მანფრედ ეიგენი

მანფრედ ეიგენი (გერმ. Manfred Eigen; დ. 9 მაისი, 1927 — გ. 6 თებერვალი, 2019) — გერმანელი ბიოფიზიკური ქიმიკოსი. 1967 წელს სწრაფი ქიმიური რეაქციების გაზომვაზე მუშაობით მოიპოვა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. ეიგენის კვლევამ მნიშვნელოვანი პრობლემები გადაჭრა ფიზიკურ ქიმიაში და ხელი შეუწყო ცოცხალ ორგანიზმებში ქიმიური პროცესების გაგებას. გერმანელი მეცნიერი მანფრედ ეიგენი დაიბადა 1927 წლის 9 მაისს, ბოხუმში, გერმანიაში. იყო ჰედვიგ და ერნსტ ეიგენის ვაჟი. ბავშვობაში გატაცებული იყო მუსიკით, სწავლობდა ფორტეპიანოზე დაკვრას. 1951 წელს გოტინგემის უნივერსიტეტისგან მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. 1953 წლის დასაწყისში მუშაობდა მაქს პლანკის ინსტიტუტში, 1964 წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი. ბრაუნშვაიგის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი. 1982 წლიდან 1993 წლამდე გერმანიის ეროვნული დამსახურების ფონდის პრეზიდენტი. ასევე იყო ატომური მეცნიერების ბიულეტენის სპონსორთა საბჭოს წევრი. 1967 წელს, რონალდ ნორიშთან და ჯორჯ პორტერთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. ეიგენმა დააარსა ორი ბიოტექნოლოგიური კომპანია, ევოტექი და დირევო. 1981 წელს გახდა მსოფლიოს კულტურული საბჭოს თანადამფუძნებელი. მიუხედავად ათეისტობისა, იყო პაპის სახელობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. გარდაიცვალა 2019 წლის 6 თებერვალს, 91 წლის ასაკში. ეიგენი პირველად ქორწინებაში იყო ელფრიდ მულერთან, რომელთანაც ორი შვილი ეყოლა. მოგვიანებით იგი დაქორწინდა ავსტრიელ ბიოქიმიკოსზე, რუთილდ ვინკლერ-ოსვატიჩზე, რომელთანაც ხანგრძლივი სამეცნიერო პარტნიორობა აკავშირებდა. Manfred Eigen, "From Strange Simplicity to Complex Familiarity: A Treatise on Matter, Information, Life and Thought." 2013 Oxford University Press. Eigen (1971) Selforganization of matter and the evolution of biological macromolecules. Naturwissenschaften, Vol. 58, Nr. 10, pp. 465–523. Manfred Eigen, Ruthild Winkler: The Laws of the Game: How The Principles of Nature Govern Chance, 1983, Princeton University Press, ISBN 0-691-02566-5 Manfred Eigen, "Molekulare Selbstorganisation und Evolution." (Self organization of matter and the evolution of biological macro molecules.) Naturwissenschaften 58 (10). 1971 pp. 465–523. In English. Influential theoretical paper on origin-of-life biochemistry. Manfred Eigen tells his life story at Web of Stories (video) Interview with Manfred Eigen by Harry Kroto, NL Freeview video provided by the Vega Science Trust. "Falls ein Gott die Naturgesetze erschuf, so erschuf er auch das Leben durch Evolution" (in German) Interview with Manfred Eigen from 2004, Archive "The institute congratulates Manfred Eigen on his 90th birthday!" დაარქივებული 2020-10-19 საიტზე Wayback Machine. at mpibpc.mpg.de Manfred Eigen – Early childhood recollections about music YouTube-ზე მანფრედ ეიგენი საიტზე Nobelprize.org including the Nobel Lecture, December 11, 1967 Immeasurably Fast Reactions ↑ 1.0 1.1 Эйген Манфред // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18696256"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2664168"></a> ↑ Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 7.0 7.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1264934"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q429032"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18446"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1789619"></a> ↑ 8.0 8.1 Munzinger Personen <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a> ↑ Chemie-Nobelpreisträger Manfred Eigen ist tot // Die Zeit / Hrsg.: J. Allmendinger — Zeitverlag Gerd Bucerius, 2019. — 477000 ეგზ. — ISSN 0044-2070 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q157142"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1714580"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q187092"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #11852948X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Find a Grave — 1996. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a> ↑ https://www.nature.com/articles/d41586-019-00731-8 ↑ The Nobel Prize in Chemistry 1967 — Nobel Foundation. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684016"></a> ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1781959"></a> ↑ https://www.wilhelmexner.org/en/medalists/ ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 109. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q111806251"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q123885"></a> ↑ https://acspss.org/pauling-medal-award/ ↑ https://www.rsc.org/prizes-funding/prizes/archives/bourke-award/ ↑ https://scg.ch/component/page/paracelsus ↑ Winkler-Oswatitsch, R. (1987), "Manfred Eigen. Scientist and musician", Biophys. Chem. 26 (2–3): 109–15, 9 May 1987, , PMID 3300805 ↑ Weisskopf, V. F.; Eyring, H.; Eyring, E. M. (1967), "Nobel Prizes: 4 named for international award (Hans Bethe, Manfred Eigen, R.G. Norrish, George Porter)", Science 158 (3802): 745–8, 10 November 1967, , PMID 4860395 ↑ "Manfred Eigen Festschrift: special issue dedicated to Professor Manfred Eigen on the occasion of his 60th birthday", Biophys. Chem. 26 (2–3): 101–390, 1987, 9 May 1987, PMID 3300802 ↑ Schlögl, R. W. (1997), "To Manfred Eigen on his 70th birthday", Biophys. Chem. 66 (2–3): 71–3, 30 June 1997, , PMID 17029872 ↑ "List of publications by Manfred Eigen", Biophys. Chem. 26 (2–3): 103–8, 1987, 9 May 1987, , PMID 3300804 ↑ "Curriculum vitae of Manfred Eigen", Biophys. Chem. 26 (2–3): 102, 1987, 9 May 1987, , PMID 3300803 ↑ Dainton, F.; Thrush, B. A. (1981). „Ronald George Wreyford Norrish. 9 November 1897-7 June 1978“. Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 27: 379–424. doi:10.1098/rsbm.1981.0016. ISSN 0080-4606. ↑ Fleming, G. R.; Phillips, D. (2004). „George Porter KT OM, Lord Porter of Luddenham. 6 December 1920 - 31 August 2002: Elected F.R.S. 1960“. Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 50: 257–283. doi:10.1098/rsbm.2004.0017. ISSN 0080-4606. ↑ Jackle H; Rotte C; Gruss P (2017). „Manfred Eigen: the realization of his vision of Biophysical Chemistry“. European Biophysics Journal : Ebj. 47 (4): 319–323. doi:10.1007/s00249-017-1266-y. PMC 5982432. PMID 29230510. ↑ About Us. World Cultural Council. ციტირების თარიღი: 8 November 2016. ↑ HKHPE 03 02. ციტირების თარიღი: 9 April 2018. ↑ „Manfred Eigen, 1967 Nobel Chemistry Laureate, Dies at 91“. The New York Times. 7 February 2019. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 February 2019. ციტირების თარიღი: 7 February 2019. ↑ Merlot, Julia (7 February 2019). „Der Bezwinger des Unmessbaren“. Der Spiegel (German). Hamburg. ციტირების თარიღი: 7 February 2019. ↑ Göttingen Nobel Laureate Manfred Eigen has died. The Max Planck Institute for Biophysical Chemistry (7 February 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 დეკემბერი 2021. ციტირების თარიღი: 30 სექტემბერი 2020. ↑ Lindinger, Manfred (7 February 2019). „Die Klaviatur des Lebens“. Frankfurter Allgemeine Zeitung (German). ციტირების თარიღი: 9 February 2019. ↑ Weil, Martin (12 February 2019). „Obituaries: Manfred Eigen“. The Boston Globe. ციტირების თარიღი: 12 February 2019.