laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მეცნიერება და ტექნიკა

„მეცნიერება და ტექნიკა“ — ქართული ყოველკვირეული სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიისა და საქართველოს სსრ საზოგადოება „ცოდნის“ ორგანო (1949–1974 საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ორგანო); გამოდიოდა თბილისში 1949 წლის იანვრიდან. მისი წინამორბედი ჟურნალია „ტექნიკა და ცხოვრება“ (1925–1929), რომელსაც შემდეგ ერქვა „ტექნიკა და შრომა“ (1929–1936), „ტექნიკა“ (1936–1941). ჟურნალი აშუქებდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებისა და ტექნიკის უმნიშვნელოვანეს პრობლემებსა და მიღწევებს ჩვენში და საზღვარგარეთ. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ რ. აგლაძე, რ. დვალი, ვ. მახალდიანი, ზ. წილოსანი. ტირაჟი 19 ათასი ცალი (1982). ბასილაია ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 641.
მეცხენეობა

მეცხენეობა — მეცხოველეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ცხენების მოშენება და გამოყენება. მეცხენეობას ევროპისა და აზიის ქვეყნებში მისდევდნენ ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. ძვ. წ. II ათასწლეულში ცხენი მცირე აზიიდან შეიყვანეს აფრიკაში. ამერიკაში იგი გავრცელდა XVI საუკუნეში, ხოლო ავსტრალიაში — XVII საუკუნეში. ცნობილია ცხენის ჯიში და ჯიშური ჯგუფი. მეცხენეობის განვითარების პროცესში ჩამოყალიბდა ცხენის 3 ძირითადი ტიპი: საჯდომი, შესაბმელი და საჯაგავი. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის პირობებში სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და საავტომობილო მრეწველობის სწრაფად განვითარების გამო ცხენის სულადობა 2-ჯერ შემცირდა. ამჟამად ცხენის სულადობა ყველა კონტინენტზე (გარდა ამერიკისა და აფრიკისა) კლებულობს, ასევეა საქართველოშიც. თანამედრობე მეცხენეობაში 4 მიმართულება აღინიშნება: სანაშენე, სპორტული, მუშა (გამწევი ძალი) და პროდუქტიული. ბევრ ქვეყანაში მუშა-ცხენი ენერგეტიკული რეზერვია და მექანიკურ გამწევ ძალასთან ერთად იყენებენ. საქართველოში ცხენს უძველესი დროიდან იყენებდნენ სამხედრო მიზნით, საჯდომ-სასაპალნედ, მსუბუქ სატრანსპორტო სამუშაოზე, მომთაბარე მეცხოველეობაში და სხვა მიზნით. ადგილობრივი ცხენის ჯიშების მაღალ ღირსებაზე მეტყველებს ის, რომ არაბებს თავიანთი ცხენსაშენებისათვის კახეთიდან კონტრიბუციით გაჰყავდათ ფაშატები. შემორჩენილია ცხენის მოვლა-მოშენების 2 სისტემა — თავლური და ჯოგური. ცნობილია ჯოგურ პირობებში მონაშენე 2 უძველესი ჯიში — თუშური და მეგრული. XIX საუკუნის II ნახევარში ჯავახეთში გავრცელდა ჯავახური შესაბმელი მუშა-ცხენი, რომლის ისტორია საქართველოში „დუხობორების“ გადმოსახლებასთან არის დაკავშირებული. კობალავა დ., მეცხენეობის განვითარება საქართველოში, თბ., 1981 («მიმოხილვითი ინფორმაცია», სერია 6, ნაკვ. 8); ჩხეიძე ნ., კობალავა დ., საქართველოს ადგილობრივი ცხენის ჯიშები, თბ., 1950; კობალავა დ., ქსე, ტ. 6, გვ. 646, თბ., 1983
The Wall – Live in Berlin

