laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
წობენი

წობენი, წობნები — ნასოფლარი, ისტორიულ-გეოგრაფიული პუნქტი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდ. არაგვის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ ჩინთის ჩრდილოეთით 400 მ-ზე. ხევის მარჯვენა ნაპირას, ჟინვალ ბარისახოს გზის აღმოსავლეთით. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. 1988-1989 წლებში ნასოფლარი გათხარა იაე ინსტიტუტის საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). გამოვლინდა საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობათა ნაშთები, აღმოჩნდა მოჭიქული და მოუჭიქავი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ქართლის ცხოვრების მიხედვით ქართველთა განმანათლებელმა წმინდა ნინომ ამ ადგილებში გააქრისტიანა არაგვის ხეობის მთიელები: ჭართალელნი, ფხოველნი, წილკნელნი, გუდამაყრელნი. სოფ. ჩინთის განაპირას მინდორზე ამოზიდულ 15 მ სიმაღლის კლდეს, ხალხური გადმოცემით „ნინოს ქვა“ ჰქვია. შუა საუკუნეებში წობენი საეკლესიო გლეხებით დასახლებული სოფელი იყო. ადრინდელი შუა საეკუნეებში წობენი ერქვა აგრეთვე მდ. არაგვის მარცხენა ნაპირზე, საგურამო-ხერკის ჩრდილოეთით ჟინვალამდე მოსახლე თემს. ნასოფლარის განაპირას, ჩრდილოეთით, ყურისხევის მარჯვენა ნაპირზე, დგას მცირე ზომის ეკლესია (7,5x5,2 მ). ეკლესიის შემორჩენილი კედლები (სიმ. 0,5-1,5 მ) ნაგებია ტლანქად დამუშავებული საშუალო ზომის კლდის ქვით. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. აფსიდი ნახევარწრიული ფორმისაა, რომლის შუაში სწორკუთხა ტრაპეზის ნაწილია შემორჩენილი. აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდში ნიშის ნაშთია, ხოლო ჩრდილოეთის მხრიდან შემორჩენილია კანკელის ნაწილი. მის წინ დგას ჯვრის საყრდენი სწორკუთხა პოსტამენტი, რომელსაც შუაში 0,5 მ სიღრმის კვადრატული ფოსო აქვს. დარბაზის სამივე კედელს გასდევს ქვის საფეხური. ეკლესიის აღმოსავლეთით გაიხსნა რვა ინდივიდუალური და საოჯახო სამარხი, რომლებიც ორიენტირებულია აღმოსავლეთისაკენ. სამარხები ორი ტიპისაა: ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხები და ქვისსამარხები. ინვენტარი არ აღმოჩენილა. ეკლესიის შიგნითგამოვლენილი ორი სამარხი არ გახსნილა. ერთს ფარავდა ჩრდილოეთ კედლის საფეხური, მეორეს — ჯვრის პოსტამენტი. მოპოვებული მასალა ინახება აკც-ის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. გვასალია ჯ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 341. ც. ლომიძე, ბ. ჯორბენაძე, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ., 2008. — გვ. 341.
კორდოვის პროვინცია (არგენტინა)

კორდოვა (ესპ. Provincia de Córdoba) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – კორდოვა. პროვინციის მოსახლეობა – 3 066 801 კაცი (2001). ფართობი – 165 321 კმ². პროვინცია მოიცავს 26 დეპარტამენტსა და 427 მუნიციპალიტეტს. არგენტინის პროვინციები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: კორდოვის პროვინცია (არგენტინა) Official Executive Power Site დაარქივებული 2012-09-15 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Official Legislative Power Site დაარქივებული 2011-07-20 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Official Judicial Power Site (ესპანური) La Voz del Interior daily Newspaper (ესპანური) La Mañana de Córdoba daily Newspaper დაარქივებული 2013-05-27 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) El Diario del Sur de Córdoba daily Newspaper edited in Villa María (ესპანური) Cordoba Regions Capillas y Templos de la Provincia de Córdoba - Argentina Tanti, en el corazón de Córdoba - Argentina Tourism in Cordoba Argentina. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
ლოურენსიუმი

