laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვსევოლოდ კოჩეტოვი

ვსევოლოდ ანისიმის ძე კოჩეტოვი (რუს. Всеволод Анисимович Кочетов; დ. 22 იანვარი (4 თებერვალი), 1912, ნოვგოროდი — გ. 4 ნოემბერი, 1973, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა მწერალი. სკკპ წევრი (1944). პირველი ნაწარმოები 1934 წელს გამოაქვეყნა. ომის წლების გამოძახილია კოჩეტოვის მოთხრობები „ნევის სანაპიროს ნანგრევებზე“ (1946), „გარეუბანი“ (1947), „სამხედრო წლების ჩანაწერები“ (1946-1965). სოფლის ცხოვრებას მიუძღვნა მოთხრობა „ვის უნათებს მზე“ (1949), რომანი „სამშობლოს ცის ქვეშ“ (1950) და სხვები. მუშათა კლასის ცხოვრების ამსახველი ერთ-ერთი საუკეთესო საბჭოთა რომანია კოტევიჩის „ჟურბინები“ (1952). აქტუალურ საკითხებს ეხმაურებოდა რომანები „ძმები ერშოვები“ (1958), „საოლქო კომიტეტის დივანი“ (1961) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 8. ↑ 1.0 1.1 1.2 Литераторы Санкт-Петербурга. ХХ век / под ред. О. В. Богданова <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124670547"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q108611244"></a> ↑ 2.0 2.1 Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 291–293. — ISBN 5-94848-262-6 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124467367"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124518167"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4421639"></a>
Cossacks (ვიდეო თამაშების სერია)

„Cossacks“ (ქართ. კაზაკები) — ისტორიული, რეალური დროის სტრატეგიის ჟანრის ვიდეო თამაშების სერია, შექმნილი უკრაინული კომპანია GSC Game World-ის მიერ 2001 წელს. სერიას გამოსცემდა კომპანიები: „რუსობიტ-მ“ და GSC World Publishing. სერია შედგება 6 თამაშისაგან, რომელთა შორის სამი არის დამატება. ↑ Казаки: Европейские войны (Cossacks: European Wars) ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019. ↑ Казаки: Последний довод королей (Cossacks: The Art of War) ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019. ↑ Казаки: Снова война (Cossacks: Back to War) ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019. ↑ Казаки 2: Наполеоновские войны (Cossacks 2: Napoleonic Wars) ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019. ↑ Казаки 2: Битва за Европу (Cossacks 2: Battle for Europe) ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019. ↑ Santiago-Vancak, Gabriella. (24 July 2016) GSC Game World's Cossacks 3 Charging Into September. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 თებერვალი, 2019. ციტირების თარიღი: 23 თებერვალი, 2019.
ქსენოფონტ კოჩეშკოვი

ქსენოფონტ ალექსანდრეს ძე კოჩეშკოვი (რუს. Ксенофонт Александрович Кочешков; დ. 30 ნოემბერი (12 დეკემბერი), 1894, მოსკოვი — გ. 15 იანვარი, 1976, იქვე) — საბჭოთა ქიმიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968). სოციალისტური შრომის გმირი (1974). 1922 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. იყო ნ. ზელენსკის მოწაფე. მუშაობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში (1935 წლიდან პროფესორი). 1946 წლიდან იყო ლ. კარპოვის სახელობის ფიზიკა-ქიმიის ინსტიტუტის ლითონორგანული ნაერთების ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. კოჩეშკოვის ძირითადი შრომები ეძღვნება ლითონორგანული ნაერთების ქიმიას. მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1948, 1967). დაჯილდოვებული იყო 2 ლენინის ორდენითა და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 8. ↑ 1.0 1.1 1.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ Кочешков Ксенофонт Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a>
ლუი ნიკოლა კლერამბო

