ამერიკული საკალათბურთო ასოციაცია

ამერიკული საკალათბურთო ასოციაცია (ინგლ. American Basketball Association, ABA) — ჩრდილოეთ ამერიკის მამაკაცთა პროფესიონალური საკალათბურთო ლიგა, რომელიც დაარსდა 1967 წელს. ABA თავისი გუნდებით შეუერთდა NBA-ს 1976 წელს, რის შემდეგაც ABA აღარ არსებობს. ამერიკული საკალათბურთო ასოციაცია (ABA) დაარსებული იქნა 1967 წელს, ხოლო 1976 წელს კი შეერთებული იქნა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციასთან (NBA). NBA ენციკლოპედიის თანახმად, ეს იყო მომავალში გათვლილი მიზანი, რომ გაერთიანებული ლიგები. ABA ოფიციალური წყაროები კი ამბობს, რომ ისინი იღებდნენ ABA გუნდებს უფრო იაფად, რომ გაეზარდათ NBA ლიგა. როდესაც ABA საბოლოოდ შეუერთდა NBA-ს, ABA-ს ოფიციალურმა მხარეებმა განაცხადეს, რომ მათი ინვესტიცია გაორმაგდა. გაერთიანებისას, 4 ABA-ს გუნდი გადავიდა NBA-ში: ნიუ-იორკ ნეტსი, დენვერ ნაგეტსი, ინდიანა პეისერსი და სან-ანტონიო სპურსი. ორი კლუბი კენტუკი კოლონელსი და სპირიტს ოფ სტ. ლუისი დაიშალა იმ დროს, როცა ეს ორი ლიგა ერთიანდებოდა. ვირჯინია სქუირესი კი გაუქმდა ერთი თვით ადრე, სანამ ლიგა გაერთიანდებოდა, რითაც გაუშვა NBA-ში გაერთიანების შესაძლებლობა. ასევე პირველი ABA-ში შეიქმნა უფრო გახსნილი თავდასხმითი თამაშის იდეა და შესაბამისად თითო გუნდს 30 წამი ჰქონდა საშუალება სროლისთვის (NBA ამჯერად 24 წამია), ხოლო 24 წამისთვის კი ABA 1975-76 წლებში გადაერთო, ასევე გამოიყენა 3 ქულიანი თეთრი საღებავით შეღებილი ნიშნული. ასევე ABA იყენებდა ფერებიან ბურთს, განსხვავებით NBA ბურთისა (რომელიც მხოლოდ ნარინჯისფერია), ABA ბურთი იყო შეფერილი ლოგოს ფერებში - ლურჯ, თეთრად და წითლად. ასევე იყო რამდენიმე "რეგიონალური" გუნდი, მათ შორის ვირჯინია სქუირესი და კაროლინა კუგარსი, რომლებიც საშინაო მატჩებს რამდენიმე ქალაქში ატარებდნენ. ABA-ს თავისუფალი სტილმა მალევე მიიპყრო გულშემატკივრების ყურადღება, თუმცა განაგრძობდა ფინანსურ და სატელევიზიო კრახს. 1976 წელს, მის უკანასკნელ მოღვაწეობის წელს, ლიგამ ასევე დაამატა All-star თამაშზე "ჩატენვის" შეჯიბრი. ჯორჯ მიკანი 1967–1969; ჯეიმზ გარნერი 1969 (დროებითი); ჯეკ დოლფი 1969–1972; ბობ კარლსონი 1972–1973; მაიკ სტორენი 1973–74; ტედ მანჩეკი 1974–75; დეივ დებუშერი 1975–76; NBA უდიდესი მნიშვნელობის პიროვნება ჯორჯ მიკანი იყო პირველი ABA-ს რწმუნებული, რომელმაც ლიგაში შემოიტანა 3 ქულიანი ცვლილება. თუმცა 1969 წელს მიკანი გადადგა. ნიუ-იორკ ნიქსის ჩემპიონ გუნდის მოთამაშე - დეივ დებუშერი გახდა ABA-ს ვიცე პრეზიდენტი და უკანასკნელი ABA-ს რწმუნებული, 1975 წელს, ხოლო 1976 წელს ABA და NBA გაერთიანდა. ABA მის ბოლო სეზონში 7 გუნდამდე შემცირდა, ლიგამ დივიზიონალური თამაში გამოაცხადა. მარვინ ბარნესი; რიკ ბერი; ზელმო ბიუთი; რონ ბუნი; ჰაბი ბრაუნი; ლარი ბრაუნი; როჯერ ბრაუნი; დონ ბიუსი; მაკ კელვინი; დარელ კარიერი; ჯიმ ჩონსი; ბილი კანინჰემი; ლუი დემპიერი; მელ დენიელზი; იულიუს ირვინგი; დონი ფრიმენი; ჯორჯ ჯერვინი; არტის გილმორი; ჯერი ჰარქნესი; კონი ჰოუკინსი; სპენსერ ჰეივუდი; დენ ისელი; უორენ ჯაბალილ; ბობი ჯონსი; ჯიმი ჯონსი; ლარი ჯონსი; ფრედი ლუისი; მაურის ლუკასი; მოსის მელოუნი; ჯორჯ მაკგინისი; დაგ მოუ; ბობ ნეტოლიკი; ბილი პოლიცი; ჩარლი სკოტი; ჯეიმზ სილასი; დევიდ თომფსონი; უილი ვაისი; მნიშვნელობა: ქთთ - ქულა თითოეულ თამაშში; მნიშვნელობა: მთთ - მოხსნა თითოეულ თამაშში; მნიშვნელობა: ათთ - ასისტენტი თითოეულ თამაშში; მნიშვნელობა: მთთ - მოპარვა თითოეულ თამაშში; მნიშვნელობა: დთთ - დაბლოკვა თითოეულ თამაშში; 1999 წელს, ახალი ლიგა თავს აცნობდა როგორც ABA-დ, რომელიც 2000 წელს გაუქმდა. ახალი ლიგა იყენებდა ზუსტად ანალოგიურ წითელ, თეთრ და ლურჯ კალათბურთის ბურთის ლოგოს, როგორც ძველ ABA ლოგოზეა გამოსახული, თუმცა ძველი ABA-სგან განსხვავებით, ამ ლიგაში არ უთამაშია იგივე კალიბრის მოთამაშეებს, რომლებმაც თავის დროზე ABA-ში ითამაშეს, ასევე არ უთამაშია მთავარ არენებზე და არც ტელევიზიაში გადაიცემოდა ისე, როგორც ამას 70-იან წლებში ABA აკეთებდა. NBA Remember the ABA NBA & ABA სტატისტიკა და ისტორია დაარქივებული 2019-10-02 საიტზე Wayback Machine.