laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტაიგეტი

ტაიგეტი (ბერძ. Ταΰγετος) — ქედი საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 75 კმ. სიმაღლე 2404 მ-მდე (მთა აიოს-ილიასი). აგებულია მეტწილად კირქვებითა და კრისტალური ფიქლებით. აქვს ციცაბოკალთებიანი დაკბილული მწვერვალები. განვითარებულია კარსტი. ფერდობების ქვედა ნაწილი შემოსილია მაკვისით, უფრო მაღლა — წაბლის, მუხის, სოჭის ტყეები და გასტეპებული მდელოებია. მაღალი მწვერვალების ფერდობები რამდენიმე თვით თოვლით არის დაფარული. ტაიგეტის აღმოსავლეთ მთისძირშია ქალაქ-სახელმწიფო — სპარტა. ტაიგეტი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ფინკა-ბლანკო

ფინკა-ბლანკო (ესპ. Finca Blanco) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 803 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
ფინკა-კორედორი

ფინკა-კორედორი (ესპ. Finca Corredor) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 529 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
გარიჩე

გარიჩე (ესპ. Gariché) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 003 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
გუალაკა

გუალაკა (ესპ. Gualaca) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 009 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
გუარუმალი

გუარუმალი (ესპ. Guarumal) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 700 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
ორკონსიტოსი

ორკონსიტოსი (ესპ. Horconcitos) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 978 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
ლოს-ალგარობოსი

ლოს-ალგარობოსი (ესპ. Los Algarrobos) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 260 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
ლოს-ანასტასიოსი

ლოს-ანასტასიოსი (ესპ. Los Anastacios) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 252 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
მატა-დელ-ნანსე

მატა-დელ-ნანსე (ესპ. Mata del Nance) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 172 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
მონტე-ლირიო

მონტე-ლირიო (ესპ. Monte Lirio) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 146 ადამიანს შეადგენდა. პანამის ქალაქების სია Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine. Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
კოსმოსური ტურიზმი

კოსმოსური ტურიზმი — კოსმოსური მოგზაურობა ძალების აღდგენის, დასვენება-გართობის ან საქმიანი მიზნებით. უკანასკნელ წლებში მრავალი ახალი კომპანია გაჩნდა იმ იმედით, რომ შექმნიდნენ ტურიზმის ინდუსტრიას. კოსმოსური ტურიზმის ორბიტალური შესაძლებლობები შეზღუდული იყო და ძვირადღირებული, დღეისათვის მხოლოდ რუსეთის კოსმოსურ სააგენტოს გააჩნია შესაბამისი ტრანსპორტი. საჯარო ფასი კომპანიის Space Adventures შუამავლობით საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის ბორტიდან რუსულ კოსმოსურ ხომალდ „სოიუზამდე“ 20–40 მლნ აშშ-ის დოლარს წარმოადგენდა 2001–2009 წლებში. ზოგიერთმა კოსმოსურმა ტურისტმა კონტრაქტი გააფორმა მესამე მხარესთან, რათა ჩაეტარებინათ გარკვეული სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა ორბიტაზე ყოფნისას. 2010 წელს რუსეთმა შეაჩერა ორიტალური კოსმოსური ტურიზმი საერთაშორისო კოსმოსური სადგურზე ეკაპაჟის ზრდის გამო, რომლებიც იყენებდნენ იმ ადგილებს, რაც უნდა დაეკავებინა ექსპედიციის ეკიპაჟს და უნდა გაყიდულიყო კოსმოსური ფრენის მონაწილეებზე. თუმცა, 2013 წელს იგეგმებოდა ფრენების ექპერიმენტული განახლება, როდესაც „სოიუზისკენ“ სამ კაციანი ერთჯერადი გამოყენების ფრენები გაიზრდებოდა ხუთამდე წელიწადში. Abitzsch, Sven. (15 მაისი, 1996) 9th European Aerospace Congress - Visions and Limits of Long-term Aerospace Developments, Prospects of Space Tourism. Space Future Consulting. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-19. ციტირების თარიღი: 2014-04-28. Manber, Jeffrey (2009). Selling Peace: Inside the Soviet Conspiracy That Transformed the U.S. Space Program. Burlington, Ont: Apogee. ISBN 978-1-926592-08-4.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კოსმოსური ტურიზმი „კოსმოსური ტურისტები“, კრისტიან ფრეის დოკუმენტური ფილმი ↑ „Russia will restore space tourism since 2012“ (Russian). Interfax. 18 მარტი, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ Harwood, William. (12 იანვარი, 2011) Resumption of Soyuz tourist flights announced. Spaceflight Now. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-04-04. ციტირების თარიღი: 2014-04-28.
გუჯარათელები

