laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სოღო

სოღო, ყრუანჩელა (ლათ. Tetrao urogallus) — ფრინველი ხოხბისებრთა ოჯახისა. მამალი საშუალოდ იწონის 4100 გრამს, დედალი — 2000 გრამს. მამალს თავის ზედა ნაწილი, კისერი და ზურგი მონაცისფრო აქვს, ფრთები ყავისფერი, შავი და მწვანე ლითონისებურად მბზინვარე ჩიჩახვი. სხეულის ქვედა ნაწილი მუქია და მსხვილი თეთრი ლაქები აყრია. სოღო გვხვდება ევროპისა და აზიის წიწვოვან, შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. უკანასკნელი 100-200 წლის განმავლობაში სოღოს გავრცელების არეალი და რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, ხოლო ადგილ-ადგილ ამოწყდა. დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნის შუა წლებში სოღო გაწყვიტეს, შემდეგ 1837 წელს შეიყვანეს იქ შვედეთიდან და „დასახლდა“. ბუდეს მიწაზე იკეთებს, დებს 6-8, იშვიათად 12-16 კვერცხს. კრუხობს დედალი 25-28 დღე-ღამე. ზაფხულში იკვებება ყლორტით, ყვავილებით, კვირტით, კენკრით, ბარტყი — მწერებითა და ობობებით; გაზაფხულზე ლარიქსის წიწვით, ზამთარში — ფიჭვისა და ნაძვის წიწვით, კვირტით. სოღო — სარეწაო და სპორტული ნადირობის ობიექტია. სოღო — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული) ↑ კუტუბიძე მ., ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება“, 1973. — გვ. 18, 159, 233. ↑ ჟორდანია რ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 453-454. ↑ capercaillie — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. ↑ ყრუანჩელა — Грузинско-русский словарь ↑ Глухарь — რუსულ-ქართული ლექსიკონი // საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
დაკია (რომის პროვინცია)

დაკია (ლათ. Dacia Romana) — რომის პროვინცია. დააარსა იმპერატორმა ტრაიანემ 101–106 წლებში, რომაელთა მიერ დაკიის ისტორიული რეგიონის დაპყრობის შემდეგ. პროვინციის დედაქალაქი იყო ულპია-ტრაიანა-სარმიზეგეტუზა. რომაულმა დაკიამ არსებობა შეწყვიტა 271 წელს. ამჟამად ცენტრალური დაკიის უდიდესი ტერიტორია მდებარეობს რუმინეთის ფარგლებში, პერიფერიული ტერიტორიების ნაწილი კი შედის სერბეთის, უკრაინის, უნგრეთისა და მოლდოვის შემადგენლობაში. Подробный очерк об истории Римской Дакии и Дакоромании Римская Дакия при императоре Траяне Дакия до и после Римского завоевания
კონცილიარიზმი

კონცილიარიზმი — თეოლოგიური კონცეფცია კათოლიციზმში. კონცილიარიზმის მთავარი იდეა — რომის პაპის გადაწყვეტილებებისადმი ეკლესიის გადაწყვეტილების პრიორიტეტი. მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო დიდ განხეთქილებასთან კათოლიკურ ეკლესიაში (1377—1417), ასევე პაპების ავინიონის ტყვეობასთან (1309—1377), უკმაყოფილება გამოიწვია მთელ ქრისტიანულ სამყაროში. ეკლესიის მრავალი მაღალი წოდების პირი თვლიდა, რომ სიტუაცია, რომლის დროსაც პაპის ტახტი ორ, მოგვიანებით კი ერთდროულად სამ პაპს ეკავა, მიუღებელი იყო. ↑ კონცილიარიზმი[მკვდარი ბმული] (რუსული)
გვიანი შუა საუკუნეები

გვიანი შუა საუკუნეები — ტერმინი, რომელსაც ისტორიკოსები იყენებენ XIV-XVI საუკუნეების ევროპის ისტორიის აღსანიშნად. გვიან შუა საუკუნეებს წინ უძღოდა მაღალი შუა საუკუნეები, მის შემდგომ პერიოდს კი ეწოდება ახალი დრო. ისტორიკოსთა აზრი გვიანი შუა საუკუნეების ზედა საზღვრის დადგენაში რადიკალურად განსხვავდება. მაგალითად, რუსულ ისტორიულ მეცნიერებაში გვიანი შუა საუკუნეების დასასრულის განსაზღვრა მიღებულია ინგლისის სამოქალაქო ომით, მაგრამ დასავლეთ ევროპის მეცნიერებაში ამ ეპოქის დასასრულად, როგორც წესი, მიიჩნევენ საეკლესიო რეფორმაციის დასაწყისს ან დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქას. გვიანი შუა საუკუნეების ეპოქას ასევე უწოდებენ აღორძინების ეპოქას. Original sources დაარქივებული 2019-11-29 საიტზე Wayback Machine. Collection of links
მეხელენი

მეხელენი (ნიდერლ. Mechelen, ფრანგ. Malines) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბელგიაში, ანტვერპენის პროვინციაში. მეხელენი მდებარეობს ბრიუსელსა და ანტვერპენს შორის. უშუალოდ ქალაქის გარდა მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის დასახლებები ჰეფენი (Heffen), ჰომბეკი (Hombeek), ლესტი (Leest), მეიზენი (Muizen) და ვალემი (Walem). მუნიციპალიტეტის საერთო მოსახლეობა — 80.176 მცხოვრები, ფართობი — 65,19 კმ (ორივე მაჩვენებელი 2008 წლის მდგომარეობით). მეხელენი განლაგებულია მდინარე დილზე. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მეხელენი ქალაქის ოფიციალური საიტი (ბელარუსული) ქალაქის გზამკვლევი (რუსული)
ტიროლი (ისტორიული ოლქი)

ტიროლი (გერმ. Tirol; იტალ. Tirolo; ლათ. Tirolis) — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ ევროპაში, ალპების აღმოსავლეთ ნაწილში, მოიცავს ტიროლის ფედერალურ მიწას ავსტრიის შემადგენლობაში და სამხრეთ ტიროლისა და ტრენტინოს ავტონომიურ პროვინციების იტალიაში. ისტორიული ტიროლის საზღვრებს თითქმის მთლიანად ემთხვევა ტიროლ-სამხრეთი ტიროლ-ტრენტინოს ევრორეგიონის საზღვრები. Franz X. Bogner: Tirol aus der Luft. Tyrolia, Innsbruck 2012, ISBN 978-3-7022-3214-6. Michael Forcher: Kleine Geschichte Tirols. Haymon, Innsbruck 2006, ISBN 978-3-85218-519-4. Horst Schreiber: Wirtschafts- und Sozialgeschichte der Nazizeit in Tirol. Reihe Geschichte und Ökonomie, 3. Studienverlag, Innsbruck 1994 ISBN 3-901160-35-3
ჰესენის ლანდსაგრაფო

ჰესენის ლანდსაგრაფო (გერმ. Landgrafschaft Hessen) — ლანდსაგრაფო საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში. არსებობდა 1264 წლიდან 1567 წლამდე. წარმოიქმნა 1264 წელს, როდესაც ჰერცოგ ჰაინრიხ II-ის ცოლმა, სოფია ბრაბანტიელმა, თიურინგიიდან მიიღო ჰესენის ტერიტორია, რომლის მფლობელებმაც დაიწყეს ლანდგრაფის ტიტულის ტარება. პირველი მმართველი გახდა მათი ვაჟი, ჰაინრიხ I. რეზიდენცია ჯერ მდებარეობდა მარბურგსა და გუდენსბურგში, მაგრამ უკვე 1277 წლისთვის გადაადგილდა კასელში. Karte: Hessen 1247 bis 1567 დაარქივებული 2012-02-13 საიტზე Wayback Machine. (გერმანული)
ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი

ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი (გერმ. Herzogtum Braunschweig-Lüneburg) — ისტორიული გერმანული საჰერცოგო, რომელსაც მართავდნენ ველფები. მდებარეობდა თანამედროვე ქვემო საქსონიის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. მომავალი საჰერცოგოს ტერიტორია აღმოჩნდა ველფების სამფლობელოებში ჰაინრიხ ამაყის დროს, რომელიც ამავდროულად ფლობდა ბავარიის საჰერცოგოსა და საქსონიას. მისი ვაჟის, ჰაინრიხ ლომისადმი ანტიპათიურად იყო განწყობილი იმპერატორი, რომელსაც ველფების გაძლიერების ეშინოდა, ამიტომაც ჰაინრიხს 1180 წელს თავისი სამფლობელოების დიდი ნაწილი ჩამოართვეს. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის საჰერცოგო“ ვიკისაწყობში. Wilhelm Havemann: Geschichte der Lande Braunschweig und Lüneburg. 3 Bände. Nachdruck. Hirschheydt, Hannover 1974/75, ISBN 3-7777-0843-7 (Originalausgabe: Verlag der Dietrich’schen Buchhandlung, Göttingen 1853–1857 – online bei Google-Books: Band 1, Band 2, Band 3) Hans Patze (Begr.): Geschichte Niedersachsens. 7 Bände. Hahnsche Buchhandlung, Hannover 1977- (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen, 36) Gudrun Pischke: Die Landesteilungen der Welfen im Mittelalter. Lax, Hildesheim 1987, ISBN 3-7848-3654-2
ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი

ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი (გერმ. Braunschweig-Wolfenbüttel) — გერმანული სამთავრო ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის საჰერცოგოს შემადგენლობაში, რომლის ისტორიაც წარმოადგენს მრავალჯერადი დაშლისა და შეერთების მონაცვლეობას. 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის დაშლამდე ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელს ველფების დინასტიის სხვადასხვა შტოები მართავდნენ. 1814 წელს ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის სამთავროს სახელმწიფოებრივი მემკვიდრე გახდა ბრაუნშვაიგის საჰერცოგო. Die Welfen (გერმანული) Karte von Niedersachsen am Ende des 18. Jahrhunderts (გერმანული) Welfenschloss Wolfenbüttel (გერმანული)
ოსკარის 55-ე დაჯილდოება

ოსკარის 55-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 55-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1983 წლის 11 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1982 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტი, 8 ჯილდო მიიღო ფილმმა „განდი“.
ჯონ გილგუდი

სერ ართურ ჯონ გილგუდი (ინგლ. Sir Arthur John Gielgud; დ. 15 აპრილი, 1904, ლონდონი — გ. 21 მაისი, 2000, უოტონ-ანდერვუდი) — ინგლისელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ჰქონდა გამორჩეული ხმა. არის ერთ-ერთი იმ იშვიათ მსახიობთაგანი, რომელსაც მიღებული აქვს ოსკარის, ემის, გრემისა და ტონის ჯილდოები. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ჯონ გილგუდი ჯონ გილგუდი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯონ გილგუდი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
რიჩარდ ატენბორო

რიჩარდ ატენბორო (ინგლ. Richard Attenborough; დ. 29 აგვისტო, 1923, კემბრიჯი — გ. 24 აგვისტო, 2014, ლონდონი) — ინგლისელი კინომსახიობი და რეჟისორი. დაიბადა 1923 წელს. არის დევიდ ატენბოროსა და ჯონ ატენბოროს ძმა. ატენბორო ორი ოსკარის მფლობელია. მან ორივე ჯილდო მიიღო ფილმ „განდისთვის”, როგორც რეჟისორმა და პროდიუსერმა. თავად ფილმმა კი 8 ოსკარი დაიმსახურა. რიჩარდ ატენბორო 90 წლის ასაკში, დაბადების დღემდე 4 დღით ადრე გარდაიცვალა. 1969 - რა მშვენიერი ომია (Oh! What a Lovely War) 1977 - ხიდი ძალიან შორს არის (A Bridge Too Far) 1982 - განდი (Gandhi) 1985 - კორდებალეტი (A Chorus Line) 1987 - თავისუფლების ძახილი (Cry Freedom) 1992 - ჩაპლინი (Chaplin) 1993 - ჩრდილების ქვეყანა (Shadowlands) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რიჩარდ ატენბორო რიჩარდ ატენბორო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში Richard Attenborough Archive on the BAFTA website Richard Attenborough Centre for Disability and the Arts დაარქივებული 2011-02-09 საიტზე Wayback Machine. Richard Attenborough at Virtual History ↑ უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
რუმინეთის გერბი

რუმინეთის გერბი — რუმინეთის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. მიიღეს 1992 წლის 10 სექტემბერს. გერბის მთავარი ელემენტია ოქროს არწივი, რომელსაც ნისკარტით უჭირავს ჯვარი, ხოლო კლანჭებით სკიპტრა და ხმალი. გერბის ძირითადი ფერებია სითელი, ლურჯი და ყვითელი, რომლებიც წარმოადგენილა რუმინეთის დროშაზე. ფარი, რომელიც გამოსახულია არწივზე იყოფა 5 ნაწილად, თითოეულ მათგანს აქვს თავისი სიმბოლური დატვირთვა. ოქროს არწივი — ვლახეთის სიმბოლო. ძროხის თავი — მოლდოვა. ლომი და ხიდი — ოლტენია და ბანატი. შავი არწივი, შვიდი ციხესიმაგრე, მზე და მთვარე — ტრანსილვანია. დელფინები — დობრუჯა. რუმინეთის გერბი პირველად მიიღეს 1859 წელს, როდესაც ალექსანდრუ იოან კუზამ გააერთიანა ორი რუმინული სახელმწიფო მოლდავია და ვლახეთი. ამ პერიოდში ორი ჰერალდიკური სიმბოლო, ოქროს არწივი და ძროხის თავი, ოფიციალურად გაერთიანდა. 1866 წელს, მას შემდეგ რაც, კაროლ I აირჩიეს რუმინეთის თავადად, ფარი დაიყო ოთხ ნაწილად. დამოუკიდებლობისათვის ომის შემდეგ ფარზე დაემატა მეხუთე ნაწილი, დელფინები, დობრუჯის სიმბოლო, ხოლო 1922 წელს, ტრანსილვანიის რუმინეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, ერთ-ერთ მეოთხედში დაემატა შავი არწივი, შვიდი ციხესიმაგრე, მზე და მთვარე. 1948 წელს კომუნისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ გერბი შეიცვალა. აღნიშნულმა გერბმა სამჯერ განიცადა ცვლილება, პირველად 1948 წელსვე, მეორედ 1952 წელს, ხოლო მესამედ 1966 წელს. რუმინეთის დროშა რუმინეთის ჰიმნი Law 102/1992 describing the coat of arms დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine. presidency.ro: The Coat of Arms romania.org დაარქივებული 2006-09-19 საიტზე Wayback Machine.
კაროლ I

კაროლ I (გერმ. Karl I. von Hohenzollern-Siegmaringen, რუმ. Carol I, დ. 20 აპრილი, 1839, ზიგმარინგენი, გერმანია — გ. 10 ოქტომბერი, 1914) — რუმინეთის თავადი („დომნიტორი“) (1866—1881), ხოლო შემდეგ, 1881 წლიდან რუმინეთის პირველი მეფე. მიეკუთვნებოდა ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია), თავად კარლ ანტონის შვილი. გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (20 აპრილი 1909), რუსეთის გენერალ-ფელდმარშალი (17 სექტემბერი 1912). Генерал-Фельдмаршал Король Румынии Карл I დაარქივებული 2008-01-21 საიტზე Wayback Machine.
ფერდინანდ I (რუმინეთი)

ფერდინანდ I (რუმ. Ferdinand I; დ. 24 აგვისტო, 1865, ზიგმარინგენი, გერმანია — გ. 20 ივლისი, 1927, სინაია, რუმინეთი) — რუმინეთის მეფე 1914–1927 წლებში. მიეკუთვნებოდა ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). ლეოპოლდისა და ანტონია პორტუგალიელის შვილი. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ფერდინანდ I (რუმინეთი) A short biography mainly about his role in WW1
მიჰაი I

მიჰაი I (რუმ. Mihai I; დ. 25 ოქტომბერი, 1921, სინაია, რუმინეთი — გ. 5 დეკემბერი, 2017) — რუმინეთის მეფე 1927–1930 და 1940–1947 წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). კაროლ II-ისა და ელენეს შვილი. მიჰაი I რუმინეთის მეფის ტახტზე ორჯერ ავიდა. პირველად 1927–1930 წლებში, მეორედ კი 1940–1947 წლებში. 1944 წელს მონარქმა მხარი დაუჭირა მოკავშირეებს და ომი გამოუცხადა ნაცისტურ გერმანიას. სამი წლის შემდეგ რუმინეთის კომუნისტმა ლიდერებმა მიჰაი აიძულეს ტახტიდან გადამდგარიყო. ის შვეიცარიაში გადაასახლეს და სამშობლოში შესვლა აუკრძალეს. მონარქმა რუმინეთის მოქალაქეობა მხოლოდ 1997 წელს დაიბრუნა. რუმინეთის უკანასკნელი მონარქი 96 წლის ასაკში შვეიცარიაში 2017 წლის 5 დეკემბერს გარდაიცვალა. რუმინეთის ყოფილი მონარქი მიჰაი I სამეფო წესით დაკრძალეს. სამგლოვიარო პროცესია 16 დეკემბერს ბუქარესტში გაიმართა, თუმცა მეფე დედაქალაქში არ დაუკრძალავთ. მიჰაის ცხედარი მატარებლით რუმინეთის ცენტრალურ ქალაქ კურტია-დე-არჯეშში წაიღეს და მეუღლის, დედოფალ ანა დე ბურბონ-პარმეს გვერდით დაასვენეს. პროცესიას ბუქარესტში პრინცი ჩარლზი, ესპანეთის ყოფილი მეფე ხუან-კარლოსი და დედოფალი სოფია, შვედეთის მეფე კარლ XVI და დედოფალი სილვია, ბელგიის პრინცესა ასტრიდი და ევროპული სამეფო ოჯახების სხვა წარმომადგენლები დაესწრნენ, მათ შორის მიჰაი I-ის ოჯახის წევრებიც, 5 ქალიშვილი და 1 შვილიშვილი. სამეფო დაკრძალვაზე დასასწრებად ბუქარესტის ქუჩებში ათიათასობით რუმინელიც გამოვიდა.. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მიჰაი I The official website of The Romanian Royal Family "Bonny King Michael" დაარქივებული 2005-04-11 საიტზე Wayback Machine. "King of Romania recalls sacrifices" დაარქივებული 2007-12-17 საიტზე Wayback Machine. ↑ რუმინეთის ყოფილი მონარქი მიჰაი I სამეფო წესით დაკრძალეს
მიკლოშ იანჩო

მიკლოშ იანჩო (უნგრ. Jancsó Miklós; დ. 27 სექტემბერი, 1921 — გ. 31 იანვარი, 2014) — უნგრელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მიაღწია საერთაშორისო წარმატებას 1960-იანი წლებიდან ფილმებით „უიმედოდ“ (1965), „წითელი, ჯარისკაცები“ (1967), „წითელი ფსალმუნი“ (1972) და სხვ. ფილმისათვის „წითელი ფსალმუნი“ 1972 წლის კანის კინოფესტივალზე მოიგო ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისათვის. გარდაიცვალა 2014 წლის 31 იანვარს, ფილტვის კიბოთი, 92 წლის ასაკში. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მიკლოშ იანჩო“ ვიკისაწყობში. მიკლოშ იანჩო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Hungarian director and Cannes nominee Miklos Jancso dies age 92. news.yahoo.com
კაროლ II

კაროლ II (რუმ. Carol al II-lea; დ. 15 ოქტომბერი, 1893, სინაია, რუმინეთი — გ. 4 აპრილი, 1953, ეშტორილი, პორტუგალია) — რუმინეთის მეფე 1930–1940 წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). ფერდინანდ I-ისა და მარია ედინბურგელის შვილი. Биография на сайте «Хронос»
ვლახეთისა და მოლდოვის გაერთიანებული სამთავრო

ვლახეთისა და მოლდოვის გაერთიანებული სამთავრო (რუმ. Principatele Unite ale Valahiei şi Moldovei) — სამთავრო, რომელიც ჩამოყალიბდა 1859 წელს. წარმოიქმნა მას შემდეგ, რაც მოხდა ალექსანდრუ იოან კუზას კორონაცია მოლდოვისა და ვლახეთის გაერთიანებული სამთავროს მთავრად იყო ოსმალეთის იმპერიის ვასალი. 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის მსვლელობისას გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და აღიარეს 1878 წელს. 1881 წელს მის ტერიტორიაზე დაარსდა რუმინეთის სამეფო. Istoria Poporului Român — Biblioteca de Istorie. — Editura Ştiinţifică, 1970. Sorin Liviu Damean. Carol I al României, 1866—1881. — Bucureşti: Editura Paideia, 2000. Vlad Georgescu. Istoria ideilor politice româneşti (1369—1878). — Munich, 1987.
Venus (სიმღერა)

„Venus“ (ქართ. ვენერა) — პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა მესამე სტუდიური ალბომიდან Artpop (2013), ალბომში სიმღერა არის ნუმერაციით მეორე. სიმღერის ტექსტი ეკუთვნით თავად გაგას, პოლ "DJ White Shadow" ბლერის, უგო ლეკლერქს, დინო ზისისი, ნიკ მონსონს და Sun Ra, ხოლო სიმღერის პროდიუსერი არის თავად გაგა. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო სიმღერის გამოცემა, როგორც ალბომის მეორე სინგლი, თუმცა მას შემდეგ რაცს სიმღერამ „Do What U Want“ მიიღო დადებითი შეფასება და იგი გახდა ალბომის მეორე სინგლი, სიმღერა Venus 2013 წლის 28 ოქტომბერს გამოიცა, როგორც ალბომის პირველი პრომო სინგლი, ინტერნეტ ონლაინ მაღაზია iTunes Store-ზე. Venus არის ნაზავი სინთპოპის და საცეკვაო პოპის, რომლის ტექსტიც წარმოგვიდგენს გაგას, როგორც სიყვარულის ქალღმერთი, რომელიც გაგას შთააგონა ადრეული რენესანსის პერიოდში მოღვაწე იტალიელი მხატვრის სანდრო ბოტიჩელის 1486 წლის ტილომ ვენერას დაბადება, გაგა ასევე სიმღერის ტექსტში მოიხსენიბეს მზის სისტემის მეორე პლანეტას ვენერას. სიმღერა შეიცავს ელემენტებს ამერიკელი ჯაზ კომპოზიტორის Sun Ra-ს სიმღერიდან „Rocket Number Nine“ და ფრანგული დუეტის Zombie Zombie-ის სიმღერიდან „Rocket n°9“ რომლებიც მითითებულია სიმღერის კრედიტებში. გაგამ სიმღერის გამოსვლამდე დაიწყო მისი პრომოკამპანია და იგი აქვეყნებდა სიმღერის ტექსტის ნაწყვეტებს მის ტვიტერის მიკრო ბლოგზე. გაგამ პრომოს სახით გამაოქვეყნა სიმღერის სამი ყდა რომლებიც გადაღებული იყო მოდის ფოტოგრაფ Steven Klein-ის მიერ, პირველ ქავერზე გამოსახულია გაგას თეთრი სახე, მეორეზე გაგა გამოსახულია შიშველი ხოლო მესამე გარეკანზე გამოსახულია ღამურა. კრიტიკოსებმა სამივე ნამუშევარი შეაფასეს, როგორც "უცნაური" და "განმაცვიფრებელი". სიმღერამ გამოცემის თანავე დაიმსახურა კრიტიკოსების მხრიდან სხვადასხვა მიმოხილა და მათ აღნშენს რომ სიმღერა არის მიმზიდველი და გააჩნია ადვილად დასამახსოვრებელი მელოდია. სიმღერამ შევიდა ამერიკის შეერთებული შტატების, დიდი ბრიტანეთის და გერმანიის საუკეთესო ორმოცეულში და ასევე მოხვდა ესპანეთის და ფინეთის საუკეთესო სამეულში. გაგამ სიმღერა რამდენიმეჯერ შეასრულა ცოცხლად, მათ შორის ბრიტანული The X Factor-ის მეათე სეზონზე, ასევე ბრიტანულ შოუში The Graham Norton Show და მის მადლიერების დღის სპეციალურ გადაცემაში Lady Gaga and the Muppets' Holiday Spectacular. გაგა გეგმავს სიმღერაზე კლიპის გადაღებას რომლის რეჟისორიც იქნება მოდის ფოტოგრაფი Ruth Hogben. ციფრული ჩამონატვირთი "Venus" – 3:54 ლედი გაგას დისკოგრაფია ვენერა (მითოლოგია) Lady Gaga – Gypsy (Vevo Presents) დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ 1.0 1.1 Venus [Explicit]. Amazon.com. ციტირების თარიღი: October 28, 2013. ↑ Venus [Clean]. Amazon.com. ციტირების თარიღი: October 28, 2013.
რონკალის სეიმი

რონკალის სეიმი — საიმპერიო სეიმი, ლომბარდიის ლიგის თოთხმეტივე ქალაქისა და საღვთო რომის იმპერიის წარჩინებულებისა და საეკლესიო მოღვაწეების საერთო შეკრება. გაიმართა 1158 წელს პიაჩენცას მახლობლად. ფრიდრიხ I ბარბაროსამ, მას შემდეგ, რაც რომის პაპისგან გვირგვინი მიიღო, დაიწყო ჩრდილოეთ იტალიაში „ახალი წესრიგის“ შემოღება: ქალაქთა წარმომადგენლები შეკრიბეს რონკალის სეიმზე და მოიწვიეს იურისტები ბოლონიიდან. ქალაქებს თავიანთი უფლებების დაცვა მოუწიათ; აღიარდებოდა მხოლოდ ის უფლებები, რომლებსაც იმპერატორის ქარტიები ამტკიცებდა. ფრიდრიხმა დაიტოვა უფლება, დაენიშნა ყველა ქალაქში თავისი მოხელე — პოდესტა. ქალაქები აჯანყდნენ: მაგალითა, მილანმა ორწლიან ალყას გაუძლო, მაგრამ ბოლოს იძულებული იყო, დანებებულიყო. ქალაქი დასაჯეს: მცხოვრებლები გადაასახლეს რამდენიმე სოფელში, ხოლო ბაზარზე გაავლეს ღარი იმის ნიშნად, რომ მილანი არ აღდგებოდა. 1159 წელს ფრიდრიხ ბარბაროსამ არ აღიარა მორიგი პაპი — ალექსანდრე III (იმპერატორის პირადი მტერი) და საკუთარი დანიშნა. ალექსანდრე III-მ მხარი დაუჭირა ჩრდილო-იტალიური ქალაქების კვაშირს, ლომბარდიის ლიგას. ფრიდრიხმა სრული მარცხი განიცადა ლიგის ჯარებთან ლენიანოს ბრძოლაში (1176), ერთი წლის შემდეგ კი პაპს შეურიგდა. რონკალის სეიმი (რუსული)
მინისტერიალი

მინისტერიალები (ლათ. ministeriales, ლათ. ministerium-დან — სამსახური, თანამდებობა) — შუა საუკუნეების ევროპაში (ძირითადად გერმანიაში) მცირე რაინდობის წარმომადგენლები, რომლებიც ფლობდნენ პატარა ფეოდებს და ჰქონდათ სამხედრო სამსახურის ვალდებულება მონარქის ან მსხვილი ფეოდალისადმი. XI საუკუნიდან მინისტერიალებს გერმანიაში შეადგენდნენ დინსტმანების (Dienstmannen) განსაკუთრებული ფენა, რომელიც მოქალაქეებსა და სოფლის თავისუფალ მოსახლეობაზე უფრო მაღლა იდგა, თუმცა თავისუფალ რაინდებზე დაბლა. მათი არათავისუფალი მდგომარეობის მაჩვენებელი იყო ის, რომ მათ არ შეეძლოთ საკუთარი სურვილით სამხედრო სამსახურის დატოვება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა გერმანიაში მინისტერიალებმა მიიღეს XII-XIV საუკუნეებში, როდესაც მოიპოვეს ცალკეული ფენის უფლებები, პირადი თავისუფლება და გერმანიის სამთავროებში ცენტრალური ძალაუფლების ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი გახდნენ. «Министериалы». БСЭ, 3-е издание. Arnold, Benjamin. German Knighthood 1050—1300 (Oxford: Clarendon Press, 1985) (ინგლისური)
იეთიმ გურჯი

იეთიმ გურჯი (ნამდვილი სახელი და გვარი იეთიმ იბრაიმის ძე დაბღიშვილი; დ. 1875, თბილისი — გ. 15 ივლისი, 1940, იქვე) — ქართველი სახალხო მელექსე და ლოტბარი, ძველი თბილისის აშუღური პოეზიის ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენელი. იეთიმ გურჯი ღარიბი ხელოსნის — დაბაღის (მეტყავის) ოჯახში დაიბადა. მისი წინაპრები თურქეთში გადასახლებული და გამაჰმადიანებული ქართველები ყოფილან. გვარი „გურჯი“ (ქართველი) მას მერე შერქმევიათ. თბილისში ჩამოსულმა იეთიმის მამამ ცოლად მუხთელი სომეხი ქალი სარა შეირთო. მალე სომხური წესითაც მოინათლა. თავის ვაჟს მან იეთიმი დაარქვა, რაც თურქულად „ობოლს“ ნიშნავს. მამის გარდაცვალების შემდეგ 15 წლის იეთიმი დედასთან და დასთან ერთად სიღარიბეში ცხოვრობდა. მალე ის მუსიკალური საკრავების ოსტატს შეგირდად დაუდგა და პროფესიონალურად შეისწავლა დაირის, ჭიანურისა და ჩონგურის კეთება. ის შინაც ამზადებდა ინსტრუმენტებს, პარალელურად წიგნებსაც ყიდდა. ოჯახი ხარფუხიდან მეტეხის ხიდთან მდებარე ერთ მიწურში გადმოსახლდა. 1905-1907 წლებში იეთიმ გურჯი ბაქოს ნავთობის სარეწებში მუშაობდა. მონაწილეობდა რუსული იმპერიალიზმის წინააღმდეგ მიმართულ დემონსტრაციებში, რისთვისაც 4 წელი პატიმრობაში გაატარა. ის 1895 წლიდან თხზავდა ლექსებს ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე. ამავე წელს დაწერა მან პოემა „ანაბაჯის ლექსი“, რომელიც მის პირველ წიგნად 1909 წელს გამოიცა; მას მოჰყვა „ახალი მგოსანი და სიმღერები“ — 1911 წელს, „იეთიმის ახალი ლექსები“ — 1913, „ტანგო“ — 1914 და სხვა. 1928 წელს იოსებ გრიშაშვილმა, ხოლო 1958 წელს ანდრო თევზაძემ გამოსცეს პოეტის „რჩეული ლექსები“. იეთიმ-გურჯის ლექსები უმთავრესად სიმღერების სახით ვრცელდებოდა, რომლებსაც თვითონვე ქმნიდა და ასრულებდა. მის პოეზიაში ასახულია ქალაქის მუშების, ხელოსნების, წვრილი ვაჭრებისა და გლეხობის ცხოვრება, ძველთბილისური ბოჰემა. იეთიმ გურჯი დაკრძალულია თბილისის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 182, თბ., 1994 იოსებ გრიშაშვილი „იეთიმ-გურჯი“ , 1928; ანდრო თევზაძე „იეთიმ-გურჯის რჩეული ლექსები“ 1955 იეთიმ გურჯი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ოსკარის 62-ე დაჯილდოება

ოსკარის 62-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 62-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1990 წლის 26 მარტს დოროთი ჩენდლერის აუდიტორიაში, (ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1989 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. ოსკარის ოფიციალური საიტი
ჯორჯ ფინი

გიორგი აგიაშვილი, ცნობილი როგორც ჯორჯ ფინი (ინგლ. George Finn; დ. 21 იანვარი, 1990) — ჰოლივუდის მსახიობი, ქართველი კინორეჟისორისა და სცენარისტ დავით აგიაშვილის შვილი. ჯორჯ ფინი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯორჯ ფინი - WDW ჯორჯ ფინის შესახებ
ვალვასორები

ვალვასორები (ძვ. ლათ. vassus vassorum-დან — „ვასალების ვასალი“; ძვ. ფრანგ. vavassor, vavassour, ფრანგ. vavasseur) — რაინდების მიერ მინიჭებული მცირე ფეოდების მფლობელები შუა საუკუნეების იტალიასა და საფრანგეთში. უმეტესწილად დამოკიდებულნი იყვნენ იტალიაში წარმოქმნილ მსხვილი ქალაქებზე. დროთა განმავლობაში იძულებულნი იყვნენ, ამ უკანასკნელებისგან მოეპოვებინათ მოქალაქეობის უფლება და ამგვარად ქმნიდნენ ქალაქის წარჩინებულთა ნაწილს. Вальвассоры // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
ხმლის საძმოს ორდენი

ხმლის საძმოს ორდენი, ქრისტეს მებრძოლთა საძმო, მახვილოსანთა ორდენი ((გერმ. Schwertbrüderorden), ლათ. Fratres militiæ Christi de Livonia)  — გერმანული კათოლიკური სამხედრო ორდენი. დაარსდა 1202 წელს რიგაში თეოდორიხ ტორეიდელის (დიტრიხი) მიერ, რომელიც იმ დროს მისი ძმის, ეპისკოპოს ალბერტ ფონ ბუქსჰევდენის მაგივრობას წევდა. ორდენის მიზანი იყო ლივონიაში მისიონერული მოღვაწეობა და აღმოსავლეთ ბალტიისპირეთის დაპყრობა. 1204 წელს ორდენის შექმნა მოიწონა რომის პაპ ინოკენტი III-ემ. ორდენის არსებობა დამტკიცდა 1210 წლის პაპის ბულით, ორდენის ოფიციალური სახელწოდება „ქრისტეს მებრძოლთა საძმო“ მომდინარეობდა მათ ლაბადაზე გამოსახული წითელი ხმლისა და მალტური ჯვრისგან. ექვემდებარებოდნენ რიგის ეპისკოპოსს, თუმცა სხვა მსხვილი სასულიერო-სარაინდო ორდენებისგან განსხვავებით, ხმლის ძმები ეპისკოპოსისგან ინარჩუნებდნენ ნომინალურ დამოუკიდებლობას. მათ წესდებას საფუძვლად ედო ტამპლიერების ორდენის წესდება. XIII საუკუნეში დაიწყეს ლაშქრობები ლივების, ესტების, ზემგალების და ბალტიისპირეთის სხვა ხალხების წინააღმდეგ. ხელში ჩაიგდეს დიდძალი მიწები. 1236 წელს ლიტველების და ზემგალების გაერთიანებულმა ძალებმა შიაულიაის მახლობლად გაანადგურეს მახვილოსანთა ორდენი. ორდენის ნარჩენები 1237 წელს შეუერთდნენ ტევტონთა ორდენს და დააარსეს ლივონიის ორდენი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 520. ↑ 1.0 1.1 ჰაინრიხ ლატვიელის „ქრონიკა“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-21. ციტირების თარიღი: 2014-02-09. ↑ შენიშვნა.21-30. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2014-02-09.