laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
მირზანული თეთრი

მირზანული თეთრი, მირზაანის თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ოვალური ფორმისკენ გადახ-რილი, ხუთ-სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრი და საკმაოდ სქელი ჯაგრისებრი შებუსვით. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად მხრიანი, ზოგჯერ უფორმო მტევნებიც გვსვდება. მტევანი კუმსია, ზოგჯერ ძალიან კუმსი, ხშირად მხრიანია. მარცვლი საშუალო და საშუალოზე მსხვილია, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მომწვანო-ყვითელი ელფერით. მარცვლის კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივია, სქელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი ოდნავ მკვრივი და წვნიანია. ვაზი ძლიერი ზრდისაა. მირზანული თეთრის სავეგეტაციო პერიოდი საშუალოდ 150 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 100-დან 000 გრამამდე მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-15.0 ტონას აღემატება. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 14-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7.5 გ/ლ-ს. მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. იგი ჩალისფერია, სუსტი არომატით, სასიამოვნო გემოთი და მცირე სხეულით. იწურება სხვა ჯიშის ყურძენთან ერთად. გაცილებით უფრო პერსპექტიულია საბრენდე სპირტის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 241-242 მირზანული თეთრი
მისკიეთა

მისკიეთა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია, მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ აქვს მცირეოდენი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი პატარა ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საკმაოდ მკვრივი, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით. საკმაოდ სქელი და მკვრივკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო მოტკბო გემოთი. მისკიეთა საშუალო ზრდის ვაზია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 192 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 108 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.5-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.8 გ/ლ-ს. მისკიეთა ხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშთა ჯგუფს ეკუთვნის. აქვს ლამაზი მტევანი, მარცვალი, სასიამოვნო გემო და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 242
მკვრივი ყურძენი

მკვრივი ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. სახელწოდება მიღებული აქვს თავისი კუმსი მტევნების გამო. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს აბლაბუდისებრი და საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ძლიერ კუმსია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ელფერის. კანი თხელი აქვს, რბილობი — წვნიანი და მდნარი. მკვრივი ყურძენი სიმწიფის საგვიანო პერიოდის და მოსავლიანი ჯიშია. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 242
მორცხულა

მორცხულა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან. გურიასა და აჭარაში მორცხულას ველურ ვაზს ეძახიან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა ქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი შავი ფერის. კანი თხელი და ნაკლებმკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. მორცხულა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის წონა 138 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ძალიან ჰარმონიულია, სასიამოვნო, საკმაოდ შეფერილი და ალკოპოლის (11.5%) ნორმალური შეცველობით. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 245
მოქათური

მოქათური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და დიდი ზომისაა, კვერცხისებრი ფორმის, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრად სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი, თითქმის შავი. თხელკანიანია. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი — შეუფერავი. მოქათური საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ერთი მტევნის წონა 105 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 11-12 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო დაბალი ხარისხისაა. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 245
მსხვილთვალა თეთრი

მსხვილთვალა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო ჯაგრისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი, ზოგჯერ მეჩხერი. მარცვალი დიდია, ოვალური, ღია-ყვითელი. კანი თხელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ნაფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, კნატუნა. გემო სასიამოვნო. მსხვილთვალა თეთრი ძლიერი ზრდით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-162 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 180-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7 გ/ლ-ს. მსხვილთვალა თეთრი გამოირჩევა ლამაზი მტევნით, მსხვილი ოვალური მარცვლით და სასიამოვნო გემოთი. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 247
მსხვილთვალა შავი

მსხვილთვალა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სუსტადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომის აქვს, მომრგვალო და მუქი წითელი, სქელკანიანი. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი. მსხვილთვალა შავი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი დაახლოებით 164-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 11.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.5-11 გ/ლ-ს. გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 247
თითა იმერული

თითა იმერული — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. თითა იმერული წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 568
მტრედისფერა

მტრედისფერა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში იმერეთიდან. თითა იმერული წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 571
მსხვილკუმფხალა

მსხვილკუმფხალა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. მსხვილკუმფხალა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. სახელწოდება მიღებული აქვს ჯიშისათვის დამახასიათებელი მსხვილი მარცვლის (იმერ. კუმფხალი) გამო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 571
ნათელა (ვაზის ჯიში)

ნათელა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ნათელა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 571
ციცქა გაბეხაური

ციცქა გაბეხაური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში იმერეთიდან. ციცქა გაბეხაური წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 573
Blue Sky Studios

Blue Sky Studios — ოსკარის პრემიის მფლობელი ბრიტანული ანიმაციური სტუდია, რომელიც მდებარეობს აშშ-ის ქალაქ ნიუ-იორკში. მეტად ცნობილია კომპიუტერულ გრაფიკაზე აგებული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმებით: „დიდი გამყინვარება“, „დიდი გამყინვარება 2: გლობალური დათბობა“, „დიდი გამყინვარება 3: დინოზავრების ერა“, „გამყინავარება 4: კონტინენტური დრეიფი“, „რიო“, „რობოტები“, „ჰორტონი“. გამოსული ფილმები ოფიციალური საიტი ↑ 1.0 1.1 Blue Sky Moviesat the Box Office. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: April 12, 2015. ↑ Blue Sky Studios's Profile. Metacritic. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 23, 2017. ციტირების თარიღი: April 12, 2015. ↑ „Ice Age 5 Set for July 15, 2016, Anubis Moves to 2018“. ComingSoon.net. December 20, 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 21, 2013. ციტირების თარიღი: December 20, 2013. ↑ Brodesser-Akner, Claude (February 18, 2011). „Fox, Ice Age Director Bullish on The Story of Ferdinand“. New York. ციტირების თარიღი: February 19, 2011. ↑ Chitwood, Adam (May 16, 2013). „DreamWorks Animation Moves B.O.O. Release Up to June 5, 2015 and TROLLS to November 4, 2016; Fox Dates ANUBIS and FERDINAND“. Collider.com. ციტირების თარიღი: May 16, 2013. ↑ Fox Consumer Products (August 23, 2016). „TWENTIETH CENTURY FOX CONSUMER PRODUCTS - BLE 2016 PREVIEW STATEMENT“ (პრეს-რელიზი). Virtual Press Office. ციტირების თარიღი: September 22, 2016. ↑ Pigeon Impossible. Box Office Mojo (2019). ციტირების თარიღი: September 22, 2016. ↑ McNary, Dave (March 14, 2017). „Animated Movie ‘Darkmouth’ Finds Directors in David Pimentel, Douglas Sweetland“. Variety. ციტირების თარიღი: April 23, 2017. ↑ „Spies in Disguise to be Voiced by Will Smith and Tom Holland“. ComingSoon.net. 9 October 2017. ციტირების თარიღი: 10 October 2017. ↑ Umbrellacorn (2013). Blue Sky Studios. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 10, 2014. ციტირების თარიღი: October 19, 2013. ↑ Umbrellacorn. Rooftop Films. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 6, 2014. ციტირების თარიღი: October 19, 2013. ↑ Brevet, Brad. Jolie’s ‘By the Sea’ Gets Hard R, New Scrat Short Film and More in Today’s MPAA Ratings Bulletin. ComingSoon.net (August 11, 2015). ციტირების თარიღი: October 16, 2015. ↑ SNOOPY & CHARLIE BROWN: THE PEANUTS MOVIE (Including Short Cosmic Scrat-tastrophe). British Board of Film Classification. დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 21, 2016. ციტირების თარიღი: October 16, 2015.
წვრილმარცვალა თეთრი

წვრილმარცვალა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში იმერეთიდან. წვრილმარცვალა თეთრი წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 574
მარჯენი ვარდისფერი

მარჯენი ვარდისფერი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი ვაზის ჯიში კახეთიდან. მარჯენი ვარდისფერი წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 571
საირმულა

საირმულა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან. საირმულა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 572
თავცეცხლა (ვაზის ჯიში)

თავცეცხლა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი ვაზის ჯიში მესხეთიდან. თავცეცხლა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 568
ყვედრეშის მთავარანგელოზის ეკლესია

ყვედრეშის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელი ყვედრეშში. ინტერიერი და ფასადები შელესილია. სახურავის ცენტრში აღმართულია ჯვრით დაგვირგვინებული ხის რვაწახნაგა ცრუ გუმბათი. შენობას ქვემო სვანეთში გავრცელებულ გვიანდელ ეკლესიათა უმეტესობის, ტიპური გეგმა გააჩნია. თითქმის კვადრატულ დარბაზის გეგმიდან აღმოსავლეთით გარეთ გატანილია შვერილი ხუთწახნაგა აფსიდი. ინტერიერში შელესილია კედლები და შეთეთრებული. ჭერი შეკიდული ხისაა, ცისფრად შეღებილი. აფსიდის მხრებს შორის ჩადგმულ ხის კანკელზე დასვენებულია ქართული ხატები, ასომთავრული წარწერებით. აფსიდის ცენტრში განთავსებულია კვადრატული ბაზისი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ამოღებულია არქიტრავული ნიშა.ეკლესიაში თხუტმეტი სარკმელია, თხუთმეტივე თაღოვანი. შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ კედლის ცენტრში. ფასადები: დეკორირებულია კარ-სარკმლის ბრტყელი ლილვებითა და კუთხის პილასტრებით. შესასვლელის თავზე ამოკვეთილია რელიეფური ჯვარი.სახურავი, გუმბათი და საკურთხეველი გადახურულია შიფერის საბურავით.დარბაზისა და საკურთხევლის საბურავებს შემოყოლებული აქვს მარტივი პროფილის მქონე ლავგარდანი.ინტერიერში და ფასადებზე კედლები ზოგადგილას მცირედ არის გაბზარული, ხოლო ნალესობა ჩამოყრილია. ეკლესიის საკურთხევლის და გუმბათის საბურავი დაზიანებულია.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 14618
ჯონ ოლივერ კილენზი

ჯონ ოლივერ კილენზი (ინგლ. John Oliver Killens; დ. 1916, მეიკონი, ჯორჯიის შტატი — გ. 27 ოქტომბერი, 1987, ბრუკლინი) — ამერიკელი მწერალი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. სახელი გაითქვა რომანებით „იანგბლადი“ (1954) და „მაშინ გავიგეთ ქუხილი“ (1963). ეკუთვნის ასევე წერილების კრებული შავი კაცის ტვირთი (1965). ჯონ ოლივერ კილენზი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ https://www.ccny.cuny.edu/lhf/medallion-recipients ↑ უცხოური პირთა სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1989. — გვ. 173.
კილიკი

კილიკი ― ძველი ბერძნული ქუსლიანი საღვინე თასი, რომელსაც ჰორიზონტალურად მიმაგრებული ორი ყური აქვს. ამზადებდნენ თიხის ან ლითონისგან. თიხის კილიკები ხშირად მოხატული იყო. ცნობილია ძვ. წ. VI საუკუნის კორინთული, ძვ. წ. VI-IV საუკუნეების ატიკური შავფიგურიანი და წითელფიგურიანი, აგრეთვე შავლაკიანი კილიკები. საქართველოს ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით ძველი ბერძნული კილიკები შეჰქონდათ. ისინი აღმოჩენილია ვანში, ითხვისში, დაბლაგომში, ფიჭვნარში, დიმნას ციხეში და სხვა. ვანის მდიდრულ სამარხებში აღმოჩენილია ძვ. წ. V-IV საუკუნეების ვერცხლის კიილიკები. გაგოშიძე ი., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 515.
კილიკიის კარი

კილიკიის კარი (თურქ. Gülek Boğazı) ― კლდეკარი თურქეთში. მდებარეობს ტავრის მთებში, ბოკარის და ალადაღლარის ქედებს შორის, ზღვის დაონიდან 1050 მეტრზე. კილიკიის კარი აკავშირებს კილიკიას ანატოლიასთან. შექმნილია მდინარე ჩაკიტის გამჭოლი კანიონით, რომელშიც გადის რკინიგზა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 515.
მაუნტ-უილსონის ობსერვატორია

მაუნტ-უილსონის ობსერვატორია ― ასტრონომიული ობსერვატორია აშშ–ში. მდებარეობს კალიფორნიის შტატში, ქალაქ პასადენადან ჩრდილოეთით 16 კილომეტრზე. დაარსდა 1904 წელს. სხვადასხვა დროს მასში მუშაობდნენ უოლტერ ადამსი (დირექტორი 1923-1946 წლებში), ედუინ ჰაბლი, ვალტერ ბაადე, ჯეიმზ ჯინსი. მაუნტ-უილსონის ობსერვატორია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
გეორგ მაურერი

გეორგ მაურერი (გერმ. Georg Maurer დ. 11 მარტი, 1907, ტრანსილვანია — გ. 1971) — გერმანელი პოეტი. ავტორია კრებულებისა „მარადი ხმები“ (1936), „დროის საგალობელი“ (1948) „ორმოცდაორი სონეტი“ (1953), „სტიქიები“ (1955) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 498.
მშრალხევის ღვთისმშობლის ეკლესია

მშრალხევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი მშრალხევში, სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე მშრალხევის მარცხენა ნაპირზე, სამანქანე გზის პირას. ეკლესია აშენებულია რიყის ქვისა და ქვიშაქვის შერეული წყობით კირის დუღაბზე. ეკლესია ახალი აღდგენილია რის დროსაც შემაკავშირებელ ხსნარად ცემენტიცაა გამოყენებული. გადახურვა ორფერდაა და გადახურულია კრამიტით. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენიც ქონდა , რომლის კელდების ფრაგმენტებია დღეისათვის შემორჩენილი. კარის სწორკუთხა ღიობიც სწორედ სამხრეთ ფასადზეა გაჭრილი. ამავა ფასადზე ეკლესიის აღდგენამდე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელიც გააჩნდა, რომელიც რესტავრაციის დროს კედლის საპირე წყობის ამოყვანისას დაიფარა, მისი დანახვა შესაძლებელია მხოლოდ ინტერიერის მხრიდან. ჩრდილოეთ კედელი ყრუა, ღიობების გარეშ. ხოლო დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ოთხივე ფასადზე ძალიან კარგად არის შესამჩნევი კედლების ძველი წყობა და კირის დუღაბის ნალესობის ფენები. ინტერიერში იატაკი ქვის ფილებითაა მოგებული. სამხრეთ დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს დაბალი ხარისხი შემოუყვება. ინტერიერის მხირდან სარკმლის ღიობები სწორკუთხაა როგორც დასავლეთ ასევე აღმოსავლეთ კედელზე. ნახევარწრიული აფსიდი მცირედით შემაღლებულია დანარჩენი სივრციდან. აფსიდი საკურთხევლის მცირედ გამოზიდული მკლავებისგან გამოიყოფა დანარჩენი სივრცისგან. აფსიდის კედელზეც ხარისხი შემოუყვება. აფსიდის ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშებია დატანილი. სარკმლის ქვეშ სწორკუთხა შედარით მოზრდილი ზომის ნიშია, რომელიც სამკვეთლოს ფუნქციასაც ასრულებს. კამარა ნახევარწრიული. საკურთხევლისა და დანარჩენი სივრცის გამყოფ ნაწილში ჩრდილოეთ კედელზე 1 მეტრის სიმაღლის ოთხკუთხა სვეტის ფორმის კედელია ამოყვანილი, სავარაუდოდ სავარაუდოთ უნდა წარმოადგენდეს კანკელის ნაწილს.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 18611
გეორგ ლუდვიგ ფონ მაურერი

გეორგ ლუდვიგ ფონ მაურერი (გერმ. Georg Ludwig von Maure; დ. 2 ნოემბერი, 1790, ერპოლცჰაიმი — გ. 9 მაისი, 1872, მიუნხენი) — გერმანელი ისტორიკოსი. 1926 წლიდან იყო მიუნხენის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორი. მისი თეორიის მიხედვით, გერმანელი ხალხის ისტორიის ქვაკუთხედი იყო მიწაზე კოლექტიური საკუთრება და სახელმწიფოს უქონლობა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 498. ↑ 1.0 1.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #118732056 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ 2.0 2.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ Маурер Георг Людвиг фон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q649"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a> ↑ http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/georg-ludwig-von-maurer-dr-hc
მაუტჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკი

მაუტჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკი ― მესამე რაიხის საკონცენტრაციო ბანაკი. შეიქმნა 1938 წლის ივლისში ავსტრიის ქალაქ მაუტჰაუზენიდან 4 კილომეტრში. თავდაპირველად იყო დახაუს საკონცენტრაციო ბანაკის ფილიალი, 1939 წლის მარტიდან კი დამოუკიდებელი საკონცენტრაციო ბანაკი. ბანაკში 7 წლის განმავლობაში იმყოფებოდა 190 ათასი ადამიანი, საიდანაც მოკლეს 90 ათასი ადამიანზე მეტი. გაათავისუფლა აშშ-ის არმიამ 1945 წელს. მაუტჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
შიპიონე მაფეი

შიპიონე მაფეი (იტალ. Francesco Scipione Maffei; დ. 1 ივნისი, 1675, ვერონა — გ. 11 თებერვალი, 1755) — იტალიელი მწერალი, დრამატურგი, მარკიზი. ჰქონდა ისტორიული და არქეოლოგიური გამოკვლევები. მისი ნაწარმოებებია ისტორიული ტრაგედია „მეროპე“ (1713) და პიესების სამტომიანი კრებული „იტალიური თეატრი“ (1723). მისმა პიესებმა ხელი შეუწყო იტალიური ტრაგედიის ფორმის განვითარებას. შიპიონე მაფეი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) ↑ 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a> ↑ 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a> ↑ 3.0 3.1 SNAC — 2010. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a> ↑ 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a> ↑ 5.0 5.1 Bernabei F. Maffei, Scipione // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T053092 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103954125"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a> ↑ 6.0 6.1 Deutsche Nationalbibliothek Record #119062518 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ IMSLP — 2006. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660"></a> ↑ Annuaire prosopographique : la France savante / B. Delmas — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55740543"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2926731"></a> ↑ 9.0 9.1 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
მაქთიმყული

მაქთიმყული (თურქმ. Magtymguly) — XVIII საუკუნის თურქმენი პოეტი. იყო პოეტ აზადი დოვლეთმამედის შვილი. სწავლობდა ქალაქ ხივაში. ჩვენამდე მოაღწია 10 ათასზე მეტმა ბწკარმა. მან თურქმენული პოეტური ენა დაუახლოვა ხალხის ენას, უარი თქვა არაბულ და სპარსულ მეტრიკაზე, არუდი შეცვალა ხალხური სილაბური სისტემით, გავლენა მოახდინა შემდგომი თაობის პოეტებზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 498. მაქთიმყული — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ 1.0 1.1 კონგრესის ბიბლიოთეკა — 1800. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454"></a> ↑ 2.0 2.1 International Standard Name Identifier — 2012. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q423048"></a> ↑ CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60909659"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1127581"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a>
რომის საკითხი

რომის საკითხი ― კონფლიქტი რომის პაპსა და იტალიას შორის. წარმოიშვა 1870 წელს, როდესაც იტალიის გაერთიანების პროცესში პაპის ოლქი შევიდა იტალიის სამეფოში, ხოლო რომი გახდა იტალიის დედაქალაქი. რომის პაპმა პიუს IX-მ არ სცნო იტალიის სახელმწიფო . კონფლიქტი დასარულდა 1929 წელს ლატერანის ხელშეკრულებით, რომლითაც შეიქმნა ვატიკანი. რომის საკითხი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
მტრედისფეხა

მტრედისფეხა, ტოროკუჩხი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე-სასუფრე ვაზის ჯიში გურიიდან. მტრედისფეხა სამეგრელოში ტოროკუჩხის სახელითაა ცნობილი. „ტორონჯი“ მეგრულად მტრედს ნიშნავს, „ვუჩხი“ — ფეხს. ადგილობრივი მცხოვრებლები მისგან საკმაოდ მაღალი ღირსების ღვინოს ამზადებდნენ. მტრედისფეხასგან გურია-აჭარის მიდამოებშიც საკმაოდ მაღალი ღირსების ღვინოს ამზადებდნენ და სასუფრე ყურძნადაც იყენებდნენ. ამ მიზნით ყურძენს ხშირად ვაზზე ტოვებდნენ და საჭიროების მიხედვით დეკემბერ-იანვარში კრეფდნენ. ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა აბლაბუდისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მტრედისფეხას მტევანში გვხვდება განუვითარებელი (პართენოკარპიული) მარცვლებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მუქი წითელი. სქელი და საკმაოდ მკვრივკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. მტრედისფეხა საშუალო ან ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 196 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 150-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს. სასუფრე ყურძენია. აქვს ლამაზი მტევანი და მარცვლი, სასიამოვნო გემო. გაზაფხულამდე კარგად ინახება და იტანს ტრანსპორტირებას. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო. უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 250