laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
უელვის პროვინცია

უელვა — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანება ანდალუსიის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება პორტუგალია და ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ბადახოსი, სევილია და კადისი. ასევე ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე. მისი დედაქალაქია უელვა. უელვის ფართობი შეადგენს 10,148 კმ². მოსახლეობა კი 483,792 კაცია (2005 წლის მონაცემებით), რომლის დაახლ. 30% ცხოვრობს მის დედაქალაქში. მოსახლეობის სიმჭიდროვე - 47.67 კაცი/კმ². პროვინციაში 79 მუნიციპალიტეტია. ოფიციალური საიტი Natural Park Doñana Natural Park Sierra de Aracena and Picos de Aroche Mine & mineral localities in Huelva
ტოლედოს პროვინცია

ტოლედო — პროვინცია ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანება კასტილია-ლა მანჩის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: მადრიდი, კუენკა, სიუდად-რეალი, ბადახოსი, კასერესი და ავილა. 546,538 კაციანი მოსახლეობიდან (2002 წლის აღწერით), მხოლოდ ერთი მეცხრედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ ტოლედოში, რომელიც ასევე ავტონომიური გაერთიანების დედაქალაქიცაა. პროვინციის ყველაზე დასახლებული ქალაქი ტალავედა-დე-ლა-რეინა, 83,793 კაციანი მოსახლეობით (2006 წლის მონაცემებით).
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში

2009 წლის მონაცემებით ფინეთში იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის 7 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 878 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,8 % ფინეთის ძეგლებია. ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში მათი დამატების მიხედვით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში იუნესკოს ოფიციალური საიტი. ფინეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია
მანანა ორბელიანი

მანანა ორბელიანი (დ. 1808 ― გ. 3 ივნისი, 1870) — მირმანოზ ქსნის ერისთავის ასული, დავით ორბელიანის მეუღლე. 1831 წლის გაზაფხულზე ორბელიანი შეთქმულთა ფარული ორგანიზაციის წევრი გახდა. მისი ბინა შერჩეული იყო წვეულების ადგილად, სადაც უნდა დაეხოცათ სახმედრო და სამოქალაქო უწყებათა მოხელენი. შეთქმულების გაცემის შემდეგ დაუწესეს მკაცრი პოლიტიკური მეთვალყურეობა. ორბელიანს სახელგანთქმული სალონი ჰქონდა, სადაც იკრიბებოდნენ გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწეები, მწერლები, ხელოვნების მუშაკები: ნ. ბარათაშვილი, გ. ორბელიანი, გ. ერისთავი, მ. თუმანიშვილი, დ. ყიფიანი და სხვები. სალონის ხშირი სტუმრები იყვნენ თბილისში ჩამოსული უცხოელები. ორბელიანმა მონაწილეობა მიიღო ჟურნალ „ცისკრის“ დაარსებასა და მუდმივი ქართული პროფესიული თეატრის ჩამოყალიბებაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მანანა ორბელიანი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 558. ბალახაშვილი ი., მანანა ორბელიანი, თბ., 1941.
მზეჭაბუკ ორბელიანი

მზეჭაბუკ ორბელიანი (დ. წელი უცნობია ― გ. 1794) — ქართველი პოეტი, მწიგნობარი, ერეკლე II-ის მდივანბეგი. გონებამახვილ და ენამოსწრებულ, მაგრამ გულზვიად და გონჯ ორბელიანს უსიამოვნება ჰქონდა ბევრ თავის თანამედროვესთან. მასზე სატირული ლექსები დაუწერიათ საიათნოვას, ბესიკს, დავით რექტორს და სხვებს. ცნობილია ბესიკისა და ორბელიანის მწვავე პოეტური პაექრობა. სიცოცხლის ბოლო წლებში ბესიკმა მას მისწერა ვრცელი რიტორიკული ეპისტოლე, რომელშიც სთხოვდა შერიგებას (ხელნაწერი H-1334). ორბელიანმა ხალხური ლექსების გავლენით ქართულ პოეზიაში დაამკვიდრა "იავნანასი" და "ძეობის" ჟანრი. იხ. ბესიკი, თხზულებათა სრული კრებული, თბ., 1962; მიქაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 558.
პირენეები

პირენეები (ესპ. Pirineos, ფრანგ. Pyrénées, კატ. Pirineus) — ქედი სამხრეთ-დასავლეთ ევროპაში, რომელიც ქმნის ბუნებრივ საზღვარს ესპანეთსა და საფრანგეთს შორის. იგი გამოყოფილია პირენეის ნახევარკუნძულით დანარჩენი ევროპისაგან. გადაჭიმულია 430 კილომეტრზე ბისკაის ყურედან ხმელთაშუა ზღვამდე. ესპანეთის პირენეები არის შემდეგი პროვინციების ნაწილი, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ: ხერონი, ბარსელონა, ლერიდა, უესკა, ნავარა და გიპუსკოა საფრანგეთის პირენეები ასევე არის დეპარტამენტების ნაწილი, ღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ: აღმოსავლეთი პირინეი, ოდი, არეჟი, ზემო გარონა, ზემო პირენეები, ატლანტური პირენეები პირენეების ვირტუალური ტური დაარქივებული 2010-01-03 საიტზე Wayback Machine.
ოტია დადიანი

ოტია დადიანი — ოდიშის მთავარი 1728-1758, ბეჟან I დადიანის ძე. 1730 ფაქტობრივად აუჯანყდა ოსმალებს და მონაწილეობა არ მიიღო მათ ლაშქრობაში, რომელიც აფხაზეთსა და აზოვის ციხეს შორის მცხოვრები მთიელი ტომების დამორჩილებას ისახავდა მიზნად. ამის გამო ოსმალებმა ოდიშის სამთავრო დაარბიეს და ილორის წმ. გიორგის ეკლესია დაწვეს. თურქთა ამ ლაშქრობაში იმერეთის მეფე ალექსანდრე V იღებდა მონაწილეობას. შურისსაძიებლად ოტია დადიანი დაუკავშირდა იმერეთის ფეოდალთა ერთ ჯგუფს და მამუკა ბატონიშვილის ტახტზე აყვანას შეეცადა. ჩიხორთან ბრძოლაში 1732 წელს ოტია დადიანი დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. იგი იძულებული გახდა საჭილაო გადაეცა იმერეთის მეფისათვის. ამის შემდეგ ოტია დადიანი ერთხანს განაგრძობდა ალექსანდრე V-ის წინააღმდეგ ბრძოლას. მან იმერეთის ფეოდალებთან ერთად 1740 წელს ააოხრა იმერეთის მეფეთა ერთ-ერთი ციხესიმაგრე ვარციხეში. შემდეგ ოტია დადიანმა მშვიდობიანი ურთიერთობა დაამყარა ალექსანდრე V-სა და მის მემკვიდრე სოლომონ I-თან. ამ უკანასკნელს მეორე ცოლად ოტია დადიანმა თავისი ასული მარიამი მიათხოვა. 1757 წელს ოტია დადიანმა სოლომონ I-ს გაუგზავნა მაშველი ლაშქარი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ხრესილის ბრძოლაში. მაკალათია ს., სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ., 1941; საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973; ბერაძე თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 604.
ოქროპირ ბატონიშვილი

ოქროპირ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 1795 — გ. 1857) — გიორგი XII-ის ძე. 1832 წლის შეთქმულების აქტიური მონაწილე. შეთქმულთა იმ ჯგუფს ეკუთვნოდა, რომელიც ოცნებობდა საქართველოს ფეოდალურ-მონარქიული სახელმწიფოს აღდგენაზე. XIX საუკუნის 20-იანი წლებიდან ცხოვრობდა პეტერბურგში და ქართველ ახალგაზრდობას პროპაგანდას უწევდა რუსეთის წინააღმდეგ შეიარაღებული აჯანყების მოსაწყობად. 1829 წელს თბილისში ჩამოვიდა და შეთქმულების სხვა ხელმძღვანელებთან ერთად აჯანყების გეგმებს აწყობდა. ამ მიზნით მან იმოგზაურა აღმოსავლეთ საქართველოში. შეთქმულების გაცემის შემდეგ კოსტრომაში გადაასახლეს. 1843 წლის 18 ივნისს, საქართველოს სამეფო ოჯახის წევრებს (ფარნაოზი ერეკლეს ძე; გიორგის ძეები: თეიმურაზი, მიხეილი, ილია, ოქროპირი, ერეკლე; იულონის ძეები: ლუარსაბი და დიმიტრი; იოანეს შვილიშვილი - იოანე; ბაგრატ გიორგის ძის შვილები: დავითი და ალექსანდრე; კონსტანტინე დავითის ძე; იმერეთის უფლისწულ გიორგი ალექსანდრეს ძის შვილები: ალექსანდრე და დიმიტრი), რუსეთის იმპერატორის ბრძანებით „უვადო“ პენსიაზე დაემატათ „შთამომავლობითი“ პენსიაც. ბარამიძე არ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 611. ↑ Собрание (1825 - 1881) : Том 17 (1842) : Часть 1 : Законы 15766
პაატა ბატონიშვილი

