laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქეთრინ გოტანი-ჰარა

ქეთრინ გოტანი-ჰარა (ინგლ. Catherine Gotani Hara) — მალავის პოლიტიკური მოღვაწე, კონგრესის პარტიის წევრი. მალავის ეროვნული ასამბლეის სპიკერი 2019 წლის 19 ივნისიდან. პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. 2009 წელს საპარლამენტო არჩევნების დროს აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის წევრად მზიმბის რაიონიდან. ასევე პარლამენტის წევრი გახდა 2019 წლის არჩევნების შედეგად. მუშაობდა სხვადასხვა პოლიტიკურ თანამდებობაზე. 2009-2011 წლებში ეკავა გენდერული თანასწორობის, ბავშვთა საქმეებისა და საზოგადოების განვითარების მინისტრის მოადგილის თანამდებობა. 2011-2012 წლებში იყო ტრანსპორტისა და საზოგადოებრივი სამუშაოს მინისტრის მოადგილე. 2013-2014 წლებში ეკავა ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის თანამდებობა ჯოისე ბანდას მთავრობაში. 2019 წლის 19 ივნისს 97 ხმით, აირჩიეს მალავის ეროვნული ასამბლეის პირველ ქალ სპიკერად. მისი კონკურენტი იყო ესთერ ჩილენჯე, რომელმაც მიიღო 93 ხმა. ↑ https://www.cpaafricaregion.or.tz/biography/chairman-of-the-cpa-africa-region-executive-committee ↑ 2.0 2.1 2.2 СМИ: впервые в истории Малави спикером парламента страны избрана женщина. ТАСС (2019-06-20). ციტირების თარიღი: 2021-12-01 ↑ Gwengwe Says Zero Deficit Budget Obvious: Some Of Us Saw This Coming. Malawi Voice (2011-05-31). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-05. ციტირების თარიღი: 2011-12-16. ↑ Chimjeka, Rebecca; Chauluka, Jameson. Catherine Gotani-Hara Elected Speaker. The Times (20 June 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ნოემბერი 2019. ციტირების თარიღი: 29 June 2019. ↑ aulipa says. (2011-09-07) President Bingu Wa Mutharika names his new cabinet and appoints his wife as Minister in Malawi – Newstime Africa. Newstimeafrica.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-27. ციტირების თარიღი: 2011-12-16. ↑ Gotani says negligence led to bodies rot at KCH mortuary. Nyasa Times (4 March 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 April 2015. ციტირების თარიღი: 6 March 2015. ↑ No Madando, No Tippex:Malawi legislators elect MCP's Gotani Hara first woman speaker of parliament. Nyasa Times (2019-06-19). ციტირების თარიღი: 2019-06-19. ↑ Alfa Shaban, Abdur Rahman. (19 June 2019) Malawi parliament picks first woman speaker: Catherine Gotani Hara. Africa News. ციტირების თარიღი: 29 June 2019. ↑ Malawi parliament elects first ever female speaker. The New Times (21 June 2019). ციტირების თარიღი: 29 June 2019.
კაკბის საკენკელა

კაკბის საკენკელა, სამკურნალო ქვათესლა (ლათ. Lithospermum officinale) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 30–100 სმ სიმაღლის, სწორად მდგომი, ზედა ნაწილში დატოტვილი ღერო, რომელიც დაფარულია მოკლე და მიტკეცილი ბეწვებით. ფოთლები კიდემთლიანია, ლანცეტა ან მოგრძოლანცეტასებური, 5–10 მმ სიგანის. ყვავილედი მტევანი ან ქოლგაა, განლაგებულია ღეროს დატოტვილ ნაწილში. გვირგვინი თეთრია ან მოყვითალო-თეთრი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე, შუა და აღმოსავლეთ აზიაში, ირანში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — ტყისპირა ადგილებში, ბუჩქნარებში, ველობებზე. კახურად ეწოდება ძმრიდედა, ჩიტიმძივა, მტრედისბრინჯა; ქართლურად — კაკბისაკვნეტელა; ერწოულად — ჩირაღდანი; რაჭულად — ჩიტიკაკალა; ლეჩხუმურად — ჩიტის-კაკალე; ზემოიმერულად — ხოხბის-საკენკელა, ჩიტისაკენკელა, ჩიტის-საკენკარა; დავით ჩუბინაშვილს მოხსენიებული აქვს როგორც როგორც ყაჭყაჭა; სვანურად ეწოდება მგგიმბაშოოლ; სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით — კაკბის საკუნტელა. ხალხურად „კაკბის საკენკელა“ აგრეთვე ეწოდება მეწამულ-ცისფერ ეგონიქონს (Aegonychon purpurocaeruleum). საერთო ხედი ნაყოფებიანი ღერო ყვავილები ბოტანიკური ილუსტრაცია ↑ 1.0 1.1 1.2 სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 104. ↑ 2.0 2.1 მაყაშვილი ა., კაკბის საკენკელა // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1961.
ქვათესლა (გვარი)

