laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი — საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება. საავტომობილო გზების დეპარტამენტი, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კოორდინაციით ახორციელებს საქართველოს საგზაო ინფრასტრუქტურის განვითარების ძირითად პროექტებსა და მოვლა-შენახვის ღონისძიებებს საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზებზე. დეპარტამენტის ბალანსზე, დღეისათვის, საერთაშორისო მნიშვნელობის 1455 კმ გზა და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის 6943 კმ გზა ირიცხება. საერთაშორისო მნიშვნელობის საგზაო ქსელიდან განსაკუთრებით მაღალი ინტენსივობით გამოირჩევა E-60 (ფოთი-თბილისი-წითელი ხიდი) და E-70 (ფოთი-ბათუმი-სარფი) სატრანზიტო მაგისტრალებზე. ეს ორი გზა ერთმანეთს საპორტო ქალაქ ფოთთან უკავშირდება და მთლიანად, 450 კილომეტრიან, მთავარ სატრანზიტო ავტომაგისტრალს წარმოადგენს. E-60 და E-70 მაგისტრალების ჩქაროსნულ გზატკეცილად მოდერნიზების სამუშაოები 2006 წელს დაიწყო და ეტაპობრივად მიმდინარეობს. საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის პრიორიტეტებია ევროკავშირის საგზაო სტანდარტებთან ეტაპობრივი ინტეგრაცია; უსაფრთხო საგზაო ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფა; საგზაო ინფრასტრუქტურის რაციონალური დაგეგმარება; გზების მართვის გაუმჯობესებული სისტემის ჩამოყალიბება; მონიტორინგის ფუნქციის დახვეწა; სექტორში კონკურენტული გარემოს უზრუნველყოფა; გარემოზე ზრუნვა; სოციალური და განსახლების პოლიტიკის გაუმჯობესება; აქტივობების გამჭირვალობისა და საზოგადოების ინფორმირებულობის უზრუნველყოფა; საერთაშორისო მნიშვნელობის საავტომობილო გზების რებილიტაცია-მოდერნიზაცია; შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზების რეაბილიტაცია-პერიოდული შეკეთება; ხელოვნური ნაგებობების რებილიტაცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მოვლა-შენახვა და ექსპლუატაცია; საგზაო ქსელის მოდერნიზაციის პერსპექტიულ პროექტებზე მუშაობა; ნაპირდაცვითი ღონისძიებები - ზღვისა და მდინარეების მორფოდინამიკისა და სანაპირო ზონების საინჟინრო დაცვის ანალიზი, ორგანიზება და განხორციელება. საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მთავარ მიმართულებებს წარმოადგენს: E-60 და E-70 ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის მშენებლობა; საერთაშორისო მნიშვნელობის საავტომობილო გზების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზების მშენებლობა, რეაბილიტაცია - პერიოდული შეკეთება; ხელოვნური ნაგებობების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; საავტომობილო გზების მოვლა-შენახვა და ექსპლუატაცია; საგზაო ინფრასტრუქტურის პერსპექტიულ პროექტებზე მუშაობა; ნაპირდაცვითი ღონისძიებების უზრუნველყოფა. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ოფიციალური საიტი
საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი

საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი — საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება. საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი 1997 წელს დაფუძნდა. ფონდი საქართველოში მოქმედ მსოფლიოს ყველა მსხვილ საინვესტიციო ბანკთან და ფინანსურ ინსტიტუტთან თანამშრომლობს. აღნიშნულის კოორდინირებას საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული სამეთვალყურეო საბჭო და საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ახორციელებს. საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის მიზანია ხელი შეუწყოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ინსტიტუციონალურ და ფინანსურ შესაძლებლობათა გაძლიერებას, ადგილობრივ ინფრასტრუქტურასა და მომსახურებაში სახსრების ინვესტირებას, ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი ეკონომიკური და სოციალური მომსახურების მდგრად საფუძველზე გაუმჯობესებას, განახლებადი ენერგიების (მცირე ზომის ჰიდროელექტროსადგურებისა და გეოთერმული) ობიექტების განვითარებას, იძულებით გადაადგილებული პირებისათვის მყარი ეკონომიკური ბაზის შექმნას, საირიგაციო და სადრენაჟო სისტემების რეაბილიტაციას, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში საქართველოს იურიდიული და ფიზიკური პირებისათვის შეღავათიანი სესხების გაცემის უზრუნველყოფას, უცხო ქვეყნებისა და საქართველოს ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის ბიზნესის განვითარების მიზნით ტექნიკური დახმარების გაწევას. საქართველოში კონფლიქტის შედეგად მოსახლეობისა და ინფრასტრუქტურისათვის მიყენებული ზარალის აღმოფხვრას. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ოფიციალური საიტი
დანიელი (სახელი)