The Wall Live in Berlin — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის კონცერტი, რომელიც გაიმართა 1990 წლის 21 ივლისს ბერლინში, პოტსდამის მოედანზე. იგი მიეძღვნა ბერლინის კედლის დანგრევას, ცივი ომის დასასრულს და მიზნად ისახავდა მსოფლიო ომში დაზარალებული ადამიანებისათვის ფულადი თანხების შეგროვებას. კონცერტი დაიდგა მთლიანად უოტერსის ხარჯებით. დაიწყო იმით, რომ 1989 წელს ერთ-ერთ რადიოინტერვიუში როჯერს ჰკითხეს, ჩაატარებდა თუ არა იგი ”კედლის” კიდევ ერთ წარმოდგენას. პასუხი იყო ასეთი: „კი, თუკი ნამდვილი კედელი დაინგრევა“. რამდენიმე თვის შემდეგ კედელი, რომელიც დასავლეთ და აღმოსავლეთ გერმანიას ორ ნაწილად ყოფდა, დაინგრა. შოუს დაესწრო 350.000 ადამიანი. 52 ქვეყანა კონცერტს პირდაპირ ტელეეთერში გადასცემდა. თავდაპირველად უოტერსს სურდა სხვა ცნობილი მუსიკოსების მოწვევა, რომელთა შორის იქნებოდნენ პიტერ გებრიელი, როდ სტიუარტი, ჯო კოკერი, ბრიუს სპრინგსტინი და ერიკ კლეპტონი. მაგრამ ყველამ უარი თქვა ამ ინიციატივაზე (მიუხედავად კონცერტის საქველმოქმედო ხასიათისა). 1989 წლის ინტერვიუში როჯერი აღნიშნავდა - ”მე დევიდსაც (გილმორს) კი მივცემდი დაკვრის საშუალებას”. დევიდ გილმორმა ასეთი პასუხი გასცა ამ განცხადებას - ”ჩვენ მოგვცეს ამის უფლება, მაგრამ ჯერ არ დაგვეკონტაქტნენ”. თუმცა, უოტერსმა საერთოდ ყველაფერი უარყო და განაცხადა, რომ მას არ ჰქონია პინკ ფლოიდის დარჩენილ ნაწილთან არავითარი კავშირი. საბოლოოდ კონცერტში მონაწილეობაზე დათანხმდნენ უტე ლემპერი, ჰუტერსი, ვენ მორისონი, შინეიდ ო’კონორი, სინდი ლოუპერი, მერიან ფეითფული, ჯგუფი სკორპიონსი, ჯონი მიტჩელი, მსახიობი ჯერი ჰოლი, პოლ კერაკი, ტიმ კერი, ტომას დოლბი და ბრაიან ადამსი. სიმღერების შესრულება განსხვავდება პინკ ფლოიდის ალბომისგან The Wall. უპირველეს ყოვლისა, სიმღერებში Mother და Another Brick in the Wall (ნაწილი II) გიტარის უფრო ვრცელი სოლოების მოსმენაა შესაძლებელი. Comfortably Numb-ში სრულდება ორმაგი, ხანგრძლივი სოლო გიტარაზე. არ სრულდება The Show Must Go On. პროგრამაში შეტანილია The Last Few Bricks, რომელიც სრულდებოდა პინკ ფლოიდის 1980-1981 წლის კონცერტებზე. სასამართლოს სცენის (The Trial) დროს სხვადასხვა მსახიობი და მუსიკოსი თავად ასრულებს მოქმედი პირების როლებს. The Wall: Live in Berlin გამოიცა ორმაგი CD-სა და ფილმის სახით. DVD ვერსია გამოიცემოდა სხვადასხვა წლებში, დამატებითი ვიდეომასალის თანხლებით. ↑ Allmusic review. ↑ ARIA-ს ჩარტები – აკრედიტაციები – 2006 DVDs. ავსტრალიის ხმისჩამწერი ინდუსტრიის ასოციაცია. ↑ Brazilian video certifications – Roger Waters – The Wall – Live in Berlin პორტუგალიურად. ბრაზილიის მუსიკალური პროდიუსერების ასოციაცია. ↑ Canadian album certifications – Roger Waters – The Wall – Live in Berlin. Music Canada. ↑ Canadian video certifications – Roger Waters – The Wall – Live in Berlin. Music Canada. ↑ ოფიციალური შვეიცარიული ჩარტების და მუსიკის საზოგადოება: ჯილდოები (Roger Waters; 'The Wall: Live in Berlin'). Hung Medien. ↑ American video certifications – Roger Waters – The Wall – Live in Berlin. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია. საჭიროების შემთხვევაში, უნდა აირჩიოთ Advanced, შემდეგ Format, შემდეგ Video Longform, და ბოლოს - SEARCH
