laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მოკავშირეების შეჭრა სიცილიაში

მოკავშირეების შეჭრა სიცილიაში (ასევე ცნობილი როგორც სიცილიის ოპერაცია, სიცილიის კამპანია და ოპერაცია „ჰასკი“) — მეორე მსოფლიო ომის კამპანია, სადაც მოკავშირეებმა დაიკავეს კუნძული სიცილია. ის დაიწყო საზღვაო შეჭრით და საჰაერო ოპერაციებით, რასაც მოჰყვა ექვს კვირიანი სახმელეთო ბრძოლა და იტალიის კამპანია. ოპერაცია „ჰასკი“ დაიწყო 1943 წლის 9 ივლისს, შუაღამეს და დასრულდა 17 აგვისტოს. სტრატეგიულად, ოპერაციამ მიაღწია ყველა იმ მიზანს რაც მოკავშირეებმა მისი დაგეგმვისას დაისახეს; მოკავშირეებმა კუნძულიდან გააძევეს ღერძის საჰაერო, სახმელეთო და საძღვაო ძალები, ხმელთაშუა ზღვა პირველად გაიხსნა მოკავშირეების სავაჭრო გემებისთვის 1941 წლის შემდეგ, იტალიელი ლიდერი ბენიტო მუსოლინი ჩამოშორდა ქვეყნის მართველობას, გაიხსნა გზა იტალიაში შეჭრისაკენ, ადოლფ ჰიტლერმა შეწყვიტა კურსკში თავდასხმა ერთი კვირის შემდეგ, რათა ძალები იტალიაში გაეგზავნა. გერმანელმა ჯარისკაცებმა ყველა იტალიელ ჯარისკაცს ჩამოართვეს აღჭურვილობა და მათი ადგილი დაიკავეს. Atkinson, Rick (2007), The Day of Battle, The War in Sicily and Italy, 1943–1944, The Liberation Trilogy, II, New York: Henry Holt, ISBN 978-0-8050-6289-2, https://archive.org/details/dayofbattlewarin00atki Bimberg, Edward L. (1999), The Moroccan Goums, Westport, Conn.: Greenwood, ISBN 0-313-30913-2 Birtle, Andrew J. (1993), Sicily 1943, The U.S. Army WWII Campaigns, Washington: United States Army Center of Military History, ISBN 0-16-042081-4, CMH Pub 72-16 Bovi, Lorenzo (2013), Sicilia.WW2: foto inedite, Siracusa, Italy: Morrone, ISBN 978-88-97672-59-3 Carver, Field Marshal Lord (2001), The Imperial War Museum Book of the War in Italy 1943–1945, London: Sidgwick & Jackson, ISBN 0-330-48230-0 Copp, Terry; McGreer, Eric; Symes, Matt (2008), The Canadian Battlefields in Italy: Sicily and Southern Italy, Waterloo: Laurier Centre for Military, Strategic and Disarmament Studies ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მოკავშირეების შეჭრა სიცილიაში Describes Operation Mincemeat Gela Beachhead Counterattack of 1943 Husky Operations Plan Sicily Excerpt from The Day Of Battle by Rick Atkinson ↑ Gaujac, p. 68 ↑ RAN, n.d., Sicily 1943 და Australian War Memorial, n.d., Sicily 1943 დაარქივებული 2018-09-23 საიტზე Wayback Machine. (23 September 2018). ↑ 3.0 3.1 Mitcham & von Stauffenberg (2007), p. 307 ↑ Mitcham & von Stauffenberg (2007), p. 63 ↑ Le Operazioni in Sicilia e in Calabria (Luglio-Settembre 1943), Alberto Santoni, p.400, Stato maggiore dell'Esercito, Ufficio storico, 1989 ↑ Including Navy and Air Force personnel. ↑ Shaw, p. 119 ↑ Hart, Basil H. Liddel (1970). A History of the Second World War, გვ. 627.  ↑ 9.0 9.1 Ufficio storico dello Stato Maggiore dell'Esercito (USSME) (1993). Le operazioni in Sicilia e in Calabria, გვ. 400–401.  ↑ La guerra in Sicilia. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-01-26. ციტირების თარიღი: 2020-05-01. ↑ Atkinson 2007, p. 172 ↑ Charles T. O'Reilly. "Forgotten Battles: Italy's War of Liberation, 1943–1945." Lexington Books, 2001. pp. 37–38.
რევაზ არველაძე (პოლიტიკოსი)

