laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზანზიბარი (კუნძული)

ზანზიბარი ანუ უნგუჯა (სუაჰ. Unguja, ინგლ. Zanzibar Island) — ზანზიბარის არქიპელაგის სამი დიდი კუნძულიდან ერთი კუნძული (პემბის და მაფიის კუნძულებთან ერთად). შედის ტანზანიის (ავტონომიური ზანზიბარი) შემადგენლობაში. მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში. კუნძული ზანზიბარი აფრიკის მატერიკიდან გამოყოფილია ზანზიბარის სრუტით. ზანზიბარის გარშემო მდებარეობს მასზე საკმაოდ ბევრი, გაცილებით პატარა კუნძული, რომელთაგანაც მუდმივად დასახლებულია მხოლოდ ორი — ტუმბატუ და უზი. კუნძული პნემბა გამოიყენება ტურიზმის მიზნით. კუნძულზე ყველაზე დიდი ქალაქია დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე ზანზიბარი. არქეოლოგიური მტკიცებულებების თანახმად, კუნძული მუდმივად იყო დასახლებული სულ ცოტა 20 ათასი წელი. სავარაუდოდ ზანზიბარი სახელად მენუფია მოიხსენიება ძველბერძნულ გეოგრაფიულ კრებულ ერიტრეის ზღვის პერიპლში. ჩვენი წელთაღრიცხვით I ათასწლეულში კუნძულს სტუმრობდნენ ინდოელი, არაბი და სპარსი ვაჭრები. 1107 წელს ჩრდილოეთით აშენდა სამხრეთ ნახევარსფეროში პირველი მეჩეთი — კიზიმკაზის მეჩეთი. 1505 წელს მთელი ზანზიბარის არქიპელაგი გადავიდა პორტუგალიის კონტროლ ქვეშ, ხოლო 1698 წელს — ომანის კონტროლ ქვეშ. ყველაზე უფრო დიდ აყვავების ხანას ომანის სასულთნომ მიაღწია XIX საუკუნის პირველ ნახევარში საიდ იბნ სულთანის დროს. 1840 წელს საიდ იბნ სულთანმა გადაიტანა დედაქალაქი სტოუნ-ტაუნში კუნძულ ზანზიბარზე. ზანზიბარი მისი მმართველობის დროს იყო მსხვილი სავაჭრო ცენტრი, სადაც მიმდინარეობდა ვაჭრობა მთელი ინდოეთის უკეანის მასშტაბით, პირველ რიგში მონებით და მიხაკებით, რომელიც მოჰყავდათ პლანტაციებში პირდაპირ კუნძულზე. საიდ იბნ სულთანის სიკვდილის შემდეგ 1856 წელს ზანზიბარის სასულთნო და ომანის სასულთნო გახდა ორი დამოუკიდებელი სასულთნო. 1890 წელს კუნძული ზანზიბარის შემადგენლობაში გახდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი, ხოლო 1963 წლის დეკემბერში მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან. 1964 წლის დასაწყისში ზანზიბარის რევოლუციის დროს მონარქია ჩამოგდებული იქნა და გამოცხადდა ზანზიბარის და პემბის სახალხო რესპუბლიკა. 1964 წლის აპრილში ზანზიბარი შეუერთდა ტანგანიიკას და გახდა ავტონომიური რეგიონი ტანზანიის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 2002 წლის აღწერის თანახმად, კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა 622 459 ადამიანს. 2012 წელს მოსახლეობის რაოდენობამ მიაღწია 896 721 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე ყველაზე უფრო მაღალია ქალაქ ზანზიბარში. კუნძული ზანზიბარი იყოფა 3 ოლქად: თავის მხრივ, თითოეული ოლქი იყოფა 2 რაიონად. ანუ, კუნძულზე სულ 6 რაიონია: კასკაზინი «А» ანუ ჩრდილოეთი «А» (Kaskazini «A») — ჩრდილოეთ ზანზიბარის ჩრდილოეთი (105 780 ადამიანი, 2012), კასკაზინი «B» ანუ ჩრდილოეთი «B» (Kaskazini «B») — ჩრდილოეთ ზანზიბარის სამხრეთი (81 675 ადამიანი, 2012), კატი (Kati) ანუ ცენტრალური ზანზიბარი (76 346 ადამიანი, 2012), კუსინი (Kusini) ანუ სამხრეთ ზანზიბარი (39 242 ადამიანი, 2012), მაღარიბი (Magharibi) ანუ დასავლეთ ზანზიბარი (370 645 ადამიანი, 2012), მჯინი (Mjini) ანუ ზანზიბარი-ქალაქი (223 033 ადამიანი, 2012). ზანზიბარის არქიპელაგის შემადგენელი სამი დიდი კუნძულიდან, ეკონომიკურად ყველაზე განვითარებული ზანზიბარის კუნძულია. დედაქალაქის გარდა (ქალაქი ზანზიბარი), ასევე მსხვილი ცენტრებია მბვენი, მანგაპვანი, ჩვაკა, ნუნგვი და მიჩენზანი. ეკონომიკაში მთავარ როლს თამაშობს ტურიზმი. ↑ Zanzibar ↑ 2.0 2.1 2.2 Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-02. ციტირების თარიღი: 2015-06-22.
ნაქადა III

ნაქადა III — პრეისტორიული ეგვიპტის ნაქადას კულტურის ბოლო ფაზა, რომელიც თარიღდება დაახლოებით ძვ.წ. 3200 წლიდან ძვ.წ. 3000 წლამდე. ეს არის პერიოდი, რომელიც მოიცავს სახელმწიფოს ჩამოყალიბებას (ფორმირებას), ეს პროცესი ნაქადა II-ის დროს დაიწყო. ამ პერიოდში უკვე თვალსაჩინოდ ჩნდებიან მეფეები, რომლებიც ძლიერ სახელმწიფოს მეთაურობდნენ. ნაქადა III ხშირად მოხსენიებულია, როგორც 0 დინასტია ან წინადინასტიური პერიოდი. ნაქადა III დაარქივებული 2015-07-05 საიტზე Wayback Machine. ნაქადა III: დინასტია 0 ნაქადა III-ის პერიოდი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ნაქადას პერიოდის ქრონოლოგია
ნარკოტიკი

ნარკოტიკი — ქიმიური ნაერთი, რომელიც იწვევს კომას, გონებრივ სისუსტესა ან/და ტკივილის უგრძნობლობას. ტერმინს ჩვეულებრივ იყენებენ ოპიატებისა ან ოპიოიდების განსაზღვრებაში, რომლებიც ეკუთვნის ნარკოტიკული ანალგეტიკების ჯგუფს. მიჩნეულია, რომ პირველად ტერმინი „ναρκωτικός“ — ნარკოტიკი ბერძენმა მკურნალმა — ჰიპოკრატემ გამოიყენა, კონკრეტულად კი იმის აღსანიშნავად, რომ იგი მიეკუთვნება წამლების იმ ჯგუფს, რომელიც იწვევს ტკივილის გაყუჩებასა ან/და დამბლას. ეს ტერმინი ასევე გამოიყენა ანტიკური პერიოდის გამოჩენილმა ექიმმა — გალენოსმა. ამ ნივთიერებების გაჩენას იგი უშუალოდ მანდრაგორის ფესვებსა და ყაყაჩოს თესლებს უკავშირებდა (იხ. ოპიუმი). ამ შემთხვევაში ნარკოტიკებში ნაგულისხმევია ნივთიერებები, რომლებსაც არასამკურნალო მიზნით იყენებენ პრობლემების დასავიწყებლად, მოსადუნებლად, გუნება-განწყობის ასამაღლებლად და სიამოვნების განსაცდელად. ზოგიერთი ნარკოტიკი ხსნის ტკივილს და ამაღლებს გუნება-განწყობას, მაგრამ ადამიანი მასზე დამოკიდებული ხდება. გამხსნელების შესუნთქვის შედეგი შეიძლება იყოს გაურკვეველი მეტყველება, მხედველობის გაბუნდოვნება და მოძრაობის კოორდინაციის დარღვევა. ამან აგრეთვე შეიძლება გამოუსწორებელი ზიანი მიაყენოს ტვინს, ღვიძლსა და თირკმელებს. ჰალუცინოგენები იწვევს ეიფორიას და ხსნის დაღლილობას, მაგრამ ამავე დროს შეიძლება გამოიწვიოს მანძილის განსაზღვრის ან ლოგიკური აზროვნების უნარის დაქვეითება, ხასიათის შეცვლა, მკვლელობის ან თვითმკვლელობის ჩადენის სურვილი. ნარკოტიკი — ენციკლოპედიური ლექსიკონი Pharmer.org დაარქივებული 2016-10-27 საიტზე Wayback Machine. A non-profit site providing detailed descriptions of most narcotic analgesics List of controlled substances დაარქივებული 2021-04-25 საიტზე Wayback Machine. , some of which are classified as "narcotics," in the U.S Controlled Substances Act (CSA). Not all of the classified ones are chemically narcotic, as described on the top of this page
ოპიატები

ოპიატები — ნარკოტიკული ალკალოიდის ოპიუმი. არსებობს ასევე ოპიოიდები — პრეპარატების ჯგუფი, რომელსაც ოპიის მსგავსი ეფექტი აქვს ადამიანის ორგანიზმზე. ოპიოიდებიც ოპიატური რეცეპტორების აგონისტები არიან. როგორც წესი, ხშირად ოპიატებს უწოდებენ ყაყაჩოს ალკალოიდებს, ხოლო ოპიოიდებს — მათ სინთეტიკურ ან ნახევრადსინთეტიკურ ანალოგებს. ოპიადებს მიეკუთვნება როგორც ოპიუმის ბუნებრივი ალკალოიდები (მაგ. მორფინი, კოდეინი, ტებაინი, ნარკოტინი), ასევე მათ ნახევრადსინთეთიკურ ანალოგებს, როგორიცაა ჰეროინი, დეზომორფინი და სხვა. Машковский М. Д. Лекарственные средства. — 15-е изд. — М.: Новая Волна, 2005. — 1200 с. — ISBN 5-7864-0203-7.
ოპიოიდები

ოპიოიდები — ნივთიერებები, რომლებსაც შეუძლია ოპიოიდურ რეცეპტორებთან დაკავშირება. ეს რეცეპტორები უშუალოდ ცენტრალურ ნერვულ სისტემასა და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში მდებარეობს. ოპიოიდებს, რომლებიც სტუქტურულად ძალიან ჰგავს მორფინს, ოპიატებსაც უწოდებენ. ოპიოიდების მოქმედებას ორგანიზმზე უკავშირებენ ტკივილგამაყუჩებლებისა და სედატიურ ეფექტებს, სასუნთქი გზების შებოჭვასა და პერისტალტიკის შესუსტებას. ოპიოიდებს ხშირად იყენებენ მედიცინაში ძლიერ ტკივილგამაყუჩებლად. ის, რომ ოპიოიდები იწვევს ეიფორიას, განაპირობებს რეკრეაციულ გამოყენებას, რამაც ადამიანი დამოკიდებულებამდე ან აბსტინენტურ სინდრომამდე შეიძლება მიიყვანოს. Opioid Withdrawal Symptoms დაარქივებული 2018-08-10 საიტზე Wayback Machine. —Information about Opioid and opiate withdrawal issues
ალექსანდრე ქართველი

