laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ატლანტის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია

ქვემოთ მოცემულია ატლანტის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია (ბალტიის ზღვის პორტების გამოკლებით). ბალტიის ზღვის პორტების სია ჩრდილოეთი ამერიკა Port Container Traffic 2006 Port Ranking by TEUs. Canadian rankings from Transport კანადა. World rankings from American Association of Port Authorities. U.S. rankings from American Association of Port Authorities. Local ports are included. Seasonal ports are included. Cruise ship ports are included. Fishing ports are included. Drydocks are noted. Some ports are part of the Dubai Ports World controversy. ↑ 1.0 1.1 1.2 Seasonal, will freeze over during the winter. ↑ 2.0 2.1 Primarily passenger cruise ship traffic; ↑ 3.0 3.1 A port largely limited to delivery of local supplies; usually served by passenger ferry as well. ↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18 4.19 4.20 4.21 4.22 4.23 4.24 4.25 4.26 4.27 4.28 4.29 4.30 4.31 4.32 4.33 4.34 4.35 4.36 4.37 4.38 4.39 4.40 4.41 4.42 4.43 4.44 4.45 4.46 4.47 4.48 4.49 4.50 4.51 4.52 4.53 4.54 4.55 4.56 4.57 4.58 4.59 4.60 4.61 Riethmuller, John (1980). Ports of the World, Thirty-third, London: Benn Publications. ISBN 0-510-49156-1.  ↑ 5.0 5.1 5.2 Port with a drydock, see The Times Atlas of the Oceans, edited by Alastair Couper, Van Nostrand Reinhold Co. 1983. ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Part of Dubai Ports World controversy ↑ 7.0 7.1 7.2 [1] ↑ 8.0 8.1 Significant fishing industry requiring canneries or other fish processing facilities; may require specialized wharfage. ↑ http://www.portofnh.org/ portofnh.org ↑ Limits of Oceans and Seas. ციტირების თარიღი: 29 December 2020 ↑ "North American Port Container Traffic - 2006" დაარქივებული 2008-12-19 საიტზე Wayback Machine. - Port Industry Statistics - American Association of Port Authorities (AAPA) - Updated May 14, 2007 - (Adobe Acrobat *.PDF document) ↑ Marine Transportation დაარქივებული 2008-03-11 საიტზე Wayback Machine. , Table 8-17," Canada's Marine Domestic &International Traffic Handled for CPA's and Other Ports, 2003–2004" Transportation in Canada 2005, Transport Canada; domestic and foreign in megatonnes. ↑ World Port Rankings, 2004 დაარქივებული 2007-01-06 საიტზე Wayback Machine. (by tonnage, in MS Excel), American Association of Port Authorities, 1010 Duke St. Alexandria, Va. ↑ Port rankings by tonnage from [AAPA website], accessed 2 Oct 2012
არაპენეტრაციული სექსი

