laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მერლანგი

მერლანგი (ლათ. Merlangius merlangus) — თევზი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 30-35 სმ-ს აღწევს. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, ევროპის სანაპიროებთან; შავ ზღვაში 1 ქვესახეობაა. მერლანგი ბინადრობს სანაპირო ზონაში. რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 590.
პატარა დიდი კაცი (ფილმი)

პატარა დიდი კაცი (ინგლ. Little Big Man) არის ამერიკული კინოაკადემიის ოსკარზე ნომინირებული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ფეი დუნავეი, დან ჯორჯი და სხვები. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ველური დასავლეთის ისტორიას ერთი მოხუცებული, 120 წლის მამაკაცი ყვება, მაყურებლის წინაშე ცოცხლდება ამბავი იმისა, თუ როგორ შეძლო ამ კაცმა გენერალ კასტერის მრისხანებას და სისასტიკეს გადარჩენოდა, როგორ იშვილეს ინდიელებმა და როგორ გახდა ცნობილი მშვილდოსნის – "ველური ბილის" მეგობარი... „პატარა დიდი კაცი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) როჯერ ებერტის განხილვა დაარქივებული 2010-07-08 საიტზე Wayback Machine.
მერლუზა

მერლუზა ხეკი, (ლათ. Merluccius) — თევზების გვარი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. შეიცავს დაახლოებით 15 სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე 30-50 სმ (იშვიათად 1,2 მ-მდე აღწევს). გავრცელებულია ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების ზომიერ და სუბტროპიკულ წყლებში. სქესობრივად მწიფდება 3-4 წლისა. მერლუზა იკვებება თევზებით. ჭამს საკუთარ ლიფსიტებსაც. რეწვის ობიექტია. მსოფლიოში წლიურად ტონობით მერლუზას იჭერენ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 590.
დეკარტული ნამრავლი

ორი სიმრავლის დეკარტული ნამრავლი სიმრავლეთა თეორიაში არის ყველა ისეთ დალაგებული წყვილის სიმრავლე, რომლის პირველი ელემენტი პირველი სიმრავლიდანაა, ხოლო მეორე ელემენტი — მეორიდან. მათემატიკურად დეკარტული ნამრავლი შემდეგი ფორმულით გამოისახება: X × Y = { ( x , y ) | x ∈ X , y ∈ Y } . {\displaystyle X\times Y=\{(x,y)|x\in X\;,y\in Y\}.} მაგალითად, სიმრავლის {ა,ბ,გ} დეკარტული ნამრავლი სიმრავლეზე {დ,ე} იქნება სიმრავლე {(ა,დ),(ბ,დ),(გ,დ),(ა,ე),(ბ,ე),(გ,ე)} დეკარტული ნამრავლი შესაძლებელია იგივე პრინციპით სამი ან მეტი სიმრავლის ნამრავლზეც განზოგადდეს. სიმრავლეების X1, ..., Xn დეკარტული ნამრავლი არის ისეთი დალაგებული n-ეულების სიმრავლე, რომელთაგანაც პირველი ელემენტი X1 სიმრავლიდანაა, მეორე - X2-დან და ასე შემდეგ. X 1 × ⋯ × X n = { ( x 1 , … , x n ) ∣ x 1 ∈ X 1 , ⋯ , x n ∈ X n } . {\displaystyle X_{1}\times \cdots \times X_{n}=\{(x_{1},\ldots ,x_{n})\mid x_{1}\in X_{1}\;,\cdots \;,x_{n}\in X_{n}\}.} აუცილებელი არ არის, რომ სიმრავლეებს, რომლებსაც ვამრავლებთ, თანაკვეთა არ ჰქონდეთ. მათი თანაკვეთა შეიძლება ცარიელი იყოს, მოიცავდეს ორივე სიმრავლის ნაწილს, ან სულაც ერთ-ერთი სიმრავლე მეორის ქვესიმრავლე იყოს (მათ შორის შესაძლოა სიმრავლეები ტოლი იყოს). მაგალითად სიმრავლეების {ა,ბ} და {ბ,გ} ნამრავლი იქნება {(ა,ბ),(ა,გ),(ბ,ბ),(ბ,გ)} სიმრავლის საკუთარ თავზე დეკარტულ ნამრავლს მისი დეკარტული კვადრატი ეწოდება. შესაბამისად განიმარტება სიმრავლის სხვა, უფრო მაღალი, ხარისხებიც.
ვრცელი (ტრადიციული) ნიშნები

ვრცელი, ანუ ტრადიციული ნიშანი წარმოადგენს ე.წ. არაგამარტივებულ ჩინურ ნიშნებს. არაგამარტივებული, ტრადიციული, იგივე ვრცელი ჩინური ნიშნები დღემდე გამოიყენება ტაივანსა და ჰონგ-კონგის საგანგებო ადმინისტრაციულ ზონაში, ასევე ჰუაციაოს, ანუ ზღვისგაღმელ ჩინელთა მიერ. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში ნიშანთა გამარტივების პროცესი რამდენიმე ნაბიჯად განხორციელდა. ეს გამარტივებული სადამწერლობო ნიშნები გამოიყენება ჩინეთსა და სინგაპურში. ტაივანში ვრცელ ნიშნებს 正體字 [zhèngtǐzì] ჯენტიზის, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში კი 繁体字 [fèngtǐzì] ფანტიზის უწოდებენ. ასევე იაპონიაშიც გაამარტივეს ჩინური ნიშნები, სადაც მას კანჯი (შინჯიტაი) ეწოდება, თუმცა ეს გამარტივება უფრო არასრული ხასიათისა იყო, თანაც იაპონიაში ეს პროცესი სულ სხვანაირად წარიმართა, ვიდრე ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. შედარების მიზნით აქ, ამ ცხრილში მაგალითის სახით მოტანილია ასობით ნიშანთაგან მხოლოდ რამდენიმე გამარტივებული იეროგლიფი, სადაც გამარტივებები, ან გამოტოვებული ხაზები საკმაოდ თვალსაჩინოა. Evolution of Chinese Characters Chinese Characters and Cultures Traditional Chinese Flashcards
გიორგი ბადრიშვილი

გიორგი მიხეილის ძე ბადრიშვილი (დ. 15 აგვისტო [ ძვ. სტ. 2 აგვისტო], 1906, სოფ. ფცა, ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი ― გ. 17 აპრილი, 1989, თბილისი ) — ქართველი აგრონომ-მემცენარე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 1930 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1950-1974 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მეცნიერების, პროპაგანდისა და სასოფლო-სამეურნეო განათლების მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1974-იდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მემცენარეობის კათედრის გამგე. 1987-იდან - ამავე კათედრის კონსულტანტი. ბადრიშვილმა შეისწავლა კარტოფილისა და ძირხვენების აგროტექნიკური საკითხები საქართველოს პირობებში. ბადრიშვილი იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-ტექნიკური საზოგადოების გამგეობის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ორი შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. თოდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 136. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 324.
ფინინი