რევაზ არველაძე (დ. 28 ოქტომბერი, 1941, თელავი) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის IX მოწვევის წევრი, საქართველოს ენერგეტიკის აკადემიის პრეზიდენტი (1999 წლიდან), აკადემიკოსი. 1964 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი. 1964–1992 წლებში მუშაობდა ენერგეტიკის დარგში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე: 1964–1966 წლებში ახმეტის ხის დამამუშავებელი კომბინატის ელექტროინჟინერი, მთავარი ენერგეტიკოსი; 1966–1980 წლებში საქართველოს ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, უფროსი ინჟინერი, უფროსი მეცნიერმუშაკი; 1980–1985 წლებში საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს საქმეთა მმართველობა, უფროსი რეფერენტი, განყოფილების გამგის მოადგილე. 1984–1991 წლებში საქმთავარენერგოს უფროსის მოადგილე, უფროსის პირველი მოადგილე, მთავარი ინჟინერი; 1991–1996 წლებში საქართველოს ენერგეტიკისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი; 1992–1993 წლებში საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის მინისტრი; 1996–1997 წლებში იგივე სამინისტროს მინისტრის პირველი მოადგილე; 1998–1999 წლებში კორპორაცია „აგორას“ დირექტორი; 2004–2009 წლებში სს საქრუსენერგოს კონსულტანტი, ტექნიკური საბჭოს მრჩეველი. 1999–2004 წლებში საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის მაჟორიტარი დეპუტატი № 18 საარჩევნოვნო ოლქიდან, ენერგეტიკის ქვეკომიტეტის თავმჯდომარე. სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი. 2016–2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2001 — ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი 2023 — თბილისის საპატიო მოქალაქე რევაზ არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი რევაზ არველაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი) ↑ „თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება წელს 26-მა მოქალაქემ მიიღო“. interpressnews.ge. 30 სექტემბერი, 2023. ციტირების თარიღი: 24 დეკემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
დადუნაშვილი

საკუთარი სახელი დადუნაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: არჩილ დადუნაშვილი — ენერგეტიკოსი, ხელსაწყოთმშენებელი სერაპიონ დადუნაშვილი — ექიმი სერგო დადუნაშვილი — ინჟინერ-ელექტრიკოსი
არჩილ დადუნაშვილი

არჩილ სერაპიონის ძე დადუნაშვილი (დ. 16 ოქტომბერი. 1916, ქუთაისი, — გ. 30 აგვისტო, 1997, იქვე) — ქართველი ენერგეტიკოსი, ხელსაწყოთმშენებელი. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1978), გამომგონებელი (1991). ტექიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1962). დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი 1940 წელს. 1932 წლიდან 16 წლისამ მუშაობა დაიწყო რიონჰესის მშენებლობაზე. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1947–1969 წლებში მუშაობდა „საქენერგოს“ დასავლეთ საქართველოს ენერგოსისტემაში. ამ პერიოდში მისი ხელმძღვანელობით ჩატარდა დასავლეთ საქართველოში არსებული ენერგოსისტემის რეკონსტრუქცია, აშენდა ახალი ობიექტები, მოხდა მათი ავტომატიზაცია. სისტემაში დაინერგა მისი გამოგონებები. 1969–1991 წლებში მუშაობდა ქუთაისის სპეციალური საკონსტრუქტორო ბიუროს დირექტორად. 1958 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. არის სამეცნიერო ნაშრომების, 39 გამოგონების ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 258.
სერგო დადუნაშვილი

სერგო არჩილის ძე დადუნაშვილი (დ. 1 იანვარი, 1949, ქუთაისი) — ქართველი ინჟინერ-ელექტრიკოსი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1996), საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (2000). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი 1971 წელს. 1917-1981 წლებში მუშაობდა სპეციალურ საკონსტრუქციო ბიურო „ანალიზხელსაწყოში“, 1981-1991 წლებში — ინფორმატიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ დირექტორად. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოში ინფორმაციის დამუშავების კომპიუტერული მეთოდებისა და ინფორმაციის გავრცელების ქსელური ტექნოლოგიების დანერგვაში. ეწევა აგრეთვე პედაგოგიურ და სამეცნიერო საქმიანობას (სისტემათა თეორია, ნანოტექნოლოგიების მოდელირება). ტექნიკური ობიექტების სისტემების განვითარების პროცესების ანალიზი კატასტროფების თეორიის გამოყენებით, კრ.: მართვის თეორია. სინერგეტიკა, წგ. 3, თბ., 2000; ნანოტექნოლოგიების შესავალი, თბ., 2002; Sensor Based on Nanomaterial of Biological Origin. – «IEEE-NANO 2002», Wash., 2002. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 258.
დავთარი

