laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
აშაღიდურაქი (არდეშენის რაიონი)

აშაღიდურაქი (თურქ. Aşağıdurak) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 68 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 18 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 201 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Aşağıdurak Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Aşağıdurak Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ბაირჯიქი (არდეშენის რაიონი)

ბაირჯიქი (თურქ. Bayırcık) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 67 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 18 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 107 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Bayırcık Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Bayırcık Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ვირუს წმინდა ეკატერინეს ეკლესია

ვირუს წმინდა ეკატერინეს ეკლესია (ესტ. Võru Katariina kirik) — ეკლესია ესტონეთის ქალაქ ვირუში. მიეკუთვნის ესტონეთის ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესიის საზოგადოებას. აგებულია ადრეული კლასიციზმის სტილში ბაროკოს ელემენტებით. ეკლესია მდებარეობს იურის 9 ნომერში. იმდროინდელ პროვინციულ ქალაქ ვირუში ლუთერანული ეკლესიის ასაშენებლად, იმპერატრიცა ეკატერინე II შესწირა 28 ათასი ვერცხლის მანეთი. ეკლესია 1788–1793 წლებში აშენდა და მაშინვე გახდა არქიტექტურული დომინანტი ქალაქის ბაზრის მოედანზე. ვინ არის ეკლესიის არქიტექტორი ზუსტად არ არის ცნობილი, მაგრამ სავარაუდოა, რომ ის იყო კრისტოფ ჰაბერლანდი რიგადან. ეკლესია 1793 წლის 24 ივლისს აკურთხეს და მიიღო სახელი დიდ მოწამე ეკატერინე — ეკატერინე ალექსანდრიელის პატივსაცემად. 1997 წელს ეკლესია აღიარებული იქნა ესტონეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეკლესიის მახლობლად, ყოფილი ბაზრის მოედნის ადგილზე აშენდა პატარა პარკი. ეკლესიას აქვს ერთი ნავი და დასავლეთის მხრიდან მასიური კოშკი, რომელიც თანდათან ვიწროვდება და იქცევა თეძოს გუმბათად. დასავლეთ ფასადზე, ქალაქის ცენტრალური მოედნისკენ, ეკლესიის მთავარი შესასვლელი მორთულია შეწყვილებული პილასტრით და სამკუთხა ფრონტონით. გვერდით ფასადებს კი დიდი თაღოვანი სარკმელები აქვთ. 1879 წელს, ძირითადი განახლების შემდეგ, კოშკზე დამონტაჟდა ახალი გუმბათი, მასზე კი ასევე დამონტაჟდა საათი ოთხი ციფერბლატით. ეკლესიის მრავალი ორიგინალური დეკორატიული ელემენტი დაკარგულია, მაგალითად, პორტალთან მდებარე კარნიზებზე არსებული ქანდაკებები. გარდა ამისა, სამწუხაროდ, ბაროკოს პარაპეტიც არაა შემორჩენილა. ეკლესიაში საკურთხევლის ნახატზე იესოს ჯვარზე გაკვრაა გამოსახული. 1910 წელს ძმებმა კრისებმა ეკლესიისთვის დაამზადეს ორგანი ორი სახელმძღვანელოთი და ოცდაათი რეგისტრით. Võru Katariina Kogudus დაარქივებული 2017-09-03 საიტზე Wayback Machine. Veebikaamera დაარქივებული 2008-01-30 საიტზე Wayback Machine. Kultuurimälestiseks tunnistamine Võru ajalugu ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვირუს წმინდა ეკატერინეს ეკლესია Video – Võru Katariina kiriku torn tehakse annetajate abil korda. Lõunaeestlane.ee, 5. juuli 2017 Video – Ehitajad hindasid Võru kiriku tornikiivri seisu. Lõunaeestlane.ee, 16. august 2017
ბეიაზქაია (არდეშენის რაიონი)

ბეიაზქაია (თურქ. Beyazkaya) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 51 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 269 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Beyazkaya Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Beyazkaya Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ჩირაქლარი (არდეშენის რაიონი)

ჩირაქლარი (თურქ. Çıraklar) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 47 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 11 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 69 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Çıraklar Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Çıraklar Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
დერემეზრა (არდეშენის რაიონი)

დერემეზრა (თურქ. Deremezra) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 166 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Rize Ardeşen Deremezra Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
დოღანაი (არდეშენის რაიონი)

დოღანაი (თურქ. Doğanay) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 17 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 183 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Doğanay Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Doğanay Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
დუიგულუ (არდეშენის რაიონი)

დუიგულუ (თურქ. Duygulu) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 16 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 278 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Duygulu Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Duygulu Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ასლანდერე

ასლანდერე (თურქ. Aslandere) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 266 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Aslandere Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Aslandere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ავჯილარი (ფინდიქლის რაიონი)

ავჯილარი (თურქ. Avcılar) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 67 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 7 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 232 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Avcılar Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Avcılar Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
შამილ დასნი

შამილ ადე დასნი (დ. 15 აგვისტო, 1941, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 29 აპრილი, 1996, თბილისი, საქართველო) — იეზიდი საჭადრაკო კომპოზიტორი და მწვრთნელი. პირველი ამოცანა გამოაქვეყნა 1962 წელს ლელოში. სულ შედგენილი აქვს 200 ამოცანა, უპირატესად მინიატურული ფორმის. მისი ამოცანები დაიბეჭდა იუგოსლავიის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიის, გერმანიის, ბელგიის, რუმინეთის და სხვა ქვეყნების ჟურნალ-გაზეთებში . მისი რჩეული ამოცანების კრებული ინგლისურ ენაზე 1996 წელს გამოიცა. 1975 წლიდან მუშაობდა თბილისის სამგორის რაიონის მოსწავლე-ახალგაზრდობის სახლში მწვრთნელად. აღზარდა 700-ზე მეტი თანრიგოსანი მოჭადრაკე, მათ შორის საერთაშორისო ოსტატები სერგეი მოვსესიანი და მირანდა ხორავა. შამილ დასნი Die Schwalbe-ს კონკურსი, 1979 სპეციალური პრიზი ამოხსნა: 1. კc4! ცუგცვანგი 1. ... მფe3 2. ლe2# 1. ... მფe5 2. ლe6# Ade Dasni Shamil, Problems of Shamil Ade Dasni, თბ., 1996. გიორგაძე თ., ქართული ჭადრაკის მატიანე, ნაწ. I, თბ., 1995. — გვ. 43. დასნი შამილ, ჭადრაკის სიბრძნის სამყაროში, თბ., 1996.
ჰალა ტომასდოტირი

ჰალა ტომასდოტირი (ისლ. Halla Tómasdóttir; დ. 11 ოქტომბერი, 1968) — ისლანდიელი ბიზნესმენი და საჯარო მოხელე. ისლანდიის პრეზიდენტი 2024 წლის 1 აგვისტოდან და მეორე ქალი ამ თანამდებობაზე ქვეყნის ისტორიაში. 1998 წელს იყო რეიკიავიკის უნივერსიტეტის დამფუძნებელი გუნდის წევრი. ჰალამ ასევე არის საინვესტიციო ფირმა Auður Capital-ის თანადამფუძნებელი. ჰალამ ისლანდიის საპრეზიდენტო არჩევნებზე კანდიდატურა წამოაყენა 2016 წლის 17 მარტს. მან მიიღო ხმების 27,9 %, გავიდა მეორე ადგილზე, გუდნი იოჰანესონის შემდეგ, რომელმაც მიიღო 39,1 %. 2024 წლის 1 ივნისს ჰალამ გაიმარჯვა ისლანდიის საპრეზიდენტო არჩევნებში და დაამარცხა ყოფილი პრემიერ-მინისტრი კატრინ იაკობსდოტირი დაახლოებით 10 %-იანი სხვაობით. მისი საარჩევნო კამპანია ფოკუსირებული იყო ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა სოციალური მედიის გავლენა ახალგაზრდების ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე, ტურიზმის განვითარებაზე და ხელოვნური ინტელექტის როლზე. ჰალა დაოჯახებულია ბიორნ სკულასონზე, მათ ჰყავთ 2 შვილი. Lindskog, Chad (16 August 2018). „Memorial QB, an exchange student from Iceland, lives with coach's family“. Evansville Courier & Press. ციტირების თარიღი: 26 January 2019. ↑ 1.0 1.1 Businesswoman Halla Tomasdottir set to become Iceland’s next president. ციტირების თარიღი: 2 June 2024 ↑ „Halla ætlar að bjóða sig fram“. Morgunblaðið (ისლანდიური). 17 March 2016. ციტირების თარიღი: 31 March 2016. ↑ „New presidential candidate emerges in Iceland“. Morgunblaðið. Iceland. 28 June 2016. ციტირების თარიღი: 28 June 2016. ↑ „Guðni Jóhannesson wins Iceland's presidential election“. The Guardian. Agence France-Presse. 26 June 2016. ციტირების თარიღი: 28 June 2017. ↑ „Election week: Halla Tómasdóttir will be the president of Iceland“. RÚV. Iceland. 2 June 2024. ციტირების თარიღი: 2 June 2024. ↑ Halla átti kærasta þegar þau Björn hittust fyrst is. mbl.is (22 March 2024). ციტირების თარიღი: 2 June 2024
დინარი