ფინინი (Pīnyīn) — შემოკლებული სახელ-ფორმა სპეციალური სადამწერლობო სისტემისა, რომელსაც ჩინურად ეწოდება 漢語拼音方案 / 汉语拼音方案 Hànyǔ Pīnyīn Fāng'àn) „ბგერათა ფიქსაციის პროგრამა ჩინურში“. უფრო გავრცელებულია შემოკლებული სახელწოდება ფინინი, თუმცა „თონგ-ჲონგ ფინინს“ (ჩვეულებრივი ფინინი) ანდა „ჰან'ჲუ ფინინსაც“ (ჩინური ენის ფინინი) ამბობენ ან გამოიყენებენ. ფინინი წარმოადგენს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში მიღებულ ოფიციალურ რომანიზებულ სტანდარტს ჩინური სალიტერატურო ენისა. ჩინური ენის ფონეტიკური ტრანსლიტერაცია ლათინური ანბანის საფუძველზე დაადგინა ჩინეთის სახელმწიფო საბჭომ 1956 წლის 6 თებერვალს და ოფიციალურად 1957 წელს მიიღო, რითაც გაუქმდა 1921 წელს შემოღებული არალათინური „ჭუ-ინის ტრანსლიტერაცია“. ამავდროულად ოფიციალურად გამოცხადდა გამარტივებული სადამწერლობო სისტემა მთელ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. ფინინის ტრანსლიტერაცია ეფუძნება სალიტერატურო ჩინური ენის (ფუთუნხუა) წარმოთქმით ნორმებს. a-ა b-ბ c-ც ch-ჩ d-დ/ტ e-ე f-ჶ g-გ/კ h-ხ i-ი j-ძ'/ჯ k-ქ l-ლ m-მ n-ნ ng-ნ./ნგ o-ო p-ფ q-ჩ' r-'/ჟ' s-ს sh-შ t-თ u-უ ü-ჲუ w-ვ x-შ y-ჲ z-ძ/წ zh-ჭ' ვეიდ-ჯაილზი Yǐn Bīnyōng 尹斌庸, Mary Felley [Fù Mànlì 傅曼丽]: Chinese romanization. Pronunciation and Orthography / Hànyǔ Pīnyīn hé zhèngcífǎ 汉语拼音和正词法; Beijing: Sinolingua, 1990; ISBN 7-80052-148-6 / ISBN 0-8351-1930-0 (წიგნის ავტორი თავად იღებდა მონაწილეობას როგორც ერთ–ერთი წამყვანი სპეციალისტი ფინინის შემუშავებასა და დადგენაში) Reiner Stoppok: Pinyin-Schreibung. Rechtschreibung der amtlichen chinesischen Latein-Umschrift. Regeln und Beispiele; Reihe Sinica Bd. 11; Dülmen: Europäischer Universitätsverlag, 20032; ISBN 978-3-932329-19-7 Klaus Kaden: Die wichtigsten Transkriptionssysteme für die chinesische Sprache. Eine Einführung zum Selbststudium; Leipzig: VEB Verlag Enzyklopädie, 1975 (სხვა სისტემებთან შესადარებლად) Little Pinyin App 1.0 online დაარქივებული 2009-07-06 საიტზე Wayback Machine. New Edition Hanyu Pinyin Syllable Table დაარქივებული 2009-01-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Pinyin Bible დაარქივებული 2011-10-02 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)Read/Write using Unicode (ინგლისური)Tongyong and Hanyu Pinyin (ინგლისური)Hanyu Pinyin Information (ინგლისური) Zhuyin->Wade-Giles->Pinyin->Word List დაარქივებული 2007-01-13 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)English Wiktionary - Useful resource for identifying Chinese characters (copy and paste individual characters into "search" box) (ინგლისური) Wiktionary:Pinyin index (ინგლისური)U.S. Library of Congress conversion page (ინგლისური) Comprehensive explanation of Pinyin დაარქივებული 2008-04-22 საიტზე Wayback Machine.
მერქნიანი ჯიშები

მერქნიანი ჯიშები — არყი, ნაძვი, მუხა, ფიჭვი და სხვა მერქნიანი მცენარეები. გვხვდება ხეებისა და ბუჩქების სახით. ხეების სიმაღლე დამოკიდებულია სახეობრივ თავისებურებაზე და ზრდის პირობებზე. მათი სიმაღლე მერყეობს რამდენიმე ათეული სმ-იდან 100 მ-ზე მეტ სიმაღლემდე. პირველი სიდიდის ხეები 25 მ-ზე მეტია, მეორე — 15-იდან 25 მ-მდე. ხოლო მესამე 15-მდე. ტყეში პირველი სიდიდის ხეები შეადგენენ ხეთადგომის I იარუსს, მეორე სიდიდის ხეები ჩვეულებრივ განლაგებულია II იარუსში, მესამე სიდიდისა — III იარუსში, ზოგჯერ კი ქვეტყეშიც. ბუჩქების სიმაღლე 0,8 მ-იდან 6 მ-მდე აღწევს. მერქნიანი ჯიშები განსხვავდებიან აგრეთვე ღეროს სიმსხოთი, რომელიც ზოგჯერ 1 სმ-იდან რამდენიმე მ-მდე აღწევს. მერქნიან მცენარეთა უმრავლესობას, რომელთაც კარგად განვითარებული ფოთლის ფირფიტა (მუხა, ცაცხვი) აქვთ ფოთლოვან ჯიშებს უწოდებენ, ხოლო წვრილ ნემსისებრ ანუ ქერქლისებრ ფოთლოვანებს — წიწვოვანებს (ნაძვი, ფიჭვი, ტუია). წიწვოვანების უმეტესობა და ზოგიერთი ფოთლოვანი მარადმწვანეა, ფოთლოვანი ჯიშების უმრავლესობა კი ფოთოლმცვენი. ყველა მერქნიანი ჯიშები მრავალწლოვანია. მათი სიცოცხლის ხანრგძლივობა რამდენიმე ათეული წლიდან 3-5 ათ. წლამდე გრძელდება. ამ ჯიშებს, რომლებიც კარგად იტანენ ჰაერისა და ნიადაგის სიმშრალე, ქსეროფიტები ეწოდებათ, ხოლო დიდი რაოდენობით ტენის მომთხოვნ მცენარეებს — ჰიდროფიტები. სამეურნეო მნიშვნელობის მიხედვით მერქნიანი ჯიშები იყოფიან მთავარ (მუხა, ფიჭვი, ნაძვი) და თანმხლებ (ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა) ჯგუფებად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 592.
მერქნის მღრღნელები

მერქნის მღრღნელები (ლათ. Lyctidae) — პატარ-პატარა ხოჭოების ოჯახი. აქვთ მოგრძო, ზემოდან გაბრტყელებული სხეული. ვითარდებიან გამხმარ მერქანში, რითაც იკვებება ხოჭოც და მატლიც. ოჯახში 100-ზე მეტი სახეობაა. გავრცელებულია თითქმის მთელ დედამიწაზე (პოლარულ ოლქებს გარდა). ყოფილ სსრკ-ში 6 სახეობაა, რომელთაგანაც Lyctus suturalis და Lyctus brunneus მხოლოდ კავკასიასა დაშუა აზიაში გვხვდება. მერქნის მღრღნელები აზიანებენ ნაგებობებს, ტელეგრაფის ბოძებს, ავეჯს და სხვა ადგილებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 594.
მერქნიჭამიასებრნი

მერქნიჭამიასებრნი (ლათ. Cossidae) — ღამის პეპლების ოჯახი. აერთიანებს 600-მდე სახეობას. გავრცელებულია თითქმის ყველა კონტინენტზე, ყოფილ სსრკ-ში ყველაზე მეტად შუა აზიაში გვხვდება. მერქნიჭამიასებრთა მატლები მერქანში ღრღნიან გრძელ სავალებს, რითაც მნიშვნელოვანი ზიანი მოაქვთ. იშვიათად ბინადრობენ ბალახოვანი მცენარეების ფესვებში, ბოლქვებსა და ღეროებში. მერქნიანთა ძირითადი მავნებლებია მაჟაურა (Zeuzera pyrina), რომელიც ყველაზე მეტად აზიანებს იფნისა და ვაშლის ხეს, და სუნიანი მერქნიჭამია (Cossus cossus), რომელიც აზიანებს ხეხილისა და ტყის ჯიშებს (დაზიანებულ ხეს ძმრის სუნი ასდის). ორივე სახეობა გვხვდება როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 595.
მერჩულე (ღვთისმეტყველი)

მერჩულე, მერჯულე, ძველ საქართველოში — ღვთისმეტყველი. ქრისტიანული მოძღვრებისა და საეკლესიო სამართლის განსწავლული მცოდნე; ამა თუ იმ სარწმუნოების ავტორიტეტული მქადაგებელი და მასწავლებელი. მერჩულე ერთმორწმუნეს, იმავე რჯულის — სარწმუნოების აღმსარებელსაც ნიშნავდა. ფურცელაძე დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 595.
მერჩულიულნი

მერჩულიულნი — ქართულ ჰიმნოგრაფიაში დამკვიდრებული ალიტერაციის სახეობა, რომელიც გულისხმობს ძლისპირ-გალობას შორის ალიტერაციულ თანაფარდობას: გალობის ყოველ მუხლში მეორდება ძლისპირის საწყისი ასო, მარცვალი, ან სიტყვა. მერჩულიულნის დამკვიდრებას გიორგი მერჩულეს სახელს უკავშირებენ, მისი უძველესი დადასტურება მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978—988) გვხვდება. მერჩულიულნის ფორმით არის დაწერილი „საგალობელნი აღვსებისანი რვა-ხმანი“ (მიქაელ მოდრეკილის „იადგარი“) და გიორგი მთაწმიდლის „პარაკლიტონში“ (XI საუკუნე, ხელნაწერი A—93) შესული „სამარადისო საგალობელნი რვახმანი“. ჯღამაია ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 595—596. ინგოროყვა პ., თხზ., კრ. შვიდ ტომად, ტ. 3, თბ., 1965.
ბურატინო

ბურატინო (რუს. Бурати́но, იტალ. burattino — თოჯინა) — ალექსეი ტოლსტოის ზღაპრის „ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები“ (1936) მთავარი გმირი. პინოქიოს თავისუფალი რუსული ადაპტაცია დასაბამს იტალიური ნიღბების კომედიიდან იღებს. სიტყვა ბურატინო იტალიურად ხის თოჯინას ნიშნავს. წიგნი პირველად გამოიცა 1936 წელს და სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი საბჭოთა კავშირში. ნაწარმოები 1960 წელს რამდენიმე ფილმად გადაიღეს. 1939 — ოქროს გასაღები, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ოლგა შაგანოვა-ობრაზცოვა 1959 — ბურატინოს თავგადასავალი, ანიმაციური — ახმოვანებს ნინა გულიაევა 1965 — სად მინახავს?, ანიმაციური 1968 — ციცინათელა № 8, კრებული — ახმოვანებს ტამარა დმიტრიევა 1975 — ბურატინოს თავგადასავალი, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ტატიანა კანაევა, თამაშობს დიმა იოსიფოვი
გიორგი ბადრიძე (პედიატრი)