დავთარი (ბერძ. διφθέρα, diphthéra, — „ტყავი“, სპარს. دفتر, defter, — პერგამენტის მნიშვნელობით) — თავდაპირველად აღნიშნავდა წოდებათა სიას, შემდეგ — ყოველგვარი აღწერის სიას. IX საუკუნიდან იწყება ქაღალდის ხმარება და ამ დროიდან მოყოლებული დავთარი აღნიშნავს ადმინისტრაციულ რეესტრსა და საგადასახადო წიგნს. უცხოელ დამპყრობლების მიერ საქართველოს აღწერის არაერთი მაგალითია ცნობილი. აღწერები ჩაატარეს არაბებმა VII საუკუნის 40-50-იან წლებში, მონღოლებმა — 1254 წელს, ყიზილბაშობის დროს — 1742 წელს. მათ შესახებ ცნობილია წერილობითი წყაროებიდან, მაგრამ დოკუმენტური სახით არ მოგვეპოვება. ჩვენამდე მოაღწია როგორც სამხრეთ საქართველოსათვის, ისე ქართლის სამეფოსათვის შედგენილმა ოსმალურმა დავთრებმა. არსებობს 1573/4 წლის „გურჯისტანის კანუნნამე“, რომელიც გამოსცა ო. ბარქანმა თურქეთის პრემიერ-მინისტრის არქივში დაცული 1573/4 წლის შედგენილი გურჯისტანის ლივის აღწერის დიდი დავთრის საფუძველზე. 1595 წელს ოსმალებმა სამცხე-საათაბაგო აღწერეს და „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“ შეადგინეს. შემდგომში სულთნის ხელისუფლებას სამცხე-საათაბაგო აღარ აუწერია, მაგრამ ფეოდალთა ლენების (მიწების) რეგისტრაციის მიზნით შეადგინეს „ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარი“. ქართლის აღწერის მცდელობები ოსმალეთის მიერ სამეფოს დაპყრობის პერიოდებს ემთხვევა (1578–1606 და 1723–32). 1578 წელს, თბილისის აღების შემდეგ, ოსმალებმა ქართლში საბეგლარბეგო დააარსეს, სანჯაყებად დაჰყვეს და შეუდგნენ დავთრის შედგენას, მაგრამ ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყებების და ირანთან ომის გამო ვერ შეძლეს ქვეყნის აღწერა. 1723 წელს ოსმალებმა კვლავ დაიპყრეს თბილისი, ქართლის სხვა ციხე-ქალაქები და 1728 წელს შეადგინეს „თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთარი“. ქართული დავთრები, ივანე ჯავახიშვილისა და ნიკო ბერძენიშვილის აზრით, XII საუკუნეში და უფრო ადრეც უნდა არსებულიყო. XVII-XVIII საუკუნეებში ქართული წყაროებიდან ირკვევა, რომ ამ დროს ქართლის სამეფოში სამხედრო და ფისკალური მიზნით პერიოდულად ტარდებოდა მოსახლეობის აღწერა. ამან ასახვა პოვა ვახტანგ VI-ის დასტურლამალში. სამეფო ხელისუფლების კანცელარიასთან არსებობდა დავთარხანა, რომელიც ამ საქმეებს განაგებდა. ქართლის სადროშოების აღწერის შედეგად ადგენდნენ ოთხ დავთარს. ქართლის სამეფოში აღწერა ყოველ შვიდ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, ხოლო საქართველოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მომთაბარე მოსახლეობისა — 3 წელიწადში ერთხელ. ჩვენამდე მოაღწია მხოლოდ მეწინავე სადროშოს (ქვემო ქართლი) 1721 წლის აღწერის დავთარმა. ცალკე ტარდებოდა ქალაქის (თბილისი, გორი, თელავი) მოსახლეობის აღწერა. XVII საუკუნეში ხალხის აღწერის დავთრები კახეთის სამეფოშიც ყოფილა შემოღებული. ჯერჯერობით დასავლეთ საქართველოს ხალხის აღწერის დავთრები არ აღმოჩენილა. სადროშოების დავთრების გარდა, საქართველოში ცნობილია სათავადოების (მაგ., საამილახვროს, მორიგი ჯარის, საეკლესიო (მაგ., აფხაზეთის საკათალიკოზოს, რუისის სამწყსოს) და სხვა დავთრებიც. ჯავახიშვილი ივ., საქართველოს ეკონომიური ისტორიის ძეგლები, წგ. 1–2, თბ., 1967–74; ჯავახიშვილი ივ., ხალხის აღწერის და შემოსავლის დავთრები საქართველოში, «მოამბე», 1901, №4, განყ. II; ჯავახიშვილი ივ., საქართველოს ეკონომიური ისტორია, წგ. 1, გამოც. მე-2, თბ., 1930 (თხზ. თორმეტ ტომად, ტ. 4, თბ., 1996); სვანიძე მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012.
იცხაკ დავიდი

