laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სიგებერტ I

სიგებერტ I (ფრანგ. Sigebert Ier; დ. 535 — გ. 575) — ავსტრაზიის მეფე მეროვინგების დინასტიიდან. მეფობდა 561 წელს მამამისის, ხლოტარ I-ის სიკვდილიდან 575 წელს გარდაცვალებამდე. სიგებერტი იყო მესამე გადარჩენილი ვაჟი ხლოტარ I-სა და ინგუნდას ოთხი შვილიდან. მეფობის ძირითადი დროის განმავლობაში აწარმოებდა წარმატებულ სამოქალაქო ომს ნახევარძმის — ხილპერიკის წინააღმდეგ. 561 წელს ხლოტარ I-ის გარდაცვალების შემდეგ, ფრანკული ჩვეულების თანახმად, სამეფო მის ოთხ ვაჟს შორის გაიყო: სიგებერტი გახდა ავსტრაზიის სახელით ცნობილი ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილის მეფე, დედაქალაქით რეიმსში, რომლის ტერიტორიებიც მან, მოგვიანებით, 567 ან 568 წელს, ძმის, ხარიბერტ I-ის გარდაცვალების შემდეგ გააფართოვა; თავად ხარიბერტს ერგო სამეფო ცენტრით პარიზში; გუნტრამმა მიიღო ბურგუნდიის სამეფო დედაქალაქით ორლეანში; ხოლო უმცროსმა ვაჟმა, ხილპერიკმა მიიღო სუასონი, რომელიც ხარიბერტის სამეფოდან თავისი წილის მიღების შემდეგ ნოისტრიად ჩამოყალიბდა. ჰუნებთან დაკავშირებული სასტიკი მომთაბარე ტომების, ავარების შემოტევებმა სიგებერტი აიძულა სამეფოს დედაქალაქი რეიმსიდან მეცში გადაეტანა. მეფემ მათი თავდასხმები ორჯერ უკუაგდო 562 და 568 წლებში. დაახლოებით 567 წელს სიგებერტი დაქორწინდა ვესტგუთების მეფის, ატანაგილდის ასულ ბრუნჰილდაზე. ეს ქორწინება, ეპოქის მთავარი მემატიანის, გრიგოლ ტურელის სიტყვებით, მეტყველებს სიგებერტის მაღალ პიროვნებაზე ძალადობისა და აღვირახსნილობის ხანაში. ამ ქორწინების შემდეგ, მისი ძმა, ხილპერიკი, ატანაგილდთან მისი სხვა ქალიშვილის, გალსვინტას ხელის სათხოვნელად გაემგზავრა, რომელთან ქორწინების შემდეგაც მან დანარჩენი ცოლები მიატოვა, თუმცა იგი მალე მობეზრდა და მოაკვლევინა, რათა საყვარელზე, ფრედეგუნდაზე დაქორწინება შესძლებოდა. შესაძლოა დის მკვლელობით ცოლის, ბრუნჰილდას, აღშფოთების გამო სიგებერტმა შურისძიება სცადა. ძმები მანამდეც ეომებოდნენ ერთმანეთს, თუმცა ამჟამად მათი მტრობა ხანგრძლივ და სასტიკ ომად იქცა, რომელიც ორივე მათგანის შთამომავლობის დროსაც გრძელდებოდა. 573 წელს სიგებერტი პუატიესა და ტურენს დაეუფლა და ძმის სამეფოს უმეტესი ნაწილი დაიპყრო. ხილპერიკი ტურნეში დაიმალა, თუმცა ტრიუმფის მომენტში, როდესაც სიგებერტი ხილპერიკის ნიშნებით მეფედ გამოცხადდა ვიტრი-ან-არტუასთან, იგი ფრედეგუნდას დაქირავებულმა ორმა მკვლელმა მოკლა. სიგებერტი ტახტზე მისმა შვილმა, ხილდებერტმა შეცვალა, ხოლო ბრუნჰილდამ რეგენტის სტატუსი მიიღო. ბრუნჰილდა და ხილდებერტი მალევე შევიდნენ გუნტრამის მფარველობის ქვეშ, რომელმაც, საბოლოოდ, ხილდებერტი შვილად და მემკვიდრედ აღიარა. სიგებერტს ბრუნჰილდასთან ხილდებერტის გარდა ჰყავდა ორი ქალიშვილი: ინგუნდა და ხლოდოსინდა. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სიგებერტ I History of the Franks: Books I-X დაარქივებული 2014-08-14 საიტზე Wayback Machine. at Medieval Sourcebook. ↑ Anglo-Saxon Kinship Revisited, Thomas Charles-Edwards, The Anglo-saxons from the Migration Period to the Eighth Century, ed. John Hines, (Boydell Press, 2003), 178.
დოდომის ოლქი

დოდომის ოლქი (ინგლ. Dodoma) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი დოდომა, ქვეყნის დედაქალაქი. მოსახლეობა — 2 083 588 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 41 311 კმ². მდებარეობს ტანზანიის ცენტრში და უკავია მისი მატერიკული ნაწილის დაახლოებით 5 %. ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან: ბაჰი ჩამვინო ჩემბა დოდომა კონდოა მპვაპვა კონგვა ექსპორტის ძირითადი პროდუქტებია ხორბალი, პარკოსნები, არაქისი, თამბაქო, ყავა, ჩაი. უვლიან მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვს. ოლქის ოფიციალური საიტი ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-08.
ტაბორის ოლქი

ტაბორის ოლქი (ინგლ. Tabora) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ტაბორა. მოსახლეობა — 2 291 623 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 76 150 კმ². ტაბორა მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება შინიანგის ოლქს, აღმოსავლეთით — სინგიდის ოლქს, სამხრეთით — მბეის ოლქს, სამხრეთ-დასავლეთით — რუკვის ოლქს, დასავლეთით — კიგომის ოლქს. ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან: უიუი ურამბო სიკონგე კალიუა იგუნგა ნზეგა ტაბორა National Bureau of Statistics Ministry of Planning, Economy and Empowerment დაარქივებული 2012-04-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-08.
ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა

ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა (თურქ. Amcazade Köprülü Hüseyin Paşa, ალბ. Hysein Pashë Kypriljoti; დ. 1644 — გ. 1702) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1697-1702 წლებში. ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა 1644 წელს, ალბანეთში. იგი იყო ქოფრიულიუს ცნობილი გვარის წარმომადგენელი. ქოფრიულის გვარის წარმომადგენელს 6-ჯერ ეკავა დიდი ვეზირის პოსტი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში. ის, აგრეთვე, იყო ჰასან აღა ქოფრიულიუს ვაჟი და ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშას ძმისშვილი. აღმოჩნდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. 1683 წელს მონაწილეობა მიიღო ჰაბსბურგების წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთის არმია დამარცხდა. 1684 წელს დაინიშნა გალიპოლის მმართველად. აგრეთვე, მონაწილეობა მიიღო სლანკამენის ბრძოლაში. შემდგომში, მალევე დაწინაურდა და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1697 წელს, ოსმალეთის სულთანმა მუსტაფა II-მ, დანიშნა დიდ ვეზირად, ელმას მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად. 1699 წელს, ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშამ მონაწილეობა მიიღო ზენტას ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთი სასტიკად დამარცხდა და სულთან მუსტაფა II იძულებული გახდა დაედო კარლოვიცის ზავი, რომლითად ოსმალეთმა დაკარგა უნგრეთი და იგი მიიღო ავსტრიამ. 1702 წელს, ჰუსეინმა ავადმყოფობის გამო დიდი ვეზირის პოსტი დატოვა, ხოლო მისი ქონება სულთნის ხელში გადავიდა. მან კი სტამბოლში მშვიდად ცხოვრება დაიწყო. მაგრამ არ დასცალდა და ამა წლის ბოლოს გარდაიცვალა. ↑ > Shaw, Stanford J. (1976), History of the Ottoman Empire and Modern Turkey Vol.1 Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire, Cambridge:Cambridge University Press ISBN 0-521-29163-1 pp. 225–227 ↑ "Amcazade Hüseyin Paşa" in Niyazi Aksit (1984)A'dan Z'ye Tarih Ansiklopedisi (A to Z History Encyclopedia), Istanbul:Serhat Yayinlari p.55(Turkish)
მარსელ იანსენი

მარსელ იანსენი (გერმ. Marcell Jansen; დ. 4 ნოემბერი, 1985) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი, იყო გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს ორ (2006, 2010) და ევროპის ერთ (2008) ჩემპიონატზე. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარსელ იანსენი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი (გერმანული) Marcell Jansen — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] Marcell Jansen – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური)
მოროგოროს ოლქი

მოროგოროს ოლქი (ინგლ. Morogoro) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოროგორო. მოსახლეობა — 2 218 492 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 70 624 კმ². ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში. ოლქის ტერიტორიაზე განვითარებულია ადავის, ბამბის და შაქრის ლერწამის მოყვანა. მდებარეობს ულუგურუს მთები. ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან: მვომერო კილოზე კილომბერო ულანგა მოროგორო გაირო Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-08.
დეგენჰაუზერტალი

დეგენჰაუზერტალი (გერმ. Deggenhausertal) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 62,18 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 061 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დეგენჰაუზერტალი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a> ↑ GeoNames — 2005. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106"></a>
დაიზენდორფი

დაიზენდორფი (გერმ. Daisendorf) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 2,44 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 567 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დაიზენდორფი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ბერმატინგენი

ბერმატინგენი (გერმ. Bermatingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 15,45 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 852 ადამიანს. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ბერმატინგენი ოფიციალური საიტი ↑ Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 — DESTATIS, 2023. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q122987347"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q764739"></a>
ლინდის ოლქი

ლინდის ოლქი (ინგლ. Lindi) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლინდი. მოსახლეობა — 864 652 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 66 040 კმ². მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში. ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს სპორტული ნადირობის ნაკრძალი სელუსის ეროვნული პარკი. ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან: ლივალე კილვა რუანგვა ნაჩინგვეა ლინდი Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-08.
რუვუმის ოლქი

რუვუმის ოლქი (ინგლ. Ruvuma) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სონგეა. მოსახლეობა — 1 376 891 ადამიანი (2012 წელი). ფართობი — 63 669 კმ². ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ირინგის ოლქს, ჩრდილოეთით მოროგოროს ოლქს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლინდის ოლქს და აღმოსავლეთით მტვარის ოლქს, ასევე მოზამბიკს სამხრეთიდან. დასავლეთიდან აქვს ნიასას ტბაზე გასასვლელი, რომლითაც ესაზღვრება მალავის. ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან: მბინგა ნამტუმბო სონგეა ნიასა ტუნდურუ Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 დაარქივებული 2013-05-02 საიტზე Wayback Machine. ↑ 2012 National Bureau of Statistics, Ministry of Finance, United Republic of Tanzania, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-26. ციტირების თარიღი: 2015-07-08.
მიხაი ჰორვატი

მიხაი ჰორვატი (უნგრ. Mihaly Horvath; დ. 20 ნოემბერი, 1809, სენტეში — გ. 19 აგვისტო, 1878, კარლოვი-ვარი) — უნგრელი პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი, უნგრეთის 1848-1849 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. მიიღო სასულიერო განათლება, 1848 წლიდან იყო ეპისკოპოსი. 1849 წლის იანვრიდან დებრეცენის სახელმწიფო კრების დეპუტატი, იმავე წლის მაისიდან კულტურისა და განათლების მინისტრი. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იყო ემიგრაციაიში. 1851 წელს მთავრობამ დაუსწრებლად მიუსაჯა სიკვდილი, ხოლო 1866 წელს მიიღო ამინისტია. 1867 წლის იანვარს დაბრუნდა უნგრეთში. მისი ისტორიული თხზულებები მოიცავს უნგრეთის რევოლუციამდელ და რევოლუცის დროინდელ პოლიტიკურ ისტორიას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 689. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მიხაი ჰორვატი
ხილდებერტ II

ხილდებერტ II (ფრანგ. Childebert II; დ. 570 — გ. 595/596) — ავსტრაზიის მეფე 575 წლიდან, ბურგუნდიის მეფე 592 წლიდან. სიგებერტ I-სა და ბრუნჰილდას ვაჟი. 575 წელს, მამამისის, სიგებერტ I-ის მკვლელობის შემდეგ, გუნდობალდმა, ერთ-ერთმა მისმა ერთგულმა დიდებულმა ხილდებერტი პარიზიდან ავსტრაზიის დედაქალაქ მეცში გადაიყვანა, სადაც იგი სუვერენულ მმართველად აღიარეს. ამ დროს ის მხოლოდ 5 წლის იყო და მისი მცირეწლოვანების პერიოდში ძალაუფლება დედამისს, ბრუნჰილდასა და დიდებულებს შორის დავის საგანს წარმოადგენდა. პარიზის მეფე ხილპერიკ I და ბურგუნდიის მეფე გუნტრამი ხილდებერტთან ალიანსის შექმნას ცდილობდნენ, რომელიც ორივე მხარესთან წარმატებით განხორციელდა. 587 წელა ანდელოტის ხელშეკრულებით ხილდებერტი გუნტრამის მემკვიდრედ იქნა აღიარებული, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც (592 წ.) მან ბურგუნდიის სამეფო შეიერთა და ფრანკების ერთადერთი მეფე გახდა. ხილდებერტს ურთიერთობა ჰქონდა ბიზანტიის იმპერიასთან და იმპერატორ მავრიკიოსის სახელით იტალიაში რამდენიმეჯერ ლანგობარდებსაც ებრძოდა მცირე წარმატებით. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხილდებერტ II ↑ Merovingian Gaul and the Frankish conquests, Raymond Van Dam, The New Cambridge Medieval History: Volume 1, C.500-c.700, ed. Paul Fouracre, Rosamond Mac Kitterick, (Cambridge University Press, 2005), 204. ↑ Merovingian Gaul and the Frankish conquests, Raymond Van Dam, The New Cambridge Medieval History: Volume 1, C.500-c.700, 204. ↑ Ian Wood, The Merovingian Kingdoms, (Longman, 1994), 167-168.
ჰორელიეფი

ჰორელიეფი (ფრანგ. haut-relief; haut — მაღალი და relief — რელიეფი, ამობურცული ადგილი) — ქანდაკების სახე, მაღალი რელიეფი, რომელიც ამობურცულია მყარ ზედაპირზე თავისი მოცულობის ნახევარზე მეტად. ჰორელიეფს ხშირად იყენებენ არქიტექტურაში. ბარელიეფი რელიეფი (სკულპტურა) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 689.
ვოლფსბურგი (საფეხბურთო კლუბი)

ვოლფსბურგი (გერმ. Verein für Leibesübungen Wolfsburg e.V.) — გერმანული საფეხბურთო კლუბი, სპორტული კლუბ „ვოლფსბურგის“ სისტემის ნაწილი. გერმანიის ბუნდესლიგის მონაწილე და ამავე ჩემპიონატის გამარჯვებული 2008\2009 წლების სეზონში . «ვოლფსბურგი» 21-ე საუკუნეში პირველ ბუდესლიგაში მონაწილეობს. მიუხედავად ამისა, კლუბს თავისი ისტორიის განმავლობაში რამდენიმე სეზონი სამოყვარულ ლიგაშიც აქვს გატარებული. კლუბის უმაღლესი მიღწევა შიდა ჩემპიონატებში არის გამარჯვება პირველ ბუნდელიგაში 2008-09 წლების სეზონში. 2014-15 წლების სეზონში «ვოლფსბურგმა» ისტორიაში პირველად მოიგო ქვეყნის თასი, ფინალში ბორუსია «დორტმუნდზე» გამარჯვებით (3-1) . «ვოლფსბურგის» სტატისტიკა შიდა ჩემპიონატებში : თავისი დაფუძვნების დღიდან „ვოლფსბურგმა“ 9-ჯერ მიიღო მონაწილეობა ევროტურნირებში. მიუხედავად ამისა, „ვოლფსბურგს“ ჯერ არცერთი საერთაშორისო ჩემპიონატი არ მოუგია. 2015\2016 წლების სეზონში „ვოლფსბურგი“ უეფა-ს ჩამპიონთა ლიგის 1\4 ფინალში ასპარეზობდა, რაც კლუბის ისტორიაში საუკეთესო შედეგია. ჯგუფური ეტაპი : 1\16 ფინალი ჯგუფური ეტაპი : პლეი-ოფი: ჯგუფური ეტაპი : პლეი-ოფი: ჯგუფური ეტაპი: პლეი-ოფი: შენიშვნა  : მუქი შრიფტით აღნიშნულია ის თამაშები,რომლებშიც «ვოლფსბურგმა» გაიმარჯვა. «ვოლფსბურგი» თავის საშინაო მატჩებს ,,ფოლკსვაგენ არენაზე" ატარებს.ეს სტადიონი აგებულია 2002 წელს.სტადიონი აგებაზე დახარჯული იყო 53 მილიონი ევრო.მოედანს ფლობს Wolfsburg AG.«ვოლფსბურგმა» ამ სტადიონზე პირველი თამაში გამართა 2002 წლის 15 დეკემბერს «შტუტგარტის» წინააღმდეგ და დათმო 1:2. შენიშვნა: დროშა აღნიშნავს ეროვნულ ნაკრებს რომელიც განსაზღვრულია ფიფა-ს წესებით. მოთამაშეები შესაძლოა რამდენიმე ფიფა-ს არაწევრ ქვეყანას/ტერიტორიას მიეკუთვნებოდნენ. ბუნდესლიგა ჩემპიონი (1) : 2008-09 ვიცე-ჩემპიონი (1) : 2014-15 მეორე ბუნდესლიგა ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1996-97 ჩრდილოეთ რეიონლიგა ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1969-70 ჩრდილოეთ ობერლიგა ჩემპიონი (2) : 1990-91,1991-92 ვიცე-ჩემპიონი (2) : 1977-78,1987-88 სამოყვარულო ლიგა ჩემპიონი (1) : 1962-63 გერმანიის თასი ჩემპიონი (1) : 2014-15 ფინალისტი (1) : 1994-95 «ვოლფსბურგის» სტატისტიკა 2008-09 წლების სეზონის უეფა-ს ევროპის ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე Soccerway.com-ზე ↑ გერმანიის საფეხბურთო ბუნდესლიგა 2008-09. ↑ 30/05/2015 «ბორუსია» დორტმუნდი VS «ვოლფსბურგი» 1:3 გერმანიის თასის ფინალი.
მუღლა

მუღლა (თურქ. Muğla) — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. არის მუღლის პროვინიციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს 660 მეტრზე ზღვის დონიდან. მუღლას აქვს მერია და ჰყავს მერი — ოსმან გურუნი. ტურიტსულ სეზონზე ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. 2012 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 64,706 ადამინი. მუღლას დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და სამხრეთით, ესაზღვრება აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. ჩრდილოეთით — იათაღანი და ქავაქლიდერე, სამხრეთით — ულა და კიოჩეგილი, ხოლო დასავლეთით — მილასი. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მუღლას ესაზღვრება დენიზლის პროვინცია. მუღლის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია Mughla - Location, Population დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
თოიდებერტ II

თოიდებერტ II (ფრანგ. Théodebert) (დ. 586 — გ. 612) — ავსტრაზიის მეფე 595 წლიდან. ხილდებერტ II-ს ვაჟი. მამის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ანდერძის თანახმად, ათი წლის თოიდებერტ II ასტრაციის მეფე გახდა. ხოლო მისი ძმა, ცხრა წლის თეოდორიხ II ბურგუნდიის მეფე გახდა. ინფორმაცია Foundation for Medieval Genealogy-ზე Theudebert II von Frankenkoenig. Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-04. ციტირების თარიღი: 2012-01-27.
ირმანდინო

ირმანდინოს ომები (ესპ. Revuelta Irmandiña) — გალისიის სამეფოში XV საუკუნეში გლეხობისა და ბურჟუაზიის ორი აჯანყება, რომელიც მიმართული იყო ადგილობრივი თავადების წინააღმდეგ. ეს მოვლენა წარმოადგენდა იმ პერიოდის ევროპაში მიმდინარე სახალხო აჯანყებების ნაწილს, რომელიც XIV-XV საუკუნეებში მომხდარი ეკონომიკური კრიზისებით იყო გამოწვეული. მსგავს აჯანყებეს ჰქონდა ადგილი ესპანეთის სხვა სამეფოებშიც: რემენკა - კატალონიაში და ფორანეო - ბალეარის კუნძულებზე. მიუხედავად გალისიის კასტილიისა და ლეონის სამეფოსთან მიერთებისა (რომელიც 1037 წელს კასტილიის და ლეონის დინასტიების გაერთიანებით შეიქმნა), ინარჩუნებდა განსხვავებულ ეკონომიკურ წყობას, რომელიც განსაკუთრებულად დამოკიდებული იყო ადგილობრივ ფეოდალებზე. ეკონომიკური ძალაუფლება მთლიანად მოქცეული იყო მიწისმფლობელთა ხელში. ასევე გალისია გეოგრაფიულადაც, მთიანი მასივებით გამოყოფილი იყო დანარჩენი სამეფოსგან. გლეხობის ჩაგვრით გამოირჩეოდნენ შემდეგი თავადები: ოსორიოსი - მონფორტე-დე-ლემოსის და სარიას თავადი, ანდრადე - პუენტედუემეს თავადი, ნოსკოსოსი - ვიმიანსოს თავადი. ამ შევიწროებამ გამოიწვია ორი აჯანყება: Irmandade Fusquenlla („ფუსქუენლას საძმო“) 1431 - 1435 წლებში და Grande Guerra Irmandiña („საძმოს დიდი ომი“) 1467 - 1469 წლებში. ამ გამოსვლებმა საფუძველი ჩაუყარა გალისიისს პირდაპირ ესპანეთის გვირგვინის დაქვემდებარებაში გადასვლას, რასაც შემდგომში კათოლიკე მონარქები ეწოდა. გალისიის სამეფო კასტილიისა და ლეონის სამეფო Devia, Cecilia (2009). La violencia en la Edad Media: la rebelión irmandiña, Biblioteca de Escrituras Profanas, 18 (Spanish). Vigo: Academia del Hispanismo. ISBN 978-84-96915-49-7.  MacKay, Angus (1977). Spain in the Middle Ages: From Frontier to Empire, 1000–1500. New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-74978-3.  Payne, Stanley G. (1973). A History of Spain and Portugal. Madison: University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-06270-8.  Vicens Vives, Jaime (1967). Approaches to the History of Spain. Berkeley: University of California Press.  ↑ Vicens Vives, 76–79. ↑ Payne, vol. 1, 175. ↑ MacKay, 176–177.
იოსეფ ჰორა

იოსეფ ჰორა (ჩეხ. Josef Hora; დ. 8 ივლისი, 1891, დობრჟინი, რუდენიცეს ახლოს — გ. 21 ივნისი, 1945, პრაღა) — ჩეხი პოეტი, ჩეხოსლოვაკიის სახალხო არტისტი (1945, სიკვდილის შემდეგ). იოსეფ ჰორა დაიბადა დობრჟინში, ლიტომერიში, ბოჰემია ფერმაში, სადაც ახლა მის სახელობის მუზეუმი მდებარეობს. მამამ მალე გაყიდა სოფელში არსებული სახლი და ოჯახი საცხოვრებლად პრაღაში გადავიდა. 1896 წელს მისი მშობლები გაშორდნენ და იოსეფი და დედამისი ჯერ დობრჟინში დაბრუნდნენ, შემდეგ კი რუდნიცაში, სადაც ის გიმნაზიაში შევიდა. სწავლის პერიოდში ის ლექსების წერას ცდილობდა და რამდენიმე მათგანიც კი გამოაქვეყნა ქალთა ჟურნალში. 1910 წელს ჩაირიცხა პრაღის ჩარლზის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1912 წელს იგი შეუერთდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას და დაიწყო წერა მისი გაზეთებისა და ჟურნალებისთვის. იგი გახდა ადგილობრივი გაზეთის რედაქტორი, სადაც გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, ზდენკა იანუშკოვა. წყვილი 1919 წელს დაქორწინდა და მალე ქალიშვილი შეეძინათ. 1925 წლის შემოდგომაზე ეწვია სსრკ-ს. მოგზაურობამ მას დაანახა არა მხოლოდ ახალი რეჟიმის წარმატებები, არამედ პრობლემები დემოკრატიასთან. მისი პირველი კრებული იყო „ლექსები“ (1915). პოეტის სოციალისტური მრწამსი მომწიფდა პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში; იყო ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტიის წევრი (1921). ამ პერიოდის ლექსებისათვის დამახასიათებელია სოციალისტური პროტესტი („აყვავებული ხე“, 1920; „სამყაროს გული და ქაოსი“, 1922). ჰორა ეწეოდა პროლეტარული ხელოვნების პროპაგანდას. 20-იანი წლების ბოლოს განიცდიდა იდეურ კრიზისს. 30-იან წლებში შექმნა მისტიკური განწყობილების ლექსები. 1938-1945 წლებში წერდა პატრიოტულ ლექსებს (კრებული სამშობლო, 1938 და სხვა). ავტორია რომანებისა „სოციალისტური იმედი“, „თიხის ბაბილონი“ (ორივე 1922), „მშიერი წელი“ (1926), „სუნთქვა მიწაზე“ (1938) და სხვა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 688. ↑ 1.0 1.1 1.2 Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ 2.0 2.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a> ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ 4.0 4.1 BillionGraves — 2011. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37774202"></a> ↑ Čestný titul národní umělec — 2015. ↑ Webpage of the birth home of Josef Hora დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) ↑ Marie Baboráková: Josef Hora დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) ↑ Šárka Nevidalová: Josef Hora დაარქივებული 2004-05-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Czech edition of Who was who დაარქივებული 2004-05-15 საიტზე Wayback Machine. (ჩეხური) ↑ ed. Milan Blahynka: Čeští spisovatelé 20. století, Praha, Československý spisovatel (ჩეხური) ↑ Miloslav Novotný: epilogue to the novel Dech na skle, Praha 1948 (ჩეხური)
ჰერიო

ჰერიო, ჰოპუნა — ქართლ-კახური ხალხური შრომის სიმღერა. მღერიან მკის დროს (ზოგან „მკურს“ უწოდებენ). ძირითადად ორხმიანია (იშვიათად სამხმიანიც). სახელწოდება მომდინარეობს ზუსტ სიმაღლეს მოკლებული რიტმული შეძახილებიდან (ჰერიო, ჰოპუნა, ჰერი-ეგა, ჰეპ-ჰოპ და ა. შ.) რომელიც სიმღერის პროცესში ენაცვლება სასიმღერო მონაკვეთებს. ჰერიო ხშირად პოეტური ტექსტის გარეშე, მხოლოდ გლოსოლალიების საშუალებით სრულდება. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 688.
მილასი

მილასი (თურქ. Milas, ბერძ. Μύλασα) — უძველესი ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, მუღლის პროვინციაში. არის საკუთარი პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი და ცნობილი ქალაქი. დღეს არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი ტურისტებისათვის და დიდ კონკურენციას უწევს ასევე მუღლის პროვინციის ქალაქ ბოდრუმს, რომელიც, აგრეთვე, არის კარგი საკურორტო ქალაქი. მილასში არის განვითარებული ეკონომიკა და მდიდარია შორეული ისტორიიდან შემორჩენილი ნაშთებით. აქვს მერია და ჰყავს მერი — მუჰამედ თოქათი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, მილასში ცხოვრობს 55,348 ადამიანი. მიუხედავად იმისა, რომ არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი, ტურისტების უმრავლესობა მილასში ჩამოდის მისი უძველესი ისტორიის ნაშთების სანახავად, რაც საუკუნეების განმავლობაში მილასმა ძალიან კარგად შემოინახა. ზაფხულში ქალაქის ტურისტების რაოდენობა რამდენიმეჯერ იზრდება. მილასს სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ბოდრუმი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქალაქი მუღლა, ხოლო აღმოსავლეთით — იათაღანი. აგრეთვე, მილასს ჩრდილოეთით ესაზღვრება აიდინის პროვინცია. მუღლის პროვინცია თურქეთის ქალაქების სია ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მილასი ოფიციალური საიტი Milas - City in Turkey დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
ჰოპერი (ვაგონი)

ჰოპერი (ინგლ. hopper) — ბუნკერისებრი ძარის მქონე თვითმცლელი სატვირთო ვაგონი. იყენებენ ნახშირის მადნისა და სხვა ფხვიერი ტვირთის გადასაზიდად. ვაგონში ჩატვირთვა ხდება ზემოდან, განტვირთვა კი — ქვემოთ განთავსებული ლუკებიდან. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰოპერი (ვაგონი) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 688.
ჰანს ჰოპი

ჰანს ჰოპი (გერმ. Hanns Hopp; დ. 9 თებერვალი, 1890, ლიუბეკი — გ. 21 თებერვალი, 1971, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი. სწავლობდა უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში კარლსრუესა და მიუნხენში (თ. ფიშერთან). 1952 წლიდან გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის არქიტექტორთა კავშირის პრეზიდენტი (1957 წლიდან საპატიო პრეზიდენტი). ჰოპის 1950-იანი წლების ნამუშევრებში კონსტრუქცივიზმის ტრადიციები შეხამებულია კლასიკურ არქიტექტურულ ფორმებთან: ტუბერკულიოზიანთა სანატორიუმი ბად-ბერკში (თიურინგია, 1951–1953), კარლ-მარქს-ალეს განაშენიანება ბერლინში (თანაავტორებთან ერთად). გდრ-ის ეროვნული პრემია (1952). ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჰანს ჰოპი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 688.
ჰონორიუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი ჰონორიუსი შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს: ჰონორიუსი ჰონორიუს I — რომის პაპი ჰონორიუს II — რომის პაპი ჰონორიუს III — რომის პაპი ჰონორიუს IV — რომის პაპი ჰონორიუს II (ანტიპაპი) — ანტიპაპი