laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
შაბათკვარა

შაბათკვარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი), მდინარე კოდორის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 500 მ, გულრიფშიდან 70 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 კაცი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 668.
შუამთა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

შუამთა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ამტყელის თემი), მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 520 მ, გულრიფშიდან 30 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 50.
შაუმიანოვკა

შაუმიანოვკა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (დრანდის თემი), მდინარე სკურჩის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, გულრიფშიდან 18 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 694.
შმათი

შმათი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ვლადიმიროვკის თემი), მდინარე პატარა კოდორის ზემოთში. ზღვის დონიდან 100 მ, გულრიფშიდან 24 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 13.
ჩხალთა (აჟარის მუნიციპალიტეტი)

ჩხალთა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდინარეების ჩხალთისა და კოდორის შესართავთან, მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 710 მ, გულრიფშიდან 73 კმ. მდ. ჩხალთის მარჯვენა ნაპირზე აღმართულია ციხე, რომელსაც აგათია სქოლასტიკოსი (VI ს.) იხსენებს მისიმიელებსა და ბიზანტიელებს შორის 555 წელს გამართული ბრძოლის აღწერისას ძახარის სახელწოდებით. აგათიას ცნობით, ძახარი არის ციხე მისიმიელთა ქვეყანაში. მეტსახელად ეძახიან რკინას მისი სიმტკიცის გამო. მიჩნეულია, რომ „ძახარი“ არის „ჩახარის“ (სვან. „საბრძოლო ადგილი“) ბერძნული ფორმაა. XIX საუკუნის 30-იან წლებიდან კვლავ ფიქსირდება წყაროებში (ა. ნორდმანი). საბჭოთა პერიოდში შედიოდა გულრიფშის რაიონის შემადგენლობაში. კერძოდ, აჟარის თემში. აფხაზეთის ომის შემდეგ ჩხალთაში შენარჩუნებული იყო საქართველოს იურისდიქცია. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 140 კაცი. 2006 წლიდან შევიდა აჟარის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 173. ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 90, 91. ↑ ბ. ხორავა,  ნ. ჭანტურია, აფხაზეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა 1921-1991 წლებში, თბილისი: უნივერსალი, 2019. — გვ. 185, ISBN 978-9941-26-675-1. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ჩერნიგოვკა (განახლების თემი)

ჩერნიგოვკა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (განახლების თემი), მდინარე კოდორის ხეობაში. ზღვის დონიდან 300 მ, გულრიფშიდან 25 კმ, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 16 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 99.
ჩერნიგოვკა (მერხეულის თემი)

ჩერნიგოვკა (ყოფილი ვაშლოვანი) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მერხეულის თემი), მდინარე პატარა მაჭარის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მ, გულრიფშიდან 11 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 99.
წებელდა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

წებელდა (ყოფილი წაბალი) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, წებელდის ქვაბულში, სოხუმის სამხედრო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები:აბლუხვარა, აგიში, აზანთა, არასარა, აჭანდარა, გერგემიში, ზემო წყარო, კელასური, კირნათი, მარანი, მეტელევკა, მზისეული, მრამბა, ოქტომბერი, ქვემო აფიანჩა, ქვემო წყარო, წიფლოვანი). ზღვის დონიდან 450 მ, გულრიფშიდან 23 კმ. 1948 წელს სოფელს შეუერთდა სოფლები ბაზარ-ხაჩტური და მეგრელოვკა. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 302. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
წიფლოვანი

წიფლოვანი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 520 მ, გულრიფშიდან 27 კმ. 1948 წლამდე ეწოდებოდა პატარა კრაევიჩი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 334. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 31, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ყალა-ბენი-ჰამადი

ყალა-ბენი-ჰამადი (არაბ. قلعة بني حماد) – ძველი ქალაქი ალჟირის ჩრდილოეთ ნაწილში, მსილას პროვინციაში. დააარსეს 1007 წელს, როგორც ციხესიმაგრე. 1090 წლამდე ჰამადიდების დედაქალაქია, 1152 წელს დაანგრია ალმოჰადების დინასტიის წარმომადგენელმა აბდ-ალ-მუმინმა, აქედან მოყოლებული იგი ნანგრევებია. 1980 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ყალა-ბენი-ჰამადი იუნესკოს საიტზე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ყალა-ბენი-ჰამადი
აბეღიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი აბეღიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: მანუკ აბეღიანი — სომეხი ენათმეცნიერი; მჰერ აბეღიანი — სომეხი მხატვარი.
ჯემილა

ჯემილა (არაბ. قلعة بني حماد) – ძველი რომაული ქალაქის ნანგრევები ალჟირის ჩრდილოეთ ნაწილში, სეტიფის პროვინციაში. სავარაუდო ქალაქი დაარსდა 96-98 წლებში, იმპერატორ ნერვას მმართველობის პერიოდში. 1982 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ამჟამად შემორჩენილია ფორუმი, ტაძარი, ქრისტიანული ბაზილიკა, იმპერატორ კარაკალას ტრიუმფალური თაღი და სახლი. ქალაქში არსებულა თერმული აბანოები, თეატრი და კაპიტოლიუმი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ჯემილა იუნესკოს საიტზე ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯემილა
ხეცკვარა

ხეცკვარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი), აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ხეცკვარის (კოდორის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 880 მ, გულრიფშიდან 87 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 474. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-01. ციტირების თარიღი: 2011-03-15.
ხუტია

ხუტია — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი), აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1000 მ, გულრიფშიდან 88 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 101 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ სახელწოდება ქართულია, მომდინარეობს სვანური სიტყვიდან „ლიხუეტ“, რაც „ამოწყვეტას“ ნიშნავს. ტოპონიმი მიანიშნებს შუა საუკუნეებში ადგილობრივი ქართული მოსახლეობის ამოწყვეტაზე. „ხუტია“ ჰქვია ასევე მთებს (დიდი და მცირე) აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, ასევე მყინვარს აფხაზეთის კავკასიონზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 519. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. . ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 91.
ხუმუშქური (განახლების თემი)

ხუმუშქური — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (განახლების თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 200 მ, გულრიფშიდან 25 კმ, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 15 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 515.
ხუმუშქური (ვლადიმიროვკის თემი)

ხუმუშქური — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ვლადიმიროვკის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 180 მ, გულრიფშიდან 21 კმ, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 515.
ხიზარუხა

ხიზარუხა (ყოფილი ნეძონა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი), მდინარე კოდორის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 235 მ, გულრიფშიდან 47 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. 1948 წელს ეწოდა ნეძონა. იგი ქართული (მეგრული) წარმოშობის სიტყვაა და „ნიგვზიანს“ ნიშნავს. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 482. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 30, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023 ↑ ბ. ხორავა,  პ. ცხადაია, აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბილისი, 2016. — გვ. 98.
ჯამპალი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

ჯამპალი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ამტყელის თემი), აფხაზეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჯამპალის (ამტყელის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 500 მ, გულრიფშიდან 30 კმ. სოფელი შეიქმნა 1948 წელს სოფლების ჩინის, ჩალის და ბალის გაერთიანებით და შევიდა ხევის სასოფლო საბჭოში. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 535. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 33, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ხორხე კორდოვა

ხორხე კორდოვა (ესპ. Jorge Córdova, 23 აპრილი, 1822, ლა-პასი, ბოლივია — 23 ოქტომბერი, 1861, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1855-1857 წწ. თანამდებობა დაიკავა 1855 წლის 15 აგვისტოს. დატოვა – 1857 წლის 9 სექტემბერს. ბოლივიის პრეზიდენტი http://www.bolivia.gov.bo/ დაარქივებული 2008-09-11 საიტზე Wayback Machine. Historia de Bolivia (4º edición),editorial Gisbert.
ხოსე მარია ლინარესი