გუჯარათელები — ხალხი ინდოეთში (46 მლნ), გუჯარათის შტატის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე პაკისტანში. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. 1975 წლისთვის გუჯარათელების რაოდენობა იყო დაახ. 32 მლნ ადამიანი. გუჯარები ინდოეთში ადრინდელი შუა საუკუნეებიდანაა ცნობილი. გუჯარათულ ენაზე არსებობს დამწერლობა და მდიდარი ლიტერატურა. სახელები: ფრანგულად Goudjeratiens; რუსულად Гуджаратцы. საერთო რაოდენობა: 47 მლნ. ენა: გუჯარათული. მორწმუნეები: ძირითადად ინდუისტები, არიან აგრეთვე სუნიტი მუსლიმები და ჯაინისტები, ასევე აღიარებენ ფარსიზმს და ქრისტიანობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 321.
ფრთხილად, ბებია!

ფრთხილად, ბებია! (რუს. Осторожно, бабушка!) — 1960 წლის საბჭოთა სრულმეტრაჟიანი ფერადი მხატვრული ფილმი. ჟანრი კომედიური. რეჟისორი ნადეჟდა კოშევეროვა. ფილმის პრემიერა გაიმართა 1961 წლის 7 მარტს. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ახალგაზრდა დირექტორი ლენა არის ახალი კულტურის სახლის მშენებლობის პასუხისმგებელი პირი. გამოუცდელი ხელმძღვანელი მართვის სადავეებს ვერ უმკვლავდება. საბედნიეროდ, მას ჰყავს ბებია, რომელიც ენთუზიაზმით გამსჭვალული, აქტიური და მიზანმიმართულია. ბებია „ძველ გვარდიას“ შეკრიბავს და შვილიშვილს დაეხმარება. „ფრთხილად, ბებია!“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
Oldsmobile

Oldsmobile — ავტომობილის მარკა, რომელიც თავისი არსებობის დიდი ნაწილი კორპორაცია General Motors–ის მფლობელობაში გაატარა. კომპანია დააარსა რენსომ ოლდსმა 1897 წელს და იარსება 2004 წლამდე. თავისი 107 წლიანი ისტორიის განმავლობაში კომპანიამ გამოუშვა 35,2 მილიონი ავტომობილი, რომელთანაც, მინიმუმ, 14 მილიონი საკუთარ ქარხანაში, ლარსინგში, ააწყო. 107 წლის იუბილე კომპანიამ კიდევ ერთი მანქანის, Oldsmobile Alero, გამოშვებით აღნიშნა. დახურვის მომენტისთვის, იგი უძველეს ამერიკულ, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით ერთ–ერთ უძველეს საავტომობილო მარკას წარმოადგენდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Oldsmobile oldsmobile.com Oldsmobile-ის ძველი საიტი, ამჟამად GM-run–ის ახალი საიტი oldsmobile.com Oldsmobile–ის საიტი 2004 წლის მდგომარეობით: ბოლო წლის პროდუქცია Oldsmobile–ის ენციკლოპედია ↑ Peter Valdes-Dapena. (29 აპრილი, 2004) Dead at 106: Oldsmobile. CNN/Money. ციტირების თარიღი: 28.04.2014.
ალექსანდრუ ხიჟდეუ

ალექსანდრუ ხიჟდეუ (დ. 30 ნოემბერი, 1811, სოფელი კრისტინეშტი, ბესარაბია — გ. 9 ნოემბერი, 1872, იქვე) — მოლდოველი მწერალი, მეცნიერი. წერდა რუსულ ენაზე. სწავლობდა ჰუმანიტარულ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს, უკრაინულ და მოლდოვურ ფოლკლორს. ხიჟდეუს ეკუთვნის ისტორიული მოთხრობა „დუკა“ (1830), „მოლდოვური სონეტები“ (1837), ისტორიული ნოველები, იგავები, ლიტერატურული გამოკვლევები და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 484.
ბალდურ ფონ შირახი