ალექსანდრე ქართველი (ნამდვილი გვარი ქართველიშვილი; დ. 9 სექტემბერი, 1896, თბილისი — გ. 20 ივლისი, 1974, ნიუ-იორკი) — ქართველი ავიაკონსტრუქტორი, აშშ-ის ავიამშენებლობის ერთ-ერთი პიონერი. აშშ-ის საავიაციო ისტორიაში ალექსანდრე ქართველი მიჩნეულია ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო და მოწინავე ავიაკონსტრუქტორად. ქართველიშვილი დაიბადა თბილისში, ცნობილი მოღვაწის მიხეილ ქართველიშვილის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის ქართულ სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, რომელიც დაამთავრა 1914 წელს. 1922 წელს დაამთვარა პარიზის ავიაციის უმაღლესი სკოლა. 1922-1927 წლებში მუშაობდა გამოჩენილი ფრანგი ავიატორის ლუი ბლერიოს კომპანიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო თვითმფრინავების „Bernard“ და „Ferbois“ შექმნაში. 1924 წელს მისმა ერთ-ერთმა თვითმფრინავმა დაამყარა სიჩქარის მსოფლიო რეკორდი. 1927 წელს ცნობილმა ამერიკელმა მულტიმილიონერმა ჩარლზ ლევინმა ქართველიშვილი სამუშაოდ მიიწვია ნიუ-იორკში. 1928 წელს მან მოღვაწეობა დაიწყო ცნობილ კომპანიაში „Fokker American Company“. 1931 წელს იგი შეხვდა საავიაციო საქმის მეორე ცნობილ ინჟინერს ალექსანდრე სევერსკის, რომელიც წარმოშობით ქართველი იყო და იყო იმხანად უკვე ფართოდ ცნობილი კორპორაციის „Seversky Aircraft Corporation“ პრეზიდენტი და მთავარი ინჟინერი. 1939 წელს მას შეეცვალა სახელი და ეწოდა „Republic Aviation Company“. ქართველიშვილი იყო ამ კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტი. ქართველიშვილმა და სევერსკიმ ერთად შექმნეს რამდენიმე თვითმფრინავი, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დროს თვითმფრინავი Republic P-47, რომელიც ომის ბოლო წლებში შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების ერთ-ერთ მთავარ თვითმფრინავს წარმოადგენდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქართველიშვილმა შექმნა ისეთი ცნობილი თვითმფრინავები როგორიც არის F-84 Thunderjet, Republic F-105 და Republic F-84. ავიამშენებლობის და აერონავტიკის დარგში დიდი დამსახურებისთვის ქართველ ინჟინერს მიღებული ჰქონდა აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული მედალი. იგი არჩეული იყო აშშ-ის საინჟინრო აკადემიის საპატიო წევრად. ალექსანდე ქართველიშვილი გარდაიცვალა 1974 წელს ნიუ-იორკში. ალექსანდრე ქართველი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ოფიციალური საიტი ავიაციის პიონერები — ალექსანდრე ქართველი დაარქივებული 2004-02-24 საიტზე Wayback Machine. ალექსანდრე ქართველის ბიოგრაფიული ცნობები დაარქივებული 2004-03-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Air Warfare: an International ... – Google Bόcher. Books.google.de (June 30, 2002). Retrieved on October 17, 2011.
პემბა (კუნძული)

პემბა (სუაჰ. Pemba, ინგლ. Pemba) — მარჯნის კუნძული აღმოსავლეთ აფრიკაში, სამხრეთის განედის 4°50' და 5°30' შორის 50 კმ-ით ჩრდილოეთით კუნძულ ზანზიბარიდან. მატერიკიდან გამოყოფილია პემბის სრუტით. ეკუთვნის ტანზანიას, სადაც 1964 წელს კუნძულ ზანზიბართან ერთად შევიდა ზანზიბარის შემადგენლობაში. სიგრძე — 67 კმ, სიგანე — 22 კმ, სიმაღლე — 50 მეტრამდე. ფართობი — 984 კმ². კლიმატი ეკვატორულ-მუსონური. ნალექები 1000 მმ-მდე წელიწადში. 1988 წელს კუნძულ პემბაზე ცხოვრობდა 265 ათასი ადამიანი. 2012 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 406 848 ადამიანს. მოსახლეობას შორის ძლიერია ადგილობრივი ტრადიციული აფრიკული წეს-ჩვეულებები (ექიმბაშობა, ანიმიზმი). ძირითადი ქალაქია — ჩაკე-ჩაკე. კუნძული პემბა იყოფა 2 რაიონად: თავის მხრივ, თითოეული ოლქი იყოფა 2 რაიონად. ანუ, სულ კუნძულზე 4 რაიონია: მიჩევენი (Micheweni) — ჩრდილოეთი პემბის ჩრდილოეთი (103 816 ადამიანი, 2012), ვეტე (Wete) — ჩრდილოეთი პემბის სამხრეთი (107 916 ადამიანი, 2012), ჩაკე-ჩაკე (Chake Chake) — სამხრეთი პემბის ჩრდილოეთი (97 249 ადამიანი, 2012), მკოანი (Mkoani) — სამხრეთი პემბის სამხრეთი (97 867 ადამიანი, 2012). კუნძულის ნაყოფიერი ნიადაგი ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას (უპირველეს ყოვლისა, ბრინჯი და პარკოსნები). კუნძულზე იზრდება არანაკლებ სამი მილიონი მიხაკის ხე. ასევე მოჰყავთ ინდური მანგო და ქოქოსის პალმა. განვითარებულია წყალქვეშა ტურიზმი. გვხვდება შუასაუკუნეების ნაგებობათა ნანგრევები. არსებობს ადგილობრივი ავიახაზების აეროპორტი. ↑ 1.0 1.1 1.2 Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-02. ციტირების თარიღი: 2015-06-22.
პატრის ლუმუმბა

პატრის ლუმუმბა (დ. 2 ივლისი, 1925 — გ. 17 იანვარი, 1961) — კონგოელი პოლიტიკოსი და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ლიდერი. კონგოს (ყოფილი ზაირის) პრემიერ-მინისტრი. ყოფილი ფოსტის მოხელე. 1957 წელს დააარსა კონგოს ეროვნული მოძრაობა. ეგვიპტის პრეზიდენტი გამალ აბდელ ნასერი მას „მემარცხენე ანტიკოლონიალიზმის ლიდერად“ თვლიდა. კონგოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1960 წლის ივლისში, გახდა პრემიერ-მინისტრი. 3 თვის შემდეგ, მობუტუს მიერ მოწყობილი სამხედრო გადატრიალებით, ლუმუმბა ჩამოაგდეს, დააპატიმრეს და დახვრიტეს. ეს ფაქტი საბჭოთა კავშირმა გამოიყენა იდეოლოგიური კამპანიისთვის. ამტკიცებდა, რომ მის სიკვდილში ვაშინგტონის ხელი ერია. მოსკოვში ლუმუმბას სახელობის ხალხთა მეგობრობის სახელობის უნივერსიტეტიც კი დააარსეს, სადაც მესამე სამყაროს ქვეყნებიდან ჩამოსულ ახალგაზრდებს ასწავლიდნენ. Speeches and writings by and about Patrice Lumumba, at the Marxists Internet Archive. Patrice Lumumba: 50 Years Later, Remembering the U.S.-Backed Assassination – video report by Democracy Now! SpyCast – 1 December 2007: On Assignment to Congo-Peter chats with Larry Devlin, the CIA's legendary station chief in Congo during the 1960s. Africa Within. A rich source of information on Lumumba, including a reprint of Stephen R. Weissman's 21 July 2002 article from the Washington Post. BBC Lumumba apology: Congo's mixed feelings. Mysteries of History Lumumba assassination. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118575295 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ 5.0 5.1 filmportal.de — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a> ↑ Discogs — 2000. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 8.0 8.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ 9.0 9.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a>
მაფია (კუნძული)

მაფია (ინგლ. Mafia Island) — კუნძული ტანზანიაში, პვანის ოლქში, ინდოეთის ოკეანეში. კუნძული მაფია გეოგრაფიულად მიეკუთვნება ზანზიბარის არქიპელაგს, მაგრამ ის ადმინისტრაციულად არც არასდროს და არც დღეისათვის არ მიეკუთვნება ზანზიბარის ავტონომიას. მოსახლეობა — 46 438 ადამიანი (2012 წელი), ძირითადად მეთევზეები. კუნძულზე მთავარი ქალაქია კილინდონი. კუნძული არასდროს ყოფილა ზანზიბარის სასულთნოს შემადგენლობაში. კუნძულ მაფიის ირგვლივ მდებარეობს ბევრი მომცრო კუნძული, რომელთაგან ყველაზე დიდია კუნძული ჩოლი 2 კმ² ფართობით და დაახლოებით 800 მოსახლით. 2012 წლიდან მაფიის კუნძული ადმინისტრაციული თვალსაზრისით იყოფა 8 რაიონად (wards): Isla de Mafia, Tanzania (con mapa detallado) Sitio web de la isla de Mafia Mafia Island Tanzania ↑ Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-02. ციტირების თარიღი: 2015-06-22.
ვეიენის მუნიციპალიტეტი

ვეიენის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 813,7 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 42 601 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვეიენი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვეიენის მუნიციპალიტეტი მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-02-28 საიტზე Wayback Machine. ვეიენის ხელოვნების მუზეუმი დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.
ვარდეს მუნიციპალიტეტი

ვარდეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 1 236,69 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 50 122 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვარდე. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი ვარდეს პორტალი ვარდეს ოფიციალური ტურისტული ინფორმაცია დაარქივებული 2019-11-30 საიტზე Wayback Machine.
ტენერის მუნიციპალიტეტი

ტენერის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე, ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 1 184,59 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 38 010 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტენერი. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ზანზიბარი (ქალაქი)

