laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კოხტა (წალკის მუნიციპალიტეტი)

კოხტა (2010 წლის 20 ნოემბრამდე — „ახალიკი“, აბანო) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის წალკის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები კოხტა, ჩრდილისუბანი, ხარება). წალკიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. სოფელში დგას შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესია. შემოსილია თლილი ქვის დიდი კვადრებით. აქვს სამი სარკმელი აღმოსავლეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. სამხრეთი სარკმელი კვეთილი ნახევრად წრიული სათაურითაა შემკული. აღმოსავლეთ სარკმლის თავზე ამოკვეთილია ოთხკუთხედში ჩასმული ჯვარი. ეკლესია განაახლეს ჩამოსახლებულმა ბერძნებმა XIX საუკუნის 30-იან წლებში, რის შედეგადაც დაიკარგა ქართული წარწერები, დარჩა მხოლოდ ცალკეული ასოები. ჩრდილოეთ კედელში, აღდგენის დროს, საფლავის ქვებიც გამოუყენებიათ. ეკლესიაში ხის კანკელია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 228 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 20. ↑ საქართველოოს პრეზიდენტის ბრძანებულება N947, 2010 წლის 20 ნოემბერი ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 13. ↑ საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-07-05.
სამება (წალკის მუნიციპალიტეტი)

სამება (2010 წლის 20 ნოემბრამდე — „გუნიაყალა“) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფ. სამება). მდებარეობს წალკის ქვაბულში, წალკის წყალსაცავის სამხრეთ ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1540 მ., წალკიდან 8 კმ. სოფელი მდებარეობს ისტორიულ თრიალეთში. მისი ძველი სახელწოდებაა წალკა. სოფელში იდგა ფეოდალური ხანის დიდი ციხე, 6 ეკლესია და სტელა თამარ მეფისა და ლაშა-გიორგის წარწერით. ერთ-ერთი ეკლესია იყო წალკელი ეპისკოპოსის კათედრა. XVIII საუკუნის ბოლოს წალკა გაპარტახდა და გაუკაცურდა. 1829-1833 წლებში რუსეთის იმპერიის მთავრობამ ამ ადგილებში დაასახლა არზრუმის მხარიდან გადმოსახლებული ბერძნები და მათ უწოდეს სოფელს გუნიაყალა. სოფლის ცენტრში, მოზრდილ გორაკზე იდგა ბერძნების მიერ აშენებული წმინდა ეკატერინეს სახელობის პატარა უსახური ეკლესია. 1947 წელს არქეოლოგიური გათხრებით დადგინდა, რომ გორაკი ხელოვნური იყო და წარმოადგენდა სამარხებს. XX საუკუნეში წალკის წყალსაცავის მშენებლობამ დაფარა ძველი სოფელი. დატბორილი სოფლის ნაცვლად ახალი სოფელი გაშენდა წყალსაცავის სამხრეთ ნაპირას მდებარე ფერდობებზე. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მერძევეობა და მეკარტოფილეობა. შედიოდა ედიქილისას სასოფლო საბჭოში. გუნიაყალას წარწერა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 310. გძელიშვილი ი., არქეოლოგიური გთხრა ს. ღუნია-ყალაში // მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, ტ. XXIX, თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, 1951. — გვ. 131-140. ↑ 1.0 1.1 1.2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016. ↑ საქართველოოს პრეზიდენტის ბრძანებულება N947, 2010 წლის 20 ნოემბერი ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-19. ციტირების თარიღი: 2012-10-12.
თუმანიშვილი