დინარი — არაბულ სამყაროსა და ბალკანეთის ზოგიერთი ქვეყნის ფულის ერთეული, ისტორიულად — ოქროს მონეტა არაბულ სამონეტო სისტემაში. სახელწოდება „დინარი“ [არაბ. دينار (dīnār)] მომდინარეობს ლათინური denarius-დან („ათნაწილიანი“). თავდაპირველად დინარი ბიზანტიის იმპერატორ ჰერაკლეს ოქროს მონეტის ასლი იყო. არაბი ხალიფას აბდ-ალ-მალიქის სამონეტო რეფორმის (695–697) შემდეგ დინარმა სახე იცვალა და მუსლიმური იერი მიიღო. შუბლსა და ზურგზე გამოსახულია რელიგიური ფორმულები და მოჭრის თარიღი. VII საუკუნის ბოლოსათვის დინარის მასა იყო 4,25 გრამი. ამჟამად დინარი არის ალჟირის, ბაჰრეინის, ერაყის, იორდანიის, ლიბიის, სერბიის, ტუნისის, ქუვეითის და ჩრდილოეთ მაკედონიის ფულის ძირითადი ერთეული, ასევე ხურდა ფული ირანში (რიალის 1/100). წარსულში დინარი ერქვა ფულის ერთეულს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში (1992–1998), იუგოსლავიაში (1918–2003), სამხრეთ იემენში (1965–1990), სუდანში (1992–2007) და ხორვატიაში (1991–1994). ჯალაღანია ი., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. დინარი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვალერია ბარსოვას სახლ-მუზეუმი

ვალერია ბარსოვას აგარაკი-მუზეუმი (რუს. Дача-музей В. В. Барсовой) — კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულება ქალაქ სოჭის ხოსტინსკის რაიონში (კრასნოდარის მხარე, რუსეთი), საკურორტო ქალაქ სოჭის ისტორიის მუზეუმის ფილიალი, რეგიონალური მნიშვნელობის რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. აგარაკი აშენდა ცნობილი რუსი მომღერლის, სსრკ სახალხო არტისტის, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის ვალერია ვლადიმერის ასულ ბარსოვას ხარჯზე 1947 წელს მავრიტანიულ სტილში. გარდა საცხოვრებელი ფართებისა, შენობას აქვს 50 ადგილიანი აუდიტორია და სცენა. მომღერალი აქ ცხოვრობდა 1947 წლიდან 1967 წლამდე. ანდერძის თანახმად, მან აგარაკის პირველი სართული ქალაქ სოჭს გადასცა. 1968 წლიდან 1985 წლამდე აქ ფუნქციონირებდა საბავშვო სამხატვრო სკოლა. 1988 წლის 9 იანვარს კი მუზეუმი გაიხსნა. შენობას აქვს 4 ოთახი, საერთო ფართით 94 მ². ექსპონატების საერთო რაოდენობა დაახლოებით ათასს შეადგენს. მუზეუმი მოგვითხრობს ვალერია ბარსოვას ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე, წარმოდგენილია 1940-1950-იანი წლების საყოფაცხოვრებო ნივთები. მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში. 1919 წელს ბარსოვა გახდა მოსკოვის სამხატვრო თეატრის საოპერო სტუდიის სოლისტი, ხოლო ერთი წლის შემდეგ იგი გახდა მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი. მუსიკის კრიტიკოსებმა ბარსოვას „რუსი ბულბული“ უწოდეს. მუზეუმის საიტი ↑ 1.0 1.1 Дом-музей «Дача Валерии Барсовой». ციტირების თარიღი: 2021-01-19.
იოსებ თუმანიშვილი

