laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ჯონათან ლიტელი

ჯონათან ლიტელი (ინგლ. Jonathan Littell, დ. 10 ოქტომბერი, 1967) — ამერიკელი, ფრანგულენოვანი მწერალი. 39 წლის ასაკში დაწერა თავისი პირველი რომანი, კეთილგანწყობილნი, რომელმაც 2006 წელს გონკურის პრემია და საფრანგეთის აკადემიის რომანის დიდი პრემია მიიღო. ჯონათანი პოლონეთიდან ამერიკაში ემიგრირებული ებრაელების ოჯახში დაიბადა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯონათან ლიტელის ოჯახს პირდაპირ არ შეხებია ევროპაში ებრაელთა წინააღმდეგ მიმართული დევნა, მწერლისთვის ეს მაინც უმნიშვნელოვანესი თემაა, რამაც გამოძახილი ჰპოვა მის პირველ ნაწარმოებში. ბავშვობაში ვიეტნამის ომის თემით გატაცებული ჯონათანი შემდგომში ბალკანეთში, კონკრეტულად ბოსნია და ჰერცეგოვინაში 7 წელს დაჰყოფს გაეროს ჰუმანიტარული პროგრამის ფარგლებში. ამავე პროგრამით იმყოფებოდა ჩეჩნეთში, ავღანეთში, კონგოსა და მოსკოვში. 1989 წელს გამომცემლობა Signet Book გამოსცემს ჯონათან ლიტელის პირველ ნაწარმოებს, Bad Voltage. ეს არის სამეცნიერო ფანტასტიკა, რომლის სიუჟეტი ვითარდება კიბერპანკურ სამყაროში. 2001 წელს გადაწყვეტს თავი დაანებოს ჰუმანიტარულ მოღვაწეობას და მთელი დრო მიუძღვნას თავის პირველ რომანზე მუშაობას. კეთილგანწყობილნი ასახავს მეორე მსოფლიო ომის პერიოდს, კონკრეტულად აღმოსავლეთის ფრონტს გამოგონილი პერსონაჟის, ესესის ოფიცრის, მაქსიმილიან ოს მოგონებების სახით. 2006 წელს გამოსცა ლიტელის კიდევ ერთი წიგნი,(The Security Organs of the Russian Federation - A Brief History 1991-2005), რომელიც წარმოადგენს ვრცელ მოხსენებას 1991 - 2005 წლებში რუსეთის ფედერაციის საიდუმლო სამსახურების შესახებ. კეთილგანწყობილნის კრიტიკა ,Télérama დაარქივებული 2006-11-21 საიტზე Wayback Machine. ამავე რომანის კრიტიკა Le Figaro littéraire-ში დაარქივებული 2006-11-06 საიტზე Wayback Machine. კრიტიკა Le Monde-ში[მკვდარი ბმული] კრიტიკა Nouvel observateur-ში დაარქივებული 2006-11-20 საიტზე Wayback Machine. ჯონათან ლიტელის საიტი ↑ Internet Speculative Fiction Database — 1995. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164"></a> ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a> ↑ 3.0 3.1 The Fine Art Archive — 2003. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166"></a> ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #132309327 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a> ↑ Czech National Authority Database <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a> ↑ https://www.lesechos.fr/tech-medias/hightech/exclusif-comment-le-pdg-de-snapchat-est-devenu-francais-1156728
გამომცემლობა ენციკლოპედია