ლოურენსიუმი (ლათ. Lawrencium; ქიმიური სიმბოლო — Lr {\displaystyle {\ce {Lr}}} ), უნნილტრიუმი (ლათ. Unniltrium; ქიმიური სიმბოლო — Unt {\displaystyle {\ce {Unt}}} ), ეკა-ლუტეციუმი (Eka-lutetium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მესამე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 103, tდნ — 1627 °C, სიმკვრივე — 14.4 გ/სმ3. სტაბილური იზოტოპები არ აქვს. ამ ელემენტის სინთეზის პირველი ცდები ჩაატარა (1961) ამერიკელ მეცნიერთა ჯგუფმა ალბერტ გიორსოს მეთაურობით. (ლოურენსიუმი უწოდეს ერნესტ ლორენსის პატივსაცემად). სინთეზირებულია ლოურენსიუმის იზოტოპები, რომელთა მასური რიცხვია 255-260. ყველაზე დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობა აქვს იზოტოპ Lr 260 {\displaystyle {\ce {^{260}Lr}}} , რომლის ნახევრად დაშლის პერიოდი T½ ≈ 3 წთ. ფერმიუმი Webelements-ზე ფერმიუმი ქიმიური ელემენტების პოპულარულ ბიბლიოთეკაში დაარქივებული 2018-12-03 საიტზე Wayback Machine. ↑ ლოურენსიუმი — ტექნიკური ლექსიკონი ↑ დოლიძე ვ., ციციშვილი ვ., „ოთხენოვანი ქიმიური ლექსიკონი“, თბ., 2004, გვ. 126 ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 298.
მსოფლიოს ვალუტები

სია შეიცავს გაერთიანებული ერების წევრი სახელმწიფოების, დამოკიდებული ტერიტორიების და არაღიარებული ქვეყნების მიერ ლეგალური გადახდის საშულებად აღიარებულ 180 ფულის ერთეულს. ფული სავალუტო კურსი Circulating Coin Sets of the World XE.com
ხუხუის პროვინცია

ხუხუი (ესპ. Provincia de Jujuy) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ბოლივიისა და ჩილეს საზღვართან. ადმინისტრაციული ცენტრი – სან-სალვადორ-დე-ხუხუი. პროვინციის მოსახლეობა – 611 888 კაცი (2001). ფართობი – 53 219 კმ². პროვინცია მოიცავს 16 დეპარტამენტს პირველი ესპანური დასახლება პროვინციის ტერიტორიაზე გაჩნდა 1593 წელს. არგენტინის პროვინციები ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ხუხუის პროვინცია ოფიციალური საიტი (ესპანური) Description (ინგლისური) Images from Humahuaca, Jujuy დაარქივებული 2006-01-04 საიტზე Wayback Machine. North of Argentina Tourist info დაარქივებული 2012-03-10 საიტზე Wayback Machine. Pictures of Jujuy დაარქივებული 2010-11-25 საიტზე Wayback Machine. Digital Newspaper of Jujuy დაარქივებული 2011-09-25 საიტზე Wayback Machine. DIAPORAMA on JUJUY დაარქივებული 2010-10-17 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica ↑ რადგან სახელწოდების ესპანური გამოთქმა [xuˈxuʝ] არაკეთილხმოვანია რუსული ენისათვის, ამიტომ რუსულ გეოგრაფიულ რუკებზე პროვინციის და მისი დედაქალაქის სახელწოდება აღნიშნულია როგორც „ჟუჟუი“, რაც წარმოადგენს ტრანსკრიფციის წესების დარღვევას.
28 მარტი

