laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ალექსანდრ ლაკაზეტი

ალექსანდრ ლაკაზეტი (ფრანგ. Alexandre Lacazette; დ. 28 მაისი, 1991, ლიონი) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „არსენალის“ წევრი. მან წარმოადგინა საფრანგეთის ნაკრები ყველა ახალგაზრდულ დონეზე. მან მოიგო 2010 წლის 19 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატი, სადაც გაიტანა მატჩის მომგები გოლი ესპანეთთან, ფინალში. ნაკრებში მისი პროფესიონალური დებიუტი შედგა 2013 წლის ივნისში, ხოლო პირველი გოლი გაიტანა 2015 წლის მარტში. 2017 წლის 5 ივლისს დადასტურდა ლაკაზეტის ტრანსფერი „არსენალში“ 52 მილიონ ფუნტად. იგი გახდა მეთოფეების ყველაზე ძვირადღირებული შენაძენი ისტორიაში..ფრანგის დებიუტი ახალ გუნდში შედგა 13 ივლისს მეგობრულ მატჩში ,,სიდნეის" წინააღმდეგ. ლაკაზეტი მოედანზე 68-ე წუთზე გამოვიდა,ხოლო 83-ე წუთზე გოლიც გაიტანა.,,არსენალმა" 2-0 მოიგო. ინგლისის პრემიერლიგაში ლაკაზეტმა პირველი მატჩი ითამაშა 2017 წლის 11 აგვისტოს „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ. თამაშის მეორევე წუთზე ლაკაზეტმა გოლი გაიტანა და თავისი გუნდი წინ გაიყვანა. ის მატჩი „არსენალმა“ 4:3 მოიგო. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ალექსანდრ ლაკაზეტი“ ვიკისაწყობში. Alexandre Lacazette — ფიფას ჩანაწერი[დაარქივებული] Alexandre Lacazette – უეფას ჩანაწერი (ინგლისური) ალექსანდრ ლაკაზეტი Twitter-ზე ↑ Arsenal announce record 52m Alexandre Lacazette signing afeter successful medical.
გიორგი თავზიშვილი

გიორგი იასონის ძე თავზიშვილი (ნამდვილი გვარი — თავზარაშვილი) (დ. 24 მარტი, 1902, სოფელი ბაზალეთი, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 ოქტომბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 1922 წელს დაამთავრა გორის საოსტატო სემინარია და ჩაირიცხა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების, ფაკულტეტზე, მაგრამ მალე გადავიდა მოსკოვის პირველ სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომლის დამთავრების შემდეგ იქვე დარჩა და მუშაობდა დოცენტად. ამასთანავე ეწეოდა ფრიად ნაყოფიერ ლიტერატურულ საქმიანობას. ქართული მწერლობისა და თეატრის საკითხებზე ბეჭდავდა სტატიებს რუსულ და ევროპულ ენებზეც. 1930 წელს გ. თავზიშვილს ნიშნავენ თბილისის უნივერსიტეტის პრორექტორად სასწავლო ნაწილში, 1933–1938 წლებში. სათავეში უდგას პედაგოგიკის კვლევით ინსტიტუტს, ხოლო 1938–1958 წლებში თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის პედაგოგიკის კათედრის გამგეა. გიორგი თავზიშვილმა 70-ზე მეტი მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა პედაგოგიკის თეორიასა და ისტორიის საკითხებს. ამავე დროს იყო საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი და საუკეთესო მკვლევარი, ისტორიკოსი და კრიტიკოსი. მისი შრომის შედეგია იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ათტომეული, ილიას რჩეული პედაგოგიური თხზულებები, მონოგრაფიები ი. გოგებაშვილზე, ს. მგალობლიშვილზე, ეკ. გაბაშვილზე, ნ. ნაკაშიძეზე და სხვა. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 164, თბ., 1994
რამსეს I

რამსეს I — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. დღეისათვის დაუზუსტებელია რამსეს I-ის მმართველობის წლები, შესაძლოა მისი მმართველობა ძვ.წ. 1292 დაიწყო წელს და ძვ.წ. 1290 წელს დასრულდა. თუმცა არსებობს მეორე მოსაზრებაც, რომლის მიხედვითაც რამსესის მმართველობა ძვ.წ. 1295 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1294 წელს დასრულდა. რამსეს I სამეფო ტახტზე ჰორემჰების შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1290 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეთი I ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
სეთი I

სეთი I — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1290 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1279 წელს. სეთი I სამეფო ტახტზე მამის რამსეს I-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1279 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე რამსეს II ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
მერნეპტაჰი

მერნეპტაჰი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1213 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1203 წელს. მერნეპტაჰი სამეფო ტახტზე რამსეს II-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1203 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეთი II ან ამენმესი ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
ამენმესი

ამენმესი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1201 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1198 წელს. ამენმესი სამეფო ტახტზე მერნეპტაჰის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1198 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეთი II ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
ეგნატე ფიფია

ეგნატე ფიფია (დ. 8 იანვარი, 1901, წალენჯიხის რაიონი, ჯვარი — გ. 6 ივლისი, 1979) — ქართველი ქირურგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. მოიხსენიებდნენ „ქართული ქირურგიის მეფედ“. 1926 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1940–1950 წლებში განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიისა და სანჰიგიენის ფაკულტეტებს, ჰოსპიტალური ქირურგიის კლინიკას, ხოლო 1950 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე სათავეში ედგა იმავე ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ქირურგიულ კათედრას. 1943–1953 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიისა და ჰემატოლოგიის ინსტიტუტის ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1941 წელს ის თბილისის ერთ–ერთი ევაკოჰოსპიტლის წამყვანი ქირურგიც იყო. ეგნატე ფიფიამ ქართულ მედიცინაში დანერგა ღვიძლის მკურნალობის თვისობრივად ახალი მეთოდი. ის სწავლობდა ღვიძლის ექინოკოკს, ცენტრალური და პერიფერიული ნერვული სისტემების დაზიანების საკითხებს. ფართოდ დანერგა წყლულვანი დაავადების რადიკალური ოპერაცია. მასვე ეკუთვნის ნაშრომები კუჭის პათოლოგიის პრობლემებზე, რისთვისაც 1977 წელს მიენიჭა სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია ლენინის 2 ორდენით. 1955 წელს მიანიჭეს საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1969 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. ეგნატე ფიფია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პარა

პარა (პორტ. Para) — შტატი ბრაზილიაში მდინარე ამაზონის ქვედა დინებაში. პარა ეკონომიკურად სუსტად განვითარებული შტატია. ადმინისტრაციული ცენტრია ბელენი. ფართობი — 1,247,689.5 კმ². მოსახლეობა — 7,792,561. (2012) შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პარა“ ვიკისაწყობში. (პორტუგალიური) ოფიციალური საიტი (ინგლისური) Brazilian Tourism Portal (პორტუგალიური) Portal Paraense (ინგლისური) Invest Para დაარქივებული 2018-08-24 საიტზე Wayback Machine. (თურქული) Para yarışması დაარქივებული 2011-09-02 საიტზე Wayback Machine.
ბაზისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბაზისი შეიძლება აღნიშნავდეს: ბაზისი — არქიტექტურაში ბაზისი — გეოდეზიაში
სეთი II

სეთი II — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1200 ან ძვ.წ. 1199 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1194 ან ძვ.წ. 1193 წელს. სეთი II სამეფო ტახტზე მერნეპტაჰის შემდეგ ავიდა, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე საპტაჰი ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
საპტაჰი

საპტაჰი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1197 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1191 წელს. საპტაჰი სამეფო ტახტზე სეთი II-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1191 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ტაუსერტი ავიდა. მეთვრამეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-07 საიტზე Wayback Machine.
სოლომონ თავაძე

სოლომონ ეგნატეს ძე თავაძე (დ. 11 ივლისი [ძვ. სტ. 29 ივნისი ], 1890, ჩოჩხათი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 28 მაისი, 1960, თბილისი) — ქართველი მწერალი, რევოლუციონერი. დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. გაჭირვებამ საშუალება არ მისცა ესწავლა სკოლაში. 13 წლისას გარდაეცვალა მამა. 1904 წელს დაიწყო დაიწყო მუშაობა ჩაქვში ჩაის მკრეფავად. მუშაობის დროს ეცნობოდა არალეგალურ ლიტერატურას. 1 მაისს მონაწილეობა მიიღო მშრომელთა საერთაშორისო დღის დემონსტრაციაში, რის გამოც მცირე ხნით დააპატიმრეს და სამსახურიდან დაითხოვეს. შემდეგ იშოვა სამსახური ჩაის ფაბრიკაში, სადაც 1905 წლის მაისამდე მუშაობდა. 1905 წლის მაისში გადავიდა გომმუხაყრუაში, სადაც მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში. იმავე წლის ოქტომბერში მონაწილეობა მიიღო შორაპანში ჩაფრების განიარაღებაში. 1906 წლის თებერვალში დააპატიმრეს და ტობოლის გუბერნიაში გადაასახლეს. სამი თვე ციხიდან ციხეში ატარებდნენ, 20 დღე ციმბირში გაატარა და შემდეგ სამ ამხანაგთან ერთად გაქცევა შეძლო. ერთ ხანს იმალებოდა ბაქოში ვანო ნაფეტვარიძის სახელით. 1907 წლიდან გახდა რსდმპ წევრი და ირიცხებოდა 1919 წლამდე. 1907-1909 წლებში მუშაობდა სარეწავ „ოლეუმის“ მექანიკურ სახელოსნოში შეგირდად. 1909 წლის დასაწყისში სამსახურიდან დაითხოვეს. აპირებდა სოფელში მიწის გაყიდვას, რის გამოც ჩავიდა დაბრუნდა გურიაში. ჯუმათში ყოფნისას კვლავ დააპატიმრეს და გაათავისუფლეს იმ პირობით, რომ მაზრაში აღარ დაბრუნდებოდა. თავაძე წავიდა სამურზაყანოში, სადაც ხე-ტყის სახერხ ქარხანასა და წისქვილში მუშაობდა. 1910 წლის მარტის დასაწყისში დაბრუნდა ბაქოში, სადაც 19 მარტს დააპატიმრეს. 11 თვე გაატარა ბაქოს ციხეში, შემდეგ გადაიყვანეს ქუთაისში, სადაც გურიის რესპუბლიკის საქმეზე გაასამართლეს და მიუსაჯეს 10 წლით პატიმრობა. 1912 წელს ქუთაისის ციხეში ყოფნის დროს ჯვარი დაიწერა. პატიმრობაში დაიწყო წერა. მისი პირველი ლექსი „მუშა“ 1912 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „თემში“. ამის შემდეგ მისი ლექსები და მოთხრობები სისტემატურად იბეჭდებოდა „ობოლი მუშის“ ფსევდონიმით. 1915 წლის შემოდგომაზე გადაიყვანეს მეტეხის ციხეში. მუშაობდა ციხის სტამბაში, ისწავლა ასოთაწყობა. ციხიდან გათავისუფლდა 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. 1918 წელს გამოქვეყნდა თავაძის პირველი წიგნი, მომავალი, რომელშიც შევიდა საპატიმროში დაწერილი ლექსების და პოემების კრებული. მალე მას მოჰყვა მოთხრობების წიგნი „საპატიმროს დღიურიდან“. თავაძეს ეკუთვნის ლექსებისა და პოემების კრებულები „შორი ნათელი“ (1924), „მზია ლაური“ (1939), „კავკასიონი“ (1943), რომანები „გზა მეწამული“ (1930), „მაისის განთიადი“ (1941-1946), „ქართული ფოლადი“ (1953), „დაუვიწყარნი“ (1953-1954) და სხვა მრავალი. ეწეოდა ნაყოფიერ მთარგმნელობით მუშაობას. ქარათულად თარგმნა ჯეკ ლონდონის „მარტინ იდენი“, ი. ტურგენევის „რუდინი“, ა. გერცენის „ნამყო და ნააზრევი“ და სხვა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან პანთეონში დაკრძალულებია მისი მეუღლე აგრაფინა თავაძე (1894-1973) და ვაჟიშვილი აკაკი თავაძე (1918-1920). ალანია, გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 562. (2013) „სოლომონ თავაძე“, მწერალთა ავტობიოგრაფიები, წიგნი I. თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, გვ. 600-603. ISBN 978-99940-28-84-9.  ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 163, თბ., 1994 სოლომონ თავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნუბხეპერე ინტეფი

ნუბხეპერე ინტეფი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეჩვიდმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1571 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1560-იან წლებში. ნუბხეპერე სამეფო ტახტზე სეხემრე-ვეპმაატ ინტეფის შემდეგ ავიდა, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეხემრე-ჰერუჰირმაატ ინტეფი ავიდა. Kim S. B. Ryholt (1997). The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period, C. 1800-1550 B.C.. Museum Tusculanum. ISBN 978-87-7289-421-8.  ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: ნუბხეპერე ინტეფი მეჩვიდმეტე დინასტია დაარქივებული 2015-03-11 საიტზე Wayback Machine. ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტია მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები დაარქივებული 2015-04-04 საიტზე Wayback Machine. ↑ Kim Ryholt, The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, CNI Publications, Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997, p.204
შოთა აკობია

შოთა აკობია (დ. 31 მაისი, 1920, სოფ. ჭალე, წალენჯიხის რაიონი — გ. 1996) — ქართველი პოეტი, მწერალი. დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1942 წელს და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (დაუსწრებლად). 1944–1945 წლებში მუშაობდა წალენჯიხის რაიონულ გაზეთ „სტალინელის“ რედაქციაში. 1945–1950 წლებში კომპარტიის წალენჯიხის რაიონული კომიტეტის მდივნის თანაშემწედ. 1950–1954 წლებში გაზეთ „აფხაზეთის“ რედაქციაში.1954–1959 წლებში იყო ალმანახ „ლიტერატურული აფხაზეთის“ რედაქტორი; 1959–1974 წლებში აფხაზეთის მწერალთა კავშირის ქართული სექტორის გამგე; 1974 წლიდან „საქპრესის“ აფხაზეთის განყოფილების გამგე. 1938 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი „ბაღში“, 1951 წელს ლექსების პირველი წიგნი „სამშობლოს დილა“. მასვე ეკუთვნის რომანები „თეთრი ჩრდილი“, „სიყვარული და სინათლე“, მოთხრობების წიგნები, საბავშვო ნაწარმოებები, აფხაზი მწერლების ნაწარმოებთა თარგმანები და სხვა. მონაწილეა რამდენიმე ანთოლოგიისა და კოლექტიური კრებულისა. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია რუსულ და აფხაზურ ენებზე. შოთა აკობია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
შალვა თაბუკაშვილი

შალვა ტრიფონის ძე თაბუკაშვილი (დ. 28 მარტი, 1893, ხარაგაული — გ. 9 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი. სწავლობდა ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1916 წელს და დაბრუნდა სამშობლოში. მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა სკოლებში, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 20-იან წლებში მამასთან ერთად, რომელიც აგრეთვე ცნობილი პედაგოგი იყო, ხელი მოჰკიდა სახელმძღვანელოებისა და მეთოდური ლიტერატურის შედგენა-გამოშვებას. შალვა თაბუკაშვილის კალამს ეკუთვნის ისეთი თეორიულ-პედაგოგიურ-მხატვრული ხასიათის წიგნები, როგორებიცაა „ განთიადი“, „წითელი კანდელი“, „მნათობი“, „ახალი სოფელი“, „პუნქტუაცია“, „საბჭოთა რესპუბლიკების ლიტერატურა“ და სხვა. აღსანიშნავია თანაავტორობით გამოქვეყნებული 3-7 კლასების მშობლიური ლიტერატურა. იგი 114 ნაშრომის ავტორია. ამასთანავე სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, აქვეყნებდა საყმაწვილო მოთხრობებს, ეწეოდა მთარგმნელობით მოღვაწეობას, მუშაობდა გამომცემლობებში: „სახელგამსა“ და „საბლიტგამში“ მთავარ რედაქტორად, აგრეთვე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალ „მოამბის“ რედაქციის გამგედ. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, 162, თბ., 1994
ბაზისი (არქიტექტურა)

ბაზისი (ბერძნ. basis - ფუძე, საფუძველი) არქიტექტურაში, სვეტის, ბოძის ქვედა საყრდენი ნაწილი. ბაზისი სხვადასხვაგვარია სიმაღლითა და პროფილის მიხედვით. ქსე, ტ. 2, გვ. 145, თბ., 1977
მარეკ ჰამშიკი

მარეკ ჰამშიკი (სლოვაკ. Marek Hamšík; დ. 27 ივლისი, 1987, ბანსკა-ბისტრიცა) — სლოვაკეთის ნაკრებისა და „ნაპოლის“ ფეხბურთელი. მიღებული აქვს მონაწილეობა მუნდიალი 2010-ზე. ოთხჯერ (2009, 2010, 2013, 2014) დასახელდა სლოვაკეთის საუკეთესო ფეხბურთელად. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „მარეკ ჰამშიკი“ ვიკისაწყობში. Player profile დაარქივებული 2011-04-29 საიტზე Wayback Machine. on Napoli's official website
ილია ზურაბიშვილი

ილია ელეფთერის ძე ზურაბიშვილი (დ. 18 მარტი, 1872, ყვარელი — გ. 29 მარტი, 1955, თბილისი) — ქართველი მწერალი და პუბლიცისტი. ყვარელში დაამთავრა ორკლასიანი სკოლა და უსახსრობის გამო სწავლა აღარ გაუგრძელებია. მიუხედავად ამისა დიდი შრომითა და გარჯით შეძლო მიეღო სოლიდური თვითგანათლება. განსაკუთრებით კარგად იცნობდა ქართული და მსოფლიო კლასიკურ ლიტერატურას. კალამი ადრე სცადა, უკვე ოცდაორი წლის ჭაბუკს გიორგი წერეთელმა გაზეთ „კვალში“ დაუბეჭდა პირველი მოთხრობა „სამშობლოს მსხვერპლი“. მალე მისი ნაწარმოებები ილია ჭავჭავაძის „ივერიამაც“ გამოაქვეყნა. შემდეგ იქვე დაიბეჭდა მისი თეატრალური რეცენზიები. ილია ზურაბიშვილი ცნობილია როგორც თეატრის შესანიშნავი კრიტიკოსი და მუსიკათმცოდნე. ამ საკითხებზე რეცენზიების გარდა აქვს ნარკვევები ჩვენი თეატრის კორიფეებზე, წერილები საოპერო თუ სიმფონიურ მუსიკაზე. მის კალამს ეკუთვნის ნაშრომი „ხალხის მოქმედი გენია“, ივანე ფალიაშვილის და ვანო სარაჯიშვილის ლიტერატურული პორტრეტები და მონოგრაფია ზაქარია ფალიაშვილის ლიტერატურული პორტრეტები და მონოგრაფია „ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი““. ი. ზურაბიშვილმა დაგვიტოვა მოგონებები თავისი დროის ისეთ გამოჩენილ მოღვაწეებზე როგორიცაა ილია, აკაკი და სხვა. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 160, თბ., 1994
ზედგენიძე

საკუთარი სახელი ზედგენიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: გიორგი ზედგენიძე — რადიოლოგი ზურაბ ზედგენიძე — ერეკლე II-ის თანამებრძოლი იოთამ ზედგენიძე — გიორგი VIII-ის კარისკაცი, საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი ზედგენიძეები — ფეოდალური საგვარეულო აღმოსავლეთ საქართველოში ზედგინიძე
ვერტიკალური აფრენა

ვერტიკალური აფრენა (ინგლ. Twelve O'Clock High) — 1949 წლის ამერიკული სამხედრო ფილმი. ფილმში მეორე მსოფლიო ომის რეალური კადრებია გამოყენებული. ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. მეორე მსოფლიო ომის დროს გენერალი ფრენკ სავაჯი ხდება ბომბდამშენთა გუნდის მეთაური. ის ცდილობს, ქვედანაყოფი დისციპლინირებულ მებრძოლ გუნდად ჩამოაყალიბოს. გრეგორი პეკი - ფრენკ სავაჯი ჰიუ მარლოუ - ბენ გეიტლი დინ ჯეგერი - ჰარვი სტოვალი გერი მერილი - კეით დევენპორტი მილარდ მიტჩელი - გენერალ-მაიორი პრიჩარდი რობერტ არტური - სერჟანტი მაკილჰენი ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: დინ ჯეგერი საუკეთესო ხმა: ტომას მოულტონი „ვერტიკალური აფრენა“ — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში „ვერტიკალური აფრენა“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „ვერტიკალური აფრენა“ — Allmovie-ზე „ვერტიკალური აფრენა“ — Rotten Tomatoes
ყივჩაყები

ყივჩაყები, ასევე ყივჩაღები — თურქულენოვანი ტომი შუა საუკუნეებში (რუსეთში „პოლოვცებს“ უწოდებენ, ხოლო ევროპაში — „კუმანებს“). პირველსაცხოვრისი ვოლგის აღმოსავლეთით ჰქონდათ, XI საუკუნეში შავიზღვისპირეთში გადასახლდნენ. მისდევდნენ მომთაბარე მესაქონლეობას, ცხოვრობდნენ კარვებში (იურტები). ჰქონდათ წარმართული რწმენები. გავრცელებული იყო სისხლის აღების წესი. XI საუკუნეში პირველყოფილი თემური წყობილება დაიშალა და ფეოდალური საზოგადოება ჩამოყალიბდა. ფეოდალურ ზედაფენას ბაებს უწოდებდნენ. ცხოვრობდნენ ოჯახებად. ოჯახები ერთიანდებოდნენ გვარებად. გვარები ურდოებად, რომელთაც სულთნები ედგნენ სათავეში. რამდენიმე ურდო ქმნიდა ტომს, რომელსაც ხანი მართავდა. ჰყავდათ ცხენოსანი ჯარი. ლაშქრობებში ქალებიც მონაწილეობდნენ. ყივჩაყებმა გაილაშქრეს კიევის რუსეთზე (1068, 1092, 1093, 1096), უნგრეთზე (1070, 1091, 1094), ბიზანტიაზე (1087, 1095). მშვიდობიანობის დროს რუსი მთავრები უნათესავდებოდნენ ყივჩაყ მთავრებს. რუსეთის ბრძოლა ყივჩაყებთან დამთავრდა მათი დიდი ნაწილის განადგურებით (1103-1116). ამის შემდეგ დონის ნაპირებზე დარჩა მხოლოდ სარჩაქ-ხანის პატარა ურდო, რომელსაც მისი ძმა ათრაქა მართავდა. დავით IV აღმაშენებელმა 1118 წელს საქართველოში 40 ათასი ყივჩაყი გადმოასახლა. აღმაშენებელმა ცოლად შეირთო ყოვჩაყთა ერთ-ერთი მთავრის, ათრაქა შარაღანის ძის ასული გურანდუხტი. XII საუკუნის 80-იან წლებში ყივჩაყები მომძლავრდნენ და რუსეთს შეუტიეს, მაგრამ რუსეთის მთავრების ლაშქრისგან, ხოლო 1223 წელს კალკასთან ბრძოლაში მონღოლებისაგან განცდილი მარცხის (რუსებთან ერთად) შემდეგ დაკარგეს ძალა და გავლენა. ყივჩაყების ნაწილი უნგრეთში გადასახლდა, სხვები ოქროს ურდოს შემადგენლობაში გაითქვიფნენ. რუსების ბრძოლას ყივჩაყებთან აღწერს „ამბავი იგორის ლაშქრობისა“. ხანთაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 641–642.
ბასუთჩაის ნაკრძალი

ბასუთჩაის ნაკრძალი (აზერ. Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ზენგელანის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1974 წელს და მისი მიზანი იშვიათი აღმოსავლური ჭადრის დაცვა და შენარჩუნება იყო. ბასუთჩაის ნაკრძალი მდებარეობს თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. ამ ტერიტორიაზე ამჟამად ნაკრძალის სტატუსი მოშლილია. განსაკუთრებული სტატუსის მქონე დაცული ტერიტორიები
ელდარის ფიჭვის სახელმწიფო ნაკრძალი

ელდარის ფიჭვის სახელმწიფო ნაკრძალი (აზერ. Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს სამუხის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 2004 წელს და მისი მიზანი იშვიათი ენდემური ელდარის ფიჭვის დაცვა და შენარჩუნება იყო. ნაკრძალის გახსნა[მკვდარი ბმული] აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ელიზბარ ზედგინიძე

ელიზბარ კონსტანტინეს ძე ზედგინიძე (დ. 10 ნოემბერი, 1903, თბილისი — გ. 9 ოქტომბერი, 1983, იქვე) — ქართველი მწერალი, პროზაიკოსი. სწავლობდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში, მუშფაკში. 1923 წლიდან მისი ნაწარმოებები იბეჭდებოდა რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთებში. 1927 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1927 წელს გამოაქვეყნდა მოთხრობების პირველი კრებული „ვერცხლის ქამარი“. იყო გაზეთ „ნორჩი პიონერის“, რედაქტორი, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი პირველი დირექტორი. მუშაობდა „„მნათობის“ რედაქციაში. 1934 წელს გამოაქვეყნდა პირველი რომანი „იღვიძებენ მთები“, რომელშიც ასახულია სოფლის სოციალისტური გარდაქმნა აჭარაში. 1941 წლიდან აქვეყნებდა რომანებს დიდი სამამულო ომის თემაზე. სხვადასხვა დროს იყო გაზეთ „კომუნისტის“, საქდესის კორესპონდენტი, სხვადასხვა ჟურნალის ლიტერატურული მუშაკი. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია რუსულ, სომხურ, უზბეკურ, ლიტვურ ენებზე. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. იღვიძებენ მთები“, რომანი, 1934 „მზის ამოსვლამდე“, რომანი, 1941 „მოთხრობები“, მოთხრობების კრებული, 1945 „რჩეული“, მოთხრობბების კრებული, 1956 „ოროს თუმნიანი“, მოთხრობების კრებული, 1956 „გაზაფხული დაიწყო ადრე“, რომანი 1963-1967 უბატონო ქვეყანა“, ისტორიული რომანი, 1975 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 498-499. ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 156, თბ., 1994 ელიზბარ ზედგინიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გარაგელის ნაკრძალი

გარაგელის ნაკრძალი ან ყარაგოლის ნაკრძალი (აზერ. Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ლაჩინის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1987 წელს და მისი მიზანი მყინვარული წარმოშობის მთის ტბების იშვიათი ეკოსისტემის შენარჩუნება იყო. აზერბაიჯანის ნაკრძალები
კოლენიო

კოლენიო (იტალ. Collegno) — კომუნა (მუნიციპალიტეტი) ტურინის პროვინციაში, იტალიის რეგიონ პიემონტში, ტურინიდან 9 კილომეტრის დაშორებით. მდებარეობს ალუვიურ დაბლობზე ვალ-დი-სუსას ბოლოში, რივოლის და ტურინს შორის, მონტე-მუსინეს ძირში. კომუნიც ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე მონტე-მუსინე. კოლენიო, როგორც რომის იმპერიის მანსიო მდეარეობდა ტურინიდან 8 კილომეტრის დაშორებით. ცნობილი იყო „ქვინტუმ კოლეგიუმის“ სახელით. კოლენიოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ანტიკური ხანის ნივთები ინახება მუზეუმში, ტურინში. კოლენიო დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან: ანტონი საფრანგეთი შაროშპატაკი, უნგრეთი ვოლჟსკი რუსეთი ნოიბრანდენბურგი, გერმანია სერდანიოლა-დელ-ვალიესი, ესპანეთი სან-გრეგორიო-მანიო, იტალია უსელტია, ტუნისი მატანსასი, კუბა სარაევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა ჰავირჟოვი, ჩეხეთი როკეტა-სანტ-ანტონიო, იტალია გაიბა, იტალია ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-02-16 საიტზე Wayback Machine.
გარაიაზის ნაკრძალი

გარაიაზის ნაკრძალი (აზერ. Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს აღსტაფის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1978 წელს და მისი მიზანი მტკვრის სანაპიროს გასწვრივ მდებარე ტუგაის ტყეების შენარჩუნება და აღდგენა იყო. განსაკუთრებული სტატუსის მქონე დაცული ტერიტორიები
ყიზილაღაჯის ნაკრძალი

ყიზილაღაჯის ნაკრძალი (აზერ. Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu) — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ლენქორანის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1929 წელს და მისი მიზანი აქ მობინადრე ფრინველების დაცვა იყო. ნაკრძალი ფართობით უდიდესია აზერბაიჯანში — 88 360 ჰექტარი, საიდანაც 45 ათასი დაკავებული აქვს სრუტის აკვატორიას. რელიეფი ვაკიანია, ნაკრძალის ტერიტორია წარმოადგენს მოსწორებულ ნახევრადუდაბნოს მარილიანი ნიადაგებით. ნაკრძალის მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს გადამფრენი ფრინველების სიუხვე. ზამთრის პერიოდში აქ ბუდობენ როგორც მდინარის, ისევე ყვინთია იხვები, ბატები, გედები, ყარყატები, ხონთქრის ქათმები, დურაჯები, ფლამინგოები, წეროები და ა. შ. ნაკრძალში გვხვდება აგრეთვე ტახი და მგელი. წყალსატევებში არის ბევრი თევზი. მიმდებარე ტერიტორია და აკვატორია შეტანილია საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში. აზერბაიჯანის „წითელ წიგნში“ შეტანილ ფრინველთა უმრავლესობა ნაკრძალისა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ბინადრობს. ყიზილაღაჯის სრუტე რუკაზე პირველად 1720 წელს დაიტანეს. 1926 წელს დიდი და პატარა ყიზილაღაჯის სრუტის აკვატორია, ასევე ხმელეთის მონაკვეთი, რომელიც ამ რაიონებს ემიჯნება, გამოცხადდა ნაკრძალად. 2001 წლისთვის ნაკრძალის ჭარბტენიანი და მიმდებარე ტერიტორიების ფართობი იყო 99 060 ჰა. იგეგმება ნაკრძალის ტერიტორიის გაფართოება მიმდებარე 100 ათას ჰექტარზე მეტი ტერიტორიის ხარჯზე, აზერბაინში პირველი ზღვისპირა ეროვნული პარკის შექმნის მიზნით, რეგიონის მონახულების მსურველი ტურისტების ზრდადი რაოდენობიდან გამოდინარე. ყიზილაღაჯის ბუნებრივი სახელმწიფო ნაკრძალი დაარქივებული 2011-11-30 საიტზე Wayback Machine. ↑ Ленкоранская низменность // Большая российская энциклопедия. т. 17. — М., 2011. — стр. 260. ↑ д.б.н. В. Бабенко Кызылагач — птичье пристанище 2005