laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პელოპონესის ნახევარკუნძული

პელოპონესი (ბერძ. Πελοπόννησος) — ნახევარკუნძული და გეოგრაფიული რეგიონი საბერძნეთის სამხრეთ ნაწილში. 1893 წლიდან, მას შემდეგ რაც გაიყვანეს კორინთოს არხი, იგი ტექნიკურ კუნძულად იქცა. გვიანდელი შუა საუკუნეების საბერძნეთში ოტომანთა ბატონობის დროს, ნახევარკუნძული ცნობილი იყო როგორც მორეა (ბერძ. Μωρέας). ეს დასახელება სასაუბრო თურქულში დღემდე გამოიყენება. ნახევარკუნძული 1987 წლის რეფორმამდე საბერძნეთის ადმინისტრაციული რეგიონი იყო, ამჟამად კი მისი ტერიტორია სამი პერიფერიის შემადგენლობაშია მოქცეული: უდიდესი ნაწილი ეკუთვნის პელოპონესის პერიფერიას, ხოლო დანარჩენი ნაწილები დასავლეთ საბერძნეთის და ატიკას პერიფერიებს. პელოპონესის ნახევარკუნძულის ფართობი შეადგენს 21 549.6 კმ²-ს და წარმოადგენს საბერძნეთის ყველაზე სამხრეთით მდებარე ნაწილს. ნახევარკუნძული დანარჩენ საბერძნეთს ორი სახმელეთო გზით უკავშირდება, ერთი — კორინთოს ყელით და მეორე — რიო-ანტირიოს ხიდით (აგებულია 2004 წელს). ნახევარკუნძულის შიდა ნაწილი მთებითაა დაფარული, ხოლო სანაპირო საკმაოდ ღრმაა და დაკბილული. უმაღლესი მწვერვალია ტაიგეტუსი (2 409 მეტრი). ნახევარკუნძული თავისმხრივ მოიცავს ოთხ სამხრეთისკენ მიმათულ ნახევარკუნძულს: მესენიას ნახევარკუნძული, მანის ნახევარკუნძული, მალეას კონცხი და არგოლიდის ნახევარკუნძული. პელოპონესის ნახევარკუნძულთან მდებარეობს კუნძულების ორი ჯგუფი: სარონიკის კუნძულები აღმოსავლეთით და იონას კუნძულები დასავლეთით. მისგან სამხრეთით მდებარეობს კუნძული კიტირა. ნახევარკუნძულის ტერიტორია, ჯერ კიდევ პრეისტორიული ხანიდანაა დასახლებული. მისი თანამედროვე სახელი მომდინარეობს ბერძნული მითოლოგიიდან, კონკრეტულად მითიდან გმირ პელოპის შესახებ, რომელმაც მთლიანი ნახევარკუნძული დაიპყრო. სახელი Peloponnesos ნიშნავს „პელოპის კუნძულს“. პირველი ბერძნული ცივილიზაცია, აქ ბრინჯაოს ხანაში, ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში გამოჩნდა. სავარაუდოდ, ეს იყო ეგეის ან მიკენის კულტურა. ანტიკურ ხანაში, პელოპონესი ძველი საბერძნეთის გულს წარმოადგენდა. აქ მდებარეობდა ისეთი ქალაქ-სახელმწიფოები, როგორებიცაა სპარტა, კორინთო, არგოსი და მეგალოპოლისი. ნახევარკუნძული ჩართული იყო ბერძენ-სპარსელთა ომებში. სწორედ აქ მიმდინარეობდა ძვ.წ. 431-404 წლებში პელოპონესის ომები. ძვ.წ. 146 წელს, პელოპონესმა ვერ გაუძლო რომის იმპერიას და მისი გაფართოების მსხვერპლი გახდა, გადაიქცა რა მის ერთ-ერთ, აქაიას პროვინციად. პელოპონესი - ბრიტანიკა ოფიციალური რეგიონული საიტი დაარქივებული 2008-09-15 საიტზე Wayback Machine. [1]
Shape of My Heart

„Shape of My Heart“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა და სინგლი, რომელიც გამოიცა 1993 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის მეოთხე სტუდიურ ალბომში „Ten Summoner's Tales“. კომპოზიციაში გიტარაზე უკრავს დომინიკ მილერი. ბრიტანეთში სინგლი, სხვა სიმღერებთან შედარებით, წარუმატებელი აღმოჩნდა და 50 პოპულარული კომპოზიციის სიაშიც ვერ მოხვდა. მიუხედავად ამისა, სტინგი მას 1993/1994 წლების და შემდგომ ტურნეებში ასრულებდა. ლონდონურ კონცერტებს ესწრებოდა ლარი ადლერი, რომელიც სტუდიურ ვერსიაში ტუჩის ჰარმონიკაზე უკრავს. სიმღერა ასევე მოხვდა ფილმში „ლეონი“ (თუმცა არ იქნა შეტანილი ოფიციალურ საუნდტრეკში). Shape of My Heart - 4:41 The Soul Cages (საკონცერტო) - 6:29 The Wild Wild Sea (საკონცერტო) - 6:31 All This Time (საკონცერტო) - 6:19 ინფორმაცია სიმღერის შესახებ სტინგის ოფიციალური საიტიდან დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Wayback Machine.
Love is Stronger Than Justice (The Munificent Seven)

„Love is Stronger Than Justice (The Munificent Seven)“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სინგლი, რომელიც გამოიცა გერმანიაში, 1993 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის მეოთხე სტუდიურ ალბომში Ten Summoner's Tales. სიმღერა აგებული 7/8 რიტმზე. სტინგის თქმით, ეს კომპოზიცია იწერებოდა, როგორც აკირა კუროსავას ფილმის შვიდი სამურაი სიუჟეტის თავისუფალი თხრობა. შუასაუკუნოვანი იაპონიიდან სიუჟეტი გადატანილი იქნა XIX საუკუნის მექსიკურ სოფელში. Love Is Stronger Than Justice (The Munificent Seven) (მოკლე ვერსია) - 4:18 The Wild Wild Sea (საკონცერტო) - 6:29 When Angels Fall (საკონცერტო) - 6:48 Purple Haze (საკონცერტო) - 3:04 ტექსტი სტინგის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.discogs.com/Sting-Love-Is-Stronger-Than-Justice-The-Munificent-Seven/release/4290730
Nothing 'Bout Me

„Nothing 'Bout Me“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა და სინგლი, რომელიც გამოიცა 1993 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის მეოთხე სტუდიურ ალბომში Ten Summoner's Tales. სიმღერა სრულდებოდა სტინგის 1993/1994 წლების ტურნეს ფარგლებში. სტინგის თქმით, „რთულია, ვინმეს კარგად იცნობდე, ამისათვის აუცილებელია იგი გიყვარდეს მისი კარგი და ცუდი თვისებების გამო. მისი აზრით, მას არავინ იცნობს ისე კარგად, როგორც მისი ოჯახი.“ ამ სიმღერაში ის ნაწილობრივ აკრიტიკებდა ხალხს, რომელიც მასზე ათას ჭორს თხზავდა. Nothing 'Bout Me (რემიქსი ჩასაბერი ინსტრუმენტებით) - 3:19 Nothing 'Bout Me (რემიქსი) - 3:19 Nothing 'Bout Me (ალბომის ვერსია) - 3:09 ↑ ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-07. ციტირების თარიღი: 2014-12-30.
ივანე ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი

ივანე ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახლ-მუზეუმი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოვლეში. მუზეუმი არსებობს 1968 წლიდან, მაგრამ ოფიციალურად გაიხსნა 1976 წელს მეცნიერის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებული ღონისძიებების ფარგლებში. მუზეუმში დაცულია საქართველოსა და კავკასიის ისტორიის თანამედროვე სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებლის სახელთან დაკავშირებული 379 ექსპონატი. მუზეუმის ხელმძღვანელია ელზა მამულაშვილი. საქართველოს მუზეუმების სია საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 225.
When We Dance

„When We Dance“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა და სინგლი, რომელიც გამოიცა 1994 წლის 1 ნოემბერს. იგი შეტანილია მუსიკოსის კომპილაციაში Fields of Gold: The Best of Sting 1984–1994. „When We Dance“ იყო ერთ-ერთი ორი ახალი სიმღერიდან, რომელიც ახალ კომპილაციაში მოხვდა. ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში იგი 7 კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა. უმაღლესი პოზიცია ჩარტში #9 იყო. აშშ-ში იგი ნაკლებად პოპულარული აღმოჩნდა და მხოლოდ #38 პოზიციას დასჯერდა. სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია ჰოვარდ გრინჰოლი. When We Dance (შემოკლებული) - 4:55 Fortress Around Your Heart (ჰიუ პეჯემის რემიქსი) - 4:10 If You Love Somebody Set Them Free (Soulpower Mix) - 7:00 If You Love Somebody Set Them Free (Soulpower Deep Dub) - 8:19 ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Wayback Machine.
This Cowboy Song

„This Cowboy Song“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა სინგლი, რომელიც გამოიცა 1995 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის კომპილაციაში Fields of Gold: The Best of Sting 1984–1994. სიმღერა მოხვდა ჩარტის #15 პოზიციაზე. გამოიცა მისი რამდენიმე რემიქსი. აქედან ყველაზე პოპულარულია ვერსია, ჩაწერილი პეტო ბენტონის მონაწილეობით. საგულისხმოა, რომ ბენტონთან ერთად ჩაიწერა The Police-ის სიმღერის „Spirits in the Material World“ რემიქსიც. მიუხედავად იმისა, რომ სიმღერა დრო და დრო სრულდებოდა კონცერტებზე, საკონცერტო სიაში იგი იშვიათი იყო. სტინგი მას ასრულებდა 2010 წელს, ტურნეს Symphonicities მსვლელობისას. This Cowboy Song (რემიქსი, პეტო ბენტონის მონაწილეობით) - 3:59 If You Love Somebody Set Them Free (Brothers In Rhythm ვერსია) - 4:14 If You Love Somebody Set Them Free (A Brothers In Rhythm Soundtrack) - 11:28 Demolition Man (Soulpower-ის ვერსია) - 3:40 ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2013-01-28 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.setlist.fm/setlist/sting/2010/o2-world-berlin-germany-5bd5cf40.html
Let Your Soul Be Your Pilot

„Let Your Soul Be Your Pilot“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა და სინგლი, რომელიც გამოიცა 1996 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის მეხუთე სტუდიურ ალბომში Mercury Falling. ბრიტანეთში კომპოზიცია ჩარტის #15 პოზიციაზე მოხვდა. სინგლის სხვადასხვა გამოცემაში შეტანილი იყო სიმღერის რემიქსებიც. ისევე, როგორც ალბომის სიმღერების ნაწილი, ეს კომპოზიციაც შეიცავს სოულისა და გოსპელის ელემენტებს. A&M Records – 581 331-2 Let Your Soul Be Your Pilot (ალბომის ვერსია) - 6:41 The Bed's Too Big Without You - 6:05 Someone To Watch Over Me - 4:00 Englishman In New York- 4:25 ინფორმაცია სიმღერის შესახებ სტინგის ოფიციალური საიტიდან დაარქივებული 2010-12-16 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://www.discogs.com/Sting-Let-Your-Soul-Be-Your-Pilot/release/2486151
პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა

პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა ან პოლონეთის მეორე სახელმწიფო განსაზღვრავს პოლონეთის ისტორიაში ორ მსოფლიო ომს შორის პერიოდს. პერიოდი როდესაც მოხდა პოლონეთის როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს აღდგენა. ოფიციალური სახელწოდებით პოლონეთის რესპუბლიკა (პოლ. Rzeczpospolita Polska), პოლონური ქვეყანა შეიქმნა 1918 წლის 11 ნოემბერს, როგორც პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შედეგი. მან მიუხედავად საგარეო და საშინაო პრობლემებისა 1939 წლამდე შეძლო არსებობა, მანამდე სანამ ქვეყანაში არ შეიჭრა ნაცისტური გერმანია, საბჭოთა კავშირი და სლოვაკეთის რესპუბლიკა. რითიც დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი. 1922 წელს, როდესაც რამდენიმე კონფლიქტის შემდეგ სახელმწიფოს საზღვრები დადგინდა, მას ესაზღვრებოდა: ჩეხოსლოვაკია, გერმანია, თავისუფალი ქალაქი დანციგი, ლიტვა, ლატვია, რუმინეთი და საბჭოთა კავშირი. ასევე ქალაქ გდინიასთან მას ჰქონდა ბალტიის ზღვაზე მცირე გასასვლელი. ამასთან ერთად 1939 წლის მარტიდან აგვისტომდე პოლონეთი ესაზღვრებოდა უნგრეთის კარპატების რუთენიას. ის მოიცავდა 388,634 კმ²-ს. (1938 წლის შემოდგომაზე ზაოლზიეს ანექსიის შემდეგ ის ევროპაში სიდიდით მეექვსე იყო. მისი ფართობი გაიზარდა 389,720 კმ²-მდე.). პოლონეთის 1921 წლის აღწერის მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 27.2 მილიონს. 1939 წელს მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე მისი მოსახლეობა დაახლოებით შეადგენდა 35.1 მილიონს. საიდანაც თითქმის მესამედი იყო ეთნიკური უმცირესობები: 13.9% უკრაინელები; 3.1% ბელარუსები; 8.6% ებრაელები; 2.3% გერმანელები; 3.4% ჩეხები, ლიტველები და რუსები. პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა ხშირად ასოცირდება დიდი უბედურებების პერიოდთან, პრობლემებთან და ტრიუმფთან. ეკონომიკურ სიძნელეებთან და პირველი მსოფლიო ომით გამოწვეულ უბედურებებთან გამკლავებასთან, რომელსაც საბჭოთა კავშირის შემოჭრა მოყვა პოლონეთ-საბჭოთა კავშირის ომის დროს, არამეგობრულად განწყობის ზრდას ისეთი მეზობლებში როგორიც იყო ნაცისტური გერმანია. ქვეყანამ არა მხოლოდ გადარჩენა, გაფართოვებაც კი შეძლო. ზღვებს იქითა კოლონიების გარეშე პოლონეთმა შეძლო ეკონომიკის განვითარება და იმ დროის წამყვან ეკონომიკების დონეზე აყვანა. დიდი ევროპული ქალაქების შესაბამისად ვარშავაში, კრაკოვში, პოზნანში, ვილნიუსსა და ლვოვში კულტურული კერები წარმოიქმნა. ეს ქალაქები ასევე საერთაშორისო განათლების ცენტრებადაც ჩამოყალიბდა. 1939 წლისთვის ქვეყანა იყო ევროპის ერთ-ერთი წამყვანი ძალა. ვარშავა, 1925 ლოძი, 1931 ლვოვი, 1930 პოზნანი, 1934 კრაკოვი, 1930 ვილნიუსი, 1922 ბიდგოშჩი კატოვიცე ლუბლინი, 1938 გდინია, 1934 კელცე გროდნო ტერნოპოლი, 1929 ლუცკი, 1925 სანოკი, 1928 ↑ დასასრული დაარქივებული 2013-08-27 საიტზე Wayback Machine. , TIME Magazine,2 ოქტომბერი, 1939 საზღვრები, Google-ის რუკები[მკვდარი ბმული]
ლინდა ჰარისონი

ლინდა ჰარისონი (ინგლ. Linda Harrison; დ. 24 ივლისი, 1945) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ლინდა ჰარისონი დაიბადა 1945 წლის 24 ივლისს, მერილენდის შტატის ქალაქ ბერლინში. 16 წლის ასაკში გაიმარჯვა კონკურსში „მის ბერლინი“, რის შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც სამოდელი ბიზნესით დაკავდა. მისი კინოკარიერა 1960-იანი წლებიდან დაიწყო. თავდაპირველად სერიალებში თამაშობდა, შემდეგ როლებს იღებდა კინოფილმებში. პოპულარობა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც ითამაშა ფანტასტიკური ჟანრის ფილმში „მაიმუნების პლანეტა“, სადაც მუნჯი „ნოვა“-ს სახე განასახიერა. ფილმმა წარმატება მოიპოვა და საკმაოდ დიდი შემოსავალიც ჰქონდა. ორი წლის შემდეგ მსახიობმა ითამაშა ამ ფილმის გაგრძელებაში. მოგვიანებით ძირითადად ისევ სერიალებში თამაშობდა. 1975 წელს ითამაშა ფილმში „აეროპორტი 1975“. 2001 წელს გამოვიდა ტიმ ბარტონის „მაიმუნების პლანეტა“, სადაც ჰარისონს ხვდა წილად მცირე როლი. 1966 — „მსუქანი ჯაშუში“ (ინგლ. The Fat Spy) 1967 — „გიდი დაქორწინებული მამაკაცისთვის“ (ინგლ. A Guide for the Married Man) 1968 — „მაიმუნების პლანეტა“ (ინგლ. Planet of the Apes) 1970 — „მაიმუნების პლანეტის ქვეშ“ (ინგლ. Beneath The Planet Of The Apes) 1974 — „აეროპორტი 1975“ (ინგლ. Airport 1975) 1985 — „მუხლუხის პარკი“ (ინგლ. Cocoon) 1988 — „მუხლუხის პარკი 2: დაბრუნება“ (ინგლ. Cocoon: The Return) 2001 — „მაიმუნების პლანეტა“ (ინგლ. Planet of the Apes) ლინდა ჰარისონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
კლდემაღალას ციხე

კლდემაღალას ციხე, არსენას ციხე — ციხესიმაგრე ქ. კასპის ჩრდილოეთით 5 კილომეტრზე, მდინარე ლეხურის მარჯვენა მხარეს, მაღალ მთაზე. თარიღდება V-VI საუკუნეებით, გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კლდემაღალას ციხე მთელ ლეხურის ხეობას გადაჰყურებდა, კეტავდა ლეხურის ხეობით მომავალ ვიწრო გზას ჩრდილოეთით და სამხრეთით და იცავდა ციხე-ქალაქ კასპს მტრის შემოსევებისაგან. ციხის ძველი სახელწოდება დავიწყებულია. ახლა ხალხი მას არსენას ციხეს უწოდებს. „კლდემაღალას“ სახელით იგი აღარ იხსენიება ვახუშტისთანაც. V საუკუნეში კასპის სპასპეტისათვის აღსაზრდელად მიუბარებიათ ვახტანგ გორგასლის და – მირანდუხტი. ოს ბაყათარს მირანდუხტი ამ ციხიდან გამოუყვანია. აქედან შეიძლება დავასკვნათ, რომ V საუკუნეში ეს ციხე უკვე არსებობდა. კლდემაღალას ციხე ძლიერ დაზიანებულია. დანგრეულია ერთადერთი შემორჩენილი ნაგებობის ოთხსართულიანი კოშკის აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები, დასავლეთ კედლის დიდი ნაწილი და ნაწილობრივ სამხრეთ კედელიც. ჩანგრეულია ხის სართულშუა გადახურვა. პირველი სართულის ქვედა ნაწილი ამოვსებულია მიწით. კოშკი (კედლების სიგრძე – 7,6 მ, სიმაღლე – 11 მ, სისქე 2 მ) ნაგებია რუხი და მოყვითალო ნატეხი ქვით. გარე კუთხეები ოდნავ მომრგვალებულია. სართულშუა ხის გადახურვების საყრდენად კედლის სისქის შემცირებით მიღებული საფეხური იყო გამოყენებული. შერჩენილია სქელი მორების ბუდეები. პირველი სართულის სამხრეთ კედელში ერთი მაღალი და ვიწრო სარკმელია. ამავე სართულზე სამკუთხედად გადახურული ნიშები ყოფილა (ერთი კარგადაა დაცული). სათოფურების კვალი მხოლოდ მეოთხე სართულზე შეიმჩნევა. ეს სართული წყობით და მასალით განსხვავდება კოშკის ქვედა ნაწილისაგან. იგი მთლიანად უნდა იყოს დაშენებული. ს. მაკალათია, ლეხურის ხეობა, თბ., 1964 წ. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
კოლის ნახევარკუნძული

კოლის ნახევარკუნძული (რუს. Кольский полуостров) — ნახევარკუნძული რუსეთის შორეულ ჩრდილოეთში, მურმანსკის ოლქში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბარენცის ზღვა, აღმოსავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თეთრი ზღვა. ნახევარკუნძულის ფართობია 100,000 კმ². მის დასავლეთ ნაწილში, მთის ორი მასივია წარმოდგენილი: ხიბინები და ლოვოზეროს მასივი. ნახევარკუნძულზე ბევრი ჭორომიანი სწრაფი მდინარეა წარმოდგენილი, მათ შორის — პონოი, ვარზუგა, ტერიბერკა, ვორონია და ა.შ. კოლის რეგიონის ეკორეგიონები - National Geographic-ზე
იამალის ნახევარკუნძული

იამალის ნახევარკუნძული (რუს. полуостров Ямал) — ნახევარკუნძული რუსეთის ტერიტორიაზე, ციმბირის ჩრდილოეთით, იამალ-ნენთა ავტონომიურ ოკრუგში. გადაჭიმულია 700 კილომეტრ სიგრძეზე და 240 კილომეტრ სიგანეზე. დასავლეთით ესაზღვრება კარის ზღვა და ბაიდარაცკის ყურე, აღმოსავლეთით — ობის ყურე. ადგილობრივებში, ნენების ენაზე „იამალი“ ნიშნავს „სამყაროს დასასრულს“. ნახევარკუნძული შედგება ნოტიო ნიადაგებისგან და გეოლოგიურად ის საკმაოდ ახალგაზრდაა. ზოგიერთი არეალი ათი ათას წელზე ნაკლები ასაკისაა. იამალზე მდებარეობს რუსეთის ბუნებრივი გაზის უდიდესი საბადოები. რუსეთის გაზის მონოპოლისტი კომპანია გაზპრომი, ამუშავებს „იამალის პროექტს“, რომელიც 2011-2012 წლებში განხორციელდება. ეს იქნება ისტორიაში უდიდესი ენერგეტიკული პროექტი. გაზის მარაგი აქ 55 ტრილიონ კუბურ მეტრს შეადგენს და უდიდესია მსოფლიოში. 2007 წელს, ნახევარკუნძულზე, ჩრდილოეთის ირმების მწყემსმა აღმოაჩინა 37 000 წლის წინანდელი მამონტის ნაშიერის — „ლიუბას“ ნეშტი, რომელიც საკმაოდ კარგად იყო შენახული, ის მდედრობითი სქესის იყო და 1 თვის ასაკში იყო მომკვდარი. იამალის ნახევარკუნძული — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ტრავერტინი

ტრავერტინი (იტალ. travertino) — ფორიანი, მცირე სიმკვრივის ნახევარკრისტალური მყარი წვრილმარცვლოვანი ქანი, რომელიც წარმოიქმნება ცხელი ან ცივი წყაროებისგან, კალციუმის კარბონატის (უფრო ხშირად არაგონიტის) დალექვის შედეგად. ხშირად შეიცავს მცენარეების ანაბეჭდებს, ხმელეთის ან მტკნარი წყლის მოლუსკების (გასტროპოდების) ნიჟარებს. სიმკვრივე 1400-1800 კგ/მ³. იყენებენ საშენ მასალად და კირის გამოსაწვავად. ხშირად ტრავერტინი გამოიყოფა მიწისქვეშა წყლებიდან და მღვიმეებში ქმნის სტალაქტიტებსა და სტალაგმიტებს. ტრავერტინის დაგროვებით ზოგან მღვიმურ მდინარეთა კალაპოტებში ბუნებრივი კაშხლებია გაჩენილი. საქართველოში ტრავერტინი კარგადაა გამოხატული თრუსოს ხეობაში. ასევე ფართოდ ცნობილია ბრითათის ტრავერტინი. გვხვდება ასევე მდინარე პატარა ლიახვის სათავესა და მდინარე ლეხურას ხეობაში, ჯვრის უღელტეხილზე; დასავლეთ საქართველოში ტრავერტინი გვხვდება რაჭაში, იმერეთსა და სვანეთში. ტრავერტინი დიდი რაოდენობით მოიპოვება: რუსეთში (პიატიგორსკი, კამჩატკა), იტალიაში, გერმანიაში, თურქეთში, ყირგიზეთში, ტაჯიკეთში, სომხეთში, აზერბაიჯანში და სხვა. ტრავერტინით არაერთი შენობაა ნაგები, ასე მაგალითად, კოლოსეუმი ტუფითაა ნაგები ხოლო გარედან შემოსილია ტრავერტინით. ძირითადად იყენებენ როგორც დეკორატიულ მასალას. აშშ, იუტა იელოუსტოუნი ტრავერნტინები ბრაიჯპორტში ტრავენტინები საქართველოში, თრუსოს ხეობაში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 30.
სამწევრისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სამწევრისი შეიძლება აღნიშნავდეს: სამწევრისი – ციხე-დარბაზის კომპლექსი ქარელის მუნიციპალიტეტში სამწევრისი – ტაძარი ქარელის მუნიციპალიტეტში სამწევრისი – სოფელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში სამწევრისი – სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
ანიმაცია

ანიმაცია, ასევე მულტიპლიკაცია (ლათ. multiplicatio - გამრავლება) — სტატიკური გამოსახულებების დროში მონაცვლეობით შექმნილი მოძრაობის ოპტიკური ილუზია. კინოპროდუქციაში ანიმაციის სახელით ცნობილია ტექნიკა რომლის დროსაც ფილმის თითოეული კადრი იქმნება ინდივიდუალურად. ეს კადრები შეიძლება იქმნებოდეს კომპიუტერის, ნახატი გამოსახულებების ფოტოგრაფირების ან სანიმუშო ერთეულისთვის განმეორებითი მცირე ცვლილებების გაკეთებისა და შედეგის სპეციალური ანიმაციური კამერით გადაღების საშუალებით. გრაფიკული ანიმაციის ფუძემდებლად ითვლება ფრანგი მხატვარი - კარიკატურისტი ემილ კოლი. 1908 წლის 17 აგვისტოს პარიზში პირველად აჩვენეს მისი ნახატი ფილმი „ფანტასმაგორია“, რომელშიც კოლმა ანიმაციური (კადრობრივი) გადაღების გამოყენებით „გააცოცხლა“ (აამოძრავა) თავისი ნახატი მოთხრობების პერსონაჟები. თოჯინური, მოცულობითი ანიმაციის პიონერად ითვლება რუსი მხატვარი და ოპერატორი ვ. სტარევიჩი, რომელმაც მრავალი საინტერესო თოჯინური ფილმი გადაიღო: „მშვენიერი ლიუკანიდა“, „კინოოპერატორის შურისძიება“ (ორივე 1912), „ჭრიჭინა და ჭიანჭველა“ (1913) და სხვა. 20-იან წლებში დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში ძირითადად ექსპერიმენტული, უფრო ხშირად აბსტრაქტული ანიმაციური ფილმები იქმნებოდა. დიდი პოპულარობა მოიპოვა აშშ-ში ძმები ფლეიშერების ფილმებმა, ხოლო შემდეგ -- რეჟისორისა და პროდიუსერის უოლტ დისნეის მრავალრიცხოვანმა სერიულმა ფილმებმა: „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“ (1938), „პინოქიო“ (1939), „ბემბი“ (1942) და სხვა. პირველი ქართული ნახატი ფილმი „არგონავტები“ შეიქმნა რეჟისორ ვ. მუჯირის ხელმძღვანელობით 1936 წელს (მთავარი მხატვარი - ლადო გუდიაშვილი). 1939 წელს მუჯირმა გადაიღო პირველი ფერადი ანიმაციური ფილმი „ჩიორა“, ომის შემდგომ წლებში — „გაზაფხულის სტუმრები“, „სამი მეგობარი“, „ოქროს ბიბილო“ და სხვა. ბახტაძე ვ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 194-195. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ანიმაცია ექსპერიმენტული ანიმაციის ტექნოლოგიები როგორ იქმნება ანიმაციური ფილმი დაარქივებული 2006-09-25 საიტზე Wayback Machine.
ფრანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ფრანი შეიძლება აღნიშნავდეს: ფრანი — მისაბმელი საფრენი აპარატი; ფრანი — ქართული მუსიკალური ჯგუფი; ფრანი — ავსტრალიური ფილმი.
წედისის ციხე

წედისის ციხე – ციხესიმაგრე შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის ჩრდილოეთით, კლდოვანი მთის თხემზე. აგებულია არაუგვიანეს X საუკუნისა. შედიოდა მდინარე ტანის ხეობაში განლაგებული ციხეების სისტემაში. ციხე გეგმით ტრაპეციის მსგავსია, მისი გალავანი მიჰყვება მთის ფერდს. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია. აქა-იქ შემორჩენილია 4-5 მეტრის სიმაღლის კედლები (სისქე ორ მეტრამდე). ციხის აღმოსავლეთ მონაკვეთის სამხრეთ ნაწილი უჭირავს დიდ ბურჯს, რომელიც რამდენიმე სართულიანი უნდა ყოფილიყო. ციხის შიგნით, მის დასავლეთ მონაკვეთში, დგას გადაკეთებული სასახლე, რომელიც ორ ან სამსართულიანი უნდა ყოფილიყო. სასახლეს კარი სამხრეთით პირველ სართულზე აქვს. იგი გარედან არქიტრავითაა გადახურული, შიგნით ტიმპანიანია. ციხის ცენტრში დგას გვიანდელი ფეოდალური ხანის დარბაზული ეკლესია, რომლის კედლები წყობით ჰგავს ციხის კედლებს, მაგრამ უფრო დაუდევრად არის ნაგები. 2020 წლის 23 ივლისს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. ზაქარაია პ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 54. ↑ დადგენილების ტექსტი[მკვდარი ბმული]
კორეის ნახევარკუნძული

კორეის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული აღმოსავლეთ აზიაში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 1 100 კმ-ზე, კონტინენტური აზიიდან წყნარ ოკეანეში. შემოსაზღვრულია იაპონიის ზღვით (აღმოსავლეთით), აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვით (სამხრეთით) და ყვითელი ზღვით (დასავლეთით). იაპონიის კუნძულებისგან გამოყოფს კორეის სრუტე. მეორე მსოფლიო ომის დასასრულამდე, კორეა წარმოადგენდა ერთიან პოლიტიკურ ერთეულს, რომელიც მთლიან ნახევარკუნძულს მოიცავდა. 1953 წელს, კორეის ომი სამხედრო ზავით დასრულდა, რომლის მიხედვითაც, ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნახევარზე ჩამოყალიბდა კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა, ხოლო სამხრეთ ნახევარზე — კორეის რესპუბლიკა. კორეის ნახევრაკუნძულის ჩრდილოეთი საზღვრები ემთხვევა ჩრდილოეთ კორეის საზღვრებს მის მეზობლებთან — ჩინეთთან (საზღვრის სიგრძე 1 416 კმ) და რუსეთთან (საზღვრის სიგრძე 19 კმ). ეს საზღვრები ბუნებრივი საზღვრებს წარმოადგენს და გადის მდინარე იალუსა და მდინარე ტუმენზე. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, ნახევარკუნძულის მთლიანი ფართობი შეადგენს 220,847 კმ²-ს. ნახევარკუნძულს ჩრდილოეთ კორეაში უწოდებენ ჩოსონ-პანდოს (조선반도; 朝鮮半島), სამხრეთ კორეაში კი ჰან-ბანდოს (한반도; 韓半島). კორეის ნახვევარკუნძულის 70 % მთებითაა დაფარული. უმაღლესი მწვერვალია მთა პეკტუსანი (2 744 მ). კორეის ნახევარკუნძულის მდებარეობა, კორეის ოფიციალური ტურისტული გიდი დაარქივებული 2016-11-14 საიტზე Wayback Machine.
კორეის სრუტე

კორეის სრუტე — სრუტე სამხრეთ კორეასა და იაპონიას შორის. აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვასა და იაპონიის ზღვას აერთებს წყნარ ოკეანესთან. სრუტეს შუაზეა ყოფს მის შუაგულში მდებარე კუნძული ცუსიმა, რომელლის აღმოსავლეთითაც სრუტეს ცუსიმას სრუტე ჰქვია. კორეის სრუტე ჩრდილოეთით შემოსაზღვრულია კორეის ნახევარკუნძულით, სამხრეთით კი იაპონიის კუნძულებით - კიუსიუ და ჰონსიუთი. სიგანე შეადგენს 200 კმ-ს, ხოლო სიღრმე მერყეობს 90-100 მეტრს შორის. კორეის სრუტე - ბრიტანიკა კორეის სრუტის ოკეანოგრაფიული მახასიათებლები[მკვდარი ბმული]
ბარნაბიანთკარის მთავარანგელოზის ეკლესია

ბარნაბიანთკარის მთავარანგელოზის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბარნაბიანთკარში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილზე. თარიღდება XVII-XIX საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (11,2 X 7 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია: შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედელი, სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი, ჩრდილოეთ კედლები 0,8 მეტრის სიმაღლეზე და აგურის კამაროვანი გადახურვის მცირე ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, კარი დაზიანებულია, გადახურვის ფორმა გაურკვეველია. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორი წყვილი განიერი პილასტრია, რომელთა შორის აღმოსავლეთ წყვილი საკურთხეველს გამოჰყოფს. სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში ერთი სარკმელია. მისი თაღი ნაწყობია აგურით. მეორე სარკმელი დასავლეთ კედლის ცენტრშია. მას შირიმის თლილი ქვის თაღი აქვს. ეკლესიის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებზე შემორჩენილია ორსაფეხურიანი თაროსებრი ლავგარდნის ფრაგმენტები. ეკლესიაზე დასავლეთიდან მიშენებულია სამსართულიანი სამრეკლო (1,7 X 1,7 მ), რომელიც ნაგებია კარგად გათლილი ღვინისფერი ქვით. სამივე სართული ყველა მხარეს გახსნილია დაბალი თაღებით. პირველი და მეორე სართულის თაღები შენობის კუთხეებში მდგომ კვადრატულ ბოძებს ეყრდნობა, ხოლო მესამე სართულის თაღები მრგვალ სვეტებზეა გადაყვანილი. ყოველი ზედა სართული ქვედაზე ვიწროა და გადახურულია აგურით ნაწყობი ჯვრული კამარით. სამრეკლოს ქვის პირამიდული სახურავი აქვს. პირველი სართულის დასავლეთ ფასადზე, თაღის ზემოთ ამოკვეთილია პატარა ჯვარი. წინათ აქ კოშკიც მდგარა. ეკლესიაც და კოშკიც 1920 წლის მიწისძვრის დროს დაინგრა. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ., გვ. 143. ↑ მაკალათია ს., თეძმის ხეობა, გვ. 10, თბ.: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, 1959.
ბარნაბიანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

ბარნაბიანთკარის მთავარანგელოზის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბარნაბიანთკარში. დგას სოფლის ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება XVII-XIX საუკუნეებით. ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია შეუკეთებია, რის გამოც იგი ძალზე სახეშეცვლილია. ეკლესიას აქვს კამარა და ფანერის ბრტყელი ჭერი. ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 4,9 მ), შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. სწორკუთხოვან საკურთხეველში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. დარბაზის კედლები შელესილი და შეთეთრებულია. იატაკი კვადრატული აგურისაა. ფასადები შელესილია ცემენტის ხსნარით. ღარიანი კრამიტის ორფერდა სახურავი გამართულია ხის ნივნივებზე. ეკლესიის დასავლეთ ფერდობზე დაშენებული ყოფილა აგურის სამრეკლო, რომლის მხოლოდ ძირია შემორჩენილი. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა. ტ. 5, თბ., 1990 წ. გვ. 143