laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბართოლომე მარტინესი

ბართოლომე მარტინეს გონსალესი (ესპ. Bartolomé Martínez González; დ. 1860, ხინოტეგა — გ. 30 იანვარი, 1936, მატაგალპა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის 36-ე პრეზიდენტი. ეკუთვნოდა ნიკარაგუის კონსერვატულ პარტიას. პრეზიდენტ დიეგო მანუელ ჩამოროს მთავრობაში ასრულებდა ნიკარაგუის ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობას. Toribio Tijerino Bartolomé Martínez Arturo Cerna. Bartolomé Martínez. — Managua, 1970. Леонов Н.С. Очерки новой и новейшей истории стран Центральной Америки. — М.: Мысль, 1975. — С. 163. United States . Department of State. A brief history of the relations between the United States and Nicaragua: 1909-1928. — Washington, D.C.: Government Printing Office., 1928. United States . Department of State. The United States and Nicaragua: a survey of the relations from 1909 to 1932. — Washington, D.C.: Government Printing Office., 1932. Kamman, William. A search for stability: United States diplomacy toward Nicaragua 1925-1933. — Notre Dame: University of Notre Dame Press., 1968. MacRenato, Ternot. Somoza: seizure of power, 1926-1939. — La Jolla: University of California, San Diego., 1991. Barquero, Sara L. Gobernantes de Nicaragua, 1825-1947. Second edition. — Managua: Ministerio de Instrucción Pública., 1945. Booth, John A. The end and the beginning: the Nicaraguan revolution. Second edition, revised and updated. — Boulder: Westview Press, 1985. Munro, Dana G. The United States and the Caribbean republics, 1921-1933. — Princeton: Princeton University Press, 1974. Castellon, H.A. Historia patria elemental. — Managua, 1940. Ramírez, Sergio. The kid from Niquinohomo. English translation of El muchacho de Niquinohomo without the “Cronología”. — Latin American perspectives 16, 1989.
კარლოს ხოსე სოლორსანო

კარლოს ხოსე სოლორსანო გუტიერესი (ესპ. Carlos José Solórzano დ. 17 იანვარი, 1860, მანაგუა — გ. 30 აგვისტო, 1936, სან-ხოსე, კოსტა-რიკა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის 37-ე პრეზიდენტი კონსერვატული პარტიის რიგებიდან. ცოლად ჰყავდა თავისი დეიდაშვილი ლეონორ რივას სოლორსანო, რომელთანაც შვილი არ ჰყოლია. სოლორსანო იყო ნიკარაგუის მე-10 პრეზიდენტის ფერნანდო გუსმანის ნათესავი.
სებასტიან ურისა

სებასტიან ურისა (ესპ. Sebastián Uriza) — ნიკარაგუის 39-ე პრეზიდენტი კონსერვატული პარტიის რიგებიდან. თანამდებობა ეჭირა სამი დღის განმავლობაში, 1926 წლის 11 ნოემბრიდან ამავე წლის 14 ნოემბრამდე.
ნაძალადევი (თბილისის მეტრო)

ნაძალადევი (ყოფილი ოქტომბერი) — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც გოცირიძესა და სადგურის მოედან 1-ს შორის მდებარეობს. იგი 1966 წლის 11 იანვარს გაიხსნა. არქიტექტორები თ. თევზაძე და რ. კიკნაძე. სამშენებლო სამუშაოები განახორციელა „თბილმეტრომშენმა“. ზედა სადგური მსუბუქი, მთლიანად შემინული ნაგებობაა. ქვედა სადგური სამ ნაწილადაა გაყოფილი გეგმით მართკუთხა პილონებით. გადახურვა არქიტრავულია. პილონები მოპირკეთებულია მონაცრისფრო მარმარილოთი, იატაკი — რუხი გრანიტის ფილებით. მოსაცდელ დარბაზში კედელზე ა. გურგენიძის მიერ შესრულებული მოხატულობაა. პანოზე ღამეული ქალაქი და მიწის ქვეშ მოსიარულე მატარებლებია გამოსახული. ვესტიბიული თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურების სია მეტროსადგური „ნაძალადევი“ თბილისის მეტროს ოფიციალურ საიტზე[მკვდარი ბმული] მეტროსადგური „ნაძალადევი“ თბილისის ოფიციალური საიტის გზამკლვევში[მკვდარი ბმული] ↑ 1.0 1.1 მეტროპოლიტენი // ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 667, ISBN 99928-20-32-2. ↑ თბილმეტრომშენი // ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002. — გვ. 533, ISBN 99928-20-32-2.
ტარას ბულბა