28 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 87-ე დღე (ნაკიან წლებში – 88-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 278 დღე. 364 : რომის იმპერატორმა ვალენტინიანუს I-მა თავისი უმცროსი ძმა ვალენსი თანამმართველად დანიშნა. 845 : ვიკინგებმა ქ. პარიზი დაარბიეს. 1854 : ყირიმის ომი - საფრანგეთმა ომი გამოუცხადა რუსეთს. 1930 : თურქეთში კონსტანტინოპოლსა და ანგორას სახელი გადაარქვეს და „ისტანბული“ (სტამბოლი) და „ანკარა“ უწოდეს. 1939 : ესპანეთის სამოქალაქო ომი - გენერალმა ფრანსისკო ფრანკომ აიღო ქ. მადრიდი. 1979 : პენსილვანიაში, კუნძულ თრი-მაილის (Three Mile Island) ატომურ ელექტროსადგურში მოხდა სერიოზული ავარია. 2014 : ჩრდილოატლანტიკური საბჭო ნატოს მომავალ გენერალურ მდივნად იენს სტოლტენბერგს აცხადებს. 2022 : ოსკარის 94-ე დაჯილდოების ცერემონიაზე საუკეთესო ფილმი გახდა CODA, ხოლო ექვსი ნომინაცია ფილმმა დიუნმა აიღო. 1592 : კომენსკი, იან ამოს — ჩეხი პედაგოგ-ჰუმანისტი 1862 : ბრიანი, არისტიდ — საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი 1868 : გორკი, მაქსიმ — რუსი მწერალი 1871 : მენგელბერგი, ვილემ — გერმანელი დირიჟორი 1914 : ედმუნდ მასკი — ამერიკელი პოლიტიკოსი 1936 : მარიო ვარგას ლიოსა — პერუელი მწერალი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ესეისტი და 2010 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი. 1986 : ლედი გაგა — ამერიკელი მომღერალი 193 : პერტინაქსი — რომის იმპერატორი 1881 : მუსორგსკი, მოდესტ — რუსი კომპოზიტორი (დ. 1839) 1941 : ვულფი, ვირჯინია — ინგლისელი მწერალი (დ. 1882) 1942 : ახნაზაროვი, არტემ — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე 1943 : რახმანინოვი, სერგეი — რუსი კომპოზიტორი, პიანისტი (დ. 1873) 1969 : ეიზენჰაუერი, დუაიტ — ამერიკელი გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1890) 1985 : შაგალი, მარკ — ფრანგი მხატვარი (დ. 1887) 1994 : იონესკო, ეჟენ — ფრანგი დრამატურგი 2021 : დიდიე რაცირაკა — მადაგასკარის ყოფილი პრეზიდენტი მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: წმინდა აღაპი და მასთან 7 მოწამე მღვდელმოწამე ალექსანდრე წმინდა ნიკანდრი მანუელ კრიტელი აგრეთვე: სერბეთი : კონსტიტუციის დღე ჩეხეთი : მასწავლებელთა დღე სხვა თვეები
წონა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი წონა შეიძლება აღნიშნავდეს: წონა — ძალა; წონა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში; წონა — არქეოლოგიური ძეგლი.
ესტონეთის დროშა

ესტონეთის დროშა (ესტ. Eesti lipp) — ესტონეთის ოფიციალური სახელმწიფო სიმბოლო 1918 - 1940 წლებში და 1990 წლიდან დღემდე. წარმოდგენილია, როგორც დროშა-ტრიკოლორი — შეიცავს სამ სწორ ჰორიზონტალურ ხაზს: ლურჯი (ზედა), შავი (შუა) და თეთრი (ქვედა). დროშის სტანდარტული ზომაა 105 × 165 სმ. დროშაზე ფერები აღნიშნავენ შემდეგს: ლურჯი — ესტონეთის ზღვისა, ტბებისა და ცის ფერი; აგრეთვე ნიშნავს ეროვნული იდეებისადმი ერთგულებას შავი  — მშობლიური მიწისა და ეროვნული პიჯაკების ფერი. შავი აგრეთვე არის ესტონელი ერის სიძნელეების გამომხატველი ფერი თეთრი — ფერი ასახავს ადამიანურ ბედნიერებას, თავისუფლებასა და ნათელი მომავლის იმედს პროპორცია: 7:11 ესტონეთის პრეზიდენტის დროშა ესტონეთის სამხედრო საზღვაო ძალების დროშა გიუისი ფერები აღნიშნულია კანონში დროშის შესახებ. ესტონეთის დროშა: ისტორია დაარქივებული 2010-09-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ესტონეთის დროშები
მისიონესის პროვინცია

მისიონესი (ესპ. Provincia de Misiones) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, არგენტინის მესოპოტამიაში. პარაგვაისა და ბრაზილიის საზღვართან. ადმინისტრაციული ცენტრი – პოსადასი. პროვინციის მოსახლეობა – 965 522 კაცი (2001). ფართობი – 29 801 კმ². პროვინცია მოიცავს 17 დეპარტამენტს და 78 მუნიციპალიტეტს. პროვინციას სახელი ეწოდა აქ არსებული იეზუიტების მისიების მიხედვით. არგენტინაში მდებარე 15 მისიიდან 11 მისიონესის პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს. მათგან ოთხი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში: სან-იგნასიო-მინი, ნუესტრა-სენიორა-დე-სანტა-ანა, ნუესტრა-სენიორა-დე-ლორეტო და სანტა-მარია-ლა-მაიორი. პროვინციის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა იგუასუს ჩანჩქერი, რომელიც ასევე შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობა ემიგრანტების შთამომავალია. აქ ცხოვრობენ იტალიელები, გერმანელები, ესპანელები, პოლონელები, უკრაინელები, ფრანგები, შვეიცარიელები, რუსები, შვედები, დანიელები, არაბები და იაპონელები. არგენტინის პროვინციები Gobierno de la Provincia de Misiones დაარქივებული 2011-04-30 საიტზე Wayback Machine. French Culture in Misiones დაარქივებული 2006-07-14 საიტზე Wayback Machine. Pictures of Misiones დაარქივებული 2010-12-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
Down to Earth

Down to Earth შეიძლება აღნიშნავდეს: Down to Earth — პიტერ გებრიელის სიმღერა; Down to Earth — ოზი ოსბორნის ალბომი.
მანიქეიზმი

მანიქეიზმი, მანიქეველობა (სპარს.: آیین مانی Āyin e Māni, მოძღვრების დამფუძნებლის – მანის (216-276), მანექის სახელიდან) — III საუკუნეში ახლო აღმოსავლეთში წარმოშობილი რელიგიური მოძღვრება, რომელიც წარმოადგენდა ქალდეურ-ბაბილონური, სპარსული (ზოროასტრიზმი, მაზდეანობა, ფარსიზმი) და ქრისტიანული მითებისა და რიტუალების სინთეზს, რომელიც ფართოდ გავრცელდა სპარსეთიდან ჩინეთამდე. მანი – მქადაგებელი ზეცის მოვლენილად ითვლებოდა, მანვე გადმოიღო ქრისტიანული მესიანიზმის იდეა, საფუძვლად კი გახდა ზოროასტრიზმის დუალიზმი: სამყაროს ორი საწყისი აქვს, სიკეთე და ბოროტება, სინათლე და წყვდიადი, პირველის მეუფეა ღმერთი, მეორის – სატანა, ეშმაკი. მათი ბრძოლა დასრულდება პირველი კატასტროფით: ბოროტება (მატერია) დაიღუპება, სიკეთე (სული) განთავისუფლდება. ეს იქადაგა მანექმა შაპურ I-ის გამეფებისას, ზოროასტრის ქურუმები მტრულად შეხვდნენ, ხოლო ახალმა შაჰმა ბაჰრამ I-მა მანი დილეგში ჩააგდო, 277 წელს კი სიკვდილით დასაჯა. წყვდიადის ძალად ცხადდებოდა მჩაგვრელთა კლასი, ამდენად ეს იყო მებრძოლი, თუმცა მქადაგებლური, პასიური სარწმუნოება, რაც ქრისტიანობამ ერესად გამოაცხადა. ბრძოლა გაგრძელდა V საუკუნის შუახანებამდე, შემდეგ დარჩა დევნილი ერესების სახით. მანი მაზდაკიზმი იაზდანიზმი ზოროასტრიზმი ზურვანიზმი ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მანიქეიზმი კათოლიკური ენციკლოპედია - მანიქეიზმი გამოცემული 1917 წელს. მანიქეიზმი და ქრისტიანობა დაარქივებული 2008-07-19 საიტზე Wayback Machine. ირანის რელიგიები: მანიქეიზმი
მემნონ როდოსელი

მემნონ როდოსელი (დ. ძვ. წ. 380 — გ. ძვ. წ. 333) - გამოჩენილი ბერძენი სარდალი, რომელიც აქემენიდების იმპერიის მხარეს იბრძოდა ალექსანდრე დიდის წინააღმდეგ. ის მონაწილეობდა გრანიკოსის ბრძოლაში, სადაც დაქირავებულ ბერძენ ქვეითებს მეთაურობდა, იქ დამარცხების შემდეგ კი ჰალიკარნასს შეაფარა თავი. ძვ. წ. 334 წელს, ჰალიკარნასის ალყის დროს მემნონი მეთაურობდა სპარსელ მებრძოლებს. მიუხედავად იმისა, რომ მან დათმო ქალაქი, ბრძოლის შედეგი სპარსელების წარმატებადაც შეიძლება ჩაითვალოს, რადგან მან სპარსელებს გადაჯგუფების შესაძლებლობა მისცა. ჰალიკარნასში განცდილი მარცხის შემდეგ მემნონი სპარსულ ფლოტს მეთაურობდა, თუმცა ძვ. წ. 333 წელს გარდაიცვალა. სტატიები ანტიკურ ისტორიაზე, მემნონ როდოსელი დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. უილიამ სმიტი - ბერძნულ-რომაული ბიოგრაფიის და მითოლოგიის ლექსიკონი დაარქივებული 2006-01-01 საიტზე Wayback Machine.
მამონა