გიორგი ივანეს ძე ბადრიძე (დ. 16 მარტი, 1869, ქუთაისი — გ. 1 სექტემბერი, 1938, იქვე) — ქართველი პედიატრი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე. 1894 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1894–1896 მოსკოვის შინაგან სნეულებათა კლინიკის ორდინატორი იყო, 1896-1898 მუშაობდა თბილისის მიხეილის (ახლანდელი ქალაქის V) საავადმყოფოს თერაპიულ განყოფილებაში, ხოლო 1898–1906 — ქ. ნახიჩევანში ექიმად. 1906-იდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა ქუთაისში. მისი თაოსნობით დასაცლეთ საქართველოში გაიხსნა ბავშვთა სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულებები და თავშესაფრები. ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში ("მოამბე", "განთიადი", "ივერია", "დროება", "სამშობლო", "ჩვენი ქვეყანა" და სხვა) აქვეყნებდა სამეცნიერო-პოპულარულ სტატიებს მედიცინის ისტორიის, ჰიგიენის, ფილოსოფიის და სხვა საკითხებზე. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ქუთაისის გიმნაზიებში (ასწავლიდა ჰიგიენას). იყო ქუთაისის სამედიცინო საზოგადოების ერთ-ერთი ფუძემდებელი და თვალსაჩინო წევრი. გ. მხეიძე. ექიმი გიორგი ბადრიძე, თბილისი, 1965. შენგელია მ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 324. გიორგი ბადრიძე (პედიატრი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჩინური ხელოვნება

ჩინური ხელოვნება (ჩინ.: 中國藝術/中国艺术) — მისი უძველესი ისტორიის განმავლობაში მრავალფეროვანია და იყოფა ჩინეთის მმართველი დინასტიებისა და ტექნოლოგიის ცვლილებების მიხედვით. ხელოვნების განსხვავებულ ფორმებზე გავლენას ახდენდნენ დიდი ფილოსოფოსები, მასწავლებლები, რელიგიური ფიგურები და პოლიტიკური ლიდერები. ჩინური ხელოვნების კატეგორიებია ნატიფი ხელოვნება, ხალხური შემოქმედება და საშემსრულებლო ხელოვნება. აკრძალული ქალაქი Gowers, David, et al. Chinese Jade from the Neolithic to the Qing. Art Media Resources: 2002. ISBN 1-58886-033-7. Ebrey, Patricia, et al. Taoism and the Arts of China. University of California Press: 2000. ISBN 0-520-22784-0. Harper, Prudence Oliver. China: Dawn Of A Golden Age (200–750 AD). Yale University Press: 2004. ISBN 0-300-10487-1. Chinese Calligraphy დაარქივებული 2014-07-25 საიტზე Wayback Machine. The Final Frontier - Chinese contemporary art დაარქივებული 2014-02-27 საიტზე Wayback Machine. Chinese art, calligraphy, painting, ceramics, carving Art History of Chinese calligraphy, painting, and seal making
ქუნტა ჰაჯი

ქუნტა ჰაჯი ქიშიევი (დ. 1830, აული ღუნხო, დაღესტანი — გ. 19 მაისი, 1867, ვოლოგდის ოლქი) — ანდიური წარმოშობის ჩეჩენი რელიგიური მოღვაწე, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის სუფიური მოძრაობის დამაარსებელი. დაიბადა დაღესტანში, ანდიურ აულ ღუნხოში, თუმცა მისი ჩეჩენი ბიოგრაფები მიიჩნევენ, რომ ქუნტა ჰაჯი ქიშიევის დაბადების ადგილია ბარის ჩეჩნეთის სოფელი მელჩა-ხი. ყოველ შემთხვევაში, ეროვნებით იგი ჩეჩენი არ ყოფილა. ქუნტა ჰაჯის ნამდვილი სახელია აჰმადი, ხოლო „ქუნტა“ ანდიურ ენაზე ნიშნავს „ვაჟკაცს“. აღსანიშნავია ისიც, რომ ქუნტა-ჰაჯის მამა ქიში მწყემსად ედგა ჩეჩნებს. თავიდან ქუნტა-ჰაჯიც მწყემსი იყო. 18 წლისა იგი მექაში წავიდა ჰაჯის რიტუალის აღსასრულებლად და იქ გაეცნო ყადირიას სუფიური ორდენის მოძღვრებას, მიიღო უმაღლესი მუსლიმანური განათლება და ჩეჩნეთში დაბრუნდა. ქუნტა-ჰაჯის რელიგიური მოღვაწეობის დაწყება ემთხვევა შამილის საიმამოს არსებობის ბოლო წლებს. აღსანიშნავია, რომ თავად შამილი ნაყშბანდიას სუფიური ორდენის წევრი იყო და ქუნტა-ჰაჯის მოძღვრებას დიდად ეწინააღმდეგებოდა. დავძენთ იმასაც, რომ თუ ნაყშბანდიას ორდენის მოძღვრება მოითხოვს მუსლიმანის ღაზავათში მონაწილეობას, ქუნტა-ჰაჯი ვირდი პაციფიზმს ქადაგებს. ქუნტა ჰაჯის მიაჩნდა, რომ მუსლიმანისთვის მთავარია მშვიდობის სიყვარული და ალაჰთან ხშირი ურთიერთობა. „ალაჰთან ურთიერთობაში“ იგი უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობდა ზიქრს, ანუ რიტუალურ წრიულ მოძრაობას, რომლის დროსაც მორწმუნეები 100-ჯერ, სიმღერით იმეორებენ „ლა ილაჰა ილალაჰ“. ქუნტა–ჰაჯის იდეოლოგია იდევნებოდა რუსეთის ცარისტული პოლიტიკის მიერ, 1861 წელს კუნტა–ჰაჯი დააპატიმრეს და ნოვოჩერკასკში გადაასახლეს. მის დაპატიმრებას მოყვა მშვიდობიანი მანიფესტაცია კუნტა–ჰაჯის განთავისუფლების მოთხოვნით. დერვიშებმა დ ამიურიდებმა, კუნტა–ჰაჯის იდეურმა მოწაფეებმა იარაღი დაყარეს და სოფელ შალისთან, რუსეთის არმიის წინ არაძალადობრიბი წინააღმდეგობის დემონსტრაცია მოახდინეს. 1861 წლის 18 იანვარს, სოფელ შალისთან რუსეთის არმია სასტიკათ გაუსწორდა მშვიდებიან მანიფესტანტებს, კუნტა–ჰაჯის მოძღვრების მიმდევრებს. დაღუპულთაგან დიდი ნაწილი ქალი იყო. ეს მოვლენა ისტორიაში შესულია როგორც შალის საქმე. ქუნტა ჰაჯის მოძღვრება, რომელსაც „ქუნტა-ჰაჯი ვირდს“ უწოდებენ, მთელ ჩეჩნეთში ფართოდ გავრცელდა 1870 წლიდან, როცა თავად ქუნტა-ჰაჯი უკვე გარდაცვლილი იყო. მისი იდეები არ მიიღეს ინგუშეთში და თავდაპირველად ასევე საქართველოში, პანკისის ხეობის ქისტურ სოფლებში, თუმცა 1905-1907 წლების რევოლუციური სიტუაციის დროს ცარიზმის აგენტებმა პანკისელ ქისტთა შორის აქტიურად იმუშავეს, რომ მათში ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მოძღვრება საყოველთაოდ გავრცელებულიყო და ამის შედეგად, იქ აჯანყების საფრთხე თავიდან აეცილებინათ. დღესდღეობით, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მიურიდია ჩეჩენთა დიდი ნაწილი, ნაწილობრივ ინგუშები და პანკისელი ქისტები. ჩეჩნეთის პრორუსული ხელისუფლების ყოფილი მეთაური, აჰმად-ჰაჯი ყადიროვი ქუნტა-ჰაჯი ტარიკათის ლიდერი იყო.
ფრენკ სინატრას დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ფრენკ სინატრას სრული დისკოგრაფია. სიაში შეტანილია მისი ყველა ოფიციალური ალბომი და სინგლი. ანბანის მიხედვით წარმოდგენილი სიმღერების სია, წლების მიხედვით, იხილეთ სტატიაში ფრენკ სინატრას სიმღერების სია. მუსიკოსის პირველი სტუდიური ალბომი 1946 წელს ჩაიწერა, ხოლო უკანასკნელი - 1994 წელს. Columbia Records-მა გრამფირფიტებზე ალბომების გამოცემა 1948 წლის 21 ივნისს დაიწყო. მანამდე ალბომები გამოდიოდა 78 დუიმიან ფირფიტებზე, ფოტოალბომის მსგავს ბუკლეტში. ასეთ შეფუთვაში 4 ფირფიტაზე მეტი თითქმის არასოდეს იყო წარმოდგენილი. სინატრას მიერ Capitol-ზე გამოცემული სტუდიური ალბომები 1992 წელს კომპილაციის Concepts სახით გამოვიდა, ხოლო მისი Capitol-ის სრული კატალოგი - 1998 წელს, The Capitol Years-ის სახით. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 დაარქივებული ასლი. RIAA. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-05. ციტირების თარიღი: 2012-04-07. ↑ 2.0 2.1 შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. Music Canada. ციტირების თარიღი: 2012-02-23.[მკვდარი ბმული]
თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი — საქართველოში პირველი უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, სადაც ახლო და შორეული აღმოსავლეთის ქვეყნებს, მათ ისტორიას, კულტურას, ეკონომიკას, სამართალსა და ენებს შეისწავლიან. აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი 1991 წელს დაფუძნდა, როგორც დამოუკიდებელი სასწავლო დაწესებულება. 2007 წლიდან იგი კახა ბენდუქიძის დაფუძნებული თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის დამფუძნებელი სკოლა გახდა ბიზნესისა (ESM) სკოლასთან ერთად. ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს პროფესორი გიორგი კაციტაძე. ინსტიტუტი ყოველწლიურად ატარებს ახალგაზრდულ სამეცნიერო კონფერენციას „დასავლეთი დასავლეთია, აღმოსავლეთი კი აღმოსავლეთი“. ტრადიციულად, კონფერენციის თანამონაწილეები არიან ირანის ისლამური რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში, კატარის საელჩო საქართველოში, იაპონიის საელჩო საქართველოში, ჩინეთის საელჩო საქართველოში, კორეის საელჩო საქართველოში, საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი, გოეთეს ინსტიტუტი საქართველოში, საინვესტიციო კომპანია „ჰუალინგ ჯგუფი“ და ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრი. კონფერენციის მომხსენებლები არიან საქართველოს აკრედიტებული უმაღლესი სასწავლებლების ბაკალავრიატის სტუდენტები, მაგისტრანტები და დოქტორანტები. ↑ სტუდენტური სამეცნიერო კონფერენცია "დასავლეთი დასავლეთია, აღმოსავლეთი კი აღმოსავლეთი". დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-09. ციტირების თარიღი: 2018-12-30. ამავე პროფილის სხვა ინსტიტუტები თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა სემიტოლოგია, ისლამოლოგია, ოსმანისტიკა აფრიკანისტიკა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine. თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტი რევაზ საყევარიშვილი: „თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტი ასე; უნიკალური პროექტი უმაღლეს განათლებაში“ (21.02.2008)
დავით ბადრიძე

დავით გიორგის ძე ბადრიძე (დ. 4 აპრილი [ ძვ. სტ. 23 მარტი], 1899, ქუთაისი ― გ. 26 იანვარი, 1987, მოსკოვი), ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი) და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1943). 1924 წელს დაამთავრა თსუ სამედიცინო ფაკულტეტი, 1926 თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ე. ვრონსკის კლასი). 1926–1934 თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო (დებიუტი — ჰერცოგის პარტია ჯ. ვერდის „რიგოლეტოში“). 1934–1936 მღეროდა ეკატერინბურგის, 1936–1944 კვლავ თბილისის, 1944–1948 მოსკოვის დიდი თეატრის საოპერო სცენებზე; 1937 წლიდან სსრკ სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი იყო. 1952 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მოსკოვის გნესინების სახელობის მუსიკალურ-პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1957-1958, როგორც პედაგოგ-ვოკალისტი და კონსულტანტი, მივლინებული იყო კორეის სახალხო დემოკრატიულ რესპუბლიკასა (ფხენიანი) და ვიეტნამის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (ჰანოი), სადაც ბადრიძის ხელმძღვანელობით შეიქმნა ეროვნული საოპერო დასი და დაიდგა პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“ (პირველი საოპერო სპექტაკლი ვიეტნამში). 1962 წლიდან ბადრიძე თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პედაგოგი იყო (1972 წლიდან პროფესორი). 1967-1970 მივლინებული იყო ეგვიპტეში, კაიროს კონსერვატორიაში, სადაც დიდი მუშაობა ჩაატარა ეროვნული ვოკალური ხელოვნების განვითარებისათვის. ბადრიძეს ჰქონდა ლამაზი ტემბრის, სრული დიაპაზონის ხმა, მაღალი ვოკალურ-სცენური კულტურა. შესრულებული აქვს ქართული და კლასიკური საოპერო რეპერტუარის მრავალი წამყვანი პარტია, რომელთაგან აღსანიშნავია: მალხაზი ( ზ. ფალიაშვილის „დაისი“), მეურმე ( დ. არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“), ერეკლე ( ი. გოკიელის „პატარა კახი“), კოტე ( ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), ჰერცოგი და ალფრედი ( ჯ. ვერდის „რიგოლეტო“ და „ტრავიატა“), ფაუსტი ( შ. გუნოს „ფაუსტი“), ჯერალდი ( ლ. დელიბის „ჰოდმანის ზღაპრები“), ვერთერი ( ჟ. მასნეს „ვერთერი“), ლენსკი (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), სალოსი ( მ. მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“) და სხვა. ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობასაც, გამოდიოდა ყოფილ სსრკ ქალაქებში (უპირატესად ქართული რეპერტუარით). გადაღებულია კინოფილმში „ჯურღაის ფარი“ (ლეიტენანტი, ესპანელი სტუმარი, 1944, სტალინური პრემია). 1943 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი 1950 — I ხარისხის სტალინური პრემია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 137. წულიკიძე ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 324, თბ., 1997 დავით ბადრიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი დავით ბადრიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია დავით ბადრიძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
შარლოტ პერელი