არაპენეტრაციული სექსი, სექსი პენეტრაციის გარეშე — სექსუალური აქტივობა, რომელიც, როგორც წესი, არ მოიცავს სექსუალურ პენეტრაციას. მასში არ შედის ვაგინალური, ანალური და ორალური სექსუალური აქტივობების პენეტრაციული ასპექტები, თუმცა ის მოიცავს ბევრ სხვა სექსუალურ და არასექსუალურ აქტივობას, მათ შორის ე.წ. „მშრალ სექსს“, ორმხრივ მასტურბაციას, კოცნას ან ჩახუტებას. არაპენეტრაციული სექსის ზოგიერთი ფორმა ზოგჯერ მოიცავს პენეტრაციულ ასპექტებს, მაგალითად, სხეულში შეღწევას თითაობის — ე.წ. „ფინგერინგის“ — ან ორალური სექსის დროს. ადამიანები არაპენეტრაციული სექსით სხვადასხვა მიზეზის გამო კავდებიან, მათ შორის პრელუდიის ან მთავარი თუ სასურველი სექსუალური აქტის სახით. ჰეტეროსექსუალი წყვილები შეიძლება არაპენეტრაციული სექსით დაკავდნენ „პენისი ვაგინაში“ ტიპის სექსის ალტერნატივის სახით, უბიწობის შესანარჩუნებლად ან ორსულობის თავიდან ასაცილებლად. ერთნაირსქესიანი წყვილები ასევე შეიძლება დაკავდნენ არაპენეტრაციული სექსით უბიწობის შესანარჩუნებლად — გეი კაცებმა ის შეიძლება ანალური პენეტრაციის ალტერნატივად გამოიყენონ. მართალია, ზოგიერთი სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია (სგგი) — როგორებიცაა, მაგალითად, ჰერპესი, პაპილომავირუსი და ბოქვენის ტილი — შეიძლება არაპენეტრაციული სექსის დროს გენიტალიების ერთმანეთზე ან სხეულზე ხახუნისას გავრცელდეს, მაგრამ არაპენეტრაციული სექსი მაინც უფრო მეტად უსაფრთხო სექსის ფორმად მიიჩნევა, რადგან მის დროს ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სექსუალურ აქტივობაში სხეულის სითხეების მიმოცვლა მოხდეს (რაც სგგი-ს გავრცელების მთავარი მიზეზია), განსაკუთრებით ექსკლუზიურად არაპენეტრაციული ასპექტების შემთხვევაში. სექსი პენეტრაციის გარეშე ↑ (2000) Sexual Health Concerns: Interviewing and History Taking for Health Practitioners. University of Michigan, გვ. 45. ISBN 978-0803606685.  ↑ (2001) Odyssey of the Heart: Close Relationships in the 21st Century. Psychology Press, გვ. 70. ISBN 978-1410604057.  ↑ Laura M. Carpenter (2005). Virginity lost: an intimate portrait of first sexual experiences. NYU Press. ISBN 978-0-8147-1652-6.  ↑ (2010) The Marriage and Family Experience: Intimate Relationship in a Changing Society. Cengage Learning, გვ. 186. ISBN 978-0-534-62425-5.  ↑ Joseph Gross, Michael (2003). Like a Virgin. The Advocate/Here Publishing, გვ. 44–45. 0001-8996.  ↑ (2000) The Person With HIV/AIDS: Nursing Perspectives, 3rd Edition. Springer Publishing Company, გვ. 103. ISBN 978-8122300048.
პრელუდია (სექსი)

პრელუდია — ემოციური და ფიზიკური ინტიმურობის აქტი სექსის წინ ორ ან მეტ ადამიანს შორის, რათა ხელი შეეწყობს სქესობრივი აქტისთვის აღგზნებისა და ლტოლვის სტიმულაციას. მართალია, პრელუდია, ჩვეულებრივ, ფიზიკურ სექსუალურ აქტად განიხილება, თუმცა არსებობს არაფიზიკური აქტივობები, მაგალითად, მენტალური ან ვერბალური აქტები, რომლებიც ზოგიერთ კონტექსტში შეიძლება პრელუდიად იქნეს განხილული დიდწილად ამის გამო „პრელუდია“ ბუნდოვან ტერმინად მიიჩნევა, რადგან ის სხვადასხვა ადამიანისთვის სხვადასხვა რამეს აღნიშნავს. პრელუდია შეიძლება მოიცავდეს მრავალ სექსუალურ ქმედებას, მათ შორის კოცნას, სექსუალური ხასიათის შეხებას, ტანსაცმლის გახდას, ორალურ სექსს, სექსუალურ და როლურ თამაშებს არაპენეტრაციული სექსი პრელუდია ↑ 1.0 1.1 1.2 Lehmiller, Justin J. (2017-10-12). The psychology of human sexuality, Second. Hoboken, NJ. ISBN 9781119164708. OCLC 992580729.
ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა

ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა (ინგლ. ADHD) — ქცევითი და ნეიროგანვითარებითი აშლილობა, რომელსაც ახასიათებს უყურადღებობა, ჰიპერაქტივობა და იმპულსურობა, რომლებიც არის ყოვლისმომცველი, საზიანო და ასაკისთვის შეუსაბამო. ADHD-ს მქონე ზოგ ინდივიდს ასევე შეენიშნება ემოციების მართვის სირთულე ან პრობლემები აღმასრულებელ ფუნქციაში. დიაგნოზისთვის საჭიროა, რომ სიმპტომები ადამიანს მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში ჰქონდეს და ისინი მინიმუმ ორ სხვადასხვა გარემოში (მაგალითად, სკოლა, სახლი, სამსახური, დასვენებისთვის განკუთვნილი აქტივობები) იწვევდეს პრობლემებს. ბავშვებში ყურადღების დეფიციტის პრობლემებმა შეიძლება იმოქმედოს აკადემიურ მოსწრებაზე. გარდა ამისა, ის ასევე დაკავშირებულია სხვა ფსიქიკურ აშლილობებსა და ადიქციასთან. ინდივიდს რომელსაც აქვს ADHD (ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიულობის აშლილობა) უფრო მაღალი შანსი აქვთ რომ სხვა მენტალური აშლილობა ჰქონდეთ როგორიცაა აუტიზმი,ბიპოლარული აშლილობა და სხვა. [წყარო არ არის მითითებული 897 დღე] რა არის ADHD? ↑ American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th, Arlington: American Psychiatric Publishing, გვ. 59–65. ISBN 978-0-89042-555-8.
ჰაპლოჯგუფი