ბალდურ ფონ შირახი (გერმ. Baldur Benedikt von Schirach) დ. (9 მაისი, 1907 — გ. 8 აგვისტო, 1974) — Hitler-Jugend-ის ხელმძღვანელი, ნაცისტური გერმანიის ერთ-ერთი სამხედრო დამნაშავე.
ოთარ ბარკალაია

ოთარ ბარკალაია (დ. 17 თებერვალი, 1984, თბილისი) — ქართველი მორაგბე. საქართველოს ეროვნულ ნაკრების წევრი 2002-2009 წლებში და ამჟამად ლელო სარასენსის მორაგბე. მისი დებიუტი საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში შედგა 2002 წლის 28 სექტემბერს. სულ ნაკრებში ნათამაშები აქვს 37 მატჩი და მოპოვებული აქვს 49 ქულა. ითამაშა 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ოთარ ბარკალია
აქვსენტი გიორგაძე

აქვსენტი გიორგაძე (4 ივნისი, 1976, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი მორაგბე, საქართველოს ეროვნულ ნაკრების წევრი 1996-2011 წლებში. მისი დებიუტი საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში შედგა 1996 წლის 12 აპრილს ჩეხეთის სარაგბო ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში. მას შემდეგ ეროვნულ გუნდში მან 62 კეპი მოიხვეჭა და 12 ლელო გაიტანა (60 ქულა). ითამაშა სამ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე, 2003, 2007, 2011 წლებში. სარაგბო კარიერა კი „ტულუზის“ შემადგენლობაში საფრანგეთის ჩემპიონატის მოგებით დაასრულა. მომდევნო სეზონზე კი აქვსენტი გიორგაძე სამწვრთნელო ასპარეზზე გადაბარგდა. ↑ აქვსენტი გიორგაძე საფრანგეთის ნაკრებში მწვრთნელად იმუშავებს ]
ხიბინები

ხიბინები (რუს. Хибины; საამების ენაზე „ხიბინ“ — მთები) — ინტრუზიული მთის მასივი კოლის ნახევარკუნძულზე. სიმაღლე 1200,6 მ-მდე (მთა იუდიჩვუმჩორი). აგებულია ნეფელინიანი სიენიტებით, რომელთანაც დაკავშირებულია აპატიტ-ნეფელინიანი მადნის მდნარი საბადოები, მათ შორის: კუკისვუმჩორი, იუქსპორი, რასვუმჩორი და სხვა. ხიბინებში ამჟამად გამოვლინებულია დაახლოებით 500 მინერალი. მწვერვალები პლატოსებრია, კალთები — ციცაბო. არის თოვლის ლაქები და მყინვარები. ხშირია ზვავები. პოლარული ღამე 42 დღე გრძელდება. ზაფხული ხანმოკლეა. ხეობებში წლიურად 600-700 მმ ნალექი მოდის, ხოლო პლატოებზე 1600 მმ წელიწადში. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. გაბატონებულია მთის ტუნდრა. კალთების ქვედა ნაწილში ტანბრეცილი არყის ტყეტუნდრა, ნაძვნარ- და ფიჭვნარ-არყნარებია. მთა ვუდიევრჩორზე მსოფლიოში ერთადერთი პოლარულ-ალპური ბოტანიკური ბაღია. ხიბინების მთისძირში არის ქალაქები აპატიტი და კიროვსკი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 478.
ფიცკარალდო

ფიცკარალდო (გერმ. Fitzcarraldo) — 1982 წლის დასავლეთ გერმანული ფილმი. სცენარის ავტორი და რეჟისორია ვერნერ ჰერცოგი. ფილმში მთავარ როლს კლაუს კინსკი ასრულებს. ის თამაშობს პერუში მყოფი ირლანდიელი ბარონის, ბრაიან სუინი ფიცჯერალდის, მეტსახელად ფიცკარალდოს როლს. ჰერცოგმა ამ ფილმისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისთვის. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ბრაიან სუინი ფიცჯერალდი პერუში მოღვაწეობს. მას ადგილობრივები ფიცკარალდოს ეძახიან. ის გადაწყვეტს, წამოიწყოს კაუჩუკის მოპოვების საქმე სარისკო ადგილზე, ამაზონის ჯუნგლებში. ამასთანავე ფიცკარალდო ოპერის მოყვარულია და ფანატიკურადაა შეპყრობილი იდეით, რომ პერუს პატარა ქალაქში, სადაც ის ცხოვრობს, ნამდვილი საოპერო დადგმა მოაწყოს. „ფიცკარალდო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ფიცკარალდო“ — Rotten Tomatoes
პირინი

