laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
Forevermore

Forevermore — ბრიტანული მძიმე როკ-ჯგუფ უაიტსნეიკის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2011 წლის 29 მარტს აშშ-ში და 2011 წლის 18 აპრილს ბრიტანეთში და ირლანდიაში, ლეიბლზე Frontiers Records. იგი, გარდა CD და ციფრული ვერსიებისა, გამოვიდა გრამფირფიტის სახით. ყველა სიმღერის ავტორი — დევიდ კოვერდეილი და დაგ ოლდრიჩი, გარდა მითითებულისა. ინფორმაცია საიტზე Discogs ↑ Jurek, Tom. Forevermore - Whitesnake (სიმღერები, მიმოხილვები, ავტორობა, ჯილდოები). AllMusic. ↑ Alisoglu, Scott. Whitesnake: "Forevermore". Blabbermouth.net. ციტირების თარიღი: 2015-05-27. ↑ Hann, Michael. (21 აპრილი 2011) Whitesnake: Forevermore - review. The Guardian. ციტირების თარიღი: 2015-05-27. ↑ Whitesnake are back with the anticipated release of their brand new album "Forevermore". Whitesnake.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-01-24. ციტირების თარიღი: 18 იანვარი 2011. ↑ "Whitesnake - Forevermore" (გერმანულად). Austriancharts.at. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake – Forevermore" (ჰოლანდიურად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake – Forevermore" (ფრანგულად). Ultratop.be. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ 8.0 8.1 WHITESNAKE: More 'Forevermore' First-Week Chart Positions Revealed (11 აპრილი, 2011). ციტირების თარიღი: 6 აპრილი, 2021 ↑ „Dutchcharts.nl – Whitesnake – Forevermore“ (ჰოლანდიურად). Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake: Forevermore" (ფინურად). Musiikkituottajat – IFPI ფინეთი. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake – Forevermore". Lescharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Offiziellecharts.de – Whitesnake – Forevermore" (გერმანულად). GfK Entertainment Charts. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Archívum – Slágerlisták – MAHASZ – Magyar Hangfelvétel-kiadók Szövetsége". Mahasz.hu. LightMedia. ↑ "Whitesnake – Forevermore". Italiancharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ „ホワイトスネイク“. Oricon.co.jp. ↑ "Whitesnake – Forevermore". Norwegiancharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake – Forevermore". Swedishcharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake – Forevermore". Swisscharts.com. Hung Medien. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake | შემსრულებელი | ოფიციალური ჩარტების კომპანია". ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი. ოფიციალური ჩარტების კომპანია. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ „Whitesnake ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში (Billboard 200)“. Billboard. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის დამოუკიდებელი ალბომები - Whitesnake. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის საუკეთესო მძიმე როკ-ალბომები - Whitesnake. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის საუკეთესო როკ-ალბომები - Whitesnake. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021. ↑ "Whitesnake ალბომების და სიმღერების ისტორია ჩარტებში" ბილბორდის Top Tastemaker Albums - Whitesnake. Prometheus Global Media. წაკითხვის თარიღი 26 აპრილი, 2021.
Knockin' on Heaven's Door

Knockin' on Heaven's Door — ამერიკელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბობ დილანის სიმღერა, დაწერილი 1973 წლის ფილმისათვის პეტ გერეტი და ბიჭუნა ბილი. იგი ასევე შეტანილია ამ ფილმის საუნდტრეკში. 2004 წელს ჟურნალ როლინგ სტოუნის გამოკითხვაში ყველა დროის 500 საუკეთესო სიმღერა ამ სიმღერამ #190 ადგილი დაიკავა. სხვადასხვა წლებში ამა თუ იმ შემსრულებელმა წარმოადგინა სიმღერის საკუთარი ვერსია. მათ შორის არის ჯგუფ Guns N' Roses-ის ქავერ-ვერსიაც. ინფორმაცია სინგლზე საიტზე Discogs
გრაჩანიცის მონასტერი

გრაჩანიცის მონასტერი (სერბ. Манастир Грачаница, ალბან. Manastiri i Graçanicës) — სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტერი კოსოვოში. დაარსდა 1321 წელს, სერბეთის მეფე სტეფან უროშ II მილუტინის მიერ. 1990 წელს, მონასტერი გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში სახელით „კოსოვოს შუა საუკუნეების მონუმენტები“. გრაჩანიცის მონასტერი მეფე მილუტინის ბოლო მონუმენტური შემოქმედებაა. მდებარეობს სოფელ გრაჩანიცაში, სერბულ ანკლავში, რომელიც პრიშტინადან 5 კმ-ში მდებარეობს. მონასტერი XIII საუკუნეში აშენდა ძველი, ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ადგილას, რომელიც VI საუკუნის ადრეულ ქრისტიანულ სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენდა. სამლოცველოს სამხრეთ კედელზე, არსებობს მეფის წარწერა, რომელიც შემდეგნაირად იკითხება: „გრაჩანიცაში მე ვნახე დანგრეული, დამპალი ნანგრევები წმინდა ქალწულის ტაძრისა, რომელიც ლიპლიანის საეპისკოპოსო იყო, ამიტომ ის მიწიდან აღვადგინე და შევამკე ფრესკებითა და ჩუქურთმებით შიგნიდან და გარედან". ძველი მონასტრის კომპლექსიდან მხოლოდ ეკლესიაა შემორჩენილი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: გრაჩანიცის მონასტერი Official web presentation of Raska and Prizren Diocese Serbian Unity Congress ↑ Balkan Travellers - The Serbian Convent of Gračanica: Heavens Made of Stone. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-10-13. ციტირების თარიღი: 2011-06-13.
აკაკი (საკუთარი სახელი)

აკაკი — საკუთარი სახელი, ძირითადად გავრცელებულია საბერძნეთსა და საქართველოში, განსაკუთრებით კი იმერეთში. ძირი წარმოსდგება ძველ ბერძნული სიტყვიდან “Ἀκακιος”, (ითარგმნება როგორც „აკაკიოს“), რაც ქართულად ნიშნავს „უწყინარს“, „უბოროტოს“. სახელი განსაკუთრებით პოპულარული გახდა XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც აკაკი წერეთელი გამოჩნდა ქართული ლიტერატურის სარბიელზე. მისი შემოკლებული, საალერსო ფორმებია: კაკი, აკა, აკი, აკო, კაკო, კაკუნა. სამოქალაქო რეესტრის მონაცემებით, საქართველოს ტერიტორიასა და მის ფარგლებს გარეთ ცხოვრობს ამ სახელის 11011 მატარებელი, თუმცა ეს მაჩვენებელი წინა წლებთან შედარებით შემცირებულია: 1997 წლის აღწერით, საქართველოში ცხოვრობდა 13415 აკაკი. აკაკი — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი დაახ.472-489 წლებში. აკაკი წერეთელი (1840–1915) — ქართველი პოეტი აკაკი ვასაძე (1899–1978) — საბჭოთა მსახიობი და რეჟისორი. აკაკი გაწერელია (1910-1996) — ფილოლოგი, მწერალი. აკაკი ამიდელი — ამიდის ეპისკოპოსი 400-425 წლებში. აკაკი მილიტინელი — ეპისკოპოსი, სასწაულმოქმედი. ებრძოდა ნესტორიანელებს მსოფლიოს III საეკლესიო კრება. მოწამე აკაკი — მართლმადიდებელი წმინდანი. აკაკი კაპადოკიელი — წამებული იმპერატორ მაქსიმიანეს დროს. აკაკი — ტვერის ეპისკოპოსი აკაკი სინელი წმიდანთა სახელები, მათი ხსენების დღეები და სახელთა მნიშვნელობის განმარტება სამოქალაქო რეესტრის სააგენტო დაარქივებული 2012-04-05 საიტზე Wayback Machine. ვაჟის სახელები (ა), ქართული გენეალოგია დაარქივებული 2011-10-11 საიტზე Wayback Machine. „აკაკი“, „რა გქვია შენ?“[მკვდარი ბმული] ↑ http://www.orthodoxy.ge/sakhelebi/ka/m_ani.htm ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-05. ციტირების თარიღი: 2011-06-13. ↑ გვარ–სახელები საქართველოში, თბ. 1997, ა.სილაგაძე, ა. თოდაძე
ალაშთრახუ

ალაშთრახუ, ალაშთრა-ხუ — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე სანჩაროს (დიდი ლაბის მარჯვენა შენაკადი) სათავესთან. სიმაღლე ძრვის დონიდან 2723 მ. მაის-ოქტომბერში მდინარე ბზიფის აუზს საცალფეხო გზით ყარაჩაი-ჩერქეზეთთან აკავშირებს. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 91. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 17.
ინტერგლაციალი

ინტერგლაციალი, გამყინვარებათშორისი ეპოქა (ლათ. inter — შორის და glacies — ყინული) — დროის მონაკვეთი მეოთხეული პერიოდის ცივ, მყინვარულ ეპოქებს შორის. ამ დროს შედარებით თბილი ჰავა იყო და ზომიერ განედებში ყინულოვანი ფარი მთლიანად ქრებოდა. კერძოდ, დათბობას მოჰყვა მყინვართა თანდათანობითი გადნობა, შესაბამისი შემცირება, რომლებმაც გამოიწვიეს მყინვარული დანალექური საფრის გაშიშვლება. ღვივდება სითბომოყვარული ფლორისა და ფაუნის გამრავლება, ყალიბდება ნიადაგი, მყინვარული დანალექები იფარებიან კონტინენტური და ზღვიური გლაციგენებით. განარჩევენ გიუნც-მინდელის, მინდელ-რისის, რის-ვიურმისა და ვიურმის შემდგომ ინტერგლაციალებს. ახალი გამყინვარება იწვევს შემდეგი ყინულოვანი ფარის წარმოქმნას. ინტერგლაციალის ხანგრძლივობა 10–15 ათასიდან ასეულ ათასამდე წელს მოიცავს. პლეისტოცენის ინტერგლაციალისთვის დამახასიათებელი იყო: თანამედროვესთან ახლოს მდგომი კლიმატი ან უფრო თბილი; ზომიერ განედებში ყინულოვანი ფარის გაქრობა; პოლარულ და მაღალმთიან რაიონებში მყინვარების ფართობის ძლიერი შემცირება; მსოფლიო ოკეანის დონის აწევა თანამედროვემდე; კრიოლითოზონის ფართობის შემცირება; ნიადაგ-მცენარეული ზონების საზღვრების შესამჩნევი გადაადგილება პოლუსების მხარეზე. კონტინენტური და ზღვიური დანალექების ჭრილში ინტერგლაციალის კვალია სითბომოყვარული ფაუნისა და ფლორის რელიქტების ფენა. განსაკუთრებულად თბილ ინტერგლაციალს, რომლის დროსაც მსოფლიო ოკეანის დონემ თანამედროვეს 6–8 მ-ით გადააჭარბა, ზოგჯერ უწოდებენ სუპერინტერგლაციალს. სავარაუდოდ, ასეთი ხასიათი ჰქონდა მიკულინის ინტერგლაციალს, რომელიც ყოფდა დნეპრისა და ვალდაის გამყინვარებას მეოთხეული გამყინვარების პერიოდის განმავლობაში. თანამედროვე ინტერგლაციალს, რომელმაც შეცვალა აცივების პერიოდი, ეგრეთ წოდებული „გვიანდელი დრიასი“, ეწოდება გამყინვარების შემდგომი ეპოქა ანუ ჰოლოცენი, რომელიც დაიწყო დაახლოებით 12 ათასი წლის წინ. გამყინვარების პერიოდი მყინვარული ეპოქა ↑ Межледниковье // Естествознание. Энциклопедический словарь ↑ გეომორფოლოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა ნეკერი, თბილისი, 1996. ↑ 3.0 3.1 Межледниковье // Большая российская энциклопедия. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-08-03. ციტირების თარიღი: 2020-03-24. ↑ The 2009 version of the International Stratigraphic Chart
კასტელი (კატალონია)

კასტელი (კატ. castells) ან ადამიანების პირამიდა – ადამიანების კოშკი, რომელსაც აღმართავენ ტრადიციული ფესტივალის დროს კატალონიაში. ტრადიციას სათავე დაედო ტარაგონის პროვინციაში და ფართოდ გავრცელდა სამხრეთ კატალონიაში. ისევე როგორც ვალენსიური მუიშერანგა კასტელიც წარმოიშვა ძველი რელიგიური ცეკვისაგან, მაგრამ ვალენსიური ვარიანტისაგან განსხვავებით დაკარგა რელიგიური და ცეკვის ელემენტები. კასტელიორები ფოკუსირებულნი არიან მხოლოდ მყარი "ციხესიმაგრის" აგებაზე. 2010 წლის 16 ნოემბერს ძეგლი აღიარეს არამატერიალური კულტურის ძეგლად. Coordinadora de Colles Castelleres de Catalunya Sentosa Casteller Human towers forum დაარქივებული 2018-08-04 საიტზე Wayback Machine. Castellers de Vilafranca დაარქივებული 2008-09-13 საიტზე Wayback Machine. Human Towers! დაარქივებული 2011-03-13 საიტზე Wayback Machine. Castellers de Barcelona (English language) დაარქივებული 2008-07-04 საიტზე Wayback Machine.
ალბანეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალბანეთი შეიძლება აღნიშნავდეს: ალბანეთი — სახელმწიფო ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე ალბანეთი — ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში
ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია

ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია (სერბ. Богородица Љевишка) — XII საუკუნის მართლმადიდებლური ეკლესია სერბეთში, ქალაქ პრიზრენში. ოსმალეთის იმპერიის დროს, ის მეჩეთად იყო გადაკეთებული, მაგრამ XX საუკუნის დასაწყისში, კვლავ მართლმადიდებლური ეკლესია გახდა. ეკლესია XII საუკუნეში მეფე სტეფან ნემანიამ ააშენა, ძველი, IX საუკუნის ეკლესიის ადგილას, რომელიც საეპისკოპოსოც ბიზანტიის იპმერატორ ბასილი II-ის 1018 წლის სიგელში იხსენიება. 1999 წლის ივნისიდან, ეკლესიას კოსოვოს ძალები იცავენ (KFOR). მიუხედავად ამისა, 2004 წლის კოსოვოს არეულობისას, იგი ალბანელმა ყაჩაღებმა გადაწვეს. სერბეთის მთავრობამ ეკლესიის დაზიანების შესაფასებლად ექსპერტთა ჯგუფი მიიწვია, მაგრამ არ გადადგმულა არანაირი კონკრეტული ნაბიჯები. ამჟამად ეკლესია მუდმივი ძარცვის საგანია. 1990 წელს, ლევიშკის ეკლესია გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია Pictures and history of cathedral დაარქივებული 2015-03-06 საიტზე Wayback Machine. Frescoes დაარქივებული 2010-06-13 საიტზე Wayback Machine. Pictures დაარქივებული 2011-05-16 საიტზე Wayback Machine.
გამზიგრადი

გამზიგრადი (სერბ. Гамзиград) — არქეოლოგიური ძეგლი, სპა კურორტი და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სერბეთში. მდებარეობს მდინარე დუნაის სამხრეთით, ქალაქ ზაეჩარის სიახლოვეს. აქ მდებარეობს რომაული სასახლის კომპლექსი ფელიქს-რომულიანა (Felix Romuliana), რომელიც იმპერატორმა გალერიუსმა ააგო. ფელიქს-რომულიანას ნანგრევები ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გვიანდელი რომაული ძეგლია ევროპაში. ადრეულ მკვლევრებს მიაჩნიათ, რომ უძველესი ნაგებობა რომაული სამხედრო ბანაკის ფუნქციებს ასრულებდა, რაზეც მისი ზომა და მრავალი კოშკი აფიქრებინებდა. მაგრამ, 1953 წლიდან დაწყებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა აჩვენა, რომ ის საიმპერატორო სასახლე იყო. სასახლის მშენებლობა 298 წელს დაწყებულა, მას შემდეგ, რაც რომაელებმა სპარსელებზე გაიმარჯვეს, რამაც გალერიუსს დიდება და სახელი მოუტანა. სახელი ფელიქს რომულიანა იმპერატორმა დედამისის, რომულას პატივსაცემად უწოდა, რომელიც წარმართული კულტის მღვდლის ცოლი იყო. სასახლის კომპლექსის მთავარი დანიშნულება იყო დედამისის ღვთაებრივი დიდება. ასევე წარმოადგენდა მისი, როგორც იმპერატორის საგმირო საქმეების აღმნიშვნელი მონუმენტსა და უბრალოდ მდიდრულ ვილას. სასახლე ხელუხლებელი რჩებოდა V საუკუნის შუა წლებამდე, სანამ ის ჰუნებმა არ გაძარცვეს. მოგვიანებით არეალი ფერმერებისა და ხელოსნების უბრალო დასახლებად იქცა, მაგრამ მალევე მიტოვებული აღმოჩნდა, სანამ აქ VII საუკუნეში სლავები მოვიდოდნენ. დღეისათვის, ფელიქს-რომულიანა სერბეთის მნიშვნელოვანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. 2007 წელს, იუნესკომ გამზიგრად-რომულიანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში Gamzigrad - Felix Romuliana portal Felix Romuliana Zvezdan.hpage - Felix Romuliana დაარქივებული 2009-12-14 საიტზე Wayback Machine. Site of Felix Romuliana in Google Maps ↑ http://whc.unesco.org/en/list/1253 ↑ [1] დაარქივებული 2013-06-12 საიტზე Wayback Machine. Museum of Zaječar ↑ http://www.seecorridors.eu/filebank/file_210.pdf
ალბანელები (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალბანელები შეიძლება აღნიშნავდეს: ალბანელები — ალბანეთის ძირითადი მოსახლეობა ალბანელები — კავკასიის ალბანეთის ძირითადი მოსახლეობა ალბანელები — ყაზახეთის უფროსი ჟუზის ძირითადი მოსახლეობა
ბანსკა-შტიავნიცა