ზანზიბარი (სუაჰ. Jiji la Zanzibar, ინგლ. Zanzibar City) — ქალაქი ტანზანიაში, კუნძულ ზანზიბარის დასავლეთ სანაპიროზე. ზანზიბარის ავტონომიის და მისი ადმინისტრაციული ერთეულების: დასავლეთ ზანზიბარის ოლქის და ქალაქ ზანზიბარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის რაოდენობა ( ქალაქი ზანზიბარის რაიონის საზღვრებში (სუაჰ. Mjini («საქალაქო») ანუ Jiji la Zanzibar («ქალაქი ზანზიბარი»)) — 205 870 მაცხოვრებელი (2002 წელი), 256 543 მაცხოვრებელი (2008 წელი), 501 459 მაცხოვრებელი (2012 წელი). პირველი დასახლება ქალაქის ადგილას დაარსდა XVI საუკუნეში, ქალაქი იყო მონათვაჭრობის ცენტრი. 1840 წლიდან 1856 წლამდე, საიდ იბნ სულთანის დროს იყო მასკატის და ომანის სასულთნოს დედაქალაქი. ↑ Citypopulation, Major Cities
სილის კანიონი

სილის კანიონი (გალისიური:Canón do Sil) — სილის მდინარის ხეობა გალისიაში, ესპანეთი. ხეობა წარმოადგენს გალისიის ერთ ერთ ღირსშესანიშნაობას. კანიონის კედლები წყლის დონიდან დაახლოებით 500 მეტრზეა აღმართული. კანიონში კლიმატი შემოგარენისგან განსხვავებულია და მიახლოებულია ხმელთაშუა ზღვის ჰავასთან, რაც იქ ზეთისხილი მოყვანის საშუალებას იძლევა. მდინარის ნაპირებზე ვენახის გასაშენებლად ისტორიულად აკეთებდნენ ტერასებს, სადაც ღვინის წარმოება რომაული პერიოდიდან ხდება. ამ არეას ეწოდება რიბეირა საკრას ღვინის რეგიონი და მთელი გალისიის მასშტაბით მხოლოდ აქ იწარმოება უფრო მეტი წითელი ღვინო ვიდრე თეთრი. რეგიონი როგორც საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მქონე გაერთიანებულია ევროპის კავშირის დაცული ლანდშაფტის ქსელ Natura 2000-ში. ↑ 1.0 1.1 Canon de Rio Sil დაარქივებული 2018-06-18 საიტზე Wayback Machine. Rough guides ↑ El Cañon del Sil დაარქივებული 2015-08-16 საიტზე Wayback Machine. Parada de Sil ↑ El Cañon del Sil დაარქივებული 2015-02-01 საიტზე Wayback Machine. Natura 2000
დემოსთენე

დემოსთენე (ძვ. ბერძნ. Δημοσθένης; დ. ძვ. წ. 384, ატიკა ― გ. ძვ. წ. 322, კალაბრია) — ძველი ათენის სახელმწიფო მოღვაწე და ორატორი. დაიბადა იარაღის ოსტატის ოჯახში. ორატორული ხელოვნების შესწავლის შემდეგ ლოგოგრაფი გახდა, ანუ სხვებისათვის წერდა სიტყვებს, ასწავლიდა რიტორიკას, თვითონ იღებდა მონაწილეობას სასამართლო პროცესებში, გამოდიოდა სახალხო შეკრებებზე. შემონახულია დემოსთენესთვის მიკუთვნებული 61 სიტყვა, 56 გამოსვლა, 6 წერილი (აქედან 20-მდე სიტყვა და რამდენიმე წერილი, როგორც ჩანს, მას არ უნდა ეკუთვნოდეს). ძვ. წ. 351 წელს წარმოთქვა თავისი პირველი „ფილიპიკა“ — სიტყვით გამოსვლა მაკედონიის მეფის ფილიპე II-ის (ალექსანდრე მაკედონელის მამის) წინააღმდეგ, რომელშიც მკვეთრად გააკრიტიკა ათენის პასიური პოზიცია მაკედონიის დამპყრობლური პოლიტიკის მიმართ, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა ბერძნული პოლისების დამოუკიდებლობას. ამ დროიდან დემოსთენე გახდა ათენისა და საბერძნეთის სხვა პოლისების ანტიმაკედონური დაჯგუფების აღიარებული ბელადი. ფაქტობრივად ათენის ხელმძღვანელად გახდომის შემდეგ, ცდილობდა შემოეღო კანონი საგანგებო სახელმწიფო ბეგარის — ტრიერარქიის შესახებ, ე.ი. აღჭურვილიყო სამხედრო გემები — ტრიერები ცალკეული მოქალაქეებითა და მეტეკებით და გამოეყენებინათ თეორიკონი, ე.წ. სანახაობის ფული სამხედრო მიზნებისათვის; რამდენიმე სამხედრო კავშირის გზით დემოსთენე იღწვოდა შექმნილიყო ბერძნული პოლისების ანტიმაკედონური კოალიცია. ქერონეის ბრძოლაში (ძვ. წ. 338) მოკავშირეთა დამარცხების შემდეგ იგი აგრძელებდა ფრთხილი, მაგრამ თანმიმდევრული ანტიმაკედონური პოზიციის დაჭერას. ძვ. წ. 323 წელს (ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილის შემდეგ) ხელახლა მოუწოდა მაკედონიასთან საბრძოლველად. ლამიის ომში (ძვ. წ. 323–322) ბერძენთა ახალი მარცხის შემდეგ, მტრების მხრიდან დევნაში მყოფმა დემოსთენემ თავი მოიწამლა. თანმიმდევრულმა პატრიოტულმა პოზიციამ და უბადლო ორატორულმა ოსტატობამ მისი სახელი პოპულარულად აქცია. მისი მოღვაწეობა მსოფლიო ორატორული ხელოვნების განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპი გახდა. ↑ Демосфен // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд., т. 8 — М., 1972.
ქუთაჰია

ქუთაჰია (თურქ. Kûtahya, ბერძ. Kotyaion) — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში. ქუთაჰიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით, ქუთაჰიაში ცხოვრობს 237 804 ადამიანი, მდებარეობს 969 მეტრზე ზღვის დონიდან. აქვს სასოფლო-სამეურნეო მიწის მაღალი ქედები ჩრდილოეთითა და დასავლეთით. ქუთაჰია, სანამ მას თურქ-სელჩუკები დაიპყრობდნენ, იყო ბიზანტიიის იმპერიის შემადგენლობაში. ბიზანტიის იმპერატორმა, იუსტინიანე I-მა ქალაქი გაამაგრა ორმაგი გალავნითა და ციხე-სიმაგრით. 1071 წელს, თურქ-სელჩუკებმა მოახერხეს მისი აღება. ქუთაჰია მალევე შევიდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში. სანამ თემურლენგი გაილაშქრებდა ოსმალეთის სულთან ბაიაზიდ I-ზე, 1428 წლამდე, ქუთაჰიაში სომხები ჩასახლდნენ. თემურლენგმა მათგან მოითხოვა დიდი გადასახადები, მაგრამ ცოტა ხანში, ქუთაჰიიდან მონღოლების განდევნა მოხერხდა. ქუთაჰია იყო ოსმალეთის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სანჯაყი, რომელსაც ძირითადად ოსმალეთის შეჰზადეები მართავდნენ. ქუთაჰიის მართვა მათთვის ხელსაყრელი იყო, რადგან იგი ძალიან ახლოს იყო დედაქალაქთან და მამის გარდაცვალების შემდეგ, ყველაზე სწრაფად დედაქალაქში ჩასვლა სწორედ მის მმართველებს შეეძლოთ. ქუთაჰია ითვლებოდა კერამიკული მრეწველობის ერთ-ერთ მთავარ ქალაქად ოსმალეთში. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთის იმპერიის ძირითადი ნაწილი სხვა ქვეყნებმა გაინაწილეს, ქუთაჰია დარჩა თურქეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. თურქეთის ქალაქები ქუთაჰიის პროვინცია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 573. City of Tiles Pictures from Kütahya Photos of ancient Roman city of Aizanoi in Kütahya Photos from another source of ancient Roman city of Aizanoi in Kütahya province
ბარან-დი-მელგასუ

ბარან-დი-მელგასუ (პორტ. Barão de Melgaço) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 156 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პანტანალის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 591 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.68 კმ²-ზე. ფართობი 11 174 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კასერისი (მატუ-გროსუ)

კასერისი (პორტ. Cáceres) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 118 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პანტანალის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 87 942 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.61 კმ²-ზე. ფართობი 24 351 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
კურველანდია

კურველანდია (პორტ. Curvelândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 120 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პანტანალის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 866 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.53 კმ²-ზე. ფართობი 359 762 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
პოკონე

პოკონე (პორტ. Poconé) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 142 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-პანტანალის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 779 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.84 კმ²-ზე. ფართობი 17 270 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.