ლუი ნიკოლა კლერამბო (ფრანგ. Louis-Nicolas Clérambault; დ. 19 დეკემბერი, 1676 — გ. 26 ოქტომბერი, 1749) — ფრანგი კომპოზიტორი და ორგანისტი. ლუი ნიკოლა კლერამბო დაიბადა და აღიზარდა პარიზში. იგი მუსიკალური ოჯახიდან იყო (მისი მამა და მისი ორი ვაჟი მუსიკოსები იყვნენ). კლერამბო ჯერ კიდევ ძალიან ახალგაზრდა იყო, როდესაც მან საკუთარ თავში ვიოლინოსა და ჰარპიჩორდის დაკვრის ნიჭი აღმოაჩინა, ხოლო ორგანზე დაკვრას ანდრე რეზონთან ეუფლებოდა. კლერამბო ჟაკ-კრისტოფ ნოდოსთან ერთად მასონთა ლოჟის წევრი იყო. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ლუი ნიკოლა კლერამბო“ ვიკისაწყობში. ლუი ნიკოლა კლერამბო — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ლუი ნიკოლა კლერამბო — უფასო ნოტები მუსიკალური ნოტების საერთაშორისო ბიბლიოთეკის პროექტის საიტზე (IMSLP) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a>
მარიო აბდო ბენიტესი

მარიო აბდო ბენიტესი (ესპ. Mario Abdo Benítez; დ. 10 ნოემბერი, 1971, ასუნსიონი), ცნობილია ზედმეტსახელით „მარიტო“ (ესპ. Marito) — პარაგვაელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი, პარაგვაის პრეზიდენტი 2018-2023 წლებში. კოლორადოს პარტიიდან. პარაგვაის სენატის პრეზიდენტი 2015-2016 წლებში. მარიო აბდო ბენიტესი დაიბადა 1971 წლის 10 ნოემბერს ასუნსიონში, რუთ ბენიტეს პერიესა და მარიო აბდო ბენიტეს უფროსის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ადგილობრივ სკოლაში მიიღო. 1989 წელს, ალფრედო სტრესნერის გადადგომის შემდეგ გადავიდა აშშ-ში, სადაც დაამთავრა პოსტის უნივერსიტი. პარაგვაიში დაბრუნების შემდეგ მსახურობდა პარაგვაის შეიარაღებული ძალებში. 2005 წლიდან დაიწყო მისი აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობა. 2013 წლის 1 ივლისიდან 2018 წლის 1 მარტამდე იყო პარაგვაის სენატის წევრი. ოფიციალური საიტი მარიო აბდო ბენიტესის ბიოგრაფია (ესპანური) ↑ 1.0 1.1 Mario Abdo Benítez es electo presidente del Congreso es (16 June 2015). ციტირების თარიღი: 12 თებერვალი, 2018. ↑ 2.0 2.1 Quién es quién en la puja de ANR por la chapa: las carreras de Peña y Marito es. Hoy (17 დეკემბერი, 2017). ციტირების თარიღი: 2 აპრილი, 2018. ↑ 3.0 3.1 Marito renuncia al Senado para dedicarse a la campaña electoral es (1 მარტი, 2018). ციტირების თარიღი: 23 აგვსიტო, 2018. ↑ „Mario Abdo Benítez wins Paraguay's presidential election“. BBC News. 23 აპრილი, 2018. ციტირების თარიღი: 23 აპრილი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ Lloret, Rodrigo (22 აპრილი, 2018). „El "hijo" del dictador Stroessner“ [The "son" of the dictator Stroessner]. Perfil (ესპანური). ციტირების თარიღი: 4 მარტი, 2019. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება) ↑ "Yo vengo para cambiar la realidad del Paraguay..." es (8 აპრილი, 2018). ციტირების თარიღი: 23 August 2018.
ირაკლი ჩხეიძე

ირაკლი ჩხეიძე (დ. 5 იანვარი, 1999, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), ჭაბუკებს შორის მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი  (2016, 94 კგ), ახალგაზრდებს შორის ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი (2018, 2019 ;105 კგ,102 კგ) და ევროპის ჩემპიონი (2018, 105 კგ). ირაკლი ჩხეიძე[მკვდარი ბმული] — ქართული სპორტი
საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი

საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი (GIP) — არაკომერციული, კვლევითი და ანალიტიკური ორგანიზაცია. დაარსდა 2011 წლის დასაწყისში. საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი მიზანია საქართველოში დემოკრატიული ინსტიტუტების ორგანიზაციული საფუძვლების გაძლიერება და მმართველობის პრინციპების განვითარება პოლიტიკური კვლევისა და ადვოკატირების გზით. 2013 წლიდან საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი არის ეუთოს აკადემიური ინსტიტუტებისა და ანალიტიკური ორგანიზაციების ქსელის წევრი, ხოლო 2018 წლიდან კი EU-LISTCO-ს კონსორციუმის წევრი, რომელიც ხორციელდება ევროკავშირის „ჰორიზონტი 2020-ის“ პროგრამის ფარგლებში. პოლიტიკის დოკუმენტები დაარქივებული 2021-07-10 საიტზე Wayback Machine. წიგნები და კრებულები[მკვდარი ბმული] კომენტარები[მკვდარი ბმული] ანალიზი[მკვდარი ბმული] კვლევითი დოკუმენტები[მკვდარი ბმული] ანგარიშები[მკვდარი ბმული] ოფიციალური საიტი ოფიციალური Youtube არხი ↑ Georgian Institute of Politics ‒ GIP. onthinktanks.org. ციტირების თარიღი: 24 მარტი, 2020. ↑ საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი - GIP. „ღია საზოგადოების ფონდი“. ციტირების თარიღი: 24 მარტი, 2020.
ალფრედ მარშალი

ალფრედ მარშალი (ინგლ. Alfred Marshall; დ. 26 ივლისი, 1842, ლონდონი — გ. 13 ივლისი, 1924, კემბრიჯი) — ინგლისელი ეკონომისტი, პოლიტიკური ეკონომიის კემბრიჯის სკოლის დამაარსებელი. დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. თავს მიიჩნევდა რიკარდოს მიმდევრად და ცდილობდა მისი მოძღვრება სუბიექტურ-ფსიქოლოგიური თვალსაზრისით აეხსნა. მარშალმა წარმმოების ხარჯების, მოთხოვნა მიწოდების, ნაყოფიერებისა და დათმენის თეორიები ეკლიქტიკურად შეაერთა ზღვრული სარგებლიანობისა და ზღვრული ნაყოფიერების თეორიებთან. მარშალი ცდილობდა საზოგადოებრივ ურთიერთობებზე გაევრცელებინა დარვინის მოძღვრება. საზოგადოების განვითარების ერთადერთ ფორმად ევოლუცია მიაჩნდა. მარშალი პროპაგანდას უწევდა კაპიტალისტური ეკონომიკის მწყობრი განვითარების თეორიას. თავის კვლევებში იყენებდა ანალიზის მათემატიკურ და გრაფიკულ მეთოდებს. მარშალის შეხედულებებს გავლენა ჰქონდა კაპიტალისტური ეკონომიკის აზრის განვითარებაზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 471. ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 2.2 Маршалл Альфред // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1974. — Т. 15 : Ломбард — Мезитол. — С. 430. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 www.accademiadellescienze.it <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107212659"></a> ↑ 5.0 5.1 Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ Pugh C. D. J. The household, household economics and housing // Housing Studies — Taylor & Francis, 1997. — Vol. 12, Iss. 3. — P. 383–392. — ISSN 0267-3037; 1466-1810 — doi:10.1080/02673039708720903 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q880582"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15761272"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q99769055"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q116926009"></a>
მარშრუტი

მარშრუტი (გერმ. Marschrute < ფრანგ. marche — „წინსვლა“ და route — „გზა“) — წინასწარ დასახული გზა, მიმართულება (ადამიანის, მაქანის, მატარებლის, თვითმფრინავის და სხვა) გასაჩერებელი პუნქტების აღნიშვნით. ტურისტული მარშრუტი სატრანსპორტო ლიგისტიკა ნარკოტრაფიკის მარშრუტები ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 472.
მარცხენა ხელის წესი

მარცხენა ხელის წესი — წესი რომელსაც იყენებენ მაგნიტურ ველში მოთავსებულ დენიან გამტარზე მოქმედი მაგნიტური ძალის მიმართულების დასადგენად. ამ წესის თანახმად, თუ მარცხენა ხელისგულს ისე მოვათავსებთ რომ გაშვერილი ოთხი თითის მიმართულება ემთხვეოდეს დენის მიმართულებას, ხოლო მაგნიტური ველის ძალწირები ხელისგულში შედიოდნენ, მაშინ დახრილი ცერის მიმართულება გვიჩენებს გამტარზე მოქმედი ძალის მიმართულებას. მარცხენა ხელის წესის გამოყენებისას მაგნიტურ ველში მოძრავ ელექტრონზე ან უარყოფით იონზე მოქმედი ძალის განსაზღვრისათვის აუცილებელია იმის გათვალისწინება, რომ ელექტრონის მოძრაობის მიმართულება ელექტრული დენის საყოველთაოდ მიღებული პირობითი მიმართულების საწინააღმდეგოა. მარცხენა ხელის წესი განსაზღვრავს ლორენცის ძალის მაგნიტური ძალის მიმართულებას. მარჯვენა ხელის წესი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 475.
ბამიანი

ბამიანი (დარი. بامیان Bāmiyān) — ქალაქი ავღანეთის ცენტრალურ ნაწილში, ბამიანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 125 ათ. მცხოვრები (2005). მდებარეობს ბაბის ქედის ძირში, ზღვის დონიდან 3000 მეტრზე მაღლა, მდინარე ბამიანზე (ყურდუზის აუზი), ქაბულიდან 130 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით. ცნობილია ახ. წ. I საუკუნიდან, ძველჩინურ წერილობით მოწმობებში გვხვდება V საუკუნიდან. VII საუკუნეში არაბთა მიერ დაპყრობამდე ბუდიზმის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ბამიანის სიახლოვეს შემორჩენილია I–VIII საუკუნის კლდეში ნაკვეთი ბუდისტური სამონასტრო კომპლექსი. 2000-ზე მეტი გროტი (ტაძრები, კელიები, შეკრების დარბაზები და სხვა გამოქვაბულები) ერთმანეთთან დაკავშირებულია კიბეებითა და გადასასვლელებით; მორთულია ბუდას ქანდაკებებით, მოხატულობებითა და ქვაში ამოჭრილი ორნამენტებით. განსაკუთრებით ცნობილია ბუდას ორი გიგანტური ქანდაკება (35 და 53 მეტრი, II–III სს. და V ს.), რომლებიც ქვის ნიშებშია გამოკვეთილი (2001 წლის მარტში თითქმის მთლიანად გაანადგურეს თალიბებმა). ბამიანის სიძველეები წარმოადგენს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებს. ქალაქში არის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი. Hackin J. Nouvelles recherches archéologiques а̀ Ba̅miya̅n. P., 1933; Ba̅miya̅n: art and archaeological researches on the Buddhist cave temples in Afghanistan, 1970–1978 / Ed. by T. Higuchi: In 4 vol. Kyoto, 1983; БАМИАН // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М., 2005. — стр. 737. ↑ ელერდაშვილი ა., ბამიანი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006.
მარჯვენა ხელის წესი

მარჯვენა ხელის წესი — წესი, რომელსაც იყენებენ მაგნიტურ ველში მოძრავ გამტარში ინდუქციური დენის მიმართულების განსასაზღვრავად. ამ წესის თანახმად, თუ მარჯვენა ხელისგულს ისე მოვათავსებთ, რომ გადახრილი ცერის მიმართულება ემთხვეოდეს გამტარის მოძრაობის მიმართულებას, ხოლო მაგნიტური ველის ძალწირები ხელისგულში შედიოდნენ, მაშინ ინდუქციური დენის მიმართულება გამტარში თანხვდება გაშვერილი ოთხი თითის მიმართულებას. მარჯვენა ხელის წესი ლენცის წესის შედეგია. მარცხენა ხელის წესი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 477.
ლენცის წესი

ლენცის წესი — წესი რომლის თანახმად ჩაკეტილ კონტურში აღძრული დენი ისეა მიმართული, რომ მის მიერ შექმნილი მაგნიტური ინდუქციის ნაკადი, რომელიც კონტურით შემოსაზღვრულ ფართობში გადის, მიისწრაფვის წინააღმდეგობა გაუწიოს მოცემული დენის აღმძვრელ ნაკადის ცვლილებას. ლენცის წესი ენერგიის შენახვის კანონის შედეგია. დაადგინა ე. ლენცმა 1833 წელს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 190.
გრიგოლ I (მთავარეპისკოპოსი)

გრიგოლ I — ქართლის ეპისკოპოსი V საუკუნის 20–30-იან წლებში. „ქართლის ცხოვრების“ („ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“) მიხედვით ეპისკოპოსად იჯდა მეფე არჩილ I-ის დროს. მოხსენიებულია მხითარ აირივანეცის ქართლის ეპისკოპოსთა სიაში. აბაშიძე ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 149.
ქუჰი-ბაბა

ქუჰი-ბაბა, ბაბა (სპარს. کوه بابا) — ქედი ჰინდუქუშის სისტემაში, ავღანეთის ცენტრალურ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 60 კილომეტრი. სიმაღლე 5143 მეტრამდე (მთა შაჰფულადი). წარმოადგენს ჰიდროგრაფიულ კვანძს, სადაც მდებარეობს მდინარეების — ჰარირუდის, ჰილმენდის, სურჰაბის (ამუდარიის მარცხენა შენაკადი), ქაბულის (ინდის მარჯვენა შენაკადი) — სათავეები. ჭარბობს მთის, უდაბნოსა და სტეპის ლანდშაფტები. Баба // Большая советская энциклопедия [в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978], т. 2 — М. : Советская энциклопедия, 1970.
გრიგოლ I (აფხაზეთის კათოლიკოსი)

გრიგოლ I (გ. 1639) — აფხაზეთის (დასავლეთ საქართველო) კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1639 წელს. ამ პერიოდის საბუთებში გრიგოლი არსად არ იხსენიება. ცნობილია გელათის გულანიდან, რომლის მიხედვით გრიგოლი კათოლიკოსად 1639 წლის რომელიღაც მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 149.
იპრიტი

იპრიტი — ორგანული ნაერთი, ქიმიური ფორმულით C4H8Cl2S. არის ძლიერ მომწამლავი ნივთიერება. აზიანებს კანსა და ფილტვებს. აქვს ძლერი სუნი, რომელიც მდოგვის სუნს ჰგავს. იპრიტის გაზი, როგორც ქიმიური იარაღი გერმანელებმა გამოიყენეს იპრის ბრძოლაში იპრიტი მიიღება გოგირდის დიქლორიდისა და ეთილენის რეაქციით: SCl2 + 2 C2H4 → (ClCH2CH2)2S სინთეზის სხვა პროცესში გოგირდის დიქლორიდის ნაცვლად, გამოიყენება დიგორგიდის დიქლორიდი: 8 S2Cl2 + 16 C2H4 → 8 (ClCH2CH2)2S + S8 მეიერის მეთოდით მიიღება თიოდიგლიკოლისგან, რომელსაც აწარმოებენ კალიუმის სულფიდისა და ქლოროეთანოლის რეაქციით, საბოლოოდ კი ქლორირებას ატარებენ ფოსფორის ტრიქლორიდის თანაობისას: 3 (HOCH2CH2)2S + 2 PCl3 → 3 (ClCH2CH2)2S + 2 P(OH)3 მეიერ-კლარკის მეთოდში მაქლორირებელ აგენტად ფოსფორის ტრიქლორიდის ნაცვლად გამოიყენება კონცენტრირებული ქლორწყალბადმჟავა: (HOCH2CH2)2S + 2 HCl → (ClCH2CH2)2S + 2 H2O იპრიტი - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი იპრიტი - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი ↑ See: Mustard gas (Sulphur Mustard) (IARC Summary & Evaluation, Supplement7, 1987). Inchem.org (1998-02-09). Retrieved on 2011-05-29. History and Analysis of Mustard Agent and Lewisite Research Programs in the United States - Veterans at Risk - NCBI Bookshelf. nih.gov. CDC - Facts About Sulfur Mustard. cdc.gov. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-08-09. NATO Presses New Libyan Leaders to Eliminate Mustard Agent - Global Security Newswire - NTI. NTI: Nuclear Threat Initiative. ↑ Stewart, Charles D. (2006). Weapons of mass casualties and terrorism response handbook. Boston: Jones and Bartlett, გვ. 47. ISBN 0-7637-2425-4.  ↑ Chemical Weapons Production and Storage. Federation of American Scientists. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 11, 2014. ციტირების თარიღი: მარტი 26, 2020. ↑ Institute of Medicine (1993). Chapter 5: Chemistry of Sulfur Mustard and Lewisite. The National Academies Press. ISBN 0-309-04832-X.
გიორგი კალანდაძე (პოეტი)

გიორგი ალექსანდრეს ძე კალანდაძე (დ. 24 აგვისტო, 1912, ძირულა — გ. 20 თებერვალი, 1979, თბილისი) — ქართველი პოეტი. გიორგი კალანდაძე დაიბადა სოფელ ძირულაში (ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი) 1927 წელს. შვიდწლედის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში. 1933 წელს კი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1938 წელს ჩაირიცხა იმავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1942-1949 წლებში იყო რეპრესირებული საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ჯგუფში. 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1973 წელს სადოქტორო დისერტაციები. 1957 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. გიორგი კალანდაძეს უკიდურესად რთულ პოლიტიკურ პირობებში მოუხდა ცხოვრება და მოღვაწეობა. ყოველივე ეს პირადად შეეხო პოეტს. იგი ჯერ შუა აზიაში გადაასახლეს შემდეგ კი, დიდი ხნის მანძილზე დედაქალაქში ცხოვრება აუკრძალეს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 327. გიორგი კალანდაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ „ერთტომეული“ გიორგი კალანდაძე. გამომცემლობა „მთაწმინდა“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-24. ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2020.
ბარდისი

ბარდისი, პარტიზი, ბარდუსი — ხევი, სოფელი და ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ტაოში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). ბარდისის ხევი მთლიანად მოიცავს ბანისწყლის (ახლანდ. ფენიაკ-ჩაი) მარცხენა შენაკადის ბარდისისწყლის (ახლანდ. ბარდუხ-ჩაი) ხეობას, ბარდისი პირველად იხსენიება „სომხურ გეოგრაფიაში“ (VII საუკუნე) „პარტისაცფორის“ (ბარდისის ხევი) სახელწოდებით. XIV–XVI საუკუნეების ერთი დოკუმენტის მიხედვით, ეს ხეობა ბანის საეპისკოპოსო ეპარქიაში შედის. ბარდისის (ბარდუსის) ციხე და ნაჰიე (ოსმალეთის ადმინისტრაციული ერითეული) ხშირად იხსენიება XVI–XVII საუკუნეების ოსმალურ წყაროებში. ხეობის სოფლები და ისტორიული ძელები შეისწავლა და აღწერა 1907 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს ექვთიმე თაყაიშვილმა. თაყაიშვილი ე., არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს, პარიზი, 1938; მუსხელიშვილი დ., საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები, ნაწ. 2, 1980; ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 3, თბ., 1970; თორდია ა., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 357.
ვიქტორ ზუბკოვი

ვიქტორ ზუბკოვი (რუს. Ви́ктор Алексе́евич Зубко́в; დ. 15 სექტემბერი, 1941, სვერდლოვსკის ოლქი) — საბჭოთა და რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი, 1991–2004 წლებში რამდენიმე მინისტრის მოადგილე. 2004–2007 რუსეთის საფინანსო მონიტორინგის ფედერალური სამსახურის ხელმძღვანელი. 2007–2008 წლებში რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარე. 2008 წლის 12 მაისიდან არის რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვიქტორ ზუბკოვი (რუსული) Biography დაარქივებული 2007-05-12 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Profile დაარქივებული 2019-04-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) Profile: Viktor Zubkow (ინგლისური) ვიქტორ ზუბკოვი ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში
ასაფა პაუელი

ასაფა პაუელი (Asafa Powell; დ. 23 ნოემბერი, 1982) — იამაიკელი სპორტსმენი, მორბენალი. 2005 წლიდან 2008 წლამდე იგი იყო 100 მეტრზე სპრინტში მსოფლიო რეკორდსმენი (9,74 წმ.) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ასაფა პაუელი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-09-25 საიტზე Wayback Machine. ასაფა პაუელის პროფილი IAAF-ზე ასაფა პაუელი-ის პროფილი დაარქივებული 2016-09-22 საიტზე Wayback Machine. "Asafa Powell" დაარქივებული 2013-08-22 საიტზე Wayback Machine. , n°11 on Time's list of 100 Olympic Athletes To Watch
1017

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1017 1017 (ათას ჩვიდმეტი) წელი — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა სამშაბათი. ეს წელი არის XI საუკუნის მე-2 დეკადის მე-7 წელი. დაიწყო სოფიის ტაძრის მშენებლობა კიევში (დასრულდა 1037 წელს) ქალაქ ბრესტის (ბელარუსი) პირველი ხსენება წყაროებში ინგლისი დაიყო საგრაფოებად: უესექსი, მერსია, აღმოსავლეთ ინგლისი და ნორთუმბრია მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1017. მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1017. სეი სიონაგონი იაპონელი მწერალი ქალი, «მარტოობის ჟამს ჩანაწერების» ავტორი. საქართველო საქართველოს სამეფო : გიორგი I, ძე ბაგრატისა - ერთიანი საქართველოს მეფე (1014-1027) კახეთის სამთავრო : კვირიკე III - კახეთის ქორეპისკოპოსი (1010-1029) თბილისის საამირო : ჯაფარ III იბნ ალი - თბილისის ამირა (1012-1045) საქართველოს ეკლესია : მელქისედეკ I - საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (1012-1030) სამხრეთი კავკასია ანისის სამეფო : გაგიკ I - ანისის (შირაკის) მეფე (989-1020) ვასპურაკანის სამეფო : სენექერიმი - ვასპურაკანის მეფე (983-1022) ვანანდის სამეფო : აბას II - ვანანდის (ყარსის) მეფე (984-1029) სიუნიკის სამეფო : ვასაკი - სიუნიკის მეფე (998-1019) სამხრეთ-დასავლეთი აზია ბიზანტიის იმპერია : ბასილი II ბულგართმმუსვრელი- ბიზანტიის იმპერატორი (975-1025) ღაზნევიდების სახელმწიფო : მაჰმუდ ღაზნევი - სულთანი (998-1030) ბაღდადის სახალიფო : ალ-ქადირი - ბაღდადის ხალიფა (991-1031) აღმოსავლეთი ევროპა კიევის რუსეთი : სვიატოპოლკი – დიდი მთავარი (1015-1019) დასავლეთი ევროპა საღვთო რომის იმპერია : ჰაინრიხ I - იმპერატორი (1002-1024) საფრანგეთი : რობერტ II - საფრანგეთის მეფე (996-1031) ინგლისი : კნუდ I დიდი - ინგლისის მეფე (1016-1035), დანიის მეფე 1018-დან, ნორვეგიის მეფე - 1028-დან წმინდა საყდარი : ბენედიქტ VIII - რომის პაპი (1012-1024)
არიადნა შენგელაია

არიადნა ვსევოლოდის ასული შენგელაია (ქალიშვილობის გვარი — შპრინკი; დ. 13 იანვარი 1937, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1979), რუსეთის სახალხო არტისტი (2000), საკავშირო კინოფესტივალის ლაურეატი (1959). რეჟისორ ელდარ შენგელაიას მეუღლე. შენგელაიამ პირველი პრემია მიიღო კიევის საკავშირო კინოფესტივალზე ტატიანა ლარინას როლის შესრულებისთვის ფილმში „ევგენი ონეგინი“ (1958). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2020). 1960 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი (ბ. ბელოკუროვის სახელოსნო). იყო თბილისის გრიბოედოვის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. კინოში არაერთი როლი აქვს შესრულებული. 1957 წლიდან იღებენ კინოში. ჯერ კიდევ კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში სწავლისას ითამაშა ფილმებში: „ევგენი ონეგინი“ და „ეჟენი გრანდე“. 1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანი წლების დასაწყისში იყო საბჭოთა კინოს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მსახიობი. 1960 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. მისი კინოდებიუტი შედგა ფილმში „ეკატერინა ვორონინა“, სადაც შეასრულა ირინას როლი. სხვადასხვა დროს თანამშრომლობდა რეჟისორებთან ივანე პირიევთან, გიორგი დანელიასთან, ნადეჟდა კოშევეროვასთან, ფელიქს მირონერთან, ისიდორე ანენსკისთან, აბრამ როომთან, ნაუმ ტრახტენბერგთან, ელდარ შენგელაიასთან და სხვებთან. არიადნა შენგელაია ცნობილი იყო თავისი ნატიფი არტისტული სილამაზითა და ძველბერძნული სახელით — არიადნათი. 1980 წლიდან მუშაობას იწყებს მაქსიმ გორკის სახელობის კინოსტუდიაში მსახიობად. კინოში შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: „შერეკილები“, „ევგინი ონეგინი“, „მთვარის მოტაცება“, „თეთრი ქარავანი“, „ძოწის სამაჯური“ და სხვა. თამაშობდა თეატრშიც. აღსანიშნავია კლეოპატრას როლი ბერნარდ შოუს პიესაში „კეისარი და კლეოპატრა“ და ანა ფრანკის როლი სპექტაკლში „ანა ფრანკის დღიური“. 1957-1980 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა ქართველ რეჟისორთან ელდარ შენგელაიასათან. არიადნა შენგელაიას პირველი გვარია შპრინკი. 1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 1979 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი არიადნა შენგელაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი არიადნა შენგელაია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია არიადნა შენგელაია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში არიადნა შენგელაია — kino-teatr.ru (რუსული) ↑ რუსეთის პრეზიდენტის ბრძანება № 1050 - 2000 წლის 5 ივნისი ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1967. №11. გვ. 791 ↑ საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1979. №8. გვ. 18