ჩესტერ ბენინგტონი

ჩესტერ ჩარლზ ბენინგტონი (Chester Charles Bennington, დ. 20 მარტი, 1976 — გ. 20 ივლისი, 2017) — ამერიკელი მომღერალი, ლინკინ პარკის წევრი. დაიბადა ფინიქსში, არიზონას შტატში. ჩესტერის მამა იყო დეტექტივი არიზონის პოლიციაში, დედა - მედდა. 1987 წელს ჩესტერის მშობლები დაშორდნენ, დედამ თან წაიყვანა უმცროსი ძმა ბრაიანი, და ერთ-ერთი და, ხოლო ჩესტერს დაუტოვა მეორე და. ჩესტერი სწავლობდა ნახევარსაუკუნოვან და გრინუეის სკოლებში, შემდეგ კი ჩაირიცხა ვაშინგტონის უმაღლეს სკოლაში. მისივე თქმით, უმაღლეს სკოლაში სწავლისას იყო ჩხუბისთავი. პირველი ინსტრუმენტი, რომელსაც შეეხო, იყო პიანინო. წლების განმავლობაში იგი მუშაობდა უამრავ სხვადასხვა ჯგუფთან ერთად და უკრავდა სხვადასხვა ინსტრუმენტზე, თუმცა თავის მოწოდებად ვოკალს თვლიდა. 1993 წელს შევიდა ჯგუფში Grey Daze და მასში 1998 წლამდე დარჩა. ჯგუფმა სამი ალბომი ჩაწერა - Demo (1993), Wake/ Me (1994) და ...no sun today (1997). Grey Daze ბენინგტონმა 1998 წელს დატოვა, მაგრამ სხვა ჯგუფი ვერ იპოვა. მოგვიანებით ლინკინ პარკის წამყვანი ვოკალისტი გახდა. ჯერ კიდევ Grey Daze-ში ყოფნის დროს გაიცნო მომავალი მეუღლე სამანთა, რომელთანაც 1996 წელს იქორწინა, 20 წლის ასაკში. მათ ეყოლათ შვილი, დრეივენ სებასტიანი. ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა და ისინი ცხრა წლის შემდეგ დაშორდნენ. ამის შემდეგ ბენინგტონი 2005 წლის 31 დეკემბერს დაქორწინდა თავის მეგობარ გოგონა ტალინდა ბენტლიზე. ერთად მათ ეყოლათ შვილები, ტაილერ ლი და ტყუპები, ლილი და ლილა. ჩესტერ ბენინგტონმა 2017 წლის 20 ივლისს 41 წლის ასაკში სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა . მთავარი სტატია: ლინკინ პარკი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ჩესტერ ბენინგტონი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ჩესტერ ბენინგტონი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ლინკინ პარკი დაარქივებული 2010-04-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Grow, Cory. Chester Bennington, Linkin Park Singer, Dead at 41. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 20, 2017. ციტირების თარიღი: July 20, 2017. ↑ Rolling Stone Magazine, Linkin Park – Biography (March 14, 2002), The Linkin Park Times; retrieved on June 24, 2007. ↑ 3.0 3.1 „Linkin Park's Chester Bennington dies“. BBC News (ინგლისური). July 20, 2017. ციტირების თარიღი: July 20, 2017.
Speak to Me