„ტარას ბულბა“ (რუს. „Тарас Бульба“) — ნიკოლოზ გოგოლის რომანი, რომელიც შედის ციკლში „მირგოროდი“. „მირგოროდის“ შემადგენლობაში გამოცემულია 1835 წელს, ხოლო 1842 წელს გამოვიდა მეორე, გოგოლის მიერ ახლადგანახლებული ვერსია, რომელიც დღემდე იბეჭდება გამოცემებში. წიგნის სიუჟეტის უმთავრესი გმირები ზაპოროჟიეს კაზაკები არიან. მოქმედება XVII საუკუნეში იქვე ზაპოროჟიესთან ახლოს მიმდინარეობს, მამა ტარას ბულბა თავის ვაჟებთან ერთად ომში მიდის რათა როგორც ყველა ნამდვილი კაზაკი დაიცვას თავისი მიწა მტრებისაგან. ნაწარმოების სრული ტექსტი (რუსული)
ფრიდრიხ I ფონ შვარცენბურგი

გრაფი ფრიდრიხ I ფონ შვარცენბურგი (გერმ. Graf Friedrich I. von Schwarzenburg; დ. დაახ. 1075 — გ. 5 ოქტომბერი, 1131) — კელნის ეპისკოპოსი 1100–1131 წლებში. ფრიდრიხი იყო გრაფ ბერთოლდ I ფონ შვარცენბურგის და მისი მეუღლის რიხარდისის ვაჟი. განათლება მან ბამბერგში და საფრანგეთში მიიღო და ვიდრე იმპერატორი ჰაინრიხ IV მას კელნის ეპისკოპოსად დანიშნავდა მღვდელი იყო ბამბერგსა და შპაიერში. ფრიდრიხის ბრძანებით 1100 წელს დაწყებულ იქნა ფოლმარშტაინის ციხესიმაგრის მშენებლობა. 1106 წელს მან იმპერატორ ჰაინრიხ V-ის მხარე დაიჭირა რომის წინააღმდეგ კონფლიქტში, თუმც უკვე 1114 წელს ფრიდრიხმა მხარე შეიცვალა და ანდერნახთან გამართულ ბრძოლაში დაამარცხა იმპერატორი. 1122 წელს ვორმსის კონკორდატის მიხედვით იგი იტალიის ერცკანცლერად და მრჩევლად დაინიშნა. 1125 წლის 24 აგვისტოს იმპერატორის არჩევნებზე ფრიდრიხ ფონ შვარცენბურგმა მხარი ლოთარ III-ეს დაუჭირა, რითაც დაუპირისპირდა შვაბიის ჰერცოგ ფრიდრიხს. მთელი რიგი ციხესიმაგრეების აგებით მან კელნის საეპისკოპოსო სამხრეთის მხრიდან საიმედოდ გაამაგრა. მაგ., 1118 წელს აგებულ იქნა ვოლკენბურგის ციხესიმაგრე და ე.წ. „როლანდის კუთხე“, რომლებიც აკონტროლებდნენ მდ. რაინს. ფრიდრიხ ფონ შვარცენბურგი გარდაიცვალა 1131 წლის 5 ოქტომბერს მის მიერ აშენებულ ვოლკენბურგის ციხესიმაგრეში. იგი დაასაფლავეს ზიგბურგის სააბატოში. Hermann Cardauns: Friedrich I. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 7, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, S. 535–538. Erich Wisplinghoff: Friedrich I. von Schwarzenburg. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, ISBN 3-428-00186-9, S. 511.
ხუან ბაუტისტა საკასა

ხუან ბაუტისტა საკასა საკასა (ესპ. Juan Bautista Sacasa დ. 21 დეკემბერი, 1877, ლეონი — გ. 17 აპრილი, 1946, ლოს-ანჯელესი, შეერთებული შტატები) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და პრეზიდენტი ლიბერალური პარტიიდან. ხუან საკასა იყო ნიკარაგუის მე-18 და მე-20 პრეზიდენტის რობერტო საკასას უფროსი ვაჟი და ნიკარაგუის 48-ე პრეზიდენტის ბენხამინ ლაკაიო საკასას ნათესავი. ნიკარაგუის ქალაქ ლეონში დაბადებულ ახალგაზრდა საკასას განათლება მიუღია 1889-1901 წლებში შეერთებულ შტატებში და კოლუმბიის უნივერსიტეტის მედიცინის დოქტორის ხარისხსაც ფლობდა. იგი მუშაობდა ლეონის უნივერსიტეტში პროფესორად და დეკანად. ბაუტისტა იყო ლიბრალი პრეზიდენტის ხოსე სანტოს სელაიას ერთგული მხარდამჭერი. 1924 წელს იგი იკავებს ნიკარაგუის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას ზომიერი კონსერვატორი პრეზიდენტის კარლოს ხოსე სოლორსანოს მთავრობაში. მალევე, ნიკარაგუის ოცდაათწლიანი ოკუპაციის შემდეგ, შეერთებული შატტების საზღვაო სამხედროებს გაიწვევენ და პოლიტიკური სიმშვიდისთვის სახარბიელო მდგომარეობა შეიქმნება. მსგავს მოლოდინებს ბოლო მოეღება, როდესაც ყოფილი პრეზიდენტი ემილიანო ჩამორო ვარგასი მოაწყობს აჯანყებას და 1926 წელს სოლორსანოს მთავრობა დაემხობა. ემილიანო ჩამორო ვერ მიიღებს რა აშშ-სგან აღიარების ცნობას და ადოლფო დიასს გადაულოცავს პრეზიდენტის სავარძელს. საკასა პოლიტიკურად დაქსაქსული ნიკარაგუისგან თავს მექსიკას შეაფარებს. პუერტო კაბესასში აჯანყდებიან ლიბერალთა მხარდამჭერი სამხედროები. ამის შემდეგ, 1926 წელს საკასა ნიკარაგუაში ბრუნდება. იგი თავს გამოიცხადებს კონსტიტუციურ პრეზიდენტად და თავის მთავრობას დააფუძნებს პუერტო კაბესასში. აჯანყებულ ლიბერალებმა, რომლებსაც იარაღითა და სამხედროებით ამარაგებდა მექსიკის მთავრობა, სოხე მარია მონკადას ხელმძღვანელობით კინაღამ აიღეს მანაგუა. საბოლოოდ ეს სამოქლაქო ომი აშშ-ის ჩარევით დასრულდა. მხარეები იძულებული გახდნენ ესპინო ნეგროს შეთანხმებაზე მოეწერათ ხელი. საკასა უხალისოდ დასთანხმდა პაქტის ხელმოწერას და უარი თქვა პრეზიდენტობაზე. შეთანხმები სძალით დიასი დაასრულებდა თავისი პრეზიდენტობის ვადას. მხოლოდ ლიბერალების ერთმა ნაწილმა, აუგუსტო სესარ სანდინოს ხელმძღვანელობით შეუტიეს ნიკარაგუაში შემოსულ აშშ-ის ოკუპანტებს. 1932 წელს საკასას აუსრულდება სურვილი და ნიკარაგუის პრეზიდენტად აირჩევენ, 1933 წლის 1 იანვრიდან კი შეუდგება მოვალეობის შესრულებას. ეროვნული გვარდიის უფროსის ანასტასიო სომოსა გარსიას დაჟინებით საკასა შეხვდა სანდინოს. გუერილას ლიდერი თანადგომით მოეკიდა საკასას მთავრობას, რომელმაც ამნისტია გამოუცხადა სანდინოს ჯარისკაცებს. 1934 წელს სომოსას ბრძანებით სანდინო მოკლეს. პრეზიდენტის პოპულარობა კლებულობს ნიკარაგუის მყიფე ეკონომიკისა და ყავის ფასის დაცემის გამო, ამას ემატება დიდი დეპრესია. სომოსას ძლაუფლება კი იზრდება-იგი კავშირებს ამყარებს ყოფილ პრეზიდენტებთან-მონკადასა და ჩამოროსთან. სომოსა იყენებს ეროვნულ გვარდიას საკასას მთავრობისადმი კეთილგანწყობილი ადგილობრივი მმართველების გადასაყენებლად და მისთვის კეთილსაიმედო პირების დასანიშნავად. 1936 წლის 6 ივნისს აიძულა საკასა გადამდგარიტო და დაენიშნა სომოსას მარიონეტი პრეზიდენტი, სანამ ერთი წლის შემდეგ თავად არ გახდა პრეზიდენტი. დევნილი პრეზიდენტი ლოს-ანჯელესში გარდაიცვალა ათი წლის შემდეგ. მას შთამომავლობა დარჩა მარია არგუელო მანინგთან ქორწინების შემდეგ.
საკასა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკასა შეიძლება აღნიშნავდეს: პიროვნებებს: ბენხამინ ლაკაიო საკასა — ნიკარაგუის პრეზიდენტი რობერტო საკასა — ნიკარაგუის პრეზიდენტი ხუან ბაუტისტა საკასა — ნიკარაგუის პრეზიდენტი
მკვდარი სულები

„მკვდარი სულები“ (რუს. „Мёртвые души“) — ნიკოლოზ გოგოლის ერთ-ერთი ყველაზე სკანდალური და ანტიმონარქიული ნაწარმოები, რომელიც გამოცემულია 1842 წელს. ავტორმა გაგრძელებაც დაწერა, მაგრამ შემდეგ თვითონვე დაწვა იგი. ნაწარმოების დაწერის იდეა გოგოლს პუშკინმა მისცა. მოთხრობაში აღწერილია ერთი მებატონე, რომელიც მკვდარ ადამიანებს ყიდულობს იაფად, რათა მერე წარადგინოს სიები და ამით ქონება დააგროვოს. მკვდარი სულები თარგმნილია მრავალ ენაზე, მათ შორის ქართულადაც. ქართული ვარიანტი რუსულიდან დავით კასრაძემ თარგმნა. ნაწარმოების სრული ტექსტი (რუსული) ნაწარმოების სრული ტექსტი დაარქივებული 2011-06-02 საიტზე Wayback Machine. (ქართული ენა) ↑ თარგმანი რუსულიდან - დავით კასრაძე. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-02. ციტირების თარიღი: 2009-09-12.
კურტ ფონ ჰამერშტაინი

