laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ქვემო გედების ხიდი

ქვემო გედების ხიდი (რუს. Нижний Лебяжий мост) — მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ უბანში, ერთმანეთთან აკავშირებს საადმირალოსა და საზაფხულო ბაღის კუნძულებს. აღნიშნული ხიდი მდებარეობს ისტორიული ადგილების ტერიტორიაზე: უშუალოდ მიხაილოვსკის და საზაფხულო ბაღში. უახლოესი მეტრო-სადგური, რომელიც მდებარეობს ხიდთან ახლოს არის „გოსტინი-დვორი“. 1720 და 1733 წლებში ინჟინერმა ჰ. ვან ბოლესმა, სწორედ ამ ადგილას ხის ხიდი ააშენა. ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 1733 წელს. 1760-იანი წლებისთვის შეიცვალა ხიდი. ახალი ქვის ხიდი აშენდა 1835-1837 წლებში (ინჟინრები: პ. პ. ბეზენი, ა. დ. გოტმანი, ა ი. რემიზოვი). მშენებლობის დროს გამოყენებული იქნა გრანიტი და კირქვა. 1849 წელს გადაკეთდა ხიდის თაღი. ბოლო რეკონსტრუქცია ხიდს 1924-1926 წლებში ჩაუტარდა. სწორედ ამ პერიოდში, ხიდის იერსახე შეიცვალა მონოლითური გრანიტის სახით მოპირკეთებული ელიფტიკური კამარით (პროექტის ინჟინრები: ბ. დ. ვასილიევი, ა. ლ. სოლარევა). ხიდის მშენებლობის დროს, შენარჩუნებული და დაცული იქნა მისი ექსტერიერი და მოაჯირები. ხიდის სიგრძე შეადგენს 23,9 მეტრს, სიგანე კი 19,9 მეტრს. XVIII-XIX საუკუნეებში გედების ხიდი ატარებდა ცარიცინსკის სახელს. აღნიშნული სახელი, მომდინარეობდა იქვე მდებარე ცარიცის მდელოდან. ქვემო გედების ხიდის ზემოთ არის ზემო გედების ხიდიც. ორივე ხიდი გამოირჩევა დახვეწილი და გამორჩეული დიზაინით. Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 449. — 511 с. Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 314. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1. Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 85. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2. Кочедамов В. И. Мосты Ленинграда. — Л.: Искусство, 1958. — 60 с. Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с. Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с. Нижний Лебяжий мост //СПб ГБУ «Мостотрест» [https://web.archive.org/web/20190702221341/http://encspb.ru/object/2804006642 დაარქივებული 2019-07-02 საიტზე Wayback Machine. Лебяжьи мосты] //Энциклопедия Санкт-Петербурга
კაპიტელი

კაპიტელი (გვიანდ. ლათ. capitellum „თავი“), სვეტისთავი. ვერტიკალური საყრდენის (ბოძის ან სვეტის) დამაგვირგვინებელი ნაწილი, რომელიც პლასტიკურად არის გამოყოფილი. კაპიტელი საყრდენს გადასცემს არქიტრავისა და მის ზემოთ მდებარე ნაწილების დატვირთვას. კაპიტელი ცნობილია უძველესი დროიდან. მას ჯერ კიდევ ძველ აღმოსავლეთის ნაგებობებში იყენებდნენ. ანტიკურ ეპოქაში ჩამოყალიბდა კაპიტელის სამი ძირითადი ტიპი: დორიული, იონიური და კორინთული, ორი უკანასკნელის შეხამებას წარმოადგენს კომპოზიტური კაპიტელი. კაპიტელის თავისებური ტიპები ცნობილია ჩინურ, იაპონურ, მექსიკურ, ბიზანტიურ, რომანულ, ძველ რუსულ, ქართულ, სომხურ, შუა აზიის სახელმწიფოთა და სხვა არქიტექტურაში. ქსე, ტ. 5, გვ. 387, თბ., 1980
კომინფორმი

