laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მთვარის გარშემო

„მთვარის გარშემო“ (ფრანგ. Autour de la Lune) — ფრანგი მწერლის, ჟიულ ვერნის სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის რომანი, გამოიცა 1870 წელს. იგი გაგრძელებაა რომანის „დედამიწიდან მთვარემდე“. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მას შემდეგ რაც კაპიტანი ნიკოლი, იან ბარბიკენი და მიშელ არდანი ყუმბარით მთვარისკენ გაისროლეს, მათი ბედი დაახლ. 10 დღის განმავლობაში უცნობი რჩება, მაგრამ დედამიწიდან მთვარემდე-ს ბოლოს ცნობილი ხდება, რომ ყუმბარამ მთვარეს ვერ მიაღწია, თუმცა ისე ახლოს ჩაუქროლა მას, რომ მის თანამგზავრად იქცა. ასე სრულდება დედამიწიდან მთვარემდე. რომანში მთვარის გარშემო, მოქმედება იწყება ნიკოლის, ბარბიკენისა და არდანის ყუმბარაში ჩაჯდომით. მალე კოლუმბიადიდან ყუმბარას გაისვრიან და იგი დედამიწას გასცილდება. მოგზაურებს თან ჰყავთ ორი ძაღლი - სატელიტი და დიანა. კოლუმბიადიდან გასროლის დროს, ხვადმა, ანუ სატელიტმა თავი მიარტყა ყუმბარის ზედა ნაწილს და თავი გაუსკდა. რამდენიმე დღიანი ავადმყოფობის შემდეგ, იგი დაიღუპება. ამასობაში, მოგზაურები გამგზავრებიდან ცოტა ხნის შემდეგ წააწყდებიან დედამიწის მეორე თანამგზავრს, ბოლიდს, რომლის არსებობასაც რამდენიმე მეცნიერი ამტკიცებდა. ეს ბოლიდი მომავალში მათ მოგზაურობაზე მნიშვნელოვან გავლენას იქონიებს. მანამდე კი ისინი ამას ვერ მიხვდებიან და ჩვეულებრივად განაგრძობენ ყუმბარაში ცხოვრებას. ყუმბარამ მთვარეს 5 დეკემბერს, შუაღამისას უნდა მიაღწიოს. ნელ-ნელა ყუმბარა მთვარეს უახლოვდება, მაგრამ იან ბარბიკენი მიხვდება, რომ ყუმბარა გადაიხარა და მთვარეზე აღარ დაეცემოდა. მართალია, ყუმბარა განაგრძობს მთვარესა და მას შორის მანძილის შემცირებას, მაგრამ ბარბიკენი ამტკიცებს, რომ ყუმბარა მთვარეზე არ დაეცემა. თავდაპირველად, იგი ამის მიზეზს ვერ ასახელებს, ხოლო შემდეგ მიხვდება, რომ იმ ბოლიდმა ყუმბარა მიიზიდა და ამიტომ ასცდა იგი გზას მთვარისაკენ. ყუმბარა მთვარის მიზიდულობის არეში მოხვდება. სწორედ ამ დროს იწყება ჩვენი მოგზაურების უჩვეულო მოგზაურობა მთვარის გარშემო. ისინი ერთ წრეს დაარტყამენ მთვარეს, მაგრამ კვლავ აწუხებთ კითხვა: როდემდე უნდა იყონ ასე? საბოლოოდ, ყუმბარა დედამიწაზე დაბრუნდება და შუაგულ ოკეანეში ჩავარდება. მგზავრები უვნებლად გადარჩებიან და გამოქვეყნდება ბარბიკენის მიერ დაწერილი „მოგზაურობის ჩანაწერები“. მართალია, მათ მთვარემდე ვერ მიაღწიეს, თუმცა მასზე ძალიან ბევრი რამ გაიგეს. „პროექტ გუტენბერგზე“
ტათევის საბაგირო გზა

