laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ფრანჩესკო რედი

ფრანჩესკო რედი (დ. 18 თებერვალი, 1626, არეცო — გ. 1 მარტი 1697, პიზა) — იტალიელი ფიზიკოსი, ნატურალისტი, პოეტი. ის იყო პირველი, რომელმაც გამოიწვია თვითშობადობის თეორია აჩვენა რა, რომ მატლები იბადებიან ბუზების კვერცხებისგან. ის ასევე პირველი იყო რომელმაც აღმოაჩინა და სწორად აღწერა მრავალი მნიშვნელოვანი პარაზიტი. ამ დამსახურებების გამო მას თანამედროვე პარაზიტოლოგიის მამასაც უწოდებენ. მას მიეწერება ასევე ექსპერიმენტული ბიოლოგიის დანერგვაც.მისი ნაშრომია „ცდები მწერების გამრავლების შესახებ“ (1668). პარაზიტოლოგია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 328. Altieri Biagi, Maria Luisa (1968). Lingua e cultura di Francesco Redi, medico. Florence: L. S. Olschki.  Rediʼs Experiment დაარქივებული 2013-10-04 საიტზე Wayback Machine. Famous Scientists: Francisco Redi Francisco Redi at the Galileo Project Francisco Redi at Ketterer Kunst Francisco Redi at The Free Dictionary Francisco Redi at Infoplease Galileo's Twin ↑ Francesco Redi. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc.. ციტირების თარიღი: 22 October 2013. ↑ Levine R, Evers C. The Slow Death of Spontaneous Generation (1668-1859). ციტირების თარიღი: 2013-04-18. ↑ Roncalli Amici R (2001). „The history of Italian parasitology“ (PDF). Veterinary Parasitology. 98 (1–3): 3–10. doi:10.1016/S0304-4017(01)00420-4. PMID 11516576. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2013-10-23. ციტირების თარიღი: 2014-11-14. ↑ Mehlhorn H (2008). Encyclopedia of Parasitology, Volumes 1-2, 3, Springer-Verlag, გვ. 610. ISBN 3540489940.  ↑ Leikola A (1977–78). „Francesco Redi as a pioneer of experimental biology“. Lychnos Lardomshist Samf Arsb. 1977-78 (1–3): 115–122. PMID 11628017. ↑ Ioli, A; Petithory, JC; Théodoridès, J (1997). „Francesco Redi and the birth of experimental parasitology“. Histoire des sciences medicales. 31 (1): 61–6. PMID 11625103.
დიდი შვეიცარიული ზენენჰუნდი

დიდი შვეიცარიული ზენენჰუნდი (გერმ. Grosser Schweizer Sennenhund) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შვეიცარიაში ანტიკური ხანა/XX საუკუნეში. ეს ძაღლი, რომელიც, ასევე, შესაძლოა არის დიდი რომაული მასტიფების შთამომავალი, XX საუკუნის დასაწყისში "აღმოაჩინა" ფრანც შერტენლიბმა. თავისი აღმოჩენა მან გადასცა ალბერტ ჰაიმს, რომელიც ამ ჯიშს გადაშენებულად მიიჩნევდა. აპენცელერ ზენენჰუნდების მსგავსი ეს ჯიში თავისი ახლანდელი სახელით 1910 წელს დარეგისტრირდა. ბერნულ ზენენჰუნდებს თუ არ ჩავთვლით, ეს ყველაზე დიდტანიანი შვეიცარიული მთის ძაღლია და შესაძლოა ყველაზე ძველიც. საუკუნეების განმავლობაში დიდ შვეიცარიულ ზენენჰუნდს სოფლებსა და ფერმებში იყენებდნენ - ის ეზიდებოდა ბაზრობებზე რძით დატვირთულ ურიკებს. როდესაც ფრანც შერტენლიბმა ალბერტ ჰაიმს აჩვენა ერთადერთი ძაღლი, რომელიც შორეულ ფერმაში იპოვა, მან შვეიცარიელ ძაღლების მოყვარულებს დაავალა მსგავსი ცხოველების მოძებნა სხვა ფერმებში. სწორედ ასე იპოვეს ჯიშის აღსადგენად საკმარისი ძაღლები. დიდი ზენენჰუნდი მეგობრულია ადამიანების მიმართ, თუმცა ზოგჯერ სხვა ძაღლების მიმართ მტრულადაა განწყობილი. კარგად ეგუება სიცივეს, კარგი მოდარაჯეა. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცხეს. აქვს ძლიერი, ფართო, დაკუნთული თეძოები, უხეში ბალანი, საშუალო ზომის თვალები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დიდი შვეიცარიული ზენენჰუნდი დიდი შვეიცარიული ზენენჰუნდი (ინგლისური)
კა დე ბო

კა დე ბო (ესპ. Dogo mallorquín) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში XVII საუკუნეში. ეს მოჩხუბარი ძაღლი გაჩნდა ბალეარის კუნძულებზე 1270-1570 წლებში. ბრიტანელების მიერ კუნძულების ოკუპაციის დროისთვის (1708-1802) ხარების დევნა და ძაღლების ბრძოლები სპორტის ჩვეულებრივ სახეობად ითვლებოდა და დავიწყებას მიეცა მხოლოდ XX საუკუნეში. ასწლეულების განმავლობაში მასტიფების მსგავსი ეს ცხოველები გამოიყენებოდა ხარებთან, ან სხვა ძაღლებთან, ბრძოლებში. ბალეარის კუნძულების მცხოვრებლებისთვის ძაღლების ბრძოლები საყვარელ გასართობს წარმოადგენდა, ხოლო მეცხვარე ძაღლი კა დე ბო ყველაზე პოპულარული ადგილობრივი მებრძოლი ჯიში იყო. როდესაც ხარების დევნა და ძაღლების ბრძოლები კანონით აიკრძალა, კა დე ბოს რაოდენობა შემცირდა, მაგრამ ჯიშის გადარჩენა მოხერხდა და ის ესპანეთის გამოფენებზე გამოჰყავდათ ხოლმე. მიზანმიმართული სელექციის წყალობით ეს ძაღლი საშუალო ზომის სერიოზული ძაღლი დამჯერი და ერთგული კომპანიონი გახდა, თუმცა შეინარჩუნა დიდი ძალა, ასევე სიჯიუტე, რომელიც მის მებრძოლ წარსულს უკავშირდება. კა დე ბოს აქვს განიერი, ძლიერი კისერი, ძალიან ძლიერი ყბები, მასიური და განიერი თავი. წინა თათები უკანაზე 2,5 სმ-ით მოკლეა, კა დე ბო კარგად იტანს სიცხეს, ძნელად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს, ძნელად იწვრთნება. ბალანი მოკლე, უხეში და გლუვია. განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კა დე ბო კა დე ბო დაარქივებული 2014-12-17 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
კა დე ბასტიარი

კა დე ბასტიარი (ესპ. Dogo mallorquín) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში XVIII საუკუნეში. ეს მეცხვარე და მოდარაჯე ჯიში გაჩნდა ბალეარის კუნძულებზე, ესპანეთის სანაპიროებთან. მის წინაპრებად ითვლებიან კუნძულებზე მატერიკიდან მოხვედრილი ძაღლები. ჯიშის ფორმირება დგილობრივი მეცხვარეების მოთხოვნების შესაბამისად ხდებოდა, რომლებიც ძაღლებს მხოლოდ სამუშაოდ ამრავლებდნენ და ნაკლებად ზრუნავდნენ მათ გარეგნულ სახეზე, ამიტომ საკმაოდ მამაცი და დამოუკიდებელი კა დე ბასტიარი გარეგნობით არ გამოირჩევა, სამაგიეროდ აქვთ ძლიერი სხეული და განვითარებული გონება. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვეულებრივ შავი ბალნის მქონე ძაღლები ცუდად იტანენ სიცხეს, კა დე ბასტიარს სიცხის არ ეშინია. სწორედ ამიტომ ზოგიერთი ძაღლი გაიყვანეს სამხრეთ ამერიკაში, სადაც მოდარაჯეებად იყენებენ. სიცხესა და სიცივეში (ზამთარში მათი ბალანი მნიშვნელოვნად სქელდება) მუშაობის უნარი და ძალიან კარგი მოდარაჯის თვისებები საშუალებას აძლევენ კა დე ბასტიარს კოიოტებისგან დაიცვან მეცხვარეების ფერმები ჩრდილოეთ ამერიკაში. კა დე ბასტიარს აქვს სქელი კუდი, რომელიც ბოლოსკენ ვიწროვდება. გრძელი და მაგარი ზურგი, რომელიც დაფარულია გლუვი, მოკლე, უხეში ბალნით. ის ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ვერ ეგუება ბავშვებს, კარგად ეწყობა სხვა ძაღლებს, კარგი მოდარაჯეა. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კა დე ბასტიარი კა დე ბასტიარი დაარქივებული 2014-02-21 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ეშტრელის ნაგაზი

ეშტრელის ნაგაზი (პორტ. Cão da Serra da Estrela) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია პორტუგალიაში შუა საუკუნეებში. ეს ყველაზე პოპულარული პორტუგალიური ჯიში პირენეის ნახევარკუნძულზე არსებულებიდან ერთ-ერთი უძველესია. მისი წინაპრები იყვნენ დასავლეთში მოხვედრილი ძველი აზიური მასტიფები და ესპანური მასტიფების ნათესავია. XX საუკუნის დასაწყისში ეს ჯიში დაზარალდა გერმანულ ნაგაზებთან არასწორი შეჯვარებისგან, მაგრამ ახლა დაუბრუნდა სუფთა საწყის ფორმას. ეშტრელის ნაგაზი საუკუნეების მანძილზე მწყემსავდა ფარებს და იცავდა მათ მგლებისგან. სქელი ბალანი, რომელიც განსაკუთრებით სქელია გრძელბალნიან სახეობაში, იცავს მას სიცივისგან. მიუხედავად იმისა, რომ დღესაც ეშტრელის ნაგაზი თავის პირვანდელ მოვალეობას ასრულებს, ეს მშვიდი ძაღლები კომპანიონის სახითაც ჰყავთ. პორტუგალიის საზღვრებს გარეთ მას ყველაზე მეტად აფასებენ დიდ ბრიტანეთში, სადაც ხშირად გამოფენებზეც გამოჰყავთ ხოლმე. ეშტრელის ნაგაზი მთლიანობაში ჯანმრთელი ცხოველია, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ გვხვდება მენჯ-ბარძაყის სახსრების დისპლაზია. მას მკაცრი აღზრდა სჭირდება. მის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, მისი შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ზონარული, ვეფხვისებრი. კარგად იტანს სიცხეს, კარგი მოდარაჯეა. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. აქვს საშუალო ზომის ოვალური თვალები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ეშტრელის ნაგაზი ეშტრელის ნაგაზი (ინგლისური)
კეიპ-ბარენი

კეიპ-ბარენი (ინგლ. Cape Barren) — კუნძული ფიურნოს კუნძულების არქიპელაგში, ბასის სრუტეში. მდებარეობს კუნძულ ტასმანიის სანაპიროს ჩრდილო-აღმოსავლეთში. კუნძულ კეიპ-ბარენის ჩრდილოეთით მდებარეობს ფიურნოს კუნძულების უდიდესი კუნძული — კუნძული ფლინდერსი. 2006 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 268 ადამიანს. კუნძულის ლანდშაფტში ჭარბობს სწორი ან გორაკიანი დაბლობები, ასევე გრანიტული დევონური სისტემის მთები. სანაპიროზე მდებარეობს ქვიშოვანი პლაჟები კლდოვანი ხეობებით. კუნძულის აღმოსავლეთით — დიუნები და ჭაობები. კეიპ-ბარენის მთების საშუალო სიმაღლეა — 500-600 მეტრი ზღვის დონიდან. კუნძულის უმაღლესი წერტილია — მთა მანრო (687 მეტრი). ფართობი — 478,4 კმ². კუნძულის ზედაპირული ფენა უპირატესად დაფარულია მანანასებრნთა ჯიშის მცენარეებით: მარადმწვანე ბუჩქები, ბუჩქბალახები, ლიანები, რომლებიც ხშირად წარმოადგენენ ხანძრის საფუძველს. კეიპ-ბარენზე პირველად აღმოაჩინეს ავსტრალიაში ერთადერთი ბატის ადგილობრივი ჯიში — ლათ. Cereopsis novaehollandiae. კეიპ-ბარენზე პირველი დასახლება დაარსდა XIX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ევროპელმა სელაპზე მონადირეებმა მოიყვანეს კუნძულზე ქალი-აბორიგენები კუნძულ ტასმანიიდან, რომლებიც იძულებით უნდა გამხდარიყვნენ მუშები და ცოლები. 1850-იან წლებში ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა სელაპებზე ნადირობის ნაცვლად გახდა ცხვრების მომრავლება, ხოლო თვითონ მოსახლეობა ეწეოდა შერეული ცხოვრების წესს: მასში იკვეთებოდა როგორც ევროპული, ასევე აბორიგენული ხასიათი. 1866 წლიდან კეიპ-ბარენის მოსახლეობამ ითხოვა გადაეცათ კუნძული სათემო მიწის საკუთრებაში მათი აბორიგენული ფესვების საფუძველზე. მაგრამ მათ თხოვნებს მუდამ უარით პასუხობდნენ. ამის მაგივრად 1881 წელს აქ დაარსდა რეზერვაცია, რომელშიც ცხოვრობდა 80 ადამიანი. თანახმად კეიპ-ბარენის კუნძულის კანონისა რეზერვაციის შესახებ 1912 წელს კუნძულის მოსახლეობა აღიარეს აბორიგენებად. მაგრამ 1951 წელს სახელმწიფოს პოლიტიკის თანახმად, რომელიც ეხებოდა აბორიგენების ასიმილაციას ეს კანონი გაუქმდა და მოსახლეობა კვლავ არააბორიგენებად იქნა აღიარებული. 1940-იანი წლებიდან 1970-იან წლებამდე პერიოდში უმუშევრობის და მთავრობია ასიმილაციის პოლიტიკის გამო კეიპ-ბარენის მოსახლეობის დიდი ნაწილი იძულებული იყო გადასახლებულიყო ბასის სრუტის სხვა კუნძულებზე. დღეისათვის მასზე არსებობს მცირე დასახლება 268 ადამიანის (2006 წელი) რაოდენობით, რომელშიც არსებობს სკოლა, ფოსტა, მცირე ბაგა-ბაღები, მაღაზიები და ანგლიკანური ეკლესია. კეიპ-ბარენის ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი მდებარეობს დასახლებიდან დაახლოებით 3 კმ-ში, სადაც ასევე არის პატარა ნავსაყუდელი. Cape Barren Island ↑ Islands of Australia. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009.
კლარკი (კუნძული)

კლარკი (ინგლ. Clarke Island) — დაუსახლებელი კუნძული ფიურნოს კუნძულების ჯგუფში ავსტრალიის შტატებს ტასმანიასა და ვიქტორიას შორის. მდებარეობს კუნძულ კეიპ-ბარენიდან სამხრეთით. ადმინისტრაციულად შედის ტასმანიის შტატის შემადგენლობაში. ↑ Blake, F. "The Furneaux Group of islands." Mineral Resources Tasmania, Department of Infrastructure, Energy and Resources, State Government of Tasmania. 22 August 1947. Accessed 30 December 2009.
Me & My

Me & My (ნამდვილი სახელები სუზანე გეორგი, დ. 1976 წლის 27 ივლისს და პერნილე გეორგი, დ. 1975 წლის 24 ივლისს) — დანიური ევროდენს-ბაბლგამ დუეტი ორი დის შემადგენლობით. ისინი ყველაზე მეტად ცნობილები არიან საერთაშორისო ჰიტ-სინგლით „Dub-I-Dub“ (1995), რომელიც შეტანილია Dancemania-ს მსგავს კომპილაციებში. ალბომები Me & My (1995) Let the Love Go On (1999) Fly High (2001) The Ultimate Collection (2007) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-02-03 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური MySpace გვერდი სუზანე გეორგის პირადი MySpace გვერდი პერნილე გეორგის პირადი MySpace გვერდი ბიოგრაფია, სიახლეები და დისკოგრაფია საიტზე Bubblegum Dancer Discogs: Me & My Me & My - მოყვარულთა გვერდი დაარქივებული 2009-01-29 საიტზე Wayback Machine. პროფილი და დისკოგრაფია (ჩეხურად) დაარქივებული 2015-05-07 საიტზე Wayback Machine. ↑ Discogs, Me & My
ბრუნი (კუნძული)

ბრუნი (ინგლ. Bruny Island) — კუნძული ტასმანიის ზღვაში კუნძულ ტასმანიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროდან, რომლისგანაც გამოყოფილია დ'ანტრკასტოს სრუტით. მდებარეობს მდინარე დერუენტის სამხრეთით. სახელი დაერქვა ფრანგი მკვლევარის ჟოზეფ ანტუან დე ბრუნი დ'ანტრკასტოს პატივსაცემად. ბრუნის კუნძული შედგება ორი პატარა კუნძულისაგან (ჩრდილოეთი ბრუნი და სამხრეთი ბრუნი), რომლებიც ერთმანეთთან შეერთებულია ვიწრო ქვიშოვანი ყელით. კუნძულის ფართობია — 370,6 კმ². ზღვისკენ მიმართული სანაპირო მკვეთრად დახრილი კლდეებიანია. ჩრდილოეთ ბრუნიდან აღმოსავლეთით მდებარეობს სტორმის ყურე. მცენარეულობა: — მდელოები, ევკალიპტიანი ტყეები. ბრუნის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ეროვნული პარკი. ევროპელების გამოჩენამდე კუნძულ ბრუნიზე ცხოვრობდა ადგილობრივი აბორიგენების დიდი რაოდენობა. 1642 წლის ნოემბერში კუნძულის შემოგარენში გადმოვიდა ნიდერლანდელი მოგზაური აბელ ტასმანი, ხოლო 1773 წელს ნაპირს მოადგა ტობიას ფიურნოს გემი, რომელიც ჯეიმზ კუკთან ერთად იკვლევდა კუნძულ ტასმანიას. 1777 წლის 23 იანვარს ადვენჩურის უბეში შემოვიდა ჯეიმზ კუკის ექსპედიციის გემი. 1792 წელს კუნძული გამოიკვლია ფრანგმა მოგზაურმა დ'ანტრკასტომ. XIX საუკუნის ბოლოს კუნძულზე იმყოფებოდა ქვანახშირის საწყობი საზღვაო გემებისათვის, აღმოსავლეთ ნაპირზე მდებარეობს დაბა კუკვილი (ინგლ. Cookville), ჩრდილო-დასავლეთით — შუქურა. კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 620 ადამიანს, რომლებიც ცხოვრობენ ოთხ პატარა დასახლებაში, რომელთაგან სამი მდებარეობს სამხრეთ ბრუნის კუნძულზე. ადმინისტრაციული ცენტრია — სოფელი ალონაჰი (ინგლ. Alonnah). განვითარებულია ტურიზმი. ↑ Islands of Australia. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ Bruny Island Tasmania
გარსია I (გალისია)

გარსია I (ესპ. García I; დ. 1042 — გ. 22 მარტი, 1090) — გალისიის მეფე 1065-1071 წლებში. ფერდინანდ I დიდის მესამე შვილი. 1065 წელს მამამისის გარდაცვალების შემდეგ სამართავად მიიღო გალისია და თანამედროვე პორტუგალიის ნაწილი კოიმბრის ჩათვლით. დედის მხრიდან იყო ალფონსო V-ის შვილიშვილი. გალისიის სამეფოს ხარკს უხდიდნენ სევილიისა და ბადახოსის საემიროები. გარსიას აღმზრდელი იყო სანტიაგო-დე-კომპოსტელას ეპისკოპოსი კრესკონიო. თავისი მეფობის დროს მან აღადგინა ბრაგანსკისა და ტუის ეპარქიები და პატრონობდა სან-ანტონიო-ტოკუესის მონასტერს. გალისიის ფლობისას თავისი ინტერესებისათვის იყენებდა დაძაბულობას, რომელიც გამოწვეული იყო სამოქალაქო ომით მის ძმებს სანჩოსა და ალფონსოს შორის. მან გამოაცხადა დამოუკიდებელი გალისიისა და პორტუგალიის სამეფოს შექმნა. გარსიას პოლიტიკამ ნუნუ II მანდესის უკმაყოფილება გამოიწვია, რომელიც იყო დამოუკიდებელი პორტუგალის ბოლო მმართველი ვიმარა პერეშის დინასტიიდან. ნუნუ II აჯანყდა 1070 წელს. 1071 წელს გარსიამ სძლია ნუნუ II მანდესი პედროსასთან ბრძოლაში. ასე გახდა გარსია პირველი, ვინც გამოიყენა პორტუგალიის მეფის ტიტული. ფერდინანდის მიერ სამეფოს გაყოფამ შექმნა ნიადაგი მომავალი კონფლიქტებისათვის ძმებს შორის და გარსია გახდა პირველი, ვინც დაკარგა გვირგვინი. დედის სიკვდილის შემდეგ 1067 წელს დაიწყო ბრძოლა ძმებს შორის. მას შემდეგ, რაც 1068 წელს დასრულდა ომი სამ სანჩოს შორის (სანჩო II კასტილიელი სანჩო IV ნავარელისა და სანჩო I არაგონელის წინააღმდეგ). გარსიას ძმებმა, მეფე სანჩო II კასტილიელი და ალფონსო VI-მ მოილაპარაკეს გაეყოთ მისი მიწები. ამის შემდეგ მათ დაიპყრეს გალისია და გაიყვეს მისი მიწები. გარსია გაიქცა. სანჩოს სიკვდილის შემდეგ 1072 წელს გარსიამ დაიბრუნა გალისია, მაგრამ მოტყუებით დაიჭირეს 1072 წელს, ალფონსო VI-მ, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო სანჩო და კასტილია გადაასახლეს ლუნას ციხესიმაგრეში, სადაც სასჯელს იხდიდა სიკვდილამდე. 1090 წლის 22 მარტს სიკვდილის წინ გარსიამ დაიბარა, რომ მისი ციხის ხელბორკილები გამოკვეთილი ყოფილიყო მისი საფლავის ფილაზე. მიუხედავად იმისა, რომ გარსიას სამეფომ ცოტა ხანს იარსება, მან მოამზადა ნიადაგი მომავალი პორტუგალიის სამეფოს ჰენრიხ ბურგუნდიელთან ერთად. გარსიას ჰყავდა არაკანონიერი შვილი ფერნანდო, რომელსაც ზოგი მკვლევარი აიგივებეს 1034 წელს დაღუპულ ფერნანდო დე კასტროსთან, იტისა და უსედის ბატონთან , რომელიც იყო კასტილიელი კასტროების გვარის დამაარსებელი, რომელმაც მიაღწია დიდ წარმატებას მეფე ალფონსო VII მართველობის დროს, მაგრამ არ არსებობს ამ ჰიპოთეზის დამადასტურებელი ისტორიული წყაროები. CASTILE & LEON, counts & kings: don GARCÍA de Castilla y León. Foundation for Medieval Genealogy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 2009-05-10.
პედრო III (არაგონი)

პედრო III (ესპ. Pedro III; დ. 1239 — გ. 11 ნოემბერი, 1285) — არაგონის, ვალენსიის, სიცილიის მეფე და ბარსელონის გრაფი. იგი იყო შუა საუკუნეების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მონარქი. ხაიმე I დამპყრობელის და იოლანდა უნგრელის შვილი. 1260 წელს იგი დაინიშნა თეოდორე II ლასკარისის უმცროს ქალიშვილზე ევდოკია ლასკარისზე. ისინი გაშორდნენ მას შემდეგ რაც ევდოკიას ძმამ დაკარგა სამეფო ტახტი და ევდოკია დაქორწინდა ტენდის გრაფზე. 1262 წლის 13 ივნისს პედრო დაქორწინდა კონსტანციაზე, მანფრედის შვილსა და მემკვიდრეზე. მისი ახალგაზრდობის განმავლობაში სრულწლოვანებამდე პედრომ მოიპოვა დიდი სამხედრო გამოცდილება მამამისის ომებში რეკონკისტის დროს მავრების წინააღმდეგ. ხაიმეს სიკვდილის შემდეგ არაგონის მიწები გაიყო არაგონად და ვალენსიად. კატალონია შეხვდა უფროს ვაჟს პედრო, ხოლო მაიორკაში მეორე ვაჟი ხაიმე. პედრო დაქორწინდა კონსტანციაზე სარაგოსაში ტარაგონის მთავარეპისკოპოსის მიერ. 1285 წლის 2 ნოემბერს პედრო უცნობი მიზეზების გამო გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს სანტეს-კრეიოს მონასტერში. არაგონის აღმოსავლეთ მხარეები ერგო ალფონსო III-ს, ხოლო სიცილიის ტერიტორია ხაიმე I-ს. პედროს ასევე ჰყავდა ორი ქალიშვილი, ელისაბედი, რომელიც პორტუგალიის მეფეს გაჰყვა ცოლად, ხოლო მეორე ქალიშვილმა იოლანდამ ნეაპოლის მმართველ რობერტთან იქორწინა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: პედრო III (არაგონი) Runciman, Steven. The Sicilian Vespers. 1958. ISBN 0-521-43774-1 Chaytor, H. J. A History of Aragon and Catalonia. London: Methuen, 1933.
სეკა (ფარაონი)