პირინი, პირინ-პლანინა (ბულგ. Пирин) — მთის მასივი ბულგარეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სამხრეთი შტოქედები საბერძნეთის ტერიტორიაზეა. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ სტრუმისა და მესტის ხეობებს შორის დაახლოებით 80 კმ სიგრძეზე. სიმაღლე 2914 მ-მდე (მთა ვიხრენი). აგებულია მეტწილად გრანიტებით, კრისტალური ფიქლებითა და მარმარილოთი. თხემურ ზონაში რელიეფის ალპური ფორმებია. წყალგამყოფი სივრცეები გაპენეპლენებულია; ფერდობები ციცაბოა, ღრმად არის დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით, მთისძირშია მრავალრიცხოვანი თერმული წყაროები. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 600-1000 მმ წელიწადში. ხეობებში არის ტბები. 2000 მ-მდე მთის ტყეებია, უფრო მაღლა — ფიჭვნარი და მთის მდელოა. ხე-ტყის დამუშავება. განვითარებულია მეცხოველეობა. ტურიზმი. პირინის მთების გარკვეული ნაწილი უკავია პირინის ეროვნულ პარკს. პირინი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
დენი დიდრო

დენი დიდრო (ფრანგ. Denis Diderot; დ. 5 ოქტომბერი, 1713 — გ. 31 ივლისი, 1784) — ფრანგი განმანათლებელი, მწერალი, ფილოსოფოსი და ენციკლოპედისტი. ფრანგი მწერალი, ფილოსოფოს-განმანათლებელი და ენციკლოპედისტი დაიბადა ხელოსნის ოჯახში. დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტი. მიიღო მაგისტრის წოდება. 1732 წლიდან სათავეში ჩაუდგა ორიგინალურ-ფარნაგული ენციკლოპედიის შედგენას. იყო მატერიალისტი და ათეისტი (1749 წწ ასეთი სულისკვეთებისათვის დააპატიმრეს კიდეც). დიდროს წერილებმა საფუძველი ჩაუყარა მხატვრულ კრიტიკას. თავის „სალონებში“ მან განიხილა და შეაფასა 50-70-იანი წლების ხელოვნება. მისი მთავარი პიესებია „ნაბიჭვარი”, „ოჯახის მამა“, „კარგია თუ ცუდი?“, „პიესა და პროლოგი“. XVIII საუკუნის ფრანგული პროზის განვითარების მნიშვნელოვანი საფეხურია დიდროს ბელეტრისტიკა, რამაც შესამჩნევად დაჩრდილა მისი დრამატურგია. დიდროს მნიშვნელოვანი რომანებია: „მონაზონი“, რომელიც გამოხატავს პროტესტს რელიგიის, ფანატიზმის სამონასტრო ცხოვრების, ქალთა უუფლებობის წინააღმდეგ; „ჟაკ ფატალისტი) მოთხრობა-დიალოგი „რამოს ძმისწული“ მე-18 საუკუნის სხვა ფრანგი მატერიალისტური ფილოსოფოსების მსგავსად დენი დიდრო უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდა განათლებას. „განათლება, — წერდა იგი, — ადამიანს სძენს ღირსებას, მონაც კი იწყებს იმის გააზრებას, რომ იგი მონობისთვის არ არის დაბადებული“. დიდრო აღზრდას უდიდეს როლს ანიჭებდა ადამიანის პიროვნების ფორმირების საქმეში. ამასთან ის მიიჩნევდა, რომ ბავშვთა განვითარებისათვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს ანატომიურ და ფიზიოლოგიურ თავისებურებებს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დენი დიდრო“ ვიკისაწყობში. დენი დიდრო — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ დენი დიდრო — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive დენი დიდრო — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები)
ქალაზიონი

ქალაზიონი (ბერძ. χαλάζιον; ქსალაზიონ — „კაკლისებრი სიმკვრივე“) — ქუთუთოს კიდის და ქუთუთოს ხრტილის ქრონიკული (განსხვავებით ჯიბლიბოს მწვავე პროცესისგან) პროლიფერაციული ანთება, რომელიც ვითარდება მეიბომის ჯირკვლის გარშემო და მისივე კაფსულითაა დაფარული. დაავადება იწყება მეიბომის ჯირკვლის სანათურის მექანიკური დახშობისას, რის გამოც გამომუშავებული სეკრეტი გროვდება და თანდათან იწვევს გარშემო ქსოვილების ანთებას. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ქალაზიონი“ ვიკისაწყობში. ქალაზიონი — ოფთალმოლოგიური პორტალი (რუსული)
ბულანჟერიტი