გამომცემლობა ენციკლოპედია (გერმ. VEB Verlag Enzyklopädie, ქართ. სრული სახელწოდება სახალხო საწარმო გამომცემლობა ენციკლოპედია) — გამომცემლობა ყოფილ გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. გამომცემლობა ენციკლოპედია დაარსებულ იქნა 1956 წლის 1 ნოემბერს ქალაქ ლაიფციგში როგორც სახალხო საწარმო (VEB), რომელიც იმ დროისათვის წარმოადგენდა სამრეწველო და სამომსახურებო საწარმოებისთვის არსებულ სამართლებრივ ფორმას ჯერ საბჭოთა საოკუპაციო, ანუ აღმოსავლეთ ზონაში, ხოლო მოგვიანებით კი გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. გამომცემლობა გერმანიის გაერთიანებამდე (1990 წ.) ყოველწლიურად საშუალოდ 130 წიგნს გამოსცემდა. 1980 წლამდე გამომცემლობამ 1846 სათაური გამოსცა მთლიანობაში 22,3 მილიონი ეგზემპლარის ტირაჟით. გერმანიის გაერთიანების შემდეგ გამომცემლობა ენციკლოპედია შეიძინა დასავლეთგერმანულმა ლინგვისტური და ლექსიკოგრაფიული პროფილის მქონე გამომცემლობა ლანგენშაიდმა (გერმ. Langenscheidt-Verlag). Links, Christoph: Das Schicksal der DDR-Verlage: Die Privatisierung und ihre Konsequenzen. ელექტრონული წიგნი. Berlin, Christoph Links - 2010. გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის გამომცემლობათა ბედი: პრივატიზაცია და მისი შედეგები
დიეგო პოიეტი

დიეგო პოიეტი (დ. 8 აპრილი, 1995) — ინგლისელი ნახევარმცველი, რომელიც თამაშობს საფეხბურთო კლუბ ვესტ ჰემ იუნაიტედში. მან კარიერა ჩარლტონ ატლეტიკში დაიწყო, სადაც 2013-14 წლების სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელიც გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ იანვრამდე ძირითადი გუნდის რიგებში არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 2014 წლის ივლისში ის ვესტ ჰემ იუნაიტედმა შეიძინა. პოიეტმა ინგლისის 16 და 17 წლამდელთა ნაკრებებში ითამაშა, მაგრამ ურუგვაის ნაკრებში თამაშიც შეუძლია მამამისის, გუს პოიეტის წარმომავლობის გამო. პოიეტმა კარიერა ჩარლტონ ატლეტიკის აკადემიაში დაიწყო და 2013 წლის მაისში კლუბთან პირველი კონტრაქტიც გააფორმა. მისი დებიუტი 2014 წლის 21 მაისს ინგლისის ასოციაციის თასის მატჩში შედგა ოქსფორდ იუნაიტედის წინააღმდეგ, როდესაც 81-ე წუთზე დეილ სტივენსის ნაცვლად შემოვიდა მოედანზე. ძირითად შემადგენლობაში კი პირველი მატჩი პოიეტმა 1 თებერვალს უიგან ატლეტიკის წინააღმდეგ 2-1 წაგებულ შეხვედრაში ჩაატარა. მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადი შემადგენლობის წევრად მხოლოდ თებერვალში ჩამოყალიბდა და სეზონის განმავლობაში სულ 20 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა, პოიეტი ჩარლტონში 2013-14 წლების სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელეს. 2014 წლის 26 ივნისს ჩარლტონმა ოფიციალურად განაცხადა, რომ პოიეტმა უარი თქვა კონტრაქტის გახანგრძლივებაზე და 1 ივლისიდან თავისუფალი აგენტის სტატუსით კარიერას სხვა კლუბში განაგრძობდა. 2014 წლის 8 ივლისს პოიეტი ვესტ ჰემ იუნაიტედს შეუერთდა, გააფორმა რა 4-წლიანი კონტრაქტი კლუბთან. მისი შეძენა სანდერლენდის თავკაცს და დიეგოს მამას, გუსსაც, სურდა, თუმცა საბოლოოდ მან ამ ტრანსფერზე უარი თქვა, რათა ნეპოტიზმში არ დაედანაშაულებინათ. 23 აგვისტოს პოიეტმა პირველი მატჩი ჩაატარა ახალი კლუბის რიგებში, როდესაც კრისტალ პალასთან 1-3 მოგებულ შეხვედრაში 83-ე წუთზე მაურო სარატე შეცვალა. ოთხი დღის შემდეგ კი შეფილდ იუნაიტედის წინააღმდეგ ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო მატჩი და 120 წუთი ითამაშა. 2014 წლის 7 ნოემბერს პოიეტი ერთთვიანი იჯარის წესით ჩემპიონშიპის კლუბ ჰადერსფილდ თაუნს შეუერთდა. გადასვლიდან ერთი დღის შემდეგ ფულჰემთან გასვლაზე 3-1 წაგებულ შეხვედრა დიეგომ სათადარიგოთა სკამზე გაატარა. სამაგიეროდ 22 დეკემბერს შეფილდ უენსდისთან მატჩში სრული 90 წუთი ითამაშა. საბოლოოდ პოიეტმა ჰადერსფილდში სულ ორ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ ვესტ ჰემს დაუბრუნდა. დიეგო პოიეტი (ინგლისური)
ლეიშმანიოზი

ლეიშმანიოზი — პარაზიტული დაავადება. ცნობილია ლეიშმანიოზის 2 ძირითადი ფორმა: კანისა და ვისცერული. იწვევს უმარტივესთა ტიპის ერთუჯრედიანი ორგანიზმი — ლეიშმანია. გადამტანია ფლებოტმუსი. კანის ლეიშმანიოზს იწვევს ტროპიკული ლეიშმანია. განარჩევენ კანის ლეიშმანიოზის 2 ფორმას: ქალაქის ლეიშმანიოზი და სოფლის ლეიშმანიოზი. კანის ლეიშმანიოზის დროს ნაკბენ ადგილზე წარმოიქმნება ლეიშმანიომა, რომელიც წყლულდება ხოლო ინფექციის მოხვედრისას ვითარდება ძირმაგარის ტიპის აბსცესი. ქალაქის ლეიშმანიოზის დროს ლეიშმანიომები გვიან, 3—6 თვის შემდეგ. ინვაზიის წყაროა ადამიანი, ხოლო სოფლის ტიპის დროს მღრღნელები. მკურნალობა: მონომიცინი, აკრიქინი და სხვ. (ვისცერიულის დროს: სოლუსირმინი ). პროფილაქტიკა:დაავადებათა კერების გაქრობა და ვაქცინაცია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 163.
აღავნაძორი (კოტაიქი)

აღავნაძორი (სომხ. Աղավնաձոր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 640 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 945 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 58 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.23 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
აკუნქი (კოტაიქი)

აკუნქი (სომხ. Ակունք) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 400 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 988 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 84 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 23.7 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ალაფარსი

ალაფარსი (სომხ. Ալափարս) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 550 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 376 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 72 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 32.94 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არაგიუღი

არაგიუღი (სომხ. Արագյուղ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 313 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 75 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.52 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
1964

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: 1964 1964 (ათას ცხრაას სამოცდაოთხი) წელი — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-7 დეკადის მე-4 წელი. 10 ოქტომბერი : ტოკიოში გაიხსნა მე-18 ოლიმპიური თამაშები. ქალაქად გამოცხადდა მარნეული, ყვარელი, წალენჯიხა, საჩხერე, აბაშა, დაბად - ხულო. მთავარი სტატია: კატეგორია:დაბადებული 1964. 1 იანვარი  : გაგიკ ბეგლარიანი — სომეხი პოლიტიკოსი 2 იანვარი : არსენ ავაკოვი — უკრაინელი ბიზნესმენი 7 იანვარი  : გიორგი ხუბუა — ქართველი იურისტი 7 იანვარი  : ნიკოლას კეიჯი — ამერიკელი მსახიობი. 16 იანვარი  : ეკა კახიანი — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. 17 იანვარი : მიშელ ობამა — შეერთებული შტატების 44-ე პრეზიდენტის ბარაკ ობამას მეუღლე. 18 იანვარი  : თამრიკო ჭოხონელიძე — ქართველი მომღერალი 26 იანვარი : პოლ იოჰანსონი — ამერიკელი მსახიობი 27 იანვარი  : ნინო გვენეტაძე — საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე 7 თებერვალი  : კარლო კაჭარავა — ქართველი მხატვარი. (გ. 1994) 7 თებერვალი  : ლევან ურუშაძე — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტოლოგი და პუბლიცისტი. (გ. 2013) 9 თებერვალი  : ერნესტო ვალვერდე — ესპანელი საფეხბურთო მწვრთნელი 11 თებერვალი  : სარა პეილინი — ამერიკელი პოლიტიკოსი. 16 თებერვალი : ზურაბ თოთიბაძე — ქართველი მხატვარი-ანიმალისტი, გრაფიკოსი და ხატმწერი. 20 თებერვალი  : უილი გარსონი — ამერიკელი მსახიობი. 20 თებერვალი  : პიტერ გორდენო — ინგლისელი სიმღერების ავტორი. 22 თებერვალი  : მერაბ ჩუხუა — ქართველი ფილოლოგი. 23 თებერვალი : გიგი წერეთელი — ქართველი პოლიტიკოსი 5 მარტი  : გიორგი ხევიაშვილი — საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრი (2005–2007) 6 მარტი  : სანდრო როსელი — ესპანელი მეწარმე, ბიზნესმენი 7 მარტი  : ბრეტ ისტონ ელისი — ამერიკელი მწერალი 9 მარტი : ჟულიეტ ბინოში — ფრანგი კინომსახიობი და მხატვარი. 10 მარტი  : ნენე ჩერი — შვედი მომღერალი 10 მარტი : ედუარდი (უესექსის ერლი) — გაერთიანებული სამეფოს დედოფლის, ელისაბედ II-ისა და ჰერცოგ ფილიპეს უმცროსი შვილი. 6 აპრილი : ვუდარდი, დეივიდ — ამერიკელი მწერალი და დირიჟორი 5 ივლისი : ლერი ხაბელოვი — ქართველი მოჭიდავე. 16 ივლისი : ბურჯანაძე, ნინო — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე 22 ოქტომბერი : ნოღაიდელი, ზურაბ — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე 31 ოქტომბერი : ვან ბასტენი, მარკო — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი მთავარი სტატია: კატეგორია:გარდაცვლილი 1964. 27 მაისი : ნერუ, ჯავაჰარლალ — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი (დ.1889) 3 აგვისტო : ო'კონორი, ფლანერი — ამერიკელი მწერალი (დ.1925) 20 ოქტომბერი : ჰუვერი, ჰერბერტ —აშშ-ს 30-ე პრეზიდენტი (დ.1874) 18 ნოემბერი : ბექაია, მელქისედეკ — ქართველი ქიმიკოსი ფიზიკა : მარტინ ლუთერ კინგი ქიმია : ჩარლზ ჰარდ ტაუნზი, ნიკოლაი გენნადიევიჩ ბასოვი, ალექსანდრ პროხოროვი ფიზიოლოგია და მედიცინა : დიროთი კროუფუტ ჰოჯკინი ლიტერატურა : კონრად ბლოხი, ფეოდორ ლინენი მშვიდობა : ჟან-პოლ სარტრი (უარი განაცხადა)
არამუსი

არამუსი (სომხ. Արամուս) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 420 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 519 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 149 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 23.61 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არგელი

არგელი (სომხ. Արգել) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 428 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 328 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 612 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.44 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არინჯი

არინჯი (სომხ. Առինջ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 150 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 385 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 637 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.45 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არტავაზი

არტავაზი (სომხ. Արտավազ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 103 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 26 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42.86 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არზნი

არზნი (სომხ. Արզնի) — სოფელი და ბალნეოლოგიური კურორტი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში, მდინარე რაზდანის ხეობაში. ერევნიდან 24 კმ, რკინიგზის სადგური აბოვიანიდან 6 კმ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 420 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 529 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 137 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.41 კმ²-ია. ჰავა ზომიერად თბილია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 9,3°C. მზის ნათების ხანგრძლივობაა 2236 სთ. წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო საშუალებაა ნახშირმჟავა ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ სასმელად და აბაზანებისათვის. სამედიცინო ჩვენება: გულ-სისხლძრღვთა სისტემის, ღვიძლისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის ქრონიკული დაავადებები, ნივთიერებათა ცვლის მოშლა და სხვა. სეზონი — მთელი წელი. სანატორიუმები, პოლიკლინიკა, სააბაზანო, მინერალური წყლის ჩამომსხმელი, მინა-ტარისა და ბროლის ქარხნები. არზნიდან 2 კმ-ზე — არზნის ჰესი. არზნის მახლობლად 1933 წელს აღმოაჩინეს გვიანდელი აშელისა და ადრინდელი მუსტიეს ხანის ნამოსახლარი (შეისწავლეს 1946-1949 წლებში). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 563. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
იეი (სამხრეთი სუდანი)

იეი (ინგლ. Yei, არაბ. ياي) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. მდებარეობს ცენტრალური ეკვატორიის შტატში, ზღვის დონიდან 830 მეტრზე. ქალაქში არის კათოლიკური ეპარქია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: Yei, South Sudan Yei, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Gurtong Peace Project დაარქივებული 2005-07-16 საიტზე Wayback Machine. with information about South Sudan ↑ Yei, Sudan Page. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-14. ციტირების თარიღი: 2011-07-12.
ქნოღო (ხარულის ქედი)

ქნოღო — მთა საქართველოში, შიდა ქართლისა და მცხეთა-მთიანეთის მხარეების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ხარულის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში, ყელის ტბის დასავლეთ ნაპირთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3284 მ. ქნოღო აგებულია ზედაიურული კარბონატული ფიქლებით. მთა შემოსილია ალპური მდელოთი. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 542. ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 31 ივლისი 2016.
ქნოღო (გერმუხის ქედი)

ქნოღო — ვულკანური მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. მდებარეობს გერმუხის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონედან 2875 მ. აგებულია პლიოცენ-მეოთხეული დაციტებით. აქვს 3 კმ სიგრძის ლავური ღვარი. შემოსილია ალპური მდელოებით. მარუაშვილი ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 542.
დაშტადემი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი დაშტადემი შეიძლება აღნიშნავდეს: დაშტადემი — სოფელი არაგაწოტნის პროვინციაში, სომხეთი. დაშტადემი — სოფელი ლორეს პროვინციაში, სომხეთი. დაშტადემი — ციხესიმაგრე დაშტადემში, სომხეთი.
ვარდაბლური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი ვარდაბლური შეიძლება აღნიშნავდეს: ვარდაბლური — სოფელი არაგაწოტნის პროვინციაში, სომხეთი. ვარდაბლური — სოფელი ლორეს პროვინციაში, სომხეთი.
კათნაღბიური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი კათნაღბიური შეიძლება აღნიშნავდეს: კათნაღბიური — სოფელი არაგაწოტნის პროვინციაში, სომხეთი. კათნაღბიური — სოფელი კოტაიქის პროვინციაში, სომხეთი. კათნაღბიური — სოფელი ლორეს პროვინციაში, სომხეთი.
ვილჰელმ რენტგენი

ვილჰელმ კონრად რენტგენი (Wilhelm Conrad Röntgen; 27 მარტი, 1845 - 10 თებერვალი, 1923) — გერმანელი ფიზიკოსი, მოღვაწეობდა ვიურცბურგის უნივერსიტეტში (Julius-Maximilians-Universität Würzburg). 1895 წელს აღმოაჩინა იქს-სხივები („X-Strahlen“ გერმანულად, „X-rays“ ინგლისურად), რომლებსაც მოგვიანებით რენტგენის გამოსხივება ეწოდა, რენტგენი იკვლევდა მათ თავისებურებებს, რისთვისაც 1901 წელს ფიზიკის დარგში პირველი ნობელის პრემია დაიმსახურა. ასევე იკვლევდა კრისტალების პიეზო- და პიროელექტრულ თვისებებს, მაგნეტიზმს. ვილჰელმ რენტგენი სწავლობდა ქალაქ უტრეხტში, ტექნიკურ სკოლაში. 1865 წელს ის გამორიცხეს სკოლიდან, რადგან დააბრალეს ერთ-ერთი მასწავლების კარიკატურის დახატვა. სკოლის ატესტატის არ ქონის გამო, რენტგენს შეეძლო უნივერსიტეტში ლექციებს დასწრებოდა ვიზიტორის სტატუსით. 1865 წელს, მან სცადა ჩაებარებინა ამავე ქალაქში მდებარე უნივერსიტეტში, მაგრამ არასაკმარისი აკადემიური მოსწრების გამო, ის სასწავლებელში არ მიიღეს. ამის შემდეგ რენტგენი გამოცდები ჩააბარა ფედერალურ პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (ამჟამინდელი შვეიცარიის ციურიხის უმაღლესი ტექნიკური სკოლა (გერმ. Eidgenössische Technische Hochschule Zürich) და სწავლა დაიწყო მექანიკური ინჟინერიის განხრით. 1869 წელს მან დაიცვა სადოქტორო ხარისხი ციურიხის უნივერსიტეტში. რენტგენი პროფესორ ავგუსტ კუნდტის საყვარელი სტუდენტი იყო, ამიტომ მას გაჰყვა და შემდეგი მოღვაწეობა განაგრძო სტრასბურგის უნივერსიტეტში. ↑ Trevert, Edward (1988). Something About X-Rays for Everybody. Madison, WI: Medical Physics Publishing Corporation, გვ. 4. ISBN 0-944838-05-7.
ბალაჰოვიტი

ბალაჰოვიტი (სომხ. Բալահովիտ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ერევანთან ახლოს. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 542 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 288 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.28 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბჯნი

ბჯნი (სომხ. Բջնի) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 550 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 778 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 65 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42.81 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ბუჟაკანი

ბუჟაკანი (სომხ. Բուժական) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 820 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 667 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 42 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 39.66 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ძორაღბიური

ძორაღბიური (სომხ. Ձորաղբյուր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 350 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 159 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 78 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 27.77 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ფანტანი

ფანტანი (სომხ. Ֆանտան) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 068 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 28.69 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღადირი (კოტაიქი)

გეღადირი (სომხ. Գեղադիր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 706 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 120 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.88 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღარდი

გეღარდი (სომხ. Գեղարդ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 950 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 470 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 41 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.34 კმ²-ია. სოფელში მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი გეღარდის მონასტერი. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღაშენი

გეღაშენი (სომხ. Գեղաշեն) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 590 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 965 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 92 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42.89 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გოღთი

გოღთი (სომხ. Գողթ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 135 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 172 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.38 კმ²-ია. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გორგოჩი

გორგოჩი (სომხ. Գոռգոչ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 92 ადამიანს შეადგენდა. სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ავეილი (სამხრეთი სუდანი)

ავეილი (ინგლ. Aweil, არაბ. أويل) — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. ჩრდილოეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის დედაქალაქი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 472 მეტრზე. მოსახლეობა — 33 537 კაცი (2010 წელი). Location of Aweil At Google Maps Detailed History of Aweil & Surrounding Communities დაარქივებული 2012-09-10 საიტზე Wayback Machine.
რაბია სულთანი

რაბია სულთანი (ოსმ. رابعه سلطان; დ. 1680 — 14 იანვარი 1712) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, აჰმედ II-ის ხარჭა. რაბია სულთანი, რომლის ნამდვილი სახელი უცნობია, თათრების ერთ-ერთი დავდასხმის დროს დაიჭირეს და მონად გაყიდეს. რაბია სულთან აჰმედს ხარჭად მისმა ერთ-ერთმა დამ გაუგზავნა. ოსმალეთის ქალი სულთნები საიმპერატორო ჰარამხანაში ცხოვრობდნენ, რომელიც ოსმალეთის სასახლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტი იყო. ოსმალეთის ისტორიული წყაროებიდან ვიგებთ, რომ რაბიას არაბული სახელი უწოდეს. სულთნის შესახებ ძალიან ცოტა რამ არის ცნობილი, რადგან სხვა სულთნებს უფრო მეტი შვილი ჰყავდათ აჰმედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ასვლისთვის და ვალიდე სულთნის წოდების მოსაპოვებლად იბრძოდნენ. 1692 წლის 6 ოქტომბერს მან ორი ვაჟიშვილი, შეჰზადე იბრაჰიმი და შეჰზადე სელიმი შეეძინა, რომელსაც 1693 წელს ასიე სულთნის დაბადება მოჰყვა. 1695 წელს აჰმედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, რაბია ასიე სულთანთან და აჰმედ II-ის გარემოცვის წევრებთან ერთად ძველ სასახლეში გადაასახლეს. მის ვაჟი, შეჰზადე იბრაჰიმი ახალ ვალიდე სულთანს, ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ სულთანს აღსაზრდელად გადასცეს. რაბია სულთანი 1712 წლის 14 იანვარს გარდაიცვალა. იგი მის მეუღლის გვერდით, სულეიმან I-ის მეჩეთის აკლდამაში დაკრძალეს. ↑ Turkey: The Imperial House of Osman. web.archive.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 მაისი 2006. ციტირების თარიღი: 6 February 2014. ↑ Leslie P. Peirce (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press, გვ. 106–107. ISBN 978-0-195-08677-5.
ფლებოტომუსები

ფლებოტომუსები (ლათ. Phlebotomidae) — ორფრთიანი სისხლისმწოვი მწერების ქვეოჯახი პეპლურასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 1,3 — 3,5 მმ. ფერად ბაცი მოყვითალოა და დაფარულია წვრილი ბუსუსით. პირის აპარატი უფრო მკვეთრად აქვთ გამოხატულ მდედრებს (ხორთუმის მსგავსად), რადგან ისინი წოვენ სისხლს, მამლები კი მცენარეთა წვენებით და დეტრიტით იკვებებიან. ფლებოტომუსები გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში. მსოფლიოში დადგენილია მათი 300 სახეობა. საქართველოში ეს მწერები მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილშია გავრცელებული — გამოვლენილია 13 სახეობა (11 ფლებოტომუსებისა და 2 — სენჟენტომიის გვარისა). დედალი ფლებოტომუსები იკვებებიან გარეული და შინაური ცხოველების და აგრეთვე ადამიანის სისხლით. დებს 50 — 100 კვერცხს (თვითონ უმრავლეს შემთხვევაში იღუპება). გამოჩეკილი მატლები რამდენიმეჯერ კანს იცვლიან და იჭუპრებიან. ჭუპრიდან გამოფრენილი მწერი სწრაფად იწყებენ გამრავლებას და 2 — 3 თაობას იძლევა. ფლებოტომუსებს გადააქვთ რამდენიმე სნეულება:ვისცერული და კანის ლეიშმანიოზი, ფლებოტომური ცხელება (პაპატაჩი). მარუაშვილი გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 343.
მახლობელი კუნძულები

მახლობელი კუნძულები (ინგლ. Near Islands) — კუნძულთა ჯგუფი ალეუტის კუნძულების უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. კუნძულები მთიანია, სიმაღლე 953 მ-მდე. საერთო ფართობი 1143,8 კმ². დასახლებულია მხოლოდ კუნძულები ატუ და სიმია. ყველაზე დიდი კუნძულებია ატუ, აგატუ და კუნძულთა ჯგუფი სემიჩი, რომელშიც თავის მხრივ, გაერთიანებულია კუნძულები: ალაიდი, დაბალი და სიმია. კუნძულ სიმიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 30 კმ-ში გაწოლილია პატარა რიფი, რომელიც ინგენსტრემის კლდეების სახელწოდებით არის ცნობილი. 1867 წლიდან მახლობელი კუნძულები ეკუთვნის აშშ-ს, შედის ალასკის შტატის შემადგენლობაში. მახლობელი კუნძულები პირველია ალეუტის კუნძულების ჯგუფებიდან, რომელიც რუსმა მრეწველმა მიხეილ ნევოდჩიკოვმა აღმოაჩინა 1745 წელს. მახლობელი კუნძულები — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული) მახლობელი კუნძულები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ხორთუმი

ხორთუმი — ზოგიერთი ქვეწარმავლისა და ძუძუმწოვრების სახის წაგრძელებული, მოძრავი ნაწილი, რომელსაც ბოლოზე ნესტოები აქვს. ასრულებს შეხების, ყნოსვისა და სუნთქვის ფუნქციას. განსაკუთრებით კარგად აქვს განვითარებული სპილოს. მისი ხორთუმი წარმოქმნილია წაგრძელებული ცხვირისა და ზედა ტუჩის შეზრდის შედეგად. ხორთუმის ბოლოზე თითისმაგვარი დანამატია, რომლის საშუალებითაც სპილო ნიადაგიდან პატარა საგნებსაც კი იღებს. ხორთუმის დანიშნულებაა შეხება, საკვების მიტაცება, საგნების დაკავება, წყლის შესრუტვა და მისი გადაცემა პირის ღრუში. ხორთუმს უწოდებენ აგრეთვე ზოგიერთი უხერხემლოს სხეულის წინა ნაწილს ან მის გამონაზარდს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 500.
ანდრეანოვის კუნძულები

ანდრეანოვის კუნძულები (ინგლ. Andreanof Islands) — კუნძულთა ჯგუფი ალეუტის კუნძულებში. განლაგებულია ამუქტისა და ამჩირკის სრუტეებს შორის. შედის აშშ-ის ალასკის შტატის შემადგენლობაში. გადაჭიმულია დაახლოებით 440 კმ-ზე. საერთო ფართობი, დელაროვის კუნძულებთან ერთად, უდრის 3924,737 კმ²-ს. უმაღლესი წერტილია ვულკანი ტანაგა (1806 მ). სულ არის 46 ვულკანური კუნძული და მრავალი პატარა კლდე. ყველაზე მნიშვნელოვანია კუნძულები ატკა და ადაკი. ანდრეანოვის კუნძულები მოქცეულია სეისმურად აქტიურ ზონაში. არის 8 მოქმედი ვულკანი. ძლიერი მიწისძვრა დაფიქსირდა 1957 და 2007 წლებში. შემოსილია სუბარქტიკული მდელოებით. ბევრია ყარსაღი; სანაპირო წყლებშია ვირთევზა და კამბალასებრნი. ანდრეანოვის კუნძულები აღმოაჩინა და პირველად აღწერა რუსმა მრეწველმა ანდრეან ტოლსტიხმა 1760-1764 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძულებზე განლაგებული იყო ამერიკული სამხედრო ბაზები. ომის შემდეგ ბაზა კუნძულ ადაკზე გაფართოვდა და გახდა მუდმივი. დაიხურა 1995 წელს. ანდრეანოვის კუნძულები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ანდრეანოვის კუნძულები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)