laion/Wikipedia-Exotic huggingface dataset:
ზუვარა

ზუვარა (არაბ. زوارة‎) — საპორტო ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში. მდებარეობს ტრიპოლიდან 102 კმ-ით დასავლეთით, ტუნისის საზღვრიდან 60 კმ-ში. ენ-ნუგათ-ელ-ხუმსის რაიონის დედაქალაქი. მოსახლეობა 180 000 ადამიანი. დასახლება პირველად 1306-1309 წლებში იხსენიება მოგზაურ ალ-ტიჯანის მიერ. სწორედ ზუვარაში გამოაცხდად 1973 წელს მუამარ კადაფიმ „ლიბიის კულტურული რევოლიცია“. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, 2011 წლის 23 თებერვალს, ქალაქი კადაფის მოწინააღმდეგენ ძალებმა იაღეს. ლიბიის ქალაქების სია official Zuwara website დაარქივებული 2005-10-23 საიტზე Wayback Machine. - in Arabic ↑ "Voyage du Scheikh Et-Tidjani dans la régence de Tunis pendant les années 706, 707 et 708 de l'hégire (1306-1309)", transl. by M. A. Rousseau, Journal Asiatique 1853, p. 121.
აჯდაბია

აჯდაბია (არაბ. أجدابيا‎) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, ელ-ვახატის რაიონის დედაქალაქი. მდებარეობს ბენღაზიდან 150 კმ-ით სამხრეთით. 2001-2007 წლებში იყო აჯდაბიის რაიონის დედაქალაქი. 2011 წლის ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, ქალაქი ხელიდან ხელში გადადიოდა აჯანყებულებსა და პრო-კადაფისეულ ძალებს შორის. დაეცა მრავალი სამოქალაქო პირი. 2011 წლის მოხსენება მას „მოჩვენებების ქალაქად“ აღწერს. მარტის ბოლოს, მეამბოხეებმა აჯდაბიაზე საბოლოო კონტროლი დაამყარეს. აჯდაბია მდებარეობს ცენტრალურ ჩრდილოეთ ლიბიაში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, სიდრის ყურესთან. 1917-1922 წლებში აჯდაბია კირენაიკის სახელმწიფოს დედაქალაქი იყო. ლიბიის ქალაქების სია "Ajdabiya, Libya", Falling Rain Genomics, Inc. "Ajdabiya Map — Satellite Images of Ajdabiya" Maplandia.com Search for Ajdabiya in the MSN Encarta atlas დაარქივებული 2008-04-21 საიტზე Wayback Machine. ↑ Elisbeth Bumiller and David Kirkpatrick Allies Pressure Qaddafi Forces Around Rebel Cities The New York Times 23 March 2011
სათადარიგო მასწავლებელი

სათადარიგო მასწავლებელი — 2011 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი, რომელიც ეხება ზოგადი განათლების პრობლემებს. ფილმის მთავარი გმირია ჰენრი ბართსი, რომელიც სათადარიგო მასწავლებელია და ძირითადი მასწავლებლების შემცვლელად დროებით მუშაობს ამერიკის საჯარო სკოლებში. ის ამავდროულად ცდილობს, გამოასწოროს არასრულწლოვანი მეძავი გოგონა. ედრიენ ბროუდი — ჰენრი ბარტეზი მარშა გეი ჰარდენი — კეროლ დერდენი ლუსი ლიუ — დორის პარკერი კრისტინა ჰენდრიქსი — სარა მედისონი უილიამ პეტერსენი — სარჯ კეპლერი ბრაიან კერსტონი — მისტერ დარდენი ტიმ ბლეიკ ნელსონი — მისტერ ვიატი „სათადარიგო მასწავლებელი“ — Rotten Tomatoes ↑ Box Office Mojo
მერი I

მერი I (ინგლ. Mary I) შეიძლება იყოს: მერი I (ინგლისი) — ინგლისის დედოფალი (1516–1558) მერი I (შოტლანდია) (მერი სტიუარტი) — შოტლანდიის დედოფალი (1542–1587)
ავბარი

ავბარი/უბარი (არაბ. أوباري) — ოაზისი და ქალაქი ლიბიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ფეცანის რეგიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით ავბარის მოსახლეობა შეადგენს 35,000 ათ. ადამიანს. მდებარეობს საჰარაში, ტარგის ხეობაში. არის მარილიანი ტბები. ადგილობრივი ფლორა წარმოდგენილია წყალ-ჭაობური მარცვლოვნებითა და ფინიკის პალმით. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს 2011 წლის 22 სექტემბრიდან ავბარი დაკავებული იყო ეროვნული გარდამავალი საბჭოს მიერ. 2011 წლის 19 ნოემბერს ქალაქიდან დაახლოებით 50 კმ-ში დააკავეს საიფ კადაფი და მისი მოკავშირეები, რომლებიც გაქცევას ცდილობდნენ მეზობელ ნიგერში. ლიბიის ქალაქების სია ავბარი დაარქივებული 2008-03-14 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ავბარი დაარქივებული 2012-11-19 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ↑ Fahim, Kareem; Gladstone, Rick. „NATO Extends Libya Bombing Campaign“. New York Times. ციტირების თარიღი: 22 September 2011. ↑ „Gaddafi's son Saif al-Islam captured in Libya“. BBC. 19 November 2011. ციტირების თარიღი: 19 November 2011.
მადონა

საკუთარ სახელს მადონა რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს: მადონა — ქალაქი ლატვიაში. მადონა — მაცხოვრის დედა ზოგიერთ (კათოლიკურ) კულტურაში. მადონა — ამერიკელი პოპ-მუსიკოსი, მომღერალი. „Madonna“ — მისი 1983 წლის სადებიუტო ალბომი
ჯადიდი

ჯადიდი (არაბ. الجديد) — ქალაქი და ოაზისი ლიბიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ფეცანის რეგიონში. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ ტრიპოლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 657 კმ-ში. ლიბიის ქალაქების სია ჯადიდი. მდებარეობა (ინგლისური)
ორგანული სამყარო

ორგანული სამყარო/ცოცხალი ბუნება — ცოცხალი არსებების — ორგანიზმების ერთობლიობა, რომლითაც არის დასახლებული დედამიწის ბიოსფერო. ორგანული სამყარო შედგება მიკროორგანიზმებისაგან, მცენარეებისაგან და ცხოველებისაგან. ცხოველმოქმედების პროცესში ორგანული სამყაროს ცალკეული კომპონენტები მოქმედებენ ერთმანეთზე და არაორგანულ სხეულებზე. ბიოცენოზი ბიოგეოცენოზი ↑ ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 563.
ელ-აზიზია (ლიბია)

ელ-აზიზია (არაბ. العزيزية) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-ჯიფარას რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ტრიპოლიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახ. 55 კმ-ში. 2004 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 287 407 ადამიანს შეადგენდა. 2001 წლამდე ქალაქი იყო, ამავე სახელწოდების რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1922 წლის 13 სექტემბერს ქალაქში დაფიქსირდა მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რომელიც შეადგენდა 57,7 °C.. ლიბიის ქალაქების სია ↑ 1.0 1.1 Wolfram Alpha ↑ «What is the highest temperature recorded on Earth, and what’s a reasonable upper limit on the Earth’s temperature?» დაარქივებული 2006-05-17 საიტზე Wayback Machine. Goddard Space Flight Center, National Aeronautics and Space Administration (NASA), accessed 6 September 2009.
ელ-აზიზია

ელ-აზიზია: ელ-აზიზია — ქალაქი ერაყში. ელ-აზიზია — ქალაქი ლიბიაში.
ელ-ჯიფარა

ელ-ჯიფარა (არაბ. الجفارة) — რაიონი ლიბიაში, დედაქალაქი — ელ-აზიზია. ფართობი — 2 666 კმ². 2006 წლის აღწერით მოსახლეობა შეადგენდა 453 198 ადამიანს. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ელ-ჯიფარას აკრავს ხმელთაშუა ზღვა. მისი მოსაზღვრე რაიონებია: ტრიპოლი (აღმოსავლეთით), ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბი (სამხრეთით) და ეზ-ზავია (დასავლეთით). ლიბიის რაიონები ↑ 1.0 1.1 Districts of Libya. statoids.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-05.
აჰმედ ალ-სენუსი

აჰმედ ალ-სენუსი (არაბ. أحمد الزبير الشريف) (დ. 1934, ეგვიპტე) — მუსულმანური რელიგიურ-პოლიტიკური ორდენის სენუსის წევრი, ლიბიის რესპუბლიკის გარდამავალი ეროვნული საბჭოს წევრი. ყოფილი პოლიტიკური პატიმარი . აჰმედ ალ-სენუსი არის ლიბიის ერთადერთი მეფის იდრის I-ის ძმის შვილიშვილი. სახელი დაარქვეს პაპის აჰმედ შარიფ ას-სენუსის პატივისცემის ნიშნად. ალ-სენუსიმ 1958 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია ერაყში. 1961 წელს კი დაქორწინდა ფატილაჰზე, რომელიც მისი მეუღლე იყო გარდაცვალებამდე. 2011 წლის 27 ოქტომბერს ევროპის პარლამენტმა ოთხ სხვა არაბული წარმოშობის ადამიანთან ერთად, რომლებიც იყვნენ არაბული გაზაფხულის აქტივისტები და ადამიანის უფლებების დამცველები, ალ-სენუსის მიანიჭა სახაროვის პრემია . ↑ National Transitional Council. ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო (2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 25 August 2011. ↑ 2.0 2.1 „Arm us to save us: Libyan ex-prisoner appeals“. Univision. Doral, Florida. Univision Communications. 13 March 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 26 August 2011. ↑ Stock, Johnathan (13 მარტი 2011). „Gaddafi-Opfer Al-Senussi: Gott entscheidet, was mit dir passiert“. Der Spiegel (German). SPIEGEL-Verlag. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 აგვისტო 2011. ციტირების თარიღი: 25 August 2011. ↑ Sakharov Prize for Freedom of Thought 2011. Europarl.europa.eu. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-10-23. ციტირების თარიღი: 2012-07-21.
სურთი

სურთი, ასევე სირთი (არაბ. سرت) — ქალაქი ლიბიაში, ამავე სახელწოდების მქონე რაიონის დედაქალაქი. მდებარეობს სიდრის ყურის ნაპირებზე, ისტორიულ მხარე სირტიკაში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქში 75 358 ადამიანი ცხოვრობდა. სურთი არის ანტიკური ქალაქი, ის ჯერ კიდევ ფინიკიის არსებობის დროს აშენდა. ლიბიაში 2011 წელს მომხდარი სამოქალაქო ომის დროს ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობამ დატოვა იგი. 2012 წლის აპრილისათვის ქალაქის მოსახლეობის დაახ. 70% დაუბრუნდა ქალაქს. დაიწყო ქალაქის ინფრასტრუქტურის აღდგენა, თუმცა ქალაქში დატოვებული საომარი ნარჩენები სერიოზულ საფრთხეს უქმნიდა მოსახლეობას. მოსახლეობის განცხადებით, ახალი მთავრობის წარმომადგენლები მათ ქალაქის საომარი ნარჩენებისგან სრულად გაწმენდას დაპირდნენ. 2008 წელს ჩინეთის სარკინიგზო კომპანიამ მოიგო ტენდერი, რის შემდეგაც მას დაევალა რკინიგზის ხაზის გაყვანა ლიბიაში. ეს სარკინიგზო მონაკვეთი გადაჭიმული იქნებოდა ელ-ხუმსიდან სურთამდე, ამ მონაკვეთის საერთო სიგრძე 352 კმ-ია. თუმცა, 2011 წელს ცნობილი გახდა, რომ ამ სარკინიგო მონაკვეთის სამშენებლო სამუშაოებს ასრულებს რუსეთის სარკინგზო გზების კომპანია. ქალაქში დაიბადა და გარდაიცვალა ლიბიის ყოფილი ლიდერი მუამარ კადაფი. ლიბიის ქალაქების სია ↑ World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-16. ციტირების თარიღი: 2012-11-03. ↑ Surt. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-15. ციტირების თარიღი: 2011-02-13. ↑ РЖД эвакуирует сотрудников из Ливии
Grunts

Grunts — კინოსტუდია Raging Stallion Studios-ის გეი პორნოგრაფიული ფილმი. ფილმის რეჟისორები არიან კრის უორდი და ბენ ლეონი. სამხედრო თემატიკიდან გამომდინარე ფილმი საკმაოდ მაღალბიუჯეტურია, 40 სცენითა და 12 საათიანი გადაღებული მასალით შეადგენს 250,000 აშშ დოლარს. შემქმნელებმა დაიქირავეს ისეთი მოდელები, რომელთაც ამ ფილმის გადაღებისათვის საბრძოლო გამოცდილება მიღებული ჰქონდათ ერაყში, კონკრეტულად კი რიკი სინზი. ↑ დაარქივებული ასლი, http://www.chriswardpornblog.com/2008_05_01_chriswardblog_archive.html. წაკითხვის თარიღი: 2012-11-03 დაარქივებული 2012-07-24 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links ↑ , http://www.friskyfans.org/reviews/grunts_overview.htm
კონსტანტინე II (რომის იმპერატორი)

ფლავიუს კლავდიუს კონსტანტინე II (დ. 317, არელატი — გ. 340, აკვილეა) — რომის იმპერატორი (ავგუსტუსი) 337-340 წლებში (307 წლიდან კეისარი). კონსტანტინე I დიდის ძე. 326 წლიდან გალიის მმართველი იყო. მამის სიკვდილის შემდეგ სამ ძმას შორის იმპერიის დაყოფის შედეგად კონსტანტინე II-ს გალია, ესპანეთი და ბრიტანია ერგო. უკმაყოფილო კონსტანტინემ ომი გამოუცხადა თავის ძმას კონსტანტს; დაიღუპა ბრძოლაში. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 642. Constantinus II დაარქივებული 2012-10-19 საიტზე Wayback Machine.
საბჰა

საბჰა (არაბ. سبها‎) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ლიბიაში. ისტორიულად იგი ფეცანის რეგიონის დედაქალაქი იყო, ამჟამად კი საბჰის რაიონის დედაქალაქია. მდებარეობს ტრიპოლიდან 640 კმ-ით სამხრეთით. საბჰის მოსახლეობა სწრაფად იზრდება. დიდია ქალაქის მნიშვნელობაც, რაც განპირობებულია მისი საკვანძო მდებარეობით ფეცანის რეგიონში, სამხედრო ბაზითა და უდაბნოში გაშენებული სოფლის მეურნეობით. საბჰა ცნობილია ფორტ-ელენას ციხესიმაგრით, რომელიც ლიბიის ათ დინარიანი ბანკნოტის უკანა მხარესაა გამოსახული. იგი იტალიურ კოლონიურ ხანაში აშენდა. ამჟამად მასში სამხედრო ინსტიტუცია ფუნქციონირებს. 2011 წლის სექტემბერში, ლიბიის სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას, ფეცანის კამპანიის დროს კადაფის მოწინააღმდეგე ძალებმა აიღეს. ლიბიის ქალაქების სია საბჰა, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე Sabha map at WikiMapia ↑ World Gazetteer. Libya: largest cities and towns and statistics of their population. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 დეკემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 15 October 2011. ↑ Francesca Davis DiPiazza (2006). Libya in Pictures. Twenty-First Century Books. ISBN 0-8225-2549-6.  ↑ Walt, Vivienne. "The Capture of Gaddafi's Son: The Reformer Who Refused to Reform დაარქივებული 2011-11-22 საიტზე Wayback Machine. ." TIME. November 19, 2011. Retrieved on November 19, 2011. ↑ Martin, B. G. (1984) "Ahmad Rasim Pasha and the Fazzan Slave Trade, 1881-1896" pp. 64-65 in Willis, John Ralph (ed.) (1984) Slaves and Slavery in Muslim Africa: The Servile Estate Cass, London, pp. 51-82, ISBN 0-7146-3201-5 ↑ Wedeman, Ben (20 September 2011). „Government forces enter Libya's Sabha, to cheers“. CNN. ციტირების თარიღი: 20 September 2011.
კონსტანციუს I ქლორუსი

ფლავიუს ვალერიუს კონსტანციუს I ქლორუსი (დ. 264, ილირია — გ. 306, ბრიტანია) — რომის იმპერატორი 305-306 წლებში. კონსტანტინე I დიდის მამა. დაწინაურდა დიოკლეტიანეს დროს როგორც მხედართმთავარი. 293 წლიდან - იმპერიის დასავლეთი ნაწილის კეისარი, 305 წლიდან (დიოკლეტიანეს მიერ ტახტზე უარის თქმის შემდეგ) - ავგუსტუსი. მოაწყო ლაშქრობები გერმანელების წინააღმდეგ. 297 წელს დამორჩილა განდგომილი ბრიტანია. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 644.
ტობრუკი

ტობრუკი (არაბ. طبرق‎) — საპორტო ქალაქი აღმოსავლეთ ლიბიაში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ეგვიპტის საზღვართან. წარმოადგენს ელ-ბუტნანის რაიონის დედაქალაქს. მოსახლეობა 120 000 ადამიანი (2011). თავდაპირველად ტობრუკი ძველ ბერძენთა კოლონია იყო, მოგვიანებით კი რომაელთა ციხესიმაგრე, რომელიც კირენაიკის საზღვარს იცავდა. საუკუნეთა მანძილზე, ტობრუკი ასევე ასრულებდა საგზაო სადგურის როლს სანაპირო ხაზის გასწვრივ მიმდინარე საქარავნო გზისთვის. 1911 წელს ქალაქი იტალიელთა სამხედრო პოსტი გახდა, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941 წლის 22 იანვარს, იგი მოკავშირეთა ძალებმა, კერძოდ ავსტრალიის მე-6 დივიზიონმა აიღო. ომის შემდგომ, 1960-იან წლებში აღდგენილ ტობრუკს შეემატა საპორტო ტერმინალი, რომელიც სერირის ნავთობის საბადოს მილსადენით დაუკავშირდა. ლიბიის მეფე იდრის I-ს ტობრუკში სასახლე ჰქონდა. ტრადიციულად, ქალაქი სენუსის სამეფო დინასტიის ძლიერი საყრდენი იყო. ამავე დროს, ქალაქი ერთ-ერთი პირველი იყო, სადაც არაბული გაზაფხულის დროს პოლკოვნიკ კადაფის საწინააღმდეგო აჯანყებები დაიწყო. სულ მალე, იგი ლიბიის გარდამავალი საბჭოს მმართველობაში გადავიდა. ლიბიის ქალაქების სია Tobruk: Australian toughness beats Rommel Tobruk War cemetery - video ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Tobruk" (history), Encyclopædia Britannica, 2006, Britannica Concise Encyclopedia, Concise.Britannica.com BC-Tobruk დაარქივებული 2008-01-02 საიტზე Wayback Machine. . ↑ „Gaddafi defiant as state teeters“. Al Jazeera. 23 February 2011.
ოლიმპი (საკალათბურთო კლუბი)

საკალათბურთო კლუბი ოლიმპი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან, საქართველო. ეკუთვნის საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს. კლუბი დაარსდა 2011 წელს, და ძლიერი შემადგენლობით ჩაერთო საქართველოს სუპერლიგაში. სადებიუტო სეზონში მეორე ადგილი დაიკავა. ფლეი-ოფების ფინალში მოქმედ ჩემპიონ არმიასთან. გუნდი ფინალურ სერიებში ანგრიშით 1-3 დამარცხდა. მთავარი მწვრთნელი — დავით როგავა ასისტენტი(ები) — ენდრიუ ანთელიძე ფიზმომზადების მწვრთნელი - ირაკლი შიოშვილი ექიმი - ვაჟა კოტორაშვილი გუნდის პროფილი სუპერლიგის ვებგვერდზე დაარქივებული 2013-03-29 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) გუნდის პროფილი Eurobasket.com-ზე
ზლიტენი

ზლიტენი (არაბ. زليتن‎) — ქალაქი ლიბიაში, მისრათის რაიონში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, სიდრის ყურის დასავლეთით. წარსულში იყო ყოფილი ზლიტენის რაიონის დედაქალაქი. ქალაქი გაშენებულია ტრიპოლიდან 160 კმ-ით და უძველეს რომაულ ქალაქ ლეპტის-მაგნიდან 35 კმ-ით აღმოსავლეთით. ზლიტენში ფუქნციონირებს ლიბიის ყველაზე სახელგანთქმული ისლამური უნივერსიტეტი ალ-ჯამია-ალ-ასმარია (არაბ. جامع الاسمربة). ქალაქში მრავლადაა ძველრომაული ძეგლები, არაბული კალიგრაფიის შემცველი ქვები. განთქმულია სანაპიროს გასწვრივ ჩამწკრივებული ზეთისხილით, პალმის ხეებითა და ციტრუსებით. ლიბიის ქალაქების სია Zliten “Cities of the Saints” დაარქივებული 2007-10-09 საიტზე Wayback Machine. Zliten Hotel დაარქივებული 2008-01-31 საიტზე Wayback Machine. Mattingly, D., R. Talbert, T. Elliott, S. Gillies. Places: 344573 (Zliten). Pleiades. ციტირების თარიღი: March 8, 2012.
ღარიანი

ღარიანი (არაბ. غريان‎) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბის რაიონში. 2007 წლამდე იყო ღარიანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ღარიანი ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქია ნაფუსის ქედზე, არეალში, რომელიც ძირითადად ბერბერებითაა დასახლებული. ღარიანი ფეცანსა და ნაფუსის მთებს შორის არსებულ სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა. 1884 წელს აქ ოსმალებმა ქალაქის საბჭო დააარსეს. XX საუკუნის დასაწყისში, ღარიანი ლიბიაში იტალიელთა შემოჭრის წინააღმდეგობის ცენტრი იყო. 2011 წელს, ქალაქი კადაფის რეჟიმის წინააღმდეგ ამბოხებაში აღმოჩნდა ჩრთული. 2 მარტს ის სამთავრობო ძალებმა აიღეს. მეამბოხეების ხელში იგი 15 აგვისტოს გადავიდა. ლიბიის ქალაქების სია ↑ Anderson, Lisa (1984). „Nineteenth-Century Reform in Ottoman Libya“. International Journal of Middle East Studies (16(3)): 325–348, 331. ↑ „Battle rages over Libyan oil port“. Al Jazeera. 3 March 2011. ციტირების თარიღი: 16 October 2011. ↑ „Libya rebels take Garyan, south of Tripoli-witness“. Reuters Africa. Reuters. 18 August 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 16 October 2011.
ელ-მარჯი

ელ-მარჯი (არაბ. المرج‎ – მდელოები), ყოფილი ბარკა — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში, ელ-მარჯის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მთაგორიან ხეობაში, რომელიც ხმელთაშუა ზღვისგან ჯებელ-ახდარის მთების ბორცვებითაა გამოყოფილი. 2004 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 85 315 ადამიანს შეადგენს. ძვ. წ. VII საუკუნეში ელ-მარჯის ადგილზე ძველ ბერძენთა კოლონია ბარკა მდებარეობდა. ძვ. წ. 512 წელს იგი სპარსელებმა აიღეს. ძვ. წ. 323 წელს ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილის შემდეგ კი პტოლემეების დინასტია დაეპატრონა. უკვე ახ. წ. 641 წელს ქალაქი არაბებმა აიღეს ამირ იბნ ალ-ასის მეთაურობით. 1800-იან წლებში ქალაქი თურქული ციხესიმაგრის ირგვლივ იზრდებოდა. 1913–41 წლებში იგი იტალიელებმა ადმინისტრაციულ-საბაზრო ქალაქად გარდაქმნეს, ჩამოყალიბდა მთიანი კურორტი. ელ-მარჯი ბრიტანელების მიერ დაპყრობილი კირენაიკის დედაქალაქი იყო 1942-1943 წლებში. 1963 წლის 21 თებერვალს მომხდარმა 5,6 ბალის სიძლიერის მიწისძვრამ ქალაქი დაანგრია, დაიღუპა 300 და დაშავდა 500 ადამიანი. ხელახლა მშენებლობა დანგრეული ქალაქიდან დაახლოებით 5 კმ-ის მოშორებით დაიწყო და დასრულდა 1970 წელს. ლიბიის ქალაქების სია "Marj, Libya", Falling Rain Genomics, Inc. ↑ Room, Adrian (2006) "Al Marj" Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites (2nd edition) McFarland, Jefferson, North Carolina, p. 26, ISBN 0-7864-2248-3 ↑ name="wolframalpha">Wolfram Alpha ↑ Merriam-Webster, Inc. (1972) "Barca" Webster's New Geographical Dictionary G. & C. Merriam Co., Springfield, Massachusetts, p. 118, ISBN 0-87779-146-5 ↑ Stewart, John (1996) "Cyrenaica" The British Empire: an encyclopedia of the Crown's holdings, 1493 through 1995 McFarland & Co., Jefferson, North Carolina, p. 125, ISBN 0-7864-0177-X ↑ Pliez, Olivier (ed.) (2009) "Al Marj" Le Petit Futé Libye Petit Futé, Paris, p. 237, ISBN 2-7469-2276-2; in French ↑ Earthquake at USGS. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-16. ციტირების თარიღი: 2012-11-03.
თსსუ (საკალათბურთო კლუბი)

საკალათბურთო კლუბი თსსუ — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან, საქართველო. ეკუთვნის თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტს. 2009 წელს სამედიცინო უნივერსიტეტმა და საკალათბურთო აკადემიამ გაერთიანებული გუნდი გამოიყვანეს საქართველოს სუპერლიგაში. 2010 წლიდან კი თსსუ დამოუკიდებლად გამოდის ეროვნულ ჩემპიონატში. აქცენტს ახალგაზრდა კალათბურთელთა განვითარებაზე აკეთებს. საუკეთესო შედეგი 6-ე ადგილია, რომელიც გუნდმა 2011 წელს დაიკავა. გუნდის პროფილი სუპერლიგის ვებგვერდზე დაარქივებული 2013-03-29 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) გუნდის პროფილი Eurobasket.com-ზე დაარქივებული 2012-11-05 საიტზე Wayback Machine.
ბათუმი (საკალათბურთო კლუბი)

საკალათბურთო კლუბი ბათუმი-რსუ — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ ბათუმიდან, საქართველო. კლუბი თავს არ უკავშირებს ბათუმის „ბასკოს,“ რომელიც 1998-2004 წლებში წარმატებულად ასპარეზობდა საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში. ბათუმის ახალი კლუბი 2008 წელს ჩამოყალიბდა, და 2010 წლიდან „ბათუმი-რსუ“-ს სახელით გამოდის. მისი საუკეთესო შედეგი ეროვნულ ჩემპიონატში 5-ე ადგილია, რომელიც მან 2010 წელს დაიკავა. გუნდის პროფილი სუპერლიგის ვებგვერდზე დაარქივებული 2013-03-30 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) გუნდის პროფილი Eurobasket.com-ზე
ბასკო (საკალათბურთო კლუბი)

საკალათბურთო კლუბი ბასკო — ყოფილი პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ ბათუმიდან, საქართველო. კლუბი შეიქმნა 1998 წელს, და სოლიდური დაფინანსების მეშვეობით მალევე ჩამოყალიბდა საქართველოს კალათბურთის წამყვან გუნდად. მისი არსებობის 6 წლის მანძილზე მან ხუთჯერ მოიგო საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატი, და ერთხელ დაიკავა მეორე ადგილი. ბასკოს აგრეთვე მოგებული აქვს საქართველოს თასის პირველი გათამაშება 2003 წელს. გუნდი დაიშალა 2004 წელს დაფინანსების შეწყვეტის გამო. ქალაქ ბათუმის ახალი საკალათბურთო კლუბი, რომელიც 2008 წელს ჩამოყალიბდა, და ამჟამად „ბათუმი-რსუ“-ს სახელით თამაშობს, „ბასკოსთან“ კავშირში არ არის. საქართველოს სუპერლიგა გამარჯვებული (5): 1999, 2000, 2001, 2002, 2004 ვიცე-ჩემპიონი (1): 2003 საქართველოს თასი გამარჯვებული (1): 2003 მანუჩარ მარკოიშვილი გიორგი ცინცაძე ვახტანგ ნაცვლიშვილი დავიდ კვაჭაძე დავით ბერძენიშვილი კახა შენგელია ირაკლი მაისურაძე ვლადიმერ ბეჟანიშვილი ლევან ქარაბაკი დავით თორთლაძე ამროსი ორმოცაძე ანატოლი ბოისა ზვიად ბაბიაშვილი ლაშა კეშელავა ჯეფ როჯერსი ნიკ დილონი ჟოლივეტ ტუჯანი-ტალბა პლასიდე როდუმტა
ელ-ჯაუფი

ელ-ჯაუფი — ქალაქი ლიბიაში, ელ-კუფრის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის აღწერით მოსახლეობა 17 788 ადამიანს შეადგენდა. ელ-ჯაუფში წლის განმავლობაში ნალექები თითქმის არ მოდის, ნალექების საშუალო წლიური ოდენობა 2,5 მმ-ს შეადგენს. ზაფხულის საშუალო ტემპერატურაა 37,8° С. ქალაქი მდებარეობს ოაზის კუფრის დასავლეთით. ლიბიის ქალაქების სია ↑ al-Jawf. World Gazetteer. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-15. ციტირების თარიღი: 2011-02-13. ↑ Weatherbase: Historical Weather for Al Jawf, Libya
დარნა

დარნა (არაბ. درنة) — საპორტო ქალაქი აღმოსავლეთ ლიბიაში, დარნის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ისტორიულ მხარე კირენაიკაში. ქალაქის სახელი (დარნა, დარნისი) მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან, ქალაქი ასევე ზოგ შემთხვევებში მოხსენიებულია არასწორი დასახელებით დარდანისი. ქალაქის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს ლიბიელი არაბები შეადგენენ, მათი რაოდენობა სწრაფად იზრდება ბუნებრივი მატების ხარჯზე. 1970-იანი წლებიდან ქალაქში ცხოვრობენ, ასევე იტალიელები. ლიბიის ქალაქების სია ↑ Der Spiegel, 2011 Aug 23 ↑ პტოლემე (IV, 4, 2; 5; 6) ↑ დარნისი
ნალუთი

ნალუთი (არაბ. نالوت‎) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ნალუთის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ძირითადად დასახლებულია ბერბერებით. მდებარეობს ტრიპოლისა და ღადამესს შორის, დაახლოებით შუაგზაზე, ნაფუსის სანაპირო მთების დასავლეთ დაბოლოებაზე, ტრიპოლიტანიის რეგიონში. ნალუთში მდებარეობს ქსარ-ნალუთი — ქალაქის უძველესი ქსარი და ალულას მეჩეთი, რომელიც 1312 წელს აშენდა. ლიბიის სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას, გაანადგურეს ქალაქის მოედანზე აღმართული მუამარ კადაფის მწვანე წიგნის მონუმენტი. 2011 წლის აპრილის ბოლოს, ქალაქში ამოქმედდა რადიო „თავისუფალი ნალუთი“. ის ერთ ერთი იყო აჯანყებულების მიერ სამოქალაქო ომის პერიოდში ქვეყანაში დაარსებული რამდენიმე რადიოსადგურიდან. მაუწყებლობდა ბერბერულ ენაზე. ლიბიის ქალაქების სია ↑ شعبيات الجماهيرية العظمىSha'biyat of Great Jamahiriya დაარქივებული 2009-02-07 საიტზე Wayback Machine. , accessed 31 May 2009, in Arabic ↑ Peterson, Scott (28 April 2011). „Freedom now rings from one mountaintop radio station in western Libya“. The Christian Science Monitor.
მარკო პოლო

მარკო პოლო (იტალ. Marco Polo; დ. 15 სექტემბერი, 1254, ვენეცია — გ. 8 იანვარი, 1324, ვენეცია) — ვენეციელი ვაჭარი, მოგზაური და მწერალი, ერთ-ერთი პირველი ევროპელთაგანი, რომელმაც აბრეშუმის გზის გავლით ჩინეთს მიაღწია. ვენეციელ ვაჭარ მამასა და ბიძასთან ერთად პოლო დაახლოებით 1271-1275 წლებში ზღვით მივიდა მცირე აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, გაიარა სომხეთის მთიანეთი, მესოპოტამია, ირანის მთიანეთი, პამირი, კაშგარი და ჩავიდა ჩრდილოეთ ჩინეთში. იუანის იმპერატორის, ყუბილაის სამსახურში ყოფნის დროს (1292 წლამდე) მოინახულა ქვეყნების სხვადასხვა მხარე. 1295 წელს წამოვიდა სამხრეთ ჩინეთიდან, გაიარა ირანი და ზღვით დაბრუნდა ვენეციაში. დაახლოებით 1297 წელს ტყვედ ჩაუვარდა გენუელებს. მისი ნაამბობი მოგზაურობაზე ჩაიწერა ტუსაღმა რუსტიჩანომ, შემდგომში ამ ჩანაწერებით შედგა „მარკო პოლოს წიგნი“ — ძვირფასი წყარო სხვადასხვა ქვეყნების გეოგრაფიის, ეთნოგრაფიისა და ისტორიის შესახებ. წიგნში მრავლადაა აგრეთვე ხალხური თქმულებები, ლეგენდები და ზღაპრები. წიგნი ითარგმნა დასავლეთ ევროპის მრავალ ენაზე და XIV-XVI საუკუნეების ზღვაოსნების (მათ შორის ქრისტეფორე კოლუმბის) კარტოგრაფებისა და მწერლების დიდი ინტერესი გამოიწვია. მის წიგნში ნახსენებია საქართველოც. ყველაზე დიდი ნაწილი ეთმობა ჩინეთს. მარკო პოლო საიტზე Curlie მარკო პოლო — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“ მარკო პოლო — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები) მარკო პოლო — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური) მარკო პოლო აბრეშუმის გზით ჩინეთისაკენ ↑ Bergreen 2007, p. 339–342 ↑ Marco Polo - Exploration - HISTORY.com. ციტირების თარიღი: January 9, 2017. ↑ Marco Polo - New World Encyclopedia. ციტირების თარიღი: January 9, 2017. ↑ BBC - History - Historic Figures: Marco Polo (c.1254 - 1324). ციტირების თარიღი: January 9, 2017. ↑ უილიამ ტეიტი, კრისტიან ისობელ ჯონსტონი (1843), Tait's Edinburgh magazine, ტომი 10, ედინბურგი
მარადა

მარადა (არაბ. مرادة) — უდაბნო ოაზისი და დასახლებული პუნქტი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიბიაში. მდებარეობს კირენაიკის ტერიტორიაზე, ელ-ვახატის რაიონში. ქალაქ ელ-აჯეილიდან მდებარეობს სამხრეთით 120 კმ-ში. ოაზისის ირგვლივ შექმნილია დასახლება. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით მარადაში ცხოვრობს 2,229 ადამიანი. მდებარეობა. სატელიტური რუკა (ინგლისური)
ზილა

ზილა (არაბ. زلة) — ქალაქი და ოაზისი სამხრეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-ჯუფრის რაიონში, ფეცანის რეგიონში. მდებარეობს უდაბნოში. სიახლოვესაა დასახლებული პუნქტები მარადა და ჰუნი. მის ტერიტორიაზეა ბერბერების ციხე-დარბაზი. აქვეა მრავალი პატარა ოაზისი. ლიბიის ქალაქების სია ზილა. ინფორმაცია (ინგლისური) ↑ http://ar.thetimenow.com/libya