laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბახტრიონის ბრძოლა

ბახტრიონის ბრძოლა — ირანელ დამპყრობელთა წინააღმდეგ კახეთის აჯანყების გმირული ეპიზოდი. გაიმართა 1659 წელს. ამ აჯანყებას სათავეში ზაალ არაგვის ერისთავი, მისი ვაჟი ზურაბი, შალვა და ელიზბარ ქსნის ერისთავები და ბიძინა ჩოლოყაშვილი ედგნენ. კახელების გარდა ამ აჯანყებაში მონაწილეობა მიიღეს თუშებმა, ფშავლებმა და ხევსურებმა. ოფიციალურ ისტორიოგრაფიაში მცირე ცნობებია შემონახული ამ ბრძოლის შესახებ, ზეპირსიტყვიერებაში კი მდიდარი მასალაა დაცული. აჯანყებულთა თავდასხმა ბახტრიონის ციხეზე, სადაც ყიზილბაშთა მთავარი ჯარი იდგა, როგორც ჩანს, ღამით, მტრისთვის მოულოდნელად მომხდარა. აჯანყებულები ამავე დროს თავს დაესხნენ ალავერდის მონასტრის გალავანში გამაგრებულ ყიზილბაშებს და სასტიკად დაამარცხეს ორივე ციხის მრავალრიცხოვანი გარნიზონი. ამან ფაქტობრივად გადაწყვიტა აჯანყების წარმატება. ბახტრიონის ბრძოლაში მთავარი როლი კახეთის მთიელებმა — თუშ-ფშავ-ხევსურებმა შეასრულეს. ქართული ფოლკლორი ადიდებს ბრძოლის მონაწილე მთიელ გმირებს — თუშ ზეზვა გაფრინდაულს, ხევსურ ნადირა ხოშარაულს, ფშაველ გოგოლაურს. ამ ბრძოლას ვაჟა-ფშაველამ მიუძღვნა პოემა „ბახტრიონი“ და ასევე მის შესახებაა ლიტერატურული ნაწარმოები „ბაში-აჩუკი“. ასევე გადაღებულია ფილმი „ბაში-აჩუკი“. ზაალ არაგვის ერისთავი, შალვა და ელიზბარ ქსნის ერისთავები იკორთის მონასტერში არიან დაკრძალულები. საქართველოს ბრძოლების სია ასათიანი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 256.
ცივი (მთა)

ცივი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, თელავისა და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს გომბორის ქედის შუა მონაკვეთზე, მდინარეების კისისხევისა და თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადები) ზემოდინებათა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1991 მ. აგებულია მიო-პლიოცენური (ცივის წყება) ფხვიერი ნალექებით — კონგლომერატებით, ქვიშებითა და თიხებით. მისი ჩრდილო-დასავლეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი კალთები ციცაბოა, სამხრეთ-დასავლეთი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი — დამრეცი. ზედა ნაწილი შემოსილია სუბალპური ბალახეულით, ქვედა — ფოთლოვანი ტყით. ჩანგაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 212.
ცივი (მდინარე)

ცივი, ცივა (მეგრ. ცჷი) — მდინარე საქართველოში, სამეგრელოს და ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის და სენაკის მუნიციპალიტეტებში, რიონის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ეგრისის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში ზღვის დონიდან 363 მეტრ სიმაღლეზე. სიგრძე 60 კმ, აუზის ფართობი 199 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. მთელი წლის განმავლობაში იცის წყალმოვარდნები, უფრო ხშირი და მძლავრი ზაფხულში და შემოდგომაზე. იყენებენ წისქვილების ასამუშავებლად. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 6,17 მ³/წმ. აფხაზავა ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 212.
ბედია (გალის მუნიციპალიტეტი)

ბედია (აფხ. Бедиа; ყოფ. სანარდო) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სახახუბიო, ფშაური). მდებარეობს სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოხოჯის (მდინარე ოქუმის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 160 მ–ზე. დაშორებულია შავი ზღვიდან 7 კმ-ით, გალიდან — 20 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ბედიის მონასტერი ბედიის ჭედური თასი ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 389. ↑ Кавказский календарь на 1885 год გვ. 216
ეწერი (გალის მუნიციპალიტეტი)