ტათევის საბაგირო გზა (სომხ. Տաթևի թևեր) — 5.7 კმ (3.5 მ) სიგრძის საბაგირო გზა სომხეთში, სოფელ ჰალიძორსა და ტათევის მონასტერს შორის. იგი არის მსოფლიოში ყველაზე გრძელი საბაგირო გზა, რომელსაც გააჩნია მხოლოდ ორი სადგური (ზემო სადგური ტათევში, ქვემო ჰალიძორში). შესულია გინესის რეკორდების წიგნში როგორც ყველაზე გრძელი, უწყვეტი, ორმაგი საბაგირო გზა. კონსტრუქციის შენება დასრულდა 2010 წლის 16 ოქტომბერს. მდებარეობს სომხეთის სამხრეთ ნაწილში, ირანის საზღვართან ახლოს. იწყება სოფელ ჰალიძორის მთავარი გზატკეცილიდან, რომელიც აკავშირებს სოფელს ერევანთან და სრულდება სოფელ ტათევში IX საუკუნის ტათევის სამონასტრო კომპლექსთან ახლოს. საბაგიროს გააჩნია ორი კაბინა, თითოეულს შეუძლია გადაიყვანოს 25 მგზავრი. კაბინა ავითარებს 37 კმ/სთ სიჩქარეს, ერთ გზის გავლას 10 წუთი სჭირდება. ყველაზე მაღლა საბაგირო 320 მ-ზე (1050 ფტ) ადის. ადგლილობრივ მოსახლეებს მგზავრობა 500 სომხურ დრამად შეუძლიათ ($ 1.20), სხვებმა კი ერთ გზაში 4000 დრამი ($9.80) უნდა გადაიხადონ. საბაგირო გზის აშენება $18 მილიონი დაჯდა, თუმცა ამ თანხის დიდი ნაწილი კერძო შემოწირულობებია. 2010 წელს საბაგირო გზის გახსნას დაესწრო სომხეთის პრეზიდენტი სერჟ სარქისიანი და სომხეთის კათოლიკოსი გარეგინ II, 7 ადგილობრივ ბავშვთთან ერთად. მათ პირველად გაირეს ეს გზა. „Longest cable car links Armenian monastery“. Euronews. 2010-10-19. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-14. ციტირების თარიღი: 23 August 2011. „Armenia opens aerial tramway aspiring to be named the world's longest“. Hurriyet Daily News and Economic Review. 2010-10-18. ციტირების თარიღი: 23 August 2011. „World's longest cable car line opens to Armenia“. The Jakarta Globe. 2010-10-16. ციტირების თარიღი: 23 August 2011. „World Longest Tramway?“. CNN. 2010-09-06. ციტირების თარიღი: 23 August 2011. Wings of Tatev in Guinness Book of Records (video) | Armenia News - NEWS.am ↑ Longest non-stop double track cable car. Guinness World Records. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
გერმანისტიკული ენათმეცნიერება

გერმანისტიკული ენათმეცნიერება, ან გერმანისტიკული ლინგვისტიკა (გერმ. Germanistische Linguistik, შემოკლებით GL) — გერმანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში. გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებას ხშირად ენის გერმანისტიკასაც (გერმ. Sprachgermanistik) უწოდებენ. ასევე მსგავსი ფორმითაა ნაწარმოები ლიტერატურის გერმანისტიკა (გერმ. Literaturgermanistik), რომლითაც გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობას აღნიშნავენ. თუ ტერმინით "გერმანული ენათმეცნიერება" გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ უნივერსიტეტებში სრულიად განსხვავებული ქვეყნების ენების ( - ინგლისური, ესპანური, ბულგარული, სერბულ-ხორვატული, ჩინური, იაპონური და ა.შ.) სამეცნიერო კვლევას აღნიშნავენ, "გერმანისტიკული ენათმეცნიერება" აღნიშნავს მხოლოდ გერმანულ ენის მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას. გერმანისტიკული ენათმეცნიერება წარმოადგენს გერმანიის, ავსტრიის, შვეიცარიისა და ლუქსემბურგის უნივერსიტეტებში სამიდან ერთ-ერთ არჩევით დარგს გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობისა და მედიევისტიკის გვერდით. გერმანისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტები პირველი ოთხი სემესტრის განმავლობაში გერმანისტიკის სამივე დარგს გადიან როგორც ამ დარგის საფუძველს, შესავალი საგნების სახით, ხოლო მოგვიანებით კი სტუდენტებს შეუძლიათ თავად გადაწყვიტონ სამი გერმანისტიკული მიმართულებიდან სამივე აირჩიონ, თუ არა. საერთო მინიმუმად ორი დარგია მიჩნეული. შიდა გერმანისტიკა საზღვარგარეთის გერმანისტიკა გერმანული როგორც უცხო ენა გერმანული გრამატიკა Gabriele Graefen, Martina Liedke: Germanistische Sprachwissenschaft. Deutsch als Erst-, Zweit- oder Fremdsprache. 2., überarb. u. erweiterte Aufl., mit CD-ROM, (UTB 8381), A. Francke, Tübingen 2012, ISBN 978-3-8252-8491-6, online-Version mit Inhaltsverzeichnis დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine. . გერმანისტიკა ბერლინში დაარქივებული 2015-07-16 საიტზე Wayback Machine. გერმანისტიკა მიუნხენში გერმანისტიკა ტრირის უნივერსიტეტში
ფარქუარის კუნძულები

ფარქუარის კუნძულები (ინგლ. Farquhar) — სეიშელის გარე კუნძულებში შემავალი კუნძულთა ჯგუფი. კუნძულები მდებარეობს 700 კმ-ზე უფრო მეტ მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით სეიშელის კუნძულების დედაქალაქ ვიქტორიადან, კუნძულ მაეზე. ხმელეთის ფართობი არ აღემატება 11 კმ²-ს, მაგრამ მთელი ტერიტორიის ფართობი დაახლოებით 370 კმ²-ია. კუნძულთა ჯგუფი მოიცავს ორ ატოლს, ერთ ცალკე კუნძულს და ერთ რიფს: სენ-პიერი — კუნძული, ფარქუარი — ატოლი, რომელიც შედგება ორი დიდი და რამდენიმე უფრო მომცრო კუნძულებისგან, პროვიდენსი — ატოლი, რომელიც შედგება პროვიდენსის და სერფის კუნძულებისაგან, უიზარდის რიფი. Farqua quadrimaculata — Oonopidae-ს ოჯახის ობობების სახეობა, ფარქუარის კუნძულების ერთადერთი ცნობილი ენდემი. კუნძულებზე მდებარეობს მხოლოდ ორი დასახლება, ატოლ ფარქუარის ჩრდილოეთ კუნძულზე და ატოლ პროვიდენსზე მდებარე ერთ-ერთ კუნძულზე. ↑ The Seychelles Islands - Farquhar Atoll. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-21. ციტირების თარიღი: 2015-08-21. ↑ The Seychelles Islands - Providence Atoll. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-21. ციტირების თარიღი: 2015-08-21.
გერმანისტიკული მედიევისტიკა

გერმანისტიკული მედიევისტიკა (გერმ. Germanistische Mediävistik) — გერმანისტიკისა და მედიევისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში. გერმანისტიკული მედიევისტიკა დაკავებულია გერმანული ენისა და ლიტერატურის შესწავლითა და კვლევით პირველი ჩანაწერებიდან ( - VIII საუკუნე) ვიდრე ადრეულ ახალ დრომდე ( - XVI საუკუნე). გერმანისტიკული ენათმეცნიერება ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა Bein, Thomas: Germanistische Mediävistik. Eine Einführung. (გერმანისტიკული მედიევისტიკა. შესავალი.) 2. Auflage. Berlin: Schmidt, 2005, გვ. 90. ISBN 3-503-07960-2 Weddige, Hilkert: Einführung in die germanistische Mediävistik. (შესავალი გერმანისტიკულ მედიევისტიკაში) München: Beck, 2001, გვ. 14. ISBN 3-406-36749-6 შტუტგარტის უნივერსიტეტის გერმანისტიკული ფაკულტეტის ვებგვერდი
ფარქუარი

