ვუპი გოლდბერგი

ვუპი გოლდბერგი (ინგლ. Whoopi Goldberg, ნამდვილი სახელი კერინ ჯონსონი; დ. 13 ნოემბერი, 1955, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი-კომედიანტი და ტელეწამყვანი. გოლდბერგი იმ ცამეტ ადამიანთა შორისაა, რომელთაც მოგებული აქვთ ემის, გრემის, ოსკარისა და ტონის ჯილდოები, ასევე დღის პროგრამებისთვის დაწესებული ემი. 1990 წელს ის ჰოტი მაკდენიელის შემდეგ მეორე აფრო-ამერიკული წარმოშობის მსახიობი გახდა, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიის უმაღლესი ჯილდო მიიღო. მას ორი ოქროს გლობუსი და ორი სატურნის ჯილდო აქვს მიღებილი „ვარსკვლავური გზის თაობასა“ და „მოჩვენებაში“ შესრულებული როლებისთვის. გოლდბერგი დაიბადა ნიუ-იორკის მეტწილად ემიგრანტებით დასახლებულ უბან ჩელსიში, ღარიბ ოჯახში. მეტსახელი ვუპი („whoopee cushion“-იდან, რაც ბალიშას ნიშნავს) კერინმა ბავშვობაშივე აირჩია როგორც სამსახიობო ფსევდონიმი. რვა წლიდან ერინ რუბენსტაინის სამოყვარულო თეატრის სცენაზეა; სწორედ ბავშვობაში მიიღო პირველად და უკანასკნელად სამსახიობო ოსტატობის გაკვეთილები. პედაგოგები გოგონაში ადრეგაღვიძებულ ნიჭს მაღალ შეფასებას აძლევდნენ. სრულფასოვანი განათლება გოლდბერგს არ მიუღია, ის რამდენიმე წელიწადს ჩამორჩენილთა სიაში ირიცხებოდა, შემდგომ კი სკოლის სულ მიტოვებაც მოუწია, რადგან დისლექსია სჭირდა და კითხვაც კი არ შეეძლო გამართულად. 60-იანი წლების დამლევს გოლდბერგი სახლიდან წავიდა, ჰიპებს შეეკედლა და კომუნაში დაიწყო ცხოვრება, სადაც ჯერ მარიხუანას, შემდეგ კი უფრო ძლიერ პრეპარატებს მიეძალა. დიდხანს არსად უმუშავია, უმუშევართა დახმარებით გაჰქონდა თავი. ნარკოტიკებისთვის თავის დაბებება არაერთხელ სცადა, თუმცა უშედეგოდ. ნარკოდამოკიდებულებისგან გათავისუფლება მხოლოდ 70-იანი წლების დამდეგს რეჟისორ ელვინ მარტინთან შეხვედრის შემდეგ მოახერხა, რომელიც ანტინარკოტიკულ კამპანიის წარმომადგენელი იყო. მარტინმა გოლდბერგი ცხოვრების წესის შეცვლის აუცილებლობაში დაარწმუნა და ნარკოტიკებისთვისაც თავი დაანებებინა. მარტინი და კერინი მალე დაქორწინდნენ, ერთი წლის თავზე მათ ქალიშვილი ალექსანდრა შეეძინათ. კერინი ღამის გუშაგად, აგურების დამწყობად და მიცვალებულთა გრიმიორად მოუწია მუშაობა, სანამ საბოლოოდ, 1974 წელს, ერთ-ერთი თეატრალური სააგენტოს მეშვეობით ქალაქ სან-დიეგოს ახალგახსნილ თეატრში მსახიობის ვაკანსის არ მიაგნო. მეუღლემ ნიუ-იორკის დატოვებაზე უარი განუცხადა, ვუპის კი გული თეატრისკენ მიუწევდა. მათ განქორწინება მოუხდათ, გოლდბერგი ქალიშვილთან ერთად დასავლეთ სანაპიროზე გადაბარგდა. თეატრალური კარიერა კერინმა უკვე ვუპი გოლდბერგის ფსევდონიმით დაიწყო. სან-დიეგოშო გოლდბერგმა საქალაქო თეატრის „რეფერთერი სიეთას“ შექმნაში მიიღო მონაწილეობა, შემდეგ კი სან-ფრანცისკოს „ბლეკ სტრიტ სიეთაში“ გადავიდა. ის რამდენიმე სამოყვარულო ჯგუფში თამაშობდა. ერთ-ერთი მისი მთავარი და მნიშვნელოვანი როლი პიესა „დედილო კურაჟში“ შედგა. სწორედ მაშინ გოლდბერგმა, მთავარი პერსონაჟის განსახიერებასთან ერთად, ავადგამხდარი მსახიობის როლის შესრულებაც იკისრა და თავი წარმატებით გაართვა. გოლდბერგი ასრულებდა ყველანაირ როლს ღატაკიდან მილიონერ ქალამდე. იმ ხანად გოლდბერგს აზრად მოუვიდა ერთი მსახიობის თეატრი დაეარსებინა და მარტოს შეესრულებინა ხუთი-ექვსი როლი. ვუპის ამერიკისა და კანადის გარდა, ევროპის თეატრებშიც უკრავდნენ ტაშს. მას ცნობილ როკ-მიუზიკლში „იესო ქრისტე სუპერვარსკვლავი“ ერთ-ერთი როლი აქვს განსახიერებული. კინოკარიერამ მას იმდენი დრო წაართვა, რომ თეატრში მოღვაწეობისთვის პრაქტიკულად ვეღარ მიიცალა. თუმცა, მაინც თვალშისაცემია მისი ნამუშევარი სპექტაკლში „სასიყვარული წერილები“ ტიმოთი დალტონთან ერთად. 1985 წელს გოლდბერგმა შეიტყო, რომ ელის უოკერის ეპიკური რომანის „იისფერის“ გადაღება იგეგმებოდა, რომელიც აფროამერიკულ „ქარწაღებულებად“ მიიჩნევა, ავტორს წერილი გაუგზავნა, სადაც სთხოვა რაიმე როლი მიეცათ მისთვის. ელის უოკერმა, რომელიც ვუპის თეატრალურ ნამუშევრებს უკვე იცნობდა, რეჟისორ სტივენ სპილბერგს სთხოვა ვუპისთვის როლი მიეცათ; რეჟისორის გადაწყვეტილებით, გოლდბერგს მთავარი როლი, ამერიკელი შავკანიანი ქალის სესილი ჯონსონის პერსონაჟის განსახიერება ერგო. გოლდბერგის თვალშისაცემი შესრულების მანერა უყურადღებოდ არ დარჩენილა და ოქროს გლობუსითა და ოსკარზე წარდგენით აღინიშნა. ვუპიმ კინოკარიერა ღრმადდრამატული როლით დაიწყო, მაგრამ კომედიური, კრიმინალურ-კომედიური და გასართობი ხასიათის პერსონაჟების თამაშით გააგრძელა; მას არც სერიალებსა და ფანტასტიკურ ფილმებში უთაკილია მონაწილეობა. მისი ფილმოგრაფიიდან ყველაზე ცნობილ ფილმებად მიიჩნევა „ქურდი ქალი“, „საბედისწერო ლამაზმანი“, „იმოქმედე დაო!“, „მოჩვენება“ და „კამელოტის რაინდი“. ვუპის ოდნავ ექსცენტრული, მომხიბლავი და დამოუკიდებელი ქალის იმიჯი აქვს ფილმებში, რომელსაც არანაირი პირობითობა ჩირად არ უღირს და უბრალო, ყოველდღიური ქალის სახეს ამჯობინებს. აღსანიშნავია მისი დრამატული ხასიათის კინოროლებიც ფილმებში: „მისისიპის მოჩვენებები“, „გრძელი გზა შინისაკენ“ და სხვ. გოლდებრგმა აახმოვანა ბევრი ამერიკული ანიმაციური ფილმის კომიკური პოერსონაჟი. 1991 წელს ვუპი გოლდბერგმა მიიღო ოსკარი კინორეჟისორ გარი ცუკერის ფილმ „მოჩვენებაში“ განსახიერებული მკითხავ ოდა მეი ბრაუნის მეორეხარისხოვანი როლისთვის. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვუპი გოლდბერგი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-08-21 საიტზე Wayback Machine. ვუპი გოლდბერგი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური) ვუპი გოლდბერგი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ინტერვიუ ვუპისთან დისლექსიის შესახებ