იცხაკ დავიდი, ისაკ ხაიმის ძე დავითაშვილი, (ებრ. יצחק דוד; დ. 12 იანვარი, 1946, თბილისი) — ებრაელი ისტორიკოსი, პოეტი, საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი (1996), საქართველოს საპატიო მოქალაქე (1999). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი 1969 წელს. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში მეცნიერ–მუშაკად. 1972 წლიდან ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ისრაელში, შემდეგ ამერიკის შეერთებული შტატებში. არის ისრაელის ბ. გაპონოვის სახელობის კავკასიოლოგიური სამეცნიერო ცენტრის დამფუძნებელი და თავმჯდომარე. 1975–1976 წლებში მოაწყო ამ ცენტრისა და კავკასიიდან წასულ ებრაელთა გაერთიანების სამეცნიერო-კვლევითი ექსპედიცია იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში. 11 წელი იყო ისრაელის მთავრობის სპეციალური მრჩეველი კულტურისა და მეცნიერების დარგში. ჩამოაყალიბა პოლიტიკური ორგანიზაცია „ისრაელის ეროვნული მოძრაობა“. არის ისრაელში დაარსებული საქართველოდან წასულ ებრაელ მწერალთა კავშირის აქტიური წევრი. იკვლევს ქართულ-ებრაულ, საქართველო-პალესტინის ურთიერთობებს, მცირე აზიისა და კავკასიის ებრაელთა ისტორიას („კავკასიელ ებრაელთა ისტორია პალესტინაში“, „ქართული პალესტინიანა“, „კავკასიის ებრაელთა ისტორია“), ასევე ძველებრაულ ფილოსოფიას, ესპანურ-არაბულ, ესპანურ-ებრაულ პოეზიას. ებრაულიდან ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო XIX საუკუნის II ნახევრის ებრაელი მოღვაწის იეჰუდა ჰალევი ჩორნის თხზულებას „მოგზაურობა საქართველოში“. შეისწავლა ევროპელი მოგზაურების (ამბროჯო კონტარინი, იოსაფატ ბარბარო, ნიკოლას ვიტსენი, ოლფერტ დაპერი) ცნობები და ჩანაწერები საქართველოს შესახებ. წერს ლექსებს ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, ესპანურ, არაბულ, ებრაულ ენებზე. სიონიზმის მაუწყებელნი საქართველოში, თელ-ავივი, 1976; ნაწერები, ტ. 1–2, თელ-ავივი – იერუსალიმი, 1978–80; ლანდები, თელ-ავივი, 1985; ზამთრის ყვავილები, თელ-ავივი, 1988; ლამაზი ქრისტიანი გოგო უფლის საფლავთან (პოემა), თელ-ავივი, 1993. შარაძე გ., იცხაკ დავიდი, მის წგ.: უცხოეთის ცის ქვეშ, წგ. 1, თბ., 1991; ციციაშვილი ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 260. იცხაკ დავიდი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯონ ჰარისონი

ჯონ ჰარისონი (დ. 24 აპრილი 1693 — გ. 24 მარტი 1776) — თვითნასწავლი ინგლისელი დურგალი და მესაათე, საზღვაო ქრონომეტრის გამომგონებელი, დიდი ხნის განმავლობაში ჰარისონი მუშაობდა ზღვაში გრძედის გამოანგარიშების პრობლემის გადასაჭრელად. ჰარისონის აღმოჩენამ რევოლუცია მოახდინა ნავიგაციის სფეროში და მნიშვნელოვნად გაზარდა საზღვაო მოგზაურობის უსაფრთხოება.მისი აღმოჩენა იმდენად მნიშვნელოვანად იქნა მიჩნეული რომ ბრიტანეთის პარლამენტმა ფინანსური დახმარება გაუწია 20,000 ფუნტამდე. 1730 წელს ჰარისონმა წარმოადგინა თავისი პირველი კომპასის დიზაინი და მრავალი წლის განმავლობაში მუშაობდა მის გაუმჯობესებაზე,სიცოცხლის განმავლობაში მიიღო პარლამენტისგან აღიარება და ჯილდო. ჰარისონი 39 – ე ადგილზე გავიდა BBC– ის 2002 წლის 100 ყველაზე დიდი ბრიტანელის საზოგადოებრივ გამოკითხვაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯონ ჰარისონი John Harrison and the Longitude Problem, at the National Maritime Museum site PBS Nova Online: Lost at Sea, the Search for Longitude John 'Longitude' Harrison and musical tuning Excerpt from: Time Restored: The Story of the Harrison Timekeepers and R.T. Gould, 'The Man who Knew (almost) Everything' UK Telegraph: 'Clock from 1776 just goes on and on' Andrew Johnson, Longitude pioneer was not a 'lone genius', The Independent, 31 May 2009 ↑ William E. Carter. The British Longitude Act Reconsidered. American Scientist. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 February 2012. ციტირების თარიღი: 19 April 2015. ↑ Karlie Kloss: "Only Now Do I Have The Confidence To Stand Tall & Know The Power Of My Voice". British Vogue (July 1, 2019).
სამეფო ბრძოლა (ვიდეო თამაშების ჟანრი)

სამეფო ბრძოლა (ინგლ. Battle Royal) — მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაშის ერთ-ერთი ჟანრი, რომელიც თავის თავში აერთიანებს გადარჩენის სიმულატორის ელემენტებს last man standing გეიმპლეით. ჟანრის განსაკუთრებულ მახასიათებელს წარმოადგენს ეგრეთ წოდებული კუმშვადი „უსაფრხთო ზონა“ — რაც უფრო დიდხანს გრძელდება მატჩი, მით უფრო ნაკლები სივრცე რჩება მოთამაშისთვის ხელმისაწვდომი. ჟანრის დასახელება მომდინარეობს 2000 წლის იაპონური ფილმიდან „სამეფო ბრძოლა“, რომელიც თავის მხრივ დაფუძნებულია იაპონელი მწერლის, ტაკამი კოშიუნის იმავე სახელწოდების რომანზე. „სამეფო ბრძოლის“ ჟანრს საფუძველი მასშტაბური ონლაინ-თამაშების, „ARMA 2“ და Minecraft-ის მოდების სახით ჩაეყარა, ხოლო თამაშებმა როგორებიცაა „PlayerUnknown's Battlegrounds“ (2017), „Fortnite Battle Royale“ (2017), „Apex Legends (2019) და „Call of Duty: Warzone“ (2020) ათწლეულის მიწურულს ჟანრის კულტურულ ფენომენად ჩამოყალიბება განაპირობა. გამოსვლიდან ერთ თვეში თითოეულ მათგანს ჰყავდა ათ მილიონამდე მოთამაშე. ↑ Sherif Saed. (2017-04-10) Battle royale: PlayerUnknown’s Battlegrounds, King of the Kill and the new genre of shooter en. VG247. ციტირების თარიღი: 2017-09-30. ↑ Tassi, Paul. (2017-09-22) 'PUBG' Developer Unironically Calls Out 'Fortnite' For Copying Its Battle Royale Format. Forbes. ↑ Winkie, Luke. (2017-04-07) Meet Brendan 'Playerunknown' Greene, Creator of the Twitch Hit 'Battlegrounds'. Rolling Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-30. ციტირების თარიღი: 2020-05-01.
კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე

კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე (უკრ. Кам'янець-Подільська фортеця) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ხმელნიცკის ოლქის ქალაქ კამენეც-პოდოლსკში, უკრაინა. კამენეც-პოდოლსკელი ისტორიკოსი იონ ვინოკური ვარაუდობდა, რომ ხის ციხესიმაგრე ჯერ კიდევ კიევის რუსეთის დროს უნდა დაარსებულიყო, თუმცა ქვის ციხესიმაგრის მშენებლობა ლიტველ თავადებს, კორიატოვიჩებს მიეწერებათ. 1362 წლიდან 1434 წლამდე ციხესიმაგრე, ქალაქის სხვა საფორტიფიკაციო ობიექტებთან ერთად იყო ჯერ ლიტვის მთავრების, შემდეგ კი პოლონეთის ხელისუფლების მთავარი ფორპოსტი პოდოლიეში. ისტორიულ წყაროებში იგი პირველად 1374 წელს მოიხსენიება თავად იური კორიატოვიჩის სიგელში. ამ დროისათვის ციხესიმაგრის დიდი ნაწილი ქვის იყო და მდებარეობდა ქალაქის შესასვლელში. XV საუკუნეში რეგიონი დაიპყრეს პოლონელებმა. პოლონეთის მთავარმა ლიტველი თავადი დოვგერდი მოლაპარაკების მიზნით მიიტყუა და ტყვედ ჩაიგდო, დაიპყრო კამენეცის ციხე და დაამყარა ქალაქზე კონტროლი. ამ პერიოდიდან ციხესიმაგრე რეჩ პოსპოლიტის მთავარი სასაზღვრო პუნქტი გახდა. 1492 წლის აღწერით ციხესიმაგრე შედგებოდა კოშკის, ქვის კედლებისა და ორი კარიბჭისაგან. 1672 წელს კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე ოსმალების არმიამ დაიპყრო. ამ პერიოდიდან იგი იწოდება „ოსმალურ“ ციხესიმაგრედ. XVII საუკუნის დასასრულს ციხესიმაგრე პოლონელებმა დაიბრუნეს, ხოლო პოლონეთის დაყოფის შემდეგ გადაეცა რუსეთს. XIX საუკუნეში ციხესიმაგრემ სამხედრო დანიშნულება დაკარგა. 1928 წლიდან ციხესიმაგრე რესპუბლიკური ნაკრძალია, ხოლო 1937 წელს მუზეუმ-ნაკრძალად გადააკეთეს. Станіславська Л. Стара фортеця. — Кам’янець-Подільський, 2002 Пламеницька О. Кам’янець-Подільський. — Київ: Абрис, 2004 Будзей О. Вулицями Кам’янця-Подільського. — Львів, 2005 Каменец-Подольский Старый замок. დაარქივებული 2020-02-21 საიტზე Wayback Machine. Кам'янець-Подільська фортеця. PDF-путівник (უკრ.)
ადრასტე

ადრასტე (ბერძნ. Ἄδραστος) — ბერძნულ მითოლოგიაში დაახლოებით ექვს პიროვნებას აღნიშნავს: არგოსის მეფე ტალაოსის ვაჟი. ამფიარაოსისაგან განდევნილი გაიქცა ბაბუასთან სიკიონში და მისი სიკვდილის შემდეგ, ამ ქვეყნის მეფე გახდა. მან დააწესა ნემეური თამაშობანი. ადრასტოსს უწინასწარმეტყველეს, რომ მისი ქალიშვილები ცოლებად გაჰყვებოდნენ გარეულ ტახსა და ლომს. მართლაც, მან ქალიშვილები გაატანა გმირებს: პოლინიკესა და ტიდევსს, რომელთა ფარებზეც გამოსახული იყვნენ გარეული ტახი და ლომი. ადრასტეს ქალიშვილის, არგეასა და პოლინიკეს ქორწინება გახდა მიზეზი "შვიდთა თებეს წინააღმდეგ" ლაშქრობისა. ცნობილია, რომ ეს ლაშქრობა უიღბლო გამოდგა და შვიდი მხედართმთავრისგან დარჩა მხოლოდ ადრასტე, ისიც აპოლონისგან ნაჩუქარი ჯადოსნური სიჩქარის მქონე ცხენის წყალობით. ათი წლის შემდეგ, იგი ხელმძღვანელობს ძლევამოსილ ეპიგონთა ლაშქრობას თებეს წინააღმდეგ. ამ ლაშქრობის დროს, დაიღუპა მისი ვაჟი ეგიალევსი და თვით კი დარდს გადაყვა. ადრასტეს კულტი გავრცელებული იყო სიკიონში. შესაძლებელია, იგი იყოს სიკიონის ძველი, მიწისქვეშა ძალების ღვთაება. საბერძნეთში ადრასტეს კულტი შეერწყა დიონისეს კულტს. ტროას ომის დროს, ეს ადრასტე აგამემნონმა მოკლა.
და ისევ გრძელდება ბრძოლა