ქვათესლა (ლათ. Lithospermum) — მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, ორწლოვანი და მრავალწლოვანი ბალახები და ნახევრად ბუჩქებია. ცნობილია 50-მდე, 60-მდე ან 80-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს უდიდეს ნაწილში. საქართველოში გვხვდება კაკბის საკენკელა (L. officinale), მოთეთრო-მოყვითალო ფერის ყვავილების მქონე მრავალწლოვანი მცენარე, რომელიც ღია ადგილებსა და ბუჩქებს შორის იზრდება. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ქვათესლას გვარს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი სახეობები, როგორიცაა საკუთრივ ქვათესლა — Buglossoides arvensis (როგორც Lithospermum arvense) და Aegonychon purpurocaeruleum (როგორც Lithospermum purpurocaeruleum). L. affine L. afromontanum L. album L. azuayense L. barbigerum L. berlandieri L. bolivariense L. calcicola L. californicum L. calycosum L. canescens L. caroliniense L. chiapense L. cinerascens L. cinereum L. cobrense L. confine L. cuneifolium L. cuzcoense L. decipiens L. discolor L. distichum L. diversifolium L. dodrantale L. elenae L. erythrorhizon L. exsertum L. flavum L. flexuosum L. gayanum L. guatemalense L. helleri L. hirsutum L. incisum L. indecorum L. ireneae L. jimulcense L. johnstonii L. latifolium L. leonotis L. leymebambense L. macbridei L. macromeria L. matamorense L. mediale L. mirabile L. molle L. muelleri L. multiflorum L. nelsonii L. notatum L. oaxacanum L. oblongifolium L. obovatum L. occidentale L. officinale — კაკბის საკენკელა L. papillosum L. parviflorum L. peruvianum L. pinetorum L. pringlei L. revolutum L. rodriguezii L. rosei L. ruderale L. rzedowskii L. scabrum L. strictum L. subsetosum L. trinervium L. tuberosum L. tubuliflorum L. turneri L. unicum L. virginianum L. viride ↑ gromwell — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ 2.0 2.1 2.2 Воробейник // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 5 — М., 1971. ↑ Lithospermum Linnaeus, Sp. Pl. 1: 132. 1753.. Flora of China. ციტირების თარიღი: 3 დეკემბერი, 2021 ↑ Cohen, James I.; Litt, Amy; Davis, Jerrold I. (მაისი, 2012). „Comparative floral development in Lithospermum (Boraginaceae) and implications for the evolution and development of heterostyly“. American Journal of Botany. 99 (5): 797–805. doi:10.3732/ajb.1100329. ციტირების თარიღი: 3 დეკემბერი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Lithospermum L. | Plants of the World Online | Kew Science. Plants of the World Online. ციტირების თარიღი: 3 დეკემბერი, 2021 ↑ სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 104.
კაკლუჭა

კაკლუჭა (ლათ. nucula) — ერთთესლიანი უხსნელი ნაყოფი, რომელიც შედის აპოკარპული ნაყოფის — ნაყოფედის შემადგენლობაში (მაგ., ბაია). ზოგჯერ კაკლუჭას უწოდებენ სხვა მცირე ზომის ერთთესლიან ნაყოფს (შავთარას „აპოკარპული კაკლუჭა“, წიწიბურას „ლიზიკარპული კაკლუჭა“), აგრეთვე შავწამალასებრთა და ტუჩოსანთა ერემებს და რძიანასებრთა მერიკარპიუმებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 324-325.
ქვათესლა