ფარქუარი (ინგლ. Farquhar) — ატოლი სეიშელის გარე კუნძულების ფარქუარის კუნძულების შემადგენლობაში. 1965 წლიდან 1976 წლის ჩათვლით შედიოდა ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორიის შემადგენლობაში. ატოლის საერთო ფართობი, ლაგუნის ჩათვლით, შეადგენს 170,5 კმ²-ს. ხმელეთის ფართობია 7,5 კმ². ფარქუარი გამოირჩევა მაღალი ქვიშოვანი დიუნებით, რომელთაგან ზოგიერთი მათგანი აღწევს 10 მეტრზე მეტ სიმაღლეს. კუნძულების ძირითადი ჯგუფი იღებს მრუდის ფორმას, რომელიც აღწერს კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილს. კუნძულები მდებარეობენ 765 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით კუნძულ მაედან. სეიშელის არქიპელაგში ისინი ყველაზე სამხრეთი კუნძულებია. ატოლის შემადგენლობაში შედის დაახლოებით 10 კუნძული, რომელთაგან ყველაზე დიდებია ჩრდილოეთის და სამხრეთის კუნძულები. ამ ორ კუნძულს შორის მოქცეულია უფრო მცირე მანაჰას კუნძულები. სამხრეთით მდებარეობს კუნძული გოელეტესი. ატოლის დასავლეთით მდებარეობს ტრუას კუნძულები. კუნძულების მთლიანი ჩამონათვალი: ბანქს დე სეიბლი გოელეტესი მანაჰას კუნძულები ჩრდილოეთის შუა სამხრეთის ჩრდილოეთის კუნძული ტრუას კუნძულები დეპოსი ლაპინი შუა სამხრეთის კუნძული. ფარქუარი აღმოაჩინეს 1501 წელს პორტუგალიელმა ზღვაოსანმა ჟუან და ნოვამ. ჩრდილოეთის კუნძულზე არსებობს პატარა დასახლება, რომელშიც ცხოვრობს 15 ადამიანი და ფარქუარის აეროპორტი. ლაგუნებში ტარდება დაივინგი. სეიშელის კუნძულების მრავალწლიანი მეთაური ფრანს-ალბერ რენე — ადგილობრივი მაცხოვრებელია. The Islands of the Seychellesდაარქივებული 2013-10-04 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Farquhar Atoll (ინგლისური) ↑ The Seychelles Islands - Farquhar Atoll. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-21. ციტირების თარიღი: 2015-08-21. ↑ Farquhar Atoll დაარქივებული 2008-01-02 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
პროვიდენსი (ატოლი)

პროვიდენსი (ინგლ. Providence Atoll) — ატოლი სეიშელის გარე კუნძულების ფარქუარის კუნძულების შემადგენლობაში. სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ შეადგენს დაახლოებით 30 კმ-ს, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ — 10 კმ-ს. საერთო ფართობი 200 კმ²-ია. ხმელეთის ფართობი — 1,5 კმ². ატოლის შემადგენლობაში შედის 2 მარჯნის კუნძული: პროვიდენსი — მდებარეობს ჩრდილოეთით. სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 4 კმ-ია, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 0,4 კმ. ფართობი 1 კმ²-ზე ცოტათი მეტი. არსებობს პატარა დასახლება — 6 ადამიანი კუნძულის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში. 9°14′ ს. გ. 51°03′ ა. გ.﻿ / ﻿9.233° ს. გ. 51.050° ა. გ.﻿ / -9.233; 51.050. სერფი — დაუსახლებელი კუნძული, მდებარეობს სამხრეთში. მანძილი პროვიდენსამდე 27 კმ-ია. სიგრძე — 4 კმ, სიგანე — 0,5 კმ. ფართობი — 0,5 კმ². 9°30′ ს. გ. 51°01′ ა. გ.﻿ / ﻿9.500° ს. გ. 51.017° ა. გ.﻿ / -9.500; 51.017. კუნძულები ცნობილია თავისი თევზის სიმრავლით. სერფის კუნძულზე ბუნებრივი გზით იზრდება ქოქოსის პალმა. The Islands of the Seychellesდაარქივებული 2013-10-04 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Seychelles: Providence Atoll (ინგლისური) ↑ The Seychelles Islands - Providence Atoll. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-21. ციტირების თარიღი: 2015-08-21.
კლაუდია (მატუ-გროსუ)

კლაუდია (პორტ. Cláudia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 368 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 073 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.2 კმ²-ზე. ფართობი 3 820 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ფელის-ნატალი

ფელის-ნატალი (პორტ. Feliz Natal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 933 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.95 კმ²-ზე. ფართობი 11 462 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
იტაუბა

იტაუბა (პორტ. Itaúba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 575 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.01 კმ²-ზე. ფართობი 4 529 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
მარსელანდია

მარსელანდია (პორტ. Marcelândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 290 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 006 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.98 კმ²-ზე. ფართობი 12 281 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ნოვა-სანტა-ელენა