იოსებ მიხელის ძე თუმანიშვილი (თუმანოვი) (რუს. Ио́сиф Михайлович Туманишви́ли (Тума́нов); დ. 2 (15) იანვარი, 1909, თბილისი - 8 ივლისი, 1981, მოსკოვი) - საბჭოთა მსახიობი, თეატრისა და სახალხო წარმოდგენების რეჟისორი, პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1964). მეორე ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950). იოსებ თუმანიშვილი დაიბადა 2 (15) იანვარი 1909 ტფილისში (ახლანდელი თბილისი, საქართველო). 1923 წლიდან თბილისში დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა. 1929 წელს დაამთავრა დრამის კურსები ი. ზავადსკის ხელმძღვანელობით. 1925-1932 წლებში იყო ი. ზავადსკის თეატრ-სტუდიის მსახიობი, სადაც მან მრავალი მთავარი როლი შეასრულა. 1933-1934 წლებში მოსკოვის მუშათა მხატვრული თეატრის მთავარი რეჟისორია; 1934-1936 წლებში - ახალი თეატრის დირექტორი. 1936 წლიდან რეჟისორი, 1938-1946 წლებში კი - მთავარი რეჟისორი კ. ს. სტანისლავსკის სახელობის მოსკოვის ოპერის თეატრში (1941 წლიდან - კ. სტანისლავსკის და ვლ. ნემიროვიჩ-დანჩენკოს სახელობის მოსკოვის მუსიკალური თეატრი). 1946-1953 წლებში - მოსკოვის ოპერეტის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1953-1961 წლებში - მოსკოვის პუშკინის სახელობის დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორი. 1961 წლიდან - კრემლის ყრილობათა სასახლის და პარალელურად 1964-1970 წლებში - დიდი თეატრის მთავარი რეჟისორი. იოსებ თუმანიშვილი იყო მოსკოვში მრავალი ეროვნული დეკადების საკონცერტო წარმოდგენების სამხატვრო ხელმძღვანელი და დამდგმელი. მთავარი რეჟისორი იყო „ოლიმპიადა-80“-ის (მოსკოვი) გახსნისა და დახურვის ცერემონიების, სპორტული ფესტივალი „მეგობრობა-84“-ის შეჯიბრის ოფიციალური გახსნის ცერემონიის; ახალგაზრდობისა და სტუდენტების VI და XII მსოფლიო ფესტივალების გახსნისა და დახურვის ცერემონიების; მოსკოვში კეთილი ნების თამაშების გახსნის ცერემონისა (ბოლო სამი მის მიერ შეიქმნა გარდაცვალებამდე ერთი თვით ადრე და მიეძღვნა მის ხსოვნას). 1928 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. ასწავლიდა სამსახიობო ოსტატობას გლაზუნოვის სახელობის თეატალურ-მუსიკალურ სასწავლებელში (1951 წელს სასწავლებელი ГИТИС-ის შემადგენლობაში შევიდა ). 1951 წლიდან ასწავლიდა ГИТИС- ში (1965 წლიდან - პროფესორი). 1970 წლიდან - მუსიკალური თეატრის მსახიობებისა და რეჟისორების კურსების სამხატვრო ხელმძღვანელი, ГИТИС-ის სარეჟისორო განყოფილების ხელმძღვანელი. იყო სკკპ წევრი 1956 წლიდან. 1946 წელს ნიკოლოზ სანიშვილთან ერთად აქვს გადაღებული ფილმი დავით გურამიშვილი. იოსებ თუმანიშვილი გარდაიცვალა 1981 წლის 8 ივლისს მოსკოვში. დაკრძალულია ვაგანკოვოს სასაფლაოზე (ნაკვეთი №50). მეუღლე — ვალენტინა მიხეილის ასული იუნაკოვსკაია (1909-1998), მოსკოვის ოპერეტის თეატრის მსახიობი. ვაჟი — მიხეილ იოსების ძე თუმანიშვილი (1935-2010 წწ.), მსახიობი, კინორეჟისორი. რსფსრ დამსახურებული არტისტი (1991). 1941 — რსფსრ დამსახურებული არტისტი 1950 — მეორე ხარისხის სტალინური პრემია 1954 — რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე 1955 — ორდენი საპატიო ნიშანი 1958 — რსფსრ სახალხო არტისტი 1958 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი 1964 — სსრკ სახალხო არტისტი 1940, 1947, 1967 — შრომის წითელი დროშის ორდენი 1976, 1980 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი იოსებ თუმანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი იოსებ თუმანიშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ Театральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссёр ↑ Дивы. Часть VIII | Литературное обозрение. ციტირების თარიღი: 2018-08-08
ქარაალი (ფინდიქლის რაიონი)