„Speak to Me“ — პირველი კომპოზიცია ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომზე The Dark Side of the Moon, რომელიც ლოგიკურად უერთდება შემდეგ კომპოზიციას, „Breathe“. ხმების ამ კოლაჟის ერთადერთ ავტორად დასახელებულია ნიკ მეისონი, რომელსაც ავტორობა სიმბოლურად მიანიჭეს. კომპოზიციაში არ არის ნამღერი ტექსტი. ნომერს იწყებს გულისცემის ხმა, იგივე, რაც ალბომის ეპილოგშია. აგრეთვე ისმის საათების წკარუნი, პიტერ უოტსის სიცილი, სალაროს აპარატების ხმაური, ვერტმფრენის ხმა და კლერ ტორის ვოკალი „The Great Gig in the Sky“-დან. როჯერ უოტერსი: ვიფიქრე, რომ ალბომს სჭირდებოდა შესავლის მსგავსი რამ და ვატარებდი ექსპერიმენტებს გულისცემაზე, სხვა ხმოვან ეფექტებსა და კლერ ტორის კივილზე, სანამ კარგი შედეგი არ მივიღე. უოტერსი ხშირად ამბობდა, რომ კომპოზიციის ავტორობა ნიკ მეისონს აჩუქა - რასაც დევიდ გილმორი ადასტურებს. ითვლება, რომ ხმების კოლაჟის ფორმის შესავლის იდეა სათავეს იღებდა 1970 წლიდან - როდესაც „ზაბრისკი პოინტი“ მუსიკა იწერებოდა. მეორე ვერსიით, აქ გამოყენებულია ფილმის „Pink Floyd: Live at Pompeii“ დასაწყისში გაჟღერებული ხმოვანი შესავლის გადამუშავებული ვარიანტი. ალბომის ჩაწერისას (და ამ შესავლის მონტაჟში) გამოყენებულია უოტერსის მიერ ქაღალდის ბარათებზე დაწერილი კითხვები - „უკანასკნელად როდის დაარტყით ვინმეს?“. სახელწოდება აღებულია იმ ფრაზის მიხედვით, რომელსაც ხმის ინჟინერი ალან პარსონსი იმეორებდა, როდესაც სააპარატო ოთახიდან სხვა ოთახში მიკროფონებს ამოწმებდა. აღსანიშნავია შემდეგი ხმის ეფექტები: გულისცემა - სიმღერიდან „Eclipse“ საათის ხმა, სიმღერიდან „Time“ მანიაკალური სიცილი; სიმღერიდან „Brain Damage“ სალაროს ხმაური, ფულის ხმით; სიმღერიდან „Money“ ვერტმფრენის ხმა; სიმღერიდან „On the Run“ კივილი სიმღერიდან „The Great Gig in the Sky“ სინთეზატორის ხმა; გადადის კომპოზიციაში „Breathe“ ალბომის The Dark Side Of The Moon 1972 წლის ორიგინალური მიქსი (შეტანილი Immersion გამოცემაში), რომლის გამოცემაც თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, იწყება ამ კომპოზიციის გარეშე, მუსიკალური აკორდით, რომელსაც პირდაპირ უერთდება „Breathe“. საკონცერტო გამოსვლების დროს ნომერი იწყებოდა, როდესაც დარბაზში განათება ჯერ კიდევ ჩართული იყო და მაყურებელი ადგილებს იკავებდა. ხმოვანი კოლაჟი სრულდებოდა როგორც ჯგუფის, აგრეთვე დევიდ გილმორის და როჯერ უოტერსის კონცერტებზეც. მან აგრეთვე გახსნა ჯგუფის 2005 წლის გამოსვლა Live 8-ზე. ჯგუფმა ნომერი შეიტანა 1994 წლის კონცერტების პროგრამაშიც, სადაც იგი უფრო ვრცელი სახით იყო წარმოდგენილი. კონცერტებზე კომპოზიციის შესრულებისას პინკ ფლოიდი იყენებდა სხვადასხვა პროექციებს. 1974 წელს ბრიტანულ ტურნეში აჩვენებდნენ პულსირებას. მას მოჰყვებოდა დედამიწის გამოსახულება, რომელსაც კამერა უახლოვდებოდა. ოდნავ გადამუშავებული მსგავსი პროექცია გამოჩნდა იმავე წლის ფრანგული ტურნეს მსვლელობისას. 1975 წლის ჩრდილოეთ ამერიკულ ტურნეში კომპოზიცია იწყებოდა სასწრაფო დახმარების მანქანით, რომელიც კამერას უახლოვდებოდა. შემდეგ ჩნდებოდა ჰოსპიტალის კაბინეტი, თვალი (რომლის გამოსახულება მეორდებოდა მთელი შოუს მსვლელობისას), პულსირება და დედამიწა, აგრეთვე ანიმაციური სფერო, რომელიც პულსირებდა. ↑ სტრონგი, მარტინ ჩ. (2004). The Great Rock Discography, მეშვიდე, ედინბურგი: Canongate Books, გვ. 1177. ISBN 1-84195-551-5.  ↑ მებეტი, ენდი (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. ლონდონი: Omnibus Press. ISBN 0-7119-4301-X.