დანიელი (ებრ. דָּנִיֵּאל‏‏‎, ინგლ. Daniel, „მსაჯული ჩემი – ღმერთი“) — ერთ-ერთი ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელი, ერქვა აგრეთვე რამდენიმე წამებულსა და წმინდანს. მისგან წარმოქმნილია გვარები: დანიელაშვილი, დანიელიძე, დანელაშვილი, დანელიშვილი, დანელია. მართლმადიდებლური ტრადიციით: 2 იანვარი, 12 იანვარი, 1 მარტი, 6 მარტი, 17 მარტი, 31 მარტი, 20 აპრილი, 4 ივნისი, 5 ივნისი, 26 ივნისი, 23 ივლისი, 12 სექტემბერი, 25 სექტემბერი, 4 ოქტომბერი, 25 ნოემბერი, 9 დეკემბერი, 11 დეკემბერი, 12 დეკემბერი, 24 დეკემბერი, 30 დეკემბერი. ვაჟის სახელები (დ.) ქართული გენეალოგია
დონ ბლუთი

დონალდ ვირჯილ „დონ“ ბლუთი (დ. 13 სექტემბერი, 1937) — ამერიკელი ანიმატორი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი, ავტორი, ვიდეო თამაშების დიზაინერი და დამოუკიდებელი სტუდიის მფლობელი. ცნობილია 1979 წელს The Walt Disney Company-დან წასვლით და საკუთარი ფილმებით. მათ შორის აღსანიშნავია ფჯეი-ს საიდუმლო (1982), ამერიკული კუდი (1986), დედამიწა ჩვენ წელთაღრიცხვამდე (1988), ყველა ძაღლი სამოთხეში მიდის (1989) და ანასტასია (1997). იგი აგრეთვე მონაწილეობდა ვიდეო თამაშის Dragon's Lair შემუშავებაში. ბლუთი იყო დისნეის სტუდიების კონკურენტი წლების განმავლობაში, დისნეის რენესანსამდე. იგი არის ილუსტრატორ ტობი ბლუთის ტყუპისცალი. პიტის დრაკონი (1977, ანიმაციის რეჟისორი) პატარა (1978, მოკლემეტრაჟიანი) კატა ბანკო შეშის გროვიდან (1979, მოკლემეტრაჟიანი) ფჯეი-ს საიდუმლო (1982) ამერიკული კუდი (1986) დედამიწა ჩვენ წელთაღრიცხვამდე (1988, აგრეთვე კადრირების და დიზაინის ავტორი) ყველა ძაღლი სამოთხეში მიდის (1989) Rock-a-Doodle (1992) ნამცეცა (1994) ტროლი ცენტრალურ პარკში (1994) კენჭი და პინგვინი (1995) ანასტასია (1997) ბრწყინვალე ბარტოკი (1999) ტიტანი დედამიწის დაღუპვის შემდეგ (2000) ოფიციალური საიტი დონ ბლუთი — არხი YouTube-ზე დონ ბლუთი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Bendazzi, Giannalberto (October 2015). Animation: A World History: Volume II: The Birth of a Style - The Three Markets. CRC Press. ISBN 9781317519904. „Among the directors of feature films, Don Bluth is noteworthy. Born in El Paso, Texas, on 13 September 1937, Bluth went to Disney in 1956 (...).“
ქართული საკრედიტო მონეტა

ქართული საკრედიტო მონეტა — XII – XIII საუკუნეებში ქართველ მეფეთა (დემეტრე I, გიორგი III, თამარ მეფე, გიორგი IV ლაშა) სახელით მოჭრილი სხვადასხვა ზომისა და წონის სპილენძის მონეტები, რომელთაც ვერცხლის ფულის ფასი ჰქონდათ. ამგვარი მონეტების მოჭრა დაიწყო მახლობელ აღმოსავლეთში, ე. წ., ვერცხლის კრიზისის გავრცელებისთანავე. ფულის ზედწერილი იუწყებოდა: „ეს დირჰემია“, რაც იმას ნიშნავდა, რომ სპილენძის ფულის ნიშანს ვერცხლის დრამის ფასი ენიჭებოდა. ასეთივე ღონისძიებისათვის მიუმართავთ ქართველ მმართველებს, რაც მაშინდელი ფულის ქართული ზედწერილითაც მტკიცდება: თამარ მეფისა და ლაშა – გიორგის სპილენძის ფულს აწერია: „ქორონიკონსა (ამა და ამას) სახელითა ღვთისათა იქნა ჭედაი ვერცხლისა ამისა“. ამით საქართველოს მეფეები აღნიშნავდნენ, რომ მის მიერ მოჭრილ სპილენძის ფულს ვერცხლის ფულის ფასი ჰქონდა და იგი იძულებითი, სავალდებულო კურსით მიმოიქცეოდა. ნუმიზმატისა და ბონისტის განმარტებითი ლექსიკონი გვ. 47
ბულგარეთის პოლიტიკური სისტემა

ბულგარეთის პოლიტიკური სისტემა — ბულგარეთის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა, ასევე პოლიტიკური ინსტიტუტები და პოლიტიკური ქცევა. ბულგარეთი არის ევროპის კავშირის და ნატოს წევრი. ბულგარეთის პოლიტიკის სტრუქტურა წარმოადგენს საპარლამენტო წარმომადგენლობით რესპუბლიკას. სადაც პრემიერ-მინისტრი წარმოადგენს მთავრობის ხელმძღვანელს. აღმასრულებელი ხელისუფლება აბარია მთავრობას. საკანონმდებლო ხელისუფლებას ინაწილებენ მთავრობა და ეროვნული კრება. სასამართლო დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისგან. ბულგარეთის გერბი ბულგარეთის დროშა ↑ Constitution of the Republic of Bulgaria. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-11. ციტირების თარიღი: 2014-07-29. ↑ Bulgaria Library of Congress Country Study, Government and politics - overview, p. 16
დივოკ ორიჯი

დივოკ ოკოთ ორიჯი (ნიდერლ. Divock Okoth Origi; დ. 18 აპრილი, 1995, ოსტენდე) — ბელგიელი ფეხბურთელი, „მილანის“ თავდამსხმელი. ლივერპული პრემიერლიგა: 2019–20 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19 ინგლისის ლიგის თასის ფინალისტი: 2015–16 უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალისტი: 2015–16 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „დივოკ ორიჯი“ ვიკისაწყობში. დივოკ ორიჯი – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) დივოკ ორიჯი Twitter-ზე ↑ Divock Origi: International. rbfa.be.
ივან პერიშიჩი

ივან პერიშიჩი (ხორ. Ivan Perišić; დ. 2 თებერვალი, 1989, სპლიტი) — ხორვატი ფეხბურთელი, მილანის „ინტერისა“ და ხორვატიის ეროვნული ნაკრების გარემარბი. 2011 წელს გახდა ბელგიის პროლიგის ბომბარდირი და საუკეთესო ფეხბურთელი. არის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2018) და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (2020). ხორვატია: მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალისტი: 2018 შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ივან პერიშიჩი“ ვიკისაწყობში. ივან პერიშიჩი — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] ივან პერიშიჩი – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური)
იოსებ არჩვაძე