ნოვა-სანტა-ელენა (პორტ. Nova Santa Helena) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 347 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.3 კმ²-ზე. ფართობი 2 627 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სანტა-კარმენი

სანტა-კარმენი (პორტ. Santa Carmem) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 386 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 085 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.06 კმ²-ზე. ფართობი 3 855 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
სინოპი (ბრაზილია)

სინოპი (ბრაზილია) (პორტ. Sinop) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 384 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 113 099 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.69 კმ²-ზე. ფართობი 3 942 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
უნიან-დუ-სული

უნიან-დუ-სული (პორტ. União do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 760 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.82 კმ²-ზე. ფართობი 4 581 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ვერა (მატუ-გროსუ)

ვერა (პორტ. Vera) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 383 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 235 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.45 კმ²-ზე. ფართობი 2 962 კმ²-ია. მატუ-გროსუ ბრაზილიის შტატები Estimativas da população para 1º de julho de 2009 Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil დაარქივებული 2009-10-03 საიტზე Wayback Machine.
ერევნის რესპუბლიკური სტადიონი

ერევნის რესპუბლიკური სტადიონი (სომხ. Երևանի հանրապետական մարզադաշտ) აგრეთვე ცნობილი როგორც ვაზგენ სარქისიანის სახელობის რესპუბლიკური სტადიონი (სომხ. Վազգեն Սարգսյանի անվան Հանրապետական մարզադաշտ) — მრავალფუნქციური სტადიონი, რომელიც მდებარეობს ვარდანცის ქუჩის 65 ნომერში, სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. სტადიონი აშენდა 1933-1935 წლებში და 1935 წელს გაიხსნა დინამოს სტადიონის სახელით. პირველად სტადიონი მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ 1953 წელს განაახლეს. სომხეთის ეროვნული ნაკრები ამ სტადიონზე მართავს საშინაო შეხვედრებს. სტადიონის ტევადობა 14 403 ადგილია. სტადიონი 1935 წელს საბჭოთა მმართველობისას გაიხსნა და თავდაპირველად დინამოს სტადიონი ეწოდებოდა, 1999 წელს სრული განახლების შემდეგ რესპუბლიკური სტადიონი ეწოდა, ოდნავ მოგვიანებით კი 1999 წლის 28 დეკემბერს ვაზგენ სარქისიანის სახელობის რესპუბლიკური სტადიონი, სომხეთის ყოფილი თავდაცვისა და პრემიერ მინისტრ ვაზგენ სარქისიანის პატივსაცემად, რომელიც 1999 წლის 27 ოქტომბერს მოკლეს პარლამენტში განხორციელებული ტერაქტის დროს. სტადიონი პირველად 1953 წელს განახლდა, სრული განახლება კი 1995 წელს დაიწყო, ფინანსური პრობლემების გამო სამუშაოები მხოლოდ 1999 წელს დასრულდა, ჯამში დახარჯულმა თანხის ოდენობამ $3 მილიონს მიაღწია. ბოლოს სტადიონი 2008 წელს ებრაულმა კომპანია Green Diversified Ltd-მ განაახლა, შეიცვალა მოედნის საფარი, გარემონტდა VIP ლოჟები და დამონტაჟდა თანამედროვე დაცვის სისტემა. შედეგად სტადიონი აკმაყოფილებს UEFA-ს სტანდარტებს, შესრულებული სამუშაოების გამი სტადიონის ტევადობა 14 968-დან 14 403-მდე შემცირდა. ამჟამად რესპუბლიკური სტადიონის გამოყენების უფლება სომხურ კლუბ „ულისესს“ აქვს, აქვე თამაშობს სომხეთის ეროვნული ნაკრები საშინაო მატჩებს. 11 ოქტომბერი 2003, ევრო 2004 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-4 ესპანეთის ნაკრები, att. 16 000. 22 აგვისტო 2007, ევრო 2008 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 1-1 პორტუგალიის ნაკრები, att. 15 550. 13 ივნისი 2015, ევრო 2016 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 2-3 პორტუგალიის ნაკრები, att. 14 527. 7 ოქტომბერი 2011, ევრო 2012 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 4-1 მაკედონიის ნაკრები, att. 14 403. 12 ოქტომბერი 2012, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-3 ჩეხეთის ნაკრები, att. 14 403. 26 მარტი 2011, ევრო 2012 კვალიფიკაცია: სომხეთის ნაკრები 0-0 რუსეთის ნაკრები, att. 14 400. Страница стадионов Армении с описанием на сайте FootballPlus.com (ინგლისური) Профиль на worldstadiums.com დაარქივებული 2015-09-06 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Профиль на weltfussballarchiv.com დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Республиканский стадион из космоса (ინგლისური) ↑ (სომხური) ՄԱՐԶԱԴԱՇՏ. ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՐԶԱԴԱՇՏԸ დაარქივებული 2018-10-08 საიტზე Wayback Machine. ↑ (სომხური) ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՐԶԱԿԱՆ ԿԱՌՈՒՅՑՆԵՐԸ ↑ The beginnings of Armenian football ↑ FFA official website ↑ „Parliament Shooting Victims Commemorated“. Asbarez. 28 December 1999. ციტირების თარიღი: 6 April 2013. ↑ Israeli company to repair the Republican STadium
არშაკ I (პართია)

არშაკ I — პართიის მეფე და არშაკიდების დინასტიის დამაარსებელი. არშაკ I-ის შემდეგ არშაკიდების ყველა მონარქი საკუთარ თავს ოფიციალურად არშაკს უწოდებდა. მის პატივსაცემად ქალაქ აშხაბადს მისი სახელი ეწოდა. არშაკ I-ის მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 247 წელს და ამავე წელს დასრულდა, მის შემდეგ სამეფო ტახტზე ტირიდატე I ავიდა. არშაკიდები პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
ტირიდატე I

ტირიდატე I — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ტირიდატე I სამეფო ტახტზე არშაკ I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 247 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 211, მის შემდეგ კი ტახტზე არტაბან I ავიდა. არშაკიდები პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
არტაბან I

არტაბან I — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. არტაბან I სამეფო ტახტზე ტირიდატე I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 211 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 191, მის შემდეგ კი ტახტზე ფრიაპატი ავიდა. ითვლება, რომ არტაბან I-ის ბიძამ არშაკ I-მა ძვ. წ. 247 წელს დააარსა არშაკიდების დინასტია. სავარაუდოდ არსაკის შემდეგ სამეფო ტახტზე მისი ძმა ტირიდატე I ავიდა, მის შემდეგ კი მეფობა არტაბან I-მა განაგრძო, თუმცა გამომდინარე იმ ფაქტიდან, რომ დინასტიის წევრები არშაკ I-ის პატივსაცემად მის სახელს ირქმევდნენ, არტაბანის ოფიციალურ სახელი არის არშაკ II, შესაბამისად არსებობს მოსაზრება, რომ არტაბანი სამეფო ტახტზე არშაკ I-ის შემდეგ ავიდა. არშაკიდები პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
ფრიაპატი

ფრიაპატი — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრიაპატი სამეფო ტახტზე არტაბან I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 191 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 176, მის შემდეგ კი ტახტზე ფრაატ I ავიდა. არშაკიდები პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
აიბ (სკოლა)

აიბ (სომხ. Այբ դպրոց) — კერძო საგანმანათლებლო კომპლექსი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. გაიხსნა 2011 წელს Ayb Educational Foundation-ს მიერ. ამჟამად სკოლაში 195 მოსწავლე სწავლობს, სკოლის თანამშრომელთა რაოდენობა კი 53-ს აღწევს. სწავლა სომხურ, რუსულ და ინგლისურ ენაზე მიმდინარეობს. მოსწავლეები 12 ბალიანი სისტემით ფასდებიან. აიბ-ის სიმბოლური ფერებია თეთრი და სტაფილოსფერი, დევიზი კი „იცოდე და შექმნი“ (სომხ. Իմա եւ արա და სომხ. Իմացիր և արարիր). სკოლა არაკომერციული ორგანიზაციაა, დარეგისტრირებული როგორც „Ayb Learning Hub Foundation“. Ayb Educational Foundation 2006 წელს დაარსდა, სომხეთში განათლების დონის გასაუმჯობესებლად. 2010 წელს სომხეთის მთავლობამ გამოყო 7 ჰექტარი მიწა აიბ-ის სკოლის პროექტისთვის. 2011 წელს საგანმანათლებლო კომპლექსის პირველი სექტორი გაიხსნა. თავდაპირველად კომპლექსი გაიხსნა როგორც საშუალო სკოლა. 2013 წელს გაიხსნა სკოლის ძირითადი სექტორი, 2014 წელს კი მესამე სექტორის მშენებლობაც დასრულდა. კომპლექსს გააჩნია საკუთარი ხელოვნების ცენტრი, მედია ცენტრი, ეკლესია და სპორტული კომპლექსი. სკოლის პრეზიდენტი მესროპ არამიანია, დირექტორი კი დავით საჰაკიანი. მთავარი შესასვლელი და ბუფეტი საკონფერენციო დარბაზი ოფიციალური ვებგვერდი ↑ History. ციტირების თარიღი: 15 April 2014.
ფრაატ I

ფრაატ I — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ I სამეფო ტახტზე ფრიაპატის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 176 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 171, მის შემდეგ კი ტახტზე მითრიდატე I ავიდა. მმართველობის დასაწყისშივე მან საკუთარი სამხედრო ძალები მარდებით დასახლებული ტერიტორიებისაკენ მიმართა, ღარიბი მაგრამ ომის მოყვარული ხალხებისაკენ, რომელთაც ელბურსის აღმოსავლეთ ნაწილი ჰქონდათ ოკუპირებული და კასპიის ზღვის სამხრეთი (შესაძლოა დღევანდელი მაზანდარანი და გორგანი). მიუხედავად იმისა, რომ მას ჰყავდა რამდენიმე ვაჟი, რომელთაც უკვე შეეძლოთ სამეფო ტახტზე ასვლა ფრაატმა ტახტის მემკვიდრედ მისი ძმა მითრიდატე I გამოაცხადა. არშაკიდები პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი

დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი (სომხ. Դիլիջանի միջազգային դպրոց) — ერთ-ერთი თვრამეტი კოლეჯიდან, რომელებიც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით იქმნება United World Colleges-ს პროექტის ფარგლებში და პირველი სკოლა-ინტერნატი სომხეთში. პირველი მოსწავლეები სკოლამ 2014 წლის სექტემბერში მიიღო (მე-11 კლასელები), თუმცა 2017 წლისთვის აპირებენ მე-8 კლასიდან სწავლის დაწყებას. 2023 წლისთვის კი იგეგმება კოლეჯის სრულად შევსება, ამ დროისთვის აქ 650 მოსწავლე ისწავლის. United World Colleges მოძრაობის და ამ სკოლის მიზანს წარმოადგენს გახადონ „განათლება ძალა ხალხის, ერების და კულტურების გაერთიანებისა, მშვიდობისა და უზრუნველი მომავლისათვის“. კოლეჯი გასცემს საერთაშორისო ბაკალავრიატის დიპლომს მე-11 და მე-12 კლასელებისთვის (იგეგმება მე-8, მე-9 და მე-10 კლასელების მიღებაც). სკოლის ნაწილი მდებარეობს დილიჯანის ეროვნულ პარკში. დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი ოფიციალურად 2014 წლის 11 ოქტომბერს გაიხსნა. გახსნას ესწრებოდა სომხეთის და სერბეთის პრეზიდენტები სერჟ სარქისიანი და ტომისლავ ნიკოლიჩი, ასევე სომხეთის და სირიის კათალიკოსები გარეგინ II და იგნატიუს ეფრემ II. სკოლის დამაარსებლები არიან რუბენ ვარდანიანი და ვერონიკა ზონაბენდი. მათ სკოლის დაარსების იდეა 2006 წელს გაუჩნდათ. მთავარი შესასვლელი შენობის გვერდხედი მთავარი შენობის ინტერიერი ბილიკი სასწავლო შენობასა და სარეკრეაციო ზონას შორის სარეკრეაციო ზონა სათამაშო მოედანი სპორტული დარბაზი საცურაო აუზი საცხოვრებელი ზონა მდინარე კოლეჯთან Official Site UWC Dilijan Official Facebook Page UWC Movement website ↑ "Key Information დაარქივებული 2015-05-14 საიტზე Wayback Machine. ." UWC Dilijan. Retrieved on April 26, 2015. ↑ "International school in Armenia’s Dilijan believed to start functioning in September 2014" (). Arka News Agency. September 28, 2012. Retrieved on April 26, 2015.