Eagles

Eagles (ქართ. არწივები) — ამერიკული როკ-ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა ლოს–ანჯელესში, კალიფორნიაში, 1970-იან წლებში. მათ ჰქონდათ ხუთი #1 სინგლი და ექვსი #1 ალბომი და იქცნენ 1970-იანების ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ კოლექტივად. მათი ყველაზე ცნობილი ალბომია Hotel California, ამავე სახელწოდების სიმღერით, რომელიც ითვლება ჯგუფის აბსოლუტურ ჰიტად, რის გამოც მას ხშირად ერთჰიტიან კოლექტივს უწოდებენ. ეს აგრეთვე არის ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ამერიკული კოლექტივი. დისკი Eagles: Their Greatest Hits 1971–1975 დღემდე აშშ-ში ყველაზე დიდი რაოდენობით არის გაყიდული. Eagles დაიშალა 1980 წელს, მაგრამ კვლავ გაერთიანდა 1994 წლის პროექტისათვის Hell Freezes Over. მას შემდეგ ჯგუფი ტურებით მოგზაურობდა და 1998 წელს მოხვდა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში. 2007 წელს მათ გამოუშვეს ახალი ალბომი Long Road Out of Eden. მთავარი სტატია: Eagles-ის დისკოგრაფია. სტუდიური ალბომები Eagles (1972) Desperado (1973) On the Border (1974) One of These Nights (1975) Hotel California (1976) The Long Run (1979) Long Road out of Eden (2007) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Eagles ჯგუფის ოფიციალური საიტი დონ ჰენლის ოფიციალური საიტი ბერნი ლიდონის ოფიციალური საიტი ტიმოთი შმიტის ოფიციალური საიტი ჯო უოლშის ოფიციალური საიტი გლენ ფრის ოფიციალური საიტი
მეცხვარეობა

მეცხვარეობა — მეცხოველეობის დარგი, რომლის ამოცანაა ცხვრის მოშენება ძვირფასი ნედლეულისა (მატყლი, მაჟდაკი, ტყავი) და საკვები პროდუკტების (ხორცი, რძე, ქონი) მისაღებად. მატყლისაგან მზადდება მაღალხარისხოვანი ქსოვილი, ნოხი, ნადაბი, ქეჩა, ცხვრის ტყავისაგან — ქურქი და ბეწვეული, რძისაგან — მაღალი ხარისხის ყველი (თუშური, როქფორი, პიკარინო, ბრინზა და სხვა ნაწარმი). მეცხვარეობას დასაბამი მიეცა წინა ისტორიულ პერიოდში, როდესაც ადამიანმა გამოიყენა მოშინაურებული ცხვრის პროდუქტები. შინაური ცხვრის წინაპარს (გარეულ ცხვარს) მატყლი არ აქვს. მსოფლიოში დღეისათვის გავრცელებულ 500-ზე მეტ ცხვრის ჯიშიდან მხოლოდ 43-ს არ აქვს მატყლი. უმატყლო ცხვრისაგან შერჩევის გზით მიიღეს უხეშმატყლიანი ცხვარი. ახალ წელთაღრიცხვაზე რამდენიმე საუკუნით ადრე მცირე აზიაში გამოიყვანეს წმინდა და ნახევრადწმინდა მატყლიანი ცხვარი; შუა აზიაში ხალხური სელექციით გამოიყვანეს ადრემწიფადი ცხვრის ერთგვაროვანგანმატყლიანი ჯიშები, რამაც საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე ნახევარწმინდამატყლიან სახორცე-სამატყლე მეცხვარეობას. ძირითადი პროდუქტების მიხედვით არჩევენ წმინდამატყლიან, ნახევრადწმინდამატყლიან, ნახევრადუხეშმატყლიან და უხეშმატყლიან მიმართულებებს. მათში განასხვავებენ სახორცე-სამატყლე, სამატყლე-სამაჟდაკე, სამატყლე-სახორცე-სარძეო და სხვა მიმართულებებს. საქართველოში მეცხვარეობა წელთაღრიცხვამდე იყო განვითარებული ძირითადად ზაფხულის ან ზამთრის საძოვრების ზონებში. ბუნებრივი სავარგულების რაციონალური გამოყენების შესაბამისად, ძველთაგანვე ჩამოყალიბდა 3 სისტემა: სამრეწველო-მომთაბარე, სამრეწველო-სტაციონარული და სამომხმარებლო-საკარმიდამო. პირველი გავრცელებულია თუშეთში, კახეთში, ხევსურეთში, მთიულეთში, ქართლში; მეორე — მესხეთ-ჯავახეთსა და თრიალეთში; მესამე — ძირითადად დასავლეთ საქართველოში. ძველი ქართული ცხვრის შეჯვარებით ცაკელთან და დუმიან (ცხიმკუდიან) ჯიშებთან ხალხური სელექციის გზით შეიქმნა თუშური ცხვარი, რომელმაც გავლენა მოახდინა ამიერკავკასიისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ცხვრის ჯიშებზე. დასავლეთ საქართველოში ხალხური სელექციის გზით შეიქმნა იმერული ცხვარი. რჩეულიშვილი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 648.
არაბისტიკა

არაბისტიკა ან არაბთმცოდნეობა — დარგი, რომელიც მეცნიერულად შეისწავლის და იკვლევს ვიწრო გაგებით არაბული ენისა და ლიტერატურის (არაბული ფილოლოგია) სხვადასხვა საკითხებს, ხოლო უფრო ფართო გაგებით კი არაბისტიკა მოიცავს არაბულენოვან ქვეყნებთან, მათ რელიგიასთან, კულტურასთან, საერთოდ ცალკეული არაბული ქვეყნების ცხოვრებასთან დაკავშირებულ სამეცნიერო საკითხებს აწმყოსა და წარსულში. არაბისტიკა, როგორც მეცნიერება აღმოსავლეთმცოდნეობის ნაწილს წარმოადგენს და მჭიდროდაა დაკავშირებული ისლამოლოგიასთან. ენათმეცნიერულ ნაწილში არაბული ფილოლოგია შეისწავლის ძველ არაბულს, კლასიკურ არაბულს, საშუალო არაბულს, თანამედროვე არაბულსა და მის დიალექტებს. არაბისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა იკვლევს ისლამამდელი ხანიდან დღემდე შექმნილ არაბული ლიტერატურას, პროზასა და პოეზიას, მრავალსაუკუნოვანი ისლამური კულტურის წიაღში შექმნილ სხვადასხვა რელიგიურ, ფილოსოფიურ, ისტორიულ და გეოგრაფიულ ტექსტებს, ასევე არაბულ ენაზე არსებულ ებრაულ და ქრისტიანულ ლიტერატურებს. არაბისტიკა საქართველოში, ისევე როგორც ევროპაში ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში ჩაისახა და XIX საუკუნიდან ისტორულ–კრიტიკული დისციპლინად ჩამოყალიბდა. განსაკუთრებული განვითარება ჰპოვა ამ დარგმა მეოცე საუკუნის საქართველოში. სწორედ მეოცე საუკუნის ქართული არაბისტიკის ერთ–ერთ თვალსაჩინო ფიგურას წარმოადგენს აკადემიკოსი გიორგი წერეთელი, რომლის შრომები თავისი მნიშვნელოვნებით სცდება საქართველოს ფარგლებს. დღეს არაბისტიკას სხვადასხვა მიმართულებით შეისწავლიან თბილისისა და ქუთაისის უმაღლეს სასწავლებლებში, ძირითადად ორი — ფილოლოგიური და ქვეყანათმცოდნეობითი მიმართულებით. აღმოსავლეთმცოდნეობა ისლამოლოგია ირანისტიკა ებრაისტიკა ოსმანისტიკა არაბული ანბანი აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არაბისტიკის საბაკალავრო პროგრამა (მცირე დახასიათება)[მკვდარი ბმული] სახელგანთქმული არაბისტების ჩამონათვალი არაბისტიკის შესავლის პროგრამა. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი ; შემდგენელი: ალექსანდრე ლეკიაშვილი - თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა და სტამბა, 1974
ირანისტიკა

ირანისტიკა არის ინტერდისციპლინური მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ირანულ და სპარსულ სულიერ და მატერიალურ მემკვიდრეობას უძველესი დროიდან დღემდე (ძველი ირანისტიკა <=> ახალი ირანისტიკა). ირანისტიკის კვლევის სფეროში შედის ირანის ისტორიის, ლიტერატურის, ხელოვნების და საერთოდ კულტურის პრობლემატური საკითხების მეცნიერული შესწავლა–დამუშავება. ყოველივე კი ეფუძნება ირანული ენების შესწავლას. ირანისტიკა მოიცავს დღევანდელი ირანის, ავღანეთის, უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის პოლიტიკურ–გეოგრაფიული სივრცეში არსებულ სახელმწიფოებს. XX საუკუნის დასაწყისში თეირანის უნივერსიტეტში ირანისტიკის რამდენიმე კათედრა გაიხსნა, სადაც მეცნიერული კვლევა–ძიება ძველ ირანისტიკაზე იყო კონცენტრირებული, შეისწავლიდნენ როგორც ენათმეცნიერებასა და არქეოლოგიას, ასევე ძველი ირანის კულტურას, სპარსულ ლიტერატურასა და ისტორიას. შირაზის უნივერსიტეტში ალირეზა შაპურ შაჰბაზის ხელმძღვანელობით სწავლების ძირითად საგანს არქეოლოგია წარმოადგენდა და აქემენიდთა ხანას იკვლევდნენ. დღემდე ყველაზე დიდი სპარსული ენის ენციკლოპედიური ლექსიკონი 15 ტომისაგან შედგება. Societas Iranologica Europea–ს ბმული ირანისტიკული ჟურნალები დაარქივებული 2007-06-11 საიტზე Wayback Machine. Iran Chamber Society–ს ბმული Iran Heritage Foundation–ის ბმული, ლონდონი[მკვდარი ბმული] Tavoos ირანული ხელოვნების ჟურნალი დაარქივებული 2008-03-21 საიტზე Wayback Machine. "ყოქნოოს" ირანული ხელოვნება და ხელოვანები Afghanistan-Online ავღანეთის კულტურის ბმული დაარქივებული 2021-12-18 საიტზე Wayback Machine. ავღანელთა ქვეყანა - ავღანეთის კულტურა დაარქივებული 2008-06-18 საიტზე Wayback Machine. Mage-Verlagslink − წიგნები სპარსული კულტურის შესახებ თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. აღმოსავლეთმცოდნეობა დაარქივებული 2007-07-08 საიტზე Wayback Machine. თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ირანისტიკის საბაკალავრო პროგრამა (მცირე დახასიათება)[მკვდარი ბმული] თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ირანისტიკის საბაკალავრო პროგრამაზე სასწავლო საგნების ჩამონათვალი[მკვდარი ბმული] აღმოსავლეთმცოდნეობა ისლამოლოგია არაბისტიკა ებრაისტიკა ოსმანისტიკა არაბული ანბანი თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი
ინფორმაციის თეორია

ინფორმაციის თეორია — გამოყენებითი მათემატიკის დარგი. იგი წარმოიშვა ინფორმაციის შეკუმშვის ზომაზე და ხმაურიან არხზე ინფორმაციის საიმედოდ გადაცემის სისწრაფეზე ზღვრების დასადგენად. ინფორმაციის თეორია ძირითადად ინფორმაციის რაოდენობრივ ზომას შეისწავლის ინფორმაციის თეორიის, როგორც მეცნიერების დასაწყისად კლაუდ შენონის 1948 წელს გამოქვეყნებული სტატია კომუნიკაციის მათემატიკური თეორია ითვლება. ამ სტატიაში არის შემოღებული მრავალი ძირითადი ცნება. მათ შორის ინფორმაციის რაოდენობის ერთეული ბიტი. ინფორმაციის თეორიას ბევრი თანამედროვე გამოყენება აქვს. იგი გამოიყენება: ინფორმაციის შეკუმშვისთვის დანაკარგების გარეშე (მაგალითად: ZIP ფაილების შესაქმნელად) ინფორმაციის შეკუმშვა დანაკარგებით (მაგალითად: MP3 მუსიკის, ან JPEG სურათების ფორმატები) ხმაურიან არხებზე ინფორმაციის გადაცემაში (მაგალითად: მობილური ტელეფონები, ინტერნეტის DSL ხაზები, და კოსმოსური ხომალდებიდან ინფორმაციის (სურათების) დაბრუნება დედამიწაზე) ინფორმაციის თეორიის ძირითადი გამოყენებაა სხვადასხვა სახის კოდირება. ინფორმაციის თეორიის გამოყენებით შეგვიძია ვიპოვოთ კოდირების გზები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს მოცემული ინფორმაცია ავსახოთ მაქსიმალურად შეკუმშულ კოდში და ასევე გავითვალისწინოთ ისიც, რომ გადაცემისას შეიძლება ნაწილი დაიკარგოს, ან შეიცვალოს. ამისათვის კოდში უნდა იყოს დამატებით სიმბოლოები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს არასწორად გადაცემული ინფორმაცია ამოვიცნოთ. ორივე გამოყენების კარგი მაგალითია ჩვეულებრივი (მაგალითად ქართული) ენა. კავშირები, რომლებიც ხშირად გვხვდება - და,ან მოკლე სიტყვებით გამოითქმის, ხოლო შედარებით იშვიათი სიტყვები გრძელია. ეს საშუალებას გვაძლევს წინადადაბები უფრო მოკლე იყოს. ამავდროულად არ შეიძება ყველა სიტყვა მოკლე იყოს, რადგან ანბანში ასოების რაოდებნობა ამისთვის საკმარისი არ იქნებოდა. თან დაიკარგებოდა მეორე (შეცდომების შესწორების)ფუნქცია. ამავდროულად თუ მე შემთხვევით დავწერე „ამავდრულად შმთვევთი დავერე“, უმეტესობა მაინც მიხვდება, რომ ამაში იგულისხმება „ამავდროულად შემთხვევით დავწერე“ და მე უბრალოდ შემეშალა წერისას. ეს იმიტომ ხდება, რომ სიტყვებში ბევრი ზედმეტი სიმბოლოა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს შეცდომების შემთხვევაშიც კი ამოვიცნოთ საჭირო ინფორმაცია. ასევე, დანაკარგების გარეშე შეკუმშვის კარგი მაგალითია მორზეს კოდი. აქ უფრო ხშირი ასოები წარმოდგენილია მოკლე კოდებით (მაგალითად ე მხოლოდ წერტილით), ხოლო შედარებით იშვიათი ასოები უფრო გრძელი კოდებით. ეს საშუელბას გვაძლევს სიტყვები მოკლე კოდებით გამოვსახოთ. სრული ინფორმაციისთვის ნახეთ: ინფორმაციის რაოდენობა ინფორმაციას ზომავენ ბიტებში. ინფორმაციის რაოდენობა, რომელიც დაკავშირებულია ამა თუ იმ მოვლენის მოხდენასთან დამოკიდებულია მოცემული მოვლენის ალბათობაზე. რაც უფრო მცირეა მოვლენის ალბათობა, მით უფრო მეტ ინფორმაციას ვიგებთ, როდესაც მისი მოხდენის შესახებ ვიტყობთ. კერძოდ ინფორმაციის რაოდენობა ტოლია მოვლენის ალბათობის ლოგარითმის 1/2 ფუძით (ან იგივე უარყოფითი ლოგარითმის 2-ს ფუძით) I = l o g ( p ) {\displaystyle I=log(p)} . კიბერნეტიკა კრიპტოგრაფია Tom Siegfried, The Bit and the Pendulum, Wiley, 2000. ISBN 0-471-32174-5 Charles Seife, Decoding The Universe, Viking, 2006. ISBN 0-670-03441-X alum.mit.edu[მკვდარი ბმული] ND.edu დაარქივებული 2009-03-27 საიტზე Wayback Machine. Chem.wisc.edu
კორეისტიკა

კორეისტიკა (აგრეთვე კორეანისტიკა, ან კორეოლოგია) — დისციპლინათშორისო სამეცნიერო დარგი, რომელსაც დასავლეთის ქვეყნებში ე.წ. „არეალის მეცნიერებათა“ რიგს, ანუ გეოგრაფიულ-სივრცით მეცნიერებებს მიაკუთვნებენ. კორეისტიკის კვლევის საგანს ფართო გაგებით კორეა წარმოადგენს, ხოლო მისი მნიშვნელოვანი თემები არის კორეელთა ქვეყანასათან დაკავშირებული ყველა საკითხის მეცნიერული შესწავლა-დამუშავება და გაშუქება; ასევე ენა, ლიტერატურა, ისტორია, ხელოვნება, და საერთოდ კორეის კულტურა. სინოლოგიასა და იაპონოლოგიასთან ერთად კორეისტიკა წარმოადგენს აღმოსავლეთაზიისმცოდნეობის ერთ-ერთ შემადგენელ ნაწილს. კორეისტიკა ჩაისახა კორეაში მოღვაწე ევროპელი ქრისტიანი მისიონერების საქმიანობის შედეგად. 1991 წლიდან კორეისტიკის შესწავლა მიმდინარეობს თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტში. აღმოსავლეთ აზიის კვლევები იაპონოლოგია სინოლოგია ვიეტნამისტიკა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი Korea Research Hub დაარქივებული 2007-11-13 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Korean Studies Net დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Online database of Korean Studies specialists დაარქივებული 2012-12-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Academy of Korean Studies (ინგლისური) The Association for Korean Studies in Europe დაარქივებული 2011-11-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Korea Foundation (ინგლისური) Yuldo.net: A Korean Studies Site (ინგლისური) კორეანისტიკის კათედრები გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკის უნივერსიტეტებში დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)