პაატა ბატონიშვილი, ბაგრატიონი (დ. დაახლოებით 1720 — გ. 1765, თბილისი) — ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის უკანონო ვაჟი. იზრდებოდა და განათლება მიიღო რუსეთში, სადაც ჩავიდა მამასთან ერთად 1725. შეისწავლა სამხედრო საქმე, კერძოდ, არტილერია, მაგრამ არ უმსახურია. მამის გარდაცვალების (1737) შემდეგ ჩავარდა მძიმე ეკონომიურ მდგომარეობაში. 1740 მთავრობამ დაუნიშნა წლიურად 300 მანეთი. 1745 თხოვა გაეშვათ საქართველოში ან განეწესებინათ შესაფერის სამსახურში. 1749 წლის იანვარში რუსეთიდან გაიქცა, რიგიდან ის მიტავისა და მემელეს გავლით კენიგსბერგში ჩავიდა, პრუსიის მეფეს ფრიდრიხ II-ს სთხოვა ქვეშევრდომობა და სამსახურში მიღება. თხოვნა უშედეგოდ დარჩა და პაატა ბატონიშვილი ვარშავაში გაემგზავრა, შემდეგ კამენეცისა და ბუქარესტის გავლით კონსტანტინოპოლში ჩავიდა (1749 წლის აგვისტო). 1752 არზრუმის გზით თბილისში ჩამოვიდა ერეკლე II-თან, რომელმაც არტილერიის საქმის მოწყობა დაავალა. 1765 წელს პაატა ბატონიშვილმა მოაწყო შეთქმულება ერეკლე II-ის წინააღმდეგ, შეთქმულების გამჟღავნების შემდეგ სიკვდილით დასაჯეს. ხანთაძე, შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 628.
ნატო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ან ტერმინი ნატო შეიძლება აღნიშნავდეს: ნატო – სახელი, ნატალი, ნატალია-ს ქართული ვარიანტი ნატო – ჩრდილოატლანტიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის აკრონიმი.
იოანე პაპუწისშვილი-ქსიფილინოსი

იოანე მიხეილის ძე პაპუწისშვილი-ქსიფილინოსი, XVIII საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, წარმოშობით ბერძენი. თბილისის სემინარიის რექტორის იოანე ოსეს ძის (ოსეშვილის) დახმარებით შეისწავლა ქართული ენა და გაქართველდა კიდევაც. ამიტომ ხელნაწერებში თავს ბერძნული გვარით კი არა, უფრო ხშირად პაპუწისშვილად იხსენიებს. ანტონ I კათოლიკოსის დავალებით ბერძნულს შეუჯერა ქართული ზატიკი (გამოიცა 1788) და გაიოზ რექტორის მიერ რუსულიდან გადმოთარგმნილი "დაუჯდომელი" (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, ხელნაწერი A-813). ბერძნულიდან გადმოთარგმნა "აღსარება კეთილთა საქმეთა, წინააღმდგომთა ცოდვისათა" (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, ხელნაწერი A-711), მანუილ ქსანთინოსის კანონიკური შრომა ქორწინებისა თავთათვის (თარგმნა 1785) და სხვა. მიქაძე გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 671. კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ 1, თბ., 1960;
ჰანიბალ ჰამლინი