ბარონი კურტ გებჰარდ ადოლფ ფილიპ ფონ ჰამერშტაინ-ექუორდი (გერმ. Kurt Gebhard Adolf Philipp Freiherr von Hammerstein-Equord) (დ. 26 სექტემბერი, 1878, ჰინრიხსჰაგენი, მეკლენბურგ-შტრელიცი — გ. 24 აპრილი, 1943, ბერლინი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალი და „ვიდერშტანდის“ წევრი. ჰამერშტაინ-ექუორდი სამხედრო ტრადიციების მქონე ოჯახში დაიბადა. 20 წლის ასაკში იგი ლეიტენანტის წოდებით ქვეითთა მე-3 გვარდიულ პოლკში დაიწყო მსახური. პირველ მსოფლიო ომში იგი გენერალურ შტაბში მსახურობდა. 1918–1929 წლებში იგი რაიხსვერში მსახურობდა. 1929 წელს ჰამერშტაინ-ექუორდს გენერალ-ლეიტენანტის სამხედრო წოდება მიენიჭა და დაინიშნა რაიხსვერის სამინისტროში არმიის განყოფილების (იგ. გენშტაბი) შეფად. 1930 წელს რაიხსპრეზიდენტმა პაულ ფონ ჰინდენბურგმა მას ინფანტერიის გენერლის წოდება მიანიჭა და დანიშნა სახმელეთო ჯარების ხელმძღვანელობის შეფად. ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ჰამერშტაინ-ექუორდი ცდილობდა პოლიტიკურად ნეიტრალური რაიხსვერის შენარჩუნებას. მისი ეს მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა და 1934 წლის 31 იანვარს მან თანამდებობდა დატოვა. მის ადგილზე დაინიშნა გენერალ-ლეიტენანტი ვერნერ ბარონი ფონ ფრიჩი. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში ჰამერშტაინ-ექუორდი დაუბრუნდა სამხედრო სამსახურს და 1939 წლის 9 სექტემბერს გენერალ-მაიორის წოდებით «არმიათა განყოფილება „ა“-ს ჩაუდგა სათავეში. ომის ფართო მასშტაბით გავრცელებისათვის ხელი რომ შეეშალა იგი ცდილობდა ფიურერი თავისი არმიების აღლუმზე მიეწვია კიოლნში, იქ დაეპატიმრებინა და მოეკლა. მისი ეს გეგმა აუსრულებელი დარჩა. იმავე წლის სექტემბერში ჰამერშტაინ-ექუორდი საბოლოოდ დაითხოვეს სამხედრო სამსახურიდან, თუმც ვაჭარ ნიკოლაუს-კრისტოფ ფონ ჰალემის საშუალებით „ვიდერშტანდის“ აქტიური წევრი დარჩა. იგი გარდაიცვალა 1943 წელს კიბოს დაავადებით. ბიოგრაფია Obituary of Maria-Therese von Hammerstein-Paasche
ხოსე სეპადა

ხოსე სეპადა (ესპ. José Zepeda, დ. 1784 — გ. 25 იანვარი, 1837,ლეონი) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და პოლკოვნიკი, ნიკარაგუის მე-2 უმაღლესი დირექტორი. გარდაიცვალა უმაღლესი დირექტორის მოვალეობის შესრულების დროს.
ფრანსისკო ხიმენეს რუბიო

ფრანსისკო ხიმენეს რუბიო (ესპ. Francisco Jiménez Rubio) - ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ნიკარაგუის მე-4 უმაღლესი დირექტორი.
ნიგერი (მდინარე)

ნიგერი (ფრანგ. Niger, ინგლ. Niger [ˈnaɪdʒər], იორუბა. Niger, Ọya) — დასავლეთ აფრიკის მთავარი მდინარე, მისი სიგრძეა 4180 კმ, ხოლო აუზის მოცულობა 2 118 ათასი კმ² და ამ პარამეტრებით მესამე მდინარეა აფრიკაში ნილოსისა და კონგოს შემდეგ. მდინარე სათავეს იღებს გვინეაში, შემდეგ მიედინება მალიში, ნიგერში, ბენინის საზღვარზე, შემდეგ კვეთს ნიგერიას და გვინეის ყურეში იღვრება. ნიგერის მთავარი შენაკადებია მილო, ბანი, სოკოტო, კადუნა და ბენუე. მდინარის გვინეის ყურესთან შესართავთან მდებარეობს საზღვაო პორტი ქალაქი პორტ-ჰარკორტი.
ჰენრი ჰუდსონი

ჰენრი ჰუდსონი (ინგლ. Henry Hudson; დ. 1570 — გ. 1611?) — ინგლისელი ზღვაოსანი და მკვლევარი. მისი დაბადების ზუსტი ადგილი და თარიღი უცნობია, მაგრამ ზოგიერთი მოსაზრებით ის ლონდონში უნდა დაბადებულიყო 12 სექტემბერს. ასევე ვარაუდობენ, რომ ის 1611 წელს დაიღუპა ამჟამინდელ ჰუდსონის ყურეში კანადაში, ხომალდზე მომხდარი ამბოხის გამო. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 693. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰენრი ჰუდსონი Biography at the Dictionary of Canadian Biography Online Henry Hudson - A Brief Statement Of His Aims And His Achievements დაარქივებული 2020-09-09 საიტზე Wayback Machine. Hudson and the river named for him დაარქივებული 2012-02-19 საიტზე Wayback Machine. Henry Hudson biography page Henry Hudson at US-History.com
რევიზორი

„რევიზორი“ (რუს. „Ревизор“) — ნიკოლოზ გოგოლის ერთ-ერთი ყველაზე კომედიური და ცნობილი ნაწარმოები, რომელიც პიესის სახით არის დაწერილი. კომედია დაწერილია ხუთ მოქმედებაში. ტრადიციულად ითვლება, რომ გოგოლს პუშკინმა მიაწოდა ამ პიესის დაწერის იდეა. მოქმედება მიმდინარეობს ერთ პატარა ქალაქში. ქალაქის მცხოვრებლები იგებენ, რომ მათ ქალაქში რვიზორი ჩამოდის. ზუსტად მაშინ იწყება ქაოსი და აჟიოტაჟი. შემდეგ კი ირკვევა, რომ ის „სტუმარი“ პეტერბურგიდან არ იყო საიდუმლო პიროვნება. ანტონ ანტონოვიჩ სკვოზნიკ-დმუხანოვსკი – გოროდნიჩი. ანა ანდრეევნა – მისი ცოლი. მარია ანტონოვნა – მათი ქალი. ლუკა ლუკიჩ ხლოპოვი – სასწავლებელთა ზედამხედველი. ცოლი მისი. ამოს ფედოროვიჩ ლიაპკინ-ტიაპკინი – მოსამართლე. არტემი ფილიპოვიჩ ზემლიანიკა – საღვთო-სამადლო დაწესებულებათა მზრუნველი. ივან კუზმიჩ შპეკინი – ფოსტმეისტერი. პეტრ ივანოვიჩ ბობჩინსკი – ქალაქის მემამულენი. ივან ალექსანდროვიჩ ხლესტაკოვი – პეტერბურგელი ჩინოვნიკი. ოსიპი – მისი მსახური. ხრისტიან ივანოვიჩ გიბნერი – მაზრის მკურნალი. ფედორ ანდრეევიჩ ლულუკოვი ივან ლაზარევიჩ რასტაკოვსკი სტეფან ივანოვიჩ კორობკინი – სამსახურიდან გადამდგარი მოხელენი, ქალაქის საპატიო პირნი. სტეფან ილიჩ უხოვერტოვი – უბნის ბოქაული. სვისტუნოვი პუგოვიცინი დერჟიმორდა – პოლიციელნი. აბდულინი – ვაჭარი. ფევრონია პეტროვნა პოშლეპკინა – ზეინკლის ცოლი. უნტერ-ოფიცრის ქვრივი. მიშკა – გოროდნიჩის მსახური. ტრაქტირის მსახურნი. სტუმარი ქალები და კაცები, ვაჭრები, მდაბიო მოქალაქეები, მთხოვნელები. ნაწარმოების სრული ტექსტი (რუსული)
ხოსე ფრანსისკო დელ მონტენეგრო

ხოსე ფრანსისკო დელ მონტენეგრო (ესპ. José Francisco del Montenegro) ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის 27-ე უმაღლესი დირექტორი.
ზაინ-ვიტგენშტაინი

ზაინ-ვიტგენშტაინი (გერმ.: Sayn-Wittgenstein) გერმანული არისტოკრატული საგვარეულოა, რომლის დომენი ზაინის ციხესიმაგრე იყო. ამ საგვარულოს წარმომადგენლები ატარებენ გვარს «ცუ ზაინ-ვიტგენშტეინ» (გერმ.: zu Sayn-Wittgenstein ). ის პირები, რომლებიც გვარში “ცუ”-ს ნაცვლად “ფონ”-ს ატარებენ ამ საგვარეულოს არ განეკუთვნებიან. საგვარულოდან პირველად მოიხსენიებიან გრაფები ებერჰარდი და ჰაინრიხი 1139 წელს. 1361 წელს ზაინის გრაფებმა მემკვიდრეობით მიიღეს ვიტგენშტაინის საგრაფო და ამიერიდან მიხსენიებიან ზაინ-ვიტგენშტაინებად. 1605 წელს ზაინ-ვიტგენშტაინების გრაფების საგვარეულო რამდენიმე შტოდ გაიყო: ზაინ-ვიტგენშტაინ-ბერლებურგი (რაიხსფიურსტები 1792 წლიდან) - Sayn-Wittgenstein-Berleburg ზაინ-ვიტგენშტაინ-ჰოენშტაინი (რაიხსფიურსტები 1801 წლიდან) - Sayn-Wittgenstein-Hohenstein ზაინ-ვიტგენშტაინ-ზაინ (პრუსიის სამეფოს ფიურსტები 1834 წლიდან) - Sayn-Wittgenstein-Sayn
წმინდა მოწამე ტრიფონი

წმინდა მოწამე ტრიფონი (გ. 250) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. იგი ფრიგიის ქალაქ აპამეის მახლობლად, სოფელ კამპსადაში დაიბადა. უფალმა მას სიყრმეშივე მიანიჭა ეშმაკთა განსხმისა და სხვადასხვა სნეულებათა კურნების ნიჭი. ერთხელ კამპსადას პურის ყანებს მავნე მწერები შეესია და განადგურებას უქადდა მთელს მოსავალს. ტრიფონმა ლოცვის ძალით გაასხნა ისინი და თანასოფლელები შიმშილობისაგან იხსნა; ამ დროს რომში მეფობდა გორდიანუს III, რომელსაც ეშმაკეული ასული ჰყავდა. ქალწულში ჩაბუდებულმა ბოროტმა სულმა, ღვთის ნებით, შესძახა: „ვერავინ განდევნის ტრიფონის გარდა”. როდესაც მეფის მსახურებმა მოძებნეს ყრმა და მასთან ერთად რომში ბრუნდებოდნენ, ეშმაკმა შესძახა: „არ შემიძლია აქ გაჩერება, ტრიფონი ახლოვდება!” და დატოვა ასული. გახარებულმა გორდიანმა სთხოვა წმიდანს ხილულად ეჩვენებინა მისთვის ეშმაკი. ტრიფონმა გააძლიერა ლოცვა, მეშვიდე დღეს კი სულიწმიდის მადლით აღვსილმა დემონს უბრძანა: „ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს სახელით გიბრძანებ, ხილულად ეჩვენე აქ მყოფთ, გამოაჩინე შენი საძაგელი, ურცხვი სახე და გვიჩვენე შენი უძლურება!” იმავ წამს გამოჩნდა ეშმაკი, ცეცხლოვანთვალებიანი შავი ლეკვის სახით, რომელიც თავს მიწაზე მოათრევდა. მეფე და მისი მხლებლები შეძრწუნდნენ. მრავალმა ირწმუნა ქრისტე და მოინათლა; წმიდანი ყველა გაჭირვებულს უანგაროდ ეხმარებოდა. ერთადერთი, რასაც საზღაურად ითხოვდა, იესო ქრისტეს რწმენა იყო. როდესაც ტახტზე ქრისტიანთა სასტიკი მდევნელი, დეციუსი (249-251) ავიდა, ეპარქ აკილინეს მოახსენეს, ტრიფონი უშიშრად ქადაგებს ქრისტიანობას და მრავალს მოაქცევს თავის რჯულზეო. წმიდანი შეიპყრეს. დაკითხვაზე მან ახოვნად აღიარა ჭეშმარიტი სარწმუნოება, რისთვისაც სასტიკად აწამეს, მაგრამ მარტვილს ერთხელაც არ დაუკვნესია. ბოლოს მას თავის მოკვეთა მიუსაჯეს. სასიკვდილო განაჩენის აღსრულების წინ წმინდა ტრიფონმა შესთხოვა უფალს, განსაკუთრებული მადლი მიენიჭებინა მათთვის, ვინც მის სახელს შემწედ მოუხმობდა. ქრისტეს ტარიგმა მანამ შეჰვედრა სული უფალს, სანამ ჯალათი აღმართულ მახვილს დაჰკრავდა. ეს მოხდა ნიკეაში 250 წელს. წმიდანის ნაწამები სხეული ქრისტიანებმა ტილოში შეგრაგნეს და სურდათ, იგი ნიკეაშივე დაეკრძალათ, მაგრამ ტრიფონი გამოცხადებით ეჩვენა მათ და ითხოვა, თავის მშობლიური სოფლის, კამპსადას მიწისთვის მიებარებინათ. ღვთისმოყვარე ადამიანები ასეც მოიქცნენ. შემდგომში წმიდა მოწამის ნაწილები კონსტანტინოპოლში გადაასვენეს, იქიდან კი რომში წააბრძანეს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 138-139 წმიდა მოწამე ტრიფონი
პეტრე გალატელი

ღირსი პეტრე გალატელი, მდუმარე (გ. 429) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. იგი ცხრა წლის იყო, როდესაც ღვთის სიყვარულისთვის ფარულად დატოვა მშობლიური სახლი და ჯერ იერუსალიმს მიაშურა, შემდეგ კი ანტიოქიაში დაემკვიდრა. აქ წმინდანმა ერთ გამოქვაბულს შეაფარა თავი და მკაცრ მარხვასა და ლოცვას მიეცა, საზრდელს მხოლოდ დღეგამოშვებით იღებდა. გულმოდგინე მოღვაწეობისთვის მან უფლისგან სასწაულთქმედების ნიჭი მიიღო. ღირსი მამა 429 წელს გარდაიცვალა 90 წლის ასაკში. მას ეკლესია მოიხსენიებს 8 დეკემბერსაც. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 139 ღირსი პეტრე გალატელი
ღირსი ვენდიმიანი

ღირსი ვენდიმიანი (გ. 512) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. იგი მიზიაში დაიბადა. ახალგაზრდობაში წმიდა ავქსენტის (ხს. 27 თებერვალს) მოწაფე იყო. წმიდანი ავქსენტის მიერ ქალკედონის (მცირე აზია) მახლობლად დაარსებულ მონასტერში დაემკვიდრა, სადაც თავისი მოძღვრის კელიაში ერთ კლდის ნაპრალში მოსაგრეობდა 42 წლის მანძილზე და უფლისგან სასწაულთქმედების მადლი მიიღო. წმინდა ვენდიმიანი გარდაიცვალა 512 წელს. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, გვ. 139-140, 2001 წ. ღირსი ვენდიმიანი, ბითვინიელი მეუდაბნოე
სიოგუნი

სიოგუნი (იაპონ. 将軍 しょうぐん; სეიი ტაისიოგუნის შემოკლებული სახელწოდება, სიტყვასიტყვით — დიდი მხედართმთავარი, რომელიც იმორჩილებს ბარბაროსებს) — თავდაპირველად იაპონიის იმპერიის სამხედრო წოდება იყო და იმ ჯარების სარდლებს ანიჭებდნენ, რომლებსაც 794-დან 811-მდე კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში გზავნიდნენ ემისების დასამორჩილებლად. 1192 წელს სიოგუნის წოდება მიენიჭა მინამოტოს ფეოდალური სახლის მეთაურს მინამოტო იორიტომოს. ამ დროიდან სიოგუნს უწოდებდნენ იაპონიის სამხედრო-ფეოდალურ გამგებლებს (რომლებიც მართავდნენ ქვეყანას იმპერატორის სახელით) მინამოტოს (1192-1333), ასიკაგას (1335(1338)-1573), ტოკუგავას (1603-1867) ფეოდალური დინასტიებიდან. იაპონიის ისტორია ფეოდალიზმი Beasley, William G. (1955). Select Documents on Japanese Foreign Policy, 1853–1868. London: Oxford University Press. [reprinted by RoutledgeCurzon, London, 2001. 10-ISBN 0-197-13508-0; 13-ISBN 978-0-197-13508-2 (cloth)] Columbia University. (2000)Japan: History: Early History to the Ashikaga Shoguns. Factmonster. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-01. ციტირების თარიღი: 2007-04-17. Brazell, Karen (November, 1972). „The Changing of the Shogun 1289: An Excerpt from Towazugatari“. The Journal of the Association of Teachers of Japanese. 8 (1): 58–65. doi:10.2307/489093. ISSN 0885-9884. JSTOR 489093. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) Brock, Karen L. (Winter, 1995). „The Shogun's 'Painting Match'“. Monumenta Nipponica. 50 (4): 433–484. doi:10.2307/2385589. JSTOR 2385589. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) Grossberg, Kenneth A. (August, 1976). „Bakufu Bugyonin: The Size of the lower bureaucracy in Muromachi Japan“. The Journal of Asian Studies. 35 (4): 651–654. doi:10.2307/2053677. JSTOR 2053677. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
წმინდა მოწამე პერპეტუა

წმინდა მოწამე პერპეტუა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე (ქვემოთ ჩამოთვლილ წმინდანებთან ერთად) არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. წმინდა მოწამე პერპეტუა პატრიციების გვარის შთამომავალი იყო. მან ირწმუნა ქრისტე და მოინათლა. წმინდანი მოწამეობრივად აღესრულა ძმასთან, სატირთან, მხევალთან — ფელიციტატასთან და ჭაბუკებთან: რევოკატთან, სატორნილესთან და სეკუნდთან ერთად, რომლებიც ასევე ქრისტიანობის მისაღებად ემზადებოდნენ. ეს მოხდა 202-203 წლებში. წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წელი, გვ. 139
პონსიანო კორალ აკოსტა

პენსიანოლ კორალ აკოსტა (ესპ. Ponciano Corral Acosta) ნიკარგუელი სამხედრო პირი და ნიკარაგუის დე-ფაქტო პრეზიდენტი 1855 წლის 12 მარტიდან 20 მარტამდე.
წმინდა აითალე

წმინდა აითალე (გ. 380) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმიდა მოწამე აითალე დიაკონი სპარსეთის მეფის, შაპურ II-ის ბრძანებით ქრისტეს აღსარებისთვის ქვებით ჩაქოლეს 380 წელს. „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
ალბანური დამწერლობა (კავკასია)

ალბანური დამწერლობა — ანბანური დამწერლობის ტიპი, რომელიც გამოიყენებოდა კავკასიაში ალბანური ენისათვის. დამწერლობის წერის მიმართულება იყო მარცხნიდან — მარჯვნივ. სავარაუდოდ, ძველ ალბანურ ანბანში 52ასო-ნიშანი იყო. სომხური ტრადიციის მიხედვით, იგი მესროპ მაშტოცმა შექმნა სომხური ანბანის, ერკათაგირის შექმნის შემდეგ. სომხური წყაროების მტკიცებით, ალბანური დამწერლობის შემოღება V საუკუნის სომეხ ისტორიკოსს, მესროპ მაშტოცს მიეწერება. ამგვარი ცნობა დაცულია V საუკუნის სომეხი ისტორიკოსის, კორიუნის თხზულებაში – „მაშტოცის ცხოვრება და მოღვაწეობა“. ალბანური დამწერლობა არის ალბანური ენის მატიანე რომელიც თითქმის უკვალოდ გაქრა საზოგადოების თვალსაწიერიდან და გახდა მკვდარი ენა. ალბანური დამწერლობის შესახებ პირველ სერიოზულ შრომებად ზაზა ალექსიძის გამოკვლევები ითვლება. ეს გამოკვლევები ეყრდნობა სინას მთაზე, წმ. ეკატერინეს მონასტრის კედლებში აღმოჩენილ პალიმფსესტურ ხელნაწერებს, რომლებიც დაახ. V-VII საუკუნეებით თარიღდება. ზ. ალექსიძე, კავკასიის ალბანეთის დამწერლობა, თბ., 2000. ↑ საქართველოს ხელნაწერთა ინსტიტუტი. ზაზა ალექსიძის მოხსენება.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-08-20. ციტირების თარიღი: 2009-09-13. ზაზა ალექსიძე, ალბანური მწერლობის ძეგლი სინას მთაზე და მისი მნიშვნელობა კავკასიოლოგიისათვის დაარქივებული 2009-12-08 საიტზე Wayback Machine. Jost Gippert: The "Albanian" Alphabet as preserved in Armenian Tradition დაარქივებული 2007-01-23 საიტზე Wayback Machine. Zaza Aleksidze: A Breakthrough in the Script of Caucasian Albany დაარქივებული 2018-03-13 საიტზე Wayback Machine. Wolfgang Schulze “The Language of the ‘Caucasian Albanian’ (Aluan) Palimpsest from Mt. Sinai and of the ‘Caucasian Albanian’ inscriptions” Caucasian Albanian // საიტზე Omniglot
პინგი (მდინარე)

პინგი (ტაი. แม่น้ำปิง), მდინარე ტაილანდში, მდინარე მენამის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე დაახლოებით 800 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 46 ათასი კმ2. სათავე აქვს ტანენტაუნჯის ქედის ჩრდილო–აღმოსავლეთ შტოქედებზე. უმთავრესად მიედინება ტყიან მთა–გორიან ადგილებში, ქვემოთ – მენამის დაბლობზე. წყალუხვია მუსონური წვიმების პერიოდში (აპრილი–ნოემბერი). აგებულია ჰიდროკვანძი (წყალსაცავი და ჰესი). იყენებენ სარწყავად. პინგის ნაპირზეა ქ. ჩიანგმაი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 64.
კარლ XV

კარლ XV (შვედ. Karl XV) (დ. 3 მაისი, 1826, სტოკჰოლმი — გ. 18 სექტემბერი, 1872, მალმიო) — შვედეთის და ნორვეგიის მეფე 1859-1872 წლებში. მშობლები კარლი შვედეთის მეფის ოსკარ I-ის და მისი მეუღლის ჟოზეფინა დე ბოჰარნეს უფროსი ვაჟი იყო. მეუღლე მას მეუღლედ ჰყავდა პრინც ვილჰელმ ფრიდრიხ კარლ ფონ ორანიენ-ნასაუს ქალიშვილი ლუიზე ფონ ორანიენ-ნასაუ. შთამომავლობა ლუიზა ჟოზეფინა (დ. 31 ოქტომბერი, 1851 — გ. 20 მარტი, 1926) — დანიის მეფის ფრედერიკ VIII-ეს მეუღლე.