ჰქონდა მსგავსი კარები, იყო Lamborghini. ↑ FAQ - Exotic Door Tutorial დაარქივებული 2014-09-29 საიტზე Wayback Machine. Deftracing.com
დოროთეოზ II

დოროთეოზ II, დოროთეოს II — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1503-1505 და 1511-1516 წლებში. დოროთეოზ II-ემ მცხეთის საპატრიარქოს დაუბრუნა ფეოდალების მიერ მითვისებული სოფლები, შეიძინა ახალი მამულები. კახეთისა და ქართლის მეფეებს 1503-1505 წლებში ახალი სიგელებით დაამტკიცებინა და გადასახადებისაგან გაათავისუფლებინა მცხეთის საპატრიარქოს მამულები. ამ დროისთვის ქართლის სამეფოში შექმნილმა მძიმე პოლიტიკურმა ვითარებამ დიდად იმოქმედა მცხეთის საპატრიარქო საყდრის ეკონომიკურ მდგომარეობაზე; კახეთის მეფე ალექსანდრე I საგანგებოდ აღნიშნავს, რომ დოროთეოზის კათოლიკოსად დადგენის დროისთვის „მცხეთისა საქმე შემცირებულ იყო“. კონსტანტინე II, თავის მხრივ, უმტკიცებს რა მამულს, აღუთქვამს, რომ „სხუა დაკლებულ რაც არის, მართლითა სიმართლითა მოვიკლოთ და დაუკლებლად მოგაჴსენოთ“-ო. დოროთეოზ II-ის კათოლიკოსობის დროს მარცხი განიცადა მზეჭაბუკ ათაბაგის სეპარატისტულმა საეკლესიო პოლიტიკამ. ურჩი ათაბაგი საბოლოოდ დამარცხდა ცენტრალურ ხელისუფლებასა და კათოლიკოს-პატრიარქთან საეკლესიო განკერძოებისათვის ბრძოლაში, რამაც გამოიწვია მისი შემონაზვნება იაკობის სახელით. დოროთეოზის კათოლიკოსობის დროს სვეტიცხოველს განუახლდა და შეემატა, რაც მეფე კონსტანტინეს „საპატრონო შიგა მცხეთის საყდრისა სოფელნი, აგარაკნი და მამულნი“ იყო, კახეთის მეფე ალექსანდრე I-საგან გარეჯის უდაბნოს მამულების შემოსავლის ნახევარი, სააღაპედ ახალშენი, ვაზისუბანი და სხვა მრავალი. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები მეტრეველი, როინ (2010). საქართველოს მეფეები და პატრიარქები. თბილისი: არტანუჯი. ISBN 978-9941-421-21-1.  ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 486.
ბიჭვინთის კონცხი

ბიჭვინთის კონცხი — კონცხი შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ბზიფის შესართავის მახლობლად. აგებულია უმთავრესად მდინარის ალუვიური ნალექებით. უკავია ნაწილობრივ დაჭაობებული ვაკე-დაბლობი. სიმაღლე 1,5—3 მ. ვაკის ერთფეროვნებას არღვევს ქვიშის დიუნები, ბორცვები. კონცხზეა ტბა ინკითი, რომელსაც შავი ზღვის ყოფილ უბედ მიიჩნევენ. კონცხის ტერიტორიაზე ხარობს რელიქტური ბიჭვინთის ფიჭვი და ბზის იშვიათი კორომი. კონცხზეა კურორტი ბიჭვინთა. ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალი ტატაშიძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 447.
ბიჭვინთის მოზაიკა

ბიჭვინთის მოზაიკა — V საუკუნის მოზაიკური მხატვრობა, რომლითაც შემკული იყო IV საუკუნის სამნავიანი ბაზილიკის იატაკი (ბაზილიკის ნანგრევები აღმოჩნდა ბიჭვინთის კონცხზე 1952 წელს დაწყებული არქეოლოგიური გათხრების დროს). შედარებით უკეთ იყო შემონახული საკურთხევლის აფსიდსა და სტოაში (ამჟამად დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში). ბიჭვინთის მოზაიკა შესრულებულია ადგილობრივი ფერადი ქვის (თეთრი, შინდისფერი, ყვითელი და შავი) ოთხკუთხა ნატეხებით, სუფთად დაფქული აგურისა და კირის ხსნარზე. ფონი აგურისფერია. შესრულებულია ადგილობრივი ოსტატების მიერ. თავისი ხასიათით ბიჭვინთის მოზაიკა უახლოვდება მახლობელი აღმოსავლეთის ელინიზებული ქვეყნების სირიისა და პალესტინის მოზაიკურ მხატვრობას. საკურთხევლის აფსიდის ცენტრში დიდი მონოგრამია, ე. წ. "ქრიზმა", შემკული "ალფა" და "ომეგას" ნიშნით. მონოგრამის ორივე მხარეს აკანთის ხვეულების ფართო ზოლია, რომელიც ჩარჩოსავით ევლება მთელ კომპოზოციას. ქრიზმის მარცხნივ მცენარის აყვავილებული და ნაყოფმოსხმული შტოა ფრინველთა გამოსახულებებით. კომპოზოცოა გაფორმებულია გეომეტრიული ორნამენტით (რომბები, ნახევრად რომბები, წრეები). ნართექსის მოზაიკა დეკორატიული ხასიათისაა. გრეხილებისაგან შექმნილ სხვადასხვა ფორმის მცირე არეებში ჩასმულია ფრინველებისა და თევზების მოზაიკური ფიგურები. კარიბჭესთან გამოსახულია შადრევანი და აქეთ-იქიდან ფრინველები. ეკლესიის სხვადასხვა ნაწილში ფრაგმენტებად შემორჩენილია ირმებისა და შვლის ნუკრის გამოსახულებები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 423.
ფირმალიანი

„ფირმალიანი“ — ძველი ქართული მწერლობის ძეგლი, ზღაპრულ-ეპიკური პროზაული თხზულება. ვარაუდით, გადმოკეთებულია რომელიღაც სპარსული დასთანიდან (წყარო უცნობია). ქართულ მწერლობაში ცნობილია მეორე სათაურითაც: „ამბავი დიფნის ქალაქისა ანუ მორჭმა – დიდებითა ცხოვრება და მოქალაქეობა ხელმწიფისა ფირმალისა და ძისა აბულ ისაყისა“. დაახლოებით 1680 წელს „ფირმალიანი“ გაულექსავს ფეშანგი ფაშვიბერტყაძეს; გალექსილი რედაქცია დაკარგულია. ჩვენამდე მოღწეულია XVIII—XIX საუკუნეების დათარიღებული „ფირმალიანის“ 4 ხელნაწერი. გამოსცა ალექსანდე ხახანაშვილმა 1904 წლის („მოამბე“ № 6). ლოლაშვილი ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 330.
ბენტიუ

ბენტიუ (ინგლ. Bentiu, არაბ. بانتيو) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. ერთობის შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 347 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით: ↑ Bentiu, Sudan Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13. ↑ Bentiu. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13.
სტოა

სტოა (ბერძნ. stoia, stoa ) ანტიკურ არქიტექტურაში, გრძელი გალერეა პორტიკი, რომელსაც ერთ-ერთ გრძივ მხარეს გასდევს სვეტების 1 ან 2 მწკრივი, ხოლო მეორე მხარეს — კედელი. სტოას ხშირად ამკობენ ქანდაკებებით ან მოხატულობით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 571.
რუმბეკი

რუმბეკი (ინგლ. Rumbek, არაბ. رمبيك) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. ტბების შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 406 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით: ქალაქში არსებობს კათოლიკური ეპარქია. ↑ Rumbek, Sudan Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13. ↑ Rumbīk. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13.
იამბიო

იამბიო (ინგლ. Yambio, არაბ. يامبيو) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. დასავლეთი ეკვატორიის შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარზე. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 619 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით: ქალაქი კათოლიკური ეპარქიის ცენტრია. ↑ Yambio, Sudan Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13. ↑ Yambio. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-13.
ოთარ აბაშიძე

ოთარ აბაშიძე (დ. 23 ივლისი, 1923, სოფ. ლაშე, ხარაგაულის რაიონი — გ. 20 ივლისი, 1996) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1965). დაიბადა 1923 წლის 23 ივლისს, ხარაგაულის რაიონის სოფელ ლაშეში. 1941 წლიდან დაიწყო მოღვაწეობა კულტურის სფეროში. სხვადასხვა დროს იყო თეატრის მსახიობი, სამხატვრო ხელმძღვანელი, კულტურისა და დასვენების პარკის დირექტორი, კულტურის განყოფილების გამგე. 1961–1967 წლებში იყო ხარაგაულის სახალხო თეატრის პირველი რეჟისორი. 1965 წელს მიენიჭა საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება. მისი რეჟისორობით ხარაგაულის თეატრის სცენაზე დაიდგა შემდეგი პიესები: კიტა ბუაჩიძის „მკაცრი ქალიშვილები“, ნ. ანანიაშვილის და დ. როსტომაშვილის „პროფესია“, ე. რანეტის „გზააბნეული შვილი“, ნ. არეშიძის „შენ ჩემი შვილი არა ხარ“, მ. გოგიაშვილის და ვ. პატარაიას „კომედიების საღამო“, სიმონ მთვარაძის „სახსოვარი“, ლ. მილორავას „კერპჯიუტა“, ც. სოლოდარის „ერთი დღე აგარაკზე“ და სხვა. გარდაიცვალა 1996 წლის 20 ივლისს. დაკრძალულია დაბა ხარაგაულში. ხარაგაულის სახალხო თეატრს მინიჭებული აქვს ოთარ აბაშიძის სახელი. ოთარ აბაშიძის ბიოგრაფია ხარაგაულის ოთარ აბაშიძის სახელობის სახალხო თეატრი ↑ კულტურის ცენტრის შესახებ. kharagauli.gov.ge. ციტირების თარიღი: 26 აგვისტო, 2018. ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1965. №2. გვ. 20 ↑ ხარაგაულის ოთარ აბაშიძის სახელობის სახალხო თეატრი. kharagauli.gov.ge. ციტირების თარიღი: 26 აგვისტო, 2018.
ანა წინასწარმეტყველი (I)

ანა წინასწარმეტყველი (ებრ. חַנָּה, ბერძ. λδβλθυοτε Ἄννα) — ახალი აღთქმის პერსონაჟი. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი. ანა წინასწარმეტყველი ასერის ტომიდან, თანახმა იყო ეღიარებინა ლუკას სახარება. ის იყო ღვთის მოსავი ქვრივი იერუსალიმში, რომელმაც 7 წელი იცხოვრა ქმართან. 84 წლის ასაკში, ანა წინასწარმეტყველი მარხულობდა, ლოცულობდა და არ სცილდებოდა ტაძარს. მან იხილა ახალშობილი იესო, რომელიც მშობლებმა მიიყვანეს იერუსალიმის ტაძარში, რათა შეეწირათ მსხვერპლი ერთადერთი მემკვიდრისთვის, როგორც ეს დადგენილია ებრაულ კანონში. მას შემდეგ, მართალ ანას ესმოდა წინასწარმეტყველური სიტყვები, რომლითაც მოხუცებულმა სვიმეონმა ღვთისმშობელს მიმართა. მან სვიმეონთან ერთად გაიგო, რომ „უფალი განკაცდა, მიეცა გამოხსნის იმედი და მისი განკაცება ახარა იერუსალიმელებს.“ Анна, дочь Фануила, пророчица из колена Асира Житие на сайте Православие. RU ↑ 36 // Luke 2 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q9183493"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q39939"></a>
ლიონ ფოიხტვანგერი

ლიონ ფოიხტვანგერი (გერმ. Lion Feuchtwanger; დ. 7 ივლისი 1884 — გ. 21 დეკემბერი 1958) — ებრაული წარმოშობის გერმანელი მწერალი. Der tönerne Gott 1910 Die häßliche Herzogin Margarete Maultasch (მახინჯი ჰერცოგი მარგარეტ მაულტაში) - 1923 Jud Süß (ებრაელი ზუსი) 1925 Der falsche Nero (ყალბი ნერონი) 1936 Moskau 1937 (მოსკოვი 1937) 1937 Unholdes Frankreich (გაფუჭებული საფრანგეთი, Der Teufel in Frankreich ეშმაკი საფრანგეთში) 1941 Die Brüder Lautensack 1943 Simone 1944 Die Füchse im Weinberg (მელა ვენახში) 1947 Goya (გოია) 1951 Narrenweisheit oder Tod und Verklärung des Jean-Jacques Rousseau 1952 Die Jüdin von Toledo (ებრაელი ტოლედოდან) 1955 Jefta und seine Tochter (იეფტა და მისი ქალიშვილი) 1957 Erfolg. Drei Jahre Geschichte einer Provinz 1930 Die Geschwister Oppenheim 1933 Exil, 1940 Der jüdische Krieg (იუდეის ომი) 1932 Die Söhne (ვაჟები) 1935 Der Tag wird kommen (დადგება დღე) 1942 ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 7. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 4.0 4.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Schellenberg W., შუცშტაფელი Sonderfahndungsliste G.B. — შუცშტაფელი, 1940. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2224789"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q57781"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q44687"></a> ↑ 6.0 6.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ 7.0 7.1 Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ 8.0 8.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 9.0 9.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 10.0 10.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 11.0 11.1 11.2 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 12.0 12.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ 13.0 13.1 13.2 Фейхтвангер Лион // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 14.0 14.1 14.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე: ლიონ ფოიხტვანგერი
ბაჰრ-ელ-ღაზალი (მდინარე)

ბაჰრ-ელ-ღაზალი (ინგლ. Bahr el Ghazal, არაბ. بحر الغزال) — მდინარე სამხრეთ სუდანში, თეთრი ნილოსის მარცხენა შენაკადია. სახელწოდება ითარგმნება, როგორც «გაზელების მდინარე». იქმნება მდინარეების ჯურის და ელ-არაბის შეერთებით. პირველად მდინარე 1772 წელს რუკაზე დაიტანა ფრანგმა გეოგრაფმა ჟან-ბაპტისტ ბურგინიონ დ’ანვილმა (ფრანგ. Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville). გემები დაცურავენ ზემოთ ნახსენები ორი მდინარის შეერთების ადგილიდან (ზაფხულის წვიმების პერიოდში ქალაქ ვაუდან მდინარე ჯურზე). ნილოსი ცისფერი ნილოსი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბაჰრ-ელ-ღაზალი (მდინარე) Bahr-el-Ghazal (ინგლისური)
ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნი

ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნი (ლათ. Scarabaeidae) — ხოჭოების მრავალრიცხოვანი ოჯახი, რომლებიც თავისი აგებულებისა და ცხოვრების ნირის მიხედვით გაერთიანებული არიან 2 დიდ ჯგუფში: ფუნდურები და ღრაჭები. მათი სხეულის სიგრძე 2—150 მმ აღწევს. მამლებს ხშირად თავსა და წინა ზურგზე რქები და კორძები აქვთ. ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნთა ოჯახში 15 ათასამდე სახეობაა. ხოჭო იკვებება (ზოგი არ იკვებება საერთოდ) მცენარეთა მიწისზედა ნაწილებითა და წვნით, ნაკელით, იშვიათად — ლეშით; მატლი — მცენარეთა ფესვებით, მცენარეული ნარჩენებით, ნაკელით და სხვა. ზოგ სახეობას (მაგ., ბაღის ღრაჭა, მაისის ღრაჭა) დიდი ზიანი მოაქვს სოფლის მეურნეობის და ტყისათვის. ამავე დროს დიდ როლს თამაშობენ ბუნებაში ნივთიერებათა წრებრუნვის პროცესში და წარმოადგენენ ბუნებრივ სანიტრებს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნი სურათები Flickr-ზე