ბანსკა-შტიავნიცა (სლოვაკ. Banská Štiavnica, გერმ. Schemnitz, უნგრ. Selmecbánya) — ქალაქი ცენტრალურ სლოვაკეთში. მდებარეობს უზარმაზარი კალდერის შუაგულში, რომელიც უძველესი ვულკანის ჩანგრევის შედეგად წარმოიქმნა. აღნიშნული კალდერა ცნობილია შტიავნიცის მთების სახელით. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 10 662 ადამიანს შეადგენს. ბანსკა-შტიავნიცა ამჟამად სრულიად დაცული შუა საუკუნეების ქალაქია. მისი ისტორიული ღირებულების გამო, ქალაქი თავის შემოგარენთან ერთად, 1993 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ისტორიულად, ქალაქის ბედი მჭიდროს იყო დაკავშირებული მისი ვერცხლის მადნის უზარმაზარ მარაგებთან. გათხრების თანახმად, დგინდება, რომ ტერიტორია ნეოლითის პერიოდში დასახლდა. პირველი სამთო-მოპოვებითი დასახლება აქ ძვ. წ. III საუკუნეში სავარაუდოდ კელტებმა დააარსეს. მოგვიანებით, ის ჰუნებმა დაიპყრეს. რომაული წყაროების მიხედვით, ჰუნებმა ვერცხლის მოპოვებას მიჰყვეს ხელი. 1156 წელს, ბანსკა-შტიავნიცა გაფორმდა როგორც მაღაროების პატარა ქალაქი. XIII საუკუნეში აქ ტიროლიდან და საქსონიიდან მოდიან გერმანელი კოლონისტები. 1443 წელს ქალაქი მიწისძვრამ გაანადგურა. უკვე XV საუკუნეში, ქალაქში მდებარეობს ორი ციხესიმაგრე, ძველი და ახალი, რომლებიც მას თურქთა თავდასხმებისგან იცავდა. 1627 წელს, პირველად მსოფლიო სამთო-მოპოვებითი საქმიანობის ისტორიაში, აქ გამოყენებულ იქნა ფეთქებადი დენთი. 1735 წელს, ბანსკა-შტიავნიცა ხდება უნგრული მოპოვებითი საქმიანობის სკოლა, ხოლო 1763 წელს არსდება უმაღლესი განათლების ინსტიტუტი - სამთო აკადემია. 1782 წლისთვის, ბანსკა-შტიავნიცა უნგრეთის სიდიდით მესამე ქალაქის წარმოადგენს ბრატისლავისა და დებრეცენის შემდეგ. უკანასკნელ ხანებში, ბანსკა-შტიავნიცამ დაკარგა თავის კომერციული მნიშვნელობა, მაგრამ სლოვაკეთის პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად იქცა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-08-04 საიტზე Wayback Machine. Map of Banská Štiavnica Tourist information about Banská Štiavnica დაარქივებული 2021-03-01 საიტზე Wayback Machine. History of Banská Štiavnica Banská Štiavnica Photo Gallery The Calvary Mount of Banská Štiavnica დაარქივებული 2019-04-11 საიტზე Wayback Machine.
ლევოჩა

ლევოჩა (სლოვაკ. Levoča, უნგრ. Lőcse, გერმ. Leutschau, პოლ. Lewocza) — ქალაქი აღმოსავლეთ სლოვაკეთში, სპიშის რეგიონში. 2006 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 14 731 ადამიანს შეადგენს. ქალაქს გააჩნია კარგად შემონახული ისტორიული ქალაქის კედელი, რენესანსული ეკლესია, რომელიც გამოირჩევა ხის ყველაზე მაღალი საკურთხევლით მთელს ევროპაში და რომელიც მოჩუქურთმებულია ოსტატ პოლ ლევოჩელის მიერ, ასევე ახვა მრავალი რენესანსული ნაგებობა. 2009 წელს, ლევოჩა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ლევოჩა პირველად მოსენიებულია მეფე ბელა IV-ის 1249 წლის წერილში. მიუხედავად ამისა, ქალაქიში მანამდე უკვე არსებობდა XI საუკუნის წმინდა ნიკოლოზის რომანული ეკლესია. 1241 წელს, მონღოლ-თათრების შემოსევის შემსდეგ აქ გერმანელი კოლონისტები მოდიან. 1271 წელს, ლევოჩა პირველად მოიხსენიება როგორც თავისუფალი სამეფო ქალაქი და პროვინციული დედაქალაქი. XV საუკუნეში, ლევოჩელმა ვაჭრებმა უნგრეთის მეფისგან მრავალი პრივილეგია მიიღეს, რის შედეგადაც ქალაქმა სწრაფი ზრდა დაიწყო. ამავე პერიოდში, ლევოჩა სლოვაკეთის პროტესტანტული მოძრაობის ცენტრი ხდება. XVII საუკუნეში, ჰაბსბურგების საწინააღმდეგო ამბოხებებისას, ქალაქის დაკნინება იწყება. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-07-20 საიტზე Wayback Machine. St. James's Church Article about Levoča at Spectacular Slovakia Levoča International Music Festival ('Indian Summer in Levoča') The Large Provincial House (student work)[მკვდარი ბმული] ↑ UNESCO Newswebsite
ვლკოლინეცი

ვლკოლინეცი (სლოვაკ. Vlkolínec) — პეიზაჟური სოფელი სლოვაკეთში, ქალაქ რუჟომბეროკის ადმინისტრაციაში. მიუხედავად ახლანდელი მდგომარეობისა, ისტორიულად ის განცალკევებული სოფელი იყო. პირველი წერილობითი ინფორმაცია მის შესახებ 1376 წელს მიეკუთვნება და შემდეგ 1882 წელს, როდესაც ის რუჟომბეროკის ნაწილი გახდა. მისი სახელი სავარაუდოდ სლოვაკური სიტყვა "vlk"-დან მოდის, რაც მგელს ნიშნავს. ვლკოლინეცი 1993 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში, ამავე დროს ერთ-ერთია იმ ათი სლოვაკური სოფლიდან, რომლებსაც ხალხური არქიტექტურის რეზერვაციების სტატუსი აქვთ. ეს სტატუსი სოფელს ებოძა იმის გამო, რომ ის თითქმის ხელშეუხებელია და კომპლექსური მაგალითია ხალხური, სასოფლო არქიტექტურისა ჩრდილოეთ კარპატების რეგიონში. ვლკოლინეცი სლოვაკეთის ცენტრში მდებარეობს და ხელუხლებელი დასახლებით, ცენტრალური ევროპის სოფლის ტრადიციულ მახასიათებლებთან ერთად. იგი რეგიონის ტრადიციული, ამგავრი ხის სახლების ყველაზე ფართო ჯგუფს მოიცავს, რომლებიც ძირითადად მთიან არეალებში გვხვდება. სოფელი 45 ხის სახლს მოიცავს, თითოეული მათგანი შედგება 2 ან 3 ოთახისგან. ასევე დაცულია XVIII საუკუნის ხის სამრეკლო და ბაროკოს სტილის სამლოცველო. სახლები # 16 და 17 გადაკეთებულია ხალხურ მუზეუმებად, სადაც წარმოდგენილია ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო და სამუშაო ინსტრუმენტები. ხის მოჩუქურთმებული სკულპტურა სოფლის შესასვლელში ერთ-ერთი სახლის ტიპური ინტერიერი ერთ-ერთი სახლი სახლი No. 47 ვლკოლინეცის სამრეკლო ვლკოლინეცის ქუჩა ვლკოლინეცის ქუჩა ერთ-ერთი სახლი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 2009-06-29.
ალბანური ენა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ალბანური ენა შეიძლება აღნიშნავდეს: ალბანური ენა — ალბანეთის სახელმწიფო ენა; ალბანური ენა — კავკასიის ალბანელთა სალიტერატური ენა.
კუნძულთშორისი ზღვა

