laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
იასონ მეცხვარიშვილი

იასონ მეცხვარიშვილი (დ. 1903, მერეთი — გ. 1977) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. 1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის მათემატიკური განყოფილება. 1929-1932 წლებში მათემატიკის პედაგოგად მუშაობდა თბილისის მუშათა ფაკულტეტსა და ქიმიის ტექნიკუმში. 1930-1932 წლებში იყო ამიერკავკასიის ენერგეტიკის ინსტიტუტისა და პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის ასისტენტი. 1932-1935 წლებში იყო ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკისა და მათემატიკის კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1933 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებულ მათემატიკისა და ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომლად. 1935-1941 წლებში იყო თბილისის მათემატიკის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1936 წლიდან მოღვაწეობდა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1938-1949 წლებში ხელმძღვანელობდა ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ალგებრა-გეომეტრიის კათედრას. 1949-1977 წლებში იყო პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მათემატიკური ანალიზის კათედრის გამგე. იკვლევდა ორი დამოუკიდებელი ცვლადის ცვლადკოეფიციენტებიანი ჰიპერბოლური ტიპის განტოლების ეგრეთწოდებულ ზღვრულ ანუ განზოგადებულ ამონახსნებს. ასევე იკვლევდა კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორიის საკითხებს. მან შეისწავლა ლომელის ფუნქციებთან დაკავშირებული საკითხები და ანალიზურ ფუნქციათა თეორიაში პარამეტრის მეთოდის გამოყენებით მოგვცა კომპლექსური არგუმენტის რვა ანალიზური ფუნქციის ლომელის ფუნქციებად გაშლის მის მიერ დადგენილი ფორმულები. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. 1961 - საპატიო ნიშნის ორდენი მეორე რიგის ჩვეულებრივი დიფერენციალური განტოლებანი - თბილისი, განათლება, 1968 გვ. 78 პირველი რიგის ჩვეულებრივი დიფერენციალური განტოლებანი : მეთოდ. მითითებანი პედ. ინ-ტების ფიზ.-მათ. ფაკ-ტის დაუსწრ. სწავლებისა და საღამოს განყ-ბების სტუდენტთათვის - თბილისი, განათლება, 1966 გვ. 75 წრფივ დიფერენციალურ განტოლებათა სისტემისა და n-ური რიგის წრფივ დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიის ელემენტები : მეთოდ. მითითებანი პედ. ინ-ტების ფიზ.-მათ. ფაკ-ტის დაუსწრ. სწავლებისა და საღამოს განყ-ბის სტუდენტებისათვის - თბილისი, ცოდნა, 1962 გვ. 82 კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორია - თბილისი, სამეცნ.-მეთოდ. კაბინეტის გამ-ბა, 1955 გვ. 328 დიფერენციალურ და ინტეგრალურ აღრიცხვათა საფუძვლები // ნაწ. 2, ინტეგრალური აღრიცხვა. - ტფილისი, სახელგამი, 1932 გვ. 199 საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე თბ., 2016 გვ. 252-253 იასონ მეცხვარიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ იასონ მეცხვარიშვილი
ზვიად ჭუმბურიძე

ზვიად ჭუმბურიძე (დ. 21 მაისი, 1963, თბილისი, საქართველო) — ქართველი დიპლომატი, ფილოლოგი. დაამთავრებული აქვს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენების და ლიტერატურის ფაკულტეტი. "კლინგენდაილ"-ის საერთაშორისო ურთიერთობათა ინსტიტუტი, ნიდერლანდებში. 1986-1990 წლებში იყო რესპუბლიკური საზოგადოება "ცოდნა" განყოფილების გამგე; 1990-1992 წლებში კი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს UNESCO-ს საერთაშორისო კომისიის რეფერენტი. 1993-1997 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს კულტურის, პარტნიორულ და ჰუმანიტარულ ურთიერთობებათა დეპარტამენტის სხვადასხვა დიპლომატიური თანამდებობები. 1997-2000 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს კულტურის, პარტნიორულ და ჰუმანიტარულ ურთიერთობათა დეპარტამენტის დირექტორი. 2000-2002 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე – საპარლამენტო მდივანი. 2007 წელს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო დავალებათა ელჩი. 2007-2008 წწ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს გლობალურ ურთიერთობათა დეპარტამენტის დირექტორი. 2013 წლიდან ევროკავშირი-საქართველოს ბიზნეს საბჭოს გენერალური მდივანი; 2019 წლიდან ქართული უნივერსიტეტის საზოგადოების აღმასრულებელი დირექტორი. 2010 წელს ქ. ბუდაპეშტში ზვიად ჭუმბურიძის თაოსნობით გაიხსნა შოთა რუსთაველის სახელობის მოედანი და დაიდგა შოთა რუსთაველის ძეგლი. 2003-2007 წწ. საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი საბერძნეთის რესპუბლიკაში. 2009-2013 წწ. საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უნგრეთის რესპუბლიკაში, აკრედიტებული ხორვატიის რესპუბლიკასა და მონტენეგროში. მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი. მიღებული აქვს უნგრეთის უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდო – ღირსების ორდენი "კომანდორის ჯვარი". ზვიად ჭუმბურიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი ↑ 1.0 1.1 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00020011/ ↑ ზვიად ჭუმბურიძე
თავდაყირა 2

„თავდაყირა 2“ (ინგლ. Inside Out 2) — რეჟისორ კელსი მანის 2024 წლის ანიმაცია, „თავდაყირას“ მეორე ნაწილი (დრამა, სათავგადასავლო, ანიმაცია). მსახიობები: ემი პოლერი, მაია ჰოუკი, კენსინგტონ ტოლმენი, ლიზა ლაპირა, ფილის სმითი, ლუის ბლეკი. ფილმი მოგვითხრობს რაილის შესახებ, რომელიც უკვე მოზარდია და მას სხვადასხვა ახალი ემოცია და გამოწვევა ხვდება. მისი ძირითადი ემოციები — სიხარული, სევდა, შიში, ზიზღი და ბრაზი — კვლავ ცდილობენ გაუმკლავდნენ ახალ გამოწვევებს, რომლებიც მოზარდობის პერიოდს სდევს თან. „თავდაყირა 2“ აშშ-ში Pixar Animation Studios-ის მიერ გამოვიდა 2024 წლის 14 ივნისს. ანიმაციამ მსოფლიო მასშტაბით შემოსავლის სახით 1,555 მილიარდი დოლარი მიიღო. მოზარდ გოგონას, რაილის აქვს ხუთი ემოცია: ბრაზი, სევდა, ბედნიერება, შიში და ზიზღი. იგი ცხოვრობს ამ ხუთი ემოციით, თუმცა გარდატეხის ასაკში მას ემატება კიდევ რამდენიმე ემოცია: შფოთვა, მობეზრება, სირცხვილი, ნოსტალგია და შური. მისი ემოციების მთავარ მმართველს, ბედნიერებას ჩაანაცვლებს შფოთვა, რომელიც სრულიად შეცვლის რაილის და მის ცხოვრებას. შფოთვა რაილის აიძულებს ჩამოშორდეს მეგობრებს, ისწრაფოს პირველობისკენ თავის საყვარელ სპორტში და გახდეს ყველასათვის მოსაწონი გოგონა. ამ დროის განმავლობაში, მივიწყებული ხუთი ემოცია ყველაფერს ცდილობენ, რომ დაბრუნდნენ რაილის გონებაში და დაეხმარნონ მას, თუმცა ციხიდან რაილის გონებამდე გზა დიდი და გრძელია. ამ გზის გავლისას გაივლიან ბევრ დაბრკოლებას, თუმცა საბოლოოდ, ბრაზის დახმარებით შეძლებენ დაბრუნებას, დაამარცხებენ იმ ემოციებს, რომლებმაც რაილის რთული პერიოდი შეუქმნეს და მაქსიმალურად ეცდებიან მათი შექმნილი პრობლემების მოგვარებას მოზარდი გოგონას ცხოვრებაში. ოფიციალური საიტი „თავდაყირა 2“ — AllMovie „თავდაყირა 2“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ [1] ↑ [2] ↑ [3] ↑ [4]
თალასოთერაპია

თალასოთერაპია (ძვ. ბერძნ. θάλασσα [thálassa] — „ზღვა“ და θεραπεία [therapeía] — „მკურნალობა“) — თერაპიის ფორმა, რომელიც გულისხმობს ზღვის წყლის სამკურნალოდ გამოყენებას. არ არსებობს მეცნიერული მტკიცებულება, რომ თალასოთერაპია ეფექტურია. თალასოთერაპიის ერთ-ერთი გამოჩენილი პრაქტიკოსი იყო ექიმი რიჩარდ რასელი, რომელმაც უდიდესი წვლილი შეიტანა თალასოთერაპიის პოპულარიზებაში. თალასოთერაპიის გამოყენების უძველესი ჩანაწერი 1725 წლით თარიღდება, პოვუა-დი-ვარზინში, პორტუგალიაში. მიაჩნდათ, რომ ეს ადგილი იოდის მაღალი კონცენტრაციით გამოირჩეოდა წყალმცენარეების დიდი რაოდენობის გამო. სწორედ ამ ტერიტორიას სამკურნალოდ იყენებდნენ ბენედიქტელი ბერები, XIX საუკუნის დასაწყისში იგივე პრაქტიკის გამოყენება ფერმერებმაც დაიწყეს, ხოლო მოგვიანებით ქალაქებშიც გაიხსნა მარილიანი წყლის ცხელი აბანოები, რომლებმაც სწრაფად ჰპოვეს პოპულარობა მაღალ ფენებში. ↑ Richard Russell, The Oeconomy of Nature in Acute and Chronical Diseases of the Glands (8th edition, John and James Rivington, London, 1755; and James Fletcher, Oxford), accessed 7 December 2009. Full text at Internet Archive (archive.org) ↑ Russell, Richard (1760). „A Dissertation on the Use of Sea Water in the Diseases of the Glands. Particularly The Scurvy, Jaundice, King's-Evil, Leprosy, and the Glandular Consumption“, To which is added a Translation of Dr. Speed's Commentary on SEA WATER. As also An Account of the Nature, Properties, and Uses of all the remarkable Mineral Waters in Great Britain, 4th, London: W. Owen.  First published 1750 as De Tabe Glandulari. Full text at Google Books. ↑ Gray, Fred (2006). Designing the Seaside: Architecture, Society and Nature. London: Reaktion Books, გვ. 46–47. ISBN 978-1-86189-274-4.  ↑ Projecto para a Construção de Pavilhões na Praia da Póvoa (Maio a Junho de 1924) - Arquivo Municipal da Póvoa de Varzim (2008)
კიაზო ერისთავი

გიორგი (კიაზო) გიორგის ძე ერისთავი (დ. 11 ნოემბერი, 1824, სოფ. ქისტაური, ახლანდ. ახმეტის მუნიციპალიტეტი, — გ. 19 დეკემბერი, 1909, იქვე) — თავადი, არაგვის ერისთავთა საგვარეულოდან, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1889). დაიბადა გიორგი ერისთავისა და ნინო ანდრონიკაშვილის (მალხაზ ანდრონიკაშვილის ასული) ოჯახში. სამხედრო სამსახურში იყო 1846 წლიდან. მონაწილეობდა ყირიმის ომში (1853–1856) როგორც გურიის რაზმის ოფიცერი, 1858 წლიდან მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარებში. 1870 წლიდან მეთაურობდა თერგის კაზაკთა ჯარის მოზდოკის პოლკს. იმავე წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომში. ქისტაურის მამულში ჰქონდა ცნობილი ღვინის მარანი. დაქორწინებული იყო სამჯერ: 1. ნინო თავად ლუარსაბ სუმბათაშვილის ასულზე, 2. თინათინ (თიკო), თავად ალექსანდრე ჩოლოყაშვილის ასულზე (1855) და 3. ანა თავად ელიზბარ ქსნის ერისთავის ასულზე (1878). ჰყავდა 10 შვილი. გოგიტიძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 55. ჩიქოვანი, ი., არაგვის ერისთავები, თბ., 2011.
სეკეი

სეკეი, მრ. რ. სეკეები (უნგრ. Székely, რუმ. Secui, გერმ. Szekler, ლათ. Siculi) — უნგრელების ჯგუფი აღმოსავლეთ ტრანსილვანიაში, რუმინეთში. ცხოვრობენ ჰარგიტის (276 ათ., მთელი მოსახლეობის 84,6%, 2011), კოვასნის (164,2 ათ., 73,8%) ჟუდეცებში და მურეშის ჟუდეცის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში (228,3 ათ., 39,3%). საუბრობენ უნგრული ენის სეკეურ დიალექტზე და რუმინულად. არიან კათოლიკეები. ისტორიულ წყაროებში 1138 წლიდან იხსენიებიან როგორც სამხედრო დანაყოფი უნგრეთის მეფეთა ლაშქარში. ისტორიოგრაფიაში უფრო მეტად მიღებულია მოსაზრება, რომ ისინი არიან ტრანსილვანიის უნგრეთთან შეერთების (XI საუკუნე) შემდეგ აქ გადმოსახლებულ სამხედრო მოახალშენეთა შთამომავლები. არის ჰიპოთეზები მათი თურქული წარმომავლობის შესახებ. 1438 წელს უნგრელებთან და გერმანელებთან ერთად შექმნეს ე.წ. სამი ერის კავშირი, რათა ოსმალთა ექსპანსიისგან დაეცვათ ტრანსილვანია; შემდგომში ეს სამი კათოლიკური ჯგუფი ტრანსილვანიაში ჭარბობდა მართლმადიდებელ რუმინელ მოსახლეობას. 1940 წელს, ვენის არბიტრაჟის მიხედვით, სეკეების მიწები ჩრდილოეთ ტრანსილვანიის შემადგენლობაში გადაეცა უნგრეთს. 1944 წელს, რუმინეთსა და ანტიჰიტლერულ კოალიციას შორის ზავის დადების შემდეგ, ჩრდილოეთი ტრანსილვანია დაუბრუნდა რუმინეთს. 1944–1945 წლებში სეკეები მოყვნენ რუმინული შეიარაღებული რაზმების (იულიუ მანიუს მეთაურობით) ძალადობრივი მოქმედებების ქვეშ. 1952 წელს შეიქმნა უნგრელთა (1960 წლიდან — მურეშ-უნგრულთა) ავტონომიური ოლქი, რომელიც 1968 წელს გაუქმდა. 1989 წელს დაარსდა რუმინეთის უნგრელების დემოკრატიული კავშირი (რუდკ). 2009 წელს გამოაცხადეს სეკეის ავტონომიური მხარე, 2010 წელს უნგრული ენა მიიღეს ოფიციალურ ენად რეგიონულ დონეზე; ორივე გადაწყვეტილება რუმინეთის ხელისუფლებამ არ სცნო. 2011 წელს რუდკ-მა ქალაქ ტირგუ-მურეშში შექმნეს სეკეის მხარის ადმინისტრაციული საბჭო. ამავე წელს უნგრეთში შემოიღეს ოდესღაც უნგრეთის მოქალაქეთა შთამომავლებისათვის მოქალაქეობის მინიჭების გამარტივებული წესი. 2012 წლის აპრილისთვის მოქალაქეობა მიანიჭეს რუმინეთის დაახლ. 284 ათას მოქალაქეს. სეკეის მხარეში ენთუზიასტების მიერ შემონახულია „სეკეის რუნები“ (იხ. უნგრული რუნები), რომელიც წარმოდგება ე.წ. აღმოსავლეთევროპული რუნებისგან. მისი გამოყენებით გამოიცემა ჟურნალები, წიგნები და სხვ. ↑ 1.0 1.1 Секеи // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М., 2015. — стр. 686.
გიორგი ერისთავი (გენერალ-მაიორი)

გიორგი მიხეილის ძე ერისთავი (დ. 9 მაისი, 1947, თბილისი) — ქართველი უშიშროების ოფიცერი, გენერალ-მაიორი (1999). დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი (1972). 1973–1999 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო უშიშროების სისტემაში სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ. შ. 1988–1993 წლებში იყო საქართველოს უშიშროების მინისტრის აპარატის უფროსი, 1993–1994 წლებში — სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თბილისის საქალაქო სამმართველოს უფროსი, 1994–1995 წლებში — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს დაზვერვის სამმართველოს უფროსი, 1995–1999 წლებში — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემიის რექტორი. 1996 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების საპატიო თანამშრომლის წოდება. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1997). 2000 წლიდან თადარიგშია. დოლიძე ლ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 56.
თარაქჩი (ბოლუს რაიონი)

თარაქჩი (თურქ. Tarakçı) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში. სოფელს ამავე სახელწოდება 1943 წლიდან ერქვა. სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 18 კმ-ით არის დაშორებული. [1] ↑ https://www.nisanyanyeradlari.com/?yer=7200 ↑ https://web.archive.org/web/20150320120931/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239403 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://web.archive.org/web/20171224222253/https://www.nufusune.com/6656-bolu-merkez-tarakci-koy-nufusu ↑ 4.0 4.1 4.2 https://web.archive.org/web/20150320120931/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239403
გერმანიის პრეზიდენტების სია

ბუნდესპრეზიდენტი (გერმანია) რაიხსპრეზიდენტი
მედეა ჯაბუა

მედეა ჯაბუა (დ. 1943) — დიზაინერი, მხატვარი, პედაგოგი დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტი 1968 წელს. მისი პედაგოგები იყვნენ ვლადიმერ (ლადო) გრიგოლია და თეიმუაზ ყუბანეიშვილი. ასპირანტურა გაიარა ანდრეი გონჩაროვის ხელმძღვანელობით მოსკოვის პოლიგრაფიულ ინსტიტუტში, სადაც ბეჭდვით პროდუქციას მხატვრულად აფორმებდა. დიდი წვლილი აქვს შეტანილი ქართული ბეჭდური გრაფიკის განვითარებაში. დაასურათა და გააფორმა ორასამდე წიგნი. მათ შორის „1001 ღამე“, „რობინ ჰუდი“, „მერი პოპინსი“, აკაკი წერეთლის საბავშვო ლექსები, გრიგოლ აბაშიძის ლექსების კრებული და პარმენ მარგველაშვილის რედაქტორობით გამოცემული დავით კაკაბაძის შემოქმედების ამსახველი სამი ტომი. მედეა ჯაბუას რედაქტირებით გამოიცა ლადო გრიგოლიას შრიფტის სახელმძღვანელო; შექმნილი აქვს შრიფტის გარნიტურები ორენოვანი საგზაო ნიშნებისთვის. მისი ნამუშევრები ინახება შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმში. მხატვარი-გრაფიკოსი, წიგნის დიზაინერი, დოცენტი. [ალექსანდრე გაბუნია, „ხელოვნების მუზეუმის ახალი კოლექცია“, 2022, თბილისი, გვ. 238-239]
სოსო ცისკარიშვილი

სოსო (სოსო-იოსებ) ელიზბარის ძე ცისკარიშვილი (დ. 17 სექტემბერი, 1948, კასპი, — გ. 6 აგვისტო, 2024) — ქართველი პოლიტოლოგი, საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ექსპერტი. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო-ფიზიკური ფაკულტეტი (კვალიფიკაცია — ელექტრონული ტექნიკის ინჟინერი, 1971), მოსკოვის საგარეო ვაჭრობის საკავშირო აკადემია (კვალიფიკაცია — საერთაშორისო ეკონომიკურ ურთიერთობათა ეკონომისტი, 1979). მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტ „მიონში“ (1971-1974), საქართველოს სსრ მეცნიერებისა და ტექნიკის სახელმწიფო კომიტეტში (1974-1976, 1978-1985, თავმჯდომარის მოადგილე 1980-1985 წლებში). 1984 წელს ვიდეოფირზე გადაატანინა და ამით განადგურებას გადაარჩინა თენგიზ აბულაძის ფილმი „მონანიება“, რომელსაც საბჭოთა ცენზურა ემუქრებოდა. 1992 წლამდე ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე. 1988-1989 წლებში ცისკარიშვილი იყო „სრულიად საქართველოს რუსთაველის საზოგადოების“ ვიცე-პრეზიდენტი. 1989 წლის ბოლოს მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად შექმნა საქართველოში პირველი არასამთავრობო ორგანიზაცია — სამეცნიერო-საგანმანათლებლო ასოციაცია „მსოფლიო ლაბორატორია“ და მას შემდეგ იყო მისი გამგეობის თავმჯდომარე. 1992 წელს დაინიშნა საგარეო ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ, შემდეგ იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საგარეო ეკონომიკურ ურთიერთობათა კათედრის გამგე. იმავდროულად, 1996-2000 წლებში ცისკარიშვილი ხელმძღვანელობდა ევროკავშირის ტექნიკური დახმარების პროგრამებს. 2006 წლიდან იყო ევროპული ინტეგრაციის ფორუმის გამგეობის თავმჯდომარე, 2008 წლიდან — „დამოუკიდებელ ექსპერტთა კლუბის“ პრეზიდენტი. ↑ ცაბაძე ნ., ინტერვიუ სოსო ცისკარიშვილთან, გაზ. „ახალი თაობა“, 4 მარტი 2010. ↑ პოლიტოლოგი სოსო ცისკარიშვილი გარდაიცვალა, «ინტერპრესნიუსი», 6 აგვისტო 2024. ↑ 3.0 3.1 შავხელიშვილი ა., თუშები (წოვათის თუშების ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა), ტ. 2., თბ., 2019. — გვ. 237–238
ალექსი გოგბერაშვილი

ალექსი გოგბერაშვილი (დ. 9 იანვარი, 1957, როდინაული, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, საქართველო) - ქართველი პოეტი, საქართველოს მწერალთა ეროვნული აკადემიის წევრი, შოთა რუსთაველის 850-ე წლისთავისადმი მიძღვნილი კონკურსისა და ქრისტიანული პოეზიის ფესტივლის წმინდა ნინოს ჯვრის გამარჯვებული. საშუალო განათლების მიღების შემდგომ, სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. პროფესიით ეკონომისტია. სამი ათეული წელიწადი სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მუშაობდა. დამოუკიდებელი ლიტერატურული ალმანახის „ამერიმერის“ რედაქტორი. მისი უკანასკნელი წიგნია პოეზიის ერთტომეული „წინაპრის ბილიკი“. ↑ ჟურნალი ლიტერატურული მესხეთი. (2016, ოქტომბერი)ლიტერატურული მესხეთი. ↑ ქრისტიანული პოეზიის ფესტივალი წმინდა ნინოს ჯვარი. (2013)კრებული ქრისტიანული პოეზიის ფესტივალი წმინდა ნინოს ჯვარი.[მკვდარი ბმული] ↑ ალექსი გოგბერაშვილი. (2022, თბილისი)წინაპრის ბილიკი. ↑ ამერიმერი. (2023)ლიტერატურული ალმანახი ამერიმერი.[მკვდარი ბმული]
რუსეთუმე

რუსეთუმე — რუსეთში ნამყოფი ან ნასწავლი პიროვნების, უფრო ხშირად კი გარუსებისკენ მიდრეკილი პიროვნების სახელწოდება, რომელიც წარმოიშვა XIX საუკუნის 50-60-იანი წლების საქართველოში. სიტყვა „რუსეთუმე“ პირველად ჩნდება გიორგი ერისთავის პიესა „გაყრაში“ (1850), რომელშიც ერთ-ერთი პერსონაჟი — სომეხი ვაჭარი მიკირტუმ ტრდატოვი — რუსეთში განათლებამიღებულ თავად ივანე დიდებულიძეს ასე ახასიათებს: „ერთი ძმაც ჰყავს რუსეთუმე, ტანცი მანცი, ლავ ხაღუმე“. თავდაპირველად „რუსეთუმე“ ზოგადად რუსეთში ნასწავლი პიროვნების მიმართ გამოიყენებოდა და, ერთგვარად, თერგდალეულის სინონიმიც იყო („რუსეთუმეებმა დაამშვენეს ჩვენი საზოგადოებრივი ცხოვრება“ — ილია ჭავჭავაძე, „შინაური მიმოხილვა“, 1883), თუმცა უფრო გავრცელდა, როგორც გარუსებისკენ მიდრეკილი ქართველის ირონიული სახელწოდება („აქ რუსეთუმე მეტად გახურდა“ — აკაკი წერეთელი, პოემა „რუსეთუმე“, 1861). ამრიგად, „რუსეთუმე“, „თერგდალეულისგან“ განსხვავებით, მიუხედავად მისი განათლებისა, საკუთარი ქვეყნისთვის სასარგებლოს ვერაფერს ქმნიდა და ნიჰილისტურად იყო განწყობილი ყოველივე ეროვნულის მიმართ. XXI საუკუნის დასაწყისში სიტყვა „რუსეთუმე“ დამკვიდრდა როგორც რუსული კულტურული ანდა პოლიტიკური ორიენტაციის მქონე, რუსეთის მხარდამჭერი პიროვნების დამამცირებელი სახელწოდება. ის გვხვდება როგორც ინტერნეტ-სივრცესა და ელექტრონულ მედიაში, ასევე პოლიტიკოსების და სხვა საჯარო პირების გამოსვლებში. კობაიძე მ., ბერიძე მ. ქართული ენის მორფემებისა და მოდალური ელემენტების ლექსიკონი, თბ., 1988. — გვ. 393. ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტ. 2., თბ., 1990. ↑ ლომია მ., „რუსეთუმე“ ფორმის სეგმენტაციასთან დაკავშირებული საკითხები, თსუ-ის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის XV საფაკულტეტო სამეცნიერო კონფერენცია, თეზისები, ივლისი 5-6, 2021. — გვ. 123-125. ↑ სადღობელაშვილი ნ., რუსეთუმე VS თერგდალეული, ინტერნეტგაზეთი mastsavlebeli.ge. 19 ივლისი, 2022.
დავით ერისთავი (მოხელე)

დავით როსტომის ძე ერისთავი (დ. 1780 — გ. 12 აგვისტო, 1830, დაკრძალულია ოძისში) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის სამეფოს ანექსიის (1801) შემდეგ იმპერიის სახელმწიფო სამსახურში იყო. მონაწილეობდა თურქების წინააღმდეგ ბრძოლაში ახალციხესთან (1810). 1812 წლიდან ხელმძღვანელობდა მოლაპარაკებას პატარა ლიახვისა და მეჯუდის ხეობაში მცხოვრებ ოსებთან და მათ გაქრისტიანებას, რისთვისაც მიიღო გუბერნიის მდივნის ჩინი. მონაწილეობდა რუსეთ-ირანის ომში (1826-1828), თავი გამოიჩინა აბასაბადის, სარდარაბდისა და ერევნის ბრძოლებში (1827), რისთვისაც მიიღო წმ. ანას IV ხარისხის ორდენი და კოლეგიის მდივნის წოდება. გარდაიცვალა 1830 წელს ქოლერით. ჰყავდა ცოლი — მარიამ (მაია), თავად ივანე ქობულაშვილის ასული (დ. 1786 — გ. 1848) და შვილები — როსტომი, გიორგი (ცნობილი მწერალი), ივანე და თინათინი. ბერძნიშვილი მ., მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის : II მასალები ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (ა–ე), თბ., 1980. — გვ. 232. საითიძე გ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 57.
ენდა კენი

ენდა კენი (ირლ. Éanna Ó Cionaoith, ინგლ. Enda Kenny; დ. 24 აპრილი, 1951) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი, ირლანდიის პრემიერ-მინისტრი 2011–2017 წლებში, პარტია „ფინე გელის“ ლიდერი 2002–2017 წლებში, თავდაცვის მინისტრი 2014 წლის მაისიდან ივლისამდე და 2016 წლიდან 2017 წლამდე, ოპოზიციის ლიდერი 2002–2011 წლებში, ირლანდიის ტურიზმისა და ვაჭრობის მინისტრი 1994–1997 წლებში და სახელმწიფო მინისტრი შრომისა და განათლების საკითხებში 1986–1987 წლებში. კენი 1975–1997 წლებში იყო მაიო-უესტის საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი პარლამენტის წარმომადგენელთა პალატაში, 1997–2020 წლებში კი — მაიოს ოლქისა. ↑ http://www.radiokerry.ie/enda-kenny-inducted-order-innisfallen/ ↑ Enda Kenny. Oireachtas Members Database. ციტირების თარიღი: 24 September 2009
აიდინჯიქი (ბოლუს რაიონი)

აიდინჯიქი (თურქ. Aydıncık) — თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში მდებარე სოფელი. სოფელი, სოფლის სტატუს 1928 წლიდან ინარჩუნებს. 1928 წლიდან 1946 წლამდე ცნობილი იყო სახელად სუსუზ თექქე. 1946 წლიდან კი ცოტა ხანი თექქესუსუზ სახელს ატარებდა. ქალაქის ცენტრიდან სოფელი 44 კმ დაშორებულია. [1] [2] ↑ https://web.archive.org/web/20141203123235/http://www.nisanyanmap.com/?yer=7110&haritasi=ayd%C4%B1nc%C4%B1k ↑ 2.0 2.1 https://web.archive.org/web/20150602192109/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239313 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://web.archive.org/web/20171224221459/https://www.nufusune.com/6564-bolu-merkez-aydincik-koy-nufusu ↑ https://web.archive.org/web/20200219071932/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1990-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200219072012/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1985-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200219072333/https://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015840.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200219072333/https://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015840.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200218084704/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1970-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf ↑ https://web.archive.org/web/20200218085143/https://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015227.pdf
კუფია

კუფია — შხამიანი ქვეწარმავლების 2 გვარი ჩხრიალა გველისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 60 სმ-დან 2,5 მ აღწევს. გავრცელებული არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიასა (გვარი Trimeresurus) და სამხრეთ ამერიკაში (გვარი Bothrops). ცნობილია 80-მდე სახეობა. ჩხრიალა აპარატი არ გააცნიათ. ზოგი სახეობა ხეებსა და ბუჩქებზე ცხოვრობს. კვერცხმდებელი და კვერცხცოცხლადმშობი ფორმებია. უმრავლესობის ნაკბენი საშიშია ადამიანისათვის. ფართოდაა გავრცელებული ლაბარია (Bothrops atrox), რომელიც ტანად ყველაზე დიდია. გვხვდება ცენტრალურ ამერიკაში. ტაძრის კუფია (Trimeresurus wagleri) გავრცელებულია მალაკის ნახევარკუნძულსა და მალაის არქიპელაგზე. მუსხელიშვილი თ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 90—91.
გაბრიელ დაფანჩული

გაბრიელ დაფანჩული — IX საუკუნის I ნახევრის ქართველი დიდებული აზნაური, კლარჯეთში გრიგოლ ხანძთელის სამონასტრო საქმიანობის მხარდამჭერი. გაბრიელ დაფანჩული გიორგი მერჩულეს „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ მოხსენიებულია როგორც „მთავარი“, „ერისმთავარი“, „დიდებული აზნაური“, „დიდებული მთავარი“, რომელიც ცნობილი იყო თავისი სიმდიდრით, გავლენით და „კეთილად მორწმუნებითა“. გაბრიელი ყოფილა „აზნაური მეფისაჲ“, რაც აშოტ I კურაპალატის ქვეშევრდომობას უნდა ნიშნავდეს. გაბრიელის მამულები კლარჯეთში გრიგოლ ხანძთელის სავანის მახლობლად მდებარეობდა. ის იყო პირველი, ვინც გრიგოლს მატერიალური მხარდაჭერა აღმოუჩინა ხანძთის მონასტრის მშენებლობაში. სანაცვლოდ ხანძთის მონასტერში დაწესდა დაფანჩულთა გვარის სახსენებელი. მერჩულეს თხზულებიდან ცნობილია ასევე გაბრიელის ოჯახი — მეუღლე მარიამი და შვილები: პატრიკი, გუარამი, არშუშა და აბულასათი. გაბრიელის ზედწოდება „დაფანჩული“ (ძველქართულში „დაფანჩვა“ „დაფანტვას“ ნიშნავს) მისი შთამომავლობის გვარსახელად იქცა — „აწ ნათესავთა მისთა ჰრქჳან დაფანჩულნი“. ამავე საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო X საუკუნის დასაწყისის ანჩელი ეპისკოპოსი ეზრა. „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გარდა, საკუთარი სახელი „დაფანჩული“ მოხსენიებულია ასევე X-XI საუკუნეების მოღვაწის ზაქარია ბანელის ანდერძში („სალოცველად სულისა... პატრიარქისსა ასათისსა დავითისსა და დაფანჩულისასა“), რის საფუძველზე ისიც დაფანჩულთა სახლის წევრად არის მიჩნეული. ↑ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რედ.: ენრიკო გაბიძაშვილი, ექვთიმე კოჭლამაზაშვილი, თბ., 2007. — გვ. 177. ↑ დაფანჩვა — ძველი ქართული ენის შეერთებული ლექსიკონი. ↑ სილოგავა ვ., ეზრა ანჩელი — ქართველი ისტორიული მოღვაწენი. ↑ მეტრეველი ე., ნარკვევები ათონის კულტურულ-საგანმანათლებლო კერის ისტორიიდან, თბ., 1996. — გვ. 174–177.