laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ტაქალის სამეფო

ტაქალი (ან ტეგალი) — სახელმწიფო ნუბიის მთიანეთში, დღევანდელი სუდანის ცენტრალურ ნაწილში. მის გარშემო მდებარე კორდოფანისგან განსხვავებით მთიანი რეგიონი გამოირჩეოდა სინოტივით და მჭიდროდ დასახლებული იყო. ქვეყანა შეიქმნა ტექალის მასივის, რეგიონის ყველაზე მაღალი მთების გარშემო. მისი ადრეული ისტორია უცნობია. ზეპირი გადმოცემების თანახმად ის შეიქმნა სენარის სასულთნოსთან ერთად. ბევრი მეცნიერი თვლის, რომ ეს მცდარი წარმოდგენაა და სახელმწიფო გვიან XVIII საუკუნეში 1750–1780 წლებში შეიქმნა. მისი პირველი მმართველები ნახევრად მითოლოგიური პიროვნებები არიან. ითვლება, რომ მისი პირველი მმართველი იყო მუჰამედ ალ-რუბატაბი, რომელმაც დაიწყო ქვეყნის ჩამოყალიბება და მისმა შვილმა ისმაილმა დაასრულა. მიიჩნევა, რომ ის წარმოიქმნა სენარის დაცემისა და დარფურის სასულთნოს გაძლიერების დროს. მიუხედავად მცირე ზომისა, ქვეყანა ახერხებდა შეენარჩუნებინა დამოუკიდებლობა. ტაქალს სენართან დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. სიტუაცია არც 1821 წელს ეგვიპტელების მიერ სენარის დაპყრობის შემდეგ შეიცვალა. ეგვიპტეს ტაქალის დამორჩილების სამი წარუმატებელი მცდელობა ჰქონდა. საბოლოოდ მოხდა შეთანხმება, რომლის მიხედვითავ ტექალი ინარჩუნებდა დე-ფაქტო დამოუკიდებლობას, სამაგიეროდ ეგვიპტისთვის უნდა ეხადა ყოველწლიური სიმბოლური გადასახადი და დე-იურე ეგვიპტური სუდანის ნაწილად მიიჩნეოდა. 1884 წელს მუჰამად აჰმადის ძალებმა მოკლეს უმარ I და ქვეყანას 1889 წლამდე მართავდნენ. აჰმადის ინგლისელებთან დამარცხების შემდექ ტაქალმა ისევ აღიდგინა დამოუკიდებლობა, თუმცა ახლა ის ბრიტანეთის გავლენის ქვეშ მოექცა. ბრიტანეთის მხარდაჭერით ტაქალის ტერიტორია და გავლენა კიდევ უფრო გაფართოვდა. ტაქალმა დამოუკიდებლობა საბოლოოდ 1969 წლის გადატრიალბის შემდეგ დაკარგა. დღეისთვის მაკუკებს (ტაქალის ტრადიციული პოლიტიკური ლიდერები) აღარ აქვთ პოლიტიკური ძალაუფლება და წარმოადგენენ მხოლოდ რეგიონის ხალხების რიტუალურ ლიდერებს. Janet J. Ewald: Soldier, Traders, and Slaves: State Formation and Economic Transformation in the Greater Nile Valley, 1700-1885. The University of Wisconsin Press, Madison 1990. ↑ 1.0 1.1 1.2 Ewald, Janet J. (1990). Soldier, Traders, and Slaves: State Formation and Economic Transformation in the Greater Nile Valley, 1700-1885. Madison: The University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-12604-8.
ფრენა

ფრენა — ობიექტის დამოუკიდებელი გადაადგილება აირებში ან ვაკუუმში. ეს მოძრაობა შეიძლება განხორციელდეს რეაქტიული, ან ნებისმიერი სხვაგვარი ძრავით. ფრენა შესაძლებელია ძრავის გარეშეც (მაგალითად ინერციით). ფრენა (ცხოველისა) — ცხოველის გადაადგილება ჰაერში ფრთების საშუალებით. ფრენის უნარი აქვთ მწერებისა და ფრინველების უმრავლესობას, აგრეთვე ზოგ ძუძუმწოვარს (მაგალითად ღამურას). მფრინავ ცხოველებს აქვთ აგებულების მთელი რიგი თავისებურებები, რაც უადვილდებთ ფრენას — მრავალი მწერის ტრაქეების სისტემის გაფართოება, ფრინველების საჰაერო პარკები და პნევმატური ძვლები და სხვა. აქტიური ფრენის დროს ჰაერში გადაადგილება ხდება ფრთების მოქნევით, პასიური ფრენის დროს კი - პლანირებით (სრიალით და ლივლივით). მწერების ფრენის სიჩქარე 7,5 — 15-იდან (ბუზი) 54 კმ/სთ-მდე (პეპელა სფინქსი) აღწევს. ფრინველებისა — 35 — 140 კმ/სთ-მდე, პიკირებისას შეიძლება 300 კმ/სთ-ს მიაღწიოს (შავარდენი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 397.
ძიუდოს გენიოსი

ძიუდოს გენიოსი — რეჟისორ აკირა კუროსავას ფილმი. გამოვიდა 1943 წელს. წარმოადგენს ნაწარმოების „სუგატა სანსირო“ (ცუნეო ტომიტა) ეკრანიზაციას. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ძიუდოს გენიოსი „ძიუდოს გენიოსი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭო

რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭო (შემოკლებით: რსფსრ სახკომსაბჭო; 1918 წლამდე სახალხო კომისართა საბჭო) — საბჭოთა რუსეთის მმართველი ორგანო 1917-1946 წლებში. დაარსდა 1917 წლის 25 ოქტომბერს (7 ნოემბერს) როგორც „მუშათა და გლეხთა დროებითი მთავრობა“ და ეწოდა სახალხო კომისართა საბჭო. ეს სახელწოდება გამოიყენებოდა რსფსრ-ს 1918 წლის კონსტიტუციის მიღებამდე. 1918 წლიდან რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭოს ფორმიების პრეროგატივა ჰქონდა სრულიად რუსეთის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს, ხოლო 1937 წლიდან — რსფსრ უმაღლეს საბჭოს. რსფსრ სახკომსაბჭო დაკომპლექტდა სახალხო კომისრებისაგან, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ საბჭოთა რუსეთის სახალხო კომისარიატებს. სახალხო კომისართა საბჭოს ხელმძღვანელობდა სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. მსგავსი სახკომსაბჭოები შეიქმნა სხვა საბჭოთა რესპუბლიკებშიც. სსრკ-ის შექმნის შემდეგ, სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულების ხელმოწერიდან (1922 წლის 29 დეკემბერი) სსრკ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს ფორმირებამდე (1923 წლის 6 ივლისი) რსფსრ სახკომსაბჭო ასრულებდა სსრკ-ის მთავრობის მოვალეობას. 1946 წლის 23 მარტს, რსფსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანების თანახმად რსფსრ სახკომსაბჭოს ეწოდა რსფსრ მინისტრთა საბჭო. Декреты Советской власти. Том 1. 25 октября 1917 — 16 марта 1918 Правители России и Советского Союза, биографическо-хронологический справочник დაარქივებული 2020-08-04 საიტზე Wayback Machine. Октябрьская революция: главное событие XX века или трагическая ошибка? Декрет СНК о свободе совести, церковных и религиозных обществах
ამსტერდამის ხელშეკრულება (1717)

ამსტერდამის ხელშეკრულება — დაიდო 1717 წლის 15 აგვისტოს რუსეთს, საფრანგეთსა და პრუსიას შორის, როდესაც ჩრდილოეთის ომის დასასრული უკვე განსაზღვრული იყო. მხარეები შეთანხმდნენ ყველა საკითხზე. მათ შორის, საფრანგეთი თანახმა იყო მიეღო რუსეთ-შვედეთის სამომავლო სამშვიდობო მოლაპარაკება და უარი თქვა შვედეთთან კავშირზე. რუსეთის მხრიდან შეთანხმებას ხელი მოაწერა პეტრე შაფიროვმა. Амстердамский договор 1717 года.
ლომაივიტის კუნძულები

ლომაივიტის კუნძულები (ინგლ. Lomaiviti Islands) — კუნძულების ჯგუფი ფიჯის რესპუბლიკაში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან აღმოსავლეთის ოლქის ლომაივიტის პროვინციის შემადგენლობაში. ლომაივიტის კუნძულები მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, კოროს ზღვის დასავლეთით და კუნძულ ვიტი-ლევუდან აღმოსავლეთით. არქიპელაგი შედგება 7 დიდი და ბევრი უფრო პატარა კუნძულებისგან, რომლებსაც უპირატესად აქვთ ვულკანური წარმოშობა. ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 484 კმ²-ს. არქიპელაგის ყველაზე დიდი კუნძულებია — ნგაუ (140 კმ²), კორო (104 კმ²) და ოვალაუ (102,3 კმ²). სხვა კუნძულებია — იანუტა-ლაილაი, იანუტა-ლევუ, მოტურიკი, მაკონდრონგა, მაკონგაი, ვაკაია, მბატიკი, ნაირაი და სხვა. კლიმატი ლომაივიტის კუნძულებზე ტროპიკულია. არქეოლოგიური აღმოჩენების თანახმად (ქალის სკილეტი კუნძულ მოტურიკიზე), არქიპელაგი დასახლებული იყო ლაპიტას კულტურის წარმომადგენლებით 2500 წელზე მეტი ხნის წინ. არქიპელაგის პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი მოგზაური უილიამ ბლაი, რომელმაც მის გვერდით გაცურა 1789 წლის მაისში. 1792 წელს ბლაიმ ხელმეორედ გამოიკვლია კუნძულები. 1879 წლის 14 მაისს არქიპელაგის შემადგენლობაში მყოფ კუნძულ იანუტა-ლაილაიზე, გადმოსხდნენ პირველი ინდოეთიდან ჩამოსული ფიჯი-ინდოელები, რომლებიც შემდგომში მუშაობდნენ ფიჯის პლანტაციებში. 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად ლომაივიტის კუნძულებზე ცხოვრობდა 16 461 ადამიანი. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია — ქალაქი ლევუკა, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ოვალაუზე. ქალაქი დაახლოებით 1820 წელს დააარსეს ევროპელმა დასახლებულებმა და ვაჭრებმა და თანამედროვე ტიპის პირველი ქალაქია ფიჯის კუნძულებზე. 1871 წლიდან 1877 წლამდე პერიოდში ლევუკა იყო დედაქალაქი ჯერ ფიჯის დამოუკიდებელი სახელმწიფოსი, ხოლო შემდეგ იმავე დასახელების ბრიტანეთის კოლონიის (დედაქალაქის ოფიციალური გადატანა სუვაში შედგა 1882 წელს). ეკონომიკის ძირითადი საფუძველია — სოფლის მეურნეობა (უპირველეს ყოვლისა, კოპრის წარმოება). ↑ 1.0 1.1 1.2 David Stanley., Moon Fiji, Avalon Travel, 2007. — P. 189, 340 ეგზ., ISBN 9781566919821. ↑ Rowan McKinnon., South Pacific, 4-ე გამოცემა, Lonely Planet, 2009. — P. 147, 704 p, ISBN 9781741047868. ↑ 3.0 3.1 David Stanley., Moon Fiji, 8-ე გამოცემა, Avalon Travel, 2007. — P. 202, 340 ეგზ., ISBN 9781566919821. ↑ Max Quanchi; John Robson., Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands, Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005. — P. xiii, ISBN 0810853957.
აწითაქუ

აწითაქუ, აცეტუკი — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გაგრის ქედზე, რიწის ტბის ჩრდილოეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2538 მ. აგებულია ბაიოსური ტუფ-პორფირიტებით. კალთები დაფარულია სოჭნარ-წიფლნარით. ტყის ზონის ზემოთ სუბალპური და ალპური მდელოებია. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 25. ↑ ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 271.
ბირკიანის ციხე

ბირკიანის ციხე — ციხე-კომპლექსი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბირკიანში, ადგილ ცქვიტაძისხევში, მთაზე. შემორჩენილია კომპლექსის ნანგრევები. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კომპლექსში შედის კოშკი, წმინდა გიორგის ეკლესია და გალავანი. კოშკი და გალავანი ნაგებია ნატეხი ქვით, ეკლესია - რიყის ქვით. აქა-იქ ქვიშაქვაცაა გამოყენებული. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული: შემორჩენილია კოშკის, გალავნისა და დარბაზული ეკლესიის უმნიშვნელო ნაწილები. რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 70.
გაღმაციხე

გაღმაციხე — მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქუმელაურთის ჩრდილოეთით, კლდოვანი მთის თხემზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა (4,2 X 4 მ), ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. კედლები გარედან მიწანარევი ნაკელით არის შელესილი. ძეგლი დაზიანებულია: შემორჩენილია სამი სართული, ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვა. პირველ სართულზე თაღოვანი შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. დანარჩენი კედლები ყრუა. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია, აღმოსავლეთ კედელში პატარა თაღოვანი სარკმელი, სამხრეთ კედელში - ორი სათოფური. მესამე სართულის ჩრდილოეთ კედელში, მეორე სართულის კარის გასწვრივ, თაღოვანი კარია გაჭრილი. აღმოსავლეთით, ერთიმეორის თავზე, სათოფური და თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთით - ორი სათოფური. კოშკს დასავლეთიდან მიშენებული აქვს მასზე უფრო მოზრდილი, გეგმით თითქმის კვადრატული (5,8 X 5,5 მ) ნაგებობა, რომლის სამხრეთ კედელი კოშკის სამხრეთ კედლის ხაზზე მდებარეობს. თაღოვანი შესასვლელი მას ჩრდილოეთიდან აქვს. ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი სათოფურია, სამხრეთ კედელში - ერთი სათოფური და ორი პატარა თაღოვანი სარკმელი. თოფურია ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 153-154.
ქუმელაურთის კოშკი

ქუმელაურთის კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქუმელაურთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე ხისოს ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი ექვსსართულიანია (ზომები ფუძის დონეზე: 4,7 X 4,3 მ), ზემოთ შევიწროვებული. ნაშენია ფიქლით - მშრალად. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა, მონგრეულია მეექვსე სართულის კედლების ზედა ნაწილი. შესასვლელი პირველ სართულზეა — ჩრდილოეთიდან. კარი თაღოვანია. დასავლეთ კედელში ორი სათოფურია, აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში — თითო სწორკუთხა ნიში. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში თაღოვანი კარია. ჩრდილოეთ კედელში — პატარა თაღოვანი სარკმელი, აღმოსავლეთ კედელში - ერთი სათოფური. მესამე სართულის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სათოფურია, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში — თაღოვანი სარკმელი. მეოთხე სართულის აღმოსავლეთ კედელში ერთი სათოფურია, დასავლეთ კედელში - ორი, ჩრდილოეთ კედელში - ერთი თაღოვანი სარკმელი. მეხუთე სართულის ოთხივე კედელში თითო სათოფურია. მეექვსე სართულს ყოველ მხარეს ფიქლის კონსოლებზე დაყრდნობილი თითო სწორკუთხა მაშიკული აქვს. თოფურია ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 154.
ირაკლი კლიმიაშვილი

ირაკლი კლიმიაშვილი (დ. 30 მაისი, 1988) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ ნახევარმცველი. გამოდიოდა საქართველოს ახალგაზრდულ და ეროვნულ ნაკრებებში. ლატვიის ჩემპიონი (2): 2013, 2014 საქართველოს ჩემპიონი (1): 2008/2009 საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010 უზბეკეთის თასის მფლობელი (1): 2011 ლატვიის თასის ფინალისტი (1): 2013/2014 საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2009/2010 საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2010/2011 პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური) პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ ირაკლი კლიმიაშვილი კარიერას ქუთაისის "ტორპედოში" გააგრძელებს, საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“[მკვდარი ბმული], 25 დეკემბერი, 2014.
ყველაზე ლამაზები

ყველაზე ლამაზები — რეჟისორ აკირა კუროსავას ფილმი. გამოვიდა 1944 წელს. მოქმედება მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მიმდინარეობს. „ყველაზე ლამაზები“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ყველაზე ლამაზები“ — Allmovie-ზე
ვასერბილიგი

ვასერბილიგი (ლუქსემბურგულად Waasserbëlleg, გერმანულად Wasserbillig) — ქალაქი მდინარეების ზაუერისა და მოზელის შესართავებთან ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგოს აღმოსავლეთ ნაწილში და ეკუთვნის მერტერტის თემს. მდებარეობს უშუალოდ გერმანიის საზღვარზე. ვასერბილიგის რკინიგზაზე ერთმანეთს ერთვის და კვეთს ერთდროულად რამდენიმე რკინიგზა Bahnhof Wasserbillig. ლუქსემბურგის სარკინიგზო ხაზი–ვასერბილიგ – ლუქსემბურგი ვასერბილიგი – მერტერტ-პორტი ვასერბილიგი – (გერმანიის საზღვარი) – იგელი – ტრირი ჯაკ სანტერი (Jacques Santer) (* 1937), ევროკომისიის პრეზიდენტი 1995–1999 წლებში. Bahnhof Wasserbillig ↑ https://data.public.lu/fr/datasets/r/915d503f-62db-4a13-976c-57d78f0e97cb
კესელოს ციხე

კესელოს ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობათა კომპლექსი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომალოს ჩრდილოეთით, კლდოვან ბორცვზე, განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. ციხისაგან შემორჩენილია სამი ოთხკუთხა კოშკი და გალავნის ფრაგმენტები. სამივე კოშკი ნაგებია ფიქალი ქვით. კოშკები დაზიანებულია: ორი კოშკის სახურავი, სართულშუა გადახურვა და ზედა სართულის კედლების ნაწილი ჩამოშლილი აქვს. ზედა კოშკი (4,8 X 4,2 მ) ოთხსართულიანია (შემორჩენილი სიმაღლე 9,3 მეტრია). პირველ სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, მეორე სართულზე - დასავლეთიდან. მეორე სართულზე კედლები შიგნიდან მიწანარევი ნაკელითაა შელესილი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში - ორი სათოფური და ერთი სარკმელი. მესამე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელი და ორი სათოფურია, ჩრდილოეთ კედელში - ორი სათოფური. მეოთხე სართულის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, სამხრეთისაში - ერთი. კოშკის ბოლო ორი სართული სათავდაცვო იყო. აღმოსავლეთის ფასადის ზედა ნაწილში, კედლის წყობაში, ერთ ხაზზე, მთის ბროლის ხუთი ქვაა ჩასმული. კოშკი გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით. შუა კოშკი (5,1 X 5,1 მ) სამსართულიანია (სიმაღლე 7,75 მ), პირველ სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, მეორე სართულზე - ჩრდილოეთიდან. მეორე სართულზე აღმოსავლეთ კედელში სათოფურია, სამხრეთისაში - სარკმელი. მესამე სართულის ჩრდილოეთ კედელში კარის წირთხლია შემორჩენილი. სამხრეთ კედელში ორი სათოფური და ერთი სარკმელია, დასავლეთისაში - ერთი სათოფური. ქვედა კოშკი (5,2 X 4,2 მ) ოთხსართულიანია (შემორჩენილი სიმაღლე 7,25 მეტრია). პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდანაა, ამ კედელში ერთი სათოფურიცაა. მეორე სართულზე შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ჩრდილო-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ კედლებში თითო სათოფურია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში - სარკმელი და ორი სათოფური. მეორე და მესამე სართულები ნაკელნარევი თიხითაა შელესილი. მესამე სართულზე შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ამ სართულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სამხრეთ-დასავლეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში - ორი სათოფური და სარკმელი. მეოთხე სართულის ჩრდილო-დასავლეთ კედელში დიდი ზომის ღიობია, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში - ერთი სათოფური, სამხრეთ-აღმოსავლეთისაში - ერთი სარკმელი და ორი სათოფური, სამხრეთ-დასავლეთ კედელში - ორი სათოფური. სამივე კოშკში სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები). სართულები ერთმანეთს ხის მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდნენ. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კესელოს ციხე ქალდანი ა., საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 127-128.
იასავის კუნძულები