ქვათესლა (ლათ. Buglossoides arvensis ან Lithospermum arvense) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს ძლიერი, სქელი, მუქი წითელი ფერის ფესვი; სწორმდგომი, სქელი და დატოტვილი ღერო, სიმაღლით 50–80 სმ; მორიგეობით განლაგებული ლანცეტა ფოთლები, ზემოთ — მუქი მწვანე, ქვემოთ — უფრო ღია ფერის; ყვავილი პატარაა, მოყვითალო-თეთრი, ყვავილობს ივნის-ივლისში; ნაყოფი — კაკლუჭა, კვერცხისებური, სამწახნაგოვანი, მბზინავი, მონაცრისფრო, ბორცვიანი ზედაპირით, სიგრძით 2–3,5 მმ, სიგანით 1,75–2,25 მმ. ხორბლის ნათესების სარეველაა. საერთო ხედი ნაყოფებიანი ღერო ყვავილები ბოტანიკური ილუსტრაცია ↑ მაყაშვილი ა., ქვათესლა // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1961. ↑ დათუკიშვილი, ნინო; გიორბელიძე, მაია. აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული სარეველა მცენარეები. სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია. ციტირების თარიღი: 3 დეკემბერი, 2021
ალპური კესანე

ალპური კესანე, მთის კესანე (ლათ. Myosotis alpestris) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 2–30 სმ სიმაღლის, მრავალღეროიანი, მარტივი ან სუსტად დატოტვილი და მიტკეცილბეწვიანი ღერო. ქვედა ფოთლები მოგრძოოვალურია ან ნიჩბისებური, შუათანა ღეროსეული ფოთლები — ელიფსური. ყვავილედი მრავალყვავილიანია, მოკლე, მჭიდრო. გვირგვინი მუქი ცისფერია. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში, აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე. ბოტანიკური ილუსტრაცია ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 477. ↑ 2.0 2.1 სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 106.
გიორგი მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი

გიორგი მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი — გიორგი მაზნიაშვილის სახელობის მუზეუმი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთში. მუზეუმი გაიხსნა 2007 წელს, მას შემდეგ, რაც გენერლის მშობლიურ სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია. მუზეუმში გამოფენილია 122 ექსპონატი: გენერლის პირადი ნივთები, ფოტო სურათები, იარაღები, რუკები, ავეჯი, ხალიჩები, ჭურჭელი და ა. შ. სახლი ერთსართულიანია. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა და ხე. სახლი ოროთახიანია. ოთახებს შუა დატანებულია ორი ხის კარი. ადგილ-ადგილ ვხვდებით აგურის წყობას. სახლის ორივე გვერდითა ფასადის კედელი ყრუა. უკანა კედელზე დატანებულია ერთი კარი და ოთხი ფანჯარა. როგორც მთავარ ფასადს, ასევე უკანას მთელ სიგრძეზე მიუყვება აივანი, რომელიც სამხრეთიდან ყრუ კედლითაა დასრულებული. აივნების მთავარ მხატვრულ ეფექტს ქმნის ჭვირული მოაჯირი და ფარდები. მოაჯირზე ორნამენტის შესაქმნელად ამოხერხილია ნახევარწრიული, რომბისებური და წრიული სახეები, ხოლო სამკუთხა და ირეგულარული ფორმები ფარდებზე. აივნების გადახურვის კონსტრუქცია ეყრდნობა შვიდ რვაკუთხა ხის სვეტს. მთავარი ფასადის ზემოთ ხის ფიცრებით შექმნილი ფრონტონია, რომელიც შემოსაზღვრულია ორმხრივ დაქანებული სახურავითა და ხერხულა ლავგარდანით. ფრონტონი ქვემოდან ეყრდნობა პროფილირებულ კრონშტეინებს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26463 დაუმარცხებელი გენერალი გიორგი მაზნიაშვილი
ლეონიდ ძაფშბა

ლეონიდ ძაფშბა — აფხაზი პოლიტიკოსი. აფხაზეთის ფეხბურთის ფედერაციის ყოფილი ხელმძღვანელი. „აფხაზეთის რესპუბლიკის“ ორგზის შინაგან საქმეთა მინისტრი (2010-2011; 2015-2016). აფხაზეთში გამართული 2020 წლის „საპრეზიდენტო არჩევნების“ მონაწილე, მიიღო 2 114 ხმა (2,32%) . ოფიციალური საიტი ↑ Abkhaz World
მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო

მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო (ინგლ. Court of Justice of the European Union; CJEU) — ევროპის კავშირის სასამართლო ხელისუფლების ინსტიტუტი, რომელიც შეიქმნა 1952 წელს ქვანახშირისა და ფოლადის ევროპული გაერთიანების შესახებ ხელშეკრულებით. სასამართლოში კავშირის თითოეული წევრი სახელმწიფოდან ერთი მოსამართლეა წარმოდგენილი. მოსამართლეებს საკუთარი უფლებამოსილებების განხორციელებისას მხარს უჭერს 8 გენერალური ადვოკატი (გენერალურ ადვოკატთა რაოდენობა მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლოს მოთხოვნით შესაძლებელია 11-მდე გაიზარდოს), რომლებიც განსახილველ საქმეებზე დასაბუთებულ მოსაზრებებს წარმოადგენენ. მათი მოსაზრებები საჯაროა, რაც გამორიცხავს გენერალური ადვოკატების მიუკერძოებლობასა და დამოუკიდებლობაში ეჭვის შეტანას. მოსამართლეობისა და გენერალური ადვოკატობის კანდიდატების შერჩევისას წევრმა სახელმწიფომ უნდა გაითვალისწინოს შემდეგი კრიტერიუმები: კანდიდატს უნდა გააჩნდეს უმაღლეს ეროვნულ სასამართლოში მუშაობის გამოცდილება ან უნდა აკმაყოფილებდეს უმაღლეს ეროვნულ სასამართლოში მოსამართლედ გამწესებისათვის დადგენილ მოთხოვნებს; კანდიდატი უნდა იყოს წარმდგენი სახელმწიფოს სამართლის ექსპერტი და თავისუფლად ფლობდეს წარმდგენი ქვეყნის სახელმწიფო ენას. მოსამართლეები ინიშნებიან წევრ სახელმწიფოთა ერთობლივი გადაწყვეტილების საფუძველზე 6 წლის ვადით, ხელახალი დანიშვნის უფლებით მას შემდეგ, რაც მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლოსა და საერთო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლეებისგან, უმაღლესი ეროვნული სასამართლოების მოსამართლეებისგან და სამართლის ექსპერტებისგან შემდგარი პანელი (7 წევრი) წარადგენს კანდიდატის მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლოს მოსამართლეობისათვის დადგენილ კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შესახებ მოსაზრებებს. მოსამართლეები საკუთარი რიგებიდან 3 წლის ვადით ირჩევენ პრეზიდენტს და ვიცე-პრეზიდენტს, ხელახალი არჩევის უფლებით. საქმის მნიშვნელობის, სირთულისა და განსაკუთრებული ხასიათის გათვალისწინებით, სასამართლოში შექმნილია 3 ან 5 მოსამართლისგან შემდგარი პალატები, დიდი პალატა 13 მოსამართლის შემადგენლობით და მოსამართლეთა სრული შემადგენლობის პალატა. ↑ 1.0 1.1 1.2 მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-29. ციტირების თარიღი: 2018-05-23.
კალათა

კალათა (ლათ. calathidium) — მცენარის მონოპოდიური ყვავილედი, რომლის გაფართოებულ ყვავილსაჯდომზე (ღერძზე) ერთმანეთთან მჭიდროდ მიჯრილი ბევრი პატარა ყვავილი (ენისებრი, მილისებრი და სხვა) ზის. ასეთი ყვავილედი აქვს რთულყვავილოვნებს (გვირილა, ბაბუაწვერა, მზესუმზირა), ზოგ ქოლგოსანს (ლურჯი ნარი) და მაჩიტასებს. კალათას გარშემო შემოხვეული აქვს მრავალფოთოლაკიანი საერთო საბურველი, რომელსაც ქმნის განაპირა ყვავილების მფარავი ფოთლები ან კიდევ კენწრული, სახეცვლილი ფოთლები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 325.
ალმასანი

ალმასანი (ესპ. Almazán) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის ალმასანის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 166,53 კმ². მოსახლეობა — 5477 კაცი (2020 წ.). სორიის მუნიციპალიტეტები ალმასანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ↑ National Statistics Institute Municipal Register of Spain of 2023 — 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123821811"></a>
გაბნეულყვავილა კესანე

გაბნეულყვავილა კესანე (ლათ. Myosotis dissitiflora ან Myosotis amoena) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 15-50 სმ სიმაღლის, სუსტად დატოტვილი, გაფარჩხულბეწვიანი ღერო, ხშირად მრავალღეროიანი და უნაყოფო ყლორტებით. ფოთლები თხელია, მოგრძონიჩბისებური ან მოგრძოუკუკვერცხისებური, 3–10 სმ სიგრძისა და 1,5–3 სმ სიგანის. ყვავილედი ფარჩხატია, უფოთლო და მცირეყვავილიანი. გვირგვინი ცისფერია. ყვავის აპრილ-ივლისში, ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში. ლათინური სახელის სახეობის ნაწილში (dissitiflora) dissitus ნიშნავს „გაბნეულს“, „განზე განლაგებულს“, ხოლო flora — ყვავილების რომაულ ქალღმერთს, გადატანით — „ყვავილს“. გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. ჩვენში გვხვდება ძირითადად, დასავლეთ საქართველოში. იზრდება სუბალპურ სარტყლამდე, უმეტესად — დაჩრდილულ ტყეებსა და ბუჩქნარებში. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, Myosotis amoena და Myosotis dissitiflora სხვადასხვა სახეობებია, სხვები კი Myosotis amoena-ს განიხილავენ Myosotis dissitiflora-ის სინონიმად. ↑ 1.0 1.1 1.2 Myosotis dissitiflora Baker | Plants of the World Online | Kew Science. Plants of the World Online. ციტირების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2021 ↑ 2.0 2.1 სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 106. ↑ Tephrosia dissitiflora. CasaBio. ციტირების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2021 ↑ Myosotis amoena (Rupr.) Boiss.. GBIF Backbone Taxonomy. ციტირების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2021
მინდვრის კესანე

მინდვრის კესანე (ლათ. Myosotis arvensis) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 20–50 სმ სიმაღლის, მარტივი ან ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც ქვედა ნაწილში რბილი, გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები 2–5 სმ სიგრძისა და 0,5 სმ სიგანისაა, ფესვთანური მოგრძო-ნიჩბისებურია, ღეროსეული — მოგრძოლანცეტა. ყვავილედი მრავალყვავილიანია, ცალმხრივი, ფარჩხატი, აღმართული. გვირგვინი თავდაპირველად ვარდისფერია, შემდეგში — ცისფერი, იშვიათად — თეთრი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში. გავრცელებულია კავკასიაში, მთელ ევროპაში, მცირე და აღმოსავლეთ აზიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — მდელოებზე, მეჩხერ ტყეებში, ბუჩქნარებში. ყვავილედი საერთო ხედი საერთო ხედი ბოტანიკური ილუსტრაცია ↑ 1.0 1.1 სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 108.
ანტინატალიზმი

ანტინატალიზმი — ეთიკური ხედვა რომელიც უარყოფითად აფასებს რეპროდუქციას. ანტინატალისტები ამტკიცებენ, რომ ადამიანებმა თავი უნდა შეიკავონ გამრავლებისგან, რადგან ეს მორალურად არასწორია (ზოგიერთი მათგანი სხვა მგრძნობიარე არსებების გამრავლებასაც პრობლემურად აფასებს). სამეცნიერო და ლიტერატურულ ნაშრომებში წარმოდგენილია ანტინატალიზმის სხვადასხვა ეთიკური საფუძველი. ზოგიერთი ადრეული შემორჩენილი ფორმულირება იმის შესახებ, რომ არდაბადება უკეთესი იქნებოდა, გვხვდება ჯერ კიდევ ძველ საბერძნეთში. სიტყვა „ანტინატალიზმი“ ეწინააღმდეგება პრონატალიზმს, ნატალიზმს. თავისი პოზიციის დასასაბუთებლად ტერმინი პირველად ბელგიელმა ფილოსოფსმა და მწერალმა თეოფილ დე ჟირომ გამოიყენა წიგნში L'art de guillotiner les procréateurs: Manifeste anti-nataliste. ↑ K. Akerma, Antinatalismus – Ein Handbuch, epubli, 2017. ↑ K. Coates, Anti-Natalism: Rejectionist Philosophy from Buddhism to Benatar, First Edition Design Publisher, 2014. ↑ K. Lochmanová, M. Kutáš, F. Svoboda, T. de Giraud, M. Poledníková, K. Akerma, J. Koumar, J. Cabrera, V. Vohánka, History of Antinatalism: How Philosophy Has Challenged the Question of Procreation, Independently published, 2020. ↑ M. Starzyński, Antynatalizm. O niemoralności płodzenia dzieci, Kraków: Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego, 2020. ↑ W. Tatarkiewicz, O szczęściu, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, pp. 420–421. ↑ K. Akerma, Antinatalismus... op. cit., p. 301.
კლიტორი

კლიტორი, იგივე სავნებო — ქალის სასქესო ორგანო, რომელიც გვხვდება ძუძუმწოვრებში, სირაქლემებსა და სხვა ცხოველებში. ადამიანებში, კლიტორის ხილული ნაწილი — კლიტორის თავი — მცირე სასქესო ბაგეების (ე.წ. „ლაბია მინორას“) შეერთების ადგილას მდებარეობს, შარდსადენის ზემოთ. სახეობათა უმეტესობაში კლიტორს არ აქვს არავითარი რეპროდუქციული ფუნქცია. ადამიანებში კლიტორი ქალის ყველაზე მგრძნობიარე ეროგენული ზონაა და, როგორც წესი, მთავარი ანატომიური წყარო სექსუალური სიამოვნებისთვის. კლიტორი საკმაოდ კომპლექსური სტრუქტურაა და მისი ზომა და მგრძნობალობა სხვადასხვაგვარია. ადამიანის კლიტორის თავი დაახლოებით ბარდის ზომისა და ფორმისაა და 8000-მდე სენსორულ ნერვულ დაბოლოებას შეიცავს. კლიტორის გარშემო არაერთი სექსოლოგიური, სამედიცინო და ფსიქოლოგიური დებატი მიმდინარეობს და ის სოციალური კონსტრუქციონიზმის მრავალი ანალიზისა და კვლევის საგანი გამხდარა. ასეთ განხილვებს შორისაა ანატომიური სიზუსტე, გენდერული თანასწორობა, ქალის გენიტალიის დასახიჩრება, ასევე ორგაზმთან დაკავშირებული ფაქტორები და მათი ფიზიოლოგიური კავშირი G წერტილთან. ადამიანებში კლიტორის ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილი დანიშნულება სექსუალური სიამოვნების მინიჭებაა. კლიტორი და მისი აგებულება კლიტორი — დოკუმენტური ანიმაცია (ვიდეო) ↑ Rodgers 2003, p. 92–93; O'Connell, Sanjeevan და Hutson 2005, p. 1189–1195;Greenberg, Bruess და Conklin 2010, p. 95;Weiten, Dunn და Hammer 2011, p. 386;Carroll 2012, p. 110–111, 252 ↑ Carroll 2012, p. 110–111, 252;Di Marino 2014, p. 81 ↑ Moore და Clarke 1995;Shrage და Stewart 2015, p. 225–229;Blechner 2017 ↑ Moore და Clarke 1995;Wade, Kremer და Brown 2005, p. 117–138;Labuski 2015, p. 19 ↑ Shrage და Stewart 2015, p. 225–229;Schwartz და Kempner 2015, p. 24;Wood 2017, p. 68–69;Blechner 2017
კალამიტისნაირნი

კალამიტისნაირნი (ლათ. Calamitales) — გადაშენებულ მცენარეთა რიგი. გარეგნულად წააგავდნენ გიგანტურ შვიტებს. მათგან განსხვავებით კალამიტისნაირთ მძლავრად განვითარებული მეორეული მერქანი ჰქონდათ, მაგრამ ადრეულად დაშლილი გულგულის ადგილას მათ ღეროშიც დიდი ღრუ იყო. კალამიტისნაირთა ძირითადი გვარი — ლათ. Calamites — 3 ქვეგვარისაგან შედგება. პრიმიტიული კალამიტისნაირნი (ოსტეროკალამიტები) წარმოიშვნენ დევონური პერიოდის ბოლოს დაკარბონულის შუა პერიოდში შეიცვალნენ ნამდვილი კალამიტისნაირით, რომლებიც შემდეგ პერმულ პერიოდში გადაშენდნენ. კალამიტისნაირნი ყველაზე ფართოდ იყო გავრცელებული ტროპიკული ზონის დაბლობებსა და დაჭაობებულ ადგილებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 326.
ივანე ბახტაძე

ივანე ბახტაძე (დ. 1886, ჭყვიში, ქუთაისის მაზრა ― გ. უცნობია) ― ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის წევრი 1918 წლის ნოემბრიდან. პარლამენტის წევრი გახდა მას შემდეგ, რაც საქართველოს ეროვნულ საბჭოს ეწოდა საქართველოს პარლამენტი. პარლამენტის წევრი იყო საქართველოს სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის სიით. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 66.
კალანუსები

კალანუსები (ლათ. Calanoida), პლანქტონური უხერხემლოების ქვერიგი ნიჩაბფეხიანების რიგისა. მათი სიგრძე 0,5-14 მმ აღწევს. თავმკერდზე თვალი და 5 წყვილი დანამატი აქვთ, მკერდზე — ყბაფეხები და 4-5 წყვილი საცურაო ფეხი. სუნთქავენ სხეულის ზედაპირით. დედალი კვერცხებს წყალში დებს ან პარკით ატარებს. კალანუსები იკვებებიან ფიტოპლანქტონით, იშვიათად მტაცებლობენ. თავის მხრივ, კალანუსებსაც ლიფსიტები და პლანქტონის მჭამელი თევზები ანადგურებენ. ცნობილია კალანუსების 200 გვარის 2000-ზე მეტი სახეობა. ფართოდ არიან გავრცელებული. ზღვის კუნძულების უმრავლესობას ბიოლუმინესცენცია ახასიათებს. ქსე, ტ. 5, გვ. 327, თბ., 1980
Myosotis propinqua

Myosotis propinqua — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 30 სმ-მდე სიმაღლის, სუსტი, ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები ძალიან ნაზია, ქვედა და უნაყოფო ყლორტების ფოთლები 4–6 სმ სიგრძისაა, მოგრძო-ნიჩბისებური, ღეროსეული ფოთლები — მჯდომარე. ყვავილედი სიგრძით 10 სმ-მდეა, მრავალყვავილიანი, ნაკლებად ფარჩხატი. გვირგვინი ღია ცისფერია. ყვავის მარტ-ივნისში, ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში. გავრცელებულია კავკასიაში, მცირე აზიაში, ჩრდილოეთ ირანში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, ქართლსა და კახეთში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — ტენიან ადგილებში, ტყეში, ტყის პირას, ბუჩქნარში. ↑ 1.0 1.1 სუხიტაშვილი კახაბერ, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 108.
ნიკოლოზ ტურჩანინოვი

ნიკოლოზ სტეფანეს ძე ტურჩანინოვი (რუს. Николай Степанович Турчанинов; დ. 1796, ნიკიტოვკა — გ. 26 დეკემბერი, 1863 (7 იანვარი, 1864), ხარკივი) — რუსი ბოტანიკოსი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1830). დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტი (1814). 1814–1828 წლებში მსახურობდა ფინანსთა სამინისტროში სანქტ-პეტერბურგში, ამავდროულად აწარმოებდა ფლორისტიკულ კვლევებს სანქტ-პეტერბურგის გუბერნიასა და აღმოსავლეთ ციმბირში. 1828–1837 წლებში რამდენიმე მოგზაურობა განახორციელა ბაიკალისპირეთსა და იმიერბაიკალეთში. 1845 წელს სამსახურიდან გადადგა. 1847 წლიდან ცხოვრობდა ხარკივში. ძირითადი სამეცნიერო შრომები მიუძღვნა ფლორისტიკას. ავტორია შრომისა „ბაიკალ-დაურიის ფლორა“ (1842–1857). შეისწავლა ჩინეთის, მონღოლეთის, იაპონიის, მექსიკისა და რიგი სხვა ქვეყნების მცენარეები. აღწერა 100-ზე მეტი ახალი გვარი და 1000-ზე მეტი ახალი სახეობა. 1857 წელს მიიღო დემიდოვის პრემია. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #117438804 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Турчанинов Николай Степанович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Турчанинов Николай Степанович // Большая российская энциклопедия. т. 32. — М., 2016. — стр. 578.