საკუთარი სახელი თუმანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ავთანდილ თუმანიშვილი — მწერალი ალექსანდრე თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი — საბავშვო მწერალი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე ბარბარე თუმანიშვილი — მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე ბარბარე თუმანიშვილი-ანდრეევსკაია — სცენისმოყვარე ბირთველ თუმანიშვილი — მდივან-მწიგნობარი, კალიგრაფი გივი თუმანიშვილი — პოეტი, კალიგრაფი გიორგი თუმანიშვილი — საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი გიორგი თუმანიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი გიორგი თუმანიშვილი — ინჟინერი, რკინიგზების მშენებელი გიორგი თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის კავალერიის გენერალი გიორგი თუმანიშვილი — პოეტი, მწიგნობარი გიორგი თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის ინფანტერიის გენერალი გრიგოლ თუმანიშვილი — ბიოლოგი, პოლიტიკოსი გიორგი ლევაშოვ-თუმანიშვილი — რეჟისორი, სცენარისტი, მხატვარი დავით თუმანიშვილი — პოეტი, კალიგრაფი დიმიტრი თუმანიშვილი — ხელოვნების ისტორიკოსი დიმიტრი თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი დიმიტრი თუმანიშვილი — ინჟინერი დიმიტრი თუმანიშვილი — პოეტი ეგნატე თუმანიშვილი — პოეტი, საზოგადო მოღვაწე ვასილ თუმანიშვილი — ჟურნალისტი, თეატრალური მოღვაწე თამარა თუმანიშვილი (თუმანოვა) — ბალერინა, მსახიობი თინათინ თუმანიშვილი — საბავშვო მწერალი, პედაგოგი იაზონ თუმანიშვილი — საზოგადო მოღვაწე იასონ თუმანიშვილი (თუმანოვი) — რუსეთის და პარაგვაის სამხედრო-საზღვაო ოფიცერი იეჟი თუმანიშვილი — პოლონეთის სამხედრო-საზღვაო ოფიცერი, პოლიტიკური ემიგრაციის წარმომადგენელი ივანე თუმანიშვილი — იურისტი, დიპლომატი იოსებ თუმანიშვილი — მეან-გინეკოლოგი იოსებ თუმანიშვილი — რეჟისორი, პედაგოგი ირინე თუმანიშვილი — მხატვარი ისააკ თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი კონსტანტინე თუმანიშვილი — საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი კონსტანტინე თუმანიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი კონსტანტინე თუმანიშვილი — პუბლიცისტი, ჟურნალისტი ლევან თუმანიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი მანანა თუმანიშვილი — მხატვარი მიხეილ თუმანიშვილი — რეჟისორი მიხეილ თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი მიხეილ თუმანიშვილი — სამხედრო პირი მიხეილ თუმანიშვილი — პოეტი, პუბლიცისტი ნიკოლოზ თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი ნიკოლოზ თუმანიშვილი — გენერალ-მაიორი ნიკოლოზ თუმანიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის ინჟინერ-გენერალი ნიკოლოზ თუმანიშვილი — საქართველოს და აზერბაიჯანის არმიის პოლკოვნიკი პავლე თუმანიშვილი — საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი სულხან თუმანიშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ქეთევან თუმანიშვილი — მუსიკათმცოდნე, კომპოზიტორი თუმანიშვილები — თავადური საგვარეულო საქართველოში
ზურაბ ანჯაფარიძე

ზურაბ ივანეს ძე ანჯაფარიძე (დ. 12 აპრილი, 1928, ქუთაისი — გ. 12 აპრილი, 1997) — ქართველი მომღერალი (დრამატული ტენორი), სსრკ სახალხო არტისტი (1966), ზ. ფალიაშვილის პრემიის ლაურეატი (1971). 1952 წელს დაამთავრა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფ. დ. ანდღულაძის კლასი). 1952–1959 წლებში ზ. ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის, 1959–1970 წლებში — სსრკ დიდი თეატრის სოლისტია. 1970-იდან კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრს უბრუნდება. სასიამოვნო ტემბრის ხმა, უშუალობა, არტისტიზმი, ეროვნული ინტონაციის უტყუარი გრძნობა ანჯაფარიძეს ქართული ვოკალური სკოლის ტრადიციების საუკეთესო გამგრძელებელთა რიგებში აყენებს. პარტიები: აბესალომი, მალხაზი, რატი (ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), მინდია (ო. თაქთაქიშვილის „მინდია“), ბაში-აჩუკი (კერესელიძის „ბაში-აჩუკი“), პუშკინი და ერისთავი (თორაძის „ჩრდილოეთის პატარძალი“), არსენა (ბუკიას „არსენა“), გერმანი, ვოდემონი (ჩაიკოვსკის „პიკი ქალი“, „იოლანტა“), ოტრეპიევი (მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“), ხოზე (ბიზეს „კარმენი“), რადამესი, დონ-კარლოსი, ჰერცოგი (ვერდის „აიდა“, “დონ-კარლოსი“, „რიგოლეტო“), კავარადოსი (პუჩინის „ტოსკა“), ფაუსტი (გუნოს „ფაუსტი“) და სხვა. ანჯაფარიძეს უმღერია სსრკავშირის მრავალი საოპერო თეატრის სცენაზე და საზღვარგარეთის ქვეყნებშიც (რუმინეთი, ჩეხოსლოვაკია, ბულგარეთი, კანადა, საბერძნეთი, საფრანგეთი, იტალია და სხვა). გაახმოვანა გერმანისა და ვოდემონის პარტიები კინოფილმებში „პიკის ქალი“ და „იოლანტა“. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. წულუკიძე ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 505. ზურაბ ანჯაფარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ზურაბ ანჯაფარიძე — Burusi ↑ „თეატრის ღმერთი“ ასე გაიხსენეს მეგობრებმა დიდი საოპერო მომღერალი ზურაბ ანჯაფარიძე[მკვდარი ბმული]
ლევან ანჯაფარიძე

ლევან ივლიანეს ძე ანჯაფარიძე (დ. 23 ნოემბერი [ძვ. სტ. 10 ნოემბერი], 1902, ქუთაისი ― გ. 21 აგვისტო, 1972, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი (1938), დოცენტი (1941), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964). კლინიკური ჰუმატოლოგიის ფუძემდებელი და ენდოკრინოლოგიური კლინიკის ერთ-ერთი ორგანიზატორი საქართველოში. 1926 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1939-1949 იყო თბილისის გრიგოლ მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური განყოფილების გამგე, 1954-1968 წლებში ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის ტერაპიის II კათედრის გამგე. ჰემატოლოგთა საერთაშორისო საზოგადოების წევრი (1958). 1963-1970 წლებში თბილისის თერაპევთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 505. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 174. ლევან ანჯაფარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დანიელ გოტლიბ მესერშმიდტი

დანიელ გოტლიბ მესერშმიდტი (გერმ. Daniel Gottlieb Messerschmidt დ. 16 სექტემბერი, 1685, დანციგი — გ. 25 მარტი, 1735, სანქტ-პეტერბურგი) — გერმანელი ბუნებისმეტყველი, მოგზაური, მედიკოსი და ბოტანიკოსი. ციმბირის ცნობილი მკვლევარი. ქალაქ ჰალეში დაამთავრა სამედიცინო ფაკულტეტი. 1713 წელს სადოქტორო ხარისხი მიენიჭა და ქალაქ დანციგში მედიცინით დაკავდა. განათლება ჰქონდა მიღებული ისტორიაში, გეოგრაფიაში, არქეოლოგიაში და სხვა დარგებში, რის გამოც 1716 წელს პეტრე I-მა იგი სამუშაოდ ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში გამოიძახა. რუსეთში ყოფნისას მესერშმიდტმა გააფორმა კონტრაქტი, რომლის მიხედვითაც მას ევალებოდა გეოგრაფიული, ისტორიული, ფილოლოგიური, სამედიცინო (მათ შორის სამკურნალო მცენარეების, ეპიდემიური დაავადებების) გამოკვლევების ჩატარება ციმბირის ტერიტორიაზე. შეისწავლა ტერიტორია მდინარე არგუნიდან დაწყებული ბაიკალის ტბამდე დამთავრებული. საბუნებისმეტყველო გამოკვლევების გარდა იგი დაკავებული იყო აგრეთვე საერთოდ ციმბირის ხალხისა და ძეგლების აღწერით. მისი სამეცნიერო შრომები მეტად მნიშვნელოვანია. იგი აგროვებდა მცენარეებს, ყოველ მნიშვნელოვან ადგილზე ადგენდა პოლუსის სიმაღლესა და რუკებს და სხვ. როგორც ორიენტალისტი ეძებდა მონღოლურ ხელნაწერებს, აგროვებდა ციმბირის არასლავური ენებიდან არსებულ სიტყვებს და პირველმა დადგინა მათი ისტორიული მნიშვნელობა. ავტორია არაერთი ადგილობრივი კარტოგრაფიული მასალისა, რომელთა გარკვეული ნაწილი გადანდგურდა მეცნიერებათა აკადემიაში მომხდარი ხანძრის დროს (1874). დანიელ გოტლიბ მესერშმიდტის ანგარიში მოცემულია მის მიერ შედგენილ 10 ტომიან ნაშრომში, რომელიც ეხება ძირითადად ისტორიის, ეთნოგრაფიის, გეოგრაფიის, ეკონომიკის, ფლორისა და ფაუნის მნიშვენლოვან საკითხებს. მის სამოგზაურო ჟურნალში აღწერილია 149 მინერალი, 1290 მცენარის სახეობა და 260 ხერხემლიანი. გარდაიცვალა სიღარიბეში 1735 წელს. დანილ გოტლიბ მესერშმიდტის შესახებ დაარქივებული 2016-03-07 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) დანილ გოტლიბ მესერშმიდტი – ბროკჰაუზი (რუსული) დანილ გოტლიბ მესერშმიდტის შესახებ (რუსული) Мессершмидт, Даниил Готлиб // Гацунаев, Н. К. Географы и путешественники : краткий биографический словарь / Н. К. Гацунаев. - М. : Рипол Классик, 2001. - С. 296-298 Пекарский П., Наука и литература в России при Петре Великом, т. 1, СПб, 1862; Лебедев Д. М., География в России петровского времени, М.—Л., 1950. ↑ 1.0 1.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a>
ზოგადი მორფოლოგია