იოსებ არჩვაძე (დ. 16 თებერვალი, 1956, ასურეთი, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ეკონომისტი. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. მუშაობდა სტატისტიკის დეპარტამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილედ. მიღებული აქვს ღირსების ორდენი. ეკონომიკის ფსიქოლოგია. სახელმძღვანელო (თანაავტორი ლია ქურხული)- თბილისი, "მწიგნობარი", 2022. - ISBN 978 კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებული გლობალური ცვლილებები (პოლიტ-ეკონომიკური ასპექტი). - თბილისი, "მწიგნობარი", 2000, 74 გვ. - ISBN 978-9941-485-55-8 საქართველოს ეკონომიკა სსრკ-ის დაშლის წინა პერიოდში. - თბილისი, საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა კვლევის ფონდი, 2000, 21 გვ. - ISBN 978-9941-8-2339-8 პოლიტეკონომიკური საუბრები (თანაავტორი ნინო ხაჩიძე). - თბილისი, "ივერიონი", 2017, 300 გვ. - ISBN 978-9941-0-9962-5 მხოლოდ მაჯამა! - თბილისი, "მერიდიანი", 2016. - 59 გვ. - ISBN 978-9941-25-028-6 ეკონომიკური ფსიქოლოგიის ლექსიკონი (თანაავტორი - ლია ქურხული). - თბილისი, 2016, 204 გვ. - ISBN 978-9941-25-234-1 როგორ ხალხს იმსახურებს ხელისუფლება? - თბილისი, "მერიდიანი", 2014, 350 გვ. - ISBN 978-9941--10-829-9 მოსახლეობის დემოგრაფიული დაბერება და საპენსიო სისტემის ოპტიმიზაციის პრობლემები. (თანაავტორი - ნათია არჩვაძე). - თბილისი, 2012, 126 გვ. ISBN 978-9941-0-4177-8 მსყიდველობითი უნარინობის პარიტეტი ქართულ ლარსა და საბჭოთა მანეთს შორის ("ეკონომიკურ-სტატისტიკური ანალიზი). - თბილისი, "მერიდიანი", 2010, 68 გვ. - ISBN 978 978-9941-10-280-6 თუ დაგივიწყო აფხაზეთო : სტატიების კრებული (ავტორი). - თბილისი, 2004. - 144 გვ. - ISBN: 99928-0-841-1 მოსახლეობის განვითარების ინდიკატორები (რედაქტორი). - თბილისი, პოლიგრაფი, 2003. - 38 გვ. რა ფერისაა მილიარდი? (ავტორი). - თბილისი, 2002. - 160გვ. - ISBN: 99928-0-319-3 განათლების მომსახურება საქართველოში (რედაქტორი). - თბილისი, 2001. - 99 გვ. მშვიდობით იარაღო - გამარჯობა აფხაზეთო შენი! (ავტორი). - თბილისი, მერკური, 2001. - 24 გვ. ეკონომიკა და დრო: სამეცნიერო და პუბლიცისტური სტატიების კრებული (ავტორი). - თბილისი, მერკური, 2000. - 240 გვ. - ISBN: 99928-0-034-8 ქალი და კაცი საქართველოში: სტატისტიკური კრებული (რედაქტორი). - თბილისი, 1999. - 51 გვ. - ISBN: 99928-0-029-1 საქართველოს ეროვნული სიმდიდრე და მისი ელემენტები (ავტორი). - თბილისი, საქართველო, 1992. - 122 გვ. იოსებ არჩვაძე — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
არტაშეს I

არტაშეს I (გ. დაახლოებით ძვ. წ. 160) — დიდი სომხეთის მეფე (ძვ. წ. 189-იდან), არტაშესიანთა დინასტიის დამაარსებელი. აუჯანყდა რომაელებთან მაგნესის ბრძოლაში (ძვ. წ. 190) დამარცხებულ სელევკიდების მეფე ანტიოქე III-ს და დიდი სომხეთის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. მისი სამეფოს ფარგლებში შედიოდა სომხეთის ზეგნის თითქმის მთელი ტერიტორია. დაიპყრო ახალი მიწები (იბერიას წაართვა პარიადრის მთიანეთი, ქორზენე და გოგარენე). ააშენა ახალი დედაქალაქი არტაშატი. ჯანაშია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 587.
საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია

საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია — კომპანია, რომელიც წყალმომარაგებისა და წყალარინების ქსელით მომსახურებას ახორციელებს მთელი საქართველოს მასშტაბით ურბანული ტიპის დასახლებებისთვის, ქ. თბილისის, ქ. მცხეთის, ქ. რუსთავისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გარდა. კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი სახელმწიფოა. კომპანიის სტრუქტურაში შედის სათავო ოფისი, 6 რეგიონული ფილიალი და 51 სერვის-ცენტრი. სულ კომპანიაში დასაქმებულია 2500-მდე თანამშრომელი. აქედან 60% დასაქმებულია ექსპლუატაციის სფეროში, 24% - საფინანსო სფეროში, ხოლო 16% - ადმინისტრირების სფეროში. კომპანიის ძირითადი საქმიანობაა: წყლის მოპოვება, დამუშავება და მიწოდება აბონენტებისათვის; წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემის პროექტირება, მშენებლობა, მონტაჟი, შეკეთება და ექსპლუატაცია; წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემის ელემენტების წარმოება-შეკეთება. შპს „საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია“ შეიქმნა 2010 წლის 14 იანვარს. კომპანიის მისიაა მოსახლეობისთვის სასმელი წყლის უწყვეტ, 24-საათიან რეჟიმში მიწოდება, საქართველოს ყველა მუნიციპალურ ცენტრსა და ქალაქში წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემის მოწესრიგება და ამ სისტემის მსოფლიო სტანდარტებთან მიახლოება. კომპანიის მიზანს წარმოადგენს ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია და მშენებლობა; წყლის ხარისხის შენარჩუნება და გაუმჯობესება; ავტოპარკის და სპეცტექნიკის ბაზის მოდერნიზაცია; დარიცხვისა და ამოღების პროცესების სრულყოფა; გამრიცხველიანება; წყლის დანაკარგის აღმოფხვრა; ეკონომიკური და ტექნიკური დასაბუთების შექმნა; საკადრო რესურსების მართვის სრულყოფილი სისტემის დანერგვა; გარემოსდაცვით ნორმებთან კომპანიის საქმიანობის შესაბამისობაში მოყვანა; ელექტროენერგიის ეკონომიის უზრუნველყოფა; ფინანსური მდგომარეობის გაძლიერება და ფინანსური მენეჯმენტის სისტემის სრულყოფა. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-07-20 საიტზე Wayback Machine.
იესე ბარათაშვილი

იესე ოსეს ძე ბარათაშვილი (ოსეშვილი) (დ. 10 ოქტომბერი, 1728 — გ. 11 აგვისტო, 1786) — ქართველი მწერალი, ქართლ-კახეთის სამეფოს მდივანბეგი. ბარათაშვილის მამა — დეკანოზი ოსე (გვარად მიქაძე) სიონის ეკლესიის მღვდელი იყო. 1750-იდან ისე თეიმურაზ II-ის მეუღლის — ანახანუმის მდივანია, შემდეგ - მოლარეთუხუცესი. 1758 ამ თანამდებობიდან გადააყენეს და დატოვეს კალიგრაფ-მდივნად. 1762 ერეკლე II-მ სამეფო მდივნის თანამდებობა უბოძა, ხოლო 1764 წლის 25 ივნისს - თავადობა და ბარათაშვილის გვარი. შემდეგ მოღალატე თავადებთან კავშირი დასწამეს და 1776 მდივნობიდან გადააყენეს, წაართვეს თავადობა, მამული, ყმები და ტფილელის ყმად აქციეს. 1777 დარეჯან დედოფლის მხარდაჭერით ისევ მდივანბეგად დანიშნეს. ახალციხეში მიმავალი ბარათაშვილი გზაში ლეკებმა მოკლეს. ბარათაშვილს ეკუთვნის ისტორიულ-ლიტერატურული ძეგლი „ცხოვრება-ანდერძი“ . ნაშრომი მნიშვნელოვანი წყაროა XVIII საუკუნის II ნახევრის ქართლ-კახეთის სამეფოს სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური ისტორიისათვის. ბარათაშვილი ტიპური წარმომადგენელია მეფის სამსახურში დაწინაურებული მემამულისა, რომლის იდეალია მეფის ძლიერი ცენტრალიზებული ხელისუფლება. ბარათაშვილის ლიტერატურული თხზულებებიდან ცნობილია ომონიმური რითმებით გაწყობილი „ლექსნი სამიჯნურონი“ (ხელნაწერი Q - 318). ანტონ კათალიკოსის ცნობით, ბარათაშვილს ლექსად აღუწერია ქეთევან დედოფლის ცხოვრება. ამ თხზულებას ჩვენამდე არ მოუღწევია. ვარაუდობენ, რომ მასვე ეკუთვნის ლექსთა კრებული „ნარგიზოვანი“. იესე ბარათაშვილის ცხოვრება-ანდერძი: ტექსტი გამოსცა... ავთანდილ იოსელიანმა, თბ., 1950. იოანე ბატონიშვილი, მცირე უწყება ქართველთა მწერალთათვის, ტფ., 1913; იოსელიანი ა., მე-18 საუკუნის ქართული კომედიური დიალოგი, «ლიტერატურა და ხელოვნება», 1945, 22 სექტ. იოსელიანი ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 198. იესე ბარათაშვილის ცხოვრება-ანდერძი
საქართველოს მყარი ნარჩენების მართვის კომპანია

საქართველოს მყარი ნარჩენების მართვის კომპანია — საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს სისტემაში არსებული შპს. კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი სახელმწიფოა. კომპანია მყარი საყოფაცხოვრებო გადანაყრების პოლიგონების მართვას ახორციელებს მთელი საქართველოს მასშტაბით, ქ. თბილისისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გარდა. შეიქმნა 2012 წლის 24 აპრილს. კომპანიის შექმნა ემსახურება შემდეგ მიზნებს: განსაზღვროს პოლიგონების მართვის კუთხით არსებული უარყოფითი ზეგავლენა გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობაზე; ოპერირებს 55 პოლიგონს, სადაც ხდება მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების განთავსება; გააუმჯობესოს არსებული პოლიგონების საოპერაციო სტანდარტები; დაგეგმოს ახალი სანიტარული პოლიგონების მშენებლობა, რომლებიც შეესაბამება ევროკავშირის სტანდარტებს; ეტაპობრივად დაიხუროს არსებული პოლიგონები, რომლებიც დღევანდელ მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებენ, მას შემდეგ რაც ექსპლუატაციაში შევა ახალი რეგიონული ევროკავშირის სტანტარტების შესაბამისი სანიტარული პოლიგონები. ნარჩენების განთავსების და გადამუშავების შედეგად გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირება; ნარჩენების წარმოშობის თავიდან არიდება და მინიმუმამდე დაყვანა; პოლიგონებზე ნარჩენების, განსაკუთრებით ორგანული და სახიფათო ნარჩენების შემცირება; არსებული პოლიგონების რაოდენობის შემცირება და ეტაპობრივად ყველა პოლიგონის დახურვა, რომელიც არ შეესაბამება ევროკავშირის დირექტივას; პოლიგონებზე ნარჩენების მდგრადი, გარემოს თვალსაზრისით უსაფრთხო და ეფექტიანი განთავსება; პოლიგონებზე სეპარაციისა და გადამუშავებისათვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის მოწყობა; თანამშრომლების უსაფრთხოების პირობებით და თანამედროვე სამუშაო გარემოთი უზრუნველყოფა; მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების საქმიანობების ხელშეწყობა მყარი ნარჩენების მდგრადი მართვის სისტემის ასპექტებზე; კომპანიასა და მუნიციპალიტეტებს შორის ეფექტიანი თანამშრომლობის და გამოცდილების გაზიარების სისტემის უზრუნველყოფა; მჭიდრო თანამშრომლობა სხვადასხვა დაინტერესებულ მხარეებთან, მათ შორის სამინისტროებთან, ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებთან და სხვა უწყებებთან, რომლებიც პასუხისმგებლები არიან ნარჩენების მართვის სისტემის სხვადასხვა ასპექტებზე; ევრო კომისიის დირექტივების დაცვა მყარი ნარჩენების მართვის სფეროში. არსებულ პოლიგონებზე ნარჩენების მიღების გაუმჯობესება; კომპანიის საკუთრებაში არსებული პოლიგონების მოწესრიგება და გამართულ საექსპლუატაციო რეჟიმში მოყვანა; პოლიგონებზე განსათავსებელი ნარჩენების აღრიცხვის სისტემის სრულყოფა; პოლიგონების მართვისას გარემოზე ზემოქმედების, შრომის უსაფრთხოებისა და ადამიანის ჯანმრთელობის გათვალისწინება, ტექნიკური და ინფრასტრუქტურული ზომების ჩათვლით; ახალი რეგიონული სანიტარული პოლიგონებისა და გადამტვირთი სადგურების რაოდენობის განსაზღვრა; მაღალი რისკის მქონე პოლიგონების რემედიაცია და დახურვა; კომპანიის თანამშრომლების კვალიფიკაციის ამაღლება ნარჩენების მართვის სხვადასხვა საკითხებზე, ტექნიკური, ეკონომიკური, ადმინისტრატიული და იურიდიული საკითხების ჩართვით; ხარჯების ამოღების ეფექტიანი სისტემის შემუშავება; მუნიციპალიტეტებთან თანამშრომლობის საშუალებით წყაროზე სეპარაციის, გადამუშავებისა და მეორადი გამოყენების მექანიზმების დანერგვის უზრუნველყოფა; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ოფიციალური საიტი
ჰატიჯე მუაზეზ სულთანი

