laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
კონსტიტუციური მონარქია

კონსტიტუციური მონარქია — მონარქია, რომელშიც მონარქის ძალაუფლება შეზღუდულია კონსტიტუციით. კონსტიტუციურ მონარქიაში მონარქი მარტო არ არის გადაწყვეტილებების მიღებაში. აბსოლუტურ მონარქიაში კი მონარქი ერთპიროვნულად მართავს თავის სახელმწიფოს. კონსტიტუციური მონარქიებია: ლიხტენშტაინი, მონაკო, მაროკო, იორდანია, ქუვეითი, ბაჰრეინი და ბჰუტანი, სადაც კონსტიტუცია სუვერენს ანიჭებს მნიშვნელოვან დისკრეციულ უფლებამოსილებას. კონსტიტუციური მონარქიაა ასევე ავსტრალიაში, გაერთიანებულ სამეფოში, კანადაში, ნიდერლანდებში, ესპანეთში, ბელგიაში, ნორვეგიაში, შვედეთში, მალაიზიაში, ტაილანდში, კამბოჯასა და იაპონიაში, თუმცა ამ ქვეყნებში მონარქებს მნიშვნელოვნად ნაკლები პირადი დისკრეცია აქვთ მათი უფლებამოსილების განხორციელებისას. თანამედროვე მონარქიების დიდი ნაწილი კონსტიტუციურია. ევროპის მონარქიულ სახელმწიფოებში მონარქების პოლიტიკური ძალაუფლება სიმბოლური ხასიათისაა. G. W. F. Hegel, Elements of the Philosophy of Right (Allen W. Wood, ed., H.B. Nisbet, trans.) Cambridge University Press, 1991. ISBN 0-521-34438-7 (originally published as Georg Friedrich Wilhelm Hegel, Philosophie des Rechts, 1820). John Locke, Two Treatises of Government and A Letter Concerning Toleration. (Ian Shapiro, ed., with essays by John Dunn, Ruth W. Grant and Ian Shapiro.) New Haven: Yale University Press, 2003 (Two Treatises first pub. 1690). ISBN 0-300-10017-5. ↑ Tridimas George. (2021) Constitutional monarchy as power sharing English გვ. 431–461. ციტირების თარიღი: 19-06-2023 ↑ Rhiannon R.. (2017) Different Forms of Government English. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19-06-2023. ციტირების თარიღი: 19-06-2023. ↑ Chris Drew. (2022) 38 Constitutional Monarchy Examples (That Still Exist) English. ციტირების თარიღი: 19-06-2023.
მულტილატერალიზმი

მულტილატერალიზმი — ტერმინი საერთაშორისო ურთიერთობებში, რომელიც მრავალი ქვეყნის ერთ საერთო საკითხზე თანამშრომლობას გულისხმობს. უმრავლესობა საერთაშორისო ორგანიზაციებისა, როგორიცაა გაერო და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, მულტილატერალურია. მულტილატერალიზმის მთავარი პროპონენტები ტრადიციულად შუალედური ძალები-სახელმწიფოები იყვნენ, როგორიცაა კანადა, ავსტრალია და სკანდინავიის ქვეყნები. უფრო დიდი და ძლიერი ქვეყნები, როგორც წესი, უნილატერალურად მოქმედებენ, მაშინ როდესაც მცირე ქვეყნებს არასაკმარისი ძალა აქვთ საერთაშორისო საკითხებში მონაწილეობის მისაღებად, გარდა გაეროსა (სადაც მცირე ქვეყნები ბლოკებში ერთიანდებიან სხვა ერებთან ერთი საერთო ხმის მისაღებად). პოლიტიკურ ფილოსოფიაში მულტილატერალიზმის საპირისპირო ცნებაა უნილატერალიზმი. მულტილატერალიზმი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
ქარწაღებულნი (ფილმი)