ბულანჟერიტი (ფრანგ. boulangerite) — სულფიდების და სულფომარილების კლასის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა Pb5Sb4S11. კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. რუხი ვერცხლისფერი, თითქმის რუხი ტყვიისფერია. სიმაგრე მინრალოგიური სკალით 2,5-3, სიმკვრივე 6230 კგ/მ³. ბულანჟერიტი ტყვიის მეორეხარისხოვანი მადანია. მისი საბადოებია რუსეთში, უკრაინაში, საფრანგეთში, გერმანიაში, რუმინეთში, შვედეთში, აშშ-ში და სხვა. სახელი ეწოდა ფრანგი მინერალოგის შარლ ლუი ბულანჟეს (1810-1849) პატივსაცემად. მინერალების სია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 558.
აბოტაბადი

აბოტაბადი (ურდუ, ჰინდკო. ایبٹ آباد) — ქალაქი ხაიბერ-პახტუნხვას პროვინციის ჰაზარის რეგიონში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ პაკისტანში. მდებარეობს ორაშის ველზე, დედაქალაქ ისლამაბადიდან 110 კმ-ით და ქ. რავალპინდიდან 130-ით ჩრდილოეთით, ქალაქ ფეშავარიდან 150 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1,260 მ. სიმაღლეზე. იგი აბოტაბადის რაიონის დედაქალაქია. ქალაქის აღმოსავლეთით მდებარეობს პაკისტანის ავტონომიური ერთეული — აზად ქაშმირი (ლიტ. „თავისუფალი ქაშმირი“). მთელს პაკისტანში აბოტაბადი კარგადაა ცნობილი მისი სასიამოვნო კლიმატის, მაღალი დონის საგანმანათლებლო ინსტიტუტებისა და სამხედრო დაწესებულებების გამო. ქალაქში შემონახულია პოპულარული სამთო სადგური (hill station), რომელიც ყოველ წელს ათასობით ტურისტს იზიდავს. 1998 წლის აღწერის მიხედვით, აბოტაბადის რაიონის მკვიდრი 881,000 ადამიანიდან, ჰინდკო-ზე ლაპარაკობდა 45.26%, პუშტუ-ზე 44.74% ხოლო ურდუ-ზე 9.05%. მოსახლეობის უმრავლესობას ურდუ ესმის და გამართულად საუბრობენ, როგორც ოფიციალურ ენას, ურდუს ისინი ძირითადად ვაჭრობისას, საქმიან შეხვედრებზე და ფორმალურ საქმიანობაში იყენებენ. ინგლისური ფართოდ გამოიყენება ბიზნესსა და განათლებაში. ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე: აბოტაბადი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: აბოტაბადი ოფიციალური საიტი Abbottabad, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე ↑ People Of District Abbottabad – Language. Replay.web.archive.org (21 February 2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 თებერვალი 2008. ციტირების თარიღი: 28 January 2012. ↑ Weatherbase: Historical Weather for Abbottabad, Pakistan. Weatherbase (2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-28. ციტირების თარიღი: 2014-04-29.
არმაზისხევი