ჰატიჯე მუაზეზ სულთანი (თურქ. Hatice Muazzez Sultan) — ოსმალეთის მე-18 სულთნის, იბრაჰიმ I-ის მესამე ცოლი. ჰასეკი სულთანი. სულთნა აჰმედ II-ის დედა.. მისი დაბადების სახელი უცნობია. ჰატიჯე იბრაჰიმ I-ის 8 ჰასეკი სულთნისაგან ერთ-ერთი და უფლისწული აჰმედის ( შემდგომში აჰმედ II)დედა იყო. იბრაჰიმის მმართველობის პერიოდში დღეში 1000 აქჩეს იღებდა. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ,იბრაჰიმის ჰარამხანის სხვა ქალების მსგავსად,ჰატიჯე მუაზეზი ძველ სასახლეში გააძევეს. 1687 წელს ძველი სასახლის ახლოს დიდი ხანძარი გაჩნდა. იმავე საღამოს ცეცხლი მთელ სასახლეს მოედო და 5 სააათის განმავლობაში შეუჩერებლად ვრცელდებობა. სასახლის მცხოვრებთა უმეტესი ნაწილი მოსამსახურეებმა გადაარჩინეს. მუაზეზი იმდენად შეაშინა ცეცხლმა,რომ მეორე დღეს მოულოდნელად გარდაიცვალა. მისი ცხედარი უსქუდარში წაიღეს და იქვე დამარხეს. ჰატიჯეს პირადი ძვირფასი ნივთები დაუყოვნებლიც სამეფო ხაზინაში გადაიტანეს . სულეიმან II-მ ჰატიჯეს სამკაულები მის სამ ხარჭას: ბეჰზად ქადინს, სულუნ ქადინს და შეჰსუვარ ქადინს გადასცა. 1691 წელს ტახტზე ჰატიჯეს შვილი,აჰმედი, ავიდა. მან სულეიმანის ხარჭებს კვლავ წაართვა ძვირფასეულობა და სამეფო ხაზინაში დააბრუნა.  ჰატიჯე მუაზეზი ვერ გახდა დედა სულთანი,რადგან გარდაიცვალა შვილის ტახტზე ასვლამდე 4 წლით ადრე. Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback). Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed., 2009, ISBN 978-975-269-299-2 (Hardcover). ↑ Consorts Of Ottoman Sultans (in Turkish), according to more recent investigations, proclaims her name as Hatice (Khadija) Mu’azzez İkinci Haseki Sultân. Ottoman Web Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-26. ციტირების თარიღი: 2010-12-17. ↑ Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed., 2009, page 307, ISBN 978-975-269-299-2 ↑ Ottoman Research Foundation (in Turkish); reveals the results of recent ivestigations and announces her name as "Hatice (Khadija) Mu’azzez Haseki". Ottoman Sultans Web Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-26. ციტირების თარიღი: 2010-12-17. ↑ Sultan Ahmed II Khan. Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-26. ციტირების თარიღი: 2010-12-17.
ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ სულთანი

ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ ვალიდე სულთანი (დ. 1642 — გ. 6 ნოემბერი, 1715) — ოსმალეთის სულთნის, მეჰმედ IV-ის ცოლი. სულთან მუსტაფა II-ის და აჰმედ III-ის დედა. ვალიდე სულთანი ემეთულაჰ სულთანი დაიბადა 1642 წელს კუნძულ კრეტაზე. მისი დაბადების სახელი ევგენია ვორია (თურქ. Eugenia Voria) იყო. მისი უფროსი შვილის ტახტზე ასვლის შემდეგ გახდა ვალიდე სულთანი. მუსტაფა II-ის შემდეგ ტახტზე ემეთულაჰის სხვა შვილი, აჰმედ III ავიდა. ემეთულაჰმა ვალიდე სულთნის წოდება 20 წელი შეინარჩუნა. ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ სულთანი გარდაიცვალა 1715 წლის 6 ნოემბერს. დაკრძალულია იენი ვალიდეს კომპლექსში, უსქუდარში. ↑ E.J. Brill’s First Encyclopaedia of Islam, 1913—1936, Martijn Theodoor Houtsma, 1987
შევქეფზა სულთანი

შევქეფზა ვალიდე სულთანი ( დ. 12 დეკემბერი, 1820 — გ. 17 სექტემბერი, 1889, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულმეჯიდ I-ის მეორე ცოლი. სულთან მურად V-ის დედა და ვალიდე სულთანი. შევქეფზა სულთანი დაიბადა 1820 წლის 12 დეკემბერს. ის ქართული (მეგრელი) წარმოშობის იყო. 1839 წლის 1 აგვისტოს გახდა სულთან აბდულმეჯიდ I-ის ცოლი. 1840 წლის 21 სექტემბერს შეეძინა შეჰზადე მურადი, ხოლო 1842 წელს ქალიშვილი — ალიე სულთნი. 1876 წელს შვილის სამთვიანი მმართველობის დროს იყო ვალიდე სულთანი. შევქეფზა სულთანი გარდაიცვალა 1889 წელს. დაკრძალულია ენის მეჩეთში. Osmanli Hanedan mensuplari:Şevkefza Valide Sultan დაარქივებული 2012-04-16 საიტზე Wayback Machine.
ჰანს-გეორგ ფონ ფრიდებურგი