სეკუ ან სეკა — ეგვიპტის ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. სეკა მართავდა ქვემო ეგვიპტეს, სავარაუდოდ, ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. სეკას მეფობის პერიოდის არანაირი დამამტკიცებელი საბუთი არ მოგვეპოვება, შეიძლება მითური ფარაონიც იყოს. გერმანელი ეგვიპტოლოგის, ლუდვიგ მორენცის, მიხედვით ფარაონის სახელი ითარგმნება, როგორც „მხვნელი“. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1. ↑ Peake, Harold and Herbert John Fleure, Priests and Kings, Clarendon OUP, Oxford, 1927, p. 63 ↑ J. H. Breasted, History of Egypt from the Earliest Time to the Persian Conquest, 1909, p.36 ↑ J. H. Breasted, Ancient Records of Egypt, Part One, Chicago 1906, § 90 ↑ Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. — S. 209.
ხაიუ

იუხა ან ხაიუ — ეგვიპტის ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. ხაიუ მართავდა ნილოსის დელტას, სავარაუდოდ, ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. ისტორიულ წყაროებში ხაიუს შესახებ სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოგვეპოვება, ის შეიძლება მითური მეფე, ან საერთოდაც გამოგონილი პიროვნება იყოს. მისი სახელის მნიშვნელობა უცნობია. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1. ↑ J. H. Breasted, History of Egypt from the Earliest Time to the Persian Conquest, 1909, p.36 ↑ Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. S. 139. ↑ Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. S. 209.
თეში

თეში — ეგვიპტელი ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. თეში მართავდა ნილოსის დელტას სავარაუდოდ ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. ისტორიულ წყაროებში მის შესახებ სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოგვეპოვება. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „მიწების დამპყრობელი“. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1. ↑ J. H. Breasted, History of Egypt from the Earliest Time to the Persian Conquest, 1909, p.36 ↑ Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. S. 138, 139. ↑ Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. S. 209.
შატ-ელ-არაბი

შატ-ელ-არაბი (არაბ. شط العرب — "შატ ალ-'არაბ", სპარს. اروندرود — "არავანდ რუდ") — ტიგროსისა და ევფრატის შეერთების შედეგად წარმოშობილ 195 კმ სიგრძის მდინარე, რომელიც სპარსეთის ყურეში ჩაედინება. მდინარის ქვედა ნაწილი წარმოადგენს საზღვარს ირანსა და ერაყს შორის. შატ ალ-არაბს აღმოსავლეთიდან უერთდება მდ. ქარუნი. მდინარეზე 2 მნიშვნელოვანი პორტია: ბასრა (ერაყი) და აბადანი (ირანი). 1852 წელს უბედური შემთხვევის შედეგად შატ-ალ-არაბში ჩაიძირა პარიზში მიმავალი სატრანსპორტო გემი, რომელიც სავსე იყო დურ შარუქინში გათხრების შედეგად მოპოვებული უნიკალური ექსპონატებით. ეს განძი სამუდამოდ დაიკარგა. ICE case: Iran–Iraq War and Waterway rights ირან ერაყის საზღვარი დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine.
ელჩო

ელჩო (ინგლ. Elcho Island) — კუნძული არაფურის ზღვაში ავსტრალიის შტატის ჩრდილოეთი ტერიტორიის სანაპიროს შორიახლოს. კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 2156 ადამიანს. ელჩო წარმოადგენს პატარა კუნძულს, რომელიც მდებარეობს ნახევარკუნძულ არნემ-ლენდის შორიახლოს. მისგან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს კუნძული ჰაუარდი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — უესელის კუნძულები. გარს აკრავს არაფურის ზღვის წყლები. მანძილი ავსტრალიის კონტინენტურ ნაწილამდე სულ შეადგენს 1 კმ-ს; შტატ ჩრდილოეთის ტერიტორიის დედაქალაქ დარვინამდე — დაახლოებით 550 კმ-ს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. უახლოესი დასახლება, ნულუნბაი, მდებარეობს დაახლოებით 150 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. კუნძულის ფართობი — 278,3 კმ². სანაპირო ზოლის სიგრძე — 139 კმ. კუნძულის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 55 კმ-ს, სიგანე — 6 კმ-ს. კუნძულის რელიეფი ვაკეა, ზოგიერთ ადგილას გვხვდება ქვიშოვანი დიუნები და კლდეები. უპირატესად დაფარულია ევკალიპტის ტყეებით. სანაპირო ზონაში მდებარეობს მრავალი მანგროს ტყეები. ელჩოზე ბუდობს დიდი რაოდენობით ზღვის ფრინველი, ხოლო ნაპირზე ასევე კვერცხებს დებენ ზღვის კუები. კუნძულზე არ არსებობს მუდმივი მდინარეები. სავარაუდოდ, პირველებმა კუნძულის არსებობის თაობაზე (აბორიგენები მხედველობაში არ მიიღება) გაიგეს კუნძულ სულავესიდან (მაკასარები) წამოსულებმა, რომლებიც ამ რაიონში აწარმოვებდნენ ტრეპანგის მოპოვებას. პირველი ევროპული დასახლება ელჩოზე დაარსდა 1922—1923 წლებში, როდესაც კუნძულზე გამოჩნდნენ ნავთობსაძიებო კომპანიის წარმომადგენლები, ასევე მეთოდისტი მისიონერები. მისიონერების მოღვაწეობა უნაყოფო აღმოჩნდა, ამიტომ მისია დაიხურა (ხელმეორედ გაიხსნა მხოლოდ 1942 წელს). კუნძული მდებარეობს ავსტრალიელი აბორიგენების საკუთრებაში, რომელიც განკარგავს ავსტრალიის მკვიდრი მოსახლეობის მსხვილ საზოგადოებას არნემ-ლენდის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ელჩოზე შესვლა შეზღუდულია. ყველაზე დიდი დასახლებაა — 1942 წელს მეთოდისტური მისიის მიერ დაარსებული გალივინკუ (ინგლ. Galiwin'ku). 2006 წლის მონაცემების მიხედვით იქ ცხოვრობდა 1698 ადამიანი, რომელთაგან უმრავლესობა მკვიდრი ავსტრალიელების წარმომადგენელია. მოსახლეობა უპირატესად საუბრობს ავსტრალიელი აბორიგენების ერთ-ერთ ენაზე (ტიამპარპუინგუ). სახლში ინგლისურად საუბრობს მხოლოდ კუნძულელთა 10 %. ძირითადი რელიგიაა — ქრისტიანობა. მოქმედებს აეროდრომი. Galiwin’ku Community Incorporated დაარქივებული 2008-07-19 საიტზე Wayback Machine. Elcho Island Art and Craft დაარქივებული 2009-03-12 საიტზე Wayback Machine. ↑ Northern Territory Government BushTel: Galiwinku ↑ Islands of Australia. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ Profile. Galiwin'ku Community Incorporated. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-08-31. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ 4.0 4.1 Elcho Island group. Department of Natural Resources, Environment, The Arts and Sport. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-20. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ Arnhem Land - Communities and Places. Aboriginal Art Online Pty Ltd. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ 6.0 6.1 About us. Elcho Island Art and Craft. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-12. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009. ↑ 2006 Census QuickStats : Galiwinku (Urban Centre/Locality). Australian Bureau of Statistics. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009.
ნეჰები

ნეჰები — ეგვიპტელი ფარაონი წინადინასტიურ პერიოდში. ნეჰები მართავდა ნილოსის დელტას სავარაუდოდ ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლოს. მიეკუთვნება ნულოვან დინასტიას. მისი სახელი ცნობილია მხოლოდ პალერმოს ქვიდან, რომელზეც ჩამოწერილია ქვემო ეგვიპტის ფარაონების სია. ისტორიულ წყაროებში ნეჰების შესახებ სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოგვეპოვება. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „გუთანთან დაკავშირებული“. Schneider Thomas. Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — 327 S. — ISBN 3-491-96053-3. Ludwig D. Morenz. Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen: Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens. — Fribourg: Academic Press, 2004. — 373 S. — ISBN 3-7278-1486-1. ↑ J. H. Breasted, History of Egypt from the Earliest Time to the Persian Conquest, 1909, p.36 ↑ Thomas Schneider: Lexikon der Pharaonen. S. 181. ↑ Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. S. 209.