„და ისევ გრძელდება ბრძოლა“ (რუს. «И вновь продолжается бой») — საბჭოთა კომპოზიტორ ალექსანდრა პახმუტოვას სიმღერა ნიკოლოზ დობნოვრავოვის ლექსზე. განკუთვნილია სოლისტის, ბავშვთა გუნდისა და ორკესტრისათვის. დაიწერა 1974 წელს. კომპოზიცია ეძღვნება ოქტომბრის რევოლუციას და ვლადიმერ ლენინს. პირველად გაჟღერდა კომკავშირის მე-17 ყრილობის დახურვის ცერემონიალზე. Неба утреннего стяг В жизни важен первый шаг. Слышишь: реют над страною Ветры яростных атак! მისამღერი: И вновь продолжается бой, И сердцу тревожно в груди. И Ленин такой молодой, И юный — Октябрь впереди! Весть летит во все концы: Вы поверьте нам, отцы, — Будут новые победы, Встанут новые бойцы! მისამღერი С неба милостей не жди! Жизнь для правды не щади. Нам, ребята, в этой жизни Только с правдой по пути! მისამღერი В мире — зной и снегопад Мир и беден и богат С нами юность всей планеты — Наш всемирный стройотряд! მისამღერი ↑ И вновь продолжается бой. sovmusic.ru. ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2020. ↑ «И вновь продолжается бой» (1974 год). История песни.. pikabu.ru. ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2020. ↑ Рок Пахмутовой. rg.ru (29.10.2009). ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2020. ↑ Lyrics: И вновь продолжается бой (I vnov prodolzhaetsia boj) / And the battle continues. marxists.org. ციტირების თარიღი: 10 მაისი, 2020.
დოი-ფა-ჰომ-პოკის ეროვნული პარკი

დოი-ფა-ჰომ-პოკის ეროვნული პარკი (ტაი. อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก; aადრე ცნობილი როგორც მაე ფანგის ეროვნული პარკი) — ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ეროვნული პარკი ტაილანდში. მოიცავს ჩიანმისს პროვინციის 3 რაიონს: ფანგის, მაე ეისა და ჩაი პრაკანის რაიონებს. პარკის ფართობი 524 კმ²-ია და ფარავს მიანმარის საზღვართან გადაჭიმული დენ ლაოს ქედის მთიან ტერიტორიას. პარკში მდებარეობს ტაილანდის მეორე უმაღლესი მწვერვალი დოი-ფა-ჰომ-პოკი, რომელიც 2 285 მეტრის სიმაღლისაა. დოი-ფა-ჰომ-პოკი უმეტესწილად ტყითაა დაფარული. ტყეებში ძირითადად Hopea odorata ხარობს, თუმცა იშვიათი მცენარეებიც, როგორიცაა mpatiens jurpioides გვხვდება. ბინადრობენ პეპლებიც: Teinopalpus imperialis და Meandrusa sciron. პარკის ტერიტორიაზე მდებარე დოი ლანგი ფრინველებზე დაკვირვებისთვისაა განკუთვნილი. პარკის შტაბ-ბინის მახლობლად ცხელი მინერალური წყაროები მოედინება. წყლის ტემპერატურა 90-130 °C-ს შორის მერყეობს. Tourism Thailand ↑ Doi Pha Hom Pok National Park დაარქივებული June 15, 2012, საიტზე Wayback Machine. ↑ Doi Phahompok National Park. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2016-01-12. ↑ Birdwatching in Thailand, Doi Lang
ტრაპიზონის ოპერაცია