ზოგადი მორფოლოგია (ბერძნ. morphē – ფორმა და logos – სიტყვა, მოძღვრება) — მოძღვრება ფორმების შესახებ. ძირითადად შეისწავლის ცოცხალი არსებების ფორმებსა და მათ განვითარებას. ტერმინი „მორფოლოგია“ მეცნიერებაში დაამკვიდრა იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთემ, როდესაც გამოაქვეყნა შრომა სახელწოდებით „მცენარეთა მეტამორფოზების ახსნის ცდა“. გოეთემ დაადგინა ერთიანობა მცენარეთა ორგანოების ფორმების მრავალგვარობაში და დაამტკიცა, რომ ყლორტის ყველა ნაწილი ერთიანი ორგანოს — ფოთლის სახეცვლილებებია (იხილეთ მცენარეთა მორფოლოგია). მორფოლოგიის ალტერნატიული ეგზეგეზები შეიძლება იყოს მაგალითად: მორფოლოგია ენათმეცნიერებაში — წარმოადგენს გრამატიკის ნაწილს, რომელიც შეისწავლის რომელიმე ენის სიტყვათა ფორმებს. მორფოლოგია ბიოლოგიაში — აღწერს ორგანიზმთა ფორმებსა და მათ აგებულებას. მორფოლოგია გეომორფოლოგიაში — მოძღვრება რელიეფის გარეგან ნიშნებზე, რომელიც განსაზღვრავს ზომებს, აბსოლუტურ სიმაღლეს, შეფარდებით სიმაღლეს, მწვერვალების, ჩადაბლებებისა და ფერდობთა ფორმებს, ეროზიული დანაწევრების ხარისხს. აგრეთვე გამოიყოფა: მორფოლოგიური ვერტიკალური ზონალობა, მორფოლოგიური ტექტონიკა, მათემატიკური მორფოლოგია და სხვ. ↑ 1.0 1.1 Философский энциклопедический словарь. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-06. ციტირების თარიღი: 2012-10-12. ↑ 2.0 2.1 მორფოლოგია - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი ↑ Геоморфологический словарь-справочник. Ахромеев Л.М. (сост.) Брянск. 2002.
ოთარ ანჯაფარიძე

ოთარ გიორგის ძე ანჯაფარიძე (დ. 12 თებერვალი, 1920, ბათუმი — გ. 27 მაისი 1996, მოსკოვი) — ქართველი ვირუსოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1967), რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1998). მამამისი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე გიორგი (გიზო) ანჯაფარიძე 1924 წლის აჯანყების მონაწილე იყო და იმავე წელს დახვრიტეს. ოთარ ანჯაფარიძემ 1943 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1943–1946 წლებში იყო ბათუმის სანეპიდსადგურის მთავარი ექიმი. 1946-იდან მუშაობს მოსკოვის სხვადასხვა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1963–1965 წლებში სსრკ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ბაქტერიული და ვირუსული პრეპარატების წარმოების მთავარი სამმართველოს უფროსია. 1958–1963 და 1965 წლიდან განაგებდა მოსკოვის ვირუსული პრეპარატების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. ამ ინსტიტუტის ერთ-ერთი დამაარსებელია. შეისწავლიდა ვირუსის საწინააღმდეგო იმუნიტეტს და პოლიომიელიტის, ცოფის, ენცეფალიტის, წითელას, ყვავილისა და სხვა ინფექციურ დაავადებათა საწინააღმდეგო ვაქცინების წარმოების მეცნიერულ საფუძვლებს. იკვლევდა ვირუსული ინფექციის ქრონიკული ფორმების ჩამოყალიბების უჯრედოვან მექანიზმს, ადამიანის ლევკოზის ვირუსულ ეტიოლოგიას და კანცეროგენეზის მექანიზმს. ოთარ ანჯაფარიძე იყო სსრკ ჯანდაცვის სამინისტროს ვაქცინებისა და შრატების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, უჯრედთა კულტურების საერთაშორისო კომიტეტის წევრი და საერთაშორისო ჟურნალ „Acta virologica“-ს თანარედაქტორი, 1990 წლიდან — „Вопросы вирусологии“-ს მთავარი რედაქტორი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და შრომის წითელი დროშის ორდენით. Отар Георгиевич Анджапаридзе, «Вопросы вирусологии», 1970, № 3 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 505. ჭანიშვილი თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 174.
ივანე გეორგი

ივანე ივანეს ძე გეორგი (იოჰან გოტლიბ გეორგი; გერმ. Johann Gottlieb Georgi; დ. 31 დეკემბერი, 1729, პომერანია — გ. 8 ნოემბერი [ძვ. სტ. 27 ოქტომბერი], 1802, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მოგზაური, ბოტანიკოსი, გეოგრაფი, ეთნოგრაფი, ნატურალისტი. ციმბირის მკვლევარი. დაიბადა მღვდლის ოჯახში. დაამთავრა უფსალის უნივერსიტეტი. მიღებული ჰქონდა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი, მუშაობდა ფარმაცევტათ. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1783). წარმოშობით გერმანელი. 1768-1772 წლებში მოიარა სამხრეთ-აღმოსავლეთი რუსეთი, ალთაი, იმიერბაიკალეთი, ურალი, ვოლგისპირეთი და დაწერა პირველი განმაზოგადებელი ნაშრომი რუსეთის ხალხთა შესახებ — „რუსეთის სახელმწიფოში მოსახლე ყველა ხალხის, აგრეთვე მათი საყოფაცხოვრებო წესების, რწმენების, ჩვეულებების, ტანსაცმლის, საცხოვრებლისა და სხვა ღირსშესანიშნაობათა აღწერა“ (ნაწილი 1-3, 1776-1777). 1768 წელს რუსეთში მოგზაურობისას თან ახლდა პეტრე პალასს. 1770-1774 წლებში პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის დავალებით მოინახულა ასტრახანი, ტომსკი, ირკუტსკი, მდინარე ურალის სანაპირო, ბაიკალი და სხვ. განსაკუთრებით იკვლევდა ბაიკალის რეგიონს. გეორგი აგრეთვე დაინტერესებული იყო ქიმიით, მედიცინით, მეცნიერული აღმოჩენების ისტორიით. გამოაქვეყნა რამდენიმე სტატია საბუნებისმეტყველო და სამთო საქმის შესახებ. მისი სახელობისაა რთულყვავილოვანთა ოჯახში შემავალი მცენარის სახეობა გეორგინა. Geographisch-physikalische und naturhistorische Beschreibung des Russischen Reichs, Tl. 1—4, Königsberg, 1797—1802. ივანე გეორგი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) Пыпин А. Н., История русской этнографии, т. 1—4, СПб, 1890—92; Тихомиров В. В., Софиано Т. А., Двести двадцать пять лет со дня рождения академика И. И. Георги, «Изв. АН СССР. Серия геологическая», 1954, № 5; Обручев В. А., История геологического исследования Сибири. Период 1, Л., 1931; Токарев С. А., История русской этнографии, М., 1966, с. 103≈10. ↑ Base biographique — BIU Santé. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q867925"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830"></a> ↑ 2.0 2.1 Историческая энциклопедия Сибири / под ред. В. А. Ламин — Новосибирск: 2009. — ISBN 5-8402-0230-4 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4253570"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q883"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q113559915"></a> ↑ 3.0 3.1 Исаев Ю. Н. Чувашская энциклопедия — Чувашское книжное издательство, 2006. — 2567 с. — ISBN 978-5-7670-1471-2 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q22918706"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4517503"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19909792"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #116562374 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 5.0 5.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 86.
DayZ