ჰაპლოჯგუფი — ალელების ერთობლიობა სხვადასხვა ქრომოსომულ რეგიონში, რომლებიც მჭიდროდ არიან დაკავშირებულნი და მიდრეკილნი არიან მემკვიდრეობით გადაცემაში. ტერმინი „ჰაპლოჯგუფი“ ფართოდ გამოიყენება მოსახლეობის გენეტიკის და გენეტიკური გენეალოგიის შემსწავლელ მეცნიერებაში. აღნიშნული საკითხების შესასწავლად, გენეტიკური გენეალოგია იყენებს ადამიანის დნმ-ის სამ ტიპს — იგრეკ დნმ-ს (Y-DNA), მიტოქონდრიულ დნმ-ს (mtDNA) და აუტოსომურ დნმ-ს. საქართველოში გავრცელებულია შემდეგი ჰაპლოჯგუფები: ჰაპლოჯგუფი G2 (35,3%), ჰაპლოჯგუფი J2 (31,8%), ჰაპლოჯგუფი R1a (10,6%) და ჰაპლოჯგუფი R1b (9,1%). ენციკლობედია „ბრიტანიკა“ ზოგადი ინფორმაცია Y-DNA ჰაპლოჯგუფების სრული ხე (2018) ↑ By C. Barry Cox, Peter D. Moore, Richard Ladle. Wiley-Blackwell, 2016. ISBN 978-1-118-96858-1 p. 106. Biogeography: An Ecological and Evolutionary Approach ↑ Battaglia V, Fornarino S, Al-Zahery N, et al. (June 2009). "Y-chromosomal evidence of the cultural diffusion of agriculture in southeast Europe". European Journal of Human Genetics. 17 (6): 820–30.
კიმონი

კიმონი (ბერძ. Κίμων; დ. ძვ. წ. 504 – გ. ძვ. წ. 449) — ბერძენ-სპარსელთა ომების პერიოდის ათენელი პოლიტიკური მოღვაწე და მხედართმთავარი. წარმოშობით იყო ფილაიდების დიდგვაროვანი საგვარეულოდან, მილტიადეს ვაჟი. იღწვოდა ერთის მხრივ ათენის მპყრობელური პოლიტიკის სამსახურში, ხოლო მეორეს მხრივ არისტოკრატიული ორიენტაციის სპარტისაკენ მიპყრობისათვის (ლაკონოფილი იყო). 478–477 წლებში მონაწილეობდა პავსანიას მეთაურობით სპარსელების წინააღმდეგ შავი ზღვის სრუტეებსა და კუნძულ კვიპროსთან განხორციალებულ სამხედრო მოქმედებებში. 476 წელს დაიპყრო სპარსელთა ციხესიმაგრე ეიონი თრაკიის სანაპიროზე, 469 წელს მდინარე ევრიმედონტის შესართავთან (მცირე აზიის სამხრეთი სანაპირო) გაანადგურა სპარსელთა არმია. მონაწილეობდა დელოსის კავშირის შექმნაში (478/477). 466–465 წლებში დაიმორჩილა ათენს განდგომილი კუნძული თასოსი. თუმცა აჯანყებული მესენიის წინააღმდეგ სპარტისათვის აღმოჩენილი წარუმატებელი დახმარების შემდეგ იგი განდევნეს ათენიდან და დიდი ხნის განმავლობაში იყო დევნილი (პლუტარქეს მიხედვით, 5 წელი ან, როგორც თანამედროვე მკვლევრები ვარაუდობენ, 10 წელი — 461-დან 451-მდე). დევნილობიდან დაბრუნების შემდეგ მეთაურობდა საზღვაო ექსპედიციას სპარსელების წინააღმდეგ, რომლის დროსაც დაიპყრო კუნძული კვიპროსი, მაგრამ მალევე ქალაქ კიტიონის ალყის დროს მიღებული ჭრილობით გარდაიცვალა. ↑ ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985. — გვ. 56. ↑ Фролов Э. Д. Кимон // Большая российская энциклопедия. т. 13. — М., 2009. — стр. 686.
არგენტინის პორტების სია

ქვემოთ მოცემულია არგენტინის პორტების სია. სან-ლორენსო-პუერტო-ხენერალ-სან-მარტინის საპორტო კომპლექსი სან-ნიკოლას-დე-ლოს-აროიოსის პორტი როსარიოს პორტი სარატეს პორტი კამპანას პორტი ბუენოს-აირესის პორტი ლა-პლატის პორტი სანტა-ფეს პორტი მარ-დელ-პლატის პორტი ბელგრანოს პორტი ბაია-ბლანკის პორტი კომოდორო-რივადავიის პორტი (სან-ხორხეს ყურე) პუერტო-სან-ხულიანის პორტი უშუაიის პორტი (ბიგლის არხი) რიო-გალიეგოსის პორტი Puertos Argentina - პორტების სია
პავსანია (მხედართმთავარი)

პავსანია (ბერძ. Παυσανίας; დ. დაახლ. ძვ. წ. 510 – გ. ძვ. წ. 468) — სპარტელი მხედართმთავარი. აგიადების სამეფო საგვარეულოდან. ბერძენ-სპარსელთა ომების დროს თერმოპილესთან ლეონიდას დაღუპვის შემდეგ გახდა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის პლისტარქეს რეგენტი. მეთაურობდა ბერძენთა არმიას, რომელმაც 479 წლის სექტემბერში პლატეის ბრძოლაში გაანადგური სპარსელთა ჯარი მარდონიოსის მეთაურობით. 478 წელს დაინიშნა ბერძნული ფლოტის სარდლად, ამ თანამდებობაზე შეცვალა მეფე ლეოტიქიდე. პავსინიას მეთაურობით ბერძნებმა უპირატესობა მოიპოვეს კვიპროსზე, ბოსფორის სრუტეში აიღეს ქალაქი ბიზანტიონი. ანტიკური ავტორების აზრით, ბიზანტიონში ყოფნისას ფარული კავშირები დაამყარა სპარსელთა მეფესთან. ამას გარდა, პავსანიას ქედმაღლურმა ქცევამ ხელი შეუწყო საერთობერძნულ კავშირში ჰეგემონიის სპარტელებიდან ათენელებზე გადასვლას. იგი გამოიძახეს სპარტაში და სარდლობიდან გაათავისუფლეს. თავისი ინიციატივით დაბრუნდა ბიზანტიონში და 471 წლამდე იგი საკუთარი ხელისუფლების ქვეშ ჰყავდა. შემდგომ გარკვეული ხანი ცხოვრობდა კოლონეში (ტროადა). 468 წელს ღალატის ეჭვით (მ. შ. ჰილოტებთან დანაშაულებრივი კავშირისთვის) გამოიძახეს სპარტაში ეფორების სასამართლოზე. მისი დაპატიმრების მცდელობის დროს დაიმალა სპარტის ათენას ტაძარში. სპარტის ხელისუფლებამ ტაძრის შესასვლელი ამოაქოლინა, პავსანია დაიღუპა დაუძლურების შედეგად. ზოგიერთი თანამედროვე მკვლევარი ბიზანტიონში პავსანიას მეორედ ჩასვლას და იქ ყოფნას ძლიერ ხანმოკლედ თვლის და მის სიკვდილს ძვ. წ. 476 წლით ათარიღებს. ↑ ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985. — გვ. 77. ↑ Стрелков А. В. Павсаний // Большая российская энциклопедия. т. 25. — М., 2014. — стр. 40.
პავსანია

პავსანია (ბერძ. Παυσανίας) შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: პავსანია — სპარტის მეფე; პავსანია — სპარტელი მხედართმთავარი; პავსანია — ფილიპე II მაკედონელის მკვლელი; პავსანია — ძველბერძენი მწერალი, გეოგრაფი, მოგზაური.
მავლა

მავლა (არაბ. مولى, მრ. რ. — موالي მავალი) — ისლამამდელ არაბეთში განთავისუფლებული მონა ან სამხედრო ტყვე, რომელსაც მფარველობდა ყოფილი ბატონი. ადრინდელ სახალიფოში ტერმინი „მავლა“ აღნიშნავდა არაბთა მიერ დაპყრობილ ქვეყნებში გამუსლიმანებულ პირს, რომელსაც რომელიმე არაბული ტომი მფარველობდა. მუსლიმურ ისტორიულ ლიტერატურაში მავლა ეწოდება აგრეთვე მფარველს, პატრონს. ტერმინი „მავლა“ იხმარება (როგორც სეიდის სინონიმი) მიმართვაში, მონარქთა (მაგ., მაროკოში — მაულია, მულაი) და სასულიერო წოდების საპატიო პირთა (აქედან მოლა) ტიტულებში. ↑ ჯაფარიძე გ., მავლა // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 344.
ეფორები

ეფორები (ბერძ. Ἔφοροι) — თანამდებობრივ პირთა კოლეგია ძველ სპარტაში. ანტიკური ტრადიციის თანახმად, ეფორების კოლეგია შეიქმნა მეფე თეოპომპეს დროს ძვ. წ. VIII საუკუნეში. ეფორებს მოქალაქეებისგან ირჩევდა აპელა, 5 კაცს ერთი წლის ვადით. ჰქონდათ აპელის მოწვევის, მისი თავმჯდომარეობის, კანონპროექტების შემოტანის უფლება; აცხადებდნენ ჯარის შეკრების შესახებ. ეფორები აკონტროლებდნენ ყველა ფინანსურ საკითხს, თვალყურს ადევნებდნენ მოზარდების აღზრდასა და ზრდასრული სპარტელების ქცევას; გერუსიასთან ერთად ახორციელებდნენ სასამართლო ფუნქციებს. ეფორატის ერთ-ერთი მთავარი მოვალეობა იყო სპარტის მეფეების მოქმედებებზე კონტროლის განხორციელება; შეეძლოთ მეფის გადაყენების ინიციირება. თავისი მოვალეობების შესრულების ვადაში ხელისუფლების არცერთი ორგანოს მიმართ არ იყვნენ ანგარიშვალდებულნი, ვადის ამოწურვისას კი ანგარიში უნდა ჩაებარებინათ მომავალი წლის ეფორების კოლეგიისათვის. კოლეგიის თავმჯდომარის სახელის მიხედვით იწოდებოდა წელიც. ეფორების კოლეგია გაუქმდა ძვ. წ. 227 წელს, მეფე კლეომენე III-ის რეფორმატორული საქმიანობის დროს, შემდგომში კვლავ აღდგა. ↑ Стрелков А. В. Эфоры // Большая российская энциклопедия. т. 35. — М., 2017. — стр. 519.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2564

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2564 — 2021 წლის 25 თებერვალს გაეროს უშიშროების საბჭომ 14 ხმით მიიღო რეზოლუცია 2564 იემენის შესახებ. რეზოლუცია მოითხოვდა იემენისათვის სანქციების დაწესებას. რეზოლუციის თანახმად, უშიშროების საბჭო განაახლებს იემენში დესტაბილიზაციის ფაქტორების აღკვეთას, მაგრამ ჰუსიტები არ ცნობენ ბოლო რეზოლუციას. რუსეთმა კენჭისყრის დროს თავი შეიკავა. ↑ „Saudi Arabia urges UN Security Council to old Houthis accountable for threat posed to Global peace security“. Arab News. 3 March 2021. ციტირების თარიღი: 4 March 2021. ↑ United Nations Security Council. ციტირების თარიღი: 4 March 2021
ჩიუაუის უდაბნო

ჩიუაუის უდაბნო (ინგლ. Chihuahuan Desert; ესპ. Desierto de Chihuahua) — უდაბნო ჩრდილოეთ ამერიკაში. მდებარეობს აშშ–მექსიკის საზღვრის მიმდებარე რაიონში, აშშ-ის შტატების: ნიუ-მექსიკოს, ტეხასის და მექსიკის შტატების: ჩიუაუის და კოაუილის ტერიტორიაზე. Chihuahuan desert. Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund
კიფსელე

კიფსელე (ბერძ. Κύψελος; დ. დაახლ. ძვ. წ. 687 – გ. ძვ. წ. 627) — კორინთის ტირანი ძვ. წ. 657 წლიდან, კიფსელიდების დინასტიის ფუძემდებელი. მისი აღზევების საფეხური გახდა კორინთის ლაშქრის მეთაურის (პოლემარქის) თანამდებობა. ჯარზე, პირადი მეგობრების ჯგუფსა და მის დემაგოგიაზე მიპყრობილ უბრალო ხალხზე დაყრდნობით, დაამხო კორინთის მმართველი ბაკქიადების საგვარეულო და ქალაქის ერთპიროვნული მმართველი გახდა. დიდგვაროვანთა მნიშვნელოვანი ნაწილის ამოჟლეტის ან განდევნის შემდეგ, მათი ქონების კონფისკაცია მოახდინა და იგი თავის მომხრეებს დაუნაწილა. ახორციელებდა აქტიურ საგარეო პოლიტიკას, იონიისა და ადრიატიკის ზღვების სანაპიროებსა და კუნძულებზე შექმნა კოლონიათა მთელი რიგი. ამ დასახლებათა მმართველებად ნიშნავდა თავის ვაჟებს, ამგვარად შექმნა კორინთის საზღვაო სახელმწიფოს მსგავსი რამ. კიფსელეს მემკვიდრე გახდა მისი ვაჟი პერიანდრე. მამა-შვილის მმართველობისას კორინთმა მნიშვნელოვან აყვავებასა და ძლევამოსილებას მიაღწია. ↑ ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985. — გვ. 57. ↑ Фролов Э. Л. Кипсел // Большая российская энциклопедия. т. 13. — М., 2009. — стр. 745.
აღმატებულება

აღმატებულება (თქვენო აღმატებულებავ, მისი აღმატებულება) — მიმართვის საპატიო ფორმა. გამოიყენება სუვერენული სახელმწიფოს პირველი პირებისთვის, საერთაშორისო ორგანიზაციის პირველი პირების, მოქმედი ელჩებისა და არისტოკრატიის წარმომადგენლისთვის მიმართვისას. როგორც წესი, წოდების მიმღები მიმართვის ამ ფორმას ინარჩუნების სიცოცხლის ბოლომდე, თუმცა არსებობს შემთხვევები, როდესაც წოდება მიბმულია პიროვნების მიერ დაკავებულ თანამდებობასთან. აღმატებულება მიმართვა, როგორც წესი, გამოიყენება სახელმწიფოს მეთაურთან, მთავრობის მეთაურთან, გუბერნატორთან, ელჩთან, ეპისკოპოსთან ან მსგავს პოზიციაზე მყოფ ადამიანთან მიმართებაში. ↑ ელერდაშვილი ა., უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], I გამოც., თბ.: „ფანტაზია“, 2006. ↑ სასკოლო ორთოგრაფიული ლექსიკონი / ავტ.-შემდგ.: შუქია აფრიდონიძე, იამზე გაგუა, თამარ ვაშაკიძე და სხვ., თბ.: „მერიდიანი“, 2011. ↑ Forms of Address en-US (22 March 2017). ციტირების თარიღი: 9 June 2021 ↑ Protocol - The Complete Handbook of Diplomatic, Official, and Social Usage (page 21), by Mary Jane McCaffree and Pauline Innes, published by Hepburn Books, Dallas, Texasდაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 2 იანვარი 2022., 1977, 1985, 1989, 1997 ISBN 0-941402-04-5 ↑ Protocol and Liaison Service (24 August 2016). ციტირების თარიღი: 9 June 2021
შაჰი (ალმასი)

„შაჰი“ — 90 კარატიანი (18 გ), 3-სანტიმეტრიანი, ყვითელი შეფერილობის ალმასი, რომელიც ცენტრალურ ინდოეთში, სავარაუდოდ 1450 წელს აღმოაჩინეს. ალმასის თავდაპირველი მეპატრონე იყო ჰოლკონდის მმართველი, რომელმაც ქვა აჰმადნაგარის მმართველს, სულთან ბურხან II-ს მიჰყიდა. ახალმა მფლობელმა გადაწყვიტა ალმასზე თავისი სახელის უკვდავყოფა. ამ მიზნით, ოსტატს ნემსით ამოაკაწვრინა „შაჰი ბურხან–ნიზამ მეორე. 1000 წელი“. ეს წარწერა მეცნიერებს ქვის ისტორიის დადგენაში დაეხმარა. ალმასი 1591 წლამდე ბურხანის განძეულში ინახებოდა. ჩრდილოეთ ინდოეთის მმართველისა და მხედართმთავრის, დიდი მოგოლის აქბარის ლაშქარმა 1595 წელს აჰმადნაგარი დაიკავა და სხვა ძვირფასეულობასთან ერთად, ამ ქვასაც დაეპატრონა. ასე გახდა ალმასი დიდ მოგოლთა დინასტიის მთავარი რეგალია. ორმოცი წლის მანძილზე ის მათ საგანძურს ამშვენებდა, სანამ მისი მესაკუთრე გახდებოდა შაჰ–ჯაჰანი. მან უბრძანა გაეკეთებინათ ალმასზე წარწერა:„ჯეჰან–ანგირ შაჰის ძე – შაჰ ჯაჰანი. 1501 წელი“. 1665 წელს ალმასი პირველად ნახა ჟან ბატისტ ტავერნიემ. ალმასი ამშვენებდა დიდ მოგოლთა ტახტს. 1739 წელს ინდოეთის ქალაქ დელის თავს დაესხა ნადირ შაჰი და ალმასს დაეპატრონა. ის გაგზავნა ირანში, სადაც ქვაზე გაჩნდა მესამე წარწერა „მბრძანებელი ყაჯარ–ფაჰო–ალ–შაჰი. სულთანი.1242 წელი.“ 1829 წელს ირანის დედაქალაქ თეირანში რუსი დიპლომატების (მათ შორის, ალექსანდრე გრიბოედოვის) დახოცვის შემდეგ, იგი რუსეთის იმპერიას კომპენსაციის მიზნით გადასცეს. იგი ამჟამად კრემლში არის დაცული. ↑ «Шах» — Словарь изобразительного искусства[მკვდარი ბმული]
ბედნიერების ინდექსი

ბედნიერების ინდექსი- (ანგარიში, რომელსაც აქვეყნებს გაერო) კვლევა, რომელიც შეისწავლის გლობალურ ბედნიერებას, მდგრადობასა და კეთილდღეობას მსოფლიოს 156 ქვეყანაში და აფასებს მათ იმის მიხედვით თუ, რამდენად ბედნიერად გრძნობს თავს ამ ქვეყნების მოსახლეობა. ასევე იგი აფასებს თუ, როგორ ზემოქმედებს ურბანული ცხოვრება ადამიანების ბედნიერებაზე. ბედნიერებისა თუ კეთილდღეობის გაზომვა ხდება შემდეგი მეთოდებით: გამოკითხვა, კითხვარი, სუბიექტური კეთილდღეობის ინდიკატორები, მდგრადობის ინდიკატორები, ცხოვრების ხარისხი, მშპ და სხვ. დღეისათვის ბედნიერების იდექსით პირველ ადგილზეა ფინეთი, მას მოსდევს დანია, ნორვეგია, ისლანდია და ნიდერლანდები. ბედნიერების ინდექსზე ზემოქმედება მოახდინა კორონავირუსის პანდემიამ. ცხოვრებით კმაყოფილების მიხედვით, კი პირველ ადგილზე კოსტა-რიკაა. საქართველო საქართველო ბედნიერების ინდექსით 2019 წლის მონაცემით მსოფლიოში 119-ე ადგილზეა, 2018 წელს კი 128-ე ადგილზე იმყოფებოდა. 2020- წლის მონაცემებით მისი შეფასებაა 4,89, რითიც ყველა მის მეზობელზე უკან იმყოფება. ბიბლიოგრაფია https://worldhappiness.report/ed/2020/ https://scholarworks.waldenu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1131&context=jsc https://www.arabnews.com/node/1266416/offbeat https://www.theglobaleconomy.com/Georgia/happiness/ წიგნი world happiness report edited by John Hellivell , Richard Layard  and Jeffrey Sachs
პერიანდრე

პერიანდრე (ბერძ. Περίανδρος; დ. ძვ. წ. 667 – გ. ძვ. წ. 585) — კორინთის ტირანი ძვ. წ. 627 წლიდან. კიფსელიდების დინასტიის წარმომადგენელი. მისი მმართველობის დროს კორინთმა მიაღწია უდიდეს ეკონომიკურ და პოლიტიკურ აყვავებას, გახდა მსხვილი სახღვაო სახელმწიფოს ცენტრი. პერიანდრემ განახორციელა მასშტაბური საგარეო ექსპანსია. მისი კონტროლის ქვეშ იყო იონიის ზღვის რიგი კუნძულები (მ.შ. კერკირა); აქტიური კონტაქტები ჰქონდა სიცილიაზე ადრე დაარსებულ კოლონიებთან. ურთიერთობები განავითარა მილეტთან და ლიდიასთან, სამხრეთში — ეგვიპტესთან. კონტინენტზე თავის ხელისუფლებას დაუმორჩილა ეპიდავრი. საბერძნეთში დიდი გავლენით სარგებლობდა. კორინთის ყელზე გაიყვანა ნავსათრევი გზა (დიოლკოსი), რამაც კორინთს საშუალება მისცა ბერძნული სამყაროს აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს შორის ვაჭრობაში მონოპოლია მოეპოვებინა. მის დროს ფართო განვითარება პოვა კერამიკის წარმოებამ: ხარისხითა და მხატვრული შესრულებით შესანიშნავი კორინთული კერამიკა ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში გაბატონდა. ატარებდა არისტოკრატიის წინააღმდეგ მიმართულ პოლიტიკას და მხარს უჭერდა წვრილ გლეხობას; განახორციელა ფართო მშენებლობები, შემოიღო ბაჟი, დაქირავებულებისაგან შექმნა სამხედრო ნაწილები. თავის კარზე მიიწვია კულტურის მოღვაწეები (მ.შ. არიონი). პერიანდრე ძველი საბერძნეთის არქაიკული („ძველი“) ტირანიის ნათელი მაგალითია. თანამედროვეები მის პიროვნებასა და მოღვაწეობას სხვადასხვანაირად აფასებენ; ერთნი გადმოგვცემენ პერიანდრეს მიერ ჩადენილი მცეხური სისასტიკეების შესახებ, მეორენი აღწერენ როგორც ბრძენ და სამართლიან მმართველს და „შვიდ ბრძენს“ შორისაც კი ასახელებენ. ↑ ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985. — გვ. 81. ↑ Суриков И. Е. Периандр // Большая российская энциклопедия. т. 25. — М., 2014. — стр. 681.
კორინთის ყელი