შარლოტ პერელი (შვედ. Charlotte Perrelli), ნამდვილი სახელი ანა ჯენი შარლოტ ნილსონი (Anna Jenny Charlotte Nilsson; დ. 7 ოქტომბერი, 1974) — შვედი მომღერალი და სატელევიზიო წამყვანი, რომელმაც 1999 წელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსში გაიმარჯვა, იგი კიდევ ერთხელ წარდგა ამავე კონკურსზე 2008 წელს, ამჯერად მან მე-18 ადგილი დაიკავა. შარლოტ პერელიs დღემდე გამოშვებული აქვს 9 სტუდიური ალბომი და რამდენიმე სინგლი. ის ითვლება შვედეთის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ ქალ მომღერლად და გამოდის სხვადასხვა წამყვან შოუებში. კარიერის განმავლობაში უმუშავია სხვადასხვა ჟანრის მუსიკაში. Charlotte (1999) Miss Jealousy (2001) Gone Too Long (2004) I din röst (2006) Hero (2008) Rimfrostjul (2008) The Girl (2012) Min barndoms jul (2013) Mitt liv (2017) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „შარლოტ პერელი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი შარლოტ პერელი — არხი YouTube-ზე ↑ Charlotte Perrelli – Hero (Sweden 2008). Eurovision.tv. ციტირების თარიღი: 2014-08-06. ↑ „Scandinavians tipped for Eurovision success“. BBC News. 1999-05-29. ციტირების თარიღი: 2014-08-06. ↑ Charlotte Perrellis lyxvideo | Melodifestivalen. Expressen. ციტირების თარიღი: 2014-08-06.
ირაკლი ბათიაშვილი (ენტომოლოგი)

ირაკლი დიმიტრის ძე ბათიაშვილი (დ. 31 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 18 ოქტომბერი], 1902, თბილისი ― გ. 16 მარტი, 1982, იქვე) — ქართველი ენტომოლოგი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1940), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961). 1925 წელს დაამთავრა თსუ აგრონომიის ფაკულტეტი. 1931 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1945 წლიდან ენტომოლოგიის კათედრის გამგე იყო; 1950–1958 წლებში ინსტიტუტის პრორექტორი სასწავლო ნაწილში. ბათიაშვილმა გამოიკვლია უმთავრესად სუბტროპიკული კულტურების და კონტინენტური ხეხილის მავნე ენტომოფაუნა და მისი მთავარი სახეობების ბიოეკოლოგია. თანაავტორია ენტომოლოგიის სახელმძღვანელოსი. ბათიაშვილი იყო საქართველოს ენტომოლოგიის საზოგადოების თავმჯდომარე (1968). დაჯილდოებულია სამი შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. თოდუა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 147. თოდუა გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 328.