ხოსე მარია ლინარესი (ესპ. José María Linares, დ. 10 ივლისი, 1808, პოტოსი, ბოლივია — გ. 23 ოქტომბერი, 1861, ვალპარაისო, ჩილე) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1857-1861 წწ. თანამდებობა დაიკავა 1857 წლის 9 სექტემბერს. დატოვა – 1861 წლის 14 იანვარს. ბოლივიის პრეზიდენტი http://www.bolivia.gov.bo/ დაარქივებული 2008-09-11 საიტზე Wayback Machine. Historia de Bolivia (4º edición),editorial Gisbert.
ხოსე მარია აჩა

ხოსე მარია აჩა (ესპ. José María de Achá; დ. 8 ივლისი, 1810, კოჩაბამბა, ბოლივია — გ. 29 იანვარი, 1868, კოჩაბამბა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1861-1864 წწ. თანამდებობა დაიკავა 1861 წლის 4 მაისს. დატოვა — 1864 წლის 28 დეკემბერს. ბოლივიის პრეზიდენტი Biografía en Biografías y Vidas Biografía en la página de la presidencia boliviana დაარქივებული 2008-09-24 საიტზე Wayback Machine.
მარიანო მელგარეხო

მარიანო მელგარეხო (ესპ. Manuel Mariano Melgarejo Valencia, დ. 13 აპრილი, 1820, კოჩაბამბა, ბოლივია — გ. 23 ნოემბერი, 1871, ლიმა, პერუ) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1864–1871 წლებში თანამდებობა დაიკავა 1864 წლის 28 დეკემბერს. დატოვა — 1871 წლის 15 იანვარს. ბოლივიის პრეზიდენტი Klein, Herbert. The American Finances of the Spanish Empire: Royal Income and Expenditures in Colonial Mexico, Peru and Bolivia, 1680-1809. (1998). Albuquerque: University of New Mexico Press, pp.136.
ჯას ნაკრძალი

ჯას ნაკრძალი (ინგლ. Dja Faunal Reserve, ფრანგ. Réserve de faune du Dja) — ნაკრძალი კამერუნში. დაარსდა 1950 წელს. ნაკრძალის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონში, ხოლო მცირე ნაწილი მოქცეულია სამხრეთისა და ცენტრალურ რეგიონებში. 1987 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ნაკრძალი ეკვატორული ტყის საკმაოდ მსხვილი მასივია. აქ წარმოდგენილია მცენარეთა 1500 სახეობა, ძუძუმწოვრების 107 და ფრინველების 320 სახეობა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ჯას ნაკრძალი იუნესკოს საიტზე
უტურუნკუ

უტურუნკუ (ესპ. Uturuncu, კეჩ. Uturunku) — სამხრეთ-დასავლეთ ბოლივიის უმაღლესი მწვერვალი, ნახევრად მიძინებული სტრატოვულკანი. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6008 მეტრია. კარგადაა შემონახული ლავის ნაკადები, რაც ამტკიცებს, რომ ბოლო ამოფრქვევები მომხდარა პლეისტოცენის ხანაში. ამჟამად შეიმჩნევა მცირე გოგირდოვანი აქტივობები. მიუხედავად იმისა, რომ მწვერვალი 6000 მეტრზე მეტი სიამღლისაა, მსოფლიოში ერთ-ერთი უადვილესი დასალაშქრია. ბოლივიის ვულკანების სია მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა - უტურუნკუ დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine.
გიორგი აბზიანიძე

გიორგი ნიკოლოზის ძე აბზიანიძე (დ. 23 მაისი, 1907, ქუთაისი ― გ. 6 აპრილი, 1976, თბილისი) ― ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1969), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965). დაიბადა ცნობილი პედაგოგის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1929). 1935 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში და თსუ-ში. იკვლევდა უმთავრესად XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი აზროვნების საკითხებს. აბზიანიძის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია: "ქართველი კლასიკოსები" (1950), "ნარკვევები XIX საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან" (1959); მონოგრაფები: "აკაკი წერეთელი. ცხოვრება და შემოქმედება" (რუსულ ენაზე, 1940; ქართულ ენაზე, 1960), "ნიკოლოზ ბარათაშვილი" (1955) და სხვა. აბზიანიძის რედაქტორობით გამოვიდა ა. წერეთლის თხზულებათა აკადემიური გამოცემა. იყო "ქართული ლიტერატურის ისტორიის" ექვსტომეულის თანაავტორი და თანარედაქტორი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 28. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 29.
საპალერი

საპალერი (ესპ. Cerro Zapaleri) — სამმწვერვალიანი ჩამქრალი ვულკანი სამხრეთ ამერიკაში, ბოლივიის, ჩილესა და არგენტინის საზღვარზე. მდებარეობს კორდილიერა-ლიპესის მთათა მასივის სამხრეთ კიდეზე. უმაღლსეი მწვერვალი ზღვის დონიდან 5653 მეტრზე მდებარეობს. ბოლივიის ნაწილი მოქცეულია პოტოსის დეპარტამენტში, ჩილეს — ანტოფაგასტის რეგიონში, არგენტინის — ხუხუის პროვინციაში. ბოლივიის ვულკანების სია ჩილეს ვულკანების სია არგენტინის ვულკანების სია საპალერი საპალერი[მკვდარი ბმული]
ბოლივიის პროვინციები

ბოლივია ადმინისტრაციულად იყოფა: 9 დეპარტამენტად 112 პროვინციად 314 მუნიციპალიტეტად 1374 კანტონად Instituto Nacional de Estadística - Bolivia დაარქივებული 2009-10-27 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)
ამბოჰიმანგა

ამბოჰიმანგა — ისტორიული ძეგლი, არქეოლოგიური ნანგრევები მადაგასკარში. მდებარეობს ანტანანარივუს პროვინციაში. 2001 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში ამბოჰიმანგა იუნესკოს საიტზე (ინგლისური) ამბოჰიმანგას სამეფო სასახლის ისტორია დაარქივებული 2010-12-18 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული)
მარკოზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი მარკოზი შეიძლება აღნიშნავდეს მარკოზი — საქართველოს კათოლიკოსი მარკოზი — სახარების ავტორი მარკოზი — ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი
ვენსან კასელი

ვენსან კასელი (ფრანგ. Vincent Cassel; დ. 23 ნოემბერი, 1966, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი კინომსახიობი, პროდიუსერი და სცენარისტი. 2009 წელს კასელს მიენიჭა სეზარის პრემია მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის ფილმში „მერინი“. ვენსან კასელი დაიბადა 1966 წლის 23 ნოემბერს საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში, ფრანგი მსახიობის — ჟან-პიერ კასელისა და ჟურნალისტის — საბინ ლიტიკიეს ოჯახში. როგორც მსახიობმა კარიერა ნიუ-იორკში დაიწყო, შემდეგ დაბრუნდა საფრანგეთში, სადაც რამდენიმე წელი მუშაობდა ცნობილი ფრანგი მსახიობის ჟან-ლუი ბაროს თეატრში. მისი დებიუტი კინოში 1989 წელს შედგა. პირველ წარმატებებს 1990-იან წლებში მიაღწია, როდესაც რამდენიმე ცნობილ ფილმში მიიღო მონაწილეობა. მნიშვნელოვანი იყო ფილმები „დობერმანი“ და „ჟანა დ'არკი“. ფილმში „მეწამული მდინარეები“ ფრანგ ვარსკვლავთან ჟან რენოსთან და მამამისთან ჟან-პიერ კასელთან მოუწია თამაში. 2001 წელს გადაიღეს ფილმში „მგლის საძმო“, რომელიც საკმაოდ მაღალშემოსავლიან კინოდ იქცა. 2005 წელს ითამაშა ფილმში „ღალატის ფასი“, რომელიც შვედმა რეჟისორმა – მიკაელ ჰეფსტრემმა გადაიღო. ამ ფილმში კასელი ყაჩაღის როლს ასრულებს, რომელიც თავის მეუღლესთან ერთად მოტყუების გზით დიდ თანხებს სძალავს მახეში გაბმულ მსხვერპლს. 2006 წელს მონიკა ბელუჩისთან ერთად ითამაშა ფილმში „შაიტანი“. 2010 წელს მთავარი როლი შეასრულა რომან გავრასის დრამაში „ჩვენი დღე დადგება“, ამავდროულად იყო ფილმის პროდიუსერი. ერთ-ერთი ბოლო როლი მიიღო ფილმში „შავი გედი“, სადაც მისი პარტნიორი იყო ნატალი პორტმანი. ვენსან კასელს ჰყავს და სესილ კასელი, რომელიც აგრეთვე მსახიობია. ვენსან კასელი 1999-2013 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა იტალიელ მსახიობზე მონიკა ბელუჩიზე, რომლისგანაც ორი ქალიშვილი შეეძინა: დევა (დ. 12 სექტემბერი, 2004) და ლეონი (დ. 21 მაისი, 2010) 2018 წელს დაქორწინდა ტინა კუნაკიზე. კასელი ფლობს აფრო-ბრაზილიურ საბრძოლო ხელოვნებას კაპოეირას. ოფიციალური საიტი ვენსან კასელი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ვენსან კასელი დაარქივებული 2011-11-08 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ვენსან კასელი (ინგლისური) ↑ France-Presse, Agence (21 April 2007). „Jean-Pierre Cassel, 74, Actor Who Starred in '60s French Comedies, Dies“. The New York Times. ↑ Secher, Benjamin (28 July 2009). „Vincent Cassel interview for Mesrine“. The Daily Telegraph. London. ↑ Annabel Rivkin. (20 April 2009) French Fancy: Cécile Cassel. ES Magazine. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 იანვარი 2013. ციტირების თარიღი: 9 March 2011. ↑ Stephen M. Silverman. (14 September 2004) Passion Actress Bellucci Has Baby Girl. People. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 აგვისტო 2016. ციტირების თარიღი: 9 March 2011. ↑ Peter Mikelbank. (24 May 2010) Monica Bellucci Welcomes Daughter Léonie. People. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 დეკემბერი 2011. ციტირების თარიღი: 9 March 2011.
სამხრეთი

სამხრეთი (სამხრეთის წერტილი) — ჰორიზონტის ერთ-ერთი მთავარი წერტილი, სამყაროს სამხრეთ პოლუსთან უახლოესი იმ ორ წერტილს შორის, რომლებშიც ცის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტთან იკვეთება. აღინიშნება S ასოთი. სამხრეთი წერტილი თანამედროვე მსოფლიო გეოგრაფიულ რუკაზე, გამოისახება რუკის ქვემო ნაწილში, ე. ი. მის ქვედა მხარეზე ანუ სამხრეთით. სამხრეთის წერტილი რუკაზე დაგვეხმარება ქვეყნის ან რომელიმე პუნქტის ადგილმდებარეობის გამოსავლენად. ცალკეულ ქვეყანაში ხშირად ზუსტად შეგვიძლია გამოვყოთ სამხრეთის წერტილი (მხარე), რაც წარმოდგენას შეგვიქმნის ტერიტორიის ამა თუ იმ ნაწილის გამოსარკვევად, რაც მეტად მნიშვნელოვანია. მსოფლიო რუკის სამხრეთ ზონაში იქმნება ე. წ. სამხრეთის ნახევარსფერო, რომელიც ეკვატორიდან სამხრეთით იწყება. მის შემადგენლობაშია სამხრეთი ამერიკის, აფრიკისა და აზიის კონტინენტების დიდი ნაწილები და აგრეთვე ანტარქტიკა. მხედველობაშია მისაღები აგრეთვე გლობუსი. ასეთ შემთხვევაში გლობუსზე „დამსხდარი“ ქვეყნისა (და წყლის) ნაწილები იქნება მის ქვედა ნაწილში, ე. ი. სამხრეთში. ცალკეულ ქვეყანებში სხვა ჰორიზონტის ნაწილებთან ერთად გამოიყოფა სამხრეთი მხარეც. ამის კარგ მაგალითს გვაძლევს საქართველო. საქართველოს რელიეფში მკაფიოდ გამოიყოფა სამხრეთი საქართველოს ბუნებრივი მხარე, რომელიც სპეციფიკური რელიეფით ხასიათდება და რომელშიც გამოვლინებულია ინდივიდუალური ბუნებრივი პირობები, რაც გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ ეს მხარე მივიღოთ მხედველობაში როგორც ცალკე ბუნებრივი არე, რომელიც კავკასიონის მთავარი თხემიდან სამხრეთით მიდის. სამხრეთ საქართველოს ცალკე ინდივიდუალობას ამტკიცებს მისი განსაკუთრებული მდგომარეობა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის ლანდშაფტების სისტემაში. სამხრეთ ტერიტორიას ამა თუ იმ მონაკვეთში ემატება ჰორიზონტის სხვა მნიშვნელოვანი წერტილები — აღმოსავლეთი და დასავლეთი, რომლებიც უფრო დეტალურად დაადგენენ მოცემულ გეოგრაფიულ სივრცეში ამა თუ იმ ტერიტორიას. ცის სფერო ჩრდილოეთი დასავლეთი აღმოსავლეთი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 67.
ცისფერი ტბა

ცისფერი ტბა — კარსტული ტბა საქართველოში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. გაწოლილია მდინარე ბზიფის შუა დინების მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 109,5 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 0,0012 კმ², საშუალო სიღრმე 15 მ, მაქსიმალური სიღრმე 23 მ, წყლის მოცულობა 18 000 მ³. ტბის ფსკერზე ამოდის მძლავრი ვოკლუზი. ტბიდან გადის ნაკადი. წყალი სუფთაა და გამჭვირვალე. წყლის ტემპერატურა არ აჭარბებს 14 °C-ს. წყლის ფერი ღია ლურჯი ფერისაა. არ იყინება. თევზი არ არის. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 204. ↑ Апхазава И. С. Озера Грузии. Тбилиси: Мецниереба, 1975. 181 с. ↑ Голубое озеро. Экскурсии по Абхазии. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-10. ციტირების თარიღი: 2020-05-23.
ალექსეევკა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

ალექსეევკა (აფხ. Алеқсеевка) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, სოხუმიდან 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 102. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ამბარიხუწა

ამბარიხუწა, ამბა-რიხუწა (აფხ. Амбарыхәыҵа) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ზემო ეშერის თემი). მდებარეობს შეცკვარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 700 მ, შავი ზღვიდან 6,5 კმ, სოხუმიდან 16 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 120. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
აკაფა

აკაფა (აფხ. Акаԥа, ყოფილი „კონსტანტინოვსკოე“, „ოდიში“) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (კელასურის თემი), მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, სოხუმიდან 12 კმ. 1886 წელს აკაფის თემი იხსნება გუმისთის უბანში. 1930 წელს სოფელი აკაპა-კელასურის შედიოდა ეკატერინსკოეს სოფსაბჭოში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 79. ↑ ოკუპირებული სოხუმის რაიონის აღწერა (ეთნიკური ჯგუფები) 2011 წელს ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 15. ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .
ამზარა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

ამზარა (აფხ. Амзара; ყოფილი ასქეროვკა - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს.) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (შრომის თემი), მდინარე გუმისთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 490 მ, შავი ზღვიდან 8 კმ, სოხუმიდან 9 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 123. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 16. ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ დაარქივებული 2011-01-01 საიტზე Wayback Machine. .