მამონა (არამ. „საუნჯე“) — ძვ. სირიელთა სიმდიდრის ღმერთი, ერთ დროს ებრაელებიც სცემდნენ თაყვანს, შემდეგ ეს მავნე ერესად ჩაითვალა. ქრისტიანობამაც სასტიკი ბრძოლა გამოუცხადა, როგორც მაცდურს, სიმდიდრისა და მომხვეჭელობის მფარველს; სახარებაში ანგარების სინონიმია. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მამონა კათოლიკური ენციკლოპედია: მამონა ებრაული ენციკლოპედია: მამონა ბრიტანიკა: მამონა დაარქივებული 2008-06-22 საიტზე Wayback Machine.
სან-ხუანის პროვინცია (არგენტინა)

სან-ხუანი (ესპ. Provincia de San Juan) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. ჩილეს საზღვართან. ადმინისტრაციული ცენტრი – სან-ხუანი. პროვინციის მოსახლეობა – 620 023 კაცი (2001). ფართობი – 89 651 კმ². პროვინცია მოიცავს 19 დეპარტამენტს და 100 მუნიციპალიტეტს. ოფიციალური საიტი სან-ხუანის პროვინციის ოფიციალური ტურისტული საიტი დაარქივებული 2011-05-31 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://sisanjuan.gob.ar/23-gobernador/2023-12-11/52928-marcelo-orrego-asumio-como-gobernador-de-la-provincia-de-san-juan — 2023. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica არგენტინის პროვინციები
სან-ლუისის პროვინცია

სან-ლუისი (ესპ. Provincia de San Luis) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სან-ლუისი. პროვინციის მოსახლეობა – 367 933 კაცი (2001). ფართობი – 76 748 კმ². პროვინცია მოიცავს 9 დეპარტამენტს და 65 მუნიციპალიტეტს. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2005-08-28 საიტზე Wayback Machine. არგენტინის პროვინციები
ბუენოს-აირესის პროვინცია

ბუენოს-აირესი (ესპ. Provincia de Buenos Aires) — არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ლა-პლატა. პროვინციის მოსახლეობა – 13 827 203 კაცი (2001). ფართობი – 307 571 კმ². პროვინცია მოიცავს 135 მუნიციპალიტეტს. პროვინციის დიდი ნაწილი უკავია სუბტროპიკულ სტეპებს – პამპას. არგენტინის პროვინციები ოფიციალური საიტი ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
მატერიალიზმი

მატერიალიზმი (ლათ. მატერიალის „საგნობრივი, ნივთიერი“) — ფილოსოფიის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება, რომელიც ამტკიცებს, რომ პირველადია მატერია, რეალური სამყარო, მეორადი კი — გონი, შემეცნება. ყოფიერებისა და ცნობიერების ურთიერთობაში დიამეტრალურად საწინააღმდეგო აზრისაა იდეალიზმი, რომელიც სულის (შემცნების, გონების) პირველადობას ქადაგებს. მატერიალიზმი ამტკიცებს, რომ სამყარო არავის შეუქმნია, არსებობდა მარად და ყველგან, დროსა და სივრცეში. ამით მატერიალიზმი უპირისპირდება რელიგიას, რომლის მოძღვრებითაც ყოველი არსი ღმერთმა შექმნა. მატერიალიზმმა საუკუნეების განმავლობაში გაიარა განვითარების მრავალი საფეხური (ჰერაკლიტე, თალესი, ანაქსიმენე, ანაქსაგორა, ეპიკურე, ლუკრეციუსი — ანტიკურ ფილოსოფიაში, ტომას ჰობზი, ჯონ ტოლანდი, სპინოზა, დენი დიდრო, პოლ ანრი ჰოლბახი, კლოდ ადრიან ჰელვეციუსი, ლუდვიგ ფოიერბახი). დიალექტიკური მატერიალიზმი ეგზისტენცია რაციონალური ეგოიზმი Buchner, L. (1920). [books.google.com/books?id=tw8OuwAACAAJ Force and Matter]. New York, Peter Eckler Publishing Co. Churchland, Paul (1981). Eliminative Materialism and the Propositional Attitudes. The Philosophy of Science. Boyd, Richard; P. Gasper; J. D. Trout. Cambridge, Massachusetts, MIT Press. Physicalism Eliminative Materialism Philosophical Materialism (by Richard C. Vitzthum) Dictionary of the Philosophy of Mind on Materialism დაარქივებული 2020-12-23 საიტზე Wayback Machine.
კუზიანი ნოტრ-დამიდან (1996 წლის ფილმი)

კუზიანი ნოტრ-დამიდან (ინგლ. The Hunchback of Notre Dame) — Walt Disney Feature Animation-ის 1996 წლის ანიმაციური ფილმი, რომლის დისტრიბუტორი იყო Buena Vista Pictures. ეს არის დისნეის რიგით 34-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. ნამუშევარი ეფუძნება ვიქტორ ჰიუგოს რომანს „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“. სიუჟეტის მთავარი გმირია კვაზიმოდო, ხეიბარი მნათე პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარში, რომელსაც ადგილობრივი საზოგადოება უფრთხის. რეჟისორების, კირკ უაიზის და გერი ტრუსდეილის მიერ, დონ ჰენის პროდიუსერობით გადაღებულ ამ ფილმს ახმოვანებენ ტომ ჰალსი, დემი მური, ტონი ჯეი, კევინ კლაინი, პოლ კენდელი, ჯეისონ ალექსანდრი, ჩარლზ კიმბროუ, დევიდ ოგდენ სტირსი და მერი უაიქსი (რომლისთვისაც ვიქტორის, ჰუგოს და ლავერნის განსახიერება უკანასკნელი აღმოჩნდა). შექმნილი დისნეის რენესანსის პერიოდში, ეს არის განწყობით დისნეის ერთ-ერთი ბნელი ნაშრომი - ბავშვების მოკვლის, ვნებების, გენოციდის და ცოდვის თემებით - მიუხედავად იმისა, რომ MPAA-ს მოთხოვნით, ორიგინალური სცენარი შეიცვალა, რათა ფილმს კინოთეატრებში G-რეიტინგი მიეღო. მუსიკის ავტორია ალან მენკენი, ხოლო სიმღერების ტექსტების — მენკენი და სტივენ შვარცი (რომლებმაც ასე უკვე ითანამშრომლეს ფილმის „პოკაჰონტასი“ წარმოებისას). კუზიანი ნოტრ-დამიდან გამოვიდა 1996 წლის 21 ივნისს. მას კრიტიკოსთა აღიარება ხვდა წილად და კომერციული წარმატებაც, მსოფლიო მასშტაბით 325 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობით. იგი 1996 წლის ყველაზე შემოსავლიან ფილმებში რიგით მეხუთე იყო. ფილმმა მიიღო ოსკარი და ოქროს გლობუსი საუკეთესო მუსიკის კატეგორიებში. მისი უფრო მკაცრი, სასცენო ვერსია, შეიქმნა ჯეიმზ ლაპაინის მიერ და დაიდგა Walt Disney Theatrical-ის ხელშეწყობით. სპექტაკლი გადიოდა ბერლინში, 1999—2002 წლებში. პირდაპირ ვიდეოზე 1996 წელს გამოიცა მისი გაგრძელება, „კუზიანი ნოტრ-დამიდან II“ მთავარი სტატია: კუზიანი ნოტრ-დამიდან (საუნტრეკი). ოფიციალური საიტი „კუზიანი ნოტრ-დამიდან“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „კუზიანი ნოტრ-დამიდან“ — ანიმაციური ფილმების მონაცემთა დიდ ბაზაში „კუზიანი ნოტრ-დამიდან“ — Allmovie-ზე „კუზიანი ნოტრ-დამიდან“ — Rotten Tomatoes ↑ Stewart, Jocelyn (February 10, 2008). „Artist created many famous film posters“. Los Angeles Times. ციტირების თარიღი: February 10, 2008. ↑ 2.0 2.1 The Hunchback of Notre Dame. Box Office Mojo. ციტირების თარიღი: 2012-01-05.
მეთოდიზმი

მეთოდიზმი — ინგლისელი პროტესტანტების ერთი მიმდინარეობა, ანგლიკანური სექტა, დაარსებულია ძმები უესლების მიერ ოქსფორდის უნივერსიტეტში 1729 წელს. მიზანი – ბიბლიის შესწავლა მეთოდურად, წესების დაუფლება. შემდეგ ჯონ უესლი გამოვიდა ანგლიკანური ეკლესიის განახლების, რწმენის განწმენდის ქადაგებით, რეფორმის მოთხოვნით. ეკლესიამ მხარი არ დაუჭირა, მაგრამ ღია ცის ქვეშ დაიწყეს ქადაგება, მორწმუნეებს აშინებდნენ ჯოჯოხეთის სატანჯველით, მოიპოვეს ავტორიტეტი და დღეს ამერიკაში, ბალტიმორში, საეპისკოპოსო კათედრაც აქვთ (1787 წლიდან). მეთოდისტების მსოფლიო საბჭო აერთიანებს 55 ეროვნულ ეკლესიას, 10 წელში ერთხელ კონფერენციას იწვევენ. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მეთოდიზმი“ ვიკისაწყობში. Methodist History Bookmarks დაარქივებული 2006-02-19 საიტზე Wayback Machine. Pictures of Strawbridge Shrine near New Windsor, MD
ჩაკოს პროვინცია

ჩაკო (ესპ. Provincia del Chaco) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – რესისტენსია. პროვინციის მოსახლეობა – 984 446 კაცი (2001). ფართობი – 99 633 კმ². პროვინცია მოიცავს 25 დეპარტამენტს და 68 მუნიციპალიტეტს. არგენტინის პროვინციები ოფიციალური საიტი ჩაკოს ფოტოები დაარქივებული 2010-12-10 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
ჩუბუტის პროვინცია

ჩუბუტი (ესპ. Provincia del Chubut) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – რავსონი. პროვინციის მოსახლეობა – 413 237 კაცი (2001). ფართობი – 224 686 კმ². პროვინცია მოიცავს 15 დეპარტამენტს და 47 მუნიციპალიტეტს. არგენტინის პროვინციები Infochubut - Online journalism დაარქივებული 2020-12-01 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) Chubut Province in Argentour დაარქივებული 2011-11-03 საიტზე Wayback Machine. Links to Newspapers and Radios from Chubut (ესპანური) Puerto Pirámides' Official Page (ესპანური) Minerals of Chubut დაარქივებული 2011-05-25 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური) ↑ https://www.argentina.gob.ar/chubut ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
კორიენტესის პროვინცია

კორიენტესი (გუარ. Taragui Tetãmini; ესპ. Provincia del Corrientes) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – კორიენტესი. პროვინციის მოსახლეობა – 930 991 კაცი (2001). ფართობი – 88 199 კმ². პროვინცია მოიცავს 25 დეპარტამენტს და 67 მუნიციპალიტეტს. 2004 წლის 28 სექტემბრის პროვინციული კანონით № 5598 დაარქივებული 2012-02-29 საიტზე Wayback Machine. გუარანის ენა ესპანურთან ერთად გამოცხადდა პროვინციის ოფიციალურ ენად. არგენტინის პროვინციები (ესპანური) ოფიციალური საიტი (ესპანური) History Esteros del Iberá (ესპანური)(ინგლისური) (ესპანური) Corrientes Info დაარქივებული 2003-05-08 საიტზე Wayback Machine. Pictures of Corrientes დაარქივებული 2010-08-09 საიტზე Wayback Machine. ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/southamerica
წონის მღვიმე

წონა, ბუბას კლდე, მრავალფენიანი (აშელის, მუსტიეს, მეზოლითის, ბრინჯაოს და ფეოდალური ხანის) არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს ისტორიულ შიდა ქართლის (ახლანდელი ჯავის მუნიციპალიტეტი) ტერიტორიაზე, მდინარე ყვირილის სათავესთან, ზღვის დონიდან 2100 მ სიმაღლეზე. წარმოადგენს კარსტული წარმოშობის მღვიმეს, რომლის სიგანეა 90 მ, სიმაღლე შესასვლელთან — 15 მ. აღმოაჩინეს და სწავლობდნენ 1958-1961, 1965, 1968 (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე), 1977-1978 (ხელმძღვანელი დ. თუშაბრამიშვილი). დადგენილია 20 ლითოლოგიური ფენა (საერთო სისქე 4,5 მ). აშელური ხანის ზედა ფენაში ნაპოვნია სხვადასხვა დამზადებული ქვის ნივთი (მათ შორის ხელცულები, საჩეხი იარაღი, სახოკ-საჭრელები, წალდისებრი იარაღი და კლივერი). აშელური ხანის II ფენაში ძირითადად ნაპოვნია ანატკეცები. წონის მუსტიეურ ფენებში აღმოჩენილი ქვის ნაწარმი განეკუთვნება ლევალუაზურ, ლამელურ ინდუსტრიას და ჯრუჭულის, კუდარო I-II, ხვირათის ძეგლებთან ერთად გარკვეულ ჯგუფს ქმნის. მეზოლითური ხანის ქვის ნაწარმიდან აღსანიშნავია ზურგდაბლაგვებული (გრავეტის ტიპის) დანები. აშელური, მუსტიეური და მეზოლითური ნასახლარი მონადირეთა ჯგუფს ეკუთვნოდა. წონის მღვიმის ფაუნა ქვეწარმავალთა და ცხოველთა 22 სახეობითაა წარმოდგენილი. გამოვლინდა მგლის, ტურის, მღვიმის დათვის, მღვიმის ლომის, ღორის, ირმის, კავკასიური ჯიხვის, ცხვრის, ბიზონის და სხვა ნაშთი. წონის მღვიმის ფაუნისათვის დამახასიათებელია ცივი ჰავის მოყვარული ცხოველების არარსებობა. აშელური ფენები წარმოქმნილია რის-ვიურმის გამყინვარებათაშორისო ეპოქის დასაწყისში ან რისის გამყინვარების რომელიღაც პერიოდში. მუსტიეური ფენა ვიურმის I ნახევარს განეკუთვნება. მეზოლითური ფენის წარმოქმნა ჰოლოცენის ეპოქაში უნდა მომხდარიყო. თუშაბრამიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 343.
ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოება

ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოება გაიმართა Beverly Hilton Hotel-ში, ბევერლი ჰილსი, კალიფორნია 16 იანვარს. ის გადაიცემა ტელეკომპანია NBC-ის მიერ. 2010 წლის 14 დეკემბერს ჯოშ დუჰამელმა, კეტი ჰოლმსმა და ბლერ ანდერვუდმა დაასახელეს ოქროს გლობუსის ნომინანტები. რობერტ დე ნირო დაჯილდოვდა სესილ ბ. დემილის ჯილდოთი კინომატოგრაფიაში მიღწეული წარმატებისთვის. 2: ჯონი დეპი (ალისა საოცრებათა ქვეყანაში, ტურისტი) 7: მეფის სიტყვა 6: მებრძოლი, სოციალური ქსელი 4: შავი გედი, დასაწყისი, ბავშვები კარგად არიან 3: 127 საათი, ალისა საოცრებათა ქვეყანაში, ბურლესკი, ტურისტი 2: ცისფერი ვალენტინი, სიყვარული და სხვა ნარკოტიკები, ჩახლართული ისტორია 5: Glee 3: 30 Rock, იატაკქვეშა იმპერია, Dexter, კარგი ცოლი, Mad Men, Modern Family, The Pillars of the Earth, Temple Grandin 2: დიდი აფეთქების თეორია, The Big C, კარლოსი, Nurse Jackie 1: 4: სოციალური ქსელი 2: მებრძოლი, ბავშვები კარგად არიან 1: ბურლესკი, სათამაშოების ისტორია 3, In A Better World, ბარნის ვერსია, შავი გედი, მეფის სიტყვა 3: კლუბი 2: იატაკქვეშა იმპერია 1: ანარქიის შვილები, კარლოსი, You Don't Know Jack, Temple Grandin, დიდი აფეთქების თეორია, The Big C ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-08. ციტირების თარიღი: 2011-01-02.
მესა

მესა — კათოლიკური ღვთისმსახურება, ლიტურგია, წირვა ეკლესიაში. ორგანის ხმაზე ხდებოდა საგალობელთა გალობა და ლოცვა–კურთხევა, ბოლოს – ზიარება. 1962–1965 წლებში ვატიკანის II მსოფლიო ყრილობაზე შეიტანეს ცვლილებანი ("წირვაზე"): ნებადართულია ლოცვები ეროვნულ ენებზე, საეროთა ზიარება (პაპის ნებართვით), ეროვნული მუსიკის დაკვრა. მესა დიდ როლს ასრულებდა შუა საუკუნეებში.