laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სამშენებლო მასალა

სამშენებლო მასალა — ნებისმიერი სახის მასალა, რომელიც გამოიყენება მშენებლობის მიზნით. მრავალი ბუნებრივად არსებული ისეთი მასალა, როგორიცაა თიხა, ქვა, ქვიშა, ხე, ტოტები და სხვა, გამოიყენებოდა და გამოიყენება მშენებლობისათვის. ბუნებრივის გარდა ბევრი ხელოვნური და სინთეზურად მიღებული მასალა გამოიყენება მშენებლობაში. ზოგიერთ ქვეყანაში სამშენებლო მასალების მანუფაქტურა განვითარებული ინდუსტრიაა. ამ მასალების გამოყენება ტრადიციულად ცალკეულ სეგმენტებად და სპეციალობებად იყოფა, მაგ.: დურგლობა, სანტექნიკა, თბოიზოლაცია, გადახურვა, გაყვანილობა და ა.შ. ეს სპეციალობები უზრუნველყოფენ შენობებში, მათ შორის სახლებში შესაფერისი ჰაბიტატის შექმნას. „building" def. 2 and 4, „material“ def. 1. Oxford English Dictionary Second Edition on CD-ROM (v. 4.0)© Oxford University Press 2009
ანსემბურგის ციხესიმაგრე

ანსემბურგის ციხესიმაგრე (ლუქს. Buerg Aansebuerg, ფრანგ. Vieux Château d'Ansembourg, გერმ. Burg Ansemburg) ცნობილი, როგორც ანსემბურგის ძველი ციხესიმაგრე — ცენტრალურ ლუქსემბურგში, რომელიც ერთ-ერთი იმ ციხეთაგანია, რომელიც შედის ვალეის შვიდი ციხესიმაგრის შემადგენლობაში. მდებარეობს პატარა სოფლის ანსემბურგის შემაღლებულ ადგილას. შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე არის კერძო რეზიდენცია ანსემბურგის გრაფისა და გრაფინიის. საკუთრების უფლებაზე პირველად ნახსენები იყო 1135 წელს, როდესაც ციხესიმაგრის ლორდი იყო ჰაბერტ დ'ანსემბურგი. ფორტიფიკაციები აიგო დაახლოებით შუა XII საუკუნეში. სამხრეთ-დასავლეთის კოშკის კარიბჭე და ჩრდილოეთის მთავარი გოდოლი აშენდა ჯოფროიტ დ'ანსემბურგის მიერ XIV საუკუნის დასაწყისში. ჯეიკობ II დე რავილეს დროიდან, როგორც ჩანს ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა. მთავარი შესასვლელი თარიღდება 1565 წლით. 1683 წელს ციხესიმაგრე დაანგრია საფრანგეთის მარშალ დე ბუფლერსის ჯარმა. XVII საუკუნეში სარემონტო სამუშაოები განხორციელდა ბიდარტისა და მარჩანტ ერ დ'ანსემბურგის ოჯახების მიერ, რომელთაც ააგეს ანსემბურგის ახალი ციხესიამგრე. დღესდღეობით ციხესიმაგრის მფლობელია გასტონ-გეტანი გრაფი დე მარჩანტ ეტ დ'ანსემბურგი, რომელსაც გადაეცა ქონება მამის სიკვდილის შემდეგ. 2008 წლის დასასრულში ლუქსემბურგის მთავრობამ შეიძინა მათი საოჯახო ბიბლიოთეკა (დაახლოებით 6000 წიგნამდე), ასევე შესთავაზეს საოჯახო არქივი. ინტერესი კოლექციაზე გაიზარდა მარიენდალენსის გრაგნილის შემდეგ, სადაც მოთხრობილი იყო ვიანდენის მმართველის იოლანდას ამბავი, რომელიც ნაპოვნი იქნა 1999 წელს ენათმეცნიერის გუი ბერგის მიერ. გრაგნილი თარიღდება XIV საუკუნის დასასრულით ან XV საუკუნის დასაწყისით, ის დაწერილი იყო მოსელე ფრანციონიანურ დიალექტზე (ეს ხელნაწერს განსაკუთრებულობას სძენს), რომელიც მჭიდროდაა დაკავშირებული თანამედროვე ლუქსემბურგულ ენასთან. ციხესიმაგრე მკაცრად კერძო საკუთრებაა და არაა ღია ვიზიტორებისთვის. ცოტა ხნის წინ (2016 წლის მაისში) ანსემბურგის გრაფმა გახსნა მეტად განსაკუთრებული მოდური სასტუმრო ციხესიმაგრის მიმდებარე ერთ-ერთ შენობაში. ძველი ციხესიმაგრის ხედი ძველი სასახლე, ანსემბურგი, ლუქსემბურგი ანსემბურგის ძველი სასახლის ნანგრევები ახალი ციხესიმაგრე ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია ლუქსემბურგი ანსემბურგი Temps d'Or Hotel
დონის როსტოვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია (რუს. Церковь Иоанна Предтечи) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1872-1873 წლებში გ. ვასილევის პროექტის მიხედვით. ქალაქ როსტოვის მცხოვრებლებისთვის გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი ცნობილი იყო როგორც ძველი ეკლესია. იოანე ნათლისმცემლის სახელი ტაძარს მიენიჭა 1872 წლის 6 ივლისს, რომელიც მდებარეობდა ქალაქის ერთ-ერთ რაიონში ე. წ „არაკეთილსინდისიერ გარეუბანში“ ეკლესიის ქუჩა ნომერ ორში (ამჟამად სობინოს ქუჩა) ტაძარი აკურთხეს 1873 წლის 24 ივნისს. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა ადგილობრივი ვაჭრის მოსე იაკოვლევის ძე გორბენკოს შეწირულობით. არქიტექტორი იყო გ. ნ. ვასილევი. სამსაკურთხევლიან იოანე ნათლისმცელის სახელობის ტაძარს ჰქონდა ორი სამლოცველო ერთ-ერთი იყო ეთიოპიელი ქრისტიანი წმინდანი მეუფის მოსე მურინის სახელობის. ტაძარი იყო ხის, რომელიც იდგა ქვის ფუნდამენტზე. 1880 წელს ტაძართან ააშენეს აგურის სახლი მღვდლებისათვის, ხოლო 1885 წელს აშენდა ერთსართულიანი შენობა საეკლესიო სამრეკლო სკოლა. იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს მოედანზე განთავსებული იყო ტემერნიცკის ბაზარი. 1905 წლის პირველი რუსული რევოლუციის დროს აღნიშნული ბაზარი გადაიქცა ბრძოლებს ადგილად, სადაც აშენდა ბარიკადები. 1917 წელს ტერმენიცკის ბაზარზე ვაჭრობდნენ იარაღით და სამხედრო აღჭურვილობით. 1913 წელს 18 აპრილის ღამეს იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი ხანძარმა გაანადგურა. მის ადგილზე მოეწყო დროებით ხის სამრეკლო, ხოლო სამრევლოს სკოლის შენობა გადაკეთდა სამღვდლო-სახლად თავისივე საკურთხეველით. სამოქალაქო ომის შემდეგ 1924 წელს იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძრის დარჩენილ ნანგრევებზე დაიწყეს ლენინის სახელობის შრომის სასახლის მშენებლობა. 1927 წლის 6 ნოემბერს ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის ათი წლის თავზე სასახლის მშენებლობა დასრულდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლე დაიწვა, რომელიც 1960 წელს აღადგინეს. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია Ростов-на-Дону. Церковь Иоанна Предтечи Храмы, монастыри Ростовской области.
სანაგა

სანაგა (ფრანგ. Sanaga) (ზედა დინებაში ჯერემი (დიერემი) ფრანგ. Djerem) — მდინარე კამერუნის ცენტრალურ ნაწილში. მიედინება სანაპირო, ცენტრალური, აღმოსავლეთის და ადამავის რეგიონების ტერიტორიებზე. წარმოქმნილია მდინარე ჯერემის და მდინარე ლომის ერთმანეთთან შეერთების შემდეგ. მდინარის სიგრძე ჯერემთან ერთად შეადგენს 918 კმ-ს, ხოლო მის გარეშე 525 კმ-ს. წყალშემკრები აუზის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 130—135 ათას კმ²-ს. სათავეს იღებს ადამავის პლატოს ცენტრალური ნაწილის სამხრეთში, დაახლოებით 3 კმ-ით სამხრეთით დასახლებულ პუნქტ გარგიდან, 20 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით მბერეს დეპარტამენტის ადმინისტრაციულ ცენტრ მეიგანგადან, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1050 მეტრ სიმაღლეზე. შუა დინებაში მდინარეზე არსებობენ ჭორომები და ჩანჩქერები. რამდენიმე განშტოებით ჩაედინება ბიაფრის ყურეში დაახლოებით 50 კმ-ით სამხრეთით ქალაქ დუალიდან, ქმნის ფართე ესტუარს. ყველაზე უფრო დიდი შენაკადებია: მარცხენა: ლომი, ჩაედინება სანაგაში შესართავამდე 525 კმ-ში; მარჯვენა: მბამი, ჩაედინება სანაგაში შესართავამდე ≈230 კმ-ში. მდინარე სანაგა წყალუხვია მთელი წლის განმავლობაში, მდინარეული ჩამონადენი საკმაოდ შესამჩნევად იზრდება შემოდგომით; ზედაპირული ჩამონადენი მხოლოდ წვიმისეული წარმოშობისაა. წყლის რეჟიმის ტიპი — ეკვატორული. წყლის საშუალო ხარჯი შეადგენს დაახლოებით 2000 მ³/წმ-ს, მაქსიმალური — 6950 მ³/წმ-ს, მინიმალური — 234 მ³/წმ-ს. მდინარე სანაგა პირობითი ბუნებრივი საზღვარია, რომელიც ორ ეკორეგიონს ჰყოფს ერთმანეთისგან: ატლანტის ეკვატორული სანაპირო ტყეები (სამხრეთში) და კროს-სანაგა-ბიოკოს სანაპირო ტყეები (ინგლ. Cross-Sanaga-Bioko coastal forests) (ჩრდილოეთში). მდინარე სანაგას კვეთავს რამდენიმე მთავარი სარკინიგზო ხაზი და ავტომაგისტრალი. 1891 წელს ქალაქ ედეაში მდინარე სანაგაზე გერმანელმა კოლონიზატორებმა ააშენეს ხიდი, მოგვიანებით ასევე აშენდა სარკინიგზო ხიდი; ეს ხიდები მდინარე სანაგაზე სანაპირო რეგიონში დიდი ხნის განმავლობაში (1980-იან წლებამდე) იყვნენ ერთადერთები. ასევე ქალაქ ედეადან სიახლოვეს მდინარე სანაგაზე მდებარეობს ჰიდროელექტროსადგური, რისი საშუალებითაც ქალაქი ედეა გახდა პირველი ელექტროფიცირებული ქალაქი კამერუნში. ქალაქ ედეას ქვემოთ მდინარე სანაოსნოა. კაშხალი და წყალსაცავი ქალაქ მბაკაუსთან არეგულირებს მდინარეულ ჩამონადენს. მდინარის ნაპირების გასწვრივ მდებარეობს ბევრი დასახლებული პუნქტი, რომელთაგან ყველაზე უფრო დიდია შესართავიდან დაახლოებით 70 კმ-ში მდებარე ქალაქი ედეა. ↑ 1.0 1.1 1.2 ქალაქ ედეას ჰიდრომეტრული სადგურის მონაცემები ↑ Atlantic Equatorial coastal forests (WWF scientific report)
კამენი-ბროდის პეტრე-პავლეს ეკლესია

პეტრე-პავლეს ეკლესია (რუს. Церковь Петра и Павла) — მართლმადიდებლური ტაძარი კამენი-ბროდში, როსტოვის ოლქი. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 1780 წელს სოფელ კამენი-ბროდის გარეუბანში კაზაკები დასახლდნენ. კაზაკებს აღელვებდათ ის ფაქტი, რომ მორწმუნეებს სალოცავი ადგილი არ ჰქონდათ ამიტომ ამ მიზნით 1781 წელს აიგო წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესია სოფელ გრუშევსკაიაში.. 1862 წელს საფუძველი ჩაეყარა წმინდა პეტრესა და პავლეს სახელობის ეკლესიის აგებას, რომელიც შენდებოდა ხის მასალით. ეკლესია 1864 წლის 27 აპრილს აკურთხეს, თუმცა 1881 წლის 20 მაისს მეხის დაცემის შედეგად მთლიანად დაიწვა. 1885 წელს კვლავ მოხერხდა მისი აღდგენა და ეკლესია აკურთხეს იმავე წლის 10 ნოემბერს. 1905 წელს კი გაფართოვდა და აშენდა სამრევლო სკოლები ქალებისთვის და ვაჟებისთვის. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესია დახურეს. ცნობილია, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს ეკლესია აღარ ფუნქციონირებდა, საბოლოოდ კი 1961 წელს დაიხურა ნიკიტა ხრუშჩოვის მიერ გატარებული ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში. ეკლესიის შენობა ჯერ გამოიყენებოდა სპორტულ დარბაზად, ხოლო შემდეგ შხამ-ქიმიკატები საწყობად. 1990-იან წლებში მიტოვებული ეკლესიის აღდგენა სცადეს თუმცა უსახსრობის გამო ეს იდეა ვერ განხორციელდა. 1997 წელს დაიწყო ტაძრის რეკონსტრუქცია , მაგრამ მალევე შეწყდა და მხოლოდ 2008 წელს განახლდა საბოლოოდ კი მისი აღდგენა მხოლოდ 2013 წელს მოხერხდა. ↑ Форум сайта "Казачий круг". • Просмотр темы - Станица Грушевская. www.kazachiy-krug.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-03. ციტირების თარიღი: 2017-02-02. ↑ Краеведение. nagibinaelena.jimdo.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-02. ციტირების თარიღი: 2017-02-02. ↑ Малов-Бойчевский Павел Георгиевич. Станица Грушевская. samlib.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-02. ↑ Вольная Станица • Просмотр темы - станица Грушевская. forum.fstanitsa.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-02. ციტირების თარიღი: 2017-02-02. ↑ Освящен крест Петропавловского храма хутора Каменный Брод. ციტირების თარიღი: 2017-02-02. ↑ „Работа над ошибками“. KR-News.Ru - Информационный портал Ростовской области (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-02-02.
კიროვის ძეგლი (დონის როსტოვი)

კიროვის ძეგლი (რუს. Памятник Кирову) — სერგეი კიროვის ძეგლი დონის როსტოვში. დგას პუშკინის ქუჩისა და კიროვის პროსპექტის გადაკვეთაზე. ძეგლი გაიხსნა 1939 წელს. აგებულია ზინოვი ვილენსკისა და ვიქტორ ბარინოვის პროექტის მიხედვით. კიროვის ძეგლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. ძეგლი შექმნა მოქანდაკე ზინოვი ვილენსკიმ და არქიტექტორმა ვიქტორ ბარინოვმა. ძეგლი, რომელსაც მარჯვენა ხელი მაღლა აქვს აწეული, დგას წითელი გრანიტის კვარცხლბეკზე. 1918 წლის გაზაფხულზე სერგეი კიროვი იმყოფებოდა როსტოვში. ის მონაწილეობდა დონის როსტოვის საბჭოების პირველ ყრილობაში. 1939 წლის 30 აპრილს კიროვის ძეგლი საზეიმოდ გაიხსნა ხალხმრავალ შეკრებაზე. ძეგლი დაიდგა სკვერში, რომელმაც მიიღო კიროვის სახელწოდება. მანამდე კი ამ სკვერში იდგა მარმარილოს ქვით აგებული კვართის ეკლესია, რომელიც აიღეს 1930 წელს. როგორც შემდგომში გაირკვა ძეგლის ასაგებად გამოყენებული იყო სწორედ ეკლესიის ნანგრევებიდან დარჩენილი მარმარილო. მეორე მსოფლიო ომის დროს როსტოვის მცხოვრებლებმა ძეგლი მიწაში ჩაფლეს და ამით დანგრევას გადაარჩინეს, 1945 წელს კი კვლავ აღადგინეს. თავდაპირველად კიროვის ძეგლი კულტურული მემკვიდრეობის დანიშნულების იყო, 1997 წელს კი მას ეს სტატუსი მოეხსნა.. 2003 წელს კაზაკების საზოგადოებამ „დონის უდიდესი მებრძოლები“ წამოაყენეს წინადადება, რომ სკვერში ეკლესია აღედგინათ და ძეგლი სხვა ადგილას გადაეტანათ. ამ იდეას მხარი დაუჭირა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა და მორწმუნეებმა, ვინაიდან ისინი აღშფოთებულები იყვნენ ძეგლზე არსებული წარწერით „ეშმაკი“. ძეგლის გადატანის წინააღმდეგი მხოლოდ კომუნისტები და როსტოვის ერთ-ერთი პარტიის წარმომადგენლები იყვნენ. საბოლოოდ გაიმართა სახალხო ბჭობა და გადაწყვეტილება მიიღეს ძეგლი გადაეტანათ კიროვის პროსპექტის კუთხეში, პუშკინის ქუჩაზე. 2005 წლის ოქტომბერში ძეგლი აიღეს, თუმცა იმავე წლის დეკემბერში კვლავ აღადგინეს, მაგრამ ამჯერად სხვა ადგილას. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Андрианов В. И., Терещенко А. Г. Памятники Дона. — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981. — С. 98. ↑ 2.0 2.1 2.2 Т. Лысенко Кировский сквер как зеркало эволюции Ростова // Вечерний Ростов. — 2005. — № 010-011. — С. 3. ↑ Церковь во имя Покрова Пресвятыя Богородицы. Донской временник. ციტირების თარიღი: 2013-08-05. ↑ Список памятников истории и культуры, исключаемых из перечня объектов исторического и культурного наследия федерального (общероссийского) значения и рекомендуемых для отнесения к категории памятников истории и культуры местного значения. ostashkov.codis.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-23. ციტირების თარიღი: 2013-08-05. ↑ Кировский район. rostov-gorod.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-23. ციტირების თარიღი: 2013-08-05. ↑ Оксана Антипова Третьим будешь? // Ростов Официальный. — 2005. — № 50 (577).
ანსემბურგი

ანსემბურგი (ლუქს. Aansebuerg, გერმ. Ansemburg) — სოფელი ტუნტანგეს კომუნაში, დასავლეთ ლუქსემბურგში. 2001 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 40-ს შეადგენდა. ანსემბურგი არის ეიშ ვალეის ნაწილი, რომელიც ცნობილია, როგორც შვიდი ციხესიმაგრის ვალეი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი ციხესიმაგრე ამ შვიდი ციხესიმაგრიდან. ანსემბურგის ახალი ციხესიმაგრე მდებარეობს ერთ კილომეტრზე ან ძველი ციხესიმაგრის მხოლოდ ნახევარი მილით დაბლა, რომელიც ააგო მეწარმე ტომას ბიდარტმა 1639 წელს, დღესდღეობით კი ცნობილია უფრო თანამედროვეობით და ტერასული ბაღებით. ძველი ციხესიმაგრე 1696 წლის ანსემბურგის ხიდი ანსემბურგი, ვიეილე ფორგე ანსემბურგის ციხესიმაგრე ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია ↑ "Jardin du grand château d'Ansembourg" დაარქივებული 2016-09-10 საიტზე Wayback Machine. , Service des Sites et Monuments Nationaux. (ფრანგული) Retrieved 15 March 2011.
პარამონოვის სახლი

პარამონოვის სახლი (რუს. Особняк Парамонова) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1914 წელს წიგნის გამომცემლის ნიკოლაი პარამონოვისათვის არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტის მიხედვით. ამჟამად ნაგებობაში განთავსებულია სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის ი. ჟდანოვის სახელობის ზონალური სასწავლო ბიბლიოთეკა. შენობა აგებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და გააჩნია ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი. ცნობილი როსტოველი წიგნის გამომცემლისა და ქველმოქმედის ნიკოლაი პარამონოვის სახლი აგებულია 1914 წელს, არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტით. სახლში პარამონოვი ცხოვრობდა მეუღლესთან და შვილებთან ერთად. 1918 წლის დასაწყისში ეს შენობა იყო რეკვიზირებული, რის შემდეგ იქ განთავსდა როსტოვ-ნახიჩევანის რევკომი. 1918 წლის მაისში, როსტოვიდან ბოლშევიკების განდევნის შემდეგ სასახლეში განთავსდა ნებაყოფლობითი ჯარის შტაბი. ამავე 1918 წელს შენობაში მოხდა ხანძარი. სასახლე აღადგინეს მხოლოდ 1923 წელს. სასახლის აღდგენის შემდეგ აქ განთავსდა ჯერ მშენებელთა კლუბი, შემდეგ სისხლის გადასხმის ინსტიტუტი. 1930 წელში აქ იყო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობას ცეცხლი წაეკიდა. კედლები და კოლონადები იყო სერიუზულად დაშავებული. 1947 წელს იყო გადაწყვეტილი შენობის რეკონსტრუქცია. აღდგენით სამუშაოს სათავეში ედგა ლ. ფ. ებერგი. 1952 წელს რეკონსტრუქცია დასრულდა და შენობა გადაეცა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას. XXI საუკუნის დასაწყისში პარამანოვის სასახლე კვლავ საჭიროებს კაპიტალურ რემონტს. მის სარდაფში გროვდება სირისტი, რომელიც აზიანებდა, როგორც შენობას ასევე იშვიათ წიგნებს. 2005 წელს ჩატარდა ფასადის რემონტი. მთლიანი შენობის რეკონსტრუქცია დაწყება დაგეგმილი იყო 2013 წლის შემოდგომით. შენობა აშენებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და აქვს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი. Особняк Николая Парамонова в Ростове-на-Дону ↑ Анастасия Быченкова. (2012-10-04) В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ. donnews.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-08-11. ↑ Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 29—32. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X. ↑ 3.0 3.1 3.2 Мария Бондаренко. (2005-03-21) Раритеты гниют в подвалах. Независимая газета. ციტირების თარიღი: 2013-08-12. ↑ 4.0 4.1 4.2 Есаулов Г. В., Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 159. — ISBN 5-8456-0489-3. ↑ Анастасия Быченкова. (2012-10-04) В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ. donnews.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-08-12.
ჰაირაბეტოვების სახლი

ჰაირაბეტოვების სახლი (რუს. Особняк Гайрабетовых), აგრეთვე ცნობილი როგორც ისკიდაროვის სახლი (რუს. Дом Искидарова) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე. აგებულია 1880 წელს. თავდაპირველად ეკუთვნოდა ვაჭარ კარპ ჰაირაბეტოვის ნათესავებს. საუკუნის დასაწყისში გადაეცა მეწარმე ფრანკ ისკიდაროვს. 2011 წლიდან შენობაში განთავსებულია რუსულ-სომხური მეგობრობის მუზეუმი. შენობა აგებულია კლასიციზმისა და მოდერნის სტილში და გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი. სახლი ააშენეს 1880 წელს დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი) ვაჭარ კარპ ჰაირაბეტოვის მემკვიდრეების დაფინანსებით. XX საუკუნის დასაწყისში სახლი გადაეცა მეწარმეს, ნახიჩევანის საქალაქო საზოგადოების ბანკის დირექტორს მარკ ისკიდაროვს, რომელმაც რეკოსტრუქცია ჩაუტარა შენობას. 1920 წელს მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. მასში განათავსეს ვრუბელის სახელობის დონის ნახიჩევანის სამხატვრო სკოლა, რომელიც დააარსა მწერალმა მარიეტა შაგინიანმა და მისმა დამ მაგდალინამ. 1920-იანი წლების ბოლოს ნაგებობის პირველ სართულზე განათავსეს პუშკინის სახელობის საქალაქო ბიბლიოთეკა, ხოლო მეორე სართულზე პიონერთა კლუბი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაწილობრივ დაზიანდა ნაგებობის სახურავი და ფასადის გარკვეული ნაწილი. 1947 წელს შენობა გადაეცა ბიბლიოთეკას. 1950-იან წლებში დაშალეს აივანი, რომელიც მთელი ტროტუარის სიგრძეზე გამოდიოდა. 2000-იანი წლების ბოლოს შენობა იმყოფებოდა ავარიულ მდგომარეობაში და საჭიროებდა რემონტს. 2007 წელს დონის როსტოვის სურბ-ხაჩის ეკლესია დაუბრუნდა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას და რუსეთ-სომხეთის მეგობრობის მუზეუმი, რომელიც ადრე მდებარეობდა ამ ტაძრის შენობაში, გადმოიტანეს ჰაირაბეტოვების სახლში. დაიწყეს შენობის რესტავრაცია, რომელიც დასრულდა 2011 წელს. 2011წლის 25 ნოემბერს რუსეთ-სომხეთის მეგობრობის მუზეუმი კვლავ გაიხსნა. ორსართულიან აგურის სახლს აქვს Г-ფორმის გეგმა. არქიტექტურაში და ფასადების გაფორმებაში გამოიყენება სხვადასხვა სტილი. მარმარილოს გაფორმება, რკინა-ბეტონის კონსტრუქცია, პირველი სართულის დიდი ფანჯრები დამახასიათებელია ტიპური მოდერნისათვის. ფასადების რთული რიტმული გაფორმება კი - კლასიციზმისათვის. Есаулов Г. В., Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — ISBN 5-8456-0489-3. Волошинова Л. Ф. Бульварная площадь. — Ростов-на-Дону: Донской издательский дом, 2001. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87-688-202-X. ↑ 1.0 1.1 1.2 Пролетарский район. Памятники архитектуры района. Официальный портал городской Думы и Администрации города. ციტირების თარიღი: 2013-11-09. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Черницына В.А.. (2011-11-28) Особняк Гайрабетовых (Искидарова). voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-11-09. ↑ В Ростове-на-Дону открылся Музей русско-армянской дружбы. yerkramas.org (2013-11-27). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-09. ციტირების თარიღი: 2013-11-09. ↑ Анна Лебедева. В Ростове-на-Дону открылся Музей русско-армянской дружбы. noev-kovcheg.ru. ციტირების თარიღი: 2013-11-09. ↑  რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი 6100035000 № 6100035000
ბენუე

ბენუე (ფრანგ. la Bénoué, ბანტუს ენები — წყლების დედა) — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში (კამერუნი, ნიგერია). მდინარე ნიგერის ყველაზე დიდი მარცხენა შენაკადი. სიგრძე — 1400 კმ (სხვა მონაცემებით 960 კმ). მდინარის აუზის ფართობი — 441 ათასი კმ². წყლის საშუალო ხარჯი 3170 მ³/წმ. სანაოსნოა ქალაქ იბიდან (წვიმების პერიოდში ქალაქ გარუადან). თავისი ხასიათით — დაბლობის მდინარეა, მიედინება ვრცელ ხეობაში და ნოტიო სავანების მჭიდროდ დასახლებულ რაიონებში. მდინარის სათავე მდებარეობს კამერუნის მთიანეთის აღმოსავლეთის ფერდოებზე. ყველაზე დიდი შენაკადებია: ოკვა, მადა, ანკვე, შემანკარი, პაი, გონგოლა (მარჯვენები) და კაცინა-ალა, დონგა, ტემბა, ფარო (მარცხენები). Site officiel du Parc National de la Bénoué დაარქივებული 2020-08-18 საიტზე Wayback Machine. Nigeria. Arts de la vallée de la Bénoué (dossier de presse de l'exposition au Musée du quai Branly, du 13 novembre 2012 au 27 janvier 2013) ↑ Jaroslab Balek: Hydrology and Water Resources in Tropical Africa. Elsevier, 1977, ISBN 0-444-99814-4, S. 90
გუარანა

გუარანა (Paullinia cupana), მარადმწვანე ბუჩქი საპინდისებრთა ოჯახისა. ბუნებრივად იზრდება ბრაზილიასა და ვენესუელაში. მისი თესლისაგან (შეიცავს ფისს, მთრიმლავ ნივთიერებებს და 5%-მდე კოფეინს) ამზადებენ პასტას, ე. წ. გუარანას, რომელსაც ზოგ ქვეყანაში სამკურნალოდ და ყავის მსგავსი სასმელის დასამზადებლად იყენებენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 287.
ევა შპილრეინის სახლი

ევა შპილრეინის სახლი (რუს. Особняк Евы Шпильрейн) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 83). აგებულია 1897 წელს. ნაგებობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. სახლი ააშენეს 1897 წელს. სახლში ცხოვრობდა შპილრეინის ცოლი სამ ქალიშვილთან ერთად. შენობა ეკუთვნოდა კბილის ექიმ ევა შპილრეინს (1863-1922 წწ.). აქვე მდებარებდა სტომატოლოგიური კლინიკაც. ამ სახლში გაატარა ბავშვობა და ახალგაზრდობა საბინა შპილრეინმა, რომელიც შემდგომში ცნობილი ფსიქოანალიტიკოსი გახდა. 1914 წლის მონაცემებით ევა შპილრეინის სახლში განთავსებული იყო ბელგიის საკონსულო, ხოლო ერთი ნაწილი იჯარით ჰქონდა თურქეთის კონსულს. სხვა ბინები ნაქირავები ჰქონდათ იურისტებს, ინჟინრებსა და ბიზნესმენებს. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. ევა შპილრეინი გოგონებთან ერთად საზღვარგარეთ წავიდა ემიგრაციაში. მისი ქმარი დარჩა პატარა ოთახში კიბის ქვეშ, სადაც ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე. მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაწილობრივ დაზიანდა ნაგებობის სახურავი. ომის დამთავრებისთანავე, ძალიან მალე მოახდინეს სახლის რესტავრაცია და კვლავ დაასახლეს. საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურასა და ფასადის გაფორმებაში ჭარბობს ბაროკოს, რენესანსისა და კლასიციზმის ელემენტები. 2002 წელს შენობის ფასადზე დაკიდეს მემორიალური დაფა წარწერით: მემორიალური დაფა დაამზადა როსტოველმა მოქანდაკემ ბ. კონდაკოვმა. ↑  რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი № 6100035000 ↑ Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-09-23. ↑ 3.0 3.1 Галина Пилипенко: Кира Найтли станет ростовчанкой. spielrein.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-28. ციტირების თარიღი: 2013-09-23. ↑ Постановление мэра г.Ростова н/д от 16.10.2002 n 2163 о наименованиях улиц, установке мемориальных досок. russia.bestpravo.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-20. ციტირების თარიღი: 2013-09-23.
სანგა

სანგა (ფრანგ. Sangha) — მდინარე ცენტრალურ აფრიკაში, მდინარე კონგოს შენაკადი. წარმოიქმნება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სანგა-მბაერეს ეკონომიკურ პრეფექტურაში მდინარეების — კადეის და მამბერეს შეერთების შემდეგ. მდინარე სანგის და მისი შენაკადების წყალშემკრები აუზის ტერიტორია მოიცავს კამერუნის აღმოსავლეთის რეგიონს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დასავლეთის პრეფექტურებს (ნანა-მამბერე, მამბერე-კადეი და სანგა-მბაერე) და კონგოს რესპუბლიკის სანგის და კიუვეტის დეპარტამენტებს. მდინარის სიგრძე შეადგენს 785 კმ-ს. მდინარე სანგა წარმოიქმნება მდინარეების — კადეის და მამბერეს შეერთების შემდეგ. მდინარის სიგრძე შეერთების ადგილიდან შეადგენს დაახლოებით 790 კმ-ს და დაახლოებით 1300 კმ-ს მდინარე კადეისთან ერთად. წყალშემკრები აუზის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 200 ათას კმ²-ს. ორივე საწყისი მდინარე, კადეი და მამბერე, სათავეს იღებენ კამერუნის მთიანეთის სამხრეთის ფერდოებზე. მარჯვენა შენაკადის სახით ჩაედინება მდინარე კონგოში. ნდაკი კადეი მამბერე წყლის საშუალო ხარჯი იცვლება 700 მ³/წმ-დან (მარტი) 4250 მ³/წმ-მდე (ოქტომბერი — ნოემბერი). სანაოსნოა მთელ სიგრძეზე საწყისი მდინარეების შეერთების ადგილიდან (კადეი და მამბერე) მდინარე კონგოსთან შეერთებამდე. მდინარის გასწვრივ მდებარე ნაკრძალები ლობეკე, ძანგა-სანგა და ძანგა-ნდაკი, ბუნებაში ერთ-ერთი უკანასკნელი შემონახული ბუნებრივი საბინადრო ადგილია ისეთი ცხოველებისა, როგორებიცაა ველური ტყის სპილო და დასავლეთის დაბლობის გორილა, ველური აფრიკული კამეჩი და ჯუჯა ბეჰემოთი. ძანგა-სანგა მდინარე სანგა YouTube-ზე ↑ Meyers Kontinente und Meere:Afrika. Herausgegeben vom Geographisch- Kartographischen Institut Meyer ↑ Der Neue Brockhaus. Herausgegeben vom F.A. Brockhaus Verlag Wiesbaden ISBN 3-7653-0025-X