ჰანიბალ ჰამლინი (ინგლ. Hannibal Hamlin; დ. 27 აგვისტო, 1809 — გ. 4 ივლისი, 1891) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის მე-15 ვიცე-პრეზიდენტი აბრაამ ლინკოლნის პირველი ვადის დროს 1861-1865 წლებში. სანამ პირველი რესპუბლიკელი ვიცე-პრეზიდენტი გახდებოდა, ჰამლინი აშშ-ის სენატორი, აშშ-ის წარმომადგენელტა პალატის წევრი და მცირე ხნით მენის შტატის გუბერნატორი იყო. ჰანიბალ ჰამლინი — Find a Grave-ზე
დიმიტრი ავალიანი

დიმიტრი ავალიანი (რუს. Дми́трий Евге́ньевич Авалиа́ни; დ. 6 აგვისტო, 1938 — გ. 19 დეკემბერი, 2003) — რუსი პოეტი და პალინდრომისტი. ითვლება თანამედროვე რუსული პალინდრომის ფუძემდებლად. განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის რუსული ვიზუალური პოეზიის განვითარებაში. მან გამოიგინა და სრულყოფილებამდე აიყვანა თავისებური პოეტური ფორმა, „ლისტოვერტენი“ (რუს. листовертень). ეს არის, როგორც წესი, მცირე ზომის ტექსტი (ჩვეულებრივ, ერთი ან რამდენიმე სიტყვა), რომელიც 90 ან 180 გრადუსით შემობრუნებისას იკითხება როგორც სხვა ტექსტი, ზოგ შემთხვევაში კი იგივენაირად, ან ორი წაკითხვის ფორმა ერთიანობაში ქმნის რითმას. დიმიტრი ავალიანმა ასევე განავითარა პანტორითმა და ანაგრამა. დაინტერესებული იყო რითმებისა და ლექსწყობის განსაკუთრებით რთული სახეებით. დიმიტრი ავალიანი ტრაგიკულად დაიღუპა 2003 წლის 19 დეკემბერს. დიმიტრი ავალიანი — Litkarta.ru (რუს.) დიმიტრი ავალიანი — „არაოფიციალური პოეზია“ (რუს.)
Dark Horse (ალბომი)

Dark Horse — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის ალბომი. გამოშვებულია Living in the Material World-ის ჩაწერიდან ერთი წლის შემდეგ. ალბომი Dark Horse ჩაიწერა Apple Records-ის და EMI-ის სტუდიებში, 1974 წელის სექტემბერ-ოქტომბერში. ამ ალბომის ჩაწერაში ჰარისონს ეხმარებოდნენ: რინგო სტარი, ერიკ კლეპტონი, ბილი პრესტონი და სხვები. ალბომში შესულია 9 სიმღერა, მათი საერთო ხანგრძლივობა შეადგენს 41:19 წუთს. ალბომ Dark Horse-ს შემდეგ ჯორჯ ჰარისონმა 1975 წელს გამოუშვა ახალი სტუდიური დისკი Extra Texture (Read All About It). აშშ-ში ამ ალბომმა #4 ადგილი დაიკავა. ალბომში შესული ყველა სიმღერა ჯორჯ ჰარისონს ეკუთვნის. მხარე 1 Hari's on Tour (Express) — 4:43 Simply Shady — 4:38 So Sad — 5:00 Bye Bye Love (ფელის ბრეიანტი, ბუდლო ბრაიანტი, ჰარისონი) — 4:08 Māya Love — 4:24 მხარე 2 Ding Dong, Ding Dong — 3:40 Dark Horse — 3:54 Far East Man (ჰარისონი, რონ ვუდი) — 5:52 It Is 'He' (Jai Sri Krishna) — 4:50 2014 წლის გამოცემის დამატებითი სიმღერები I Don't Care Anymore – 2:44 Dark Horse (ადრეული დემო)" – 4:25 ↑ Richard S. Ginell, "George Harrison Dark Horse", AllMusic (retrieved 1 November 2014). ↑ Paul Du Noyer, "Back Catalogue: George Harrison", Blender, April 2004, pp. 152–53. ↑ John Harris, "Beware of Darkness", Mojo, November 2011, p. 82. ↑ Graff & Durchholz, p. 529. ↑ "George Harrison" > "Discographie de George Harrison" (in French) დაარქივებული 2015-10-05 საიტზე Wayback Machine. , Music Story (retrieved 5 October 2015). ↑ "George Harrison: Album Guide", rollingstone.com (archived version retrieved 5 August 2014). ↑ Nigel Williamson, "All Things Must Pass: George Harrison's post-Beatles solo albums", Uncut, February 2002, p. 60. ↑ allmusic ((( Dark Horse > Charts & Awards > Billboard Albums ))). allmusic.com. ციტირების თარიღი: October 2, 2009. ↑ George Harrison - Chart trajectories on the US Billboard 200 (October 2006). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 3, 2016. ციტირების თარიღი: October 3, 2009. ↑ norwegiancharts.com George Harrison - Extra Texture. VG-lista. ციტირების თარიღი: October 2, 2009. ↑ George Harrison - Dark Horse - austriancharts.at. ციტირების თარიღი: October 2, 2009. ↑ - Yamachan Land (Archives of the Japanese record charts) - Albums Chart Daijiten - The Beatles Japanese (December 30, 2007). დაარქივებულია a-ザ・ビートルズ ორიგინალიდან — თებერვალი 14, 2012. ციტირების თარიღი: September 22, 2009. ↑ charts.org.nz - George Harrison - Dark Horse. ახალი ზელანდიის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 21, 2012. ციტირების თარიღი: October 2, 2009.
საფრანგეთის რაგბის ფედერაცია

საფრანგეთის რაგბის ფედერაცია (ფრანგ. Fédération française de rugby (FFR)) არის რაგბის მმართველი საფრანგეთში. ფედერაცია ჩამოყალიბდა 1919 წელს, ხოლო 1978 წლიდან რაგბის საერთაშორისო საბჭოს წევრია. იგი არის პასუხისმგებელი საფრანგეთის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებსა და ეროვნულ რაგბის ლიგაზე. (ფრანგული) ოფიციალური საიტი
ბოსფორი

ბოსფორი (ბერძ. Βόσπορος ძროხის რქა, თურქ.: Boğaziçi, სტამბოლის სრუტე) — სრუტე, რომელიც ჰყოფს თურქეთის ევროპულსა (რუმელია) და აზიურ (ანატოლია) ნაწილებს. მსოფლიოს ყველაზე ვიწრო ყელია, რომელიც საერთაშორისო ნაოსნობისთვის გამოიყენება და ის მარმარილოს ზღვას შავ ზღვასთან აერთებს, რომელიც თავის მხრივ დარდანელით ეგეოსის ზღვას უერთდება ხმელთაშუა ზღვაში. მისი სიგრძე დაახ. 30 კმ-ია, მაქსიმალური სიგანით 3.700 მეტრი ჩრდილოეთ შესართავთან, და მინიმ. სიგანით 700 მეტრი. სიღრმე მერყეობს 36-124 მეტრს შორის დინების შუაში. ბოსფორის სრუტეში, რომელიც სხვადასხვა მარილიანობის ზღვებს აერთებს, ორმაგი დინება წარმოიქმნება: ზედა ფენებში — შავი ზღვიდან მარმარილოს ზღვისკენ, ქვედა ფენებში — მარმარილოს ზღვიდან შავი ზღვისკენ. ამის შედეგად შავი ზღვა წელიწადში 175 კმ³ ხმელთაშუა ზღვის მლაშე წყალს იღებს, ხოლო აზოვის ზღვა ყოველწლიურად შავ ზღვას 66 კმ³ დაბალი მარილიანობის წყალს აძლევს. სრუტის ნაპირები მჭიდროდ დასახლებულია, მასზე მდებარეობს ქალაქი სტამბოლი (11 მილიონზე მეტი მცხოვრები). ბოსფორს ორი ხიდი ჰკვეთს. პირველი Bogazici (ბორფორი I) სიგრძით 1074 მეტრია და 1973 წელს დასრულდა. მეორე Fatih Sultan Mehmet (ბორფორი II) 1090 მეტრია და 1988 წელს დასრულდა პირველი ხიდიდან დაახ. 5 კმ-ში ჩრდილოეთით. მესამე ხიდი გეგმაშია, თუმცა მისი მომავალი ადგილმდებარეობა საიდუმლოდაა შენახული მიწის ფასების ესკალაციის ასარიდებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 483. ↑ დავიდოვა მ., კამენსკი ა., ნეკლიუკოვა ნ., ტუშინსკი გ. სსრკ ფიზიკური გეოგრაფია. — განათლება, 1988. — გვ. 54-58.
სტად დე ფრანსი

სტად დე ფრანსი — საფრანგეთის ეროვნული სტადიონი, რომელიც მდებარეობს პარიზის გარეუბან სენ-დენიში. მისი ტევადობა შეადგენს 81,338 კაცს - ყველა სკამი. სტადიონ იყენებს საფრანგეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები ექვსი ერის ჩემპიონატისა და მთავარი საერთაშორისო მატჩებისათვის. საფრანგეთის საფეხბურთო ნაკრებიც იყენებს სტადიონს სათამაშოდ. ეს სწორედ ის სტადიონია, სადაც საფრანგეთმა 3-ით 0 დაამარცხა ბრაზილიის ეროვნული ნაკრები 1998 წლის ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. საფრანგეთის მნიშვნელოვანი კლუბი, Stade Français ასევე იყენებს სტადიონს მნიშვნელოვანი მატჩებისათვის. სტადიონის მშენებლობა დასრულდა 1995 წელს და გაიხსნა 1998 წელს. მშენებლობაზე დაიხარჯა €290 მილიონი. ოფიციალური საიტი სტად დე ფრანსი Twitter-ზე
ფელიპე პედრელი

ფელიპე პედრელი (ესპ. Felip Pedrell; დ. 19 თებერვალი, 1841, ტორტოსა — გ. 19 აგვისტო, 1922, ბარსელონა) — ესპანელი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე, მუსიკის კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი და საზოგადო მოღვაწე. ესპანეთის ნატიფი ხელოვნების სამეფო აკადემიის წევრი. 1873 წლიდან მუშაობდა ბარსელონაში. 1895–1903 წლებში ასწავლიდა მადრიდის კონსერვატორიაში (მოწაფეები ისააკ ალბენისი, ენრიკე გრანადოსი, მ. ფალია). ეწეოდა საგამომცებლო საქმიანობას. პედრელის ნაშრომებმა ("ესპანური ხალხური სიმღერები") ჩაუყარა საფუძველი თანამედროვე ესპანურ მუსიკათმცოდნეობას. პედრელი ესპანური მუსიკის აღორძინების, ე.წ. რენასიმენტოს ერთ-ერთი უმთავრესი წარმომადგენელი იყო. მან დაწერა ოპერები, პროგრამული სიმფონიური თხზულებები, კანტატები და საგუნდო ნაწარმოებები ორკესტრთან ერთად, საეკლესიო მუსიკა, რომანსები და სიმღერები. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 10.
პედრო I მრისხანე

პედრო I მრისხანე (დ. 30 აგვისტო, 1334 — გ. 23 მარტი, 1369) — კასტილიისა და ლეონის მეფე 1350-1369 წლებში. ესწრაფებოდა ფეოდალური ანარქიის მოსპობასა და ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებას, ეყრდნობოდა ანდალუსიის სავაჭრო-სამრეწველო ქალაქებს, გრანადის ამირასა და "შავი პრინცის" (ინგლისის მეფის ედუარდ III-ის ძის) რაზმებს. მის წინააღმდეგ იბრძოდნენ ეკონომიკურად ნაკლებ განვითარებული კასტილიისა და ლეონის ქალაქები. ბრძოლა ცვალებადი უპირატესობით პედრო I-სა და მის მოწინააღმდეგეებს შორის დიდხანს გაგრძელდა. 1369 წელს მონტელიესთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ პედრო I თავისმა ნახევარძმამ ენრიკე ტრასტამარიმ მოკლა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 10.
სარგასუმისებრნი

სარგასუმისებრნი (ლათ. Sargassaceae) — ზღვის წაბლა წყალმცენარეების ოჯახი ფუკუსისნაირთა რიგისა. მათი თალუსი ბუჩქისებრია, სიგრძე 1-2 მეტრს აღწევს (ზოგისა 10 მ-საც). ოოგონიუმებში თითო-თითო კვერცხუჯრედია. 6 გვარი აერთიანებს 150-ზე მეტ სახეობას (ყველაზე დიდი გვარია სარგასუმი), რომლებიც გავრცელებული არიან თბილ ზღვებში. ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში (სარგასოს ზღვა) დატივტივებენ სარგასუმის უზარმაზარი გროვები, რომლებიც ერთ დროს მოსწყვეტია სუბსტრატს. აქ ისინი ვეგეტატიურად მრავლდებიან. იყენებენ ალგინატების მისაღებად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 101.
ტომას პეინი

ტომას პეინი (ინგლ. Thomas Paine; დ. 9 თებერვალი ან 29 იანვარი 1737, თეტფორდი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 8 ივნისი, 1809, ნიუ-იორკი, აშშ) — აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, მწერალი და პუბლიცისტი. XVIII საუკუნის განმანათლებლობის რევოლუციური ფრთის წარმომადგენელი. 1774 წელს პეინი გაემგზავრა ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. 1777–1779 წლებში იყო აშშ-ის კონგრესის საგარეო საქმეთა კომიტეტის მდივანი. 1781 წელს მონაწილეობდა მოლაპარაკებაშისაფრანგეთის მთავრობის მიერ ჩრდილოეთ ამერიკის კოლონიებისადმი დახმარების გაწევის შესახებ. 1787 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ევროპაში, სადაც წერს ტრაქტატს "ადამიანის უფლებები" (1791-92), რომელშიც იცავს საფრანგეთის ბურჟუაზიული რევოლუციის პრინციპებს, ავითარებს ხალხის სუვერენიტეტისა და რესპუბლიკანიზმის იდეას. წიგნში "აგრარული სამართალი" (1797) პეინი კიცხავდა საკუთრების განაწილების სისტემას და მიუთითებდა, რომ კაპიტალისტები მუშების შრომით მდიდრდებიან. პეინი ათეისტური ტრადიციის ერთ-ერთი ფუძემდებელია ამერიკაში. ნაშრომში " "გონების საუკუნე" (1794) იგი გონების ძალას უპირისპირებდა რელიგიურ ცდუნებას. 1802 წელს პეინი დაბრუნდა ამერიკაში. ტომას პეინის ნამუშევრები დაარქივებული 2009-04-16 საიტზე Wayback Machine. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ტომას პეინი მაჭავარიანი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 12. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118591215 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 3.0 3.1 Thomas Paine / Assemblée nationale <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193582"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15271528"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ Pinson G., Thérenty M. Médias 19 — 2011. — ISSN 1927-0178 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q62991232"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q50322521"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q50322537"></a> ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Internet Philosophy Ontology project <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6023365"></a> ↑ http://www.ushistory.org/paine ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
სილვიო პელიკო

სილვიო პელიკო (იტალ. Silvio Pellico; დ. 24 ივნისი, 1789, სალუცო — გ. 31 იანვარი, 1854, ტურინი) — იტალიელი მწერალი. 1820 წელს კარბონართა შეთქმულებაში მონაწილეობისათვის სიკვდილი მიუსაჯეს, რაც 15 წლის პატიმრობით შეუცვალეს. ციხეში დაწერა ავტობიოგრაფიული თხზულება „ჩემი საპყრობილენი“ (1832), რომელშიც უკვე ქრისტიანულ მორჩილებას ქადაგებდა. ეს ნაწარმოები რომანტიკული პროზის ბრწყივვალე ნიმუშადაა აღიარებული. პელიკოს ეკუთვნის მრავალი პიესა, რომელთაგან მსოფლიო რეზონანსი გამოიწვია ჰეროიკულ-პატრიოტულმა ტრაგედიამ „ფრანჩესკა და რიმინი“ (1815). წერდა ტრაქტატებსაც. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სილვიო პელიკო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 14. ↑ https://pantheon.world/profile/person/Silvio_Pellico ↑ 2.0 2.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #119238500 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 6.0 6.1 BeWeB <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q77541206"></a> ↑ The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835"></a>
რომეო და ჯულიეტა

რომეო და ჯულიეტა (ინგლ. Romeo and Juliet) — უილიამ შექსპირის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტრაგედია, რომელიც ჰამლეტთან და მაკბეტთან ერთად ყველაზე ხშირად იდგმება მსოფლიოში. რომეო და ჯულიეტას სიუჟეტი, როგორც ახალგაზრდა შეყვარებულების ტრაგიკული ბედი, რომელთა ოჯახებს მტრობა აქვთ , სხვადასხვა ფორმით ცნობილია ანტიკური პერიოდიდან. (ოვიდიუსის მეტამორფოზები და სხვ.) შექსპირის პიესაში მოქმედემა ხდება ვერონაში. ტრაგედიაში მოთხრობილია ორი ახალგაზრდა შეყვარებულის ისტორია, რომლებიც იღუპებიან მათი ოჯახების საგვარეულო მტრობის გამო. რომეო (მონტეგი) და ჯულიეტა (კაპულეტი) საიდუმლოდ დაიწერენ ჯვარს, თუმცა ცოტა ხნის შემდეგ რომეოს შემოაკვდება კაპულეტების ნათესავი ტიბალტი. ამის შემდეგ რომეოს აძევებენ ვერონიდან, ხოლო ჯულიეტას მამა გადაწყვეტს ქალიშვილი მისი სურვილის საწინააღმდეგოდ მიათხოვოს პარისს. ჯულიეტა სვამს ძილის წამალს რათა ის მკვდარი ეგონოთ, მაგრამ რომეოს, რომელმაც არაფერი იცის ამ ოინის შესახებ, ის ნამდვილად მკვდარი გონია, ის საწამლავით თავს იკლავს მის საფლავზე. გამოფხიზლებული ჯულიეტაც იკლავს თავს, როცა შეხედავს მკვდარ რომეოს. მოხუცი მშობლები მხოლოდ ამის შემდეგ გადაწყვეტენ დაამთავრონ უაზრო ქიშპი. რომეო და ჯულიეტა დაარქივებული 2017-01-10 საიტზე Wayback Machine. the British Library-ზე
ჯონ ბრეკინრიჯი

ჯონ კებელ ბრეკინრიჯი (ინგლ. John Cabell Breckinridge; დ. 16 იანვარი, 1821 — გ. 17 მაისი, 1875) — ამერიკელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი, აშშ-ის სენატორი და აშშ-ის მე-14 ვიცე-პრეზიდენტი. ყველაზე ახალგაზრდა პიროვნება (36 წლის), ვინც ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი დაიკავა. 1860 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ბრეკინრიჯი გაყოფილი დემოკრატიულ პარტიის ორ კანდიდატს შორის იყო სამხრეთელი დემოკრატების მანდატით, მაგრამ რესპუბლიკელ აბრაამ ლინკოლნთან დამარცხდა. ამერიკის სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ იგი კონფედერაციული შტატების არმიაში გენერლად მსახურობდა. ასევე იყო კონფედერაციული შტატების მე-5 და უკანასკნელი ომის მდივანი. ჯონ ბრეკინრიჯი — Find a Grave-ზე
პეტრე (XI საუკუნე)

პეტრე – საქართველოს მწიგნობართუხუცესი XI საუკუნის მესამე მეოთხედში, ერისკაცობაში პეტრიკი. პეტრეს ღვაწლი მიუძღვის ბიზანტია-საქართველოს პოლიტიკურ-კულტურულ ურთიერთობის განმტკიცებაში. 1054 წელს პეტრე და მისი ძმა იოანე (შემდგომში ჭყონდიდელი მთავარეპისკოპოსი) ბაგრატ IV-სა და დედოფალ მარიამს ახლდნენ კონსტანტინოპოლში ბიზანტიის იმპერატორთან. იქიდან პეტრესა და მის ძმას მატერიალური დახმარება გაუწევიათ ათონის ქართული მონასტრისათვის, რისთვისაც მათ დაუწესეს აღაპი. პეტრემ ერისკაცობაშივე მიიღო პატრიკის ტიტული. 1065 წელს უკვე ბერია და იხსენიება როგორც „პეტრე-პატრიკი პეტრიკ ყოფილი“. 1065 წელს პეტრე ძმასთან ერთად კონსტანტინოპოლში ახლდა უფლისწულ მართას, ძმებმა სააღაპე დღე დააწესეს გიორგი მთაწმიდლის სახელზე. 1085 იხსენიება როგორც „პეტრე ვესტი და მწიგნობართუხუცესი“. ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 3, თბ., 1966; ლომინაძე ბ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 44.