laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
დიახ მინისტრო

დიახ მინისტრო — ბრიტანული სატირიკული სიტუაციურ–კომედიური სერიალი, რომელიც სერ ენტონ ჯეიმ და ჯონათან ლინმა დაწერეს. იგი 1980–1984 წლებში BBC–ის ტელე ეთერითა და რადიოთი გადმოიცემოდა. ხოლო მისი გაგრძელება დიახ პრემიერ მინისტრო მაყურებელმა 1986–1988 წლებში იხილა და სულ 38 ეპიზოდი შეადგინა, თუმცა თითოეული, მხოლოდ ნახევარ საათს გრძელდებოდა. „დიახ მინისტრო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) „დიახ პრემიერ მინისტრო“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) ↑ http://uktv.co.uk/gold/homepage/sid/7451 ↑ „Yes, Prime Minister to be revived“. BBC News. 29 March 2012. ↑ Lewisohn, Mark. Yes Minister. BBC Comedy Guide. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 ოქტომბერი 2007. ციტირების თარიღი: 18 August 2007. ↑ Lewisohn, Mark. Yes, Prime Minister. BBC Comedy Guide. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 მარტი 2007. ციტირების თარიღი: 18 August 2007.
ფანტასტიკური ოთხეული

ფანტასტიკური ოთხეული (ინგლ. Fantastic Four) — გამოგონილი სუპერგმირული გუნდი Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული ამერიკული კომიქსებიდან. იგი პირველად გამოჩნდა ამავე სახელწოდების კომიქსის პირველ ნომერში (ნოემბერი, 1961). ეს იყო მწერალ/თანასცენარისტ სტენ ლის და მხატვარ/თანასცენარისტ ჯეკ კირბის მიერ შექმნილი პირველი სუპერგმირული გუნდი. გუნდში შედის ოთხი წევრი. ყოველი მათგანი ფლობს ზებუნებრივ ძალებს, რომლებიც მიღებული იქნა კოსმოსში დასხივების შემდეგ. ესენი არიან: მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი), გენიოსი მეცნიერი და გუნდის ლიდერი, რომელიც საკუთარ სხეულს საოცარ სიგრძეს და ფორმას ანიჭებს; უჩინარი ქალი (სიუზენ „სიუ“ შტორმი, რომელიც შემდგომში რიდის მეუღლე გახდა), რომელიც უხილავი ხდება და ავრცელებს ენერგიის უხილავ ველებს; ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი), სიუს უმცროსი ძმა, რომელიც ქმნის ალს, მასში იმალება და დაფრინავს; საგანი (ბენ გრიმი), მათი ბუზღუნა, მაგრამ კეთილმოსურნე მეგობარი, კოლეჯის პერიოდში ცნობილი ფეხბურთელი და რიდის თანაკლასელი, ისევე, როგორც კარგი პილოტი, რომელიც მის ხორცში ქვის მსგავსი მასალის არსებობის გამო ფლობს დიდ სუპერგმირულ ძალას და შეუპოვრობას. ჯგუფი, 1961 წელს წარდგენის შემდეგ, ჩამოყალიბდა, როგორც არაფუნქციონებადი, მაგრამ მოსიყვარული კოლექტივი. განსხვავებით იმ დროის კომიქსებში ტიპური პერსონაჟებისგან, ცნობადობის მიზნით, მისი წევრები ანონიმურობას გაურბოდნენ. გუნდის მტრები არიან ბოროტი მონარქი დოქტორ დუმი, გალაქტუსი, ზღვის უფლისწული ნამორი, ვერცხლისფერი სერფერი და სკრალები გუნდის შესახებ გადაღებულია რამდენიმე ანიმაციური ტელესერიალი და ოთხი მხატვრული ფილმი. მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი): გუნდის ხელმძღვანელი. რეზინის მსგავსად შეუძლია განიცადოს დეფორმირება და გაიწელოს. უჩინარი ქალი (სიუზი შტორმი): მაგნიტური ძალების მართვის უნარით. ამ ძალების გამოყენებით შეუძლია იფრინოს ან უჩინარი გახდეს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში მაგნიტური ძალით დაარტყას სამიზნეს. ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი): განსაკუთრებულ შემთხვევებში ცეცხლის ალში ეხვევა და შეუძლია იფრინოს დიდი სიჩქარით ან თავად წარმოქმნას ცეცხლის ალი და გამოუშვას იგი ხელებიდან. საგანი (ბენ გრიმი): ყველა კოსმონავტმა საოცარი ძალა მიიღო, მაგრამ ბენ გრიმს საოცარ ძალასთან ერთად დიდი სიმახინჯეც ერგო – იგი ქვისსახიან ურჩხულად იქცა, რომელიც ასეთი დიდი ტრავმის შემდეგ თავის მეგობრებთან ერთად მაინც განაგრძობს ბრძოლას ბოროტების წინააღმდეგ. ფანტასტიკური ოთხეული საიტზე Comic Book DB (არქივირებულია ორიგინალიდან) ფანტასტიკური ოთხეული საიტზე Curlie FFPlaza.com - არქივი
მაალე-ადუმიმი

მაალე-ადუმიმი (ებრ. מעלה אדומים, מַעֲלֵה אֲדֻמִּים) — ქალაქი ისრაელში. მდებარეობს იუდეის უდაბნოში, იერუსალიმიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით. მოსახლეობა 2007 წლისათვის 33,000 კაცი.
ლოდი (ქალაქი)

ლოდი — ქალაქი ისრაელში, ცენტრალურ რაიონში, მდებარეობს თელ-ავივიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. XV საუკუნეში. გადმოცემის თანახმად აქ დაკრძალულია წმინდა გიორგი. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ისრაელში უმსხვილესი — დავიდ ბენ-გურიონის სახელობის აეროპორტი. გორი, საქართველო სამტრედია, საქართველო პიატრა-ნიამცი, რუმინეთი
გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი

გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი — განათლებისა და მეცნიერების კერა შიდა ქართლში, რომელიც ორი უმაღლესი სასწავლებლის — სსიპ გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და სსიპ ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაერთიანების შედეგად ჩამოყალიბდა (საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 22 აგვისტოს #176 დადგენილება). გორში ჯერ კიდევ 1876 წლის 12 სექტემბერს გაიხსნა ამიერკავკასიის სამასწავლებლო სემინარია, რომელმაც თავისი არსებობის მანძილზე მრავალი ღვაწლმოსილი პედაგოგი აღუზარდა სამშობლოს. მათ შორის არაერთი გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწეა: ვაჟა-ფშაველა, მიხეილ წინამძღვრიშვილი, ია კარგარეთელი და სხვ. 1935 წლის აგვისტოში გაიხსნა ორწლიანი სასწავლებელი — სამასწავლებლო ინსტიტუტი, რომელიც 1939 წელს გადაკეთდა გორის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტად ოთხწლიანი სწავლებით. ინსტიტუტმა მიიღო ქართველი პოეტის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი. 1985 წელს მოხდა გორის ნ. ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რეორგანიზაცია და ინსტიტუტს ეწოდა „გორის სახელმწიფო ეკონომიკური ინსტიტუტი“, 1997 წლიდან კი — „გორის სახელმწიფო ეკონომიკურ-ჰუმანიტარული ინსტიტუტი“. 1999 წლის 16 ივლისს აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელს მიენიჭა უნივერსიტეტის სტატუსი. ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 1932 წელს დაარსდა და ფუნქციონირებდა მხოლოდ ერთი ფაკულტეტი: აგრობიოლოგიური. მომდევნო წლებში მას ახალი ფაკულტეტები დაემატა. ის წარმოადგენდა განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ცენტრს. ჩამოყალიბების დღიდან ეს სასწავლო კერა ქართველ მეცნიერთა განსაკუთრებულ მხარდაჭერას გრძნობდა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის შემდეგ, 1991 წლიდან ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიურმა ინსტიტუტმა ქ. გორში განაგრძო ფუნქციონირება. მიუხედავად მწირი მატერიალური ბაზისა ინსტიტუტის კოლექტივმა შეძლო სასწავლო პროცესის უზრუნველყოფა. 2000 წლის 16 ივნისს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ცხინვალის პედაგოგიურ ინსტიტუტს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა. აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელებში სხვადასხვა პერიოდში სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდნენ ისეთი დიდი მეცნიერები და საზოგადო მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ: გ. ახვლედიანი, ე. მეტრეველი, ა. ჩიქობავა, თ. უთურგაიძე, გ. ჟორდანია, ზ. სარჯველაძე, ს. გაჩეჩილაძე, ს. ხუციშვილი, ვ. თოფურია, ს. მაკალათია, გ. მერკვილაძე, დ. თევზაძე და სხვ. სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის ძირითადი მიზანი თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამის, ხარისხიან განათლებაზე ორიენტირებაა. მისი მისიაა: განათლების ხარისხი — დროის გამოწვევის შესაბამისად. სტუდენტთა სასწავლო პროცესს ემსახურება 106 აკადემიური პერსონალი, 7 სასწავლო კორპუსი, ბიბლიოთეკები და სამკითხველო დარბაზები, სპორტული მოედნები, კომპიუტერული ტექნიკით აღჭურვილი კაბინეტ-ლაბორატორიები და სხვა. 2011 წლიდან დღემდე სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორია გიორგი სოსიაშვილი. მელაძე ლ., ცოტნიაშვილი ზ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 120-121. ოფიციალური საიტი ↑ http://www.gu.edu.ge/ge/administration/rector
ფერდინანდ შერნერი

ფერდინანდ შერნერი (გერმ. Ferdinand Schörner) (დ. 12 ივნისი, 1892, მიუნხენი — გ. 2 ივლისი, 1973, მიუნხენი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს. Universalis
დიდი ფინეთი

დიდი ფინეთი (ფინ Suur-Suomi)— ამ ტერმინს ფინელი ირედენტისტები XIX საუკუნიდან გამოიყენებენ, რითიც ევროპული ნაციონალიზმის ფინურ ვერსიას — პან-ფინლანიზმს — წარმოადგენენ. ტერმინი იმ დროს გაჩნდა, როდესაც ფინეთი ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიაში შედიოდა. დიდი ფინეთის შექმნის ვარიანტი შემდეგნაირად გამოიყურება: მოიცავს მთელ ფინეთს, გარდა ამისა, ყველა იმ ტერიტორიას სადაც ეთნიკურად ფინო-უგრული წარმოშობის ხალხი ცხოვრობს: ფინელები, კარელები, ესტონელები, ვეპსები, და ა.შ. დიდი ფინეთის შექმნის იდეა ფინურ საზოგადოებაში გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა და სარგებლობს დღემდე; ამან ერთგვარი ასახვა ჰპოვა 1917 წელს, ასევე პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდში. დიდი ფინეთის ყველაზე თავმდაბალი ვერსია ფინელებითა და კარელებით დასახლებული ტერიტორიების გაერთიანებაა: თეთრი ზღვიდან ონეგის ტბამდე, მდინარე სვირის გასწვრივ და მდინარე სესტრადან ფინეთის ყურემდე (ანუ რუსეთის იმპერიაში შემავალი ფინეთის დიდი საჰერცოგოს საზღვრებში); იდეის ზოგიერთ მომხრეს დიდი ფინეთის საზღვრებში ესტონეთის, ინგრიის, ჩრდილოეთ ფინმარკისა და ტურნე-ელვას ველის ჩართვაც სურს. უფრო თამამი იდეით დიდი ფინეთის საზღვრებში მოქცეულია არა მხოლოდ ზემოთ ხსენებული მიწები, არამედ ბოტნიის ყურიდან ურალის მთებამდე, ზოგჯერ კი დასავლეთ ციმბირის ნაწილიც, სადაც დღემდე ცხოვრობენ ფინო-უგორებთან მონათესავე ხალხები. The World’s work: a history of our time, ტომი 38 By Walter Hines Page, Arthur Wilson Page, ნიუ-იორკი, 1919. ფ.277 New York Times current history: the European war, ტომი 15, ნიუ-იორკი, 1918, ფ. 444
მატრონა მოსკოველი

ნეტარი მატრონა მოსკოველი (რუს. Матрёна Дмитриевна Никонова; დ. 9 ნოემბერი, 1881 – გ. 2 მაისი, 1952) — რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის წმინდანი. დაიბადა რუსეთში, ტულის გუბერნიის სოფელ სებინოში. გოგონა დაბადებიდანვე ბრმა იყო. გადმოცემის მიხედვით, 8 წლის მატრონას უქვე ჰქონდა კურნების და ნათელმხილველობის სასწაულებრივი ნიჭი. ნიკონოვების პატარა სახლში უამრავმა ხალხმა დაიწყო სიარული; ჯერ ახლომახლო სოფლებიდან, შემდეგ კი სხვადასხვა გუბერნიებიდანაც. ავადმყოფები ურმებითაც კი მიჰყავდათ. 1915 წელს მატრონამ შეკვეთით დააწერინა ღვთისმშობლის ხატი სახელწოდებით „დაღუპულთა მომძიებელი“. მატრონა ამ ხატს არასდროს არ განშორებია და ყველგან თან დაქონდა. უსინათლო მატრონას 16 წლის ასაკში ფეხებიც წაერთვა და მას შემდეგ აღარასდროს უვლია. 1925 წელს მატრონა მოსკოვში გადავიდა, სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. ავადმყოფობათაგან განსაკურნებლად და სულიერი რჩევების მისაღებად მატრონას მოსკოვშიც მრავალი ადამიანი აკითხავდა. მატრონა ყველას ეუბნებიდა, რომ თვითონ კი არ იყო მკურნალი, არამედ მისი ლოცვებით და შუამდგომლობით თავად უფალი ქრისტე კურნავდა ადამიანებს. საბჭოთა მილიცია მატრონას დაპატიმრებას რამდენიმეჯერ შეეცადა, მაგრამ უშედეგოდ. ბევრი მისი ახლობელი დააპატიმრეს და გაასამართლეს (მათ შორის ზინაიდა ჟდანოვა). ნეტარმა მატრონამ დევნის პერიოდში მრავალი საცხოვრებელი ადგილი გამოიცვალა. დევნა გრძელდებოდა მეორე მსოფლიო ომამდე. მატრონა და სტალინი ნეტარი მატრონა - პოკროვის მონასტერი ნეტარი მატრონას ცხოვრება
ვიტორიო სელა

ვიტორიო სელა (Vittorio Sella; დ. 28 აგვისტო, 1859 — გ. 12 აგვისტო, 1943) — იტალიელი ფოტოგრაფი და მთამსვლელი. ვიტორიო სელა, რომელმაც XIX საუკუნის სვანეთის უნიკალური კადრები შემოგვინახა, 1859 წელს მეწარმის ოჯახში დაიბადა. მამამისი ჯუზეპე ვენაციო სელა ბიზნესთან ერთად ქიმიით და ფოტოგრაფიით იყო გატაცებული. 1856 წელს ჯუზეპემ პირველმა გამოაქვეყნა სახელმძღვანელო ფოტოგრაფიის შესახებ. მამის გარდაცვალების შემდეგ ვიტორიოც ფოტოგრაფიამ გაიტაცა. ვიტორიოს ბიძა კიანტინო სელა იმხანად იტალიის პრემიერ-მინისტრი და ალპინისტურის კლუბის ხელმძღვანელი იყო. კიანტინომ შეძლო ძმის შვილი ალპინიზმით დაეინტერესებინა. ვიტორიომ ორივე გატაცება ერთმანეთს დაუკავშირა და პრაქტიკაში გამოიყენა. ვიტორიო სელა 1889 წელს ორგანიზებას გაუწია პირველ ექსპედიციას ჩრდილოეთ კავკასიაში, „ბეზენგის“ ხეობაში. მეორე ექსპედიცია 1890 წელს მისი ხელმძღვანელობთ მყინვარწვერზე გაემგზავრა. სელამ თავისი მოგზაურობა სვანეთში დაასრულა. ფოტოხელოვანი სვანეთში ფირზე არა მარტო მთებს და კოშკებს, არამედ ადგილობრივ მოსახლეობასაც აღბეჭდა. სვანი ქალის უნიკალური ფოტოსთვის რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ II-მ ვიტორიო სელა წმინდა ანას ორდენით დააჯილდოვა. Vittorio Sella's photographs can be purchased through DecaneasArchive.com
საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა ფიდეს მიერ 1968 წელს, ლუგანოს კონგრესზე. ტარდებოდა 1971-1995 წლებში. 1976 წლამდე ტარდებოდა ერთი ტურნირი, შემდეგ კი ძლიერი მოჭდრაკეების რაოდენობისა და გეოგრაფიის გაზრდის კვალობაზე - ორი. ტურნირში დაიშვებოდნენ ზონალური ტურნირების გამარჯვებულები და პრიზიორები. საზონათშორისო ტურნირების სამი გამარჯვებული დაიშვებოდა პრეტენდენტთა ტურნირში (მატჩებში). 1973, 1976, 1985, 1987 და 1990 წლებში საჭირო შეიქმნა დამატებითი მატჩების და მატჩ-ტურნირების ჩატარება პრეტენდენტთა ციკლში გამსვლელი მოჭადრაკეების გამოსავლინებლად. სულ ჩატარდა 17 საზონათშორისო ტურნირი.
სეი სიონაგონი

სეი სიონაგონი (იაპონ. 清少納言) (დ. 965 — გ. 1017) — იაპონელი მწერალი ქალი და დედოფალ სადაკოს სეფექალი. ცხოვრობდა ძველი იაპონიის დედაქალაქში ჰეიანში (კიოტო), ჰეიანის პერიოდი. სეი სიონაგონის ნამდვილი სახელი უცნობია. ძველი იაპონური ტრადიციის მიხედვით სასახლის კართან დაახლოებულ დიდებულებს უწოდებდნენ სახელს, რომელიც მათი წარმომავლობისა და თანამდებობის კომბინაციას წარმოადგენდა. სეი (清) უნდა მომდინარეობდეს კიოჰარას ოჯახიდან, ხოლო სიონაგონი — საიმპერატორო კარზე თანამდებობის სახელიდან (清原). უცნობია მისი რომელი ნათესავიფლობდა ამ თანამდებობას. სავარაუდოდ მისი ნამდვილი სახელი უნდა იყოს კიოჰარა ნაგიკო (清原 諾子). იდუმალებითაა მოცული სეი სიონაგონის ბიოგრაფია, თუმცა „სასთუმლის წიგნიდან“ შეგვიძლია შევიტყოთ, რომ იგი სწავლულისა და განთქმული პოეტის კიოჰარა ნო მოტოსუკეს ქალიშვილი ყოფილა. მისი ბაბუა კიოჰარა ნო ფუკაიაბუ ასევე ცნობილი პოეტი ყოფილა. 981 წელს 16 წლის ასაკში ცოლად გაჰყვა საშუალო ჩინის მოხელეს ტაჩიბანა ნორიმიცუს და ვაჟიშვილი შეეძინა. მას ჰყავდა ქალიშვილიც მეორე ქორწინებიდან. მისი მეორე ქმარი იყო ფუჯივარა-მუნეიო. ოცდაშვიდი წლის ასაკში, როდესაც უკვე ქმართან გაყრილილ იყო, იგი გახდა დედოფალ სადაკოს სეფექალი და იმპერატორ იჩიჯოს კარზე მსახურობდა. 18 წლის ულამაზესი დედოფალი სადაკო მისი ანგელოზი და უახლესი მეგობარი გახდა. სეი სიონაგონს სახელი მოუხვეჭა მისმა ჩანაწერებმა (306 ჩანაწერი), რომელიც „სასთუმლის წიგნის“ სახელითაა ცნობილი (枕草子 მაკურა ნო სოში). წიგნი მოიცავს 986 წელიდან 1000 წლამდე პერიოდს. ეს არის სასახლის კარის ყოფითი სცენების, თავშესაქცევი ამბების, დღესასწაულების, ჭორების, ლექსების, ბუნების სურათების, დაკვირვებების, ფიქრებისა და სევდების კრებული. სეი სიონაგონი ეხება ყველაფერს, რაც მისი დროსათვის საინტერესო იყო, მათ შორის, დედოფლის ამბებსა და პრობლემებს. 1000 წლის მიწურულს დედოფალი სადაკო მშობიარობისას გარდაიცვალა და სეი სიონაგონმა იაპონიის იმპერატორის სასახლე დატოვა. უცნობია 1000 წლის შემდეგ რას საქმიანობდა სეი სიონაგონი. სწავლულების აზრით 1001-1010 წლებში მან თავის ჩანაწერებს თავი მოუყარა და დასრულებული მხატვრული ნაწარმოების სახე მისცა. ერთ-ერთი გადმოცემის თანახმად სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაუტარებია, რაც სადაოა და მისი მეტოქეების მიერ გავრცელებული ჭორი უნდა იყოს. უცნობია სად არის დაკრძალული სეი სიონაგონი, თუმცა რამდენიმე პროვინცია იჩემებს მის საფლავს. ცნობილია, რომ სეი სიონაგონი დაპირისპირებული ყოფილა მწერალ სეფექალთან მურასაკი შიკიბუსთან , რომელიც მსახურობდა დედოფალ შოშისთან. მურასაკი შიკიბუს კალამს ეკუთვნის „ამბავი უფლისწული გენჯისა“ და „მურასაკი შიკიბუს დღიურები“, სადაც სეი სიონაგონის შესახებაც ვკითხულობთ. სეი სიონაგონის „სასთუმლის წიგნი“ გახდა ინგლისელი რეჟისორის პეტერ გრინევეის შთაგონების წყარო, რომელმაც 1996 წელს გადაიღო ფილმი სასთუმლის წიგნი. სეი სიონაგონის პროტოტიპის ნაგიკოს როლი შეასრულა ვივიან ვუმ. სეი სიონაგონის პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდა კრატერს პლანეტა მერკურიზე. სეი სიონაგონის ნაწარმოებს ქართველი მკითხველი იცნობს „მარტოობის ჟამს ჩანაწერების“ სახელით (რუსულიდან ქართულად თარგმნა ჯუმბერ თითმერიამ, «საბჭოთა საქართველო» 1983 წელი). ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #119045834 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016. <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის იყო მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა 1950 წელს ფიდეს კოპენჰაგენის კონგრესზე. ტარდებოდა 1952-1994 წლებში (გარდა 1968-1985 წლებისა, როდესაც ეს ტურნირი შეცვალა პრეტენდენტთა მატჩებმა). ტურნირში დაიშვებოდნენ ჯერ პრეტენდენტთა წინა ტურნირის გამარჯვებული (ან დამარცხებული მსოფლიოს ჩემპიონი) და ზონალური ტურნირების (1952-1967) გამარჯვებულები, ხოლო შემდეგ ზონალური ტურნირების გამარჯვებულები შეცვალეს საზონათშორისო ტურნირების გამარჯვებულებმა. 1983 წლის ფიდეს მანილის კონგრესზე პრეტენდენტთა მატჩები კვლავ შეიცვალა პრეტენდენტთა ტურნირებით. სულ გაიმართა პრეტენდენტთა 12 ტურნირი. ზოგიერთ შემთხვევაში საჭირო შეიქმნა დამატებითი მატჩების ჩატარება, ზოგჯერ კი ამას ითვალისწინებდა ტურნირის დებულება.
იბერიული ბაყაყი-მეანი

იბერიული ბაყაყი-მეანი (ლათ. Alytes cisternasii) — ბაყაყი უკუდო ამფიბიების რიგისა. მისი სხეულის საერთო სიგრძე 3,6-4,2 სმ აღწევს. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ პორტუგალიასა და დასავლეთ და ცენტრალურ ესპანეთში. დამახასიათებელია სქესობრივი დიმორფიზმი. მაგარი სხეული აქვს, მოკლე თავი. თვალები ამოზნექილი აქვს ვერტიკალური გუგებით. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 2 წლისა. მეტამორფოზი გრძელდება 110-140 დღე. იბერიული ბაყაყი-მეანი
ჰერმან ბალკი

ჰერმან ბალკი (გერმ. Hermann Balck; დ. 7 დეკემბერი 1893, დანციგი, გერმანიის იმპერია — გ. 29 ნოემბერი 1982, ასპერგი, ბადენ-ვიურტემბერგი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ სატანკო ჯარების გენერალი. Florian Berger. Mit Eichenlaub und Schwertern. Die höchstdekorierten Soldaten des Zweiten Weltkrieges. — 2. — Wien: Selbstverlag Florian Berger, 2000. — 415 p. — ISBN 3-9501307-0-5. Walther-Peer Fellgiebel. Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939—1945. — Friedburg: Podzun-Pallas, 1986. — 472 p. — ISBN 3-790-90284-5. Fritjof Schaulen. Eichenlaubträger 1940 — 1945. Zeitgeschichte in Farbe. Band I: Abraham — Huppertz. — Selent: Pour le Mérite Verlag, 2003. — Vol. 1. — 160 p. — ISBN 3-932-38120-3.
რობერტ უოლპოლი

რობერტ უოლპოლი, პირველი გრაფი ორფორდი (ინგლ. Robert Walpole, 1st Earl of Orford) (დ. 26 აგვისტო, 1676 — გ. 18 მარტი, 1745) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ითვლება ბრიტანეთის პირველ პრემიერ-მინისტრად. მაშინ ეს ტერმინი არ გამოიყენებოდა, თუმცა უოლპოლს ჰქონდა იგივე გავლენა კაბინეტზე, რაც შემდგომში პრემიერს. უოლპოლი იყო ვიგების პარტიის წევრი და მთავრობაში მსახურობდა ჯორჯ I-ისა და ჯორჯ II-ის დროს. იგი 1721 წელს გახდა ხაზინის პირველი ლორდი, ხოლო 1730 წელს ლორდი ტაუნშენდის გადადგომის შემდეგ გახდა კაბინეტის ერთადერთი ლიდერი და იყო მთავრობის მეთაური 1742 წლამდე. მისი ადმინისტრაცია ითვლება ყველაზე ხანგრძლივად ბრიტანეთის ისტორიაში. ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: რობერტ უოლპოლი სერ რობერტ უოლპოლი დაუნინგ სტრიტის საიტზე ჰაუტონ ჰოლი ჩოლმონდლის სასახლე
სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის (ორდენი)

სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის — სამხედრო ორდენი, რომელიც დაწესდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1974 წლის 28 ოქტომბრის ბრძანებულებით. აჯილდოვებდნენ საბჭოთა არმიის, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის, სასაზღვრო და შინაგანი ჯარების სამხედრო მოსამსახურეებს საბრძოლო და პოლიტიკურ მომზადებაში მიღწეული წარმატებებისათვის, ჯარების მაღალი საბრძოლო მზადყოფნისა და ახალი საბრძოლო ტექნიკის ათვისებისათვის, აგრეთვე სამშობლოს წინაშე სხვა დამსახურებისათვის. ორდენი 3 ხარისხის იყო. ორდენის ნიშანი ამოზნექილი 8-ქიმიანი ვარსკვლავია, დამზადებულია ვერცხლისაგან. I და II ხარისხის ორდენები ნაწილობრივ მოოქროვილია. ატარებდნენ მკერდის მარჯვენა მხარეს, წითელი ვარსკვლავის ორდენის შემდეგ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 541.
$ (ფილმი)

$, აგრეთვე ცნობილი როგორც დოლარები, ხოლო ინგლისში - როგორც ძარცვა — 1971 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც კომპანიის Columbia Pictures მიერ არიც გამოშვებული. მისი სცენარის ავტორი და რეჟისორია რიჩარდ ბრუკსი, ხოლო პროდიუსერი - მ. ჯ. ფრანკოვიჩი. ფილმში მონაწილეობენ ცნობილი მსახიობები - უორენ ბიტი და გოლდი ჰოუნი ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები. ჰამბურგში (გერმანია), რამდენიმე კრიმინალი იყენებს ლოკალურ ბანკს, რათა შეინახოს უკანონოდ მოპოვებული ფული. განგსტერებს შორის არის ადგილობრივი ნარკოდილერი, სახელად „კენდი მენი“. ჯო კოლინზი (ბიტი) მუშაობს ამერიკული ბანკის დაცვაში. იგი შეიტყობს ბანდიტების გეგმებზე და გაიცნობს დოუნ დივაინს, მეძავს (ჰოუნი). მისი მეშვეობით იგი მოძებნის მძარცველებს. კრიმინალები ცდილობენ ფულის გამოტანას. ფილმის ფინალური დაძაბული სცენები მიმდინარეობს ჰამბურგსა და მის შემოგარენში.
არსენა ოძელაშვილი

არსენა ოძელაშვილი, არსენა მარაბდელი (დ. დაახლ. 1797, სოფ. მარაბდა — გ. 1842, მცხეთა) — ბატონყმობის წინააღმდეგ მებრძოლი გლეხი, ხალხური ეპოსის გმირი, მიიჩნევა საქართველოს ეროვნულ გმირად. არსენა ოძელაშვილი ვაჭარი იყო და თბილისში დუქანი ჰქონდა გახსნილი. არსენას უყვარდა თავად ზაალ ბარათაშვილის მოახლე გოგო, რომელიც მოიტაცა და ტყეში გაიჭრა. გადმოცემის თანახმად არსენა ვერ ურიგდებოდა გლეხობის ჩაგვრას, ებრძოდა თავადებს, ჩინოვნიკებსა და ვაჭრებს. ამის გამო ძალიან პოპულარული იყო თბილისის გუბერნიასა და მის მოსაზღვრე მხარეში. ხელისუფლებამ მის დასაპატიმრებლად რაზმი გაგზავნა. შემდეგ ბოდბისხეველის ღალატით შეიპყრეს, მაგრამ მალე ტყვეობას თავი დააღწია. ოძელაშვილი დამნაშავედ იყო გამოცხადებული და პოლიცია სდევნიდა. არსენა მოკლეს მცხეთის მახლობლად, როდესაც მარტო მყოფი რუსეთის ჯარის ნაწილებს წააწყდა. ხალხური ტრადიციით, ოძელაშვილის მკვლელი იყო გიორგი კუჭატნელი. არსენას სიცოცხლეშივე შეიქმნა ხალხური ეპოსი „არსენას ლექსი“. სახალხო მგოსნები და მომღერლები მის სადიდებელ ლექსებსა და სიმღერებს საჯაროდ ასრულებდნენ. არსენას ამბავმა იმოქმედა ქართველი მწერლების (ილია ჭავჭავაძე, აკაკი წერეთელი, გიორგი ლეონიძე) შემოქმედებაზე. აღსანიშნავია, რომ ყველა მათგანი საკუთარი ინტერპრეტაციით ასახავდა ოძელაშვილის პიროვნებას. ნაწარმოებები არსენას შესახებ არსენას ლექსი - ხალხური ეპოსი არსენა მარაბდელი - მიხეილ ჯავახიშვილის რომანი არსენა ყაჩაღი - 1923 წლის ფილმი არსენა - 1937 წლის ფილმი არსენას ლექსი - 1985 წლის ფილმი უმიკაშვილი პ., ხალხური სიტყვიერება, ტ. 1, 4, მ ჩიქოვანის რედ., თბ., 1964; ხინთიბიძე ა., ფოლკლორული მასალები არსენა ოძელაშვილზე, თბ., 1968; ჩიქოვანი მ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 625.
გეოლოგიური ეპოქა

გეოლოგიური ეპოქა — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ერთ-ერთი ეტაპი. ეპოქა წარმოადგენს გეოლოგიური პერიოდის ნაწილს და იყოფა საუკუნეებად. ეპოქის განმავლობაში წარმოქმნილი ქანები ერთიანდება სექციაში. ეპოქების აბსოლუტური ხანგრძლივობა სხვადასხვაა: პალეოზოური ერის დასაწყისში დაახლოებით 30 მლნ. წელს უდრის, მეზოზოურ ერაში — 10-20, პალეოგენსა და ნეოგენში — 10 მლნ. წელს. გეოლოგიური წელთაღრიცხვა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 171.
გეოლოგიური ერა

გეოლოგიური ერა — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ყველაზე ხანგრძლივი ეტაპი. ერა წარმოადგენს გეოქრონოლოგიური სკალის ყველაზე დიდ ერთეულს, ერა დაყოფილია პერიოდებად. დროის ამ მონაკვეთში წარმოქმნილი ქანები ერთიანდება ჯგუფში. სულ გამოყოფილია 5 ერა: არქეული, პროტეროზოური, პალეოზოური, მეზოზოური და კაინოზოური. ერების აბსოლუტური ხანგრძლივობა სხვადასხვაა. ყველაზე დიდია არქეული და პროტეროზოური ერები რომელთა საერთო ხანგრძლივობა 1,5 მლრდ. წელს აღემატება. სამი უკანასკნელი ერის ხანგრძლივობა შესაბამისად 325; 208; 67 მლნ. წელია. ჯგუფი (გეოლოგია) ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 171.
სექცია (გეოლოგია)

სექცია — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ერთეული. სექციის შესაბამისი ქანები წარმოიქმნება გეოლოგიური ეპოქის განმავლობაში. სექცია გამოიყოფა მისთვის დამახასიათებელი განამარხებული ფაუნისა და ფლორის საფუძველზე. იყოფა გეოლოგიურ სართულებად. რამდენიმე სექცია ქმნის გეოლოგიურ სისტემას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 307.
სართული (გეოლოგია)

სართული — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ერთეული. სართულში გაერთიანებულია გეოლოგიური საუკუნის განმავლობაში წარმოქმნილი ქანები. იყოფა ქრონოზონებად ან სტრატიგრაფიულ ზონებად. რამდენიმე სართულის ერთობლიობა ქმნის გეოლოგიურ სექციას. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 106.
ტყემალა (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

ტყემალა — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ხვედრულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ქარელიდან 15 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 60 %-ს წარმოადგენდნენ ქართველები, 40 %-ს კი ოსები. ტყემალის ეკლესია ტყემალის საცხოვრებელი სახლი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 850. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ 2.0 2.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
ტყემლოვანა (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

ტყემლოვანა — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტყემლოვანისწყლის (ძამის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1030 მეტრი. ქარელიდან 36 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი. ქოზიფის მონასტერი ტყემლოვანის ნაეკლესიარი და ნასოფლარი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 86. ↑ 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016. ↑ Ethnic composition of Georgia 2014 ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
უბიათი

უბიათი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ავნევის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირას. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ყორნისიდან 18 კილომეტრი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 96.