არმაზისხევი — ძველი მცხეთის ერთ-ერთი უბანი, ქართლის მეფეთა ერისთავების (პიტიახშების) რეზიდენცია, მცხეთის დასავლეთით, არმაზისხევისა და მდინარე მტკვრის შესართავთან. მოიცავს მარტაზისხევის, სანგრისხევის და, საერთოდ, არმაზისხევ-ძეგვის ზოლის მტკვრის მარჯვენა მხარის ნამოსახლარებსა და ციხესიმაგრეებს. არმაზისხევში არის შუა საუკუნეების სამონასტრო კომპლექსი. ხევის თავზე ციხეა. „დიდი მცხეთის“ ეს უბანი გვიანდელი ბრინჯაო-ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარზეა შექმნილი, საერისთავო სამყოფელი და განსასვენებელი კი მცხეთის გადედაქალაქებას უკავშირდება. არმაზისხევში არქეოლოგიური გათხრები 1937-1946 წლებში ჩატარდა. აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანის სამაროვანი, ერისთავთა (პიტიახშთა) განსასვენებელი, კრიმიტსამარხები, სარკოფაგები და მავზოლეუმის ტიპის სამარხი, გვიანდელი ანტიკური და ფეოდალური ხანის ქვის სამარხები. აგრეთვე ერისთავთა სასახლის კომპლექსის ნანგრევები, არმაზისხევის აბანო, წყალსადენის ნაშთევბი, კერამიკური სახელოსნო და მარანი. განსაკუთრებით მდიდრული იყო ერისთავთა სამარხები (II-III საუკუნეები). სამარხული მასალიდან აღსანიშნავია: ოქროს სარტყელი, სატევრის ოქროს ქარქაში, შუბლსამკაულები (დიადემები), ყელსაბამები, სამაჯურები, საყურეები, ბეჭდები, სამკლაურები და სხვა ოქროს ნივთები შემკულია ალმანდინის, ზურმუხტის, ნეფრიტის, საფირონის, ამეთვისტოს, აქატის, ქალცედონის, მალაქიტის, ლაჟვარდის ონიქსის, ალმასის და სხვა ძვირფასი თუ ნახევრად ძვირფასი თვლებით. მათზე ხშირად გამოსახულება და წარწერაა ამოკვეთილი. ვერცხლის ნივთთაგან გამოირჩევა სიუხვის ქალღმერთის ჰორელიეფური გამოსახულებით და მამაკაცის მკერდზეა ქანდაკებით შემკული თასები, სხვადასხვა ფორმის საღვინეები და სხვა. გათხრების დროს აღმოჩენილმა ბერძნულმა და არამეულმა წარწერებმა (არმაზის ბილინგვა და სხვა წარწერები) სიახლე შეიტანეს ანტიკური ხანის საქართველოს ისტორიაში. ცნობილი გახდნენ იბერთა დიდი მეფე ქსეფარნუგი, ზევახ (ჯავახ) უფალი, ასპარუგი, ჯავახ მცირე, სერაფიტა, ბერსუმა პიტიახში, კარპაკი და სხვანი. შეიქმნა საფუძველი საქართველოს სახელმწიფო-პოლიტიკური წყობისა და ქართული დამწერლობის წარმოშობის ახლებური გაშუქებისათვის. არმაზისხევის არქეოლოგიური ძეგლები ამჟამად შემოზღუდულია და სავალე მუზეუმია შექმნილი. არმაზისხევს 2014 წელს, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი. აფაქიძე ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990. — გვ. 235-239. საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი; კახა ხიმშიაშვილი (1992) არმაზისხევის ანტიკური ხანის ნაგებობანი გამოქვეყნებულია: ლიტერატურა და ხელოვნება, #1–2, 1992, გვერდები 101–109 არმაზისხევი ↑ საქართველოს მთავრობის დადგენილება №295, 2014 წლის 14 აპრილი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისა და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლისათვის „დედაენა - ქართული საანბანე სახელმძღვანელოს შედგენის იაკობ გოგებაშვილისეული მეთოდი“ ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ
პარნონი

პარნონი (ბერძ. Πάρνωνας) — ქედი საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 100 კმ. სიმაღლე 1935 მ-მდე. აგებულია უმეტესწილად კრისტალური ფიქლებითა და კირქვებით. დასავლეთი კალთები დამრეცია, აღმოსავლეთი — ციცაბოდ ეშვება ხმელთაშუა ზღვის არგოლიკოსის ყურისკენ. ფერდობები შემოსილია ხმელთაშუაზღვიური ბუჩქნარებით, მწვერვალებზე ფიჭვისა და სოჭის ტყეების რელიქტია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პარნონი პარნონი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ვოსკეპარი

ვოსკეპარი (სომხ. Ոսկեպար) — სოფელი სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში. მდებარეობს სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე. ზღვის დონიდან 851 მეტრი. მოსახლეობა 956 კაცი (2010). სოფელში მდებარეობს VI-VII საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია. "Voskepar", Tavush Province website (in Armenian) დაარქივებული 2013-11-28 საიტზე Wayback Machine. Armenia Rural Development Program, development status of Voskepar
ვოსკეპარის ღვთისმშობლის ეკლესია

ვოსკეპარის ღვთისმშობლის ეკლესია (სომხ. Ոսկեպարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի) — ეკლესია სომხეთის ტავუშის პროვინციის სოფელ ვოსკეპარში. ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია აგებულია VI–VII საუკუნეებში (დაახლოებით 590-620 წწ.). ტაძარს რესტავრაცია უკანასკნელად ჩაუტარდა 1975-1977 წლებში. Index of Armenian Art: Armenian Architecture:"VOSKEPAR (Oskepar)", Institute for Armenian Studies, University of California, Fresno დაარქივებული 2012-09-05 საიტზე Wayback Machine. (Russian): "Церковь Аствацацин (Воскепар, Армения)", Армянская энциклопедия фонда «Хайазг» ("Hayazg" Armenian Encyclopedia Fund) ↑ Церковь Аствацацин (Воскепар, Армения)
ტალღები (რომანი)

ტალღები (ინგლ. The Waves) — ვირჯინია ვულფის 1931 წელს გამოცემული რომანი. „ტალღები“ ვულფის ყველაზე ექსპერიმენტული რომანია. მასში ექვსი მთავარი გმირია, რომლებიც ამბავს პირველ პირში გადმოსცემენ. რომანის მიხედვით გადაღებულია ფილმი (1982, რეჟ.: ანეტ აპონი) ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. რომანის გმირები სამი მამაკაცი და სამი ქალი არიან. ტექსტი დაყოფილია ცხრა თავად, რომლებიც ქრონოლოგიურად დაკავშირებულია გმირების ცხოვრების სხვადასხვა პერიოდთან. პირველი თავი ეთმობა ბავშვობას, როცა ჯინი, ლუისი, სიუზენი, როდა, ნევილი და ბერნარდი ჯერ კიდევ პატარები არიან და საკუთარი თავი არ აქვთ შეცნობილი. შემდეგ ორ თავში მათი ხასიათები ინდივიდუალურ ნიშან-თვისებებს იძენენ. იწყება მათი სოციალური გათიშვა ერთმანეთისგან. მეორე თავში გოგონები და ბიჭები სხვადასხვა სკოლაში სიარულს იწყებენ. მესამე თავში თითოეული საკუთარ ცხოვრებისეულ გზას ირჩევს: ლუისი ბიზნესმენი ხდება, ბერნარდი და ნევილი სწავლას უნივერსიტეტში აგრძელებენ, სიუზენი მშობლიურ სოფელში ბრუნდება, როდა და ჯინი კი ლონდონში აგრძელებენ ცხოვრებას. მეოთხე თავში გმირები, რომლებიც ერთამნეთისგან განსხვავებული ადამიანები გახდნენ, ერთად იკრიბებიან, თუმცა მაინც საკუთარ სამყაროში ჩაკეტილ არსებებად რჩებიან. Francesco Mulas (2002), Virginia Woolf's The Waves: A Novel of “Silence” დაარქივებული 2014-05-31 საიტზე Wayback Machine. . Jocelyn Rodal (2006). "One World, One Life": The Politics of Personal Connection in Virginia Woolf's The Waves.
აპრილის აჯანყება

აპრილის აჯანყება (ბულგ. Априлско въстание) — ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყება ბულგარეთში. მიმდინარეობდა 1876 წლის 18 აპრილიდან 23 მაისამდე. ოსმალეთის იმპერიამ აჯანყება სასტიკად ჩაახშო. აჯანყება დაიწყო 1876 წლის 18 აპრილს და მასში მონაწილეობდა ბულგარელი ხალხის თითქმის ყველა ფენა: გლეხები, ხელოსნები, წვრილი და საშუალო ბურჟუაზიის წარმომადგენლები და ინტელიგენცია. აჯანყებულების ცუდი შეიარაღების გამო, თურქეთის არმიამ ადვილად მოახერხა აჯანყების ჩახშობა. მხოლოდ ბულგარეთის სამხრეთში დაიღუპა 30 000 ადამიანი, მათ შორის მოხუცები, ქალები და ბავშვები სტატია ენციკლოპედია Britannica-ში ↑ Апрельское восстание 1876 // Советская историческая энциклопедия / редколл., гл. ред. Е. М. Жуков. том 1. М., государственное научное издательство «Советская энциклопедия», 1961. стр.662-663 ↑ Апрельское восстание 1876 // Советская военная энциклопедия. / ред. Н. В. Огарков. том 1. М., Воениздат, 1976. стр.222 ↑ Апрельское восстание 1876 // Большая Российская Энциклопедия / редколл., предс. Ю. С. Осипов. том 2. М., Научное издательство «Большая Российская Энциклопедия», 2005. стр.129