ჰანს-გეორგ ფონ ფრიდებურგი (გერმ.:Hans-Georg von Friedeburg) (დ. 15 ივნისი 1895, სტრასბურგი — გ. 23 მაისი 1945, ფლენსბურგი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, კრიგსმარინეს ადმირალი, წყალქვეშა ნავების ფლოტის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს და 1945 წელს ბერლინ-კარლსჰორტში გერმანიის უსიტყვო კაპიტულაციაზე ერთ-ერთი ხელისმომწერი. ჰანს-გეორგ ფონ ფრიდებურგი დაიბადა 1895 წლის 15 ივნისს ქ. სტრასბურგში, რომელიც მაშინ გერმანიის იმპერიას ეკუთვნოდა. 1914 წელს იგი კაიზერლიხე მარინეს რიგებში შევიდა. პირველ მსოფლიო ომში გამოჩენილი მამაცობისათვის იგი 1917 წელს ლეიტენანტი გახდა და 1918 წლის ივნისში გადაიყვანეს წყალქვეშა ნავების ფლოტში. ომის დასასრულამდე ფრიდებურგი მსახურობდა წყალქვეშა ნავზე "SM-U 114". პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ იგი რაიხსმარინეს რიგებში დარჩა. 1932 წელს იგი რაიხსკანცლერ კურტ ფონ შლაიხერის რეფერანტი გახდა. 1933 წელს მას „კორვეტენკაპიტნის" ჩინი მიენიჭა და გადაიყვანეს რაიხსვერის სამინისტროში, ხოლო 1934 წელს ვერმახტის უმაღლეს მთავარსადლობაში. 1939 წლის 6 ივნისს ფრიდებურგი დაინიშნა წყალქვეშა ნავის „U 27"-ის მეთაურად, თუმც ამ პოსტზე მას დიდხანს არ უმსახურია და იმავე წლის 9 ივლისს გადაიყვანეს წყალქვეშა ნავების ფლოტის მეთაურ კარლ დენიცთან არსებული საორგანიზაციო განყოფილების შტაბსოფიცრის თანამდებობაზე. 1939 წლის სექტემბერში იგი ამ განყოფილებას ჩაუდგა სათავეში. 2 წლის შემდეგ, 1941 წლის სექტემბერში იგი წყალქვეშა ნავების ფლოტის ვიცე-ადმირალი გახდა. 1943 წლის 1 თებერვალს ფრიდებურგი ფლოტის მეთაურ ადმირალად დაინიშნა. 1945 წლის 1 მაისს ჰიტლერის სიკვდილის შემდეგ დიონიცმა მას გენერალ-ადმირალის წოდება მიანიჭა. იმავე წლის 4 მაისს ტიმელობერგში ბრიტანელების წინაშე მან ხელი მოაწერა ვერმახტს ჩრდილო-დასავლეთ არმიების ნაწილობრივ კაპიტულაციას. 1945 წლის 7 მაისს იგი დელეგაციის წევრი იყო ქ. რეიმსში, როცა გენერალ-პოლკოვნიკმა ალფრედ იოდლმა დასავლელ მოკავშირეების წინაშე გერმანიის ვერმახტის უსიტყვო კაპიტულაცია მოაწერა ხელი. 1945 წლის 8-9 მაისის ღამეს ბერლინ-კარლსჰორტში მან, როგორც კრიგსმარინეს წარმომადგენელმა საბჭოთა მთავრსარდლობის წინაშე რატიფიცირება გაუკეთა კაპიტულაციის ხელშეკრულებას. მას შემდეგ, რაც ბრიტანელებმა მიურვიკის ზონაში მყოფი დენიცის მთავრობის და ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობის წევრების დაპატიმრებები დაიწყეს, 1945 წლის 23 მაისს ჰანს-გეორგ ფონ ფრიდებურგმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1945 წლის 17 იანვარს იგი დაჯილდოვდა ორდენით - „სამხედრო დამსახურებისათვის ჯვრის" რაინდის ჯვარი ხმლებით. მისი შვილი ლუდვიგ ფონ ფრიდებურგი ცნობილი გერმანელი სოციოლოგია და 1969-1974 წლებში ჰესენის კულტურის მინისტი იყო.