laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ვოსხოდი (კოსმოსური პროგრამა)

„ვოსხოდი“ (რუს. Восход) — გეოცენტრულ ორბიტაზე გასაფრენი საბჭოთა მრავალადგილიანი კოსმოსური ხომალდების სერიის სახელწოდება. „ვოსხოდ-1“ — სამადგილიანი კოსმოსური ხომალდი, მასა 5320 კგ. ორბიტაზე გაიყვანეს 1964 წლის 12 ოქტომბერს ვ. კომაროვის მეთაურობით. ხომალდში იყვნენ აგრეთვე მეცნიერი თანამშრომელი კ. ფეოქტისტოვი და ექიმი ბ. ეგოროვი. ორბიტის პერიგეუმის სიმაღლე იყო 177.5 კმ, აპოგეუმისა — 408 კმ. იფრინა 1 დღე-ღამე და დაეშვა კუსტანაიდან 312 კმ-ზე ჩრდილო-აღმოსავლეთით. კონსტრუქციისა და მოწყობილობის მიხედვით „ვოსხოდ-1“ განსხვავდებოდა „ვოსტოკის“ სერიის კოსმოსური ხომალდებისაგან. „ვოსხოდს“ ჰქონდა რბილად დაჯდომის სისტემა, აგრეთვე სარეზერვო სამუხრუჭო ძრავიანი ხელსაწყო, ახალი აპარატურა (იონურგადამწოდიანი დამატებითი საორიენტაციო სისტემა, გაუმჯობესებული სატელევიზიო და რადიოტექნიკური აპარატურა და სხვა). ფრენის მიზანი იყო მრავალადგილიანი პილოტირებული კოსმოსური ხომალდის გამოცდა ჯგუფური ფრენის დროს, კოსმონავტთა შრომისუნარიანობის გამოკვლევა, ფიზიკურ-ტექნიკური და სამედიცინო-ბიოლოგიურ გამოკვლევათა გაფართოებული პროგრამის ჩატარება და სხვა. ვ. კომაროვი კ. ფეოქტისტოვი ბ. ეგოროვი „ვოსხოდ-2“ — ორადგილიანი კოსმოსური ხომალდი. კოსმოსში იფრინა 1965 წლის 18-19 მარტს, ჯამში 26 საათი. მისი ორბიტის აპოგეუმის სიმაღლე იყო 498 კმ, პერიგეუმისა — 173 კმ. ხომალდს ჰქონდა რაბის ნაკვეთური და კოსმოსში ადამიანის გამოსასვლელად საჭირო მოწყობილობა. მეთაურობდა პ. ბელიაევი, მეორე პილოტი იყო ა. ლეონოვი. ამ ფრენის დროს პირველად კოსმონავტიკის ისტორიაში კოსმონავტი (ა. ლეონოვი) ღია კოსმოსურ სივრცეში გავიდა. იგი იმყოფებოდა სიცოცხლის უზრუნველყოფის ავტომატური სისტემით აღჭურვილ სკაფანდრში, კოსმოსური ხომალდის კაბინის გარეთ დაჰყო 20 წთ, აქედან რაბის გარეთ ღია კოსმოსში — 12 წთ, რითაც დაამტკიცა კოსმოსური ხომალდის გარეთ კოსმონავტის ყოფნისა და მუშაობის შესაძლებლობა. ეს პროცესები გადაიღო ხომალდზე მოთავსებულმა კინოკამერებმა. ხომალდი ხელის მართვის სისტემის გამოყენებით რბილად დაეშვა პერმის მახლობლად. პ. ბელიაევი ა. ლეონოვი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 459.
ბესარიონ წერედიანი

ბესარიონ წერედიანი (დ.1901, მესტია, ლატალი — გ.1938, 14 იანვარი) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, ფილოსოფოსი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, მათემატიკის ფაკულტეტი, ფილოსოფიის ფაკულტეტი. იგი პირველი ლატალელი და ზემო სვანეთიდან ერთ-ერთი პირველთაგანია, ვინც უმაღლესი განათლება მიიღო და დაამთავრა ორი ფაკულტეტი. იგი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მან დაწერა ვრცელი გამოკვლევა სპინოზას ფილოსოფიაზე, რომლის ძირითადი ნაწილი ჩეკას დროს განადგურდა, გადარჩა მხოლოდ რამდენიმე ფრაგმენტი. 1937 წელს დააპატიმრეს ანტისაბჭოთა საქმიანობის ბრალდებით და დახვრიტეს 1938 წლის 14 იანვარს. იგი ცნობილი იყო, როგორც "მთის არწივი" ეროვნული მოძრაობის გარიჟრაჟზე. სვანეთი და სვანები, ირაკლი დვალი, გივი ქურდიანი, თბილისი, 2014, გვ.438 ბესარიონ წერედიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ისრაელ ადესანია

ისრაელ ადესანია (დ. 22 ივლისი, 1989) — ახალზელანდიელი შერეული საბრძოლო ხელოვნების (MMA) მებრძოლი, კიკბოქსერი, ყოფილი მოკრივე. დაბადებულია 22 ივლისს, 1989 წელს ქალაქ ლაგოსში, ნიგერია. მისი მამა ოლუვაფამი ბუღალტერი, ხოლო დედა ტაივო, ექთანია. ადესანია კრისლენდის სკოლაში სწავლობდა, როდესაც იგი ტაეკვანდოს ჯგუფში გაწევრიანდა და ვარჯიშობდა მანამდე, სანამ დედამ ტრამვის გამო არ გამოიყვანა. 1999 წელს იგი განაში გადავიდა 10 თვით მშობლებთან ერთად. იმის გამო, რომ მათ მშობლებს ბავშვებისთვის კარგი განათლების მიცემა სურდათ. ის როტურუაში დასახლდა, ახალ ზელანდიაში.10 წლის ადესანია, როტურუას ვაჟთა საშუალო სკოლაში ჩაირიცხა. ადესანია სკოლის პერიოდში არ ინტერესდებოდა სპორტით, მაგრამ მისი ინტერესი ამ დროს იაპონური ანიმეების მიმართ იყო მიპყრობილი, როგორიცაა Death note და Naruto. 18 წლის ასაკში, როდესაც მან ნახა ფილმი Muay Thai-ზე სახელად Ong-Bak, დაინტერესდა კიკბოქსინგით და დაიწყო ვარჯიში. 2010 წლის მაისში ,ადესანიამ მოიგო პირველი ბრძოლა დაამარცხა ტიმ ანტონიო ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით. მან მოიგო თავისი შემდეგი 6 ბრძოლაც. მისმა ამ გამარჯვებების სერიამ მოიპოვა ადგილი 2014 წლის Kunlun Fight 80 კგ ტურნირზე, რომელიც გაიმართა Kunlun Fight 2-ის დროს. მან წააგო ნახევარფინალი საიმონ მარკუსთან მსაჯების გაყოფილი გადაწყვეტილებით. ადესანიამ ამის შემდეგ მიიღო მონაწილეობა ახალ ზელანდიაში King in the Ring Cruiserweights მეორე ტურნირში. იგი ფინალში გავიდა ,სადაც ჯეიმს ადესი შეხვდა, რომელსაც ნოკაუტით მოუგო. ზედა წონაში ასვლის შემდგომ ადესანიამ მიიღო მონაწილეობა 2015 წლის The Heavyweights III-შიც. ნახევარფინალში მან დენ რობერტს ნოკაუტით მოუგო, ხოლო ფინალში ისევ ჯეიმ ადესს დაუპირისპირდა და ამჯერად ის მსაჯების გადაწყვეტილებით დაამარცხა. 2019 წლის, 13 აპრილს ადესანია დაუპირისპირდა კელვინ გასტელუმს, UFC 236-ზე, საშუალოწონის ჩემპიონატზე, რაც ადესანიას მოგებით დასრულდა. ეს ჩხუბი განიხილებოდა როგორც წლის საუკეთესო ბრძოლა, რომელმაც მიიღო ნომინაცია MMA საინფორმაციო საშუალებების უმეტესი ნაწილიდან. 2019 წლის 6 ოქტომბერს ადესანია რობერტ ვიტეკერს დაუპირისპირდა UFC 243-ზე საშუალოწონის ჩემპიონატზე. ეს ბრძოლაც ადესანიას გამარჯვებით დასრულდა, მან მეტოქე მეორე რაუნდში დაანოკაუტა და იგი UFC ჩემპიონი გახდა. ადესანიამ მას შემდეგ მრავალი ბრძოლა მოიგო, ხოლო მისი შეჩერება ამ პერიოდში მხოლოდ იან ბლაჰოვიჩმა შეძლო UFC 259-ზე, როდესაც ადესანია ერთი წონით ზედა საფეხურზე ავიდა. მან მსაჯების ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით წააგო. ის დღემდე UFC მებძოლია და მისი სტატისტიკა ესე გამოიყურება: 24-3-0. ისრაელ ადესანია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
ბორის ეგოროვი

ბორის ბორისის ძე ეგოროვი (რუს. Борис Борисович Егоров; დ. 26 ნოემბერი, 1937, მოსკოვი — გ. 12 სექტემბერი, 1994, იქვე) — საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1964), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1979), პროფესორი (1984). 1961 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1964 წლიდან კოსმონავტთა რაზმშია. 1964 წლის 12-13 ოქტომბერს ვ. კომაროვთან და კ. ფეოქტისტოვთან ერთად იფრინა კოსმოსში მრავალადგილიან ხომალდ-თანამგზავრ „ვოსხოდ-1“-ით. ეგოროვი იყო ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტის მედიცინის დოქტორი (1965). დაჯილდოვებულია ლენინის ორდენით და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 24.
კონსტანტინე ფეოქტისტოვი

კონსტანტინე პეტრეს ძე ფეოქტისტოვი (რუს. Константин Петрович Феоктистов; დ. 7 თებერვალი, 1926, ვორონეჟი, რსფსრ, სსრკ — გ. 21 ნოემბერი, 2009, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1964), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1969). მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. 1949 წელს დაამთავრა ნ. ბაუმანის სახელობის მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი. მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ორგანიზაციებში. 1964 წლიდან კოსმონავტთა რაზმშია. 1964 წლის 12-13 ოქტომბერს ვ. კომაროვსა და ბ. ეგოროვთან ერთად იფრინა კოსმოსში მრავალადგილიან ხომალდ „ვოსხოდ-1“-ით. იყო მეცნიერი თანამშრომელი. 16-ჯერ შემოუფრინა დედამიწას. ასტრონავტიკის საერთაშორისო აკადემიის წევრ-კორესპოდენტი. ილო ლენინური პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, სხვა ორდენებით და მედლებით. მის საპატივცემულოდ მთვარის უკანა მხარის ერთ-ერთ კრატერს უწოდეს ფეოქტისტოვი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 257.
პავლე ბელიაევი

პავლე ივანეს ძე ბელიაევი (რუს. Павел Иванович Беляев; დ. 26 ივნისი, 1925, სოფელი ჩელიშჩევო, ვოლოგდის ოლქი — გ. 10 იანვარი, 1970, მოსკოვი) — საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1965), სკკპ წევრი (1949-დან). 1942 წელს საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ქარხანაში. 1943 წელს მოხალისედ წავიდა საბჭოთა არმიის რიგებში. ჩარიცხეს ეისკის საზღვაო მფრინავ-გამანადგურებელთა საავიაციო სასწავლებელში, რომელიც დაამთავრა 1945 წელს. მონაწილეობდა იაპონიასთან ომში. 1959 წელს დაამთავრა სამხედრო-საჰაერო აკადემია. 1965 წლის 18 მარტს ა. ლეონოვთან ერთად გაფრინდა კოსმოსში „ვოსხოდ-2“-ით (იყო ხომალდის მეთაური). გაიყვანა ხომალდი ორბიტაზე. 26 სთ იფრინა კოსმოსში, 17-ჯერ შემოუარა დედამიწას და დაფარა 720 ათას კმ-ზე მეტი. დაჯილდოვებულია ლენინის ორდენით და მედლებით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 284.
რაული ჩაგუნავა

რაულ ჩაგუნავა (დ. 24 ოქტომბერი, 1938, თბილისი — გ. 2014) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ქიმიკოსი. სწავლობდა მოსკოვის დიმიტრი მენდელეევის სახელობის ქიმიურ-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფიზიკური ქიმიის კათედრაზე. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ქიმიკოს-ტექნოლოგის სპეციალობით 1962 წელს. 1962-1963 წლებში მუშაობდა რუსთავის აზოტოვანი სასუქების ქარხნის ცენტრალურ ლაბორატორიაში ქიმიკოს - ინჟინრის თანამდებობაზე.1963-1979 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არაორგანული და გამოყენებითი ქიმიის ინსტიტუტის დენის წყაროების ლაბორატორიაში. 1979 წელს სათავეში ჩაუდგა მის მიერვე შექმნილ ქიმიის ინსტიტუტის ლაბორატორიას. ავტორია მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 6 მონოგრაფიის. 2005 წელს მიიღო იუნესკოს მედალი. ასევე მიღებული აქვს ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება. ცნობილი და უცნობი პოლიტექნიკოსები, დავით გურგენიძე, თბილისი, 2020, გვ.231 რაული ჩაგუნავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვირშა

ვირშა — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში. ვირშაში იყო მთავარანგელოზის სახელობის მონასტერი, რომელიც ცნობილია XIV-XVI საუკუნეების დოკუმენტებით. ვირშის ზუსტი ლოკალიზება რთულია; სავარაუდოა, რომ ის პატარა ლიახვის ხეობაში მდებარეობდა, სოფელ ქორდთან ახლოს. ვირშის მონასტერი პირველად მოიხსენიება 1392 წლის საკათოლიკოსო მამულების სითარხნის გუჯარში („ვირშას მონასტერი მთავარანგელოზისა, თჳსითა შესავლითა“). 1431 წლით დათარიღებული სიგელით „მთა ვირშისა, მონასტერი და მისი შესავალნი ბადასშვილნი და ქორდი“ მეფე ალექსანდრე I-მა სვეტიცხოვლის განახლებულ საკათოლიკოსო ტაძარს უწყალობა. აქვე აღნიშნულია, რომ ვირშა „ძუელითგან მეფეთაგან შემკობილი და აღშენებული და გადიდებული“ ყოფილა. ამავე დოკუმენტში ნახსენები „ვირშისა სახლი“, ისტორიკოს გიორგი სოსიაშვილის აზრით, წარსულში ვირშელთა საგვარეულოს არსებობაზე უნდა მიუთითებდეს. ვირშა სხვა დოკუმენტებშიც იხსენიება. 1447 წლის საკათოლიკოსო მამულების სითარხნის გუჯრის მიხედვით ალექსანდრე I-ის ძემ გიორგიმ სხვა მამულებთან ერთად საპატრიარქოს ხელახლა დაუმტკიცა მამულები, მათ შორის „ვირშა მისითა შესავლითა“. 1559 წლის გუჯრითაც ვირშა საკათოლიკოსო მამულებში შედიოდა. 1574 წლის 14 მარტით დათარიღებული წყალობის წიგნის თანახმად, კათოლიკოსმა ნიკოლოზმა სოფელ ყურისუბნის სანაცვლოდ ქართლის მეფე სიმონ I-ის ძმას, ვახტანგ ბატონიშვილს ლიახვის ხეობის რამდენიმე სოფელი გადასცა, მათ შორის „მონასტერი და სოფელი ვირშა მისითა შესავლითა“. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რედ.: ენრიკო გაბიძაშვილი, ექვთიმე კოჭლამაზაშვილი, თბ., 2007. — გვ. 330. სოსიაშვილი, გ., ვირშას მონასტერი და ვირშელთა საგვარეულო (საკითხის შესწავლისათვის), „შრომათა კრებული“ № 8, გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიისა და არქეოლოგიის ცენტრი, 2015. — გვ. 66-78.
ASAP Rocky

რაკიმ ათელასტონ მაიერსი (დ. 3 ოქტომბერი, 1988, ნიუ-იორკი, აშშ) — ცნობილი როგორც ASAP Rocky (A$AP Rocky), არის ამერიკელი რეპერი. მასი მუსიკალური კარიერა დაიწყო ჰიპ-ჰოპ ჯგუფ „ASAP Mob“-ში, საიდანაც აიღო სასცენო სახელი. 2011 წლის აგვისტოს მაიერსის სინგლი „პესო“ გავრცელდა ინტერნეტში და რამდენიმე კვირაში გაჟღერდა რადიოშიც, ამის შემდეგ მან კონტრაქტი გააფორმა „Polo Grounds Music“-თან, (RCA Records) იმავე წლის ოქტომბერში, და ცოტა ხნის შემდეგ გამოუშვა თავისი სადებიუტო მიქსტეიპი „Live. Love. A$AP“ (2011). რაკიმი ახლო მეგობარია და ხშირად მუშაობს რეპერ Tyler, The Creator და ASAP Ferg-თან. ჰყავს 2 შვილი ამერიკელ მომღერალ რიანასთან. მაიერსმა აქვს BET, ორი BET Hip Hop, MTV Video Music Japan და MTVU Woodie ჯილდო, ასევე ნომინირებულია ორ გრემის ჯილდოზე, ექვს World Music ჯილდოზე, სამ MTV Video Music Awards და ორ MTV Europe Music ჯილდოზე. სტუდიური ალბომები Long. Live. ASAP (2013) At. Long. Last. ASAP (2015) Testing (2018) Don't Be Dumb (2024) asap mob ოფიციალური საიტი asap rocky ოფიციალური საიტი
მოხისის სამების ეკლესია

მოხისის სამების ეკლესია — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ მოხისში. ეკლესია დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ე. წ. აგარაკების ტერიტორიაზე. ეკლესია სტილისტური ნიშნებით X-XI საუკუნეებით თარიღდება. XIX საუკუნის ბოლოს ეკლესია განუახლებია ვინმე იოსებ ყავრიშვილს, რომელიც ამავე ტაძარშია დაკრძალული საფლავის ქვის წარწერის მიხედვით (ჩაშენებულია დასავლეთ კედელში). ეკლესიაზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები განხორციელდა 1983-1984 წლებში. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ზომით 9,3 X 5,4 მეტრი. ნაგებია სრულიად განსხვავებული ზომის და ფორმის სხვადასხვა ჯიშის ქვით. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. კარი გარედან არქიტრავითაა დასრულებული (თავდაპირველი არქიტრავი დაკარგულია), შიგნიდან თაღოვანია. განათებულია აღმოსავლეთის, დასავლეთის და სამხრეთის ვიწრო და თაღოვანი სარკმლებით. აფსიდა ნახევარწრიულია. ფასადების გაფორმება ძუნწია. ტაძრის აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის რელიეფური წარბის გარშემო, მოთავსებულია ქვა ნუსხურნარევი ასომთავრული სამშენებლო წარწერით, რომელიც გვამცნობს, რომ ტაძარი აუგიათ კვირიკე, თევდორე და ბეშქენ ალმაოტისძეებს და მისთვის ჭალას ნაყიდი ვენახიც შეუწირავთ საზედაშეოდ: გელაშვილი ი., გოგოლაძე თ., X-XI საუკუნეების უცნობი წარწერა მოხისის სამების ეკლესიიდან, „მრავალთავი: ფილოლოგიურ-ისტორიული ძიებანი“, ტ. 25, 2015. — გვ. 180-187.  კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 7629 ECG914. მოხისის სამების წარწერა — საქართველოს ეპიგრაფიკული კორპუსი (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტუტიტი).
ფლორა დოსენი

ფლორა დოსენი (ხორ. Flora Dosen, დ. 26 თებერვალი, 1922, გოსპიჩი, ხორვატია — გ. 21 აპრილი, 2015, სტრეზა, იტალია) — ხორვატი მწერალი, მწვავე სოციალურ და ისტორიულ თემებზე შექმნილი წიგნების ავტორი ფრანგულ ენაზე. დაიბადა ორთოპედი ფერდე გროსპიჩის ოჯახში. ხუთი წლის ასაკში იგი მშობლიურ ქალაქ გოსპიჩიდან საცხოვრებლად გადავიდა ზაგრებში, სადაც 1941 წელს ჩაირიცხა ზაგრების უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. 1946 წელს დიპლომის მიღების შემდეგ, ორი წლით პრაღაში გაემგზავრა, სადაც შეისწავლა ჩეხური და ფრანგული ენები. შემდეგ იგი გადავიდა მილანში, სადაც დაქორწინდა გერმანული წარმოშობის იტალიელ მრეწვეელ შტეფან ვესელზე და დაიწყო რომანებისა და ლექსების წერა. მისი პირველი რომანი „Le Maestro“, რომელიც 1961 წელს გამოსცა პარიზულმა გამომცემლობამ „Flammarion“-მა, დაიწერა ხორვატულ ენაზე, განსხვავებით მისი შემდგომი ნამუშევრებისგან, რომლებიც მან დაწერა ფრანგულ ენაზე. დროთა განმავლობაში მისი წიგნები იურე კასტელანმა იტალიურად თარგმნა და ფრანგი ლიტერატურათმცოდნეების მაღალი შეფასება მიიღო. ფლორა დოსენი თავის ნამუშევრებში ცდილობდა მკითხველისთვის მარტივი ენით გადმოეცა ბურჟუაზიული ოჯახის ცხოვრების დრამატული მხარეები. მან ფსევდონიმისთვის გვარი დედის ქალიშვილობის გვარიდან ისესხა — Došen (ხორ. Došen). Le Maestro (1961) La messe du lundi (1962) La poussičre des jours preveo je za Forum (1970) Ja, svemir (1976) Život kao život (1976) Ilirka (1988) Dosen, Flora // Hrvatska enciklopedija, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2021. Milačić K., DOSEN, Flora // Hrvatski biografski leksikon, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 1993, ISBN 9536036169. ↑ Milačić 1993. sfn error: no target: CITEREFMilačić1993 (help) ↑ Hrvatska enciklopedija 2021. sfn error: no target: CITEREFHrvatska_enciklopedija2021 (help)
ტენერ ბიუკენენი

ტენერ ემანუელ ბიუკენენი (დ. 8 დეკემბერი, 1998, ლიმა, ოჰაიო) — ამერიკელი მსახიობი. ამჟამად ყველაზე მეტად ცნობილია კირკმენის როლის შესრულებისთვის ABC-ის პოლიტიკურ დრამაში „ბოლო კანდიდატი“ და რობი კინის როლის შესრულებისთვის Netflix-ის სერიალში „კობრა კაი“. ასევე ცნობილია Nickelodeon-ის სატელევიზიო სერიალში „თამაშის ამრევები“ მეისონ კენდალის როლის შესრულებისთვის. ნომინირებული იყო 2019 წლის კანადის საერთაშორისო რწმენისა და ოჯახის კინოფესტივალზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის. ოფიციალური ვებსაიტი ტენერ ბიუკენენი - IMDb-ზე
კორნული ენა

კორნული ენა, კორნუოლური ენა (Kernewek ან Kernowek) — კელტურ ენათა ოჯახის ბრიტული შტოს ერთ-ერთი ენა, რომელზეც საუბრობდნენ ბრიტანეთის, ახლანდელი ინგლისის ტერიტორიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილებში. უელსურ და ბრეტონულ ენებთან ერთად, კორნული წარმოიშვა საერთო ბრიტული ენიდან, რომელიც ფართოდ იყო გავრცელებული დიდ ბრიტანეთში. კორნული ენა კორნუოლის მთავარ ენად ითვლებოდა მანამ, სანამ იგი ინგლისურმა არ ჩაანაცვლა, და კუნძულის უკიდურეს დასავლეთისკენ არ განდევნა. კორნული ენა ახლო კავშირებს ინარჩუნებდა ბრეტონულ ენასთან და ამ ენების მატარებლებს ადვილად ესმოდათ ერთი-მეორის. კორნუოლის სხვადასხნა ნაწილში საერთო სასაუბრო ენა იყო XVIII საუკუნის შუა ხანებამდე და არსებობს გარკვეული მტკიცებულებები, რომ ამ ენის ტრადიციული მოლაპარაკეები XIX საუკუნეშიც არსებობდნენ. დღეისათვის კორნულ ენაზე ძალიან მცირე რაოდენობის ადამიანი საუბრობს, იყენებენ როგორც მეორე ენას. ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 464. ↑ Cornish. დიდი ინგლისურ-ქართული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 4 აგვისტო, 2024 ↑ Gerlyver Kernewek kw. CornishDictionary.org.uk. ციტირების თარიღი: 17 October 2019 ↑ Jackson, Kenneth Hurlstone (1953). Language and History in Early Britain: A Chronological Survey of the Brittonic Languages, 1st to 12th Century a.D.. Edinburgh University Press, გვ. 12. ISBN 085224116X. OCLC 217631525.  ↑ Pool, P. A. S. (1975). William Bodinar's letter, 1776. Journal of the Royal Institution of Cornwall. OCLC 927038181. „[In 1746] Captain Samuel Barrington, in the course of naval duties, took a sailor from Mount's Bay who spoke Cornish well enough to make himself understood to Bretons“  ↑ Berresford Ellis, Peter (1990). The Story of the Cornish Language. Tor Mark Press, გვ. 19–25. ISBN 0850253713. „Of John Davey of Zenmor who died in 1891, it was claimed that he was the last surviving native speaker of the language. His stone memorial reads 'John Davey 1812-1891 of Boswednack in this parish ... who was the last to possess any traditional considerable knowledge of the Cornish Language.'“
იონდერი (არდეშენის რაიონი)

იონდერი (თურქ. Önder) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 69 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 19 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 100 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Rize Ardeşen önder Köyü Rize Ardeşen arası mesafe (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Önder Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ორთაალანი (არდეშენის რაიონი)

ორთაალანი (თურქ. Ortaalan) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 58 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 326 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Ortaalan Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Ortaalan Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ოზგური (არდეშენის რაიონი)

ოზგური (თურქ. Özgür) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 67 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 17 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 166 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Özgür Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Özgür Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
მეფისკალო

გეოგრაფიული სახელი მეფისკალო შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან: დიდი მეფისკალო — მთა ცენტრალურ კავკასიონზე პატარა მეფისკალო — მთა ცენტრალურ კავკასიონზე
ქარჯა (ბოლუს რაიონი)

ქარჯა (თურქ. karca) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში. 1928 წლიდან სოფელს „ქარჯა“ ეწოდა. სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 28 კმ დაშორებულია. რუკა ↑ https://www.nisanyanyeradlari.com/?yer=7367 ↑ 2.0 2.1 https://web.archive.org/web/20150609032740/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=239358 ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 https://web.archive.org/web/20210205081613/http://www.fallingrain.com/world/TU/14/Karca.html
ფინარლი (არდეშენის რაიონი)

ფინარლი (თურქ. Pınarlı) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 16 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 265 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Pınarlı Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Pınarlı Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
ფირინჩლიქი (არდეშენის რაიონი)

ფირინჩლიქი (თურქ. Pirinçlik) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 45 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 4 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 433 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Pirinçlik Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Pirinçlik Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
სერინდერე (არდეშენის რაიონი)

სერინდერე (თურქ. Serindere) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 57 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 94 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Serindere Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Serindere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
სესლიქაია (არდეშენის რაიონი)

სესლიქაია (თურქ. Seslikaya) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 53 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 8 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 430 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Seslikaya Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Seslikaya Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
სინანქოი (არდეშენის რაიონი)

სინანქოი (თურქ. Sinanköy) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 63 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 18 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 52 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Sinanköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Sinan Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
შეჰითლიქი (არდეშენის რაიონი)

შეჰითლიქი (თურქ. Şehitlik) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 59 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 14 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 321 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Şehitlik Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Şehitlik Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
შენდერე (არდეშენის რაიონი)

შენდერე (თურქ. Şendere) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 70 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 25 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 41 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Şendere Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Şendere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
შენიამაჩი (არდეშენის რაიონი)

შენიამაჩი (თურქ. Şenyamaç) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 213 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Şenyamaç Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Şenyamaç Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
შენიურთი (არდეშენის რაიონი)

შენიურთი (თურქ. Şenyurt) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 56 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 10 კილომეტრში. 2021 წლის მონაცემებით სოფელში 237 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Şenyurt Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Şenyurt Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
იამადერე (არდეშენის რაიონი)

იამადერე (თურქ. Yamaçdere) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 369 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Yamaçdere Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Yamaçdere Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
იავუზი (არდეშენის რაიონი)

იავუზი (თურქ. Yavuz) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 58 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 251 ადამიანი ცხოვრობს. ↑ Yavuz Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014. ↑ Rize Ardeşen Yavuz Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.