იასავის კუნძულები (ინგლ. Yasawa Islands) — კუნძულების ჯგუფი ფიჯის რესპუბლიკაში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან დასავლეთის ოლქის მბის პროვინციის შემადგენლობაში. იასავის კუნძულები მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, დაახლოებით 40 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით კუნძულ ვიტი-ლევუდან. არქიპელაგი შედგება დაახლოებით 20 კუნძულისაგან. ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 135 კმ²-ს. კუნძულები წაგრძელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთი მიმართულებით დაახლოებით 80 კმ-ზე. გეოლოგიური თვალსაზრისით კუნძულებს აქვთ ვულკანური წარმოშობა. კუნძულების ზედაპირი მთიანია; ოთხ კუნძულზე მთების სიმაღლე აჭარბებს 600 მეტრს. არქიპელაგის ყველაზე დიდი კუნძულებია: — იასავა, ნავიტი, ვაია, ვაია ლაიტაი, ნატულა, ტავევა და იაკეტა. კლიმატი კუნძულებზე ტროპიკულია. ხშირად ხდება გვალვები. იასავის კუნძულების ადამიანებით დასახლება სავარაუდოდ მოხდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 700 წელს, ფიჯის სხვა, უფრო დიდი კუნძულების დასახლებიდან რამდენიმე ასეული წლის შემდეგ. კუნძულების პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი ზღვაოსანი უილიამ ბლაი, რომელმაც არქიპელაგი აღმოაჩინა 1789 წელს, ცნობილ გემ «ბაუნტიზე» აჯანყებიდან უახლოეს ხანში. 1794 წელს კუნძულებს ესტუმრა კაპიტანი ბარბერი. მიუხედავად ამისა არქიპელაგის ზუსტი რუკები არ არსებობდა 1840 წლამდე, სანამ ის არ შეისწავლა ამერიკულმა ექსპედიციამ ჩარლზ უილკსის მეთაურობით. ↑ 1.0 1.1 Yasawa Islands. Lonely Planet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-10. ↑ Yasawa Islands Vacation Fiji Guide. Yasawa Islands Fiji Islands Travel and Island Guide. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-10. ↑ Ethan E. Cochrane., Human cultural diversity in prehistoric Fiji // Archaeology International.
ვეფხვის კვალს მიმყოლნი

ვეფხვის კვალს მიმყოლნი (იაპონურად: 虎の尾を踏む男達 Tora no o wo fumu otokotachi) — 1945 წლის სექტემბერში გამოსული აკირა კუროსავას სცენარითა და რეჟისორობით გადაღებული ფილმი. ეს რეჟისორის მესამე ფილმი იყო. მას საფუძვლად დაედო კაბუკის დადგმა, რომელიც თავისმხრივ ეყრდნობოდა ნოს სპექტაკლ „ატაკას“. ფილმი მაშინვე აკრძალა საოკუპაციო რეჟიმმა და მხოლოდ 1952 წელს გამოვიდა. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ფილმის დასაწყისში ტიტრები გვაცნობს, რომ 1185 წელს შოგუნ იოროტომოს ძმა იოშიცუნე გამარჯვებული ბრუნდებოდა დედაქალაქში, მაგრამ კაჯივარას ცილისწამების შემდეგ იორომოტო გადაწყვეტს სასიკვდილოთ დასაჯოს იოშიცუნე. იოშიცუნე იძულებულია თავის ერთგულ ექვს სამურაისთან ერთად გაიქცეს და თავშესაფარი ჰპოვოს ფიდიჰარა ფუჯივარასთან. მაგარმ იქ მიღწევა არც ისე ადვილია რადგან გზა გადის კარგად გამაგრებულ უღელტეხილზე, რომელსაც იცავს ტოგაში შაემონი (მსახიობი სუსუმუ ფუჯიტა). ისინი მთიელ მოხეტიალე ბუდისტ ბერთა სამოსით შემოსილნი ცდილობენ გადაიარონ უღელტეხილი ატაკა, რომელსაც საგანგებოდ იცავს ტოგაში შაემონი. ფილმი მოგვითხრობს თუ როგორ გადალახავენ ბერთა სამოსში გადაცმული სამურაები ამ ბარიერს. ფილმი სამი ნაწილისაგან შედგება. პირველ ნაწილში, უელტეხილამდე ორიოდე საათის სავალზე, ჯგუფს წამოეწევა მეკურტნე (მსახიობი ენომოტო კენიჩი). ეს სასაცილო და ერთი შეხედვით მოსულელო თანამგზავრი ადვილად მიხვდება თუ სინამდვილში ვინ არიან ეს მგზავრები და მათ აცნობებს რომ უღელტეხილზე უკვე ინფორმირებულნი არიან იოშიცუნეს გეგმებზე. ფილმის მეორე ნაწილი ასახვს ტოგაში შაემონის მიერ ბერთა დაკითხვის ფსიქოლოგიურ პერიპეტიებს. ბერების სახელით ლაპარაკობს მხოლოდ ბენქეი, რომლის მოხერხებულობას და გამჭრიახობის წყალობით ის დაარწმუნებს ტოგაში შაემონს რომ ისინი მხოლოდ სიმართალეს ამბობდნენ. ფილმის მესამე ნაწილი კი აღწერს ლხინს, რომელიც გაიმართება მას მერე რაც ტოგაში შაემონი ღირს ბერებს ძღვნად საკეს მიაშველებს იმის საპასუხოდ მათ თითქოსდა რომ არ დაუჯერა. ფილმის ბოლოს სცენა გვიჩვენებს წინა ღამის ნამთვრალევს და ბერებისგან მიტოვებულ მეკურტნეს, რომელსაც მდიდრულ სამოსში გამოღვიძებია, რაც აშკარად იოშიცუნეს საჩუქარია. მსახიობთა თამაში და რეჟისურა ნათელს ხდის რომ ტოგაში შაემონი სულაც არ იყო უჭკოო და მის მახვილ მზერას არ გამოპარვია თუ ვინ იყვნენ სინამდვილეში „მოხეტიალე ბერები". მაგრამ დაკითხვა ისე წარმართა, რომ გარშემო მყოფნი დარწმუნებულიყვნენ: ორჯერ ორი ოთხი კი არა ხუთია. ალბათ ეს უთქმელი ამბავი გახდა ამ ფილმის აკრძალვის მიზეზი რადგან ის აღიქმებოდა მოწოდებად: დაეცვათ და არ გაეცათ ამერიკელთა მიერ დამნაშავეებად გამოცხადებული იაპონელი სამხედროები. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ვეფხვის კვალს მიმყოლნი“ ვიკისაწყობში. ვეფხვის კვალს მიმყოლნი[მკვდარი ბმული] Allmovie-ზე ვეფხვის კვალს მიმყოლნი (იაპონური) იაპონური კინოს მონაცემთა ბაზაში
იგელი

იგელი (გერმ. Igel) — თემი, იგივე კომუნა ტრირ-ზაარბურგის რაიონში რაინლანდ-პფალცის მხარეში. იგელი შედის ტრირის ადმინისტრაციაში. ამ სოფელში მდებარეობს ისტორიულად გამორჩეული მონუმენტი, რომაული იგელის სვეტი, რომელიც 1986 წელს ტრირის სხვა რამდენიმე შენობა-ნაგებობასთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო კულტურის მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იგელში ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე. იგელი არის სახელმწიფო მნიშვნელობის უცხოური სატრანსპორტო მიმოსვლის ადგილი. Franziska Kandel: Familienbuch St. Dionysius Wasserliesch 1706–1899. (privat, 1994) H. Wurringen: Familienbuch der kath. Pfarrei Igel 1706-1798. (privat, 1939)
მამანუტის კუნძულები

მამანუტის კუნძულები (ინგლ. Mamanuca Islands) — კუნძულების ჯგუფი ფიჯის რესპუბლიკაში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან დასავლეთის ოლქის მბის პროვინციის შემადგენლობაში. მამანუტის კუნძულები წარმოადგენენ კუნძულების ჯგუფს, რომლებიც მდებარეობენ წყნარ ოკეანეში კუნძულ ვიტი-ლევუდან ჩრდილო-დასავლეთით. გეოლოგიური თვალსაზრისით, ყველაზე დიდ კუნძულებს აქვთ ვულკანური წარმოშობა, ამიტომ მათი ზედაპირი საკმაოდ უსწორმასწოროა. ამავე დროს სიდიდით უფრო პატარა კუნძულების უმრავლესობას აქვს მარჯნული წარმოშობა. არქიპელაგის ყველაზე დიდი კუნძულია — მალოლო. კლიმატი კუნძულებზე ტროპიკულია. გეოგრაფიულად არქიპელაგი შეიძლება დავყოთ ორ ნაწილად: მამანუტა-ი-რა (ქარსქვედა კუნძულები) და მამანუტა-ი-ტაკე (ქარსზედა კუნძულები). არქიპელაგში შედის შემდეგი კუნძულები: კუნძულების პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი ზღვაოსანი უილიამ ბლაი, რომელმაც არქიპელაგი აღმოაჩინა 1789 წელს, ცნობილ გემ «ბაუნტიზე» აჯანყებიდან უახლოეს ხანში. 1794 წელს უახლოესი იასავის კუნძულების გვერდით გაცურა გემმა კაპიტან ბაბერის მეთაურობით. სავარაუდოდ მანვე აღმოაჩინა მამანუტის კუნძულების ნაწილი. 1799 წელს კაპიტანმა ბენტლიმ აღმოაჩინა კუნძული მალოლო. მიუხედავად ამისა არქიპელაგი საფუძვლიანად პირველად შეისწავლა ამერიკელმა მკვლევარმა ჩარლზ უილკსმა, რომელიც მასზე იმყოფებოდა 1840 წლის ივლისში. ამასთან კუნძულელები საკმაოდ მტრულად შეხვდნენ უცხოტომელებს, მოკლეს გუნდის ორი წევრი. 2000 წელს არქიპელაგის ერთ-ერთ კუნძულ მონურიკიზე, ხდებოდა ფილმ «გარიყულის» გადაღება ტომ ჰენქსის მონაწილეობით. კუნძულ მალოლო-ლაილაიზე არსებობს ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი. დასახლებული პუნქტები არსებობს მხოლოდ კუნძულებზე მალოლო და მანა. მიუხედავად ამისა არქიპელაგის კუნძულების უმრავლესობაზე არსებობს ტურისტული ინფრასტრუქტურა, რის გამოც კუნძულები ფიჯის მსხვილი ტურისტული ცენტრია. ↑ Brian E. M. King., Creating island resorts, Routledge, 1997. — P. 30, 286 p, ISBN 0415149894. ↑ 2.0 2.1 The Mamanucas: a pictorial journey through the Mamanuca & Malolo Group of Islands, Fiji, Three Loose Coconuts Pty Ltd, 2006. — P. 6, 80 p, ISBN 0958756392. ↑ Mamanuca Islands. Lonely Planet. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-10.
იასავა (კუნძული)

იასავა (ინგლ. Yasawa) — ფიჯის რესპუბლიკის იასავის კუნძულების ჯგუფის მთავარი კუნძული, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან დასავლეთის ოლქის მბის პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძულს უკავია 32 კმ² ფართობი. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან — 244 მეტრი. ფიჯის მთავრობა დიდი ხნის განმავლობაში ატარებდა ტურისტებისგან დახურულ პოლიტიკას იასავის კუნძულებთან მიმართებაში. მაგრამ 1987 წელს მთავრობამ ნება დართო საკურორტო ზონის მშენებლობას. შედეგად, 1991 წელს იასავის სანაპიროზე გაიხსნა კურორტი, რომლის მესაკუთრეა ავსტრალია. ↑ David Stanley, Fiji, 2001, ISBN 1566913365, 9781566913362 Invalid ISBN.
საძულველი რვა

„საძულველი რვა“ (ინგლ. The Hateful Eight) — ამერიკული მისტიკური შავი კომედიური ვესტერნის ჟანრის ფილმი, რომელიც გამოვიდა 2015 წლის 25 დეკემბერს, ძველი, კინოფირების სტანდარტები აღჭურვილი კინოთეატრებისთვის. 31 დეკემბერს ფილმი სტანდარტულ თანამედროვე კინოთეატრებში გამოვიდა. მისი რეჟისორი და სცენარის ავტორია კვენტინ ტარანტინო. მთავარ როლებში არიან სემიუელ ლ. ჯექსონი, კურტ რასელი, ბრიუს დერნი, ჯენიფერ ჯეისონ ლი, უოლტონ გოგინსი, ტიმ როთი, მაიკლ მედსენი, დემიან ბიშირი და ჩენინგ ტატუმი. ფილმის მოქმედება ვითარდება ამერიკის სამოქალაქო ომიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, უაიომინგის შტატში. სემიუელ ლეროი ჯექსონი — მაიორი უორენი კურტ რასელი — ჯონ რუტ ვეშატელი ჯენიფერ ჯეისონ ლი — დამნაშავე დეიზი ბრიუს დერნი — გენერალი დემიან ბიშირი — მექსიკელი „საძულველი რვა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ THE HATEFUL EIGHT [70mm version (18)]. British Board of Film Classification (December 14, 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 22, 2015. ციტირების თარიღი: December 15, 2015. ↑ THE HATEFUL EIGHT [Multiplex version (18)]. British Board of Film Classification (December 11, 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 26, 2016. ციტირების თარიღი: December 15, 2015. ↑ Kennedy, Lisa; Svaldi, Aldo (26 სექტემბერი, 2014). „Quentin Tarantino set to shoot "Hateful Eight" in Colorado“. denverpost.com. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება) ↑ The Hateful Eight (2015). Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: May 31, 2015.