ტრაპიზონის ოპერაცია — სამხედრო ოპერაცია პირველი მსოფლიო ომის დროს, კავკასიის ფრონტზე ქალაქ ტრაპიზონის ასაღებად. ოპერაცია მიმდინარეობდა 1916 წლის იანვრიდან აპრილის ჩათვლით. 1915 წელს რუსეთის იმპერიის ფლოტმა დაბომბა ქალაქი ტრაპიზონი დაბომბვის შედეგად 1300 ადამიანი დაიღუპა. 1916 წლის იანვარში რუსეთის კავკასიის არმიის ზღვისპირეთის რაზმმა დაიწყო შეტევა ოსმალეთის იმპერიის მე-3 არმიის წინააღმდეგ. შეტევას მხარს უჭერდა შავი ზღვის ფლოტის ბათუმის რაზმი (1 სახაზო ხომალდი, 2 საესკადრო ნაღმოსანი, 2 ნაღმოსანი, 2 საკანონერო ნავი), რომელიც მდინარე არქაბესუს მიადგა და სახომალდო არტილერიით ჩაახშო ოსმალური ბატარეები. 6 თებერვალს ზღვისპირეთის რაზმმა (15 000 კაცი) არქაბესუს ნაპირიდან ტრაპიზონს შეუტია. 1916 წლის 4 მარტს რუსეთის არმიამ დაიკავა პაზარი. ორ დღეში ისინი აკონტროლებდნენ ლაზისტანის სანჯაყს და ტრაპიზონიდან 50 კმ-ში იდგნენ. რუსეთის არმიას, პარტიზანული წინააღმდეგობის გამო, კიდევ 40 დღე დასჭირდა ტრაპიზონის ასაღებად.საზღვაო დესანტის მხარდაჭერით რუსეთის არმიამ ხელთ იგდო რიზე, ოფომი, ხუმურგიანი და 14 აპრილს მიადგა მდინარე ყარადერესთან ოსმალთა გამაგრებულ პოზიციას. 7-8 აპრილს ზღვისპირეთის რაზმის გასაძლიერებლად რიზესა და ხუმურგიანში ნოვოროსიისკიდან ზღვით გადასხეს პლასტუნთა ორი ბრიგადა. ბათუმის რაზმი გააძლიერეს 2 ხომალდით და 1 საესკადრო ნაღმოსნით. ტრაპიზონის ადმინისტრაციამ დაინახა მოსალოდნელი საფრთხე და მმართველობა გადასცა ბერძენ მიტროპოლიტ ქრისზანთოსს, რომელმაც დადო პირობა მუსლიმი მოსახლეობის დაცვისა. ოსმალურმა არმიამ ქალაქი დატოვა და 15 აპრილს რუსეთის შეარაღებული ძალები ნიკოლოზ უმცროსისა და ნიკოლაი იუდენიჩის ხელმძღვანელობით უბრძოლველად შევიდნენ ქალაქში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 41. ↑ Daniel Maldonado in 'Historic Cities of the Islamic World', 2007, p. 525, C. Edmund Bosworth (ed) ↑ The Sphere, April 29, 1916
ვერა დავიდოვა

ვერა ალექსანდრეს ასული დავიდოვა (რუს. Ве́ра Алекса́ндровна Давы́дова; 17 სექტემბერი, 1906, ნიჟნი-ნოვგოროდი, რუსეთი, — გ. 20 თებერვალი, 1993, თბილისი) — რუსი მომღერალი (მეცო-სოპრანო) და პედაგოგი. რუსეთისა (1951) და საქართველოს (1981) სახალხო არტისტი, პროფესორი (1964), საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1946, 1950, 1951). მომღერალ დიმიტრი მჭედლიძის მეუღლე. დაამთავრა ლენინგრადის კონსერვატორია 1930 წელს. 1929-1932 წლებში იყო ლენინგრადის ოპერისა და ბალეტის თეატრის, ხოლო 1932-1956 წლებში — სსრკ დიდი თეატრის სოლისტი; 1941-1943 წლებში მღეროდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში; 1959 წლიდან იყო თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი; შექმნა ღრმა დრამატიზითა და მასშტაბურობით გამორჩეული სახეები რუსულ კლასიკურ და საზღვარგარეთულ ოპერებში, მ.შ. ლიუბაშა (ნ. რიმსკი–კორსაკოვის „მეფის საცოლე“), მარფა (მ. მუსორგსკის „ხოვანშჩინა“), კარმენი (ჟ. ბიზეს „კარმენი“), ამნერისი (ჯ. ვერდის „აიდა“); პირველად თბილისის ოპერის სცენაზე შეასრულა კონჩაკოვნას (ა. ბოროდინის „თავადი იგორი“), დალილას (კ. სენ-სანსის „სამსონი და დალილა“), შარლოტას (ჟ. მასნეს „ვერთერი“) პარტიები. ავტორია წიგნისა „მომღერლის სუნთქვა და ზოგიერთი რჩევა ხმის დაყენებისათვის“ (1966). დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 261. ვერა დავიდოვა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი