laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
პრაღის მეტროპოლიტენი

პრაღის მეტროპოლიტენი (ჩეხ. Pražské metro) — ერთადერთი მეტროპოლიტენი ჩეხეთში და პრაღის ტრანსპორტის ერთ-ერთი ძირითადი საშუალება. პრაღის მეტროპოლიტენი ევროპაში მგზავრთა გამტარობის მიხედვით მეშვიდე ადგილს იკავებს. პრაღის მეტროპოლიტენი სამი ხაზისგან შედგება: "ა" ( სქემაზე მწვანედ) "ბ" (სქემაზე ყვითლად) "ც" (სქემაზე წითლად). ქალაქის ცენტრში გადასაჯდომ სამკუთხედს ჰქმნის. პირველად გაიხსნა "ც" ხაზის მონაკვეთი სადგურებს "კეჩეროვსა" და "სოკოლოვსკას" (ამჟამად "ფლორენცი") შორის. ხაზების სიგრძე 59,3 კმ-ია, სადგურების რაოდენობა 57. სამი დეპოა: "კეცეროვი", "ჰოსტივარი" და "ზლიჩინი", აქვე უნდა ითქვას, რომ სამივე დეპოს რკინიგზასთან შეერთების საკუთარი ლიანდაგები აქვს. დღიურად მეტროპოლიტენს 1,5-დან 2 მლნ ადამიანამდე გადაჰყავს. სამგზავრო ბილეთებია პრაღის მტროსთვის, ტრამვაისთვის, ავტობუსისთვის, პეტრჟინაზე მდებარე ფუნიკულიორისა და ზოოპარკისთვის ერთიანია. სადგურებს, როგორც წესი, რამდენიმე ამოსასვლელი აქვთ, მანძილი კი მათ შორის საკმაოდ დიდიც შეიძლება იყოს. ზოგიერთ საგარეუბნო მეტროსადგურს, რომელიც ღრმად არ არის განლაგებული, საესკალატორო მომსახურება არ გააჩნია. ამასთან, ბოლო ხანებში ყველა სადგურს ლიფტებს უყენებენ, რათა ეტლში მყოფი ინვალიდებისთვის გაიოლდეს ბაქანზე მოხვედრა. პრაღაში მეტროპოლიტენის აშენების პირველი წინადადება ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის აშენების შემდეგ ლადისლავ როტმა წამოაყენა 1898 წელს. ღონისძიებები ნაწილობრივ 1920-იან წლებში დაიწყო და მოსამზადებელი სამუშაოები მიმდინარეობდა როგორც ომამდე, ასევე, ომის შემდეგ, თუმცა, მეტროს მასშტაბური მშენებლობა 1966 წელსღა დაიწყო, ოღონდ, თავიდან მიწისქვეშა ტრამვაის ტრასები იგეგმებოდა. პრაღის მეტროპოლიტენის მშენებლობის კონცეფცია 1967 წელს დაამტკიცა ჩსსრ-მა. მშენებლობა საბჭოთა სპეციალისტების დახმარებით მიმდინარეობდა. პირველი მონაკვეთი 1974 წლის 9 მაისს, წითელის არმიის მიერ პრაღის გათავისუფლებიდან 29 წლისთავზე. ხაზ "А"-ს გახსნისთვის საბჭოთა კავშირიდან 43 ათასი ტონა თუჯის ტუბინგი, 21 ესკალატორი, ტურნიკეტები და სხვა სახის ინვენტარი იქნა ჩატანილი. 1990 წელს "ხავერდოვანი რევოლუციის" შემდეგ 19 სადგურს, რომელთაც მანამდე საბჭოთა და კომუნისტური ხასიათის სახელწოდება ჰქონდა, ადგილობრივი ტოპონიმიკით შეიცვალა. ცისფრით აღნიშნულია მონაკვეთები, რომლებიც 2002 წელს დაიტბორა. მეტროპოლიტენების სია მონაცემები და ფაქტები — ექსპლუატაციურ-ტექმაჩვენებლები დაარქივებული 2018-04-15 საიტზე Wayback Machine. პრაღის მეტროპოლიტენი საიტზე metroweb.cz პრაღის მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net დაარქივებული 2006-07-03 საიტზე Wayback Machine. პრაღის მეტროპოლიტენის ფოტოები ↑ 1.0 1.1 1.2 Company Profile - Dopravní podnik hlavnívo města Prahy. Dopravní podnik hlavnívo města Prahy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-24. ციტირების თარიღი: 2015-07-03. ↑ Annual Report 2012 (pdf). Dopravní podnik hlavnívo města Prahy (2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-21. ციტირების თარიღი: 2013-09-20. ↑ History - Dopravní podnik hlavnívo města Prahy. Dopravní podnik hlavnívo města Prahy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-19. ციტირების თარიღი: 2013-09-11. ↑ DPP, Vozový park
პორტუგალიის პრეზიდენტი

პორტუგალიის პრეზიდენტი – პორტუგალიის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლით. პორტუგალიის პრეზიდენტების სია
სიდრის ყურე

სიდრის ყურე, დიდი სირთი — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში, ლიბიის ნაპირთან. ხმელეთში შეჭრილია 115 კმ-ზე. სიგანე შესასვლელთან 465 კმ, სიღრმე 1374 მ-მდე. მოქცევა ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 0,4 მ. ყურის ნაპირზეა ნავსადგურები: ბენღაზი, მარსა-ელ-ბურეიკა, ელ-სიდერი. შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „სიდრის ყურე“ ვიკისაწყობში. ლიბიის ზღვა
სიდრა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი სიდრა შესაძლოა აღნიშნავდეს: სიდრა — ქალაქი პოლონეთში. სიდრა — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში.
სიდრი

სიდრი (ფრანგ. cidre) — მცირეალკოჰოლიანი (5-7% მოცულობითი სპირტი) ხილკენკროვანი ღვინო, რომელსაც იღებენ ვაშლის წვენის დადუღებით. სიდრს აქვს ვაშლის გემო და არომატი, გაჯერებულია ნახშიროჟანგით. უშვებენ სამი სახის სიდრს: ტკბილს (შეიცავს 10 გ/ლ შაქარს), ნახევრად მშრალს (5 გ/ლ) და მშრალს (შაქარს არ შეიცავს). სიდრის სამშობლო საფრანგეთია. ამზადებენ ასევე ბელარუსში, უკრაინასა და ყაზახეთში. Farmhouse Cider & Scrumpy, Bob Bunker 1999 Household Cyclopedia, 1881 The History and Virtues of Cyder, R. K. French (Robert Hale 1982 - reprinted 2010)
მსუბუქი მეტრო

მსუბუქი მეტრო (მსუბუქი მეტროპოლიტენი) — მსუბუქლიანდაგიანი ტრანსპორტის ნაირსახეობა, საქალაქო ტრანსპორტის რეგულარული ჩქაროსნული, ძირითადად, არაქუჩაში მოძრავი, მიწისზედა (არსებობს მიწისქვეშაც) ლიანდაგიანი სახეობა. მსუბუქი მეტროპოლიტენის მგზავრთა ნაკადი საათში 15-20 ათას ადამიანს არ აღემატება; ლიანდაგები, როგორც წესი, შემაღლებულ ადგილებზე, ხანდახან ესტაკადებზეა განლაგებული (ხანდახან კი მცირე ზომის საგვირაბო მონაკვეთებზე, მაგ: ქალაქის ცენტრებში, გადასაჯდომ აგდილებში და სხვა), მოძრავ შემადგენლობას ჩვეულებრივ რკინიგზაზე მცირე ზომის გაბარიტები აქვს და 2-3 ვაგონისგან შედგება, გვირაბების დიამეტრი 4-5 მეტრს შეადგენს, გვირაბებსა და ზედაპირებზე დაშვებულია მნიშვნელოვანი დახრები და მცირე მოსახვევი რადიუსები, სადგურებზე პლატფორმები 50-90 მ სიგრძისაა, ხოლო სიგანე 5-8 მ. მსუბუქი მეტროს ხაზები ხშირად არის დაკავშირებული აეროპორტებთან და მეტროსისტემებთან და ძალიან იშვიათად წარმოადგენენ ქალაქის დამოუკიდებელ სატრანსპორტო სისტემას. სრულიად ან უმეტესწილად მიწისქვეშა მსუბუქი მეტრო შეიძლება მინი-მეტროდ იქნეს წოდებული. მიწისზედა სადგურებისა და სარკინიგზო გადასარბენების მშენებლობა (რომელიც კონსტრუქციით მარტივია) უფრო იაფი ჯდება და გაცილებით ნაკლებ დროსაც იკავებს მიწისქვეშა სადგურების მოწყობასთან დაკავშირებით. (2006 წლის შეფასებით 1 კმ მიწისქვეშა გვირაბის აშენება ღია საშუალებით დაახლოებით 50 მლნ დოლარი ჯდება, ხოლო 1 კმ გვირაბის დახურული მეთოდით მშენებლობა 70-80 მლნ დოლარი. რაც შეეხება 1 კმ მსუბუქი მეტროს მშენებლობას 15-25 მლნ დოლარს შეადგენს. არ რჩება გიგანტური უსუფთაო ქვაბულები. არ გვხვდება ტიპური პრობლემები განიავებასთან, მცურავ სილებთან და ძვირ და არასაიმედო ესკალატორებთან საავტომობილო მაგისტრალების გადაკვეთა, რის გამოც აუცილებელი ხდება ძვირადღირებული ხიდების, ესტაკადებისა და გვირაბების აშენება ავტოტრანსპორტისთვის, ასევე მიწისზედა სივრცის გამოყენება, რომელზეც შეიძლება პრეტენზია ჰქონოდა ავტომაგისტრალებს - შედეგად კი ქალაქში ტრანსპორტის მოძრაობის შესაძლებელი შეფერხება და პიკის საათებში საცობების გაჩენა. მუდმივი ხმაური; სიცივე და პლატფორმების გაყინვა (ზამთრობით); დამატებითი საექსპლუატაციო დანახარჯები, თოვლსაწმენდების აუცილებლობა და გზების ხშირი რემონტი; დაზიანებული ლანდშაფტი. მეტროპოლიტენების სია
ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზა

ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზა ან ახალი ათონის მინი-მეტრო — მღვიმური რკინიგზა აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, საქართველოში. გაიხსნა 1975 წლის 4 ივლისს ტურისტული კომპლექსის „ახალი ათონის“ შემადგენლობაში. განკუთვნილია საკურორტო სეზონზე ტურისტების ახალი ათონის მღვიმეში შესაყვანად. სიგრძით 1,3 კმ-ია, აქვს 3 სადგური: „შესასვლელი ჭიშკარი“, „აფხაზეთი“ და „თბილისი“. მიწისქვეშა მდებარეობის გამო ამ რკინიგზას ხანდახან მეტროპოლიტენს ადარებენ ხოლმე. ტურისტების ტრანსპორტირებისთვის 1975 წელს მღვიმესთან ცალგზიანი რკინიგზა გააკეთეს, რომელიც საკურორტო სეზონზე — მაისიდან ნოემბრამდე იმუშავებდა. მატარებლის სიჩქარეა 30 კმ\სთ. ლიანდაგების სიგანე 914 მმ-ია. დეპო პირველივე სადგურის მოპირდაპირე მხარეს, გამოქვაბულის სიახლოვესაა განლაგებული. ორგზიანი გასაყრისი ლიანდაგები პირველი და ბოლო სადგურებიდან მოკლე მანძილზევე მდებარეობენ. არის ასევე ორი სალიანდაგო კავშირი სამსახურებრივ გვირაბთან. საკონტაქტო რელსში ძაბვა 300 ვ შეადგენს. საშტატო მგზავრნაკადია წლიურად 0,7 მლნ ადამიანი, ანუ დღიურად 2000 ტურისტი. მარშრუტი დიდ მანძილზე მოპირკეთებულია რკინაბეტონით (არა სამეტროპოლიტენო სტანდარტით), გვირაბის ნაწილი ბუნებრივ გამოქვაბულშია გაყვანილი. რკინიგზის მშენებლობა 1965-75 წლებში თბილისის მეტრომშენის მმართველობით, გაიოზ ჯაყელის ხელმძღვანელობით იქნა განხორციელებული. გამოიყენებოდა საბურღ-მაფეთქებელი მეთოდი. მეტროპოლიტენების სია ახალი ათონი — მეტრო გამოქვაბულში. ციტირების თარიღი: 11 ივლისი 2006. ახალი ათონის მსუბუქი მეტროს სქემა საიტე metroschemes.narod.ru.
უნგრეთის პრეზიდენტი

უნგრეთის პრეზიდენტი — უნგრეთის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს პარლამენტი 5 წლით. უნგრეთის პრეზიდენტების სია
ბრიუსელის მეტროპოლიტენი

ბრიუსელის მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის ხაზთა სისტემა ბრიუსელში; ბელგია. ქვეყანაში ერთად-ერთი მეტროპოლიტენია, რამდენადაც შარლერუას მსუბუქი მეტრო უფრო ჩქაროსნული ტრამვაის სისტემაა, ვიდრე მეტროსი, იგივე ითქმის ანტვერპენის პრე-მეტროზე, რომელიც მიწისქვეშა ტრამვაის წარმოადგენს. მეტროს ექსპლუატაციას კომპანია STIB/MIVB ეწევა. ბრიუსელში მეტროქსელი 1965 წლის 20 სექტემბერს გაიხსნა და ოთხი ხაზისგან შედგება: M1,M2,M5 და M6. მეტროპოლიტენი 69 სადგურს მოითვლის, რომელთა შორის საშუალო მანძილი 650 მეტრია. პირველი ხაზი 1965-69 წლებში გაიხსნა. 1970 წელს მეორე ხაზი შევიდა ექსპლუატაციაში. პორტ დე ჰალი მეტროპოლიტენების სია
პორტ დე ჰალი

პორტ დე ჰალი (ფრანგ. Porte de Hal) ან ჰალეპორტი (ნიდერლ. Hallepoort) — მეტროსადგური და მიწისქვეშა ტრამვაი ბრიუსელში. სადგური განთავსებულია ქალაქის კარიბჭე ჰალესთან, სახელწოდებაც აქედან მოდის. ჰალეპორტი ფაქტობრივად ორი სადგურისგან შედგება, რომლებიც განსხვავებულ დონეზე მდებარეობენ: მეტროსადგური (ხაზი 2) და მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური (მარშრუტები 3, 23, 55). მეტროსადგური უფრო ქვემოთ არის განთავსებული, ვიდრე მიწისქვეშა ტრამვაის გაჩერება. მეტროსადგური 1988 წლის 2 ოქტომბერს გაიხსნა, მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური კი — 1992 წლის 3 დეკემბერს. ორივე სადგურს გვერდითი პლატფორმები აქვს. მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური Le Passage inconnu ნამუშევრებით არის შემკული, რაც ბელგიური გრაფიკული რომანების (კომიქსების) Cités obscures მოტივებზეა შექმნილი. Le Passage inconnu წარმოადგენს სადგურის კედლიდან „გამავალი“ მოძველებული ტრამვაის მაკეტს. მომავალში მიწისქვეშა ტრამვაის ხაზი შეიძლება სრულფასოვან მეტროდ გადაკეთდეს. მეტროპოლიტენების სია შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „პორტ დე ჰალი“ ვიკისაწყობში.
გლაზგოს მეტროპოლიტენი

გლაზგოს მეტროპოლიტენი (ინგლ. Glasgow Subway) — შოტლანდიის უდიდესი ქალაქის გლაზგოს მიწისქვეშა სწრაფი ტრანსპორტის სისტემა. გაიხსნა 1896 წლის 14 დეკემბერს და ლონდონის მეტროპოლიტენისა და ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის შემდეგ მსოფლიოში მესამე ადგილს იკავებს სიძველით. შედგება ერთი წრიული ხაზისა და 15 სადგურისგან, საერთო სიგრძე 10,4 კმ-ია, მთელ ხაზზე გადაადგილების დრო 24 წუთი. გამოიყენება უჩვეულოდ ვიწყო ლიანდაგი 1219 მმ სიგანით. გვირაბების დიამტრიც ჩვეულებრივზე მცირეა — 3,35 მ. საშუალო სიღრმეა 10 მ. 2005-06 წლების მონაცემებით მგზავრთა ნაკადი წლიურად 13,6 მლნ ადამიანს შეადგენს (დღიურად 36 ათას მგზავრს). აღსანიშნავია, რომ მეტროს 1936 წლამდე გლაზგოს რკინიგზა ერქვა, 1936 წლიდან კი გლაზგოს მეტროპოლიტენი ეწოდება. ხაზი სრული დატვირთვით 1896 წლის 14 დეკემბერს გაიხსნა და მას მერე აღარ გავრცობილა. თავდაპირველად საბაგირო გაწევა გამოიყენებოდა, ერთიანი კაბელი მოქმედებაში ერთ ორთქლის მანქანას მოჰყავდა. 1935 წელს ხაზი ქალაქს გადაეცა არარენტაბელურობის გამო, ამავე წელს სრული ელექტროფიცირებაც ჩატარდა. 1977-80 წლებში მეტროსისტემა სრულად დაიხურა რეკონსტრუქციისთვის. ერთი სადგური (Merkland Street) საერთოდ დაიხურა და სადგურ Partick-ით შეიცვალა. გვირაბები და სადგურები სრულფასოვნად იქნა გადაკეთებული. ქალაქის ხელისუფლების განცხადების შემდეგ, რომ გარემონტებისთანავე მეტრო საათივით იმუშავებდა და ახალი შემადგენლობის ნარინჯისფერი შეფერილობის გამო მეტროპოლიტენს "დასაქოქი ფორთოხალი" უწოდეს. ამგვარად, გლაზგოს მეტროპოლიტენი თავისი არსებობის 114 წლის მანძილზე არასდროს გაუფართოებიათ. არსებობს ქსელის გაფართოების გეგმები, თუმცა, მუშაობა ამმხრივ არ დაწყებულა. სადგურები მდინარე კლაიდის ორივე ნაპირზე არის განლაგებული: 8 ჩრდილოეთ ნაპირზე, 7 სამხრეთისაზე. ყველა სადგური მიწისქვეშაა, 12 სადგურს კუნძულისმაგვარი პლატფორმა აქვს, გვერდითი პლატფორმები მხოლოდ შემდეგ სადგურებზეა: Partick, Govan და St. Enoch. პლატფორმები სადგურებზე ვიწროა: სიგანე დაახლოებით 3 მეტრია. სიგრძე 40 მეტრი, გათვლილია 3 ვაგონზე. პლატფორმის სიმაღლე ლიანდაგების დონიდან 65 სმ-ია. ხაზზე სამი გადასაჯდომი სადგურია: Partick, Buchanan Street და St. Enoch. მეტროპოლიტენი მუშაობს 6:30-დან 23:30-მდე 4-8 წუთიანი ინტერვალით ყოველდღიურად, გარდა კვირისა. კვირაობით სამუშაო დრო შეზღუდულია 11:00-18:00, ინტერვალია 8 წთ. ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine. გლაზგოს მეტროპოლიტენი პორტალზე urbanrail.net დაარქივებული 2006-07-18 საიტზე Wayback Machine. მეტროპოლიტენი გლზაგოს ტრანსპორტის საიტზე დაარქივებული 2009-04-18 საიტზე Wayback Machine. დევი უილიამსის გვერდი გლაზგოს მეტროპოლიტნზე მეტროპოლიტენების სია
სერბეთის პრეზიდენტი

სერბეთის პრეზიდენტი — სერბეთის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. სერბეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2009-12-12 საიტზე Wayback Machine.
მილანის მეტროპოლიტენი

მილანის მეტროპოლიტენი (იტალ. Rete metropolitana di Milano) — მილანის მიწისქვეშა სატრანსპორტო სისტემა; იტალია. მეტროქსელი მოიცავს ხუთ ხაზს, მათ შორის არის როგორც მეტროს (M ხაზი), ასევე საგარეუბნო-სარკინიგზო (S ხაზი) და რეგიონული-სარკინიგზო მომსახურების (R ხაზი) ხაზები. ხაზი M1 წითელი - 26.9 კმ - 38 სადგური ხაზი M2 მწვანე - 39.4 კმ - 35 სადგური ხაზი M3 ყვითელი - 16.7 კმ - 21 ხაზი M4 ლურჯი - 5.7 კმ - 6 სადგური ხაზი M5 იასამნისფერი - 12.9 კმ - 19 მეტრო San Raffaele Gobba/S.Raffaele (ხალხის გადამყვანი) - 0.7 კმ - 2 სადგური სადგურების საერთო რაოდენობა 106-ია. მილანში მეტროპოლიტენის აშენებაზე ჯერ კიდევ 1848 წელს დაისვა საკითხი. დანარჩენი პროექტები 1914 და 1925 წელს შეადგინეს. 1937 წლის გეგმით უნდა აშენებულიყო 7 ხაზი, მაგრამ, მეორე მსოფლიო ომმა ეს წამოწყებაც შეაჩერა. მეტროს მშენებლობა საბოლოოდ 1957 წელს დაიწყო. 1906 წელს მსოფლიო ბაზრობისთვის ტრამვაის ხაზი აშენდა. ხაზი ბაზრობის ორ მთავარ წერტილს: Piazza d'Armi-სა და Arena Stadium-ს ქალაქის ცენტრთან აკავშირებდა. ხაზის დემონტირება მოხდა რვა წლის შემდეგ. ეს შეიძლება მივიჩნიოთ პირველ დამოუკიდებელ იტალიურ ელექტროფიცირებულ რკინიგზად. მილანის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი (M1) 1964 წელს გაიხსნა 7-წლიანი მშენებლობის შემდეგ და Lotto-სა და Sesto Marelli-ს სადგურებს მოიცავდა. ამჟამად სადგურ Sesto 1º Maggio FS-დან სადგურ Rho Fieramilano /Bisceglie-მდეა დაგრძელებული. 1969 წელს გაიხსნა მეორე ხაზი (M2) Caiazzo-დან Cascina Gobba-მდე (7 სადგურით). დღეისათვის მოიცავს სადგურ Piazza Abbiategrasso /Assago Milanofiori Forum-დან სადგურ Cologno Nord /Gessate-მდე 40,4 კმ-იან მონაკვეთს. 1990 წელს ექსპლუატაციაში შევიდა მესამე ხაზი (M3) 5 სადგურით. დანარჩენი 9 სადგური მესამე ხაზზე ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1991 წელს გაიხსნა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2004 წელს. 2023 წლისთვის ხაზი იწყება სადგურით San Donato და სრულდება Comasina-ს სადგურზე. მესამე ხაზზე სულ 21 სადგურია. მეოთხე ხაზი Linate Aeroporto - Dateo უახლესია; გაიხსნა 2022 წელს, სადაც 5,7 კმ-ის სიგრძეზე 6 სადგურია განთავსებული. მეხუთე ხაზი Bignami - San Siro Stadio 2013-2015 წლებში ამოქმედდა. მისი სიგრძეა 12,9 კმ და 19 სადგური აქვს. მეტროპოლიტენების სია ATM — მილანის სატრანსპორტო კომპანია[მკვდარი ბმული] მილანქალაქი — ოფიციალური საიტი MSR Milano — არაოფიციალური ვეგვერდი ფართო პროექტებით MilanoTrasporti — ვეგვერდი სარკინოგზო ფანებისთვის (მოძრავი შემადგენლობის სიით) Metro5 Milano — ხაზ M5-ის ოფიციალური ვეგვერდი
სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი

სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი — ყოფილი სერბია და ჩერნოგორიის სახელმწიფოს მეთაური. ჩერნოგორიის პრეზიდენტი სერბეთის პრეზიდენტი იუგოსლავიის პრეზიდენტი
იუგოსლავიის პრეზიდენტი

იუგოსლავიის პრეზიდენტი – ყოფილი იუგოსლავიის სახელმწიფოს მეთაური. ჩერნოგორიის პრეზიდენტი სერბეთის პრეზიდენტი სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი
ლოზანის მეტროპოლიტენი

ლოზანის მეტროპოლიტენი — ლოზანის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი სახეობა, ერთად-ერთი მეტროპოლიტენი შვეიცარიაში. ხაზს М1 მსუბუქ მეტროს უწოდებენ, ხაზი M2 კი მეტროპოლიტენის ავტომატიზებული ხაზია. 2008 წელს M2-ის გახსნის შემდეგ ლოზანა მსოფლიოში ყველაზე პატარა ქალაქია, სადაც სრულფასოვანი მეტროპოლიტენია გაყვანილი. მეტროპოლიტენის ექსპლუატაციას ორგანიზაცია Transports publics de la région lausannoise ახდენს, რომელიც ქალაქში ავტობუსებისა და ტრამვაის ექსპლუატაციასაც ეწევა. ამიტომ, მეტროს სატარიფო სისტემა უნიფიცირებულია ქალაქის ტრანსპორტის სხვა სახეობებთან. მეტროპოლიტენში ტურნიკეტები არ დგას. ხაზი M1 1991 წლის 24 მაისს გაიხსნა. თავდაპირველად ეწოდა "სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლოზანის ტრამვაი" (ფრ Tramway du Sud-Ouest lausannois, TSOL), მოგვიანებით კი მეტროპოლიტენი უწოდეს. ხაზზე ბევრი შლაგბაუმიანი გადასასვლელია (ამგვარად, ხაზი მეტროს ისეთ კრიტერიუმს ვერ აკმაყოფილებს, როგორიცაა სრული სერგეგირებულობა ტრანსპორტის სხვა სახეობებისგან). ამის მიუხედავად, ავტორიტეტულ პორტალზე urbanrail.net ლოზანის მეტრო აღნიშნულია, როგორც სრულფასოვანი მეტროპოლიტენი. M1-ის სიგრძე 7,8 კმ-ია და ქალაქის ცენტრს ახლომდებარე დაბებთან აკავშირებს. ხაზზე სამი მიწისქვეშა სადგურია. ლიანდაგების დიდი ნაწილი მიწაზეა დაგებული, თუმცა, გარკვეულ მონაკვეთებში ესტაკადებზეც გადის. ზახი მეტწილად ცალლიანდაგიანი სადგურებთან გასაყრისი მონაკვეთებით. ხაზზე მოძრაობის დაახლოებითი დრო 19 წუთია, მოძრაობებს შორის ინტერვალი 9-10 წუთი, შაბათ-კვირას კი 20 წუთი. ლიანდაგების სიგანე 1435 მმ-ია. ხაზზე 15 სადგურია. ლოზანაში მეტროს საბოლოო სადგური საქალაქო ცალლიანდაგიანი რკინიგზის ბოლო სადგურთან არის შერწყმული, რომელიც ორდონიანია. ხაზი M2 — მეტროპოლიტენის მეორე ხაზი შვეიცარიის ტრანსპორტის მინისტრისა და ქალაქის ხელმძღვანელობის თანდასწრებით 2008 წლის 18 სექტემბერს გაიხსნა, 18-21 სექტემბერს უფასოდ იმუშავა, დაიხურა და საბოლოოდ იმავე წლის 27 ოქტომბერს გაიხსნა. მეორე ხაზის წინამორბედი 1877 წელს გახსნილი ქალაქის ფუნიკულიორი იყო. 1959 წელს ფუნიკულიორის ხაზი გადაკეთდა კბილანებიან რკინიგზად, რომელსაც ოფიციალურად მეტრო ეწოდა. ზახის ნახევარზე მეტი მიწის დონეზე, მწვანე კორიდორში გადიოდა. კბილანებიანი რკინიგზა 2006 წელს დაიხუტა მეტროდ გადასაკეთებლად. მოძრავი შემადგენლობა ქალაქ ვილარ-დე-ლანს მიჰყიდეს იქმშენებარე კბილანებიანი რკინიგზისთვის. М2-ის პროექტი 2001 წელს იქნა შემუშავებული. 2002 წელს რეფერენდუმზე მოიწონეს და დაფინანსდა კიდეც. მეტროპოლიტენების სია ლოზანის საზოგადოებრივი ტრანსპორტი (TL) დაარქივებული 2011-02-19 საიტზე Wayback Machine. ლოზანის მეტრო დაარქივებული 2014-03-28 საიტზე Wayback Machine. М2-ის ოფიციალური საიტი (ფოტო, ინფორმაცია) დაარქივებული 2016-04-22 საიტზე Wayback Machine. ლოზანის მეტროს სქემა საიტზე Urbanrail დაარქივებული 2006-12-31 საიტზე Wayback Machine. ლოზანა ́ (ფოტო) დაარქივებული 2008-06-03 საიტზე Wayback Machine.
ცვინგერის სასახლე (დრეზდენი)

დრეზდენის ცვინგერი (გერმ.: Dresdner Zwinger) — ბაროკოს სტილში აგებული სასახლე ქალაქ დრეზდენში; გერმანიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურულ-ისტორიული ძეგლი. ფიზიკა-მათემატიკური სალონი ცხოველთმცოდნეობის მუზეუმი პორცელანის ნაკეთობათა კოლექცია ზარდახანა ძველ ოსტატთა ნახატების გალერეა მსოფლიოში სახელგანთქმული და «ცვინგერის» ყველაზე პოპულარული ნაწილია «გვირგვინიანი კარიბჭე» , რომლის წვერს ამშვენებს პოლონეთის სამეფო გვირგვინი. კარიბჭის მოპირდაპირე მხარეს მეორე პორტალია მხედრის ქანდაკებისა და თეატრის მოედნაზე ხედით. «ნიმფების აუზი» (გერმ.: Nymphenbad) მდებარეობს «ცვინგერის» ციხესიმაგრის კედლების შიგნით ფრანგული პავილიონის უკანა მხარეს. ბალთაზარ პერმოზერის მიერ შექმნილი შადრევა ერთ-ერთი ულამაზესეთაგანია ბაროკოს შადრევნებს შორის. «ცვინგერის» კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობაა "ზარებიანი საათი", რომელიც დამზადებულია მაისნერის პორცელანისაგან. «ცვინგერი» აშენებულ იქნა 1711 - 1722 წლებში მათეუს დანიელ პიოპელმანისა და ბალთაზარ პერმოზერის მიერ დრეზდენის ძველი ბასტიონის კედლების ნანგზევებზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა საგრძნობლად იქნა დაზიანებული ინგლისისა და აშშ-ს ავიაციის მიერ 1945 წლის თებერვალს. იმავე წელს დაიწყო შესაკეთებელი სამუშაოები. 1951 წელს აღდგენილ იქნა «გვირგვინიანი კარიბჭე», 1952 - «ფიზიკა-მათემატიკური სალონი», 1953 - «ზარების პავილიონი» და 1954 წელს «კედლის პავილიონი» და «ფრანგული პავილიონი». 1963 წელს სამუშაოები დასრულებულ იქნა. დღეისათვის «ცვინგერი» თითქმის იმ ფორმაშია აღდგენილი, როგორიც ის ომამდე იყო.
ჰამბურგის მეტროპოლიტენი

ჰამბურგის მეტროპოლიტენი (გერმ. Hamburger U-Bahn) — გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში არსებული მიწისქვეშა ტრანსპორტის სახეობა, რომელიც ბერლინის მეტროპოლიტენის მსგავსად გვირაბებსა და ესტაკადებზე გადის. ჰამბურგის მეტრო 1912 წელს გაიხსნა; ოთხივე ხაზის საერთო სიგრძე 106,4 კმ-ია. 2017 წელს 242.5 მლნ მგზავრი იქნა გადაყვანილი. ჰამბურგის მეტროპოლიტენი იმით გამოირჩევა, რომ ხაზების დიდი ნაწილი მიწაზე და ესტაკადებზე გადის და, ძირითადად, ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილს ემსახურება. ქსელი სტანდარტულ ევროპულ ლიანდაგს იყენებს, რომელსაც 750 ვოლტის ძაბვის დენი მესამე რელსიდან მიეწოდება. ხაზების ქსელი ქალაქის ცენტრში იწყება და ჩრდილოეთის მიმართულებით გრძელდება. ოთხ ხაზზე 93 სადგურია განლაგებული. ყველაზე გრძელი ხაზი U1-ია, რომლის სიგრძე 55.4 კმ-ია. ყველაზე მოკლე ხაზი U4-ია სიგრძით 13.3 კმ. მატარებლები 5-დან 10 წუთამდე ინტერვალებით დადის, პიკის საათში ინტერვალი დაახლოებით 2½ წუთია. ადრე დილით და გვიან საღამოს, ასევე ხაზების ზოგიერთ შიდა მონაკვეთებზე, მატარებლები 20 წუთში ერთხელ მოძრაობს. დღეისათვის ქსელი შედგება U1, U2, U3 და U4 ხაზებისგან, ამასთან, U1 ორ განსხვავებულ განშტოებას ემსახურება. ხაზი U4 2011 წელს ამოქმედდა და Hafencity დააკავშირა Jungfernstieg-თან. მეტროპოლიტენების სია Hochbahn დაარქივებული 2014-01-09 საიტზე Wayback Machine. — ჰამბურგის მეტროპოლიტენის ოპერატორი ↑ 2017 წ.-ის მონაცემებით
არკადი ელბაქიძე

ელბაქიძე არკადი ყარამანის ძე (დ. 1879, წესი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 სექტემბერი, 1919, თბილისი) ― ტერორისტი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში და ჩრდილოეთ კავკასიაში, ბოლშევიკური პარტიის წევრი 1905 წლიდან. 1905-1907 წლების რევოლუციის დროს მონაწილეობდა შორაპნის მაზრის გლეხთა შეიარაღებულ აჯანყებაში. ორჯერ დააპატიმრეს, მაგრამ ორჯერვე გაიქცა. არკადი ელბაქიძე მონაწილეობდა 1907 წლის 13 ივნისს თბილისში, ერევნის მოედანზე მომხდარ გახმაურებულ ტერორისტულ აქტში, როდესაც პოლიციასთან შეიარაღებული შეტაკებისას გატაცებული იქნა 250 000 მანეთის ოდენობის თანხა. 1912 წელს დააპატიმრეს ქ. ნოვოჩერკასკში, მიესაჯა მუდმივი კატორღა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ არკადი ელბაქიძე გათავისუფლდა საპყრობილედან და დაუბრუნდა აქტიურ ტერორისტულ საქმიანობას. 1918 წელს მონაწილეობდა რაჭა–ლეჩხუმის ამბოხებაში, რომლის დამარცხების შემდეგ იგი შეუერთდა საშა გეგეჭკორის რაზმს. ამ რაზმთან ერთად მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო 1918 წლის დუშეთის აჯანყებაში. 1918 წელს დაპაიტმრებული იქნა საქართველოს დემოკრატიული ხელისუფლების მიერ და გასახლებულ იქნა ჩრდილოეთ კავკასიაში. მუშაობდა თერგის საბჭოთა რესპუბლიკის საკანგებო კომისიაში (ჩეკაში). 1919 წლის შემოდგომაზე ა. ელბაქიძე არალეგალურად დაბრუნდა თბილისში. 1919 წლის 13 სექტემბერს თბილისში ვერის დაღმართზე მან მოაწყო თავდასხმა გენერალ ანტონ დენიკინის პირადი წარმომადგენელზე გენერალ ბარათოვზე, რომელიც ყუმბარით მძიმედ დაჭრა. თავდასხმაში ელბაქიძესთან ერთად მონაწილეობდნენ ვასილ (ვასიკო) წივწივაძე, ტიტე ლორთქიფანიძე, დანდუროვი და სხვ. საპასუხო სროლის შედეგად სასიკვდილოდ დაჭრილი ელბაქიძე მდ. მტკვარში ჩავარდა და დაიღუპა. 1928 წელს, სიკვდილის შემდეგ არკადი ელბაქიძე საბჭოთა ხელისუფლების დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით, ხოლო ვერის დაღმართს მის პატივსაცემად ელბაქიძის დაღმართი უწოდეს. ლომაშვილი ფ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 614. კ. ცინცაძე. "ჩემი მოგონებანი". რევოლიუციის მატიანე. # 1(11), 1925 წ. გვ. 197 ელბაქიძის დაღმართი დაარქივებული 2017-07-29 საიტზე Wayback Machine.
ჯონ სპენსერი

ჯონ სპენსერი (ინგლ. John Spencer) ნამდვილი სახელი ჯონ სპიშოკი (ინგლ. John Speshock) (დ. 20 დეკემბერი, 1946, ნიუ-იორკი — გ. 16 სექტემბერი, 2005, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი კინომსახიობი. WarGames (1983) The Protector (1985) Hiding Out]] (1987) Black Rain (1989) Far From Home (1989) Sea Of Love (1989) Presumed Innocent (1990) L.A. Law (1990–1994) Wing Commander IV: The Price of Freedom (1994) Forget Paris (1995) The Rock (1996) Cop Land (1997) The Negotiator (1998) Twilight (1998) The West Wing (1999–2006) Ravenous (1999) ჯონ სპენსერი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში ჯონ სპენსერი — Find a Grave-ზე
ვაშლიანი (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)

ვაშლიანი — სოფელი საქართველოში (კახეთის მხარე), საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1120 მ-ზე, საგარეჯოდან 58 კმ-ში. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია შუა საუკუნეების 2 დანგრეული ეკლესია: ვაშლიანის ამაღლების ეკლესია და „ადგილის დედა“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 330. ვაშლიანი // ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. ?. ↑ საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 <a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16375313"></a> ↑ საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“ ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II ↑ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.