კორინთის ყელი — ყელი კორინთისა და სარონიკოსის ყურეებს შორის. აერთებს პელოპონესის ნახევარკუნძულს ცენტრალური საბერძნეთის რაიონებთან. სიგრძე 42 კმ, სიგანე 6,3-იდან 16 კმ-მდე. კორინთის ყელის დიდი ნაწილი უჭირავს ერანიის კირქვიან ჭიუხს. ჭარბობს ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტი. კორინთის ყელზე გადის რკინიგზა და საავტომობილო გზა, რომელიც ათენს კორინთთან აკავშირებს. გადაკვეთილია კორინთის არხით. ანტიკურ ხანაში აქ გადიოდა ნავსათრევი გზა — დიოლკოსი. კორინთის ყელის ძველი სახელია ისთმოსი (ბერძ. ’Ισθμός — „ყელი“). მასზე მდებარეობდა ძველი საბერძნეთის მსხვილი სავაჭრო-სამრეწველო ცენტრები — მეგარა და კორინთი. ძვ. წ. 582 წლიდან ახ. წ. IV საუკუნის შუა ხანებამდე აქ 2 ან 4 წელიწადში ერთხელ იმართებოდა პოსეიდონისადმი მიძღვნილი ისთმოსური თამაშები; მის პროგრამაში შედიოდა გიმნასტიკური, საცხენოსნო, პოეტური და მუსიკალური შეჯიბრებები. ↑ კორინთის ყელი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 674. ↑ 2.0 2.1 Коринфский перешеек // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М., 2010. — стр. 313. ↑ Истм // Большая российская энциклопедия. т. 12. — М., 2008. — стр. 99.
კორინთის ყურე

კორინთის ყურე (ბერძ. Κορινϑιαϰὸς ϰόλπος) — ყურე იონიის ზღვაში, საბერძნეთის დასავლეთ ნაპირთან. ღრმადაა შეჭრილი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე 130 კმ, სიგანე შესასელელთან 3 კმ, მაქსიმალური სიგანე დაახლოებით 35 კმ. სიღრმე 935 მ-მდე. ჩრდილოეთი ნაპირი მთაგორიანია. დანაწევრებულია ყურეებითა და უბეებით. ყურე იონიის ზღვასთან დაკავშირებულია პატრაიკოსის ყურით, ეგეოსის ზღვასთან — კორინთის არხითა და სარონიკოსის ყურით. ყურის ნაპირზეა საპორტო ქალაქი კორინთი. ↑ კორინთის ყურე // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 674. ↑ Коринфский залив // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М., 2010. — стр. 313.
ყარა-ბოიუქ-ხანიმი (ციხესიმაგრე)

ყარა-ბოიუქ-ხანიმი (აზერ. Qara Böyük Xanım bürcü) – შუშის ორი უძველესი ციხესიმაგრიდან დღემდე შემორჩენილი ერთ-ერთი ციხესიმაგრე (მეორე ფანაჰალი ხანის ციხეა). აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განკარგულებით, ციხესიმაგრე, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი, სახელმწიფოს მიერაა დაცული. შუშის ციხესიმაგრის მშენებლობის დროს, ქალაქის ჩრდილოეთ პლატოზე კედლების მშენებლობისას, იგებოდა ფანაჰალი ხანისა და მისი მომხრეების ციხესიმაგრეები. ეს ციხესიმაგრეები პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილში, მაღლობ და ციცაბო კლდოვან მხარეს, ბუნებრივ ზღუდეებზე შენდებოდა. შუშაში ციხეები შაჰბულაგის ციხესიმაგრის გავლენით იგებოდა, სადაც არსებობდა თავდაცვითი კედლები, რომლეთა კუთხეებში სამმეოთხედიანი კოშკები იყო განთავსებული. ციხის შიგნითა კედლებზე საცხოვრებელი ნაგებობი იყო მიშენებული. ↑ 1.0 1.1 Авалов Э. В. Архитектура города Шуши и проблемы сохранения его исторического облика / ред. А. В. Саламзаде. — Баку: «Элм», 1977. — С. 23—25.