კომინფორმი, კომუნისტური და მუშათა პარტიების ინფორმაციული ბიურო — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნის კომუნისტურ პარტიებს აერთიანებდა. კომინტერნის ანალოგი. კომინფორმის დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა 1947 წლის 22 სექტემბერს პოლონეთში. თავდაპირველად კომინფორმს ჰყავდა 9 წევრე. 1948 წლის ივნისში რუმინეთში მესამე ყრილობაზე კომინფორმიდან გარიცხეს იუგოსლავიის კომუნისტური პარტია იოსებ სტალინსა და იოსიპ ტიტოს შორის მომხდარი განხეთქილების გამო. კომინფორმი დაიშალა 1956 წლის 17 აპრილს. ალბანეთის შრომის პარტია ბულგარული კომუნისტური პარტია ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტია საფრანგეთის კომუნისტური პარტია გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტია უნგრეთის კომუნისტური პარტია, შემდგომში ჩაანაცვლა უნგრეთის მშრომელთა პარტიამ იტალიის კომუნისტური პარტია ნიდერლანდების კომუნისტური პარტია პოლონეთის მუშათა პარტია, შემდგომში ჩაანაცვლა პოლონეთის ერთიან მუშათა პარტიამ რუმინეთის მუშათა პარტია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია იუგოსლავიის კომუნისტური პარტია (გარიცხეს 1948 წლის ივნისში) ტრიესტის თავისუფალი ტერიტორიის კომუნისტური პარტია (დაიშალა 1948 წლის ივნისში) Информационное бюро коммунистических и рабочих партий დაარქივებული 2019-08-23 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
ტომსკის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი

ტომსკის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი (რუს. Богородице-Алексеевский монастырь) — უკვე აღარ არსებული დედათა მართლმადიდებლური მონასტერი ტომსკში. მონასტერი დაარსებულა 1876 წელს. არსებობდა 1920 წლამდე, ხოლო 1950-იან წლებში შენობაც დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი. მონასტრის ისტორია იწყება 1864 წლიდან, როდესაც დაარსდა ტომსკის ქალთა საზოგადოება ე. ე. მიხეევაიას (აღკვეცის მერე იღუმენია ევპრაქსია) ხელმძღვანელობით. საზოგადოება ჩამოყალიბდა მიწაზე, რომელიც მდებარეობდა თანამედროვე სტუდენტური, სასწავლო, ვერშინინისა და უსოვის ქუჩებს შორის. 1876 წელს საზოგადოება დედათა მონასტრად გადაკეთდა. 1866-1872 წლებში შენდებოდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. 1877 წლისათვის დააარსეს სკოლა გოგონებისათვის, რომელსაც მფარველობდა იმპერატორი ანა თედორეს ასული. შემოწირულობის თანხებით იღუმენია ევპრაქსიამ სკოლისათვის 1870-1878 წლებში ააშენა ქვის ორსართულიანი კორპუსი (არქიტექტორები ნ. ი. შეფელდი და ა. პ. ბეხტერი) გვიანი რუსული კლასიციზმის სტილში, რომელიც განიცდიდა მოდერნის სტილის ძლიერ გავლენას. 1891 წლის 5 ივლისს მონასტერს ესტუმრა და ფულადი თანხა აჩუქა ტახტის მემკვიდრე ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძემ (მომავალში იმპერატორი ნიკოლოზ I). 1920 წელს მონასტერი დახურეს და მის სათავსოებში განათავსეს საბავშვო სახლი. 1929-1930 წლებში შეწყდა ღვთისმსახურება მონასტრის ეკლესიებში, ტერიტორია დაიკავა ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სტუდენტურმა ქალაქმა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ეკლესია დაანგრიეს და მონასტრის ტერიტორიაზე ააშენეს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი. 1996 წელს ყოფილი მონასტრის ტერიტორიაზე ააშენეს დომნა ტომსკელის სახელობის სამლოცველო. М. В. Фаст, Н. П. Фаст. Нарымская Голгофа. — Томск: Водолей Publishers, 2004. — С. 390—394. — 560 с. — 1000 экз. — ISBN 5-902312-26-4. Иоанно-Предтеченский женский монастырь // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 135. — 440 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-89503-211-7. Историко- архитектурный комплекс бывшего Иоанно-Предтеченского женского монастыря დაარქივებული 2015-07-16 საიტზე Wayback Machine. Tомский Иоанно-Предтеченский Новодевичий Иннокентьевский монастырь. Святая Домна Томская // Частный фонд «Держава»
ტომსკის საოლქო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

ტომსკის საოლქო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (რუს. Томский областной краеведческий музей) — უმსხვილესი კულტურული დანაყოფი ტომსკის ოლქის ტერიტორიაზე, სადაც ინახება 140 000-ზე მეტი ნივთი. მუზეუმის დირექტორია სვიატოსლავ პერეხოჟევი. 1838 წელს ოქროსმწარმოებელმა ივანე ასტაშევმა დაიწყო ორსართულიანი ქვის სახლის მშენებლობა ქალაქის ახალ, პრესტიჟულ რაიონში იურტოჩნაის მთაზე. სახლი ააგეს ამპირის სტილში. 1842 წელს სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა. უკვე ასტაშევის გარდაცვალების შემდეგ, 1878 წელს სახლი შეიძინა ტომსკის სასულიერო უწყებამ და გამოიყენებოდა როგორც ტომსკის სასულიერო პირების რეზიდენცია. 1920 წელს ტომსკში კოლჩაკოვის რეჟიმის დაცემის შემდეგ მოხდა შენობის ნაციონალიზაცია, შენობაში განათავსეს საერთო საცხოვრებელი. 1922 წელს აქ მუზეუმი გახსნეს. დიდი სამამულო ომის დროს მუზეუმში განათავსეს ტულის სამხედრო-ტექნიკური სასწავლებელი და ტომსკის პედაგოგიური ინსტიტუტი. მუზეუმის დაარსების თარიღად ითვლება 1922 წლის 18 მარტი, როდესაც ტომსკელი ოქროსმწარმოებლის ივან ასტაშევის ყოფილ სახლში განათავსეს პირველი ექსპოზიცია. 1922 წლის ოქტომბერში მუზეუმს ეწოდა ტომსკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, 1940 წლიდან 1946 წლამდე მას ეწოდებოდა ტომსკის საქალაქო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ხოლო 1946 წლიდან ტომსკის საოლქო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 1922 წელს მას სათავეში ჩაუდგა და 1933 წლამვე ხელმძღვანელობდა მიხეილ შატილოვი. 1985 წლის ივლისიდან 1997 წლის ოქტმბრამდე მუზეუმი დახურული იყო რემონტის გამო, რაც გამოიწვია შენობის ავარიულმა მდგომარეობამ. ამჟამად მუზეუმში ინახება 141 651 ერთეული დაცული ნივთი, რომელთაგან 130 000 შესულია ძირითად ფონდში. Томский областной краеведческий музей: Альбом/Отв. ред. Э. И. Черняк. Томск: Изд-во ТГУ.2003. 186 с. Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. Н. М. Дмитриенко. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — C. 368-369. — ISBN 5-89503-211-7. Сайт музея Всероссийский реестр музеев დაარქივებული 2013-07-31 საიტზე Wayback Machine. Департамент по культуре и туризму Томской области დაარქივებული 2014-09-08 საიტზე Wayback Machine. Официальная страница на сайте Facebook Официальная страница на сайте Flickr Официальная страница на сайте Google+ Канал на You Tube
ჯოი (1997 წლის ფილმი)

„ჯოი“ (ინგლ. Joey) — ავსტრალიური კომედიური ფილმი, რომელიც 1997 წელს რეჟისორმა იენ ბერიმ გადაიღო. 12 წლის ბილი მაკგრეგორი დედასთან ერთად ცხოვრობს ავსტრალიის ერთ-ერთ რანჩოზე. მას ჰყავს ბევრი მეგობარი და საშინაო ცხოველი. ყველაზე საყვარელი ცხოველი კი კენგურუ სახელად ჯოია. ჯოის მშობლებს ბრაკონიერები გაიტაცებენ, ბილი გადაწყვეტს დაეხმაროს თავის პატარა მეგობარს. ჯემი კროფტი — ბილი მაკგრეგორი ალექსა მაკკენა — ლინდა როსი რებეკა გიბნი — პენი მაკგრეგორი ჰაროლდ ჰოფკინსი — კანგა კატჩერი რუთ კრეკნელი — სილვია ვანდერბერგი „ჯოი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ჯოი“ — Rotten Tomatoes „ჯოი (1997 წლის ფილმი)“ — უფასო გადმოწერა ხელმისაწვდომია Internet Archive-დან
ანტაბლემენტი

ანტაბლემენტი (ფრანგ. entablement წინდ. en, table - მაგიდა, ფიცარი) — კლასიკური არქიტექტურული ორდერის სვეტებზე დაყრდნობილი ჰორიზონტალური ნაწილი. შედგება (ქვევიდან ზევით) მზიდავი ნაწილის - არქიტრავის, მასზე დაყრდნობილი ფრიზისა და დამაგვირგვინებელი ნაწილის - კარნიზისაგან. სხვადასხვა არქიტექტურულ ორდერში ანტაბლემენტის პროპორციები და პლასტიკურრი დამუშავება სხვადასხვანაირია. ანტაბლემენტი წარმოიშვა ხის კოჭოვანი გადახურვის საფუძველზე და შენარჩუნებული აქვს მისი სტრუქტურა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 473.
შაფთაჰალი

შაფთაჰალი (აზერ. Şəftəhal) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 834 კაცი. შაფთაჰალი GEOnet სახელების სერვერზე
კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი

საკუთარი სახელი კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს: კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი — საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ლიდერი. კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი — ქართველი რეჟისორი. კონსტანტინე (ანდრონიკოვი) ანდრონიკაშვილი — ქართული წარმოშობის ფრანგი დიპლომატი.
კონსტანტინე ანდრონიკოვი

კონსტანტინე ანდრონიკოვი, ოფიციალური გვარი ანდრონიკაშვილი (დ. 16 ივლისი, 1916, პეტროგრადი — გ. 12 სექტემბერი, 1997) — ქართული წარმოშობის ფრანგი დიპლომატი, საფრანგეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, თეოლოგიის დოქტორი, პროფესორი, მთარგმნელი. დაიბადა 1916 წლის 16 ივლისს პეტროგრადში. 1920 წელს ოჯახთან ერთად პარიზში გადასახლდა. საშუალო განათლება მიიღო ინგლისსა (სიფორდის კოლეჯი) და საფრანგეთში (ჟერსონის სკოლა, ჟანსონ დე სელის ლიცეუმი). უმაღლესი განათლება – სორბონის უნივერსიტეტსა და სენტ-სერჟის ორთოდოქსული თეოლოგიის ინსტიტუტში. 1946 წლიდან მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში (ოფიციალური თარჯიმანი ინგლისურ და რუსულ ენებში), შემდეგ რესპუბლიკის პრეზიდენტის აპარატში სრულუფლებიანი მინისტრის რანგში. ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას სხვადასხვა კოლეჯსა და უმაღლეს სასწავლებელში (პარიზის დოფინის უნივერსიტეტი, სენტ-სერჟის ინსტიტუტი და სხვ.) იყო თარჯიმანთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ასოციაციის დამაარსებელი და საპატიო პრეზიდენტი, რელიგიის მეცნიერებათა საერთაშორისო აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, რუსეთის დიდგვაროვანთა კავშირის წევრი და სხვ. მიღებული აქვს საფრანგეთის უმაღლესი ჯილდოები: ღირსების ეროვნული ორდენი, საპატიო ლეგიონის ორდენი, წმინდა მიქაელის ორდენი. გარდაიცვალა 1997 წლის 12 სექტემბერს, დაკრძალულია სენ-ჟენევიევ-დე-ბუას სასაფლაოზე, პარიზში. ცირეკიძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 154. კონსტანტინე ანდრონიკოვი
კოტე ანდრონიკაშვილი

კონსტანტინე (კოტე) მანუელის ძე ანდრონიკაშვილი (დ. 1876, კაჭრეთი, სიღნაღის მაზრა — გ. უცნობია) — საქართველოს დემოკატიული რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ერთ-ერთი ლიდერი. დაამთავრა ტფილისის მე-3 გიმნაზია 1897 წელს. სწავლა გააგრძელა რუსეთში, ჯერ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიულ ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო მესამე კურსიდან კიევის უნივერსიტეტში (1899-1900 წლებში). კიევის უნივერსიტეტის სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობის გამო იმავე წელს გარიცხეს სასწავლებლიდან და დააპატიმრეს კიდეც. კიევის ციხეში მან დაახლოებით ხუთ თვეს დაყო. 1903 წლიდან იმყოფებოდა პოლიციის ღია ზედამხედველობის ქვეშ. 1906 წელს დაბრუნდა თბილისში. მუშაობდა ლეგალურ სოციალ-დემოკრატიულ გაზეთებში „ელვასა“ და „სხივში“, რომლებიც გამოდიოდა ნოე ჟორდანიასა და ფილიპე მახარაძის რედაქტორობით; თანამშრომლობდა ჟურნალ „მოგზაურობაში“. წერდა სტატიებს ეკონომიკურ საკითხებზე. იყენებდა პარტიულ ფსევდონიმებს „კახელი“ და „არჩილი“. რეაქციის პერიოდში კვლავ დააპატიმრეს და გადასახლება მიუსაჯეს. 1911 წელს გადასახლებიდან გაიპარა და მოსკოვის გზით ევროპაში წავიდა. ცხოვრობდა ჯერ ჟენევაში, შემდეგ — პარიზში, სადაც ელექტო-ტექნიკური კურსები დაამთავრა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტზე. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო სამხედრო კომისიის თავმჯდომარე და საკონსტიტუციო კომისიების წევრი. პარალელურად მუშაობდა სახელმწიფო კონტროლიორის ამხანაგად. ასევე იყო მუსიკალური საზოგადოების თავმჯდომარე. 1921 წლის თებერვალში, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე საბჭოთა რუსეთის თავდასხმისას დაინიშნა მთავრობის საგანგებო რწმუნებულად თელავის მაზრაში. 1923 წლის მარტში გახდა დამკომის თავმჯდომარე. იყენებდა პარტიულ ფსევდონიმს „ვახტანგი“. 1924 წლის 4 სექტემბერს დააპატიმრეს შიომღვიმესთან. 1925 წლის 15 ივლისიდან 3 აგვისტომდე, სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად, გაასამართლა საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ 1924 წლის აგვისტოს ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზების ბრალდებით. მიესაჯა დახვრეტა, რომელიც 10-წლიანი პატიმრობით და „სასტიკი იზოლაციით“ შეეცვალა. საბოლოოდ, სავარაუდოდ, 1937-1938 წლების საბჭოთა დიდ ტერორს ემსხვერპლა. მასზე არაფერი არ იძებნება რუსულენოვან „ხსოვნის წიგნებში“. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919, თბ., 2016. გვ. 151 საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 28-29. კოტე ანდრონიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი კოტე ანდრონიკაშვილი — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
ფრიზი

ფრიზი (ფრანგ. frise) — დეკორატიული კომპოზიცია ჰორიზონტალური ზოლის ან ლენტის სახით, რომელიც აგვირგვინებს ან გარს აკრავს არქიტექტურული ნაგებობის ამა თუ იმ ნაწილს. არქიტექტურულ ორდერში არტაბლემენტის შუა ნაწილი, რომელიც მოთავსებულია არქიტრავსა და კარნიზს შორის. დორეულ ორდერში ფრიზი დანაწევრებულია მეტოპებად და ტრიგლიფებად; იონურსა და კორინთულში შევსებულია რელიეფებით ან სადაა. სკულპტურული, ფერწერული და სხვა გამოსახულებებით შექმნილი ერთიანი დეკორატიული ზოლი (ხშირად ორნამენტული ხასიათისა), რომელიც გარს არტყია კედლების ზედა ნაწილებს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 402.
ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი

ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, რომელიც 2018 წლის 2 ოქტომბერს გაიხსნა, მისი დამფუძნებლების, გია ჯოხთაბერიძისა და მანანა შევარდნაძის ოჯახის კერძო კოლექციაა გამოფენილი. მუზეუმში წარმოდგენილია, 1945 წლიდან დღემდე, 80–მდე ხელოვანის 3500–მდე ნამუშევარი. კოლექციაში ოთხმოცამდე ავტორის 3500 ნამუშევარია. ისინი მუზეუმის მესამე, მეოთხედა მეხუთე სართულებზე 31 დარბაზში და 3 კიბის უჯრედში, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამის განათების, ტემპერატურულ რეჟიმისა და კონდენცირების პირობებში, მუდმივ ექსპოზიციაშია წარმოდგენილი. დარბაზები 7000 მ² მოიცავს. მუზეუმში ექსპოზიცია ქრონოლოგიურად არის დალაგებული სართულებზე. ასევე ქრონოლოგიურად არის წარმოდგენილი ცალკეულ მხატვართა ნამუშევრების ექსპოზიციაც, რაც მხატვრის განვითარების სხვადასხვა პერიოდს აჩვენებს. მუზეუმი პასუხობს მსოფლიო სტანდარტების შესაბამის ყველა პირობას, როგორც მდგრადობის, ისე ტემპერატურული რეჟიმის და განათების თვალსაზრისით. საგამოფენო სივრცე 7000 კვადრატულ მეტრს მოიცავს, საცავი კი 6000 კვადრატული მეტრის სურათებს იტევს. სივრცეს აქვს ასევე 120 კაციანი საკონფერენციო დარბაზი და 300 კვადრატული მეტრის ფართის საექსპოზიციო დარბაზი დროებითი გამოფენებისთვის. მუზეუმის შენობა მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, რუსთაველის გამზირზე. სწორედ იმ ადგილას სადაც „მხატვრის სახლი“ იყო, რომელიც ოთხმოცდაათიანი წლების დასაწყისში თბილისში ომის დროს განადგურდა. მუზეუმის მშენებლობა 2013 წელს დაიწყო და 5 წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. მშენებლობისთვის გამოყენებულია რკინა-ბეტონი ხოლო მოპირკეთებისთვის ქვა. შენობის ფასადზე არწივის ქანდაკებაა გამოსახული, რომელიც მუზეუმის სიმბოლოს წარმოადგენს. ის, დასავლეთ საქართველოში, ვანში, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილ არწივთა მცირე ფიგურების (ძვ. წ. II–I საუკუნეები) მიხედვითაა შექმნილი. ქანდაკების ავტორები დავით მინდორაშვილი და ედუარდ შახნაზაროვი არიან, რომელთა ნამუშევრები მუზეუმშიცაა წარმოდგენილი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი“ ვიკისაწყობში. ოფიციალური საიტი ↑ ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი. GeorgianMuseums. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 მარტი, 2023. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2023.
ტომსკის წმინდა მარიას ლუთერანული ეკლესია

ტომსკის წმინდა მარიას ლუთერანული ეკლესია (რუს. Лютеранская церковь Святой Марии) — ლუთერანული ეკლესია (კირხე) ტომსკში. აშენდა 2006 წელს. ტომსკის პირველი კირხე ქვისგან იყო აგებული და მდებარეობდა თანამედროვე ქალაქის ბაღის ადგილზე, გუბერნატორის სახლიდან შორიახლოს (ამჟამად — სწავლულთა სახლი). ტაძარს დიდი ხნის განმავლობაში აშენებდნენ. მშენებლობა დაიწყო 1856 წელს და საბოლოოდ დაასრულეს 1864 წელს. 1908 წელს კირხეს საბჭოს თხოვნით, ეკლესიისკენ მიმავალ გზას ქალაქის საბჭომ უწოდა ლუთერანების შესახვევი (ამჟამად ამ ადგილზე მდებარეობს ქალაქის ბაღის მთავარი შესასვლელი). 1920 წელს მოხდა კირხეს ნაციონალიზაცია, მაგრამ მრევლმა შეინარჩუნა შენობის გამოყენების უფლება ხელშეკრულების საფუძველზე. 1930 წელს ტაძარი გადასცეს მლესავთა სახელოსნოს, შემდეგ მასში განთავსებული იყო ქარხანა, ხოლო 1935 წლიდან აღარ გამოიყენებოდა. 1936 წელს ტაძარი დაშალეს და აგური სამშენებლო სამუშაოებისთვის გამოიყენეს. ქალაქის ბაღში შემორჩენილია პასტორის ხის სახლი, რომელიც კირხეს ახლოს იდგა. 2006 წელს გერმანულ-რუსულ სამიტისათვის, რომელიც ტომსკში გაიმართებოდა, ორ თვეში ააშენეს კირხეს ახალი შენობა გოგოლისა და კარტაშოვის ქუჩების გადაკვეთაზე. კირხეს ეწვია გერმანიის კანცლერი ანგელა მერკელი, რომელიც სამიტის დროს ჩავიდა ტომსკში. ვიზუალურად ახალი კირხე ჰგავს ძველს, მაგრამ ძველი იყო ქვის, ხოლო ახალი ხისგანაა აგებული. კირხეს სიმაღლეა 26 მეტრი. А. Г. Караваева. Кирха Святой Марии Евангелическо-Лютеранская Община города Томска დაარქივებული 2019-01-24 საიტზე Wayback Machine. Приход св. Марии. Сибирская Евангелическо-Лютеранская Церковь დაარქივებული 2018-12-05 საიტზე Wayback Machine.
ქურთის მუნიციპალიტეტი

ქურთის მუნიციპალიტეტი — დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აღმოსავლეთ საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. შეიქმნა 2006 წლის 6 დეკემბერს. ოკუპირებულია რუსეთის მიერ. საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „ქურთის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 218065064) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2006 წლის 17 ნოემბერი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2006 წლის 6 დეკემბერი. მუნიციპალიტეტში შედის 10 დასახლებული პუნქტი (სოფელი): აჩაბეთი (ზემო აჩაბეთი და ქვემო აჩაბეთი), გუჯაბაური, თამარაშენი, კეხვი, მონასტერი (ზემო მონასტერი და ქვემო მონასტერი), სვერი, ქემერტი, ქურთა, ძარწემი, ხეითი. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მუნიციპალიტეტების რეესტრი ქურთის მუნიციპალიტეტის გამგეობა ქურთის მუნიციპალიტეტის 2013-2014 წლების ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის ანგარიში ↑ საქართველოს ორგანული კანონი ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ ↑ საჯარო სამართლის ეროვნული სააგენტო, მუნიციპალიტეტების რეესტრი — ქურთის მუნიციპალიტეტი
ტომსკის წმინდა როზარიას ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი

ტომსკის წმინდა როზარიას ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი (რუს. Храм Покрова Пресвятой Богородицы Царицы Святого Розария) — კათოლიკური ტაძარი ტომსკში. მდებარეობს ბაკუნინის ქუჩა № 4-ში. აგებულია 1833 წელს. ტაძარში მოღვაწეობენ „ქველმოქმედების მისიონერების“ (დედა ტერეზას დების) ორდენის დები. ტაძართან ფუნქციონირებს გიმნაზია და უსახლკაროთა თავშესაფარი. ტომსკში პირველი კათოლიკეები გამოჩნდნენ ჯერ კიდევ XVII საუკუნეში. კათოლიკური მოსახლეობა გამრავლდა ნაპოლეონის ომების, პოლონეთის 1830 და 1863 წლების აჯანყებების შემდეგ. კათოლიკური ტაძარი ააშენეს 1833 წელს არქიტექტორ კ. გ. ტურსკის პროექტის მიხედვით და აკურთხეს 1833 წლის 1 ოქტომბერს. ტომსკის ეკლესია გახდა პირველი კათოლიკური ტაძარი დასავლეთ ციმბირში. 1856 წელს ააგეს აგურის სამრეკლო გავრილ ბატენკოვის პროექტის მიხედვით. 1862 წელს ტაძარში დაამონტაჟეს ორგანი. XX საუკუნის დასაწყისისათვის ტომსკის მრევლი გახდა ყველაზე დიდი კათოლიკური გაერთიანება ციმბირში, რომელთა საერთო რიცხვმა 15 000 შეადგინა. მრევლის ნაციონალური შემადგენლობაც მრავალფეროვანი იყო. 1902 წელს ეკლესიაში ახალი ორგანი დაამონტაჟეს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ტაძარი გარკვეული დროის განმავლობაში კვლავ ფუნქციონირებდა, მაგრამ 1938 წელს დახურეს და „ხალხს გადასცეს“. მოგვიანებით შენობაში განათავსეს ნკვდ-ს თავლა. ხანგრძლივი რესტავრაციის შემდეგ შენობაში განათავსეს ქალაქის პლანეტარიუმი. კათოლიკური ეკლესიის ნორმალური მოქმედება რუსეთში დაიწყო XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში. ტაძარი გადაეცა კათოლიკე მრევლს 1990 წელს. 1991 წლის 6 ოქტომბერს შედგა ტაძრის საზეიმო კურთხევა და ხელახლა გახსნა. Костел // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 167. — 440 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-89503-211-7. Сайт прихода История костёла — «Костелъ в Томскѣ» «Городъ Томскъ» — Справочникъ, изданiе Сибирскаго Т-ва Печатнаго Дѣла в Томскѣ. Томскъ, 1912; стр. 109, 110, 111, 112
ფიბრინი

ფიბრინი (ლათ. fibra) — მაღალმოლეკულური ცილა. წარმოიქმნება სისხლის პლაზმა ფიბრინოგენისგან ფერმენტ თრომბინის მოქმედების შედეგად. ფიბრინის მოლეკულური აღნაგობა გვაძლევს განივზოლიანი ან სადა ბოჭკოების სურათს, რომელთა ხლართულისგან სისხლის შედედების დროს წარმოიქმნება კოლტი. ფიბრინის ჩამოყალიბება მოიცავს სამ სტადიას: პირველ სტადიაზე ფიბრინოგენის მოლეკულას ჩამოსცილდება 4 პეპტიდური ფრაგმენტი (პირველი ორის მოლეკულური მასაა 2000, ხოლო მეორე ორის 2500) და მიიღება ფიბრინ-მონომერი, რომელიც შედგება დისუფლიდური ბმებით დაკავშირებული 2 იდენტური სუბერთეულისაგან. მეორე სტადიაზე ხდება ფიბრინ-მონომერის აგრეგაცია — გლობულარული მდგომარეობიდან ფიბრილარულში გადასვლა, რაშიც მონაწილეობენ წყალბადური ბმები, ელექტროსტატიკური და ჰიდროფობული ურთიერთქმედების ძალები. აგრეგაციას ხელს უწყობენ დადებითად დამუხტული ნივთიერებები (კალციუმის იონები, პროტამინსულფატი) და აფერხებენ უარყოფითმუხტიანი ნივთიერებები (ჰეპარინი). მესამე სტადიაზე ფიბრინზე ფერმენტულ ზემოქმედებას ახდენს მასტაბილიზებელი ფაქტორი XIIIა — (ფიბრინოლიგაზა), რის შედეგადაც წარმოიქმნება კოვალენტური ბმები პეპტიდურ ჯაჭვებს შორის. ამ ფაქტორის უკმარისობის შემთხვევაში ვითარდება სისხლდენა. ფიბრინისგან ამზადებენ სტერილურ ფირფიტებს, რომელსაც ხმარობენ ქირურგიული ოპერაციის დროს კაპილარული სისხლდენის შესაჩერებლად. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 283.
ფესტოსი

ფესტოსი (ბერძ. φαιστές) — ძველი ქალაქი, ეგეოსის კულტურის ცენტრი კუნძულ კრეტაზე. 1900–1966 წლებში გათხარეს იტალიელმა არქეოლოგებმა. ნეოლითსა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანაში ფესტოსი პატარა დასახლება იყო. დაახლოებით ძვ. წ. 2200 წელს აქ აშენდა კნოსოსის მსგავსი, მონუმენტური სამეფო სასახლე. აღსანიშნავია მისი მოკირწყლული მოედნები, საკურთხეველი და ეგრეთ წოდებული თეატრალური მოედანი, რომელსაც 500 კაცისთვის განკუთვნილი, საფეხურებად განლაგებული სკამები აქვს. ძვ. წ. XVIII საუკუნეების შუა წლებში მიწისძვრის შემდეგ სასახლე გააფართოეს და აღადგინეს. აღსანიშნავია სასახლის მშენებლობის მაღალი დონე: დარბაზებისა და ოთახების, გრძელი კორიდორების კედლები ნაგებია თლილი ფილებით, მოხატულია ფრესკებით. მოწყობილია რთული წყალგაყვანილობა, დამხმარე სათავსები. საყურადღებოა პერისტილის ტიპის ეზო. დაახლოებით ძვ. წ. 1470 წელს მიწისძვრის შედეგად ფესტოსი დაინგრა და მისგან პატარა დასახლება დარჩა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 277.
ჯოი (ფილმი)

ჯოი (ფილმი) შეიძლება აღნიშნავდეს: ჯოი — 1983 წლის კანადური ფილმი ჯოი — 1997 წლის ავსტრალიური კომედია ჯოი — 2015 წლის აშშ-ის ფილმი ჯოი — 2009 წლის კანადური ანიმაციური ფილმი