laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მესამე ქვეითი ბრიგადა (საქართველო)

მესამე ქვეითი ბრიგადა — ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ჩამოყალიბდა 2004 წლის დეკემბერში 22-ე მოტომსროლელი ბრიგადის ბაზაზე (შეიქმნა 1992 წელს 6 აგვისტოს). ბრიგადას გავლილი აქვს GTEP-ისა (წვრთნისა და აღჭურვის პროგრამა) და SSOP-ის (სტაბილურობის შენარჩუნების ოპერატიული პროგრამა) საბრძოლო მომზადების პროგრამები. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა მონაწილეობას იღებდა სამშვიდობო ოპერაციაში კოსოვოს რეგიონში. 2007 წელს ბრიგადის 2000 სამხედრო მოსამსახურეს მიღებული აქვს მონაწილეობა სამშვიდობო ოპერაციაში ერაყში. 2010 წლის ოქტომბრიდან III ქვეითი ბრიგადის 31-ე და 32-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონები ასრულებდნენ ავღანეთის რესპუბლიკაში სამშვიდობო ოპერაციებს აშშ-ს საზღვაო ქვეითებთან ერთად. ბრიგადა განლაგებულია ქუთაისში და ექვემდებარება სახმელეთო ძალების დასავლეთ სარდლობას. ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011 ↑ სახმელეთო ჯარები. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
მეოთხე მექანიზირებული ბრიგადა (საქართველო)

მეოთხე ქვეითი ბრიგადა — ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 2004 წ. დანაყოფი 1991 წელს შინაგანი ჯარების ბაზაზე ჩამოყალიბდა და მას პირველი ოპერატიული პოლკი ეწოდებოდა. 1992-1993 წლებში პირველი ოპერატიული პოლკი პირველ ოპერატიულ ბრიგადად გარდაიქმნა, 2004 წელს ეწოდა IV ქვეითი ბრიგადა. 2013 წელს გადაკეთდა IV მექანიზირებულ ბრიგადად. 2007 წელს ბრიგადის პირადმა შემადგენლობამ ერაყში გადასროლის წინა მომზადების პროგრამა გაიარა, მაგრამ რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის გამო ვეღარ გაემგზავრა ერაყში. ბრიგადამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო 2008 წლის საბრძოლო მოქმედებებში, სადაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეფასებით „პირადმა შემადგენლობამ თავი გამოიჩინა მაღალი პროფესიონალიზმითა და საბრძოლო მომზადებით“. ამ ომში ბრიგადამ დაკარგა 41 სამხედრო მოსამსახურე მოკლულისა და 16 უგზო-უკვლოდ დაკარგულის სახით. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას. ↑ 1.0 1.1 მე-4 ქვეითმა ბრიგადამ იუბილე აღნიშნა. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 28.12.2008 ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011 ↑ სახმელეთო ჯარები. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
ცალკეული მსუბუქი ქვეითი ბატალიონი (საქართველო)

ცალკეული მსუბუქი ქვეითი ბატალიონი, ცალკე საბრძოლო ერთეული საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. დისლოკაციის ადგილია ქალაქი ბათუმი. ბატალიონი მომზადებულია სრული სპექტრის საომარი ოპერაციების შესასრულებლად. ქვედანაყოფის პირადი შემადგენლობა შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც საზღვაო დესანტი. ბატალიონის პირად შემადგენლობას მონაწილეობა აქვს მიღებული სამშვიდობო ოპერაციებში კოსოვოს რეგიონში, ერაყსა, ავღანეთსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში. ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011
პირველი საარტილერიო ბრიგადა (საქართველო)

პირველი საარტილერიო ბრიგადა — საარტილერიო ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 1993 წელს. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას. ბრიგადამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომში. 2010 წლიდან ბრიგადის პირადი შემადგენლობა სისტემატურად მონაწილეობს ISAF-ის ოპერაციაში ავღანეთში. ↑ სახმელეთო ჯარები. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011
მეორე საარტილერიო ბრიგადა (საქართველო)

მეორე საარტილერიო ბრიგადა, საარტილერიო ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 2008 წელს I საარტილერიო ჯგუფის ბაზაზე. ბრიგადის დისლოკაციის ადგილად ქალაქი ხონი განისაზღვრა. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების დასავლეთ სარდლობას. ბრიგადამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომში. 2010 წლიდან ბრიგადის პირადი შემადგენლობა სისტემატურად მონაწილეობს ISAF-ის ოპერაციაში ავღანეთში. ↑ მეორე საარტილერიო ბრიგადას დაარსებიდან 6 წელი შეუსრულდა[მკვდარი ბმული]. ექსპრესნიუსი. 02.11.2014 ↑ სახმელეთო ჯარები. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011
საინჟინრო ბრიგადა (საქართველო)

საინჟინრო ბრიგადა, ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ბრიგადის ძირითადი ამოცანებია: საინჟინრო ფორტიფიკაციული ნაგებობების შექმნა, მოწინააღმდეგისათვის საინჟინრო დაბრკოლებების აგება და საკუთარი ძალების მობილურობის უზრუნველყოფა. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა ასევე ემზადება ჰუმანიტარული განაღმვის ოპერაციების ჩატარებაში. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას. ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011 ↑ სახმელეთო ჯარები. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
კავშირგაბმულობის ცალკეული ბატალიონი (საქართველო)

კავშირგაბმულობის ცალკეული ბატალიონი, ქვედანაყოფი საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ბატალიონის ძირითადი ამოცანა შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფებთან უწყვეტი კავშირის უზრუნველყოფაა. განლაგებულია საგურამოში. ↑ 2011 წ. 26 მაისის აღლუმის პროგრამა[მკვდარი ბმული]. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. 25.05.2011
ჯუნო (ფილმი)

ჯუნო (ინგლ. Juno) — რეჟისორ ჯეისონ რაიტმანის დრამა-კომედიური ელემენტების შემცველი კინოფილმი. გადაღებულია დიაბლო კოუდის სცენარის მიხედვით. ფილმში მთავარ როლს ასრულებს ელენ პეიჯი. აგრეთვე მონაწილეობენ ჰოლივუდის ვარსკვლავები: მაიკლ სერა, ჯენიფერ გარნერი, ჯეისონ ბეიტმანი, ელისონ ჯენი, ოლივია ტირლბი და სხვები. ფილმის გადაღებები დაიწყო ვანკუვერში, 2007 წლის თებერვალს და გაგრძელდა იმავე წლის მარტამდე. პრემიერა გაიმართა 2007 წლის 8 სექტემბერს ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე, სადაც ოვაციები დაიმსახურა. წარდგენილი იყო ოსკარის პრემიაზე, რომლიდანაც ერთი ხვდა წილად — საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის. კინოკრიტიკოსების მხრიდან ფილმმა დადებითი შეფასება მიიღო. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯუნო (ფილმი) ოფიციალური საიტი „ჯუნო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ჯუნო“ — Allmovie-ზე „ჯუნო“ — Rotten Tomatoes ↑ 1.0 1.1 Juno (2007) - Box Office Mojo
ემონი

ემონი (შვედ. Emån) — მდინარე სამხრეთ შვედეთში. სათავეს იღებს ბოდაფორსის დასახლების ჩრდილოეთით, სმოლანდის მაღლობებზე და მიედინება 220 კმ სიგრძეზე, სანამ შეერწყმევა ბალტიის ზღვას, ქალაქ ოსკარსჰამნის სამხრეთით. ემონი პოპულარულია კანოოების მოყვარულებში, რადგან ის ადვილი სანაოსნოა და შვედეთის ფლორისა და ფაუნის ახლოს შეცნობის საშუალებას იძლევა. მდინარეში 30-ზე მეტი სახეობის თევზი ბინადრობს, რომელთა შორისაც აღსანიშნავია კალმახი. ემონის ნაპირებთან მდებარე მნიშვნელოვანი დასახლებებია ჰოლსბიბრუნი, კვილსფორსი, მოლილა და ჰოგსბი. შვედეთის მდინარეების სია ↑ „Emån“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 11 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 11 July 2010.
ჟანგბადი

ჟანგბადი (ლათ. Oxygenium; ქიმიური სიმბოლო — O {\displaystyle {\ce {O}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეორე პერიოდის, მეთექვსმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეექვსე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 8, ატომური მასა — 15.999. მეორე ყველაზე გავრცელებული ელემენტია დედამიწაზე, შეადგენს დედამიწის ქერქის მასის დაახ. 49%-ს და სრული მასის 28%-ს; მესამე ყველაზე გავრცელებული ელემენტია სამყაროში. დედამიწაზე ჟანგბადი კოვალენტურად ან იონურად ებმის სხვა ელემენტებს. ცალკე ჟანგბადი (მოლეკულური ორჟანგი O2, დიატომური მოლეკულა) პირველად დიდი რაოდენობით დედამიწაზე გაჩნდა პელოპროტეროზოულ ერაში (დაახ. 2,5-1,6 მილიარდი წლის წინა პერიოდში), როგორც ადრეული ანაერობების (არქეა და ბაქტერია) მეტაბოლური ურთიერთქმედების შედეგი. თავისუფალი ჟანგბადის დიდი რაოდენობით გაჩენამ იმდროინდელი ორგანიზმების უმრავლესობის გადაშენება გამოიწვია. ატმოსფერული თავისუფალი ჟანგბადის სიუხვე გვიანდელ გეოლოგიურ ეპოქებში დღემდე გამოწვეულია ფოტოსინთეზური ორგანიზმების - ოკეანეებში ფიტოფლანქტონისა და ფოთლოვანი მცენარეებით ხმელეთზე - არსებობით. ჩვეულებრივ პირობებში ჟანგბადის მოლეკულა ორ ატომიანია. ჰიპოქსია ლამბდა სენსორი ბნელი ჟანგბადი Walker, J. (1980). „The oxygen cycle“, რედ. Hutzinger O.: Handbook of Environmental Chemistry. Volume 1. Part A: The natural environment and the biogeochemical cycles. Berlin; Heidelberg; New York: Springer-Verlag, გვ. 258. ISBN 0-387-09688-4.  Oxidizing Agents > Oxygen Oxygen (O2) Properties, Uses, Applications Roald Hoffmann article on "The Story of O" დაარქივებული 2017-02-23 საიტზე Wayback Machine. WebElements.com – Oxygen Chemistry in its element podcast ↑ დოლიძე ვ., ციციშვილი ვ., „ოთხენოვანი ქიმიური ლექსიკონი“, თბ., 2004, გვ. 107 ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 240-241.
ვინდელელვენი

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვინდელელვენი ვინდელელვენი (შვედ. Vindelälven) — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში, მდინარე უმე-ელვის უდიდესი შენაკადი. სათავეს იღებს სკანდინავიის მთებში, ნორვეგია-შვედეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს, არეპლუგის კომუნაში. ამის შემდეგ ის მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კვეთს ლაპლანდიის სამხრეთ ნაწილს, ქალაქ ვინდელნს და ერწყმის მდინარე უმე-ელვის ქალაქ ვონონის სიახლოვეს, სანაპიროდან 25 მილის დაშორებით. ვინდელელვენი ჩრდილოეთ შვედეთის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. გაზაფხულობით, როდესაც წყლის დონე იწევს, ახასიათებს დატბორვები. შვედეთის მდინარეების სია (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. ინფორმაცია ვინდელელვენზე
კალიქსეელვენი

კალიქსეელვენი (შვედ. Kalix älv) — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. იგი ერთ-ერთია ნორლანდის რეგიონის იმ ოთხი მთავარი მდინარიდან, რომლებიც ხელშეუხებელია ჰიდროელექტრო ნაგებობებისაგან. მდინარის სიგრძე 461 კმ-ია, სათავეს იღებს კებნეკაისეს მთებში, კირუნის მუნიციპალიტეტში. სამხრეთ-აღმოსავლეთით, იგი ლაპლანდიას კვეთს, სამხრეთით კი ნორბოტენის ლენს. ერწყმის ბოტნიის ყურეს, კალიქსის დასახლების სამხრეთ-აღმოსავლეთით. კალიქსეელვენი ნორბოტენის სიგრძით მესამე მდინარეა. განვითარებულია საწყლოსნო ტურიზმის სახეობები. შვედეთის მდინარეების სია ↑ „Kalixälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-28. ციტირების თარიღი: 14 ივლისი, 2010.
ლაინიოელვენი

ლაინიოელვენი (შვედ. Lainioälven) — მდინარე შვედეთში, ლაპლანდიის ჩრდილოეთით, კირუნის მუნიციპალიტეტში. სათავეს იღებს მთის ტბიდან, რომელიც ნორვეგიასთან საზღვრის სიახლოვეს მდებარეობს. სათავიდან 200 კმ-ის მოშორებით, იგი მდინარე ტურნეელვენს ერწყმის, რომელიც თავის მხრივ ბოტნიის ყურეში ჩაედინება. ლაინიოელვენის ნაპირებთან მდებარე მნიშვნელოვანი ქალაქებია კანგოსი, ოვრე-სოპერო, ნედრე-სოპერო, ლაანავაარა და ლაინიო. ლაინიოელვენი ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე სუფთა სათევზაო მდინარედ მიიჩნევა. უხვადაა გავრცელებული ქარიყლაპია, ქორჭილა, Thymallus, კალმახი, სალმონი. ამ სახეობებზე თევზაობის სეზონია ივლისი-აგვისტო. შვედეთის მდინარეების სია ვებ-გვერდები, სადაც მოცემულია სურათები და ინფორმაცია: http://www.lainio.com დაარქივებული 2019-08-29 საიტზე Wayback Machine. http://www.neitigarden.se ↑ „Lainioälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი

აბდურაჰიმ ბეგ ასად ბეგ-ოღლუ ჰაგვერდიევი (აზერ. Əbdürrəhim bəy Əsəd bəy oğlu Haqverdov (Haqverdiyev); დ. 17 მაისი, 1870 ქ. შუშა ― გ. 11 დეკემბერი, 1933) — აზერბაიჯანელი მწერალი. აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1928). 1891 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში, 1899-იდან შეუდგა პედაგოგიურ, ლიტერატურულ და თეატრალურ მოღვაწეობას ბაქოში. იყო აზერბაიჯანის თეატრის კომისარი. მის მხატვრულ შემოქმედებაში აისახა ახალი ცხოვრების მშენებლობა სოფლად, აკრიტიკებდა წარსულის გადმონაშთებს, ბურჟუაზიულ წყობილებას, პროპაგანდას უწევდა საბჭოთა ხელისუფლებას. ტრაგედიაში „დანგრეული ბუდეები“ (1896) ასახა XIX საუკუნის მიწერულის თავადაზნაურული ფენის სოციალური კრიზისი. პიესაში „უბედური ახალგაზრდა“ (1900), პირველად აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში, გამოიყვანა პატრიარქალურ-ფეოდალურ სამყაროსთან მებრძოლი დემოკრატიულ გმირი. 1906 წელს ა. ჰაგვერდიევი აირჩიეს რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად ელიზავეტპოლის გუბერნიიდან. 1906-იდან აქტიურად თანამშრომლობდა ჟურნალ „მოლა ნასრედინში“, აქვეყნებდა მოთხრობებს, სტატიებს, ფელეტონებს. ეკუთვნის ნარკვევი „აზერბაიჯანის თეატრის ისტორიიდან“ (1924), მონოგრაფია „მ. ფ. ახუნდოვის ცხოვრება და მოღვაწეობა“ (1928). ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას. შაყულაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 584. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი — 2001. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q58357743"></a> ↑ Боиович М. М., «Члены Государственной Думы» (портреты и биографии) первый созыв, М., 1906, ст. 453
პანსიონი ჯერიკო

პანსიონი ჯერიკო (ინგლ. Jericho Mansions) — რეჟისორ ალბერტო სკიამას დამოუკიდებელი კინოფილმი, თრილერი. მთავარ როლშია ამერიკელი მსახიობი ჯეიმზ კაანი. მონაწილეობენ: ჯენიფერ ტილი, ჟენევიევ ბიუჟო და სხვები. ფილმი გამოვიდა 2003 წელს და საკმაო წარმატება მოიპოვა. გადაღებები მიმდინარეობდა ქალაქ სენტ-ჯონსში. „პანსიონი ჯერიკო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
საყელოიანი ხვლიკი

საყელოიანი ხვლიკი (Chlamidosaurus kingi სხვა ენებში Chlamydosaurus kingii) — ქვეწარმავალი ჯოჯოსებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 80 სმ აღწევს. გავრცელებულია ჩრდილო და ჩრდილო-დასავლეთ ავსტრალიასა და ახალ გვინეაში. აქვს ქერცლოვანი კანის ნაოჭი, ანუ საყელო, რომელიც დაკავშირებულია ენისქვეშა ძვლის გამონაზარდთან. როდესაც საყელოიანი ხვლიკი მშვიდადაა, ნაოჭი ყელზე აქვს დაკეცილი, საშიშროების დროს კი პირს აღებს, გამონაზარდები ჭიმავენ ნაოჭს და იგი ქოლგასავით იშლება. ამით საყელოიანი ხვლიკი მტრებს აფრთხობს; შეუძლია ტანაწეული, უკანა ფეხებით სირბილი. ხშირად ადის ხეზე. იკვებება მწერებით. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 202.
ლულეელვენი

ლულეელვენი (შვედ. Luleälven) — შვედეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე. სათავეს იღებს ჩრდილოეთ შვედეთში და მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 460 კმ სიგრძეზე, სადაც ქალაქ ლულეოსთან ერწყმის ბოტნიის ყურეს. ნორბოტენის რეგიონში სიგრძით მეორეა კალიქსეელვენის შემდეგ, მაგრამ პირველია წყლის საშუალო ხარჯით. აუზის ფართობია 25 240,5 კმ², საიდანაც 24 545,6 კმ² შვედეთის ტერიტორიაზეა, 694,9 კმ² კი ნორვეგიის. მდინარე ჰიდროენერგიის მნიშვნელოვანი წყაროა, მასზე აშენებულია უმნიშვნელოვანესი ჰიდროელექტროსადგურები. ინტენსიურად გამოიყენებოდა ხე-ტყის ტრანსპორტირებისთვის, მაგრამ ეს პროცესი 1980-იანი წლების დასაწყისში შეჩერდა. XIX-XX საუკუნეების განმავლობაში, მდინარეზე გადიოდა დამცავი ხაზი ჯერ რუსეთის იმპერიის, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის შემოჭრებისგან დასაცავად. თითქმის მთელს სიგრძეზე შემორჩენილია ფართო საფორტიფიკაციო ნაგებობები, რომლებიც ბოდენის ციხესიმაგრით მთავრდება ქალაქ ბოდენთან. ამ სიმაგრეებისა და ბუნკერების უმრავლესობის გამოყენება დღეს აღარ ხდება. შვედეთის მდინარეების სია (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Luleälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
პიტეე

პიტეე (შვედ. Piteälven) — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში, ნორბოტენის რეგიონში. იგი ერთ-ერთია ნორლანდის იმ ოთხ უმთავრეს მდინარეს შორის, რომლებიც ხელშეუვალნი არიან ჰიდროელექტროსადგურებისგან. სათავეს იღებს აღმოსავლეთ შვედეთში, იოკმოკის მუნიციპალიტეტში მდებარე ფართო ტბებიდან და მიემართება აღმოსავლეთ სანაპიროსკენ, სადაც პიტეოს მუნიციპალიტეტში ერწყმის ბოტნიის ყურეს. მისი სიგრძე 400 კმ-ია, აუზის ფართობი 11 200 კმ². მდინარეზე მდებარე უდიდესი ჩანჩქერია სტორფორსენი, რომელიც ნორბოტენის მნახველთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ადგილია. შვედეთის მდინარეების სია (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Piteälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
უმეელვენი

უმეელვენი (შვედ. Umeälven) — ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. მისი სიგრძე დაახლოებით 460 კმ-ია. სათავეს იღებს სკანდინავიის მთებში, ნორვეგიასთან საზღვრის სიახლოვეს მდებარე ოვერუმანის ტბიდან და მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. მის უდიდეს ნაწილზე, მიუყვება ევროპული ავტომაგისტრალი E12. დინებისას, იგი გადაკვეთს სტორუმანის ტბას. მისი წყლები ფართოდ გამოიყენება ჰიდროენერგიის მისაღებად. მთავარი შენაკადია მდინარე ვინდელელვენი. ჩაედინება ბოტნიის ყურეში, ქალაქ უმეოსთან მდებარე პატარა ქალაქ ჰოლმსუნდთან. შვედეთის მდინარეების სია (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) http://www.umealven.com დაარქივებული 2006-01-14 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Umeälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 11 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 11 July 2010.
დენი სასუ-ნგესო

დენი სასუ-ნგესო (ფრანგ. Denis Sassou Nguesso; დ. 23 ნოემბერი, 1943, ედუ, საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკა) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1979-1992 და 1997 წლიდან. მიეკუთვნება მბოშის ეთნიკურ ჯგუფს. 1961 წელს დაამთავრა სკოლა და შევიდა სამხედრო სამსახურში. 1963 წელს დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი საფრანგეთში, რის შემდეგაც ეკავა რამდენიმე სამხედრო თანამდებობა კონგოს რესპუბლიკის არმიაში. იყო 1968 წლის სახელმწიფო გადატრიალების ერთადერთი ორგანიზატორი. 1968 წელს გახდა სამთავრობო ხუნტის — რევოლუციის ეროვნული საბჭოს წევრი. 1969 წლიდან უკავია მაღალი თანამდებობები კონგოს შრომის პარტიაში. 1972 წლიდან არმიის კურატორია პარტიული ხაზით. 1945-1977 წწ. პარტიის კურატორია თავდაცვაში და სახელმწიფო უსაფრთხოებაში. 1976 წლიდან თავდაცვის მინისტრია, ხოლო 1977 წლიდან - პოლკოვნიკი. 1979 წლიდან ქვეყნის პრეზიდენტი, მთავრობისა და პარტიის ხელმძღვანელი, ასევე თავდაცვის, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა მინისტრია. 2002 და 2009 წლებში აირჩიეს პრეზიდენტად მომდევნო 7-წლიანი ვადით. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დენი სასუ-ნგესო Denis Sassou Nguesso
თურქული ვიკიპედია

თურქული ვიკიპედია (თურქ. Türkçe Vikipedi) — ვიკიპედიის განყოფილება თურქულ ენაზე. გაეშვა 2002 წლის 5 დეკემბერს. საინტერესოა, რომ მეასე სტატია თურქულ ვიკიპედიაში შეიქმნა მხოლოდ 2004 წელს. 2006 წლის ნოემბერში თურქული ვიკიპედია იყო ნომინირებული, ხოლო 2007 წელს პრემია „ოქროს ობობას“ (თურქ. Altın Örümcek) გამარჯვებული. დიდ ვიკიპედიებს შორის თურქულ ვიკიპედიას აქვს სიღრმის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელი. 2017 წლის 29 აპრილს თურქეთში ვიკიპედია დაბლოკეს. თურქეთის ინფორმაციისა და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების წარმომადგენლის განცხადებით — „ტექნიკური ანალიზისა და სამართლებრივი განხილვის შედეგად, ინტერნეტის მართვის შესახებ კანონის შესაბამისად, მიღებულ იქნა ადმინისტრაციული ზომა საიტთან დაკავშირებით“, რის შედეგადაც ვიკიპედია თურქეთში დაიბლოკა. კონკრეტული მიზეზები არ დასახელებულა. (თურქული) თურქული ვიკიპედია (თურქული) თურქული ვიკიპედიის მობილური ვერსია ↑ Turkish authorities block Wikipedia without giving reason ვიკიპედია შეიცავს განყოფილებას თურქულ ენაზე Türkçe Vikipedi
ფიულბერ იულუ

ფიულბერ იულუ (ფრანგ. Fulbert Youlou; დ. 9 ივნისი, 17 ივნისი ან 9 ივლისი, 1917 – 6 მაისი 1972) — კონგოელი კათოლიკე მღვდელი, ეროვნული ლიდერი და პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1960-1963 წწ. მიეკუთვნება ლარის ეთნიკურ ჯგუფს. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი Young, Eric (1999), „Youlou, Fulbert“, Appiah, Kwame Anthony; Gates, Henry Louis, Jr., Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience, New York: Basic Books, ISBN 0-465-00071-1, OCLC 41649745. (ფრანგული) Bernault, Florence (1996), Démocraties ambiguës en Afrique centrale: Congo-Brazzaville, Gabon, 1940-1965, Paris: Karthala, ISBN 2865376362, OCLC 36142247. Clark, John F. (1997), „Congo: Transition and the Struggle to Consolidate“, Clark, John F.; Gardinier, David E., Political Reform in Francophone Africa, Boulder: Westview Press, ISBN 0-8133-2785-7, OCLC 35318507. Gale Research Company (1999), Encyclopedia of World Biography, 16, Detroit, Michigan: Gale Research Company, ISBN 0787622214, OCLC 37813530, http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5229/is_2003/ai_n19151304. Italiaander, Rolf (1961), The New Leaders of Africa, Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall, OCLC 565528. ↑ 1.0 1.1 In African Powder Keg: Revolt and Dissent in Six Emergent Nations, author Ronald Matthews lists Youlou's date of birth as 9 June 1917. This date is also listed in Annuaire parlementaire des États d'Afrique noire, Députés et conseillers économiques des républiques d'expression française (1962). Matthews 1966, p. 169; Annuaire parlementaire des États d'Afrique noire: Députés et conseillers économiques des républiques d'expression française, Paris: Annuaire Afrique, 1962, OCLC 11833110. ↑ 2.0 2.1 In Africana: The Encyclopedia of the African and African-American Experience, Henry Louis Gates, Jr. and K. Anthony Appiah list Youlou's date of birth as 17 June 1917. Appiah და Gates 1999, p. 2036. ↑ 3.0 3.1 The Encyclopedia of World Biography by Gale Research Company lists Youlou's date of birth as 9 July 1917. Gale Research Company 1999, p. 466.
ალფონს მასემბა-დება

ალფონს მასემბა-დება (ფრანგ. Alphonse Massemba-Débat; დ. 1921 – გ. 25 მარტი 1977, ბრაზავილი) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1963-1968 წწ. 1963 წელს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხო ფიულბერ იულუს მთავრობა. თავის მხრივ მისი ხელისუფლება დაამხო მარიენ ნგუაბიმ. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი Encyclopédie Universalis, édition de 1977. Notices biographiques. Les voies du politique au Congo, Rémy Bazenguissa-Ganga. Karthala, 1997.
შელეფტეელვენი

შელეფტეელვენი (შვედ. Skellefteälven) — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. გეოგრაფიულად, ის სათავეს იღებს ნორბოტენის ლენში, რომელსაც ასევე შვედეთის ლაპლანდიის პროვინციას უწოდებენ, სადაც იგი ჰორნავანის, უდიაურისა და სტორავანის ტბებიდან გამოედინება. შემდეგ მიემართება სამხრეთ-დასავლეთით, ვესტერბოტენის ლენში, გაივლის ქალაქ შელეფტეოს და ვოსტრებოტენის პროვინციის ტერიტორიაზე ჩაედინება ბოტნიის ყურეში. შელეფტეელვენი ჩრდილოეთ შვედეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარეა, მისი სიგრძე 410 კმ-ია. ბევრი ჩრდილოური მდინარის მსგავსად, მისი წყლები გამოიყენება ჰიდროენერგიის მისაღებად. მდინარეში გავრცელებულია სალმონი და კალმახი, რის გამოც მეთევზეებს შორის პოპულარულ დანიშნულების ადგილს წარმოადგენს. შვედეთის მდინარეების სია (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. (შვედური) შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine. ↑ „Skellefteälven“. Nationalencyklopedin (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010. ↑ Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
ჯოჯოსებრნი

ჯოჯოსებრნი, აგამასებრნი (ლათ. Agamidae) — ხვლიკების ოჯახი. აქვთ პატარა, ფერებით დაფარული თავი, კარგად განვითარებული კიდურები, კუდი ჩვეულებრივ გრძელია, არ წყდება. კბილები ყბების ძვლის ზედა კიდეზეა მიმაგრებული. ოჯახში 35 გვარი და 300-მდე სახეობაა, გავრცელებულნი არიან აფრიკაში (მადაგასკარის გარდა), სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, აზიის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიასა და ახალ გვინეაზე. ყოფილ სსრკ-ში გვხვდებოდა 2 გვარი და 13 სახეობა. აღსანიშნავია კავკასიური ჯოჯო (Agama caucasica), რომლის სიგრძე 15 სმ აღწევს. გვხვდება ქართლის და ივრის ზეგნის მშრალ მთებსა და გორაკებზე. იმალება ქვების ქვეშ, ნაპრალებსა და სოროებში. იკვებება ძირითადად მწერებით; ჭამს მცენარეულ საკვებსაც. მრავლდება კვერცხებით. ველის ჯოჯო (A. sanguinolenta) შუა აზიასა და აღმოსავლეთ კავკასიის მთისწინეთის, უდაბნოებისა და ნახევრად უდაბნოების ერთ-ერთი დამახასიათებელი ხვლიკთაგანია. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 577.
ჯოჯო

ჯოჯო (ლათ. Ulex) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა, 2 მეტრამდე სიმაღლის ბუჩქებია. სქლად შებუსული ეკლიანი ტოტები და ქერქლისებრი ფოთლები აქვთ. დიდი, მოოქროსფრო-ყვითელი ყვავილები ორ-ორად სხედან ფოთლის იღლიებში. გვარში 2-მდე სახეობაა, რომლებიც გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში. საქართველოში (კოლხეთში) გვხვდება მხოლოდ 1 სახეობა — ევროპული ჯოჯო (Ulex Europaeus). იზრდება ზღვისპირა რაიონებში, დეგრადირებულ ფერდობებზე, გზის პირებზე. გაველურებულია. ლ. ხინთიბიძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 577, თბ 1987