ქარაალი (თურქ. Karaali) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 32 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Karaali Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Karaali Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ქიიჯიქი (ფინდიქლის რაიონი)

ქიიჯიქი (თურქ. Kıyıcık) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 250 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Kıyıcık Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Kıyıcık Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
მეივალი (ფინდიქლის რაიონი)

მეივალი (თურქ. Meyvalı) — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 69 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 321 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Meyvalı Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Fındıklı Meyvalı Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ვლადიმირ ვიდრიჩი

ვლადიმირ ვიდრიჩი (ხორ. Vladimir Vidrić, დ. 20 აპრილი, 1875, ზაგრები — გ. 29 სექტემბერი, 1909, ვრაპჩე) — ხორვატი პოეტი, იურისტი, სამართლის დოქტორი (1903). დაიბადა სლოვენური წარმოშობის მდიდარ ოჯახში. სწავლობდა სამართალს პრაღასა და ზაგრებში. სტუდენტობის წლებში იყო სერბეთის თანამეგობრობის წევრი, ერთ-ერთი ორგანიზატორი და აქტიური მონაწილე ანტისამთავრობო დემონსტრაციის დროს, ფრანც ჯოზეფის ზაგრებში ვიზიტისას (1895). 6 თვიანი პატიმრობის შემდეგ იგი გაათავისუფლეს, მაგრამ მთელი ცხოვრება პოლიტიკურად არასანდო პერსონად დარჩა. 1903 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი და მუშაობდა იურისტად. ის გაურკვეველ ვითარებაში, ზაგრების გარეუბანში, ფსიქიურად დაავადებულთა საავადმყოფოში გარდაიცვალა. დაკრძალეს მიროგოჯის სასაფლაოზე. ლექსების წერა სკოლის წლებში დაიწყო და პირველი აღიარება მიიღო პოემისთვის „Boni mores“, რომელიც 1897 წელს გამოიცა. ვ.ვიდრიხი — ავტორია პოეზიისა, რომელიც სიმბოლიზმისა და იმპრესიონიზმის ელემენტების ერთობლიობას წარმოადგენს, ელეგანტური ფორმით, მომხიბვლელი თავისი გულწრფელობით, ლირიკული პოეზიით. გამორჩეული ელემენტებით პოეტმა შეძლო ხელახლა შეექმნა შორეული ანტიკურობის გარემო და საგნები, შორეული ქვეყნების კლასიკური ანტიკურობის სურათები და ლეგენდები. მას ეკუთვნის ლექსები „Boni mores“ და „Noc na Nilu“. ნაადრევ სიკვდილამდე მან დაწერა მხოლოდ 40-მდე ლექსი, რომელთა უმეტესობა მან თავად გამოაქვეყნა 1907 წლის კრებულში, უბრალო სახელწოდებით — Pjesme (ლექსები). ხორვატი ლიტერატურის ისტორიკოსი ივო ფრანგეში წერდა: Vidrić, Vladimir ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Identifiants et Référentiels — ABES, 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47757534"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2826570"></a>
სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი

სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი — ცარცული პერიოდის ქვეწარმავლების – დინოზავრების განამარხებული ნაკვალევი დასავლეთ საქართველოში, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალის ტერიტორიაზე. აღმოაჩინა 1933 წელს მხარეთმცოდნემ და პედაგოგმა პეტრე ჭაბუკიანმა. სათაფლიის მერგელოვანი კირქვების შრეებზე მიკვლეული ნაფეხურები ადრეცარცულ პერიოდს ეკუთვნის და მისი ასაკი განისაზღვრება დაახლ. 135 მილიონი წლით. დინოზავრების ნაკვალევი აღმოჩენილია ორ შრეზე. ქვედა შრეზე წარმოდგენილი ნაფეხურების ფორმის მიხედვით მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ისინი შედარებით მცირე ზომის (სხეულის სიგრძე დაახლ. 2–3 მ) მტაცებელ და ბალახისმჭამელ ორფეხა და უმეტესად სამთითა (იშვიათად ოთხთითა) დინოზავრებს ეკუთვნის. ზედა შრეზე აღბეჭდილ ნაკვალევს მიაკუთვნებენ დიდი ზომის (სიგრძე 5–6 მ) ბალახისმჭამელ ცხოველებს, რომლებიც სიარულის დროს მხოლოდ უკანა კიდურებს ეყრდნობოდნენ. დინოზავრების ნაკვალევი აღმოსავლეთ ევროპაში ჯერჯერობით სხვაგან არსადაა ცნობილი. გაბუნია ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
ოთარ დიოგიძე

ოთარ შუქრის ძე დიოგიძე (დ. 13 აპრილი, 1954, ბათუმი) — ქართველი ქიმიკოსი. ტექნიკის მეცნიერების დოქტორი (2003), პროფესორი (2004). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიის ფაკულტეტი (1977). მუშაობდა სოფ. ურავის (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი) სამთო-ქიმიურ ქარხანაში მთავარ ტექნოლოგად (1977-1986), ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პედაგოგად (1986-1996). 1996-2005 წლებში იყო ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის რექტორი, 2004 წლიდან — ამავე აკადემიის პროფესორი. მისი შრომები შეეხება ზესუფთა დარიშხანისა და მისი ნაერთების მიღების ტექნოლოგიას. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?.
დიონისე პერიეგეტე

დიონისე პერიეგეტე (ძვ. ბერძნ. Διονύσιος ὁ Περιηγητής) — II საუკუნის I ნახევრის ბერძენი პოეტი, გეოგრაფი. წარმოშობით ქ. ალექსანდრიიდან (ეგვიპტე). სრულად არის მოღწეული მისი 1187 ტაეპისაგან შემდგარი ჰეგზამეტრით დაწერილი პოემა „მსოფლიოს აღწერილობა“, რომელიც რომაულ და ბიზანტიურ ხანაში მიჩნეული იყო გეოგრაფიის ძირითად სახელმძღვანელოდ. თხზულება ლათინურად თარგმნეს ავენიუსმა (IV ს.) და პრისციანმა (V ს.), ევსტათი თესალონიკელმა (XII ს.) კი მას კომენტარები დაურთო. დიონისეს თხზულებაში არის ცნობები კავკასიის გეოგრაფიასა და იქ მცხოვრებ ხალხებზე. წყაროს მიხედვით კოლხიდაში კირკეს დაბლობზე მოედინება მდ. ფასისი; აფსირტეს კუნძულებს შეაფარეს თავი არგონავტებს დადევნებულმა კოლხებმა; მიდიელები მედეას შთამომავლები არიან, რის გამოც მათ ქვეყანაში მედიცინა დიდად განვითარდა. კოლხებისა და ფასისის დასავლეთით დიონისე მოიხსენიებს პონტოელ ტომებს, მ. შ., ბიძერებს, ბექირებს, მაკრონებს, ფილირებს, ტიბარენებს, ხალიბებს. შავი ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე სახლობენ სინდები (ზიკხები), კერკეტიები, აქაველები (დიონისეს მიხედვით მოსული ბერძნები არიან), ჰენიოხები, ძიგიები (პელაზგიდების ქვეყნიდან მოსულან). კოლხებს დიონისე ეგვიპტიდან მოსულებად მიიჩნევს, აღმოსავლეთ იბერები კი თითქოს პირენედან მოსულან და დამხვდურ ჰირკანიელებთან ომი გადაუხდიათ. იბერთა მეზობელ, აღმოსავლეთით მცხოვრებ ტომს დიონისე კამარიტებს უწოდებს (სხვა წყაროებით უცნობია), ამ მხარეს კი — ღვინის ქვეყანას. დიონისე ასევე იცნობს „მამაც ალბანებს“ (კასპიის ზღვის დასავლეთით) და სარმატებს (მეოტისის ტბის აღმოსავლეთით, თუ სარმატიის დაბლობზე). ყაუხჩიშვილი თ., ბერძენი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, [ტ.] 1, თბ., 1967. ყაუხჩიშვილი თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. ?. Dionysius Periegetes, Description of the Known World. With Introduction, Translation, and Commentary. J. L. Lightfoot. Oxford, 2014.
ფთორწყალბადმჟავა

ფთორწყალბადმჟავა, წყალბადფთორმჟავა, ლხობის მჟავა (ქიმიური ფორმულა: HF {\displaystyle {\ce {HF}}} ) — წყალბადის ფთორიდის წყალხსნარი. მისი tდუღ 112°C (750 მმ ვწყ. სვ.), სიმკვრივე — 1138 კგ/მ³. ურთიერთქმედებს ჟანგეულებთან და წარმოქმნის ფთორიდებს. იყენებენ გამხსნელად, ალუმინის, მინის წარმოებაში, ფთორიდების მისაღებად და სხვა. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 283. ↑ ტექნიკური ტერმინოლოგია: ქართულ-რუსული ნაწილი/საქ. სსრ მეცნ. აკად. ენათმეცნ. ინ-ტი; რ. დვალისა და რ. ღამბაშიძის რედ.. - თბ.: მეცნიერება, 1982
დავით ერისთავი (გენერალი)

დავით ესტატეს ძე ერისთავი (დ. 3 ივლისი, 1842, სოფ. მეჯვრისხევი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 ივნისი, 1910, სანქტ-პეტერბურგი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის არმიის კავალერიის გენერალი (1906). დავით ერისთავი დაიბადა სოფელ მეჯვრისხევში პრაპორშჩიკ ესტატე (ევსტაფი) მირმანოზის ძე ერისთავისა და ეკატერინე ლუარსაბის ასულ სუმბათაშვილის ოჯახში. დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი პეტერბურგში. მსახურობდა კიევის ჰუსართა (1862) და მისი უდიდებულესობის ლაიბგვარდიის ჰუსართა (1864) პოლკებში. 1875 წელს მიანიჭეს პოლკოვნიკის წოდება და მიავლინეს თურქესტანში, სადაც მონაწილეობა მიიღო კოკანდის სახანოს წინააღმდეგ კამპანიაში. 1876 წლიდან მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქში, მეთაურობდა ყუბანის კაზაკთა ჯარის პოლტავის 1-ლ ცხენოსანთა პოლკს და მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში. 1879-1881 წლებში პოლკოვნიკი ერისთავი იბრძოდა თურქმენების წინააღმდეგ იმიერკასპიის ოლქში, განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი გეოქ-თეფეს ალყისას. 1886 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება და დაინიშნა მე-6 საკავალერიო დივიზიის II ბრიგადის, 1891 წელს — მე-13 საკავალერიო დივიზიის II ბრიგადის მეთაურად. 1895 წლიდან სარდლობდა მე-5 საკავალერიო დივიზიას. 1896 წელს მიანიჭეს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1901 წელს გადადგა და ალექსანდრეს დაჭრილებზე მზრუნველობის კომიტეტის წევრად დაინიშნა. 1906 მიიღო კავალერიის გენერლის ჩინი. ცხოვრობდა პეტერბურგში. გარდაიცვალა იქვე 1910 წელს. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის მონასტრის ტერიტორიაზე. ერისთავის მეუღლე იყო სალომე აგაფონის ასული აკიმოვა (დ. 1847 — გ. 1920), კავალერიის გენერალ ნიკოლოზ აკიმოვის და. წყვილს ოთხი ქალიშვილი ჰყავდა: ეკატერინე, ნინა, ბარბარე და სუსანა. დავით ერისთავი დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1876) და I (1890) ხარისხის, წმ. ანას II (მახვილებით, 1877) და I (1894) ხარისხის, წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებით, 1878), III (მახვილებით, 1878) და II (1901) ხარისხის, წმ. გიორგის IV ხარისხის (1881), თეთრი არწივის (1904) და წმ. ალექსანდრე ნეველის (1909) ორდენებით, ოქროს დაშნით წარწერით „სიმამაცისათვის“ (1878). ჟორდანია ო., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 57. Князья Эриставы (Эристави-Ксанские) // Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского. — С. 270—272. Гогитидзе М. Грузинский генералитет (1699—1921). — К., 2001. — С. 173. — ISBN 966-02-2254-8. Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. — М., 2009. — С. 801. — ISBN 978-5-9524-4167-5. დავით ერისთავი (გენერალი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით ესტატეს ძე ერისთავი — ქართველები უცხოეთში.