laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სან-პედრო-დე-ლა-კუევის მუნიციპალიტეტი

სან-პედრო-დე-ლა-კუევა (ესპ. Municipio de San Pedro de la Cueva) ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 458 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 229.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1864 წლის 14 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-პედრო-დე-ლა-კუევა. სონორის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM26sonora/municipios/26057a.html ↑ Instituto Nacional de Estadística y Geografía — 1983. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q795074"></a> ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ https://micodigopostal.org/sonora/San-pedro-de-la-cueva/ ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Jalisco es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Jalisco División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1499-9.
სანტა-კრუსის მუნიციპალიტეტი

სანტა-კრუსის მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Santa Cruz) ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 835 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.2%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 001.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-კრუსი. სონორის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM26sonora/municipios/26059a.html ↑ Instituto Nacional de Estadística y Geografía — 1983. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q795074"></a> ↑ http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ https://micodigopostal.org/sonora/santa-cruz/ ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Jalisco es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Jalisco División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1499-9.
სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი

სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი (ესპ. Municipio de Santa Ana) ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 203 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 476.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 11 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანტა-ანა. სონორის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM26sonora/municipios/26058a.html ↑ Instituto Nacional de Estadística y Geografía — 1983. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q795074"></a> ↑ 3.0 3.1 http://www.snim.rami.gob.mx/ ↑ https://micodigopostal.org/sonora/santa-ana/ ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Jalisco es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Jalisco División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1499-9.
ლანთანოზუქი

ლანთანოზუქი (ლათ. Lanthanosuchus) — ნამარხი ამფიბიების გვარი. ჰქონდათ მოკლე (14 სმ სიგრძის), უხეში ბორცვებით დაფარული გაბრტყელებული თავი და არალაბირინთული კბილები. ყბებზე გარეთ მიმართული ძვლოვანი გამონაზარდები იყო განვითარებული. ქალას ფორმით, სასის აგებულებით, სატვინე კაფსულის სუსტი გაძვალებით ლანთანოზუქი უახლოვდება უძველეს ამფიბიებს; კბილების, ქალას სმენისა და კეფის მიდამოების აგებულებით კი — ძველ ქვეწარმავლებს. ცნობილია ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიის ზედაპერმული ნალექებიდან. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 121.
ელ-ჩალი (პეტენი)

ელ-ჩალი — მუნიციპალიტეტი პეტენის დეპარტამენტში, გვატემალაში. მდებარეობს დეპარტამენტის დედაქალაქ ფლორესიდან 50 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 2018 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 095 ადამიანს შეადგენს. ფართობი 957.63 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 14 ადამიანი კმ²-ზე. ↑ República de Guatemala: Estimaciones y proyecciones de la población total a nivel municipal, Periodo 2015–2035 es. INE (August 2020). ციტირების თარიღი: 7 November 2020. ↑ Municipality of El Chal. Información general de nuestro bello municipio es. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 ნოემბერი 2021. ციტირების თარიღი: 7 November 2020.
სან-პაბლო-ვილია-დე-მიტლა

სან-პაბლო-ვილია-დე-მიტლა (ესპ. Municipio de San Pablo Villa de Mitla) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 13 587 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 280.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 48.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სან-პედრო-კიატონი

სან-პედრო-კიატონი (ესპ. Municipio de San Pedro Quiatoni) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 930 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.7%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 564.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 21.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სან-პედრო-ტოტოლაპა

სან-პედრო-ტოტოლაპა (ესპ. Municipio de San Pedro Totolapa) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 294 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 26.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 401.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 8.2 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სან-სებასტიან-აბასოლო

სან-სებასტიან-აბასოლო (ესპ. Municipio de San Sebastián Abasolo) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 999 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 15.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 129.8 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1878 წლის 6 დეკემბერს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სან-სებასტიან-ტეიტიპაკი

სან-სებასტიან-ტეიტიპაკი (ესპ. Municipio de San Sebastián Teitipac) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 189 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 30.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 71.8 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სანტა-ანა-დელ-ვალიე

სანტა-ანა-დელ-ვალიე (ესპ. Municipio de Santa Ana del Valle) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 179 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 27.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 78.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
სანტა-კრუს-პაპალუტლა

სანტა-კრუს-პაპალუტლა (ესპ. Municipio de Santa Cruz Papalutla) ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 242 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 14.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 151.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა. ოახაკის მუნიციპალიტეტები ↑ http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/oax/territorio/div_municipal.aspx ↑ Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 26, 2021 ↑ Censo de Población y Vivienda 2010 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: January 27, 2021 ↑ México en cifras - Medio Ambiente - Nayarit es. INEGI (January 2016). ციტირების თარიღი: February 12, 2021 ↑ (1996) Estado de Oaxaca División Territorial de 1810 a 1995. (es). Mexico: INEGI. ISBN 970-13-1507-3.
ჩანაქჩილარი (ბოლუს რაიონი)

ჩანაქჩილარი (თურქ. Çanakçılar ) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში. სოფელს ამავე სახელწოდება 1928 წლიდან ერქვა. სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 16 კმ-ით არის დაშორებული. ↑ https://www.nisanyanyeradlari.com/?yer=7125 ↑ http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239327 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 ﻿https://www.nufusune.com/6578-bolu-merkez-canakcilar-koy-nufusu﻿ ↑ 4.0 4.1 4.2 http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239327
ველისციხის სახალხო თეატრი

ვასო გოძიაშვილის სახელობის ველისციხის სახალხო თეატრი — თეატრი სოფელ ველისციხეში (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი). დაარსდა 1885 წელს როგორც სცენისმოყვარეთა დრამატული წრე. პირველად წარმოადგინა გიორგი ერისთავის „ძუნწი” და რაფიელ ერისთავის „ბიძიასთან გამოხმაურება”. 1917 წლის რევოლუციამდე თეატრის სცენაზე დაიდგა სპექტაკლები: ჰ. ჰაჯიბეკოვის ოპერეტა „არშინ მალ-ალან”, „მაშტი იბადი”, დ. ერისთავის „სამშობლო”, ა. წერეთლის „პატარა კახი”, ა. სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი”, ა. ცაგარლის „ციმბირელი”, „ხანუმა”, კურსელის „ორი ჯიბგირი” (დადგმა შ. საფაროვისა). შ. დადიანის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით თეატრის სცენაზე დაიდგა მისივე პიესა „საშინელი შურისძიება” ანუ „შვილი თუ საყვარელი”, ა. შაშიაშვილმა დადგა ა. ყაზბეგის „კონსტანტინე ბატონიშვილი”, ქ. ანდრონიკაშვილი-კახიძისამ — შ. დადიანის „გუშინდელნი”. ი. მებურიშვილმა და შ. დადიანმა საფუძველი ჩაუყარეს მუდმივ თეატრალურ დასს, რომელსაც „ლურჯხალათიანთა კოლექტივი“ უწოდეს. დასი 1929 წლამდე მუშაობდა და დგამდა პიესებს: ტ. რამიშვილის „სტუმარმასპინძლობა” (ი. მებურიშვილის დადგმა), ჰ. ჰაჯიბეკოვის „აშუღ-ყარიბი”, „ლეილ-მაჯნუნი” (ი. ბეჟანოვის დადგმა), ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი”, დ. თაქთაქიშვილის „ოჯახი” (რეჟ. ა. ჯაყელი), ნ. გოგოლის „რევიზორი”, ა. შირვანზადეს „ნამუსი” (რეჟ. ი. მებურიშვილი). 1929 წლიდან ველისციხეში „ლურჯხალათიანთა კოლექტივის“ ბაზაზე შეიქმნა საკოლმეურნეო თეატრი, რომელიც 1931 წლიდან პროფესიულ სახელმწიფო დრამატულ თეატრად გადაკეთდა, 1960 წელს კი ეწოდა ველისციხის სახალხო თეატრი. 1986 წლის 14 იანვარს აღინიშნა თეატრის საუკუნოვანი იუბილე. ველისციხის სახალხო თეატრში სხვადასხვა პერიოდში მოღვაწეობდნენ საქართველოს დამსახურებული არტისტები: ლ. თევზაძე, მ. მესხი, მ. ღაღაშვილი; კულტურის დამსახურებული მუშაკები: ც. ისაკოვი, ქ. მელექსაშვილი, ა. დავიდოვი, ა. თომაძე, ბ. ტატიშვილი და სხვ.; რეჟისორები: ა. ყაზაროვი, ი. გოგოლაძე, მ. ბაბლოიანი, ვ. კარდენახიშვილი, გ. ხოსიტაშვილი; მხატვრები: ა. ფერიშვილი, მ. არბოლიშვილი, ვ. შალვაშვილი, ზ. თათარაშვილი, ბ. ზეინალოვი. კარდენახიშვილი ნ., სეფიაშვილი კ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014.
ვასილ ველიჩკო

ვასილ ლვოვის ძე ველიჩკო (რუს. Васи́лий Льво́вич Вели́чко; დ. 2 ივლისი, 1860, პრილუკი, ახლანდ. უკრაინა, — გ. 31 დეკემბერი, 1903, პეტერბურგი) — რუსი მწერალი, პუბლიცისტი. გამოირჩეოდა კონსერვატიული და მონარქისტული შეხედულებებით, იყო რუსული თვითმპყრობელობის აპოლოგეტი. დაამთავრა პეტერბურგის სამართალმცოდნეობის სასწავლებელი (1883), მუშაობდა რუსეთის იმპერიის იუსტიციის და სახელმწიფო ქონების სამინისტროებში. 1880 წლიდან აქვეყნებდა საკუთარ ლექსებსა და მოთხრობებს. ახალგაზრდობაში ახლოს იყო პეტერბურგის ლიბერალურ ლიტერატურულ წრეებთან, 1890-იანი წლების შუა პერიოდიდან მისი შეხედულებები უკიდურესად კონსერვატიული და ნაციონალისტური გახდა. 1896–1899 წლებში იყო თბილისში გამოცემული რუსულენოვანი გაზეთის „კავკაზის“ მთავარი რედაქტორი. 1899 წელს მონაწილეობდა პეტერბურგში ერთ-ერთი პირველი მემარჯვენე-მონარქისტული და რელიგიურ-კონსერვატიული ორგანიზაციის „რუსული კრების“ დაფუძნებაში. 1902 წლიდან იყო ჟურნალ „რუსკი ვესტნიკის“ თანარედაქტორი. ველიჩკო თავის ნაწერებში ხოტბას ასხამდა საქართველოს და კავკასიაში რუსული სახელმწიფოებრივი ინტერესების გამტარებელ ბურჯს უწოდებდა, ხოლო სომხებს — არასაიმედო პარტნიორებს. ეწეოდა აქტიურ ანტისომხურ პროპაგანდას; ამასთანავე, მიიჩნევდა, რომ ქართველებისთვის, როგორც რაინდულ ტრადიციებზე აღზრდილი მეომარი ხალხისათვის, მავნებელი იყო ევროპული კულტურა და განათლება. 1894 წელს პეტერბურგში გამოსცა ორიგინალური და ნათარგმნი ლექსების კრებული „აღმოსავლური მოტივები“, რომელშიც ქართველი პოეტების (ნიკოლოზ ბარათაშვილი, გიორგი ერისთავი, ილია ჭავჭავაძე) თარგმანებიც შეიტანა (თარგმნა აგრეთვე აკაკი წერეთლის, გრიგოლ ვოლსკის და სხვათა ნაწარმოებები). ქართული თემატიკით მდიდარია პეტერბურგშივე გამოცემული ველიჩკოს პოეტური კრებული „არაბესკები“ (1904). ქართული საზოგადოება ველიჩკოში ქართული კულტურის პოპულარიზატორს ხედავდა და მის ჩამოსვლას თბილისში (1895) ხაზგასმული პატივისცემითა და საგანგებო ნადიმით შეხვდა, თუმცა ველიჩკოს მზარდ შოვინისტურ და რუსიფიკატორულ შეხედულებებთან ერთად ქართველი მოღვაწეთა უმეტესობა უარყოფითად განეწყო მის მიმართ (ველიჩკოს საქმიანობის უკიდურესად ნეგატიური შეფასებაა მოცემული აკაკი წერეთლის ლექსში — „ყიზილბაშურში“). Полн. собр. соч., т. 1–2, СПб., 1904–05. Кавказ. Чëрная книга, М., 2003. გოგებაშვილი ი., მოყვარე თუ მტერი? რჩ. თხზ. 5 ტომად, ტ. 3, თბ., 1990. ლასხიშვილი გ., მემუარები, თბ., 1992. ნოზაძე ც., ვ. ლ. ველიჩკოს წერილი გრ. ვოლსკისადმი, კრ.: ჟურნალისტიკის თეორიისა და ისტორიის საკითხები, დ. გამეზარდაშვილის რედ., ტ. 3, თბ., 1974. პოეტის ველიჩკოს პატივსაცემლად გამართული ნადიმი, «ივერია», 1895, № 217. ჯოლოგუა თ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. Апраксин П . Н., Бурнашев С. Н., Последние дни Величко, М., 1904. Воинство святого Георгия, წგ.: Жизнеописания русских монархистов начала ХХ века. Сост. и ред. А. Д. Степанов, А. А. Иванов, СПб., 2006. Нилус С. А., Близ есть при дверях, М.–СПб., 1999. Туманов Г. М., Характеристики и воспоминания, т. 2, Тфл., 1905. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
ტანია ველმანსი

ტანია ველმანსი (ქალიშვილობის გვარი — გუბიდელნიკოვა; ბულგ. Таня Георгиевa Губиделникова-Велманс, ფრანგ. Tania Velmans; დ. 6 იანვარი, 1938, ქ. სოფია, — გ. 2022) — ბულგარული წარმოშობის ფრანგი ხელოვნების ისტორიკოსი, ბიზანტინისტი. 1961 წლიდან ცხოვრობდა პარიზში. დაამთავრა „უმაღლესი კვლევების პრაქტიკული სკოლა“ (1964). მუშაობდა სამეცნიერო კვლევა-ძიებათა ეროვნულ ცენტრში, შემდეგ იყო ამ დაწესებულების დირექტორი. სადოქტორო დისერტაცია მიუძღვნა შუა საუკუნეების დასასრულის ბიზანტიურ მხატვრობას (1974). 1979 წელს ანდრე გრაბართან ერთად დააარსა ხელოვნების ისტორიისადმი მიძღვნილი პერიოდული კრებული „არქეოლოგიური რვეულები“ (Cahiers Archéologiques). ველმანსის შრომები ძირითადად ბიზანტიურ, ქართულ და სომხურ ხელოვნებას ეძღვნება. აქვს ნაშრომები ხელნაწერთა მორთულობის შესახებ. არის ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სიმპოზიუმებისა და სხვა ყრილობათა მონაწილე, წაიკითხა მოხსენებები: II სიმპოზიუმზე (1977) — „ვედრების სცენა ქართ. კედლის მხატვრობაში”, III სიმპოზიუმზე (1980) — „დაკვირვებანი იერუსალიმში შესვლის იკონოგრაფიაზე სვანეთის ეკლესიებში”; IV სიმპოზიუმზე (1983) — „ზენობნის ეკლესიის ფრესკები და წმ. ევსტათის ხილვის თემა საქართველოში”. ავტორია რამდენიმე წიგნისა და სამეცნიერო პერიოდიკაში გამოქვეყნებული მრავალი ათეული სპეციალური ნარკვევისა, მ. შ. წერილებისა ქართული ფრესკების, ცალკეული ძეგლების, მათთან დაკავშირებული პრობლემების, უმეტესად, იკონოგრაფიის საკითხების შესახებ [მაგ., „არქეოლოგიურ რვეულებში” დაბეჭდილი წერილები: „ყინწვისის ღვთისმშობლის ეკლესიის ფრესკები”, “მოციქულთა ზიარების უნიკალური გამოსახულება” (XXVII, 1978), „ვედრების გამოსახულება საქართველოს ეკლესიებსა და ბიზანტიური სამყაროს სხვა რეგიონებში” (XXIX, 1981), „წალენჯიხის ეკლესიის საკურთხევლის დეკორი” (XXXVI, 1988)]. Une image paléochrétienne rare au baptistère de Pitzunda: «Actas del VIII Congresso internacional de Arqueologia cristiana», Barcelona, 1972. Icones médiévales de Géorgie: «Archéologie», Juillet, 1982. Observations sur la peinture murale en Géorgie au début du XIII-e siècle: «Actes du colloque de Halle», 1989. Une icone du Musée de Mestia et le thème des Quarantes Martyrs en Géorgie: «Zograf», № 14, Belgrade, 1989. Le Miroir de l’invisible. Paintures at architectures en Géorgie (avec une contribution sur l’architecture de Adriano Alpago Novello), Paris, 1996. ბერიძე ვ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #121583775 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Persée — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q252430"></a> ↑ Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q96071920"></a> ↑ NUKAT — 2002. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729"></a> ↑ AlKindi <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355"></a>
ველოსპორტი

ველოსპორტი, საველოსიპედო სპორტი — სპორტის სახეობა, რომელიც ეფუძნება სატრანსპორტო საშუალებად ველოსიპედის გამოყენებას. ველოსპორტი მოიცავს სხვადასხვა დისციპლინას — ველოსიპედით რბოლას (გზატკეცილზე, დასერილ მიდამოზე, ტრეკზე და სხვ.), ფიგურულ რბოლას, ველოპოლოს, ველობურთს და სხვ. ველოსპორტი ასევე ტრიათლონის შემადგენელი ნაწილია. მთიდან დაშვება (მაუნთინბაიკი) ცალკე დისციპლინაა 1970 წლიდან (ოლიმპიური დისციპლინა 1996 წლიდან). ველოსპორტის, როგორც სპორტის სახეობის, დასაწყისად 1868 წლის 31 მაისს საფრანგეთში ხის ველოსიპედებით შემდგარი რბოლა (რბოლა პარიზი – რუანი, მანძილი 120 კმ) ითვლება. პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი ტრეკზე ჩატარდა 1863 წელს ჩიკაგოში, გზატკეცილზე — 1921 წელს კოპენჰაგენში. ველოსპორტი ოლიმპიური სახეობა გახდა კაცებში 1896 წელს, ქალებში — 1984 წელს. 1900 წელს პარიზში დაარსდა ველოსიპედისტთა საერთაშორისო კავშირი (Union Cycliste Internationale – UCI), რომელიც დღეისათვის აერთიანებს 100-ზე მეტი ქვეყნის ეროვნულ ფედერაციებს და რამდენიმე კონფედერაციას (მათ შორისაა საქართველოს ველოსპორტის ეროვნული ფედერაცია). 1965 წელს კავშირში შეიქმნა ორი კომიტეტი: პროფესიონალებისათვის და მოყვარულთათვის. პროფესიონალთათვის შეჯიბრება „ტურ დე ფრანსი” იმართება 1903 წლიდან, მოყვარულთათვის მსოფლიო ველოშეჯიბრება — 1948 წლიდან. ველოსპორტში მონაწილეები იყოფიან ასაკობრივ ჯგუფებად: საბავშვო, ახალგაზრდული და მოზრდილთა. საქართველოში ველოსპორტი XIX საუკუნის მიწურულიდან დაიწყო. თბილისში პირველი ველოტრეკი 1892 წელს ახლანდ. დიმიტრი უზნაძის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე ააგეს თავად ვასილ ჯორჯაძის თაოსნობით. ის იყო პირველ ასპარეზობაში გამარჯვებულიც. საქართველოში ველოსპორტის ფართო გავრცელება 1920-იანი წლებიდან დაიწყო. 1972-1989 წლებში თბილისის ახალ ველოტრეკზე (ცენტრალური ველოდრომი) ყოველწლიურად ტარდებოდა საერთაშორისო შეჯიბრებები საქართველოს ტელევიზიის პრიზზე (ცენტრალური ველოდრომი მდებარეობდა ახლანდ. უნივერსიტეტის ქუჩაზე, ამჟამად აღარ არსებობს). მოქმედებდა ბავშვთა და ოლიმპიური რეზერვების სპეციალური სკოლა. საკავშირო შეჯიბრებებში თბილისელთაგან პირველი ჩემპიონი გახდა გიორგი ლეჟავა (ოთხგზის, 1939-1945), შემდგომში სსრკ ჩემპიონები იყვნენ ო. დათუნაშვილი, ვ. ძებნიაური, ა. ხაბურზანია, ო. პროკოპენკო, ი. კავსაძე, ი. ვოლკოვი, ვ. პოპოვი, გ. ტრავკინი. 1960-იან წლებში განსაკუთრებულით წარმატებული იყო მსოფლიოს ჩემპიონი და რეკორდსმენი, სსრკ მრავალგზის ჩემპიონი ომარ ფხაკაძე. 1992 წელს შეიქმნა საქართველოს ველოსპორტის ეროვნული ფედერაცია. ჩევარდოვი პ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. ველოსპორტის ისტორია — საქართველოს ველოსპორტის ეროვნული ფედერაცია. ველოსპორტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ველურა

ველურა — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე (ზახორის თემი). მდებარეობს მდ. ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) ხეობის ზემო ნაწილში, ზღვის დონიდან 910 მ-ზე, ახალგორიდან 59 კმ-ის დაშორებით. 1922-1990 წლებში სოფელი ველურა შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ლენინგორის (ახალგორის) რაიონში. 1989 წელს სოფელში 38 მცხოვრები იყო, ეთნიკურად ოსები. ოლქის გაუქმების შემდეგ ლეხურის ზემო ხეობის სხვა სოფლებთან ერთად სეპარატისტული ძალების კონტროლის ქვეშ დარჩა. 2008 წლიდან საქართველოს კანონმდებლობით რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიაა. ამჟამად ნასოფლარია. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 246.