კუნძულთშორისი ზღვა — კუნძულთა მეტ-ნაკლებად მჭიდრო რკალებით გარშემორტყმული ზღვა. კუნძულთა შორის არსებული წყალქვეშა ზღურბლები ხელს უშლიან წყლის თავისუფალ მიმოქცევას ზღვასა და ოკეანეს შორის. კუნძულთშორისი ზღვების უმეტესობა მდებარეობს მალაის არქიპელაგის კუნძულთა შორის. მათგან უდიდესია : იავის ზღვა; სულავესის ზღვა; ბანდის ზღვა. გეოსტრუქტურული თვალსაზრისით კუნძულთშორისი ზღვები მიეკუთვნება თანამედროვე გეოსინკლინურ არეებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 76..
ბარდეიოვი

ბარდეინოვი (სლოვაკ. Bardejov, გერმ. Bartfeld, უნგრ. Bártfa, პოლ. Bardejów) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სლოვაკეთში, შარიშის რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 33 020 ადამიანს შეადგენს. სპა ქალაქი. რომელიც პირველად 1241 წელს იხსენიება, მის თითქმის ხელუხლებელ შუა საუკუნეების ცენტრში ინახავს მრავალრიცხოვან კულტურულ მონუმენტს. 2000 წელს ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ქალაქის სახელწოდება მოდის უნგრული სიტყვიდან "bárd", (თიბვა, ჩეხვა) რაც აღნიშნავს ტყის იმ ტერიტორიას, რაც ერთ კაცს შეუძლია ერთ დღეში გაჩეხოს. თანამედროვე ბარდეინოვის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ქვის ხანიდან. მაშინ როდესაც მისი პირველადი წერილობითი მოხსენიება 1240-იან წლებს მიეკუთვნება, როდესაც აქაურმა ბერმა მეფე ბელა IV-სთან იჩივლა ქალაქის საზღვრებთან დაკავშირებულ იმ ძალადობაზე, რასაც მეორე ქალაქი პრეშოვიდან ჰქონდა ადგილი. ამ დროისათვის, აქ უკვე არსებობდა წმინდა ეგიდის ეკლესია. XIV საუკუნეში გალაქი საგულდაგულოდ გაამაგრეს, სწორედ ამ პერიოდში ის პოლონეთთან ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი ხდება. აყვავებულ ეკონომიკას 50-ზე მეტი საამქრო (გილდია) აკონტროლებდა. 1376 წელს, ბარდეინოვმა სამეფო ქალაქის სტატუსი მიიღო, მოგვიანებით კი თავისუფალი სამეფო ქალაქი გახდა. ქალაქის ოქროს ხანა XVI საუკუნეში დასრულდა, როდესაც რამდენიმე ომმა, პანდემიამ და სხვა უბედურებებმა მისი ეკონომიკა გაანადგურა. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში ქალაქის ოფიციალური საიტი Info website UNESCO site about Bardejov Organization of World Heritage Cities: Bardejov
ყლორტი

ყლორტი (ლათ. córmus) — უმაღლესი მცენარის ერთ-ერთი ძირითადი ორგანო. შედგება ღეროსა და მასზე განლაგებული ფოთლებისა და კვირტებისაგან. განასხვავებენ ვეგეტატიურ ყლორტებს, რომელთა ძირითადი ფუნქციაა საჰაერო კვება (მათ მეტამორფოზებს ახასიათებთ დაგროვების, განახლების, ვეგეტატიური გამრავლების, დაცვის, ცოცვის ფუნქციები), და სპორათმტარებელ ყლორტებს (მათ შორის ყვავილიც), რომლებიც რეპროდუქციული ორგანოებია. ყლორტის წარმოშობა, ე. ი. ღეროფოთლიანობის წარმოქმნა დედამიწაზე მცენარეული სამყაროს განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპია. იგი ჩამოყალიბდა როგორც ხმელეთზე ცხოვრებასთან შეგუება. ხმელეთის პირველ მცენარეებს — ფსილოფიტებს ყლორტი და ფესვები არ გააჩნდათ, მათი სხეული ლიქოტომიურად იტოტებოდა და შედგებოდა ვეგეტატიური და სპორომატარებელი უფოთლო ტოტებისაგან — ტელომებისგან. ყლორტი ჩამოყალიბდა ტელომების აგრეგაციის (შერწყმის) შედეგად, ხოლო ფოთლები წარმოიქმნენ ან როგორც ზედაპირული გამონაზარდები (ევოლუციური მიკროფილური ხაზი), ან ტელომთა გაბრტყელებისა და შეზრდის შედეგი (ევოლუციური მაკროფილური ხაზი). ფოთლების ბრტყელი ფორმის გამო მკვეთრად გაიზარდა მაფოტოსინთეზებელი ზედაპირი; ტრანსპირაციის გაძლიერებამ გამოიწვია ნამდვილი ფესვების განვითარება. ყოველივე ამის გამო ღეროფოთლიანი მცენარეები გაბატონდნენ დედამიწაზე ქვანახშირის პერიოდიდან. კვირტი ღვინიაძე ზ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 657.
კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები

კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები — ამ სახელწოდებითაა შესული 2007 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში ტრანსნაციონალური ბუნებრივი ძეგლის ნარევი, რომელიც მოიცავს 10 განცალკევებულ მასივს. გადაჭიმულია 185 კმ სიგრძეზე, უკრაინაში მდებარე რახოვის მთების ჩერნოგორის თხემიდან სლოვაკეთში მდებარე ვიგორლატის მთების პოლონინის თხემამდე. ტერიტორია მოიცავს 77,971.6 ჰა-ს, რომელთაგან დაცვის ქვეშ 29,278.9 ჰა იმყოფება, ხოლო დანარჩენი ნაწილი ბუფერულ ზონად მიიჩნევა. კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები მოიცავს უკრაინის ტრანსკარპატიის ოლქსა და სლოვაკეთის პრეშოვის მხარეს, ასევე გერმანიის გარკვეულ ტერიტორიებს. მისი ტერიტორიის 70% უკრაინაშია მოქცეული. არეალი მოიცავს ორ ეროვნულ პარკს, ერთ ბიოსფერულ ნაკრძალს და რამდენიმე კონტროლირებად დასახლებას (ძირითადად სლოვაკეთის ტერიტორიაზე). ორივე ეროვნული პარკი, პოლონეთის მიმდებარე ტერიტორიებთან ერთად, წარმოქმნის ერთ განცალკევებულ, აღმოსავლეთ კარპატების ბიოსფერულ ნაკრძალს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სლოვაკური ნაწილები ძირითადად ქვეყნის უკიდურეს აღმოსავლეთ, ყველაზე ნაკლებად დასახლებულ ნაწილში, პოლონინის ეროვნულ პარკში მდებარეობს. 2011 წელს მოხდა იუნესკოს ძეგლის გაფართოება გერმანიის ხარჯზე და დაცულ ტერიტორიას დაემატა 4,391ჰა და მთლიანმა ფართობმა შეადგინა 33 669 ჰა. . ასე გაფართოება მოხდა 2017 წელს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში "Primeval Beech Forests of the Carpathians". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 2008-09-28. Beauty and changes of Primeval beech forests throghout a year ↑ იუნესკოს ოფიციალური საიტი ↑ World Heritage Committee inscribes three natural sites and one extension on UNESCO’s World Heritage List