DayZ — მრავალმომხმარებლიანი Open World Survival Horror-ი. არის პირველი პირის შუთერ ARMA 2-ის და ARMA 2: Operation Arrowhead-ის მოდფიკაცია. ეს თამაში არის ჯერჯერობით ბეტა სტადიაში. მოქმედება ხდება პოსტსაბჭოთა სივრცეში, ჩერნარუსში, სადაც უცნობმა ვირუსმა მოსახლეობა ზომბებად გადააქცია, მოთამაშეს სათამაშო მსოფლიოში მოუწევს მოგზაურობა ისეთი რესურსების მოსაძებნად როგორიცაა საჭმელი, წყალი, იარაღი, სამედიცინო საშუალებები და სხვა, ასევე ზომბების განადგურება ან მითგან გაქცევა/დამალვა, სხვა მოთამაშეებთან ბრძოლა, ან ჯგუფური მუშაობა — იმისათვის რომ მოთამაშემ თავი ირჩინოს ზომბის აპოკალიპსში. თამაშში არის ბევრი განსხვავებული ეფექტი. მაგალითად მოთამაშემ შეიძლება მიიღოს ფეხის მოტეხილობა დიდი სიმაღლიდან ჩამოვარდნით, სხვა მოთამაშეების დარტყმებით და სხვა. ასევე არის მოთხვნილებები: სისხლი — აღნიშნავს სიცოცხლეს, ის იკლებს სისხლის დენის დროს, ზომბების და მოთამაშეების მიერ მოყენებული ზარალის დროს, და სხვა. სიცოცხლის აღდგენა შეიძლება საჭმლით, მისი მომენტალურად აღდგენა კი სისხლის გადასხმით (ამ მოქმედებისათვის საჭიროა მეორე მოთამაშე). სიცოცხლის კრიტიკულ დონეზე ეკრანი არის შავ-თეთრი, ის ასევე შეიძლება ჩავარდეს უგუნურ მდგომარეობაში, თუ სისხლის დონე ძალზე დაკლებულია, და მისი აღდგენა არ ხდება, მოთამაშე კვდება. შიმშილი — თუ მოთამაშეს შიმშილი არის დაყვანილი კრიტიკულ დონემდე, მისი ჯანმრთელობის დონე ნელ-ნელა დაიწყებს კლებას რაც ბოლოს სიკვდილს გამოიწვევს, მის აღსადგენათ საჭიროა საჭმლის მიღება. საჭმლის ჭამის დროს ასევე მსუბუქად იმატებს სისხლის დონე. წყურვილი — წყურვილის დონის დაკლების დროს მოთამაშის ჯანმრთელობა მცირდება, საჭიროა სასმელის მიღება, რომლის მოპოვება შეიძლება გამაგრილებელი სასმელების სახით და ჩვეულებრივი წყლის სახით. სხეულის ტემპერატურა — იცვლება გარემოების მიხედვით. დაბალი ტემპერატურის დროს მოთამაშე შეიძლება გაიყინოს და მოკვდეს, სითბოს შენარჩუნება შეიძლება კოცონის დანთებით, შენობების შეფარებით, გამათბობელი საშუალებების მიღებით და სხვა. დაკლება კი წვიმაში ან ღამის დროში ყოფნის დროს და სხვა. თამაშის ოფიციალური საიტი მოდის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-06-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ http://dayzmod.com/forum/index.php?/topic/87636-hotfix-build-1726-rolling-update/#entry825040
ჰაიდარაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჰაიდარაბადი შეიძლება ნიშნავდეს: ჰაიდარაბადი — ქალაქი ინდოეთში ჰაიდარაბადი — ინდოეთის ოლქი ჰაიდარაბადი — ინდოეთის სამთავრო 1724-1950 წლებში ჰაიდარაბადი — ქალაქი პაკისტანში
აოდვა

აოდვა პურეულისა, აშრეტა, აფშრუკვა — მარცვლის ნაადრევად მომწიფება არახელსაყრელი გარემო პირობების გავლენით (ხორშაკი, გვალვა და სხვა). აოდვის დროს მარცვალში საკვები ნივთიერების დაგროვება შეფერხებულია და იგი გამომშრალია, ბჟირი, რაც საგრძნობლად ამცირებს მოსავლიანობას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 506.
მატილდა

მატილდა შეიძლება ნიშნავდეს: მატილდა (ინგლისი) — საღვთო რომის იმპერატრიცა, ინგლისის მეფე (1102—1167) მატილდა ფლანდრიელი — ინგლისის მეფე უილიამ I-ის მეუღლე (1031—1083) მატილდა შოტლანდიელი — ინგლისის მეფე ჰენრი I-ის მეუღლე (დაახ. 1080—1118)
უილიამ II

უილიამ II შეიძლება ნიშნავდეს: ინგლისის მეფე უილიამ II (დაახ. 1060—1100) შოტლანდიის მეფე უილიამ II, იხ. უილიამ III (1650—1702) ნორმანდიის ჰერცოგი უილაიმ II, იხ. უილიამ I (ინგლისი) (1027—1087)
უილიამ I

უილიამ I (ინგლ. William I) შეიძლება ნიშნავდეს: უილიამ I (ინგლისი) — ინგლისის მეფე (1027—1087) უილიამ I (შოტლანდია) — შოტლანდიის მეფე (1165—1124)
They Don't Care About Us

They Don't Care About Us — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის მეოთხე სიმღერა ალბომიდან HIStory: Past, Present and Future, Book I. სინგლის სახით გამოიცა 1996 წლის 31 მარტს, ხოლო ჩაიწერა 1995 წელს. ეს არის მაიკლის სიმღერებიდან ყველაზე პროტესტული სიმღერა. ამერიკის შეერთებულ შტატებში ამ სიმღერის ტექსტი ანტისემიტებს არ მოეწონა და ხელახალ ჩანაწერში მან ამოიღო რამდენიმე ნაწილი. მოგვიანებით მაიკლმა განაცხადა, რომ მათ სწორედ ვერ გაიგეს მაგ ტექსტის აზრი, ვინაიდან, მისი თქმით, ეს იყო სოციალური პრობლემების ამსახველი სიმღერა. სიმღერას გააჩნია ორი მუსიკალური ვიდეო, რომელთა რეჟისორიც არის სპაიკ ლი. პირველი გადაღებული იქნა ბრაზილიაში, რიო დე-ჟანეიროში. სახელმწიფოს ხელისუფლებამ ეს მუსიკალური ვიდეო დაბლოკა იმის შიშით, რომ ვიდეოს ჩვენება მათ იმიჯს ზიანს მიაყენებდა. მეორე კლიპი გადაღებულია ციხეში - მასში გამოყენებულია რამდენიმე ვიდეო მასალა, სადაც ადამიანის უფლებების დარღვევა ჩანს. ევროპაში სიმღერამ დაიკავა ადგილი საუკეთესო 10-ეულში, გერმანიაში მან პირველი ადგილი დაიკავა, ხოლო აშშ-ში ეს სიმღერა არ გადიოდა რადიოს მეშვეობით და ბილბორდის ცხელი ასეულის მხოლოდ 30-ე ადგილზე მოხვდა New York Times-მა ამ სიმღერის ტექსტი აღწერა როგორც რასიზმის გამოვლენა, რასაც დაემატა მკაფიო ანტისემიტიზმში დადანაშაულებებიც. იმ ტექსტის ნაწილზე რომელშიც არის „Jew me, sue me, everybody do me/ Kick me, kike me, don't you black or white me“. პასუხად მაიკლმა განაცხადა: „მე ყველას ხმა ვარ. სკინჰედი ვარ, ებრაელი ვარ, შავი ვარ, თეთრი. მე არავის არ ვესხმი. სიმღერა ახალგაზრდების მიმართ უსამართლობაზეა და იმაზე, თუ როგორ შეიძლება სისტემამ ისინი უსამართლოდ დასაჯოს. მე გაბრაზებული ვარ იმის გამო, რომ ასე არასწორად გამიგეს.“ 17 ივნისს მაიკლმა საჯაროდ მოიხადა ბოდიში სიმღერაში ისეთი ფრაზების გამოყენებისთვის, რომლებსაც შესაძლოა ვინმესთვის გული ეტკინა და განაცხადა რომ ალბომის შემდეგ ასლებში ეს ტექსტი ამოღებული იქნებოდა. ამ დროისთვის დისკის უკვე 2 მილიონი ასლი იქნა გაყიდული. 21 ივნისს პატრიკ მაკ-დონალდმა განაცხადა მან შესაძლოა, ძნელი ცხოვრება გამოიარა, მაგრამ არანაირი მიზეზი არ არის, იხმარო სიტყვები, როგორებიც არის „Jew me“, „Kike Me“. რამდენიმე დღეში მაიკლმა სტუდიაში დაბრუნებულიყო და სიტყვები ჩაანაცვლა „Do me“ და „Strike me“-დ. თუმცა, მუსიკალური ვიდეო და რამდენიმე ჩანაწერი კვლავ შეიცავს პირვანდელ ტექსტს. CD "They Don't Care About Us" (ალბომის ვერსია) – 4:10 "They Don't Care About Us" (Love to Infinity-ს Walk in the Park Mix) – 7:19 DVD "They Don't Care About Us" (ალბომის ვერსია) – 4:10 "They Don't Care About Us" (Love to Infinity-ს Walk in the Park Mix) – 7:19 "They Don't Care About Us" (Music Video #1 – ბრაზილიაში გადაღებული ვერსია) (ვიდეო) – 7:09 ↑ http://www.nytimes.com/1995/06/15/arts/in-new-lyrics-jackson-uses-slurs.html
აოშვა

აოშვა — ხნულის ზედაპირული დამუშავება გამკვრივებული ფენის გასაფხვიერებლად, ქერქის დასაშლელად და სარეველების მოსასპობად. აოშვისას მატულობს ნიადაგის ფორიანობა, უმჯობესდება აერაცია, ინტენსიურდება მიკრობიოლოგიური პროცესები. აოშვის სიღრმეა 8-16 სმ. ზოგჯერ აოშვას რამდენიმეჯერ იმეორებენ სხვადასხვა სიღრმეზე. ძველ საქართველოში სახვნელ იარაღებს ასაოშადაც იყენებდნენ. ამჟამად ასაოშადაც იხმარება ტრაქტორზე მოსაბმელი ან კედელი დისკოებიანი საოში, აგრეთვე მრავალკორპუსიანი მსუბუქი კუდული საოში გუთანი. ქეშელაშვილი გ., ქსე, ტ. 1, გვ. 507, თბ., 1975
თურმანიძე

საკუთარი სახელი თურმანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გურამ თურმანიძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი ზაზა თურმანიძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) თამაზ თურმანიძე — აგროეკოლოგი თეიმურაზ თურმანიძე — მხატვარი ირაკლი თურმანიძე — სპორტსმენი (ძალოსანი) ლამარა თურმანიძე — მსახიობი მურად თურმანიძე — სპორტსმენი (კალათბურთელი), სახელმწიფო დაცვის გენერალ-მაიორი რაულ თურმანიძე — ინჟინერ-მექანიკოსი სულხან თურმანიძე — გორის მოურავი ხოსრო თურმანიძე — პოეტი ქეთევან თურმანიძე-აბზიანიძე — სახალხო მკურნალი თურმანიძეები — ხალხურ მკურნალთა საგვარეულო