laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ბონიტუ (მატუ-გროსუ-დუ-სული)

ბონიტუ (პორტ. Bonito) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 315 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 587 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.97 კმ²-ზე. ფართობი 4 934 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
კარაკოლი (მატუ-გროსუ-დუ-სული)

კარაკოლი (პორტ. Caracol) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 212 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 398 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.83 კმ²-ზე. ფართობი 2 950 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
გია-ლოპის-და-ლაგუნა

გია-ლოპის-და-ლაგუნა (პორტ. Guia Lopes da Laguna) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 272 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 366 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.56 კმ²-ზე. ფართობი 1 210 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
ჟარდინი (მატუ-გროსუ-დუ-სული)

ჟარდინი (პორტ. Jardim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 259 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 346 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.06 კმ²-ზე. ფართობი 2 201 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
ნიუაკი

ნიუაკი (პორტ. Nioaque) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 391 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.67 კმ²-ზე. ფართობი 3 923 კმ²-ია. მატუ-გროსუ-დუ-სული ბრაზილიის შტატები ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
იდეალიზმი

იდეალისტური (ფრანგ. idéalisme, ბერძ. idéa, იდეა) — ამ ფილოსოფიური მიმდინარეობის თანახმად სულიერება ითვლება პირველ ამომავალ ცნებად, ხოლო მატერია, ბუნება, ფიზიკური სამყარო და მათი შემეცნება მეორადად, განპირობებულად. ამგვარად იდეალიზმი უპირისპირდება მატერიალიზმს. Immanuel Kant's Critique of Pure Reason with an historical introduction by Ludwig Noiré, available at [1] დაარქივებული 2014-05-20 საიტზე Wayback Machine. Kierkegaard, Søren. Concluding Unscientific Postscript, Princeton, ISBN 978-0-691-02081-5 Neujahr, Philip J., Kant's Idealism, Mercer University Press, 1995 ISBN 0-86554-476-X Watts, Michael. Kierkegaard, Oneworld, ISBN 978-1-85168-317-8 A.C. Grayling-Wittgenstein on Scepticism and Certainty დაარქივებული 2011-07-07 საიტზე Wayback Machine. Science and Health with Key to the Scriptures by Mary Baker Eddy დაარქივებული 2006-06-07 საიტზე Wayback Machine.
ვოროტნავანქი

ვოროტნავანქი (სომხ. Որոտնավանք) — სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში. მდებარეობს მდინარე ვოროტანის მახლობლად. სოფლებს ვაღატინსა და ვოროტანს შუა, სიუნიქის პროვინციაში. კომპლექსი გარშემორტყმულია შემოსევებისაგან თავდაცვის მიზნით აგებული კედლით. მონასტრის ეზოში იდგა სვეტი, რომელიც იყო სიმბოლო იმისა, რომ აქ ბერები ღვთისმსახურებდნენ და აქ ხდებოდა მეფეთა კურთხევა. შუა საუკუნეების სომეხი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი ჰოვან ვოროთნეცი (1315 - 1398), რომელმაც ვარდაპეტარანის უნივერსიტეტის დამაარსებლად ითვლება, ვოროტნავანქში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, ერევანი: Matit Graphic Design Studio ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ვოროტნავანქი Armeniapedia.org: ვოროტნავანქი
ბენთოსი

ბენთოსი (ბერძნ. βένθος benthos – სიღრმე) — ზღვისა და კონტინენტური წყალსატევების გრუნტში ან გრუნტზე ბინადარი ორგანიზმების ერთობლიობა. არსებობს ცხოველური (ზოობენთოსი) და მცენარეული (ფიტობენთოსი) ბენთოსი. წყალსატევის ფსკერზე ცხოვრების ნირის მიხედვით ზოობენთოსში განასხვავებენ გრუნტში ან გრუნტზე მცხოვრებ მოძრავ, ნაკლებად მოძრავ, უძრავ, ნაწილობრივ გრუნტში ჩაფლულ ან გრუნტზე მიმაგრებულ ცხოველებს. კვების მიხედვით ზოობენთოსი იყოფა მტაცებლებად, მცენარისმჭამელებად, დეტრიტისმჭამელებად და სხვა. ზღვის ფსკერზე მცხოვრები ზოგი ცხოველის მიკუთვნება ბენთოსური ან პელაგიური ორგანიზმებისათვის ძნელდება, რის გამოც მათ პლანქტობენთოსსა და ნექტობენთოსს უწოდებენ. მენთოსური ორგანიზმები შეიძლება იყოს მსხვილი (მაკრობენთოსი), საშუალო (მეზობენთოსი), მცირე (მიკრობენთოსი) და წვრილი, უბაქტერიებო ბენთოსი (მეიბენთოსი). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 306—307.
სომხეთის საზღვრის დაცვა

სომხეთის საზღვრის დაცვა (სომხ. Հայաստանի սահմանի պահակություն) — სომხეთის შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფი, რომელიც პასუხისმგებელია მეზობელ თურქეთთან, აზერბაიჯანთან, ირანთან და საქართველოსთან საზღვრის დაცვასა და მონიტორინგზე. საზღვრის დაცვა სომხეთში, გიუმრის 102-ე სამხედრო ბაზაზე დისლოცირებულ რუსულ სამხედრო კონტიგენტთან ერთად ახორციელებს საქმიანობას. 1992 წლის 28 იანვარს საზღვრის დაცვის შექმნის შემდეგ დანაყოფი თავდაცვის სამინისტროს ფარგლებში მუშაობდა, მაგრამ 2004 წელს ის ეროვნული უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში გადავიდა. ეროვნული უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს შეიარაღებაშია 5 БМД-1, 35 БМП-1, 3 БМП-1К, 5 БТР-60 და 18 БТР-70. თურქეთ-სომხეთის საზღვარი. შირაკის პროვინცია, სომხეთი აზერბაიჯან-სომხეთის საზღვარი. სომხეთის არტილერია სოფელ ნორაშენთან ახლოს, ტავუშის პროვინცია, სომხეთი. სომხეთის შეიარაღებული ძალები სომხეთის ჯარი სომხეთის სამხედრო-საჰაერო ძალები სომხეთის საჰაერო თავდაცვა ↑ Eaton, Mark. "Major Trends in Military Expenditure and Arms Acquisitions by the States of the Caspian Region" in The Security of the Caspian Sea Region. Gennadii Chufrin (ed.) Oxford: Oxford University Press, 2001, pp. 89-90. ↑ International Institute for Strategic Studies, The Military Balance 2013. London: Routledge, 2013, p. 216.
ბეპუ

ბეპუ, (იაპ. 別府市, Beppu-shi) ქალაქი იაპონიაში (ოიტის პრეფექტურა), კუნძულ კიუსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ბეპუს ყურის ნაპირზე. 135 ათ. მცხოვრებით. რკინიგზის სადგური; მსუბუქი და ქიმიური მრეწველობის საწარმოები. ბეპუ ცნობილი კურორტია. ცხელი მინერალური წყაროები. ბალნეოლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 311.
ბეჟანიანი

„ბეჟანიანი“ — ქართული ხალხური სიტყვიერების ძეგლი. საფუძვლად დაედო „როსტომიანის“ ერთი ეპიზოდი ბეჟანისა და მანიჟეს (მანიჟავის) სამიჯნურო თავგადასავალი. ბერნარდე ნეაპოლელის გადმოცემით, „ბეჟანიანი“ ძალზე პოპულარული იყო ძველ საქართველოში. ცნობილია მისი ქართლური, კახური, იმერული, ფშაური, ხევსურული, სვანური ვარიანტები. XIX საუკუნის ბოლოს „ბეჟანიანი“ თორმეტჯერ გამოიცა. გვახარია ა., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 311.
ორი განაჩენი

ორი განაჩენი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1926 წელს. ნაწარმოები ფსიქოლოგიური ხასიათისაა და ადამიანის სულიერ მდგომარეობას აღწერს დანაშაულის ჩადენის დროს. მოთხრობის მთავარ გმირს ლაზარე ჩიჩილაშვილს (ბაჩილას) ტრაგიკული ბედი ეწია: ცხოვრების მღვრიე ტალღებმა გზა-კვალი აუბნია და მძიმე დანაშაული ჩაადენინა. თუმცა სასამართლომ გაამართლა, ბაჩილამ საკუთარ თავს თვითონ გამოუტანა განაჩენი. ლაზარე ჩიჩალაშვილი, ახალგაზრდა სოფლელი ბიჭი, რომელიც ურემზე მუშაობდა თავის უფროს ძმა მათესთან ერთად ქალაქში ჩამოვიდა. აქ მისმა ძმამ რუსი გოგო გაიცნო, რომელიც ლაზარესაც მოეწონა, თუმცა გოგონას იგივე დამოკიდებულება არ გამოუვლენია. ამის შემდეგ ის და მათე მუდამ ცდილობდნენ ბაჩილას მოშორებას. ერთხელ კი როცა ძმამ მოატყუა ბაჩილამ ჩხუბი დაიწყო და შემთხვევით შემოაკვდა. ციხეში დიდ ხანს უცადა განაჩენს. თუმცა მოსამართლემ გაამართლა, რადგან ეს შემთხვევითი მკვლელობა იყო. როცა ბაჩილა გამოუშვეს მან დაინახა მშობლები, რომელთაც არც კი დაუცადეს ისე წავიდნენ სოფელში. ბაჩილა, რომელიც თვლიდა, რომ ძმის სიკვდილში დამნაშავე იყო, ჩავიდა სოფელში და იმავე ღამით თავი ჩამოიხრჩო. მიხეილ ჯავახიშვილი ხშირად ძლიერი ექსპრესიით ხატავს ადამიანის მალულ გრძნობებს, ცხოველურ ინსტინქტებს, ადამიანის შინასამყაროში მოქმედ სტიქიურ, გონებით აულაგმავ ძალებს. ასეა ,,ორ განაჩენშიც”. მოთხრობის მთავარი პერსონაჟი პრიმიტიული სულის და გონების ადამიანია (როგორც კაენი ვაჟას პოემაში), ინსტინქტები და უმართავი ემოციური იმპულსები კი ამგვარ ადამიანში უფრო ადვილად მძლავრობენ. ჯიბრის, შურისძიების, რისხვის ბრმა ძალას, უგუნურ ბოღმას ჯავახიშვილის პერსონაჟი ძმის მკვლელობამდე მიჰყავს. მას რომ გონების თვალი ახელილი ჰქონდეს, დაინახავდა – მისი ,,სატრფო” ჩვეულებრივი მეძავია და ამით ყველაფერი დასრულდებოდა. მწერალი დაუნდობელი ირონიით წარმოსახავს ბაჩილას ,,მიჯნურობას”, მის უბადრუკ ყოფას ციხეში, იმას, თუ როგორ მოტეხა და დააბეჩავა იგი ჩადენილმა ცოდვამ. ეს ირონია იმითაც არის გამოწვეული, რომ თუმცა ბაჩილა ითრგუნება დანაშაულის გრძნობით (რომელსაც პატიმრების მსახურებით და შრომით იყუჩებს), მაგრამ ნათლად ვერ აცნობიერებს, რა საშინელება ჩაიდინა. ოღონდ როცა იგი შემდგომ, სასამართლოზე მომხდარის ზეგავლენით, თანდათან წვდება თავისი ცოდვის მთელ სიმძიმეს, ირონია ავტორის ღრმა თანაგრძნობით იჩრდილება. მიხეილ ჯავახიშვილი ადამიანის არსების ცხოველური საწყისის ირონიული წარმოჩენით არ კმაყოფილდება. მისი მსოფლაღქმა უფრო რთულია და ის ხედავს იმასაც, რომ ადამიანში ზნეობრივ საწყისსაც ღრმა ძირები აქვს. მას სურს ადამიანში ადამიანურობის პოვნა, ყველაფერზე მეტად აინტერესებს ადამიანში სინდისის გონიერი ხმის აღმოცენების და გაძლიერების პროცესი. ტრაგიკულ ჩიხს ის ქმნის, რომ როდესაც მოთხრობის გმირი ,,გაადამიანდება”, გონების თვალს ახელს, საკუთარი დანაშაულის უშეღავათო შეფასებას შეძლებს, მისი ცხოვრების გაგრძელება სწორედ ამის გამო შეუძლებელი ხდება. "ლაზარე ჩიჩალაშვილი" - მთავარი პერსონაჟი(ბაჩილა). "მაშკა" - რუსი გოგონა, რომელიც ბაჩილას შეუყვარდება. "მათე" - ბაჩილას ძმა. "მაშკას დედა" - ბაჩილას გამუდმებით ლანძღავს და უშლის თავის შვილთან შეხვედრას. "ორი განაჩენი" goodreads.com-ზე ↑ https://repetitori.wordpress.com
დენფის სიმპტომი

დენფის სიმპტომი — სამედიცინო სიმპტომი, რომელიც ხასიათდება ხველისას მუცლის მარჯვენა ქვედა კვადრანტის არეში ტკივილის გაზრდით. ეს შეიძლება მიუთითებდეს აპენდიციტზე. სიმპტომი ატარებს ბრიტანელ-ამერიკელი ფიზიკოსის ოსბორნ ჯობი დენფის სახელს. ↑ Sachdeva, Anupam; Dutta, AK (31 August 2012) Advances in Pediatrics. JP Medical Ltd, გვ. 1432. ISBN 978-93-5025-777-7.  ↑ დაარქივებული ასლი. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-16. ციტირების თარიღი: 2015-10-05. ↑ Small V (2008) Surgical emergencies. In Dolan B and Holt L (eds) Accident and Emergency: Theory into Practice, 2nd edition. Elsevier.
ბერგამოტი

ბერგამოტი (ლათ. Citrus bergamia) — მარადმწვანე ხეხილოვანი მცენარე (სიმაღლით 3— 5 მ) ტეგანისებრთა ოჯახისა (ნარინჯოვანთა ქვეოჯახი). ნაყოფი საშუალო სიდიდისაა, მსხლისებრი ფორმის; კანი ოქროსფერ-ყვითელია, სპეციფიკური სუნი აქვს. ტბილოვანი ყვითელია, მომჟავო ან მჟავე, ოდნავ მომწარო გემო დაჰკრავს. საჭმელად ნაკლებად იყენებენ. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროზეა. ბერგამოტის ნაყოფის კანისაგან, ყვავილებისაგან, ფოთლებისა და ყლორტებისაგან მიიღება ბერგამოტის ეთეროვანი ზეთი (1,75%-მდე), რომელსაც იყენებენ პარფიუმერიასა და საკონდიტრო წარმოებაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 312.
მასუს ნიშანი

მასუს ნიშანი — განვითარდა და პოპულარულია სამხრეთ-დასავლეთ ინგლისში, ექიმი პაციენტს საჩვენებელი და შუა თითით ეხება მახვილისებური მორჩზე და ჩაუყვება ამ არიდან მარცხნივ და მარჯვნივ თეძოს ფოსოსკენ. დადებითია მასუს სიმპტომი, თუ პაციენტს განუვითარდა სახის გრიმასი, იმავე მხარეს ანუ ცალმხრივად. ↑ Acute appendicitis - Humes and Simpson 333 (7567): 530 - BMJ
ქოლესტერინი

ქოლესტერინი (ძვ.-ბერძ χολή — ნაღველი და στερεός — მყარი) — ორგანული შენაერთი, ცხიმოვანი (ლიპოფილური) სპირტი, რომელსაც შეიცავენ ცოცხალი ორგანიზმების უჯრედების მემბრანები (გამონაკლისი არის სოკო და პროკარიოტები). მცენარეულ ცხიმში ქოლესტერინის შემცველობა არის 100გ., ხოლო პალმის ზეთში — 2,3 — 2,6 მგ., როდესაც ნაღების კარაქში — 180-190 მგ. ის წყალში უხსნადია, იხსნება მხოლოდ ცხიმებსა და ორგანულ გამხსნელებში. ქოლესტერინის დაახლოებით 80%-ს გამოიმუშავებს ადამიანის ორგანიზმი: (ღვიძლით, კუჭ-ნაწლავებით, თირკმლით, თირკმელზედა ჯირკვლებით, სქესური ჯირკვლებით), ხოლო დანარჩენი 20% ორგანიზმს მიეწოდება საკვებიდან. ქოლესტერინი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ვარდანაკერტის ბრძოლა

ვარდანაკერტის ბრძოლა (სომხ. Վարդանակերտի ճակատամարտ) — ბრძოლა სომხებსა და ომაიანთა სახალიფოს შორის. გაიმართა 702 წელს, როდესაც სმბატ ბაგრატუნმა დაამარცხა ომაიანთა სახალიფოს 8 000-იანი არმია ნახჭევნის გარნიზონიდან. სმბატმა, ბიზანტიის დახმარებით, შეძლო სომხეთის უმეტესი ნაწილის ხელახლა დაკავება და არაბების ქვეყნის გარეთ განდევნა. მიუხედავად მოპოვებული წარმატებისა, სახალიფოს სარდლებმა — მუჰამად იბნ მარვანმა და მასლამა იბნ აბდ ალ-მალიქმა მალევე აღადგინეს და უზრუნველყვეს მუსლიმთა კონტროლი სომხეთზე ნახჭევნის კათედრალში მთავართა (ნახარარები) ოჯახების ფართომასშტაბიანი ჟლეტით 705 წელს. ↑ Ghevond, Histoire des Guerres et Conquêtes des Arabes en Arménie, translated by Chamazarian, Paris, 1856, p. 23 ↑ Marc Ferro, The Use and Abuse of History: or How the Past is Taught to Children, (Routledge, 2003), 217.
სომხეთის ისტორიული რეგიონები

ისტორიული სომხეთი (სომხ. Մեծ Հայք) იყოფოდა 15 პროვინციად. პროვინციებს „აშხარჰი“ (სომხ. աշխարհ) ერქვა, რაც სომხურ ენაზე „მსოფლიოს“ ნიშნავს. სომხეთის მთიანეთი სომხეთის სამეფო კილიკიის სომეხთა სამეფო მცირე სომხეთი ჰამშენი სომხეთის შუამდინარეთი ↑ Մեծ Հայքի Նահանգներն ըստ «Աշխարհացույցի». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-04-05. ციტირების თარიღი: 2015-10-05.
არმენ დარბინიანი

არმენ დარბინიანი (სომხ. Արմեն Դարբինյան; დ. 23 იანვარი, 1965, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — სომეხი პოლიტიკოსი. სომხეთის პრემიერ-მინისტრი 1998-1999 წლებში. არმენ დარბინიანი დაიბადა 1965 წლის 23 იანვარს, გიუმრიში. უმაღლესი განათლება მიიღო მოსკოვში, რის შემდეგაც კვლავ მშობლიურ ქვეყანაში დაბრუნდა. 1994-1997 წლებში არმენ დარბინიანს მნიშვნელოვანი თანამდებობა ეკავა სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნულ ბანკში, ხოლო 1997 წელს ის გახდა სომხეთის ფინანსთა მინისტრი. 1998 წლის 10 აპრილს არმენი რობერტ ქოჩარიანის ნაცვლად დამოუკიდებელი სომხეთის რიგით მე-6 პრემიერ-მინისტრი გახდა. მან ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1999 წლის 11 ივნისამდე. ამის შემდეგ, ის გახდა სომხეთის ეკონიმიკის მინისტრი, მაგრამ 2000 წელს ეს თანამდებობაც დატოვა. არმენ დარბინიანი 2001 წლიდან არის რუსულ-სომხური უნივერსიტეტის რექტორი. არმენ დარბინიანი არ არის არცერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი და არც არასდროს ყოფილა. არმენ დარბინიანის მოკლე ბიოგრაფია დაარქივებული 2015-10-17 საიტზე Wayback Machine. არმენ დარბინიანის ბიოგრაფია
ზურაბ ბალაშვილი

ზურაბ ბალაშვილი (დ. 17 დეკემბერი, 1981 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — 2008 წლის რუსეთ საქართველოს შეიარაღებული კონფლიქტის გმირი. სიკვდილის შემდეგ მიიღო მედალი მხედრული მამაცობისათვის. ზურაბ ბალაშვილი დაიბადა 1981 წლის 17 დეკემბერს სოფელ ნაფარეულში. 18 წლის ასაკში წავიდა ერთწლიან სავალდებულო სამხედრო სამსახურში. დაბრუნების შემდეგ 2 წელი მუშაობდა სახელმწიფო დაცვის სამსახურში. 2002 წელს, 4 წლიანი სამხედრო კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ, გახდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების სამხედრო. მსახურობდა ერაყში. დაბრუნების შემდეგ ერთ წელიწადში დაქორწინდა. 2008 წლის 9 აპრილს შეეძინა ქალიშვილი ლიკა. 9 აგვისტოს სოფელ ნიქოზზე მიტანილი რუსული საავიაციო შეტევისას ზურაბ ბალაშვილს კასეტური ბომბის ანასხლეტი მოხვდა და სასიკვდილდ დაიჭრა. 21-ე ბატალიონში ის ერთადერთი დაღუპული იყო. მისი თანამებრძოლების თქმით, ზურას უკანასკნელი თხოვნა მის ოჯახზე ზრუნვა იყო. gmirebi.ge დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
ბერგი

საკუთარი სახელი ბერგი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბერგი, ალბან — ავსტრიელი კომპოზიტორი ბერგი, აქსელ — რუსი რადიო-ტექნიკოსი ბერგი, ეიჟენ — ოქტომბრის რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე ბერგი, ლევ — რუსი ფიზიკოსი
ალაშკერტი (საფეხბურთო კლუბი)

საფეხბურთო კლუბი ალაშკერტი (სომხ. Ալաշկերտ Ֆուտբոլային Ակումբ) — სომხური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ერევანში. დაარსდა 1990 წელს, მარტუნში. ასპარეზობს სომხეთის პრემიერლიგაში. კლუბი დაარსდა 1990 წელს გეღარქუნიქის პროვინციის ქალაქ მარტუნში. სომხეთის პრემიერლიგაში პირველად ითამაშა 1992 წელს, 24 კლუბიან ჩემპიონატში დაიკავა ბოლო ადგილი და დაქვეითდა სომხეთის პირველ ლიგაში. 6 წლიანი უთამაშებლობის შემდეგ კლუბი დაუბრუნდა ქვეყნის ჩემპიონატს, 1998 წლის სეზონში, პირველი ლიგის გათამაშებაში დაიკავა მე-6 ადგილი. შემდეგ, 1999 წლის სეზონში ჩემპიონატში მონაწილეობა აღარ მიუღია. მოგვიანებით, 2000 წელს კლუბი დაიშალა. 2011 წლის ბოლოს, „ალაშკერტი“ აღადგინა გამოჩენილმა ბიზნესმენმა და მეწარმემ ბაგრატ ნავოსიანმა, რომელიც წარმოშობით მარტუნიდან არის. მწვრთნელად დაინიშნა წარსულში ცნობილი სომეხი ფეხბურთელი ალბერტ სარქისიანი, რომელმაც მოკლე დროში შეძლო გუნდის შეკრება, დაიმატა ახალგაზრდა ფეხბურთელები ადგილობრივი სკოლებიდან, ასევე „პიუნიკიდან“ და „მიკადან“. 2012-13 წლების სეზონში კლუბი შეუერთდა სომხეთის პირველ ლიგას, სადაც შეძლო პირველი ადგილის მოპოვება. საშინაო მატჩებს ატარებდა ერევანში, ნაირის სტადიონზე. მარტუნის ცენტრალური სტადიონის რეკონსტრუქციის შემდეგ კლუბი დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქში. 2013 წლის თებერვალში კლუბმა შეიძინა ერევანში მდებარე ნაირის სტადიონი, რომელიც კლუბის ძირითადი სტადიონი გახდა. შედეგად 2013-14 წლების სეზონისთვის კლუბმა შეიცვალა ადგილმდებარეობა, მარტუნიდან გადავიდა ერევანში. „ალაშკერტის“ სტატისტიკა სომხეთის ჩემპიონატებში ალბერტ ოჰანიანი (1992) ალბერტ სარქისიანი (1 იანვარი, 2012 – 30 აპრილი, 2013) არმენ სანამიანი (30 აპრილი, 2013 – 23 ოქტომბერი, 2013) არმენ გიულბუდაგჰიანცი (2 ნოემბერი, 2013 – 30 აგვისტო, 2014) აბრაჰამ ხაშმანიანი (31 აგვისტო, 2014 – დღემდე) ოფიციალური საიტი. პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური) ↑ RSSSF Armenia (and subpages per year)
ანდრანიკ მარგარიანი

ანდრანიკ მარგარიანი (სომხ. Անդրանիկ Մարգարյան) — სომხეთის პრემიერ მინისტრი 2000 წლის 12 მაისიდან მის გარდაცვალებამდე, 2007 წლის 25 მარტის ჩათვლით. ის იყო სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის წევრი. მარგარიანი დაიბადა ერევანში, სომხეთის საბჭოთა რესპუბლიკაში. მისი ოჯახი თავის დროზე სასუნში (თურქეთი) ცხოვრობდა. თუმცა სომეხთა გენოციდის გამო მოუწიათ ერევანში დასახლება. მან ისწავლა კიბერნეტიკა ერევნის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში. ის პროფესიით კომპიუტერული ინჟინერი გახდა. მარგარიანი პოლიტიკაში გამოჩნდა გვიან 1970-იან წლებში მაშინ, როცა შეუერთდა იმ დროს უკანუნო ეროვნულ ერთიანობის პარტიას. ეს უკანასკნელი სომხეთის საბჭოთა კავშირიდან გამოყოფისათვის იბრძოდა. მარგარიანი დიდი ხნის მანძილზე აკრიტიკებდა არსებულ ტოტალიტარულ სტრუქტურას. 1974 წელს ის დააკავეს ორი წლით. პატიმრობა მოიხადა ლაბორის ბანაკებში ანტისაბჭოური იდეოლოგიის გამო. 1992 წელს მარგარიანი გახდა სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის რეგისტრირებული წევრი. პარტიისა რომელიც იყო პირველი რეგისტრირებული პარტია სომხეთის მე-3 რესპუბლიკაში. ის იყო პარტიის თავმჯდომარე 1993 წლიდან გარდაცვალებამდე. 2000 წელს გახდა სომხეთის პრემიერ მინისტრი მას შემდეგ, რაც სომხეთის პარლამენტში ტერაქტი მოხდა და ამ ტრაგედიას მანამდელი პრემიერ მინისტრი ვაზგენ სარქისიანი შეეწირა. ტერაქტის შემდეგ 2000 წლის 2 მაისამდე პრემიერ მინისტრად ვაზგენის ძმა არამ სარქისიანი დაინიშნა, რომელიც მარგარიანმა შეცვალა. 2007 წლის 25 მარტს გულის შეტევით გარდაიცვალა. მის რეზიდენციასთან ორი სამედიცინო დახმარების მანქანა იდგა, მათი განცხადებით მარგარიანმა რეანიმაციულ მკურნალობას აღარ უპასუხა. დაკრძალულია კომიტასის პანთეონში. ↑ Armenian PM dies of heart attack. BBC News (2007-03-25). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-03-30. ციტირების თარიღი: 2007-03-25. ↑ Jefferies, Ian (2003). The Caucasus and Central Asian Republics at the Turn of the Twenty-First Century. Routledge, გვ. 66. ISBN 0-415-32592-7.  ↑ Adrineh Der-Boghossian. (July 13, 2010) ATP adds to Irind's community improvement. Armenian Reporter. ციტირების თარიღი: July 20, 2010. ↑ 4.0 4.1 4.2 Andranik Markaryan Biography. ციტირების თარიღი: 2007-03-25. ↑ The passing of a statesman. Armenian Reporter. ციტირების თარიღი: 20 January 2013. ↑ Andranik Markaryan Death. ციტირების თარიღი: 2007-03-25.
ბერგმანი

საკუთარი სახელი ბერგმანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბერგმანი, ინგმარ — შვედი რეჟისორი ბერგმანი, ინგრიდ — შვედი მსახიობი ბერგმანი, ტორბენ ულაფ — შვედი ქიმიკოსი და მინერალოგი ბერგმანი, ჰიალმარ — შვედი მწერალი
ნერსეს III

ნერსეს III მშენებელი, ნერსე იშხნელი (სომხ. Ներսես Գ Շինող) (გ. 661) — სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის კათოლიკოსი 641-661 წლებში. კათოლიკოსი გახდა ეზრა I-ის შემდეგ. ნერსესი, იგივე ნერსე, იყო სომხურის სამოციქულო ეკლესიის ქართველი (ტაოდან) არმენიზებული კათალიკოსი. მისი კათოლიკოსობის პერიოდში სომხეთს ძალიან ცუდი დრო ედგა და არსებობდა უამრავი პრობლემა. ქვეყანას არჩევანი უნდა გაეკეთებინა ორი მეზობლის — ბიზანტიის იმპერიასა და სასანიანთა იმპერიას შორის. კათოლიკოსად გახდომამდე, ნერსესი მსახურობდა ჯარში. 641 წელს ის კათოლიკოსი გახდა. ნერსეს III-ს მშენებელი უწოდეს. მისი საქმიანობა ძირითად მიმართული იყო უძველესი ტაძრების აღდგენისკენ. მის სახელს უკავშირდება ხორ-ვირაპის აღდგენა. გარდაიცვალა 661 წელს. ერთ-ერთი ვერსიით დაკრძალულია ხორ-ვირაპში. მის შემდეგ კი კათოლიკოსი გახდა ანასტას I. სომხეთის კათოლიკოსები — ნერსეს I, ნერსეს II, ნერსეს III და ნერსეს IV ↑ მიტროპოლიტი ანანია (ჯაფარიძე), ალბანეთი: ალბანეთი საკათალიკოსო და საქართველოს ეკლეიის იურისდიქცია კახეთსა და ჰერეთში., თბილისი: საქართველოს საპატრიარქოს რეალური ისტორიის დამდგენი მუდმივმოქმედი კომისია, 2022. — გვ. 258, 321, 360, ISBN 978-9941-8-4182-8.
ბერდიკის ციხე

ბერდიკის ციხე — ისტორიული ციხესიმაგრე ქვემო ქართლში (თანამედროვე ბოლნისის მუნიციპალიტეტში), მდინარე ბოლნისისწყლის (ფოლადაურის) მარჯვენა მხარეს, ახლანდელი სოფელ ფოლადაურის მახლობლად, მაღალ კლდოვან მთაზე. სახელი ეწოდა ისტორიული სოფლის ბერდიკის მიხედვით. შემორჩენილია გალავანი და ორი კოშკი, რომელთაგან ერთი ოთხსართულიანია. ციხე შუადეოდალურ ხანაშია აგებული. იგი კონტროლს უწევდა ფოლადაურის ხეობით მიმავალ უმოკლეს გზას, რომელიც „მგლისკარის“ უღელტეხილით ლორეში გადადიოდა. ბერძენიშვილი დ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 399, თბ., 1997 წ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 315. ზაქარაია პ., ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე, თბ., 2002 წ.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში

2015 წლის მონაცემებით ბოსნია და ჰერცეგოვინაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 2 ძეგლია, რაც საერთო რაოდენობის 0,2 %-ია (სულ 1031). ორივე ობიექტი კულტურული კრიტერიუმის ნიშნითაა შეტანილი სიაში, 2015 წლის მდგომარეობით ბოსნია და ჰერცეგოვინაში მდებარეობს 8 მსოფლიოს მემკვიდრეობის კანდიდატი ძეგლი.. ბოსნია და ჰერცეგოვინამ იუნესკოს კულტურული მმკვიდრეობის ძეგლების დაცვის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1993 წლის 12 ივლისს. პირველი ობიექტი მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში 29-ე სესიის დროს შეიტანეს, 2005 წელს. ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით. წითელი წერტილებით მონიშნულია სტეჩკების მდებარეობა. მოსტარის ხიდი მეჰმედ-ფაშას ხიდი ↑ Tentative. UNESCO World Heritage Centre. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-20. ციტირების თარიღი: 4 декабря 2010. ↑ The States Parties - Bosnia and Herzegovina. unesco.org. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-20. ციტირების თარიღი: 4 декабря 2010.
ბერე არდანპონი

ბერე არდანპონი, კომშა მსხალი, ბელგიური წარმოშობის საზამთრო მსხლის ჯიში. ნაყოფი ზარისებრია, ფორმით კომშსაც წააგავს. საშუალოდ 180—200 გ იწონის, თხელკანიანია, სიმწიფეში მოყვითალო-ჩალისფერი, მუქწინწკლებიანი. რბილობი თეთრია, ნაზი, ჭარბწვნიანი. მოტკბო-მომჟავო, კრეფენ ოქტომბრის ბოლოს. სამომხმარებლო სიმწიფეს დეკემბერ-იანვარში აღწევს. ხე დიდია, მოსავალს გვიან იძლევა, დიდხანს ძლებს, უხვად მსხმოიარეა (160—200 კგ ხიდან). ბერე არდანპონი გავრცელებულია უკრაინასა და რსფსრ-ის სამხრეთ ნაწილში. საქართველოში დარაიონებულია კახეთის, ქართლისა და მესხეთის ზონებში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 315.