laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
თელავისხევი

თელავისხევი, თელავისრიყე — პერიოდული მდინარე თელავის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 21 კმ, აუზის ფართობი 50 კმ². სათავეს იღებს გომბორის ქედის აღმოსავლეთ განშტოება კაცებისღვედზე, ზღვის დონიდან 1900 მ-ზე. ჩამოუდის ქალაქ თელავს. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე იცის წყალმოვარდნა. კიკილაშვილი თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 4, თბ., 2018. — გვ. 33.
ჩინარლი (კახი)

ჩინარლი (აზერ. Çinarlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 415 კაცი. ჩინარლი GEOnet სახელების სერვერზე
მერი-როუზი

მერი-როუზი — ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ჩაძირული ხომალდი. ის ინგლისის მეფის, ჰენრი VII-ის ფლაგმანი იყო. „მერი-როუზის“ აგება 1509 წელს დაიწყო. 1536 წელს იგი ახალი და მძლავრი ქვემეხით აღჭურვეს. 1545 წელს ხალხმა და მეფემ „მერი-როუზი“ საბრძოლველად გააცილა, თუმცა მოკლე ხანში ჩაიძირა. ზედა გემბანზე ხალხისა და შეიარაღების წონამ „მერი-როუზის“ ბალანსი შეარყია. მოულოდნელად ერთ მხარეს გადაიხარა და სათოფურებიდან წყალმა დაიწყო შეღწევა. გემმა წონასწორობა ვეღარ აღიდგინა, წყლით დამძიმდა და ფსკერისკენ დაეშვა. „მერი-როუზი“ ფსკერზე მარჯვენა ბორტით დაესვენა. მარჯვენა მხარეს განლაგებული კაბინები არ დაზიანებულა, რადგან პორტსმუთთან (სამხრეთი ინგლისი) რბილ ლამში ჩაეფლო. წლების განმავლობაში იგი შლამის ფენებმა დაფარა და უჩინარი გახადა. მკვლევრებს არაერთხელ უცდიათ „მერი-როუზის“ ჩაძირვის ადგილის გამოკვლევა. ორი საუკუნის წინ იტალიელმა ექსპერტებმა ძვირფასი ქვემეხის პოვნა სცადეს. 1836-1840 წლებში მყვინთავებმა ფეთქებადი ნივთიერებები ჩაუშვეს წყალში, რათა ჩაძირული ხომალდისთვის მიეკვლიათ. არქეოლოგებმა კატასტროფის ადგილს მხოლოდ 1967 წელს მიაგნეს და 1979 წელს დაიწყეს გათხრები. 1982 წელს „მერი-როუზის“ ნარჩენები ზედაპირზე ამოიტანეს, რაც დღეს მუზეუმშია გამოფენილი. Official website Official website of the Mary Rose 500 Appeal The Mary Rose National Historic Ships The Mary Rose at Portsmouth Historic Dockyard Press association, "Divers may have found more of Mary Rose", The Guardian, 18 August 2003 The raising of the Mary Rose Mary Rose Excavation 2003–2005 UNESCO Convention on the Protection of the Underwater Cultural Heritage
ბატავია (გემი)

ბატავია — ავსტრალიის ნაპირებთან ჩაძირული ჰოლანდიური სავაჭრო კომპანიის კუთვნილი ერთ-ერთი პირველი გემი. ის ავსტრალიასა და ინდონეზიას შორის რიფზე შეჯდა. ამ მხარის სახიფათო ზღვებში 1600-დან 1800 წლამდე ასობით მსგავსი გემი შთანთქა ზღვამ. ოსტინდოეთის მეზღვაურებს პირველად მთელი წელი დასჭირდათ ევროპიდან ინდოეთამდე ჩასაღწევად. 1613 წელს ჰოლანდიელმა კაპიტანმა ჰენდრიკ ბროუერმა ინდოეთის ოკეანის სამხრეთში პირველმა გაიკვალა ახალი გზა. „ბატავიის“ დაღუპვის შესახებ ბევრი რამაა ცნობილი, რადგან კაპიტანი გადარჩა. მან დეტალურად აღწერა, თუ როგორ შეეჯახა გემი კლდეს და შემდგომ რა მოხდა. რამდენიმე ოფიცერთან ერთად მან პატარა ნავით დატოვა ხომალდი, ეკიპაჟი, კუნძულებს შეფარებული 268 მგზავრი და დახმარების საძებრად გაცურა. ჩაძირულ „ბატავიას“ 1963 წელს მიაკვლიეს. „ბატავიის“ ჩაძირვის ადგილზე რამდენიმე საგანი იქნა აღმოჩენილი. მათ შორის: ვერცხლის სამაგიდე სერვიზი ინდოეთის იმპერატორ ჯეჰანგირისთვის და ჰოლანდიურ ფორტ ბატავიისათვის. გარდა ამისა, აღმოჩნდა 4 ასტროლაბი და გლობუსის ნაწილი, რომელიც 1600 წელს ევროპელთათვის ცნობილ მსოფლიოს გამოსახავდა. 100 ფაქტი რომელიც უნდა იცოდე: საზღვაო კატასტროფები, გვ. 26
ლუზიტანია (ლაინერი)

ლუზიტანია — მდიდრული საოკეანო ლაინერი, რომელსაც კანარის საზღვაო კომპანია მართავდა. ქლაიდებანკში, შოტლანდიაში, აწყობილი გემი 1906 წელს გაუშვეს ნიუ-იორკისკენ. 1907 წელს მან პრესტიჟული „ბლუ-რიბანდის“ ჯილდო მოიპოვა, როგორც უსწრაფესმა საოკეანო ლაინერმა. 1915 წლის მაისში „ლუზიტანია“ ირლანდიის სამხრეთ ნაპირებთან შემთხვვევით გერმანულ გემს გადააწყდა. სუბმარინამ მხოლოდ ერთი ტორპედო სტყორცნა, რამაც გემს კონტროლი დააკარგვინა და აფეთქება გამოიწვია. „ლუზიტანია“ გადაიხარა და წყლით აივსო. „ლუზიტანიაზე“ 32 სამაშველო კარჭაპი იყო, მაგრამ ზღვამდე მხოლოდ ექვსმა მიაღწია. ბევრი კარჭაპი ვერც გამოიყენეს ხომალდის დაფერდების გამო. ზოგიც გემზე მისაბმელმა სამაგრებმა დააზიანა, ნაწილი კი გადაბრუნდა და ჩაიძირა. „ლუზიტანია“ ტორპედოს მოხვედრიდან 18 წუთში ჩაიძირა. ბორტზე მყოფი 1959 ადამიანიდან 1198 დაიღუპა. (1972) The Lusitania Case. Riverside, Connecticut: Patrick Stephens Ltd. ISBN 978-0-85059-097-5.  Larson, Erik (2015). Dead Wake: The Last Crossing of the Lusitania. New York: Crown Publishing. ISBN 978-0-307-40886-0.  Layton, J. Kent (June 2013). The Edwardian Superliners: a Trio of Trios. Amberley publishing. ISBN 978-1445614380.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ლუზიტანია (ლაინერი) Lest We Forget: The Lusitania – from Encyclopedia Titanica RMS Lusitania, Public Broadcasting Service (PBS) Lusitania pictures: Construction, engine, and interior photos; disaster and wreck illustrations' – BigBadBattleships.com
ადმელა (ორთქლმავალი)

„ადმელა“ — ავსტრალიური სამგზავრო თბომავალი. 1859 წელს ავსტრალიის სამხრეთ ნაპირზე კლდეს შეეჯახა. მიწიდან არცთუ შორს მყოფი, მაგრამ მძინვარე ზღვებით გარშემორტყმული გემი კლდესთან შეჯახებიდან 15 წუთში ჩაიძირა. 108 ადამიანი, ქალებისა და ბავშვების ჩათვლით, პიტალო კლდეზე მიკრული დარჩა. მაშველებს ერთი კვირა დასჭირდათ შემთხვევის ადგილამდე მისაღწევად. იმ დროისთვის უკვე 89 ადამიანი იყო დაღუპული შიმშილის, სიცივის, წყურვილის, დაქანცვისა და ზღვაში ჩავარდნის გამო. გემზე მყოფი ადამიანებიდან, მხოლოდ 19 გადარჩა. Bonney, Neville (1987). Carpenter Rocks and Beyond.  Jaunay, Graham. Wreck of SS Admella. Loney, Jack (1925). Wrecks on the South Australian Coast. Lonestone Press.  Mudie, Ian (1966). Wreck of the Admella. Rigby Ltd.  Christopher, Peter (2009). Australian Shipwrecks. A Pictorial History. Stepney, South Australia: Axiom.  Admella 150th Anniversary 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-06-16. ციტირების თარიღი: 2019-06-16. Shipwrecks. ABC Backyard. Wreck of the Admella. Shipwrecks and sea rescue: Shipwrecks, 1859–1862. SA Memory ... past and present, for the future. ციტირების თარიღი: 12 August 2012.
თელეთი

თელეთი — გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო თელეთისა და ქვემო თელეთის ძველი სახელწოდება. წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნის I ნახევარში, თელეთის ბრძოლასთან (1522) დაკავშირებით. ვახუშტი ბატონიშვილი ასახელებს ოთხ თელეთს — ხატის თელეთი, მუხრან თელეთი (შემდგომში გაერთიანდა ზემო თელეთად), მირზოანთ თელეთი (იგივე ქურთი თელეთი) და თელეთი (შემდგომში გაერთიანდა ქვემო თელეთად): „არს თელეთები და ეკლესია წმიდის გიორგისა სასწაულთმოქმედი“. თელეთი 1791 წლის დავთარში მოხსენიებულია როგორც საამილახვროს კუთვნილი სოფელი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 647. ↑ 1.0 1.1 ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 542, ISBN 99928-20-32-2.
ქსენონის ტრიოქსიდი

ქსენონის ტრიოქსიდი — არასტაბილური ქსენონის ჟანგბადნაერთი. ქიმიური ფორმულაა XeO 3 {\displaystyle {\ce {XeO_3}}} . ნაერთში ქსენონის ჟანგვის ხარისხი +6-ია. არის ძლიერი მჟანგავი აგენტი. წყალთან ურთიერთქმედებისაას მიიღება ქსენონმჟავა H 2 XeO 4 {\displaystyle {\ce {H_2XeO_4}}} არის ძლიერ მომწამლავი ნაერთი. ქსენონის ტრიოქსიდის მშრალი კრისტალები შედიან რეაქციაში ცელულოზასთან და წარმოქმნიან ფეთქებად ნივთიერებას. ქსენონის ტეტროქსიდი ↑ Bartlett, N.; Rao, P. R. (1963). „Xenon Hydroxide: an Experimental Hazard“. Science. 139 (3554): 506. Bibcode:1963Sci...139..506B. doi:10.1126/science.139.3554.506. PMID 17843880.
ალვინი

„ალვინი“ — მსოფლიოში პირველი ღრმაოკეანური წყალქვეშა აპარატი. ააგეს 1964 წელს. მან რეკორდული რაოდენობით — 4200-ჯერ ჩაყვინთა. აქვს მტკიცე, წყალგამძლე კორპუსი და 2 მკვლევარისა და პილოტის ჩაყვანა შეუძლია 4500 მეტრ სიღრმეზე. „ალვინს“ შუქები, ილუმინატორები და რობოტული მკლავები აქვს, გარდა ამისა, 6 რეაქტიული ძრავა უყენია. WHOI's Alvin pages Interactive Tour of Alvin Dive and Discover Discovery of Titanic Ocean Explorer
აზერბაიჯან (ჟურნალი)

„აზერბაიჯან“ (აზერ. „Azərbaycan“)— ყოველთვიური ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის ორგანო. დაარსდა 1923 წელს. გამოდის ბაქოში. 1923–1927 წლებში „აზერბაიჯან“ ეწოდებოდა „მაარიფ ვა მადანიათ“ (აზერ. „Maarif və mədəniyyət“) („განათლება და კულტურა), 1928–1936 — „ინგილაბ ვა მადანიათ“ (აზერ. „İnqilab və mədəniyyət“) („რევოლუცია და კულტურა“), 1936–1941 წლებში — „რევოლიუსია ვა კულტურა“ (აზერ. „Revolyusiya və kultura“), 1941–1946 — „ვათან უღრუნდა“ (აზერ. V„ətən uğrunda“)(„სამშობლოსათვის“),946–1952 — ისევ „ინგილაბ ვა მადანიათ“ ({{lang-az|„İnqilab və mədəniyyət}“}), 1953 წლიდან „აზერბაიჯან“ (აზერ. „Azərbaycan“). ჟურნალი აშუქებს აზერბაიჯანის საზოგადოებრივ და კულტურული ცხოვრების მნიშვნელოვან მოვლენებს. აქვეყნებს აზერბაიჯანელ მწერალთა ნაწარმოებებს (მათ შორის ქართველ) და საზღვარგარეთელი ავტორების თხზულებათა თარგმანებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 1986.
ალესქერ ალექბეროვი

ალესქერ ჰაჯი აღა-ოღლუ ალექბეროვი (დ. 15 თებერვალი, 1910 — გ. 31 იანვარი, 1963) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, სსრკ სახალხო არტისტი (1961), სკკპ წევრი 1944 წლიდან. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1927 წელს ბაქოს მუშათა თეატრში. 1933 წლიდან ბაქოს აზიზბეკოვის სახელობის დრამატულ თეატრის მსახიობი იყო. ასრულებდა უმთავრესად ტრაგიკულ როლებს. გამოირჩეოდა მისი ხანლარი, ვაგიფი (სამედ ვურღუნის „ხანლარი“, „ვაგიფი“), პოლკოვნიკი ჯავანშირი (მ. ჰუსეინის „ჯავანშირი“), ოტელო (უილიამ შექსპირის „ოტელო“) და სხვა, სახასიათო როლებიდან — სალამოვი (ჯაფარ ჯაბარლის „1905 წელი“), პროხორი (მაქსიმ გორკის „ვასა ჟელეზნოვა“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „ქენდლილიარი“, „შორეულ ნაპირებზე“ და სხვა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა (1949) და 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით (1946, 1959). გარდაიცვალა 1963 წლის 31 იანვარს. დაკრძალულია ბაქოში, საპატიო დაკრძალვის ხეივანში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 290. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალესქერ ალექბეროვი“ ვიკისაწყობში. ალესქერ ალექბეროვი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1961. №7. გვ. 186
სასწორი (ასტროლოგია)

სასწორი (♎) — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეშვიდე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 22 (ან 23) სექტემბრიდან 22 (ან 23) ოქტომბრამდე. სასწორის ზოდიაქო განსხვავდება სასწორის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 31 ოქტომბრიდან 22 ნოემბრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, სასწორის მმართველია — ვენერა. სასწორის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — სატურნი, „დაცემულია“ — მზე, „გამოძევებულია“ — მარსი. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, სასწორის ძირითადი მინერალია: ქრიზოლითი. მას ასევე შეესაბამება: აქვამარინი, გიშერი, ნეფრიტი, როდონიტი. ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975; ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005; ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.
ჩაღირნესის ციხე

ჩაღირნესი, ჩარნესი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ერზურუმის პროვინციაში, თორთომის რაიონის სოფელ ახჩირიქში; ზღვის დონიდან 2050 მეტრზე. ნაგებია კირით. ძირითადი კონსტრუქციის კედლის სიმაღლე 8-10 მეტრია. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მთის კლდოვან ფერდობზე. მასიური თავდაცვითი ნაგებობის ძირითადი ნაწილი გვიან შუა საუკუნეებს უნდა ეკუთვნოდეს, თუმცა შეინიშნება უფრო ძველი ფენაც. კედლებზე შემორჩენილია სათოფურები და ქონგურები. ყველაზე საინტერესო ნაგებობაა ციხის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ორსართულიანი ეკლესია. ციხის ქვემოთ, კლდეში ნაკვეთია რამდენიმე მოზრდილი მღვიმე. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 285, თბ., 2017.
პუიანგოს კანტონი

პუიანგოს კანტონი (ესპ. Cantón Puyango) — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. მის დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ალამორი. ფართობი 643 კმ². ↑ ეკვადორის კანტონები statoids.com-ზე ოფიციალური ვებ-გვერდი
სათლეს ციხე

სათლე, სათლელი, შავშეთი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციის შავშეთის რაიონის ქალაქ შავშეთში (ძვ.: სათლე/სათლელი); ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს ეკლესიასა და ძირითად კონსტრუქციას. მდებარეობს ქალაქის განაპირას, დასავლეთ მხარეს, მდინარეების შესართავთან. ციხე, თავისი მასშტაბით, შავშეთის რეგიონში გამორჩეული სიმაგრეა. თანამედროვე თურქულ წყაროებში ძირითადად შავშეთის ციხედ არის მოხსენიებული. კუდავა ბ., ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, გვ. 311, თბ., 2017.
თევზები (ასტროლოგია)

თევზები (♓) — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეთორმეტე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 18 (ან 19) თებერვლიდან 20 (ან 21) მარტამდე. თევზების ზოდიაქო განსხვავდება თევზების თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 12 მარტიდან 18 აპრილამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, თევზების მმართველია — ნეპტუნი. თანამმართველია — იუპიტერი. თევზების ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — ვენერა, „დაცემულია“ — მერკური, „გამოძევებულია“ — მერკური. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, თევზების ძირითადი მინერალია: ამეთვისტო. მას ასევე შეესაბამება: ალექსანდრიტი, ბელომორიტი, ზურმუხტი, მარჯანი. ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975; ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005; ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.
ჩიუდიულიუ

ჩიუდიულიუ (აზერ. Çüdüllü) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 382 კაცი. ჩიუდიულიუ GEOnet სახელების სერვერზე
დაიმადაღლი (კახი)

დაიმადაღლი (აზერ. Dəymədağlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 729 კაცი. დაიმადაღლი GEOnet სახელების სერვერზე
აგნეს ბრანდენბურგელი

აგნეს ბრანდენბურგელი (გერმ. Agnes von Brandenburg, დან. Agnes af Brandenburg; დ. 1257 — გ. 29 სექტემბერი, 1304) — ასკანიათა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის დედოფალი 1273-86 წლებში როგორც ერიკ V-ის მეუღლე. დანიის ორი მეფის: ერიკ VI-ისა და კრისტოფერ II-ის დედა. იგი იყო თავისი ვაჟის, ერიკ VI-ის რეგენტი 1286-93 წლებში. აგნესი დაიბადა 1257 წელს. იგი იყო ბრანდენბურგის მარკგრაფ იოჰან I-ისა და მისი მეუღლის, ბრიჯიტ საქსონიელის ასული, რომელიც თავის მხრივ საქსონიის ჰერცოგ ალბრეხტ I-ის ქალიშვილი იყო. 1273 წლის 11 ნოემბერს, შლეზვიგში, იგი დაქორწინდა დანიის მეფე ერიკ V-ზე. ქორწინება შედგა ერიკის ბრანდებურგში ტყვეობიდან (1261-64) გამოსახსნელად, რითაც შედგა ბრანდენბურგ-დანიის ალიანსი. ტრადიციულად, დანიის მეფეთა და არა მხოლოდ დანიის მეფის ცოლებს მზითვში აურაცხელი სიმდიდრე და ზოგჯერ დიდი მამულებიც მიჰქონდათ, თუმცა აგნესს მზითვში არაფერი წაუღია, რადგანაც იოჰან I-მა განაცხადა, რომ მისი მზითვი ერიკის განთავისუფლება იყო. 1286 წელს ერიკი დიდებულებმა ნადირობისას მოკლეს. ამის შემდეგ ტახტზე მათი თორმეტი წლის ვაჟი, ერიკ VI ავიდა, რომელსაც მცირეწლოვანების გამო რეგენტად აგნესი დაენიშნა. რეალურად აგნესი დიდებულთა მარიონეტად იქცა და თავად კი არ მართავდა ქვეყანას, არამედ მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების საფუძველზე. 1290 წელს აგნესმა დააფინანსა ქალაქ რინგსტედის წმ. ბენედიქტეს ტაძრის რესტავრაცია, რის გამოც დედოფალი აგნესი ამ ტაძრის შიდა გუმბათზეა გამოსახული. ეს ერთადერთი რამაა, სადაც აგნესია გამოსახული. 1293 წელს მისი ვაჟი სრულწლოვანი გახდა და დასრულდა მისი რეგენტობაც. რეგენტის სტატუსის მოხსნიდან სულ მალე, 1293 წელსვე იგი მეორედ გათხოვდა ჰოლშტაინ-პლოინის გრაფ გერჰარდ II-ზე. მათ მხოლოდ ერთი საერთო ვაჟი, გრაფი იოჰან III შეეძინათ. მეორე ქორწინების შემდეგ მართალია იგი გერმანიაში გადასახლდა, თუმცა დანიას ხშირად სტუმრობდა. იგი გარდაიცვალა 1304 წელს და დაკრძალეს მისი პირველი ქმრის გვერდით. აგნესს მეუღლისგან ჰყავდა შემდეგი შვილები: რიჩეზა (1272-1308), ცოლად გაჰყვა ერლ ნიკოლას II ვერლეს, რომელთა შვილთაშვილის შვილიშვილიც იყო დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან I; ერიკ VI (1274-1319), დანიის მეფე 1286-1319 წლებში. ცოლად შეირთო ინგებორგ შვედი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; კრისტოფერ II (1276-1332), დანიის მეფე 1319-1332 წლებში. ცოლად შეირთო ეფემია პომერანიელი, რომელთანაც ექვსი შვილი შეეძინა, ასევე ჰყავდა ორი უკანონო ვაჟიც; მართა (1278-1341), ცოლად გაჰყვა შვედეთის მეფე ბირგერს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია; კათარინა (1281-1283), დაიღუპა მცირეწლოვანი; ვალდემარი; ელიზაბეთი; მას მეორე ქმართან მხოლოდ ერთი ვაჟი ჰყავდა: იოჰან III (1297-1359), ჰოლშტაინ-პლოინის გრაფი, პირველად იქორწინა კათარინა სილეზიელზე, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა, მეორედ კი ცოლად მერისლავა შვერინ-ვიტენბურგელი შეირთო, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია. Alf Henrikson: Dansk historia (Danish history) (1989) Sven Rosborn (In Swedish): När hände vad i Nordens historia ('When did what happen in the history of the Nordic countries') (1997)
სტეთოსკოპი