ქარწაღებულნი (ინგლ. Gone with the Wind) — ვიქტორ ფლემინგის მიერ 1939 წელს გადაღებული ამერიკული ფილმი. შექმნილია მარგარეტ მიჩელის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ჯორჯია, 1861. სკარლეტ ო'ჰარა ბამბის პლანტაციის, ტარას, მდიდარი მფლობელის ქალიშვილია. მას ბევრი თაყვანისმცემელი ჰყავს, თუმცა თავად მხოლოდ ეშლი ვილკეზი მოსწონს. ეს უკანასკნელი კი სკარლეტის ბიძაშვილზე, მელანი ჰამილტონზეა დანიშნული. სკარლეტი მაინც ცდილობს მის მოხიბვლას და იმისათვის, რომ აეჭვიანოს ცოლად მიჰყვება ჩარლი ჰამილტონს, მელანის ძმას. ამ დროს იწყება სამოქალაქო ომი... ვივიენ ლი : სკარლეტ ო’ჰარა კლარკ გეიბლი : რეტ ბატლერი ლესლი ჰოვარდი : ეშლი ვილკეზი ოლივია დე ჰევილენდი : მელანი ჰამილტონი ჰეტი მაკდანიელი : მამი ტომას მიტჩელი : ჯერალდ ო’ჰარა ოსკარი საუკეთესო ფილმი საუკეთესო რეჟისორი: ვიქტორ ფლემინგი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: სიდნი ჰოვარდი საუკეთესო მსახიობი ქალი: ვივიენ ლი საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ჰეტი მაკდანიელი საუკეთესო ოპერატორი: ერნესტ ჰალერი და რეი რენაანი საუკეთესო მონტაჟი: ჰალ კ. კერნი და ჯეიმზ ე. ნიუკომი ფერადი ფილმის საუკეთესო მხატრვული გაფორმება: ლილ რ. ველერი ორი სპეციალური ტექნიკური ჯილდო, მათ შორის ერთი დეკორაციისთვის ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ქარწაღებულნი (ფილმი) ფილმის ოფიციალური საიტი ქარწაღებულნი ქარწაღებულნი
სკანდინავია

სკანდინავია — ისტორიული და კულტურული რეგიონი ევროპაში. მისი გეოგრაფიული ცენტრია სკანდინავიის ნახევარკუნძული. ტრადიციული განმარტებით სკანდინავია არის სამი სახელმწიფო: დანია, შვედეთი და ნორვეგია. ხანდახან სკანდინავიას ასევე მიაკუთნებენ ფინეთს, ისლანდიას და ფარერის კუნძულებს. ამ შემთხვევაში სკანდინავია მთელ ჩრდილოეთი ევროპას მოიცავს. სკანდინავიის ნახევარკუნძული ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: სკანდინავია Nordic Council Nordregio Scandinavia House Scandinavia News
On an Island

On an Island — ინგლისელი სიმღერების ავტორ და მუსიკოს დეივიდ გილმორის მესამე სტუდიური სოლო-ალბომი. იგი გამოვიდა ბრიტანეთში 2006 წლის 6 მარტს, გილმორის 60-ე დაბადების დღეზე. აშშ-ში ალბომი გამოიცა მეორე დღეს. კანადაში ალბომი პლატინის სტატუსით აღინიშნა, 100 000 გაყიდული ასლისათვის. ალბომის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ: ჯულს ჰოლანდი, დეივიდ კროსბი, გრემ ნეში, რიჩარდ რაიტი, გაი პრეტი, ბობ კლოუზი (პინკ ფლოიდის გიტარისტი 1964 წელს) და სხვები. ალბომის პროდიუსერია ჯგუფის Roxy Music მონაწილე ფილ მანზანერა. იგი, ისევე, როგორც რიჩარდ რაიტი, შეუერთდა დეივიდს საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას. ორკესტრის არანჟირებაზე იმუშავა პოლონური ფილმების მუსიკის კომპოზიტორმა ზბიგნევ პრაისნერმა, ორკესტრის დირიჟორი კი არის რობერტ ზიგლერი. ალბომის გამოსვლამდე რამდენიმე წლით ადრე სიმღერამ Smile გაიჟღერა დეივიდ გილმორის კონცერტებზე როიალ-ალბერტ ჰოლში. ალბომის განსხვავებულ გამოცემაში შესულია დამატებითი კომპოზიცია Island Jam, რომელიც უფასო ჩამოტვირთვისათვის იყო გამოტანილი დეივიდ გილმორის ოფიციალურ საიტზე. ალბომიდან გამოიცა ორი სინგლი - On an Island და Smile. ორივე მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #72 პოზიციაზე. On an Island ასევე მოხვდა ბილბორდის მეინსტრიმული როკ-სიმღერების ჩარტის #27 პოზიციაზე. 2006 წლის ნოემბერში გამოვიდა ალბომის ახალი გამოცემა, დამატებითი DVD დისკით. 2009 წელს რადიოსადგურმა Planet Rock On an Island დაასახელა ჯგუფის ყოფილი წევრის მიერ გამოცემულ საუკეთესო სოლო-ალბომად. მთავარი სტატია: On an Island Tour. ალბომის პრომო-ტურნეს ფარგლებში დეივიდის საკონცერტო ბენდში შედიოდნენ: რიჩარდ რაიტი, ფილ მანზანერა და გაი პრეტი. ტურნეში ასევე მონაწილეობდნენ მუსიკოსები დიკ პერი (საქსოფონი) და ჯონ კერინი (კლავიშებიანი საკრავები). გდანსკის კონცერტი გაიმართა ორკესტრის თანხლებით, რაშიც მონაწილეობდა კომპოზიტორი ზბიგნევ პრაისნერი. ლონდონის უკანასკნელ კონცერტებზე ბენდს შეუერთდა ნიკ მეისონი. ლონდონის შოუებზე ასევე გამოჩნდა დეივიდ ბოუი, რომელმაც Comfortably Numb და Arnold Layne შეასრულა (უკანასკნელი სინგლის სახითაც გამოიცა). დეივიდ კროსბი და გრემ ნეში (რომლებიც სტუდიურ დისკზეც მუშაობდნენ) ცოცხლად ასრულებდნენ რამდენიმე სიმღერას. ლონდონური კონცერტები გამოვიდა DVD დისკზე Remember That Night, ხოლო გდანსკის კონცერტი - ალბომისა და DVD დისკის Live in Gdańsk სახით. ↑ On an Island საიტზე Metacritic ↑ On an Island AllMusic-ზე ↑ http://www.rollingstone.com/reviews/album/9449331/review/9777389/on_an_island დაარქივებული 24 February 2009 საიტზე Wayback Machine. ↑ John L Walters. (24 February 2006) CD: David Gilmour, On an Island | Music. The Guardian. ↑ ჰაბარდი, მაიკლ. David Gilmour – On An Island. musicomh.com/. ↑ ბლეიკი, მარკ (2008), Raves from Dave, Mojo, p. 48 ↑ Canadian certifications – On an Island. Music Canada. ↑ http://www.allmusic.com/artist/p80078 ↑ French album certifications – David Gilmour – On an Island ფრანგულად. ეროვნული ხმისჩამწერი სინდიკატი. ↑ British album certifications – David Gilmour – On an Island. ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია. შეიყვანეთ On an Island ველში Search. აირჩიეთ Title ველში Search by. შეიყვანეთ album ველში By Format. დააწკაპუნეთ ღილაკზე Go
პარადოქსი

პარადოქსი (ბერძნ. παράδοξος, რწმენის მიღმა) შეიძლება იყოს: საყოველთაოდ აღიარებული შეხედულების, საღი აზრის მკვეთრად საწინააღმდეგო (სინამდვილეში ან ერთი შეხედვით) მსჯელობა, მოსაზრება. გამონათქვამი, რომლის ჭეშმარიტება ცხადია (ან მოჩვენებით ცხადია) და მას მივყავართ წინააღმდეგობისკენ. ფაქტი რომელიც ეწინააღმდეგება ადამიანურ ინტუიციას. არაბუნებრივი მოვლენა. დილემა ირონია ოქსიმორონი Paradoxes and Contemporary Logic Insolubles
ექვთიმე III

ექვთიმე III ეფთჳიმე, ევფემოს — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIV საუკუნის I ნახევარში, მეფე გიორგი V ბრწყინვალეს თანამედროვე. ექვთიმე გიორგისთან ერთად ენერგიულად შეუდგა მონღოლთა ბატონობის შედეგად დარღვეული სახელმწიფო წესრიგის აღდგენას, მონაწილეობდა საკანონმდებლო დარბაზის მუშაობაში, რომელმაც მთის მოსახლეობისათვის კანონები შეიმუშავა (ექვთიმე მოხსენიებულია „ძეგლისდების“ პრეამბულაში). ეფთვიმე იღვწოდა მთიულეთ-ხევის მოსახლეობაში შერყეული ქრისტიანული რწმენის გასაძლიერებლად. მას მოუვლია საქართველოს საეკლესიო იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ანწუხი, წახური და კაკ-ელისენი. ამის შესახებ მოგვითხრობს ე.წ. მაღალაშვილისეული სახარების 1310 წლის ანდერძ-მინაწერი, რომელიც ეკუთვნის მთავარეპისკოპოს კირილე დონაურს: რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ერთი ბერძნული ხელნაწერის მინაწერის მიხედვით 1334 წელს ექვთიმემ პალესტინის საბაწმინდის მონასტერს შეწირულება გაუგზავნა. დაახლოებით ამავე ხანებში დაეხმარა იერუსალიმის ჯვრის მონასტერს, რისთვისაც მას საუკუნო აღაპი დაუწესეს. ის ასევე მოხსენიებულია სინას მთის მონასტრის სულთა მატიანეში. იოანე ბატონიშვილის ცნობით, ექვთიმე 1335 წელს გარდაიცვალა. ↑ 1.0 1.1 ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 114. ↑ ჯანაშვილი მ., საქართველოს ისტორია, ტფ., 1894. — გვ. 205. ↑ 3.0 3.1 კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. II, თბ., 1945. — გვ. 314-315. ↑ მეტრეველი ე., მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის (XI–XVII სს.), თბ., 1962. — გვ. 159-160.
ბერჭილის ქედი

ბერჭილის ქედი, ქედი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არაბიკის კარსტული მასივის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთ განშტოებაზე. მოქცეულია მდინარეების სანდრიფშისა (დასავლეთი) და ჟოეკვარას (აღმოსავლეთი) ხეობებს შორის. სიგრძე დაახლოებით 10 კმ. სიმაღლე 1800-2400 მ-მდე. აგებულია იურული და ცარცული კირქვებით. ახასიათებს რელიეფის კარსტული (უმთავრესად) და მყინვარული ფორმები. ბერჭილის ქედზე არის კარსტული უფსკრულები (ვახუშტი ბაგრატიონის, კრუბერის, მარტელის, გიუზელის), მღვიმეები (ვიწრო, გელგელუკისა, ქარაფისა) და ჭები (ორთაბალაგანის, ქვემო გელგელუკის). ჰავა ზღვის სუბტროპიკული ნოტიო გრილი ზაფხულით. ქედი დასერილია მთის მდინარეთა კანიონებით. ჭარბობს ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგები. კალთებზე ქვევით შერეული ტყეებია, ზევით - სუბალპური მდელოები. ჯაყელი ქ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 413.
ბესარიონი

საკუთარი სახელი ბესარიონი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბესარიონი — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ბესარიონი — დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
Tetragrammaton Records

Tetragrammaton Records — ხმისჩამწერი კომპანია, რომელიც 1960-იან წლებში როი სილვერმა, მარვინ დინმა, ბრიუს პოსტ კემბელმა და ბილ კოსბიმ დააარსეს. კომპანიის სახელწოდება უკავშირდება ღმერთის სახელს იუდაიზმში. ტეტრაგრამატონმა ჩაწერა როკ-ჯგუფ Deep Purple-ის პირველი ალბომი, ასევე ჯონ ლენონის ალბომი „Two Virgins“. მიუხედავად იმისა, რომ ტეტრაგრამატონი რამდენიმე ცნობილი შემსრულებლის სახე იყო, 1970-იანი წლების დასაწყისში კომპანია გაკოტრდა. Tetragrammaton Album Discography Tetragrammaton Records — Discogs
Concerto for Group and Orchestra

Concerto for Group and Orchestra — ჯონ ლორდის მიერ დაწერილი კონცერტი, იენ გილანის ტექსტებით. იგი მძიმე როკ-ჯგუფ Deep Purple-მა სამეფო ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად შეარსულა როიალ ალბერტ ჰოლში (დირიჟორი - მალკოლმ არნოლდი) 1969 წელს. ეს იყო პირველი ალბომი, რომელშიც ჯგუფის ვოკალისტი იენ გილანი მღეროდა. კონცერტი DVD ფორმატში 2003 წელს გამოვიდა. მთლიანობაში ეს გამოსვლა მასშტაბური კონცერტის, საკონცერტო სიმფონიისა და ორკესტრული სიმფონიის სახეს ატარებს: პირველი განყოფილება (მოდერატო - ალეგრო: ჯგუფიც და ორკესტრიც ასრულებენ ცალ-ცალკე. თითოეული, თავის მხრივ, ცდილობს მთავარი თემის საკუთარი ვერსიის წარმოდგენას. მეორე განყოფილება (ანდანტე), იენ გილანის ტექსტებით გაჯერებული ნაწილი. აქ ჯგუფი უფრო აქტიურად ერწყმის ორკესტრის ჟღერადობას. მესამე განყოფილება (ვივაჩე - პრესტო): რომ არ ჩავთვალოთ იენ პეისის პარტიები, ბალანსი ჯგუფსა და ორკესტრს შორის თანაბარია და მათი გარჩევა თითქმის შეუძლებელია. აქ შეტანილი იყო თავად კონცერტი, ორ ნაწილად დაყოფილ მეორე განყოფილებით. 1990-იანებში გამოიცა CD ამ კონცერტის ჩანაწერით, რასაც დაემატა Wring That Neck და Child in Time, რომელიც იმავე კონცერტზე ჩაიწერა, 1969 წელს. 2003 წელის კომპანიამ EMI გამოსცა ალბომის DVD-აუდიო ვერსია, რომელშიც შეტანილი იქნა ყველა კომპოზიცია, რომელიც ჯგუფმა დაუკრა 1969 წელს. სახელმწიფო ფილარმონიული ორკესტრი მალკოლმ არნოლდის ხელმძღვანელობით მალკოლმ არნოლდის 6ე სიმფონია, ოპუსი 95 1 განყოფილება: ენერგიკო - 9 : 19 2 განყოფილება: ლენტო - 8 : 52 3 განყოფილება: კონ ფუოკო - 7 : 02 Deep Purple: სიმღერები: Hush (ჯო საუზი) - 4 : 42 Wring That Neck (რიჩი ბლეკმორი, ნიკ სიმპერი, ჯონ ლორდი, იენ პეისი) - 13 : 23 Child in Time (იენ გილანი, რიჩი ბლეკმორი, როჯერ გლოვერი, ჯონ ლორდი, იენ პეისი) - 12 : 06 Deep Purple და სახელმწიფო ფილარმონიული ორკესტრი მალკოლმ არნოლდის ხელმძღვანელობით კონცერტი ჯგუფისა და ორკესტრისთვის: პირველი განყოფილება: მოდერატო-ალეგრო (ჯონ ლორდი) - 19 : 23 მეორე განყოფილება: ანდანტე (ჯონ ლორდი; ტექსტი: იენ გილანი) - 19 : 11 მესამე განყოფილება: ვივაჩე-პრესტო (ჯონ ლორდი) - 13 : 09 ბისზე - მესამე განყოფილება: ვივაჩე - პრესტო (ნაწყვეტი) (ჯონ ლორდი) - 5 : 53 1999 წლის 26 და 27 სექტემბერს, პირველი შესრულებიდან 30 წლის შემდეგ, „კონცერტი ჯგუფისა და ორკესტრისთვის“ პირველად შესრულდა Deep Purple-ის მიერ, როიალ ალბერტ ჰოლში. კონცერტის ჩანაწერი გამოიცა ორმაგ CD-სა და ვიდეოფილმის სახით, სახელწოდებით In Concert with the London Symphony Orchestra. 2006 წლის ივლისში, ჰენლის ფესტივალზე შესრულდა ნაწარმოების კიდევ ერთი ვერსია. 2007 წლის 7 ოქტომბერს მალკოლმ არნოლდის ფესტივალზე, ნორთჰემპტონში, შესრულდა არნოლდის მეექვსე სიმფონია და ჯონ ლორდის MAsque, რომელიც მიეძღვნა მის მეგობარს. ჯონ ლორდი - ორგანი, კლავიშები რიჩი ბლეკმორი - ელექტრო გიტარა იენ გილანი - ვოკალი როჯერ გლოვერი - ბას გიტარა იენ პეისი - დასარტყმელი საკრავები სახელმწიფო ფილარმონიული ორკესტრი მალკოლმ არნოლდის ხელმძღვანელობით ↑ Eder, Bruce. Concerto for Group and Orchestra AllMusic-ზე
რამსეს II

რამსეს II (ასევე რამსეს დიდი) — ეგვიპტის ფარაონი მეცხრამეტე დინასტიიდან. ხშირად მოიხსენებენ როგორც ეგვიპტის უდიდეს ფარაონს. დაიბადა დაახ. ძვ. წ. 1302 წელს. თოთხმეტი წლისა მამამისმა ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. გადმოცემით ტახტზე ადრე ასაკში (დაახ. 20 წლისა) ავიდა და ეგვიპტეს მართავდა ძვ. წ. 1279-1213 წლებში 66 წლისა და 2 თვის განმავლობაში. ზოგიერთი ცნობით 99 წელი იცოცხლა, თუმცა უფრო სარწმუნოა, რომ 92 წლისა გარდაიცვალა. Balout, L., Roubet, C. and Desroches-Noblecourt, C. (1985). La Momie de Ramsès II: Contribution Scientifique à l'Égyptologie.  Bietak, Manfred (1995). Avaris: Capital of the Hyksos – Recent Excavations. London: British Museum Press.  von Beckerath, Jürgen (1997). Chronologie des Pharaonischen Ägypten. Mainz: Philipp von Zabern.  Brand, Peter J. (2000). The Monuments of Seti I: Epigraphic, Historical and Art Historical Analysis. NV Leiden: Brill.  შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „რამსეს II“ ვიკისაწყობში. რამსეს II — Find a Grave-ზე
სომხეთის მდინარეები

სომხეთის ტერიტორიაზე დაახლოებით 9480 მცირე და დიდი მდინარე არსებობს, რომელთა საერთო სიგრძე 23000 კილომეტრია, ხოლო 379 მათგანის სიგრძე 10 კილომეტრს აჭარბებს. სომხეთში მიწისქვეშა წყლებით მოსაზრდოვე მდინარეებს განეკუთვნებიან: მეწამორი, შაქი, ლიჩქი, ზედაპირული — დებედა, აღსთაფა, ახუმი, მეღრი, ვოღჯი. სომხეთის მდინარეები სამხრეთ კავკასიის ორი უდიდესი მდინარის არაქსისა და მტკვრის შენაკადებია. სომხეთის უდიდესი მდინარეა — არაქსი, რომელიც სომხეთ-ირანისა და სომხეთ-თურქეთის საზღვარზე გაედინება. მისი მთავარი შენაკადებია — ახურიანი, ქასაღი, რაზდანი, აზატი, არფა, ვოროტანი და ვოღჯი. ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე შედარებით დიდი მდინარეებია — დებედა და აღსთაფა, შედარებით მცირე — ძორაგეტი და ფამბაკი. ამ ცხრილში მოცემულია სომხეთის ტერიტორიაზე გამდინარე ზოგიერთი მდინარის სია. widths="120px" ახურიანი არაქსი რაზდანი არფა აღსტევი მდინარე აზატი სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები სომხეთის წყალსაცავები სომხეთის ენერგეტიკა სომხეთის სელური ღვარები ↑ Реки Армении ↑ География Армении — Реки
სომხეთის ტბები

სომხეთის ტერიტორიაზე 100-ზე მეტი მცირე ტბაა, რომელთა ნაწილიც მშრალ სეზონზე შრება. სიდიდითა და სასოფლო-სამეურნეო მნიშვნელობის მხრივ ყველაზე მნიშვნელოვანი ტბებია სევანი და არფი. დანარჩენ ტბებს მხოლოდ ადგილობრივი მნიშვნელობა აქვთ. ფართობის მიხედვით სომხეთის უდიდესი ტბაა სევანი, მას მოჰყვენიან არფილიჭი, სევლიჭი და აკნალიჭი. სომხეთის ტბების წყლის რესურსების საერთო მარაგი 39,3 მილიარდი მ³-ით ფასდება. სომხეთის ტბებს შორის რეკორდსმენია — სევანი, ის კავკასიის უდიდესი ტბა და მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალმთიანი მტკნარი ტბაა. მტკნარი წყლის რესურსებით მხოლოდ ტიტიკაკის ტბას ჩამორჩება. ქვემოთ მოცემულია სომხეთის ტბების სია პროვინციების მიხედვით. widths="190px" ეტიკი widths="190px" პარზის ტბა widths="190px" ქარი widths="190px" აკნის ტბა widths="190px" სევანი გადა ამისა, სომხეთში მდებარეობს შემდეგი ტბები: ხუთი ტბის კომპლექსი მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციის სოფელ აიგუტის შემოგარენში. ერევანი • შირაკი • გიუმრი ლორე • ვანაძორი ტავუში • იჯევანი არაგაწოტნი აშტარაკი • კოტაიქი • რაზდანი გეღარქუნიქი • გავარი არმავირი • არმავირი არარატი • არტაშატი ვაიოც-ძორი • ეღეგნაძორი სიუნიქი • კაპანი სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის წყალსაცავები სომხეთის მდინარეები სომხეთის ბუნების ძეგლები ↑ Д.А. Погосян. (1965) О высокогорных озерах Сюника (Зангезура). 18 (6). pp. 66-71. ISSN 0515-961X. Известия АН Армянской ССР. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-24. ციტირების თარიღი: 2014-10-17. ↑ АРМЕНИЯ — Первая Христианская Страна>>История и культура Армении (МАМА plus). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-02. ციტირების თარიღი: 2015-10-11.
სომხეთის წყალსაცავები

სომხეთში 74 წყალსაცავია, რომელთა საერთო მოცულობა 988 მილიონი მ³-ია. კიდევ 13 მშენებლობის პროცესშია. სომხეთის ტერიტორიაზე ყველაზე დიდი წყალსაცავია — ახურიანის, მისი მოცულობა 525 მილიონ მ³-ს შეადგენს. აღნიშნული წყალსაცავები გამოიყენება სარწყავად, ენერგეტიკაში, თევზჭერისა და რეკრეაციისთვის. ერევანი • შირაკი • გიუმრი ლორე • ვანაძორი ტავუში • იჯევანი არაგაწოტნი აშტარაკი • კოტაიქი • რაზდანი გეღარქუნიქი • გავარი არმავირი • არმავირი არარატი • არტაშატი ვაიოც-ძორი • ეღეგნაძორი სიუნიქი • კაპანი აღბიურაკის წყალსაცავი სპანდარიანის წყალსაცავი აზატის წყალსაცავი აპარანის წყალსაცავი ერევნის წყალსაცავი ახურიანის წყალსაცავი არფილჭის წყალსაცავი კეჩუთის წყალსაცავი სომხეთის წყლის რესურსები სომხეთის ტბები სომხეთის მდინარეები ↑ Программа по опустыниванию в Армении 2002. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-05. ციტირების თარიღი: 2015-10-11. ↑ http://www.unece.org/env/europe/monitoring/Armenia/ru/Part%20V%20_1.pdf
ელიოზი (გობირახისძე)

ელიოზი (ერისკაცობაში გობირახისძე) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლ. 1399 წლიდან 1419 წლამდე. ზრუნავდა თემურლენგის შემოსევებით გაპარტახებული ქვეყნის აღდგენისათვის, მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძრის მატერიალური მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის (შეუძენია სოფლები მუხრანში, მიწები, გლეხები და ვენახები გორში, ატენში). 1401 წელს გიორგი VII-ს დაამტკიცებინა სამეფო გადასახადებისაგან მცხეთის მამულების გათავისუფლების სიგელი. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები ლომინაძე ბ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 646. საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქები, რ. მეტრეველის რედაქციით, "ნეკერი", თბ., 2000, — გვ. 67–68.
ხუსტის რაიონი

ხუსტის რაიონი (უკრ. Хустський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 975 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 96 240 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 98 კაცს კმ²-ზე. ხუსტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხუსტი. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
მიჟჰირიის რაიონი

მიჟჰირიის რაიონი (უკრ. Міжгірський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 1 166 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 47 924 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 41 კაცს კმ²-ზე. მიჟჰირიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მიჟჰირია. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-03. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
მუკაჩევოს რაიონი

მუკაჩევოს რაიონი (უკრ. Мукачівський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 998 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 101 222 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 101 კაცს კმ²-ზე. მუკაჩევოს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მუკაჩევო. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-03. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
პერეჩინის რაიონი

პერეჩინის რაიონი (უკრ. Перечинський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 631 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 32 054 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 49 კაცს კმ²-ზე. პერეჩინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პერეჩინი. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
რახივის რაიონი

რახივის რაიონი (უკრ. Рахівський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 1 892 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 92 544 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 48 კაცს კმ²-ზე. რახივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი რახივი. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
სვალიავის რაიონი

სვალიავის რაიონი (უკრ. Свалявський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 673 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 54 037 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 81 კაცს კმ²-ზე. სვალიავის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სვალიავა. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
ტიაჩივის რაიონი

ტიაჩივის რაიონი (უკრ. Тячівський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 1 818 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 174 802 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 95 კაცს კმ²-ზე. ტიაჩივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტიაჩივი. უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა უკრაინის რაიონები ↑ უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-01. ციტირების თარიღი: 2015-10-09.
მუნდუ-ნოვუ (მატუ-გროსუ-დუ-სული)

მუნდუ-ნოვუ (პორტ. Mundo Novo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 324 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 043 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 35.67 კმ²-ზე. ფართობი 477 780 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
ნავირაი

ნავირაი (პორტ. Naviraí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 362 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 424 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.54 კმ²-ზე. ფართობი 3 193 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
ნოვუ-ორიზონტი-დუ-სული

ნოვუ-ორიზონტი-დუ-სული (პორტ. Novo Horizonte do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 940 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.82 კმ²-ზე. ფართობი 849 094 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
პარანიუსი

პარანიუსი (პორტ. Paranhos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 429 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 350 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.43 კმ²-ზე. ფართობი 1 309 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
სეტი-კედასი

სეტი-კედასი (პორტ. Sete Quedas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 407 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 780 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.93 კმ²-ზე. ფართობი 833 733 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები