laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
სალხინო (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

სალხინო (აფხ. Лакырха [ლაკჷრხა]; ყოფილი ყაზარმა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი და თემის ცენტრი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ფსოუს ხეობაში. ზღვის დონიდან 150 მ, გაგრიდან 32 კმ. მიქელრიფშის თემის დანარჩენი სოფლებია: დემერჩენცი, მიქელრიფში, ჩანჩქერი, ცოდნისკარი, წაბლიანი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XX საუკუნეში ერქვა ყაზარმა. 1948 წელს ქართული სახელი სალხინო ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ლაკირხა (Лакырха). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 122 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 697. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 89. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 147. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
გრუზინსკოე-უშჩელიე

გრუზინსკოე-უშჩელიე (აფხ. Аҳәыҳәшәара [აჰჿჷჰჿშჿარა], ყოფილი საქართველოს ხეობა, ქართველთა ხეობა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე, მდინარე ოლგინსკის ნაპირას. ზღვის დონიდან 60 მ, გაგრიდან 7 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX ს. აქ იყო სოფელი ახუხშარა. XX საუკუნის 30-იან წლებში ეწოდა გრუზინსკოე-უშჩელიე, ხოლო 40-იან წლებში — საქართველოს ხეობა. 1955 წელს დაუბრუნდა სახელი გრუზინსკოე-უშჩელიე. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ახიხშარა (Ахыхшара) დაარქვეს. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 518 ადამიანი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 167-168. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 49. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 105.
სულევო

სულევო (აფხ. Ԥшоухәа [ფშოუხჿა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლესელიძის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 220 მ, გაგრიდან 40 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ესტონელების დამკვიდრების შემდეგ, 1884 წელს, სულევო ეწოდა. 1948 წელს ფსოუსპირი დაერქვა, მოგვიანებით დაუბრუნდა სახელი სულევო. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსოუხუა (Ҧсоухəа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 880 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 600. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 95. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 159. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
ჩიგრიფში

ჩიგრიფში (აფხ. Чыгрыԥшь [ჩჷგრჷფშჲ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 500 მ, გაგრიდან 7 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 285 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 117. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 120. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 200. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
ოლინდა

ოლინდა (პორტ. Olinda, ნიშნავს „ოჰ, მშვენიერი“) — ქალაქი პერნამბუკუში, ბრაზილია, ატლანტის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, რესიფის ჩრდილოეთით და პაოლისტას სამხრეთით. ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული კოლონიური ქალაქია ქვეყანაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 376 800 (2005) ადამიანს. ოლინდის მთავარ ღირსშესანიშნაობათა შორისაა: ისტორიული ცენტრი, მრავალრიცხოვანი ეკლესიები და კარნავალი. ოლინდის კარნავალი ტრადიციულ პორტუგალიურ კარნავალთა მსგავსია, აფრიკული ზეგავლენის ცეკვების დამატებით. რიო-დე-ჟანეიროსა და სალვადორისგან განსხვავებით საუკეთესო ადგილისთვის ფულის გადახდა საჭირო არ არის. მთელი ზეიმი ქუჩაში იმართება და წარმოდგენას ასობით მუსიკალური ჯგუფი უერთდება. ოლინდის დასახლება 1535 წელს დააარსა დუარტე კოელიუ პერეირამ. 1537 წლის 12 მარტს სოფლის სტატუსი ჰქონდა. მოგვიანებით პერნამბუკოს რეგიონის დედაქალაქი გახდა, თუმცა ჰოლანდიელების ხშირი თავდასხმების გამო დედაქალაქი რესიფიში გადაიტანეს. ბუნებრივი სილამაზის გარდა, ოლინდა ასევე ბრაზილიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურული ცენტრია. 1982 წელს იუნესკომ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოაცხადა. ოფიციალური საიტი
ცოდნისკარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ცოდნისკარი (აფხ. Ԥхысҭа [ფსხჷსთა]; ყოფილი შურინოვკა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ტროიცკის (ფხისთის ერთ-ერთი სათავე) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 550 მ, გაგრიდან 50 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. XIX ს. ბოლოს აქ შეიქმნა სოფელი შურინოვკა. ვ. კვარჭიას ცნობით, ადრე, ამ ადგილას იყო სოფელი ფხისთა. 1930 წელს შურინოვო მიქელრიფშის თემში შედიოდა. 1948 წელს შურინოვკას ქართული სახელი ცოდნისკარი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსხისთა (Ҧхысҭа). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 116 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 240. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 123. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 204. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 32, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ბიოგეოცენოლოგია

ბიოგეოცენოლოგია (ბერძნ. βίος — სიცოცხლე γῆ — მიწა, κοινός — საერთო და λόγος — მოძღვრება) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ცოცხალი და არაცოცხალი ბუნების ურთიერთკავშირსა და ურთიერთქმედებას ბიოგეოცენოზსა და ბიოგეოსფეროში. ბიოგეოცენოლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფიზიკურ გეოგრაფიული მეცნიერების დარგებთან (ლანდშაფტმცოდნეობასთან, ნიადაგთმცოდნეობასთან, კლიმატოლოგიასთან); და ასევე ბიოცენოლოგიასთან და ბიოგეოქიმიასთან. ბიოგეოცენოლოგიის ფუძემდებელია რუსი მეცნიერი ვლადიმერ სუკაჩოვი, რომელმაც განსაზღვრა ბიოგეოცენოლოგიის ძირითადი დებულებები, მისი თეორიული და პრაქტიკული ამოცანები; დასახა ბიოგეოცენოლოგიური კვლევის პროგრამა და მიმართულებები (1940-ის შემდეგ). ბიოგეოცენოლოგიის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშეს ვასილი დოკუჩაევის, გიორგი მოროზოვისა და ვლადიმერ ვერნადსკის შრომებმა. ბიოგეოცენოლოგია იკვლევს ბიოგეოცენოზის კომპონენტების სტრუქტურას, თვისებებსა და ფუნქციებს, მათი ურთიერთკავშირის მექანიზმებს; ენერგიისა და ნივთიერების ნაკადს ბიოგეოცენოზში, აგრეთვე მისი კომპონენეტების როლს ბიოლოგიურ პროდუქტიოლობასა და ბიოგეოცენოზების მატერიალურ-ენერგეტიკულ მეტაბოლიზმში; ერთი კომპონენტის მიერ სხვა კომპონენტების მდგომარეობისა და თვისებების გარდაქმნას, ბიოგეოცენოზის მდგრადობასა და მისი მარეგულირებელი ფაქტორების მექანიზმებს, მეზობელი და დაშორებული ბიოგეოცენოზების ურთიერთკავშირსა და ურთიერთგავლენას. ბიოგეოცენოლოგიის ამოცანების წარმატებით გადაწყვეტაზეა დამოკიდებული ბუნებრივი პროცესების მსვლელობაში ადამიანის მოქმედების შედეგთა პროგნოზირების სიზუსტე, ბიოგეოცენოზის კომპონენტების კავშირებისა და ურთიერთქმედების რეგულაცია მაღალი სამეურნეო ეფექტის მისაღებად, ბიოგეოსფეროს და მისი კომპონენტების მატერიალურ-ენერგეტიკული რესურსების სამეურნეო გამოყენების გზების შერჩევა. ბიოგეოცენოლოგია (რუსული) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 379. Сукачев В. Н., Основы теории биогеоценологии, М.—Л., 1947; Основы лесной биогеоценологии, под ред. В. Н. Сукачева н Н. В. Дылиса, М., 1964; Программа и методика биогеоценологических исследований, под ред. В. Н. Сукачева и Н. В. Дылиса, М., 1966.
წაბლიანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

წაბლიანი (აფხ. Баӷрыԥшь [ბაღრჷფშჲ]; ყოფილი დერეკეი - ღაშინთაქი — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ტროიცკის (ფხისთის ერთ-ერთი სათავე) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მ, გაგრიდან 50 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, ესაა ძველი ბაღრიფში. სახელწოდება მომდინარეობს აბაზური თემის სახელიდან ბაღ (შდრ. აფხაზური გვარსახელი ბაღბა) და „ბაღების გორას“ ნიშნავს. XIX საუკუნის ბოლოს აქ შეიქმნა სომხური დასახლება გოშენდაკ-დერეკეი (დერეკეი), რომელსაც 1948 წელს ქართული სახელი წაბლიანი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ბაღრიფში (Баӷрыԥшь). 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 80 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 285. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 127. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 210. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 34, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ტაბერნასის უდაბნო

ტაბერნასის უდაბნო — უდაბნო ესპანეთში. მდებარეობს ალმერიის პროვინციაში, დედაქალაქ ალმერიიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ტაბერნასის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს 280 კმ²-ს. ტერიტორია დაცულია. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 14 სმ-ს შეადგენს. საშუალო წლიური ტემპერატურა 20°C-ია. ზაფხულში ის მაქსიმუმს აღწევს (40°C), ხოლო ზამთარში ხშირია ყინვაც. მთათა სისტემებით დაცულია ხმელთაშუაზღვიური ტენისგან. მზიანი დღეების დიდი რაოდენობა (3000 სთ წელიწადში) განაპირობებს მშრალ კლიმატს, რაც რეგიონს ნამდვილ უდაბნოდ აქცევს. უდაბნო ძალიან ჰგავს აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის უდაბნოებს, ასევე მთვარის ზედაპირს, რის გამოც ის მრავალ ფილმშია გადაღებული. ტაბერნასის უდაბნო Cinema Studios Fort Bravo Texas Hollywood დაარქივებული 2010-04-16 საიტზე Wayback Machine. Photo tour through the Tabernas Desert
წალკოტი

წალკოტი (აფხ. Лаԥсҭарха [ლაფსთარხა]; ყოფილი ბარონოვო — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხეივნის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ლაფსთის ნაპირას. ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 35 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX საუკუნეში აქ იყო სოფელი ლაფსთაარხა. XIX საუკუნის ბოლოს აქ შეიქმნა სოფელი ბარანოვო. 1930 წელს შედიოდა პილენკოვოს თემში. 1948 წელს ქართული სახელი წალკოტი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ლაფსთარხა (Лапсҭарха) დაარქვეს. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 724 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 289. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 127. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 210. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 32, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023
ხოლოდნაია-რეჩკა

ხოლოდნაია-რეჩკა (აფხ. Баӷрыԥсҭа [ბაღრჷფსთა], ყოფილი ცივწყარო) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), შავი ზღვის ნაპირას. ზღვის დონიდან 50 მ, გაგრიდან 12 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 624 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 495. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 137. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 228. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949
ხაშუფსე

ხაშუფსე (აფხ. Ҳашыԥсы [ჰაშჷფსჷ]; ჰაშიფსე) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ხაშუფსის ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: ვაკე, იმერხევი). ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 20 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 1935 წელს გაგრის რაიონის პილენკოვოს ს/საბჭოდან სოფლების ხოშუფსე, კოვალევსკოე შუა და ცერკოვნი კოვალევსკოე გამოყოფით შეიქმნა ხოშუფსეს ს/საბჭო ცენტრით სოფ. ხოშუფსეში. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 217 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 445. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 135. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 223. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002
ხეივანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

ხეივანი (აფხ. Амзара [ამზარა]; ყოფილი ერმოლოვკა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს, ყოფილი პილენკოვო-5) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, შავიზღვისპირა დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: კულტუბანი, შაფრანოვო, წალკოტი). ზღვის დონიდან 50 მ, გაგრიდან 30 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX საუკუნეში ერქვა ამზარა, რაც აფხაზურად „ფიჭვნარს“ ნიშნავს. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ერმოლოვკა, ხოლო 1948 წელს ქართული სახელი ხეივანი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ამზარა (Амзара) დაარქვეს. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 3 096 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 455. პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 135. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 225. ↑ В. Е. Кәарҷиа, «Аԥсны атопонимика», Аҟәа 2002 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საინფორმაციო-სტატისტიკური განყოფილება, „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფა 1949 წლის 1 სექტემბრისათვის“, თბ., 1949 ↑ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №1-2 (14-15), გვ. 32, თბ., 1948 წ. ISSN 0203-2023 ↑ Abkhazia - Ethnic composition, all communes: 2011 census
დაგლას ფერბენკსი

დუგლას ფერბენკსი (ინგლ. Douglas Fairbanks; დ. 23 მაისი, 1883 — გ. 12 დეკემბერი, 1939) — ამერიკელი მსახიობი, სცენარის ავტორი, რეჟისორი და პროდიუსერი. დუგლასი არის United Artists-ის თანადამაარსებელი, ჩარლი ჩაპლინთან, მერი პიკფორდსა და დევიდ უორკ გრიფიტთან ერთად. ↑ Obituary Variety, 13 დეკემბერი, 1939, გვ 54. ↑ რობინსონი 1985, p. 267. sfn error: no target: CITEREFრობინსონი1985 (help) ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: დაგლას ფერბენკსი დაგლას ფერბენკსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში დუგლას ფერბენკსი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ დაგლას ფერბენკსი — Find a Grave-ზე
One More Day (Eldrine-ის სიმღერა)

One More Day — ქართული როკ ჯგუფის Eldrine სიმღერა, რომლითაც საქართველო წარდგა ევროვიზია 2011-ზე გერმანიის ქალაქ დიუსელდორფში . სიმღერა ინგლისურენოვანია. მისი ტექსტის ავტორები არიან ერნსტ ხეჩუმოვი, მიხეილ ჭელიძე, ხოლო მუსიკა ბესო ციხელაშვილის არის. სოფიო ტოროშელიძე მიხეილ ჭელიძე ირაკლი ბიბილაშვილი დავით ჩანგოშვილი თამარ შეყილაძე ბესო ციხელაშვილი სიმღერის ტექსტი დაარქივებული 2011-05-18 საიტზე Wayback Machine. ოფიციალური კლიპი
მონოგრაფია

მონოგრაფია (ბერძნ. μόνος — ერთი, ერთიანი, ერთადერთი და γράφειν — ვწერ) — ვრცელი მეცნიერული ნაშრომი, რომელშიც დამუშავებულია ერთი რომელიმე თემა, ან საკითხი, მათი ინტერპრეტაცია. მონოგრაფიას ერთვის ბიბლიოგრაფია, შენიშვნები და სხვა. მონოგრაფია შეიძლება იყოს ისეთი ნაშრომი, რომელიც ან სერიულია, ან კიდევ კონკრეტულად ერთი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლის თემატიკა მუცულობით დიდია და მასში კარდინალურად არის დამუშავებული ამა თუ იმ მეცნიერული დარგის საკითხი. მსოფლიოში მრავალი კაპიტალური მონოგრაფია არის დაწერილი მეცნიერების სხვადასხვა დარგში. სამეცნიერო ხარისხის დაცვის დროს მონოგრაფია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს დისერტაციის სახით. საბიბლიოთეკო მეცნიერებაში ტერმინი მონოგრაფია აღნიშნავს ერთი ან რამდენიმე ტომისაგან შემდგარ ნებისმიერ არასერიულ პუბლიკაციას. მონოგრაფია მიეკუთვნება სამეცნიერო პროზის ჟანრს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 97-98.
ბეთფაყ-დალა

ბეთფაყ-დალა, ჩრდილო მშიერი სტეპი (ყაზახ. Бетпақдала) — უდაბნო ყაზახეთში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ყარაღანდის, ჟამბილისა და სამხრეთ ყაზახეთის ოლქის ტერიტორიაზე. ფართობი 75,000 კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან 300–350 მეტრზე. სამხრეთ-აღმოსავლეთით სიმაღლე იზრდება და ზღვის დონიდან 974 მეტრს შეადგენს. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 24°-26°C-ია. ბევრია წყალმარჩხი, უმეტესად მარილიანი ტბა, უხვადაა მიწისქვეშა წყლებიც. ბეთფაყ-დალა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
აგვავერა (გალის მუნიციპალიტეტი)

აგვავერა (აფხ. Агәаҩара) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (ოქუმის თემი). მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარჯვენა შენაკად მარიჯის სათავეებში. ზღვის დონიდან 160 მეტრ სიმაღლეზე. გალიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 42. ↑ საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 14. ↑ საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1987. — გვ. 14.
აარე

აარე (გერმ. Aare) — მდინარე შვეიცარიაში, რაინის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 295 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 17,8 ათ. კმ², სათავე ბერნის ალპების მყინვარებში აქვს. საშუალო წლიური ხარჯი დაახლოებით 560 მ³/წმ. სანაოსნოა თუნის ტბამდე. მდინარეზე რამდენიმე ჰესია. მასზე გაშენებულია ქალაქები ბერნი და აარაუ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 10.
დეივიდ უორკ გრიფითი

დეივიდ ლიუილინ უორკ გრიფითი (ინგლ. David Llewelyn Wark Griffith (22 იანვარი, 1875 – 23 ივლისი, 1948) იყო პიონერი ამერიკელი კინორეჟისორი. გრიფიტმა სახელი გაითქვა 1915 წლის საკამათო და ინოვაციური ფილმით „ერის დაბადება“, ასევე 1916 წლის ფილმით „შეუწყნარებლობა“. გრიფითი არის United Artists-ის თანადამმარსებელი, ჩარლი ჩაპლინთან, მერი პიკფორდსა და დაგლას ფერბენკსისთან ერთად.. გრიფიტმა პირველმა გამოიყენა კინოში ე.წ. ფლეშბეკები. დეივიდ უორკ გრიფითი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ↑ Obituary Variety, July 28, 1948, page 97. ↑ „David W. Griffith, Film Pioneer, Dies; Producer Of 'Birth Of Nation,' 'Intolerance' And 'America' Made Nearly 500 Pictures Set, Screen Standards Co-Founder Of United Artists Gave Mary Pickford And Fairbanks Their Starts“. New York Times. July 24, 1948, Saturday. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |coauthors= (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება); |access-date= საჭიროებს მიეთითოს აგრეთვე |url= (დახმარება) ↑ რობინსონი 1985, p. 267. sfn error: no target: CITEREFრობინსონი1985 (help)
ფერიოს უდაბნო

ფერიოს უდაბნო — უდაბნო დასავლეთ აფრიკაში. მდებარეობს სამხრეთ სენეგალის ტერიტორიაზე. მისი ფართობი 70 000 კმ²-ია. მოიცავს სენეგალის მთლიანი ტერიტორიის თითქმის მესამედს. სახელი ეწოდა ამავე სახელწოდების მდინარისგან. უდაბნო მოიცავს ვაკეებს, ქვიშსი დიუნებს, კლდეებს, თიხას. ზოგიერთ პატარა ხეობაში, სადაც წყალია შესაძლებელია ბალახის ნახვა. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 300 მმ-ს შეადგენს. უდაბნოს ტერიტორიაზე სახლობს 13 000 ადამიანი, ძირითადად სერერები და ფულბეები. ცენტრალური სენეგალი და ფერიო დაარქივებული 2012-01-22 საიტზე Wayback Machine. (ფრანგული) ↑ (April 1974) The New Encyclopaedia Britannica. ბრიტანიკა. ISBN 978-0-85229-290-7. ციტირების თარიღი: 9 November 2012.  ↑ (1977) Africa Year Book and Who's who. Africa Journal Limited, გვ. 745. ციტირების თარიღი: 9 November 2012.
ვულკანიზმი

ვულკანიზმი — დედამიწის ქერქში და ზედაპირზე მაგმისა და მისი თანმხლების აირების გადაადგილებასთან დაკავშირებული პროცესების ერთობილობა. დედამიწის ზედაპირზე ვულკანიზმის ტიპური გამოხატულებაა ვულკანები. ვულკანიზმის სიღრმული გამოვლინებაა დედამიწის ქერქში ინტრუზიული მასების შემოჭრა, რასაც თან ახლავს შემცველი ქანების მეტ-ნაკლები სახეცვლა მაგმის თერმული და ქიმიური ზემოქმედებით. ვულკანიზმთან უნდა იყოს დაკავშირებული აგრეთვე კრატერები და კალდერები მთვარის ზედაპირზე. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 464.
ფარაფრა

ფარაფრა (არაბ. الفرافرة‎) — უმცირესი ოაზისი დასავლეთ ეგვიპტეში. მდებარეობს დასავლეთ ეგვიპტის უდაბნოს ტერიტორიაზე. 2002 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 5,000 ადამიანს შეადგენს. მათი უმრავლესობა ადგილობრივი ბედუინია. ფარაფრას მთავარ ღირსშესანიშნაობას თეთრი უდაბნო წარმოადგენს, რომელიც მისგან 45 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს. უდაბნო თეთრი ფერისაა და მოიცავს ცარცის კლდეებს, რომლებიც ქვიშიანი ქარების ზემოქმედებითაა წარმოქმნილი. Travel guide დაარქივებული 2011-02-01 საიტზე Wayback Machine. Farafra oasis on Wikivoyage (გერმანული) Images from Farafra and White Desert დაარქივებული 2011-02-01 საიტზე Wayback Machine.
აბადიტები

აბადიტები, იბადიტები (არაბ.: الاباضية, ალ-იბადია) — ხარიჯიტების მუსლიმანური სექტის ზომიერი ფრთის მიმდევრები. აბადიტების სექტა აღმოცენდა ერაყში VII საუკუნეში, სახელწოდება მიიღო აბდ ალ-ლაჰ იბნ იბადისაგან, რომელმაც ჩამოაყალიბა აბადიტების მსოფლმხედველობა. აბადიტები ებრძოდნენ სახალიფოს, შექმნეს თავიანთი იმამატები, მათ შორის ჩრდილოეთ აფრიკაში - ტაჰირთის იმამატი (761-909). ამჟამად აბადიტები შემორჩნენ ომანში, კუნძულ ზანზიბარზე და ჩრდილოეთ აფრიკის ზოგიერთ ქვეყანაში (ალჟირი, ტუნისი, ლიბია). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 10.
Steps (ჯგუფი)

Steps — ბრიტანული საცეკვაო პოპ ჯგუფი. 1997-2001 წლებში მას დიდი წარმატება ხვდა წილად. საერთო ჯამში, გაყიდული აქვს 15 მილიონი დისკი. მათ შორის არის საუკეთესო 5-ეულში მოხვედრილი 14 სინგლი - მსგავსი წარმატება ჰქონდა მხოლოდ ჯგუფებს ბოიზონი (17), Oasis (18), The Beatles და Westlife (20). მთავარი სტატია: Steps-ის დისკოგრაფია. Step One (1998) Steptacular (1999) Buzz (2000) Light Up the World (2012) Tears on the Dancefloor (2017) დისკოგრაფია საიტზე Discogs