ეწერი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (ნაბაკევის თემი). მდებარეობს სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 50 მ-ზე, გალიდან 23 კმ-ში. 1989 წელს სოფელში იყო 74 მცხოვრები. 2013 წელს აფხაზეთის სეპარატისტულმა რეჟიმმა ქართული ტოპონიკიმის შეცვლის კამპანიის ფარგლებში სოფელს ლბაარხა (აფხ. Лбаарха) დაარქვა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 126. ↑ საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ წულაძე ზ., სეგრეგაცია ეთნიკური ნიშნით აფხაზეთში, „ამერიკის ხმა“, 20 დეკემბერი, 2013.
ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხთა აჯანყებანი

ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხთა აჯანყებანი 1699, 1711-1716 — გლეხთა ანტიფეოდალური გამოსვლები ბოდბელი ეპისკოპოსის საყმო სოფლებში. აჯანყებულთა საბაბი გახდა "რიგის ძროხის" გამოსაღები ("ძროხა ("ზროხა") ზოგადად მსხვილი რქოსანი საქონელსაც აღნიშნავდა, ხოლო "რიგის ძროხა" - ამ განწესებით ანუ "რიგით" განსაზღვრულ გადასახადს). კომლის გაყრის შემთხვევაში ბოდბელი ეპისკოპოსისათვის უნდა მიერთმიათ ერთი ხარი, ასისთავისთვის 1 წლის მოზვერი, ხოლო ქევხისათვის - ცხვარი. ამ მძიმე გადასახადის გაუქმების მიზნით სოფ.ბოდბისა და ბოდბისხევის გლეხები პირველად აჯანყდნენ 1699 წელს. ბოდბელი ეპისკოპოსი ევდემოს დიასამიძე იძულებული გახდა გაეთავისუფლებინა გლეხები "რიგის ძროხის" ვალდებულებისაგან და სათანადო საბუთებიც მისცა აჯანყებულებს. მაგრამ შემდეგ საქმეში ჩაერია ქართლის მეფე ერეკლე I, რომელსაც შაჰისაგან სამმართველოდ მიცემული ჰქონდა კახეთის ნაწილი ქიზიყითურთ. მან ჩაახშო გლეხების ეს აჯანყება, სათანადოდ დასაჯა მისი მონაწილეები, განსაკუთრებით მეთაურები ("ჯანღის თავები") და ახალი დოკუმენტით კვლავ დაადასტურა ყმა გლეხთა მიერ "რიგის ძროხის" გადახდის ვალდებულება. მეორედ გლეხები აჯანყდნენ დაახლოებით 1711-1716 წლებში, როდესაც ირანში გაწვეული კახეთის მეფე დავით II-ის მაგივრად კახეთს განაგებდნენ თეიმურაზ ბატონიშვილი და დედამისი, დედოფალი ანა. აჯანყებულებმა დაარბიეს ბოდბელი ეპისკოპოსის მოხელეები, თან იმუქრებოდნენ, რომ თუ "რიგის ძროხის" გადასახადს არ ამოუკვეთდნენ, აიზრებოდნენ და სხვაგან გადასახლდებოდნენ. ბოდბელმა ეპისკოპოსმა ზაქარია ანდრონიკაშვილმა დახმარებისათვის თეიმურაზ ბატონიშვილს მიმართა, რომელმაც ეპისკოპოსს ურჩია დროებით დაეთმო და გლეხები აღნიშნული ვალდებულებისაგან გაეთავისუფლებინა. ასათიანი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 440.
ევროპის ავტომაგისტრალი E60

ევროპის ავტომაგისტრალი E60 — ევროპის ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება ბრესტში, საფრანგეთი (ატლანტის სანაპიროზე) და მიემართება აღმოსავლეთით ყირგიზეთისა და ჩინეთის საზღვართან მდებარე ქალაქ ირკეშტამამდე. მარშრუტის სიგრძეა 8200 კილომეტრი. მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: საფრანგეთი, შვეიცარია, ავსტრია, გერმანია, უნგრეთი, რუმინეთი, საქართველო, აზერბაიჯანი, თურქმენეთი, უზბეკეთი, ტაჯიკეთი, ყირგიზეთი. რუმინეთსა და საქართველოს, ასევე აზერბაიჯნასა და თურქმენეთს შორის მარშრუტი გაივლის ზღვებს.  საფრანგეთი ბრესტი, ლორიანი, ვანი ნანტი ანჟუ ტური, ორლეანი მონტარჟი, ოსერი, ბონი დოლი, ბეზანსონი, ბელფორი, მიულუა  შვეიცარია ბაზელი, ციურიხი ვინტერტური, სენტ-გალენი, სენტ-მარგრეტენი  ავსტრია ბრეგენცი, ლაუტერახი, ფელდკირხი ლანდეკი ტელფსი, ინსბრუკი, ვერგლი  გერმანია როზენჰაიმი ბად-რაიხენჰალი/პიდინგი  ავსტრია ზალცბურგი, სატლედტი, ლინცი, სანქტ-პელტენი ვენა ნიკელსდორფი  უნგრეთი მოშენმადიაროვარი, ბუდაპეშტი სოლნოკი, პუსპოკლადანი  რუმინეთი ორადია, კლუჟ-ნაპოკა, ტურდა ტიგრუ-მურეში, სიგიშოარა ბრაშოვი, პლოეშტი ბუქარესტი, ურზიჩენი სლობოზია, ჰარშოვა, კონსტანცა შავი ზღვა  საქართველო ფოთი, სენაკი სენაკი, სამტრედია, ქუთაისი, ზესტაფონი, ხაშური, გორი, თბილისი თბილისი თბილისი, რუსთავი  აზერბაიჯანი ყაზახი, განჯა ევლახი, ყარასუ ბაქო კასპიის ზღვა  თურქმენეთი თუქმენბაში, სერდარი, აშხაბადი, თეჯენი, მარი, თურქმენაბადი  უზბეკეთი ყარაყული, ბუხარა ყარში, გუზარი შერაბადი, თერმეზი  ტაჯიკეთი დუშანბე, ჯირგატალი  ყირგიზეთი სარი-ტაში ირკეშტამი ევროპის ავტომაგისტრალი E60 სენტ-გალენი, შვეიცარია ევროპის ავტომაგისტრალი E60, ინსბრუკი, ავსტრია ევროპის ავტომაგისტრალი E60 ბრაშოვი, რუმინეთი ევროპის ავტომაგისტრალი E60 საქართველო ევროპის ავტომაგისტრალი E60 პამირი, ტაჯიკეთი ევროპის ავტომაგისტრალი E60 ირკეშტამი, ყირგიზეთისა და ჩინეთის საზღვარი
გამოწვევის თასი ბალახის ჰოკეიში

ტურნირი დაარსდა 2001 წელს, (ქალებისათვის 2002წელს). ტურნირი ტარდება ორ წლიანი ციკლით. ტურნირში თამაშობენ ე.წ. მეორე ეშელონის გუნდები (მეხუთე და ქვედა ადგილები მსოფლიოს რეიტინგში). ტურნირის გამარჯვებული უფლებას იღებს მომავალ წელს ჩემპიონთა თასზე შეცვალოს იქ ბოლო ადგილზე გასული კოლექტივი, რომელიც თავის მხრივ ერთვება გამოწვევის თასის გათამაშებაში. სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Хоккей с мячом. Хоккей на траве. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1979 Official website დაარქივებული 2010-02-01 საიტზე Wayback Machine. Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
ვარიაცია

ვარიაცია შეიძლება აღნიშნავდეს: ვარიაცია — კლასიკური სოლო ცეკვა (ბალეტი) ვარიაცია — მელოდიის ან მისი თანხლების სახეცვლა (მუსიკა)
ვარიაცია (მუსიკა)

ვარიაცია (ინგლ. variation) — მუსიკალური ფორმა, რომელიც აგებულია ძირითადი მუსიკალური თემის და მისი შემდგომი სახეცვლილებების საშუალებით. ვარიაციის ფორმით შეიძლება შეიქმნას როგორც დამოუკიდებელი ნაწარმოები, ასევე დიდი მუსიკალური ფორმის რომელიმე ნაწილი. ასეთია მაგალითად, ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის 32 ვარიაცია ფორტეფიანოსათვის, გლინკას სიმფონიური ნაწარმოები „კამარინსკაია“, აგებული ორი რუსული სიმღერის ვარიაციებზე და სხვა. კომპოზიტორ იოზეფ ჰაიდნის მთელი რიგი სიმფონიების მეორე ნაწილებიც ვარიაციული ფორმით ვითარდება. კლასიკური მუსიკის გვერდი: ვარიაცია
ბოდბე

ბოდბე — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ბოდბისა და ქვემო ბოდბის ძველი სახელწოდება. ტრადიციულად ითვლება, რომ ბოდბე არის ძველ ქართულ საისტორიო წყაროებსა და აგიოგრაფიულ ძეგლებში მოხსენიებული კუხეთის დაბა ბოდი, სადაც, წყაროთა თანახმად, გარდაიცვალა და დაიკრძალა წმინდა ნინო, თუმცა მეცნიერებაში არსებობს საწინააღმდეგო მოსაზრებებიც (იხ. ბოდი). ბოდი ბოდბის მონასტერი ბოდბის საეპისკოპოსო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 440. ზურაბ კიკნაძე, თენგიზ მირზაშვილი, ნინოწმინდას უჯარმის კარსა, "ლიტერატურული საქართველო, 1988, ¹27, გვ., 5 ჯიბო ლომაშვილი, ვლადიმერ აბრამიშვილი, ბოდისა და ბოდბის შესახებ, "ცისკარი", 1972, №4, გვ., 127-138 ბ. მჭედლიშვილი, ქალაქ უჯარმისა და დაბა ბოდის ლოკალიზაცია, ძეგლის მეგობარი, 1968, გვ., 51-57
ორკესტრი

ორკესტრი (ფრანგ. orchestre) — კოლექტივი, რომელშიც გაერთიანებულია სხვადასხვა საკრავზე შემსრულებელი მუსიკოსები. ეს კოლექტივი ასრულებს ორკესტრისათვის სპეციალურად დაწერილ ნაწარმოებებს. შემადგენლობის მიხედვით ორკესტრი შეიძლება იყოს: სიმფონიური, სიმებიანი, სასულე, აგრეთვე ხალხურ საკრავთა (ნაციონალურ საკრავთა). მსუბუქი მუსიკის ჟანრში არის საესტრადო ან ჯაზური ორკესტრი. მთავარი სტატია: სიმფონიური ორკესტრი. თანამედროვე მუსიკალურ პრაქტიკაში ორკესტრის ყველაზე გავრცელებულ და სრულყოფილ სახეს წარმოადგენს სიმფონიური ორკესტრი, რომელმაც საბოლოო სახე მიიღო XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში (კომპოზიტორ იოზეფ ჰაიდნის შემოქმედებაში). სიფონიური ორკესტრი შედგება ოთხი ძირითადი ჯგუფისაგან, თითოეული მათგანი საკრავების რამდენიმე სახეობას შეიცავს. გარდა ამისა, სიმფონიურ ორკესტრში შეიძლება იყოს სხვადასხვა საკრავებიც:ფორტეპიანო, ქნარი, საქსოფონი და სხვა. ჯაზ–ბანდი ანუ ჯაზური ორკესტრი წარმოედგენს ინსტრუმენტულ ანსამბლს, რომელიც ჯაზურ მუსიკას ასრულებს. სახელწოდება ჯაზი დაკავშირებულია საორკესტრო კოლექტივის ჩამომყალიბებლის ჯაზბო ბრაუნის სახელთან, ხოლო ბანდ ინგლისური სიტყვაა და ორკესტრს ნიშნავს. ჯაზ–ორკესტრი შედგება 4–6 საქსოფონის, 2–4 საყვირის, 2–3 ტრომბონის, კონტრაბასის, ჰავაის გიტარის, ფორტეპიანოსა და დასარტყამი საკრაებისაგან. ეს შემადგენლობა შეიძლება გაიზარდოს ე. წ. სიმფოჯაზად (ემატება სიმებიან საკრავთაა ჯგუფი, ამასთანავე იზრდება დანარჩენ საკრავთა რიცხვი). (ქართული ენა) ორკესტრი (უცხო სიტყვათა ლექსიკონი)
დნესტრი

დნესტრი (უკრ. Дністе́р, ძვ. ბერძნ. Τύρας, ლათ. Tyras) — მდინარე აღმოსავლეთ ევროპაში, მიედინება მოლდოვისა და უკრაინის საზღვარზე, ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. სიგრძე 1352 კმ. აუზის ფართობი -72,1 კმ2. სათავეს იღებს კარპატების მთებში ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. ერთვის შავ ზღვას. ზღვის შესართავში ქმნის დნესტრის ლიმანს. წყლის ხარჯი ქვემო დინებაში 310 მ3/წმ. საშუალო წლიური ნატანი 10 მლრდ. მ3. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დნესტრი დნესტრი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა Dniester.org: a trans-boundary Dniester river project დაარქივებული 2020-08-18 საიტზე Wayback Machine. eco-tiras.org Dniester photo gallery დაარქივებული 2007-04-02 საიტზე Wayback Machine.
26 მაისის მოედანი (თბილისი)

26 მაისის მოედანი — მოედანი თბილისში (ვაკე-საბურთალოს რაიონი), მ. კოსტავას ქუჩისა და კ. გამსახურდიას გამზირის შერწყმის ადგილი. მოედანს ასევე ერთვის ტყვარჩელის, ვ. დოლიძისა და მ. ბალანჩივაძის ქუჩები. გაშენდა 1950-იან წლებში და ორჯონიკიძის სახელი ეწოდა. იმ დროს თბილისში ყველაზე დიდი ფართობის მოედანს წარმოადგენდა. დღევანდელი სახელწოდება 1991 წ. მიენიჭა. მოედანმა რამდენადმე იცვალა სახე 2000-იან წლებში სასტუმრო „აჭარის“ კომპლექსის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „26 მაისის მოედანი“ ვიკისაწყობში. city24.ge სასტუმრო „აჭარის“ კომპლექსი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ყოფილი კავშირგაბმულობის სამინისტროს შენობა სპორტის სასახლე რესტორანი „მაკდონალდსი“
ანსამბლი (მუსიკა)

ანსამბლი — მუსიკალური ნომერი ორი ან მეტი შემსრულებლისთვის. შემსრულებელთა რაოდენობის მიხედვით განარჩევენ შემდეგ ანსამბლებს: დუეტი (2 შემსრულებელი), ტრიო (3), კვარტეტი (4), კვინტეტი (5), სექსტეტი (6), სეპტეტი (7), ოქტეტი (8), ნონეტი (9). Music, Historical images Bands and Musician Listing Vivre Musicale დაარქივებული 2013-02-06 საიტზე Wayback Machine. The Harp That Once Through Tara's Hall (Sara Banleigh at Lincoln Center)
ევროპის ჩემპიონატი ბალახის ჰოკეიში

1970 წლიდან ევროპის ბალახის ჰოკეის ფედერაცია ატარებს კონტინენტის პირველობას ვაჟთა გუნდებისათვის, ხოლო 1984 წლიდან - ქალებისათვის. ტურნირები ჯერ ოთხწლიანი ციკლით იმართებოდა, ხოლო 2003 წლიდან ორ წელიწადში ერთხელ. 2005 წლიდან შემოღებული იქნა მეორე (Nations Trophy), მესამე (Nations Challenge-I) და მეოთხე (Nations Challenge-II) ჯგუფები. ზედა ჯგუფის ორ უკანასკნელ ადგილზე გასული გინდი ადგილს უთმობს მომდევნო ჯგუფის პირველ-მეორე პრიზიორს. სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006 Хоккей с мячом. Хоккей на траве. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1979 Official website Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine. შედეგების არქივი
ბარათა ბარათაშვილი

ბარათა ბარათაშვილი (გ. 1626) — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდალი. თავდაპირველად ერთგულობდა სიმონ II-ს. მხარს უჭერდა ზურაბ არაგვის ერისთავს მთიულ-მოხევეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. 20-იანი წლების დასაწყისში ამოწყვიტა თავისი სახლიკაცები (სიკვდილს გადარჩა ყაფლან ბარათაშვილი, რომელიც ირანში გაიქცა) და მათ მამულებს დაეპატრონა. იბრძოდა ირანელების წინააღმდეგ. გ. სააკაძესთან ერთად მონაწილეობდა მარტყოფისა და მარაბდის ბრძოლებში. სიმონ II-მ ბარათაშვილი სარდლის თანამდებობიდან გადააყენა და სარდლად ქაიხოსრო ბარათაშვილი დანიშნა. ბარათაშვილი 1625 ბოლოს გ.სააკაძესთან ერთად დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. 1626 წელს შემდეგ ცოცხალი არ ჩანს (ვახუშტის მიხედვით, ბარათაშვილი მოაკვლევინეს ყაფლან ბარათაშვილმა და აბას I-მა თაფარავნის ტბასთან). ბარათაშვილის მამულები სიმონ II-მ ყაფლან ბარათაშვილს უწყალობა. ჯამბურია გ., ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1955; ჯამბურია გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 198. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 351. ბარათა ბარათაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ ბარათაშვილი ბარათა. უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 27 ივლისი, 2018.
Mr. President (ჯგუფი)

Mr. President — გერმანული ევროდენს-ჯგუფი ქალაქ ბრემენიდან. ყველაზე მეტად იგი ცნობილია ჰიტ-სინგლით „Coco Jamboo“ (1996). ეს სიმღერა დღემდე რჩება მათ ერთადერთ წარმატებად აშშ-ის ჩარტში. 2000: A Kind Of… Best! 2000: Golden Super Hits 2007: The Singles Collection ოფიციალური საიტი Mr. President საიტზე MySpace Mr. President დაარქივებული 2005-03-10 საიტზე Wayback Machine. საიტზე Euro Dance Hits.com ↑ Charts.de: Mr. President (Albums) German. Charts.de. Media Control. ციტირების თარიღი: 2011-08-09.[მკვდარი ბმული] ↑ Mr. President in der Österreichischen Hitparade German. austriancharts.at. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Mr. President in Finnish charts. finnishcharts.com. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ GFK Dutch Charts: Mr. President (albums). dutchcharts.nl. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Mr. President in Swedish charts. swedishcharts.com. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Hitparade.ch: Mr. President (albums) German. swisscharts.com. Hung Medien. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ 7.0 7.1 Musiikkituottajat Tilastot: Mr. President Finnish. Musiikkituottajat. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-21. ციტირების თარიღი: 2011-08-09. ↑ Hitparade.ch: Mr President. Hitparade.ch. ციტირების თარიღი: 2011-08-09.
გიორგი ბარამია

გიორგი ბარამია (დ. 25 თებერვალი, 1966) — ქართველი დიპლომატი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 2009 წლის 15 ივნისიდან 2013 წლის 5 აპრილამდე. დაიბადა სოხუმში, იმჟამად აფხაზეთის ასსრ. 1987 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტი და აგრონომად და საგადასახადოს თანამშრომლად მუშაობდა 1988-93 წლებში. აფხაზეთის ომის შემდეგ იძულებული გახდა სამშობლო დაეტოვებინა. 1996-2009 წლებში მუშაობდა აფხაზეთის ლეგიტიმურ მთავრობასა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2007-2009 წლებში საქართველოს კონსულად მსახურობდა სალონიკში, საბერძნეთი. 2009 წლის ივნისში აფხაზეთის ლეგიტიმური მთავრობის თავმჯდომარედ აირჩიეს. გიორგი ბარამიას ბიოგრაფია აფხაზეთის მთავრობის ვებსაიტზე
ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)

ფეიენორდი (ნიდერლ. Feyenoord [ˈfɛi̯əˌnɔːrt]) — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ როტერდამში. „აიაქსთან“ და „პსვ-თან“ ერთად იგი ნიდერლანდების „დიდი სამეულის“ კლუბებში შედის. 1965 წლიდან მოყოლებული მხოლოდ ეს სამი გუნდი ახერხებს ერედივიზიონის მოგებას, გარდა ორი სეზონისა, როდესაც „ალკმაარმა“ ორჯერ მოახერხა ჩემპიონატის მოგება, 1981 და 2009 წლებში. „ფეიენორდმა“ თოთხმეტჯერ მოიგო ჩემპიონატი, თერტმეტჯერ ნიდერლანდების თასი, ორჯერ ნიდერლანდების სუპერთასი. ამასთან, მოგებული აქვს უეფა-ს ჩემპიონთა თასი (1969-70), უეფა-ს თასი (1973-74, 2001-02) და საკონტინენტთაშორისო თასი (1970). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი) Feyenoord.com – ოფიციალური საიტი (ინგლისური) Feyenoord.nl – ოფიციალური საიტი (ნიდერლანდური ენა) ↑ ზოგიერთი უცხოენოვანი ბგერის გადმოცემა ქართულში (ქართულ პრესაში ხშირად მოიხსენიებენ დამახინჯებული ფორმით, როგორც ფეინოორდი ან ფეიენოორდი) ↑ (ინგლისური) 'Big Three' donate 150,000 euros for aid to tsunami victims დაარქივებული 2008-10-02 საიტზე Wayback Machine. , ajax-usa.com ↑ (ინგლისური) Feyenoord honours დაარქივებული 2007-02-02 საიტზე Wayback Machine. , ajax-usa.com
ანალოღია

ანალოღია (ბერძ. σναλογειον, σναλογια, ღ ბიზანტიური წარმოთქმაა γ-სი) — მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ხატებისა და საღვთო წიგნების დასასვენებელი მაღალი დახრილი მაგიდა. თეიმურაზ ბაგრატიონის განმარტებით „წიდა საბასა კანონსა შინა ანალოღია არს სახე ანუ ხატი ქრისტესი ანუ ხუთისმშობლისა“, რადგან აღნიშნული მაგიდაც ძირითადად ხატთათვისაა განკუთვნილი, სახელიც აქედან ეწოდა. ტერმინი ანალოღია (ანალოგია) საწიგნე მაგიდის აღსანიშნავად ქართულში XIX საუკუნემდე არ გვხვდება. იგი რუსულიდან უნდა იყოს შემოტანილი ისე, როგორც ჩვენს ეკლესიებში ხატების ხატსასვენზე დაბრძანების ჩვეულება. ქართულ ტაძრებში ადრეული დროიდან ხატები დაკიდებული იყო. რუსულში აღნიშნულ მაგიდას аналой ეწოდება (Закон Божий, 1991). ქართველ მორწმუნეთა მეტყველებაში ანალოღიის პარალელურად გვხვდება საკუთრივ ქართული ტერმინები: ფუძეხატი, წირვის ხატი, საკურთხევლის ხატი, შუა ხატი (ასე ეწოდება ეკლესიის გუბმათის ქვეშ მდებარე ხატსასვენს. მასზე სადაგ დღეებში დასვენებულია ის ხატი, ვისი სახელობისაცაა ტაძარი, ხოლო დღესასწაულებში ის, რომლის ხსენებაცაა და რომელსაც ეძღვნება წირვა), სახატე (ე.ი. ხატის დასასვენებელი), კათედრა (ანალოღია თითქმის იგივეა, რაც მაგიდა ორატორთათვის, კათედრა, ოღონდ შემოსილი), საწიგნე (საღვთო წიგნებისათვის განკუთვნილი მაგიდა). ლუიზა ხაჭაპურიძე, ღვთისმსახურების ლექსიკა, ქართველური მემკვიდრეობა, ტ. I, ქუთ., 1996.
კრუბერის გამოქვაბული

კრუბერის გამოქვაბული, ვორონია-კრუბერის გამოქვაბული — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბერჭილის ქედზე, ორთაბალაგანის აღმოსავლეთ ხეობის ზემო ნაწილში. კრუბერის გამოქვაბული სიღრმით მსოფლიოში მეორე ადგილზეა ვერიოვკინის მღვიმის შემდეგ. შესასვლელი ზღვის დონიდან 2320 მ-ზე მდებარეობს. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. მღვიმე წარმოადგენს სუბვერტიკალური ტიპის სიღრუეს. მღვიმეში გვხვდება მინიატურული სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ფარდები, ადგილობრივი წარმოშობის ნგრეული და გამოფიტვის მასალა. ჰავა სტატიური. არის ასევე წყლის ნაკადები და პატარა ტბები. კრუბერის უფსკრულის წყლებით საზრდოობს მდინარე რეპრუა. მღვიმეში ბინადრობენ მრავალფეხა ჭიები, ხოჭოები და სხვა. სახელი ეწოდა ალექსანდრე კრუბერის პატივსაცემად. მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966. ↑ Russian explorers reach bottom of world's deepest cave
აბანოთუბანი

აბანოთუბანი, აბანოების უბანი — საქართველოს დედაქალაქ თბილისის ერთ-ერთი უძველესი უბანი, მდ. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. სახელწოდება უკავშირდება ძველთაგანვე ცნობილ ბუნებრივად ცხელ მინერალურ წყლებზე გაშენებულ აბანოებს. ლეგენდა თბილისის ცხელი წყლების აღმოჩენას და მათზე ქალაქის გაშენებას ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალს მიაწერს (V საუკუნე). X საუკუნის არაბი გეოგრაფი, იბნ ჰაუკალი „გზათა და სამეფოთა წიგნში“ აღნიშნავს: „ქალაქში [თბილისში] არის ტიბერიადის აბანოების მსგავსი აბანოები, რომელთა წყალიც უცეცხლოდ დუღს“. ისტორიული ცნობებით, XIII საუკუნის თბილისში მინერალური წყლის 65 აბანო ყოფილა. თბილისის აბანოებზე ცნობებს გვაწვდიან XIII-XIV საუკუნეების ვენეციელი მოგზაური მარკო პოლო, XVIII საუკუნის რუსი ვაჭარი ვასილ გაგარა, ასევე ვახუშტი ბაგრატიონი, რომელიც თბილისში ექვს აბანოს ითვლის. XVII–XIX საუკუნეების თბილისში იყო ერეკლეს, ბებუთას, მელიქის, მეითრის (სუმბათოვის), გოგილოს, ორბელიანთა, თბილელის, მირზოევის, ხოჯას, „გრილი“ (შიოევის), „ჭრელი“ და სხვა აბანოები. დღემდე შემორჩენილ აბანოთა უმრავლესობა XVII–XVIII საუკუნეებში ირანული არქიტექტურის გავლენითაა შექმნილი და მერმინდელ სეიდაბადშია თავმოყრილი, ბოტანიკური ბაღის აღმართის დასაწყისში. სწორედ ამიტომ, ამ ადგილს აბანოთუბანი ეწოდა. ამ აბანოებს ძველ თბილისში მარტო სამკურნალო დანიშნულება არა ჰქონია; აქ ხშირად მთელი დღით მოდიოდნენ მოქალაქეები, ბანაობდნენ, ისვენებდნენ და ლხინსაც მართავდნენ. აქვე ამოწმებდნენ სადედამთილოები საპატარძლოს სილამაზეს. ჭრელი აბანო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 13. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. — გვ. 4-5.
სამხრეთის ბუგი

სამხრეთის ბუგი (უკრ. Південний Буг; რუს. Южный Буг; თურქ. Aksu) — მდინარე დასავლეთ უკრაინაში, 145 კილომეტრი პოლონეთის საზღვრიდან, ჩაედინება შავ ზღვაში, მისი სიგრძეა 806 კილომეტრი, აუზის ფართობია 63,700 კმ². (პოლონური) Boh (რუსული) Photos of the Southern Bug coasts დაარქივებული 2010-06-09 საიტზე Wayback Machine.
ნატალის პროვინცია

პროვინცია (აფრ. Provinsie Natal) — ყოფილი პროვინცია სამხრეთ აფრიკაში, არსებობდა 1910 წლიდან 1994 წლამდე. მისი დედაქალაქი იყო პიტერმარიცბურგი. ნატალის პროვინცია იყო ერთადერთი პროვინცია სამხრეთ აფრიკაში, რომელმაც 1960 წლის სამხრეთ აფრიკის რეფერენდუმზე უარი განაცხადა რესპუბლიკის შექმნაზე. 1994 წელს ნატალის პროვინცია კვაზულუ-ნატალის პროვინცია გახდა.
ახალი ათონის მონასტერი

ახალი ათონის მონასტერი (სრული სახელი: წმინდა მოციქული სვიმონ კანანელის მონასტერი ახალ ათონზე) — მართლმადიდებლური ქრისტიანული მონასტერი დაარსებული 1875 წელს საბერძნეთის ათონის მთის წმინდა პანტელეიმონის ბერების მიერ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. სამონასტრო კომპლექსის მშენებლობა დაიწყო 1884 წელს და 1896 წელს დასრულდა. კომპლექსის ასაგებად საჭირო გახდა მთის ნაწილის ჩამოჭრა და ათასობით ტონა მიწისა და მთის ქანების გატანა. საქმეს ართულებდა გეოგრაფიული მდებარეობაც. მიუხედავად ამისა, მშენებლობა 12 წელიწადში დასრულდა. მონასტრის მშენებლობას მფარველობდა რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე III. მისი ნაჩუქარია ცენტრალური დასავლეთის კორპუსის სამრეკლოს მუსიკალური კურანტები. მოგზაურობა მისი მაღალ ყოვლად უსამღვდელოების არქიეპისკოპოსის პავლესი საქართველოს ექსარხოსისა თბილისიდამ ბიჭვინტამდე და ძველი ბიჭვინტის სობორის კურთხევა // მწყემსი, 1885, N18, გვ.7-9. აღწერილია ახალი ათონის მონასტერი და ბიჭვინთის ძველი ტაძარი Андрей Поздняев, Стародавние традиции Нового Афона, Гудок, 12.11.2005 მონასტრის ფოტოები, 2008 წ. დაარქივებული 2009-03-11 საიტზე Wayback Machine.
აბანოს კარი

აბანოს კარი — ისტორიული ძველი თბილისის ერთ-ერთი კარი. გაჭრილი იყო ქალაქის გალავნის აღმოსავლეთ კედელში. მდებარეობდა აღმოსავლეთიდან თბილისისკენ მომავალი განჯის გზის ერთ-ერთი განშტოების დასასრულს და მიმართული იყო აბანოების უბნისაკენ (დაახლ. ახლანდელი გრიშაშვილის ქუჩის ღერძზე). აქედან მგზავრი დღევანდელი სამღებროს ქუჩის გასწვრივად მიმავალი გზით ციხის (თათრის, ახლანდ. გორგასლის მოედანი) მოედანზე ხვდებოდა. ასრულებდა საბაჟო პუნქტის ფუნქციასაც. კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1985. — გვ. 6.