სტეთოსკოპი — შინაგანი ორგანოების მოსმენა-დაკვირვებისათვის საჭირო ყველასთვის ცნობილი სამედიცინო დიაგნოსტიკური ხელსაწყო. გამოიგონა ფრანგმა ექიმმა და ანატომმა, რენე თეოფილ გიაცინტ ლაენეკმა 1818 წელს. არის სამედიცინო ხელსაწყო, რომლითაც ექიმი პაციენტის გულსა და ფილტვებს უსმენს. მასში შესაძლოა გარედან ხმაურმა შეაღწიოს, მაგრამ ულტრაბგერითი სტეთოსკოპი ხმაურიან გარემოშიც მუშაობს. სტეთოსკოპის გამოგონების უმთავრეს მიზეზად იქცა ის გარემოება, რომ რენე მიზანშეწონილად არ მიიჩნევდა იმ პერიოდში დამკვიდრებული წესის თანახმად პაციენტის სხეულის არეზე ყურის მიდების საშუალებით დაესვა დიაგნოზი, რის გამოც ამ საქმისთვის თავდაპირველად ქაღალდის დახვეული ფურცელი გამოიყენა. შედეგად, მან დაადგინა, რომ ასეთი საშუალება ბევრად უფრო პროფილაქტიკური იყო და მალევე დახვეული ქაღალდის ფურცელი ბამბუკისაგან დამზადებული სტეთოსკოპით ჩაანაცვლა. [1] [2] The Auscultation Assistant დაარქივებული 2012-06-06 საიტზე Wayback Machine. Demonstrations: Heart Sounds & Murmurs VCU Libraries Medical Artifacts Collection: Stethoscopes დაარქივებული 2013-09-29 საიტზე Wayback Machine.
ჯონკა

ჯონკა — ხის იალქნიანი ორ-ოთხანძიანი ხომალდი. განკუთვნილია სამდინარო და საზღვაო ცურვისათვის. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. იალქნიანი ფლოტის ეპოქაში ჯონკა სამხედრო დანიშნულებითაც გამოიყენებოდა; თანამედროვე დროში ჯონკებით გადააქვთ ტვირთი, ზოგჯერ საცხოვრებლადაც გამოიყენება. აქვს მცირე წყალშიგი; ტვირთამწეობა — 600 ტონამდე. მისი დამახასიათებელი თავისებურებებია ძალიან ფართო, გეგმით თითქმის სწორკუთხოვანი ცხვირი და კიჩო, ოთხკუთხა ფორმის იალქნები, რომლებიც დამზადებულია ჭილოფითა და ბამბუკის ლარტყებით. Джонка // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. World of Boats (EISCA) Collection ~ Keying II Hong Kong Junk China Seas Voyaging Society The Free China, homepage of one of the last remaining 20th century junks, with video.
კირჩხიბი (ასტროლოგია)

კირჩხიბი (♋) — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეოთხე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 22 ივნისიდან 22 ივლისამდე. კირჩხიბის ზოდიაქო განსხვავდება კირჩხიბის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 21 ივლისიდან 9 აგვისტომდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, კირჩხიბის მმართველია — მთვარე. კირჩხიბის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — იუპიტერი , „დაცემულია“ — მარსი, „გამოძევებულია“ — სატურნი. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, კირჩხიბის ძირითადი მინერალია: ზურმუხტი. მას ასევე შეესაბამება: მთვარის ქვა, სარდიონი, მთის ბროლი, ჰემატიტი. ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975; ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005; ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.
ერიკ VI (დანია)

ერიკ VI (დან. Erik 6.; დ. 1274 — გ. 13 ნოემბერი, 1319) — ესტრიდსენთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ერიკ V-ისა და აგნეს ბრანდენბურგელის ვაჟი. დანიის მეფე 1286-1319 წლებში. 1286-93 წლებში მართავდა დედის რეგენტობის ქვეშ. ერიკი დაიბადა 1274 წელს. იგი იყო დანიის მეფე ერიკ V-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ აგნეს ბრანდენბურგელის უფროსი ვაჟი. მას შემდეგ, რაც 1286 წელს დიდებულებმა მამამისი ნადირობისას მოკლეს, მცირეწლოვანი ერიკ VI დანიის მეფე ხდება, რეგენტად კი დედამისი, დედოფალი აგნესი ენიშნება. 1293 წელს იგი სრულწლოვანი გახდა და თავად შეუდგა ქვეყნის მართვას. 1296 წელს ცოლად შეირთო ინგებორგ შვედი. ერიკის მმართველობის დასაწყისი, რომელიც დედამისისა და მისი გერმანელი ნათესავების მმართველობას მოიცავს, ხასიათდება ხშირი აჯანყებებითა და შიდა ომებით. მას შემდეგ, რაც იგი ნორვეგიის მეფესთან ალიანსში შევიდა, ბევრი დიდებული განუდგა. ამასთან გაჩნდა ახალი საეკლესიო კონფლიქტი. მას იენს გრანდი ემტერებოდა, რომელსაც ქორეპისკოპოსის წოდება ჰქონდა. 1294 წელს მეფემ იგი დააპატიმრა, თუმცა მან ორ წელიწადში გაქცევა მოახერხა. ეს კონფლიქტი მხოლოდ 1302 წელს პაპის ჩარევითა და მეფის დე-ფაქტო გამარჯვებით დასრულდა. რაც შეეხება ნორვეგიის კონფლიქტს, იგი კომპრომისზე წავიდა, რომელმაც დანიელი დიდებულები დააკმაყოფილა. ამ ყოველივეს შემდეგ მან თავისი დიდი ბაბუის, ვალდემარ II-ის პოლიტიკა განაგრძო და მეკლენბურგის ჰერცოგთან ერთად აქტიურად ჩაება ჰანზას კავშირისა და ბრანდენბურგის წინააღმდეგ ბრძოლაში. როგორც ჩანს, მან მოახერხა დანიისათვის ძველი დიდების დროებით დაბრუნება. ერიკი ასევე ჩაერია შვედეთის ტახტისთვის ბრძოლაში, სადაც იგი თავისი ძმის კანდიდატურას აყენებდა, მაგრამ ამაოდ. ხანგრძლივმა საგარეო ომებმა, სამეფო ოჯახის ფუფუნებამ და მეფის ექსტრავაგანტულობამ გამოფიტა დანიის ეკონომიკა. მის ამ პოლიტიკას დიდ წინააღმდეგობას უწევდნენ როგორც მაგნატები, ისე გლეხები, თუმცა ომებს მაინც არ წყვეტდა. ამას 1313 წელს იუტლანდში გლეხთა აჯანყება მოჰყვა, რომლის ჩახშობაშიც ერიკს გერმანული ჯარები დაეხმარნენ. ამის შემდეგ დანიაში სულ უფრო იზრდებოდა გერმანელთა გავლენები. იგი 1319 წლის 13 ნოემბერს გარდაიცვალა, ისე, რომ შვილი არ დარჩა, რასაც დანიაში მემკვიდრის კრიზისი და სავალალო მდომარეობა მოჰყვა. საბოლოოდ ტახტი მისმა ძმამ, კრისტოფერ II-მ დაიკავა, რომელსაც ტახტში მისივე ვაჟები ეცილებოდნენ, რამაც დანია კვლავ სამოქალაქო ომების ეპოქაში დააბრუნა და საგარეო პოლიტიკისთვის აღარავის ეცალა. 1296 წლის ივნისში ერიკმა ცოლად შეირთო შვედეთის მეფე მაგნუს III-ის ასული და მეფე ბირგერის და, ინგებორგ შვედი, რომელთანაც მართალია ჰყავდა შვილები, თუმცა ყველა ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა. მათი შვილები იყვნენ: ვალდემარი (?-1302), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; ერიკი; მაგნუსი; უსახელო ვაჟი (დ./გ. 1318); Arup, Erik (1951) Danmarks historie (Copenhagen: Hagerup) Fagerland, Tor Einar (2006) Krigføring og politisk kultur i nordisk middelalder, (NTNU) Hørby, Kai (1989) Gyldendals og Politikens -danmarkshistorie. 1250-1400 (Copenhagen: Gyldendal)
დუშკო პოპოვი

დუშან „დუშკო“ პოპოვი (სერბ. Dušan „Duško“ Popov; დ. 10 ივლისი, 1912, ტიტელი, ავსტრო-უნგრეთი — გ. 18 აგვისტო, 1981, ოპიო, საფრანგეთი) — სერბი ჯაშუში. დიდი ხნის განმავლობაში იგი ასრულებდა ორმაგი აგენტის როლს. ცნობილი იყო კოდური სახელებით: „ტრიციკლი“, „დუშკო“, „ივანი“ და „მოწყდომა“. იგი მუშაობდა ბრიტანეთის უშიშროების სამსახურსა (MI5) და საიდუმლო ინფორმაციის სამსახურში (MI6). იგი საზოგადოებაში ცნობილი იყო როგორც ბიზნესმენი, მდიდარი პიროვნება. ჰყავდა 2 მეუღლე: ჟაკლინ ბლანკი (1946-1961) და ჯილ ჯონსონი (1962-გარდაცვალებამდე). მათთან შეეძინა 4 შვილი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იგი გერმანიამ გადაიპირა და პორტუგალიაში მზვერავად გააგზავნა, მას დაევალა ინფორმაციის მოპოვება, მაგრამ მან მუშაობა ბრიტანეთის უშიშროების სამსახურსა (MI5) და საიდუმლო ინფორმაციის სამსახურში (MI6) დაიწყო. მას მიღებული აქვს ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი. გარდაიცვალა 1981 წლის 18 აგვისტოს 69 წლის ასაკში. იგი არის პროტოტიპი იან ფლემინგის „ჯეიმზ ბონდისა“, ფლემინგს იგი მეორე მსოფლიო ომის დროს შეხვდა. ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2019-06-16 საიტზე Wayback Machine. ეროვნული არქივები
ალი-ბაირამლი (კახი)

ალი-ბაირამლი (აზერ. Əli Bayramlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. ალი-ბაირამლი GEOnet სახელების სერვერზე
ამბერჩაი

ამბერჩაი (აზერ. Əmbərçay) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 531 კაცი. ამბერჩაი GEOnet სახელების სერვერზე
ამირჯანი (კახი)

ამირჯანი (აზერ. Əmircan) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 567 კაცი. ამირჯანი GEOnet სახელების სერვერზე
ფისთიქლი

ფისთიქლი (აზერ. Fıstıqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 262 კაცი. ფისთიქლი GEOnet სახელების სერვერზე
ვაულიხა

ვაულიხა (რუს. Ваулиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის სლობოდსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა. სოფელი მდებარეობს ხაროვკისაგან 59 კმ-ში. ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები ↑ Данные переписи 2002 года: таблица 2С. М.: Федеральная служба государственной статистики, 2004. http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+816+043[მკვდარი ბმული] — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი