laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სოფიო გოგოხია

სოფიო გოგოხია — ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი. სოფიო გოგოხია მუშაობს სსიპ აფხაზეთის N10 საჯარო სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელად. ის არის საინიციატივო ჯგუფის ლიდერი, რომელიც სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის მიერ დაფინანსებულ პროექტებს ახორციელებს. პროექტებიდან აღსანიშნავია „ლიტერატურული ოდა“, რომელიც მეშვიდე წელია გრძელდება. მის სკოლაში ფუნქციონირებს კინოკლუბი „დუბლი“. „დუბლი“, რომლის ფარგლებშიც მართავს კინოჩვენებებს. ჩართულია ეროვნული კინოცენტრისა და განათლების სამინისტროს ერთობლივ პროექტში „კინო სკოლაში“. სოფიო გოგოხიას თაოსნოვბით, ასევე, სკოლაში ფუნქციონირებს ლიტერატურული კლუბი ,,ჩხრეკანი". 2020 წლის 5 ოქტომბერს გადაეცა მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო და გახდა აღნიშნული ჯილდოს მეოთხე მფლობელი. ↑ 1.0 1.1 1.2 სოფიო გოგოხია ↑ ლიტერატურული კლუბი “ჩხრეკანი” წარმოგიდგენთ – აქა ამბავი იმისა, თუ რატომ არის კარგი ამბავთა მბობა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-03-12. ციტირების თარიღი: 2023-03-12.
ვასილ თამარაშვილი

ვასილ თამარაშვილი (დ. 21 იანვარი, 1883, თბილისი — გ. 7 აპრილი, 1957) — ქართველი გამომგონებელი, მუსიკოსი. ქართველი მეცნიერისა და საზოგადო მოღვაწის, პროფესორ მიხეილ თამარაშვილის (1858–1911) ძმისშვილი. 1911 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი (სამხედრო კაპელმაისტერის სპეციალობით). სწავლის პერიოდში დააარსა 15 მუსიკოსის შემადგენლობით ორკესტრი, რომელიც თანამშრომლობდა თბილისის სხვადასხვა თეატრთან; ამ ორკესტრისათვის დაამუშავა სიმღერები, მათ შორის: „მარსელიეზა“, „ვარშავიანკა“, ქართული ხალხური სიმღერები; 1913 წლიდან ჩამოაყალიბა ქართული ხალხური საკრავებისაგან შედგენილი ორკესტრის სქემა, ამ პერიოდიდან მუშაობდა ძველი ხალხური საკრავების აღდგენა–რეკონსტრუირებაზე; 1914 წლიდან მუშაობდა თბილისის ქართული ფილარმონიული საზოგადოების მუსიკალურ სკოლაში; 1914 წელს დაამზადა პირველი რეკონსტრუირებული ჩონგური, შემდეგ ჩანგი, ფანდური, გუდასტვირი; 1937 წელს მის მიერ რეკონსტრუირებული 11 სხვადასხვა სახეობის საკრავი დამზადდა საქართველოს ხალხური შემოქმედების კაბინეტში და გადაეცა ხალხური შემოქმედების საკავშირო სახლს, ამჟამად დაცულია პეტერბურგის მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმში; საკრავები შესულია „სსრკ ხალხთა მუსიკალური ინსტრუმენტების ატლასში“ (1963, 1975 მოსკოვი); მუსიკალურ სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მუშაობდა ნოტის ამწყობ სტამბაში ნოტის გადამწერად; მას გაუჩნდა ნოტის საბეჭდი მანქანის შექმნის იდეა; 1914–1915 წწ. შექმნა ნოტის საბეჭდი მანქანის სქემა, 1921 წელს დაამზადა პირველი ნიმუში; 1936 წელს გადაწყდა ნოტის საბეჭდი მანქანის სერიული გამოცემა და დაიწყო მუშაობა ლენინგრადის ოლქის ქ. ლიგოვოს ქარხანაში (ნოტის საბეჭდი მანქანის გამოცემას ხელი შეუშალა ომმა); ნოტის საბეჭდი მანქანა, სანოტო ნიშნებთან ერთად, ბეჭდავდა ლიტერატურულ ტექსტს 5 ენაზე; თამარაშვილის გამოგონება იყო მსოფლიოში სანოტო გამოცემების მექანიზაციის ერთ–ერთი პირველი მცდელობა(მასალები ინახება საქართველოს სახელმწიფო არქივში); მას ეკუთვნის აგრეთვე მეთოდური სახელმძღვანელო მუსიკალურ საკრავთა შესასწავლად. მისი სახელი ეწოდა თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას ნაძალადევის რაიონში. ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 192. ვასილ თამარაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქემალ ქილიჩდაროღლუ

ქემალ ქილიჩდაროღლუ (თურქ. Kemal Kılıçdaroğlu; წინა გვარი – ქარაბულუთი (თურქ. Karabulut); დ. 17 დეკემბერი, 1948, ბალიჯა, ნაზიმიე, თუნჯელი, თურქეთი) — თურქი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, ბიუროკრატი და 2010 წლის 22 მაისიდან თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტიის თავმჯდომარე. 2002-2015 წლებში ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნების დროს, აირჩიეს სტამბოლის მეორე საარჩევნო ოლქიდან. 2015 წლის ივნისის და ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნების დროს, აირჩიეს იზმირის მეორე საარჩევნო ოლქიდან. 2018 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს ისევ იზმირის მეორე საარჩევნო ოლქიდან აირჩიეს. 2023 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ეროვნული კოალიციის საპრეზიდენტო კანდიდატია. ↑ Gençlere ‘demokrat amca’ teşekkürü. Hürriyet (24 მაისი 2021). ციტირების თარიღი: 10 მარტი 2023. ↑ www.tbmm.gov.tr. Kemal KILIÇDAROĞLU. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 მაისი 2021. ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი 2022. ↑ 6'lı masa toplantısı sonrası açıklama | 6'lı masanın adayı Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu (CANLI). www.ntv.com.tr. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 მარტი 2023. ციტირების თარიღი: 6 მარტი 2023.
პეტრო კაფშუჩენკო

პეტრო კაფშუჩენკო (ფსევდონიმი — P. Enko; დ. 27 სექტემბერი, 1915, სოფ. სუხაჩივკა, დღეს ქ. დნიპროს შემადგენლობაში — გ. 17 ნოემბერი, 2006, ლორენსვილი) — უკრაინელი მოქანდაკე. უკრაინაში კულტურული ფასეულობების დაბრუნების საკითხებზე ეროვნული კომისიის საპატიო წევრი (1998). მე-3 ხარისხის ორდენის „დამსახურებისათვის“ კავალერი (2006). დაამთავრა დნეპროპეტროვსკის (ახლანდ. დნიპრო) სამხატვრო სკოლა (1940; ხელმძღვანელები: ოლექსი ჟირადკოვი, მ. პოგრებნიაკი). 1940–1943 წლებში მუშაობდა დნეპროპეტროვსკის თეატრების მოქანდაკედ და დეკორატორად, 1943–1945 წლებში — იძულებით სამუშაოებში, 1945–1949 წლებში — რეგენსბურგის (გერმანია) ინტერნირებულთა ბანაკში, 1949 წლიდან — ბუენოს-აირესში, 1963 წლიდან — ფილადელფიაში. 1945 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში. პერსონალური გამოფენები შედგა არგენტინაში (1959, 1963), ნიუ-იორკში (1967), სპრინგფილდში (1972), ვაშინგტონში (1973), კიევში (1996, 1998, 2000), დნეპროპეტროვსკში (2001). შემოქმედების ძირითადი მიმართულებებია დაზგური და მონუმენტური ქანდაკება, პლასტიკა; იყენებდა ბრინჯაოს, ტერაკოტას, ფაიფურს, ხეს. ნამუშევრებს ქმნიდა არგენტინული ცხოვრების სიუჟეტების მიხედვით, აგრეთვე მუშაობდა უკრაინულ თემატიკაზეც, კერძოდ კაზაკებზე და ჰოლოდომორზე. ქანდაკებები შესრულებულია რეალისტურ მანერაში, დატვირთულია სიმბოლიკით, ნეორომანტიზმით, იმპრესიონისტული და ექსპრესიონისტული ნიშნებით. ავტორია ვასილ ლიპკოვსკისა (1983) და მთავრის ცოლ ოლღას (1987) ძეგლებისა (ბაუნდ-ბრუკი, ნიუ-ჯერსი). ცალკეული ნამუშევრები ინახება უკრაინის ეროვნულ სამხატვრო მუზეუმში, უკრაინის ეროვნულ ლიტერატურის მუზეუმში, ტარას შევჩენკოს ეროვნულ მუზეუმში, კიევის ისტორიის მუზეუმში, ჰეტმანობის მუზეუმში (ყველა კიევში), შევჩენკოს ეროვნულ ნაკრძალში (ქ. კანივი, ჩერკასის ოლქი), დნიპროს სამხატვრო და ისტორიის მუზეუმებში. დაკრძალულია ბაუნდ-ბრუკში (ნიუ-ჯერსი, აშშ). „ქედმოუხრელობა“ (1947) „უკრაინის ნებისათვის“ (1947) „მსტვინავები“ (1947) „ნაბათი“ (1947) „ჩანაფიქრში“ (1948) „კაზაკი“ (1948) „ჭორიკნები“ (1954) „მოლოდინი“ (1956) „მოწმე“ (1960) „სიახლოვე“ (1962) „მეთუნე“ (1964) „კარმალიუკი“ (1964) „მოგონებებში“ (1965) „მარტოსული“ (1966) „შესვენება მისაწევად“ (1972) „დაკარგული იმედები“ (1973) „ოცნებებს მიცემული“ (1975) „მუსიკოსები“ (1980) „უცნობში“ (1983) „არააღიარებული“ (1985) „უცხო ქვეყანაში“ (1991) „ელოდებიან“ (1991) „ორის საიდუმლო“ (1991) „არსებობს მოსაგონარი“ (1992) „დევნილნი“ (1996) „სიტყვა სიმართლის შესახებ“ (1996) „დაუვიწყარი წლები“ (1998) „დროის მოწმენი“ (1998) „ბოროტი ქარები“ (2000) Царинник Г. Багатогранний скульптор // Укр. вісті. 1987, 20 верес.; Каталог персональної виставки скульптури Петра Капшученка (США). [К.,] 1996; Блюміна І. Петро Капшученко – визнання у світі й на батьківщині // Вітчизна. 2001. № 1–2; Федорук О. Пластика Петра Капшученка: Альбом. К.; Нью-Йорк, 2004. ↑ 1.0 1.1 Федорук, О. К.. Капшученко Петро Савич uk. Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] (2012). ციტირების თარიღი: 12 მარტი, 2023
ოფრა ჰაზა

ოფრა ჰაზა (ებრ. בת-שבע עפרה חזה; დ. 19 ნოემბერი, 1957, თელ-ავივი — გ. 23 თებერვალი, 2000, რამათ-განი) — ისრაელელი მომღერალი და მსახიობი, სიმღერების ავტორი, დასავლეთში ცნობილი, როგორც „ისრაელელი მადონა“, „ნაზი“ მეცო-სოპრანო. ისრაელში ოფრა ჰაზა საკმაოდ გავლენიანი კულტურის მოღვაწე იყო, რომელმაც პოპულარიზაცია გაუკეთა აღმოსავლეთის ებრაელების კულტურას. ოფრა დაიბადა თელ-ავივში, მრავალშვილიან ოჯახში იემენიდან, რომელიც ისრაელში ჩამოვიდა 1949 წელს 8 შვილით. ის მეცხრე შვილი, ყველაზე უმცროსი იყო და-ძმებს შორის. ყველაზე ადრეული მუსიკალური გავლენა ოფრაზე მშობლების ტრადიციულმა იემენურმა სიმღერამ მოახდინა. დედა იემენში პროფესიონალი მომღერალი იყო და ხშირად გამოდიოდა ოჯახურ წვეულებებზე. ჰაზა იხსენებდა, როგორ უმღეროდა დედა თავის შვილებს ადრეული ასაკიდან. გარდა ამისა, ოფრაზე გავლენა იქონია ისრაელის ხალხურ სიმღერებს, ბითლზს და ელვის პრესლის. ოფრა ჰაზამ წარმოადგინა ისრაელი ევროვიზია-1983-ზე სიმღერით „Hi“ და 136 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა. 1984 წელს ჩაწერილმა ალბომმა „Shirei Teiman“ („იემენური სიმღერები“) კი მას საერთაშორისო პოპულარობა მოუტანა. ალბომში ოფრამ შეიტანა იყო სიმღერები, რომელსაც ბავშვობიდან უსმენდა და გამოიყენა ორანჟირება აღმოსავლური ინსტრუმენტების შერწყმით კლასიკურთან. შემდეგი აღიარება მოვიდა სინგლით „Im Nin'alu“ 1988 წლის ალბომიდან, რომელიც გახდა „ახალი მუსიკის“ წლის საუკეთესო საერთაშორისო ალბომის პრემიის ლაურეატი. სიმღერა იმავე წლის ივსნისში ორი კვირის განმავლობაში ევროჩარტების სათავეში იდგა. 1992 წელს ოფრა გახდა პირველი შემსრულებელი ისრაელიდან, რომელიც „გრემის“ ნომინაციაზე გავიდა თავისი ალბომით „Kirya“. ჰაზა თანამშრომლობდა სხვადასხვა ქვეყნის მომღერლებთან. მან თავისი ტალანტის დემონსტრირება მოახდინა რამდენიმე ფილმში, ყველაზე უკეთ კი 1998 წელს ფილმში „ეგვიპტის პრინცი“. მისი ხმა ისმოდა ასევე ფილმების „ველური ოქიდეას“ (1990) და „დედოფალი მარგოს“ (1994) საუნდტრეკებში. 1994 წელს ოფრა ჰაზამ გამოუშვა თავისი პირველი ებრაული ალბომი „Kol Haneshama“ („მთელი სული“). ალბომმა პროდიუსირება გაუკეთა დღეისათვის მის ერთ ყველაზე დიდ ჰიტს „Le'orech Hayam“ („ზღვის გასწვრივ“). 1997 წელს ოფრა ჰაზა ცოლად გაჰყვა ბიზნესმენს ისრაელიდან დორონ აშკენაზის. იმავე წლის დეკემბერში მან გამოუშვა თავისი ბოლო სტუდიური ალბომი „ოფრა ჰაზა“. ის აგრძელებდა მუსიკის ჩაწერას 1999 წლამდე, ძირითადად საუნდტრეკებს ფილმებისთვის და სხვა მომღერლებთან თანამშრომლობით. მან დაიწყო ახალ ალბომზე მუშაობა, მაგრამ სამწუხაროდ, ვეღარ დაასრულა. 2000 წლის 23 თებერვალს ჰაზა 42 წლის ასაკში შიდსით გარდაიცვალა. ერთი წლის შემდეგ მისი მეუღლე დორონ აშკენაზი გარდაიცვალა ნარკოტიკების ზედოზირებით. 1994 წელს ძეგლი თელ-ავივში ოფრა ჰაზას საფლავი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ოფრა ჰაზა ოფრა ჰაზა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ოფრა ჰაზა allmusic-ზე ოფიციალური საიტი ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #103411828 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Ofra Haza ↑ Music / Ofra Haza ↑ Ofra Haza: From Hatikva to Hollywood
ესკიმოსურ-ალეუტური ენები

ესკიმოსურ ალეუტური ენები — ენათა ჯგუფი ჩრდილოეთ ამერიკის არქტიკულ ზოლში და რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში. იგი შეიცავს ორ შტოს: ალეუტურს და ესკიმოსურს. ესკიმოსური ენები ტრადიციულად სამ ჯგუფად იყოფოდა, სირენიკულზე, იუპიკურ და ინუიტურზე, ხოლო უკანასკნელმა კვლევებმა დაადგინა რომ ინუიტური ენები იუპიკურ ქვეჯგუფს მიეკუთვნებიან, ხოლო სირენიკულის წარმომავლობა ვერ დადგინდა. ალეუტური შტო: დასავლური და ცენტრალური დიალექტები: ატკანი, უტუანი, უნანგანი, ბერინგი - (60-80 მოსაუბრე) აღმოსავლური დიალექტები: უნალასკანი, პრიბილოფი (400 მოსაუბრე) ესკიმოსური შტო (იუპიკური, იუიტური, ინუიტური) ცენტრალურ ალასკური იუპიკური ენა (10 000 მოსაუბრე) ალუტიიკური ენა (400 მოსაუბრე) ცენტრალურ ციმბირული იუპიკური ენა ანუ იუიტური (1 400 მოსაუბრე) ნაუკანური ენა (70 მოსაუბრე) ინუიტური ენა (75 000 მოსაუბრე) ინუპიაკური ენა (ჩრდილოეთ ალასკა) (3 500 მოსაუბრე) ინუვიალუკტუნური ენა (დასავლეთ კანადა) (765 მოსაუბრე) ინუკტიტუტური ენა, ინუკტუნური ენა და ინუინაქტუნური ენა (30 000 მოსაუბრე) კალაალისუტური ენა (გრენლანდია) (47 000 მოსაუბრე) სირენიკული ენა 1997 წლიდან მკვდარი ენაა.
ირინა სარიშვილი

ირინა სარიშვილი-ჭანტურია (დ. 24 დეკემბერი, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ყოფილი ლიდერი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინგლისური ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი აქტივისტისა და ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი გიორგი ჭანტურიას მეუღლე, რომელიც 1994 წელს მოკლეს. ჭანტურიას გარდაცვალების შემდეგ სარიშვილი თავად გახდა პარტიის ლიდერი. ამ პერიოდში ის ასევე პარლამენტის წევრი იყო. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. 1993 წელს წელს მას რამდენიმე თვე საქართველოს ვიცე-პრემიერის პოსტი ეჭირა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. 1995 წელს ის ხელახლა აირჩიეს პარლამენტში, თუმცა მისმა პარტიამ ვერ შეძლო 7%-იანი ბარიერის გადალახვა 1999 წელს. სარიშვილი თავად იყო ბარიერის 5-დან 7%-მდე აწევის ინიციატორი. 2003 წლის არჩევნებში სარიშვილი პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის მოკავშირე გახდა. ვარდების რევოლუციის შემდეგ თანაპარტიელებმა მას პარტიის თავმჯდომარეობა ჩამოართვეს. სარიშვილი მას შემდეგ პოლიტიკურ ასპარეზზე იშვიათად ჩნდება. თუმცა 2006 წლიდან ის ისევ ცდილობს პოლიტიკაში დაბრუნებას ახალი "იმედის პარტიით", რომელიც სხვა მცირე ჯგუფებთან გაერთიანდა ყოფილი უშიშროების ხელმძღვანელის იგორ გიორგაძის სამართლიანობის პარტიის წინამძღოლობით. გიორგაძეზე საქართველოში ძებნაა გამოცხადებული 1995 წელს ედუარდ შევარდნაძეზე თავდასხმის განხორციელების მცდელობის გამო. სარიშვილი ასევე გიორგაძის საქველმოქმედო ფონდის ხელმძღვანელი გახდა. 2006 წლის სექტემბერში ამ დაჯგუფების მრავალი აქტივისტი და ლიდერი დააპატიმრეს სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით. მოგვიანებით სარიშვილის განცხადებით ის განუდგა გიორგაძეს, ვინაიდან ეს უკანასკნელი უკვე აღარ წარმოადგენდა „აქტიურ პოლიტიკურ ფიგურას“. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში სარიშვილი ერთადერთი ქალი კანდიდატი იყო. ის ასევე ერთადერთი იყო, რომელიც ნატოში საქართველოს გაწევრიანებას არ უჭერდა მხარს და საქართველოს ნეიტრალიტეტის დაცვისკენ მოუწოდებდა. ის პასიურ საარჩევნო კამპანიას ატარებდა და მოუწოდებდა ამომრჩევლებს ნებისმიერ კანდიდატისთვის დაეჭირათ მხარი გარდა სააკაშვილისა და პატარკაციშვილისა. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში სარიშვილმა 3242 ხმა (0,16%) მიიღო. ირინა სარიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ირინა სარიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევა) ირინა სარიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მეოთხე მოწვევა)
მაქსუდ ალიხანოვ-ავარსკი

მაქსუდ ალიხანოვ-ავარსკი (რუს. Максуд Алиханов-Аварский; დ. 23 ნოემბერი, 1846, სოფ. ხუნძახი, ახლანდ. დაღესტნის რესპუბლიკა, რუსეთის ფედერაცია, — გ. 3 ივლისი, 1907, ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1907), წარმოშობით ავარიელი. დაამთავრა თბილისის მე-2 სათავადაზნაურო გიმნაზია, შემდეგ — კონსტანტინეს მე-2 სამხედრო სასწავლებელი (1864). მსახურობდა კავკასიაში. მონაწილეობდა ხივის ლაშქრობაში (1873), რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). 1879 წელს მიავლინეს იმიერკასპიის ოლქში. მონაწილეობდა მიიღო ახალ-თექინის ექსპედიციაში (1880-1881), მერვის (ახლანდ. თურქმენეთი) ანექსიაში (1884), საზღვრისპირა შეტაკებებში ავღანელებთან ქუშქასთან (1885), ასევე ე. წ. ბოქსიორთა აჯანყების წინააღმდეგ ლაშქრობაში ჩინეთში (1900-1901). 1901 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1905 წელს ალიხანოვ-ავარსკი გაიგზავნა ერევნის გუბერნიაში სომეხ-თათართა დაპირისპირების დასაშოშმინებლად; სომხები მუსლიმების ღიად მფარველობაში ადანაშაულებდნენ. იმავე წლის დეკემბერში დაინიშნა თბილისის დროებით გუბერნატორად, ხოლო 1906 წლის იანვარში — ქუთაისის დროებით გენერალ-გუბერნატორად. ხელმძღვანელობდა დასავლეთ საქართველოში რევოლუციური გამოსვლების სასტიკ ჩახშობას, რის გამოც საყოველთაო სიძულვილი დაიმსახურა; რამდენჯერმე გადაურჩა მისი მკვლელობის მცდელობას. 1907 წელს მიიღო გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და დაინიშნა კავკასიის მე-2 კაზაკთა დივიზიის მეთაურად. მოკლეს (ეტლში ააფეთქეს) სომეხმა რევოლუციონერებმა იმავე წლის ივლისში ქალაქ ალექსანდროპოლში (ახლანდ. გიუმრი). ალიხანოვ-ავარსკი დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმერის IV (1872) და III (1899), წმ. სტანისლავის II (1874) და I (1904) ხარისხის ორდენებით, წმ. გიორგის IV ხარისხის სამხედრო ორდენის წარჩინების ნიშნით (1877), წმ. გიორგის IV ხარისხის (1885), წმ. ანას II (1888) და I (1906) ხარისხის ორდენებით, ასევე სპარსული „ლომისა და მზის“ და ბუხარული „ოქროს ვარსკვლავის“ ორდენებით. გამოქვეყნებული ჰქონდა მერვის ოაზისის აღწერილობა, მოგონებები ცენტრალურ აზიაში მოღვაწეობის შესახებ, სტატიები და რეპორტაჟები პრესაში. Мервский оазис и дороги ведущие к нему. — СПб., 1883 В гостях у шаха. Очерки Персии. — Тифлис., 1898 Поход в Хиву (кавказских отрядов). Степь и оазис. — СПб., 1899 Тарихи Дербенд-Наме. — Тифлис, 1898. Автор множества иллюстраций, статей и репортажей в периодике. Иванов Р. Н. Генерал Максуд Алиханов: триумф и трагедия. — Мх.: Издательский дом «Эпоха», 2003. — С. 645. Бондаренко И. И., Климов Д. В. Жертвы политического террора в России (1901—1912) / Терроризм в России в начале XX в. (Исторический вестник. — Т. 2 [149]. — Декабрь 2012). — С. 190—215. Алиханов-Аварский, Максуд // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
კონსტანტინე კრილოვი

კონსტანტინე ალექსანდრეს ძე კრილოვი (რუს. Константин Александрович Крылов; დ. 26 მაისი, 1860, ვილნას გუბერნია, — გ. 30 მარტი, 1930, ქ. ნოვი-სადი, სერბეთი) — რუსეთის იმპერიის არმიის ინფანტერიის გენერალი (1917). სამხედრო სამსახურში იყო 1879 წლიდან. დაამთავრა ნიკოლოზის სახელობის გენერალური შტაბის აკადემია (1887). 1898 მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1904-1906 წლებში მეთაურობდა ხერსონის 130-ე ქვეით პოლკს. კრილოვი იყო დასავლეთ საქართველოში რევოლუციური გამოსვლების და გურიის რესპუბლიკის სასტიკი ჩახშობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1906 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის, 1912 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის ჩინი. იყო კიევის სამხედრო სასწავლებლის უფროსი (1906-1914), 35-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური (1914), 33-ე საარმიო კორპუსის სარდალი (1915-1917). რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს ირიცხებოდა „სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებში“. ბოლშევიკების გამარჯვების შემდეგ ემიგრაციაში იყო იუგოსლავიაში. Крылов, Константин Александрович. // Проект «Русская армия в Великой войне». Шанин, Теодор. Революция как момент истины. Россия 1905-1907 гг. - 1917-1922 гг.. — М. : Весь Мир, 1997. — 560 p. — ISBN 5-777-0039-X.
ივანე ტოლმაჩოვი

ივანე ნიკოლოზის ძე ტოლმაჩოვი (რუს. Ива́н Никола́евич Толмачёв; დ. 6 იანვარი. 1863, კალუგის გუბერნია, — გ. 28 ივნისი, 1931) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1911). სამხედრო სამსახურში იყო 1882 წლიდან. დაამთავრა ნიკოლოზის სახელობის გენერალური შტაბის აკადემია (1889). მსახურობდა კიევის სამხედრო ოლქის შტაბში სხვადასხვა პოზიციაზე. 1898 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1904-1907 წლებში მეთაურობდა ბენდერის 132-ე ქვეით პოლკს. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოში რევოლუციური გამოსვლების, მათ შორის, გურიის რესპუბლიკის სასტიკ ჩახშობაში, რისთვისაც 1907 წელს გენერალ-მაიორის წოდება მიიღო. იმავე წელს ერთხანს იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის გენერალური შტაბის საოლქო მორიგე გენერალი და მე-16 საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი. 1907-1911 წლებში იყო ქ. ოდესის მმართველი, მფარველობდა მემარჯვენე „შავრაზმულ“ რუსულ ორგანიზაციებს. 1911 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით. 1914-1917 წლებში კვლავ საშტაბო თანამდებობებზე იყო მინსკის სამხედრო ოლქში და სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტზე. რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ემიგრაციაში იყო გერმანიაში. Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. — М., 2009. — С. 584. Шанин, Теодор. Революция как момент истины. Россия 1905-1907 гг. - 1917-1922 гг.. — М. : Весь Мир, 1997. — 560 p. — ISBN 5-777-0039-X.
აბრეკ ფხალაძე

აბრეკ ფხალაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1920 — გ. 9 იანვარი, 2018) – ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1969). დაიბადა 1920 წლის 10 ოქტომბერს. 1937-1939 წლებში სწავლობდა თბილისის საესტრადო სტუდიაში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1950 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის მოზარდ-მაყურებელთა თეატრში. წლების განმავლობაში იყო მისი წამყვანი მსახიობი. გადაღებულია ფილმებში: „მშვენიერი კოსტიუმი“ (ლ. ელიავა, 1973), „შერეკილები“ (ე. შენგელაია, 1973), „თერმომეტრი“ (რ. შარაბიძე, 1975), „გზა შინისაკენ“ (ა. რეხვიაშვილი, 1981), „ცხელი ზაფხულის სამი დღე (მ. კოკოჩაშვილი, 1981), „ადამიანთა სევდა“ (გ. ჩოხელი, 1984), „წერილები ნაძვებს" (გ. ჩოხელი, 1986), „საფეხური" (ა. რეხვიაშვილი, 1986), „დამშვიდობება“ (ზ. თუთბერიძე, 1987), „სამოთხის გვრიტები" (გ. ჩოხელი, 1997). იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე. აბრეკ ფხალაძე გარდაიცვალა 2018 წლის 9 იანვარს. 1969 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი 1965 — ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი — ფხალაძე 1970 — გამსვლელი პაიკი 1973 — მშვენიერი კოსტიუმი 1973 — შერეკილები — ნოშრევანი 1975 — თერმომეტრი 1981 — ცხელი ზაფხულის სამი დღე — ლოტბარი 1981 — ძნელი დასაწყისი — მიხეილი 1981 — გზა შინისაკენ 1984 — ადამიანთა სევდა 1986 — საფეხური — მიხეილი (მასწავლებელი) 1986 — წერილი ნაძვებს 1987 — დამშვიდობება (ხანა ჩვენი ბავშვობისა) 1988 — მეტიჩარა 1997 — სამოთხის გვრიტები — აბრეკი აბრეკ ფხალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი აბრეკ ფხალაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია აბრეკ ფხალაძე კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1969. № 12. გვ. 628.
იოსიპ ბეზპალკო

იოსიპ ბეზპალკო (დ. 13 მაისი, 1881, ჩერნივცი — გ. 1950, ყაზახეთის საკონცენტრაციო ბანაკი) — უკრაინელი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი, რედაქტორი. სწავლობდა ჩერნივცის გიმნაზიაში. 1899 წელს დააარსა გიმნაზიისა და სტუდენტური ახალგაზრდობის ფარული წრე. 1901–1902 წლებში იყო ბუკოვინის ეროვნული ორგანიზაციის ორგანოს — გაზეთ „ბუკოვინის“ რედაქტორი. ბუკოვინაში პირველი ამხანაგობის — „სიჩის“ დამაარსებელი და ჟურნალ „პრომინის“ (Промінь — სხივი) რედაქტორი. 1907–1908 წლებში იყო ბუკოვინის პროფკავშირების სამხარეო მდივანი. იყო უკრაინის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ბუკოვინის სამხარეო ორგანიზაციის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი (1906–1918), ასევე გაზეთებისა „ბორბა“ (1908–1914, 1918; Борба — ბრძოლა) და „ზალიზნიჩნიკ“ (1910; Залізничник — რკინიგზელი). 1914 წლიდან აქტიურად თანამშრომლობდა უკრაინის გათავისუფლების კავშირთან ვენაში. 1915–1918 წლებში ახორციელებდა ეროვნულ-საგანმანათლებლო სააღმზრდელო სამუშაოს რუსეთის არმიის დატყვევებული სამხედრო მოსამსახურეებისთვის — უკრაინელებისთვის ზემო ავსტრიისა (ფრაიშტადტი) და გერმანიის (რაშტატი, ზალცვედელი, ვეცლარი) ბანაკებში. 1918 წელს იყო ბუკოვინაში უკრაინის ეროვნული რადის წევრი და ჩერნივცის მერი. როგორც ბუკოვინის წარმომადგენელი დელეგატი ესწრებოდა დირექტორიისა და მთავრობის საზეიმო სხდომას, რომელიც უკრაინული მიწების გაერთიანების დღესასწაულს მიეძღვნა. იყო მშრომელთა კონგრესისა (კიევი, 1919) და დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის ეროვნული რადის წევრი. 1919–1920 წლებში ბორის მარტოსის მთავრობაში იკავებდა შრომის მინისტრის თანამდებობას. 1922 წლიდან იყო უკრაინის სამეურნეო აკადემიის ხელმძღვანელი (პოდებრადი, დღ. ჩეხეთი). გამოქვეყნებული აქვს პოლიტიკური სტატიები და ძიებანი XIX–XX საუკუნეების გერმანულ-სლავური ურთიერთობების შესახებ. 1938 წელს აირჩიეს უკრაინის სიჩის კავშირის თავმჯდომარედ. 1945 წელს საბჭოთა სპეცსამსახურებმა დააპატიმრეს პრაღაში და გაგზავნეს ყაზახეთის ერთ-ერთ საკონცენტრაციო ბანაკში, სადაც დაიღუპა კიდეც. Поступове пробудження національної гідності полонених українців у таборі Фрайштадт // Союз Визволення України 1914–1918. Відень, 1918; Симон Васильович Петлюра // Соціал-демократ. 1926, 28 трав. ↑ Studenti pražských univerzit 1882–1945 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q102399391"></a> ↑ Головацький, І. Д.. Безпалко Йосип Іванович ka. Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] (2003). ციტირების თარიღი: 15 მარტი, 2023