13 სექტემბერი

13 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 256-ე დღე (ნაკიან წლებში – 257-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 109 დღე. ძვ. წ. 509 : რომში კაპიტოლიუმის ბორცვზე სექტემბრის იდებში დაიწყო იუპიტერის ტაძრის მშენებლობა. 81 : ტიტუსის გარდაცვალების შემდეგ რომის იმპერატორი გახდა დომიციანე. 122 : ჰადრეანეს კედლის მშენებლობის დაწყება. 533 : ად დეციმიუმის ბრძოლაში ბიზანტიელებმა დაამარცხეს ვანდალები კართაგენის სიახლოვეს. 1503 : მიქელანჯელომ დაიწყო მუშაობა დავითზე. 1791 : საფრანგეთის მეფე ლუი XVI დაეთანხმა ახალ კონსტიტუციას. 1923 : ესპანეთის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ მიგელ პრიმო დე რივერამ დაამყარა დიქტატორული მმართველობა. 1939 : კანადა ჩაერთო მეორე მსოფლიო ომში. 1940 : გერმანელთა დაბომბვისგან დაზიანდა ბაკინგემის სასახლე. 1943 : ჩან კაი ში აირჩიეს ჩინეთის პრეზიდენტად. 1953 : ნიკიტა ხრუშჩოვი გახდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი. 1968 : ალბანეთმა დატოვა ვარშავის პაქტი. 1999 : მოსკოვში კაშირის ქუჩაზე ტერაქტის შედეგად სახლი აფეთქდა. 2007 : გაეროს გენერალური ასამბლეამ მიიღო დეკლარაცია აბორიგენი ხალხის უფლებების შესახებ. 2009 : რაგბის კავშირში, სამხრეთ აფრიკის ნაკრებმა ახალ ზელანდია დაამარცხა ანგარიშით 32–29 და სამი ერის თასის მფლობელი გახდა. 2015 : ევრობასკეტის 1/8 ფინალში საქართველოს ნაკრები ლიტვის ნაკრებთან ანგარიშით 81:85 დამარცხდა და ტურნირს გამოეთიშა. 2017 : ჰალიმა იაკობი სინგაპურის პრეზიდენტად აირჩიეს და იგი ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი-პრეზიდენტი გახდა. 1087 : იოანე II კომნენოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1475 : ბორჯია, ჩეზარე — იტალიელი არისტოკრატი, რომის პაპის ალექსანდრე VI-ს ვაჟი 1660 : დანიელ დეფო — ინგლისელი მწერალი 1739 : პოტიომკინი, გრიგოლ — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე 1819 : შუმანი, კლარა — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი, პედაგოგი. 1863 : ჰენდერსონი, არტურ — ინგლისელი პოლიტიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1886 : რობინსონი, რობერტ — ინგლისელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1887 : რუზიცკა, ლავოსლავი — ხორვატიელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1894 : ტუვიმი, იულიან — პოლონელი მწერალი 1899 : ფერაძე, გრიგოლ — ქართველი წმინდანი, თეოლოგი, ისტორიკოსი, არქიმანდრიტი, პროფესორი. 1918 : მარიამ არჯევნიშვილი — ქართველი მომღერალი 1923 : ზოია კოსმოდემიანსკაია — საბჭოთა პარტიზანი 1939 : გუნტის ულმანისი — ლატვიელი პოლიტიკოსი, ლატვიის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1993 - 1999 წწ. 1940 : არიასი, ოსკარ — კოსტა რიკელი პოლიტიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1944 : ჟაკლინ ბისეტი — ინგლისელი მსახიობი 1971 : სტელა მაკ-კარტნი — ინგლისელი მოდის დიზაინერი 1977 : ირაკლი ფირცხალავა — რუსეთში მოღვაწე ქართული წარმოშობის მომღერალი 1989 : თომას მიულერი — გერმანელი ფეხბურთელი 1993 : ჰორანი, ნაილ — ირლანდიელი მომღერალი (One Direction) 1973 : კანავარო, ფაბიო — იტალიელი ფეხბურთელი 1946 : კუპრაშვილი, ჰენრი — ქართველი მოცურავე, მსოფლიოსა და გინესის რეკორდსმენი 81 : ტიტუსი — რომის იმპერატორი 1321 : ალიგიერი, დანტე — იტალიელი პოეტი 1429 : კარლო I მალატესტა — იტალიელი კონდოტიერი 1438 : დუარტე — პორტუგალიის მეფე 1488 : შარლ II — ბურბონის ჰერცოგი 1592 : მიშელ დე მონტენი — ფრანგი ჰუმანისტი ფილოსოფოსი, მორალისტი, პოლიტიკოსი, მწერალი. 1598 : ფილიპ II — ესპანეთის მეფე 1958 : ოლივერ კრომველი — ინგლისელი სამხედრო და პოლიტიკური ლიდერი 1826 : იბრაჰიმ შინასი — თურქი განმანათლებელი მწერალი; 1949 : კროგი, ავგუსტ — დანიელი ფიზიოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი 1977 : სტოკოვსკი, ლეოპოლდ — ამერიკელი დირიჟორი 1996 : ტუპაკ შაკური — ამერიკელი რეპ მომღერალი და მსახიობი 2017 : ფრენკ ვინსენტი — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი 2022 : ჟან-ლიუკ გოდარი — ფრანგი და შვეიცარიელი კინორეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი და პროდიუსერი წმინდა გენადი – კონსტანტინოპოლელი პატრიარქის ხსენების დღე მღვდელმოწამე კვიპრიანე – კართაგენის ეპისკოპოსის ხსენების დღე. წმინდა სარტყელის დიდების დღე სხვა თვეები: